Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 859/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 4. art 5, art 20
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par 1 pkt 5, art 151 par 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik, Sędziowie Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz, Protokolant Specjalista Magdalena Nowacka-Brzeźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji przyznającej prawo do świadczenia wychowawczego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją Prezydenta Miasta W. (dalej: organ, organ I instancji) z dnia [...] r. nr [...] przyznano D. S. (dalej: strona, skarżący) prawo do świadczenia wychowawczego na syna K. S. w okresie od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r.

Następnie, w dniu 28 września 2017 r., do organu wpłynęło zaświadczenie z zakładu pracy "A" z dnia [...] r., z którego wynika, że strona w roku 2014 r. otrzymywała diety zagraniczne obliczane zgodnie z Kodeksem pracy.

W związku z powyższym organ I instancji postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] wznowił z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego na rzecz K. S. w okresie od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r.

W wyniku wznowienia postępowania Prezydent Miasta W. decyzją z dnia [...] r., nr [...] , na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej k.p.a.) oraz art. 4, art. 20 ust. 1 i art. 28 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r.

o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1851 ze zm., dalej: ustawa), uchylił decyzję z dnia [...] r. nr [...] przyznającą stronie prawo do świadczenia wychowawczego na rzecz K. S. w okresie od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r. i odmówił prawa do świadczenia wychowawczego na rzecz pierwszego dziecka w tym okresie.

W uzasadnieniu organ wskazał, że po wydaniu decyzji przyznającej prawo do świadczenia wychowawczego do organu I instancji wpłynęło zaświadczenie pracodawcy strony, że D. S. w 2014 roku otrzymywał diety zagraniczne w wysokości 31 596,97 zł. Po ponownej weryfikacji dochodu rodziny strony ustalono, że dochód na członka rodziny wynosi 1588,55 zł i przekracza kryterium dochodowe uprawniające do przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko.

Od powyższej decyzji strona odwołała się podnosząc, że organ I instancji bezpodstawnie uchylił decyzję przyznającą świadczenie wychowawcze na dziecko K. S. oraz, że w sposób nieuprawniony przyjął do obliczeń dochodu diety w dochodzie rodziny za rok 2014.

W wyniku odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: Kolegium, organ, organ II instancji) decyzją z dnia [...] r. nr [...], w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy.

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ podniósł, że w dniu 28 września 2017 r. do siedziby organu I instancji wpłynęło zaświadczenie pracodawcy strony "A" , że D. S. w 2014 roku otrzymał diety zagraniczne w wysokości 31 596,97 zł, co spowodowało wznowienie postępowania w sprawie ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na rzecz K. S. w okresie od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r. Po ponownym przeliczeniu dochodu rodziny ustalono, że po uwzględnieniu diet zagranicznych dochód członka rodziny przekracza kryterium dochodowe w konsekwencji czego uchylono decyzję z dnia [...] r. nr [...].

Dalej Kolegium zacytowało art. 4 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, zgodnie z którym świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800 zł. Zaś zgodnie z art. 2 tej ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie- oznacza to dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych.

Następnie Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z art. 3 pkt 1 lit c tiret 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych, dochodem są miedzy innymi należności ze stosunku pracy lub z tytułu stypendium osób fizycznych mających miejsce zamieszkania na terytorium RP, przebywających czasowo za granicą- w wysokości odpowiadającej równowartości diet z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju ustalonych dla pracowników zatrudnionych w państwowych lub samorządowych jednostkach sfery budżetowej na podstawie ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r.- Kodeks pracy. Zgodnie natomiast z § 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej (Dz. U. poz. 167 ) z tytułu podróży krajowej oraz podróży zagranicznej, odbywanej w terminie i miejscu określonym przez pracodawcę, pracownikowi przysługują: 1) diety; 2) zwrot kosztów: a) przejazdów, b) dojazdów środkami komunikacji miejscowej, c) noclegów, d) innych niezbędnych udokumentowanych wydatków, określonych lub uznanych przez pracodawcę odpowiednio do uzasadnionych potrzeb. W ocenie organu II instancji, biorąc pod uwagę cytowane przepisy, nie budzi wątpliwości fakt, że wypłacana przez pracodawcę dieta z tytułu podróży  służbowej osoby przebywającej za granicą, jako należność związana ze stosunkiem pracy podlega wliczeniu do dochodu rodziny jako dochód nieopodatkowany.

Organ II instancji wskazał, że łączny dochód rodziny odwołującego wyniósł 4 765,65 zł, co na osobę w rodzinie daje kwotę 1 588,55 zł, która przekracza kryterium dochodowe.

Ustosunkowując się do zarzutu strony podniesionego w odwołaniu dotyczącego okresu za jaki organ I instancji uwzględnił dochód Kolegium wyjaśniło- powołując w tym zakresie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 października 2017 r. I OSK 795/17, że zasadą jest, że świadczenie wychowawcze przyznaje się na okres trwający od dnia 1 października do dnia 30 września następnego roku. Wyjątek od tej zasady ustanowiony został dla pierwszego okresu świadczeniowego w art. 48 ustawy, stanowiącym w ust. 1, że pierwszy okres, na który ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, rozpoczyna się z dniem wejścia w życie ustawy i kończy się dnia 30 września 2017 r. oraz, że w przypadku ustalania prawa do świadczenia wychowawczego na okres, o którym mowa w ust. 1, rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, jest rok kalendarzowy 2014. Prawo do świadczenia ustala się z uwzględnieniem określonych ustawą przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu (art. 48 ust. 2).

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skardze D. S. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] r. nr [...], zarzucając jej naruszenie przepisów procesowych to jest: art. 7 k.p.a. i art. 77 §1 k.p.a. przez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego oraz art. 107 § 3 k.p.a. przez niepodjęcie wszelkich niezbędnych kroków w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy- w zgodzie ze słusznym interesem strony, a także naruszenie przepisów prawa materialnego to jest: art. 4, art. 5 ust.1, art 7 ust. 2, art. 13, art. 18, art. 20 ust. 1, art. 21 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci przez ich błędną interpretację i zastosowanie.

W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący oświadczył, że bezspornym jest fakt jego zatrudnienia na stanowisku kierowcy zawodowego w firmie "A" oraz otrzymywania diet z tytułu podróży służbowych. Nie zgodził się natomiast, że jego dochody z 2014 roku powinny mieć wpływ na przyznanie świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko oraz, że diety z tytułu podróży służbowych powinny być wliczane do dochodu. Na poparcie swojego stanowiska skarżący przytoczył orzecznictwo sądów administracyjnych oraz przepisy prawa.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:

Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2018 r., poz. 2107 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to , że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami prawa materialnego i procesowego , nie zaś według kryterium słuszności .

Na podstawie art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018 r. poz. 3102-dalej "p.p.s.a") Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] r., w przedmiocie uchylenia w całości decyzji nr [...] . przyznającej stronie prawo do świadczenia wychowawczego na rzecz dziecka K. S. w okresie od 1 kwietnia 2008 r. do 30 września 2017 r. oraz odmowy przyznania tego świadczenia na rzecz pierwszego dziecka w rodzinie, a to ze względu na przekroczenie kryterium dochodowego.

Powyższa decyzja została wydana w trybie wznowienia postępowania i ta okoliczność jest kwestionowana przez skarżącego, który podkreślił, że jego dochód był znany organowi I instancji , a zatem w pierwszej kolejności należy odnieść się do kwestii, czy w rozpatrywanej sprawie zaistniały podstawy do wznowienia postępowania – jak twierdzą organy , czy też brak jest takiej podstawy – jak twierdzi skarżąca.

Jako podstawę wznowienia organy wskazały art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., który stanowi , że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie , jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji , nieznane organowi , który wydał decyzję. Wskazany przepis będzie miał zastosowanie, gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki : 1) ujawnione okoliczności faktyczne lub nowe dowody, istotne dla sprawy są nowe ; 2) istnienie nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów w dniu wydania decyzji ; 3) nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody nie były znane organowi , który wydał decyzję.

W ocenie organów, tą nową okolicznością było uzyskanie w dniu 28 września 2017 r. przez organ I instancji informacji o wysokości diet z tytułu podróży zagranicznych wypłaconych skarżącemu zgodnie z Kodeksem pracy przez pracodawcę "A" w B. w 2014 r. Okolicznością bezsporną w sprawie jest, że w dniu 28 września 2017 r., wpłynęło do organu I instancji zaświadczenie wraz z załącznikiem pracodawcy skarżącego, w którym wskazano wysokość diet z tytułu podróży zagranicznych wypłaconych mu w 2014 r. tj. w dacie, kiedy decyzja przyznająca świadczenie wychowawcze była już decyzją ostateczną. Zdaniem skarżącego już w dniu złożenia wniosku o świadczenie wychowawcze organ dysponował wiedzą o uzyskiwanych przez niego dochodach, a kwestią sporną jest uwzględnienie należności uzyskiwanych przez niego z tytułu podróży służbowych w 2914 r. jako dochodu, który powinien mieć wpływ na przyznanie świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko.

Odnosząc się do powyższego zarzutu należy stwierdzić, że ujawnienie nowych okoliczności faktycznych i nowych dowodów może być rezultatem przeprowadzenia dowody nie były znane organowi prowadzącemu postępowanie w wyniku niedokładnego wyjaśnienia sprawy, czy z innych powodów. W rozpatrywanej sprawie pierwotna decyzja przyznająca świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko została wydana na podstawie podpisanego przez skarżącego wniosku, złożonych przez niego oświadczeń, zaświadczeń i dokumentów. W ocenie Sądu, na tym etapie postępowania organ nie był zobligowany do kwestionowania zarówno treści pisemnego wniosku, jak i oświadczeń złożonych przez skarżącego, jeżeli z żadnych dokumentów, którymi organ dysponował, nie wynikał odmienny stan faktyczny, a strona własnoręcznym podpisem potwierdziła, że są one zgodne ze stanem faktycznym. Zauważyć należy dodatkowo, że również w dniu 3 sierpnia 2017 r. skarżący złożył oświadczenie, w którym jednoznacznie potwierdził, że zapoznał się z treścią oświadczeń podpisanych przez we wniosku o ustalenie świadczeń oraz treścią zawartych we wniosku pouczeń. Jednocześnie potwierdził, że nie pobiera diet tytułu podróży zagranicznych. W związku z powyższym Sąd podzielił stanowisko organów, że w dniu 28 września 2017 r. organ I instancji uzyskał informację o wysokości należności z tytułu podróży zagranicznych wypłaconych w roku 2014 skarżącemu zgodnie z Kodeksem pracy, co stanowi nowy dowód w sprawie w rozumieniu art.145 § 1 pkt.5 K.p.a , który dotyczy istotnych dla sprawy okoliczności, istniejących w dniu wydania decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko., które nie były znane organowi wydającemu decyzję, a zatem właściwe było wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. i wydanie nowej decyzji w trybie art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. odmawiającej przyznania omawianych świadczeń.

Uznając że organ zasadnie i prawidłowo wznowił postępowania w sprawie decyzji z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania skarżącemu prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w rodzinie, należy rozważyć, czy zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane zgodnie z prawem.

Powodem odmowy przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia było przekroczenie kryterium dochodowego na członka rodziny.

Materialnoprawną podstawę kontrolowanego rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2017 r., poz. 1851, dalej "ustawa"), która wprowadziła świadczenie wychowawcze, jako świadczenie mające na celu częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Stosownie do treści art. 1 ust. 2 pkt 1 w związku z ust. 3 ustawy, prawo do świadczenia wychowawczego przysługuje obywatelom polskim, jeżeli zamieszkują na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres, w jakim mają otrzymywać świadczenie wychowawcze, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej. Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy, świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka. Świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w ust. 2, do dnia ukończenia przez dziecko 18 roku życia - art. 4 ust. 3 ustawy. Świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, w wysokości 500 zł miesięcznie na dziecko w rodzinie - art. 5 ust. 1 ustawy, przy czym stosownie do treści art. 5 ust. 3 ustawy świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800 zł. Jeżeli członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne, świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 1.200 zł (art. 5 ust. 4 ustawy).Ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie oznacza to dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych. W tym zakresie trzeba wskazać na art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tj.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1952 – dalej "u.s.r."), który zawiera definicję legalną dochodu. Zgodnie z tym przepisem prawnym dochód oznacza - po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób: a) przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 2032, z późn. zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, b) dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, c) inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych. W przypadku tej ostatniej kategorii dochodów ustawodawca określił rodzaje dochodów wchodzące w jej zakres; pośród nich wymienił należności ze stosunku pracy lub z tytułu stypendium osób fizycznych mających miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przebywających czasowo za granicą - w wysokości odpowiadającej równowartości diet z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju ustalonych dla pracowników zatrudnionych w państwowych lub samorządowych jednostkach sfery budżetowej na podstawie ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2016 r. poz. 1666, 2138 i 2255 oraz z 2017 r. poz. 60 i 962).

Zgodnie z brzmieniem art. 5 ust. 3 ustawy, uprawnienie do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko uzależnione jest od wielkości osiąganego w rodzinie wnioskodawcy dochodu. Z tych względów ustalenia organów odnoszące się do tej istotnej dla sprawy kwestii mają podstawowe znaczenie. Dotyczy to zarówno ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy, jak też ustaleń, co do treści norm prawnych definiujących pojęcie dochodu na potrzeby ustawy. Definicja taka zamieszczona została w art. 3 pkt 1 u.s.r., w którym przy zastosowaniu metody wyliczenia wskazane zostały desygnaty wchodzące w zakres pojęcia "dochód". Wśród nich (art. 3 pkt 1 lit. c tiret 10 u.s.r.) wymienione zostały, jako dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych – należności ze stosunku pracy lub z tytułu stypendium osób fizycznych mających miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przebywających czasowo za granicą – w wysokości odpowiadającej równowartości diet z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju ustalonych dla pracowników zatrudnionych w państwowych lub samorządowych jednostkach sfery budżetowej na podstawie Kodeksu pracy.

Istota sporu między organami a skarżącym w kontrolowanej sprawie, stała się interpretacja przedstawionego unormowania dokonana przez organy w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją.

W orzecznictwie sądów administracyjnych wyłoniły się dwa odmienne stanowiska, co do treści przywołanego art. 3 pkt 1 lit. c tiret 10 u.s.r..

Jedno, prezentowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie (wyroki z dnia 2 marca 2009 r., sygn. akt II SA/Go 728/08 i z dnia 19 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Go 148/11).

Drugie stanowisko zaprezentował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w licznych orzeczeniach (wyrok: z dnia 20 stycznia 2011 r., sygn. akt IV SA/Gl 319/10,z dnia 15 stycznia 2013 r. sygn. akt IV SA/Gl 295/12, z dnia 25 marca 2015 r. sygn. akt IV SA/Gl 394/14, z dnia 15 stycznia 2013 r., sygn. akt IV SA/Gl 295/12 oraz z dnia 26 lutego 2014r., sygn. akt IV SA/Gl 379/13 oraz z dnia 13.02.2018r. sygn. akt IV SA/Gl 1081/17 dostępne w CBOS) ale także inne sądy administracyjne (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 9 października 2012 r., sygn. akt II SA/Bd 735/12, czy wyrok WSA w Szczecinie z 24 września 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 68/15 – dostępne na stronach http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zgodnie z pierwszym z nich należałoby uznać, iż art. 3 pkt 1 lit. c tiret 10 u.s.r. nie znajduje zastosowania w przypadku diet otrzymywanych przez kierowców transportu międzynarodowego. Wykonując bowiem polecenia służbowe pracodawcy kierowca taki przebywa za granicą jedynie w związku i przez czas konieczny do jego wykonania. To "przebywanie" za granicą ma przy tym charakter podróży, a nie pobytu połączonego z zatrudnieniem i uzyskiwaniem przychodów ze stosunku pracy u zagranicznego pracodawcy. Z tych przyczyn kierowcy transportu międzynarodowego, wykonującego podróż służbową, nie można uznać za osobę przebywającą czasowo a granicą. Zgodnie z drugim poglądem diety wypłacone kierowcy z tytułu podróży służbowych zaliczają się do należności, o których mowa w art. 3 pkt 1 lit. c tiret 10 u.s.r., jako uzyskane w ramach stosunku pracy i w związku z wykonywaniem pracy poza granicami kraju.

Jak wynika z przytoczonych poglądów różnią się one zasadniczo, co do interpretacji użytego w art. 3 pkt 1 lit. c tiret 10 u.s.r. pojęcia "przebywający czasowo za granicą". przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2017 r., poz. 1851, dalej ustawa), która wprowadziła świadczenie wychowawcze, jako świadczenie mające na celu częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych.

Wracając do kwestii wliczania diet do dochodu Sąd wskazuje, że w tej sprawie istniała przez kilka lat rozbieżność w orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych. Aktualnie jednak kwestia ta nie budzi już wątpliwości ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 czerwca 2017 r. sygn. akt I OSK 2410/15 (dostępne CBOSA- http://orzeczenia.nsa.gov.pl) zajął jednoznaczne stanowisko, akceptujące wykładnię przepisów zaliczającą diety do dochodu na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych i szczegółowo je uzasadnił. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: "Zaznaczyć trzeba, że pojęcie należności ze stosunku pracy, o jakim mowa w art. 3 pkt 1 lit. c tiret 10 ustawy, jest pojęciem szerszym od przychodów ze stosunku pracy w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 20 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie natomiast z art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. a tej ustawy, wolne od podatku dochodowego są diety i inne należności za czas podróży służbowej pracownika, do wysokości określonej w odrębnych ustawach lub w przepisach wydanych przez ministra właściwego do spraw pracy w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej, z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju oraz poza granicami kraju, z zastrzeżeniem ust. 13. Z brzmienia tego przepisu wynika zatem, że przedmiotowe zwolnienie jest limitowane wysokością diet i innych należności za czas podróży służbowej, wynikającą z określonych przepisów regulujących wysokość oraz warunki ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej, z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju oraz poza granicami kraju. Na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych dla kwestii zaliczenia diet do dochodu istotna jest również wysokość owej należności i do dochodu niepodlegającego opodatkowaniu wlicza się jedynie należności odpowiadające równowartości diet z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju, ustalone dla pracowników zatrudnionych w państwowych i samorządowych jednostkach sfery budżetowej. Dietę w takiej właśnie wysokości, jak ustalono w postępowaniu administracyjnym, uzyskał mąż skarżącej kasacyjnie, wykonując pracę poza granicami kraju jako kierowca.

Kwestię diet przysługujących kierowcom wykonującym przewóz drogowy reguluje art. 21a ustawy o czasie pracy kierowców, wedle którego kierowcy w podróży służbowej, przysługują należności na pokrycie kosztów związanych z wykonywaniem tego zadania służbowego, ustalane na zasadach określonych w przepisach art. 775 § 3-5 ustawy Kodeks pracy. Wskazane przepisy Kodeksu pracy dotyczą natomiast warunków wypłacania pracownikowi należności z tytułu podróży służbowej oraz ustalania diet. Niewątpliwie zatem należności w postaci diet za czas podróży służbowej mieszczą się w pojęciu "należności ze stosunku pracy", gdyż uzyskiwane są w ramach stosunku pracy i w związku z wykonywaniem pracy poza granicami kraju.

Odnotować jeszcze trzeba, że na podstawie art. 775 § 2 Kodeksu pracy wydane zostało rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej (Dz. U. poz. 167), zwane dalej rozporządzeniem, regulujące wysokość oraz warunki ustalania należności przysługujących pracownikowi, zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej, z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju oraz poza granicami kraju, do którego odsyłają regulacje art. 775 § 3-5 Kodeksu pracy i które odnosi się do dochodów wskazanych w art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z § 2 rozporządzenia, z tytułu podróży krajowej oraz podróży zagranicznej, odbywanej w terminie i miejscu określonym przez pracodawcę, pracownikowi przysługują diety oraz zwrot kosztów. W myśl § 13 ust. 1 rozporządzenia, dieta w czasie podróży zagranicznej jest przeznaczona na pokrycie kosztów wyżywienia i inne drobne wydatki, podczas gdy zwrot kosztów, stosownie do § 2 pkt 2 rozporządzenia, odnosi się do kosztów przejazdów, dojazdów środkami komunikacji miejscowej, noclegów, innych niezbędnych udokumentowanych wydatków, określonych lub uznanych przez pracodawcę odpowiednio do uzasadnionych potrzeb. Zauważenia więc wymaga, że to koszty, o których mowa w § 2 pkt 2 rozporządzenia, a nie diety, jak podnosi skarżąca kasacyjnie, stanowią należności przeznaczone na realizację zadania służbowego. Na podstawie § 12 pkt 1 rozporządzenia, który dotyczy czasu podróży zagranicznej, przyjąć natomiast należy, że okres liczony od chwili przekroczenia granicy państwowej w drodze za granicę do chwili jej przekroczenia w drodze powrotnej do kraju odpowiada "czasowi przebywania poza granicami kraju". Uznać w związku z tym trzeba, że przebywanie kierowcy międzynarodowego za granicą, w związku i przez czas konieczny do wykonania zadania służbowego, odpowiada w pełni wskazanemu w art. 3 pkt 1 lit. c tiret 10 ustawy "przebywaniu czasowemu za granicą". (...) W świetle powyższego, brak jest podstaw do kwestionowania poglądu o uznaniu diety - przysługującej kierowcy z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju - za składnik dochodu rodziny, o którym mowa w art. 3 pkt 1 lit. c tiret 10 ustawy. (...) Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni akceptuje zaprezentowaną w orzecznictwie argumentację, wedle której w ramach założeń ustawy zostało przyjęte, że przy ustalaniu prawa do świadczeń rodzinnych będą brane pod uwagę dochody rodziny uzyskiwane ze wszystkich źródeł. Z tego powodu, przy ustalaniu znaczenia pojęć dochodu i należności ze stosunku pracy, o jakich mowa w art. 3 pkt 1 lit. c tiret 10 ustawy, niezasadne jest odwoływanie się wprost do analogicznych pojęć na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w tym w kontekście zwolnień przedmiotowych. Natomiast, jeżeli wolą ustawodawcy było, aby przy ustalaniu prawa do świadczeń wzięto pod uwagę dochody ze wszystkich źródeł, w tym także niepodlegające obowiązkowi podatkowemu, to pojęcie "należności ze stosunku pracy" winno się traktować równie szeroko, przyjmując, że są to wszystkie płatności uzyskiwane przez pracownika w ramach stosunku pracy. Skoro ustawodawca literalnie włączył do pojęcia dochodu również przychody nieopodatkowane, to bez znaczenia dla wykładni tego zapisu pozostaje, że należności te nie stanowią przychodu podlegającego opodatkowaniu w rozumieniu ustawy o podatku od osób fizycznych. W orzecznictwie słusznie też zauważono, że przepisy prawne nie dają podstaw do ograniczenia pojęcia dochodu w rozumieniu ustawy wyłącznie do przysporzeń w rozumieniu przepisów podatkowych. Dochód, o jakim mowa w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, służy bowiem nałożeniu na podatnika obciążenia daniną publiczną. Inaczej jest w przypadku ustawy o świadczeniach rodzinnych. W tej sytuacji nie chodzi o pozbawienie osoby części jej dochodów przez władzę publiczną, lecz o ograniczenie zakresu świadczonej pomocy, w sposób wynikający z kryterium dochodowego przyjętego przez prawodawcę (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Gl 956/16, dostępny CBOSA - http://orzeczenia.nsa.gov.pl)".

Wojewódzki Sąd Administracyjny zwraca uwagę, iż ustawa o świadczeniach rodzinnych stanowi autonomiczną regulację prawną, a interpretacja użytych w niej pojęć posiadających znaczenie nadane na użytek tego aktu, przede wszystkim uwzględniać musi cele, dla których akt ten powołano do życia. W związku z tym, dokonując wykładni kontrowersyjnego art. 3 pkt 1 lit. c tiret 10 u.s.r. należy w tym zakresie odnieść się do treści uzasadnienia projektu ustawy o świadczeniach rodzinnych, w którym przedstawiono podstawowe jej cele i założenia. Stwierdzono tam, iż celem projektu ustawy jest budowa nowego, wyraźnie odrębnego systemu świadczeń rodzinnych, a w ramach założeń zostało wskazane, iż przy ustalaniu prawa do świadczeń rodzinnych będą brane pod uwagę dochody rodziny uzyskiwane ze wszystkich źródeł (druk sejmowy nr 1555 z 2003 r.) Zauważyć należy, że wolą ustawodawcy było, by przy ustalaniu prawa do świadczeń wzięto pod uwagę dochody ze wszystkich źródeł, a w tym także niepodlegające obowiązkowi podatkowemu, to pojęcie "należności ze stosunku pracy (...) osób fizycznych mających miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej" potraktować szeroko, przyjmując, iż są to wszystkie uzyskiwane przez pracownika, w ramach stosunku pracy, płatności. Bez znaczenia dla wykładni tego zapisu pozostaje, iż należności te nie stanowią wynagrodzenia w rozumieniu Kodeksu pracy, czy przychodu podlegającego opodatkowaniu w rozumieniu ustawy o podatku od osób fizycznych. Słusznie zatem, ustalając dochód rodziny skarżącego, jako jego składnik uznano otrzymywane przez skarżącego należności ze stosunku pracy uzyskiwane na pokrycie kosztów związanych z zagraniczną podróżą służbową.

Dane w zakresie rodzaju i wysokości należności wypłaconych skarżącemu w 2014 r. wynikają wprost z zaświadczenia pracodawcy z dnia 25 września 2017 r. oraz rozliczenia podróży służbowych w 2014 r. będącego załącznikiem do tego zaświadczenia. Informacje te są precyzyjne. Mając przy tym na uwadze charakter pracy kierowcy na trasach międzynarodowych wskazany dokument nie budzi podejrzeń co do zgodności podanych w nich informacji z rzeczywistością. W ramach swobodnej oceny dowodów przewidzianej w art. 80 K.p.a., organy miały pełne podstawy do dokonania ustaleń w oparciu o te dokumenty. W przypadku skarżącego diety stanowiły dochód za 2014 r., a ich wysokość spowodowała znaczne przekroczenie kryterium dochodowego upoważniającego do otrzymywania świadczeń rodzinnych.

Odnosząc się do zawartych w skardze zarzutów w zakresie naruszenia przepisów postępowania oraz błędów w ustaleniach faktycznych uznać należy je za chybione. Organy administracji orzekające w sprawie ustaliły wszystkie istotne okoliczności i dokonały prawidłowej oceny całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, czemu dały wyraz w uzasadnieniu wydanych w sprawie decyzji.

W tych okolicznościach, zdaniem Sądu, nie można skutecznie zarzucić organom administracji obu instancji naruszenia prawa które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd również z urzędu nie dopatrzył się naruszenia zasad postępowania administracyjnego, jak również przepisów prawa materialnego.

W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżona decyzja spełnia wymogi legalności na podstawie art. 151 p.p.s.a .orzeczono, jak w sentencji.