Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 525/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2017-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6249 Inne o symbolu podstawowym 624
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Komisja Lekarska
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 5, art. 146, art. 151 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

|Sygn. akt IV SA/Wr 525/16 | | , [pic], , WYROK, , W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ, , , Dnia 12 kwietnia 2017 r., , , Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w składzie następującym:, Przewodniczący:, , Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (sprawozdawca), , Sędziowie:, Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, , , Protokolant:, sekretarz sądowy Aneta Januszkiewicz, , , po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2017 r., sprawy ze skargi S. S., na postanowienie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej we W., z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zdolności do czynnej służby wojskowej, , I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowej Komisji Lekarskiej w B. z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr, [...];, II. uchyla postanowienie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] października 2015 r., nr [...];, III. zasądza od Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej we W. na rzecz strony skarżącej S. S. kwotę 497 (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt, siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.,


UZASADNIENIE

Przedmiotem rozstrzygnięcia jest postanowienie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] lipca 2016 r., [...], utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowej Komisji Lekarskiej w B., nr [...],

z dnia [...] kwietnia 2016 r. o umorzeniu postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania wszczętego postanowieniem z dnia 3 lutego 2014 r., a wznawiającym postępowanie zakończone ostatecznym orzeczeniem z dnia 9 marca 2005 r., nr [...], stwierdzającym S.S. (dalej skarżącego) za niezdolnego do służby wojskowej w czasie pokoju.

Wskazanym orzeczeniem Powiatowa Komisja Lekarska przyznała skarżącemu kategorię "D", uznając go tym samym za niezdolnego do czynnej służby wojskowej. Wnioskiem z dnia 10 października 2011 r. skarżący wniósł o wznowienie postępowania zakończonego tym orzeczeniem, wskazując na poprawę stanu zdrowia

i wyniki badań: genetycznych oraz spirometrycznego, wykonanych w 2013 r.

Finalnie postanowieniem z dnia 3 lutego 2014 r. Powiatowa Komisja Lekarska

wznowiła postępowanie w sprawie. Natomiast decyzją z dnia 4 marca 2014 r. odmówiła uchylenia własnego orzeczenia z dnia 9 marca 2015 r. w sprawie zdolności skarżącego do czynnej służby wojskowej.

W uzasadnieniu Komisja podniosła, że uchylenie zakwestionowanego orzeczenia w trybie wznowienia postępowania nie jest możliwe z uwagi na upływ pięciu lat,

o którym to okresie mowa w art. 146 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako k.p.a.) Prowadzenie postępowania z wniosku o wznowienie, pomimo upływu wskazanego terminu, prowadziłoby bowiem do naruszenia zasady trwałości decyzji administracyjnej. Z uwagi zaś na jego materialnoprawny charakter, termin ten nie podlega przywróceniu ani przerwaniu.

Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego Wojewódzka Komisja Lekarska we W., postanowieniem z dnia 15 maja 2014 r., nr [...], uchyliła decyzję Powiatowej Komisji Lekarskiej i odmówiła uchylenia orzeczenia z dnia 9 marca 2015 r. z uwagi na brak do tego podstawy z art. 145 § 1 k.p.a.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że decydującego znaczenia dla określenia stanu zdrowia skarżącego nie miały wyniki badań lekarskich

i spirometrycznych lecz orzeczenie przedstawione przez skarżącego o jego niepełnosprawności. Fakt zaś uznania skarżącego za niepełnosprawnego wykluczał jednoczesne uznanie go za czasowo niezdolnego do służby wojskowej na podstawie art. 30a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej Polskiej (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r., Nr 241, poz. 2416 ze zm., dalej jako u.p.o.) Jednocześnie organ odwoławczy uznał, że zapadłe orzeczenie

z dnia 9 marca 2005 r. nie zostało wydane z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 151 § 2 k.p.a.

Na opisane wyżej rozstrzygnięcie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Sąd wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2015 r. stwierdził nieważność postanowienia organu drugiej instancji z uwagi na naruszenie zasady dwuinstancyjności.

W uzasadnieniu wyroku Sąd potwierdził brak możliwości podjęcia w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia o uchyleniu bądź odmowie uchylenia orzeczenia z dnia 9 marca 2005 r., z uwagi na upływ pięcioletniego terminu, o którym mowa w art. 146 § 1 k.p.a. Co więcej, w orzecznictwie sądów administracyjnych jednoznacznie wskazuje się, że organ drugiej instancji zobowiązany jest uwzględnić upływ tego terminu. Nie wykluczało to jednak dokonania oceny merytorycznej podstawy wznowienia, aczkolwiek przez organ pierwszej instancji. Tymczasem ocenę taką przeprowadził organ drugiej instancji naruszając tym samym w sposób rażący zasadę dwuinstancyjności, wyrażoną w art. 15 k.p.a.

Wskazując powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zobowiązał Wojewódzką Komisję Lekarską do wydania stosownego orzeczenia po przeprowadzeniu prawidłowego postępowania w sprawie, zgodnie z wymogami określonymi przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego.

W związku z zapadłym wyrokiem, Wojewódzka Komisja Lekarska postanowieniem z dnia [...] października 2015 r. uchyliła w całości zaskarżoną decyzję Powiatowej Komisji Lekarskiej w B. i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ, powołując się na orzeczenie Sądu, wskazał, że przekazanie sprawy Powiatowej Komisji Lekarskiej do ponownego rozpatrzenia jest niezbędne, celem dokonania oceny z badania genetycznego i spirometrycznego skarżącego, bez naruszenia toku instancji. Jednocześnie organ odwoławczy zobowiązał organ pierwszej instancji do dokonania oceny tych dowodów pod kątem przesłanki wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt. 5 k.p.a., poprzez wykluczenie przez biegłego z zakresu chorób płuc przypadku, w którym choroba skarżącego powstała na podłożu innym niż alergiczne. Biegły powinien również wypowiedzieć się w kwestii możliwości wykluczenia u skarżącego występowania schorzenia wyszczególnionego

w uzasadnieniu orzeczenia z dnia 9 marca 2005 r.

W ocenie organu drugiej instancji dokonanie tych ustaleń było niezbędne, by wykluczyć bezprzedmiotowość postępowania w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. z powodu braku przedmiotu faktycznego postępowania, jak również braku podstaw prawnych do wydania decyzji w zakresie żądania skarżącego.

Postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2016 r. Powiatowa Komisja Lekarska umorzyła postępowanie w sprawie.

W uzasadnieniu organ wskazał, że, realizując zalecenia organu drugiej instancji, przeprowadził dowód z opinii biegłego, z której to treści wynika, że orzeczenie z dnia 9 marca 2005 r. było prawidłowe a badania przedstawione przez skarżącego obrazują jego stan zdrowia tylko na dzień ich wykonania.

Wobec powyższego, organ pierwszej instancji uznał, że nie istnieją żadne podstawy materialno-prawne do ingerencji w przedmiotowe orzeczenia a tym samym postępowanie w przedmiocie wznowienia jest bezprzedmiotowe.

Po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego, postanowieniem z dnia 25 lipca 2016 r. Wojewódzka Komisja Lekarska utrzymała w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

W obszernym uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że nie znalazł podstaw do uwzględnienia zażalenia skarżącego. Wyjaśnił, że w kolejnym etapie postępowania wznowieniowego, po samym wznowieniu postępowania, organ administracji publicznej dokonuje badania, czy wskazana przez stronę podstawa rzeczywiście istnieje. W tej fazie postępowania organ nie przystępuje jeszcze do wyjaśniania i rozstrzygania sprawy merytorycznie. Gdy ustali nieistnienie badanej przyczyny wznowienia, to chociażby dostrzegł inne wady prawne decyzji dotychczasowej, wydaje decyzję

o odmowie jej uchylenia na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., chyba że zaistniały przesłanki określone w art. 146 k.p.a.

Wskazując powyższe, organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że dołączona przez skarżącego dokumentacja medyczna, nie potwierdza, że zaistniała przesłanka wznowienia postępowania wszczętego postanowieniem z dnia 3 lutego 2014 r., wznawiającym postępowanie zakończone ostatecznym orzeczeniem

z dnia 9 marca 2005 r., a wynikająca z art. 145 § 1 pkt. 5 k.p.a.

Następnie organ wskazał, że w opinii lekarza specjalisty z zakresu chorób płuc dokładnie opisany został nie tylko proces diagnozowania astmy oskrzelowej, ale również determinująca proces diagnostyczny specyfika przebiegu tej choroby, uzależniona nie tylko od ekspozycji na czynniki uczulające, ale również od wieku pacjenta. Z biegiem lat zmieniają się bowiem funkcje układu immunologicznego i może w znacznej części przypadków dojść do samoograniczenia choroby, wyrażającego się ustąpieniem objawów klinicznych. W konsekwencji organ pierwszej instancji prawidłowo wykluczył możliwość oceny objawów klinicznych schorzenia skarżącego z roku 2005 na podstawie wyników badań z lat 2011 - 2013.

Powyższe jednoznacznie wyklucza przedstawienie w sprawie wyników badań diagnostycznych i opinii lekarskich wydanych w latach 2011-2013, jako uzasadnienia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie określenia kategorii zdolności do służby wojskowej skarżącego na podstawie przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 pkt. 5 k.p.a.

Ponadto Powiatowa Komisja Lekarska była związana orzeczeniem o okresowym umiarkowanym stopniu istniejącej od dzieciństwa niepełnosprawności skarżącego,

z określonymi przeciwskazaniami do ciężkiej pracy fizycznej w zapyleniu i narażeniu na uczulające alergeny, wydanym na postawie Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 12 stycznia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad orzekania

o stopniu niepełnosprawności oraz wydawania opinii (Dz. U. z 2001 r., Nr 7, poz. 60).

Odnosząc się do stanowiska skarżącego w sprawie organ odwoławczy podniósł, że przedłożona przez niego opinia specjalisty z zakresu chorób płuc i alergologii stanowi w istocie obraz kliniczny stanu zdrowia skarżącego w chwili badania (2013 r.) albowiem w żaden sposób nie odnosi się do całokształtu jego dokumentacji medycznej. Nie zaprzecza również występowaniu u skarżącego zaburzenia patologicznego

o charakterze astmy oskrzelowej alergicznej.

Wobec powyższego Wojewódzka Komisja Lekarska stwierdziła, że postępowanie wznowieniowe powinno ulec zakończeniu na etapie badania zaistnienia wskazanej we wniosku i wymienionej w postanowieniu o wznowieniu postępowania podstawy albowiem podstawa ta nie istniała. Uniemożliwiło to zaś przejście do kolejnego etapu postępowania, którego treścią byłoby zbadanie, czy występują okoliczności uzasadniające niemożność uchylenia decyzji w trybie art. 146 w zw. z art. 151 § 2 k.p.a. - z uwagi na upływ pięciu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji. Tym bardziej za niedopuszczalne uznał organ przystąpienie do rozstrzygnięcia o istocie sprawy na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 151 § 1 k.p.a., choć sam fakt upływu terminu

o którym mowa w art. 146 k.p.a. nie wyłącza możliwości badania istnienia podstaw wznowienia. Jednakże w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości wznowienia postępowania już w jego toku, przy jednoczesnym stwierdzeniu, że nie powinno się ono w ogóle toczyć z przyczyn nie pozwalających na wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania, możliwe jest umorzenie wznowionego postępowania z powodu bezprzedmiotowości. Stwierdzenie bezprzedmiotowości postępowania musi zaś prowadzić do formalnego rozstrzygnięcia sprawy, bez wnikania w jej materię.

Na koniec organ odwoławczy odniósł się do zarzutu naruszenia art. 107 § 1

w zw. z art. 124 § 1 k.p.a., stwierdzając, że aby orzeczenie organu mogło zostać uznane za akt administracyjny, rozstrzygający o prawach i obowiązkach jednostki administrowanej, wystarczy, że spełni minimalne wymagania wynikające z powołanych przepisów. W niniejszej sprawie wszystkie akty wydane przez Komisje obu instancji warunki te spełniają.

W skardze na powyższe rozstrzygnięcie podniósł zarzut:

1) naruszenia art. 105 § 1 k.p.a., poprzez błędną wykładnię dotyczącą pojęcia "bezprzedmiotowości postępowania";

2) niezastosowania art. 151 § 1 pkt. 1 k.p.a., skutkujące wydaniem postanowienia

w miejsce decyzji,

3) naruszenie art. 77 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie przeprowadzenia badań specjalistycznych skarżącego i wydanie orzeczenia na podstawie niekompletnego materiału dowodowego;

4) naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez nie zapewnienia skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu, poprzez odstąpienie od bezpośredniego badania skarżącego przez Komisję Lekarską.

Podnosząc powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego według norm przepisanych.

Uzasadniając stanowisko w sprawie skarżący podniósł, ze literalne brzmienie art. 151 § 1 k.p.a. wyklucza możliwość zakończenia postępowania wznowieniowego postanowieniem. Zwłaszcza, że wznowienie postępowania oparte było o przesłankę

z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., to jest pojawienie się dla sprawy nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji nieznanych organowi, który wydał decyzję. Upływ pięcioletniego terminu nie wyłącza przy tym możliwości badania podstawy wznowieniowej albowiem nadal możliwe jest stwierdzenie wydania decyzji

z naruszeniem prawa. W żadnym zaś zakresie postępowanie w sprawie nie mogło być uznane za bezprzedmiotowe; bezprzedmiotowość dotyczy bowiem braku przedmiotu postępowania wznowieniowego lub braku właściwości organu do wznowienia postępowania w sprawie.

Dalej skarżący podniósł, że organ odwoławczy dopuścił się naruszenia art. 77 k.p.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o niekompletny materiał dowodowy,

z uwagi na zaniechanie przeprowadzenia dodatkowych badań wskazanych w opinii biegłego z zakresu chorób płuc i alergologii.

Na koniec skarżący podniósł, że celem postępowania wznowieniowego nie jest zbadanie decyzji pod kątem jej legalności w dacie wydania, lecz zbadanie przyczyn wznowienia i rozstrzygnięcie sprawy co do istoty (art. 149 § 2 k.p.a.). Wojewódzka Komisja Lekarska powinna tym samym zbadać, czy przedłożone przez stronę dowody, uzupełnione o dalsze dowody zebrane w toku wznowionego postępowania, świadczą

o wadliwości uprzednio zapadłej decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie. W pierwszym rzędzie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2).

Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie wymaga wskazania, że na mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga

w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany ani zarzutami, ani wnioskami skargi czy tez powołaną podstawą prawną.

Wreszcie wskazać należy, że na zasadzie art. 153 p.p.s.a. Sąd wydający wyrok w niniejszej sprawie związany był prawomocnym orzeczeniem z dnia 8 kwietnia 2015 r. o sygn. akt IV SA/Wr 698/14 i zobowiązany był do uwzględnienia zawartego w nim stanowiska prawnego.

Dokonując kontroli działalności administracji publicznej we wskazanych wyżej granicach, uznać należało, że w niniejszej sprawie miało miejsce naruszenie przepisów postępowania, które w istotny sposób wpłynęło na wynik sprawy. Wadliwość ta dotyczy zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej z dnia 25 lipca 2016 r., poprzedzającego go rozstrzygnięcia Powiatowej Komisji Lekarskiej z dnia 26 kwietnia 2016 r. oraz postanowienia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej z dnia 13 października 2015 r.

Omówienie stwierdzonych wad rozstrzygnięć, wydanych po wyroku tutejszego Sądu z dnia 8 kwietnia 2015 r., wymaga jednak poprzedzenia uwagami na temat instytucji wznowienia postępowania. Generalnie stwierdzić należy, że wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego dążącym do weryfikacji wadliwości decyzji ostatecznych a więc objętych zasadą trwałości

w obrocie prawnym. Przy tym wady wymienione w art. 145 § 1 k.p.a., a więc w przepisie obejmującym podstawę wznowienia wskazaną przez samego skarżącego, są co do zasady wadami samego postępowania, które mogą mieć wpływ na jego wynik. Stąd wznowienie postępowania polega na sprawdzeniu istnienia kwalifikowanej wadliwości procesowej a następnie ustaleniu czy miała ona wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia.

Dalej należy wskazać, że instytucja wznowienia postępowania dzieli się na etapy. Pierwszym etapem jest wznowienie postępowania w trybie art. 149 § 1 k.p.a. w drodze postanowienia. Na tym etapie organ administracji bada czy wniosek strony oparty jest

o ustawowe przesłanki (między innymi art. 145 § 1 k.p.a.) oraz czy został złożony

w terminie, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a., to jest w okresie miesiąca od dnia,

w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia. Natomiast badanie przyczyn wznowienia i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy jest etapem późniejszym.

W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji zasadnie podjął postanowienie

o wznowieniu postępowania. Wbrew stanowisku Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej rozstrzygnięcie to nie okazało się wadliwe, na skutek dalszych ustaleń poczynionych

w toku wznowionego postępowania, mianowicie ustalenia, że przesłanka wznowienia

z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie miała miejsca. Zgodnie bowiem z literalnym brzmieniem art. 149 § 2 k.p.a. ocena zachodzenia owych przesłanek nie jest badana w momencie podjęcia rozstrzygnięcia o wznowieniu postępowania. Ma ono bowiem charakter formalny, co do spełnienia określonych warunków procesowych przez sam wniosek strony.

Tym samym nie można zgodzić się ze stanowiskiem organów obu instancji, że postępowanie w przedmiocie wznowienia stało się bezprzedmiotowe. Art. 105 k.p.a. stanowiący o umorzeniu postępowania kładzie nacisk nie na przeszkody w tym postępowaniu lecz jego bezprzedmiotowość, rozumianą jako brak przedmiotu postępowania administracyjnego. Przedmiotem tym jest zaś, generalnie ujmując, sprawa administracyjna w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a. - sprawa indywidualna rozstrzygana w drodze decyzji administracyjnej.

Tym samym, w kontekście niniejszej sprawy nie ma podstaw, by przyjąć, że odpadnięcie podstawy wznowienia postępowania stanowi o bezprzedmiotowości tego postępowania. Nadal bowiem w obrocie istnieje rozstrzygnięcie podlegające weryfikacji w tym trybie. Wręcz przeciwnie, na mocy art. 149 § 2 i art. 151 § 1 k.p.a. brak istnienia podstawy do wznowienia powinien być podstawą do odmowy uchylenia decyzji dotychczasowej.

Tu zaś powstaje problem terminu o którym mowa w art. 146 § 1 k.p.a., to jest okresu pięcioletniego od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji dotychczasowej.

W istocie jest to termin prawa materialnego, nieprzekraczalny i nieprzywracalny. Jednakże analiza art. 146 § 1 i art. 151 § 1 i 2 k.p.a. prowadzi do wniosku, że również

i w tym wypadku, gdy uchylenie decyzji dotychczasowej jest niedopuszczalne

z przyczyn upływu owego terminu nie mamy do czynienia z bezprzedmiotowością postępowania. Co więcej z treści art. 151 § 2 k.p.a. wynika, że mimo upływu terminu badaniu w toku postępowania wznowieniowego muszą podlegać przesłanki wznowienia. Nadal bowiem może być wydane rozstrzygnięcie stwierdzające wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa, gdy istnieje podstawa wznowienia lecz nie jest możliwe uchylenie decyzji dotychczasowej właśnie z uwagi na upływ wskazanego terminu.

W niniejszej sprawie organy obu instancji wadliwie zastosowały wskazane wyżej przepisy, jednocześnie naruszając art. 153 p.p.s.a., poprzez nieuwzględnienie oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wyroku tutejszego Sądu o sygn. akt IV SA/Wr 698/14.

Otóż za orzekającym składem Sądu stwierdzić należy, że prawidłowo organ pierwszej instancji uznał w decyzji dnia 4 marca 2014 r., że skarżący złożył wniosek

o wznowienie postępowania po upływie terminu z art. 146 § 1 k.p.a. Nie rozważył jednak w istocie tego aspektu, że pomimo wystąpienia negatywnej przesłanki do wznowienia, zobowiązany był nadal do dokonania oceny zgłoszonej przez skarżącego przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Dopiero po jej zweryfikowaniu mógł odmówić uchylenia dotychczasowej decyzji, gdyby nie była spełniona przesłanka wznowienia, albo stwierdzić wydanie decyzji dotychczasowej z naruszeniem prawa, z racji upływu okresu pięciu lat, w przypadku istnienia przesłanki wznowienia.

Tymczasem organ pierwszej instancji zaniechał poczynienia tych ustaleń. Natomiast w toku postępowania w drugiej instancji organ odwoławczy dopuścił się uchybienia zasady dwuinstancyjności z uwagi na to, że dokonał oceny istnienia przesłanki wznowienia sam, z pominięciem Powiatowej Komisji Lekarskiej. Tym samym pozbawił skarżącego możliwości obrony swoich praw w dwuinstancyjnym postępowaniu administracyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wskazanym już wyrokiem zobowiązał organ odwoławczy to usunięcia tego naruszenia, właśnie poprzez wydanie stosownego rozstrzygnięcia uwzględniającego zasadę dwuinstancyjnego postępowania. Chodziło zatem o uchylenie zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji i nakazanie temu organowi oceny podstawy wznowienia postępowania wskazanej przez skarżącego.

Organ drugiej instancji nie uwzględnił jednak tego zalecenia, nakazując

w postanowieniu z dnia 13 października 2015 r. organowi pierwszej instancji de facto umorzenie postępowania w razie stwierdzenia braku podstawy z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Co też organ ten uczynił a następnie Wojewódzka Komisja Lekarska utrzymała w mocy. Wszystkie te trzy rozstrzygnięcia są zatem wadliwe. Po pierwsze dlatego, że stanowią w istocie o bezprzedmiotowości wznowieniowego postępowania, w sytuacji gdy przeszkoda ta nie miała nigdy miejsca w sprawie. Jak zostało to już bowiem wskazane, ewentualne nieistnienie w sprawie podstawy wznowienia nie czyni jej bezprzedmiotowym. Po drugie organom obu instancji umyka okoliczność, że nawet upływ pięciu lat od wydania lub ogłoszenia dotychczasowego orzeczenia z dnia 9 marca 2005 r. nie wyłącza konieczności dokonania jego oceny pod kątem zgodności

z prawem, w trybie art. 151 § 2 k.p.a. Stwierdzić przy tym należy, że również

w przypadku upływu terminu z art. 146 § 1 k.p.a. nie będziemy mieli do czynienia

z bezprzedmiotowością postępowania. Jego uchybienie nie unicestwia przedmiotu postępowania wznowieniowego, skoro na mocy wielokrotnie wspominanego art. 151 § 2 k.p.a. organ jest zobowiązany do oceny przesłanek wznowienia.

Odnosząc się do przywołanego przez organ drugiej instancji orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 25/08, to wskazać należy, że wywód o bezprzedmiotowości postępowania dotyczy wadliwości postanowienia o wznowieniu postępowania na skutek późniejszego stwierdzenia, że wniosek strony nie spełniał wymogów formalnych. W żaden jednak sposób orzeczenie to nie dotyczy kwestii orzekania w przedmiocie art. 151 § 2 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził w tym orzeczeniu, że: "Stwierdzenie bezprzedmiotowości postępowania musi zaś prowadzić do formalnego rozstrzygnięcia sprawy, bez wnikania w jej materię (...)". Nie można zatem uznać, że kwestia istnienia przesłanki wznowienia, a więc dokonanie oceny jej zasadności, rozstrzygana jest na etapie postanowienia

o wznowieniu postępowania administracyjnego.

Odnosząc się z kolei do zarzutów sformułowanych przez skarżącego to wskazać należy, że w istocie, co już zostało omówione, w sprawie doszło do naruszenia art. 105 § 1 k.p.a. z uwagi na to, że w sprawie nie zachodzi przeszkoda w postępowaniu

w postaci jego bezprzedmiotowości. Dalej wskazać należy, że jakkolwiek w istocie organy obu instancji wydały akty zatytułowane "postanowienie", to uchybienie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. w tym zakresie nie wpłynęło na wynik sprawy. W doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie podtrzymuje się, że za decyzję można uznać akt błędnie czy wadliwie zatytułowany, o ile spełnia on minimalne wymogi z art. 107 § 1 k.p.a., to jest: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne

i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Zaskarżone rozstrzygnięcie spełnia ten warunek.

Co do natomiast zarzutu naruszenia art. 77 k.p.a. w niniejszej sprawie, ocena postępowania dowodowego jest nadal przedwczesna. Nie przesądzając

o prawidłowości dotychczasowych ustaleń, wskazać należy, że obie Komisje, uwzględniając zasadę dwuinstancyjności, powinny dokonać oceny zgromadzonego materiału dowodowego pod kątem stosowania art. 151 § 2 k.p.a., to jest czy orzeczenie z dnia 9 marca 2005 r. mogło zostać wydane z naruszeniem prawa.

Brak jest natomiast podstaw do stwierdzenia, że w sprawie doszło do naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. poprzez pozbawienie skarżącego czynnego udziału w sprawie. Należy bowiem odróżnić udział w postępowaniu w charakterze strony od przeprowadzania badań strony. Te ostatnie mają charakter czynności dowodowych i nie wpływają na to, czy strona miała w toku zapewnioną możliwość prezentowania własnego stanowiska w sprawie.

W tym stanie rzeczy, wobec stwierdzonych uchybień procesowych mających wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a., należało uchylić wskazane w sentencji wyroku rozstrzygnięcia organów obu instancji, jako nie odpowiadające obowiązującym przepisom i jednocześnie nieuwzględniające stanowiska Sądu kontrolującego uprzednio sprawę. O kosztach postępowania postanowiono zaś na podstawie art. 200 p.p.s.a.