Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 460/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-12-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Jan Szuma Asesor WSA Arkadiusz Skomra (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 kwietnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 23 kwietnia 2021 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania M. M., uchyliło w całości decyzję Burmistrza [...] z dnia 16 marca 2021 r. nr [...] i w tym zakresie orzekło o przyznaniu M. M. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad żoną J. M. od dnia 1 marca 2021 r. na czas nieokreślony w wysokości wynikającej z ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz odmówiło przyznania tego świadczenia za okres od dnia 1 października 2020 r. do dnia 28 lutego 2021 r.

Powyższa decyzja, jak wynika z jej uzasadnienia, zapadła w następującym stanie faktycznym sprawy.

W dniu 10 sierpnia 2021 r. do Ośrodka Pomocy Społecznej w Ś. wpłynął wniosek M. M. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad żoną J. M.. Do wniosku załączono: orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 4 grudnia 2019 r., decyzję o waloryzacji emerytury z dnia 1 marca 2020 r., oświadczenie Wnioskodawcy z dnia 5 października 2020 r., spis czynności wykonywanych podczas opieki.

W dniu 5 listopada 2020 r. Burmistrz [...] wydał decyzję nr [...], w której odmówił przyznania M. M. prawa do wnioskowanego świadczenia.

Decyzją z dnia 4 stycznia 2021 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżone rozstrzygnięcie oraz przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że postępowanie wymaga uzupełnienia. Niezbędne - zdaniem Kolegium - było przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w celu ustalenia okoliczności dotyczących rezygnacji z zatrudnienia celem sprawowania opieki nad żoną. Dalej, podkreślono, że osoba, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać a pobiera emeryturę, powinna dokonać wyboru jednego z tych świadczeń i zrezygnować z pobierania świadczenia niższego, tj. w niniejszej sprawie emerytury.

W ponownie prowadzonym postępowaniu pracownik socjalny przeprowadził rodzinny wywiad środowiskowy.

Ponadto, pismem z dnia 9 lutego 2021 r. zwrócono się do Wnioskodawcy o dostarczenie decyzji o wstrzymaniu emerytury. Jednocześnie podano, że jeśli Strona nie zamierza wystąpić do organu emerytalno-rentowego z wnioskiem o zawieszenie i wstrzymanie wypłat emerytury należy dostarczyć oświadczenie w tym zakresie.

Dnia 25 lutego 2021 r. do akt przedłożono decyzję ZUS Oddział w O. z dnia 18 lutego 2021 r. w przedmiocie wstrzymania wypłaty emerytury od dnia 1 marca 2021 r.

Dnia 16 marca 2021 r. Burmistrz [...] wydał decyzję nr [...], w której odmówił M. M. przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

W uzasadnieniu podkreślono, że organ pierwszej instancji nie poddaje w wątpliwość, że Strona nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad żoną, która legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Niemniej jednak, zdaniem organu, niepełnosprawność J. M. istnieje od 66 roku życia, co powoduje, że nie spełniona jest przesłanka określona w treści przepisu art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 111 ze zm., zwanej dalej: "u.ś.r."). Według organu przeszkodą do przyznania wnioskowanego świadczenia jest również okoliczność posiadania przez Stronę uprawnienia do emerytury.

Odwołanie od ww. decyzji wniósł w zakreślonym ustawowo terminie M. M. zarzucając jej naruszenie:

- art. 17 ust. 1b u.ś.r. poprzez błędne zastosowanie bez uwzględnienia okoliczności, iż na skutek TK z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a przez to naruszenie art. 190 ust. 1 Konstytucji RP,

-art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. w zw. z art. 32 Konstytucji RP poprzez błędną wykładnię i niezastosowanie, co doprowadziło do nieprzyznania świadczenia pielęgnacyjnego przynajmniej w części stanowiącej różnicę między kwotą świadczenia pielęgnacyjnego a emeryturą uzyskiwaną przez Skarżącego, mimo istnienia wszystkich przesłanek do przyznania świadczenia,

- art. 138 § 2a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz.735 – dalej jako "k.p.a.") poprzez zignorowanie przez organ I instancji wytycznych wskazanych w decyzji organu odwoławczego w zakresie wykładni art. 17 ust. 1b u.ś.r.,

- art. 7, art. 77, art., 80 i 107 § 3 k.p.a. poprzez nieustalenie prawidłowego staniu faktycznego, tj. brak ustalenia różnicy wysokości świadczeń, tj. emerytury w stosunku do świadczenia pielęgnacyjnego, a w konsekwencji brak rozważenia, czy różnica wysokości świadczeń - emerytury Wnioskodawcy w stosunku do świadczenia pielęgnacyjnego, uzasadnia przyznanie tego świadczenia chociażby w części stanowiącej tę różnicę oraz naruszenie tego przepisu poprzez brak uwzględnienia przy orzekaniu interesu społecznego i słusznego interesu strony, który wyraża się w szczególności pominięciem celu w jakim ustawodawca przewidział istnienie świadczenia pielęgnacyjnego.

Powołując się na ww. zarzuty Wnioskodawca wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i ustalenie Stronie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad żoną.

Dnia 23 kwietnia 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało opisaną na wstępie decyzję nr [...] wskazując, po przytoczeniu treści przepisów prawa, iż nie może stanowić podstawy odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego okoliczność, że niepełnosprawność żony Odwołującego nie powstała przed ukończeniem 18 roku życia lub pomiędzy 18 a 25 rokiem życia, w trakcie nauki, o czym stanowi przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r.

W wyroku z dnia 21 października 2014 r. wydanym w sprawie o sygn. akt K 38/13 (LEX nr 1523271) Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. I Konstytucji.

Następnie organ podniósł, iż w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki do przyznania M. M. świadczenia pielęgnacyjnego.

W przedmiotowej sprawie okolicznością bezsporną jest, że żona Odwołującego (J. M.) posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności wydane w dniu 4 grudnia 2019 r. przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w K. na stałe ([...]). Z akt sprawy wynika, że u J. M. niezdolność do samodzielnej egzystencji powstała w wieku 66 lat. Według ww. orzeczenia J. M. wymaga długotrwałej opieki i pomocy w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

Organ wyjaśnił, iż z akt sprawy wynika także, że Wnioskodawca zamieszkuje wraz z żoną i stale się nią opiekuje pomagając jej w czynnościach życia codziennego.

Kolegium podkreśliło, iż w jego ocenie Odwołujący nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad żoną.

M. M. posiada prawo do emerytury przyznane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. . Wypłatę emerytury wstrzymano jednak decyzją z dnia 18 lutego 2021 r. nr [...] i to od dnia 1 marca 2021 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, iż podziela stanowisko wyrażone m.in. w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2020 r. sygn. akt I OSK 254/20 (LEX nr 3021475) oraz z dnia 27 maja 2020 r. sygn. akt I OSK 2375/19 (LEX nr 3036869). Zgodnie z tym stanowiskiem, wypłata świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości odpowiadającej różnicy pomiędzy ustawową wysokością tego świadczenia i wysokością emerytury (netto), pozostawałaby w sprzeczności z art. 17 ust. 3 u.ś.r., który wysokość świadczenia pielęgnacyjnego określa jednoznacznie kwotowo i nie pozwala na samodzielne określanie jego wysokości przez organ administracji w oparciu o jakiekolwiek przesłanki.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze opowiedziało się za rozwiązaniem przyjętym w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego m.in. w sprawach I OSK 254/20 oraz I OSK 2375/19, a polegającym na umożliwieniu osobie uprawnionej wyboru jednego ze świadczeń: pielęgnacyjnego lub emerytalno-rentowego. W powołanych sprawach wskazano, że w przypadku zbiegu uprawnień do różnych świadczeń rodzinnych, ustawodawca wprowadził zasadę wypłaty jednego świadczenia wybranego przez osobę uprawnioną.

Organ zaznaczył, iż osoba, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera emeryturę, winna móc dokonać wyboru jednego z tych świadczeń przez rezygnację z pobierania świadczenia niższego, tj. w niniejszej sprawie emerytury. Wybór może zrealizować przez złożenie do organu rentowego wniosku o zawieszenie prawa do emerytury na podstawie art. 103 ust. 3 o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Zgodnie z tym przepisem, prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy lub renty rodzinnej, do której uprawniona jest jedna osoba, może ulec zawieszeniu na wniosek emeryta lub rencisty.

Zawieszenie prawa do emerytury, zgodnie z art. 134 ust. 1 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych skutkować będzie wstrzymaniem wypłaty emerytury poczynając od miesiąca, w którym została wydana decyzja o wstrzymaniu wypłaty (art. 134 ust. 2 pkt 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych). Emerytura jest prawem niezbywalnym, ale uznać należy, że zawieszenie tego prawa eliminuje negatywną przesłankę z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., w postaci posiadania prawa do emerytury.

W przedmiotowej sprawie, zdaniem Kolegium, możliwość przyznania wnioskowanego świadczenia zaistniała dopiero od dnia 1 marca 2021 r., bowiem dopiero od tegoż dnia wstrzymano Panu M. wypłatę emerytury.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Poznaniu wniósł M. M. zarzucając jej naruszenie:

- prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. w związku z art. 32 Konstytucji RP, poprzez ich błędną wykładnię i niezastosowanie, co doprowadziło do nieprzyznania świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 01 października 2020 r. do 28 lutego 2021 r. przynajmniej w części stanowiącej różnicę między kwotą świadczenia pielęgnacyjnego a emeryturą uzyskiwaną przez Skarżącego, mimo istnienia wszystkich przesłanek do przyznania świadczenia,

- przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak uznania przez organ, że Skarżący spełnia wszystkie przesłanki do tego, aby w świetle przepisów u.ś.r. otrzymać prawo do świadczenia pielęgnacyjnego również za okres od dnia 01 października 2020 r. do dnia 28 lutego 2021 r., a nie jak błędnie przyjęto od dnia 01 marca 2021 r..

Wskazując na powyższe Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w zakresie określenia daty początkowej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego Skarżącemu oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, iż wprawdzie w dniu składania wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego korzystał z prawa do emerytury, ale nie został poinformowany przez organ I instancji o przysługującym mu prawie wyboru jednego z przysługujących świadczeń, w tym przypadku złożenia wniosku o zawieszenia prawa do emerytury i wstrzymania jej wypłaty. Informacja taka została skierowana do M. M. dopiero w lutym 2021 r. na skutek wytycznych co do dalszego prowadzenia postępowania wskazanych przez organ II instancji. W związku ze złożeniem przez Skarżącego wniosku, ZUS Oddział w O. wydał decyzję z dnia 18 lutego 2021 r. w przedmiocie wstrzymania wypłaty emerytury od dnia 01 marca 2021 r.

Skoro zatem Skarżący dokonał wyboru świadczenia, składając wniosek o zawieszenie prawa do świadczenia emerytalnego, to nie może zostać pozbawiony prawa do świadczenia pielęgnacyjnego za okres od dnia złożenia wniosku, wyłącznie na skutek nieprawidłowych działań organu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że przedmiotowa skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej "P.p.s.a."), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.

Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy, wniosek taki został złożony przez Skarżącego, a organ w odpowiedzi na skargę się powyższemu nie sprzeciwił.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 P.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Przedmiotem tak rozumianej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego o uchyleniu w całości decyzji Burmistrza i przyznaniu Skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad żoną począwszy od 1 marca 2021 r. oraz odmowie przyznania tego świadczenia za okres od dnia 1 października 2020 r. do dnia 28 lutego 2021 r.

Podstawę materialno-prawną zaskarżonej decyzji stanowił m.in. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 111 ze zm., zwanej dalej: "u.ś.r.") zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym.

To na kanwie wykładni powyższego przepisu powstała rozbieżność pomiędzy stanowiskiem organu I instancji i organu II instancji sprowadzająca się do udzielenia odpowiedzi na pytanie czy osobie mającej przyznane świadczenie emerytalne, z czym mamy do czynienia w niniejszej sprawie, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, a jeżeli tak to od kiedy i w jakiej wysokości.

Udzielając odpowiedzi na tak zadane pytanie wskazać należy, iż problematyka zależności pomiędzy uprawnieniem do świadczenia pielęgnacyjnego osób, które mają ustalone prawo do emerytury stała się przedmiotem licznych orzeczeń sądów administracyjnych. W wyrokach sądów administracyjnych można wyróżnić trzy zasadnicze nurty interpretacyjne omawianego przepisu.

Pierwsze dwie linie orzecznicze opowiedziały się za możliwością przyznania osobie mającej nabyte prawa do emerytury świadczenia pielęgnacyjnego, a rozbieżność między nimi odnosi się do kwestii od kiedy i w jakiej wysokości winno być przyznane świadczenie pielęgnacyjne.

W orzeczeniach przewidujących możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego emerytom podnosi się, iż istotną cechą osób będących adresatami zawartej tam normy prawnej, określającej przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, jest sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny i związana z tym rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Przy czym, aby prawidłowo zrozumieć istotę przesłanki rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki, trzeba pamiętać o celu świadczenia pielęgnacyjnego. Jest to pomoc finansowa Państwa rodzinom dotkniętym niepełnosprawnością i stanowi rekompensatę za sprawowanie faktycznej opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, powodującej w konsekwencji niemożność wykonywania jakiejkolwiek pracy zarobkowej przez opiekuna. Zgodnie z brzmieniem art. 17 ust. 1 u.ś.r. na równi z rezygnacją z zatrudnienia należy traktować niepodejmowanie pracy z powodu konieczności sprawowania opieki. Przyjmuje się, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobie bezrobotnej, która była zatrudniona lub wykonywała pracę zarobkową w formach określonych w art. 3 pkt 22 u.ś.r. i zrezygnowała z niej, bądź też mając możliwość podjęcia zatrudnienia lub wykonywania pracy zarobkowej, z możliwości tej nie korzysta w celu sprawowania opieki. Dla ustalenia niepodejmowania zatrudnienia w celu sprawowania opieki wystarczające jest stwierdzenie, że wnioskodawca jest osobą bezrobotną, nie ma przeszkód faktycznych ani prawnych do podjęcia przez niego zatrudnienia i sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym wymagającym stałej lub długotrwałej pomocy w zakresie obiektywnie uniemożliwiającym podjęcie zatrudnienia.

W orzeczeniach tych wskazuje się, iż nie powinno budzić natomiast wątpliwości, że emeryt ma prawo podjąć zatrudnienie. W tym kontekście sytuacja emeryta nie różni się od sytuacji rencisty, którego prawo do świadczenia pielęgnacyjnego potwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 26 czerwca 2019 r., sygn. akt SK 2/17 (publ. OTK-A 2019/36). W wyroku tym Trybunał stwierdził, że sytuacja faktyczna takich osób sprawujących opiekę nad niepełnosprawnymi (gdy nie podejmują zatrudnienia, które mogliby podjąć przy jednoczesnym pobieraniu świadczenia rentowego) jest tożsama z sytuacją osób zdolnych do pracy, lecz rezygnujących z niej w celu opieki nad niepełnosprawnym. Powyższe, w ocenie składów orzekających i opowiadających się za taką wykładnią, przemawia za odstąpieniem od rezultatów wykładni językowej art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r.

Brzmienie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. może wskazywać na bezwzględne wyeliminowanie z kręgu osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego tych, którzy mają prawo do świadczeń wymienionych we wskazanym przepisie. Taka wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. naruszałaby jednak konstytucyjną zasadę równości, zgodnie z którą wszystkie podmioty prawa (adresaci norm prawnych), charakteryzujące się daną cechą istotną (relewantną) w równym stopniu, mają być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez różnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących. Odstępstwa od nakazu równego traktowania podmiotów podobnych muszą zawsze znajdować podstawę w odpowiednio przekonujących argumentach. Ustawodawca jest obowiązany precyzyjnie ustalić racjonalne przesłanki, od których uzależni zróżnicowany poziom świadczenia, przyjmując za punkt wyjścia jednakowe traktowanie takich opiekunów.

Odnosząc się natomiast do różnic w tych dwóch liniach orzeczniczych wyjaśnić należy, iż pierwszy z nich zaprezentowany między innymi w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2020 r., sygn. akt I OSK 2392/19, z dnia [...] kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1546/19 i z 28 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 757/19 zakłada możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jako różnicy pomiędzy pobieranym świadczeniem emerytalnym, a wysokością świadczenia pielęgnacyjnego. W orzeczeniach tych wskazuje się, iż wyłączenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego dla osób mających ustalone prawo do emerytury w chwili wejścia w życie u.ś.r. było uzasadnione, gdyż ówczesna wysokość tego świadczenia była niższa od najniższej emerytury. Tym samym osoba pobierająca emeryturę nie ponosiła straty finansowej pobierając emeryturę. Odwrócenie relacji ekonomicznych świadczenia pielęgnacyjnego i emerytury musi wiązać się z realizacją celu tego przepisu i nie może stawiać osoby pobierającej emeryturę w sytuacji ekonomicznie gorszej niż byłaby wówczas, gdyby nie posiadała ustalonego prawa do emerytury. Zmiany wysokości świadczenia pielęgnacyjnego i emerytury wiązać muszą się z kolei z taką interpretacją jej przepisów, która będzie urzeczywistniała te zasady. Oznacza to, że zasady konstytucyjne będące wyrazem określonych wartości determinują nie tylko treść aktów normatywnych stanowionych w państwie, lecz także proces stosowania prawa i związanej z nim wykładni jego przepisów.

W orzeczeniach tych podnosi się, iż zachowanie zasad konstytucyjnych nastąpi jedynie w sytuacji, w której osoba mająca prawo do emerytury otrzyma świadczenie pielęgnacyjne w wysokości różnicy pomiędzy jego wysokością, a wysokością otrzymywanej emerytury. Jej sytuacja nie będzie bowiem wówczas korzystniejsza niż osoby nie posiadającej prawa do emerytury ani też mniej korzystna niż osoby otrzymującej wyłącznie emeryturę znacznie niższą niż świadczenie pielęgnacyjne. Osoba taka będzie potraktowana także sprawiedliwie, gdyż w lepszej sytuacji znalazłby się opiekun, który nie podjąłby nigdy pracy zarobkowej w swoim życiu.

Drugi nurt interpretacyjny odrzuca możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jako różnicy pomiędzy jego wysokością, a wysokością otrzymywanej emerytury, a opowiada się za umożliwieniem wnioskodawcy wyboru pomiędzy świadczeniami.

W wyrokach reprezentujących ten nurt orzeczniczy ( zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 27 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 2375/19, z 18 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 254/20, z 24 listopada 2020 r., sygn. akt I OSK 1416/20, z 15 grudnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1983/20, i sygn. akt I OSK 2006/20, z 17 grudnia 2020 r., sygn. akt I OSK 2010/20, z 24 lutego 2021 r., sygn. akt I OSK 2478/20 i sygn. akt I OSK 2511/20 - CBOSA) wskazuje się, iż brak jest przekonywujących argumentów uzasadniających różnicowanie sytuacji opiekunów osób niepełnosprawnych mających i niemających ustalonego prawa do emerytury.

Ten kierunek orzeczniczy, co wskazano już wyżej, nie podziela stanowiska o możliwości wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości odpowiadającej różnicy pomiędzy ustawową wysokością tego świadczenia i wysokością emerytury argumentując, iż było by to sprzeczne z treścią art. 17 ust. 3 u.ś.r. W tym nurcie interpretacyjnym wskazuje się, iż przepis art. 17 ust. 3 u.ś.r. jednoznacznie określa kwotowo wysokość świadczenia pielęgnacyjnego i nie pozwala na samodzielne określanie jego wysokości przez organ administracji w oparciu o jakiekolwiek przesłanki. Praktyka taka, niezależnie od trudności co do ustalenia jej podstawy prawnej, spowodowałaby dalsze wątpliwości co do zachowania zasady równości oraz komplikacje w zakresie ustalania przez organ wysokości należnej wypłaty świadczenia w sytuacji otrzymania, np. trzynastej emerytury, czy też w zakresie odprowadzanych składek na ubezpieczenie zdrowotne i ubezpieczenie emerytalno-rentowe. W omawianej linii orzeczniczej zwraca się również uwagę, iż w przypadku zbiegu uprawnień do różnych świadczeń rodzinnych ustawodawca wprowadził zasadę wypłaty jednego świadczenia wybranego przez osobę uprawnioną (tak art. 27 ust. 5 u.ś.r. czy art. 95 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych – tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1270 ze zm.). Przepisy każdej z ustaw regulują zbieg świadczeń przyznawanych na podstawie tych ustaw, ewentualnie wyraźnie wskazanych przepisów (por. art. 27 ust. 5 pkt 5 u.ś.r., czy art. 96 ustawy emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych) wypłacanych przez organy określone w każdej z tych ustaw. Jedynym przepisem dotyczącym zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i emerytury, przyznawanych i wypłacanych przez różne organy jest art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r.

Ta linia orzecznicza opowiada się za umożliwieniem stronie wyboru jednego z tych świadczeń poprzez rezygnację z pobierania świadczenia niższego. Wybór ten może zrealizować poprzez złożenie do organu emerytalnego wniosku o zawieszenie prawa do emerytury na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Zawieszenie prawa do emerytury, zgodnie z art. 134 ust. 1 pkt 1 ustawy emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych skutkować będzie wstrzymaniem wypłaty emerytury poczynając od miesiąca, w którym została wydana decyzja o wstrzymaniu wypłaty (art. 134 ust. 2 pkt 2 ustawy emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych). Emerytura jest prawem niezbywalnym, ale uznać należy, że zawieszenie tego prawa eliminuje negatywną przesłankę z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., w postaci posiadania prawa do emerytury.

Za taką wykładnia opowiedziało się w niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze.

W orzecznictwie ukształtował się również trzeci nurt odrzucający całkowicie możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie, która ma ustalone prawo do emerytury.

W wyrokach reprezentujących tą linię orzeczniczą (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 30 listopada 2020 r., sygn. akt I OSK 1334/20, , z 20 kwietnia 2017 r., I OSK 3269/15, z 10 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 134/18, z 30 listopada 2020 r., sygn. akt I OSK 1334/20) wskazuje się, iż art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. wprost wyłącza prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób wymienionych w art. 17 ust. 1 i ust. 1a u.ś.r. w sytuacji, w której osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury. W takim przypadku nie jest możliwe uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego. Przepisy u.ś.r. nie umożliwiają przy tym miarkowania, czy też uwzględniania szczególnej sytuacji finansowej bądź rodzinnej wnioskodawcy, zakładając, że w każdym przypadku nie jest możliwy zbieg świadczeń emerytalnego i świadczenia pielęgnacyjnego.

W wyroku z dnia 30 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Po 940/20 (CBOSA) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stanął na stanowisku, że przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. określa jasno, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury. W wyroku tym wskazano, iż treść tego przepisu wprost wyklucza możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie posiadającej ustalone prawo do emerytury. Świadczy o tym nie tylko wynik wykładni językowej, ale również rezultaty wykładni funkcjonalnej i celowościowej. Z art. 17 ust. 1 u.ś.r wynika, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobom, które nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zawodowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Musi więc istnieć związek przyczynowy pomiędzy niepodejmowaniem lub rezygnacją z zatrudnienia przez opiekuna a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną. Sprawowanie opieki musi zatem wiązać się z zaprzestaniem z tego powodu wykonywania zatrudnienia i utratą wcześniej uzyskiwanych dochodów z pracy zawodowej. Świadczenie pielęgnacyjne ma charakter subsydiarny, częściowo rekompensujący utracony zarobek osoby aktywnej uprzednio zawodowo i ma zastąpić dochód ze świadczenia pracy, której nie może podjąć opiekun. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest więc częściowe zrekompensowanie opiekunowi niepełnosprawnego utraconego dochodu i strat finansowych spowodowanych niemożnością podjęcia pracy lub rezygnacją z niej w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną.

W omawianym orzeczeniu podkreślono, że cel ustawy o świadczeniach rodzinnych, jak i istota samego świadczenia pielęgnacyjnego zostały nadto jasno zdefiniowane przez samego ustawodawcę już na etapie procesu legislacyjnego. W uzasadnieniu projektu ustawy o świadczeniach rodzinnych wskazano, że celem projektu ustawy o świadczeniach rodzinnych była budowa nowego, wyraźnie odrębnego od systemu pomocy społecznej, "systemu pozaubezpieczeniowych świadczeń rodzinnych", służących wspieraniu rodziny w realizacji jej funkcji, głównie opiekuńczej, wychowawczej i edukacyjnej. Wolą ustawodawcy było przeznaczenie świadczenia pielęgnacyjnego dla osób rezygnujących z aktywności zawodowej, by opiekować się dzieckiem. W projekcie ustawy wyraźnie wskazano też, że "za osoby korzystające z tej formy świadczenia rodzinnego opłacana będzie składka na ubezpieczenia emerytalne i rentowe od kwoty tego świadczenia. Składka ta będzie, podobnie jak obecnie, opłacana przez okres niezbędny do uzyskania uprawnień emerytalnych. Nabycie prawa do emerytury wyklucza możliwość dalszego korzystania z tej formy świadczenia" (por. Uzasadnienie do projektu ustawy Sejmu RP IV kadencji o świadczeniach rodzinnych, druk nr 1555). W omawianym orzeczeniu podkreślono, iż intencje ustawodawcy co do adresata i istoty świadczenia pielęgnacyjnego nie pozostawiają wątpliwości. Wyrażoną wprost wolą ustawodawcy było zabezpieczenie rodziców rezygnujących z aktywności zawodowej w celu opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem – do czasu nabycia przez nich prawa do emerytury. W tym zakresie zatem wyniki wykładni przeprowadzonej przy użyciu dyrektyw językowych, systemowych i funkcjonalnych prowadzą do spójnego wniosku.

Skład orzekający w niniejszym składzie podziela pogląd reprezentowany w ostatnim omówionym nurcie orzeczniczym odrzucającym całkowicie możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie, która ma ustalone prawo do emerytury.

W tym miejscu odnosząc się do pierwszego nurtu orzeczniczego wskazać należy, iż w aktualnym stanie prawnym brak jest przepisu prawa, który umożliwiałby przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, stanowiącego różnicę między wysokością świadczenia pielęgnacyjnego, a pobieraną emeryturą.

Zauważyć bowiem należy, iż tego rodzaju argumentacja sprowadza się nie tylko do oceny zgodności z normami rangi konstytucyjnej rozwiązań przyjętych w powyższym przepisie rangi ustawowej, ale jednocześnie, pod pozorem dokonywania wykładni przepisów prawa prowadzi do sytuacji kreowania przez sąd zupełnie nowej, nie istniejącej dotąd w systemie prawnym normy przyznającej danej osobie prawo do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego w pomniejszonej wysokości. Zauważyć zaś należy, iż w takich sytuacjach gdy racjonalny ustawodawca chciał wprowadzić tego rodzaju regulacje przewidujące pomniejszanie przysługujących świadczeń, ze względu na zaistnienie okoliczności co do zasady wykluczających ich przyznanie, to czynił to wprost, czego przykładem jest chociażby mechanizm pozwalający na przyznanie zasiłku rodzinnego przy przekroczeniu kryterium dochodowego wprowadzony w art. 5 ust. 3 u.ś.r.

Skoro zatem ustawodawca nie wprowadził w art. 17 ust. 1 pkt 5 lit. a) u.ś.r. w tym zakresie żadnych wyjątków, ani nie przewidział mechanizmu "złotówka za złotówkę", tak jak to ma miejsce w art. 5 ust. 3 u.ś.r., to w rezultacie tego w przypadku posiadania ustalonego prawa do emerytury, to tym samym brak jest podstaw prawnych do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w pełnej wysokości jak i świadczenia pomniejszonego o kwotę otrzymywanej emerytury.

Okoliczność, że świadczenie emerytalne pewnej grupy osób mającej ustalone prawo do emerytury jest kwotowo niższe od świadczenia pielęgnacyjnego nie uprawnia do stosowania takich zabiegów interpretacyjnych w odniesieniu do przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., które przeczą jego treści wywiedzionej wedle dyrektyw językowych, systemowych i funkcjonalnych.

Sąd w niniejszym składzie nie podziela również linii orzeczniczej umożliwiającej wybór jednego ze świadczeń. W aktualnie obowiązujących przepisach brak jest regulacji przewidującej zasadę przyznawania wnioskodawcy świadczenia o najwyższej kwotowo wysokości (świadczenia pielęgnacyjnego) z równoczesnym zawieszeniem prawa do niższego kwotowo świadczenia (emerytury), czy też wstrzymaniem wypłaty niższego kwotowo świadczenia.

Z przyczyn analogicznych jak przedstawione powyżej orzekający w niniejszej sprawie Sąd nie podziela poglądu o dopuszczalności wykreowania w drodze wykładni i poprzez odwoływanie się do analogii prawa uprawnienia do przyznania osobom spełniającym warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, a pobierającym emeryturę prawa do dokonywania wyboru jednego z tych świadczeń.

Racjonalny ustawodawca w art. 27 ust. 5 u.ś.r. stanowiącym, że w przypadku zbiegu uprawnień do świadczenia rodzicielskiego, pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego, dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10 lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustalaniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów – przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną – także w przypadku, gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami, wprowadził zasadę wypłaty jednego świadczenia wybranego przez osobę uprawnioną. Nadto uregulował zagadnienie zbiegu uprawnień do świadczeń chociażby w art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 266), zgodnie z którym w razie zbiegu u jednej osoby prawa do kilku świadczeń przewidzianych w ustawie wypłaca się jedno z tych świadczeń - wyższe lub wybrane przez zainteresowanego czy też w art. 95 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, zgodnie z którym w razie zbiegu u jednej osoby prawa do kilku świadczeń przewidzianych w ustawie, wypłaca się jedno z tych świadczeń – wyższe lub wybrane przez zainteresowanego.

Jednocześnie tego rodzaju regulacji ustawodawca nie wprowadził odnośnie zbiegu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego oraz świadczeń wskazanych w art. 17 ust. 1 pkt 5 lit. a) u.ś.r., lecz wprost przesądził, iż świadczenie pielęgnacyjne w tej sytuacji nie przysługuje. Powyższe wskazuje na jednoznaczny w tym zakresie zamiar prawodawcy.

Nie można nadto zgodzić się z twierdzeniem jakoby nie było przepisu regulującego zbieg uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i emerytury, przyznawanych i wypłacanych przez różne organy. Taki przepis istnieje i jest nim właśnie art. w art. 17 ust. 1 pkt 5 lit. a) u.ś.r., który nie może być zastępowany w orzecznictwie sądowym poprzez wykreowanie normy ustanawiającej w tego rodzaju sytuacji uprawnienie do wyboru świadczenia przez beneficjenta, albowiem stanowiłoby to zastrzeżone dla ustawodawcy działanie prawotwórcze.

Sytuacja prawna emeryta jest nadto stanem trwałym i stabilnym w czasie. Taki ubezpieczony nie może zrezygnować z uprawnienia do emerytury, a co najwyżej może nastąpić zawieszanie prawa do emerytury lub zmniejszenie świadczeń na warunkach określonych w art. 103 i nast. ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Wypłacane takiemu emerytowi świadczenia stanowią ekonomiczne zabezpieczenie potrzeb bytowych w ramach systemu ubezpieczeń społecznych. Świadczenia emerytalno-rentowe są też objęte mechanizmem waloryzacyjnym, gwarantującym stopniowy wzrost ich wysokości. Zatem, nawet jeżeli emeryt podejmuje aktywność zawodową, czyni to w celu polepszenia swojej sytuacji ekonomicznej, a nie dla uzyskania niezbędnych środków na podstawowe zabezpieczenie materialne swojego bytu. Zabezpieczenie to jest bowiem skutkiem faktu posiadania statusu emeryta i prawa do świadczeń z tego tytułu. Jest to zasadniczo odmienna sytuacja od osoby w wieku produkcyjnym, która nie ma gwarantowanych stałych świadczeń z systemu emerytalnego.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż Skarżący składając wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nabył już prawa do świadczenia emerytalnego. Powyższe wynika jednoznacznie ze znajdującej się w aktach administracyjnych decyzji ZUS (k. [...] akt administracyjnych).

Tym samym Samorządowe Kolegium Odwoławcze niezasadnie uchyliło zaskarżoną decyzję i przyznało Skarżącemu świadczenie pielęgnacyjne. Na gruncie zaprezentowanego w niniejszym wyroku stanowiska decyzję organu I instancji odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, z uwagi na fakt posiadania prawa do emerytury, uznać należy za prawidłową i odpowiadającą przepisom prawa. Powyższej oceny nie zmienia również fakt wydania decyzji przez Prezesa ZUS o wstrzymaniu wypłaty emerytury. Należy mieć na uwadze, iż emerytura jest prawem niezbywalnym. Przyznanego prawa do emerytury nie można się zrzec ani zeń zrezygnować. Ustawa emerytalna przewiduje jedynie ustanie prawa do świadczenia, gdy ustanie którykolwiek z warunków tego prawa albo w razie śmierci osoby uprawnionej. Tym samym skoro Skarżący ma ustalone prawo do emerytury, to tym samym zachodzi przesłanka negatywna określona w art. 17 ust. 1 pkt 5 lit. a u.ś.r. uniemożliwiająca przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.

Pomimo błędnej wykładni przepisów prawa dokonanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze Sąd nie uchylił zaskarżonej decyzji, ponieważ po pierwsze strona skarżąca ograniczyła skargę do pkt 3 zaskarżonej decyzji tj. odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 1 października 2020 r. do 28 lutego 2021 r., a ponadto zgodnie z art. 134 § 2 p.p.s.a. sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść Skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że naruszenie zakazu reformationis in peius, wyrażonego w art. 134 § 2 p.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym, z samej istoty tego postępowania, może nastąpić w stosunkowo niewielkiej ilości przypadków. Rozstrzygnięcia sądu administracyjnego są bowiem, co do zasady, rozstrzygnięciami o charakterze kasacyjnym, a więc nie rozstrzygają sprawy co do istoty w tym sensie, że nie kończą postępowania administracyjnego wydaniem rozstrzygnięcia merytorycznego. Wywołują natomiast taki skutek, że w konsekwencji naruszenia przez organy administracji czy to przepisów prawa materialnego czy to przepisów procesowych postępowanie administracyjne prowadzone jest ponownie i organ kończy je wydaniem stosownej decyzji. Samo więc uchylenie decyzji nie powoduje jeszcze, że dochodzi do naruszenia zakazu reformationis in peius. Taki skutek może wywołać dopiero ocena prawna czy też wskazania sądu administracyjnego, które implikowałyby wydanie przez organ administracji rozstrzygnięcia w sposób oczywisty niekorzystnego dla strony, która wniosła skargę (por. przykładowo wyroki NSA: z dnia 7 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 1208/10; z dnia 10 lipca 2019 r., sygn. akt I OSK 4155/18, CBOSA).

Z taką sytuacją niewątpliwie mamy do czynienia w niniejszej sprawie, ponieważ wykładnia prawa zaprezentowana w niniejszym wyroku skutkować winna całkowitą odmową przyznania Skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na okoliczność przyznanego prawa do emerytury. Zatem skoro w niniejszej sprawie organ II instancji przyznał Skarżącemu świadczenie pielęgnacyjne, to uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji skutkować musiałoby wydaniem przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, z uwagi na art. 153 p.p.s.a., decyzji niekorzystnej dla Skarżącego.

Na marginesie, co nie ma wpływu na wynik sprawy Sąd wskazuje, iż podziela natomiast argumentację Samorządowego Kolegium Odwoławczego odnośnie przesłanki wynikającej z art. 17 ust. 1b u.ś.r.

Zasadnie przyjął organ odwoławczy, że w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. K 38/13, przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. uznany został za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności. Skutkiem powyższego wyroku TK nie może wykluczyć prawa do świadczenia pielęgnacyjnego okoliczność powstania niepełnosprawności po ukończeniu 18. roku życia, względnie 25. roku życia, u osoby podlegającej opiece, w przypadku gdy wnioskodawca rezygnuje z pracy lub innej pracy zarobkowej.

W związku z powyższym, Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że przepis ten nie mógł stanowić podstawy do odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia w przedmiotowej sprawie.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.