Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 547/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 1, art. 13k ust. 4
journal: Dz.U. 2013 poz 260
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędzia WSA Jacek Fronczyk Protokolant st. ref. Paulina Stylińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2014 r. sprawy ze skargi D. F. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j Dz. U. z 2013 r., poz. 267), art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 1, art. 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j Dz. U. z 2013 r., poz. 260) oraz załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 1263), art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b. ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 1265 ze zm.), decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] utrzymał w mocy swoją decyzję nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r., o nałożeniu na D. F. (zwanego dalej "skarżącym") kary pieniężnej w wysokości 3000 (słownie: trzy tysiące) złotych za przejazd bez uiszczenia opłaty elektronicznej.

Do wydania niniejszego rozstrzygnięcia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. nałożył na skarżącego karę pieniężną w związku z wykonywaniem przejazdu po drodze krajowej wymienionej w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej, bez uiszczenia opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Ustalony przejazd miał miejsce w dniu [...] czerwca 2013 r., o godz. [...] na drodze krajowej [...]. Podczas kontroli pojazdu samochodowego marki [...] o numerze rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] ustalono, że dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów przekraczała 3,5 t. Pojazd był wyposażony w urządzenie viabox o numerze [...]. Kierujący pojazdem nie uiścił opłaty za przejazd po płatnym odcinku drogi w dniu [...] czerwca 2013 r. o godz. [...] czasu CEST na ekspresowej nr [...] na odcinku [...] ([...]), co zostało zarejestrowane przez bramownicę o numerze [...]. Na podstawie okazanej w czasie kontroli wykresówki czasu pracy kierowcy ustalono, iż pojazdem w tym dniu kierował skarżący D. F.

Od powyższej decyzji skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym wskazał, że na umowie z operatorem systemu zarejestrowanych jest siedem pojazdów, a konto jest doładowywane kwotą niewystraczającą na wszystkie przejazdy po drogach płatnych. Skarżący zwrócił uwagę, że urządzenie viabox najpierw zasygnalizowało niski stan konta, a następnie brak środków na koncie. Po tym zdarzeniu kierujący zatrzymał pojazd i udał się do punktu celem wpłaty środków na konto w systemie Viatoll.

Główny Inspektor Transportu Drogowego rozpoznając niniejszy wniosek stwierdził, powołując się na treść art. 13k ust. 1 pkt 1 i art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o drogach publicznych, że wymierzona kara została nałożona w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami. Organ na poparcie swojego stanowiska wskazał na ustalenia kontroli drogowej oraz na wyjaśnienia podmiotu odpowiedzialnego za obsługę krajowego systemu poboru opłat działającego w imieniu i na rzecz Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad - Kapsch Telematic Services Sp. z o. o. W ocenie organu, z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że opłata elektroniczna za przejazd pojazdem o numerze rejestracyjnym [...] po wskazanym odcinku drogi w dniu [...] czerwca 2013 r. o godz. [...] nie została uiszczona. Stan salda konta wynosił 0 zł. Umowa zawarta z użytkownikiem nie przewidywała możliwości uiszczenia opłaty po dokonaniu przejazdu.

Organ rozpoznając ponownie sprawę stwierdził, że okoliczności podniesione przez skarżącego nie mogą stanowić podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Ustawodawca nie przewidział bowiem okoliczności pozwalających na odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązków określonych w art. 13 k ust. 1 i 2 ustawy o drogach publicznych w przypadku nieuiszczenia opłaty elektronicznej. Z tych względów przyczyny z powodu, których opłata nie została uiszczona nie są okolicznościami istotnymi dla rozpoznania sprawy administracyjnej. Kary pieniężne wynikające z naruszenia przepisów ustawy o drogach publicznych są nakładane na podstawie obiektywnie stwierdzonych naruszeń, wina i stopień ewentualnego zawinienia nie są przesłankami odpowiedzialności administracyjnej. W sprawie niniejszej przesłanką odpowiedzialności jest stwierdzenie nieprzestrzegania przez określony podmiot nałożonych prawem obowiązków. Dlatego też bez znaczenia są okoliczności, skutkiem których strona (kierujący) dopuściła się nieprawidłowości, albowiem organy administracji nie są upoważnione do ustalania i oceny przyczyn powstałych naruszeń prawa, lecz mają za zadanie jedynie stwierdzenie zaistniałych skutków. Kara administracyjna nie jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz skutkiem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem, co sprawia, że ocena stosunku sprawcy do czynu nie mieści się w reżimie odpowiedzialności obiektywnej. Odpowiedzialność administracyjna, przewidziana w ustawie o drogach publicznych nie jest oparta na zasadzie winy, lecz powstaje w wyniku obiektywnego stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego, skutkującego nałożeniem kary administracyjno-prawnej. Organ nie dokonuje natomiast oceny i nie czyni przedmiotem rozważań kwestii zawinionego działania strony lub braku winy, stopnia szkodliwości czynu, braku zachowania należytej staranności, podjęcia wystarczających środków ostrożności mających wyłączyć ponoszenie przez stronę odpowiedzialności administracyjnej czy też dopuszczenia się rażącego niedbalstwa.

Organ wyjaśnił również, że zgodnie z § 3 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2011 r. w sprawie wnoszenia opłat elektronicznych i ich rozliczania oraz przekazywania opłat elektronicznych i kar pieniężnych na rachunek Krajowego Funduszu Drogowego (Dz. U. z 2011 r., Nr 91, poz. 524) przed rozpoczęciem korzystania z sieci dróg krajowych objętych opłatą elektroniczną użytkownik wnosi przedpłatę - w przypadku wybrania formy wnoszenia opłaty elektronicznej, o której mowa w § 5 ust. 2 pkt 1. Tym samym korzystający z dróg publicznych zobowiązany do uiszczenia opłaty elektronicznej musi zapewnić odpowiednią ilość środków na koncie Viatoll przed wjazdem na płatne odcinki dróg. Uzupełnienie środków na koncie Viatoll po dokonaniu przejazdu, za który powinna zostać uiszczona opłata elektroniczna, nie konwaliduje stwierdzonego podczas kontroli naruszenia. W związku z tym organ nie może umorzyć postępowania administracyjnego.

Główny Inspektor Transportu Drogowego analizując niniejszą sprawę wyjaśnił, że z dodatkowych ustaleń uzyskanych w toku postępowania odwoławczego jednoznacznie wynika, że za przejazd w dniu [...] czerwca 2013 r. o godz. [...] opłata elektroniczna nie została uiszczona, a saldo konta użytkownika wynosiło 0 zł. Taki stan konta uniemożliwia wniesienie opłaty elektronicznej. Operator wskazał, iż na koncie użytkownika środków nie było od godziny ([...]. Ostatnia opłata została uiszczona w tym dniu o godz. [...]. Konto zostało doładowane o godz. [...] kwotą 340 zł (słownie: trzysta czterdzieści złotych). Kapsch Telematic Services Sp. z o.o. jest podmiotem odpowiedzialnym za obsługę krajowego systemu poboru opłat. Organ odwoławczy uznał, że skoro podmiot odpowiedzialny za obsługę powyższego systemu ustalił, że opłata nie została uiszczana, to należy dać wiarę tej informacji pochodzącej bezpośrednio od podmiotu obsługującego elektroniczny system poboru opłat.

Z powyższych względów organ stwierdził, że korzystający z drogi publicznej, skarżący wykonując przejazd w ustalonym powyżej stanie faktycznym był zobowiązany do uiszczenia opłaty elektronicznej, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o drogach publicznych. Powyższy obowiązek nie został dopełniony, dlatego też kara pieniężna w wysokości 3000 zł za naruszenie art. 13 ust. 1 pkt 3 udp stosownie do treści art. 13k ust. 1 pkt 1 udp nałożona została w sposób prawidłowy.

Następnie skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o uchylenie decyzji organu II instancji i przekazanie sprawy Głównemu Inspektorowi Transportu Drogowego do ponownego rozpoznania ewentualnie zmianę decyzji i uchylenie nałożonej na skarżącego kary pieniężnej wraz z zasądzeniem kosztów postępowania.

1. naruszenie przepisów prawa materialnego a to § 3 ust. 1 pkt 4 w zw. z § 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 w zw. z § 7 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2011 r. w sprawie wnoszenia opłat elektronicznych i ich rozliczania oraz przekazywania opłat elektronicznych i kar pieniężnych na rachunek Krajowego Funduszu Drogowego poprzez błędne przyjęcie, że skarżący swoim działaniem nie dopełnił obowiązków nałożonych przez w/w przepisy a czego w konsekwencji skutkiem było ukaranie skarżącego karą pieniężną w wysokości 3.000,00 zł.

2. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy a w szczególności art. 7 i 8 k.p.a. polegające na naruszeniu zasad praworządności oraz zaufania obywatela do państwa.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Ponadto, w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] czerwca 2013 r. nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Z niekwestionowanych ustaleń Głównego Inspektora Transportu Drogowego wynika, że kontrolowany zespół pojazdów w dniu [...] czerwca 2013 r. o godzinie [...] poruszał się po drodze ekspresowej [...] na odcinku [...] ([...]) bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów przekraczała 3,5 tony.

Obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej określony w art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o drogach publicznych został przez kierującego naruszony, dlatego też kara pieniężna, o której mowa w art. 13k ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych została nałożona w sposób prawidłowy. Ustalenia zawarte w protokole kontroli oraz dokumentacja sporządzona w chwili przejazdu pojazdu przez bramownicę nie pozostawia wątpliwości, że skarżący w dniu kontroli wykonywał przejazd bez uiszczenia wymaganej opłaty.

W toku postępowania administracyjnego organ prowadził korespondencję z Kapsch Telematic Services Sp. z o.o. odpowiedzialną za obsługę krajowego systemu poboru opłat. Spółka ta pismem z [...] sierpnia 2013 r. udzieliła odpowiedzi, że w odniesieniu do kontrolowanego zespołu pojazdów za przejazd w dniu [...] czerwca 2013 r. o godzinie [...] po drodze ekspresowej [...] na odcinku [...] ([...]) nie została uiszczona opłata elektroniczna. Jako przyczynę podano zerowy stan salda na koncie użytkownika.

Ponadto wskazano, że umowa zawarta z użytkownikiem nie przewidywała możliwości uiszczenia opłaty elektronicznej po dokonaniu przejazdu. Powyższe potwierdza także pismo Kapsch Telematic Services Sp. z o.o. z dnia [...] września 2013 r.

Z powyższych względów Sąd uznał, że przyczyną braku uiszczenia opłaty elektronicznej przez skarżącego był brak środków na jego koncie w chwili powstania naruszenia.

Z tych względów niezasadny jest pierwszy zarzut skargi. Zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2011 r. w sprawie wnoszenia opłat elektronicznych i ich rozliczania oraz przekazywania opłat elektronicznych i kar pieniężnych na rachunek Krajowego Funduszu Drogowego wniesienie opłaty elektronicznej w formie, o której mowa w § 5 ust. 2 pkt 1 następuje przed rozpoczęciem korzystania z sieci dróg krajowych objętych opłatę elektroniczną w kwocie nie mniejszej niż pozwalająca na odbycie planowanego przejazdu w całości.

Z powyższych względów organ nie miał podstaw do uznania, by strona powyższemu obowiązkowi zadość uczyniła, albowiem w dniu kontroli stwierdzono zerowy stan salda na koncie użytkownika.

Stosownie do treści art. 13k ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych za przejazd po drodze krajowej kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, za który pobiera się opłatę elektroniczną – bez uiszczenia tej opłaty – wymierza się karę pieniężną w wysokości 3000 złotych. Okoliczność ta miała bez wątpienia miejsce w niniejszej sprawie. Podawany przez skarżącego fakt, iż konto, za które były dokonywane wpłaty było kontem wspólnym, z którego korzystali również pozostali zatrudnieni u pracodawcy skarżącego tj. w firmie E. Sp. z o.o. kierowcy jest bez znaczenia w niniejszej sprawie, w której liczy się obiektywny fakt nieuiszczenia opłaty elektronicznej, a ten miał miejsce w niniejszej sprawie.

Z tych względów Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi D. F., dlatego też na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.