Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 833/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2011-11-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 35  ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 144,  art. 222
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
article: art. 134,  art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: par. 12
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Grzegorz Knop po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2011 r. sprawy ze skargi E. D. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie pozwolenia na budowę oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia "[...]" E. D. zwróciła się do Starostwa Powiatowego w "[...]" o udzielenie pozwolenia na budowę budynku handlowo - usługowo - mieszkalnego przy ul. "[...]" w "[...]".

Decyzją z dnia "[...]", Nr "[...]", Starosta "[...]" zatwierdził projekt budowlany i wydał na rzecz E. D. pozwolenie na budowę budynku handlowo - usługowo - mieszkalnego na działce nr "[...]" i "[...]", obr. "[...]" wraz z przyłączem wodno-kanalizacyjnym, przy ul. "[...]" w "[...]".

Od powyższej decyzji odwołali się D. M., H. S., B. T. i M. M. wskazując, iż sprzeciwiają się budowie przedmiotowego budynku, ponieważ jego budowa spowoduje konieczność zamurowania okien w ścianie szczytowej ich budynku. Dodali, że obawiają się o bezpieczeństwo własnego budynku z uwagi na stan fundamentów.

Po rozpatrzeniu odwołania, Wojewoda decyzją z dnia "[...]", Nr "[...]", działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił decyzję organu pierwszej instancji i odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku. W uzasadnieniu podniósł m.in., że budynek handlowo – usługowo - mieszkalny został zaprojektowany, jako budynek bezpośrednio dobudowany do ściany istniejącego budynku mieszkalnego przy "[...]", który posadowiony jest w ostrej granicy. Ściana, do której projektowany budynek ma przylegać posiada otwory okienne, które w związku z projektowaną budową muszą być zamurowane (z trzech istniejących okien dwa doświetlają kuchnie w mieszkaniach, a jedno pomieszczenie strychu). Podał, iż organ pierwszej instancji błędnie uznał, że istnienie okien nie stanowi przeszkody do zatwierdzenia projektu i wydania pozwolenia na budowę. Zgodnie bowiem z § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniej niż 4m, w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy, lub 3m, w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. Wyjątek od powyższej zasady przewidziano w ust. 2 tego paragrafu, który dopuszcza sytuowanie budynku bez otworów okiennych lub drzwiowych w odległości 1,5m od granicy, lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego. Z treści cytowanych przepisów wynika zatem, że nie jest dopuszczalne usytuowanie nowego budynku na granicy z sąsiednią działką budowlaną, na której już znajduje się budynek zwrócony w stronę granicy ścianą z otworami okiennymi, z zastrzeżeniem, że istniejący budynek został wybudowany legalnie lub zalegalizowano jego budowę. Ponadto wskazał, że E. D. wystąpiła do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w "[...]" w sprawie domniemanego samowolnego montażu okien w ścianie szczytowej budynku mieszkalno-usługowego przy "[...]" w "[...]". Po przeprowadzeniu postępowania w przedmiotowej sprawie, PINB w "[...]" wydał decyzję (utrzymaną w postępowaniu odwoławczym), którą umorzył postępowanie w sprawie samowolnego montażu przedmiotowych okien wskazując, że nie jest w stanie wykazać faktu popełnienia samowoli budowlanej, zatem postępowanie staje się bezprzedmiotowe. Ponadto PINB stwierdził, iż z uwagi na fakt, że budynek został wyremontowany w "[...]", ze spornymi oknami w ścianie szczytowej, w oparciu o pozwolenie na budowę Starosty "[...]", budynek w obecnym stanie faktycznym jest użytkowany legalnie. W związku z powyższym Wojewoda podniósł, iż ze względu na okoliczność, że organy nadzoru budowlanego nie orzekły, iż sporne otwory okienne zostały wykonane nielegalnie, projekt budowlany w obecnym kształcie, nie uwzględniający istnienia okien, nie może zostać zatwierdzony i na jego podstawie nie można wydać pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku przy Pl. "[...]" w "[...]". Dodatkowo wskazał, że udzielając pozwolenia na budowę Starosta "[...]" powołał się na ustalenia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z którymi, na terenie na którym ma być usytuowany projektowany budynek, budynki należy sytuować z zachowaniem istniejącej linii zabudowy od strony placu, wyznaczonej przez sąsiednie kamienice, a także tradycyjnie w ciągu zwartej zabudowy pierzei przyrynkowej. Jednakże nie można było zatwierdzić projektu budowlanego przewidującego taki sposób zabudowy, który jest sprzeczny z przepisami prawa budowlanego, w tym z przepisami technicznymi, tylko z tego względu, że nie narusza postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Skargę na powyższa decyzję Wojewody wywiodła do Sądu E. D. żądając jej uchylenia. Podniosła m.in., iż pomimo tego, że organy nadzoru budowlanego rzekomo nie były w stanie wykazać popełnienia samowoli budowlanej w przypadku wybitych w ścianie granicznej sąsiedniego budynku okien, to nie ulega wątpliwości, iż doszło do samowoli. Bowiem zarówno w obecnie obowiązującym rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych, który stanowi w § 12, że budynek może być usytuowany ścianą zewnętrzną bez otworów bezpośrednio przy granicy działki budowlanej, jak również w każdej jego wersji obowiązujących po "[...]" obowiązywał całkowity zakaz mieszczenia otworów okiennych i drzwiowych w granicy działki budowlanej. Zważywszy na fakt, iż do "[...]" obie działki były zabudowane, a budynki na nich stojące posiadały wspólną ścianę szczytową, okna będące przedmiotem sporu musiały powstać po tej dacie i są ewidentną samowolą budowlaną. Istnienia okien nie mogło usankcjonować także umieszczenie ich na projekcie remontu budynku, gdyż nawet w przypadku uzyskania nań pozwolenia na budowę, pozostawały one niezgodne z obwiązującymi przepisami. Ponadto, takie usytuowanie okien jest niezgodne z przepisami pożarowymi. Podniosła, iż takie, a nie inne usytuowanie projektowanego budynku jest podyktowane zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jak też wytycznymi Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków - nie ma więc możliwości zbudowania na działce przy "[...]" innego budynku, niż budynek w zabudowie szeregowej przylegający ścianą szczytową do sąsiedniego budynku. Wskazała również, iż zgodnie z art. 222 § 2 kodeksu cywilnego przeciwko osobie, która narusza własność w inny sposób aniżeli przez pozbawienie właściciela faktycznego nad nad rzeczą, przysługuje właścicielowi roszczenie o przywrócenie stanu zgodnego z prawem. Z kolei zgodnie z art. 144 tej ustawy właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swojego prawa powstrzymać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Uwzględniając zatem treść powyższych przepisów, skarżącej przysługuje roszczenie cywilnoprawne do wystąpienia przeciwko właścicielom nieruchomości przy "[...]" o zaprzestanie immisji polegającej na wybiciu otworów okiennych i korzystania z okien budynku, którego ściana graniczy z przyszłą ścianą budynku, który chce wybudować skarżąca - takie działanie właścicieli sąsiedniej nieruchomości, chociaż nie ma wątpliwości, że nie jest zgodne z prawem, powoduje niemożność uzyskania pozwolenia na budowę. Konkludując podniosła, że skoro stan faktyczny sprawy był na tyle jasny, że umożliwiał organowi ocenę zachowań właścicieli nieruchomości sąsiedniej, to organ odwoławczy, na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, powinien wyznaczyć skarżącej termin, w którym mogła by ona wystąpić do sądu cywilnego w celu doprowadzenia do zaprzestania emisji ze strony właścicieli nieruchomości przy "[...]" i zamurowania okien, co z kolei umożliwiłoby zatwierdzenie złożonego projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda, w całości podtrzymując argumentację zawartą w zakwestionowanej decyzji, wniósł o jej oddalenie. Dodał, że sugestia skarżącej dotycząca zastosowania trybu określonego w art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego nie może być w sprawie uwzględniona z tego powodu, że nieprawidłowość w postaci okien usytuowanych w ostrej granicy, wobec ostatecznego rozstrzygnięcia organu nadzoru budowlanego jest obecnie nieusuwalna.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Stosownie do postanowień art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" – "c" p.p.s.a.

Stosownie do uregulowania art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala.

Oceniając legalność zaskarżonej decyzji Sąd zważył, że Wojewoda prawidłowo przeprowadził postępowanie administracyjne, ustalił stan faktyczny i wydał rozstrzygnięcia odpowiadające prawu.

Zgodnie z treścią art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Na mocy art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy organ sprawdza:

1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;

2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;

3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, a także zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7; oraz

4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7.

W cytowanym przepisie art. 35 Prawa budowlanego został określony zakres działania organu administracji architektoniczno-budowlanej przy zatwierdzaniu projektu budowlanego i wydawaniu pozwolenia na budowę. Warto zwrócić uwagę, że właściwy organ został przede wszystkim pozbawiony możliwości ingerencji w zawartość merytoryczną projektu – ocenie może podlegać jedynie zgodność przyjętych rozwiązań z prawem i to w zakresie ściśle określonym w ustawie. Dopuszczalne jest jedynie sprawdzenie zgodności projektu budowlanego (a więc projektu zagospodarowania działki i projektu architektoniczno-budowlanego) z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz wymaganiami ochrony środowiska. Projekt zagospodarowania działki lub terenu podlega sprawdzeniu tylko pod kątem zgodności z przepisami, w tym zwłaszcza techniczno – budowlanymi (np. warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie). Do obowiązków organu administracji architektoniczno – budowlanej należy również sprawdzenie kompletności projektu budowlanego, w tym czy posiada on wszystkie wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia (art. 35 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego), a także sprawdzenie, czy projekt ten został sporządzony przez osobę posiadającą właściwe (w rozumieniu przepisów rozdziału 2 ustawy) uprawnienia budowlane.

W stanie faktycznym sprawy organ pierwszej instancji uznał, że złożony przez inwestora projekt budowlany jest kompletny, a zamierzenie inwestycyjne nie narusza żadnego z przepisów prawa budowlanego, miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Konsekwencją powyższego stanowiska było wydanie decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Odwołanie od tej decyzji złożyli właściciele sąsiedniej nieruchomości. Po rozpoznaniu odwołania, Wojewoda uchylił decyzję o pozwoleniu na budowę. Skargę do sądu administracyjnego złożył inwestor.

Merytoryczną ocenę zarzutów skargi poprzedzić należy wskazaniem, iż z akt sprawy wynika, że na terenie objętym inwestycją obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta "[...]". Zgodnie z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. nr 78, poz. 483), źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe, rozporządzenia oraz akty prawa miejscowego. Te ostatnie są źródłami prawa powszechnie obowiązującego na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Stosownie do art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80, poz. 717 ze zm.) plan miejscowy jest aktem prawa miejscowego, co oznacza, że ma moc wiążącą, tak jak każdy inny akt normatywny i musi być respektowany bez względu na to, czy jego rozwiązania budzą kontrowersje, dopóki nie zostanie uchylony lub zmieniony. Zasadność rozwiązań planu miejscowego nie może być przedmiotem oceny przez Sąd w granicach skargi złożonej na konkretną decyzję, czy też postanowienie organu administracji (por. Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz pod red. prof. Zygmunta Niewiadomskiego, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2006r., str. 143). Z materiału dowodowego niniejszej sprawy wynika, że postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta "[...]" dopuszczają realizację wnioskowanego przez inwestora zamierzenia inwestycyjnego.

Strona skarżąca w treści swojej argumentacji kontestowała m.in. dopuszczalność lokalizacji projektowanego budynku na podstawie zapisów planu. Odnosząc się do tej kwestii należy zwrócić uwagę, iż zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta "[...]" nie regulują odległości budynku od granic działek. W tej sytuacji należy sięgnąć do uregulowań rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Stosownie do § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, (Dz. U. Nr 75, poz. 690, ze zm.) jeżeli z przepisów § 13, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy (pkt 1), lub 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy (pkt 2). Wyjątek od powyższej zasady przewidziano w ust. 2, który dopuszcza sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Z treści cytowanych przepisów można wywieść, że nie tylko nie jest dopuszczalne usytuowanie budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę granicy nieruchomości w odległości mniejszej niż 4 m, ale również wykluczone jest posadowienie nowego budynku na granicy z sąsiednią działką budowlaną, na której wybudowany jest już budynek zwrócony w stronę granicy ścianą z otworami okiennymi, z zastrzeżeniem jednak, że istniejący budynek został wzniesiony legalnie lub zalegalizowano jego budowę. W przeciwnym bowiem wypadku niezbędne jest uprzednie rozstrzygnięcie przez właściwy organ nadzoru budowlanego sprawy ewentualnej samowoli budowlanej, co pozwoli na prawidłowe rozpoznanie i załatwienie sprawy z wniosku o pozwolenie na budowę.

Kwestia samowoli budowlanej - montażu okien w ścianie szczytowej budynku przy ul. "[...]" – została w niniejszej sprawie rozstrzygnięta. Mianowicie, z treści decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" (utrzymującej w mocy decyzję PINB w "[...]" z dnia "[...]" umarzającej postępowanie w sprawie montażu okien w ścianie szczytowej budynku mieszkalno – usługowego przy "[...]") wynika, że powyższy budynek został wyremontowany w "[...]" w oparciu o pozwolenie na budowę wydane przez Starostę "[...]" (decyzja z dnia "[...]") i uzgodnione przez Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków (pozwolenie z dnia "[...]"). W zatwierdzonym projekcie sporne okna są w ścianie szczytowej. Decyzja z dnia "[...]" PINB w "[...]" udzielił pozwolenia na użytkowanie budynku przy "[...]". Zatem powyższy budynek (wobec braku możliwości ustalenia, czy zaistniała samowola budowlana) od "[...]" jest użytkowany legalnie. Powyższa decyzja WINB z dnia "[...]" nie została przez inwestora zaskarżona do Sądu. W świetle powyższego, trafny jest argument Wojewody, że decyzja Starosty z dnia "[...]" pozostaje w sprzeczności z przepisami rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, co winno skutkować wyeliminowaniem jej z obrotu prawnego.

Konkludując dotychczasowe rozważania należy zwrócić uwagę na treść regulacji art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego. Przepis ten stanowi, że obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno – budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając m. in. poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że pojęcie uzasadnionych interesów osób trzecich winno być interpretowane w oparciu o przesłanki obiektywne, a więc w oparciu o zgodność z przepisami, w tym techniczno – budowlanymi, z normami obowiązującymi w budownictwie. Jeżeli zatem postępowanie prowadzone w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę wykaże sprzeczność z powyższymi wymogami, to spowodowane w wyniku jej realizacji dolegliwości dla otoczenia mogą zostać zakwalifikowane jako naruszające "uzasadnione interesy osób trzecich" (por. np. wyrok NSA z dnia 1 lutego 2001 roku, IV SA 2085/98, Lex Nr 55752; wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 listopada 2009 r., sygn. VII SA/Wa 1476/09, Lex Nr 589537).

Odnosząc się do argumentu skargi podnoszącego możliwość wystąpienia przeciwko właścicielom nieruchomości przy "[...]" zaprzestanie immisji polegającej na wybiciu otworów okiennych i korzystania z okien budynku wskazać należy, iż stosownie do treści art. 144 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Normą art. 144 k.c. ustawodawca objął działania właściciela zakłócające korzystanie z nieruchomości sąsiednich. Chodzi tu o aktywne zachowanie właściciela (działanie), które jest podejmowane w ramach wykonywania jego prawa, równocześnie oddziałujące na sferę cudzego (sąsiedniego) prawa własności, określane mianem immisji, które można podzielić na immisje pośrednie i bezpośrednie.

Immisje bezpośrednie polegają na celowym, bezpośrednim kierowaniu określonych substancji (wody, ścieków, pyłów) na inną nieruchomość za pomocą odpowiednich urządzeń (rowy, rury itp.). Natomiast immisje pośrednie są ubocznym, choć kłopotliwym dla sąsiadów, skutkiem działania właściciela, nie stanowią zaś rodzaju zamierzonego oddziaływania na nieruchomości sąsiednie. Tutaj właściciel koncentruje się na wykonywaniu swego prawa własności, lecz jego działanie zakłóca sąsiadom korzystanie z ich nieruchomości. Właściwym środkiem przysługującym właścicielom nieruchomości sąsiednich przeciwko immisjom, jest roszczenie negatoryjne. Generalnie bowiem przeciwko osobie, która narusza własność w inny sposób aniżeli przez pozbawienie właściciela faktycznego władztwa nad rzeczą, przysługuje właścicielowi roszczenie o przywrócenie stanu zgodnego z prawem i o zaniechanie naruszeń (art. 222 § 2 k.c.).

W świetle powyższych uwag zasadne jest, w przekonaniu Sądu, stanowisko Skarżącej, iż sprawa dotycząca immisji na nieruchomość, jest sprawą z zakresu prawa cywilnego, która może zostać rozstrzygnięta wyłącznie w toku postępowania przed właściwym sądem powszechnym. Do jej rozstrzygnięcia nie są natomiast właściwe organy administracyjne. Podkreślić zdaniem Sądu trzeba, iż sprawami cywilnymi według art. 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. nr 43, poz. 296 ze zm.) są sprawy ze stosunków z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz prawa pracy, jak również sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych oraz w inne sprawy, do których przepisy Kodeksu postępowania cywilnego stosuje się z mocy ustaw szczególnych. Do rozpoznawania spraw cywilnych stosownie do treści art. 2 § 1 tej ustawy powołane są sądy powszechne, o ile sprawy te nie należą do właściwości sądów szczególnych, oraz Sąd Najwyższy. Dlatego też skarżąca, wedle własnego uznania, może wystąpić z powództwem do sądu powszechnego. Natomiast, wobec nieusuwalnej niezgodności projektu zagospodarowania działki z przepisami techniczno-budowlanymi, organ nie musiał stosować w sprawie trybu określonego norma art.. 35 ust. 3 Prawa budowlanego.

Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie orzekł, jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 p.p.s.a.