Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 686/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2009-05-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 1
journal: Dz.U. 1998 nr 137 poz 887
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
article: par. 3
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska,, Sędzia WSA Alicja Polańska (spr.), Protokolant Gabriela Porzezińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 7 maja 2009 r. sprawy ze skargi U. F. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. Nr [...] odmawiającą W. F. umorzenia należności Zakładu z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne w łącznej kwocie [...] zł.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że pismem z dnia [...] r. U. F. wystąpiła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie zaległości męża – W. F. z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne. Wniosek umotywowany był trudną sytuacją materialną rodziny dłużnika. Skarżąca podniosła, że aktualnie nie dysponuje środkami finansowymi pozwalającymi na opłacenie za męża należności składkowej. Nadmieniła przy tym, iż sytuacja materialna w gospodarstwie domowym doprowadziła ją do depresji, przez co znalazła się pod stałą opieką lekarza psychiatry; wskazała również, że mąż, który wyjechał w celach zarobkowych, poinformował ją, iż nie otrzymał obiecanej pracy oraz że nie będzie w stanie opłacić zaległej należności składkowej. Do wniosku o umorzenie należności składkowej U. F. załączyła kwestionariusz o możliwościach płatniczych oraz zaświadczenie o zarobkach.

Dalej z zaskarżonej decyzji wynika, iż w dniu [...] r. decyzją

Nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych, powołując się na przepisy art. 83 ust.1 pkt 3 oraz art. 28 ust. 1 i art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.) odmówił W. F. umorzenia należności składkowej. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że W. F. prowadził działalność gospodarczą w okresie [...] r. do [...] r. w zakresie transportu osób. W trakcie prowadzenia działalności, płatnik nie zgłaszał do ubezpieczeń społecznych pracowników, a zaległość z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne powstała w trakcie prowadzenia działalności gospodarczej i dotyczy okresu od [...] r. Z uwagi na niewywiązywanie się płatnika z obowiązku opłacania składek, Zakład wszczął postępowanie egzekucyjne, kierując w dniu [...] r. tytuły egzekucyjne do Pierwszego Urzędu Skarbowego w S., które w dniu [...] r. zostały zwrócone do Zakładu wraz z informacją, iż płatnik przebywa aktualnie poza granicami kraju. Z przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego wynikało, że w dacie wydania decyzji dłużnik prowadził gospodarstwo domowe wspólnie z żoną – U. F., a dochód tego gospodarstwa stanowiło wynagrodzenie skarżącej z tytułu zatrudnienia w zakładzie odzieżowym w wysokości [...] zł brutto miesięcznie. Organ ustalił również, że dłużnik w dacie wydania decyzji nie miał na utrzymaniu żadnych osób i nie ciążyły na nim żadne zobowiązania pieniężne, był natomiast wspólnie z żoną właścicielem nieruchomości położonej w [...].

Powołując się na powyższe ustalenia faktyczne, Zakład Ubezpieczeń Społecznych uznał, że w sprawie nie zachodzą okoliczności wymienione w przepisie art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, tj. nie występuje przesłanka całkowitej nieściągalności należności Zakładu, za umorzeniem nie przemawia także ważny interes osoby zobowiązanej.

Wskazano dalej w zaskarżonej decyzji, że U. F. nie zgadzając się z powyższą decyzją złożyła w dniu [...] r. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy umorzenia należności ZUS z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, podnosząc w nim, iż W. F. około sześć lat temu całkowicie zerwał łączące go z rodziną więzi i mimo zamieszkiwania we wspólnym domu i ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego na rzecz małoletnich dzieci, od dawna nie interesuje się ich losem. Jednocześnie U. F. wskazała, że sama nie dysponuje środkami finansowymi pozwalającymi na opłacenie zadłużenia męża w ZUS, o powstaniu którego nawet nie wiedziała. Podkreśliła przy tym, że źródłem dochodu w gospodarstwie domowym jest wyłącznie jej wynagrodzenie z tytułu pracy w zakładzie odzieżowym; wskazała również, że złożyła pozew o zniesienie wspólności majątkowej małżeńskiej.

Ponadto, wskazano w tej decyzji, że - po ponownym rozpatrzeniu sprawy - Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, decyzją Nr [...] z dnia [...] r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Zakładu z dnia [...] r. i odmówił W. F. umorzenia należności Zakładu z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w łącznej kwocie wynoszącej wówczas [...] zł. Uzasadniając to swoje rozstrzygnięcie organ wskazał, że płatnik nie podniósł okoliczności, nieznanych uprzednio Zakładowi, a mających wpływ na odmowę umorzenia należności. Powtórzył również argumentację, iż w przedmiotowej sprawie za umorzeniem należności składkowej nie przemawia ani całkowita nieściągalność, ani ważny interes osoby zobowiązanej.

Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem, U. F. zaskarżyła je skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny W. wyrokiem z dnia [...]r., sygn. akt [...] uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Sąd ten wskazał na naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (wydanie i podpisanie decyzji przez tego samego pracownika). Wskazał również, iż organ odwoławczy nie przeanalizował argumentów skarżącej podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, dlatego też przedwcześnie przyjął, że pozostają one bez wpływu na ocenę przesłanki ważnego interesu osoby zobowiązanej, takich jak zły stan zdrowia uniemożliwiający jej opłacenie należności składkowych oraz fakt pobytu za granicą jej małżonka, który nie kontaktuje się z nią od dłuższego czasu.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy organ ustalił, że W. F. zameldowany jest w P. W chwili obecnej nie posiada tytułu do ubezpieczeń, jak również nie jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna w Urzędzie Pracy. Ponadto, w wyniku otrzymanej informacji od Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. stwierdzono, że - na podstawie zeznania podatkowego W. F. PIT-37 o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym w [...] r. - wykazał on przychód i dochód w kwotach "zero" złotych oraz, że nie pobiera świadczeń emerytalno-rentowych. Ustalono również, że małżonkowie F. są współwłaścicielami nieruchomości położonej w gminie K., P., tj. lokalu mieszkalnego Nr [...] ([...]) oraz nieruchomości mieszkaniowej położonej w S. przy ul. [...] o pow. [...] m² ([...]). Z ustaleń faktycznych wynika także, że skarżąca zatrudniona jest na umowę o pracę z wynagrodzeniem w wysokości [...] zł brutto.

Uzasadniając dalej swoje rozstrzygnięcie podjęte w sprawie, w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przytoczył treść przepisu art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz wskazał na przepisy rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne definiujące pojęcie ważnego interesu strony zobowiązanej. Według organu odwoławczego, w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki wskazane w art. 28 ww. ustawy, gdyż w gospodarstwie domowym dłużnika znajduje się majątek podlegający zabezpieczeniu i egzekucji. Wprawdzie, W. F. zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej, lecz nadal jest współwłaścicielem nieruchomości, na której Zakład zabezpieczył całą swoją wierzytelność wraz z odsetkami do chwili spłaty. A zatem, brak jest przesłanki całkowitej nieściągalności, będącej koniecznym wymogiem umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne na podstawie ww. przepisu.

Nadto, organ ten wskazał, że przy niewystąpieniu przesłanki całkowitej nieściągalności, Prezes Zakładu może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest

w stanie opłacić tych należności, gdyż pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. W sprawie jednak płatnik, pomimo wysyłanych przez Zakład pism, nie podjął żadnych kroków zmierzających do wyjaśnienia swojej sytuacji, w szczególności, nie wykazał w jakikolwiek sposób istnienia swojego ważnego interesu. Według organu, małżonkowie F. mają ustawową wspólność małżeńską, co oznacza, że dłużnik - W. F., za zobowiązania z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne odpowiada całym swoim majątkiem, natomiast jego małżonka - U. F. odpowiada tylko majątkiem wspólnym z dłużnikiem. Otrzymywane zaś wynagrodzenie za pracę stanowi jej osobistą wierzytelność, niepodlegającą egzekucji na poczet należności składkowych. Nadto, Prezes ZUS wskazał, że nie kwestionuje trudnej sytuacji finansowej, czy zdrowotnej U. F., jednak podkreślił że obowiązek opłacenia należności ciąży na płatniku, nie zaś bezpośrednio na jego małżonce, która za należności składkowe odpowiada tylko majątkiem wspólnym, a obok majątku odrębnego małżonka, w skład majątku wspólnego wchodzą dwie nieruchomości.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem organu odwoławczego, U. F. zaskarżyła je skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Wydanemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj.: art. 6, art. 7 oraz art. 77 § 1 Kpa., naruszenie prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 28 ust. 3a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne z dnia 31 lipca 2003 r.

W uzasadnieniu skargi skarżąca przytoczyła argumentację zawartą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W szczególności zaś wskazała, że W. F. nie prowadzi już wspólnego z nią gospodarstwa domowego, jak też nie utrzymuje z nią kontaktów i nie łoży na utrzymanie rodziny, natomiast mieszkanie położone w [...], wprawdzie stanowi własność jej i dłużnika, jednakże W. F. mieszkaniem tym w żaden sposób nie włada, nie korzysta z niego, nie wykonuje swych praw właścicielskich; mieszkanie to nie służy także zaspokojeniu jego potrzeb mieszkaniowych oraz podniosła, że obecnie nie posiada wiedzy o miejscu zamieszkania męża oraz o tym, czym się zajmuje i, czy w ogóle ma on jakiekolwiek dochody.

Według skarżącej, działania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych są obecnie skierowane przeciwko jej osobie, a nie przeciwko dłużnikowi, gdyż wierzyciel ustanowił przymusową hipotekę na mieszkaniu należącym do niej i jej męża.

Dalej skarżąca podniosła, że organ pozostawił niejako bez rozpoznania okoliczności dotyczące jej sytuacji osobistej. Podkreśliła, że jej dochody są bardzo niskie i ledwo przekraczają minimalne wynagrodzenie za pracę. Jedynym jej majątkiem jest mieszkanie położone w P., natomiast ustalenie przyjęte przez organ w zaskarżonej decyzji, że posiada ona jeszcze drugie mieszkanie położone przy ul. [...] w S. jest błędne, gdyż – jak wskazała – mieszkanie to jest własnością jej matki. Ponadto, skarżąca oświadczyła, że nie ma innych źródeł utrzymania poza wynagrodzeniem za pracę i, że podlega stałej opiece lekarzy specjalistów. Poza tym, zarzuciła organowi, że ten nie podjął żadnych czynności, aby ustalić chociażby podstawowe informacje na temat jej męża, jak np. jego miejsce pobytu.

Przytaczając także treść przepisu § 3 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społecznej, skarżąca podniosła, że do niezbędnych potrzeb życiowych należy zaliczyć także potrzeby mieszkaniowe. Tymczasem, organ wszczął procedury prowadzące do egzekucji z jej nieruchomości mieszkaniowej, a zatem egzekucji pozbawiającej jej możliwości zaspokajania potrzeb mieszkaniowych.

W odpowiedzi na skargę, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko zajęte w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 tej ustawy, sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.).

Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, Sąd nie stwierdził ww. naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego tej decyzji.

Zgodnie z przepisem art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r.

o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.), należności

z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład

z uwzględnieniem treści ust. 2-4. Jest to regulacja określająca prawo wierzyciela do zwolnienia dłużnika z długu podobna do regulacji funkcjonującej w obrocie cywilnym, określonej w art. 508 Kodeksu cywilnego. Zwolnienie z długu uzależnione jest wyłącznie od woli wierzyciela, natomiast dłużnik nie ma możliwości prawnych pozwalających na uzyskanie od wierzyciela oświadczenia w tym przedmiocie. Jednak w przypadku wierzycieli, będących podmiotami dysponującymi środkami publicznymi, do których należy Zakład Ubezpieczeń Społecznych, nie występuje dowolność w tym zakresie.

W takim bowiem przypadku, ustawodawca - zezwalając na rezygnację z egzekwowania należności - wprowadza daleko idące ograniczenia prawne. I tak, przepis art. 28 ust. 2 ww. ustawy stanowi, że należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, a w ust. 3 wymienione są w siedmiu punktach sytuacje, w których zachodzi całkowita nieściągalność w rozumieniu ustawy. Są to takie sytuacje, jak: śmierć dłużnika i brak następców prawnych (pkt 1), oddalenie wniosku o ogłoszenie upadłości (pkt 2), zaprzestanie prowadzenia działalności przy braku majątku, następców prawnych i podstaw do odpowiedzialności osób trzecich (pkt 3), brak środków po zakończeniu postępowania likwidacyjnego (pkt 4), znikoma wysokość nieopłaconej składki (pkt 4a), stwierdzenie przez organ egzekucyjny braku majątku (pkt 5), oraz brak możliwości uzyskania w postępowaniu egzekucyjnym kwot przekraczających wydatki egzekucyjne( pkt 6). Z zestawienia tych sytuacji wynika, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych może zrezygnować z egzekwowania należności tylko wówczas, gdy dalsze prowadzenie egzekucji jest bezcelowe lub nieopłacalne.

Wyliczenie zawarte w tym przepisie jest wyczerpujące, tzn. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tych składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia.

O ile powyższa regulacja, dotycząca możliwości umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne z powodu ich całkowitej nieściągalności, odnosi się do wszystkich podmiotów zobowiązanych do ich uiszczenia, o tyle w odniesieniu do osób ubezpieczonych, będących równocześnie płatnikami tych składek, ustawa ta przewiduje również możliwość umorzenia należności z tytuł składek pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Wytyczne, którymi powinien się kierować organ podejmujący decyzję w takim przypadku wskazane zostały w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365), w którego § 3 przewidziano, że zaległe składki mogą być umorzone, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku, gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych lub, że ze względu na poniesione w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia straty materialne opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności. Przewlekła choroba zobowiązanego lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, która pozbawia zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności, jest kolejną przesłanką wymienioną w tym rozporządzeniu wykonawczym.

Ciężar udowodnienia zaistnienia ww. przesłanek umorzenia spoczywa na zobowiązanym. Treść przepisu należy więc odnieść do konkretnej sytuacji, tak aby organ miał podstawy przypuszczać, że zapłata należności spowoduje egzystencjalną zapaść bytu zobowiązanego i jego rodziny. Nie wystarczy, że zobowiązany wskaże na uciążliwości i trudności w zapłacie powstałych należności. W takich przypadkach bowiem, istnienie uciążliwości i trudności jest oczywiste. Zobowiązany musi liczyć się

z koniecznością zapłaty składek, gdyż to należy do jego obowiązków, zaś odstąpienie od realizacji tego obowiązku ma charakter zupełnie wyjątkowy. Przepisy nie wyjaśniają, co należy uważać za zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych, jednakże należy przyjąć, że chodzi tu o niezbędne minimum.

Odnosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że w zaskarżonej decyzji organ prawidłowo ustalił stan faktyczny i następnie poprawnie ocenił oraz uzasadnił istnienie przesłanek umorzenia tych należności zobowiązanego W. F., o umorzenie których wystąpiła jego małżonka U. F., uznając, że nie zachodzą przesłanki do umorzenia zaległości z tytułu nieopłaconych składek z uwagi na brak trwałej i całkowitej ich nieściągalności oraz, że nie przemawia też za tym ważny interes osoby zobowiązanej oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych. Jak to wyjaśnił organ w zaskarżonej decyzji, skarżąca jako żona dłużnika za zobowiązania z tytułu nieopłaconych składek odpowiada jedynie do wysokości majątku wspólnego, albowiem małżonkowie F. mają ustawową wspólność majątkową. Z prawidłowych ustaleń organu tego wynika także, iż w skład majątku wspólnego małżonków w dacie wydania zaskarżonej decyzji wchodziły dwie nieruchomości: nieruchomość mieszkaniowa położona w P. oraz lokal mieszkalny (stanowiący odrębną nieruchomość wraz z udziałem w prawie użytkowania wieczystego i części budynku), położony przy ul. [...] w S], co potwierdzają adnotacje pracownika Zakładu z dnia [...] r. poczynione na podstawie dokumentacji zgromadzonej w Miejskim Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w S. Dlatego też prawidłowo także organ w zaskarżonej decyzji ocenił, że zabezpieczenie całej należności składkowej przez fakt ustanowienia hipoteki przymusowej na jednej z tych nieruchomości (położonej w P.) powoduje, iż przesłanka całkowitej nieściągalności, będąca koniecznym wymogiem umorzenia należności Zakładu, w rozpoznawanej sprawie nie występuje. Natomiast, zarzut skarżącej podniesiony w skardze, że ustalenia faktyczne Zakładu w tej kwestii są błędne, bowiem mieszkanie położone przy ul.[...] w S. jest własnością matki skarżącej, jest nietrafny biorąc pod uwagę okoliczność, że w toku postępowania skarżąca nie podnosiła okoliczności zbycia jednej z tych nieruchomości oraz to, iż podczas rozprawy uczestnik postępowania - W. F. oświadczył, że nieruchomość położona w S. przy ul. [...]j stanowiła własność jego i skarżącej, lecz w trakcie postępowania w sprawie o umorzenie zaległości została podarowana teściowej, tj. matce skarżącej.

Według Sądu, ta powyższa okoliczność nie mogła być przedmiotem ocen

i rozważań organu w zaskarżonej decyzji, bowiem organ podejmując rozstrzygnięcie nie miał wiedzy o tej okoliczności. Nadto, takie działanie zobowiązanego i jego członka rodziny organ mógłby ocenić, jako celowe i świadome wyzbywanie się składników majątkowych w celu utrudnienia bądź uniemożliwienia skutecznego prowadzenia postępowania egzekucyjnego, co i tak stanowiłoby podstawę do odmowy umorzenia należności składkowych.

Prawidłowo także wskazał organ w zaskarżonej decyzji, że uzyskiwane przez skarżącą wynagrodzenie za pracę w wysokości [...] zł brutto stanowi jej wierzytelność, niepodlegającą egzekucji na poczet należności składkowych, która stanowi zabezpieczenie jej podstawowych potrzeb życiowych.

Należy także podkreślić, że ustawodawca upoważnił Zakład do rozstrzygania

w sprawach o umorzenie należności składkowych w ramach tzw. uznania administracyjnego, organom tym pozostawiając ocenę tego, czy w konkretnej sprawie występują okoliczności uzasadniające to umorzenie, jak również zakres tego umorzenia. Sądowa kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego sprowadza się więc jedynie do badania, czy w toku postępowania administracyjnego organ rentowy uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych, jakie wskazywać mogłyby na ważny interes wnioskodawcy, oceniany przy uwzględnieniu jego możliwości płatniczych i stanu finansów, a także do badania, czy w ramach swego uznania nie naruszył on zasady swobodnej oceny dowodów.

Stwierdzić należy, że w tej sprawie organ w sposób wyczerpujący zebrał dostępny mu materiał dowodowy, aczkolwiek bez udziału zobowiązanego, lecz wynikającego z jego woli, albowiem wezwał skarżącą do dostarczenia umowy o pracę, dokumentu potwierdzającego separację, dowodów ponoszonych opłat z tytułu kosztów utrzymania i leczenia, decyzji w sprawie orzeczenia stopnia niepełnosprawności, umowy dotyczącej ustanowienia rozdzielności majątkowej, wystąpił z zapytaniem do Pierwszego Urzędu Skarbowego, poczynił ustalenia dotyczące posiadanych przez małżonków nieruchomości, ruchomości, rachunków bankowych, skierował także zapytania do Urzędu Pracy oraz do Urzędu Gminy i otrzymał na nie odpowiedzi.

Wszystkie te ww. czynności zmierzały do ustalenia okoliczności co do istnienia przesłanek umorzenia należności składkowych. Ustalenia te były, według Sądu, wystarczające do wydania zaskarżonej decyzji.

Ponadto, przed wydaniem decyzji w sprawie organ, wzywał skarżącą i jej małżonka do zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, jednak nie skorzystali oni z przysługującego im uprawnienia.

Reasumując, organ rentowy dokonał wszechstronnej oceny zebranego materiału dowodowego, wyprowadzając uprawniony z tej oceny wniosek, iż brak jest okoliczności dostatecznie wskazujących na taki ważny interes zobowiązanego, który przy uwzględnieniu jego możliwości płatniczych oraz stanu finansów ubezpieczeń społecznych uzasadniałby konieczność umorzenia należności składkowych dochodzonych w sprawie.

Nie znajdując w tych warunkach podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie odpowiada przepisom prawa materialnego, względnie uchybia przepisom postępowania w stopniu co najmniej mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzec należało o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej.