Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 615/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2019-10-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji w części, w pozostałym zakresie skargę oddalono
Powołane przepisy: article: Art. 25  ust. 1, ust. 2 pkt 1, pkt 2 , ust. 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2134
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci - tekst jedn.

SENTENCJA

|Sygn. akt III SA/Kr 615/19 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 października 2019 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Janusz Bociąga, Sędziowie: WSA Bożenna Blitek (spr.), WSA Maria Zawadzka, Protokolant: Specjalista Agata Zaręba-Piotrowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2019 r., przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Krakowie Danuty Jantas, sprawy ze skargi Ł. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, obie w zakresie obowiązku zwrotu odsetek II. w pozostałej części skargę oddala


UZASADNIENIE

I.

Ł. K. w dniu 9 listopada 2017 r. zwrócił się do Wójta Gminy, składając na urzędowym formularzu wniosek w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na dwoje dzieci – na pierwsze dziecko w rodzinie – W. K. ur. [...] 2009 r. i na kolejne dziecko – K. K. ur. [...] 2017 r. W dalszej części wniosku podał, że w skład jego rodziny wchodzi 5 osób: wnioskodawca, jego żona S. K. i troje ich dzieci: syn W. K. ur. [...] 2009 r., córka W. K. ur. [...] 2015 r. oraz syn K. K. ur. [...] 2017 r. Na stronie 6 druku wniosku, w pkt 7.3 odnośnie informacji na temat sytuacji związanych z uzyskaniem lub utratą dochodu, skarżący zakreślił, że nastąpiło uzyskanie przez jego członka rodziny dochodu spowodowane "uzyskaniem zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych" i nie zakreślił uzyskania dochodu spowodowanego "uzyskaniem świadczenia rodzicielskiego". Skarżący podpisał cały druk wniosku, który zawierał także Część II "Pouczenia i oświadczenia", wśród których na str. 6 pkt 4 następujące pouczenie: "Świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza 800 zł lub 1200 zł, jeśli członkiem rodziny jest niepełnosprawne dziecko (art. 5 ust. 3 i ust. 4 ustawy)." Skarżący podpisał także pouczenie na str. 8 tego wniosku o treści: "W przypadku zmian mających wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego, w szczególności zaistnienia okoliczności dotyczących uzyskania dochodu lub wystąpienia innych okoliczności mających wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego, w tym związanych z koniecznością ponownego ustalenia prawa do tego świadczenia na podstawie art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, osoba ubiegająca się jest obowiązana niezwłocznie powiadomić o tych zmianach gminny organ właściwy realizujący świadczenie wychowawcze. Niepoinformowanie gminnego organu właściwego prowadzącego postępowanie w sprawie świadczenia wychowawczego o zmianach, o których mowa powyżej, może skutkować powstaniem nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego, a w konsekwencji – koniecznością jego zwrotu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Obowiązek informowania o zmianach w sytuacji dochodowej rodziny, w szczególności uzyskania dochodu, dotyczy wyłącznie osób ubiegających się/otrzymujących świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko".

Dwa tygodnie później, 23 listopada 2017 r. żona Ł. K. – S. K. otrzymała decyzję Wójta Gminy (GOPS) z dnia [...] 2017 r. nr [...] w sprawie ustalenia prawa do świadczenia rodzicielskiego w wysokości po 1.000 zł miesięcznie od dnia 31 października 2017 r. do dnia 30 października 2018 r. w związku z opieką nad synem stron K. K.

W dniu 11 grudnia 2017 r. Ł. K. otrzymał decyzję Wójta Gminy z dnia [...] 2017 r. nr [...] o przyznaniu świadczenia wychowawczego w wysokości po 500 zł miesięcznie na dwoje dzieci –tylko na synów W. i K. (zgodnie z wnioskiem) - na okres od 1 listopada 2017 r. do 30 września 2018 r., przy uznaniu, że W. K. jest pierwszym dzieckiem w rodzinie a rodzina wnioskodawcy spełnia kryterium dochodowe nie przekroczenia kwoty 800 zł na osobę.

II.

Decyzją z dnia [...] 2019 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 25 ust. 1, ust. 2 pkt 1, ust. 3, ust. 7, ust. 9, art. 10 i innych, wskazanych w decyzji, Wójt Gminy uznał wypłacone Ł. K. świadczenie wychowawcze w kwocie 4.500 zł za okres od 1 stycznia 2018 r. do 30 września 2018 r. za świadczenie nienależnie pobrane i nakazał jego zwrot wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że decyzją z dnia [...] 2019 r. nr [...] Ł. K. przyznano świadczenie wychowawcze na dwoje dzieci W. K. i K. K. w wysokości po 500 zł miesięcznie na każde dziecko na okres od 1 listopada 2017 do 30 września 2018 r., przyjmując miesięczny dochód rodziny wnioskodawcy jako kwotę 3.994,71 zł, a w przeliczeniu na jednego członka 5-osobowej rodziny kwotę 798,94 zł. Jednakże w związku z uzyskaniem dochodu z decyzji z dnia 20 listopada 2017 r. nr [...], z tytułu przyznanego świadczenia rodzicielskiego przez S. K., poddano weryfikacji decyzję wydaną w dniu [...] 2017 r. nr [...] i tym samym prawo do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. W związku z tym ponownie przeliczono dochód rodziny wnioskodawcy doliczając dochód w wysokości 1.000 zł miesięcznie przyznany decyzją z dnia [...] 2017 r. nr [...] na okres od 31 października 2017 r. do 30 października 2018 r. na dziecko: K. K. (ur. [...] 2017 r.), które to świadczenie w myśl art. 2 pkt 20 lit. g jest uzyskaniem dochodu. Organ I instancji stwierdził, że po doliczeniu dochodu uzyskanego za miesiąc grudzień 2017 r. (tj. miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty) miesięczny dochód rodziny wyniósł 4.994,71 zł, co w przeliczeniu na jednego członka rodziny daje kwotę 998,94 zł, a więc przekracza kwotę progową 800 zł o kwotę 198,94 zł i nie kwalifikuje do pobierania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko od dnia 1 stycznia 2018 r. (zgodnie z art. 18 ust. 6 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci). Wójt Gminy wskazał, że zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci za nienależnie pobrane świadczenie wychowawcze uważa się m.in. świadczenie wychowawcze wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczenia wychowawczego albo wstrzymanie wypłaty świadczenia wychowawczego, jeżeli osoba pobierająca to świadczenie była pouczona o braku prawa do jego pobierania. Organ stwierdził, że Ł. K. został pouczony o powyższym przepisie w decyzji z dnia [...] 2017 r. nr [...] z dnia 2017-[...], a zatem należało ustalić, że pobierane przez niego świadczenie wychowawcze wypłacone w kwocie 4.500 zł za okres od 1 stycznia 2018 r. do 30 września 2018 r. jest świadczeniem nienależnie pobranym.

W odwołaniu od powyższej decyzji Wójta Gminy Ł. K. wniósł o jej uchylenie. Odwołujący oświadczył, że nie zgadza się z tą decyzją, gdyż nie był świadomy, że w sytuacji, gdy żonie przyznano świadczenie rodzicielskie, ma on obowiązek zgłosić organowi ten dochód jako dochód uzyskany, tym bardziej, że decyzja w sprawie przyznania świadczenia rodzicielskiego wydana była przez ten sam organ, który przyznał mu świadczenie wychowawcze i to wcześniej niż miał wydaną decyzję. Odwołujący podał, że w dniu składania przez niego wniosku o świadczenie wychowawcze, tj. 25 września 2017 r. jego żona nie mała jeszcze przyznanego świadczenia rodzicielskiego na syna K. K. i nie został on poinformowany, że jak żona będzie miała przyznane świadczenie rodzicielskie to jest to dochód uzyskany, który należy zgłosić w urzędzie. Również żona odwołującego składając wniosek o świadczenie rodzicielskie nie uzyskała takiej informacji. Ł. K. stwierdził, że nie zgadza się także ze stwierdzeniem zawartym w decyzji organu I instancji, że w dniu wydawania mu decyzji w sprawie przyznania świadczenia wychowawczego na syna W. K., tj. [...] 2017 r. nie znana była organowi okoliczność uzyskania dochodu przez jego żonę z tytułu przyznania świadczenia rodzicielskiego, skoro decyzja w sprawie przyznania świadczenia rodzicielskiego na syna K. K. wydana była w dniu [...] 2017 r. Obydwie decyzje zostały wydane przez ten sam organ. Zdaniem odwołującego, w dniu wydawania decyzji o przyznaniu świadczenia wychowawczego na syna W. K., które uzależnione było od dochodu, urząd był również w posiadaniu informacji, że jego żona nie pracuje i dlatego złożyła o świadczenie rodzicielskie. Ł. K. podniósł zatem, że gdyby jego żona podjęła pracę, to można się zgodzić ze stwierdzeniem, że organ nie był w posiadaniu informacji i to on musi zgłosić ten fakt albo gdyby żona miała przyznane świadczenie rodzicielskie przez inny organ w innej gminie, ale nie w sytuacji, jeżeli ten sam organ wydaje decyzje. Odwołujący stwierdził, że art. 25 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci wiąże zakwalifikowanie świadczenia jako nienależnie pobranego ze świadomością osoby, która świadczenie pobrała, że świadczenie jej nie przysługuje. Tylko w takiej sytuacji świadczenie może być uznane za nienależnie pobrane, co umożliwia żądanie jego zwrotu. Ł. K. podkreślił, że nie był świadomy, że świadczenie wychowawcze na syna W. K. nie przysługuje mu, ponieważ żona ma przyznane świadczenie rodzicielskie, skoro było ono przyznane przez ten sam organ i już po przyznaniu świadczenia rodzicielskiego żonie. Zdaniem odwołującego, skoro nie można przypisać mu wprowadzenia urzędu w błąd albo zatajenia jakiegoś faktu, ponieważ fakty te znane były organowi w dniu wydawania decyzji o przyznaniu świadczenia wychowawczego na syna W. K., zaś on sam wraz z żoną nie zostali prawidłowo pouczeni, to nie można żądać zwrotu świadczeń.

Decyzją z dnia 15 kwietnia 2019 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 25 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2018 r. poz. 2134) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096) - Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] 2019 r. nr [...]. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że decyzją z dnia [...] 2017 r. nr [...] przyznano Ł. K. świadczenie wychowawcze na dzieci: W. K. i K. K. w wysokości po 500 zł miesięcznie na każde z dzieci w okresie od 1 października 2017 r. do 30 września 2018 r. Podstawą przyznania świadczenia na pierwsze dziecko w rodzinie było spełnienie przez rodzinę wnioskodawcy ustawowego kryterium dochodowego w wysokości 800 zł na osobę w rodzinie. Organ II instancji stwierdził, że wniosek o świadczenie wychowawcze oraz decyzja przyznająca to świadczenie zawierały pouczenie, z którego wynikało wyraźnie, że w przypadku wystąpienia zmian mających wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego osoba otrzymująca świadczenie wychowawcze jest obowiązana do niezwłocznego powiadomienia o tym organu właściwego - wypłacającego to świadczenie. Kolegium wskazało, że jak wynika z akt sprawy w sytuacji dochodowej Ł. K. doszło do istotnych zmian mających wpływ na prawo do pobieranego świadczenia wychowawczego na dziecko. Decyzją z dnia [...] 2017 r. przyznano bowiem S. K. świadczenie rodzicielskie w związku z opieką na synem K. K. w okresie od 31 października 2017 r. do 30 października 2018 r. w wysokości 1.000 zł miesięcznie. Organ II instancji stwierdził, że skoro dochód na osobę w rodzinie od dnia 1 stycznia 2018 r. przekraczał ustawowe kryterium dochodowe, to wnioskodawca stracił prawo do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, bowiem przestała istnieć przesłanka spełniania kryterium dochodowego. Jednocześnie Kolegium zaznaczyło, że zaistniała sytuacja (pobranie nienależnych świadczeń) nie została zawiniona przez stronę odwołującą się, a przez działania pracowników organu I instancji, którzy mimo posiadanej wiedzy o przyznanym świadczeniu rodzicielskim w dniu 20 listopada 2017 r. nieprawidłowo wyliczyli dochód wnioskodawcy. Zdaniem organu II instancji, nie może to jednak powodować sytuacji, że organ nie będzie stosować przepisów prawa, w tym przypadku przepisów art. 25 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, do czego był zobowiązany z mocy art. 6 k.p.a. Z przepisów tych wynika bowiem wprost, że w sytuacji, gdy świadczenie zostało pobrane mimo wystąpienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, to takie świadczenie jest świadczeniem nienależnie pobranym. Kolegium uznało zatem, że decyzja organu I instancji nie narusza przepisów omawianego aktu prawnego ani przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w sposób, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy. Kolegium dodało, że odwołujący może zwrócić się do organu I instancji z wnioskiem o umorzenie kwoty nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego łącznie z odsetkami w całości lub w części, o odroczenie terminu płatności albo rozłożenie na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny. W ocenie Kolegium, w niniejszej sprawie wniosek o umorzenie kwoty świadczeń nienależnie pobranych będzie w pełni uzasadniony, a organ I instancji swoim rozstrzygnięciem, w myśl zasady wynikającej z art. 8 k.p.a. (zasady pogłębiania zaufania obywateli), biorąc pod uwagę zaistniałą sytuację, wyda właściwe rozstrzygnięcie.

W skardze na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego Ł. K. stwierdził, że się z nią nie zgadza, tym bardziej, że w jej uzasadnieniu organ II instancji przyznał, że zaistniała sytuacja, tj. pobranie nienależnych świadczeń wychowawczych na syna W. K., nie została zawiniona przeze niego, a przez działania pracowników organu I instancji, który mimo posiadanej wiedzy o przyznaniu świadczenia rodzicielskiego jego żonie nieprawidłowo wyliczył dochód rodziny skarżącego. Niezrozumiałe dla Ł. K. jest to, dlaczego ma ponosić konsekwencje niewłaściwej decyzji Wójta Gminy. W dalszej części skargi Ł. K. podtrzymał swoje stanowisko, że w dniu wydawania decyzji w sprawie przyznania mu świadczenia wychowawczego na syna W. K., tj. [...] 2017 r., znana była organowi okoliczność uzyskania dochodu przez jego żonę z tytułu przyznania świadczenia rodzicielskiego, skoro decyzja w sprawie przyznania tego świadczenia wydana była w dniu [...] 2017 r. przez ten sam organ. Organ był również w posiadaniu informacji, że żona skarżącego nie pracuje i dlatego złożyła o przyznanie świadczenia rodzicielskiego. Ponadto skarżący stwierdził, że zarówno pouczenie w decyzji o przyznaniu świadczenia rodzicielskiego jego żonie oraz w decyzji o przyznaniu mu świadczenia wychowawczego na syna W. K. było lakoniczne i nie zawierało szczegółów informacji odnoszących się do sytuacji jego rodziny.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.) - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd uznał skargę Ł. K. za uzasadnioną tylko w pewnym, poniżej omówionym zakresie.

Sąd przyznał rację organom administracyjnym obu instancji co do zasady polegającej na tym, że o ile przyznane świadczenie okaże się świadczeniem nienależnie, niesłusznie, czy niezgodnie z przepisami przyznanym danej osobie, to osoba ta jest zobowiązana do zwrotu tego świadczenia. Jako podstawę ustalenia, że świadczenie przyznane skarżącemu na pierwsze dziecko w rodzinie jest świadczeniem nienależnie pobranym organy administracyjne wskazały m.in. art. 25 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Sąd zauważa, że w chwili przyznania spornego świadczenia wychowawczego przepis art. 25 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 oraz pkt 2 omawianej ustawy (Dz. U. z 2017 r. poz. 1851) stanowiły:

"Art. 25. 1. Osoba, która pobrała nienależnie świadczenie wychowawcze, jest obowiązana do jego zwrotu.

2. Za nienależnie pobrane świadczenie wychowawcze uważa się:

1) świadczenie wychowawcze wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczenia wychowawczego albo wstrzymanie wypłaty świadczenia wychowawczego, jeżeli osoba pobierająca to świadczenie była pouczona o braku prawa do jego pobierania; (...)

2) świadczenie wychowawcze przyznane lub wypłacone (...) w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą to świadczenie;"

Sąd podkreśla, że nie jest naruszeniem prawa skutkującym uchyleniem zaskarżonej decyzji wskazanie w decyzji błędnego punktu przepisu stanowiącego podstawę wydania decyzji w sytuacji istnienia właściwego punktu tego przepisu mającego zastosowanie w sprawie, tak jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, gdyż jako podstawę wydania takiej decyzji organy powinny wskazać przytoczony pkt 2 art. 25 ust. 2 a nie pkt 1 art. 25 ust. 2.

Sąd zwraca uwagę na to, że skarżący w chwili ubiegania się o przyznanie świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w rodzinie został szczegółowo pouczony w treści formularza, który podpisał i złożył w dniu 9 listopada 2017 r. (zgodnie z datą złożoną na wniosku i prezentatą organu, a nie jak twierdzi w odwołaniu w dniu 25 września 2017 r.) o obowiązku zgłoszenia wszelkich zmian mających wpływ na przyznanie świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. Skarżący przyjął pouczenie nie tylko o kryterium dochodowym umożliwiającym przyznanie świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w rodzinie, ale wyraźne pouczenie o obowiązku "niezwłocznego" powiadomienia organu przez osobę ubiegającą się o przyznanie tego świadczenia o zaistnieniu "okoliczności dotyczących uzyskania dochodu".

Sąd podkreśla, że podstawą przyznania świadczenia wychowawczego na małoletniego Ł. K. jako na pierwsze dziecko w rodzinie było spełnienie przez rodzinę wnioskodawcy ustawowego kryterium dochodowego w wysokości 800 zł na osobę w rodzinie, zgodnie z wnioskiem skarżącego z dnia 9 listopada 2017 r. wraz załącznikami, zawierającymi m.in. oświadczenie skarżącego z dnia 9 listopada 2017 r. o zarejestrowaniu się żony w urzędzie pracy (13 akt adm.), nie skorygowany przez skarżącego po otrzymaniu świadczenia rodzicielskiego przez jego żonę.

Jest poza sporem okoliczność, że po złożeniu w niniejszej sprawie wniosku przez skarżącego, a przed wydaniem decyzji o przyznaniu świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w rodzinie ([...] 2017 r.) sytuacja dochodowa rodziny uległa zmianie, gdyż decyzją z dnia [...] 2017 r. żonie skarżącego przyznano świadczenie rodzicielskie w wysokości 1.000 zł miesięcznie. Przyznanie żonie skarżącego tego świadczenia nie zostało przez skarżącego zgłoszone i nie zostało wzięte do wyliczeń dochodu rodziny i tym samym do dochodu na osobę w rodzinie w sprawie świadczeń wychowawczych. Ta sytuacja spowodowała przyznanie skarżącemu świadczenia na pierwsze dziecko w rodzinie. Przyznanie to nastąpiło pomimo, iż na dzień wydanej decyzji w sprawie świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w rodzinie dochód rodziny wraz z już przyznanym świadczeniem rodzicielskim żonie skarżącego nie uprawniałby do przyznania takiego świadczenia wychowawczego skarżącemu.

Sąd zauważa, że składając wniosek z dnia 9 listopada 2017 r. skarżący został pouczony o konsekwencjach braku "niezwłocznego powiadomienia" organu o uzyskaniu dochodu skutkującego uznaniem pobranego świadczenia wychowawczego za świadczenie nienależnie pobrane, "a w konsekwencji – koniecznością jego zwrotu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie". W tej sytuacji zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji jawiły by się jako zgodne z prawem.

Nie sposób jednak nie zauważyć tego, że organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdził jednoznacznie, że "zaistniała sytuacja (pobranie nienależnych świadczeń) nie została zawiniona przez stronę odwołującą się, a przez działanie pracowników organu I instancji, którzy mimo posiadanej wiedzy o przyznanym świadczeniu rodzicielskim w dniu 20.11.2017 r. nieprawidłowo wyliczyli dochód wnioskodawcy". Takie samo stwierdzenie Samorządowe Kolegium Odwoławcze zawarło w odpowiedzi na skargę, co może powodować u skarżącego rozgoryczenie koniecznością poniesienia konsekwencji w postaci odsetek od nienależnie pobranego świadczenia, o których co prawda był pouczony, nie mniej wbrew temu pouczeniu może pozostawać w przeświadczeniu braku swojej winy w związku z przytoczonymi wyżej stwierdzeniami organu odwoławczego.

Sąd nie neguje tego, że organ I instancji przy wydawaniu decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko w rodzinie nie dostrzegł tego, iż ten sam organ w czasie trwania postępowania o przyznanie tego świadczenia, wówczas zależnego od wysokości dochodu rodziny, przyznał w innym postępowaniu świadczenie rodzicielskie skutkujące wzrostem tego dochodu i brakiem podstawy do przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w rodzinie. Wobec okoliczności prowadzenia przez organ dwóch oddzielnych spraw – o przyznanie świadczenia wychowawczego z wniosku skarżącego i o przyznanie świadczenia rodzicielskiego z wniosku żony skarżącego, czyli dwóch oddzielnych postępowań administracyjnych i zobowiązania osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia wychowawczego do "niezwłocznego powiadomienia" organu - w rozumieniu "przekazania informacji do konkretnego postępowania" – o okolicznościach mających wpływ na przyznanie świadczenia, zawinienie pracowników organu I instancji może budzić uzasadnione wątpliwości.

Nie mniej, wobec generalnej zasady działania organów administracyjnych z urzędu - celem ustalenia prawidłowego stanu faktycznego, a zwłaszcza w świetle przytoczonych powyżej stwierdzeń organu II instancji, co do braku zawinienia po stronie skarżącego w powstaniu świadczenia nienależnego, Sąd uznał, że wobec skarżącego można zastosować obecnie obowiązujący przepis art. 25 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (Dz. U. z 2018 r., poz. 2134), tym bardziej, że organ błędnie wskazał art. 25 ust. 2 pkt 1 ustawy jako podstawę uznania pobranego świadczenia za świadczenie nienależne, zamiast prawidłowego przepisu art. 25 ust. 2 pkt 2, o którym mowa w art. 23 ust. 3 ustawy, stanowiącym:

"Art. 25. 3. Od kwot nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, 3, 5 i 6, naliczane są odsetki ustawowe za opóźnienie, chyba że przyznanie świadczenia wychowawczego było następstwem błędu podmiotu realizującego zadania w zakresie świadczenia wychowawczego".

Na marginesie Sąd stwierdza, iż pomimo tego, że niniejsza sprawa dotyczyła sprawy nienależnie przyznanego świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w rodzinie i przyznanie lub nieprzyznanie świadczenia wychowawczego na pozostałe małoletnie dzieci stron jest prawnie irrelewantne (nie ma w zakresie niniejszej sprawy znaczenia), to jednak organy administracyjne dla kontroli poprawności ustalania wysokości dochodu rodziny powinny wyjaśnić, z jakiego powodu nie orzekły o przyznaniu świadczenia wychowawczego na rzecz córki skarżącego W. K. ur. [...] 2015 r., którą zaliczono do członków rodziny skarżącego dzieląc dochód rodziny na 5-ciu członków rodziny, zgodnie z wnioskiem skarżącego, a o przyznanie na którą świadczenia wychowawczego nie wniósł skarżący, ani organ administracyjny o takim świadczeniu na rzecz tego dziecka, jako kolejnego dziecka w rodzinie w tej sprawie nie orzekł. Wobec okoliczności już wyżej wskazanej – braku doniosłości prawnej poruszonej kwestii dla wyników niniejszej sprawy Sąd udziela powyższej wskazówki celem jej uwzględnienia w innych sprawach prowadzonych przez organy, a mogących stanowić przedmiot kontroli Sądu.

Mając powyższe na względzie, Sąd na mocy powołanych wyżej przepisów i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. orzekł – jak w wyroku.