Wyrok NSA, sygn. akt II SA 1379/89
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1990-02-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 604  Działalność gospodarcza, w tym z udziałem  podmiotów zagranicznych
Hasła tematyczne: Przeciwdziałanie alkoholizmowi
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 77 par. 4, art. 81
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
article: art. 18 ust. 1
journal: Dz.U. 1982 nr 35 poz. 230
law: Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.
article: par. 2 ust. 3, par. 14
journal: Dz.U. 1983 nr 25 poz. 119
law: Rozporządzenie Ministra Handlu Wewnętrznego i Usług z dnia 6 maja 1983 r. w sprawie szczegółowych zasad usytuowania punktów sprzedaży napojów alkoholowych oraz trybu wydawania zezwoleń na sprzedaż tych napojów.
Teza: W sprawach, w których jedną z podstaw odmowy wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych jest wyczerpanie limitu punktów sprzedaży ustalonego dla danego terenu, do spełnienia warunku zakomunikowania stronie faktów znanych organowi z urzędu /art. 77 par. 4 Kpa/ konieczne jest zamieszczenia w aktach sprawy - przed wydaniem decyzji ostatecznej - danych dotyczących liczby takich punktów sprzedaży faktycznie funkcjonujących na danym terenie na podstawie nadal aktualnych zezwoleń.

TEZY

W sprawach, w których jedną z podstaw odmowy wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych jest wyczerpanie limitu punktów sprzedaży ustalonego dla danego terenu, do spełnienia warunku zakomunikowania stronie faktów znanych organowi z urzędu /art. 77 par. 4 Kpa/ konieczne jest zamieszczenia w aktach sprawy - przed wydaniem decyzji ostatecznej - danych dotyczących liczby takich punktów sprzedaży faktycznie funkcjonujących na danym terenie na podstawie nadal aktualnych zezwoleń.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Ewy K. na decyzję Ministra Rynku Wewnętrznego z dnia 31 lipca 1989 r. w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na sprzedaż i podawanie napojów o zawartości powyżej 18 procent alkoholu i na podstawie art. 207 par. 1 i 2 pkt 1 i 3 Kpa uchylił zaskarżoną decyzje oraz poprzedzającą ja decyzje Dyrektora Wydziału Handlu i Usług Urzędu Wojewódzkiego w L., a także - zgodnie z art. 208 Kpa - zasądził od Ministra Rynku Wewnętrznego kwotę dwa tysiące złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego na rzecz skarżącej.


UZASADNIENIE

Minister Rynku Wewnętrznego decyzja z dnia 31 lipca 1989 r. nr IWK-IV/IK/121/89 utrzymał w mocy decyzje Dyrektora Wydziału Handlu i Usług Urzędu Wojewódzkiego w L. z dnia 18 maja 1989 r. nr HU/TT.II.s.7534/23/89, wydana na podstawie art. 12 ust. 2 i 3 oraz art. 18 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi /Dz.U. nr 35 poz. 230 ze zm./ oraz par. 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Handlu Wewnętrznego i Usług z dnia 6 maja 1983 r. w sprawie szczegółowych zasad usytuowania punktów sprzedaży napojów alkoholowych oraz trybu wydawania zezwoleń na sprzedaż tych napojów /Dz.U. nr 25 poz. 119 ze zm./, odmawiającą Ewie K. udzielenia zezwolenia na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych zawierających powyżej 18 procent alkoholu, przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży w restauracji "S." w K.D. przy ul. N. nr 14, albowiem restauracja ta jest usytuowana w odległości 28 m od kościoła i klasztoru, a ponadto limit punktów sprzedaży napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5 procent alkoholu, przyznany dla Miasta i Gminy w K.D., został całkowicie wykorzystany.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję Ewa K. wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji, zarzucając im naruszenie art. 18 ust. 2 ustawy w związku z par. 2 ust. 1 rozporządzenia, cytowanych w decyzjach, oraz niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, polegające na tym, że nie uwzględniono rzeczywistej odległości restauracji od obiektów sakralnych według ich usytuowania, przyjmując wyłącznie odległość granic działek, na których te obiekty się znajdują. Faktyczna odległość tych obiektów wynosi 138 m, licząc od wyjścia z restauracji do bramy klasztoru. Nie wyjaśniono także, czy rzeczywiście wyczerpany jest limit punktów sprzedaży alkoholu, skoro dwie inne restauracje są w kapitalnym remoncie, a trzecia jest warunkowo otwarta do końca sezonu z przeznaczeniem do remontu kapitalnego; innych punktów sprzedaży alkoholu w mieście nie przybyło.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie, podając, że okoliczność niezachowania odległości minimum 100 m od klasztoru wynika z załączonego do akt wyrysu mapy ewidencyjnej gruntów. Wprawdzie w aktach sprawy istotnie brakuje dowodu, który wskazywałby wprost na wykorzystanie limitu punktów sprzedaży, to jednak okoliczność tę podał organ pierwszej instancji w uzasadnieniu swojej decyzji, a następnie podano ja w uzasadnieniu decyzji Ministra.

Naczelny Sąd Administracyjny, badając zgodność zaskarżonej decyzji z prawem, zważył, co następuje:

Jeżeli chodzi o liczbę punktów sprzedaży napojów zwierających więcej niż 4,5 procent alkoholu, to w decyzjach organów obu instancji stwierdzono jedynie ogólnikowo i arbitralnie, że limit przyznany dla miasta i gminy K.D. został w całości wykorzystany. Z zarządzenia Wojewody w sprawie określenia liczby punktów sprzedaży napojów alkoholowych wynika, że dla miasta i gminy K.D. na lata 1987 - 1990 przewidziano 12 takich punktów sprzedaży.

W postępowaniu administracyjnym nie wykazano, ile takich punktów w dniu orzekania w tej sprawie faktycznie funkcjonowało na terenie miasta i gminy K.D. na podstawie zezwoleń nadal ważnych w świetle par. 14 rozporządzenia Ministra Handlu Wewnętrznego i Usług z dnia 6 maja 1983 r. w sprawie szczegółowych zasad usytuowania punktów sprzedaży napojów alkoholowych oraz trybu wydawania zezwoleń na sprzedaż tych napojów /Dz.U. nr 25 poz. 119 ze zm./, ze wskazaniem ich adresów, nazw i podmiotów gospodarczych, które je prowadzą. Dopiero takie dane, zawarte w aktach sprawy przed wydaniem decyzji w tego rodzaju sprawach, mogą być uznane za spełnienie warunku zakomunikowania stronie faktów znanych organowi z urzędu /art. 77 par. 4 Kpa/ oraz warunku umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do tych danych /art. 81 Kpa/. Są to bowiem fakty o istotnym dla takiej sprawy znaczeniu, skoro według przepisów art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi /Dz.U. nr 35 poz. 230 ze zm./ i par. 2 ust. 3 cytowanego wyżej rozporządzenia jedna z podstawowych przesłanek merytorycznego orzekania w sprawie o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych jest liczba punktów sprzedaży ustalona dla danego terenu. W sprawach, w których jedną z podstaw odmowy wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych jest wyczerpanie limitu punktów sprzedaży ustalonego dla danego terenu dopiero wskazanie w aktach sprawy przed wydaniem ostatecznej decyzji danych dotyczących liczby takich punktów sprzedaży faktycznie funkcjonujących na danym terenie na podstawie nadal aktualnych zezwoleń, adresów tych punktów, ich nazw i podmiotów gospodarczych, które je prowadzą, może być uznane za spełnienie warunku zakomunikowania stronie faktów znanych organowi z urzędu /art. 77 par. 4 Kpa/ oraz warunku umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do tych danych /art. 81 Kpa/. W niniejszej sprawie nie tylko nie spełniono powyższych wymagań, lecz również nie wyjaśniono i nie ustosunkowano się do podnoszonych przez skarżącą okoliczności dotyczących nieczynnych dwóch restauracji oraz planowanego w najbliższym czasie zamknięcia trzeciej restauracji. Jest to istotne naruszenie przepisów art. 77 par. 1, art. 80 i 107 par. 3 Kpa w zakresie związanym z przesłanka powyższego limitu punktów sprzedaży.

Trafny jest także zarzut skarżącej co do wykładni przepisów art. 18 ust. 2 cytowanej ustawy i par. 2 ust. 1 omawianego rozporządzenia oraz niewyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności faktycznych dotyczących usytuowania restauracji "S." względem obiektu klasztornego. Ze znajdującego się w aktach wyrysu z mapy ewidencyjnej, na podstawie którego organy orzekające ustaliły odległość, wynika, że rozstrzygające znaczenie nadano długości linii prostych pomiędzy najbliższymi granicami obydwu nieruchomości gruntowych /28 m/ i pomiędzy budynkiem restauracji a budynkiem kościoła klasztornego /82 m/, przeprowadzonych w sposób geometryczny, to jest bez uwzględnienia znajdujących się na tej linii ogrodzeń, zabudowań, faktycznych ciągów pieszych między tymi obiektami, ukształtowania terenu oraz innych warunków, wpływających na zakres sąsiedztwa tych obiektów, w tym również kontaktu wzrokowego i głosowego między nimi.

Taki formalny sposób ustalenia odległości nie uwzględnia celu tego ograniczenia. Skład sądu orzekający w niniejszej sprawie nie podziela poglądu wyrażonego w tym przedmiocie w wyroku z dnia 18 lipca 1988 r. II SA 802/88. Należy bowiem mieć na uwadze, że par. 2 omawianego rozporządzenia jest przepisem wykonawczym do art. 18 ust. 2 cytowanej ustawy, który - wprowadzając zakaz w odniesieniu do wymienionych tam obiektów - posługuje się określeniem "w pobliżu". Z treści tych przepisów wynika, że istotą zawartego w nich zakazu, jego celem, jest ochrona funkcjonowania pewnych obiektów i miejsc, prowadzonej tam działalności oraz przebywających w nich i gromadzących się tam osób przed ewentualnymi negatywnymi skutkami prowadzenia w ich pobliżu sprzedaży napojów alkoholowych. Jeśli więc w par. 2 ust. 1 tego rozporządzenia sprecyzowano, że użyte w ustawie określenie "w pobliżu" oznacza nie bliżej niż 100 m od granicy tych obiektów i miejsc, to sposób obliczania tej odległości w konkretnym wypadku nie może być oderwany od celu zakazu. To zaś oznacza, że przy obliczaniu odległości, o jakiej mowa w par. 2 ust. 1 cytowanego wyżej rozporządzenia, należy uwzględniać konkretne warunki terenowe, istniejące zabudowę i sposób zagospodarowania danego terenu, wpływające zarówno na faktyczne możliwości dojścia od wnioskowanego punktu sprzedaży do wskazanych w przepisie obiektów i miejsc, jak i na zakres kontaktu wzrokowego i głosowego między nimi.

W nawiązaniu do znajdującego się w aktach wyrysu mapy ewidencyjnej terenu skarżąca podała na rozprawie sądowej, że wejście do jej lokalu gastronomicznego znajduje się od strony ul. N., obiekt klasztorny wraz z kościołem zaś odgrodzony jest od pozostałych terenów wysokim murem pełnym i położony jest na wzgórzu, na które prowadzą schody od strony skrzyżowania ulic K., P., K. i C. Miedzy murem klasztornym a ul. P. znajdują się budynki mieszkalne. Skarżąca oświadczyła, że długość drogi od wejścia do jej lokalu przy ul. N. do podnóża schodów prowadzących do obiektu klasztornego, mierzona ulicami, którymi można tam dojść, wynosi 160 m. Okoliczności tych nie analizowano przy wydawaniu decyzji przez organy obu instancji ani pod względem długości najkrótszej drogi możliwej do przejścia między takimi obiektami, ani pod względem zakresu kontaktu wzrokowego i głosowego między nimi. Powoduje to, że nastąpiło naruszenie art. 77 par. 1 Kpa przez to, iż nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla prawidłowego zastosowania przepisów art. 18 ust. 2 ustawy i par. 2 ust. 1 rozporządzenia wyżej omawianych.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 207 par. 1 i 2 pkt 1 i 3 Kpa jak w sentencji wyroku.