Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 473/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 70 b,  ust.  1 i 6
journal: Dz.U. 2015 poz 2156
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska (spr.) Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2016 r. sprawy ze skargi A S. A. w Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23, dalej w skrócie: "k.p.a."), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] r., nr [...], odmawiającą A S.A. z siedzibą w Z. (dalej "skarżąca") dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika M.M, który został zatrudniony na okres 36 miesięcy, celem nauki w zawodzie ślusarza (od 1 września 2012 r. do 31 sierpnia 2015 r.).

Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym:

Prezydent Miasta R. decyzją z dnia [...] r., nr [...], wydaną na podstawie art. 70b ust. 1 i 6 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jednolity: Dz. U z 2015 r. poz. 2156 z późn. zm.) oraz § 11 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz. U. z 2014 r. poz. 232), odmówił skarżącej przyznania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika M.M. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że wniosek został złożony w dniu 3 grudnia 2015 r., a w trakcie postępowania ustalono, że umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego z młodocianym została zawarta w dniu 3 września 2012 r. na okres 36 miesięcy (od 1 września 2012 r. do 31 sierpnia 2015 r.). Praktyczna nauka zawodu trwała przez pełen okres przewidziany umową, a młodociany pobierał naukę w Zasadniczej Szkole Zawodowej nr [...] w Zespole Szkół [...] w R. Z przedłożonego zaświadczenia o szkoleniu ucznia rzemieślniczego wynika, że w dniu 4 września 2015 r. zdał egzamin czeladniczy przed Komisją Egzaminacyjną Izby Rzemieślniczej oraz Małej i Średniej Przedsiębiorczości w K. W dalszej części uzasadnienia organ przywołał treść przepisów mających zastosowanie w sprawie, a w szczególności unormowania ustawy o systemie oświaty i przywołanego aktu wykonawczego z dnia 28 maja 1996 r. do tej ustawy. Odwołał się do postanowień art. 2 ustawy z 22 marca 1989 r. o rzemiośle (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r. poz. 1182), oraz art. 105 i art. 106 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r. poz. 584). Dodatkowo, w trakcie postępowania ustalono, że skarżąca jest spółką akcyjną zaliczającą się do innych przedsiębiorstw (tj. większych niż średnie przedsiębiorstwa) zatrudniających ponad 250 pracowników i z tego powodu jako pracodawca nie była i nadal nie może być uznana za rzemieślnika. Zatem młodociany odbywał praktyczną naukę zawodu, a także obowiązany był zdawać egzamin jako osoba zatrudniona u pracodawcy niebędącego rzemieślnikiem, dokształcająca się w zasadniczej szkole zawodowej. W oparciu o § 11 ust. 2 wymienionego powyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. młodociany obowiązany był zdawać egzamin przed Okręgową Komisją Egzaminacyjną a nie w trakcie egzaminu czeladniczego, przeprowadzonego przed komisją egzaminacyjną izby rzemieślniczej. Zdaniem organu, zaliczenie egzaminu we właściwym trybie określonym w rozporządzeniu z dnia 28 maja 1996 r. jest jednym z warunków koniecznych do otrzymania przedmiotowego dofinansowania. W tej sytuacji przedłożone dokumenty nie wskazują na spełnienie ustawowych przesłanek, warunkujących przyznanie skarżącej dofinansowania kosztów nauki zawodu młodocianego pracownika M.M, w oparciu o 70b ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Odnosząc się do pisma skarżącej z dnia 12 stycznia 2016 r. zaznaczono, że pracodawca nie ma wpływu na to, czy młodociany przystąpi do egzaminu, jak również czy taki egzamin zda z wynikiem pozytywnym. W dalszej części uzasadnienia organ pierwszej instancji odwołał się do treści wyroku NSA z dnia 7 października 2009 r. sygn. akt I OSK 273/09 i wskazał, że odnosi się on do innej treści art. 70b ustawy o systemie oświaty i z uwagi na zmianę tego unormowania, wyrok ten nie może być w sprawie tej zastosowany.

Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie, wyrażając tym samym swoje niezadowolenie z treści wydanego w tej sprawie rozstrzygnięcia. Zarzuciła organowi pierwszej instancji naruszenie art. 70b ust. 1 pkt 2 w związku z art. 70b ust. 7 pkt. 3 ustawy o systemie oświaty i § 11 ust. 1, 2 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania poprzez ich błędną wykładnię. Podniosła również naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, a tym samym naruszenie zasady zaufania uczestników postępowania do organów władzy publicznej oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasady równego traktowania pracodawców będących rzemieślnikami i niebędących rzemieślnikami oraz obarczania tych ostatnich skutkami zdania przez pracownika egzaminu czeladniczego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. po zapoznaniu się

z aktami sprawy oraz treścią odwołania stwierdziło, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i w związku z tym zasługuje ona na utrzymanie w mocy. W motywach uzasadnienia powołało się na treść art. 70b ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty w brzmieniu: "Pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli:

1) pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych określone w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania;

2) młodociany pracownik ukończył naukę zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin, zgodnie z przepisami, o których mowa w pkt 1.". Stąd też przywołane warunki muszą zostać spełnione łącznie, aby właściwy organ administracji mógł przyznać wnioskowane dofinansowanie. W przedmiotowej sprawie pracodawcą młodocianego pracownika M.M przez okres od 1 września 2012 r. do 31 sierpnia 2015 r. była skarżąca spółka prawa handlowego. Praktyczna nauka zawodu ślusarza u tego pracodawcy prowadzona była przez S. D. (do 30 sierpnia 2013 r. - kiedy zakończył pracę w skarżącej Spółce), posiadającego kwalifikacje instruktora praktycznej nauki zawodu. Natomiast od 1 września 2013 r. do 31 sierpnia 2015 r. naukę zawodu młodocianego pracownika według zaświadczenia skarżącej z dnia 17 grudnia 2015 r. prowadził M. P. (posiadający kwalifikacje instruktora praktycznej nauki zawodu). Mimo zmiany w trakcie trwania praktycznej nauki zawodu instruktora praktycznej nauki zawodu, nie zmieniono umowy zawartej z młodocianym pracownikiem, co do wskazanych w jej treści danych personalnych instruktora, a także z przedłożonych dokumentów pracowniczych nie wynika aby poza obowiązkami ślusarza remontowego maszyn i urządzeń, mechanika i starszego mechanika powierzano M. P. (w latach 1984 - do 2015) obowiązki instruktora praktycznej nauki zawodu wobec młodocianego pracownika M.M. Dalej organ odwoławczy wskazał, że w okresie zatrudnienia młodociany pracownik kontynuował naukę w zasadniczej szkole zawodowej. Następnie w dniu 4 września 2015 r. przystąpił do egzaminu czeladniczego w rzemiośle (zawodzie) ślusarz, który to został przez niego zdany przed Komisją Egzaminacyjną Izby Rzemieślniczej oraz Małej i Średniej Przedsiębiorczości w K. Zdaniem organu odwoławczego, w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (§ 11 ust. 2-4) wskazano formy zdawania egzaminu kończącego naukę zawodu. Zastosowanie określonej formy egzaminowania uzależniono od tego czy pracodawca jest lub nie jest rzemieślnikiem oraz od tego czy pracownik młodociany w trakcie praktycznej nauki zawodu dokształca się w zasadniczej szkole zawodowej lub w ośrodku dokształcania i doskonalenia zawodowego. Skarżąca zatrudniając M.M nie czyniła tego jako rzemieślnik (gdyż nie może ona posiadać statusu rzemieślnika), a nadto ten ostatni kontynuując naukę po gimnazjum w zasadniczej szkole zawodowej powinien był zakończyć naukę zawodu w trybie wskazanym w § 11 ust. 2 pkt. 1 przywoływanego rozporządzenia z dnia 28 maja 1996 r., tj. poprzez złożenie egzaminu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe przed państwową - Okręgową Komisją Egzaminacyjną (dalej: "OKE"). Tymczasem nie ma wątpliwości, że młodociany pracownik zdał egzamin czeladniczy przed Komisją Egzaminacyjną Izby Rzemieślniczej, a nie przed OKE, a tym samym egzamin kończący naukę zawodu u pracodawcy nie mającego statusu rzemieślnika nie został zdany zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych pracowników i ich wynagradzania (§ 11 ust. 2 ), a to w dalszej kolejności prowadzi do konstatacji, że nie został spełniony warunek określony w art. 70b ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, w sytuacji gdy wynika z niego obowiązek łącznego spełnienia wszystkich wskazanych tam okoliczności (przyjmując nawet, że M. P. rzeczywiście od dnia 1 września 2013 r. pełnił obowiązki instruktora praktycznej nauki zawodu wobec młodocianego pracownika). Chcąc uzyskać stosowne dofinansowanie z tytułu kształcenia zawodowego młodocianego pracownika skarżąca zobowiązana była przez cały okres prowadzonej edukacji zawodowej, aż do egzaminu końcowego czuwać nad przestrzeganiem przepisów prawa obowiązujących w tym zakresie. Określając młodocianemu pracownikowi (w umowie o pracę) formę dokształcania poprzez naukę w zasadniczej szkole zawodowej, pracodawca winien był zadbać aby ten pracownik został skierowany na właściwy egzamin, tak aby mógł on stać się ukoronowaniem (z punktu widzenia art. 70b ustawy o systemie oświaty) kilkuletniego zawodowego kształcenia praktycznego i teoretycznego oraz stanowić podstawę do ewentualnego otrzymania dofinasowania kosztów kształcenia. Nadto, zdaniem Kolegium, zarzut dyskryminowania skarżącej poprzez odmienne wskazanie sposobu złożenia egzaminu kończącego naukę zawodu przez młodocianego pracownika, w zależności od tego, czy pracodawca jest lub nie jest rzemieślnikiem, jest całkowicie bezpodstawny. W polskim systemie prawnym przewidziano różne metody i formy uzyskania kwalifikacji zawodowych. Jednakże żadna z nich nie dyskryminuje pracodawców ze względu na formę prowadzonej działalności gospodarczej. Niezależnie od ścieżki edukacji zawodowej młodocianego pracownika (tej praktycznej i teoretycznej) na końcu pracodawcom przysługuje takie samo dofinasowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika, ale pod warunkiem, że nauka zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy odbywało się zgodnie z obowiązującym prawem (począwszy od zatrudnia, skończywszy na zdaniu egzaminu kończącego przygotowanie zawodowe). Świadczenie o którym mowa w art. 70b ust. 1 ustawy o systemie oświaty adresowane jest do pracodawcy, a nie pracownika młodocianego. Przyznanie takiego świadczenia (nie jest ono obligatoryjne dla każdego podmiotu zatrudniającego młodocianego pracownika) obwarowane jest jak już wskazywano to wyżej spełnieniem określonych wymogów. Skarżąca, jako osoba prawna nie mogąc być rzemieślnikiem, w umowie o pracę błędnie wskazała młodocianemu pracownikowi M.M., że zakończenie u niej nauki zawodu może odbyć się poprzez egzamin czeladniczy, tym samym własnym działaniem - gdy ten pracownik podporządkował się zaleceniu pracodawcy - wykluczyła się ona z możliwości otrzymania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika, wypłacanego przez gminę.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skardze skarżąca domagała się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji, której zarzuciła:

1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to:

a) art. 70 b ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie oświaty przez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że dla uznania, iż osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych określone w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania, w sytuacji zmiany w trakcie trwania praktycznej nauki zawodu instruktora praktycznej nauki zawodu, konieczna jest zmiana umowy zawartej z młodocianym pracownikiem, co do wskazanych w jej treści danych personalnych instruktora, a także wymagane jest pracownicze powierzenie danej osobie obowiązków instruktora nauki zawodu wobec młodocianego pracownika, podczas gdy ustawa o systemie oświaty nie stawia takich warunków;

b) art. 70b ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 70b ust. 7 pkt 3 ustawy o systemie oświaty;

c) § 11 ust. 1, 2 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania przez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że:

- warunek zdania egzaminu zgodnie z przepisami w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania, określony w art. 70b ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty nie jest spełniony, gdy młodociany zatrudniony u pracodawcy niebędącego rzemieślnikiem, dokształcający się w zasadniczej szkole zawodowej, zda! egzamin na tytuł czeladnika przeprowadzany przez komisje egzaminacyjne izb rzemieślniczych, zgodnie z przepisami dotyczącymi egzaminów kwalifikacyjnych na tytuły czeladnika i mistrza w zawodzie;

- warunek zdania egzaminu zgodnie z przepisami w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania, określony w art. 70 b ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, będzie spełniony wyłącznie wówczas, gdy młodociany zatrudniony u pracodawcy niebędącego rzemieślnikiem, dokształcający się w zasadniczej szkole zawodowej, zda egzamin zgodnie z § 11 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania, tj. przed Okręgową Komisją Egzaminacyjną;

- przedłożone dokumenty, w tym w szczególności zaświadczenie o szkoleniu ucznia rzemieślniczego, z którego wynika, iż młodociany M. M. zdał w dniu

4 września 2015 r. egzamin czeladniczy przed Komisją Egzaminacyjną Izby Rzemieślniczej oraz Małej i Średniej Przedsiębiorczości w K., nie wskazują na spełnienie ustawowych przesłanek, warunkujących przyznanie skarżącemu dofinansowania kosztów nauki zawodu młodocianego pracownika M.M;

d) art. 70b ust. 1 u.s.o. oraz § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że pracodawca zobowiązany jest zadbać, aby młodociany pracownik został skierowany na właściwy egzamin, oraz że w przedmiotowym stanie faktycznym błędne wskazanie młodocianemu pracownikowi M.M., że zakończenie nauki zawodu może odbyć się poprzez egzamin czeladniczy wykluczyło pracodawcę z możliwości otrzymania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika, wypłacanego przez gminę podczas gdy pracodawca nie ma wpływu na wybór przez pracownika rodzaju zdawanego egzaminu;

e) art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez naruszenie zasady równego traktowania przez władze publiczne, polegające na pozbawieniu pracodawcy niebędącego rzemieślnikiem dofinansowania i obarczeniu go negatywnymi skutkami zdania przez młodocianego pracownika egzaminu czeladniczego, podczas gdy zdanie takiego egzaminu dopuszczają przepisy prawa, a pracodawca, który wyszkolił młodocianego, nie ma wpływu na wybór przez pracownika rodzaju zdawanego egzaminu;

2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

a) art. 8 k.p.a. poprzez niezastosowanie ww. przepisu, polegające na naruszeniu przez organ zasady budzenia zaufania uczestników postępowania do organów władzy publicznej, a to wskutek pozostawania w obrocie decyzji o odmiennych ocenach prawnych wydanych w analogicznych stanach faktycznych, co uniemożliwia przewidzenie konsekwencji prawnych sytuacji skarżącego.

W motywach uzasadnienia skarżąca w pierwszej kolejności zauważyła, że jako przesłankę uzyskania dofinansowania art. 70 b ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie oświaty wskazuje wyłącznie, aby pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiadała kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych określone w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania. Oświadczyła, że M. P., który prowadził naukę zawodu młodocianego pracownika po zakończeniu pracy u skarżącego przez S. D. i posiada kwalifikacje instruktora praktycznej nauki zawodu. Nie jest zatem zrozumiałe dlaczego organ poddaje w wątpliwość spełnienie przez skarżącą przesłanki określonej w art. 70b ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie oświaty, skoro niezaprzeczalnie M. P. jest osobą zatrudnioną u pracodawcy, posiadającą kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych. Dalej wskazano, że w zakresie spełnienia przesłanki określonej w art. 70b ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty interpretacja brzmienia wskazanego wyżej przepisu wprowadzonego ustawą z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty i niektórych innych ustaw wymaga uwzględnienia przez organ jego wykładni funkcjonalnej i celowościowej. Podniesiono, że w uzasadnieniu projektu ustawy wskazano, iż zmiana art. 70b ustawy o systemie oświaty ma na celu wyłącznie doprecyzowanie przepisów dotyczących dofinansowania kosztów kształcenia młodocianych pracowników adekwatnie do wydłużenia cyklu kształcenia w zawodzie z dwóch do trzech lat. Nowelizacją wprowadzono również zasady waloryzacji kwoty dofinansowania oraz jednoznacznie wskazano termin składania wniosków o przyznanie dofinansowania. Zamiarem ustawodawcy nie była zatem modyfikacja ustawowych wymogów przyznawania dofinansowania, w tym również wymogu złożenia przez młodocianego pracownika egzaminu. Skarżąca stwierdziła ponadto, że funkcja oraz cel przepisu art. 70b ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty nie uległ zmianie w wyniku wprowadzenia opisanej wyżej nowelizacji. Zdaniem skarżącej, aktualne pozostaje stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym: "Przepis ten ma w założeniu zachęcić pracodawców do kształcenia zawodowego młodocianych poprzez dofinansowanie kosztów takiego kształcenia. Dofinansowanie to służy po spełnieniu określonych warunków, dotyczących zarówno pracodawcy, jak i młodocianego (art. 70b ust. 1). O ile na spełnienie warunku odnoszącego się do pracodawcy ma on wpływ o tyle, gdy idzie o taki dotyczący młodocianego, już nie całkiem. Młodociany pracownik ma zdać egzamin kończący naukę zawodu i pracodawca nie zawsze może mieć wpływ na to kiedy i jaki egzamin zda młodociany pracownik." (tak: Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 października 2009 r., sygn. akt I OSK 271/09). W wyroku z dnia 7 października 2009r., sygn. akt I OSK 273/09, Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że: "Interpretacja przyjęta przez organy godziłaby w konstytucyjną zasadę równości stawiając w gorszej pozycji tych pracodawców, których młodociani pracownicy wybrali zdanie egzaminu czeladniczego. Z uwagi na to, iż zdanie takiego egzaminu dopuszczają przepisy prawa, jako warunek uzyskania kwalifikacji w zawodach za nieracjonalne należałoby uznać pozbawienie dofinansowania pracodawcy, który wyszkolił młodocianego, nie miał natomiast wpływu na wybór przez niego rodzaju zdawanego egzaminu.". Skarżąca zwróciła uwagę, że wybór rodzaju egzaminu spośród dopuszczonych przez prawo nie może decydować o tym, czy pracodawca otrzyma dofinansowanie, czy też będzie go pozbawiony. Z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wypływa obowiązek równego traktowania przez władze publiczne i zakaz dyskryminacji z jakichkolwiek przyczyn. W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego przyjęto, iż zasada ta nakazuje, aby wszystkie podmioty charakteryzujące się daną cechą istotną w równym stopniu były traktowane równo tzn. bez zróżnicowań zarówno faworyzujących, jak i dyskryminujących (m.in. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 stycznia 2000 r., sygn. akt K 18/99). Interpretacja przyjęta przez organ narusza wobec powyższego konstytucyjną zasadę równości. W świetle art. 70b ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty istotne jest, aby młodociany pracownik zdał egzamin dopuszczony przez przepisy prawa z wynikiem pozytywnym, a nie to jaki będzie jego rodzaj. Skarżąca nie wskazywała zatem na dyskryminację pracodawcy ze względu na formę prowadzonej działalności, a ze względu na fakt uzależnienia otrzymania dofinansowania od rodzaju egzaminu zdanego przez młodocianego pracodawcę, przy czym istotne jest wyłącznie to, aby pracownik zdał egzamin dopuszczony przez przepisy prawa. W ocenie skarżącej z treści przepisu art. 70b ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty nie wynika, że zawarty w nim warunek wyłączał możliwość przyznania dofinansowania pracodawcy niebędącemu rzemieślnikiem w przypadku zdania przez pracownika egzaminu czeladniczego. Literalne brzmienie przepisu odsyła do przepisów

w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania, przy czym § 11 ust. 2-4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania zawiera kolejne odesłania do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 czerwca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy w szkołach publicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 843) oraz rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 września 2012 r. w sprawie egzaminu czeladniczego, egzaminu mistrzowskiego oraz egzaminu sprawdzającego, przeprowadzanych przez komisje egzaminacyjne izb rzemieślniczych (Dz. U. z 2012 r. poz. 1117 z późn. zm.). Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania nie przewiduje żadnych konsekwencji w przypadku zdania przez młodocianego zatrudnionego u pracodawcy niebędącego rzemieślnikiem egzaminu czeladniczego przed komisją egzaminacyjną izby rzemieślniczej. Skoro, zatem samo rozporządzenie nie wprowadza negatywnych skutków pominięcia przez młodocianego pracownika trybu określonego w § 11 ust. 2-4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania, to godzi w zasady słuszności obarczanie pracodawcy ujemnymi następstwami tej sytuacji w postaci odmowy przyznania dofinansowania, w szczególności, gdy pracodawca wypełnił wszystkie ciążące na nim obowiązki. Skarżąca zauważyła, że do obowiązków pracodawcy nie należy zadbanie, aby młodociany pracownik został skierowany na właściwy egzamin. Takiego warunku uzyskania dofinansowania nie przewiduje żaden z powoływanych aktów prawnych. Wobec powyższego, nie zgodzono się ze stanowiskiem, aby błędne wskazanie młodocianemu pracownikowi M.M., że zakończenie nauki zawodu może odbyć się poprzez egzamin czeladniczy, wykluczyło pracodawcę z możliwości otrzymania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika, wypłacanego przez gminę. Pracodawca nie ma bowiem ostatecznego wpływu na wybór zdawanego przez młodocianego pracownika rodzaju egzaminu. W konsekwencji strona skarżąca uznała, że art. 70b ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty w istocie odsyła do wszystkich wskazanych wyżej regulacji szczegółowych, w tym również do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 czerwca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy w szkołach publicznych oraz rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 września 2012 r. w sprawie egzaminu czeladniczego, egzaminu mistrzowskiego oraz egzaminu sprawdzającego, przeprowadzanych przez komisje egzaminacyjne izb rzemieślniczych. Jeżeli zatem młodociany ukończy naukę zawodu złożeniem egzaminu na podstawie któregokolwiek z tych rozporządzeń, spełniony zostanie warunek otrzymania dofinansowania, o którym mowa w art. 70b ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. W ocenie skarżącej o spełnieniu tego warunku można mówić zarówno wówczas, gdy młodociany złoży egzamin zgodnie z regulacją § 11 ust. 2 i 4 rozporządzenia w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania, jak i wówczas gdy zda egzamin z jego pominięciem, a wyłącznie na podstawie wymienionych rozporządzeń Ministra Edukacji Narodowej. Taka interpretacja uzasadnia również przyjęcie, że przedłożone dokumenty, w tym w szczególności zaświadczenie o szkoleniu ucznia rzemieślniczego, z którego wynika, iż młodociany M. M. zdał w dniu 4 września 2015 r. egzamin czeladniczy przed Komisją Egzaminacyjną Izby Rzemieślniczej oraz Małej i Średniej Przedsiębiorczości w K., wskazują na spełnienie ustawowych przesłanek, warunkujących przyznanie skarżącej dofinansowania kosztów jego nauki.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K.wniosło o jej oddalenie i przywołało analogiczną argumentację do tej, którą zamieściło w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Należy podnieść, że po myśli art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.), sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z treścią art. 134 § 1 przywołanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Z brzmienia art. 145 § 1 wyżej wymienionej ustawy wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym kontekście uznano, że skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 z późn. zm.) wykazała bowiem, że zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa.

Na wstępie niniejszych rozważań przyjdzie zauważyć, że stan faktyczny w rozpoznawanej sprawie nie wzbudza żadnych kontrowersji i skarżąca nie podnosi żadnych zarzutów co do kompletności zgromadzonego materiału dowodowego i wyjaśnienia wszystkich jej okoliczności.

Przeprowadzona z urzędu przez Sąd kontrola prowadzonego postępowania dowodowego także nie doprowadziła do ujawnienia okoliczności, które zostałyby przez organy administracji pominięte. Z tego powodu Sąd ograniczy się jedynie do jego skrótowego przedstawienia i zwrócenia uwagi na kluczowe aspekty. Nim jednak zostaną one omówione należy zauważyć, że z dniem 1 września 2012 r. zmianie uległ stan normatywny w zakresie dofinansowania kształcenia zawodowego młodocianych. Uwaga ta jest o tyle istotna, że determinuje ona ocenę normatywną wykorzystanych w sprawie przepisów ustawy o systemie oświaty, Kodeksu i pracy i przepisów wykonawczych do tych aktów.

W pierwszej kolejności przyjdzie zauważyć, że skarżąca w dniu 3 września 2012 r. podpisała z młodocianym pracownikiem M. M. umowę o pracę celem przygotowania zawodowego. Umowa ta zawarta została na czas nieokreślony celem nauki zawodu - [...]. Określono w niej, że nauka będzie trwała 36 miesięcy od dnia 1 września 2012 r. do 31 sierpnia 2015 r. i zakończy się egzaminem czeladniczym - sprawdzającym składanym przed komisją izby rzemieślniczej lub właściwej Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej. Zamieszczono w niej postanowienia, mocą których młodociany teoretyczną wiedzę miał zdobywać w Zespole Szkół [...] w R., a koszt dokształcania teoretycznego realizowanego w formie pozaszkolnej poniesie skarżąca. Wśród obowiązków młodocianego wymieniono między innymi, że przystąpi do egzaminu czeladniczego po zakończeniu nauki zawodu lub sprawdzającego po zakończeniu przyuczenia. Z kolei skarżąca zobowiązała się pokryć koszt egzaminu kwalifikacyjnego zdawanego przez młodocianego w pierwszym terminie. Wśród podstaw prawnych tej umowy zamieszczono rozporządzenie Ministra Edukacji narodowej i Sportu z dnia 4 grudnia 2003 r. w sprawie egzaminów kwalifikacyjnych na tytuł czeladnika i mistrza w zawodzie przeprowadzanych przez komisje egzaminacyjne izb rzemieślniczych (Dz. U. z 2003 r. Nr 20, poz. 171).

W dniu 17 sierpnia 2015 r. zawarto do powyższej umowy aneks, przy czym pracownik M. M. podpisał go z dniem 1 września 2015 r. Mocą tego aneksu młodociany został zatrudniony na stanowisku ślusarza na czas nieokreślony. Kolejnym aspektem postępowania dowodowego, który odgrywa istotną rolę jest charakter prawny podstawy działalności skarżącej, otóż jest to podmiot zatrudniający powyżej 250 pracowników, a tym samym nie może być zaliczony do grupy małych i średnich przedsiębiorstw, co wynika z postanowień art. 105 i art. 106 ustawy o z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2015 r. poz. 584), jak również nie może być uznany za rzemieślnika co wynika z definicji tego podmiotu zamieszczonej w art. 2 ustawy z dnia 22 marca 1989 r. o rzemiośle (Dz. U. z 2015 r. poz. 1182). Na marginesie przyjdzie zauważyć, że podniesiona okoliczność na żadnym etapie prowadzonego postępowania nie była kwestionowana.

Po przedstawieniu staniu faktycznego w sprawie niezbędne jest odniesienie się do stanu normatywnego mającego zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, bowiem przedmiotowa umowa zawarta została w dniu 3 września 2012 r.

Powyższa uwaga jest o tyle istotna, że z dniem 1 września 2012 r. zmianie uległ stan normatywny i przepisy stanowiące przedmiot zainteresowania uzyskały nowe brzmienie. Zgodnie z treścią art. 70b ust. 1 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli: pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych określone w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania; młodociany pracownik ukończył naukę zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin, zgodnie z przepisami, o których mowa powyżej. Z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy przywołany przepis odgrywa kluczową rolę, ponieważ istota sporu między organami administracji publicznej a skarżącą sprowadza się właśnie do treści tego przepisu.

Wykładnia literalna wskazanego przepisu doprowadza do następującego ustalenia jego treści, otóż pracodawca, który zawarł umowę o pracę z młodocianym w celu przygotowania zawodowego może skutecznie ubiegać się o dofinansowanie kosztów kształcenia, gdy spełnione zostaną łącznie następujące warunki;

- pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania;

- młodociany pracownik ukończył naukę zawodu lub przyuczenia do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin zgodnie z przepisami "w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania".

Pierwszy z wymienionych wymogów w rozpoznawanej sprawie nie był przedmiotem sporu między organem administracji a skarżącą, chociaż organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji, jak również w odpowiedzi na skargę akcentował, że w tym zakresie występują pewne wątpliwości, które jednakże nie miały wpływu na podjęte rozstrzygnięcie.

W tej sytuacji odnieść należy się do drugiego z wyodrębnionych wymogów warunkujących skuteczne ubieganie się o przedmiotowe dofinansowanie, a mianowicie ukończenie nauki i zdanie egzaminu.

W przypadku tego wymogu odwołać należy się do unormowań prawnych, otóż zgodnie z treścią § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz. U. z 1996 r. Nr 60, poz. 278 z późn. zm.) w brzemieniu obowiązującym od dnia 1 września 2012 r. wiedza i umiejętności nabyte przez młodocianego podczas nauki zawodu są sprawdzane w trakcie egzaminu. Zgodnie z ust. 2 tego paragrafu młodociany zatrudniony u pracodawcy niebędącego rzemieślnikiem dokształcający się w zasadniczej szkole zawodowej zdaje egzamin potwierdzający kwalifikacje w zawodzie z zakresu kwalifikacji wyodrębnionej w tym zawodzie, a w przypadku gdy w zawodzie wyodrębniono więcej niż jedną kwalifikację - egzaminy potwierdzające kwalifikacje w zawodzie z zakresu wszystkich kwalifikacji wyodrębnionych w tym zawodzie, zgodnie z przepisami dotyczącymi warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych. Po myśli ust. 3 tego paragrafu młodociany zatrudniony u pracodawcy niebędącego rzemieślnikiem dokształcający się w ośrodku dokształcania i doskonalenia zawodowego lub u pracodawcy zdaje egzamin eksternistyczny potwierdzający kwalifikacje w zawodzie z zakresu kwalifikacji wyodrębnionej w tym zawodzie, a w przypadku gdy w zawodzie wyodrębniono więcej niż jedną kwalifikację - egzaminy eksternistyczne potwierdzające kwalifikacje w zawodzie z zakresu wszystkich kwalifikacji wyodrębnionych w tym zawodzie, zgodnie z przepisami dotyczącymi egzaminów eksternistycznych. Według ust. 4 tego paragrafu młodociany zatrudniony u pracodawcy będącego rzemieślnikiem zdaje egzamin kwalifikacyjny na tytuł czeladnika przeprowadzany przez komisje egzaminacyjne izb rzemieślniczych, zgodnie z przepisami dotyczącymi egzaminów kwalifikacyjnych na tytuły czeladnika i mistrza w zawodzie. Literalne odczytanie przywołanych przepisów jest klarowne, otóż osoby młodociane kończące naukę u pracodawców nie będących rzemieślnikami oraz małymi i średnimi przedsiębiorcami zdają egzamin końcowy zgodnie z przepisami dotyczącymi warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych. Natomiast młodociane osoby zatrudnione u pracodawcy będącego rzemieślnikiem lub u małego lub średniego przedsiębiorcy zdają egzamin kwalifikacyjny na tytuł czeladnika przeprowadzany przez komisje egzaminacyjne izb rzemieślniczych.

Przedstawiony powyżej stan normatywny legł u podstaw decyzji wydanych przez organy administracji obu instancji i co należy podkreślić organy te z uwagi na treść art. 6 k.p.a. obowiązane były podejmować rozstrzygnięcia zgodnie z ich brzmieniem, co doprowadziło je do wydania niekorzystnego rozstrzygnięcia dla skarżącej.

W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, jak również w skardze skarżąca podniosła szereg zarzutów, które zmierzały do tego, aby przedstawione powyżej przepisy analizować nie tylko z uwzględnieniem wykładni literalnej, ale mając w polu widzenia inne rodzaje wykładni.

Pierwszym zarzutem podniesionym w skardze jest naruszenie przez organy administracji art. 70b ust. 1 pkt. 1 ustawy o systemie oświaty polegające na tym, że dla uznania, iż osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych, w sytuacji zmiany w trakcie trwania praktycznej nauki zawodu instruktora praktycznej nauki zawodu, konieczna jest zmiana umowy zawartej z młodocianym.

Przyjdzie zauważyć, że zarzut ten nie jest trafny i to z dwóch powodów, albowiem co wynika z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego, jak również z treści odpowiedzi na skargę, pominięcie przez skarżącą zmiany umowy zawartej z młodocianym pracownikiem z uwagi na zaistnienie powyższej okoliczności nie stanowiło przesłanki odmowy dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika. Drugim powodem nietrafności podniesionego zarzutu jest to, że wbrew twierdzeniom skarżącej zmiana osoby prowadzącej przygotowanie zawodowe młodocianego wymaga wprowadzenia stosownej korekty do zawartej umowy. Skoro bowiem w umowie tej jest wskazanie osoby odpowiedzialnej za kształcenie młodocianego to tym samym zmiana tej osoby wymaga modyfikacji zawartej umowy w tym zakresie.

Dodatkowo przyjdzie podkreślić, że osoba przejmująca opiekę nad młodocianym pracownikiem obowiązana jest spełniać wymogi stawiane osobie pełniącej taką funkcję, co do posiadanych kwalifikacji. Zatem pracodawca kształcący młodocianego pracownika w przypadku zmiany instruktora praktycznej nauki zawodu obowiązany jest do korekty zawartej z młodocianym pracownikiem umowy, ponieważ w przeciwnym wypadku może okazać się, że pracodawca nie otrzyma przysługującego mu dofinansowania, a także może to wpłynąć negatywnie na sytuację prawną młodocianego pracownika.

Druga grupa zarzutów skarżącej związana jest z treścią art. 70b ust. 1 pkt 2 w związku z art. 70b ust. 7 pkt. 3 ustawy o systemie oświaty oraz § 11 ust. 1, 2 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że warunek zdania egzaminu nie jest spełniony, gdy młodociany, zatrudniony u pracodawcy niebędącego rzemieślnikiem dokształcający w zasadniczej szkole zawodowej, zdał egzamin na tytuł czeladnika przeprowadzony przez komisje egzaminacyjne izb rzemieślniczych; warunek zdania egzaminu zgodnie z przepisami w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania będzie spełniony wyłącznie wówczas, gdy młodociany zatrudniony u pracodawcy nie będącego rzemieślnikiem dokształcający się w zasadniczej szkole zawodowej zda egzamin przez okręgowa komisją egzaminacyjna; przedłożone dokumenty, w tym zaświadczenie o szkoleniu ucznia rzemieślniczego, z którego wynika, iż młodociany zdał egzamin czeladniczy przed Komisja Egzaminacyjną Izby Rzemieślniczej oraz małej i Średniej Przedsiębiorczości w K., nie wskazują na spełnienie ustawowych przesłanek, warunkujących przyznanie skarżącej dofinansowania kosztów nauki zawodu młodocianego.

W uzasadnieniu skargi podniesiono również, że z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że nie jest istotne przed, którą komisją egzaminacyjną młodociany zda egzamin końcowy, a kluczowe jest to, że dysponuje on dokumentem zdania takiego egzaminu.

Odnosząc się do podniesionego zarzuty przyjdzie potwierdzić, że w orzecznictwie sądów administracyjnych, w tym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przywoływane stanowisko było akceptowane i stanowiło podstawę oceny działań organów administracji publicznej, jednakże orzeczenia te podejmowane były w oparciu o unormowania obowiązujące do dnia 31 sierpnia 2012 roku.

W rozpoznawanej sprawie umowa z młodocianym pracownikiem podpisana została w dniu 3 września 2012 r., a zatem już w momencie obowiązywania nowych rozwiązań prawnych. Oznacza to, że zarówno pracodawca jak również organy administracji są obowiązani podejmować działania zgodnie z treścią tych nowych regulacji prawnych. Na marginesie przyjdzie zauważyć, że podnoszony przez skarżącą argument odnoszący się do uzasadnienia projektu nowelizacji ustawy o systemie oświaty nie może zostać uwzględniony, ponieważ czym innym są zamierzenia, które stanowiły podstawę uruchomienia procesu legislacyjnego, a czym innym jest finalny rezultat, który został wprowadzony do ustawy. Sąd obowiązany jest uwzględniać treść przepisu przyjętą przez ustawodawcę i opublikowaną w prawem przewidziany sposób, natomiast uzasadnienie projektu może pełnić jedynie funkcję pomocniczą w procesie wykładni przyjętego przepisu, a tym samym nie determinuje treści takiego przepisu. Przypomnieć należy, że sędzia jest związany przepisami Konstytucji i ustawy, a zatem nie może ich pominąć, natomiast w procesie wykładni może sformułować sposób jego interpretacji, który będzie uwzględniał okoliczności sprawy a zarazem nie będzie w kolizji z fundamentami porządku prawnego. Będący przedmiotem analizy przepis art. 70b ust. 1 przed nowelizacją, czyli do dnia 31 sierpnia 2012 r. brzmiał w sposób następujący "pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli:

1) pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych, określone w odrębnych przepisach;

2) młodociany pracownik ukończył naukę zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin, zgodnie z odrębnymi przepisami".

Natomiast po nowelizacji, czyli od 1 września 2012 r. brzmi on w sposób następujący "pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli:

1) pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych określone w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania;

2) młodociany pracownik ukończył naukę zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin, zgodnie z przepisami, o których mowa w pkt 1".

Zestawienie obu wersji pozwala stwierdzić, że w stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 września 2012 r. ustawodawca w sposób jednoznaczny określił, w jaki sposób młodociany pracownik obowiązany jest zdać egzamin, albowiem odesłał do przepisów w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania. Przyjdzie zauważyć, że przepisy dotyczące zatrudniania młodocianych zamieszczone są w Kodeksie pracy i na mocy delegacji zamieszczonej w tym akcie wydane zostało rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania. Zatem nie są to odrębne przepisy jak miało to miejsce do dnia 31 sierpnia 2012 r., lecz ściśle określone zamieszczone w przywołanym powyżej rozporządzeniu Rady Ministrów. Wskazany akt w § 11 w ust. 2-4 w sposób jednoznaczny unormował to przed, którymi komisjami młodociany pracownik obowiązany jest zdać egzamin.

W tym miejscu przyjdzie jednoznacznie stwierdzić, że obowiązujące brzmienie art. 70b ust. 1 pkt. 2 ustawy o systemie oświaty różni się od wcześniejszego jego brzmienia w sposób istotny i merytoryczny, ponieważ wskazuje w sposób konkretny, które unormowania muszą w tym zakresie być brane pod uwagę. Zatem organy administracji publicznej jak i skład orzekający w niniejszej sprawie nie mógł pominąć wprowadzonej zmiany i kierować się wcześniej wypracowana linią orzeczniczą.

Dokonując wykładni przedmiotowego unormowania nie można tracić z pola widzenia także i tej okoliczności, że wejście w życie wskazanych unormowań poprzedzone było długim okresem vacatio legis, trwającym blisko rok, albowiem ustawa zmieniająca ustawę o systemie oświaty opublikowana została w dniu 29 września 2011 r., a zatem pracodawca miał wystarczająco dużo czasu na to, by w sposób profesjonalny przygotować się do tej zmiany.

Wskazać należy, że umowa o pracę z młodocianym sporządzona została na wzorze, który był już od kilku lat nieaktualny. Stwierdzenie takie jest możliwe z tego powodu, że w podstawach prawnych podpisanej umowy zamieszczono akty normatywne, które już od kilku lat nie obowiązywały, a dotyczy to kluczowego z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania, ponieważ w jego przypadku uwzględniono jedynie zmianę wprowadzoną w 2002 r., natomiast pominięto zmiany z lat: 2004-2005 i 2012. następnie przywołano rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 4 grudnia 2002 r. w sprawie egzaminów kwalifikacyjnych na tytuł czeladnika i mistrza w zawodzie przeprowadzanych przez komisje egzaminacyjne izb rzemieślniczych (Dz. U. z 2003 r. poz. 171), które utraciło moc z dniem 1 stycznia 2006 r. Analogicznie sytuacja przedstawia się z rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 21 marca 2001 r. w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania egzaminów i sprawdzianów w szkołach publicznych (Dz. U. z 2001 r. Nr 29, poz. 323 ze zm.), które utraciło moc z dniem 13 września 2004 r. Ponadto, w umowie zamieszczono stwierdzenie umożliwiające młodocianemu pracownikowi składanie egzaminu końcowego przed komisją izby rzemieślniczej lub właściwą Okręgową Komisją Egzaminacyjną w sytuacji, gdy od dnia 1 września 2012 r. już takiej możliwości nie było. Wykładnia historyczna, celowościowa i systemowa obowiązujących unormowań pozwala opowiedzieć się za stanowiskiem, że ustawodawca przyjmując przedmiotową nowelizację art. 70b ust. 1 ustawy o systemie oświaty wprowadził czytelne i jednoznaczne reguły związane z kształceniem młodocianych pracowników i kończeniem przez nich nauki egzaminem zdawanym przed właściwą komisją.

Nowelizacja ta rozwiała wcześniejsze wątpliwości interpretacyjne, których następstwem było orzecznictwo sądów administracyjnych ukierunkowane na liberalne ujęcie zdawania egzaminu końcowego przez młodocianego pracownika. Za takim rozumieniem przyjętego rozwiązania przemawia także długie vacatio legis, o którym była powyżej mowa, w trakcie którego wszystkie podmioty funkcjonujące w tej sferze życia publicznego mogły się w spokoju przygotować i dostosować do zmienionych reguł.

W tym miejscu odnieść należy się także do roli organu administracji, otóż organ pierwszej instancji w rozpoznawanej sprawie uruchomił postępowanie w dniu [...] r. w następstwie złożonego wniosku. W trakcie prowadzonego postępowania organ ten mógł jedynie gromadzić dokumenty niezbędne mu do wydania stosownego rozstrzygnięcia i przyjdzie stwierdzić, że postępowanie to prowadził w sposób prawidłowy. W trakcie tego postępowania nie dysponował już możliwościami korygowania działań skarżącej, ponieważ jego aktywność sprowadzała się do gromadzenia stosownej dokumentacji. W ramach kontroli zaskarżonej decyzji Sąd nie może wypowiadać się co do treści zaświadczenia wystawionego przez Izbę Rzemieślniczą w K. z dnia [...] r., i stwierdzenia w nim, że skarżąca prowadzi działalność rzemieślniczą.

Kolejnym zarzutem podniesionym w skardze jest błędna wykładnia art. 70b ust. 1 ustawy o systemie oświaty w związku z § 11 rozporządzenia w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania sprowadzająca się do uznania, że pracodawca jest zobowiązany o to, aby młodociany pracownik skierowany został na właściwy egzamin, w sytuacji, gdy nie ma on wpływu na wybór przez młodocianego pracownika rodzaju zdawanego egzaminu. Postawiony zarzut w ocenie składu orzekającego w rozpoznawanej sprawie nie jest trafny.

Wskazać należy, że w umowie z młodocianym pracownikiem zakład obowiązany jest wskazać przed, którą komisją egzaminacyjną młodociany ma zdawać egzamin. Nadto, pracodawca po myśli § 11 ust. 6 wskazanego rozporządzenia, obowiązany jest opłacić pierwszy termin egzaminu. Zatem pracodawca dysponuje instrumentami formalnymi, przy wykorzystaniu których może zobligować młodocianego pracownika do zdawania egzaminu końcowego przed właściwą komisją.

W rozpoznawanej sprawie jak zostało to już zaznaczone pracodawca pozostawił to uznaniu młodocianego pracownika, zatem nie może mieć on zgłaszać do tego pracownika pretensji, że wybrał taką komisję egzaminacyjną, która jemu odpowiadała a nie wynikała z obowiązujących unormowań prawnych.

Przedstawione powyżej rozważania czynią bezzasadnym kolejny zarzut sformułowany w skardze a sprowadzający się do tego, że organy administracji odmawiając przyznania dofinansowania dopuściły się naruszenia art. 32 Konstytucji RP, jak również art. 8 k.p.a.

W konkluzji prowadzonych rozważań przyjdzie stwierdzić, że organy administracji obu instancji podejmując kwestionowane rozstrzygnięcia nie dopuściły się naruszenia przepisów w stopniu uzasadniającym uwzględnienie wniesionej skargi, bowiem skarżąca prowadząc działania z pominięciem stanu normatywnego doprowadziła do tego, że nie spełnia wymogów formalnych umożliwiających przyznanie jej dofinansowania z tytułu kształcenia młodocianego pracownika. Jednocześnie sprawa skarżącej prowadzona pod sygnaturą akt IV SA/Gl 478/16 została oparta na tożsamych motywach, które skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela i przywołuje.

Na marginesie prowadzonych rozważań przyjdzie zauważyć, że uwagi poczynione w uzasadnieniu niniejszego wyroku nie wpływają na legalność egzaminu zdanego przez młodocianego pracownika, zatem jego uprawnienia i kwalifikacje nie mogą być kwestionowane.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji.