Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1399/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2022-07-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6133 Informacja o środowisku
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: § 3 ust. 1 pkt 60
journal: Dz.U. 2016 poz 71
law: Rozpozradzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko
article: art. 59 ust. 1 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 75 ust. 3, art. 82
journal: Dz.U. 2016 poz 353
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Stanisław Śliwa /spr./ Sędziowie WSA Paweł Zaborniak AWSA Karina Gniewek - Berezowska Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2022 r. sprawy ze skarg M. C. i D. C., Fundacji G. z siedzibą w W., M. P., O. z siedzibą w M. oraz Stowarzyszenia M. z siedzibą w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 6 listopada 2020 r. nr SKO.4170/37/2020 w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia - skargi oddala –


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) w Rzeszowie, decyzją z dnia 6 listopada 2020 r. nr SKO 4170/37/2020, po rozpatrzeniu odwołań : M. P., Stowarzyszenia M., H. S., M. C. i D. C., Fundacji G. z siedzibą w W. oraz T. z siedzibą w W. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia 24 kwietnia 2020 r. nr SR-II.6220.83.2016 w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia w postaci budowy drogi wojewódzkiej. W podstawie prawnej decyzji Kolegium powołało : art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a." w zw. z art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, art. 73 ust. 1, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 77 ust. 1, art. 78 ust. 1 pkt 2, art. 79 ust. 1, art. 80, art. 82, art. 85 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2020 r. poz. 283 ze zm.), określanej w dalszej części jako "u.u.i.ś. lub "ustawa środowiskowa", art. 6 ust. 2 ustawy z 9 października 2015 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 1936, ze zm.) - dalej "ustawa zmieniająca z 2015 r.", art. 4 ust. 1 ustawy z 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 1712) - dalej "ustawa zmieniająca z 2019 r.", § 3 ust. 1 pkt 60 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71) - dalej "rozporządzenie z 2010 r." i § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839) – dalej "rozporządzenie z 2019 r.".

Prezydent [....] decyzją z 24 kwietnia 2020 r., po rozpatrzeniu wniosku Prezydenta [...] z 28 września 2016 r., określił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pn.: "Budowa drogi wojewódzkiej w [...] na odcinku od skrzyżowania ul. [...] z ul. [....] (DK [...]) do [...] (DW [...])", realizowanego w ramach zadania inwestycyjnego pn.: "Przygotowanie i realizacja budowy odcinka drogi wojewódzkiej wraz z mostem od DK [...] ul. [...] do DW [...] ul. [...] w [...] tzw. [...]", w następujący sposób:

1. Rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia.

Przedmiotowe przedsięwzięcie polega na budowie drogi wojewódzkiej w [...] na odcinku od skrzyżowania ul. [...] z ul. [...] (DK [...]) do ul. [...] (DW [...]). Zakres przedsięwzięcia obejmuje m.in. :

1) budowę drogi dwujezdniowej czteropasmowej (2/2) o randze drogi wojewódzkiej o długości ok. 5,73 km,

2) budowę mostu na rzece [...]: obiekt ośmioprzęsłowy o konstrukcji ciągłej, o dźwigarach o zmiennej wysokości, długości ok. 0,97 km, szerokości konstrukcji dostosowanej do przekroju drogi wojewódzkiej, posadowiony na palach, klasa drogi na obiekcie "G",

3) budowę mostu na rzece [...]: obiekt trójprzęsłowy o dwóch niezależnych konstrukcjach, o długości ok. 0,13 km, szerokości konstrukcji dostosowanej do przekroju drogi wojewódzkiej, posadowiony na palach, klasa drogi na obiekcie "G",

4) budowę ciągów pieszych i rowerowych dwukierunkowych po obu stronach drogi oraz przejść dla pieszych,

5) budowę zatok autobusowych wraz z urządzeniami systemu informacji pasażerskiej ITS,

6) wykonanie połączeń z istniejącym układem komunikacyjnym oraz obsługi przyległego terenu, poprzez budowę skrzyżowań, dróg dojazdowych, dróg wewnętrznych, zjazdów publicznych i gospodarczych,

7) budowę akomodacyjnych sygnalizacji świetlnych,

8) wykonanie oznakowania pionowego i poziomego wraz z urządzeniami bezpieczeństwa ruchu,

9) budowę systemu odwodnienia wraz z urządzeniami oczyszczającymi,

10) budowę oświetlenia ulicznego,

11) przebudowę lub zabezpieczenie kolidujących urządzeń obcych; sieci wodnokanalizacyjnej, sieci gazowej, sieci c.o., urządzeń energetycznych i teletechnicznych nadziemnych i podziemnych,

12) rozbiórkę kolidujących z inwestycją obiektów kubaturowych (budynków mieszkalnych i gospodarczych),

13) zabezpieczenie linii brzegowej w rejonie mostów na rzekach [...] i [...],

14) ustawienie tablic o zmiennej treści wraz ze stacjami meteorologicznymi w pełni zintegrowanych z Systemem Obszarowego Sterowania Ruchem Drogowym,

15) usunięcie kolidujących z inwestycją drzew i krzewów.

Następnie, Prezydent określił szczegółowe parametry techniczne projektowanej drogi oraz warunki korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Po rozpoznaniu złożonych od tego rozstrzygnięcia odwołań, decyzją z 6 listopada 2020 r., SKO w Rzeszowie utrzymało je w mocy. W uzasadnieniu wskazało, że inwestycja przedstawiona we wniosku inwestora stanowi przedsięwzięcie, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 60 rozporządzenia z 2010 r. o treści: "drogi o nawierzchni twardej o całkowitej długości przedsięwzięcia powyżej 1 km inne niż wymienione w 2 ust. 1 pkt 31 i 32 oraz obiekty mostowe w ciągu drogi o nawierzchni twardej, z wyłączeniem przebudowy dróg oraz obiektów mostowych, służących do obsługi stacji elektroenergetycznych i zlokalizowanych poza obszarami objętymi formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody", i zaliczana jest do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a w związku z tym podlega procedurze przewidzianej w dziale V ustawy u.u.i.ś.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny (PPIS) opinią sanitarną z 3 października 2016 r. stwierdził konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia. Podobnie Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska (RDOŚ), w opinii z 14 października 2016 r., stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania, wymaganej art. 6.3 Dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory. Po przeanalizowaniu ww. opinii oraz po przeprowadzeniu własnej analizy inwestycji, uwzględniając łącznie szczegółowe uwarunkowania, o których mowa w art. 63 ust. 1 u.u.i.ś., Prezydent [...], postanowieniem z 19 października 2016 r., stwierdził potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia i tym samym nałożył na wnioskodawcę obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, który został następnie przedłożony.

Wypełniając dyspozycję art. 77 ust. 1 u.u.i.ś, przed wydaniem decyzji, zwrócono się do RDOŚ o uzgodnienie pod względem wymagań ochrony środowiska warunków realizacji planowanej inwestycji oraz do PPIS o wyrażenie opinii dotyczącej warunków realizacji rozpatrywanego przedsięwzięcia. Prezydent [...] obwieszczeniem z 23 stycznia 2017 r. poinformował o rozpoczęciu procedury udziału społeczeństwa w prowadzonym postępowaniu. W dniu 7 lutego 2017 r. wnioskodawca przedłożył uaktualnioną wersję raportu o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Następnie, w dniu 3 marca 2017 r. wnioskodawca przedłożył raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko uzupełniony o uwagi PPIS oraz RDOŚ. W dniu 9 marca 2017 r. wnioskodawca przedłożył ponownie uzupełniony raport. PPIS w opinii sanitarnej z 13 marca 2017 r. pozytywnie zaopiniował realizację rozpatrywanego przedsięwzięcia. Z kolei RDOŚ, w piśmie z 3 kwietnia 2017 r., wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Wyjaśnienia wnioskodawcy zostały przedłożone 7 kwietnia 2017 r. PPIS w opinii sanitarnej z 7 kwietnia 2017 r. pozytywnie zaopiniował realizację rozpatrywanego przedsięwzięcia, zaś RDOŚ ponownie, w piśmie z 11 kwietnia 2017 r., wezwał wnioskodawcę do złożenia wyjaśnień, po czym postanowieniem z 11 kwietnia 2017 r. uzgodnił warunki realizacji przedsięwzięcia.

W dniu 27 kwietnia 2017 r. Prezydent [....] wydał decyzję określającą środowiskowe uwarunkowania dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Została ona w całości uchylona przez SKO w Rzeszowie decyzją z 23 czerwca 2017 r., a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie (WSA) postanowieniem z 10 października 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 1010/17 odrzucił sprzeciw wniesiony przez M. C. od decyzji SKO w Rzeszowie z 23 czerwca 2017 r. Z kolei, wyrokiem z 13 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 1323/17 WSA w Rzeszowie oddalił sprzeciw T. w W. od wskazanej decyzji SKO w Rzeszowie z 23 czerwca 2017 r., a skarga kasacyjna od tego orzeczenia została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) wyrokiem z 8 stycznia 2019 r., sygn. akt II OSK 3409/18.

W dniach 4 i 7 grudnia 2018 r. wnioskodawca przedłożył ujednolicony raport o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko. PPIS w opinii sanitarnej z 13 lutego 2019 r. pozytywnie zaopiniował realizację rozpatrywanego przedsięwzięcia, natomiast RDOŚ, w piśmie z 8 marca 2019 r., wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia raportu o oddziaływaniu na środowisko oraz poinformował, że zleci wykonanie niezależnej ekspertyzy przyrodniczej terenu znajdującego się w zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji w kontekście przedmiotu ochrony [...] tj. siedliska przyrodniczego kod [...]. Ponadto, zalecił rozważenie powołania biegłego w zakresie wykonania ekspertyzy przyrodniczej (ichtiologicznej, hydrologicznej oraz ornitologicznej) terenu znajdującego się w zasięgu oddziaływania planowanego zamierzenia celem jednoznacznego określenia jego oddziaływania na przedmioty ochrony ww. obszaru Natura 2000 oraz na gatunki objęte ochroną i ich siedliska oraz wyboru wariantu najkorzystniejszego dla środowiska. W dniu 16 października 2019 r. wnioskodawca przedłożył aneks do raportu, do którego dołączył załącznik z odpowiedziami na uwagi stron postępowania, mieszkańców [...] i organizacji ekologicznych. PPIS, w opinii sanitarnej z 24 października 2019 r. pozytywnie zaopiniował realizację rozpatrywanego przedsięwzięcia. RDOŚ, postanowieniem z 25 listopada 2019 r. uzgodnił warunki realizacji planowanego przedsięwzięcia w wariancie Wl.

Mając powyższe fakty na względzie Kolegium zauważyło, że analiza czynności procesowych podjętych przez organ nie pozostawia wątpliwości, że wydanie zaskarżonej decyzji zostało poprzedzone przeprowadzoną w pełnym zakresie oceną oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w ramach której Prezydent [...] w sposób prawidłowy i wszechstronny zweryfikował raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko przedłożony w toku postępowania przez inwestora oraz zapewnił możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu zgodnie z art. 79 u.u.i.ś. Organ uzyskał pozytywną opinię sanitarną oraz uzgodnienie RDOŚ, przy czym oba te stanowiska mają fundamentalne znaczenie dla oceny zasadności wydanej decyzji z uwagi na ich specjalistyczny charakter. Zdaniem Kolegium, zakwestionowana decyzja została wydana w następstwie postępowania administracyjnego przeprowadzonego zgodnie z mającymi zastosowanie w sprawie przepisami ustawy środowiskowej oraz przepisami K.p.a., w ramach którego zgromadzony został kompletny materiał dowodowy pozwalający na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy. W toku postępowania organ I instancji dokonał pełnej analizy przedstawionego przez wnioskodawcę raportu oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko. Przeanalizowano m.in. warianty przedmiotowej inwestycji, dobór właściwej technologii i zapobiegania awariom, ograniczenia emisji zanieczyszczeń do powietrza, efektywność gospodarki odpadami oraz gospodarki wodnościekowej, jak również ochronę środowiska wodno-gruntowego i ochronę przed hałasem.

Przechodząc do konkretnych zagadnień organ odwoławczy podniósł, że analiza akustyczna wykazała, że realizacja zadania bez zastosowania zabezpieczeń akustycznych, będzie powodować przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu w środowisku, w związku z powyższym, w celu dotrzymania obowiązujących norm zaplanowano zastosowanie ekranów akustycznych opisanych szczegółowo w treści decyzji. Ponowne obliczenia propagacji hałasu wykazały, że zaproponowane rozwiązania akustyczne, zapewnią dotrzymanie wartości dopuszczalnych poziomów hałasu na najbliższych terenach chronionych pod względem akustycznym w rejonie analizowanego układu drogowego zarówno dla wariantu W1, jak i W2 dla obu perspektyw czasowych (tj. rok 2020 i 2032).

Z kolei, analiza załączonych wydruków obliczeń rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń w powietrzu nie wykazała przekroczeń dopuszczalnych aktualnie stężeń zanieczyszczeń w powietrzu. Rozpatrywane zamierzenie usytuowane jest na obszarze o przekroczonym standardzie jakości powietrza w strefie [....], która została zakwalifikowana do klasy C ze względu na przekroczenie poziomów dopuszczalnych jakości powietrza w zakresie pyłu zawieszonego PM 10 i pyłu zawieszonego PM 2,5 oraz przekroczenie poziomu docelowego ustalonego dla benzopirenu. Z uwagi na zastosowane rozwiązania techniczne i organizacyjne uznano, że rozpatrywane przedsięwzięcie nie będzie miało znaczącego wpływu na jakość powietrza w rejonie jego lokalizacji.

Teren planowanego przedsięwzięcia zlokalizowany jest poza granicami Głównych Zbiorników Wód Podziemnych (GZWP) oraz poza strefami ochronnymi ujęć wód. W rejonie planowanego zamierzenia, na lewym brzegu zbiornika [...] zlokalizowane są dwa ujęcia wody dla potrzeb Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. i zakładu przemysłowego. Teren zamierzenia częściowo znajduje się w zasięgu zalewu wodami powodziowymi. Działania będą realizowane w obrębie jednolitych części wód powierzchniowych (JCWP). Przedsięwzięcie wpłynie na elementy hydromorfologiczne (warunki morfologiczne) tylko w nieznacznym stopniu. Na etapie realizacji zamierzenia, ingerencja w wody [...] - Zbiornik [....], będzie związana z posadowieniem podpór tymczasowych i stałych mostów. Realizacja mostu nad [...] nie wiąże się z ingerencją w koryto cieku. Obiekt zostanie posadowiony na podporach znajdujących się poza nurtem cieku. W celu zapewnienia ciągłości spływu wód powierzchniowych (spowodowanych budową nasypów drogowych) w sąsiedztwie przedmiotowej drogi wykonane zostaną przepusty. Zgodnie z informacjami wynikającymi z przedłożonej dokumentacji, w miejscu kolizji projektowanej drogi z obszarem Natura 2000 nie występują siedliska przyrodnicze zależne od wód objęte celem środowiskowym. Sposobem minimalizacji oddziaływania na organizmy zasiedlające wody [...] będzie ograniczenie emisji zawiesiny do wód [...] i Zbiornika na [...] poprzez wykonywanie koniecznych wykopów zlokalizowanych w czaszy zbiornika w ściankach szczelnych. Jednocześnie czas oddziaływania będzie ograniczony do momentu zamontowania ścian szczelnych,

w obrębie których prowadzone będą wykopy. Transport urobku oraz przewóz materiałów do budowy mostu będzie odbywał się z wykorzystaniem tymczasowej przeprawy, co pozwoli uniknąć każdorazowej ingerencji w dno zbiornika przy ruchu pojazdów budowlanych. Baza materiałowo-sprzętowa oraz zaplecze budowy zlokalizowane będą poza korytem [...]. Odwodnienie drogi zaprojektowano jako system szczelnej kanalizacji deszczowej i rowów drogowych. Wody opadowo - roztopowe z projektowanej jezdni kierowane będą do studzienek ściekowych ulicznych z wpustami deszczowymi oraz systemu szczelnej kanalizacji deszczowej, a następnie odprowadzane do istniejących odbiorników. Według dokumentacji, projektowane obiekty mostowe MD - 1 oraz MD - 2 nie będą miały wpływu na powierzchnię strefy zalewu wód powodziowych o prawdopodobieństwie wystąpienia PI % od rzeki [...]. Przeprowadzona analiza pozwala stwierdzić, że przedsięwzięcie nie stanowi zagrożenia dla osiągnięcia celów środowiskowych wyznaczonych dla JCWP. Jednocześnie realizacja zamierzenia nie zagraża osiągnięciu celów środowiskowych wyznaczonych dla obszarów chronionych. Prowadzone prace mogą oddziaływać na wielkość zasilania wód podziemnych w obszarach prowadzonych prac ziemnych w wyniku zmian struktury przypowierzchniowej warstwy skał (utwardzenia placów, budowa dróg), powodując obniżenie wielkości infiltracji efektywnej. Zgodnie z przedłożoną dokumentacją, zmiany obejmą niewielkie powierzchnie i będą bez znaczenia dla użytkowych poziomów wód podziemnych występujących na analizowanym obszarze. Na etapie budowy zostanie zapewnione właściwe gospodarowanie odpadami, w tym selektywne magazynowanie w wydzielonych i przystosowanych miejscach, w warunkach zabezpieczających przez przedostaniem się do środowiska zanieczyszczeń oraz przekazywanie podmiotom prowadzącym działalność w zakresie zbierania bądź przetwarzania odpadów. Na etapie eksploatacji nie przewiduje się powstawania znaczących ilości i rodzajów odpadów. Odpady będą związane z ruchem pojazdów na drodze, utrzymaniem drogi, pracami konserwacyjnymi i remontowymi.

Kolegium podkreśliło, że o ostatecznym wyborze wariantu W1 zadecydowała dokonana przez autorów raportu i jego uzupełnienia, analiza wielokryterialna, w której istotną rolę odegrała wykonana na potrzeby przedmiotowego postępowania, ekspertyza mająca na celu uzupełnienie danych dotyczących występowania siedlisk przyrodniczych w granicach [...]. W wyniku przeprowadzonej analizy wielokryterialnej, korzystniejszym wariantem okazał się wariant W1, pomimo mniej korzystnego wyniku oceny elementów przyrodniczych, w tym kolizji ze stanowiskami roślin i zwierząt objętych ochroną. Jak podają autorzy przeprowadzonej analizy, na korzyść wariantu W1 przemawiają czynniki społeczne, w tym zgodność z dokumentami strategicznymi oraz kolizje z zabudową wiążące się z koniecznością rozbiórki budynków. SKO opisało następnie szeroko działania minimalizujące oddziaływanie przedsięwzięcia na ryby, płazy, ptaki i zwierzęta. Podniosło, że przedmiotowe zamierzenie zostało przeanalizowane i ocenione pod kątem oddziaływań skumulowanych, wzięto przy tym pod uwagę następujące przedsięwzięcia mogące w sposób skumulowany oddziaływać na środowisko przyrodnicze tj.:

- "Rozbudowa drogi wojewódzkiej nr [...] [...] – [...]" - z uwagi na zakończenie prac realizacyjnych w ramach wspomnianego przedsięwzięcia w roku 2018 nie nastąpi kumulacja oddziaływania na etapie realizacji obu inwestycji,

- "Rozbudowa ul. [...] na odcinku od ul. [...] do granicy [...]" - z uwagi na zakończenie prac realizacyjnych w ramach wspomnianego przedsięwzięcia w roku 2018 nie nastąpi kumulacja oddziaływania na etapie realizacji obu przedsięwzięć,

- "Zwiększenie potencjału rozwojowego Obszaru [....] poprzez budowę i rozbudowę dróg wraz z budową mostu na rzece [...], łączących [...] z gminą [...] i gminą [...] w powiecie [...]" - możliwa kumulacja oddziaływań dotyczy realizacji prac w tym samym czasie na odcinku w rejonie włączenia do ul. [....]. Rozpatrywane w ramach postępowania przedsięwzięcie będzie znajdować się w zasięgu oddziaływania wymienionego zadania. Z uwagi jednak na rozproszony charakter emisji oraz nieokreślony bliżej czas realizacji zadania, oddziaływanie skumulowane nie jest możliwe do szczegółowego przeanalizowania,

- "Zabezpieczenie przed powodzią [...] i gm. [...] przez kształtowanie koryta rzeki [...]" - obszar kumulowania się oddziaływania na etapie realizacji obu działań dotyczy odcinka ok. 200 m w km ok. 4+900 5+100 cieku, gdzie zaplanowano prace związane z budową obiektu mostowego w ciągu analizowanej drogi. Podstawową informacją, jaka decyduje o wielkości oddziaływania skumulowanego obu analizowanych inwestycji, jest fakt przekroczenia [...] obiektem zakładającym brak ingerencji w jego koryto. Budowa drogi nie wiąże się z ingerencją w siedliska objęte ochroną - kumulacja oddziaływania w tym przypadku nie nastąpi. Przekształcenie koryta rzeki [...] wiąże się z niekorzystnym oddziaływaniem na zwierzęta migrujące doliną tego cieku. Parametry obiektu zaprojektowanego na [...] pozwalają na zachowanie szlaku migracji zwierząt,

- "Odtworzenie pierwotnej pojemności zbiornika na [...]" - realizacja tego zadania będzie prowadzona w dwóch etapach. Etap I polegał będzie na usunięciu nagromadzonych osadów dennych z części zbiornika położonej poza granicami [...]. Jego rozpoczęcie przewidziano na rok 2020, a czas trwania prac rozłożono na trzy lata. Etap II będzie polegał na usunięciu nadmiaru z pozostałej części zbiornika, znajdującej się w granicach ostoi Natura 2000, począwszy od ujęcia wody "[...]" aż po granicę tej ostoi. Nie określono terminu rozpoczęcia prac w ramach etapu II ww. zadania. Analiza oddziaływania skumulowanego obejmuje jedynie I etap prac odmuleniowych. Oddziaływania, które będą kumulować się w związku z realizacją odmulenia, jak i drogi wystąpią w zakresie usunięcia stanowisk roślin objętych ochroną gatunkową - kotewki orzecha wodnego, wycinki drzew i krzewów z brzegów zbiornika, usunięcie elementów środowiska życia płazów i ssaków związanych z wodami, usunięcia miejsc lęgowych ptaków, usunięcia osadów stanowiących środowisko życia bentomofauny i malakofauny, zanieczyszczeń środowiska wodnego zawiesinami, wyciekami z maszyn, zajęcia miejsca bytowania płazów oraz nieumyślnego zabijania zwierząt podczas prac. Ze względu jednak na wskazanie szeregu działań minimalizujących oddziaływanie przedmiotowego zadania, w znacznej mierze pokrywających się z zakresem działań minimalizujących w odniesieniu do prac odmuleniowych, oddziaływanie skumulowane nie będzie mieć miejsca.

W dalszej części SKO podniosło, że dla przedsięwzięcia, którego dotyczy sprawa, w ramach oceny oddziaływania na środowisko została przeprowadzona ocena oddziaływania, wymagana art. 6.3 Dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej flory i fauny. Jak wskazali autorzy raportu i aneksu do raportu, opierając się na wynikach niezależnej ekspertyzy zleconej przez RDOŚ, która wykluczyła możliwość występowania siedliska kod [...] - łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albae, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy źródliskowe), realizacja przedsięwzięcia zarówno w wariancie W1 i W2 nie wiąże się z ingerencją w siedliska przyrodnicze stanowiące przedmioty ochrony [...]. W przypadku gatunków stanowiących przedmioty ochrony, poddanych ocenie wpływu zamierzenia wykazano, iż realizacja zadania przy zastosowaniu odpowiednich działań nie wpłynie znacząco negatywnie na właściwy stan ochrony gatunków stanowiących przedmioty ochrony ww. obszaru Natura 2000.

Zdaniem SKO, mając na uwadze brak ingerencji w siedliska przyrodnicze będące przedmiotem ochrony [...] oraz brak negatywnego wpływu na gatunki ryb i ich siedliska, które również są przedmiotami tego obszaru Natura 2000, w wyniku realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia nie dojdzie do naruszenia zapisów art. 33 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2020 r. poz. 55), tj. nie dojdzie do pogorszenia stanu siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony wyznaczono obszar Natura 2000, lub gatunków, dla których ochrony wyznaczono obszar Natura 2000, lub pogorszenia integralności obszaru Natura 2000 lub jego powiązania z innymi obszarami.

Dalej Kolegium podniosło, że realizacja przedsięwzięcia w każdym z wariantów wiąże się ze zmianami wizualnymi w układzie przestrzennym zarówno przyrodniczym, jak i związanym z urbanistycznym zagospodarowaniem terenu. Prace budowlane wpłyną na pogorszenie walorów krajobrazowych. Celem minimalizacji skali oddziaływania planowanych dróg i obiektów inżynierskich przewiduje się unikanie wyrazistych form i kolorystyki oraz odpowiednią gospodarkę zielenią. Poza tym, na etapie realizacji inwestycji, jak i jej użytkowania wystąpi oddziaływanie na klimat. Ze względu na lokalny charakter planowanej inwestycji stwierdzono jednak, że nie będzie ona miała znaczenia w globalnym oddziaływaniu na klimat. Realizacja inwestycji nie będzie też miała wpływu na dobra kultury. Ponadto, w obrębie terenu przewidzianego pod przedsięwzięcie nie występują obiekty zabytkowe prawnie chronione. W rejonie przedmiotowego przedsięwzięcia zlokalizowane są natomiast stanowiska archeologiczne, które nie kolidują bezpośrednio z przebiegiem inwestycji.

Kolegium zaznaczyło, że mając na uwadze stanowisko RDOŚ przedstawione w postanowieniu z 25 listopada 2019 r. w sprawie braku naruszenia zapisów art. 33 ustawy o ochronie przyrody, nie nałożono obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania zezwolenia na realizację inwestycji drogowej. Z kolei, z uwagi na lokalny zasięg oddziaływań związanych z realizacją i eksploatacją planowanej inwestycji oraz jej znaczne oddalenie do granicy państwa (około 80 km) nie stwierdzono potrzeby przeprowadzenia postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko. Przedmiotowa inwestycja nie wymaga ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania. Rozpatrywane zamierzenie nie zalicza się również do przedsięwzięć mogących spowodować wystąpienie poważnej awarii przemysłowej. Z przeprowadzonej oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko wynika natomiast zasadność przeprowadzenia analizy porealizacyjnej w zakresie emisji hałasu oraz jakości odprowadzanych wód opadowo-roztopowych oraz konieczność podjęcia działań minimalizujących przewidywane oddziaływanie na środowisko, w tym na elementy przyrodnicze zgodnie z warunkami wskazanymi w decyzji. Przedmiotowa inwestycja nie wymaga ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania. Nie zalicza się również do przedsięwzięć mogących spowodować wystąpienie poważnej awarii przemysłowej.

Zdaniem Kolegium, raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko uwzględnia wszystkie aspekty związane z możliwymi oddziaływaniami planowanej inwestycji na środowisko, w tym oddziaływaniami skumulowanymi takimi jak hałas, zanieczyszczenie powietrza, odpady, przyroda, jak również warunki glebowe oraz klimatyczne. W opracowaniu tym odniesiono się do potencjalnego wpływu inwestycji na obszary chronione, jak też m.in. zaproponowano szereg rozwiązań chroniących środowisko (zakres przewidywanych działań zapobiegawczych, ograniczających lub kompensujących negatywne oddziaływanie na środowisko), w większości uwzględnionych zresztą w sentencji wydanej decyzji. Raport zawiera również m.in. analizę możliwych konfliktów społecznych związanych z realizacją przedsięwzięcia. W konsekwencji należało uznać, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko sporządzony na potrzeby niniejszego postępowania spełnia wymogi określone dla tego opracowana w art. 66 ustawy u.u.i.ś.

SKO podkreśliło, że każda z zainteresowanych osób, która złożyła uwagi w ramach prowadzonego postępowania, uzyskała na nią odpowiedź wnioskodawcy bądź też organu. Potwierdzeniem powyższego są zapisy m.in.: raportu o oddziaływaniu na środowisko z grudnia 2018 r., załącznika do aneksu zatytułowanego "Odpowiedzi na uwagi stron" z października 2019 r. lub też odrębne pisma zalegające w aktach przedmiotowej sprawy. Odpowiedź na poruszane w ramach postępowania uwagi i wnioski znajduje również odzwierciedlenie w treści decyzji organu I instancji.

Odnosząc się do zarzutów T. w W. SKO stwierdziło, że są one nieuzasadnione. Kwestia kumulacji inwestycji budowy mostu na [...] w ciągu "[...]" z realizacją odmulenia (etap II) została wyjaśniona w postanowieniu RDOŚ z 25 listopada 2019 r. Jeśli zaś chodzi o brak spójności uzgodnienia RDOŚ oraz kwestionowanej decyzji Kolegium zauważyło, że organ występujący o uzgodnienie powinien za każdym razem dokonywać weryfikacji stanowiska organu współdziałającego, gdyż to on ponosi ostateczną odpowiedzialność za końcowy wynik postępowania, zatem również za warunki realizacji przedsięwzięcia określone w decyzji środowiskowej. Sam fakt sprzeczności decyzji środowiskowej z uzgodnieniami ze strony organów współdziałających nie świadczy o wadliwości tej decyzji. Następnie SKO zaznaczyło, że wprawdzie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym dominuje pogląd o konieczności rozważenia

w raporcie trzech wariantów, jednakże powyższe stanowisko podlega konfrontacji

z rzeczywistymi warunkami realizacji inwestycji. Przedmiotowa inwestycja polegająca na budowie drogi charakteryzuje się zaś tym, że wszystkie warianty muszą się mieścić w zakresie jej lokalizacji - w granicach jednego korytarza, od którego możliwie są jedynie niewielkie odchylenia w poszczególnych wariantach, podyktowane w szczególności potrzebą ochrony siedlisk przyrodniczych poprzez ich ominięcie i pozostawieniem poza liniami wyznaczającymi zasięg inwestycji. Pełnomocnik wnioskodawcy przedstawił zarówno wariantowanie lokalizacyjne w postaci wariantu preferowanego W1 (również najkorzystniejszego dla środowiska) i alternatywnego W2, jak i technologiczne w zakresie projektowanych obiektów mostowych MD-I (most nad rzeką [...]) i MD2 (most nad rzeką [....]). Powyższa konstrukcja wariantów spełnia wymogi racjonalności i alternatywności, a stanowisko to potwierdzają pozytywne opinie PPIS oraz uzgodnienie RDOŚ znajdujące odzwierciedlenie w treści decyzji. Postulowany natomiast wariant przekroczenia Zbiornika [...] na [...] tunelem (zamiast mostem) został uznany przez organ I instancji za nieracjonalny oraz ekonomicznie nieuzasadniony, a powyższą ocenę w pełni podziela Kolegium. Tworzenie bowiem niejako "na siłę" wariantów pozornych lub całkowicie nieekonomicznych tylko po to aby spełnić wymagania przepisu, jest niecelowe. W szczególności, w treści wariantu rozpatrywanego i ocenianego przedstawiono wariant alternatywny, wskazując racjonalne powody wyboru wariantu. Dodatkowo, raport w zakresie podawanych wariantów i ich ocen, wskazuje wyraźnie, iż nie mają one charakteru pozornego ani abstrakcyjnego z powodu braku możliwości obiektywnych ich zastosowania.

Kolegium podkreśliło, że organ w toku postępowania uzyskał ekspertyzę na potrzeby prowadzonego postępowania administracyjnego polegającego na uzgodnieniu warunków realizacji przedsięwzięcia opracowaną przez L. R. z [...] oraz aneks do analizy raportu opracowany przez M. K. Uwzględniono w niej wszystkie aspekty środowiskowe, w tym wyniki oceny oddziaływania na lokalne populacje zwierząt zasiedlających teren ostoi i stanowiących przedmioty jej ochrony. Analiza wykazała brak istotnego oddziaływania planowanej inwestycji na przedmioty ochrony ostoi. W związku z powyższym stwierdzono, że przedmiotowe przedsięwzięcie nie niesie ze sobą ryzyka znaczącego negatywnego oddziaływania na obszar Natura 2000. Wykazano brak cech przedmiotowych siedlisk pozwalających na przyporządkowanie ich do grupy siedlisk będących w zainteresowaniu Wspólnoty. Z uwagi na specjalistyczny charakter zagadnień będących przedmiotem odwołania Kolegium za pośrednictwem organu I instancji uzyskało dodatkową ekspertyzę Uniwersytetu [...] w [...] opracowaną przez prof. dr hab. inż. K. L. oraz dr hab. inż. E. Z. pozwalającą ocenić wiarygodność przedstawionych opinii. Ekspertyza ta nie ma charakteru dowodu z opinii biegłego, jest natomiast opinią naukową stanowiącą dowód nienazwany, którego dopuszczalność przeprowadzenia reguluje art. 75 § 1 K.p.a. W jej świetle, siedliska łęgów wierzbowych występują w dolinach rzecznych i nie można utożsamiać z nimi drzewostanów z udziałem wierzb na obrzeżach zbiorników wodnych, jak ma to miejsce w analizowanym przypadku. Na obszarze wyspy występują gleby antropogeniczne industrioziemne, a znaczna zawartość części szkieletowych w profilach, również gleby brunatnej, sugeruje przemieszanie materiału. Z kolei gleby organiczne limnowe wykształcone z mułów nie są naturalnie powiązane z łęgiem wierzbowym i topolowym. Biorąc powyższe pod uwagę, siedlisko to odbiega od standardu wyznaczającego siedliska łęgowe [...]. Dane diagnostyczne na powierzchniach badawczych wskazują na siedliska przekształcone, które nie cechują typowych łęgów. Potwierdzają to stanowiska przedstawione w Raporcie i aneksie do Raportu (C. i inni 2018) a także w ekspertyzie wykonanej przez L. R. (2019). Przedstawiona zaś ekspertyza dr R. P. oparta jest wyłącznie o wskaźniki fitosocjologiczne, w tym o wyniki prawidłowo przeprowadzonych badań w ramach ekspertyzy wykonanej na zlecenie organu opiniującego. Jak sam autor wskazuje w treści ekspertyzy, oprócz cech fitosocjologicznych (dotyczących, jak zauważa autor, nie tylko drzewostanu, ale również szeregu składników runa) istotne cechy decydujące o istnieniu siedliska, związane są z jego funkcjonowaniem, warunkami gruntowo-wodnymi, glebowymi, sposobem zagospodarowania itp. Wszystkie te cechy zostały przeanalizowane w pierwszej kolejności przez zespół dokumentujący stan środowiska na potrzeby określenia granic i przedmiotów ochrony ostoi, następnie przez autorów dokumentacji na potrzeby procedury środowiskowej, a następnie przez niezależnego eksperta na zlecenie organu opiniującego. Wskazują one na brak cech pozwalających na wyznaczenie w analizowanej lokalizacji siedliska w typie [...]. Z kolei, z informacji zawartej w opinii dotyczącej raportu o oddziaływaniu na środowiska budowy drogi wojewódzkiej w [...] w części dotyczącej ssaków przedstawionej przez P. [...] wynika, że jej autorzy nie zapoznali się z opracowaniem wykonanym na zlecenie Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska, wobec tego nie podejmują się ocenić "czy będzie, czy nie będzie dochodziło do znaczącego uszczuplenia siedliska [...]". Czyni to przedmiotową opinię nieprzydatną dla kwestionowania ustaleń organu.

Kolegium uznało także za nieuzasadniony zarzut dotyczący wydania zaskarżonej decyzji na rzecz podmiotu, który nie mógł być stroną postępowania i adresatem wydanego rozstrzygnięcia z uwagi na brak zdolności administracyjnoprawnej. Wskazało, że zgodnie z art. 19 ustawy o drogach publicznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 470 ze zm.), zarządcą drogi jest organ administracji rządowej lub jednostki samorządu terytorialnego, do którego właściwości należą sprawy z zakresu planowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i ochrony dróg publicznych. Zarządcą dróg krajowych (w tym dróg szybkiego ruchu czyli ekspresowych i autostrad) jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, natomiast zarządcą wszystkich dróg publicznych, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych w granicach miast na prawach powiatu jest prezydent miasta. Na podstawie art. 20 pkt 3 wymienionej ustawy, do zarządcy drogi należy w szczególności pełnienie funkcji inwestora. Zgodnie z art. 21 ustawy o drogach publicznych, zarządca drogi może wykonywać swoje obowiązki przy pomocy jednostki organizacyjnej będącej zarządem drogi, utworzonej odpowiednio przez sejmik województwa, radę powiatu lub radę gminy. Jeżeli jednostka taka nie została utworzona, zadania zarządu drogi wykonuje zarządca. SKO podkreśliło, że z chwilą powstania zarządu organy wykonawcze gmin, powiatów i województw nie tracą przypisanych im kompetencji do prowadzenia spraw normowanych przez ustawę o drogach publicznych. Ten wniosek płynie z art. 21 ust. la, a także z art. 21 ust. 1, który obciąża zarządcę zadaniami zarządu dróg, jeżeli jednostka ta nie została utworzona. Przeniesienie zadań zarządcy na zarząd dróg publicznych następuje z chwilą udzielenia pracownikom zarządu upoważnienia do prowadzenia w imieniu zarządcy spraw administracji drogowej. W odniesieniu do wszystkich rodzajów zadań zarządcy ustawodawca wymaga udzielenia pracownikom zarządu drogi szczegółowego upoważnienia. Ponadto, w myśl art. 75 ust. 1 pkt. 4 u.u.i.ś., organem właściwym do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wójt, burmistrz, prezydent miasta - w przypadku przedsięwzięć nie wymienionych w art.75 ust. 1 pkt. 1 - 3 u.u.i.ś.

Odpowiadając na kolejny zarzut SKO wskazało, że w odniesieniu do obszaru Natura 2000 przeprowadzona została ocena habitatowa zgodna z wymaganiami Dyrektywy Siedliskowej. Siedliska przyrodnicze o szczególnym znaczeniu zostały przedstawione na załączonych do raportu mapach z uwarunkowaniami środowiskowymi terenu inwestycji. Analiza oddziaływania na obszar Natura 2000 wykonana na podstawie danych pochodzących z inwentaryzacji przyrodniczej oraz danych literaturowych wykazała brak znaczącego negatywnego oddziaływania inwestycji na przedmioty i cele ochrony ww. obszaru. W związku z tym, nie jest wymagane wykonanie kompensacji przyrodniczej, o której mowa w Dyrektywie Siedliskowej. W związku z wynikami ekspertyzy wykonanej na zlecenie RDOŚ w Rzeszowie, siedliska położone w miejscu przekraczanym przez warianty projektowanej inwestycji nie posiadają cech pozwalających na zaklasyfikowanie ich jako priorytetowe siedliska łęgowe w typie [...] Ponadto, na podstawie analizy wyników ekspertyzy oraz przedłożonej przez wnioskodawcę dokumentacji RDOŚ w Rzeszowie

w postanowieniu z dnia 25 listopada 2019 r. stwierdził, że w wyniku realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia nie dojdzie do naruszenia zapisów art. 33 ustawy o ochronie przyrody, tj. nie dojdzie do pogorszenia stanu siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony wyznaczono obszar Natura 2000, lub gatunków, dla których ochrony wyznaczono obszar Natura 2000, lub pogorszenia integralności obszaru Natura 2000 lub jego powiązania z innymi obszarami. W analizie wielokryterialnej szczegółowo wzięto również pod uwagę kolizję z elementami przyrodniczymi z zakresu flory i fauny oraz z obszarem Natura 2000. Kolizja z obszarem mającym znaczenie dla [...] ma miejsce w przypadku obu wariantów, przy czym w wariancie I zachodzi ona na odcinku o długości ok. 680 m, natomiast w wariancie 2 na odcinku o długości ok. 450 m. Niezależna ekspertyza wykonana na zlecenie RDOŚ w Rzeszowie jednoznacznie wykluczyła możliwość występowania priorytetowych dla Unii Europejskiej siedlisk łęgowych [...] w miejscu przebiegu obu analizowanych wariantów. W związku z powyższym, długość ich przebiegu przez obszar Natura 2000 nie stanowiła podstawy oceny ich oddziaływania na siedliska przyrodnicze stanowiące przedmioty ochrony obszaru Natura 2000. Pozostałe elementy środowiska przyrodniczego występujące w granicach ostoi zostały uwzględnione w odrębnych kryteriach, w ramach których wariant alternatywny okazał się bardziej korzystny w porównaniu do wariantu preferowanego przez wnioskodawcę z uwagi na jego mniejszą kolizję ze stanowiskami chronionych gatunków roślin i zwierząt. Organ wskazał, że nie było konieczne przeprowadzenie rozprawy administracyjnej, w to wobec treści art. 36 u.u.i.ś.

Kolegium zauważyło, że organ I instancji podejmując decyzję był niejako związany wnioskiem i z własnej inicjatywy nie mógł ingerować w istotne jego części Zadaniem organu była przede wszystkim ocena przedsięwzięcia pod kątem środowiskowych uwarunkowań Jest zaś oczywiste, że tak duża inwestycja będzie naruszała interesy osób objętych oddziaływaniem inwestycji, jednak organy muszą mieć na uwadze interes ogółu społeczeństwa, żądającego poprawy komunikacji w [...]. Przedstawione w decyzji rozwiązania - podjęte w wyniku szerokiej konsultacji w toku postępowania - stanowią zdaniem SKO, adekwatny efekt kompromisu między interesem wnioskodawcy a stronami postępowania.

Ustosunkowując się natomiast do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 15 zzs ust. 9 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (dalej: "ustawa o COVID") Kolegium zauważyło, że brak jest uzasadnienia do przyjęcia poglądu o braku podstawy do wydania decyzji. W szczególności, ustawodawca wyraźnie wskazał, że wstrzymaniu i zawieszeniu ulegały wyłącznie terminy procesowe i sądowe a nie same postępowania. Jak wynikało z uregulowań wprowadzonych w powyższej ustawie, w toku trwających postępowań zarówno organ jak i strona mogły skutecznie podejmować czynności w postępowaniu. Potwierdza to treść jej art. 15 zzs ust. 7, wedle którego, czynności dokonane w okresie, o którym mowa w ust. 1, w postępowaniach i kontrolach, o których mowa w ust. 1, są skuteczne. W ocenie SKO, gwarancje procesowe stron z powodu pandemii nie zostały naruszone. O czynnościach organu strony były informowane poprzez ogłoszenia oraz drogą elektroniczną. Strony aktywnie uczestniczyły w postępowaniu poprzez zgłaszanie wniosków i uwag.

W ocenie Kolegium, zarzut naruszenia art. 6 ust. 2 ustawy zmieniającej z 2015 r. jest nieuzasadniony, bowiem ze względu na fakt, że w przedmiotowym postępowaniu postanowienie nakładające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz określające zakres raportu zostało wydane w dniu 19 października 2016 r., to organ prowadzący postępowanie był zobligowany do zastosowania przepisów obowiązujących przed 1 stycznia 2017 r.,

W odniesieniu do argumentu M. C. i D. C. Kolegium wskazało, że na odcinku od km ok. 5+690 do skrzyżowania z ul. [...] w km ok. 5+736 po lewej stronie projektowanej drogi, obejmującym wnioskowaną lokalizację zaprojektowano ekran akustyczny E41 0 wys. 3,5 m. Poza tym, zgodnie z przeprowadzonymi analizami hydrologicznymi, inwestycja nie spowoduje zmian zagrożenia powodziowego w stosunku do stanu istniejącego. Analiza stosunków wodnych w postaci zaawansowanego modelowania matematycznego została przeprowadzona na podstawie danych pozyskanych z Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej. Opiera się ona na prawidłowej metodyce, zatem wyciągnięte z niej wnioski zamieszczone w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko nie są błędne. Wyniki analizy wskazują na brak wpływu inwestycji na zmianę ryzyka podtopień czy też zalania budynków w stosunku do obecnej sytuacji.

Jeśli zaś chodzi o oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia na rezerwat "[...]", to było ono przedmiotem badań w toku postępowania. Organ I instancji zaaprobował wyjaśnienia wnioskodawcy w tym zakresie, a wynika z nich, że przeprowadzona w dokumentacji analiza hałasu dotyczyła zarówno elementów środowiska społecznego, jak i przyrodniczego. Przyjęty zakres oddziaływania hałasu jest mniejszy niż odległość od granic rezerwatu, która wynosi ok. 600 m, czyli jest niemal dwukrotnie większa niż potencjalny zakres oddziaływania. Analiza oddziaływania przeprowadzona w raporcie oraz uzupełniona w aneksie, wykazała brak ryzyka wystąpienia niekorzystnego oddziaływania zarówno na siedliska leśne, jak również na występujące w nich gatunki bezkręgowców.

Odnosząc się do wniosku o dopuszczenie opinii biegłego ichtiologa Kolegium wskazało, że przedłożona przez wnioskodawcę w ramach prowadzonego postępowania dokumentacja stanowi opracowanie, którego sporządzenie wymagało specjalistycznej wiedzy z różnych dziedzin, w tym również z zakresu ichtiologii, hydrologii, ornitologii itp., pozwalającej na kompleksową analizę i ocenę przedmiotowej inwestycji na środowisko.

Skargi na decyzję SKO złożyli: M. C. i D. C., Stowarzyszenie M., Fundacja G. z siedzibą w W., O. (O.) z siedzibą w M. oraz M. P.

M. C. i D. C. podniosły, że decyzje organów obydwu instancji są niezgodne z prawem. Wskazały, że nie wyrażają zgody na przebieg drogi przez należącą do nich działkę nr [...]. Zdaniem skarżących, nie zostały zachowane żadne normy odległościowe planowanej drogi od ich domu, co spowoduje, że występować będą drgania, wstrząsy i wibracje w związku z przejeżdżającymi maszynami i samochodami, a zatem dom ulegnie zniszczeniu. Będzie miał też miejsce bardzo duży hałas. W wyniku realizacji inwestycji powstaną dwa nasypy, w związku z czym podczas ulew czy gwałtownych burz dom zostanie zatopiony. Skarżące podniosły, że już w istniejącym ukształtowaniu terenu w czerwcu 2021 r. ich działka była dwukrotnie podtopiona. Strony podały też, że pierwotnie droga miała mieć inny przebieg, lecz potem wydano pozwolenia na budowę w odniesieniu do tych terenów.

Stowarzyszenie M. w złożonej skardze zarzuciło naruszenie:

I. przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

- art. 29 i art. 28 w zw. z art. 6 i art. 8 § 1 K.p.a. oraz art. 2 Konstytucji RP poprzez błędne przyjęcie za organem pierwszej instancji, że Prezydent [....] mógł być stroną niniejszego postępowania i adresatem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach,

a w konsekwencji, że organ ten posiada zdolność administracyjnoprawną w sprawie,

w której jednocześnie występuje jako wnioskodawca (inwestor),

- art. 84 § 1 K.p.a. w zw. z art. 7 oraz 77 § 1 oraz 8 § 1 K.p.a. poprzez uznanie, że ekspertyza sporządzona przez prof. dra hab. inż. K. L. oraz dr hab. inż. E. Z. nie podlega reżimowi przepisów regulujących instytucję dowodu z opinii biegłego, podczas gdy SKO zobowiązało wcześniej organ I instancji do przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, ewentualnie poprzez niepowołanie biegłego w sytuacji, gdy materiał dowodowy zgromadzony w sprawie obejmuje sprzeczne opinie co do występowania chronionego prawem siedliska [...] w ramach obszaru Natura 2000 oraz przyjęcie opinii korzystnej dla wnioskodawcy bez wskazania przyczyny takiego wyboru, co narusza zasadę prawdy obiektywnej oraz zasadę bezstronności organów administracji;

- art. 7 i art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a. w związku z art. 10 § 1 K.p.a. poprzez brak należytego i rzetelnego zbadania, czy planowane przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000 i poczynienie ostatecznych ustaleń w tym zakresie w oparciu o opracowanie sporządzone na zlecenie inwestora, podczas gdy w postępowaniu przedstawiono szereg opracowań specjalistycznych wskazujących na istotne wątpliwości co do zakresu oddziaływania,

II. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.:

- art. 66 ust. 1 pkt 5 u.u.i.ś poprzez utrzymanie w mocy decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania, która została wydana w oparciu o niepełny raport oddziaływania na środowisko, nieuwzględniający wszystkich wymaganych prawem wariantów realizacji przedsięwzięcia, w tym całkowicie pomijającego analizę wariantu najkorzystniejszego dla środowiska;

- art. 81 ust. 2 u.u.i.ś. w zw. z art. 33 ust. 1 oraz art. 34 ust. 1 i 2 u.o.p. poprzez utrzymanie w mocy decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania przedsięwzięcia w sytuacji, w której planowana inwestycja może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar [...] będący obszarem mającym znaczenie dla Wspólnoty i dopuszczenie realizacji przedsięwzięcia pomimo występowania istotnych wątpliwości co do negatywnego oddziaływania na obszar Natura 2000 oraz w sytuacji, gdy nie zostały spełnione przestanki, o których mowa w art. 34 u.o.p.

W związku z powyższym Stowarzyszenie wniosło o uchylenie tak decyzji zaskarżonej, jaki poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Podkreśliło, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało ukształtowane w ten sposób, że Prezydent [...] był w nim wnioskodawcą ubiegającym się o wydanie decyzji (i następnie jej adresatem) oraz jednocześnie organem rozstrzygającym sprawę. Doszło zatem do sytuacji, w której organ administracji publicznej w sposób władczy ukształtował własną sytuację prawną i zadecydował o własnych prawach i obowiązkach. Powyższe uchybienie sprawiło, że o warunkach realizacji przedsięwzięcia budzącego istotny opór społeczny i stanowiącego bardzo istotną ingerencję w chronione prawem środowisko przyrodnicze, decyduje podmiot, który zamierza to przedsięwzięcie realizować. Nie sposób w takiej sytuacji zagwarantować, że sprawa zostanie rozstrzygnięta rzetelnie, bezstronnie, obiektywnie, z należytym uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy, również tych niekorzystnych dla inwestora i bez uszczerbku oraz z należytym poszanowaniem interesów innych stron postępowania. Stowarzyszenie podniosło, że Kolegium nie uznało, że sytuacja taka jest nieprawidłowa, powołując się na ustawę o drogach publicznych, która w sprawie nie ma zastosowania. SKO odwołało się także do art. 75 ust. 1 pkt 4 u.u.i.ś., który reguluje ogólną zasadę właściwości i nie jest normą upoważniającą prezydenta miasta do rozstrzygnięcia sprawy, w której sam jest stroną. Zdaniem Stowarzyszenia, Prezydent [...] w sprawie niniejszej nie występuje jako reprezentant jednostki samorządu terytorialnego, a taka konstrukcja byłaby prawnie dopuszczalna i zgodna z obecnie uchylonym, lecz stosowanym w niniejszym postępowaniu na podstawie przepisów przejściowych, art. 75 ust. 3 u.u.i.ś. Stowarzyszenie podniosło również, że w raporcie o oddziaływaniu na środowisko przedstawiono jedynie analizę dwóch wariantów realizacji przedsięwzięcia, podczas gdy zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 5 u.u.i.ś., raport powinien zawierać analizę trzech wariantów przedsięwzięcia. Tymczasem, raport przedstawiony przy pierwotnym rozpatrywaniu sprawy zawierał analizę trzech wariantów. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, wariantowanie zostało istotnie zawężone. Brak analizy wymaganego wariantu został dostrzeżony przez RDOŚ, który wezwał wnioskodawcę do rozszerzenia opisu wariantów przedsięwzięcia, jednakże inwestor nigdy temu wezwaniu nie zadośćuczynił. Zaakceptowanie wykładni zaprezentowanej przez Prezydenta [...] i następnie SKO prowadziłaby do wniosków, których nie da się pogodzić z zasadami ochrony środowiska. Inwestorzy mogliby celowo wskazywać jako pozostałe warianty realizacji przedsięwzięcia takie, które odznaczają się bardzo znaczącą negatywną ingerencją w środowisko po to, aby wykazać, że spośród tych wariantów, preferowany przez wnioskodawcę jest wariantem "najkorzystniejszym dla środowiska". To błędne zrozumienie skutkuje zniekształceniem istoty analizy wariantowej, której celem jest wybór optymalnego wariantu realizacji przedsięwzięcia. Brak opisu, analizy i oceny wariantu najkorzystniejszego dla środowiska miał doniosłe konsekwencje dla przebiegu przedmiotowego postępowania. Organ nie mógł przeprowadzić rzetelnej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w rozumieniu art. 3 pkt 8 lit. a u.u.i.ś. Biorąc pod uwagę, że wnioskodawca pominął całkowicie wariant najkorzystniejszy dla środowiska, a warianty W1 i W2 są niemalże tożsame i charakteryzują się znaczącym oddziaływaniem na środowisko przyrodnicze należy stwierdzić, zdaniem Stowarzyszenia, że ocena oddziaływania na środowisko w niniejszej sprawie w istocie sprowadziła się do oceny jednego tylko wariantu realizacji inwestycji. Stowarzyszenie zwróciło także uwagę, że SKO oparło swoje rozstrzygnięcie na ekspertyzie uzyskanej w toku postępowania odwoławczego, której przydatność dla rozstrzygnięcia wątpliwości dotyczących oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 była znikoma. Ekspertyza ta została bowiem wykonana na zlecenie strony postępowania zainteresowanej określonym jego wynikiem. Zdaniem SKO, klasyfikacja ekspertyzy przez organ drugiej instancji jako wyłącznie opinii naukowej jest sprzeczna z wcześniejszym stanowiskiem obu organów. W ten sposób organ pierwszej instancji pozbawił strony szeregu uprawnień przysługujących w takich okolicznościach. Chodzi zwłaszcza o zawiadomienie o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu (art. 79 § 1 K.p.a.), o umożliwienie stronie udziału w przeprowadzeniu dowodu, zadania biegłemu pytań lub złożenia stosownych wyjaśnień (art. 79 § 2 K.p.a.). Poza tym, w niniejszej sprawie wystąpiła przesłanka wyłączenia biegłego z mocy prawa. Skoro bowiem Prezydent [...] jest organem I instancji właściwym do wydania decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania i równocześnie wnioskodawcą (inwestorem), to powołanie przez Prezydenta biegłego jest w praktyce równoznaczne z powołaniem biegłego przez stronę. Stowarzyszenie podkreśliło też, że wydanie zgody na realizację przedsięwzięcia jest możliwe dopiero wtedy, gdy znaczące negatywne oddziaływanie na obszar Natura 2000 zostanie wykluczone, a nie wówczas, gdy z jednej opinii wynika brak takiego oddziaływania i jednocześnie w aktach sprawy znajduje się inne opracowanie naukowe, które podważa prawidłowość ustaleń tamtej opinii. W rezultacie, w niniejszej sprawie wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach było przedwczesne, gdyż nie wyeliminowano ryzyka znaczącego negatywnego oddziaływania planowanego Przedsięwzięcia na obszar Natura 2000.

Fundacja G. z siedzibą w W. w skardze zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie:

I. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez naruszenie:

- art. 7, art. 77 oraz art. 80 w zw. z art. 75 § 1 K.p.a. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów przez całkowite pominięcie dowodów przedstawionych przez Fundację i przyjęcie sztywnej teorii dowodowej,

- art. 107 § 3 w zw. z art. 140 K.p.a. poprzez brak w uzasadnieniu faktycznym decyzji wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł

oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej - w kontekście dowodów wskazanych przez Fundację w odwołaniu od decyzji I instancji,

- art. 7 i art. 77 K.p.a. poprzez nienależyte rozpatrzenie dowodów, skutkujące brakiem należytej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar ochrony Natura 2000 i błędną kwalifikację przedsięwzięcia jako nieznacząco oddziaływujące na przedmioty ochrony

i integralność obszaru Natura 2000 "[...]",

II. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:

- art. 33 ust. 1 i art. 34 ust. 1 u.o.p., art. 62 ust. 2 i art. 81 ust. 1 u.u.i.ś. w powiązaniu

z art. 6 Prawo ochrony środowiska i art. 191 ust. 2 i 3 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (tekst skonsolidowany - Dziennik Urzędowy C 326 , 26/10/2012 P. 0001 - 0390) - poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji skutkującej dopuszczeniem do realizacji inwestycji o możliwym znaczącym oddziaływaniu na obszar Natura 2000, bez dokonania właściwej oceny dowodów z zachowaniem zasady przezorności.

Fundacja zarzuciła, że dowody załączone przez nią do odwołania nie zostały

w żaden sposób omówione w uzasadnieniu skarżonej decyzji SKO, a nawet nie zostały tam wymienione. Nie odnosi się do nich również ekspertyza autorstwa prof. dr hab. inż. K. L. oraz dr hab. inż. E. Z., na podstawie której ostatecznie SKO oparło swoją decyzję podtrzymującą decyzję organu I instancji. Zdaniem Fundacji, organ II instancji nie dokonał wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, przy czym nie zebrano i nie poddano analizie dostępnego organowi materiału dowodowego, kluczowego dla rozpatrzenia sprawy, tj. właściwej, bezsprzecznej z naukowego punktu widzenia oceny występowania siedliska przyrodniczego lasów łęgowych (siedliska priorytetowego w rozumieniu Dyrektywy Siedliskowej) w zasięgu inwestycji. W ocenie Fundacji, niezrozumiały jest brak odniesienia się do wyroku NSA (II OSK 3742/18), który dotyczy tego samego siedliska przyrodniczego na tym samym obszarze, w dodatku podlegającego kumulacji oddziaływań w przypadku realizacji obu przedsięwzięć - tego które było przedmiotem wyroku i jest w toku postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz przedmiotowego (do którego też wyrok się odnosi).

Z kolei, O. (O.) zarzuciło skarżonej decyzji, że została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, mającym istotny wpływ na wynik zaskarżonego rozstrzygnięcia tj. art. 7 K.p.a. w związku z :

- art. 81 ust. 2 u.u.i.ś., ponieważ organ odwoławczy nie wyjaśnił należycie stanu faktycznego dotyczącego znaczącego negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na jeden z głównych przedmiotów ochrony w obszarze sieci Natura 2000 "[...]" ([...]) - nadrzeczne łęgi topolowo wierzbowe, będące siedliskiem priorytetowym w UE,

- art. 85 ust. 2 pkt 1 pkt. 1, 2 (tiret pierwszy i drugi) u.u.i.ś., ponieważ weryfikując prawidłowość decyzji l-instancyjnej błędnie ustalono, że jej uzasadnienie spełnia warunki, o których mowa w przywołanych przepisie, gdyż faktycznie w decyzji tej nie uwzględniono wszystkich zaleceń raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz wskazań zawartych w postanowieniu RDOŚ w Rzeszowie z dnia 25 listopada 2019 r. - bez uzasadnienia dla takiego odstąpienia,

- art. 75 § 1 K.p.a. oraz art. 84 § 1 K.p.a., w związku z art. 136 K.p.a. i postanowieniem SKO w Rzeszowie z 25 czerwca 2020 r. - ponieważ organ odwoławczy zaakceptował bezkrytycznie wyniki dodatkowego postępowania, dotyczącego uzupełnienia zebranych dowodów, przeprowadzonego na postawie wymienionego postanowienia przez organ

I instancji, pomimo iż Prezydent [...] niezasadnie odstąpił od ustanowienia w tym postępowaniu biegłego na okoliczność wiarygodnego ustalenia czy dojrzały drzewostan topolowo - wierzbowy, który zostanie zlikwidowany w związku z realizacją przedsięwzięcia, położony na brzegach i wyspie Zalewu [...] na [...] stanowi siedlisko przyrodnicze nadrzecznych łęgów topolowo - wierzbowych - o kodzie [...],

- art. 77 § 1 K.p.a. - ponieważ nie uwzględniono uzasadnienia wyroku NSA z dnia 29 października 2019 r. (sygn. II OSK 3742/18), w którym jednoznacznie potwierdzono fakt występowania nadrzecznego siedliska łęgów topolowo-wierzbowych nad Zalewem [...] - w części tego akwenu objętym obszarem Natura 2000 [....]", gdzie ma być realizowane omawiane przedsięwzięcie,

- art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. - ponieważ SKO powinno z urzędu zawiesić postępowanie odwoławcze - do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ. Zagadnieniem tym jest rozstrzygnięcie dotyczące kwestii uzupełnienia postanowienia RDOŚ w Rzeszowie z 25 listopada 2019 r., w którym uzgodniono środowiskowe uwarunkowania, zażądanego przez T., które brało udział w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa na prawach strony,

- art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. (poprzez jego błędne zastosowanie) oraz art. 138 § 2 K.p.a. poprzez nie zastosowanie gdyż, w związku z naruszeniem przepisów postępowania przez organ I instancji, które nie zostało konwalidowane w trakcie postępowania odwoławczego SKO w Rzeszowie winno wydać ostateczne rozstrzygnięcie typu kasacyjnego zamiast utrzymać w mocy decyzję Prezydenta [...] z 24 kwietnia 2020 r. O. podkreśliło, że postępowanie administracyjne, ostatecznie zakończone jej wydaniem powinno zostać wznowione na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. - ponieważ wyszła na jaw, uwiarygodniona w niniejszej skardze nowa i istotna w sprawie okoliczność, nieznana organowi odwoławczemu, istniejąca w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Okolicznością tą jest informacja, że PGW Wody Polskie (RZGW w [...]) zamierza przystąpić w połowie 2021 r. do drugiego etapu odmulenia Zbiornika [...] na [...] (w górnej części tego akwenu, objętej obszarem Natura 2000), którego negatywne oddziaływanie na środowisko, w tym na wymieniony obszar sieci Natura 2000, będzie się kumulowało ze skutkami środowiskowymi omawianego przedsięwzięcia, w trakcie jego realizacji, mającej się rozpocząć jeszcze w 2021 r. - na odcinku planowanego mostu drogowego na [...] - czego nie uwzględniono w rozstrzygnięciach obu organów.

Zdaniem O. naruszono także kluczową dla sprawy zasadę przezorności

w działalności w środowisku, w szczególności w obszarach sieci Natura 2000, sformułowaną jednoznacznie w ratyfikowanym przez Rząd RP prawie unijnym - art. 191 ust. 2 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz w art. 6 ust. 3 Dyrektywy Siedliskowej.

Natomiast decyzji organu I instancji O. zarzuciło, że została wydana:

- po przeprowadzeniu oceny oddziaływania na środowisko niezgodnie z art. 80 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy u.u.i.ś, z uzasadnieniem nie spełniającym wymogów wskazanych w art. 85 ust. 2 pkt. 1 lit. "a" i "b" u.u.i.ś., w związku z art. 107 § 3 K.p.a.,

- na podstawie raportu nie spełniającego wymogów dla tego typu dokumentu określonych w art. 66 ust. 1 u.u.i.ś., w szczególności dotyczących prawidłowego wskazania wariantów przedsięwzięcia, dla którego zostały ustalone środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia.

Ponadto, zdaniem O., decyzję Prezydenta [...] z dnia 24 kwietnia 2020 r. wydano po przeprowadzeniu postępowania bez należytego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego - czyli z naruszeniem przepisu postępowania - art. 7 K.p.a. w związku z art. 84 § 1 K.p.a. - gdyż organ I instancji powinien ustanowić biegłego w celu wyjaśnienia kluczowego zagadnienia dotyczącego obecności na terenie planowanej inwestycji drogowej (nad Zalewem [...]) priorytetowego siedliska przyrodniczego - nadrzecznych łęgów, w szczególności topolowo-wierzbowych, na temat którego Prezydent [...] był w posiadaniu sprzecznych ze sobą opinii (dokumentów osobistych).

Zdaniem O., uzasadnienie decyzji Prezydenta z 24 kwietnia 2020 r. nie spełnia obligatoryjnych wymogów jak : podanie konkretnych informacji w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione ustalenia zawarte w sporządzonym i uzupełnionym raporcie oraz w stanowisku wyrażonym w postanowieniu RDOŚ w Rzeszowie z 25 listopada 2019 r. Z uzasadnienia tego nie sposób jest także wywieść dlaczego Prezydent [...] odstąpił od uwzględnienia w ustalonych środowiskowych uwarunkowaniach wskazanych przez organ specjalistyczny (RDOŚ w Rzeszowie) lokalizacji odbiorników wód opadowych lub ściekowych z projektowanej drogi, jak również z podania niezmiernie istotnego z punktu widzenia ochrony przyrody zalecenia - wynikającego ze sporządzonego raportu - aby inwestor przeprowadził monitoring rozbić ptaków o pojazdy mechaniczne - po oddaniu planowanej drogi wojewódzkiej do użytkowania.

O. zwróciło uwagę, że zalecając Prezydentowi [....] w wydanym w dniu 29 czerwca 2020 r. postanowieniu przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego w I instancji - SKO w Rzeszowie zobowiązało jednocześnie ten organ do ustanowienia biegłego dla oceny kluczowej kwestii, czy w trasie planowanej inwestycji drogowej na brzegach i wyspach Zalewu [...] na rzece [...] w [...] znajdują się nadrzeczne łęgi topolowo- wierzbowe będące priorytetowym w UE siedliskiem przyrodniczym. Biegły taki, pomimo przywołanego, jednoznacznie sformułowanego zalecenia nie został ustanowiony, zaś zamiast tego zlecono jedynie wykonanie kolejnej opinii, będącej wyłącznie następnym dokumentem prywatnym. Tym samym, SKO w Rzeszowie, będąc w posiadaniu rozbieżnych i równorzędnych ze sobą formalnie dwóch dokumentów - sporządzonych przez pracowników naukowych tej samej placówki (Uniwersytetu [...] w [...]) - dr R. P. (autora pierwszej opinii) oraz prof. K. L. i dr hab. E. Z. (autorów drugiej, rozbieżnej z pierwszą - opinii) - nadal nie wyjaśniło należycie stanu faktycznego tego kluczowego w sprawie zagadnienia.

Nie zostały także rozpatrzone przez SKO w Rzeszowie - inne, niezbędne i wiarygodne dowody, np. uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 października 2019 r. (sygn. akt II OSK 3742/18), potwierdzające niezbicie występowanie nad Zalewem [...] priorytetowego siedliska przyrodniczego - nadrzecznego łęgu topolowo-wierzbowego, również w okolicy tak zwanej "ptasiej wyspy", której ma bezpośrednio dotyczyć budowa mostu drogowego w ramach omawianego przedsięwzięcia.

Ponadto, nadal nie pozostaje też rozstrzygnięte przez inne organy (RDOŚ w Rzeszowie oraz przez GDOŚ) istotne zagadnienie wstępne - dotyczące żądania T. uzupełnienia co do rozstrzygnięcia postanowienia RDOŚ w Rzeszowie z dnia 25 listopada 2019r., wydanego w sprawie uzgodnienia omawianych środowiskowych uwarunkowań. Nie można się też, zdaniem O., zgodzić z organem I instancji, że uznał za prawidłowe wskazanie i omówienie w raporcie zaledwie dwóch (a nie trzech - faktycznie wymaganych w przepisach u.u.i.ś.) wariantów, które zostały poddane wadliwie ocenie, bowiem ustawa ta wymaga bezwzględnie aby raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko zawierał opis co najmniej trzech wariantów.

Skarga M. P. zarzuca decyzji SKO:

I. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

- art. 15 zzs ust. 9 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 z późn. zm., dalej jako: "ustawa COVID") w brzmieniu obowiązującym od dnia 18 kwietnia 2020 r. do dnia 15 maja 2020 r. w zw. z art. 6 K.p.a. i w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., poprzez niezasadne utrzymanie w mocy decyzji Prezydenta [...] z dnia 24 kwietnia 2020 r. pomimo wydania przez organ I instancji decyzji w okresie stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID 19 w sytuacji braku zaistnienia podstaw umożliwiających wydanie decyzji administracyjnej przewidzianych w art. 15 zzs ust. 9 powyższego aktu,

- art. 39 K.p.a. i art. 49 § 1 i § 2 K.p.a. w zw. z art. 74 ust. 3 u.u.i.ś. i w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a., poprzez niezasadne utrzymanie w mocy decyzji Prezydenta [...] pomimo braku doręczenia decyzji organu I instancji podmiotom innym niż strony postępowania w sposób przewidziany w art. 39 K.p.a., a także poprzez doręczenie decyzji przez SKO w sposób przewidziany w art. 39 K.p.a. tylko do Prokuratury Okręgowej, z pominięciem tego trybu doręczeń wobec organizacji społecznych biorących udział w postępowaniu,

- art. 8 § 1 K.p.a., art. 9 K.p.a., art. 11 K.p.a., art. 16 § 1 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. i art. 107 § 3 K.p.a., poprzez brak należytego odniesienia do zarzutów zawartych w odwołaniu skarżącej od decyzji Prezydenta [...], brak należytego wyjaśnienia przesłanek, którymi kierował się organ II instancji wydając decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji oraz brak należytej oceny postępowania pierwszoinstancyjnego i dwukrotnego, merytorycznego rozpoznania sprawy,

- art. 7 K.p.a., art. 8 § 1 K.p.a., art. 21 ust. 1, art. 47 oraz art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez niezasadne utrzymanie w mocy decyzji Prezydenta [....], pomimo wydania przez organ I instancji decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania realizacji inwestycji w wariancie W1 przewidującym wyburzenie domu mieszkalnego jednorodzinnego na jej działce nr [...] pomimo tego, że zgodnie z zobowiązaniem składanym przez Prezydenta [...] będącego zarówno wnioskodawcą jak i organem wydającym decyzję, miała ona możliwość zachować swój dom na działce nr [...], a powstająca droga miała nie naruszać jej inwestycji mieszkaniowej realizowanej na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przez Prezydenta [...],

- art. 6 K.p.a., art. 7 K.p.a., art. 8 § 1 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a., art. 80 K.p.a. i art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., poprzez niezasadne utrzymanie w mocy decyzji Prezydenta [...] pomimo błędnej oceny materiału dowodowego sprawy, w szczególności w postaci raportu oraz aneksów do raportu, brak należytego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy oraz dokonanie ustaleń faktycznych sprzecznych z materiałem dowodowym sprawy, a w szczególności:

- brak należytego wyjaśnienia i odniesienia się do istotnych okoliczności sprawy, w tym do podnoszonych przez nią zarzutów,

- zaakceptowanie ustaleń zawartych w raporcie i jego uzupełnieniach pomimo jego nieprawidłowości wskazywanych przez nią, na skutek czego wadliwie został wybrany wariant W1, zamiast znacznie mniej uciążliwego dla środowiska wariantu W2.

II. Naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to:

- art. 6 ust. 1 i ust 2 ustawy zmieniającej z 2015 r. poprzez błędną wykładnię polegającą na niezasadnym przyjęciu, że w realiach niniejszej sprawy należy zastosować przepisy dotychczasowe, podczas gdy należało zastosować przepisy ustawy środowiskowej w brzmieniu ustalonym nowelizacją ustawy środowiskowej z 2015 r., a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie zmienionych przepisów ustawy środowiskowej, w tym:

- art. 33 ust. 1 pkt 7 u.u.i.ś. poprzez wyznaczenie terminu na składanie uwag i wniosków 21 dni, zamiast terminu 30 dni,

- art. 66 u.u.i.ś., poprzez zastosowanie przewidzianych w tym przepisie wymogów wobec Raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko w nieaktualnym brzmieniu,

- art. 5 pkt 2b, 2c, art. 6 ust. 1 pkt 5 art. 25 ust. 1 pkt 3 u.o.p. w zw. z Trzynastym zaktualizowanym wykazem terenów mających znaczenie dla Wspólnoty składających się na kontynentalny region biogeograficzny stanowiącym załącznik do Decyzji wykonawczej Komisji (UE) 2020/97 z dnia 28 listopada 2019 r. w sprawie przyjęcia trzynastego zaktualizowanego wykazu terenów mających znaczenie dla Wspólnoty składających się na kontynentalny region biogeograficzny (Dz. U. UE. L. z 2020 r. Nr 28, str. 144), poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na oparciu rozstrzygnięcia błędne kwestionowanie przydatności obszaru łęgów dla Unii Europejskiej wbrew Decyzji Komisji (UE) 2020/97 z dnia 28 listopada 2019 r., a także na akceptacji niekorzystnego przyrodniczo wariantu W1, na podstawie błędnej konstatacji, iż siedlisko łęgów znajdujące się w obszarze [....] stanowi siedlisko silnie zdegradowane, przekształcone odbiegające od standardu wyznaczającego siedliska łęgowe [...] i jako takie nie wymagające ochrony, w tym jego odtworzenia i poprzez to usprawiedliwiające wybór wariantu przebiegu drogi niekorzystnego przyrodniczo.

W odpowiedziach na skargi organ wniósł o ich oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Kontrola sprawowana przez sąd administracyjny polega na badaniu zgodności

z prawem kwestionowanych rozstrzygnięć, na co wskazuje brzmienie art. 1 § 2 ustawy

z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.). Sąd analizuje więc postępowanie organów pod kątem stosowania rządzących tym postępowaniem reguł proceduralnych, a także ocenia, czy w warunkach ustalonego

w sprawie stanu faktycznego organ właściwie zastosował istotne w tym zakresie regulacje materialnoprawne. Rodzaje uchybień obligujących do usunięcia zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego określa art. 145 § 1 P.p.s.a. Sąd stwierdza więc nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Natomiast uchylenie decyzji następuje w razie ustalenia: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego bądź innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Niezaistnienie wskazanych uchybień w kontrolowanej sprawie skutkuje koniecznością oddalenia skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Przedmiotem niniejszej sprawy było ustalenie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia w postaci budowy drogi wojewódzkiej w [...] na odcinku od skrzyżowania ul. [...] z ul. [...] (DK [...]) do [...] (DW [...]). Uwarunkowania takie ustalił Prezydent [...] w wydanej decyzji z dnia 24 kwietnia 2020 r., a jego rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy przez SKO w Rzeszowie decyzją z dnia 6 listopada 2020 r.

Po dokonanej analizie Sąd nie stwierdził, aby rozpoznające sprawę organy dopuściły się w postępowaniu tego rodzaju uchybień, które obligowałyby do uwzględnienia skarg na podstawie powołanego art. 145 § 1 pkt 1 czy pkt 2 P.p.s.a.

Zagadnieniem o podstawowym znaczeniu jakie pojawiło się w niniejszej sprawie

(i które zostało podniesione w jednej ze skarg) była kwestia stanu prawnego, w oparciu o który należało procedować przy rozpoznaniu wniosku Prezydenta [...]

z 28 września 2016 r. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Organy rozstrzygały w oparciu o unormowania ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2017 r., kiedy to weszła w życie ustawa z 9 października 2015 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 1936 ze zm.). Nowela ta wprowadziła zmiany do ustawy środowiskowej, w tym między innymi w zakresie przepisów dotyczących: treści raportu (rozszerzając jego obowiązkowy zakres), uzgodnień oraz właściwości rzeczowej organu. Jak wskazano, ustawa zamieniająca weszła w życie z dniem 1 stycznia 2017 r. z tym, że w jej art. 6 ust. 2 wprowadzono regulację intertemporalną, zgodnie z którą, do spraw wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 (tj. u.u.i.ś.), dla których przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy przedłożono raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko lub wydano postanowienie określające zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, stosuje się przepisy dotychczasowe.

Mając powyższe na uwadze trzeba podnieść, że z woli ustawodawcy ustalenie stanu prawnego, na podstawie którego należało procedować w danej sprawie, w której konieczne było działanie na podstawie regulacji u.u.i.ś., uwarunkowane zostało wydaniem w określonej dacie postanowienia stwierdzającego obowiązek sporządzenia raportu i określającego jego treść - tak w przypadku przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (art. 59 ust. 1 pkt 2 u.u.i.ś.), bądź też złożeniem w określonej dacie raportu wraz z wnioskiem o wydanie decyzji środowiskowej - w wypadku przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (art. 74 ust. 1 pkt 1 u.u.i.ś.). W przedmiotowym postępowaniu, postanowienie nakładające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz określające zakres raportu zostało wydane w dniu 19 października 2016 r. Tym samym, organ prowadzący postępowanie zobligowany był do zastosowania przepisów u.u.i.ś. obowiązujących przed 1 stycznia 2017 r., co w kontrolowanej sprawie miało miejsce i co czyni bezzasadnym zarzut skargi w tym przedmiocie. Tym samym, Sąd nie zgadza się ze stanowiskiem strony skarżącej (M. P.), sprowadzającym się do tego, że uzupełnienie raportu czy zmiana jego treści w toku prowadzonego postępowania powodowałaby konieczność stosowania stanu prawnego obowiązującego w dacie tych zmian. Tego rodzaju twierdzenie jest sprzeczne z gramatyczną wykładnią powołanego przepisu przejściowego. Poza tym, raport w związku z prowadzonym postępowaniem i podejmowanymi w nim czynnościami może ulegać zmianom i to kilkukrotnym, co skutkowałoby koniecznością stosowania także zmienionych w tym zakresie przepisów prawa i wydania kolejnego postanowienia w przedmiocie stwierdzenia obowiązku sporządzenia raportu oraz określenia jego zakresu. Pojawiałoby się wówczas pytanie o los prawny poprzedniego postanowienia w tym przedmiocie. Dlatego też, poglądu takiego nie można zaakceptować.

W dalszej kolejności należało odnieść się jeszcze na wstępie do jednego istotnego w sprawie zarzutu, a mianowicie dotyczącego właściwości organu. Do 31 grudnia 2016 r. obowiązywało brzmienie art. 75 ust. 1 pkt 4 u.u.i.ś., według którego, organem właściwym do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest w przypadku pozostałych przedsięwzięć tj. niewymienionych w pkt 1 do pkt 3 - wójt, burmistrz, prezydent miasta. Doprecyzowanie tej regulacji zawierał ust. 3 art. 75 u.u.i.ś., zgodnie z którym, w przypadku przedsięwzięcia, o którym mowa w ust. 1 pkt 4, realizowanego przez gminę, decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach wydaje wójt, burmistrz, prezydent miasta, na którego obszarze właściwości przedsięwzięcie jest realizowane.

Z dniem 1 stycznia 2017 r. (o czym była już wyżej mowa) weszła w życie nowelizacja ustawy środowiskowej – tj. ustawa z dnia 9 października 2015 r. o zmianie ustawy (...), która uchyliła ust. 3 art. 75, a do ust. 1 pkt 1 dodała lit. l, w świetle której, właściwym do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w odniesieniu do przedsięwzięć, o których mowa w pkt 4, dla których wnioskodawcą jest jednostka samorządu terytorialnego, dla której organem wykonawczym jest organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, lub podmiot od niej zależny w rozumieniu art. 24m ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym stał się regionalny dyrektor ochrony środowiska.

Przedmiotowa nowelizacja wskazała w powołanym we wcześniej części uzasadnienia art. 6 ust. 2, że do spraw wszczętych na podstawie zmienianej ustawy środowiskowej, dla których przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy przedłożono raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko lub wydano postanowienie określające zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, stosuje się przepisy dotychczasowe. Zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko określa organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach stwierdzający w postanowieniu obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (art. 63 ust. 1 i ust. 4 u.i.ś.). Skoro w sprawie zakres raportu określony został postanowieniem Prezydenta z 19 października 2016 r., to przesądziło to o konieczności stosowania przepisów dotychczasowych, zgodnie z którymi Prezydent [...] mógł rozpatrzyć wniosek złożony przez Gminę [...].

Niezależnie jednak od powyższego, w art. 11 wskazanej nowelizacji przewidziano regulację, wedle której, w postępowaniach wszczętych na podstawie ustawy środowiskowej przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. 1 stycznia 2017 r.) w odniesieniu do przedsięwzięć, o których mowa w art. 75 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy środowiskowej, dla których wnioskodawcą jest odpowiednio jednostka organizacyjna Lasów Państwowych albo jednostka samorządu terytorialnego, dla której organem wykonawczym jest organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, lub podmiot od niej zależny w rozumieniu art. 24m ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, organ właściwy w dniu wszczęcia postępowania pozostaje właściwy do zakończenia tego postępowania. Powyższe wprost przesądza o tym, że Prezydent [...] był organem właściwym w niniejszej sprawie, a zatem zarzut skargi kwestionujący tę właściwość jest całkowicie podstawiony podstaw.

Należy jeszcze w tym miejscu podnieść, że trudno uznać za uzasadnione stanowisko Stowarzyszenia, iż Prezydent [...] w sprawie niniejszej nie występuje jako reprezentant jednostki samorządu terytorialnego, która to konstrukcja - w ocenie strony - byłaby prawnie dopuszczalna i zgodna z obecnie uchylonym, lecz stosowanym w niniejszym postępowaniu na podstawie przepisów przejściowych, art. 75 ust. 3 u.u.i.ś. Wniosek o wydanie decyzji środowiskowej został podpisany przez osobę będącą Zastępcą Dyrektora ds. Inwestycji Miejskiego Zarządu Dróg w [...] i działającą imieniem Prezydenta [...]. MZD w [....] jest jednostką organizacyjną Gminy [...], powołaną w celu wykonywania jej zadań, zaś Prezydent [...] jest jej organem wykonawczym, kierującym bieżącymi sprawami Gminy i reprezentującym ją na zewnątrz (powyższe wynika ze statutu MZD w [....] oraz brzmienia art. 9 ust. 1, art. 11a ust. 1 pkt 2, art. 31 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2020 r. poz. 713).

Przechodząc do dalszych kwestii należy zauważyć, że w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach - która jak wynika z postanowień art. 72 ust. 1 u.u.i.ś. wymagana jest już na samym początku procesu inwestycyjnego, poprzedzając uzyskanie innych rozstrzygnięć umożliwiających realizację danego przedsięwzięcia - przeprowadza się ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Przy czym, jak stanowi art. 59 ust. 1 u.u.i.ś., w przypadku planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko ocena taka jest obligatoryjna. Natomiast w odniesieniu do planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, ma ona miejsce tylko wówczas, kiedy obowiązek w tym zakresie został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 u.u.i.ś. Postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, które kończy się wspomnianą decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia, służy ocenie, na wstępnym etapie, wszystkich potencjalnych zagrożeń dla środowiska celem wypracowania rozwiązań eliminujących lub maksymalnie minimalizujących negatywne skutki oddziaływania na to środowisko.

Wyżej wskazano już, że Prezydent postanowieniem z 19 października 2016 r. nałożył w niniejszej sprawie obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz równocześnie określił zakres raportu. Wydając ten akt organ miał na uwadze okoliczności wskazane w art. 63 ust. u.u.i.ś. tj. rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia, jego usytuowanie, możliwe zagrożenia dla środowiska, rodzaj i skalę możliwego oddziaływania. Zasięgnięto także koniecznych opinii, o których mowa w art. 64 ust. 1 u.u.i.ś. tj. RDOŚ w Rzeszowie (z 14 października 2016 r. nr WOOŚ.4240.18.41.2016.AH.5) oraz PPIS w [...] (z 3 października 2016 r. nr PSNZ.4540.139.2016), w których opowiedziano się za koniecznością przeprowadzenia przedmiotowej oceny.

Przedsięwzięcie, którego sprawa dotyczy słusznie zaliczone zostało do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, którym w świetle § 3 ust. 1 pkt 60 rozporządzenia z 2010 r. są drogi o nawierzchni twardej o całkowitej długości przedsięwzięcia powyżej 1 km inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 31 i 32 (tzn. inne niż autostrady i drogi ekspresowe oraz inne niż autostrady i drogi ekspresowe, o nie mniej niż czterech pasach ruchu i długości nie mniejszej niż 10 km w jednym odcinku) oraz obiekty mostowe w ciągu drogi o nawierzchni twardej, z wyłączeniem przebudowy dróg oraz obiektów mostowych, służących do obsługi stacji elektroenergetycznych i zlokalizowanych poza obszarami objętymi formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody. Wniosek dotyczy bowiem budowy drogi dwujezdniowej czteropasmowej o randze drogi wojewódzkiej o długości 5,73 km, budowy mostu na rzece [...] i budowy mostu na rzece [...], a zatem wpisuje się w powyższą definicję, co nie stanowiło zresztą przedmiotu sporu.

Słusznie przy tym organy przyjęły, że zastosowanie znajduje tutaj rozporządzenie Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, a to mając na uwadze brzmienie § 4 nowego rozporządzenia Rady Ministrów w tym przedmiocie tj. z 10 września 2019 r., zgodnie z którym, do przedsięwzięć, w przypadku których przed dniem wejścia w życie rozporządzenia wszczęto i nie zakończono przynajmniej jednego z postępowań w sprawie decyzji, zgłoszeń lub uchwał, o których mowa w art. 71 ust. 1 oraz art. 72 ust. 1-1b ustawy środowiskowej, stosuje się przepisy dotychczasowe. W wymienionym w tym paragrafie przepisie art. 71 ust. 1 u.u.i.ś. mowa jest zaś o wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia.

Po przedłożeniu przez inwestora raportu (styczeń 2017 r.), który był następnie kilkakrotnie poprawiany (w lutym, dwukrotnie w marcu oraz w kwietniu 2017 r.), uzyskane zostały konieczne w świetle art. 71 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 u.u.i.ś. dokumenty tj. pozytywna opinia sanitarna PPIS z 7 kwietnia 2017 r. wskazująca na potrzebę zachowania przy realizacji przedsięwzięcia określonych, wyszczególnionych warunków oraz postanowienie RDOŚ z 11 kwietnia 2017 r. o uzgodnieniu warunków realizacji przedsięwzięcia. Następnie, Prezydent [...] w dniu 27 kwietnia 2017 r. wydał decyzję określającą środowiskowe uwarunkowania dla przedmiotowego przedsięwzięcia, którą jednak uchyliło SKO w Rzeszowie decyzją z 23 czerwca 2017 r., a sprawę przekazało do ponownego rozpoznania. Głównym zarzutem organu odwoławczego był zarzut naruszenia przez organ I instancji procedury udziału społeczeństwa w postępowaniu, do którego zapewnienia obliguje treść działu III ustawy środowiskowej zatytułowany : "Udział społeczeństwa w ochronie środowiska" oraz związany z tym brak należytego uzasadnienia decyzji tzn. brak wskazania w jaki sposób i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone z udziałem społeczeństwa. Konieczność zawarcia w uzasadnieniu decyzji tego rodzaju treści wynika wprost z brzmienia art. 37 pkt 2 i art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. a u.u.i.ś.

Sprzeciw złożony od tej decyzji przez T. z siedzibą w W. został przez tut. Sąd oddalony wyrokiem z 13 marca 2018 r. (sygn. akt II SA/Rz 1323/17), a skarga kasacyjna od tego orzeczenia oddalona wyrokiem NSA z 8 stycznia 2019 r., sygn. akt II OSK 3409/18.

W dalszym postępowaniu Prezydent obwieścił o ponownym rozpoczęciu procedury udziału społeczeństwa w postępowaniu (7 lutego 2019 r. i 21 października 2019 r.), w grudniu 2018 r. przedłożono poprawiony raport, a w październiku 2019 r. aneks do tego dokumentu wraz z odpowiedziami na uwagi stron. Uzyskano także, w związku ze zleceniem RDOŚ w Rzeszowie, ekspertyzę przyrodniczą sporządzoną w [...], podpisaną przez mgr inż. L. R. PPIS w [...] ponownie pozytywnie zaopiniował realizację przedsięwzięcia, którego dotyczy sprawa przy zachowaniu wyszczególnionych warunków (opinia z 24 października 2019 r.), zaś RDOŚ - postanowieniem z 25 listopada 2019 r. - uzgodnił warunki realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia.

W takich okolicznościach Prezydent [...], wskazaną na wstępie decyzją z 24 kwietnia 2020 r., uwzględnił wniosek o określenie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, a SKO w Rzeszowie decyzją z 6 listopada 2020 r. utrzymało to rozstrzygnięcie w mocy. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja Kolegium odpowiada obowiązującemu prawu, a zatem organ ten zasadnie zastosował art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., jako że decyzja organu I instancji nie była obarczona takimi wadami, które wymagały powtórzenia postępowania administracyjnego. Jak wyżej podniesiono, Sąd oceniał zgodność z prawem wydanych rozstrzygnięć wedle treści przepisów ustawy środowiskowej obowiązujących przed 1 stycznia 2017 r., bowiem to właśnie one, nie zaś przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organy, miały w sprawie zastosowanie. Zdaniem Sądu, analiza postępowania obejmującego proces kwalifikacji przedsięwzięcia, udział społeczeństwa oraz stron postępowania, opiniowanie i uzgadnianie przez organy współdziałające uwarunkowań środowiskowych przedsięwzięcia prowadzi do wniosku, że sprawa została rozpatrzona w pełnym zakresie, co znalazło wyraz w uzasadnieniach wydanych decyzji. Obydwa organy wykazały się dostateczną wnikliwością, podejmując wszelkie czynności niezbędne do szczegółowego wyjaśnienia i rozpatrzenia sprawy, przez co - wbrew zarzutom skarg - nie naruszyły unormowań art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.

Wniosek o wydanie decyzji zawierał załączniki wymagane przez art. 74 ust. 1 u.u.i.ś., w tym kartę informacyjną przedsięwzięcia. W toku postępowania przedłożony został raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, którego zapisy były wielokrotnie uzupełniane i doprecyzowywane w związku z wątpliwościami tak organu prowadzącego postępowanie, jak też RDOŚ w Rzeszowie, znajdującymi odzwierciedlenie w wezwaniach do przedłożenia stosownych wyjaśnień i uzupełnień.

Ostateczny kształt powyższego dokumentu należało uznać za zgodny z brzmieniem art. 66 ust. 1 i ust. 6 u.u.i.ś., określającymi elementy, jakie powinny się znaleźć w jego treści.

We wstępnej części raport wskazuje metodykę przeprowadzonych badań i prognoz tj. metodykę obliczeń propagacji hałasu, zanieczyszczeń powietrza, stężenia zanieczyszczeń wód powierzchniowych i podziemnych, prowadzonej inwentaryzacji przyrodniczej. Następnie, dokument charakteryzuje przedsięwzięcie w dwóch wariantach tj. preferowanym przez inwestora i racjonalnym alternatywnym opisując parametry projektowanej drogi i mostów i pozostały zakres inwestycji, konsekwencje w postaci wycinki drzew i krzewów, wyburzeń obiektów kubaturowych i przebudowy istniejących dróg i infrastruktury. Następnie, występuje szeroka charakterystyka środowiska z opisem m. in. budowy geologicznej, klimatu, wód, powierzchniowych i podziemnych, gleb, krajobrazu, flory, fauny, obszarów takich jak parki narodowe i krajobrazowe, rezerwat przyrody, obszary chronionego krajobrazu, obszar sieci Natura 2000. W dalszej części raport opisuje analizę oddziaływania przedsięwzięcia w fazie budowy i eksploatacji: na powierzchnię ziemi, klimat akustyczny, powietrze, wody powierzchniowe, wody podziemne, klimat, siedliska przyrodnicze i florę, faunę, krajobraz, zdrowie ludzi, wraz ze wskazaniem środków minimalizujących. Raport dokonuje także analizy oddziaływania z innymi planowanymi przedsięwzięciami tzn. rozbudową drogi wojewódzkiej nr [...] [...]-[...], rozbudową ul. [...] na odcinku od ul. [....] do granicy [....], odtworzeniem pierwotnej pojemności zbiornika trzystopniowego na [...] w [...], budową i rozbudową dróg wraz budową mostu na rzece [...] łączących [...] z gminą [...] i gminą [...] w powiecie [...] oraz uzbrojeniem terenu w rejonie ul. [...].. Sporą część raportu stanowi zauważenie konfliktów społecznych i opis zastrzeżeń przedstawionych przez stronę społeczną oraz sposób ich rozpatrzenia. Raport przedstawia także charakterystykę siedlisk przyrodniczych występujących na badanym terenie, w tym siedliska które posiada cechy identyfikacyjne wskazujące na możliwość zaliczenia do siedliska będącego przedmiotem ochrony ostoi [...] tj. łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe – kod [...], jednak po jego analizie stwierdza, że nie można go uznać za będący w zainteresowaniu Wspólnoty. Raport określa również wpływ przedsięwzięcia na pogłębianie się zmian klimatu, informacje w zakresie analizy porealizacyjnej oraz monitoringu, gospodarki odpadami. Znajduje się w nim analiza wielokryterialna stanowiąca uzasadnienie dla wyboru wariantu preferowanego przez inwestora oraz szczegółowe warunki realizacji przedsięwzięcia zapewniające minimalizację jego oddziaływania na środowisko na etapie jego realizacji i eksploatacji, odnoszące się do poszczególnych elementów tego środowiska (powierzchnia ziemi, powietrze, akustyka, wody, klimat, flora, fauna, Natura 2000 [....]).

Przechodząc do kwestii przeanalizowanych w raporcie wariantów realizacji inwestycji, która była podnoszona w złożonych skargach należy wskazać, że art. 66 ust. 1 pkt 5, pkt 6 i pkt 7 u.u.i.ś. stawia w tym przedmiocie określone warunki, mianowicie wymaga, by raport zawierał opis analizowanych wariantów, w tym wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego (pkt 5 lit. a), wariantu najkorzystniejszego dla środowiska (pkt 5 lit. b) wraz z uzasadnieniem ich wyboru, określał przewidywane oddziaływanie na środowisko analizowanych wariantów (pkt 6), natomiast uzasadnienie proponowanego przez wnioskodawcę wariantu powinno wskazywać jego oddziaływania na środowisko, w szczególności na: ludzi, rośliny, zwierzęta, grzyby i siedliska przyrodnicze, wodę i powietrze, powierzchnię ziemi, z uwzględnieniem ruchów masowych ziemi, klimat i krajobraz, dobra materialne, zabytki i krajobraz kulturowy, objęte istniejącą dokumentacją, w szczególności rejestrem lub ewidencją zabytków, krajobraz, wzajemne oddziaływanie między elementami, o których mowa w lit. a-da, bezpieczeństwo ruchu drogowego w przypadku drogi w transeuropejskiej sieci drogowej.

Istotą zacytowanych unormowań jest to, by przedłożony przez inwestora raport nie przedstawiał tylko i wyłącznie jednej opcji w zakresie realizacji danego przedsięwzięcia tj. tej, którą inwestor jest zainteresowany. Chodzi więc o to, aby wybór następował nie tylko pomiędzy realizacją danego przedsięwzięcia a jego zaniechaniem. Przy czym, opisy poszczególnych wariantów powinny być na tyle szczegółowe, by można było uchwycić różnice pomiędzy nimi. Nie wyklucza to jednak sytuacji - jak słusznie stwierdziło SKO powołując się w tym zakresie na orzecznictwo sądowe - że wariant zaproponowany przez wnioskodawcę będzie również wariantem najkorzystniejszym dla środowiska i wówczas w praktyce będą występowały dwa dopuszczalne warianty. Nie można też wykluczyć analizy wariantów przedsięwzięcia, które pod względem lokalizacyjnym są ze sobą częściowo zbieżne. Przypadek taki może nastąpić w szczególności w odniesieniu właśnie do budowy drogi jako inwestycji liniowej, mającej zwykle długi przebieg i która musi "wpisać się" w istniejący do tej pory krajobraz, w tym istniejącą infrastrukturę drogową, gdzie możliwości wyboru trasy mogą być de facto bardzo ograniczone. Z pewnością nie można też za wystarczające uznać, by w raporcie znalazł się tylko wariant preferowany przez wnioskodawcę oraz wariant polegający na tym, że przedsięwzięcie nie będzie w ogóle podejmowane. Konieczny jest zatem opis racjonalnego wariantu alternatywnego wobec wariantu wnioskodawcy. Wariantowość przedstawionych rozwiązań nie może mieć, jak zasadnie zauważyło Kolegium - charakteru pozornego. Opisanie w raporcie analizowanych wariantów jest istotne z punktu widzenia prawidłowego przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, ale musi uwzględniać występujące w danym wypadku realia faktycznego wariantowania.

Wnioskodawca w sprawie niniejszej przedstawił każdy z wariantów tj. wybrany przez siebie i alternatywny w takim stopniu, który pozwala na ustalenie na czym polegają między nimi różnice. Alternatywność wariantów została zatem zachowana, zaprezentowano warianty różne częściowo pod względem kryterium przestrzennego tj. lokalizacji oraz liczby obiektów takich jak mosty. Przedstawione warianty różnią się przebiegiem planowanej drogi na odcinku początkowym tj. aż do skrzyżowania z ul. [...]. Wiąże się to z różnicą w długości tych wariantów (W1 - 5728,50 m, W2 - 5787,87 m) oraz ilości obiektów inżynierskich (W1 - dwa mosty: na rzece [...] o długości 970 m i na rzece [...] o długości ok. 130 m, W2 - trzy mosty: nad rzeką [...] o długości 150 m, na rzece [...] o długości ok. 530 m i na rzece [...] o długości ok. 130 m).

W raporcie omówiono też sytuację związaną z brakiem podejmowania przedsięwzięcia, wskazując na zagrożenie bezpieczeństwa mieszkańców, pogorszenie warunków jazdy i warunków środowiska jako konsekwencje wzrostu natężenia ruchu.

Inwestor rozważał także przebieg drogi po południowej stronie zbiornika na [...], ale odrzucił tę koncepcję z uwagi na kolizję z ujęciem wody dla [...] i okolic. Z kolei, przebieg drogi po północnej stronie zbiornika na [...] zakładający budowę mostu przez najwęższy fragment zalewu został zakwestionowany, bowiem spowoduje wyburzenia budynków mieszkalnych, w tym nowo wybudowanych. Ponadto, w części omawianej trasy, Gmina [...] opracowała dokumentację projektową na budowę szkoły w rejonie ul. [...] i ul. [...]. Analizowano także trasę na terenie trzech gmin tj.: [...], [...], [...], ale byłaby to w istocie inna inwestycja, a nie alternatywna trasa tej samej drogi.

Podkreślić trzeba, że pierwotna analiza wielokryterialna - w której celem wyboru najlepszego wariantu posłużono się wskazanymi w tabeli kryteriami, przyznając im określoną wagę wraz z jej uzasadnieniem tj. podaniem powodów, dla których właśnie taką wagę przyjęto - prowadziła do konkluzji o nieznacznej wyższości wariantu drugiego (W2). Było to związane - jak wyjaśniono w aneksie do raportu z października 2019 r. - z tym, że z uwagi na zasadę przezorności, występujące w analizowanym terenie siedliska uznano za łęgi o kodzie [...]. Tym samym, znaczenie kryterium kolizji z obszarem Natura 2000 [...] podnosił fakt, że tego rodzaju siedliska są siedliskami priorytetowymi. Dlatego zakres oddziaływania mierzony długością kolizji (wariant W1 - na odcinku ok. 680 m, wariant W2 – na odcinku ok. 450 m) stanowił podstawę do zróżnicowania punktacji dla obu wariantów. We wspomnianym aneksie do raportu uwzględniono jednak ekspertyzę sporządzoną przez mgr inż. L. R., która wykluczyła występowanie powyższego siedliska w miejscu przebiegu obu wariantów inwestycji, a zatem przedmiotowego kryterium nie można nadal różnicować przez długość kolizji. W konsekwencji, przedstawiona zmiana istotnie wpłynęła na ostateczną ocenę analizowanych wariantów, bowiem wariant W1 uzyskał w ten sposób przewagę jednego punktu względem wariantu W2.

Przechodząc dalej należy wskazać, że w przedmiotowym postępowaniu społeczeństwu zapewniono udział, czego wyniki zostały wzięte pod uwagę przez organ wedle treści art. 80 ust. 1 pkt 3 u.u.i.ś. Stosowane przez Prezydenta [...] obwieszczenia dawały możliwość zgłaszania uwag i wniosków, z czego mieszkańcy wielokroć korzystali. Powyższe zostały omówione w raporcie, ale także w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, jak tego wymaga art. 37 pkt 2 i art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. 1 u.u.i.ś.

Decyzja z 24 kwietnia 2020 r. odpowiada wymaganiom zawartym w art. 82 u.u.i.ś. Określa rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia. Wskazuje liczne i konkretne warunki wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich, jak też wymagania dotyczące ochrony środowiska, konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym. Stwierdza też, że planowane przedsięwzięcie przy prawidłowej eksploatacji i zastosowanych zabezpieczeniach nie będzie powodować zagrożenia wystąpienia poważnych awarii czy nadzwyczajnych zagrożeń dla środowiska. Załącznikiem do tego aktu jest, zgodnie z art. 82 ust. 3 u.u.i.ś. charakterystyka przedsięwzięcia.

W ocenie Sądu, organ I instancji prawidłowo zidentyfikował problemy związane z przedmiotowym przedsięwzięciem tj. jego wpływ na środowisko, ocenił go i zminimalizował w stopniu możliwym do osiągnięcia i wystarczającym do ochrony środowiska. Świadczą o tym przedstawione w decyzji warunki realizacji przedsięwzięcia niwelujące zagrożenia mogące się pojawić w okresie budowy i jego eksploatacji. Uzasadnienie decyzji należy uznać za kompleksowe i wyczerpujące. Prezydent opisał w nim stan faktyczny sprawy i poszczególne podejmowane w niej czynności, w szczególności poinformował o przeprowadzonym postępowaniu z udziałem społeczeństwa oraz o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę, i w jakim zakresie zostały uwzględnione poszczególne uwagi i wnioski zgłoszone w związku z tym udziałem. Przedstawił ustalenia zawarte w raporcie. Wskazał na wydane w sprawie opinie sanitarne oraz uzgodnienia sporządzone przez RDOŚ w Rzeszowie. Dokonał analizy wszystkich powyższych dokumentów. Z kolei, decyzja organu odwoławczego odnosi się szczegółowo tak do elementów stanu faktycznego, jak i podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Ustosunkowuje się przy tym do zarzutów i argumentów podniesionych w odwołaniach.

Odnosząc się w tym miejscu do naruszenia art. 15zzs ust. 9 ustawy COVID w brzmieniu obowiązującym od 18 kwietnia 2020 r. do 15 maja 2020 r. Sąd wskazuje, że powołany przepis stanowił, że w okresie, o którym mowa w ust. 1, tzn. w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID, organ lub podmiot może wydać odpowiednio decyzję w całości uwzględniającą żądanie strony lub uczestnika postępowania, zaświadczenie o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu, wyrazić stanowisko albo wydać interpretację indywidualną lub decyzję w sprawach, o których mowa w ust. 3a. Ponadto, w myśl art. 15zzs ust. 1 ustawy COVID, w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID, bieg terminów procesowych w postępowaniach administracyjnych nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Zgodnie z kolei z art. 15zzs ust. 7 ustawy COVID, czynności dokonane w okresie, o którym mowa w ust. 1, w postępowaniach i kontrolach, o których mowa w ust. 1, są skuteczne.

Przedstawione unormowania nie uniemożliwiały więc prowadzenia postępowania, choć nie zezwalały na wydanie decyzji innej niż ta w całości uwzględniająca żądanie strony. Ich celem było więc to, aby prawa procesowe stron postępowania związane z upływem określonych terminów nie zostały naruszone, a w przypadku decyzji, która w całości uwzględnia żądanie strony, nie ma ona powodów, by bronić swoich praw w dalszym toku postępowania. Chodziło o to, aby strona nie poniosła negatywnych konsekwencji z uwagi na ograniczony sposób procedowania organów administracji w przedmiotowym czasie.

Z pewnością decyzja w sprawie niniejszej zapadła wbrew brzmieniu wskazanego art. 15zzs ust. 9 ustawy COVID, bo w wypadku wielości stron w danym postępowaniu możliwość wydania decyzji w okresie stanu epidemii istniała tylko wówczas, kiedy uwzględnione zostały żądania wszystkich stron. Wyjątek ten nie wystąpił więc w uwarunkowaniach niniejszej sprawy, w której zachodzi konflikt interesów pomiędzy stronami tj. inwestorem a mieszkańcami. Tego rodzaju naruszenie nie miało jednak wpływu na wynik sprawy, co stanowi warunek konieczny uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Skarżąca M. P. (zgłaszająca ten zarzut) złożyła odwołanie od decyzji organu I instancji, które zostało następnie merytorycznie rozpatrzone przez organ odwoławczy. Strona zachowała więc prawo do rozpoznania jej sprawy w drugiej instancji. Tym samym, prawa procesowe tej strony tj. do czynnego udziału w postępowaniu nie zostały naruszone. Podnieść też trzeba, że tak naprawdę postępowanie w niniejszej sprawie zostało praktycznie przeprowadzone jeszcze przed obowiązywaniem w Polsce stanu zagrożenia epidemicznego (co miało miejsce od 14 marca 2020 r.) oraz przed obowiązywaniem stanu epidemii (co miało miejsce od 20 marca 2020 r.), a skarżąca M. P. brała w nim czynny udział. Decyzja organu I instancji wydana została 24 kwietnia 2020 r.

Również zarzut naruszenia art. 39 K.p.a. i art. 49 § 1 i § 2 K.p.a. w zw. z art. 74 ust. 3 u.u.i.ś. przez brak doręczenia decyzji organu I instancji podmiotom innym niż strony postępowania w sposób przewidziany w art. 39 K.p.a., a także poprzez doręczenie decyzji przez SKO w sposób przewidziany w art. 39 K.p.a. tylko Prokuraturze Okręgowej, z pominięciem tego trybu doręczeń wobec organizacji społecznych biorących udział w postępowaniu, nie mógł prowadzić do uchylenia decyzji. Jak wskazuje się w literaturze przedmiotu (Gruszecki Krzysztof, Komentarz do ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, wyd. III, LEX), rzeczywiście reguły wynikające z art. 74 ust. 3 u.i.ś. w związku z art. 49 K.p.a. (tj. możliwość zawiadomienia stron o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej w formie publicznego obwieszczenia, w innej formie publicznego ogłoszenia zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości lub przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej właściwego organu administracji publicznej) mogą znajdować zastosowanie tylko do stron postępowania. Wynika to z faktu, że rozwiązania zawarte w tych przepisach stanowią wyjątek od reguły, jaką jest doręczanie korespondencji w postępowaniu administracyjnym na zasadach określonych w art. 38-48 K.p.a., a zatem nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający. Doręczenie korespondencji podmiotom biorącym udział w postępowaniu na prawach strony (organizacje społeczne, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich) musi się więc odbywać - nawet gdy organ prowadzący postępowanie stosuje reguły wynikające z art. 49 K.p.a. - na zasadach ogólnych.

Naruszenie powołanych regulacji (przy czym Prezydent [....] tak jak SKO w Rzeszowie doręczył swoją decyzję Prokuratorowi Okręgowemu w [...]) nie miało jakiegokolwiek wpływu na wynik sprawy. Unormowania te mają bowiem gwarancyjny charakter w odniesieniu do praw procesowych podmiotów uczestniczących w postępowaniu. SKO rozpoznało tymczasem odwołanie Stowarzyszenia M., Fundacji G. z siedzibą w W. oraz T. z siedzibą w W. od decyzji Prezydenta [...] z 24 kwietnia 2020 r., a tut. Sąd rozpoznał skargi złożone przez wymienione podmioty. Oznacza to, że do żadnego naruszenia uprawnień procesowych w tym wypadku nie doszło.

W skargach powołano także zarzut braku powołania biegłego w sytuacji, gdy SKO w Rzeszowie nakazało przeprowadzenie takiego dowodu i gdy materiał dowodowy zgromadzony w sprawie obejmuje sprzeczne opinie co do występowania chronionego prawem siedliska [...] w ramach obszaru Natura 2000. Wskazywano też na poczynienie ostatecznych ustaleń w tym zakresie w oparciu o opracowanie sporządzone na zlecenie inwestora, podczas gdy w postępowaniu przedstawiono szereg opracowań specjalistycznych wskazujących na istotne wątpliwości co do zakresu oddziaływania.

Rzeczywiście, postanowieniem z 29 czerwca 2020 r. SKO w Rzeszowie, działając na podstawie art. 136 § 1 K.p.a., zleciło Prezydentowi przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie poprzez powołanie biegłego dla dokonania oceny przyrodniczej terenu w zasięgu oddziaływania przedmiotowej inwestycji pod kątem występowania siedliska przyrodniczego [...], stanowiącego przedmiot ochrony w obszarze Natura 2000 [...], oceny stanu zachowania tego siedliska oraz oceny wpływu realizacji przedsięwzięcia, jak też ustosunkowanie się do znajdujących się w aktach sprawy: ekspertyzy mgr inż. L. R. zleconej przez RDOŚ, opinii dr R. P. i opinii mgr inż. M. K. i dr. inż. A. K.

Sporządzona przez prof. dr hab. inż. K. L. oraz dr hab. inż. E. Z. ekspertyza mimo, że nie spełnia warunków do uznania jej za opinię biegłego stanowi dokument sporządzony przez fachowców tj. osoby, którym znana jest "problematyka środowiskowa". Są to bowiem pracownicy Uniwersytetu [...] w [...]. Nie można kwestionować jej twierdząc, że została wykonana na zlecenie strony postępowania zainteresowanej określonym jego wynikiem, bowiem to prawodawca zdecydował w art. 75 ust. 3 u.i.ś. o podmiotach właściwych do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a w art. 11 noweli z 2015 r. przewidział dodatkowo regułę ciągłości właściwości organu. Powyższe przesądziło, że to Prezydent [...] uprawniony był do prowadzenia w niniejszej sprawie postępowania. Skoro więc taka była wola prawodawcy, to nie można w tego rodzaju uwarunkowaniach stawiać zarzutu stronniczości organu, bowiem teza o konieczności jego wyłączenia prowadziłaby do zmiany kompetencji organów administracji publicznej wynikających z norm prawa administracyjnego, co jest niedopuszczalne. To z mocy prawa możliwe jest połączenie ról procesowych organu orzekającego w sprawie z rolą strony uprawnioną do złożenia wniosku o jego wszczęcie. Gmina stanowi bowiem twór posiadający szczególną pozycję ustrojową. Z jednej strony jest nosicielem imperium tj. władztwa administracyjnego, a z drugiej dominium czyli własności. Wójt (burmistrz, prezydent miasta) rozstrzygając w przedmiocie wniosku gminy, którą reprezentuje decyduje w istocie o kwestiach stanowiących wyraz realizacji przez gminę jej zadań własnych, które służą zaspokajaniu zbiorowych potrzeb lokalnej społeczności.

W tym miejscu należy podkreślić, że powyższa ekspertyza odpowiada treści zlecenia SKO w Rzeszowie skierowanego do organu I instancji w powołanym postanowieniu z 29 czerwca 2020 r. Zawiera ona ocenę przyrodniczą analizowanego terenu pod kątem występowania siedliska przyrodniczego [...], ocenę stanu zachowania tego siedliska, jak też ustosunkowuje się do wymienionych w tym postanowieniu opinii naukowych.

Jednym z zarzutów skargi był brak odniesienia się do wyroku NSA (sygn. akt II OSK 3742/18), który - jak wskazała strona skarżąca tj. O. dotyczy tego samego siedliska przyrodniczego na tym samym obszarze, w dodatku podlegającego kumulacji oddziaływań w przypadku realizacji obu przedsięwzięć - tego które było przedmiotem wyroku i jest w toku postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz niniejszego. Wskazany wyrok - wbrew stanowisku O. - nie przesądził jednak w ogóle, a tym bardziej jednoznacznie tego, czy na przedmiotowym terenie występują łęgi oznaczone kodem [...], nakazał wyjaśnienie tego faktu w ponownie prowadzonym postępowaniu w aspekcie możliwości znacząco negatywnego oddziaływania na obszar Natura 2000, a to w związku z zarzutami skarżącej kasacyjnie Fundacji G. Z informacji uzyskanych zaś przez Sąd wynika ponadto, że decyzją z 19 stycznia 2021 r. Prezydent [...] umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie, o którym mowa w przywołanym wyroku.

Zarzuty w sprawie dotyczyły także braku należytego zbadania, czy planowane przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000. Podnoszono naruszenie art. 81 ust. 2 u.u.i.ś. w zw. z art. 33 ust. 1 oraz art. 34 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie przyrody przez dopuszczenie do realizacji przedsięwzięcia pomimo występowania wątpliwości co do negatywnego oddziaływania na obszar Natura 2000 w sytuacji, gdy nie zostały spełnione przestanki, o których mowa w art. 34 u.o.p.

Odnosząc się do tego należy wskazać, że w związku z wymogiem wynikającym

z art. 6 ust. 3 Dyrektywy Rady 92/43/EWG z 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory tj. nakazem oceny skutków przedsięwzięcia, które nie jest bezpośrednio związane lub konieczne do zagospodarowania terenu, ale które może na nie w istotny sposób oddziaływać i w związku z tym, że projektowana droga odcinkowo przeprowadzona zostanie w granicach obszaru mającego znaczenie dla Wspólnoty tj. [...], dla przedsięwzięcia tego - w ramach oceny oddziaływania na środowisko, o której mowa w ustawie środowiskowej - przeprowadzona została ocena oddziaływania tj. ocena jego skutków dla danego terenu z punktu widzenia założeń jego ochrony. W jej wyniku stwierdzono, że realizacja przedmiotowego przedsięwzięcia i to zarówno w wariancie W1, jak i W2 nie wiąże się z ingerencją w siedliska przyrodnicze stanowiące przedmioty ochrony [...]. Ocena ta wykluczyła bowiem możliwość występowania na przedmiotowym terenie siedliska oznaczonego kodem [...] - łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe. W przypadku natomiast gatunków stanowiących przedmioty ochrony obszaru Natura 2000, które poddane zostały ocenie wpływu zamierzenia, ocena wykazała, że realizacja nie wpłynie znacząco negatywnie na właściwy stan ochrony tych gatunków. Tym samym, nie doszło do naruszenia art. 33 ust. 1 u.o.p., który zabrania znaczącego negatywnego oddziaływania na cele ochrony obszaru Natura 2000, jak też nie ma sprzeczności z jednoznacznym brzmieniem art. 81 ust. 2 u.i.ś., zakazującym wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, gdy planowane przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000, która to konstatacja musi wynikać z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Wbrew zarzutom skarg, materiał dowodowy sprawy nie wskazuje na istnienie istotnych wątpliwości co do negatywnego oddziaływania na obszar Natura 2000. Tak bowiem sporządzony na zlecenie inwestora raport, jak i dwie ekspertyzy tj. mgr inż. L. R. (wraz z aneksem) oraz prof. dr hab. inż. K. L. i dr hab. inż. E. Z. pozostają ze sobą spójne, nie kwalifikując występujących na badanym obszarze zadrzewień w postaci wierzb i topoli jako siedliska oznaczonego kodem [...]. Raport przedstawia charakterystykę siedlisk przyrodniczych występujących na badanym terenie, które posiadają cechy identyfikacyjne wskazujące na możliwość zaliczenia ich do siedlisk będących przedmiotem ochrony ostoi [...]. Następnie, oceniając stan siedliska według przedstawionych w tabelach wskaźników oraz mając na uwadze perspektywy regeneracji i poprawy tego stanu związane z dalszą eksploatacją terenu jako miejsca rekreacji i położeniem w bardzo bliskim sąsiedztwie terenów zabudowanych i podlegających dalszej silnej urbanizacji raport stwierdza, że pomimo wyraźnych wskaźników fitosocjologicznych takich jak obecność zbiorowisk wierzbowych i topolowych, siedliska nie można uznać za będące w zainteresowaniu Wspólnoty.

Dokonując oceny stanu ostoi [...] autorzy raportu oparli się o badania własne przeprowadzone w ramach inwentaryzacji przyrodniczej, poradniki ochrony siedlisk i gatunków Natura 2000 i przewodniki metodyczne monitoringu siedlisk i gatunków przygotowane przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska. Wykorzystano także Standardowy Formularz Danych dla obszarów specjalnej ochrony oraz raport o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia w postaci odtworzenia pierwotnej pojemności zbiornika trzystopniowego w [...] na rzece [...].

Z kolei, ekspertyza sporządzona na zlecenie RDOŚ w Rzeszowie przez mgr inż. L. R. powstała na podstawie przeprowadzonych badań terenowych. Wskazuje ona na podział analizowanego obszaru na kilkanaście opisanych i zilustrowanych części stanowiących wydzielone jednorodne płaty roślinności. W jednej stwierdzono wprawdzie obecność roślin charakterystycznych dla łęgu wierzbowego, ale wykluczono jednocześnie przyjęcie istnienia siedliska przyrodniczego [...], ze względu na brak w sąsiedztwie obszaru naturalnego koryta rzeki oraz to, że działanie zapory w znacznym stopniu ogranicza wylewy i spowodowało całkowity zanik niskich poziomów rzeki. Ograniczyło to procesy tworzenia się aluwium, co sprzeczne jest z definicją siedliska przyrodniczego [....].

Uzupełnienie argumentacji w powyższym zakresie znajduje się w aneksie do tej ekspertyzy, który sporządził [...] – S. B. Autor ten przytacza opisy siedliska oznaczonego kodem [...] w przedstawionej literaturze, po czym odnosi te opisy do warunków panujących w analizowanym przez niego terenie konkludując, że powołanego w literaturze obrazu siedliska przyrodniczego [...] nie można znaleźć w obrębie zalewu.

Ekspertyza prof. dr hab. inż. K. L. oraz dr hab. inż. E. Z. opiera się o materiały dostarczone przez zleceniodawcę tj. Gminę [...], ale także o badania własne (wizja lokalna terenu, odkrywki glebowe, badania laboratoryjne materiału glebowego) i dokonuje analizy opracowań encyklopedycznych, naukowych i edukacyjnych. Wymienieni autorzy, posiłkując się wskazaną w końcowej treści opinii literaturą, wskazali, że łęgi wierzbowe i topolowe usytuowane są blisko koryta i zależne od płynącej rzeki. Zwrócili także uwagę na istotny w kwalifikacji siedlisk będących łęgami czynnik w postaci rodzaju gleby, która warunkuje kształtowanie się określonej szaty roślinnej. Dokonano czterech odkrywek tj. po dwie na terenie każdego z wariantów planowanej inwestycji. Odkrywki na terenie wariantu W1 wykazały występowanie zbiorowiska zastępczego, które nie cechuje łęgu, zaś na terenie wariantu W2 występowanie gleby i runa wskazującego na przekształcenie w kierunku grądu (łęgi topolowe w wyniku zabiegów melioracyjnych osuszających glebę zmieniają swoją strukturę tj. grądowieją) oraz występowanie gleby i większości gatunków runa, które nie są charakterystyczne dla łęgu wierzbowego. W konkluzji sporządzający ekspertyzę stwierdzili, że siedliska łęgów wierzbowych występują w dolinach rzecznych, a zatem nie można z nimi utożsamiać drzewostanów z udziałem wierzb na obrzeżach zbiorników wodnych. Zauważyli także, iż na obszarze wyspy występują gleby antropogeniczne industrioziemne, a znaczna zawartość części szkieletowych w profilach, również gleby brunatnej, sugeruje przemieszanie materiału. Z kolei, gleby organiczne limnowe wykształcone z mułów nie są naturalnie powiązane z łęgiem wierzbowym i topolowym. Dlatego też uznali, że badane siedlisko odbiega od standardu wyznaczającego siedliska łęgowe oznaczone kodem [...]. Jest to siedlisko przekształcone, które nie cechuje typowych łęgów.

Odnosząc się do opinii sporządzonej przez mgr inż. M. K. i dr. inż. A. K., wskazać trzeba, że jej autorzy skupili się - jak sami wskazali - na oddziaływaniu planowanej inwestycji na ssaki, w szczególności nietoperze. Jedynie dodatkowo przedstawili swoje uwagi i wątpliwości w innym zakresie zastrzegając, że nie dysponując ekspertyzą zleconą przez RDOŚ nie podejmują się ocenić, czy będzie czy nie będzie dochodziło do znaczącego uszczuplenia siedliska [...], stanowiącego przedmiot ochrony obszaru Natura 2000. Powyższe wskazuje na nieprzydatność opracowania w zakresie wyjaśnienia kwestii występowania siedliska [...].

Jeśli natomiast chodzi o opinię naukową, której autorem jest dr R. P., to sporządzający ją sam zauważył, że nie odbył wizji terenowej, która byłaby - jak podkreślił - najpewniejszym sposobem potwierdzenia występowania lub braku siedliska [...] na analizowanym obszarze. Tymczasem, obydwie wskazane wyżej pozycje, na które powołały się w swoich uzasadnieniach organy, były sporządzane po odbyciu oględzin. Powyższe powoduje, że trudno przyznać opracowaniu dr P. taką samą moc dowodową jak wskazanym opiniom.

Wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia planowanego na terenie obszaru Natura 2000 dopuszczalne jest tylko wtedy, gdy przedsięwzięcie to nie będzie mogło znacząco negatywnie oddziaływać na ten obszar, o czym mowa w art. 81 ust. 2 u.i.ś. Tylko więc wykazanie braku znacząco negatywnego wpływu na taki obszar daje podstawę do niestosowania w postępowaniu art. 34 ustawy o ochronie przyrody. Prezydent [...], tak jak wcześniej RDOŚ, a następnie SKO w Rzeszowie zajęły w tym przedmiocie jasne stanowisko, nie stwierdzając tego rodzaju oddziaływania, a zdaniem Sądu, dokonano w sprawie w tym zakresie właściwej oceny dowodowej. Ekspertyza sporządzona na zlecenie RDOŚ oraz opinia prof. dr hab. inż. K. L. i dr hab. inż. E. Z. powstały w oparciu o istniejącą w opiniowanym przedmiocie literaturę, ale także o badania własne tj. wizję terenu, przy czym autorzy ostatniego dokumentu wykonali także odkrywki glebowe, przypisując istotne znaczenie w diagnozie siedlisk łęgowych właśnie rodzajowi gleby. Obydwa dokumenty są napisane w sposób klarowny, powołują się na stosowne opracowania naukowe i są ze sobą spójne. Uwadze Sądu nie uszło wprawdzie, że w tej ostatniej opinii sporządzający ją zawarli w pkt 5. "Podsumowanie" krótki akapit, który w tego rodzaju dokumencie nie powinien był się z pewnością znaleźć, jednak nie miało to dla jej ogólnej oceny znaczenia. Mianowicie, we wskazanej ekspertyzie podniesiono interes społeczny jako ważny czynnik przy wyborze wariantu planowanej inwestycji. Zdaniem Sądu, stwierdzenie tego rodzaju, mimo że zdecydowanie zbędne w opinii, to nie mogące jednocześnie podważyć jej wiarygodności dowodowej. Jak już bowiem wskazano, przedmiotowa opinia szczegółowo opisuje, jakie okoliczności doprowadziły autorów do ostatecznego wniosku.

M. C. i D. C. oświadczyły w skardze, że nie wyrażają zgody na przebieg drogi przez należącą do nich działkę. Odnosząc się do tej kwestii należy stwierdzić, że brak takiej zgody nie stanowi jednak negatywnej przesłanki wydania decyzji środowiskowej, która ma charakter związany, a zatem w razie spełnienia wymaganych prawem warunków organ zobowiązany jest do wydania tego rodzaju decyzji. Podkreślenia wymaga, że każde przedsięwzięcie o skali tak dużej jak przedsięwzięcie, którego dotyczy rozpoznawana sprawa powoduje protesty społeczne, które związane są z licznymi uciążliwościami jakie łączą się z realizacją i eksploatacją inwestycji. Prawodawca nie postanowił jednak w ustawie środowiskowej, że wskazane protesty są przeszkodą w realizacji danego zamierzenia. Określił natomiast jakie warunki musi spełnić inwestor, by realizacja ta mogła nastąpić. Regulacje ustawy środowiskowej nakazują więc zapewnienie udziału społeczeństwa w postępowaniu i umożliwienie zgłoszenia uwag i wniosków. Nie nakładają jednakże obowiązku uzyskania społecznej akceptacji dla przedsięwzięcia. Z tym, że organ obowiązany jest, w przypadku wpłynięcia uwag i wniosków, ustosunkować się do ich treści w uzasadnieniu decyzji (art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. a u.i.ś.), co w sprawie niniejszej miało miejsce. Ponadto, w związku z uwagami skarżących, projektowana droga została przesunięta w kierunku północnym wchodząc na działkę nr ew. [...]. Dodatkowo, w celu zmniejszenia zakresu zajęcia działki nr ew. [...] zaprojektowany został mur oporowy po południowej stronie drogi. Zaprojektowany zjazd indywidualny na działkę nr ew. [...] został dodatkowo skorygowany w celu poprawy przejezdności przez samochody ciężarowe. Nie ma więc wątpliwości, że dążono do minimalizacji zajęcia działki nr [...].

Skarżące podniosły również, że ich dom zostanie zatopiony. Ze stwierdzeń autorów raportu, popartych przeprowadzonymi analizami hydrologicznymi, wynika tymczasem, że inwestycja nie spowoduje zmian zagrożenia powodziowego w stosunku do stanu istniejącego. Przy czym, analiza stosunków wodnych w postaci zaawansowanego modelowania matematycznego została przeprowadzona na podstawie danych pozyskanych z Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej. Strony zgłosiły też, że będzie miał miejsce bardzo duży hałas. Z odpowiedzi inwestora na uwagi stron wynika, że faktycznie w obu analizowanych wariantach przebiegu drogi występują przekroczenia wartości dopuszczalnych poziomów hałasu. Dlatego jako formę ochrony zaproponowano zastosowanie ekranów akustycznych. Przeprowadzone modelowanie akustyczne uwzględniające środki ochrony w postaci tego rodzaju ekranów wskazuje, że dotrzymane będą standardy dopuszczalnych poziomów dźwięku. Ponadto, w celu zapewnienia dotrzymania standardów ochrony akustycznej na całym odcinku inwestycji przebiegającym przez tereny zabudowy mieszkaniowej zaproponowano realizację dodatkowych ekranów akustycznych o wysokości 3,5 m, stanowiących uzupełnienie w stosunku do ilości ekranów wynikających z przeprowadzonej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Tym samym, zastosowano szeroko pojętą zasadę przezorności w celu osiągnięcia możliwie najskuteczniejszego sposobu minimalizacji oddziaływania akustycznego na ludzi. Poza tym, aby ograniczyć do minimum oddziaływanie hałasu na etapie budowy inwestor uznał za konieczne wprowadzenie środków minimalizujących w postaci: wykorzystywania maszyn będących w dobrym stanie technicznym, prowadzenia prac z wykorzystywaniem sprzętu w porze dziennej, usytuowania bazy zaplecza technicznego z dala od okien budynków mieszkalnych, ograniczenia prędkości pojazdów dowożących materiały na teren budowy, prowadzenia prac z użyciem sprzętu nie powodującego przekroczenia norm hałasu.

Z kolei w odniesieniu do wibracji (również zgłaszanych przez skarżące) przyjęto, że negatywne oddziaływanie na skutek drgań może występować w odległości ok. 20 m w przypadku dużego nakładu prac wykonywanych z użyciem walców wibracyjnych. Dlatego, wykonawca do wykonania robót winien dobrać taki sprzęt, który gwarantowałby obiektom usytuowanym w sąsiedztwie nieuszkadzanie konstrukcji. Przed rozpoczęciem prac konieczne jest zaś dokonanie rozpoznania geologiczno-inżynierskiego.

Podsumowując, jak wyżej zaznaczono, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach ma związany charakter, co oznacza, że organ właściwy do jej wydania nie ma swobody działania, a katalog podstaw podjęcia rozstrzygnięcia negatywnego ma charakter zamknięty. W ocenie Sądu, przyjęte w decyzji Prezydenta warunki realizacji inwestycji stanowią rozwiązania mające na celu minimalizację opisanych w raporcie oddziaływań na środowisko przyrodnicze. Wybór inwestora wynika zaś, jak sam podkreślił, z jego długofalowej polityki, uwzględniającej zasadę zrównoważonego rozwoju z naciskiem na aspekty społeczne prowadzonych inwestycji, przy jednoczesnym zachowaniu maksymalnej ochrony elementów przyrodniczych i kulturowych.

Z podanych względów Sąd orzekł o oddaleniu złożonych w sprawie skarg na podstawie art. 151 P.p.s.a.