Postanowienie NSA, sygn. akt I OSK 2235/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-04-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Umorzono postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym
Powołane przepisy: article: art. 60, art. 161 § 1 pk t 1, art. 232 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie : Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędziowie: Sędzia NSA Robert Sawuła (spr.) Sędzia NSA del. Jolanta Sikorska Protokolant st. asystent sędziego Maciej Stojek po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 czerwca 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 2451/12 w sprawie ze skargi K.G. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: 1. umorzyć postępowanie kasacyjne, 2. zwrócić K.G. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od skargi kasacyjnej.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 5 czerwca 2013 r., I SA/Wa 2451/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: "WSA") w Warszawie oddalił skargę K.G. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu tego wyroku sąd I instancji ujawnił, że decyzją z [...] listopada 1977 r. nr [...], Naczelnik Gminy Lesznowola zezwolił Zakładowi Energetycznemu Warszawa - Teren w Warszawie na budowę linii energetycznej napowietrznej 220 kV na terenie gminy Lesznowola m. in. na nieruchomości stanowiącej działkę nr 1, położonej w W. Podaniem z 14 czerwca 2009 r. K.G. zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: "SKO") w Warszawie o stwierdzenie nieważności ww. decyzji z [...] listopada 1977 r. w części dotyczącej jej nieruchomości oznaczonej nr 1, ponieważ – jak twierdziła, wydano ją z rażącym naruszeniem prawa. Postanowieniem z [...] lutego 2010 r. nr [...], utrzymanym w mocy postanowieniem z [...] marca 2010 r. nr [...], SKO w Warszawie przekazało ww. wniosek zgodnie z właściwością Wojewodzie Mazowieckiemu. Z kolei wyrokiem z 25 listopada 2010 r. sygn. I SA/Wa 1072/10, WSA w Warszawie oddalił skargę K.G. na postanowienie Kolegium z [...] lutego 2010 r.

Po rozpatrzeniu podania wnioskodawczyni Wojewoda Mazowiecki decyzją z [...] listopada 2011 r., nr [...], odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy Lesznowola z [...] listopada 1977 r. w żądanym zakresie. Uzasadniając te decyzję wyjaśniono, że podstawą prawną źródłowej decyzji był art. 35 ust. 1 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. Nr 10, poz. 64) i przepis ten zezwalał na zakładanie na nieruchomościach m. in. przewodów służących do przesyłania elektryczności oraz urządzeń technicznych niezbędnych do korzystania z nich, a zatem na ograniczenie prawa własności. Decyzja ta zezwalała na wejście na teren nieruchomości w Gminie Lesznowola, przez które miała przebiegać ww. linia napowietrzna. Nie stanowiła ona natomiast kolejnej decyzji zezwalającej na inwestycję, którą była decyzja Prezydenta Miasta Warszawy z [...] października 1977 r. nr [...] o pozwoleniu na budowę. Nie była to również decyzja wywłaszczeniowa, a podmiot ją uzyskujący nie musiał legitymować się prawem dysponowania danym terenem, na który to brak wskazywano w piśmie inicjującym postępowanie. Natomiast fakt pominięcia wnioskodawczyni w tamtym postępowaniu może stanowić co najwyżej podstawę do wznowienia postępowania na w trybie art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "K.p.a."), a nie stwierdzenia nieważności decyzji. W relacji do objętej wnioskiem części decyzji nie zaszła żadna z przesłanek określonych w art. 156 § 1 K.p.a.

W odwołaniu od powyższej decyzji K.G. zarzuciła, że organ I instancji nie rozpatrzył istoty sprawy i nie odniósł się do stawianych przez nią zarzutów. Dlatego domagała się jej uchylenia i orzeczenia zgodnie z jej żądaniem, ewentualnie przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Po rozpatrzeniu ww. odwołania decyzją z [...] października 2012 r. nr [...], Minister Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej uchylił w całości zaskarżoną decyzję Wojewody Mazowieckiego i umorzył postępowanie pierwszej instancji w całości.

W ocenie organu odwoławczego wniosek K.. z 14 czerwca 2009 r., uzupełniony pismem z 10 maja 2010 r., o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy Lesznowola z [...] listopada 1977 r. nr [...], został załatwiony decyzją Wojewody Mazowieckiego z [...] grudnia 2010 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia jej nieważności. W wyniku rozpatrzenia odwołania K.G. decyzją z [...] sierpnia 2012 r. nr [...], Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej uchylił w całości zaskarżoną decyzję z [...] grudnia 2010 r. i orzekł o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy Lesznowola z [...] lutego 1977 r. w żądanym przez stronę zakresie. To zaś świadczyło w ocenie organu odwoławczego o tym, że sprawa z wniosku K.G. z 14 czerwca 2009 r. o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] listopada 1977 r. była już raz rozpatrywana przez organ administracji publicznej. Obie te sprawy cechują się tożsamością tak w sferze podmiotowej i przedmiotowej, jak i stanu prawnego i faktycznego. Ponowne rozpatrzenie tej samej sprawy stanowiłoby zatem podstawę nieważności postępowania określony w art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a.

Minister uważa, że skoro postępowanie przed organem I instancji dotyczyło sprawy już rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną w żaden sposób niewzruszoną, to organ I instancji w ogóle nie powinien prowadzić postępowania w tej sprawie, ponieważ zostało ono już przeprowadzone. Dlatego też należało je znieść i umorzyć postępowanie pierwszej instancji. Tym samym podniesione w odwołaniu zarzuty nie miały wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem K.G. wniosła na decyzję z [...] października 2012 r. skargę do WSA w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik podjętej decyzji, tj. art 77 K.p.a. poprzez niepełne rozpatrzenie materiału dowodowego polegające na stwierdzeniu, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy Lesznowola z [...] listopada 1977 r. zainicjowanego jej wnioskiem z 14 czerwca 2009 r. zostało wcześniej rozstrzygnięte inną decyzją ostateczną. Zdaniem skarżącej stanowisku temu zaprzecza fakt, że decyzja z [...] listopada 1977 r. została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargą z 7 września 2012 r. (sprawa o sygn. I SA/Wa 1818/12) i obecnie oczekuje na rozprawę.

Skarżąca podała, że jej wniosek z 14 czerwca 2009 r. został przez Wojewodę Mazowieckiego przekazany do rozpatrzenia jednocześnie dwóm jednostkom działającym z jego upoważnienia, a mianowicie Wydziałowi Infrastruktury i Środowiska, Oddziałowi w Delegaturze-Placówce Zamiejscowej w Radomiu oraz Wydziałowi Skarbu Państwa i Nieruchomości w Warszawie. Decyzją z [...] grudnia 2010 r. nr [...], Wydział Infrastruktury i Środowiska w Placówce Zamiejscowej w Radomiu odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy Lesznowola z [...] listopada 1977 r., a po rozpatrzeniu odwołania Minister Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z [...] sierpnia 2012 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję nr [...] w całości i orzekł o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy Lesznowola z [...] listopada 1977 r. w części dotyczącej nieruchomości K.G. stanowiącej działkę nr 1 położoną w W. Decyzja Ministra została zaskarżona do WSA w Warszawie, sprawa zaś zarejestrowana pod sygn. I SA/Wa 1818/12, wobec tego opisana sprawa powinna być rozpoznana łącznie z niniejszą sprawą, skoro dotyczą one żądania stwierdzenia nieważności tej samej decyzji z [...] listopada 1977 r.

W odpowiedzi na skargę Minister Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej wniósł o jej oddalenie. Tożsame żądanie w piśmie z 18 marca 2013 r. sformułował uczestnik postępowania - [...] S.A. z siedzibą w Lublinie, a w piśmie z 31 maja 2013 r. P. S.A. z siedzibą w K.

Powołanym na wstępie wyrokiem WSA w Warszawie skargę oddalił uznając ją za niezasadną. Sąd I instancji podał, że niewątpliwie wniosek skarżącej z 14 czerwca 2009 r., uzupełniony podaniem z 10 maja 2010 r., został załatwiony decyzją Wojewody Mazowieckiego z [...] grudnia 2010 r. nr [...] i decyzją Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] sierpnia 2012 r., nr [...], co znajduje potwierdzenie w aktach sprawy sądowej o sygn. I SA/Wa 1818/12. Natomiast z akt niniejszej sprawy wynikało, że toczyło się także w oparciu o wniosek K.G. z 14 czerwca 2009 r. drugie postępowanie nadzorcze dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy Lesznowola z [...] listopada 1977 r., które zakończono decyzjami Wojewody Mazowieckiego z [...] listopada 2011 r. nr [...] oraz Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] października 2012 r. nr [...]. Trafnie zatem Minister Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej w kontrolowanej w niniejszej sprawie decyzji z [...] października 2012 r. uznał, że skoro wniosek K.G. z 14 czerwca 2009 r. został rozstrzygnięty, to należało wyeliminować z obrotu prawnego później wydaną w tej samej sprawie decyzję Wojewody z [...] listopada 2011 r. nr [...], ponieważ była ona obciążona wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. Została bowiem wydana w sprawie poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. W takiej sytuacji procesowej prawidłowo organ odwoławczy zastosował przepis art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. uchylając wadliwą decyzję wojewody z [...] listopada 2011 r. w całości i umarzając w całości postępowanie pierwszej instancji. Bez znaczenia dla takiej oceny ma fakt toczącego się przed WSA w Warszawie postępowania pod sygn. I SA/Wa 1818/12, ponieważ decyzja Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] sierpnia 2012 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy Lesznowola była decyzja ostateczną, a zatem ponowne prowadzenie postępowania administracyjnego w tej samej sprawie jest niedopuszczalne z uwagi na treść art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. Sąd wskazał przy tym, że podnoszony przez skarżącą brak udziału w postępowaniu P. S.A. nie mógł stanowić podstawy do uchylenia kontrolowanej decyzji. Wszak spółka ta nie podniosła tej okoliczności, a w odpowiedzi na skargę wyraziła wręcz ocenę o prawidłowości kontrolowanej przez sąd decyzji. Podstawy takiej w niniejszej sprawie nie mogło także stanowić błędne doręczenie decyzji P. S.A.

Skargę kasacyjną od wyroku z 5 czerwca 2013 r. wniosła K.G., zaskarżając go w całości i domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zarzuciła, że orzeczenie to zostało wydane w warunkach nieważności postępowania w rozumieniu art. 183 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej: "Ppsa"). W składzie sędziowskim zasiadał sędzia Mirosław Gdesz, który w jej ocenie podlegał wyłączeniu od rozpoznania niniejszej sprawy z mocy art. 18 § 1 pkt 6a Ppsa, ponieważ uczestniczył przy rozpatrywaniu sprawy o sygn. I SA/Wa 1072/10 i wydaniu wyroku z 25 listopada 2010 r. dotyczącego legalności postanowienia w przedmiocie przekazania wniosku o stwierdzenie nieważności zgodnie z właściwością.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną P. S.A. wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania. W ocenie uczestnika postępowania w niniejszej sprawie orzeczenie sądu I instancji nie zostało wydane w warunkach nieważności postępowania. Sprawa zakończona wyrokiem WSA w Warszawie z 25 listopada 2010 r. I SA/Wa 1072/10 dotyczyła bowiem zagadnienia przekazania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji zgodnie z właściwością, w trybie art. 65 § 1 K.p.a. w brzmieniu wówczas obowiązującym. Nie dotyczyła ona natomiast meritum żądania. Dlatego też brak jest tożsamości tych spraw. Z tego względu jedyny zarzut skargi kasacyjnej jest niezasadny.

Podczas rozprawy pełnomocnik K.G. oświadczył, że cofa skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sprawa ze skargi kasacyjnej podlega rozpatrzeniu na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ( Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Ppsa. Z mocy art. 193 Ppsa jeżeli nie ma szczególnych przepisów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, do postępowania tego stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, z tym że Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wyroki i postanowienia w terminie trzydziestu dni. W kwestii cofnięcia skargi kasacyjnej nie ma szczególnego przepisu normującego tę kwestię, przeto zastosowanie ma odpowiednio przepis art. 60 Ppsa. Wedle cyt. przepisu skarżący może cofnąć skargę. Cofnięcie skargi wiąże sąd. Jednakże sąd uzna cofnięcie skargi za niedopuszczalne, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego cofnięcie skargi jest dopuszczalne i nie zmierza do obejścia prawa, ani nie doprowadzi do utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności. Skutkiem dopuszczalnego cofnięcia skargi kasacyjnej jest umorzenie postępowania, skoro z mocy art. 161 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 Ppsa sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę kasacyjną.

Zwrot uiszczonego wpisu od skargi kasacyjnej znajduje podstawę w przepisie art. 232 § 1 pkt 1 Ppsa, wedle którego sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego. Wniosek uczestnika o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego nie znajduje uzasadnienia w przepisach Ppsa odnośnie zwrotu kosztów pomiędzy stronami, z których wynika co do reguły, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 Ppsa).

Z powyższych przyczyn postanowić należało jak w sentencji postanowienia.