Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 687/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Osoby niepełnosprawne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 104 § 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 10e, art. 12a, art. 66
journal: Dz.U. 1997 nr 123 poz 776
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska Sędziowie Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędzia WSA Dominik Mączyński (spr.) Protokolant: ref. staż. Karolina Samolczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi R. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania. uchyla zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] 2014 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., stwierdziło niedopuszczalność odwołania R. C. od informacji Z-cy Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w L. z dnia [...] 2014r. nr [...] w sprawie odmowy dofinansowania uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym.

Jak wynika z treści zaskarżonego postanowienia pismem z dnia [...] zatytułowanym "Informacja" Z-ca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w L. poinformowała skarżącego, że jego wniosek został rozpatrzony negatywnie z powodu niewystarczającej ilości środków finansowych. Z tego powodu w 2014 roku, zgodnie z Zarządzeniem Nr [...] Dyrektora MOPR w L. z dnia [...], dofinansowanie otrzymają osoby posiadające znaczny stopień niepełnosprawności lub orzeczenie równoważne oraz dzieci i młodzież do 24 roku życia ucząca się i niepracująca.

Od wyżej wymienionego pisma Zastępcy Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w L. skarżący wniósł odwołanie. Po jego wniesieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. stwierdziło w drodze postanowienia, że odwołanie to jest niedopuszczalne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu swojego postanowienia podkreśliło, że żaden z przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej jak też ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, bądź też rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 listopada 2007r w sprawie turnusów rehabilitacyjnych nie stanowi, że w sprawach dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym wydaje się decyzje administracyjne.

W uzasadnieniu swojego postanowienia organ wskazał, że stosownie do art. 10e ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, osoba niepełnosprawna może ubiegać się o dofinansowanie ze środków Funduszu uczestnictwa w turnusie, jeżeli spełnia określone kryteria dochodowe.

W myśl § 5 ust. 14 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie turnusów rehabilitacyjnych, centrum pomocy w terminie 7 dni od dnia rozpatrzenia wniosku o dofinansowanie, powiadamia w formie pisemnej wnioskodawcę o sposobie jego rozpatrzenia. Z przepisów § 5 ust. 15 wynika natomiast, że informacja o sposobie rozpatrzenia wniosku o dofinansowanie zawiera odpowiednio:

1) imię i nazwisko, adres i numer PESEL albo numer dokumentu tożsamości;

2) informację o wysokości przyznanego dofinansowania;

3) informację o wysokości przyznanego dofinansowania dla opiekuna;

4) uzasadnienie w przypadku nieprzyznania dofinansowania.

W świetle powyższego pismo z-cy Dyrektora MOPR w L. z dnia [...], zdaniem organu nie może być uznane za decyzję administracyjną, gdyż żaden z przepisów prawa materialnego nie stanowi, że w sprawach dotyczących przyznania bądź odmowy przyznania dofinansowania turnusu rehabilitacyjnego wydaje się decyzje administracyjne.

Mając na uwadze wskazane powyżej przepisy prawa, zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego od pisma informującego o sposobie rozpatrzenia wniosku skarżącego odwołanie nie przysługuje, w związku z czym należało je uznać za niedopuszczalne.

Wyżej wymienione postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stanowi przedmiot skargi kierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W skardze skarżący wskazał, że w jego ocenie zaskarżone postanowienie jest bezprawne, ponieważ urząd państwowy w kontaktach z obywatelem wydaje decyzje i postanowienia w trybie określonym w k.p.a., co oznacza zdaniem skarżącego, że informacja bez możliwości odwołania jest niezgodna z regulacjami k.p.a. Zdaniem skarżącego informacja o odmowie przyznania dofinansowania turnusu rehabilitacyjnego powinna być zawarta w decyzji lub postanowieniu, na które przysługiwałoby odwołanie. Skarżący wskazał również, że Zarządzenie Dyrektora MOPR w L. nr [...] jest w jego ocenie niezgodne z rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 listopada 2007 r. w sprawie turnusów rehabilitacyjnych, w którym to zdaniem skarżącego brak jest podziałów poza podziałem na określone grupy które jak się wydaje w ocenie skarżącego ma charakter podziału formalnego. Skarżący wskazał również, że niemożność rehabilitacji jest niezgodna z Konwencją o Prawach Osób Niepełnosprawnych.

W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 10e ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. - Dz. U. z 2011 nr 127, poz. 721 ze zm.) osoba niepełnosprawna może ubiegać się o dofinansowanie ze środków Funduszu uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym, po spełnieniu określonych warunków. Na podstawie art. 5 ust.1 pkt 14 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 listopada 2007 r. w sprawie turnusów rehabilitacyjnych (Dz. U. nr 230, poz. 1694) centrum pomocy w terminie 7 dni od dnia rozpatrzenia wniosku o dofinansowanie powiadamia w formie pisemnej wnioskodawcę o sposobie jego rozpatrzenia.

W ocenie Sądu rozpoznającego sprawę rozstrzygnięcie w przedmiocie uprawnienia do uzyskania świadczenia w postaci dofinansowania kosztów turnusu rehabilitacyjnego ma charakter decyzji administracyjnej. W związku z powyższym przysługuje od tego rozstrzygnięcia odwołanie na podstawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.

Przedstawione powyżej stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych. Przykładowo, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 17 stycznia 2013 r., IV SA/Gl 232/12 (wyrok dostępny w bazie orzeczeń: orzeczenia.nsa.gov.pl), stwierdził, że analiza przytoczonych wyżej przepisów prowadzi do konkluzji, iż, mimo zastosowania formuły "powiadomienia o sposobie rozpatrzenia wniosku" mamy do czynienia w tym przypadku z aktem administracyjnym rozumianym jako władcze i jednostronne oświadczenie woli organu administrującego skierowane na wywołanie konkretnych skutków prawnych wobec zindywidualizowanego adresata. Ściślej rzecz ujmując, jest to szczególna postać aktu administracyjnego, adresowanego do zewnętrznego podmiotu, który przybiera formę decyzji administracyjnej.

W doktrynie i orzecznictwie akceptowany jest pogląd, iż decyzja administracyjna oznacza kwalifikowany akt administracyjny, stanowiący przejaw woli organów administracji publicznej, wydany na podstawie powszechnie obowiązującego prawa administracyjnego o charakterze władczym i zewnętrznym, rozstrzygający konkretną sprawę, konkretnie określonej osoby fizycznej lub prawnej w postępowaniu unormowanym przez przepisy proceduralne. Z przytoczonej definicji wynikają kryteria, które niezależnie od nazwy jaką czynności administracyjnej nadaje ustawodawca (albo też w przypadku braku takiej nazwy) pozwalają w konkretnym przypadku na ustalenie czy czynność ta może zostać zakwalifikowana do kategorii decyzji administracyjnych. Nie budzi większych wątpliwości, iż "powiadomienia o sposobie rozpatrzenia wniosku", pozostając aktem władczym i jednostronnym, rozstrzygającym o publicznym uprawnieniu jednostki, spełnia przesłanki konieczne do uznania go za decyzję administracyjną.

Stanowisko powyższe znalazło swoje potwierdzenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2013 r., II GSK 941/12 (wyrok dostępny w bazie orzeczeń: orzeczenia.nsa.gov.pl), w którym Sąd stwierdził, że zważywszy na ukształtowane przepisami ustawy o rehabilitacji i rozporządzenia uprawnienie do uzyskania świadczenia w postaci dofinansowania kosztów turnusu rehabilitacyjnego oraz konieczność przyjęcia domniemania formy decyzji administracyjnej i prawa do procesu osoby ubiegającej się o świadczenie, w sytuacji kiedy organ administracji orzeka w sposób jednostronny i władczy w kwestii tego świadczenia, mimo braku wyraźnego wskazania przez ustawodawcę, iż rozstrzygnięcie to ma charakter decyzji, uznać trzeba je za decyzję administracyjną. Wsparciem prezentowanego stanowiska są tez poglądy prawne wyrażone w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 24 maja 2012 r. (sygn. II GPS 1/12, opubl. ONSAiWSA 2012/4/62) dotyczące regulacji zawartej w art. 12a ustawy o rehabilitacji.

Skoro rozstrzygnięcie w przedmiocie dofinansowania do pobytu osoby niepełnosprawnej na turnusie rehabilitacyjnym ma formę decyzyjną, to oznacza, że załatwienie wniosku następuje poprzez wydanie decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 104 § 1 k.p.a., po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego. Zgodnie bowiem z art. 66 ustawy o rehabilitacji w sprawach nieunormowanych przepisami ustawy stosuje się m.in. kodeks postępowania administracyjnego. Natomiast istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy administracyjnej, nie zaś na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do decyzji organu I instancji. Wynika to z apelacyjnego charakteru orzekania przez organ II instancji oraz stosowanej zasady tempus regit actum. Jak podkreśla się w doktrynie "actum" w wypadku prawa administracyjnego jest wydanie decyzji konkretyzującej stosunek administracyjny (A. Zieliński "Zmiana stanu faktycznego lub zmiana stanu prawnego sprawy w postępowaniu administracyjnym i w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, 1988).

Biorąc pod uwagę powyższe wyjaśnienia organ odwoławczy, prowadząc ponownie postępowanie odwoławcze jest zobowiązany uznać, że pismo z dnia [...] zatytułowane "Informacja" Z-cy Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w L. jest decyzją w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego i rozpoznać odwołanie wniesione przez skarżącego pismem z dnia [...].

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. nr 270) uchylono zaskarżone postanowienie.