Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 3524/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-02-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Minister Edukacji i Nauki
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 120
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Sędzia WSA Danuta Kania, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 lutego 2022 r. sprawy ze skargi Powiatu T. na postanowienie Ministra Edukacji i Nauki z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie opinii o zamiarze likwidacji Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w T. oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Edukacji i Nauki postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735), zwanej dalej k.p.a., oraz art. 89 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2021 r. poz.1082), po rozpatrzeniu zażalenia Powiatu [...] utrzymał w mocy postanowienie [...] Kuratora Oświaty z [...] marca 2021 r. (znak: [...]) negatywnie opiniujące zamiar likwidacji przez Powiat [...] z dniem [...] sierpnia 2021 r., Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w [...] z siedzibą przy ul. [...], w tym szkół wchodzących w jego skład, tj. Szkoły Podstawowej Specjalnej nr [...], Branżowej Szkoły I Stopnia Specjalnej nr [...] oraz Specjalnej Szkoły Przysposabiającej do Pracy nr [...]. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu [...] lutego 2021 r. Rada Powiatu [...] podjęła uchwałę nr [...] w sprawie zamiaru likwidacji Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w [...]. W uchwale wskazano, że zamiar likwidacji z dniem [...] sierpnia 2021 r. ww. ośrodka obejmuje także likwidację szkół wchodzących w skład tego ośrodka, czyli Specjalnej Szkoły Podstawowej nr [...], Specjalnej Branżowej Szkoły I Stopnia nr [...] oraz Specjalnej Szkoły Przysposabiającej do Pracy nr [...]. Uczniom likwidowanych szkół wskazano jako miejsce kontynuacji nauki odpowiednio specjalną szkołę podstawową, specjalną branżową szkołę I stopnia oraz specjalną szkołę przysposabiającą do pracy wchodzące w skład Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego "[...]" w [...] (zwanym dalej także SOSW "[...]" w [...]). Wykonanie uchwały, w tym powiadomienie o podjętym zamiarze [...] Kuratora Oświaty i rodziców uczniów likwidowanych szkół wchodzących w skład ośrodka oraz wystąpienie o opinię kuratora, powierzono Zarządowi Powiatu [...]. Organ wskazał, że [...] Kurator Oświaty w dniu [...] marca 2021 r. wydał postanowienie (znak: [...]) wyrażając negatywną opinię w sprawie zamiaru likwidacji Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w [...]. Kurator wskazał, że z dokumentacji zgromadzonej w sprawie nie wynika gwarancja prowadzenia zajęć w dwóch lokalizacjach po likwidowanym ośrodku w [...] oraz po likwidowanych szkołach specjalnych wchodzących w skład Zespołu Szkół Specjalnych w [...]. Umiejscowienie zaś wszystkich uczniów likwidowanych szkół i placówki w budynku, z którego obecnie korzysta przedmiotowy SOSW w [...] nie gwarantuje poprawy warunków nauki i pobytu w ośrodku wszystkim uczniom. Ponadto Kurator zauważył, że na mocy art. 91 ust. 1 ustawy – Prawo oświatowe w zespół nie można łączyć szkół tego samego typu, co zaproponował Powiat [...] w statucie planowanego do utworzenia SOSW "[...]" w [...] (Specjalna Szkoła Podstawowa oraz Specjalna Szkoła Podstawowa dla dzieci w spektrum [...]).

Minister utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji wskazał, że aby w pełni zrozumieć przesłanki, którymi kierował się w swym rozstrzygnięciu Minister Edukacji i Nauki należy przedstawić zamiar likwidacji SOSW w [...] w szerszym kontekście, którego pełen obraz wyłania się po analizie uchwał Rady Powiatu [...], innych niż ta wymieniona na wstępie. Zamiarem Powiatu [...] jest: 1) likwidacja: - SOSW w [...]; - 3 szkół specjalnych szkół wchodzących w skład SOSW w [...] (szkoły podstawowej, branżowej szkoły I stopnia oraz szkoły przysposabiającej do pracy): - 3 szkół specjalnych wchodzących w skład Zespołu Szkół Specjalnych w [...] (szkoły podstawowej, branżowej szkoły I stopnia oraz szkoły przysposabiającej do pracy); 2) utworzenie (w budynku SOSW w [...]) SOSW pod nazwą "[...]" w [...]: - w skład którego będą wchodziły szkoły specjalne i któremu byłaby podporządkowana inna lokalizacja prowadzenia zajęć w [...] co wynika z analizy projektu statutu tego ośrodka, a nie samej uchwały Rady Powiatu nr [...]. Innymi słowy planowana zmiana polegałby na zastąpieniu dotychczasowego SOSW placówką tego samego rodzaju i funkcjonującą w tej samej siedzibie co dotychczasowy SOSW i likwidacji Zespołu Szkół Specjalnych w [...]. Z powyższego wynika, że w niniejszej sprawie efektem likwidacji byłaby praktycznie jedynie zmiana nazwy Ośrodka, a do takiej zmiany przeprowadzenie procesu likwidacji Ośrodka nie jest konieczne. Zmiana nazwy Ośrodka nie wymaga jego likwidacji, wystarczające jest podjęcie odpowiedniej uchwały. Z tego już względu wydanie negatywnej opinii dotyczącej likwidacji przez Powiat [...] z dniem [...] sierpnia 2021 r. Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w [...] z siedzibą przy ul. [...], w tym szkół wchodzących w jego skład, tj. Szkoły Podstawowej Specjalnej nr [...], Branżowej Szkoły I Stopnia Specjalnej nr [...] oraz Specjalnej Szkoły Przysposabiającej do Pracy nr [...], było uzasadnione. Organ zauważył przy tym, że [...] Kurator Oświaty negatywnie zaopiniował nie tylko zamiar likwidacji SOSW w [...], ale także zamiar likwidacji pozostałych szkół wchodzących w skład Zespołu Szkół Specjalnych w [...], tj. Specjalnej Szkoły Podstawowej Nr [...], Specjalnej Szkoły Przysposabiającej do Pracy nr [...] i Branżowej Szkoły I Stopnia Specjalnej nr [...]. Zgodnie z wyżej zaprezentowaną koncepcją Powiat [...] planuje, że będzie organem prowadzącym jednego Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego "[...]" w [...] (zwanego także SOSW "[...]" w [...]). W związku z powyższym Rada Powiatu [...] w dniu [...] lutego 2021 r. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie utworzenia z dniem [...] września 2021 r. Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego "[...]" w [...]. W uchwale wskazano, że siedzibą ośrodka jest budynek zlokalizowany przy ul. [...] w [...]. Akt założycielski oraz statut nowopowstałego ośrodka stanowią załączniki do ww. uchwały. Przy czym należy pamiętać, że powiat ma obowiązek utworzenia w SOSW przynajmniej jednej szkoły, bowiem zgodnie z rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie publicznych placówek oświatowo-wychowawczych, młodzieżowych ośrodków wychowawczych, młodzieżowych ośrodków socjoterapii, specjalnych ośrodków szkolno-wychowawczych, specjalnych ośrodków wychowawczych, ośrodków rewalidacyjno-wychowawczych oraz placówek zapewniających opiekę i wychowanie uczniom w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania (Dz. U. z 2017 r. poz. 1606), w skład specjalnego ośrodka szkolno-wychowawczego wchodzi co najmniej jedna szkoła podstawowa specjalna lub szkoła ponadpodstawowa specjalna. Jednym z najistotniejszych ustawowych obowiązków, jakie musi spełnić jednostka samorządu terytorialnego zamierzająca zlikwidować szkołę lub placówkę, jest zapewnienie dzieciom (uczniom i wychowankom) kontynuacji nauki, wychowania i opieki gwarantowanych dotychczas przez likwidowaną szkołę lub placówkę. Zdaniem Ministra, Powiat [...] podejmując zamiar likwidacji SOSW w [...] nie wywiązał się z realizacji tego obowiązku, czym naruszył przepisy art. 89 ust. 1 ustawy – Prawo oświatowe. Organ przytoczył treść art. 89 ustawy - Prawo oświatowe.

Minister wskazał, że organ prowadzący specjalny ośrodek szkolno-wychowawczy chcąc go zlikwidować musi zapewnić kontynuację nauki uczniom szkół wchodzącym w skład ośrodka jak i miejsce zamieszkania wychowankom korzystającym z ośrodka. Minister rozumie, że w przypadku likwidacji SOSW w [...] i przeniesienia uczniów i wychowanków do SOSW "[...]" w [...] - wskazanym w uchwale jako miejsce kontynuacji nauki, wychowania i opieki - warunki kształcenia, wychowania i opieki nie będą gorsze (ten sam budynek ośrodka). Niemniej jednak należy podkreślić, że powiat jako miejsce kontynuacji nauki, wychowania i opieki wskazał w chwili podejmowania przedmiotowej uchwały nieistniejącą jeszcze placówkę. Powyższe stanowi naruszenie art. 89 ust. 1 ustawy – Prawo oświatowe, bowiem organ prowadzący placówkę nie wykonał wyraźnie wskazanego w tym przepisie warunku zapewnienia przez powiat kontynuowania nauki, wychowania i opieki w innej publicznej placówce tego samego typu. Przez "inną" placówkę tego samego typu należy bowiem rozumieć placówkę istniejącą w chwili podjęcia uchwały o zamiarze likwidacji.

Minister wskazał też, że Specjalny ośrodek szkolno-wychowawczy jest specyficzną placówką oświatową łączącą funkcje wychowawcze i opiekuńcze wobec uczniów posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego i pobierających naukę poza miejscem stałego zamieszkania z funkcją edukacyjną w prowadzonych w ramach ośrodka szkołach. Wskazanie w uchwale uczniom szkół wchodzących w skład likwidowanego ośrodka w [...] miejsca kontynuacji nauki w odpowiedniego typu szkołach mających wejść w skład nowego ośrodka SOSW "[...]" w [...], także powinno dotyczyć szkół już istniejących. Należy podkreślić, że ani ta uchwała ani akt założycielski ośrodka nie wskazują szkół wchodzących w skład zaplanowanego do utworzenia ośrodka, co zdaniem Ministra nie jest właściwe. Wykaz szkół mających wchodzić w skład nowego ośrodka zawarty jest w statucie tego ośrodka, który stanowi załącznik do uchwały nr [...]. Zgodnie z prawem zmian statutu mogą dokonać właściwe organy szkoły/placówki co powoduje, że dana szkoła może nie zostać faktycznie utworzona lub może zostać zlikwidowana z ominięciem art. 89 ustawy – Prawo oświatowe, tj. jedynie poprzez zmianę statutu.

Organ wskazał, że szczególnie istotną okolicznością dla sprawy jest funkcjonowanie, w strukturach SOSW w [...], Specjalnej Szkoły Branżowej I Stopnia nr [...] w [...]. Organ prowadzący podejmując uchwałę nr [...] w sprawie likwidacji ośrodka, jako miejsce kontynuacji nauki uczniów tej szkoły wskazał Specjalną Szkołę Branżową I Stopnia wchodzącą w skład SOSW "[...]" w [...]. Z dokumentów zaś związanych z założeniem tej nowej placówki nie wynika, czy szkoła ta będzie utworzona i w jakich zawodach kształciłaby uczniów. Z danych zgromadzonych w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień [...] września 2020 r. wynika, że w roku szkolnym 2020/2021 w likwidowanej szkole uczy się 9 uczniów w zawodzie pracownik pomocniczy obsługi. W systemie wykazano także, że szkoła prowadzi kształcenie w zawodzie kucharz, ale w tym roku szkolnym nie uczył się w tym zawodzie żaden uczeń. Minister stwierdza, że Powiat [...] nie wypełnił ustawowego warunku zapewnienia kontynuacji kształcenia uczniom likwidowanej branżowej szkoły w innej szkole tego samego typu i nie zapewnił kontynuacji nauki w tym samym, bądź zbliżonym zawodzie. Wskazane wyżej naruszenie art. 89 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe stanowi zdaniem organu wystarczającą przesłankę do wydania negatywnej opinii co do zamiaru likwidacji SOSW w [...]. Organ wskazał nadto, że organ prowadzący w statucie SOSW "[...]" w [...] zaproponował w ramach funkcjonowania tego ośrodka oprócz szkół także internat. Zgodnie z art. 107 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe. dla uczniów uczących się poza miejscem stałego zamieszkania szkoła, w celu zapewnienia prawidłowej realizacji zadań opiekuńczych, w szczególności wspierania prawidłowego rozwoju uczniów, może zorganizować internat. Placówka, a nie szkoła o której mowa wyżej, będąca specjalnym ośrodkiem szkolno-wychowawczym ze swojej definicji przede wszystkim pełni rolę opiekuńczo-wychowawczą i zapewnia miejsce zamieszkania uczniom posiadającym orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego. Szkoły wchodzące w skład ośrodka mają za zadanie zapewnić tym uczniom miejsce realizacji obowiązku szkolnego. Dopiero, zgodnie z § 36 ust. 5 rozporządzenia z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie publicznych placówek oświatowo-wychowawczych, młodzieżowych ośrodków wychowawczych, młodzieżowych ośrodków socjoterapii, specjalnych ośrodków szkolno-wychowawczych, specjalnych ośrodków wychowawczych, ośrodków rewalidacyjno-wychowawczych oraz placówek zapewniających opiekę i wychowanie uczniom w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania, do przedszkola lub szkoły funkcjonujących w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, za zgodą organu prowadzącego ośrodek, mogą również uczęszczać uczniowie niebędący wychowankami ośrodka, posiadający orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydane ze względu na niepełnosprawność, o której mowa w § 32, jeżeli odpowiednio przedszkole lub szkoła dysponują wolnymi miejscami. Zatem, w ocenie Ministra, w skład SOSW nie może wchodzić internat. Postanowienie Ministra Edukacji i Nauki z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] stało się przedmiotem skargi Powiatu [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienie organu I instancji i zobowiązanie [...] Kuratora Oświaty do wydania postanowienia o pozytywnym zaopiniowaniu zamiaru likwidacji SOSW w [...], ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:

1. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego tj.:

- art. 77 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie polegające na rozpoznaniu przedmiotowej sprawy wbrew dyrektywom wynikającym z tego przepisu, w szczególności poprzez brak oceny dowodów w sposób wyczerpujący i miarodajny,

- art. 7 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie skutkujące niewłaściwym zbadaniem istniejącego stanu faktycznego oraz nieuwzględnieniem interesu społecznego,

- art. 107 § 3 w związku z art. 126 k.p.a. poprzez takie sporządzenie uzasadnienia wydanego w sprawie postanowienia, które nie odpowiada przesłankom ww. przepisu ustawy, tak w zakresie ustaleń faktycznych, jak i argumentacji prawnej, na której oparte było rozstrzygnięcie organu administracji,

2. naruszenie przepisu prawa materialnego tj.

- art. 89 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe poprzez jego niezastosowanie skutkujące utrzymaniem w mocy postanowienia [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] marca

2021 r.

W uzasadnieniu skarżący rozszerzył argumentację w zakresie postawionych zarzutów skargi. Skarżący wskazał m.in., że likwidacja Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w [...] z siedzibą przy ul. [...] i szkół wchodzących w jego skład, tj. Szkoły Podstawowej nr [...] Specjalnej, Branżowej Szkoły I Stopnia Specjalnej nr [...], Szkoły Specjalnej Przysposabiającej do Pracy nr [...], wynika z zamiaru wprowadzenia korzystnych dla społeczności lokalnej i zgodnych z oczekiwaniami wspólnoty samorządowej zmian w sieci szkół Powiatu [...], polegających na utworzeniu nowej oświatowej jednostki organizacyjnej pod nazwą Centrum Edukacji, Terapii i Rozwoju Dziecka, które miało rozpocząć swoją działalność z dniem [...] września 2021 roku. Skarżący wskazał, że pierwotnie proponowany termin powstania Centrum ustalono na dzień [...] września 2021 r., jednakże ze względu na przedłużająca się procedurę związaną z powołaniem do życia nowej struktury organizacyjnej, Rada Powiatu [...] podjęła uchwałę nr [...] z dnia [...] sierpnia 2021 r. zmieniającą uchwałę w sprawie utworzenia Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego "[...]" w [...], na mocy, której termin rozpoczęcia działalności w/w jednostki ustalono na dzień [...] września 2022 r. Skarżący wskazał, że Rada Powiatu [...] w Uchwale Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2021 r. zmieniającej uchwałę w sprawie utworzenia Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego "[...]" w [...] wprowadziła zapis w treści załącznika nr 1 do Uchwały nr [...] Rady Powiatu [...] z dnia [...] lutego 2021 r. W sprawie utworzenia Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w [...] "[...]" stanowiącego Akt Założycielski Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego "[...]" w [...] gwarantujący realizację zadań nowo powołanej jednostki oświatowej również w budynku dotychczasowego Zespołu Szkół Specjalnych w [...] przy ulicy [...]. Skarżący nie zgodził się z organem, że "efektem likwidacji byłaby praktycznie zmiana nazwy Ośrodka", głownie ze względu na fakt, że zadania nowej jednostki daleko wykraczają poza dotychczasowy obszar działań Ośrodka, a ponadto zaplanowana zmiana nie dotyczy tylko Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w [...] z siedzibą przy ulicy [...], ale również Zespołu Szkół Specjalnych w [...] z siedzibą przy ulicy [...]. Skarżący wskazał, że gdyby podzielić pogląd Ministra Edukacji i Nauki zakładający, że "wskazanie w uchwale uczniom likwidowanej Szkoły (...) miejsca kontynuacji nauki w tym samym typie szkoły mającej wejść w skład nowego Ośrodka SOSW "[...]" w [...] powinno dotyczyć szkoły już istniejącej" to wykluczałoby w istocie możliwość tworzenia nowych oświatowych jednostek organizacyjnych na bazie dotychczas istniejących, szczególnie wtedy, gdy celem wdrażanej zmiany jest rozszerzenie zakresu działań edukacyjnych i zamiar rozwoju danego obszaru działań edukacyjnych na terenie danej jednostki samorządu terytorialnego. Zdaniem skarżącego obydwa organy wydały opinię w sposób dowolny, pobieżnie analizując zaistniałe fakty z pominięciem kwestii najistotniejszych. Opinie wyrażone przez obydwa organy pozostają w sprzeczności z interesem społeczności lokalnej Powiatu [...], co wynika z braku wnikliwej analizy sytuacji i projektowanych zmian.

W uzupełnieniu skargi nadesłano uchwałę Rady Powiatu [...] Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2021 r. zmieniającej uchwałę w sprawie utworzenia Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego "[...]" w [...] zmieniającą uchwałę w sprawie utworzenia Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego "[...]" w [...].

Minister Edukacji i Nauki w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Organ wskazał nadto, że podjęcie uchwały po wydaniu zaskarżonego postanowienia nie ma wpływu na przedmiotowe postępowanie. Podniósł, że ze stanu faktycznego w dacie wydawania zaskarżonego postanowienia wynikało, że zamierzone przez Powiat [...] działania naruszają art. 89 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe, co wykazano w zaskarżonym postanowieniu. Minister wskazał, że zmiana uchwały Rady Powiatu [...] w zakresie aktu założycielskiego placówki podjęta po wydaniu postanowienia przez Ministra Edukacji i Nauki nie ma wpływu na zaskarżone rozstrzygniecie, a jedynie dowodzi, że Powiat [...] uznał argumenty Ministra zawarte w uzasadnieniu postanowienia. Poza tym wyznaczenie nowej daty utworzenia SOSW "[...]" powoduje powstanie nowej sprawy administracyjnej. Zdaniem organu zaskarżone rozstrzygnięcie wydane w konkretnym stanie prawnym i faktycznym jest, prawidłowe, a uchwała zmieniająca termin i warunki zaplanowanej likwidacji podjęta po wydaniu zaskarżonego postanowienia nie może być podstawą do zmiany tego postanowienia w trybie autokontroli. Jak zostało wykazane, zmiana terminu likwidacji Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego wymaga ponownej opinii organu nadzoru pedagogicznego. Organ wskazał też, że przepisy Prawa oświatowego w sposób szczegółowy regulują zagadnienia związane z organizacją szkół i placówek, pozostawiając w tym względzie ograniczone pole do działania organów prowadzących publiczne placówki. W tym przypadku przepisy nie dopuszczają możliwości tworzenia innej lokalizacji zajęć dla specjalnych ośrodków szkolno-wychowawczych. Minister podtrzymał stanowisko wyrażone w tym zakresie w zaskarżonym postanowieniu. Specjalny ośrodek szkolno-wychowawczy jest przy tym specyficzną placówką, której zasady organizacji regulują przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 11 sierpnia 2017 r. w sprawie publicznych placówek (...). Rozporządzenie to bardzo szczegółowo reguluje zasady działania specjalnego ośrodka szkolno-wychowawczego i nie przewiduje możliwości tworzenia innej lokalizacji prowadzenia zajęć. Ponieważ zamierzenia Powiatu [...] były niezgodne z przepisami oświatowymi zarzut naruszenia zaskarżonym postanowieniem art. 89 ust. 1 Prawa oświatowego jest nieuzasadniony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie podlegała uwzględnieniu.

Zaskarżone postanowienie i postanowienie [...] Kuratora Oświaty nie naruszają prawa materialnego, tj. art. 89 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe, a także prawa procesowego w stopniu, który miałby wpływ na wynik sprawy. Zarzuty skargi Sąd uznał za niezasadne.

W ocenie Sądu organ dokonał niezbędnych ustaleń faktycznych i należycie rozważył materiał dowodowy, zaś uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie pozostawia wątpliwości, co do przyczyn podjętego rozstrzygnięcia. Organy obu instancji przeprowadziły postępowanie w sposób pozwalający stwierdzić, że negatywna opinia o zamiarze likwidacji z dniem [...] sierpnia 2021 r. SOSW w [...] nie była dowolna, a znajdowała oparcie w przepisach prawa.

Podkreślenia przy tym wymaga, że Sąd dokonuje oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu na dzień jego wydania. Działania podjęte zatem po wydaniu zaskarżonego postanowienia nie mogą wpłynąć na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 89 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe, szkoła publiczna,

z zastrzeżeniem ust. 2, 3 i 14-18, może zostać zlikwidowana z końcem roku szkolnego przez organ prowadzący szkołę, po zapewnieniu przez ten organ uczniom możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu, a także kształcącej w tym samym lub zbliżonym zawodzie. Organ prowadzący jest obowiązany, co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji, zawiadomić o zamiarze likwidacji szkoły: rodziców uczniów (w przypadku szkoły dla dorosłych – uczniów), właściwego kuratora oświaty oraz organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do prowadzenia szkół danego typu.

Stosownie do art. 89 ust. 3 ustawy, szkoła lub placówka publiczna prowadzona przez jednostkę samorządu terytorialnego może zostać zlikwidowana po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora oświaty, (...). Opinia, o której mowa jest wydawana w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie do ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania – w przypadku postanowienia wydanego przez kuratora oświaty (art. 89 ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo oświatowe).

Na gruncie poprzednio obowiązującej ustawy o systemie oświaty ugruntowany był pogląd, że opinia wydawana w trybie art. 59 ust. 2 tej ustawy nie jest opinią w ramach nadzoru (v. wyrok NSA z dnia 10 listopada 2006 r. sygn. akt I OSK 258/06, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przepisy ustawy – Prawo oświatowe nie określają kryteriów opiniowania zamiaru likwidacji szkoły. Opinia ta wydawana jest zatem w ramach uznania administracyjnego. Uznanie to nie może mieć charakteru dowolnego. Opinia musi odnosić się do przepisów prawa, nakładających na organ prowadzący szkołę określone obowiązki.

Minister wykazał, że w uchwale o zamiarze likwidacji SOSW w [...] nie wskazano uczniom innej szkoły, w której mieliby kontynuować naukę, jak wymaga tego art. 89 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe.

Zgodzić należy się z organem, że wskazanie w uchwale z dnia 23 lutego 2021 r. szkoły nieistniejącej w momencie podejmowania tej uchwały, nie stanowi wypełnienia ustawowego obowiązku określonego w art.89 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe.

Skoro z przepisu tego wynika, że organ zamierzając zlikwidować szkołę, musi zapewnić uczniom możliwość kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu, to w dniu wydawania opinii przez kuratora czy Ministra, musi już istnieć szkoła wskazana jako miejsce kontynuacji nauki. Wskazanie szkoły, która ma być dopiero utworzona, nie stanowi realizacji powinności określonej w art. 89 ust. 1 Prawa oświatowego. Wyrażony w uchwale zamiar zapewnienia kontynuacji kształcenia specjalnego w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym "[...]" w [...], który miał dopiero powstać, nie stanowił zatem wskazania innej szkoły publicznej tego samego typu, zapewniającej możliwość kontynuowania nauki. Już z tej tylko przyczyny stwierdzić należało, że brak jest podstaw do wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego.

Wskazania wymaga przy tym, że Minister zasadnie zwracał uwagę, że zmian statutu mogą dokonać właściwe organy szkoły/placówki co powoduje, że dana szkoła może nie zostać faktycznie utworzona lub może zostać zlikwidowana z ominięciem art. 89 ustawy – Prawo oświatowe, tj. jedynie przez zmianę statutu.

Późniejsze działania w postaci podjęcia uchwały Rady Powiatu [...] Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2021 r. zmieniającej uchwałę w sprawie utworzenia Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego "[...]" w [...] nie mogły wpłynąć na wynik niniejszej sprawy.

Jednocześnie – w świetle wszystkich okoliczności sprawy – wskazania wymaga, że Sąd nie podziela twierdzenia organu zawartego w zaskarżonym postanowieniu, że efektem likwidacji byłaby w tym przypadku jedynie zmiana nazwy Ośrodka.

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia na dzień jego wydania Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, które miałoby wpływ na wynik sprawy.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w wyroku.