Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 604/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6073 Opłaty adiacenckie oraz opłaty za niezagospodarowanie nieruchomości w zakreślonym terminie
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art 98 a, art 134
journal: Dz.U. 2018 poz 121
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity
article: art 156 § 1
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Marian Wolanin Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.L. i W.L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 października 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 290/18 w sprawie ze skargi M.L. i W.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. solidarnie na rzecz W.L. i M.L. kwotę 1120 (tysiąc sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 11 października 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 290/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M.L. i W.L. (dalej także, jako: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.

Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Decyzją z [...] listopada 2012 r. Burmistrz N. ustalił skarżącym opłatę adiacencką w wysokości [...] zł w związku ze wzrostem wartości nieruchomości, na skutek wydania decyzji o zatwierdzeniu podziału nieruchomości, położonej w N., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...].

M.L. i W.L. wystąpili o stwierdzenie nieważności ww. decyzji z [...] listopada 2012 r.

Decyzją z [...] lipca 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. odmówiło stwierdzenie nieważności ww. decyzji.

Skarżący wystąpili z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Następnie złożyli wnioski o dołączenie do akt sprawy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 grudnia 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 2322/16, którym Sąd stwierdził nieważność uchwały Rady miejskiej w N. z [...] kwietnia 2010 r. Nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta N. oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 kwietnia 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 1865/16.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r., utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] lipca 2017 r.

W uzasadnieniu wskazano, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji służy usuwaniu z obrotu prawnego decyzji administracyjnych obarczonych szczególnie ciężkimi wadami. Wady decyzji wyliczone zostały wyczerpująco w art. 156 § 1 pkt 1-7 K.p.a. Wskazano, że nie jest rażącym każde naruszenie prawa, a jedynie takie, któremu można przypisać dodatkowy kwalifikator w postaci rażącego charakteru. Naruszenia prawa mają charakter rażący w takim przypadku, gdy treść załatwienia sprawy wyrażona w decyzji administracyjnej stanowi zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części. W ocenie Kolegium wszystkie przesłanki wskazane w art. 98a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r. poz. 121 ze zm., dalej, jako: u.g.n.) zostały przez Burmistrza N., wydającego decyzję z dnia [...] listopada 2012 r. dochowane. Organ przytoczył następnie treść przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami regulujących procedurę ustalenia opłaty adiacenckiej, a następnie wskazał, że decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. Burmistrz N. zatwierdził podział nieruchomości położonej w N., oznaczonej jako nr [...] na szereg działek. Powyższa decyzja stała się ostateczna w dniu [...] sierpnia 2012 r. W tej dacie obowiązywała uchwała Nr [...] Rady Miejskiej w N. z dnia [...] sierpnia 2008 r. w sprawie ustalenia wysokości stawki opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku jej geodezyjnego podziału ( Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 179, poz. 409), która ustaliła opłatę adiacencką w wysokości 30% różnicy wartości nieruchomości na skutek jej podziału. W przedmiotowej sprawie podstawą ustalenia opłaty adiacenckiej był operat szacunkowy z 18 września 2012 r. sporządzony przez T.T., z którego wynika, że wartość przedmiotowej nieruchomości wzrosła w wyniku jej podziału. Mając na uwadze powyższe ustalenia Kolegium uznało, że decyzja Burmistrza N. z [...] listopada 2012 r. nie zawiera wad, które kwalifikuje się jako wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa. W sprawie nie zostały bowiem naruszone przepisy prawa materialnego.

Odnosząc się do podnoszonych w odwołaniu zarzutów organ wskazał, że okolicznością uzasadniającą wszczęcie postępowania w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej jest podział nieruchomości, który został zatwierdzony decyzją Burmistrza z [...] lipca 2012 r. (w decyzji błędnie wskazano datę [...] września 2012) i decyzja ta pozostaje w obrocie prawnym. Natomiast wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 kwietnia 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 1865/16 dotyczył postępowania prowadzonego w trybie zwykłym, niniejsze postępowanie dotyczy nadzwyczajnego trybu, w którym nie wszystkie okoliczności mogą służyć do stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej.

Na powyższą decyzję skarżący wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Zaskarżonym obecnie wyrokiem Sąd I instancji skargę oddalił. W uzasadnieniu nie podzielił stanowiska skarżących, że w dacie wydania decyzji ustalającej opłatę adiacencką brak było miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, na skutek którego mogło dojść do wzrostu wartości nieruchomości.

Sąd I instancji uznał, że słusznie organ wskazał, że decyzją Burmistrza N. z dnia [...] lipca 2012 r. zatwierdzono podział nieruchomości położonej w mieście N. o nr [...] na szereg działek. Skarżący nie składali od tej decyzji odwołania i decyzja stała się ostateczna w dniu [...] sierpnia 2012 r. Okoliczności te są bezsporne, gdyż nie były kwestionowane przez żadną ze stron postępowania. Z tym też dniem stworzona została możliwość ustalenia opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości będącej przedmiotem podziału. Zgodnie z art. 98a ust. 1 u.g.n. jeżeli w wyniku podziału nieruchomości dokonanego na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego, który wniósł opłaty roczne za cały okres użytkowania tego prawa, wzrośnie jej wartość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może ustalić, w drodze decyzji, opłatę adiacencką z tego tytułu. Wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej ustala rada gminy, w drodze uchwały, w wysokości nie większej niż 30 % różnicy wartości nieruchomości. Ustalenie opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie 3 lat od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale stało się prawomocne. Wartość nieruchomości przed podziałem i po podziale określa się według cen na dzień wydania decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej. Stan nieruchomości przed podziałem przyjmuje się na dzień wydania decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, a stan nieruchomości po podziale przyjmuje się na dzień, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale stało się prawomocne, przy czym nie uwzględnia się części składowych nieruchomości. Przepisy art. 144 ust. 2, art. 146 ust. 1a, art. 147 i art. 148 ust. 1-3 stosuje się odpowiednio (w brzmieniu na datę wydania ww. decyzji).

Przesłankami, których łączne spełnienie umożliwia podjęcie działań zmierzających do ustalenia opłaty adiacenckiej są: dokonanie podziału nieruchomości, podjęcie przez radę danej gminy uchwały w zakresie stawki procentowej opłaty adiacenckiej i wykazanie wzrostu wartości nieruchomości w wyniku dokonanego podziału. Zatem tylko ewidentny, wyraźny, widoczny na pierwszy rzut oka brak wystąpienia tych trzech przesłanek mógłby doprowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej opłatę adiacencką.

Wystąpienie dwóch pierwszych przesłanek nie jest przez skarżących kwestionowane. Zarzuty skarżących w istocie sprowadzają się do zakwestionowania wystąpienia trzeciej przesłanki tj. wzrostu wartości nieruchomości w wyniku dokonanego podziału. Wywody skarżących zmierzają do wykazania wadliwości sporządzonego w sprawie operatu szacunkowego. Wadliwość ta ma polegać na oparciu się przez biegłego, sporządzającego operat szacunkowy z dnia 18 września 2012 r. na planie zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej w N. z dnia [...] kwietnia 2010 r., której to uchwały została stwierdzona nieważność prawomocnym wyrokiem z 6 grudnia 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 2322/16 przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Tym samym skarżący kwestionują w istocie prawidłowość sporządzonego w sprawie operatu szacunkowego. Wady operatu upatrują w przyjęcie przez biegłego wadliwych założeń co do przeznaczenia nieruchomości będących przedmiotem podziału.

Sąd podkreślił, że nadzwyczajny charakter instytucji stwierdzenia nieważności, nie może służyć wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji z powodu dotknięcia jej wadami, które mogą zostać usunięte w rezultacie przeprowadzenia postępowania odwoławczego. Dla stwierdzenia nieważności decyzji, wady te muszą mieć charakter wad ewidentnych, a zarazem wyjątkowo ciężkich, uniemożliwiających sanowanie nieprawidłowej decyzji. Takiego rodzaju wady w odniesieniu do decyzji ustalającej opłatę adiacencką (przez kwestionowanie jedynie sporządzonego operatu szacunkowego) nie zostały przez skarżących wykazane. Zdaniem sądu zastrzeżenia te nie stanowią o rażącym naruszeniu prawa, lecz co najwyżej mogłyby stanowić podstawę weryfikacji decyzji z dnia [...] listopada 2012 r. w zwykłym toku instancji.

Podniesione w skardze argumenty dotyczące skutków stwierdzenia nieważności uchwały Rady Miejskiej w N. z dnia [...] kwietnia 2010 r., o zatwierdzeniu planu zagospodarowania przestrzennego, zdaniem Sądu nie wpływają w sposób bezpośredni na decyzję ustalającą opłatę adiacencką. W rozpatrywanej sprawie podział nieruchomości spowodował wydzielenie działek gruntu, z których każda może się stać przedmiotem zbycia na odrębną własność. Decyzja ta jest w obiegu prawnym, a jej następstwem z mocy art. 98a ust. 1 u.g.n. jest decyzja ustalająca opłatę adiacencką. Decyzja ta została wydana w oparciu o zasadniczy w tej sprawie dowód w postaci operatu szacunkowego.

W ocenie Sądu I instancji stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zasługuje na uwzględnienie. Analiza akt administracyjnych sprawy prowadzi do wniosku, że decyzja z [...] listopada 2012 r. nie jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa, które skutkowałoby stwierdzeniem jej nieważności. Nie można bowiem stwierdzić, że kwestionowana przez skarżących decyzja wydana została wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, aby treść tegoż rozstrzygnięcia pozostawała w wyraźnej i oczywistej sprzeczność z treścią przepisu i aby charakter naruszenia powodował, iż nie może być ona akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa.

Z rozstrzygnięciem tym skarżący nie zgodzili się i wywiedli skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zaskarżając wyrok w całości, zarzucili:

1. na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej, jako: P.p.s.a.) naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 98a u.g.n. w zw. z art. 134 u.g.n. (w brzmieniu obowiązującym w dniu [...] listopada 2012 r.) poprzez ich nieprawidłową wykładnię i oddalenie skargi w sytuacji, gdy decyzja z dnia [...] listopada 2012 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 98a u.g.n. w zw. z art. 134 u.g.n. wadliwego ustalenia "stanu prawnego nieruchomości" i w konsekwencji wartości nieruchomości wobec wadliwego uznania, iż nieruchomość położona w N. oznaczona jako dz. nr [...] przeznaczona była w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę jednorodzinną z usługami w sytuacji, gdy nieruchomość ta stanowiła grunt rolny w dacie wydania decyzji z [...] listopada 2012 r., na skutek wyeliminowania z obrotu prawnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ze skutkiem ex tunc;

2. na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. naruszenie przepisu postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi pomimo, iż koniecznym i zasadnym było uchylenie zaskarżonych decyzji nadzorczych Kolegium jako wydanych z naruszeniem przepisu prawa materialnego art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. skoro pomimo wydania decyzji z dnia [...] listopada 2012 r. z rażącym naruszeniem prawa, przedmiotowymi decyzjami nie stwierdzono jej nieważności.

Mając powyższe na uwadze wniesiono o "zmianę zaskarżonego wyroku i uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2017 r. oraz decyzji w/w organu z dnia [...] lipca 2017 r." oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania sądowoadministracyjnego wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono stosowaną argumentację.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie wskazać należy, iż Przewodniczący Wydziału I Izby Ogólnoadministracyjnej NSA, zarządzeniem z dnia 4 listopada 2021 r., wydanym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.), skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Strony zostały powiadomione o możliwości zajęcia stanowiska w sprawie w granicach zarzutów złożonej skargi kasacyjnej.

Stosownie do treści art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Granice te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu. Administracyjnego. Wobec niestwierdzenia przesłanek nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał oceny podstaw i zarzutów kasacyjnych, które okazały się zasadne.

W pierwszej kolejności, przed odniesieniem się do zarzutów skargi kasacyjnej, należy przypomnieć, że kontrola Sądu dotyczy decyzji administracyjnej wydanej w jednym z nadzwyczajnych trybów wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej, a mianowicie w trybie przewidzianym w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Poza sporem pozostaje okoliczność, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem nadzwyczajnym i stanowi formę nadzoru. Postępowanie nadzorcze prowadzone jest na podstawie art. 156-158 K.p.a. i podlega takim samym regułom procesowym, jak postępowanie zwykłe z tym, że odmienny jest przedmiot obu postępowań. W postępowaniu zwykłym organ zmierza do wyjaśnienia stanu faktycznego i rozstrzyga merytorycznie sprawę, zaś w postępowaniu nadzorczym przedmiotem oceny jest decyzja i ustalenie, czy została ona wydana z wadami, o których stanowi art. 156 § 1 K.p.a. Tym samym Kolegium prowadząc postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza N. z [...] listopada 2012 r., nie rozstrzygało ponownie w sprawie będącej przedmiotem tej decyzji, a tylko badało, czy decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa stanowiącym przesłanki stwierdzenia jej nieważności.

Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji określone zostały enumeratywnie w art. 156 § 1 K.p.a. W przypadku ustalenia przez organ zaistnienia przynajmniej jednej z nich, organ ten ma obowiązek stwierdzić nieważność decyzji, chyba, że zachodzi sytuacja, o której mowa w art. 156 § 2 K.p.a. Z uwagi jednak na fakt, że stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 § 1 K.p.a.), może mieć ono miejsce tylko wtedy, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. Rację ma zatem Sąd I instancji wskazując, że nie każdy (nawet uzasadniony) zarzut naruszenia prawa może być skuteczną podstawą wzruszenia decyzji w tym trybie.

W myśl art. 98a ust. 1 u.g.n., w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji z [...] listopada 2012 r., jeżeli w wyniku podziału nieruchomości dokonanego na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego, który wniósł opłaty roczne za cały okres użytkowania tego prawa, wzrośnie jej wartość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może ustalić, w drodze decyzji, opłatę adiacencką z tego tytułu. Wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej ustala rada gminy, w drodze uchwały, w wysokości nie większej niż 30 % różnicy wartości nieruchomości. Ustalenie opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie 3 lat od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale stało się prawomocne. Wartość nieruchomości przed podziałem i po podziale określa się według cen na dzień wydania decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej. Stan nieruchomości przed podziałem przyjmuje się na dzień wydania decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, a stan nieruchomości po podziale przyjmuje się na dzień, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale stało się prawomocne, przy czym nie uwzględnia się części składowych nieruchomości. Przepisy art. 144 ust. 2, art. 146 ust. 1a, art. 147 i art. 148 ust. 1-3 stosuje się odpowiednio.

Podstawą ustalenia wysokości opłaty adiacenckiej dla skarżących kasacyjnie był operat szacunkowy z dnia 18 września 2012 r. sporządzony przez T.T. Z operatu tego wynika, że wartość przedmiotowej nieruchomości wzrosła w wyniku jej podziału. Rzeczoznawca, określając wzrost wartości nieruchomości w wyniku podziału, miał na uwadze fakt, że sporna nieruchomość położona w N., oznaczona jako dz. nr [...], przeznaczona była w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę jednorodzinną z usługami. Jak wynika z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r. poz. 647 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dniu wydana decyzji z [...] listopada 2012 r., oddziaływanie planu miejscowego na sposób wykonywania praw do nieruchomości dokonuje się poprzez określenie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenów i warunków ich zabudowy. Rzeczoznawca majątkowy przyjął zatem przeznaczenie terenu, określone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (zawartym w uchwale Rady Miejskiej w N. z [...] kwietnia 2010 r. Nr [...]), jako podstawę do wyceny nieruchomości i w konsekwencji przyjął także do porównań nieruchomości podobne o takim samym przeznaczeniu. Tymczasem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 6 grudnia 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 2322/16, stwierdził nieważność powołanej uchwały Rady Miejskiej w N. z [...] kwietnia 2010 r. Nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta N. Stwierdzenie nieważności wywołało skutki ex tunc, tzn., że powołana uchwała stała się nieważna już od chwili jej podjęcia, a zatem jest prawnie bezskuteczna.

Na tle rozpoznawanej sprawy oznacza to tyle, że dla ustalenia wysokości opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku jej podziału, nie można było przyjąć przeznaczenia spornej nieruchomości, określonego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (także nieruchomości przyjętych do porównań o takim przeznaczeniu dla oszacowania wartości nieruchomości wycenianej). Takie działanie spowodowało ustalenie wzrostu wartości nieruchomości w odniesieniu do jej planistycznego przeznaczenia pod zabudowę jednorodzinną z usługami, gdy tymczasem następcze stwierdzenie nieważności planu miejscowego pozbawiło tę nieruchomość wskazanego przeznaczenia. Oszacowana wartość nieruchomości i określony jej wzrost w wyniku podziału utraciły w konsekwencji punkt odniesienia co do jej planistycznego przeznaczenia. Inna bowiem jest wartość nieruchomości o przeznaczeniu pod zabudowę jednorodzinną z usługami, a inna jeśli nieruchomość ma charakter rolny.

W związku z powyższym decyzja z [...] listopada 2012 r. wydana została z naruszeniem prawa, tj. z naruszeniem tej części normatywnej art. 98a u.g.n., według której wartość nieruchomości i jej wzrost powinien uwzględniać jej stan, w tym stan planistyczny (przeznaczenie w planie miejscowym).

Niezasadne jest odsyłanie skarżących kasacyjnie przez Sąd I instancji na drogę postępowania "zwykłego" albowiem istniejący w sprawie stan faktyczny i prawny z oczywistych względów nie pozwalał na zakwestionowanie w postępowaniu odwoławczym od decyzji z [...] listopada 2012 r. okoliczności związanych ze stwierdzeniem przez sąd administracyjny nieważności uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, skoro stwierdzenie to nastąpiło dopiero w 2016 r. Brak jest również w niniejszej sprawie podstaw do wznowienia postępowania zakończonego wydaniem decyzji z [...] listopada 2012 r. - nie wystąpiła bowiem żadna z przesłanek określonych w art. 145 § 1 K.p.a. Z tych względów należało przyjąć, że wskazane wyżej naruszenie prawa miało charakter rażący w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., skoro oszacowana wartość nieruchomości i jej wzrost nie były adekwatne do jej faktycznego przeznaczenia, a odnosiły się do przeznaczenia, które zostało skutecznie podważone w wyniku sądowego stwierdzenia nieważności planu miejscowego. Wyeliminowanie z obrotu prawnego w 2016 r. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przez sąd administracyjny ze skutkiem ex tunc spowodowało, że decyzja z 2012 r. wydana została z rażącym naruszeniem art. 98a u.g.n. Dla oceny zaistnienia rażącego naruszenia prawa przy wydaniu decyzji z [...] listopada 2012 r. nie ma przy tym znaczenia, że w dniu jej wydania i w czasie sporządzania przez biegłego operatu szacunkowego plan miejscowy funkcjonował w obrocie prawnym. Rażące naruszenie prawa, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., jest bowiem okolicznością mogącą zaistnieć niezależnie od woli i wiedzy organu, który wydał taką decyzję. W niniejszej sprawie wada prawna decyzji z [...] listopada 2012 r. wyniknęła z następczej oceny prawnej planu miejscowego i jego wyeliminowania z obrotu prawnego przez sąd administracyjny ze skutkiem ex tunc.

Z tych względów zaskarżony wyrok należało uchylić. Uznając zaś, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę i uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] lipca 2017 r. nr [...].

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 193 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono w myśl art. 200, art. 203 pkt 1 i art. 205 § 2 P.p.s.a.