Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2310/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-10-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Kurator Oświaty
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1i2
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska (spr.), Ewa Grochowska-Jung, Protokolant Referent stażysta Małgorzata Ciach, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2014 r. sprawy ze skargi "C." Sp. z o. o. z siedzibą w [...] na decyzję [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na założenie Publicznego Zaocznego Liceum Ogólnokształcącego C. w [...] oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2013 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 104 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267; dalej k.p.a.) w związku z art. 31 ust. 1 pkt 5 lit. a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) [...] Kurator Oświaty utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 104 § 1 k.p.a., w związku z art. 5c pkt 3 i art. 58 ust. 3 ustawy o systemie oświaty oraz § 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 4 marca 2004 r. w sprawie szczegółowych zasad i warunków udzielania i cofania zezwolenia na założenie szkoły lub placówki publicznej przez osobę prawną lub fizyczną (Dz. U. Nr 46, poz. 438 z późn. zm.; dalej: Rozporządzenie), którą odmówiono udzielenia zezwolenia na założenie przez C. Spółkę z o.o., z siedzibą przy ul. [...] w [...] z dniem [...] września 2013 r. Publicznego [...] Liceum Ogólnokształcącego C. w [...].

Do wydania powyżej opisanych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Pismem z dnia [...] września 2012 r. Prezes Zarządu C. Spółka z o. o. z siedzibą przy ul. [...] w [...] złożył do Biura Edukacji Urzędu [...] wniosek o udzielenie zezwolenia na założenie szkoły publicznej o nazwie: Publiczne [...] Liceum Ogólnokształcące C. w [...].

Decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r. Prezydent [...] odmówił udzielenia zezwolenia na założenie przez C. Spółkę z o.o. z siedzibą przy ul. [...] w [...], z dniem [...] września 2013 r. Publicznego [...] Liceum Ogólnokształcącego C. w [...].

Pismem z dnia [...] grudnia 2012 r. pełnomocnik C. Spółka z o.o. R. P. odwołał się od decyzji Prezydenta [...].

[...] Kurator Oświaty decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2013 r. Prezydent [...] powtórnie odmówił udzielenia zezwolenia na założenie przez C. Spółkę z o. o. z siedzibą przy ul. [...] w [...], z dniem [...] września 2013 r. Publicznego [...] Liceum Ogólnokształcącego C. w [...].

Pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r. pełnomocnik C. Spółka z o. o. po raz kolejny odwołał się od decyzji Prezydenta [...], zaś [...] Kurator Oświaty decyzją z dnia [...] maja 2013 r. ponownie uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Zarówno w decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r., jak i z dnia [...] maja 2013 r., [...] Kurator Oświaty podniósł, że w toku podejmowania decyzji naruszone zostały prawa strony poprzez niezastosowanie zarówno art. 77 § 1 jak i art. 80 kpa.

[...] Kurator Oświaty zarzucił ponadto organowi I instancji, że ten nie odniósł się do innych wymagań określonych w § 4 ust. 1 Rozporządzenia, ograniczając się jedynie do powołania się na przesłankę korzystnego uzupełnienia sieci szkół w miejscowości wskazanej przez założyciela, a także nie zbadał kompletności złożonej dokumentacji. Organ wskazał, że w aktach sprawy brak jest statutu lub innego dokumentu stanowiącego podstawę funkcjonowania osoby prawnej – dokumentu wymaganego, łącznie z aktualnym odpisem z Krajowego Rejestru Sądowego, przepisem § 3 ust. 2 pkt 1 Rozporządzenia. Wskazał też, że dokumentacja nie zawiera zobowiązania do przestrzegania przepisów dotyczących szkół i placówek publicznych, wymaganego § 3 ust. 2 pkt 6 Rozporządzenia. Ponadto we wniosku o udzielenie zezwolenia na założenie szkoły brak wymaganej § 3 ust. 1 pkt 4 Rozporządzenia informacji o warunkach lokalowych szkoły. Niezależnie od tego organ II instancji stwierdził, że po analizie złożonych z wnioskiem dokumentów, w zakresie wymagań niezbędnych do uzyskania zezwolenia na założenie szkoły lub placówki publicznej, zawartych w § 4 ust. 1 pkt 1 – 4 Rozporządzenia, projekt statutu szkoły zawiera zapisy niezgodne z obowiązującym prawem oświatowym. Ponadto nie wszyscy nauczyciele posiadają kwalifikacje wymagane do zatrudnienia. Z dokumentów nie wynika, że organ I instancji zbadał, czy warunki lokalowe oraz wyposażenie szkoły w pomoce dydaktyczne i sprzęt zapewniają realizację statutowych zadań szkoły.

Reasumując powyższe [...] Kurator Oświaty stwierdził, iż zaskarżone ww. decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, a wskazane wyżej okoliczności przemawiają za koniecznością wszechstronnego wyjaśnienia zakresu sprawy, co niewątpliwie ma wpływ na jej rozstrzygnięcie.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Prezydent [...] wydał opisaną na wstępie decyzję nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r., którą ponownie odmówił udzielenia zezwolenia na założenie przez C. Spółkę z o.o. z siedzibą przy ul. [...] w [...] z dniem [...] września 2013 r. Publicznego [...] Liceum Ogólnokształcącego C. w [...].

Organ wskazał, że w toku postępowania przez stronę zostały złożone następujące dokumenty:

– projekt aktu założycielskiego szkoły;

– projekt statutu;

– oświadczenie osoby zamierzającej założyć szkołę o zapewnieniu odpowiednich warunków lokalowych;

– zobowiązanie Prezesa Zarządu do przestrzegania wymagań określonych w art. 7 ustawy o systemie oświaty;

– decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie budynku przy ul. [...] na potrzeby szkoły dla dorosłych;

– decyzja Państwowego [...] Inspektora Sanitarnego nie sprzeciwiająca się dopuszczeniu do użytkowania budynku przy ul. [...] na potrzeby szkoły dla dorosłych;

– stanowisko Komendanta [...] Państwowej Straży Pożarnej [...] w sprawie zgodności wykonania adaptacji budynku przy ul. [...] na potrzeby szkoły dla dorosłych z projektem w zakresie ochrony przeciwpożarowej;

– szkolny plan nauczania;

– uwierzytelniona kserokopia odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego Spółki;

– uwierzytelniona kserokopia umowy przedwstępnej najmu lokalu przy ul. [...];

– wykaz kadry pedagogicznej przewidzianej do prowadzenia zajęć edukacyjnych.

Natomiast w wyniku wezwania wystosowanego do strony w ramach ponownego rozpatrywania sprawy do akt zostały nadesłane przy piśmie z dnia [...] lutego 2013 r. następujące dokumenty:

– zobowiązanie do przestrzegania przepisów dotyczących szkół i placówek publicznych;

– dokumenty dotyczące budynku przy ul. [...] w [...];

– informacja dotycząca przewidywanej liczby słuchaczy w roku szkolnym 2013/2014;

– wykaz kadry pedagogicznej przewidzianej do zatrudnienia w szkole wraz z informacją o dyrektorze szkoły;

– projekt statutu szkoły;

– tekst jednolity umowy spółki.

Po kolejnym uchyleniu decyzji Prezydenta przez [...] Kuratora Oświaty organ wystąpił do J. Ł., Prezesa Zarządu C. spółki z o.o. o przesłanie zgodnego z obowiązującym prawem oświatowym projektu statutu szkoły oraz wykazu kadry pedagogicznej przewidzianej do zatrudnienia, posiadającej kwalifikacje do nauczania w danym typie szkoły, zgodnie z przepisami prawa oświatowego. Jednocześnie poproszono o wykazanie, że baza lokalowa umożliwia realizację statutowych zadań szkoły.

Pismem z dnia [...] lipca 2013 r. C. Sp. z o.o. przesłała projekt statutu szkoły i wykaz kadry pedagogicznej. W piśmie strona poinformowała również, że planowane jest zakończenie kształcenia w niektórych zawodach w szkołach niepublicznych, które prowadzi w budynku przy ul. [...], co spowoduje ograniczenie liczby słuchaczy. Jak wynika z pisma, obecnie przy ul. [...] funkcjonują dwie szkoły policealne i jedno liceum ogólnokształcące, które zakończy działalność w I połowie 2014 r.

W oparciu o wszystkie powyższe dokumenty oraz oświadczenia strony Prezydent w uzasadnieniu swojej decyzji uznał, że niemożliwym jest udzielenie zgody na założenie przez C. Spółkę z o.o., z siedzibą przy ul. [...] w [...] z dniem [...] września 2013 r. Publicznego [...] Liceum Ogólnokształcącego C. w [...].

Jako pierwszy z argumentów przemawiających za odmową wskazano niezgodności przepisów statutu szkoły z zapisami rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół (Dz. U. Nr 61, poz. 624 z późn. zm.), w tym § 4 ust. 1, § 26 ust. 6 i 8, § 27 ust. 6, § 34 ust. 5, § 37 ust. 4 i § 42, wskazując przykładowo, że § 4 ust. 1 statutu błędnie określa, że w liceum będzie prowadzone kształcenie w zawodzie technik administracji.

Jednocześnie statut nie określa zadań innych pracowników szkoły oraz warunków pobytu w szkole zapewniających słuchaczom bezpieczeństwo. Organ podał też, że pomimo, iż Biuro Edukacji dwukrotnie zwracało się do spółki C. o dostarczenie projektu statutu szkoły zgodnego z przepisami prawa oświatowego, przekazany statut nadal zawierał zapisy z nim niezgodne.

Podniesiono, iż wskazany w przesłanym wykazie kadry pedagogicznej nauczyciel języka [...] nie posiada kwalifikacji merytorycznych do prowadzenia tych zajęć edukacyjnych w liceum ogólnokształcącym (rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończenia zakładu kształcenia nauczycieli - Dz. U. Nr 59, poz. 400 ze zm.).

Ponadto organ, powołując się na przepis § 4 ust. 1 pkt 5 Rozporządzenia wskazał, że zezwolenie na założenie szkoły lub placówki publicznej jest udzielane, jeżeli utworzenie szkoły w miejscowości wskazanej przez założyciela stanowi korzystne uzupełnienie sieci szkół w tej miejscowości, gminie, powiecie, województwie lub regionie.

W kontekście powyższego Prezydent [...] zauważył, że w roku szkolnym 2012/2013 w 6 liceach ogólnokształcących dla dorosłych kształciło się 2870 osób (94 oddziały). Licea ogólnokształcące dla dorosłych dysponowały w ciągu roku szkolnego wolnymi miejscami. Ponadto zostało utworzonych 6 nowych liceów, z czego 4 w wyniku przekształcenia dotychczas istniejących, oraz 2 nowo powołane, na którą to okoliczność powołano stosowne uchwały Rady [...].

Wskazano również, że rekrutacja do liceów ogólnokształcących dla dorosłych na rok 2013/2014 prowadzona jest w 9 szkołach (1015 miejsc), a 3 będą prowadziły nabór w przyszłym roku szkolnym.

Podano też, że w dzielnicy W. [...], gdzie usytuowana jest siedziba szkół prowadzonych przez spółkę C., od [...] września 2013 r. będą funkcjonowały 4 licea ogólnokształcące dla dorosłych. Ponadto podniesiono, że zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 205, poz. 1206) niektóre z techników i liceów uzupełniających, techników i zasadniczych szkół zawodowych dla dorosłych zostaną przekształcone w licea ogólnokształcące dla dorosłych. Planowane jest przekształcenie od 2 do 9 liceów.

Powyższe doprowadziło organ do wniosku, że utworzenie kolejnej placówki przez spółkę C. nie będzie stanowiło korzystnego uzupełnienia sieci szkół, a zatem stałoby to w sprzeczności z powołanym przepisem Rozporządzenia.

W związku z tak ustalonym stanem faktycznym Prezydent [...] wydał decyzję odmawiającą wydania zezwolenia.

Od powyższej decyzji C. sp. z o.o. z siedzibą w [...] odwołała się do [...] Kuratora Oświaty pismem z dnia [...]sierpnia 2013 r.

W odwołaniu pełnomocnik strony zarzucił organowi przy wydawaniu decyzji:

– naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 7, 8 ,11, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez brak ustaleń w części istotnej do rozstrzygnięcia sprawy, a w konsekwencji brak wyjaśnienia w sposób wyczerpujący i wszechstronny przedmiotowej sprawy;

– naruszenie norm prawa materialnego - art. 58 ust. ustawy o systemie oświaty w związku z § 4 ust. 1 Rozporządzenia poprzez uznanie, iż nie zostały spełnione przesłanki umożliwiające wydanie zezwolenia na założenie przez stronę Publicznego [...] Liceum Ogólnokształcącego C. w [...].

Jednocześnie wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i udzielenie przedmiotowego zezwolenia.

Uzasadniając powyższe zarzuty, pełnomocnik spółki wskazał na niedostateczne uzasadnienie niewypełnienia przesłanki korzystnego uzupełnienia sieci szkół. Podkreślono przy tym, że stan sprawy powinien być oceniany na moment złożenia przez spółkę wniosku o udzielenie zezwolenia – tj. w dniu [...] października 2012 r. – bowiem od tego czasu, co zresztą organ sam wskazuje w uzasadnieniu, powstały nowe licea ogólnokształcące dla dorosłych, a zatem występowała potrzeba uzupełnienia sieci szkół. Ponadto zarzucono organowi nieuzasadnione ograniczenie się w ocenie konieczności rozbudowy sieci szkół dla dorosłych jedynie do obszaru [...]. Zdaniem pełnomocnika strony, organ I instancji w żaden sposób nie odniósł się do obszaru województwa czy regionu, co nie jest bez znaczenia dla przedmiotowego rozstrzygnięcia.

Wobec powyższego pełnomocnik, wskazując na spełnienie wymogów formalnych wniosku o udzielenie zgody na założenie liceum, wynikających z art. 58 ustawy o systemie oświaty i § 3 ust. 1 Rozporządzenia, wniósł o uwzględnienie odwołania i udzielenie przedmiotowego zezwolenia.

W odpowiedzi [...] Kurator Oświaty wydał wskazaną na wstępie decyzję z dnia [...] października 2013 r.

W uzasadnieniu swojej decyzji organ II instancji przypomniał stan faktyczny sprawy oraz wskazał argumenty pełnomocnika spółki zawarte w odwołaniu. Oceniając je, wskazał, że pełnomocnik pomija w swoim wywodzie kwestię spełnienia warunków zawartych przepisy § 4 ust. 1 Rozporządzenia, gdzie ponownie wskazano na niezgodności zapisów statutu szkoły z przepisami prawa. Jednocześnie zaznaczono, że strona nie ustosunkowała się do tego zagadnienia, które było wskazane w kwestionowanej decyzji.

Ponadto wskazano, że nauczyciel przewidziany do prowadzenia zajęć edukacyjnych z języka [...], umieszczony w wykazie pod nr [...], nie posiada kwalifikacji do zatrudnienia w publicznym liceum ogólnokształcącym na tym stanowisku. Powyższe wskazuje na niespełnienie warunków do otrzymania zezwolenia na założenie szkoły, zawartych w § 4 ust. 1 pkt 4 Rozporządzenia.

Kurator zgodził się również z oceną dokonaną przez Prezydenta [...] w kwestii zaspokojenia potrzeb związanych z kształceniem w publicznych liceach ogólnokształcących dla dorosłych, wedle której sieć takich szkół na terenie miasta nie wymaga w chwili obecnej uzupełnienia. Odnosząc się do zarzutu strony dotyczącego błędnego przyjęcia chwili, na którą powinna być oceniania przydatność powstania nowej placówki edukacyjnej, organ podkreślił, że istotne jest by z rozpoczęciem funkcjonowania szkoły wiązało się korzystne uzupełnienie sieci szkół w [...]. Z tego względu zdaniem [...] Kuratora Oświaty ocena ta winna być dokonana na dzień wydania decyzji o udzieleniu lub odmowie zezwolenia na założenie szkoły.

Wobec nieuwzględnienia zarzutów strony, a także dalszego występowania niezgodności z prawem w statucie szkoły, wskazanych przez organ I instancji, [...] Kurator Oświaty utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...].

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła, za pośrednictwem swojego pełnomocnika C. sp. z o.o.

W skardze wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Decyzji [...] Kuratora Oświaty zarzucono:

– naruszenie przez organ I i II instancji przepisów postępowania, a mianowicie art. 7, 8, 11, 10§ 1, 77 § 1 i 80 kpa poprzez brak ustaleń w części istotnej do rozstrzygnięcia sprawy, a także niezapewnienie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, co prowadziło do niewyjaśnienia w sposób wyczerpujący i wszechstronny przedmiotowej sprawy i nie ustalenie stanu faktycznego zgodnie z zasadą prawdy materialnej na podstawie wszechstronnie zebranego i ocenionego materiału dowodowego,

– naruszenie norm prawa materialnego w postaci art. 58 ust. o systemie oświaty w związku z § 4 ust. 1 Rozporządzenia poprzez uznanie, iż nie zostały spełnione przesłanki umożliwiające wydanie zezwolenia na założenie przez stronę Publicznego [...] Liceum Ogólnokształcącego C. w [...].

Uzasadniając powyższe zarzuty, pełnomocnik spółki w pierwszej kolejności wskazał, że spółce nie zapewniono prawidłowego udziału w postępowaniu poprzez nieprzekazanie pisma z Biura Edukacji z dnia [...] lutego 2013 r.

Decyzji zarzucono również zbyt ogólnikowe uzasadnienie, a także prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organu, zwracając uwagę na okoliczność, że we wcześniejszych decyzjach Prezydenta [...] i [...]KO nie zwracano uwagi na błędne zapisy w statucie szkoły oraz brak kwalifikacji nauczyciela.

Ponadto ponowiono zarzut zbyt ogólnikowego uzasadnienia kwestii niespełnienia przesłanki zawartej w § 4 ust. 1 pkt 5 Rozporządzenia, dotyczącej korzystnego uzupełnienia sieci szkół w mieście. Przytoczone przez organy argumenty i dane są, zdaniem strony skarżącej, zbyt ogólnikowe, niespójne w porównaniu do wcześniejszych decyzji i niekompletne. W aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dokumentów potwierdzających dane podawane przez organ I instancji, przez co niezrozumiałym jest, w jaki sposób Kurator był w stanie zweryfikować twierdzenia dotyczące korzystnego uzupełnienia sieci szkół na terenie miasta [...], w województwie lub regionie. W ocenie strony skarżącej akta sprawy są niekompletne, nie wymieniają jakichkolwiek dokumentów, na których oparł się organ I instancji oceniając sieć szkół publicznych prowadzonych przez [...]. W tym świetle ustalenia poczynione przez organ odwoławczy są jedynie potwierdzeniem ustaleń dokonanych przez organ I instancji, a nie własnymi poczynionymi w oparciu o całokształt materiału dowodowego.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie i uznając jednocześnie zarzuty strony skarżącej za bezzasadne.

Ustosunkowując się do nich, wskazano, powołując się na konkretnie pisma z akt sprawy, że strona była w ciągu postępowania informowana o możliwości zajęcia stanowiska wobec treści wpływających informacji. Dodatkowo podkreślono, iż sam fakt dwukrotnego wcześniejszego przekazywania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji świadczy o dążeniu Kuratora do wszechstronnego wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy. Ponadto podkreślono, że w uzasadnieniu zarówno decyzji I, jak II instancji wyraźnie wskazano na braki i nieprawidłowości, jakie zawiera statut szkoły.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.

Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie, sprawowanej pod względem zgodności z prawem, była decyzja [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] października 2013 r. nr [...], odmawiająca udzielenia zezwolenia na założenie przez C. Spółkę z o.o. z siedzibą przy ul. [...] w [...], z dniem [...] września 2013 r. Publicznego [...] Liceum Ogólnokształcącego C. w [...].

Wskazać należy, że rozpoznając niniejszą sprawę Sąd podzielił ustalenia faktyczne poczynione przez organy obu instancji, przyjmując je za własne oraz czyniąc je podstawą prowadzonych poniżej rozważań.

Wskazać należy również, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.), szkoła i placówka może być szkołą i placówką publiczną albo niepubliczną.

Stosownie zaś do art. 5 ust. 2 powołanej ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, szkoła może być zakładana i prowadzona przez jednostkę samorządu terytorialnego, inną osobę prawną i osobę fizyczną.

Szczegółowe zaś zasady tworzenia szkoły publicznej określone zostały w rozdziale 5 powołanej ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty oraz w rozporządzeniu wykonawczym Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 4 marca 2004 r. w sprawie szczegółowych zasad i warunków udzielania i cofania zezwolenia na założenie szkoły lub placówki publicznej przez osobę prawną lub fizyczną (Dz. U. Nr 46 poz. 438, z późn. zm.).

Przy tym ocenę, czy utworzenie szkoły w miejscowości wskazanej przez wnoszącego podanie o wydanie zezwolenia, stanowi korzystne uzupełnienie sieci szkół danego rodzaju (por. art. 17 ust. 4 u.s.o.) w tej miejscowości, gminie, powiecie, województwie lub regionie, ustawodawca pozostawił właściwym organom jednostek samorządu terytorialnego, stanowiąc, że ma być ona dokonana według kryteriów określonych w § 4 ust. 1 rozporządzenia z 4 marca 2004 r.

Przypomnieć należy, że organ, odmawiając udzielenia zezwolenia na założenie przez C. Spółkę z o.o. z siedzibą w [...] z dniem [...] września 2013 r. Publicznego [...] Liceum Ogólnokształcącego, stwierdził, że w sprawie nie zostały spełnione wszystkie warunki o których mowa w § 4 ust. 1 powołanej rozporządzenia z dnia 4 marca 2004 r. Organ podał, że jedną z nich była niezgodności przepisów statutu szkoły z zapisami rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół (Dz. U. Nr 61, poz. 624 z późn. zm.), w tym § 4 ust. 1, § 26 ust. 6 i 8, § 27 ust. 6, § 34 ust. 5, § 37 ust. 4 i § 42.

Przykładowo podano, że § 4 ust. 1 statutu błędnie określa, że w liceum będzie prowadzone kształcenie w zawodzie technik administracji, a nadto statut nie określa zadań innych pracowników szkoły oraz warunków pobytu w szkole zapewniających słuchaczom bezpieczeństwo.

Podkreślić należy, że na wskazane wyżej wady prawne wniosku, złożonego przez Spółkę C., zwracał już uwagę w swoich decyzjach z dnia [...] stycznia i [...] maja 2013 r. [...] Kurator Oświaty.

Zgodzić się zatem należy z argumentacją organu, że mimo, iż Biuro Edukacji dwukrotnie zwracało się do Spółki C. o dostarczenie projektu statutu szkoły, zgodnego z przepisami prawa oświatowego, przekazany organowi statut nadal zawierał zapisy niezgodne z przepisami prawa.

Trafny jest również zarzut organu, że wskazany w przesłanym wykazie kadry pedagogicznej nauczyciel języka [...], umieszczony w wykazie pod nr [...], nie posiada kwalifikacji merytorycznych do zatrudnienia w publicznym liceum ogólnokształcącym na tym stanowisku, określonych w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończenia zakładu kształcenia nauczycieli (Dz. U. Nr 59, poz. 400 ze zm.).

Tak więc już chociażby z tych przyczyn stanowisko organu, odmawiające udzielenia stronie skarżącej zezwolenia na założenie Publicznego [...] Liceum Ogólnokształcącego C. w [...], jest stanowiskiem prawidłowym, szczególnie w sytuacji gdy organ II instancji, zarówno w swojej decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r., jak również w decyzji z dnia [...] maja 2013 r. wskazał na te uchybienia, polegające na niespełnieniu przez spółkę przesłanek określonych w § 4 ust. 1 Rozporządzenia.

Niezależnie od wyżej wskazanych niezgodności przepisów statutu szkoły z zapisami powołanej rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 maja 2001 r., w sprawie nie doszło również do spełnienia warunku, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 5 ww. rozporządzenia, tj, że zezwolenie na założenie szkoły lub placówki publicznej przez osobę prawną lub osobę fizyczną, jest udzielane, jeżeli utworzenie szkoły w miejscowości wskazanej przez założyciela stanowi korzystne uzupełnienie sieci szkół w tej miejscowości, gminie, powiecie, województwie lub regionie.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 58 ust. 3 powołanej ustawy o systemie oświaty założenie szkoły lub placówki publicznej przez osobę prawną inną niż jednostka samorządu terytorialnego lub osobę fizyczną wymaga zezwolenia właściwego organu jednostki samorządu terytorialnego, której zadaniem jest prowadzenie szkół lub placówek publicznych danego typu, a w przypadku szkół artystycznych - zezwolenia ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego.

Powyższa regulacja prawna znajduje potwierdzenie na gruncie ustaw samorządowych, tj. odpowiednio art. 7 ust. 1 pkt 8 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.) oraz art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 595 ze zm.).

Z porównania przywołanych przepisów jednoznacznie wynika, że zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej w zakresie edukacji publicznej należy do zadań własnych jednostek samorządu terytorialnego (w rozpoznawanym tu przypadku do [...], wykonującego zadania [...]).

Natomiast pozostałe osoby prawne lub osoby fizyczne pełnią w zakresie zaspakajania tych potrzeb tylko funkcję uzupełniającą (por. wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 9 kwietnia 2014 r. o sygn. akt I OSK 147/14).

Wskazać należy, że zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, organ prawidłowo uzasadnił swoje stanowisko, w którym uznał, że założenie Publicznego [...] Liceum Ogólnokształcącego C. w [...], nie stanowi korzystnego uzupełnienia sieci szkół w tej miejscowości. Organ podał bowiem, że w roku szkolnym 2012/2013 w 6 liceach ogólnokształcących dla dorosłych kształciło się 2870 osób (94 oddziały). Licea ogólnokształcące dla dorosłych dysponowały w ciągu roku szkolnego wolnymi miejscami. Ponadto zostało utworzonych 6 nowych liceów, z czego 4 w wyniku przekształcenia dotychczas istniejących, oraz 2 nowo powołane, na którą to okoliczność powołano stosowne uchwały Rady [...]. Wskazano również, że rekrutacja do liceów ogólnokształcących dla dorosłych na rok 2013/2014 prowadzona jest w 9 szkołach (1015 miejsc), a 3 będą prowadziły nabór w przyszłym roku szkolnym.

Podano też, że w dzielnicy W. [...], gdzie usytuowana jest siedziba szkół prowadzonych przez spółkę C., od [...] września 2013 r. będą funkcjonowały 4 licea ogólnokształcące dla dorosłych. Ponadto podniesiono, że zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 205, poz. 1206) niektóre z techników i liceów uzupełniających, techników i zasadniczych szkół zawodowych dla dorosłych zostaną przekształcone w licea ogólnokształcące dla dorosłych. Planowane jest przekształcenie od 2 do 9 liceów.

Podkreślić należy, że sieć szkół danego rodzaju ma zaspakajać potrzeby edukacyjne miejscowej wspólnoty samorządowej. Nie ma więc sensu tworzenia nowego liceum, jeżeli w dotychczas istniejących jest taka ilość miejsc, że wystarcza ona dla wszystkich chętnych. Zatem w sytuacji, gdy istniejąca w [...] sieć liceów prowadzonych przez samorząd terytorialny jest aż nadto wystarczająca i są w nich wolne miejsca, to nie może być uznany za zasadny wniosek o założenie kolejnej szkoły tego typu.

Ponadto istotne w rozpoznawanej sprawie jest kryterium fiskalne. Pamiętać bowiem trzeba, że szkoły i placówki publiczne utworzone na podstawie zezwolenia wskazanego w art. 58 ust. 3 powołanej ustawy o systemie oświaty, chociaż z administracyjnoprawnego punktu widzenia mają charakter szkoły publicznej, to w dalszym ciągu są własnością prywatną. Tymczasem, jak stanowi art. 80 ust. 3 powołanej ustawy o systemie oświaty, szkoły publiczne prowadzone przez osoby fizyczne bądź prawne otrzymują na każdego ucznia dotacje z budżetu jednostki samorządu terytorialnego, obowiązanej do prowadzenia odpowiedniego typu i rodzaju szkół w wysokości równej wydatkom bieżącym przewidzianym na jednego ucznia w szkołach tego samego typu i rodzaju prowadzonych przez tę jednostkę samorządu terytorialnego, nie niższej jednak niż kwota przewidziana na jednego ucznia szkoły danego typu i rodzaju w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego. Zatem łożenie na te szkoły pieniędzy publicznych, czy też ujmując to ściśle pieniędzy podatnika, ma sens - w rozumieniu § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia i art. 58 ust. 5 powołanej ustawy o systemie oświaty - jedynie wtedy, kiedy istniejąca na danym terenie sieć szkół państwowych i będących własnością jednostek samorządu terytorialnego nie jest w stanie zaspokoić określonego rodzaju potrzeb edukacyjnych miejscowej wspólnoty samorządowej.

W świetle wskazanych okoliczności wskazać należy, że stanowisko organu jest jak najbardziej zasadne, a to oznacza, że założenie kolejnej placówki przez spółkę C. nie będzie stanowiło korzystnego uzupełnienia sieci szkół, a zatem stałoby to w sprzeczności z powołanym przepisem Rozporządzenia.

Uznać zatem należało, że zaskarżona decyzja pozostaje również w zgodzie z art. 7 k.p.a. W przedmiotowej sprawie, zarówno w interesie społecznym, jak i w słusznym interesie obywateli nie leżało bowiem wydanie zezwolenia na utworzenie Publicznego [...] Liceum Ogólnokształcącego C., prowadzonego przez C. Spółkę z o.o., ponieważ wydanie takiego zezwolenia w praktyce zmuszałoby organ do podjęcia uchwały o likwidacji innego istniejącego publicznego liceum ogólnokształcącego na terenie miasta, bo to byłby jedyny sposób, aby zapewnić publiczne środki finansowe dla nowej szkoły, będącej własnością prywatną.

Z uwagi jednak na to, że w sprawie nie zostały spełnione wszystkie warunki, o których stanowi § 4 ust. 1 rozporządzenia z 2004 r. organ II instancji działając zgodnie z prawem utrzymał w mocy odmowną decyzję w przedmiocie udzielenia zezwolenia na założenie publicznego liceum ogólnokształcącego.

Organ trafnie ustalił, że w sprawie nie zaistniała pozytywna przesłanka, o której stanowi § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia z 2004 r. zgodnie, z którym utworzenie szkoły wskazanej przez założyciela powinno stanowić korzystne uzupełnienie sieci szkół w tej miejscowości, gminie, powiecie, województwie lub regionie.

W orzecznictwie sądowym wskazano w tym zakresie, że przy udzielaniu zezwolenia na założenie szkoły publicznej trzeba rozważyć, czy utworzenie nowej szkoły publicznej będzie stanowić korzystne uzupełnienie istniejącej sieci szkół danego typu na określonym obszarze, objętym zakresem zadań podmiotu, zobowiązanego do prowadzenia szkół określonego rodzaju.

Aprobując powyżej przedstawiony pogląd, w ocenie Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, organy obu instancji w sposób prawidłowy przeprowadziły postępowanie dowodowe ustalając, że utworzenie nowej szkoły publicznej właśnie na terenie [...], nie będzie stanowiło korzystnego uzupełnienia istniejącej sieci szkół danego typu oczywiście w rozumieniu powyżej przywołanych przepisów.

W odpowiedzi na zarzut strony skarżącej podnieść należy, że miasto [...] jest miastem na prawach powiatu. Miasta na prawach powiatu są gminami wykonującymi zadania powiatu na zasadach określonych ustawą o samorządzie powiatowym. Na zasadzie analogii z art. 1 ust. 2 u.s.g., art. 1 ust. 2 u.s.p. oraz art. 1 ust. 2 u.s.w. należy przyjąć, że pod pojęciem miasta na prawach powiatu kryją się dwa elementy: lokalna wspólnota samorządowa będąca podmiotem samorządu oraz odpowiednie terytorium. Miasto na prawach powiatu będące jednostką samorządu terytorialnego posiada konstytucyjnie zagwarantowaną osobowość prawną. Przysługuje mu prawo własności i inne prawa majątkowe. Jednostka ta wykonuje określone ustawami zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Miasto na prawach powiatu, podobnie jak gmina, wykonuje zadania publiczne, dlatego też może korzystać ze środków prawnych właściwych władzy państwowej, w tym ze środków o charakterze władczym. Konsekwencją posiadania osobowości cywilnoprawnej jest prawo do uczestniczenia w obrocie gospodarczym, podobne do tego, które posiadają inne podmioty gospodarcze. W przypadku miast na prawach powiatu oznacza to możliwość swobodnego dysponowania swoim majątkiem, prawo zaciągania zobowiązań itp. ( zobacz monografię Anny Wierzbicy "Miasto na prawach powiatu -zagadnienia ustrojowe).

We wszystkich miastach na prawach powiatu władzę wykonawczą sprawuje prezydent miasta. Miasto [...] jest podmiotem zobowiązanym do prowadzenia szkół określonego rodzaju (ponadgimnazjalnych). Tym samym organy słusznie zbadały czy utworzenie nowej szkoły publicznej będzie stanowić korzystne uzupełnienie istniejącej sieci szkół danego typu tylko na określonym obszarze [...]. Ponieważ w tym przypadku ewentualne utworzenie nowej szkoły publicznej musiałoby stanowić korzystne uzupełnienie istniejącej sieci szkół danego typu na określonym obszarze, objętym zakresem zadań podmiotu, zobowiązanego do prowadzenia szkół określonego rodzaju (a więc [...]).

Sąd nie podzielił również innych zarzutów skargi, w tym naruszenia art. 7, 8, 11, 10 § 1, 77 § 1 i 80 kpa, szczególnie w sytuacji, gdy [...] Kurator dwukrotnie uchylał decyzje organu I instancji, wskazując m.in. jako podstawy uchylenia konieczne do wyjaśnienia okoliczności, co do których organ I instancji, realizując zalecenia przeprowadził postępowanie.

Również niezasadny jest zarzut wskazujący, że obowiązkiem organu było zbadanie sprawy na moment złożenia wniosku przez spółkę, a zatem z pominięciem okoliczności wynikających z utworzenia w [...] nowych liceów.

Wskazać należy, że zgodnie z zasadą praworządności (art. 7 k.p.a.) organy administracji publicznej obowiązane są orzekać w oparciu o stan faktyczny i prawny istniejący w dacie rozstrzygania sprawy, organ odwoławczy jest natomiast zobowiązany do tego, aby uwzględniać zmiany stanu faktycznego i prawnego w okresie między wydaniem zaskarżonej decyzji pierwszej instancji, a orzekaniem w sprawie w drugiej instancji.

Reasumując, biorąc pod uwagę precyzyjnie określony w ustawie o systemie oświaty i w rozporządzeniu z 2004 r. tryb utworzenia nowej szkoły publicznej, organy obu instancji dokonały trafnych ustaleń faktycznych, a następnie prawidłowej wykładni przepisów prawa, których efektem było podjęcie zaskarżonych decyzji.

Mając powyższe na uwadze Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm.) oddalił skargę.