Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 368/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-05-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 32, art. 34
journal: Dz.U. 2007 nr 124 poz 859
law: Ustawa z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.
article: art. 3 ust. 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2018 poz 21
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, sędzia del. SO Aleksandra Westra (spr.), Protokolant sekr. sąd. Karolina Heman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2018 r. sprawy ze skargi R. G. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2017r. nr [...] Główny Inspektor Ochrony Środowiska na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kpa w związku z art. art. 32 ust. 1 oraz art. 34 ustawy z dnia 29 czerwca 2007r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. z 2015r. poz. 1048 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania R. G. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, znak: [...], z dnia [...] sierpnia 2017r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

W dniu 6 września 2013r. do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska wpłynęło zawiadomienie od Urzędu Celnego w [...], o nielegalnym międzynarodowym przemieszczaniu odpadu o kodzie 16 01 04* w postaci uszkodzonego pojazdu marki [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...], wraz z załączoną dokumentacją, w postaci formularza wniosku o przeprowadzenie oceny towaru z dnia [...] sierpnia 2013 r., faktury nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r., dokumentu "Salvage Certificate of Title" nr [...], opinii z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...], sporządzonej przez rzeczoznawcę samochodowego W. K. Główny Inspektor Ochrony Środowiska w dniu [...] września 2013r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne znak: [...], w sprawie określenia sposobu gospodarowania odpadem o kodzie 16 01 04* w postaci uszkodzonego pojazdu marki [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...], przez R. G., będącego odbiorcą odpadu, odpowiedzialnym za jego nielegalne międzynarodowe przemieszczenie z terytorium [...] na terytorium Polski.

GIOŚ w dniu [...] grudnia 2013 r. postanowieniem, znak: [...], zobowiązał R. G., do zastosowania procedur określonych w art. 24 ust. 3 rozporządzenia Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006r. w sprawie przemieszczania odpadów, poprzez zagospodarowanie odpadu o kodzie 16 01 04* w postaci uszkodzonego pojazdu marki [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...], wysłanego z [...] na terytorium Polski, przez przedsiębiorcę prowadzącego stację demontażu pojazdów, posiadającego decyzję właściwego organu w zakresie gospodarki odpadami, wymaganej w związku z prowadzeniem stacji demontażu pojazdów, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia otrzymania postanowienia. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, organ wskazał na dowody i okoliczności, na podstawie których stwierdził, że ww. uszkodzony pojazd stanowi odpad w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach. Ponadto organ przytoczył okoliczności ujawnienia przemieszczenia ww. odpadu oraz wyjaśnił, iż zgodnie z art. 2 pkt 35a rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006, międzynarodowe przemieszczenie omawianego odpadu jest przemieszczeniem nielegalnym.

R. G. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, oświadczając, że przedmiotowy pojazd nie jest odpadem, poinformował, że ww. pojazd został naprawiony, przeszedł badania techniczne i został dopuszczony do ruchu, na potwierdzenie czego do ww. pisma załączono: zaświadczenie o badaniu technicznym pokolizyjnym, zaświadczenie o badaniu technicznym, dokument identyfikacyjny pojazdu i kopię czasowego dowodu rejestracyjnego oraz kopię polisy ubezpieczeniowej dla ww. pojazdu.

GIOŚ postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r., uchylił postanowienie z dnia [...] grudnia 2013 r. w całości i postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r. umorzył postępowanie. W uzasadnieniu wskazano, iż w obecnym stanie technicznym, sporny pojazd nie stanowi już odpadu w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012r. o odpadach, w związku z czym obowiązek wynikający z art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 czerwca 2007r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, nie może zostać nałożony na Stronę postępowania.

[...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w dniu [...] sierpnia 2014r. wszczął z urzędu odrębne postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej na R. G., jako odbiorcę odpadu o kodzie 16 01 04* w postaci uszkodzonego pojazdu marki [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...], przywiezionego z [...] do Polski nielegalnie, tj. bez dokonania zgłoszenia

[...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska decyzją znak: [...], z dnia [...] sierpnia 2017r., nałożył administracyjną karę pieniężną w wysokości 50.000 zł na R. G., jako odbiorcę odpadu o kodzie 16 01 04* w postaci uszkodzonego pojazdu marki [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...], przywiezionego z [...] do Polski nielegalnie, tj. bez dokonania zgłoszenia. Jako podstawę wydania ww. decyzji organ powołał art. 104 §1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, art. 32 ust. 1, art. 34 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, w związku z art. 2 pkt 35 lit. a oraz art. 3 ust. 1 lit. b tiret iii) rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów.

Po rozpoznaniu wniesionego przez R. G. odwołania, w którym Skarżący wniósł o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania, względnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, Główny Inspektor Ochrony Środowiska wydał powołaną na wstępie zaskarżoną decyzję. W odwołaniu zarzucono naruszenie art. 3 ust. 1 pkt. 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, poprzez błędne wskazanie, że przywieziony przez Skarżącego z zagranicy pojazd stanowi odpad. Wskazano również naruszenie art. 32 pkt.1 oraz art. 34 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, poprzez ich zastosowanie i nałożenie na Skarżącego kary pieniężnej, podczas gdy nie zostały spełnione wymagane ku temu przesłanki. Wskazano, że [...] służby celne wydały zezwolenie na wprowadzenie pojazdu na teren UE i pobrały stosowną opłatę według stawki jak dla samochodu, a nie odpadu. Ponadto podniesiono, że pojazd po sprowadzeniu został poddany wszelkim koniecznym naprawom i badaniom technicznym, a został sprowadzony właśnie w celu naprawy i dalszego użytku zgodnie z jego przeznaczeniem. W toku postępowania odwoławczego Skarżący podniósł, że nie przeanalizowano strony podmiotowej zarzucanego deliktu administracyjnego tj. umyślności popełnianego czynu.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ powołał art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2016r. poz. 1987 ze zm.). Wskazano, że decydujące znaczenie ma stan prawny i faktyczny istniejący w chwili wprowadzenia produktu na terytorium Polski. Nabycie przez pojazd statusu odpadu uzależnione jest od tego, czy w momencie przekroczenia granicy może on być wykorzystywany zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem, a zatem, czy może on poruszać się na drogach. Z tej przyczyny w postępowaniu w sprawie dotyczącej międzynarodowego przemieszczania odpadów, nie bada się możliwości przywrócenia pojazdowi stanu technicznego umożliwiającego dopuszczenie do ruchu drogowego. To, co stanie się w przyszłości z pojazdem, nie ma wpływu na uzyskany przez niego status odpadu. Również wskazano, że "pozbycie się", które stanowi konieczną przesłankę do uznania za odpad, w istocie oznacza zmianę sposobu użytkowania wskazanego przedmiotu, czyli użytkowanie w inny sposób aniżeli nakazuje to przeznaczenie danego przedmiotu, a nowy sposób użytkowania mógłby wywoływać niekorzystne oddziaływanie na środowisko. Powołano, że R. G., w dniu [...] kwietnia 2013r. na podstawie faktury Nr [...], nabył od firmy [...], pojazd marki [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...]. Dla przedmiotowego pojazdu został wydany dokument, który zgodnie z tłumaczeniem sporządzonym w dniu 25 października przez tłumacza przysięgłego M. F., jest tytułem własności nr [...] wydanym dla pojazdu powypadkowego. Ponadto z ww. tytułu własności nr [...] wynika, że właścicielem przedmiotowego pojazdu była firma ubezpieczeniowa [...], co oznacza, że poprzedni właściciel pojazdu wyzbył się go na rzecz firmy ubezpieczeniowej celem uzyskania odszkodowania. Następnie firma ubezpieczeniowa [...], zbyła przedmiotowy pojazd na rzecz firmy [...], która sprzedała uszkodzony pojazd Panu R. G., zgodnie z fakturą nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. Organ uznał więc, że poprzedni posiadacze ww. pojazdu nie dokonując napraw pojazdu i nie uzyskując właściwego tytułu własności pojazdu ("Certificate of Title"), nie widzieli możliwości wykorzystania tego pojazdu zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem. Organ powołał, że zgodnie z opinią z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...], sporządzoną przez rzeczoznawcę samochodowego W. K., przedmiotowy pojazd był unieruchomiony, zdekompletowany i uszkodzony w wyniku powodzi. Stwierdzono ślady i pozostałości wody oraz błota zarówno we wnętrzu nadwozia i bagażnika jak i w komorze silnika. Pojazd posiadał uszkodzenia powypadkowe tyłu pojazdu, które zostały naprawione prowizorycznie. Pojazd posiadał m.in. następujące uszkodzenia: pogięta podłoga bagażnika, zniszczona deska rozdzielcza, instalacja elektryczna i osprzęt elektryczny uległ zalaniu wodą, silnik wraz z osprzętem z widocznymi śladami zalania, w tym ślady wody w misie olejowej oraz na miarce oleju, a także ślady korozji na osprzęcie silnika, tarcze hamulcowe przednie i tylne ze śladami korozji, elementy sterujące układem hamulcowym oraz system wspomagania układu kierowniczego uległy zalaniu wodą, brak możliwości przełożenia dźwigni zmiany biegów, ślady korozji zespołów znajdujących się pod spodem pojazdu. Stwierdzono brak dwóch kompletów kluczy do zamków oraz wyłącznika zapłonu. Powołano, że rzeczoznawca w opinii ocenił zniszczenie nadwozia na 50 %, wyposażenia nadwozia na 90 %, silnika z osprzętem na 100 %, układu napędowego na 50 % oraz zawieszenia przedniego z układem kierowniczym na 30 %. Organ na podstawie powyższego stwierdził, że pojazd w dacie jego międzynarodowego przemieszczania był poważnie uszkodzony, nie nadawał się do wykorzystania zgodnie z przeznaczeniem, a zakres koniecznych do wykonania napraw był szeroki i obejmował m.in silnik wraz z osprzętem, pogiętą podłogę bagażnika, zniszczoną deskę rozdzielczą, instalację elektryczną i osprzęt elektryczny. Istniejące uszkodzenia w ocenie organu wskazują, że pojazd nie był zdatny do użytkowania zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem i w takim stanie technicznym został przemieszczony z [...] na terytorium RP, co przekłada się wprost na zaistnienie przesłanki pozbycia się i zakwalifikowanie spornego pojazdu jako odpadu.

Organ powołał się na Wytyczne Korespondentów nr 9 w sprawie przemieszczania odpadów w postaci pojazdów, wskazując, że zgodnie z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości UE z dnia 13 grudnia 1989r. w sprawie C-322/88 - w świetle akapitu piątego art. 189 Traktatu EWG, sądy krajowe są zobowiązane do uwzględnienia zaleceń (w tym wypadku - ww. Wytycznych), w celu rozstrzygania wniesionych do nich sporów, zwłaszcza gdy rzucają one światło na interpretację środków krajowych przyjętych w celu ich wdrożenia lub gdy są one przeznaczone do uzupełnienia wiążących przepisów wspólnotowych. Wskazano, że Wytyczne przedstawiają, w jaki sposób, w rozumieniu wspólnym wszystkich państw członkowskich, powinno być interpretowane rozporządzenie (WE) Nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów. Powołano się na pkt. 8 ppkt e, pkt. 9 ppkt. d i pkt. 10 ppkt a tiret ii oraz Załącznik I do Wytycznych, wskazując, że pojazd w dacie przemieszczenia wymagał przeprowadzenia szeregu napraw, z uwagi na poważne uszkodzenia, które wykraczały znacznie poza zakres tzw. drobnych napraw. Wskazano, że nie można zakwalifikować spornego pojazdu jako pojazdu używanego nadającego się do naprawy, bowiem sporny pojazd - w dacie jego międzynarodowego przemieszczenia - nie mógł być użytkowany i wymagał przeprowadzenia napraw zdecydowanie wykraczających poza zakres ww. drobnych napraw, a jego stan techniczny nie mógł być zaliczony do kategorii - ogólnie dobry stan pojazdu, a zatem - ponad ten spełniał kryterium wskazane w pkt. 8 ww. Wytycznych, co zgodnie z pkt. 10 ppkt a tiret ii, jest równoznaczne z zakwalifikowaniem danego uszkodzonego pojazdu jako odpadu.

Wskazano, że Główny Inspektor Ochrony Środowiska prowadził odrębne postępowanie administracyjne w sprawie określenia sposobu gospodarowania odpadami przywiezionymi nielegalnie w trybie art. 25 ww. ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów i postępowanie to dotyczyło kwestii zagospodarowania odpadu. Natomiast z uwagi na okoliczności faktyczne - naprawę i przywrócenie sprawności technicznej przedmiotu postępowania, organ nie rozstrzygnął sprawy merytorycznie, a jedynie, umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. Natomiast postępowanie [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska dotyczy nałożenia kary na odbiorcę odpadów przemieszczonych nielegalnie. Postępowania te są odrębne i podstawa ich prowadzenia ma swoje źródło w różnych przepisach prawa.

Organ wskazał, że przywóz do Polski odpadów niesklasyfikowanych pod żadnym kodem w załącznikach III, HIB, IV lub IVA do rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów, zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. b iii) ww. rozporządzenia, wymaga zastosowania procedury uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody. Odpady zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdów, posiadające właściwości niebezpieczne, nie są sklasyfikowane pod żadnym kodem w ww. załącznikach, zatem przemieszczenie odpadów w postaci takich pojazdów z [...] na terytorium Polski winno odbyć się z zachowaniem ww. procedury uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody właściwych organów. Powołano art. 2 pkt 35 lit. a ww. rozporządzenia, zgodnie z którym przemieszczenie odpadów dokonane bez zgłoszenia go wszystkim zainteresowanym właściwym organom, stanowi przemieszczenie nielegalne. Organ wskazał, że międzynarodowe przemieszczanie ww. pojazdu marki [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: J[...] nie zostało zgłoszone właściwym organom kraju wysyłki i przeznaczenia, a zatem zgodnie z art. 2 pkt 35 (a) ww. rozporządzenia 1013/2006 w dacie przemieszczania stanowiło przemieszczanie nielegalne. Wskazano, że rzeczoznawca samochodowy nie jest podmiotem uprawnionym do formułowania opinii, czy dany pojazd stanowi odpad w rozumieniu przepisów ustawy o odpadach, a stanowi to kompetencję organów Inspekcji Ochrony Środowiska. Ponadto bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje okoliczność możliwości ponownej rejestracji pojazdu i jego użytkowania na drogach, bowiem istotne jest ustalenie czy możliwe jest użytkowanie pojazdu na drogach, ewentualnie po dokonaniu tzw. drobnych napraw. Sporny pojazd, z uwagi na jego poważne uszkodzenie w wyniku zalania wnętrza, zdekompletowania nie spełniał ww. warunku, wobec czego słusznie został zakwalifikowany jako odpad.

Odnośnie przedstawionego przez Stronę tłumaczenie dokumentu "Pozwolenie na wprowadzenie" wydane przez [...] służby celne w dniu [...] maja 2013r., organ wskazał, że dokument nie zawiera jakichkolwiek informacji, że pojazd został poddany oględzinom oraz, że oceniono jego sprawność techniczną. Na podstawie tego dokumentu można ustalić jedynie datę wprowadzenia przedmiotowego pojazdu na terytorium Wspólnoty Europejskiej, tj. [...] maja 2013. Wskazano, że [...] w przedmiotowej sprawie była krajem tranzytu, natomiast w przypadku międzynarodowego przemieszczania odpadów stanowiska w sprawie zajmują właściwy organ kraju wysyłki i właściwy organ kraju przeznaczenia zgodnie z art. 28 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów. Odnośnie zarzutu braku analizy strony podmiotowej zarzucanego deliktu administracyjnego, to organ wskazał, że zgodnie z brzmieniem art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, ustawodawca nie uzależnił nałożenia kary na odbiorcę odpadów przywiezionych nielegalnie bez dokonania zgłoszenia, od wystąpienia przesłanki umyślnego, celowego działania.

Uznano, że została wyczerpana dyspozycja art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Uszkodzony pojazd marki [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...], z uwagi na poważne uszkodzenia, stał się w danym miejscu i czasie nieprzydatny dla jego dotychczasowego posiadacza, z uwagi na nieużyteczność zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem. Tym samym, uszkodzony pojazd stanowił odpad przemieszczony nielegalnie tj. bez dokonania zgłoszenia, którego odbiorcą, zgodnie z treścią faktury Nr [...],- był R. G. Powołano, że pojazd zawierał płyny eksploatacyjne oraz inne niebezpieczne elementy, nadające mu właściwości odpadu niebezpiecznego, wobec czego zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 grudnia 2014r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. z 2014r. poz. 1923), organ I instancji prawidłowo zaklasyfikował sporny pojazd jako odpad o kodzie 16 01 04* - "zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy". Podano, że o niebezpiecznym charakterze odpadu w postaci pojazdu przesądza sam fakt, iż zawiera on substancje i elementy niebezpieczne (np. olej silnikowy, olej przekładniowy w skrzyni biegów, resztki paliwa, płyn chłodniczy i inne).

Wskazano, że międzynarodowe przemieszczenie przedmiotowych odpadów wymagało zastosowania procedury uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody właściwych zainteresowanych organów na podstawie art. 3 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006. Zgodnie zaś z art. 2 pkt 35 lit. a ww. rozporządzenia, przemieszczenie opadów dokonane bez zgłoszenia go wszystkim zainteresowanym właściwym organom zgodnie z tym rozporządzeniem, stanowi nielegalne przemieszczenie, transport przedmiotowego odpadu z terytorium [...] na terytorium Polski nosi znamiona nielegalnego międzynarodowego przemieszczenia odpadu. Organ więc był zobligowany do wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego oraz nałożenia kary pieniężnej w trybie art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów na odbiorcę ww. odpadu, którym jest Skarżący.

Powołano, że przy ustalaniu wysokości kary uwzględniono kryteria określone w art. 34 ustawy, tj. fakt, iż Skarżący jest odbiorcą 1 szt. odpadu niebezpiecznego o kodzie 16 01 04*, nielegalnie przemieszczonego na terytorium RP, jak również wskazano na brak udokumentowanego zagrożenia dla ludzi i środowiska oraz brak stwierdzonego wcześniejszego naruszenia przepisów w zakresie międzynarodowego przemieszczania odpadów. Uznano, że organ I instancji nałożył na Skarżącego karę w najmniejszej możliwej ustawowo wysokości - 50.000 zł, co nie jest dla Skarżącego krzywdzące. Wskazano na prewencyjny charakter kary. Podano, że brak było podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł R. G., zaskarżając decyzję w całości.

Zaskarżonej decyzji zarzucono mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów prawa materialnego i postępowania:

naruszenie art. 3 ust 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 roku o odpadach oraz art. 2 pkt 1 art. 1 Dyrektywy 2006/12/WE z dnia 5 kwietnia 2006 r. w sprawie odpadów(Dz.U. z 2016 r. poz. 1987 z późn. zm.) w zw. z art. 2 pkt 1 rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów poprzez błędne przyjęcie, że przywieziony przez Skarżącego z zagranicy pojazd stanowi odpad w rozumieniu wskazanej powyżej ustawy, a także iż doszło do spełnienia przesłanki "pozbycia się" pojazdu;

naruszenie art. 32 pkt 1 oraz art 34 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 roku o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz.U. z 2015 r., poz. 1048 z późn.zm.) poprzez ich zastosowanie i nałożenie na Skarżącego kary pieniężnej podczas gdy nie zostały spełnione wymagane ku temu przesłanki:

naruszenie art. 3 ust. 1 i art. 2 pkt 35 lit. a rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów poprzez uznanie, Skarżący zobowiązany był do dokonania wcześniejszego pisemnego zgłoszenia przemieszczania odpadów oraz zakwalifikowanie przedmiotowego przemieszczenia jako nielegalne przemieszczenie odpadu.

Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, względnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.

W uzasadnieniu skargi powołano, że niezasadne jest domniemanie organu, że doszło do pozbycia się pojazdu, a sprzedaż samochodu kolejnym nabywcom dowodzi, że widzieli oni sens w dalszym wykorzystaniu samochodu przez kolejnego nabywcę. Powołano, że Wytyczne wskazywane przez organ mają charakter pomocniczy, a nie decydujący, ponadto nie wzięto pod uwagę, że pojazd nie spełnia w ogóle w większości przesłanek wskazanych w ust. 8 i 9 Wytycznych. Koszty naprawy nie przekraczały wartości pojazdu i na żadnym etapie transportu pojazdu nie stwierdzono aby stanowił zagrożenie dla bezpieczeństwa. Powołano, że samochód został naprawiony, zarejestrowany, przeszedł wszystkie badania techniczne, a [...] służby celne dokonały odprawy samochodu, a nie odpadu. Powołano, że organ nie przenalizował strony podmiotowej zarzucanego deliktu administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skład orzekający w niniejszej sprawie, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji doszedł do przekonania, że wniesiona skarga nie jest zasadna. W ocenie Sądu, organy administracji w sposób wyczerpujący zebrały materiał dowodowy, a następnie dokonały prawidłowej jego oceny pod względem zastosowania przepisów k.p.a. oraz przepisów prawa materialnego.

Materialnoprawną podstawę decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska stanowiły art. 32 ust. 1 oraz art. 34 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. 2015 poz. 1048 ze zm.)

Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach ( Dz. U. z 2016 r. poz. 1987 ze zm.), przez odpady rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Z powołanych przepisów wynika, że niezbędnym warunkiem uznania danego przedmiotu za odpad jest, aby posiadacz wyzbywał się jego lub zamierzał się wyzbyć. Zarówno prawo krajowe jak i wspólnotowe nie definiują pojęcia "pozbywania się" ("usuwania"). Niemniej jednak, zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowym i poglądami doktryny prawniczej, "pozbycie" oznacza zmianę sposobu użytkowania danego przedmiotu, niezgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem (tak m.in. wyrok NSA z 9 czerwca 2009 r., sygn. akt II OSK 960/08, publ. cbosa, wyrok NSA z dnia 12 marca 2013 r., II OSK 2132/11, publ. Lex nr 1340195). Z "pozbyciem się" mamy także do czynienia wówczas, gdy posiadacz przedmiotu nie znajduje dla niego żadnego zastosowania (por. W. Radecki: Ustawa o odpadach. Komentarz. Warszawa 2008 r., s. 81). Z kolei WSA w Warszawie w wyroku z 26 maja 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 174/08 stwierdził, że: "w kontekście kwalifikacji przedmiotu jako odpadu chodzi raczej o brak użyteczności zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem, co – jak wskazuje doświadczenie życiowe – może mieć charakter względny/subiektywny (rzecz nieużyteczna dla jednej osoby może pozostać przydatna dla innej osoby)". Możliwość odzysku odpadu nie wpływa na ocenę określonego towaru jako odpadu. Innymi słowy, nie pozbawia właściwości odpadu możliwość zagospodarowania go przez odzysk (wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 grudnia 2015 r., IV SA/Wa 1384/15, publ. cbosa).

Należy w tym miejscu podkreślić, że problematykę definicji odpadów poruszają także liczne orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (ETS). W wyroku z 22 marca 1990 r. (C-359/88) Trybunał orzekł, że substancje i przedmioty zdolne do powtórnego wykorzystania mogą być odpadem. Z kolei w połączonych sprawach C-418/97 i C-419/97 Trybunał orzekł, że przedmiot poddawany procesom odzysku jest odpadem (wyrok ETS z 15 czerwca 2000 r. Lex nr 82853). W wyroku z 15 stycznia 2004 r. w sprawie C-235/02 (ECR 2004/1B/I-01005) ETS stwierdził, że pojęcie odpadu nie wyłącza substancji i przedmiotów, które nadają się do dalszego gospodarczego wykorzystania. Zdaniem ETS, odpadami są także materiały podlegające ponownemu gospodarczemu wykorzystaniu, będące przedmiotem transakcji lub wymienione na listach handlowych nawet wówczas, gdy zostaną poddane procesom dezaktywacyjnym, mającym na celu unieszkodliwienie potencjalnych zagrożeń (wyrok ETS z 25 czerwca 1997 r. w połączonych sprawach: C-304/94, C-330/94, C-342/94 i C-224/95 – publ. ECR 1997/6/I-03561).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy uznać, że organy w sposób prawidłowy zakwalifikowały pojazd marki [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...] do kategorii odpadu. Należy bowiem podkreślić, że decydujący w niniejszej sprawie był zamiar pozbycia się tego pojazdu przez dotychczasowego właściciela jako pojazdu uszkodzonego w znacznym stopniu, i dla którego właściciel ten nie znajdował dalszego wykorzystania zgodnego z jego przeznaczeniem.

Z akt sprawy wynika bezspornie, że R. G. w dniu [...] kwietnia 2013r. na podstawie faktury Nr [...], nabył od firmy [...], pojazd marki [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...]. Dla przedmiotowego pojazdu został wydany dokument, który zgodnie z tłumaczeniem sporządzonym w dniu 25 października 2013r. przez tłumacza przysięgłego M. F., jest tytułem własności nr [...] wydanym dla pojazdu powypadkowego. Z tego tytułu własności wynika, że właścicielem przedmiotowego pojazdu była firma ubezpieczeniowa [...], co oznacza, jak słusznie uznał organ odwoławczy, że poprzedni właściciel pojazdu wyzbył się go na rzecz firmy ubezpieczeniowej celem uzyskania odszkodowania. Następnie firma ubezpieczeniowa [...], zbyła przedmiotowy pojazd na rzecz firmy [...], która sprzedała uszkodzony pojazd R. G. Sąd podziela również twierdzenie organu, który wywiódł, że poprzedni posiadacze ww. pojazdu nie dokonując napraw pojazdu i nie uzyskując właściwego tytułu własności pojazdu ("Certificate of Title"), nie widzieli możliwości wykorzystania tego pojazdu zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem. Zasadnie organ powołał się na dowód w postaci opinii z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...], sporządzonej przez rzeczoznawcę samochodowego W. K.. Z opinii tej wynika jednoznacznie, że stwierdzono ślady i pozostałości wody oraz błota zarówno we wnętrzu nadwozia i bagażnika jak i w komorze silnika. Pojazd posiadał uszkodzenia powypadkowe tyłu pojazdu, które zostały naprawione prowizorycznie. Stwierdzono uszkodzenia w postaci: pogięta podłoga bagażnika, zniszczona deska rozdzielcza, instalacja elektryczna i osprzęt elektryczny uległ zalaniu wodą, silnik wraz z osprzętem z widocznymi śladami zalania, w tym ślady wody w misie olejowej oraz na miarce oleju, a także ślady korozji na osprzęcie silnika, tarcze hamulcowe przednie i tylne ze śladami korozji, elementy sterujące układem hamulcowym oraz system wspomagania układu kierowniczego uległy zalaniu wodą, brak możliwości przełożenia dźwigni zmiany biegów, ślady korozji zespołów znajdujących się pod spodem pojazdu. Stwierdzono brak dwóch kompletów kluczy do zamków oraz wyłącznika zapłonu. Rzeczoznawca w ww. opinii ocenił zniszczenie nadwozia na 50 %, wyposażenia nadwozia na 90 %, silnika z osprzętem na 100 %, układu napędowego na 50 % oraz zawieszenia przedniego z układem kierowniczym na 30 %. Słuszna jest zatem ocena organu, że łącznie stwierdzone zostały rozległe uszkodzenia całego pojazdu i uszkodzenia pojazdu istniejące w dacie jego międzynarodowego przemieszczenia wskazywały, że pojazd nie nadaje się do użytkowania zgodnie z jego przeznaczeniem, a niezbędne do wykonania naprawy znacznie wykraczają poza zakres tzw. drobnych napraw, wyszczególnionych w Wytycznych Korespondentów nr 9 w sprawie przemieszczania odpadów w postaci pojazdów.

Należy w tym miejscu podkreślić, że odpad powstaje wówczas, gdy faktycznie władający przedmiotem nie znajduje dla niego dalszego zastosowania, wyzbywając się go (decydująca jest wola poprzedniego właściciela). Zatem możliwość odzysku odpadu nie wpływa na ocenę określonego towaru jako odpadu. Innymi słowy, nie pozbawia właściwości odpadu możliwość zagospodarowania odpadu przez odzysk. W konsekwencji przydatność określonego towaru do dalszego wykorzystania po jego naprawie, czy też jego wartość rynkowa nie pozbawia go charakteru odpadu, skoro kwalifikacja do kategorii odpadów jest następstwem woli lub konieczności wyzbycia się przez pierwotnego posiadacza (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 maja 2015 r.,IV SA/Wa 447/15, publ. cbosa). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 czerwca 2015 r. w sprawie II OSK 2874/13 wyraźnie stanął na stanowisku, że nabycie przez pojazd statusu odpadu oderwane jest od ewentualnej możliwości przywrócenia jego przydatności gospodarczej, w tym możliwości dopuszczenia go do ruchu w wyniku naprawy, bowiem dla zakwalifikowania przedmiotu (pojazdu) jako odpadu miarodajny jest stan faktyczny istniejący w chwili jego przemieszczenia na terytorium Polski, nie zaś stan przyszły, hipotetyczny.

Dlatego w niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, bez znaczenia pozostały argumenty Skarżącego dotyczące oceny przez biegłego, iż ww. pojazd nie stanowi odpadu oraz faktu naprawy spornego pojazdu, jego ponownej rejestracji oraz przeprowadzenia badań technicznych dopuszczających pojazd do ruchu. Okoliczność, że pojazd został poddany w Polsce naprawie świadczy o tym, że w takim stanie, w jakim został sprowadzony, nie mógł być wykorzystany we [...] zgodnie z jego przeznaczeniem, dlatego poprzedni właściciel wyzbył się go (sprzedający ani nie naprawił pojazdu ani nie wykonał przeglądu ponaprawczego). Takie pozbycie się danego przedmiotu stanowi przesłankę do uznania go za odpad z uwagi na zmianę sposobu jego dotychczasowego użytkowania, a nowy sposób tegoż użytkowania mógłby wywołać niekorzystne oddziaływanie na środowisko (niebezpieczne substancje w silniku i skrzyni biegów).

Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji prawidłowo wskazał, że rzeczoznawca nie jest osobą uprawnioną do kwalifikowania określonych pojazdów do tej kategorii. To GIOŚ jest wyspecjalizowanym organem administracji powołanym do kontroli przestrzegania przepisów o ochronie środowiska oraz badania i oceny stanu środowiska. Organ ten posiadał zatem niezbędny zakres wiedzy specjalistycznej do dokonania oceny materiału dowodowego w niniejszej sprawie. Również nie mają znaczenia okoliczności dotyczące dokonanej odprawy celnej w [...]. Jak słusznie powołano w uzasadnieniu decyzji, organy celne w [...], dokonując odprawy celnej, nie weryfikowały stanu technicznego pojazdu. Ponadto z treści art. 3 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, jak również z treści art. 28 ust. 1 rozporządzenia WE nr [...] wynika, że oceny, czy pojazd stanowi odpad, dokonując organy administracji RP, albowiem pojazd został przywieziony na terytorium RP.

Organ prawidłowo wskazał, że sporny pojazd był poważnie uszkodzony, wymagał przeprowadzenia szerokich napraw w warunkach warsztatowych i nie mógł być użytkowany zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem, co przekłada się na kwalifikację spornego pojazdu jako odpadu. Zasadnie również organ powołał się na zapisy zawarte w Wytycznych Korespondentów nr 9 w sprawie przemieszczania odpadów w postaci pojazdów, które przedstawiają w jaki sposób w rozumieniu wspólnym wszystkich państw członkowskich powinno być interpretowane rozporządzenie (WE) nr 1013.2006 w sprawie przemieszczania odpadów. Powołano wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE z dnia 13 grudnia 1989r. w sprawie C-322/88, a zgodnie ze stanowiskiem w nim przedstawionym - w świetle akapitu piątego art. 189 Traktatu EWG, sądy krajowe są zobowiązane do uwzględnienia zaleceń (w tym wypadku - ww. Wytycznych), w celu rozstrzygania wniesionych do nich sporów, zwłaszcza gdy rzucają one światło na interpretację środków krajowych przyjętych w celu ich wdrożenia lub gdy są one przeznaczone do uzupełnienia wiążących przepisów wspólnotowych. Powyższe znajduje również potwierdzenie w wyroku WSA w Warszawie z dnia 4 listopada 2015r., sygn. akt IV SA/Wa 1454/15. Zasadnie więc organ uznał, że uzasadnione jest kierowanie się w niniejszej sprawie m.in. ww. Wytycznymi, które wskazują, że sporny pojazd stanowił w dacie jego międzynarodowego przemieszczenia odpad. Organ w uzasadnieniu decyzji szczegółowo przytoczył zapisy Wytycznych i nie ma w tym miejscu potrzeby ich ponownego przytaczania. Wskazać należy, że ocena organu, co do poważnych uszkodzeń pojazdu wynikająca z napraw wskazanych przez rzeczoznawcę w wycenie, które to uszkodzenia wykraczały znacznie poza zakres tzw. drobnych napraw których katalog zamknięty – został umieszczony w załączniku nr 1 do Wytycznych, jest prawidłowa (zakres koniecznych do wykonania napraw był szeroki i obejmował m.in silnik wraz z osprzętem, pogiętą podłogę bagażnika, zniszczoną deskę rozdzielczą, instalację elektryczną i osprzęt elektryczny, elementy sterujące układem hamulcowym, niemożliwe było również przełożenie skrzyni biegów, brak było dwóch kompletów kluczy i wyłącznika zapłonu). Organ prawidłowo również wskazał, że nie można uznać, w świetle zapisów Wytycznych ( pkt. 10 ppkt. a tiret ii), że pojazd jest pojazdem używanym nadającym się do naprawy, albowiem w sprawie zastosowanie miało kryterium z pkt. 8 ppkt. e Wytycznych ( pojazd używany kwalifikowany zazwyczaj jako odpad - odpad w postaci pojazdu, oczyszczony z substancji i elementów niebezpiecznych – typ. 3, lub odpad w postaci wraku pojazdu- nieoczyszczony z substancji i elementów niebezpiecznych – typ. 4 (zamiar pozbycia się), m.in. gdy pojazd nie nadaje się do drobnych napraw). Organ powołał również, że jako wskaźniki charakterystyczne dla typu 2 pojazdu używanego nadającego się do naprawy wymieniono m.in. ogólnie dobry stan pojazdu, pojazd może być eksploatowany w stanie obecnym lub po drobnych naprawach, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca. W tym miejscu, w odniesieniu do zarzutów skargi w zakresie Wytycznych wskazać należy, że Wytyczne zawierają wyraźne wskazanie, że tzw. drobne naprawy obejmują wskazane w nich punkty. Ponadto w pkt. 8 ppkt. e Wytycznych wskazano, że w przypadku spełnienia przez pojazd co najmniej jednego z kryteriów wskazanych w pkt. 8, pojazd zazwyczaj jest klasyfikowany jako odpad, a organ ustalił, że sporny pojazd spełnia właśnie kryterium wskazane w pkt. 8 ppkt. e ww. Argumenty przedstawione w skardze, a dotyczące niespełniania przez pojazd większości przesłanek wskazanych w ust. 8 i 9 Wytycznych, nie mogą zasługiwać na uwzględnienie albowiem pojazd używany klasyfikowany jest jako odpad spełniając co najmniej jedno kryterium przedmiotowych wytycznych.

Jako niezasadne więc Sąd ocenił zarzuty naruszenia prawa materialnego w postaci art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach. W odniesieniu do zarzutu z pkt. 1 skargi, to wskazać również należy, że pełnomocnik Skarżącego powołał nieobowiązujące już przepisy dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 kwietnia 2006 r. nr 2006/12/WE w sprawie odpadów.

Niezasadne są również pozostałe zarzuty skargi w postaci naruszenia art. 32 ust. 1 i 34 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, art. 3 ust. 1 i art. 2 pkt. 35 lit. a rozporządzenia WE nr 1013/2006.

Przedmiotowy pojazd (posiadający silnik i skrzynię biegów) został uznany za odpad z niebezpiecznymi substancjami o kodzie 160104*, zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 grudnia 2014 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. z 2014 r. poz. 1923), a ponieważ Skarżący nie posiadał stosownego zezwolenia na wwóz takiego odpadu na teren Polski, należało potraktować taką sytuację jako jego nielegalne przemieszczenie. Organy prawidłowo wskazały, że przywóz do Polski odpadów niesklasyfikowanych pod żadnym kodem w załącznikach III, III B, IV lub IVA do rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów, zgodnie z art. 3 pkt. 1 lit. b iii ww. rozporządzenia, wymaga zastosowania procedury uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody. Według art. 2 pkt 35 lit. a ww. rozporządzenia, przemieszczenie odpadów dokonane bez zgłoszenia go wszystkim zainteresowanym właściwym organom, stanowi przemieszczenie nielegalne. Międzynarodowe przemieszczanie ww. pojazdu marki [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...] nie zostało zgłoszone właściwym organom kraju wysyłki i przeznaczenia, a zatem zgodnie z art. 2 pkt 35 (a) ww. rozporządzenia 1013/2006 w dacie przemieszczania stanowiło przemieszczanie nielegalne.

Wobec zakwalifikowania pojazdu jako odpadu w nielegalnym międzynarodowym przemieszczaniu odpadów organ był zobowiązany do wszczęcia postępowania z urzędu oraz nałożenia kary administracyjnej. Wysokość kary została ustalona przez organy przy uwzględnieniu dyspozycji art. 34 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, uwzględniono ilość odpadu niebezpiecznego 1 sztuka, jak również brak udokumentowanego zagrożenia dla ludzi i środowiska oraz brak stwierdzonego wcześniejszego naruszenia przepisów w zakresie międzynarodowego przemieszczania odpadów. Nałożono karę w najmniejszej ustawowo wysokości, co nie jest dla Skarżącego krzywdzące. Jak zasadnie wskazał organ, funkcją kary jest prewencja w zakresie ochrony interesu społecznego jak i słusznego interesu obywateli w zakresie ochrony środowiska, a kara ma charakter obligatoryjny.

W ocenie Sądu organy prawidłowo uznały, że miał miejsce delikt z art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Niewątpliwie stan techniczny pojazdu był Skarżącemu znany. Zauważyć należy, że przed podjęciem decyzji o zakupie przedmiotowego pojazdu, zasady należytej staranności wymagały nie tylko zapoznania się ze stanem technicznym pojazdu, ale również stanem prawnym oraz przepisami prawa związanymi ze sprowadzaniem pojazdów na terytorium RP. Brak dbałości po stronie Skarżącego nie może zwalniać go z odpowiedzialności jako odbiorcę odpadu przemieszczonego bez zachowania prawem przewidzianej procedury. Ponadto, Sąd orzekający w sprawie podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2017 r. w sprawie II OSK 1694/15, że podstawą zastosowania sankcji administracyjnej przewidzianej w art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów jest obiektywne naruszenie normy, a organ administracji nie miał obowiązku wykazywania stronie zawinionego działania.

Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że wszystkie zarzuty skargi nie są zasadne.

Sąd, działając z urzędu, nie dostrzegł również żadnych innych uchybień podważających legalność zaskarżonej decyzji i na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku