Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1570/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: 116§ 1
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Owsiak (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska, asesor WSA Piotr Dębkowski, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 marca 2021 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłego prezesa zarządu wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2015 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

1. Postępowanie przed organami podatkowymi.

1.1. Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: DIAS/organ drugiej instancji/organ odwoławczy) z dnia [...] czerwca 2020 r. w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności byłego prezesa zarządu za zaległości podatkowe Spółki w podatku od towarów i usług.

1.2. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. (dalej: NUS/organ pierwszej instancji) decyzją z dnia 2 września 2019 r. orzekł o solidarnej odpowiedzialności J. P. (dalej: Skarżący/Storna) jako byłego prezesa zarządu Spółki T. Sp. z o. o. w likwidacji (dalej: Spółka) za zaległości podatkowe Spółki w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2015 r. w łącznej kwocie 42.668,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie 12.307.00 zł oraz kosztami postępowania egzekucyjnego w łącznej kwocie 3.031,65 zł.

1.3. Od przywołanej decyzji NUS Skarżący wniósł odwołanie, w którym zarzucił naruszenie art. 120 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2020 r. poz. 1325 ze zm., dalej: O.p.), art. 121 § 1 i 2 O.p. i art. 122 O.p. oraz art. 108 § 2 pkt 3) i art. 116 § 1 O.p. w związku z art. 30 § 3, art. 34 § 1, art. 40 § 1, art. 45 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256, dalej: k.p.a.), wskazując na pominięcie tego, że w czasie wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego nie był już członkiem zarządu Spółki, a jej likwidatorem został ustanowiony przez sąd większościowy wspólnik - Marek Łęcki dopiero w 2019 r., tj. nie było organów upoważnionych do reprezentacji Spółki przez co postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte z naruszeniem przepisów.

1.4. Przywołaną na wstępie decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. DIAS utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję NUS.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy w pierwszej kolejności omówił przesłanki odpowiedzialności podatkowej osób trzecich.

Następnie DIAS wskazał, że NUS, będący wierzycielem zaległości podatkowych Spółki, w dniu 25 kwietnia 2016 r. wystawił tytuł wykonawczy nr [...], obejmujący zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za okresy I, II kwartał 2014 r. oraz IV kwartał 2015 r., który został doręczony Spółce wraz z zawiadomieniem nr [...] z dnia 13 maja 2016 r. o zajęciu rachunku bankowego w Banku [...] w dniu 24 maja 2016 r. Wobec powyższego, DIAS stwierdził, iż spełniony został wymóg z art. 108 § 2 pkt 3 O.p., bowiem postępowanie w zakresie orzeczenia o solidarnej ze Spółką odpowiedzialności Skarżącego za zaległości podatkowe Spółki w podatku od towarów i usług zostało wszczęte w dniu 1 lipca 2019 r., a więc po wszczęciu postępowania egzekucyjnego wobec Spółki.

Następnie organ odwoławczy wskazał, że Spółka złożyła w dniu 10 marca 2016 r. deklarację VAT-7K za IV kwartał 2015 r. wykazując kwotę podatku podlegającego wpłacie do urzędu skarbowego. Pomimo faktu, iż Spółka była obowiązana do wpłacenia na rachunek właściwego urzędu skarbowego podatku od towarów i usług za IV kwartał 2015 r. nie dokonała tego.

Rozważając przesłanki określone w art. 116 § 1 i 2 O.p. organ odwoławczy w pierwszej kolejności wskazał, że nie było kwestią sporną w sprawie to, że w chwili upływu terminu płatności zobowiązań podatkowych Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za IV kwartał 2015 r., które przypadały na dzień 25 stycznia 2016 r., Skarżący pełnił funkcję członka zarządu Spółki.

Organ odwoławczy wskazał, że z umowy Spółki wynika, że Skarżący został powołany do pełnienia funkcji prezesa zarządu Spółki z dniem 26 lutego 2009 r. W aktach sprawy znajdują się inne dokumenty m.in. oświadczenie o rezygnacji z pełnienia funkcji członka zarządu z dnia 20 czerwca 2016 r., które złożone zostało przez Skarżącego do akt rejestrowych Spółki w Sądzie Rejonowym dla W. XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego. Z treści powyższego oświadczenia, które zostało zaadresowane do M.L., Skarżącego i Spółki wynika, że Skarżący składa rezygnację z funkcji członka zarządu Spółki z dniem otrzymania przez Spółkę wiadomości. DIAS zauważył, że z treści w/w oświadczenia wynika, że Skarżący powołując się na przepis art. 202 § 4, art. 205 § 2 ustawy Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1526, dalej: k.s.h.) w związku z § 15 umowy Spółki oraz w związku z § 19 umowy Spółki zawarł zapis: "Niniejsza rezygnacja następuje z upływem dnia otrzymania przez Spółkę niniejszej wiadomości". Organ odwoławczy wskazał, że wprawdzie w aktach sprawy znajduje się potwierdzenie nadania przesyłki zawierającej powyższe oświadczenie, jednakże w aktach sprawy brak dowodu odbioru przez Spółkę w/w oświadczenia. Ponadto, z akt rejestracyjnych wynika, że pismem z dnia 4 lipca 2016 r. pełnomocnik Spółki wystąpił do Sądu Rejonowego dla W. w W. w sprawie rejestracji zmian w Spółce w związku z rezygnacją złożoną przez Skarżącego.

Z pisma wspólnika Spółki skierowanego do Sądu Rejonowego dla W. wynika, że w dniu 4 lipca 2016 r. w czasie Zgromadzenia Wspólników otrzymał on informację o zamiarze złożenia do sądu wniosku o wykreślenie Skarżącego jako prezesa zarządu na podstawie jego oświadczenia o rezygnacji z pełnienia funkcji w zarządzie Spółki.

Organ odwoławczy przywołał w tym miejscu zawarte w odwołaniu twierdzenia Skarżącego, że jako dzień skutecznego złożenia rezygnacji z pełnienia funkcji członka zarządu Spółki poczytuje dzień 4 lipca 2016 r., czyli dzień odbycia Walnego Zgromadzenia Wspólników Spółki. DIAS powołał się także na postanowienie Sądu Rejonowego dla W. w W. z dnia [...] września 2016 r., z którego wynika, że Sąd po przeanalizowaniu rezygnacji Skarżącego oraz sposobu jej złożenia uznał, że Strona prawidłowo złożyła oświadczenie o rezygnacji z pełnienia funkcji członka zarządu w Spółce, bowiem Skarżący wysłał oświadczenie zarówno na adres Spółki widniejący w rejestrze, jak i do wspólników Spółki, zatem zarówno on jak i drugi wspólnik – M. L. powzięli informację o powyższym fakcie i stało się możliwe powołanie w skład zarządu innej osoby.

Ponadto z akt rejestracyjnych Spółki pozyskanych z Sądu Rejonowego dla W. wynika, że w dniu 4 lipca 2016 r. odbyło się Walne Zgromadzenie Wspólników Spółki, a poza tym, z pisma drugiego wspólnika w/w Spółki – M. L. wynika, że w tym samym dniu powziął on informację o zamiarze złożenia wniosku o zmianę danych w KRS w związku z rezygnacją złożoną przez Skarżącego.

Wobec powyższego w oceni DIAS Skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu w czasie, kiedy upływał termin płatności zobowiązań podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za IV kwartał 2015 r., co oznacza, że pierwsza z pozytywnych przesłanek odpowiedzialności członka zarządu, o której mowa w art. 116 § 2 O.p., została spełniona.

Następnie odnosząc się do drugiej pozytywnej przesłanki odpowiedzialności osoby trzeciej wskazanej w art. 116 § 1 O.p. organ odwoławczy wskazał, że przy przenoszeniu odpowiedzialności podatkowej na osobę trzecią, organ podatkowy jest zobowiązany do wykazania bezskuteczności egzekucji administracyjnej prowadzonej wobec podmiotu pierwotnie zobowiązanego.

Dokonując oceny ziszczenia się przesłanki odpowiedzialności, jaką w świetle powołanych wyżej norm prawnych jest całkowita lub częściowa bezskuteczność egzekucji z majątku Spółki, organ odwoławczy zauważył, że na objęte niniejszym postępowaniem zaległości podatkowe, NUS w dniu 25 kwietnia 2016 r. wystawił tytuł wykonawczy nr [...], obejmujący zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za okresy I, II kwartał 2014 r. oraz IV kwartał 2015 r., który został doręczony Spółce wraz z zawiadomieniem nr [...] z dnia 13 maja 2016 r. o zajęciu rachunku bankowego w Banku [...] S.A. w dniu 24 maja 2016 r. NUS prowadził postępowanie egzekucyjne wobec Spółki na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], obejmującego zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za okresy I, II kwartał 2014 r. i IV kwartał 2015 r. oraz na podstawie n/w tytułów wykonawczych:

- [...] obejmującego zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za okres od stycznia do kwietnia 2014 r.,

- [...] obejmującego zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za okres od maja do sierpnia 2014 r.,

- [...] obejmującego zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za okres od września do listopada 2014 r.,

- [...] obejmującego zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za grudzień 2014 r.,

- [...] obejmującego zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 2015 r.,

- [...] obejmującego zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za okres od września do grudnia 2015 r.,

- [...] obejmującego zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za okres od maja do sierpnia 2015 r.,

- [...] obejmującego zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za okres od stycznia do kwietnia 2015 r.,

- [...] obejmującego zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za okres od sierpnia do października 2015 r. oraz styczeń 2016 r.

DIAS wskazał, że w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego podjęto czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych oraz ustalenia majątku Spółki, z którego możliwe byłoby przeprowadzenie skutecznej egzekucji. W toku postępowania egzekucyjnego dokonano zajęć rachunków bankowych w [...] Bank [...] S.A., [...] Bank S.A.. Bank [...] S.A., Bank [...]. [...] Bank S. A., [...] Bank S.A. w oparciu o w/w tytuły wykonawcze. Zawiadomienia NUS o zajęciu rachunków bankowych zostały skierowane do dłużników zajętych wierzytelności m.in. [...] Bank S.A., [...] Bank S.A., Bank [...], którzy potwierdzili fakt świadczenia usług bankowych na rzecz Spółki Technologie Informatyczne Sp. z o.o., jednocześnie informując, iż na rachunkach bankowych brak jest środków pieniężnych oraz nastąpił zbieg egzekucji administracyjnej z sądową. Zawiadomienia o zajęciach rachunków bankowych wraz z odpisami tytułów wykonawczych doręczono również Spółce.

Zajęcia rachunków bankowych na podstawie w/w tytułów wykonawczych dokonane zostały również w Banku [...] S.A., Banku [...] S.A., w Banku [...] Bank S.A. oraz Banku [...] Bank S.A. Dłużnicy zajętej wierzytelności przyjęli zajęcia do realizacji jednocześnie informując, że na rachunkach bankowych brak jest środków pieniężnych oraz nastąpił zbieg egzekucji administracyjnej z sądową. Zawiadomienia o zajęciach rachunków bankowych wraz z odpisem tytułów wykonawczych doręczono również Spółce.

Po wyznaczeniu organu do prowadzenia egzekucji z majątku Spółki, NUS przekazał odpisy w/w tytułów wykonawczych Komornikowi Sądowemu przy Sądzie Rejonowym dla [...] W. M. S., celem dalszego łącznego prowadzenia egzekucji do rachunku bankowego Spółki w [...] Bank S.A., zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego dla W. w W. VII Wydział Cywilny z dnia [...] marca 2017 r., sygn. akt [...]. Postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone z uwagi na wydane decyzje odraczające termin płatności w podatku dochodowym od osób fizycznych za okresy: od stycznia do grudnia 2014 r. od dnia 18 lipca 2016 r. do dnia 27 grudnia 2016 r. oraz w podatku od towarów i usług za okresy: I, II, IV kwartał 2014 r. od dnia 13 lipca 2016 r. do dnia 27 grudnia 2016 r.

NUS w dniu 16 czerwca 2016 r. wysłał zlecenie rekwizycyjne do Naczelnika Urzędu Skarbowego w E.. Pismem z dnia 31 stycznia 2017 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w E. zwrócił zlecenie rekwizycyjne bez wykonania, z uwagi na fakt, że Spółka nie prowadziła działalności gospodarczej przy ul. [...]. Ponadto, w toku prowadzonych czynności egzekucyjnych w terenie ustalono, że Spółka nie istnieje pod adresem wskazanym w tytułach wykonawczych, nigdy fizycznie nie prowadziła działalności gospodarczej pod tym adresem, jedynie wynajmowała adres rejestracyjny od osoby trzeciej.

NUS wystosował zapytania do organów administracji publicznej, celem ustalenia majątku Spółki. Jednakże uzyskane odpowiedzi nie doprowadziły do ujawnienia majątku, z którego możliwe byłoby przeprowadzenie skutecznej egzekucji. Z danych uzyskanych z Centralnej Ewidencji Ksiąg Wieczystych oraz Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców nie wynikało, żeby Spółka była posiadaczem jakiejkolwiek nieruchomości i ruchomości.

Dodatkowo ustalono, iż w systemie informatycznym Urzędu Skarbowego W. zarejestrowano ostatnie zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych CIT-8 za 2015 r. Zatem organ odwoławczy ocenił, że brak było dowodów świadczących o uzyskiwanych dochodach przez Spółkę. Natomiast ostatnią złożoną przez Spółkę deklaracją dla podatku od towarów i usług był VAT-7K za I kwartał 2016 r.

Z danych zawartych w Bazie Podmiotów Szczególnych wynika, że Spółka została wykreślona z ewidencji podatników VAT na podstawie art. 96 ust. 9 ustawy o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2020 r. poz. 106 z późn. zm., dalej: u.p.t.u.) z dniem 15 lutego 2017 r.

Ponadto, w systemie CERBER nie ujawniono innych rachunków bankowych niż te wykorzystane w toku postępowania egzekucyjnego.

Zgodnie z zapisami w KRS Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym dla [...] W. R. K. umorzył prowadzoną przeciwko Spółce egzekucję z uwagi na fakt, że z egzekucji nie uzyska się sumy wyższej od kosztów egzekucyjnych (postanowienie z dnia [...] czerwca 2017 r. znak [...]). Następnie w dniu 1 lipca 2019 r. w KRS ujawniona została informacja o otwarciu likwidacji Spółki (postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] W. z dnia [...] listopada 2018 r. sygn. akt [...]).

Organ odwoławczy wskazał także, że podejmowano próby dokonania czynności egzekucyjnych w terenie, jednakże w toku tych czynności ustalono, że Spółka nie prowadzi i nigdy nie prowadziła działalności pod adresem wskazanym w tytule wykonawczym, tj. W., ul. [...]. Spółka wynajmowała adres rejestracyjny od osoby trzeciej (raport poborcy skarbowego o niemożności dokonania czynności egzekucyjnych z dnia 31 marca 2017 r.).

DIAS powołując się na materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy wskazał, że w toku postępowania egzekucyjnego nie udało się ustalić wierzytelności pieniężnych i innych praw majątkowych Spółki, z których możliwe byłoby zaspokojenie dochodzonych należności Skarbu Państwa oraz mających wpływ na efektywność tego postępowania.

Ponadto, z uwagi na fakt, iż egzekucja wobec Spółki stała się bezskuteczna, NUS pismem z dnia 16 czerwca 2016 r. wezwał Spółkę do zapłaty należności głównej wraz z odsetkami oraz kosztami upomnienia i kosztami egzekucyjnymi, jednocześnie informując, że nieuregulowanie zaległości spowoduje skierowanie wniosku o ujawnienie zadłużenia w Krajowym Rejestrze Sądowym.

Następnie, NUS pismem dnia 23 lutego 2017 r. zwrócił się do Sądu Rejonowego dla W. w W. I Wydział Cywilny z wnioskiem o nakazanie wyjawienia majątku zobowiązanej Spółce.

Organ odwoławczy wskazał, że pomimo podjęcia przez organ egzekucyjny czynności zmierzających do pozyskania informacji o majątku Spółki, a w rezultacie do wyegzekwowania należności w celu uregulowania powstałych zaległości podatkowych, prowadzone postępowanie nie doprowadziło do zrealizowania obowiązku objętego tytułami wykonawczymi, tj. nie udało się wyegzekwować należności w celu zaspokojenia powstałych zaległości podatkowych.

Biorąc pod uwagę podjęte czynności i dokonane ustalenia w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego wobec Spółki NUS, działając na podstawie art. 59 § 3 w związku z art. 59 § 2 u.p.e.a., postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec Spółki z uwagi na jego bezskuteczność.

DIAS za prawidłowy uznał wniosek organu pierwszej instancji, że spełniona została druga z pozytywnych przesłanek odpowiedzialności członka zarządu, wymienionych w art. 116 O.p. - bezskuteczność egzekucji z majątku Spółki .

Odnosząc się do twierdzeń Skarżącego zawartych w odwołaniu w zakresie braku organów upoważnionych do reprezentacji Spółki w toku postępowania egzekucyjnego przez co zostało ono wszczęte z naruszeniem przepisów, organ odwoławczy wskazał, że NUS wystawił tytuł wykonawczy nr [...], obejmujący zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za okresy I, II kwartał 2014 r. oraz IV kwartał 2015 r., który został doręczony Spółce wraz z zawiadomieniem o zajęciu rachunku bankowego w Banku [...] w dniu 24 maja 2016 r. Natomiast w dniu 6 kwietnia 2016 r. doręczone zostało Spółce upomnienie, co stanowiło podstawę do wystawienia w/w tytułu wykonawczego. Zatem, jak wskazywał dalej DIAS, wszczęcie egzekucji administracyjnej skierowanej do majątku Spółki nastąpiło w czasie, gdy Spółka posiadała organ uprawniony do jej reprezentacji.

Wobec powyższego, organ odwoławczy stwierdził, iż spełniony został wymóg z art. 108 § 2 pkt 3 O.p., bowiem postępowanie w zakresie orzeczenia o solidarnej ze Spółką, odpowiedzialności Skarżącego za zaległości podatkowe tej Spółki w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2015 r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz kosztami postępowania egzekucyjnego, zostało wszczęte w dniu 1 lipca 2019 r., postanowieniem z dnia 21 czerwca 2019 r., a więc po skutecznym wszczęciu postępowania egzekucyjnego wobec Spółki.

Następnie organ odwoławczy omówił przesłanki zwolnienia z odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania spółki wskazane w art. 116 § 1 pkt 1) lit. a) i b) oraz pkt 2) O.p.

Odnosząc się do pierwszej z przesłanek organ odwoławczy dokonał ustaleń, czy w okolicznościach sprawy wystąpiły podstawy do uznania Spółki za dłużnika niewypłacalnego. DIAS wskazał, że na dzień wydania decyzji przez organ pierwszej instancji Spółka posiada zaległości wobec NUS z tytułu:

- podatku dochodowego od osób fizycznych za okresy od stycznia do grudnia 2014 r., od stycznia do grudnia 2015 r. oraz maja, czerwca, grudnia 2016 r. w łącznej kwocie 104.139,00 zł (należność główna wraz z odsetkami obliczonymi na dzień wydania decyzji);

- podatku dochodowym od osób prawnych za okres: sierpień, wrzesień, październik 2015 r. oraz styczeń 2016 r. w łącznej kwocie 226.769,00 zł (należność główna wraz z odsetkami obliczonymi na dzień wydania decyzji);

- podatku od towarów i usług za okres: I, II kwartał 2014 r. oraz IV kwartał 2015 r. w łącznej kwocie 199.454,00 zł (należność główna wiąz z odsetkami obliczonymi na dzień wydania decyzji).

Jak wynika z informacji uzyskanej z pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. z dnia 3 grudnia 2018 r. Spółka posiadała także zadłużenie wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu nieopłaconych składek:

- na ubezpieczenie społeczne za okres: maj, grudzień 2016 r., czerwiec 2017 r., październik 2018 r. w łącznej kwocie 46.085,26 zł oraz odsetki i koszty upomnienia w kwocie 11,60 zł,

- na ubezpieczenie zdrowotne za okres: maj, grudzień 2016 r., czerwiec 2017 r., października 2018 r. w łącznej kwocie 12.490,59 zł oraz odsetki i koszty upomnienia w kwocie 11.60 zł,

- na Fundusz Pracy i FGŚP za okres: maj, grudzień 2016 r., czerwiec 2017 r., października 2018 r. w łącznej kwocie 3.771,30 zł oraz odsetki i koszty upomnienia w: kwocie 11,60 zł.

Ponadto, zgodnie z informacją znajdującą się w odpisie pełnym KRS przeciwko Spółce prowadzone było postępowanie egzekucyjne zakończone umorzeniem postępowania egzekucyjnego z uwagi na fakt, iż z egzekucji nie uzyska się sumy wyższej od kosztów egzekucyjnych. Wierzycielem Spółki był Prezydent Miasta E., Prezydent Miasta P., Naczelnik Urzędu Skarbowego W. i Miasto [...] W.. Natomiast w wyniku korespondencji prowadzonej z bankami ustalono, że przeciwko zobowiązanej Spółce postępowanie egzekucyjne prowadził:

- Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym dla W.A. H.,

- Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym dla [...] W. R. K.,

- Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w G. P. M.,

- Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w L. A. W.,

- Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym dla W.P. P.,

- Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym dla W.R. D.,

- Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym dla W.P. A.,

- Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym dla [...]. W. M. R.,

- Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym G.M. T.,

- Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym dla [...]. W. M. S.,

- Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w S. M. T.,

- Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym dla W.J. B.,

- Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w E. S. K.,

- Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym dla W.P. B.,

- Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w O. M. C.,

- Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym dla W.R. M.,

- Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w E. D. S.,

- Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w R. P. P.,

- Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym L. w L. I. J..

- Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym dla W.M. B..

Wobec powyższego, organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, iż fakt nieregulowania wymagalnych zobowiązań pieniężnych jest wystarczający do uznania, że dłużnik będący osobą prawną, jest niewypłacalny, co powinno skłonić jego zarząd do podjęcia stosownych kroków. Biorąc pod uwagę sytuację finansową Spółki, przede wszystkim stan jej zadłużenia, DIAS uznał, że Spółka stała się niewypłacalna na koniec kwietnia 2014 r., w związku z zaprzestaniem regulowania swoich wymagalnych zobowiązań. Stan niewypłacalności Spółki wystąpił wskutek braku zapłaty zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych za marzec oraz braku zapłaty należności z tytułu podatku od towarów i usług za I kwartał 2014 r.

DIAS wskazał, że wprawdzie organ podatkowy pierwszej instancji jako moment powstania niewypłacalności Spółki wskazał dzień 21 marca 2014 r., tj. dzień po upływie terminu płatności kolejnego zobowiązania Spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych za luty 2014 r., jednakże w ocenie DIAS, bez wątpienia nieregulowanie kolejnych zaległości podatkowych pozwoliło uznać, że momentem wystąpienia przesłanki niewypłacalności, tj. nieregulowania zobowiązań był dzień 26 kwietnia 2014 r. Oznacza to, iż od tej daty należy liczyć dwutygodniowy termin na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki lub wszczęcie postępowania naprawczego.

Następnie organ wskazał, że przy badaniu drugiej przesłanki niewypłacalności, tj. nadmiernego zadłużenia, istotną kwestią jest zbadanie sytuacji finansowej Spółki na podstawie danych finansowych, dostępnych organowi podatkowemu.

Ze złożonych do NUS zeznań o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych CIT-8 za lata 2013-2016 wynika, że Spółka za okres rozliczeniowy:

- od 1 lipca 2013 r. do 30 czerwca 2014 r. poniosła stratę w wysokości: 8.933,48 zł,

- od 1lipca 2014 r. do 30 czerwca 2015 r. nie wykazała żadnego przychodu,

- od 1lipca 2015 r. do 30 czerwca 2016 r. uzyskała dochód w wysokości: 865.727,23 zł.

Z rachunku zysków i strat wynika, że:

- na dzień 30 czerwca 2013 r. przychody ze sprzedaży wyniosły 11.701.016,72 zł, a zysk ze sprzedaży wynosił 280.634.18 zł;

- na dzień 30 czerwca 2014 r. przychody ze sprzedaży wyniosły 9.254.074,17 zł, a zysk ze sprzedaży wynosił 76.658.18 zł.

Z informacji zawartych w bilansie wynika, że:

- na dzień 30 czerwca 2013 r. aktywa ogółem wynosiły 2.790.277,96 zł, w tym aktywa trwałe 803.637,12 zł, zaś aktywa obrotowe 1.986.640,84 zł;

- na dzień 30 czerwca 2014 r. aktywa ogółem wynosiły 3.065.410,12 zł, w tym aktywa trwałe 498.450,84 zł, zaś aktywa obrotowe 2.566.959,28 zł.

Należności krótkoterminowe:

- na dzień 30 czerwca 2013 r. wynosiły 1.502.852,02 zł;

- na dzień 30 czerwca 2014 r. wynosiły 1.522.653,31 zł.

Zobowiązania ogółem:

- na dzień 30 czerwca 2013 r. wynosiły 2.539.810,93 zł, zaś zobowiązania krótkoterminowe wynosiły 2.484.144,24 zł;

- na dzień 30 czerwca 2014 r. wynosiły 2.792.372,40 zł, zaś zobowiązania krótkoterminowe wynosiły 2.732.751,29 zł.

Z przeprowadzonej analizy wynika, iż wartość wskaźnika ogólnego zadłużenia (zobowiązania ogółem/aktywa ogółem) dla Spółki wynosił:

- na dzień 30 czerwca 2013 r. = 0,91;

- na dzień 30 czerwca 2014 r. = 0,91.

Organ odwoławczy ocenił, że powyższy poziom wskaźnika ogólnego zadłużenia w powyższym okresie świadczy o pogarszaniu się sytuacji finansowej Spółki do obsługi zadłużenia.

Wskaźnik bieżącej płynności finansowej wynosił:

- na dzień 30 czerwca 2013 r. = 0,80:

- na dzień 30 czerwca 2014 r. = 0.94.

DIAS wskazał, że poziom tego wskaźnika w analizowanym okresie zasadniczo znajdował się poniżej normy.

Wskaźnik płynności szybkiej dla Spółki wynosił:

- na dzień 30 czerwca 2013 r. = 0.48;

- na dzień 30 czerwca 2014 r. = 0,56.

DIAS ocenił, że powyższy wskaźnik płynności szybkiej wynoszący na dzień 30 czerwca 2013 r. = 0,48 wskazuje, że Spółka z najbardziej płynnych aktywów byłaby w stanie pokryć zaledwie 48% swoich bieżących zobowiązań, gdyby stały się one wymagalne (gdyby wierzyciele zażądali ich zwrotu), natomiast na koniec 30 czerwca 2014 r. niewiele więcej, bowiem 56%.

Organ odwoławczy ocenił, że zgłoszenie wniosku o upadłość Spółki we właściwym czasie mogło dać szansę chociaż częściowego zaspokojenia wierzycieli. DIAS zaznaczył, że w analizowanych okresach sytuacja Spółki nie była zadowalająca, pomimo faktu, że zobowiązania nie przekroczyły aktywów. Organ odwoławczy zwrócił także uwagę na okoliczność, że choć Spółka w okresie od dnia 1 lipca 2015 r. do dnia 30 czerwca 2016 r. uzyskała dochód w wysokości 865.727,23 zł, nadal nie uregulowała ciążących na niej zaległości podatkowych, powstałych od początku 2014 r. Tak więc, w ocenie DIAS, zarząd Spółki zobligowany był do złożenia wniosku o upadłość, co nie zostało uczynione we właściwym czasie.

DIAS ocenił, że okoliczności uzasadniające wystąpienie z wnioskiem o ogłoszenie upadłości miały miejsce już w dniu 26 kwietnia 2014 r. i dotyczyły sytuacji nieuiszczania zobowiązań przez Spółkę.

DIAS zwrócił uwagę, że uregulowane w ustawie z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz.U. z 2020 r., poz. 1228 ze zm., dalej: u.p.u.) przesłanki ogłoszenia upadłości mają charakter alternatywny i równorzędny, co oznacza, że zaistnienie chociażby jednej z nich daje podstawę do ogłoszenia upadłości przedsiębiorcy. Nawet fakt, że sytuacja finansowa Spółki była dobra, nie stanowi przesłanki zwalniającej zarząd Spółki ze złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości skoro Spółka nie regulowała swoich wymagalnych zobowiązań.

Organ odwoławczy wskazał, że Strona jako członek zarządu powinna była zgłosić wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki najpóźniej dwa tygodnie od dnia 26 kwietnia 2014 r. DIAS podkreślił, iż Strona, zaniechała zainicjowania postępowania upadłościowego, co nie budzi wątpliwości, że w pełni świadomie działała w granicach ryzyka gospodarczego, nie dopełniając ciążącego na niej obowiązku służącego ochronie praw wierzycieli, w tym Skarbu Państwa. Organ odwoławczy ocenił, że Skarżący godząc się na powołanie w skład zarządu, zgodził się jednocześnie na wszelkie związane z tym prawa i obowiązki, również na przyjęcie obowiązku prowadzenia spraw Spółki i związaną z tym odpowiedzialność wobec Spółki, wspólników, podmiotów trzecich, jak również Skarbu Państwa.

DIAS zaznaczył także, że o braku winy Skarżącego w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki można byłoby mówić w sytuacji, gdyby nie miał możliwości złożenia takiego wniosku z przyczyn od niego niezależnych, a nie jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, w której taką możliwość miał, jednak z niej nie skorzystał.

Przechodząc do kolejnej z przesłanek egzoneracyjncy organ odwoławczy wskazał, że uwolnienie się od odpowiedzialności jest możliwe także w przypadku wykazania przez członka zarządu, że istnieje mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Następnie organ wskazał, Skarżący w toku postępowania prowadzonego przed organem pierwszej instancji, jak również w toku postępowania odwoławczego nie wskazał mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych tej Spółki w znacznej części. Wobec tego w ocenie organu odwoławczego, przesłanka z art. 116 § 1 pkt 2 ustawy O.p. w niniejszej sprawie nie będzie miała zastosowania.

2. Postępowanie przed Sądem pierwszej instancji.

2.1. Skarżący nie zgodził się z powyższą decyzją DIAS w całości i zaskarżył ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze Strona sformułowała żądanie uchylenia zaskarżonej decyzji DIAS w całości oraz uchylenia poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

Skarżący wniósł także o zasądzenie kosztów postępowania od organu na jego rzecz, według norm przepisanych.

2.2. Zaskarżonej decyzji Strona zarzuciła naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy - art. 116 § 1 O.p. wobec jego niewłaściwego zastosowania skutkującego orzeczeniem o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego byłego prezesa zarządu Spółki za zaległości podatkowe Spółki w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2015 r., w sytuacji gdy prowadzono postępowania egzekucyjne wobec Spółki przy braku organów uprawnionych do reprezentacji Spółki.

2.3. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

3.1. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

3.2. Złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Sprawa została skierowana do rozpoznania w powyższym trybie na podstawie zarządzenia Przewodniczącej Wydziału z dnia 1 lutego 2021 r., w związku z art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374).

3.3. Kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do badania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm., dalej: p.p.s.a.) lub też wystąpiło naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Oceniając skarżoną decyzję w świetle wskazanych powyżej kryteriów uznać należy, że organy nie naruszyły przepisów Ordynacji podatkowej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

3.4. Istota sporu w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy istniały przesłanki do orzeczenia odpowiedzialności Skarżącego za zaległości podatkowe Spółki.

3.5. Na wstępie rozważań przypomnieć należy, że istotą postępowania w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu spółki kapitałowej jest badanie przesłanek pozytywnych i negatywnych mających znaczenie dla określenia istnienia odpowiedzialności konkretnego członka zarządu. Przesłanki odpowiedzialności osób trzecich - członków zarządu spółek z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości podatkowe tych spółek określa art. 116 § 1 O.p. Według postanowień tego przepisu za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:

1) nie wykazał, że:

a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości lub postępowanie układowe albo

b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy;

2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Zgodnie z art. 108 § 2 pkt 3 oraz § 3 O.p. orzeczenie w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, nie może zostać wszczęte przed dniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego w sytuacji wystawienia tytułu wykonawczego na podstawie deklaracji podatkowej.

3.6. Strona kwestionuje w skardze spełnienie przesłanek do wszczęcia postępowania przeciwko Skarżącemu, jak również wypełnienie przesłanki bezskuteczności egzekucji w sytuacji gdy prowadzono postępowania egzekucyjne wobec Spółki przy braku organów uprawnionych do reprezentacji Spółki.

Jak już wskazywano, z przepisu art. 108 § 2 pkt 3 O.p. wynika, że w razie wystawienia tytułu wykonawczego na podstawie deklaracji, na zasadach przewidzianych w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, postępowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej nie może zostać wszczęte przed dniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego.

Dniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego jest zaś dzień doręczenia organowi egzekucyjnemu przez wierzyciela wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego wraz z tytułem wykonawczym, a jeśli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym – dzień wystawienia przezeń tytułu wykonawczego. W obu sytuacjach skutek w postaci wszczęcia postępowania egzekucyjnego nastąpi, jeżeli tytuł wykonawczy zostanie skierowany do egzekucji po jego kontroli formalnej przez organ egzekucyjny.

W rozpoznawanej sprawie niewątpliwe wszczęcie postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 25 kwietnia 2016 r. nastąpiło przed wszczęciem postępowania w przedmiocie odpowiedzialności Skarżącego, jako osoby trzeciej za zaległości Spółki objęte tym tytułem wykonawczym. Co więcej tytuł wykonawczy nr [...] z dnia 25 kwietnia 2016 r., obejmujący zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za okresy I i II kwartał 2014 r. oraz IV kwartał 2015 r., został doręczony Spółce wraz z zawiadomieniem o zajęciu rachunku bankowego w Banku [...] w dniu 24 maja 2016 r. Natomiast w dniu 6 kwietnia 2016 r. doręczone zostało Spółce upomnienie, co stanowiło podstawę do wystawienia w/w tytułu wykonawczego. Zatem wszczęcie postępowania egzekucyjnego i egzekucji administracyjnej skierowanej do majątku Spółki nastąpiło w czasie, gdy Spółka posiadała organ uprawniony do jej reprezentacji. Nie jest bowiem okoliczności sporną w sprawie, że Skarżący przestał pełnić funkcje członka zarządu z dniem 4 lipca 2016 r., gdyż wówczas doszło do skutecznego złożenia rezygnacji i od tego czasu Spółka nie miała już organów uprawionych do reprezentacji.

Z tych właśnie względów, zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 108 § 2 pkt 3 w zw. z art. 116 O.p., nie zasługiwał na uwzględnienie.

3.7. Wbrew zarzutom skargi organy wykazały, zdaniem Sądu, bezskuteczność egzekucji prowadzonej w stosunku do Spółki.

Stwierdzenie bezskuteczności egzekucji ustala się na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu, przy czym może to nastąpić jedynie po przeprowadzeniu postępowania egzekucyjnego. Zatem o bezskuteczności postępowania egzekucyjnego, w rozumieniu art. 116 O.p., nie musi przesądzać wyłącznie umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz wydanie i doręczenie, w jego konsekwencji postanowienia w sprawie umorzenia tego postępowania.

Niewątpliwie z akt sprawy wynika, że prowadzona przez organ egzekucyjny i komorników sądowych egzekucja nie przyniosła żadnych efektów w postaci wyegzekwowania spornej należności. W sprawie bezsprzecznie ustalono, że należność, za którą odpowiada Skarżący, nie może być zaspokojona z majątku Spółki.

W tym kontekście nie ma więc decydującego znaczenia kwestia skuteczności doręczenia Spółce postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, skoro z akt sprawy niewątpliwie wynika bezskuteczność egzekucji z majątku Spółki.

W konsekwencji niezasadny okazał się zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 116 § 1 O.p. w powyższym zakresie.

Analiza akt sprawy potwierdza prawidłowość ustaleń DIAS (opisanych na stronach 15-20 skarżonej decyzji), że postępowanie egzekucyjne w zakresie objętej przedmiotowym postępowaniem zaległości Spółki z tytułu podatku od towarów i usług było prowadzone na podstawie skierowanego do egzekucji tytułu z dnia 25 kwietnia 2016 r.

Jak wynika za akt sprawy, w trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego zastosowano szereg czynności zmierzających do wyegzekwowania zaległości podatkowych Spółki. Zastosowano wszelkie możliwe czynności i środki egzekucyjne, a w szczególności:

- zajęcia rachunków bankowych – wskutek dokonywanych zajęć doszło do zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej lub ujawniono brak środków na rachunkach bankowych,

- próby zidentyfikowania i przeprowadzenia egzekucji ze składników majątkowych Spółki okazały się nieskuteczne (wystąpienie do Centralnej Informacji Ksiąg Wieczystych i Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców),

- podejmowano próby dokonania czynności egzekucyjnych w terenie, jednakże w toku tych czynności ustalono, że Spółka nie prowadzi i nigdy nie prowadziła działalności pod adresem wskazanym w tytule wykonawczym, tj. W., ul. [...], Spółka wynajmowała adres rejestracyjny od osoby trzeciej (raport poborcy skarbowego o niemożności dokonania czynności egzekucyjnych z dnia 31 marca 2017 r.),

- NUS wystosował zapytania do organów administracji publicznej, celem ustalenia majątku Spółki, jednak nie udało się ustalić wierzytelności pieniężnych i innych praw majątkowych Spółki,

- NUS pismem z dnia 16 czerwca 2016 r. wezwał Spółkę do zapłaty należności głównej wraz z odsetkami oraz kosztami upomnienia i kosztami egzekucyjnymi, jednocześnie informując, że nieuregulowanie zaległości spowoduje skierowanie wniosku o ujawnienie zadłużenia w Krajowym Rejestrze Sądowym,

- NUS pismem dnia 23 lutego 2017 r. zwrócił się do Sądu Rejonowego dla W. w W. I Wydział Cywilny z wnioskiem o nakazanie wyjawienia majątku zobowiązanej Spółce,

- NUS w dniu 16 czerwca 2016 r. wysłał zlecenie rekwizycyjne do Naczelnika Urzędu Skarbowego w E., pismem z dnia 31 stycznia 2017 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w E. zwrócił zlecenie rekwizycyjne bez wykonania, z uwagi na fakt, iż Spółka nie prowadziła działalności gospodarczej przy ul. [...].

Dodatkowo organ ustalił, że w systemie informatycznym Urzędu Skarbowego W. zarejestrowano ostatnie zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez Spółkę jako podatnika podatku dochodowego od osób prawnych CIT-8 za 2015 r. Zatem organ odwoławczy ocenił, że brak było dowodów świadczących o uzyskiwanych dochodach przez Spółkę. Natomiast ostatnią złożoną przez Spółkę deklaracją dla podatku od towarów i usług był VAT-7K za I kwartał 2016 r. Co więcej z danych zawartych w Bazie Podmiotów Szczególnych wynika, że Spółka została wykreślona z ewidencji podatników VAT na podstawie art. 96 ust. 9 u.p.t.u. z dniem 15 lutego 2017 r.

Niewątpliwie więc, podjęte przez organ egzekucyjny czynności nie przyniosły oczekiwanych rezultatów. Przeprowadzone czynności nie wykazały również żadnych znamion aktywności gospodarczej Spółki oraz jakichkolwiek źródeł jej przychodów. W stosunku do Spółki prowadzono również postępowania egzekucyjne ma podstawie tytułów wykonawczych dotyczących innych, wcześniejszych zaległości, w tym m.in. w podatku dochodowym od osób prawnych i od osób fizycznych. W toku postępowania doszło do zbiegu egzekucji sądowej i administracyjnej. Spółka nie składa zeznań podatkowych, deklaracji podatkowych, sprawozdań finansowych, nie figuruje w ewidencji podatników VAT.

Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym dla [...] W. R. K. umorzył prowadzoną przeciwko Spółce egzekucję z uwagi na fakt, że z egzekucji nie uzyska się sumy wyższej od kosztów egzekucyjnych (postanowienie z dnia [...] czerwca 2017 r. znak [...]).

Następnie NUS, jako organ prowadzący postępowanie egzekucyjne w stosunku do Spółki postanowieniem z [...] czerwca 2017 r. umorzył prowadzone postępowanie egzekucyjne, z uwagi na bezskuteczność egzekucji.

Słusznie zatem DIAS wyprowadził wniosek, że opisane wyżej dowody i ustalenia potwierdzają bezskuteczność prowadzonej wobec Spółki egzekucji, a w konsekwencji wystąpienie przesłanki z art. 116 § 1 O.p.

Nie ulega wątpliwości, że organ egzekucyjny podjął szereg czynności egzekucyjnych celem ustalenia składników majątkowych Spółki i przymusowego wyegzekwowania dochodzonych należności. Podjęte działania nie doprowadziły jednak do zaspokojenia interesu Skarbu Państwa z tego tytułu. Brak możliwości zaspokojenia zaległości z majątku Spółki jest w świetle podjętych przez NUS czynności w sprawie okolicznością obiektywną, gdyż poszukiwanie majątku Spółki może odbywać się niezależnie od faktu posiadania przez Spółkę organów uprawionych do reprezentacji.

Warunek bezskuteczności egzekucji wobec majątku podmiotu głównego, umożliwiający podjęcie orzeczenia w trybie art. 116 O.p., został zatem dopełniony.

3.8. W ocenie Sądu, orzekające w sprawie organy niewątpliwie wykazały, że w sytuacji Skarżącego wystąpiły przesłanki odpowiedzialności, jako osoby trzeciej – członka zarządu za zaległość podatkową Spółki w podatku od towarów i usług, wynikającą z deklaracji za IV kwartał 2015 r., odsetki za zwłokę od tej zaległości i koszty postępowania egzekucyjnego.

Tym samym, niezasadne są zarzut skargi wskazujące na naruszenie art. 116 § 1 O.p.

Organy podatkowe ponad wszelką wątpliwość ustaliły, że w sprawie zaistniały przesłanki pozytywne do orzeczenia o odpowiedzialności Skarżącego, tj. fakt pełnienia przez niego – w czasie powstania zobowiązania podatkowego – obowiązków członka zarządu Spółki oraz bezskuteczność egzekucji prowadzonej w stosunku do Spółki.

Z akt sprawy bezspornie wynika, że w dacie gdy upływał termin płatności zobowiązań Spółki za I i II kwartał 2014 r., Skarżący pełnił jednoosobowo funkcję w jej zarządzie (prezes zarządu). Zapisy Krajowego Rejestru Sądowego oraz protokół Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki potwierdzają, że Skarżący funkcję tę pełnił od dnia 26 lutego 2019 r. do dnia 4 lipca 2016 r. (data skutecznej rezygnacji z funkcji w zarządzie).

Zauważyć trzeba, że Skarżący nie kwestionował powyższych ustaleń w zakresie pełnienia funkcji w zarządzie Spółki.

3.9. W sprawie stwierdzono poza tym, że w sytuacji Skarżącego nie zaistniały przesłanki negatywne (egzoneracyjne), które uniemożliwiałyby orzeczenie o jego odpowiedzialności, jako osoby trzeciej (członka zarządu Spółki).

Odnośnie przesłanki wyłączającej odpowiedzialność członka zarządu związanej z brakiem winy w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości (art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p.), podzielić należy pogląd organów podatkowych, że podstawy do złożenia takiego wniosku z uwagi na nieregulowanie zobowiązań zaistniały już w końcu kwietnia 2014 r.

Do oceny terminowości i przesłanek wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości stosować należy przepisy ustawy – Prawo upadłościowe. Zgodnie z art. 10 u.p.u., w brzmieniu obowiązującym na dzień zaistnienia stanu niewypłacalności, upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Stosownie do art. 11 ust. 1 i ust. 2 u.p.u. dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań. Dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje.

Zgodnie więc z art. 11 u.p.u. ustawodawca przewidział dwie niezależne przesłanki ogłoszenia upadłości dłużnika będącego osobą prawną tj.: niewykonywanie wymagalnych zobowiązań i sytuację, w której zobowiązania dłużnika przekraczają jego majątek. Wystąpienie którejkolwiek z nich obliguje członka zarządu do zgłoszenia wniosku o upadłość spółki.

W myśl art. 21 ust. 1 u.p.u. zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości powinno nastąpić nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości.

Tym samym czasem właściwym na złożenie wniosku o upadłości był termin dwóch tygodni od dnia, w którym Spółka albo nie wykonywała swoich wymagalnych zobowiązań albo gdy jej zobowiązania przekroczyły wartość majątku.

W realiach rozpatrywanej sprawy przesłanka niewypłacalności, tj. nieregulowanie zobowiązań, uzasadniająca zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości wystąpiła z upływem terminu płatności zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za I kwartał 2014 r., tj. z dniem 25 kwietnia 2014 r. Wówczas Spółka zalegała już z zapłatą zobowiązań w podatku dochodowym od osób fizycznych za okresy od stycznia do marca 2014 r. oraz w podatku od towarów i usług za I kwartał 2014 r. W związku z tym, uzasadnione byłoby wystąpienie z wnioskiem o ogłoszenie upadłości Spółki. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki nie został zgłoszony.

W toku postępowania Skarżący nie wskazał na żadną przeszkodę, obiektywnie uniemożliwiającą mu złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości, we właściwym czasie. Tym samym nie została spełniona przesłanka egzoneracyjna z art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) O.p.

W tym miejscu Sąd zauważa, że skoro wystarczającą przesłanką zgłoszenia wniosku o upadłość jest zaprzestanie wykonywania wymagalnych zobowiązań, to kwestia oceny, kiedy Spółka znalazła się w sytuacji, w której, jej majątek nie wystarcza na zaspokojenie długów, nie musiała być oceniana jako decydująca o rozstrzygnięciu niniejszej sprawy.

W orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, że dla określenia, czy istnieją podstawy ogłoszenia upadłości zasadnicze znaczenie ma to, czy dłużnik nie wykonuje wymagalnych zobowiązań (np. wyroki NSA z dnia 17 maja 2016 r., sygn. akt II FSK 798/14 i dnia 24 lutego 2016 r., sygn. akt I FSK 1864/14). Ugruntowany w nim jest również pogląd, że w art. 11 ust. 1 u.p.u. ustawodawca nie powiązał stanu niewypłacalności ze stanem majątku dłużnika, lecz z konkretnym zaniechaniem, zaprzestaniem płacenia długów (zob. wyroki NSA z dnia 10 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 853/13, z dnia 11 kwietnia 2014 r., sygn. akt I FSK 656/13;, z dnia 25 października 2016 r., sygn. akt II FSK 2557/14 i z dnia 12 kwietnia 2018 r., sygn. akt I FSK 1359/16).

Skład orzekający w sprawie powyższe zapatrywania orzecznicze podziela.

Skoro organy za przyczynę niewypłacalności uznały brak wykonywania przez Spółkę jej wymagalnych zobowiązań, tj. wystąpienie przesłanki wskazanej w art. 11 ust. 1 u.p.u., to istotnym elementem ustaleń w sprawie określenia właściwego czasu na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości jest stan regulowania takich zobowiązań, a nie analiza stanu finansowego Spółki. Nie było więc potrzeby w tym przypadku ustalania sytuacji finansowej Spółki.

Z punktu widzenia wystąpienia przesłanki zaprzestania płacenia długów nie ma znaczenia ani wartość i charakter zadłużenia (mogą to być zarówno zobowiązania publicznoprawne, jak i cywilnoprawne), ani też powód, dla którego dłużnik przestał płacić swoje zobowiązania. Nie ma tu znaczenia przyczyna takiego stanu rzeczy, a także to, czy dłużnik nie wykonuje wszystkich swoich zobowiązań, czy tylko niektórych z nich.

3.10. W sprawie poza sporem pozostaje okoliczność niewskazania przez Skarżącego mienia Spółki umożliwiającego zaspokojenie znacznej części zaległości podatkowych (art. 116 § 1 pkt 2 O.p.).

3.11. Uwzględniając całokształt przedstawionych okoliczności stwierdzić należało, że w rozpoznawanej sprawie organy prawidłowo oceniły spełnienie przesłanek warunkujących orzeczenie o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego za zaległości Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za IV kwartał 2015 r. i nie doszło do naruszenia art. 116 O.p.

3.12. Reasumując, w ocenie Sądu, spełnione zostały pozytywne przesłanki orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego, tj. pełnienie przez Stronę obowiązków w zarządzie w terminie płatności zobowiązań Spółki oraz bezskuteczność egzekucji prowadzonej do jej majątku. Organ wykazał, że właściwy czas na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości przypadał podczas zarządzania Spółką przez Skarżącego. Strona nie wykazała przesłanek egzoneracyjnych, których wystąpienie mogłoby uwolnić ją od obciążenia odpowiedzialnością za zaległość podatkową Spółki, tj. nie wykazała, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszeniu upadłości lub niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jej winy, ani nie wskazała mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części.

Sąd nie znajduje powodów do stwierdzenia, że w zaskarżonej decyzji naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, a w szczególności naruszenia przepisów zarzuconych przez Skarżącego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy. Sąd nie dopatrzył się wystąpienia okoliczności naruszających prawo i mogących być podstawą wznowienia postępowania. Sąd nie znajduje też przesłanek uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości lub w części.

3.13. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku oddalając skargę w całości.