Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 1342/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2004-06-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ: Izba Skarbowa

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA B. Klimowicz, Sędziowie NSA T. Porczyńska (spr.), A. Wrzesińska-Nowacka, Protokolant A. Ratajczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2004 roku sprawy ze skargi D.S. na decyzję Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżony decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 300 zł ( trzysta zł) tytułem kosztów postępowania sadowego.


UZASADNIENIE

I SA/Łd 1342/03

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Izba Skarbowa w Ł., po rozpatrzeniu odwołania D.S. od decyzji Drugiego Urzędu Skarbowego Ł. z dnia [...], określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiąc marzec 2001 r. w kwocie 18.551 zł oraz kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc w tym podatku, za miesiąc kwiecień 2001 r. w wysokości 13.422 zł, utrzymała w mocy decyzję tego Urzędu.

Przedmiotem sporu w tej sprawie jest termin otrzymania przez podatnika prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą A, faktury z dnia [...], wystawionej przez spółkę z o.o. B z siedzibą w B. za telefony komórkowe na kwotę 78.733,80 zł, VAT 17.321,44 zł.

Zgodnie z ustaleniami organu podatkowego I instancji wymieniona faktura wysłana została pocztą w dniu 30.III.2001 r. i otrzymana przez podatnika w kwietniu 2001 r. Odliczenie w miesiącu marcu 2001 r. podatku naliczonego wynikającego z tej faktury - otrzymanej przez podatnika w kwietniu 2001 r. - dokonane zostało z naruszeniem prawa.

Z wyjaśnień podatnika wynika natomiast, że faktura została odebrana przez niego osobiście w siedzibie spółki B w dniu jej wystawienia, a w przesyłce pocztowej oznaczonej nr [...] znajdowała się, poza innymi dokumentami dotyczącymi spółki cywilnej C, której podatnik był wspólnikiem, wyłącznie kopia tej faktury.

Izba Skarbowa podzieliła stanowisko Urzędu Skarbowego zważywszy na oświadczenie głównej księgowej spółki B, zgodnie z którym kopia faktury wraz z oryginałem wysłana została podatnikowi w dniu 30.III.2001 r. listem poleconym na adres spółki cywilnej C za nr nadania [...]. Izba wyjaśniła, że jakkolwiek główna nie zajmowała się wysyłaniem przesyłek pocztowych, to źródłem jej wiedzy w tym zakresie była prowadzona w spółce B księga korespondencyjna dotycząca korespondencji wychodzącej i przychodzącej. W postępowaniu podatkowym ustalono, że wpis w tej księdze jednoznacznie potwierdza, iż faktura VAT została wysłana listem poleconym w dniu 30.III.2001 r. na adres spółki cywilnej C. Powyższe potwierdziła także kontrola krzyżowa zlecona Urzędowi Skarbowemu w B., który ustalił, że na kopii faktury znajdującej się w spółce B widnieje pieczątka nadania na poczcie dnia 30.III.2001 r., która stanowi odbicie pieczątki przystawionej na kopercie. Także w korespondencji prowadzonej z Pocztą Polską wyjaśniono, że nie było możliwe doręczenie adresatowi w Ł. przesyłki nadanej w B. dnia 30.III.2001 r., w dniu jej nadania. Izba wskazała również na oświadczenie złożone przez podatnika w dniu 21.VIII.2001 r., zgodnie z którym oryginały faktur zakupu od spółki B podatnik otrzymywał listem zwykłym lub poleconym w terminie 2 - 3 dni od daty wystawienia faktury. W związku z powyższym Izba stwierdziła, że organ I instancji dokonał wszechstronnej oceny zebranego materiału dowodowego w kwestii terminu otrzymania przez podatnika przedmiotowej faktury. Twierdzeniom pełnomocnika strony dotyczącym osobistego odebrania faktury w dniu 30.III.2001 r. zostały przeciwstawione oświadczenia głównej księgowej spółki B i podatnika, pocztowe dowody nadania oraz pisma Poczty Polskiej. Zdaniem Izby organy podatkowe kierując się zasadą prawdy obiektywnej miały podstawy uznać wymienione dowody za bardziej wiarygodne od wyjaśnień złożonych przez podatnika, tym bardziej, że pełnomocnik nie przedstawił dowodów potwierdzających przedstawioną przez niego wersję zdarzeń. Izba uznała za zasadną odmowę przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka wnioskowanego przez stronę w piśmie z dnia 12.V.2003 r., który to dowód nie mógł być w pełni wiarygodny z uwagi na znaczny upływ czasu. Niezasadny jest zdaniem Izby Skarbowej zarzut odwołania strony dotyczący przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków : P.Z., S.M. i A.S. bez zawiadomienia pełnomocnika strony o miejscu i terminie przesłuchania przez Urząd Skarbowy w B., gdyż dowód ten nie stanowił podstawy rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Izba stwierdziła, że podatnik zapoznał się z aktami sprawy i sporządzał notatki z akt.

Izba podkreśliła, że sprawa rozstrzygnięta została zgodnie z zasadami postępowania ustalonymi przepisami ustawy Ordynacja podatkowa.

W skardze na decyzję Izby Skarbowej skarżący wniósł o jej uchylenie zarzucając, że została wydana z niewłaściwym zastosowaniem art.10 ust.2 i art.19 ust.3 ustawy z dnia 8.I.1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11, poz.50 ze zm./ w wyniku nie ustalenia stanu faktycznego i nie zebrania całości materiału dowodowego, co stanowi naruszenie art.122 i art.187 § 1 ustawy z dnia 29.VIII.1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz.926 ze zm./. Skarżący zarzucił naruszenie : art.121 § 1, 122 i 187 ustawy Ordynacja podatkowa w odniesieniu do sposobu zebrania i oceny dowodów w postępowaniu podatkowym, art.181 tej ustawy w odniesieniu do uznania za dowód w postępowaniu podatkowym oświadczeń nie spełniających kryteriów opisanych w tym przepisie, szczególnie w kontekście zasadniczej wagi tych oświadczeń co do rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, art.178 § 1 i 179 ustawy w odniesieniu do odmowy Urzędu Skarbowego sporządzenia kopii dokumentów zgromadzonych w toku postępowania i art.190 § 1 w odniesieniu do braku zawiadomienia pełnomocnika strony o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków.

W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że odmowa - dopiero w decyzji - przesłuchania w charakterze świadka pracownika zajmującego się korespondencją w spółce cywilnej C była nieuprawniona w świetle art.216 ustawy Ordynacja podatkowa. Pracownik ten w przeciwieństwie do głównej księgowej spółki B, miał bezpośrednią styczność z przesyłką o nr nadania [...]. Znamiennym jest dla skarżącego, że argument iż znaczny upływ czasu czynił niewiarygodnymi zeznania wskazanego przez skarżącego świadka nie został zastosowany przy powołaniu na świadków w miesiącu marcu 2003 r. pracowników spółki B na okoliczność wyjaśnienia zdarzeń mających miejsce w 2001 r. Nadto skarżący wskazuje, że jego pełnomocnik nie został powiadomiony o miejscu i czasie przesłuchania świadków, mimo że w zeznaniu na przykład A.S. pojawia się zapis "Nie zajmowałem się wysyłaniem faktur odbiorcy i nie wiem w jaki sposób faktury zostały dostarczone odbiorcy - A D.S." Potraktowanie oświadczenia skarżącego z dnia 21.VIII.2001 r. jako dowodu potwierdzającego tezę przyjętą przez Izbę Skarbową w kontekście daty otrzymania faktury jest dla skarżącego nadinterpretacją. Wyjaśnił, że oświadczenie jego dotyczyło ogólnych zasad współpracy z firmą B. Fakt otrzymania przez skarżącego faktury w dniu 30.III.2001 r. jest udokumentowany - jak wyjaśnia - rejestracją w ewidencji zakupów pod tą datą i jest zgodny z rzeczywistym przebiegiem wydarzeń. Powyższe potwierdza zdaniem skarżącego fakt istnienia odbicia stempla pocztowego na kopii faktury, a nie na oryginale. Analizując przebieg postępowania podatkowego skarżący wskazuje na uchybienia w terminach, sposobie i formie prowadzenia postępowania przez Urząd Skarbowy.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Rozpoznając sprawę stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1271 ze zm./ stanowiącym, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art.19 ust.3 pkt.1) ustawy z dnia 8.I.1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11, poz.50 ze zm./, obniżenie kwoty podatku należnego następuje nie wcześniej niż w rozliczeniu za miesiąc, w którym podatnik otrzymał fakturę albo dokument celny i nie później niż w rozliczeniu za miesiąc następny, z zastrzeżeniem pkt.2 i 3. Ust. 3a art.19 stanowi, że obniżenie kwoty podatku należnego nie może nastąpić jednak wcześniej niż w miesiącu otrzymania przez nabywcę towaru lub wykonania usługi, albo otrzymania faktury potwierdzającej dokonanie przedpłaty /zaliczki, zadatku, raty/ podlegającej opodatkowaniu. Fakt otrzymania przez skarżącego towaru w miesiącu marcu 2001 r. jest niesporny. Sporna jest natomiast data otrzymania faktury. Określenie tej daty rodzi określone skutki podatkowe wynikające z przepisów powołanej wyżej ustawy. Postępowanie dowodowe mające na celu jej ustalenie powinno być zatem przeprowadzone tak by pozwoliło odtworzyć w sposób nie budzący wątpliwości zdarzenia rodzące skutki podatkowe.

Wbrew stanowisku wyrażonemu w zaskarżonej decyzji oświadczenie głównej księgowej spółki B przedstawione na podstawie zapisów wynikających z księgi korespondencji nie pozwala na jednoznaczne przyjęcie, w świetle zapisu w prowadzonej przez skarżącego ewidencji zakupów i w świetle jego wyjaśnień, że skarżący nie odebrał osobiście oryginału faktury w spółce B w dniu 30.III.2001 r., a w przesyłce o nr nadania [...] znajdował się pierwszy doręczony skarżącemu w miesiącu kwietniu 2001 r. egzemplarz spornej faktury. Jednoznacznym potwierdzeniem powyższego nie są także pozostałe dowody przyjęte przez organy podatkowe jako podstawa uzasadnienia faktu doręczenia faktury w kwietniu 2001 r. Z przywołanej w decyzji Urzędu Skarbowego treści oświadczenia skarżącego z dnia 21.VIII.2001 r. wynika, że oświadczenie to nie odnosi się do jednej spornej faktury, a do sposobu doręczania nabywcom faktur przez spółkę B w ogólności. Nie jest zatem wykluczona możliwość wydania nabywcy faktury - w drodze wyjątku od zasady - bezpośrednio u sprzedawcy. Okolicznością istotną jest, że - jak wynika z treści faktury - za towar zapłacono gotówką w dniu 30.III.2001 r. i w tej dacie towar wydano, a w aktach nie ma innego dokumentu, który byłby wydany skarżącemu na dowód dokonania zapłaty. Także dowody nadania przesyłki na adres spółki cywilnej C i korespondencja z Pocztą Polską stanowią dowód potwierdzający, nie kwestionowany zresztą, fakt doręczenia skarżącemu w kwietniu 2001 r. egzemplarza spornej faktury, ale nie wykluczają możliwości zaistnienia faktu wydania oryginału faktury skarżącemu w dacie zapłaty za towar i odbioru towaru, to jest w dniu 30.III.2001 r. Sąd rozpoznający sprawę podziela prezentowany w orzecznictwie pogląd, że wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy nie mogą być interpretowane na niekorzyść podatnika. Przepis art.122 ustawy z dnia 29.VIII.1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137, poz.926 ze zm./ zobowiązuje organy podatkowe do podejmowania w toku postępowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Organy podatkowe powinny zatem przeprowadzić postępowanie mające na celu sprawdzenie wiarygodności twierdzeń skarżącego co do daty doręczenia faktury, przez ustalenie w drodze dowodu z przesłuchania świadków okoliczności doręczenia skarżącemu faktury w dniu 30.III.2001 r. w spółce B. Między innymi należałoby ustalić, czy w przypadku zapłaty za towar gotówką kupujący może otrzymać jako dowód potwierdzający fakt zapłaty oryginał faktury, czy otrzymuje inny dokument. Ustalenia wymagałoby także jakie dokumenty zawierała przesyłka o nr nadania [...], czy wśród tych dokumentów był oryginał faktury.

Zgodnie z art.191 Ordynacji podatkowej organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona. Ocena wiarygodności wnioskowanego przez stronę dowodu, mogącego mieć znaczenie w sprawie, przed jego przeprowadzeniem narusza zasadę zaufania do organów podatkowych, wyrażoną w art.121 § 1 powołanej ustawy.

Podnieść także należy, że zgodnie z art.190 § 1 powołanej ustawy strona /jej pełnomocnik/ powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków. Bez znaczenia pozostaje okoliczność czy dowody te stanowiły o kierunku rozstrzygnięcia sprawy. Strona stosownie do § 2 wskazanego art. ma prawo brać udział w przeprowadzaniu dowodu, może zadawać pytania i składać wyjaśnienia. Pozbawienie jej tego prawa w toku przeprowadzania dowodu z przesłuchania w charakterze świadków pracowników spółki B mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania.

Naruszenie wskazanych przepisów postępowania podatkowego miało w ocenie Sądu istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem na podstawie art.145 § 1 pkt.1)c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1270 ze zm./ Sąd uwzględnił skargę i uchylił zaskarżoną decyzję. Rozstrzygając sprawę ponownie organy podatkowe uwzględnią wskazaną wyżej ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania, stosownie do atr.153 powołanej ustawy.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art.200, zaś orzeczenie w przedmiocie wykonalności uchylonej decyzji zapadło w trybie art.152 cyt. ustawy.