Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1544/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-03-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6210 Dodatek mieszkaniowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Sławomir Antoniuk Sędzia WSA – Danuta Kania (sprawozdawca) Sędzia WSA – Andrzej Kołodziej Protokolant – specjalista Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2015 r. sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Burmistrza Gminy K. z dnia [...] kwietnia 2014 r.; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.


UZASADNIENIE

Burmistrz Gminy K. decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...], działając na podstawie art. 7 ust. 1a, ust. 3, ust. 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (tekst jedn. z 2013 r., poz. 966 ze zm.), odmówił Z. M. przyznania dodatku mieszkaniowego.

W uzasadnieniu podał, że ze złożonego przez stronę w dniu [...] marca 2014r. wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego wynika, iż posiada ona tytuł prawny do lokalu mieszkalnego położonego w K. przy ul. W. o powierzchni użytkowej 37,87 m2, w którym prowadzi 2-osobowe gospodarstwo domowe, a w deklaracji o wysokości dochodów członków gospodarstwa domowego oświadczyła, że jej gospodarstwo domowe składa się z dwóch osób. Dochody gospodarstwa domowego z trzech ostatnich miesięcy stanowi kwota 3278,55 zł, średni dochód na jednego członka gospodarstwa domowego wynosi 1639,28 zł, co stanowi miesięcznie 546,43 zł, a wydatki za mieszkanie za ostatni miesiąc wynoszą 178,81 zł. Strona spełnia zatem podstawowe przesłanki niezbędne do przyznania dodatku mieszkaniowego.

Dalej organ wskazał, iż do wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego strona dołączyła zawiadomienie o wysokości opłat Wspólnoty Mieszkaniowej ul. W., z którego wynika, iż w lokalu przy ul. W. ponoszone są opłaty za jedną osobę. W związku z powyższym organ powziął wątpliwości co do liczby osób faktycznie stale zamieszkujących i gospodarujących w powyższym lokalu.

W dniu 18 marca 2014 r. przeprowadzono rozmowę telefoniczną celem ustalenia dogodnego terminu na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. Telefon odebrała E. L. przedstawiając się jako córka skarżącej. Na podstawie rozmowy organ ustalił, iż Z. M. jest osobą ciężko chorą i obecnie przebywa pod adresem ul. S. w K. Z uwagi na chorobę matki, córka odmówiła ustalenia dogodnego terminu na przeprowadzenie wywiadu oraz zażądała zniszczenia wniosku, zaś organ pouczył ją, iż skarżąca może wystąpić z podaniem o wycofanie wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego. W dniu 4 kwietnia 2014 r. pracownik Ośrodka Pomocy Społecznej podjął próbę przeprowadzenia wywiadu środowiskowego pod adresem ul. W. i zastano tam M. M., który jest wpisany do składu gospodarstwa domowego. Wymieniony zeznał, że matka – Z. M. jest umierająca i przebywa pod opieką córki E. L. pod adresem ul. S. W tym samym dniu podjęto również próbę przeprowadzenia wywiadu ze skarżącą pod wskazanym adresem. Córka skarżącej uniemożliwiła jednak przeprowadzenie wywiadu z matką, nie wpuściła pracownika do lokalu nr [...], w którym przebywa Z. M. oraz odmówiła składania zeznań. Natomiast z zeznań T. L. – zięcia Z. M. - wynika, iż to właśnie córka została upoważniona przez matkę do dokonywania opłat za mieszkanie.

Następnie organ wskazał, iż głównym celem przyznania dodatku mieszkaniowego jest pomoc osobie - znajdującej się w trudnej sytuacji materialnej i spełniającej wymogi ustawy - w pokryciu kosztów utrzymania lokalu, w którym osoba zamieszkuje. Dodatek mieszkaniowy nie może natomiast służyć do pokrywania kosztów utrzymania lokalu, w którym osoba ubiegająca się o dodatek mieszkaniowy nie zamieszkuje. Zatem, pomimo spełnienia ustawowych kryteriów, nie może skutecznie ubiegać się o dodatek mieszkaniowy. O stałym zamieszkiwaniu w lokalu można mówić tylko wtedy, gdy w tym właśnie lokalu skoncentrowane są podstawowe sprawy rodzinne, osobiste i majątkowe wnioskodawcy. Natomiast z zeznań T. L. wynika, że to właśnie w lokalu przy ul. S. znajduje się centrum życiowe strony, gdyż w tym lokalu udzielana jest jej pomoc medyczna, a nadto, że Z. M. użyczyła lokalu przy ul. W. synowi M. M.

Przepis art. 7 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wprowadził instytucję wywiadu środowiskowego, mającą na celu dokładne ustalenie faktycznego stanu majątkowego wnioskodawcy oraz faktycznej liczby osób wspólnie stale zamieszkujących i gospodarujących z wnioskodawcą. Wywiad środowiskowy przeprowadza stosownie do treści art. 7 ust. 4 ww. ustawy, upoważniony pracownik organu, który może żądać w toku przeprowadzania wywiadu oświadczenia o stanie majątkowym wnioskodawcy i innych członków gospodarstwa domowego. Brak przeprowadzenia wywiadu, a zatem niemożność uzyskania wymaganego prawem oświadczenia, ma bezpośredni wpływ na podjętą w rozpatrywanej sprawie decyzję administracyjną. W tej sytuacji, organ wobec niemożności przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, nie mógł zgromadzić całego materiału dowodowego niezbędnego do wydania na rzecz strony decyzji pozytywnej, zaś w toku postępowania administracyjnego ustalono, iż Z. M. na stałe przebywa pod adresem ul. S.

W odwołaniu z dnia [...] kwietnia 2014 r. od powyższej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. Z. M. podała, że czasowo przebywa w lokalu córki przy ul. S. w K., gdzie jest objęta hospicjum domowym i ma to związek z jej chorobą oraz m.in. organizacją opieki nad nią. Podkreśliła przy tym, że nie utraciła faktycznego kontaktu z mieszkaniem na ul. W., dba o nie i ponosi koszty związane z jego eksploatacją. W mieszkaniu przy ul. W. nadal znajduje się jej centrum życiowe. Zaznaczyła, że wyeliminowanie osób chorych, które czasowo znajdują się poza stałym miejscem zamieszkania, w szpitalu czy w hospicjum domowym, narusza art. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych w związku z art. 75 ust. 1 Konstytucji RP. Strona wniosła o rozstrzygnięcie sprawy przez organ w trybie autokontroli, zaś w przypadku nie uwzględnienia tego wniosku o przekazanie odwołania do organu wyższego stopnia. Podkreśliła, iż - jak stwierdził sam organ w zaskarżonej decyzji - spełnia niezbędne przesłanki do przyznania jej dodatku mieszkaniowego

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...], mając za podstawę art. 127 § 2 oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu podało, że ustawa o dodatkach mieszkaniowych ma na celu realizację przez państwo pomocy uboższym obywatelom w zakresie kosztów utrzymania lokali. Stosownie do art. 7 ust. 1 ww. ustawy dodatek mieszkaniowy przyznaje, na wniosek osoby uprawnionej, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji administracyjnej, a w myśl art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy, dodatek mieszkaniowy, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 3 i 4, przysługuje najemcom oraz podnąjemcom lokali mieszkalnych. Z kolei zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy, dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku, z zastrzeżeniem art. 6 ust. 8.

Dalej Kolegium wskazało, iż stosownie do art. 4, przez gospodarstwo domowe rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy, samodzielnie zajmującą lokal albo gospodarstwo prowadzone przez tę osobę wspólnie z małżonkiem i innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi, które swoje prawa do zamieszkiwania w lokalu wywodzą z prawa tej osoby. Natomiast dodatek mieszkaniowy nie może służyć do pokrywania kosztów utrzymania lokalu, w którym osoba ubiegająca się o dodatek nie zamieszkuje. W sytuacji, gdy osoba uprawniona do zajmowania lokalu faktycznie w tym lokalu nie mieszka, to choćby nawet spełniała ustawowe kryteria dotyczące wysokości dochodu oraz przysługującej powierzchni normatywnej, nie może skutecznie ubiegać się o dodatek mieszkaniowy. Warunkiem uprawniającym do otrzymania dodatku mieszkaniowego jest bowiem faktyczne zamieszkiwanie wnioskodawcy i prowadzenie przez niego gospodarstwa domowego w lokalu, do którego przysługuje mu tytuł prawny. Powyższy obowiązek wynika z literalnej wykładni art. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, zgodnie z którym przez gospodarstwo domowe rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy, samodzielnie zajmującą lokal albo gospodarstwo prowadzone przez tę osobę wspólnie z małżonkiem i innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi, które swoje prawa do zamieszkiwania w lokalu wywodzą z prawa tej osoby. Ustawodawca w powyższym przepisie wskazał na konieczność korzystania z danego lokalu zgodnie z jego przeznaczeniem, bo taki jest cel wspomnianej ustawy, której przepisy mają umożliwić osobom, nie mogącym uiścić opłat za zajmowany lokal, pomoc w tym zakresie. Świadczą o tym zwroty "osobom mieszkającym" (art. 2 ust. 1 pkt 2), "osobom zajmującym" (art. 2 ust. 1 pkt 5).

Skoro przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych nie precyzują, jak rozumieć pojęcie zamieszkiwania czy zajmowania lokalu, oceniając stan faktyczny i prawny w tym zakresie należy mieć na względzie poglądy doktryny i judykaturę przedmiotu wypracowane na gruncie prawa cywilnego. Zgodnie z art. 25 Kodeksu cywilnego miejscem zamieszkania jest miejscowość, w której dana osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu. O wypełnieniu jego przesłanek świadczą dwie okoliczności, tj. zewnętrzna, czyli faktyczne przebywanie, oraz wewnętrzna, czyli zamiar stałego pobytu. Ustalenie zamiaru powinno nastąpić w oparciu o kryteria zobiektywizowane, świadczące o woli skoncentrowania swoich spraw w danej miejscowości. Stałe zamieszkiwanie generalnie powiązane jest z tzw. centrum życiowym wnioskodawcy, tj. miejscem gdzie przebywa on z zamiarem stałego pobytu. Pobyt stały zaś oznacza zamieszkiwanie w danej miejscowości pod oznaczonym adresem z wolą koncentracji w tym miejscu swoich spraw życiowych, w tym osobowych i majątkowych interesów. Centrum życiowe oznacza więc miejsce, w którym dana osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu, gdzie ześrodkowane są wszystkie jej podstawowe sprawy życiowe, gdzie zgromadziła swoje podstawowe przedmioty potrzebne do egzystencji, a więc upraszczając miejsce, w którym stale przebywa, śpi, gotuje, pierze, czyli tam gdzie spełnia swoje podstawowe potrzeby bytowe (vide: wyrok NSA z dnia 21 września 2011 r. sygn. akt I OSK 581/11).

Tymczasem z akt przedmiotowej sprawy wynika, iż skarżąca ma blisko 80 lat i cierpi na chorobę onkologiczną. Od początku 2014 r. zamieszkuje w mieszkaniu nr [...] przy ul. S. [...] w hospicjum domowym. W miejscu tym koncentruje się cała sfera jej życia. Jest osobą obłożnie chorą, całkowicie niesamodzielną, zdaną na opiekę córki. Nie zamieszkuje i nie prowadzi gospodarstwa domowego w mieszkaniu przy ul. W. w K., w którym obecnie zamieszkuje jej syn. Zatem skarżąca ubiega się o przyznanie dodatku mieszkaniowego na mieszkanie, w którym nie przebywa na stałe.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Z. M. wniosła o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w całości zarzucając naruszenie art. 10 k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie sprawy bez jej udziału w postępowaniu. W uzasadnieniu podała, że nie została powiadomiona, iż toczy się postępowanie odwoławcze w jej sprawie. Nie została poinformowana o terminie zakończenia postępowania, nie miała możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz złożenia wniosków i dowodów mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Nadto skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów art. 7 i 77 k.p.a., poprzez naruszenie przez organ zasady praworządności oraz zaniechanie podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie natomiast do art. 134 § 1 i § 2 p.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, przy czym sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Oceniając niniejszą sprawę w świetle powyższych kryteriów Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.

Postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją zostało zainicjowane wnioskiem Z. M. z dnia [...] marca 2014 r. o przyznanie dodatku mieszkaniowego na pokrycie opłat za zajmowany lokal mieszkalny nr [...] przy ul. W. w K.

Zasady i tryb przyznawania, ustalania wysokości i wypłacania dodatków mieszkaniowych oraz właściwość organów w tych sprawach regulują przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 966 ze zm.). oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817 ze zm.) wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 9 ww. ustawy.

Podkreślenia wymaga, iż regulacje zawarte w ustawie o dodatkach mieszkaniowych zmierzają do wsparcia tych osób, które z przyczyn obiektywnych, niezależnych od ich woli, znalazły się w trudnej sytuacji materialnej i nie są w stanie pokryć bieżących wydatków na zajmowane mieszkanie. Dodatek mieszkaniowy jest bowiem jedną z form pomocy społecznej kierowanej do osób, których sytuacja materialna uniemożliwia opłacanie zajmowanego mieszkania w warunkach urynkowienia czynszów mieszkaniowych. Pomoc społeczna, co należy zaakcentować, stwarza możliwość przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych tym osobom, które nie są w stanie same ich pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. W szczególności dotyczy to osób niezdolnych do pracy ze względu na wiek bądź stan zdrowia, które nie są w stanie samodzielnie, bez pomocy państwa, zaspokoić niezbędnych potrzeb życiowych. Pomoc społeczna wspiera takie właśnie osoby w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb oraz życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zasadą wspierania powinno być zapewnienie uzyskiwania tego wsparcia na równych zasadach dla wszystkich. Jego prawny charakter można najogólniej określić jako szczególne świadczenie pieniężne wypłacane przez gminę na rzecz wskazanych w ustawie osób o niskich dochodach, znajdujących się w trudnej sytuacji, którym przysługuje tytuł prawny do lokalu, w celu umożliwienia im zapłaty czynszu oraz pokrycia innych obciążających je wydatków na zajmowany lokal (v. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 1996 r. sygn. akt OPK 12/96, publ. ONSA 1997, z. 1, poz. 10).

Stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1 (mającym tytuł prawny do lokalu mieszkalnego), jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku z zastrzeżeniem art. 6 ust. 8. Definicja dochodu zamieszczona została w art. 3 ust. 3 ww. ustawy. Zgodnie natomiast z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy, normatywna powierzchnia lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego, w którym znajduje się tylko jeden lokal mieszkalny (dom jednorodzinny) zwana "powierzchnią normatywną", w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać 40 m2 dla 2 osób, przy czym dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa lokalu nie przekracza powierzchni normatywnej o więcej niż 30% (ust. 5).

Jak ustalił organ I instancji na podstawie złożonego przez skarżącą wniosku, posiada ona tytuł prawny do lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. W. w K. o powierzchni użytkowej 37,87 m2, w którym prowadzi 2-osobowe gospodarstwo domowe, a w deklaracji o wysokości dochodów członków gospodarstwa domowego oświadczyła, że jej gospodarstwo domowe składa się z dwóch osób. Dochody gospodarstwa domowego z trzech ostatnich miesięcy stanowi kwota 3278,55 zł, średni dochód na jednego członka gospodarstwa domowego wynosi 1639,28 zł, co stanowi miesięcznie 546,43 zł, a opłaty za ww. lokal za ostatni miesiąc wynoszą 178,81 zł.

W świetle powyższego, organ stwierdził, iż skarżąca spełnia podstawowe przesłanki przyznania dodatku mieszkaniowego określone w powołanych wyżej przepisach. Wskazał jednak, a stanowisko to podzielił organ odwoławczy, że przyczyną odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego jest okoliczność niezamieszkiwania skarżącej w ww. lokalu i nieprowadzenia w nim gospodarstwa domowego w rozumieniu art. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Podkreślił, iż skarżąca, z powodu choroby onkologicznej mieszka w lokalu nr [...] przy ul. S. i tam skoncentrowane są jej sprawy rodzinne, osobiste i majątkowe. Skarżąca zatem ubiega się o przyznanie dodatku mieszkaniowego na lokal, w którym nie przebywa na stałe, co wyklucza przyznanie jej wnioskowanego wsparcia.

Sąd w składzie orzekającym nie podziela powyższego stanowiska, które sprowadza się do przyjęcia, że choroba skarżącej oraz okoliczności związane z leczeniem i zapewnieniem stosownej opieki, powodują uznanie, że nie spełnia ona przesłanek zawartych w ustawie o dodatkach mieszkaniowych. Nie ma bowiem racji organ twierdząc, że przyznanie dodatku mieszkaniowego wiąże się z koniecznością stałego, fizycznego przebywania i gospodarowania w przedmiotowym lokalu, nawet w sytuacji czasowego poza nim przebywania z przyczyn niezależnych od osoby ubiegającej się o to świadczenie.

Zgodnie z art. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych przez gospodarstwo domowe rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy, samodzielnie zajmującą lokal albo gospodarstwo prowadzone przez tę osobę wspólnie z małżonkiem i innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi, które swoje prawa do zamieszkiwania w lokalu wywodzą z prawa tej osoby. Z powyższego wynika, że przesłanką uprawniającą do otrzymania dodatku mieszkaniowego jest "zajmowanie lokalu" przez osobę wnioskującą o przedmiotowe wsparcie. Przy czym "zajmowanie lokalu" zawiera w sobie element faktyczny, który odzwierciedla wolę zamieszkiwania w lokalu, tj. wolę przebywania w nim z zamiarem stałego pobytu, oraz element prawny, rozumiany jako tytuł prawny do lokalu.

Zdaniem Sądu, organy obydwu instancji błędnie przyjęły, że skarżąca tak rozumianej przesłanki "zajmowania lokalu" nie spełnia.

Skarżąca wprawdzie przebywa aktualnie w mieszkaniu należącym do córki, jednak jest to związane z chorobą na którą cierpi, zapewnieniem jej prawidłowej opieki medycznej oraz rodzinnego wsparcia. Przyczyną takiego stanu rzeczy jest zatem zdarzenie losowe, niezależne od woli skarżącej. Jak podkreśliła sama skarżąca w odwołaniu od decyzji organu I instancji, w mieszkaniu córki przebywa czasowo, co ma bezpośredni związek z chorobą i zorganizowaniem prawidłowej opieki. Jednocześnie zaznaczyła, że przebywając czasowo poza miejscem zamieszkania nie straciła z nim faktycznego kontaktu, bowiem dokonuje wszelkich opłat i uczestniczy w zarządzaniu nieruchomością za pośrednictwem syna upoważnionego do jej reprezentowania. Opłaty związane z eksploatacją mieszkania objęte są wspólnym budżetem - jej oraz syna. Skarżąca zaprzeczyła, jakoby jej centrum życiowe - z jej własnej woli - zostało przeniesione do mieszkania córki, w którym przebywa jedynie na czas choroby.

Z powyższego wynika, iż skarżąca, jakkolwiek zaspokaja część swoich potrzeb życiowych przebywając - w związku z chorobą - w mieszkaniu córki, to jednak zachowuje prawo do zamieszkania w lokalu nr [...] przy ul. W. i brak jest podstaw do twierdzenia, że utraciła z nim faktyczny kontakt. W lokalu tym nadal znajduje się centrum życiowe skarżącej, co wprost wynika z treści odwołania. Przyjęcie odmiennego w tym zakresie stanowiska - jak to uczyniły organy orzekające - prowadziłoby do nieuzasadnionego wyeliminowania osób przebywających czasowo poza miejscem zamieszkania - w tym osób chorych, wymagających odpowiednio zorganizowanej opieki i wsparcia rodziny - z grona obywateli, którym przysługuje prawo do korzystania z dodatku mieszkaniowego. W konsekwencji, w pewnych przypadkach, byłoby skazywaniem ich na bezdomność, co uchybiałoby nie tylko treści art. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, ale przede wszystkim prowadziłoby do naruszenia art. 75 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Przepis ten stanowi, iż władze publiczne zobligowane są do prowadzenia polityki sprzyjającej zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych obywateli, a w szczególności zobowiązane są do przeciwdziałania bezdomności, wspierania rozwoju budownictwa socjalnego oraz popierania działań obywateli zmierzających do uzyskania własnego mieszkania.

Zaznaczenia wymaga, iż zgodnie z poglądem przyjętym w orzecznictwie, osobom czasowo przebywającym poza stałym miejscem zamieszkania, tj. studentom, osobom odbywającym karę pozbawienia wolności, przysługuje prawo do dodatku mieszkaniowego, który przyznawany jest dla lokalu stałego miejsca zamieszkania (por. wyroki WSA w Krakowie: z dnia 3 kwietnia 2008 r. o sygn. akt III SA/Kr 959/07, z dnia 20 maja 2014 r. o sygn. akt III SA/Kr 1506/13; publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem wyłączenie z kręgu osób uprawnionych do tego dodatku osób poważnie chorych, których stan wymaga przebywania poza stałym miejscem zamieszkania (w szpitalu czy hospicjum), narusza konstytucyjną zasadę demokratycznego państwa prawa urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej oraz zasadę równości obywateli wobec prawa (art. 2 i 32 Konstytucji).

Powyższej oceny w okolicznościach niniejszej sprawy nie może zmienić, powoływana przez organ I instancji, okoliczność załączenia do wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego zawiadomienia Wspólnoty mieszkaniowej ul. W. o wysokości opłat z dnia [...] marca 2014 r., z którego - zdaniem organu - wynika, że opłaty za lokal nr [...] ponoszone są za jedną osobę. Zawiadomienie to, jak wynika z jego treści, dotyczy okresu od dnia 1 marca 2014 r., a w tym czasie, co nie jest kwestią sporną, skarżąca z racji choroby przebywała już w mieszkaniu córki przy ul. S. Również podnoszony przez organ I instancji brak możliwości przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ze skarżącą nie może przemawiać za podjęciem negatywnego rozstrzygnięcia w sprawie, w sytuacji gdy fakt problemów zdrowotnych skarżącej i konieczność przebywania na czas choroby w mieszkaniu córki nie był przez skarżącą kwestionowany.

Na marginesie już tylko Sąd zauważa, że dodatek mieszkaniowy jest jedną z form pomocy społecznej kierowanej do osób uzyskujących niskie dochody, które nie są w stanie ponieść pełnych kosztów utrzymania mieszkania. Skarżąca, jak ustalił organ, należy do tej grupy osób, bowiem średni dochód na jednego członka gospodarstwa domowego wynosi miesięcznie 546,43 zł. Nie ulega wątpliwości, że zapewnienie skarżącej - zmagającej się z poważną chorobą - prawidłowej opieki i leczenia, wymaga odpowiednich środków finansowych, których sama skarżąca - jak wynika z akt sprawy - nie posiada. Tym bardziej zatem, uzyskanie pomocy społecznej w formie dodatku mieszkaniowego w aktualnej sytuacji skarżącej, byłoby uzasadnione. Z ustaleń poczynionych przez organy wynika przecież, że skarżąca spełnia ustawowe kryteria (dotyczące wysokości dochodu oraz przysługującej powierzchni normatywnej zajmowanego lokalu), warunkujące przyznanie wnioskowanego świadczenia.

Reasumując Sąd stwierdza, iż organy orzekające nie rozpatrzyły w sposób należyty zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i poczyniły wadliwe ustalenia faktyczne naruszając tym samym art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a., co czyni uzasadnionym zarzut skargi w odnośnym zakresie. W konsekwencji błędnie przyjęły, że skarżąca nie spełnia, zawartej w art. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, przesłanki "zajmowania lokalu" uprawniającej do otrzymania dodatku mieszkaniowego, co spowodowało odmowę przyznania dodatku mieszkaniowego. Powyższe wadliwości obligowały Sąd do uchylenia obu wydanych w sprawie decyzji.

Końcowo, odnośnie zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 10 k.p.a. Sąd zauważa, iż z akt sprawy nie wynika, by organ powiadomił skarżącą o przysługującym jej prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Uchybienie to jednak nie mogło stanowić przyczyny uchylenia zaskarżonej decyzji stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. nie stanowi bowiem automatycznie, w każdym przypadku, podstawy do uchylenia decyzji, lecz tylko wówczas, gdy naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przy czym to strona powinna wykazać, że niezawiadomienie jej przed wydaniem decyzji o zebraniu materiału dowodowego oraz o możliwości składania wniosków dowodowych uniemożliwiło jej dokonanie w danym postępowaniu konkretnej czynności procesowej (np. złożenia dokumentu). W treści skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2014 r. skarżąca w żaden sposób nie wykazała, jakich czynności procesowych została pozbawiona. Z tego względu powyższy zarzut nie mógł odnieść zamierzonego skutku.

Mając na względzie wszystko powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.