Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 64/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-09-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędziowie NSA Grażyna Radzicka WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska /spr/ Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2016 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta P. decyzją z dnia 12 czerwca 2015 r. nr MOPR [...] na podstawie art. 39 ust. 1 i 2 i art. 41 w związku z art. 2 ust. 1, art. 3 art. 7 pkt. 5, art. 8 ust. 1 pkt. 1, ust. 3 i 11, art. 11 ust. 1, art. 106 ust. 1 i 4 i art. 107 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r., poz. 182 ze zm. - dalej "u.p.s.") w związku z § 1 pkt. 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r., poz. 823) w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. – dalej "Kpa") po rozpatrzeniu sprawy D. S. odmówił przyznania pomocy pieniężnej w formie zasiłku celowego, specjalnego zasiłku celowego oraz zasiłku celowego pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku w wysokości [...] zł tytułem spłaty zadłużenia w opłatach za czynsz, w wysokości [...] zł z przeznaczeniem na zakup leków oraz w wysokości [...] zł z przeznaczeniem na zakup żywności.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał m.in., że dniu 14 maja 2015 r. D. S. złożył wniosek o pomoc pieniężną. Na tę okoliczność w dniu 20. maja 2015r. została przeprowadzona aktualizacja rodzinnego wywiadu środowiskowego, w trakcie którego zainteresowany doprecyzował złożony wniosek wskazując, iż oczekuje przyznania pomocy pieniężnej w wysokości [...] zł tytułem spłaty zadłużenia w opłatach za czynsz, w wysokości [...] zł na zakup leków oraz w wysokości [...] zł na zakup żywności. Ponadto ustalono, iż D. S. jest osobą samotnie gospodarującą, przewlekle chorą. Obecnie oczekuje na decyzję sądu w sprawie odwołania, które złożył od decyzji ZUS w sprawie przyznania świadczenia rehabilitacyjnego. W okresie od dnia [...] września 1991 r. do dnia [...] września 2014 r. pracował w P. Sp. z o.o. w P. na stanowisku Kontrolera Sieci Rozdzielczej oraz Montera Sieci i Instalacji. W dniu [...] lipca 2014 r. zainteresowany zawarł porozumienie z pracodawcą i przystąpił do Programu Dobrowolnych Odejść, podpisując rozwiązanie umowy o pracę na podstawie porozumienia stron. Z pisma P. , które wpłynęło do organu w dniu [...] czerwca 2014 r. wynika, iż w dniu [...] września 2014 r. P. w związku z rozwiązaniem umowy o pracę wypłaciła wnioskodawcy odprawę z tytułu Dobrowolnych Odejść w wysokości [...] zł oraz ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w wysokości [...] zł. Łącznie D. S. uzyskał dochód w wysokości [...] zł. Podczas przeprowadzania wywiadu w oświadczeniu majątkowym wnioskodawca podał, iż posiada zasoby pieniężne w wysokości około [...] zł. Ponadto ustalono, iż stałym wydatkiem D. S. jest opłata za użytkowanie lokalu w wysokości [...] zł.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej w związku z § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty [...]zł, przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 u.p.s. lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Jak wynika z art. 7 pkt 2-15 u.p.s. pomocy społecznej udziela się osobom i rodzinom w szczególności z powodu: sieroctwa, bezdomności, bezrobocia, niepełnosprawności, długotrwałej lub ciężkiej choroby, przemocy w rodzinie, potrzeby ochrony ofiar handlu ludźmi, potrzeby ochrony macierzyństwa lub wielodzietności, bezradności w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego, zwłaszcza w rodzinach niepełnych lub wielodzietnych, trudności w integracji cudzoziemców, którzy uzyskali w Rzeczypospolitej Polskiej status uchodźcy lub ochronę uzupełniającą, trudności w przystosowaniu do życia po zwolnieniu z zakładu karnego, alkoholizmu lub narkomanii, zdarzenia losowego i sytuacji kryzysowej, klęski żywiołowej lub ekologicznej.

Organ zaznaczył, że zgodnie z art. 8 ust. 3 u.p.s. za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach i kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. W myśl ust. 4 powołanego artykułu do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się: jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego, zasiłku celowego, pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty, wartości świadczenia w naturze, świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych, dochodu z powierzchni użytków rolnych poniżej 1 ha przeliczeniowego.

Organ podniósł że w świetle art. 8 ust. 11 u.p.s. "w przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwoty:

1) kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, w przypadku osoby samotnie gospodarującej,

2) kryterium dochodowego rodziny, w przypadku osoby w rodzinie

- kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony".

Kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej wynosi [...] zł (art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej w związku z § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej –(Dz. U. z 2012r., poz. 823). Tym samym pięciokrotność tej kwoty stanowi kwota [...]zł (5 x [...] zł). Tak więc rozliczając dochód uzyskany przez D. S. w miesiącu wrześniu 2014r. w kwocie [...]zł na 12 miesięcy uzyskujemy kwotę miesięcznego dochodu w wysokości [...] zł w okresie od września 2014 r. do sierpnia 2015 r. Tym samym dochód zainteresowanego w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku tj. kwietniu 2015 r. wyniósł [...] zł. Dochód ten jest wyższy niż ww. kryterium dochodowe, a zatem brak podstaw prawnych do przyznania pomocy pieniężnej w formie zasiłku celowego, o którym mowa w art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s.

W przypadku przekroczenia ww. kryterium dochodowego również może zostać udzielona pomoc pieniężna. Jak wynika bowiem z art. 41 u.p.s. w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany m.in.:

- specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium

dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi;

- zasiłek celowy, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku.

Organ wskazał, że nie znalazł podstaw do przyznania pomocy pieniężnej na podstawie art. 41 u.p.s. na wnioskowane potrzeby. Zainteresowany oczekuje obecnie na decyzję sądu w sprawie ustalenia świadczeń z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, pozostaje bez stałego źródła dochodu. Jednakże otrzymując po rozwiązaniu umowy o prace odprawę wraz z ekwiwalentem za niewykorzystany urlop w łącznej kwocie [...]zł D. S. winien racjonalnie dysponować posiadanymi środkami, ze szczególną świadomością trudnego do oszacowani czasu, na który środki te muszą wystarczyć, wobec braku innego źródła dochodu. Wnioskodawca w złożonym wniosku poinformował, iż cyt. " na ten czas największe wydatki oprócz wyżywienia pochłaniają mi lekarstwa, lekarze i instytucje medyczne (szpitale, sanatoria)", jednakże nie przedłożył żadnych faktur potwierdzających rozdysponowanie w ciągu 8 miesięcy kwoty [...]zł czyli [...] zł miesięcznie. Zaznaczyć należy, iż zainteresowanemu w okresie oczekiwania na decyzję sądu w związku z odwołaniem od decyzji ZUS, przysługuje prawo do korzystania z bezpłatnej opieki zdrowotnej, tak więc miał możliwość korzystania bezpłatnie z opieki lekarzy specjalistów jak również z leczenia szpitalnego. Jeśli z wypłaconej kwoty pozostało zainteresowanemu tylko [...] zł oznacza to, że zgodnie z art. 11 ust. 1 u.p.s. " w przypadku stwierdzenia przez pracownika socjalnego (...) marnotrawienia własnych zasobów finansowych może nastąpić ograniczenie świadczeń, odmowa ich przyznania albo przyznanie w formie świadczenia niepieniężnego". Organ podkreślił, iż osoby i rodziny korzystające ze świadczeń pomocy społecznej są zobowiązane podejmować działania mające na celu usamodzielnienie, polegające na zaspokajaniu własnych potrzeb życiowych we własnym zakresie przy wykorzystaniu własnych zasobów i możliwości. Pomoc społeczna ma bowiem subsydiarny charakter, w jej ramach nie jest możliwe zaspokojenie wszystkich potrzeb w zakresie oczekiwanym przez osoby ubiegające się o pomoc. Wnioskodawca winien dysponować własnymi środkami finansowymi pozwalającymi na spłatę zaległości w opłatach czynszowych w wysokości [...] zł jak również na zaspokojenie potrzeb takich jak zakup żywności i leków. Natomiast brak takich środków przy uwzględnieniu wykazanego j/w dochodu uznać należy jako wykorzystanie posiadanych zasobów niezgodnie z przeznaczeniem, co stanowi przejaw marnotrawienia własnych zasobów finansowych, bowiem służyć one miały zaspokojeniu potrzeb podstawowych wnioskodawcy.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył D. S..

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] listopada 2015r. nr SKO. [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania. Wskazał także, że decyzja organu I instancji jest zgodna z prawem. Niespornym w niniejszej sprawie jest, iż strona postępowania złożyła w dniu [...] maja 2015r. do organu I instancji wniosek (sprecyzowany w trakcie aktualizacji wywiadu środowiskowego w dniu [...] maja 2015r.) o przyznanie pomocy finansowej na opłacenie zaległości czynszowej , na opłacenie leków oraz na opłacenie zakupu żywności. W ocenie Kolegium, organ I instancji prawidłowo obliczył na podstawie przedłożonych dokumentów dochód wnioskodawcy - kwota [...]zł - , nie uwzględniając faktu rzekomego opłacenia przez stronę postępowania różnych zaległości na rzecz innych osób przez 8 miesięcy w kwocie [...]zł, brak jest bowiem jakichkolwiek dokumentów potwierdzających te okoliczności. W tym stanie oczywistym jest, iż w świetle postanowień art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej , organ I instancji nie mógł przyznać D. S. zasiłku celowego na wnioskowaną pomoc. Organ II instancji rozważając możliwość przyznania - w świetle art. 41 ustawy o pomocy społecznej - zasiłku celowego specjalnego stwierdził, iż w sytuacji wnioskodawcy brak jest okoliczności szczególnych uzasadniających możliwość przyznania powyższego świadczenia, na opłacenie zaległości czynszowych w kwocie [...]zł, na zakup leków oraz na zakup żywności. Sam fakt choroby - w przypadku strony postępowania - nie uzasadnia przyznania zasiłku celowego specjalnego, gdyż nie jest to okoliczność nagła i niespodziewana w sytuacji strony postępowania.

W tym stanie faktycznym i prawnym niniejszej sprawy, odmowa przyznania zasiłku celowego, czy też zasiłku celowego specjalnego oraz zasiłku celowego pod warunkiem zwrotu części lub całości świadczenia, jest zgodna zwłaszcza z postanowieniami art. 8 ust. 1 pkt. 1, art. 8 ust. 1, art. 39 ust. 1 i 2 oraz art. 41 pkt. 1 u.p.s.

Skargę na powyższą decyzję wniósł w ustawowym terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu D. S. wskazując m. in., że choruje od 2013 r., a od marca 2014 r. nie otrzymuje żadnych środków. Otrzymana odprawę przeznaczył na bieżące utrzymanie, a także musiał spłacać długi, opłacać lekarzy, leki, szpitale i sanatoria.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 – dalej "Ppsa") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 Ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Przedmiotem niniejszego postępowania jest ocena legalności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2015r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia z dnia [...] czerwca 2015r. nr MOPR [...]

Podstawą materialnoprawną rozstrzygnięć administracyjnych podjętych w niniejszej sprawie były przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej Zasady ogólne wskazanej ustawy, wyrażone w art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej stanowią, że świadczenia z pomocy społecznej mają na celu umożliwienie przezwyciężania trudnych sytuacji życiowych, których osoby ubiegające się nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości oraz zaspokajanie niezbędnych potrzeb i umożliwienie im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Jak wynika z powyższych przepisów pomoc społeczna jest instytucją stosowaną wyjątkowo, w sytuacjach, w których obywatel nie jest w stanie sam podołać okolicznościom życiowym.

Jednym z podstawowych warunków przyznania zasiłku celowego (art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s.) jest spełnienie kryterium dochodowego. Zgodnie bowiem z art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. w związku z § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r., poz. 823) prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 542 zł, przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 u.p.s.

Bezsporne w sprawie jest, że iż w dniu 30 września 2014 r. P. w związku z rozwiązaniem umowy o pracę wypłaciła wnioskodawcy odprawę z tytułu Dobrowolnych Odejść w wysokości [...] zł oraz ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w wysokości [...] zł. Łącznie D. S. uzyskał dochód w wysokości [...] zł..

Zgodnie z treścią art.8 ust.11 u.p.s. w przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwoty:

1) kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, w przypadku osoby samotnie gospodarującej,

2) kryterium dochodowego rodziny, w przypadku osoby w rodzinie

- kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony.

Za dochód w rozumieniu art.8 ust. 3 u.p.s. uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o:

1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych;

2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach;

3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.

Natomiast według art.8 ust.4 u.p.s. do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się:

1) jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego;

2) zasiłku celowego;

3) pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty;

4) wartości świadczenia w naturze;

5) świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych;

5a) świadczenia pieniężnego i pomocy pieniężnej, o których mowa w ustawie z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. poz. 693);

6) dochodu z powierzchni użytków rolnych poniżej 1 ha przeliczeniowego.

W świetle powyższych przepisów kwota [...]zł uzyskana przez skarżącego w dniu [...] września 2014 r. tytułem odprawy pieniężnej i ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy stanowiła niewątpliwie dochód jednorazowy w rozumieniu art. 8 ust.11 u.p.s. Ustawodawca przyjął bowiem, że dochodem jest każdy przychód bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Wypłata wyżej wskazanych świadczeń nie jest ujęta w katalogu świadczeń nie wliczanych do dochodu na mocy art. 8 ust. 4 u.p.s. Wskazać także należy, że wymieniona w art. 8 ust.4 u.p.s. enumeracja negatywna stanowi katalog zamknięty, wobec którego nie można stosować wykładni rozszerzającej.

W przypadku dochodu przekraczającego pięciokrotnie kwoty ustawowych kryteriów dochodowych jeżeli uzyskano go w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku, to rozlicza się go w równych dwunastu częściach, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony (art. 8 ust. 11 u.p.s.). Rozłożenie dochodu jednorazowego na kolejne miesiące czyni sprawiedliwszą ocenę sytuacji materialnej potencjalnego beneficjenta, który przecież mógłby w jednym miesiącu otrzymać pokaźną kwotę, a w kolejnym zwrócić się o przyznanie pomocy społecznej.

Biorąc powyższe pod uwagę uznać należy, że dochód skarżącego w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku tj. kwietniu 2015 r. wyniósł [...] zł. Dochód ten jest wyższy niż kryterium dochodowe, a zatem prawidłowo organy obu instancji uznały, że brak podstaw prawnych do przyznania pomocy pieniężnej w formie zasiłku celowego, o którym mowa w art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s.

Przyjmuje się jednak, że organ administracji, rozpoznając sprawę o przyznanie zasiłku celowego w sytuacji, gdy dochód osoby czy rodziny przekracza ustawowe kryterium, powinien swoimi rozważaniami objąć także kwestię, czy w okolicznościach sprawy nie występuje szczególnie uzasadniony przypadek uprawniający zainteresowanego do otrzymania specjalnego zasiłku celowego (art. 41 u.ps.). Powyższe świadczenie przyznaje się w razie przekroczenia kryterium dochodowego (co miało miejsce w rozpatrywanym przypadku), jednakże jedynie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Ustawa nie precyzuje pojęcia "szczególnie uzasadniony przypadek". Tym samym pozostawiono uznaniu organu wydającego decyzję, czy zachodzi on w konkretnym stanie faktycznym. Zgodzić się należy z tezą, iż pojęcie "szczególnie uzasadnionego przypadku" wymaga konkretyzacji w okolicznościach faktycznych każdej indywidualnej sprawy. Bez wątpienia o możliwości przyznania specjalnego zasiłku celowego, decyduje sytuacja życiowa, w której znalazła się strona. Specjalny zasiłek celowy jest szczególną formą wsparcia. Podkreśla się wyjątkowość okoliczności przyznawania świadczeń na specjalnych zasadach, przede wszystkim dlatego, że beneficjenci nie spełniają ogólnych kryteriów otrzymania pomocy. Ich sytuacja materialna jest na tyle dobra, że powinni oni samodzielnie przezwyciężyć trudności. Przyznanie pomocy takim osobom i rodzinom przy ograniczonych środkach finansowych i ogromnej liczbie beneficjentów oraz osób oczekujących na wsparcie wymaga absolutnie wyjątkowych okoliczności. Organ pomocy społecznej powinien rozważyć sytuację życiową osoby ubiegającej się o pomoc w kategoriach "przypadku szczególnie uzasadnionego" w znaczeniu konieczności dokonania oceny, która powinna abstrahować od kwestii wysokości uzyskiwanego przez tę osobę dochodu.

W orzecznictwie sądowym "szczególnie uzasadniony przypadek" oznacza przypadek wyrazisty, odbiegający od sytuacji osób spełniających kryteria dochodowe (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 15 kwietnia 2008 r., sygn. akt IV SA/Gl 155/07, LEX nr 509368). Przypadek ten musi być na tyle wyrazisty i odbiegający od sytuacji innych osób znajdujących się w trudnym położeniu, że uzasadnia przyznanie pomocy z uwagi na okazjonalność, nadzwyczajność występującego zdarzenia, które jest na tyle dotkliwe w skutkach, że dana osoba nie jest w stanie sobie z nim poradzić, nawet przy uwzględnieniu możliwości ludzkiej zapobiegliwości (wyrok WSA w Krakowie z dnia 25 stycznia 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 401/11, LEX nr 1114175). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego "szczególnie uzasadniony przypadek" to taka sytuacja życiowa osoby lub rodziny, która ponad wszelką wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów interpretacyjnych istniejącego stanu rzeczy, pozwala stwierdzić, że tak drastyczne, tak dotkliwe w skutkach i ingerujące w plany życiowe zdarzenia nie należą do zdarzeń codziennych ani do zdarzeń nadzwyczajnych (wyrok NSA z dnia 12 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 164/11, LEX nr 1080954). Przykładowo za szczególne przypadki uzasadniające przyznanie specjalnego zasiłku celowego nie zostały uznane: spłata zadłużenia, opłacenie rachunku za gaz, brak środków na bieżące wydatki, uregulowanie opłat za pobyt w domu studenckim, zapłata kary za przejazd środkami komunikacji, zakup biletów MPK.

Przyznanie specjalnego zasiłku celowego zależy od uznania organu rozstrzygającego sprawę. Powyższe oznacza, iż organ orzekając w konkretnej sprawie może więc, a nie musi przyznać wnioskowaną pomoc, oceniając sytuację wnioskodawcy, a w wyniku dokonanej oceny wybiera konsekwencje prawne swoich ustaleń. Zaznaczyć jednak trzeba, iż wybór taki nie może być dowolny i musi wynikać z wszechstronnego oraz dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, w szczególności tych podnoszonych przez stronę" (z wielu por. choćby wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 listopada 2006 r., sygn. akt V SA/Wa 1758/08). Uznanie administracyjne nie pozwala zatem organowi na dowolność w załatwianiu sprawy, ale też nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela.

W tym miejscu wskazać należy, iż w przypadku decyzji uznaniowych kontrola sądowa ograniczona jest do zbadania, czy w toku podejmowania decyzji organ administracji nie przekroczył granic swobodnego uznania, a więc czy zgodnie z art. 7, 77 § 1 i 80 Kpa dokonano ustalenia stanu faktycznego, a dokonana ocena tych ustaleń znajduje oparcie w materiale dowodowym i uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie z art. 107 Kpa, a więc w sposób przekonywujący. Z drugiej strony uznaniowy charakter rozstrzygnięcia wyłącza natomiast zasadniczo sądową kontrolę wydanej decyzji z punktu widzenia jej celowości czy słuszności, gdyż jest to domena zastrzeżona dla swobodnego uznania organu administracji.

Decyzja uznaniowa powinna uwzględniać zasady ogólne określone w Kodeksie postępowania administracyjnego, a w zakresie meritum rozstrzygnięcia - zasady ustawy o pomocy społecznej. Warto w tym miejscu zwrócić uwagę na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2007 r. sygn. akt I OSK 1464/06 (Lex nr 2994150), w którym wskazał, iż przepisów regulujących tryb przyznania zasiłku celowego wynika, że udzielając świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględnienia potrzeby osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy ustalać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej.

Biorąc powyższe pod uwagę uznać należy, ze organy obu instancji nie przekroczyły uznania administracyjnego i prawidłowo uznały, że sytuacja w jakiej znalazł się skarżący nie stanowi "szczególnie uzasadnionego przypadku " o jakim mowa w art. 41 u.p.s.

Zwrócić należy uwagę, iż organy odpowiedzialne za udzielenie pomocy dysponują ograniczonymi środkami finansowymi, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbą osób wymagających wsparcia. Bezsprzecznym bowiem jest, że przyznana konkretna pomoc musi mieć pokrycie w środkach finansowych, gdyż w przeciwnym wypadku nie mogłaby zostać faktycznie zrealizowana. Nie ulega zatem wątpliwości, iż organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości.

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 2 sierpnia 2012r., sygn. akt I OSK 407/12, iż wydając decyzję z zakresu pomocy społecznej organ winien kierować się przesłankami ustawowymi, w tym między innymi wskazaniami zawartymi w art. 3 ust. 3 i 4 u.p.s. stanowiącymi iż rodzaj i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy oraz, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy winny zostać uwzględnione, jeśli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Wobec bowiem ograniczonych środków finansowych organ nie jest w stanie zaspokoić wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc w zgłaszanej przez nie wysokości. Musi zatem przyjąć obiektywne kryteria, według których dokonuje rozdziału środków finansowych.

W tym stanie rzeczy z przyczyn wskazanych i opisanych wyżej Sąd na podstawie art. 151 Ppsa skargę oddalił.