Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 915/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: Art. 145  par. 1  pkt 1 a
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: Art. 5  ust. 3, art. 5  ust. 3a
journal: Dz.U. 2020 poz 808
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie: WSA Hanna Knysiak-Sudyka WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 listopada 2021 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 kwietnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie uznania za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO lub Kolegium) decyzją z dnia 23 kwietnia 2021 r. nr [...] działając na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 808 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 735) po rozpatrzeniu odwołania skarżącego A. S., utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] 2021 r. nr [...] w przedmiocie uznania za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

W dniu 25 czerwca 2020 r. do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej wpłynął wniosek z Urzędu Miasta o podjęcie działań wobec skarżącego, jako dłużnika alimentacyjnego tj. o przeprowadzenie wywiadu alienacyjnego oraz złożenia oświadczenia majątkowego.

W wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustalono, że skarżący nie podejmuje żadnej pracy zarobkowej, nie jest też zarejestrowany w urzędzie pracy, jako osoba bezrobotna, bądź poszukująca pracy.

Wobec powyższego pismem z dnia 3 listopada 2020 r. zobowiązano skarżącego do dokonania rejestracji w urzędzie pracy, jako osoby bezrobotnej, bądź poszukującej pracy w przypadku braku możliwości zarejestrowania się, jako bezrobotnej.

Skarżący nie wywiązał się z obowiązku zarejestrowania się w urzędzie pracy w wyznaczonym terminie.

Mając powyższe na uwadze Wójt Gminy decyzją z dnia [...] 2021 r. orzekł o uznaniu skarżącego A. S. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, twierdząc, że zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy osobom uprawniony do alimentów.

Od powyższej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniósł skarżący. W odwołaniu wskazał, na okoliczność dokonanego podziału majątku z matką dziecka i wpłaty z tytułu alimentów kwoty 30.397 zł. W ocenie skarżące, w świetle przedłożonych dokumentów nie można uznać go za dłużnika uchylającego się do zobowiązań alimentacyjnych.

Opisaną we wstępie decyzją SKO utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że warunkiem koniecznym dla wszczęcia postępowania dotyczącego uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych jest wystąpienie jednej z wyżej wskazanych przesłanek, a to: uniemożliwienie przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego lub/oraz odmowa złożenia oświadczenia majątkowego, zarejestrowania się w urzędzie pracy, przyjęcia propozycji zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac społecznie użytecznych, prac interwencyjnych, robót publicznych, udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym osób dorosłych. Nie oznacza to jednak, iż zaistnienie powyższych przesłanek uzasadniających wszczęcie przedmiotowego postępowania jest równoznaczne z wydaniem decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 3a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nie wydaje się wobec dłużnika alimentacyjnego, który przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów. W ocenie organu odwoławczego powyższa okoliczność nie została spełniona przez skarżącego. Jak wynika z zaświadczenia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym z dnia 5 stycznia 2021 r., od skarżącego nie wyegzekwowano żadnych kwot w sprawie egzekucyjnej sygn. akt [...].

W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki pozwalające na umorzenie postępowanie w sprawie. Skarżący wbrew zobowiązaniu organu I instancji nie dokonał rejestracji w urzędzie pracy, jako osoba bezrobotna lub poszukująca pracy, a po drugie z zaświadczenia Komornika Sądowego z dnia 5.01.2021 r. nie wynika, aby zostały spełnione okoliczności z art. 5 ust. 3a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.

Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

- art. 8 oraz 7 i 80 k.p.a. przez brak wszechstronnej analizy materiału, nienależyte zweryfikowanie zarzutów zgłoszonych przez skarżącego się, co do dokonanej spłaty zadłużenia alimentacyjnego, w konsekwencji bezzasadne utrzymanie decyzji Wójta Gminy z dnia [...] 2021 roku znak: [...], w wyniku nieuwzględnienia tego, że zadłużenie alimentacyjne zostało w całości spłacone w dniu 8 grudnia 2020 roku, kiedy to na konto A. N. - przedstawiciela ustawowego wierzyciela alimentacyjnego K. S. - wpłynęła tytułem zapłaty alimentów kwota 30397 zł;

- art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. oraz art. 5 ust 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów przez ich bezpodstawne zastosowanie i niezasadne utrzymanie na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. decyzji organu I instancji; w sytuacji w której organ odwoławczy winien wydać na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. decyzję uchylającą decyzję organu I instancji i umorzyć postępowanie lub zmienić decyzję organu I instancji i odmówić uznania skarżącego za dłużnika alimentacyjnego, bowiem decyzja o uznaniu za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, jak też decyzja organu II instancji utrzymująca taką decyzję - może być wydana wyłącznie w odniesieniu do osoby będącej dłużnikiem, (zatem osoby zalegającej z alimentami w dniu wydania decyzji - także drugiej instancji) a statusu takiego nie można było od 8 grudnia 2020 roku przypisać skarżącemu.

Mając powyższe zarzuty na uwadze, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania administracyjnego oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi, skarżący rozwinął powyższe zarzuty.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Przeprowadzona przez Sąd, w trybie uproszczonym, kontrola zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, a także - z mocy art. 135 p.p.s.a. - decyzji organu pierwszej instancji Wójta Gminy, pod kątem kryterium legalności, wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Z kolei na podstawie art. 134§1 p.p.s.a. Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a..

Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 kwietnia 2021r. na mocy której utrzymał on w mocy zaskarżoną decyzję Wójta Gminy z dnia [...] 2021r. uznającą skarżącego A. S. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych względem osoby uprawnionej do alimentów.

W rozpoznawanej sprawie materialnoprawną podstawę działania organu stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 877 z późn. zm.), dalej zwanej u.p.o.u.d.a. Zgodnie z jej preambułą wprowadzenie do porządku prawnego tego aktu normatywnego podyktowane było potrzebą zapewnienia dostarczania środków utrzymania osobom, które nie są w stanie samodzielnie zaspokoić swoich potrzeb, a w szczególności dzieciom oraz potrzebą wspierania osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej z powodu niemożności wyegzekwowania alimentów co z kolei należy łączyć z działaniami zmierzającymi do zwiększenia odpowiedzialności osób zobowiązanych do alimentacji. Jej istotą jest więc zapewnienie, aby osoby zobowiązane do płacenia alimentów faktycznie swój obowiązek wypełniały. W związku z powyższym na podstawie art. 3 ust. 1 u.p.o.u.d.a. w przypadku bezskuteczności egzekucji osoba uprawniona do alimentów może złożyć do organu właściwego wierzyciela wniosek o podjęcie działań wobec dłużnika alimentacyjnego. Do wniosku należy dołączyć zaświadczenie organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne o bezskuteczności egzekucji zawierające informację o stanie egzekucji, przyczynach jej bezskuteczności oraz o działaniach podejmowanych w celu wyegzekwowania zasądzonych alimentów. Z kolei organ właściwy wierzyciela występuje z wnioskiem do organu właściwego dłużnika o podjęcie działań wobec dłużnika alimentacyjnego w przypadku między innymi otrzymania wyżej wymienionego wniosku. Następnie na podstawie art. 4 ust. 1 u.p.o.u.d.a. organ właściwy dłużnika przeprowadza wywiad alimentacyjny, w celu ustalenia sytuacji rodzinnej, dochodowej i zawodowej dłużnika alimentacyjnego, a także jego stanu zdrowia oraz przyczyn niełożenia na utrzymanie osoby uprawnionej, odbiera od niego oświadczenie majątkowe oraz informuje dłużnika o przekazaniu do biura informacji gospodarczej informacji gospodarczej o zobowiązaniu lub zobowiązaniach dłużnika alimentacyjnego wynikających z tytułów, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.u.d.a., w razie powstania zaległości za okres dłuższy niż 6 miesięcy. Z kolei dłużnik alimentacyjny składa powyższe oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, o czym należy składającego pouczyć przed złożeniem oświadczenia. W art. 5 u.p.o.u.d.a. zostały zawarte zasady dotyczące postępowania wobec dłużnika alimentacyjnego. W pierwszej kolejności organ właściwy dłużnika przekazuje organowi prowadzącemu postępowanie egzekucyjne informacje mające wpływ na skuteczność prowadzonej egzekucji, w szczególności zawarte w wywiadzie alimentacyjnym oraz oświadczeniu majątkowym dłużnika alimentacyjnego. Następnie, gdy dłużnik alimentacyjny nie może wywiązać się ze swoich zobowiązań z powodu braku zatrudnienia, organ właściwy dłużnika:

1) zobowiązuje dłużnika alimentacyjnego do zarejestrowania się jako bezrobotny albo jako poszukujący pracy w przypadku braku możliwości zarejestrowania się jako bezrobotny wraz ze wskazaniem nie dłuższego niż 30-dniowy terminu na wykonanie tego zobowiązania;

2) informuje właściwy powiatowy urząd pracy o potrzebie aktywizacji zawodowej dłużnika alimentacyjnego.

Jeżeli natomiast dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego lub odmówił:

1) złożenia oświadczenia majątkowego,

2) zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo poszukujący pracy w terminie wyznaczonym przez organ właściwy dłużnika,

3) bez uzasadnionej przyczyny, w rozumieniu przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac społecznie użytecznych, prac interwencyjnych, robót publicznych, prac na zasadach robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym dorosłych

- organ właściwy dłużnika wszczyna postępowanie dotyczące uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.

Zgodnie z art. 5 ust. 3a u.p.o.u.d.a. decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nie wydaje się wobec dłużnika alimentacyjnego, który przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów. Natomiast na podstawie art. 5 ust. 3b u.p.o.u.d.a. jeżeli decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stanie się ostateczna, organ właściwy dłużnika ma między innymi obowiązek złożenia wniosku o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1444 i 1517) oraz

Z punktu widzenia rozstrzyganej sprawy istotne są również definicje legalne zawarte w art. 2 pkt 2 i 3 u.p.o.u.d.a. Zgodnie z pierwszą z nich bezskuteczności egzekucji oznacza egzekucję, w wyniku której w okresie ostatnich dwóch miesięcy nie wyegzekwowano pełnej należności z tytułu zaległych i bieżących zobowiązań alimentacyjnych, albo postępowanie upadłościowe, w toku którego w okresie ostatnich dwóch miesięcy nie otrzymano pełnej należności z tytułu zaległych i bieżących zobowiązań alimentacyjnych; za bezskuteczną egzekucję uważa się również niemożność wszczęcia lub prowadzenia egzekucji alimentów przeciwko dłużnikowi alimentacyjnemu przebywającemu poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w szczególności z powodu:

a) braku podstawy prawnej do podjęcia czynności zmierzających do wykonania tytułu wykonawczego w miejscu zamieszkania dłużnika,

b) braku możliwości wskazania przez osobę uprawnioną miejsca zamieszkania dłużnika alimentacyjnego za granicą;

Z kolei druga z tych definicji wskazuje kogo uważa się za dłużnika alimentacyjnego. Dłużnikiem alimentacyjnym jest bowiem osoba zobowiązana do alimentów na podstawie tytułu wykonawczego, przeciwko której egzekucja okazała się bezskuteczna.

W niniejszej sprawie wobec skarżącego wyrokiem z dnia 13 czerwca 2017r. zostały zasądzone alimenty w wysokości 1000 zł. za okres od 17.08.2016 do 31.05.2017r., a od 1.06.2017r. w wysokości 1200zł. Na tej podstawi wszczęto zostało postępowanie egzekucyjne. Z zaświadczenia wydanego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym wynika, że na dzień 22 kwietnia 2020r. skrzący zalegał z zapłatą 24 901,75 zł. W związku z powyższym wierzyciel – małoletni K. S. reprezentowany przez przedstawicielkę ustawową – matkę – A. N. – S. zwrócił się z wnioskiem o podjęci działań wobec dłużnika alimentacyjnego. W ramach prowadzonego postępowania uzupełniono je o stosowne zaświadczenie z dnia 6 sierpnia 2020r. o bezskuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnych, i zgodnie z nim należność wierzyciela wynosiła już 26765,50 zł. Wskazano również jako przyczynę bezskuteczności prowadzonej egzekucji brak ustalenia majątku należącego do dłużnika podlegającego egzekucji. Następnie ze skarżącym został przeprowadzony wywiad środowiskowy, z którego wynika, że skarżący nie ma stałego zatrudnienia, a jedynie pracuje dorywczo, nie prowadzi również działalności gospodarczej. Skarżący również oświadczył, że nie może zarejestrować się w urzędzie pracy jako bezrobotny ponieważ jest rolnikiem. Z kolei jako powód nie łożenia alimentów skarżący podał brak wystarczających środków finansowych. Oświadczył również, że płaci alimenty, ale nie w pełnej wysokości. Z jego oświadczenia majątkowego wynikało również, że jest właścicielem działki rolnej o wielkości ok. 1 ha, współwłaścicielem domu o powierzchni ok. 125 m2 oraz właścicielem samochodu marki Renault [...] z 2008r. Dalej organ prowadzący postępowanie ustalił w Urzędzie Pracy, że osoba posiadająca gospodarstwo rolne do 2 ha może uzyskać zarówno status bezrobotnego, jak i osoby poszukującej pracy. Następnie organ wezwał skarżącego do zarejestrowania się w Urzędzie Pracy jako osoby bezrobotnej. Pismo to nie zostało odebrane przez skarżącego pomimo prawidłowego zawiadomienia. Następnie Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej wszczął postępowanie w sprawie uznania skarżącego za dłużnika alimentacyjnego (28 grudzień 2020). Zawiadomienie to znowu nie zostało odebrane przez skarżącego pomimo prawidłowego zawiadomienia, jak również kolejne zawiadomienie o konieczności przedłużenia terminu załatwienia sprawy z 28.01.2021r. 24 lutego została wydana decyzja przez organ I instancji na podstawie prawidłowo zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego o uznaniu skarżącego za dłużnika alimentacyjnego. Dopiero w odwołaniu od wyżej wymienionej decyzji skarżący podniósł, że zwrócił wierzycielowi dług w całości, a więc kwotę 30397,00 zł., powołując się na przedłożony akt notarialny z dnia 7 grudnia 2020r., jak również jak również przesłał dowody zapłaty alimentów za miesiące luty, marzec oraz kwiecień 2021r. Pomimo tego decyzją z dnia 23 kwietnia 2021r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało skarżącego za dłużnika alimentacyjnego utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Do skargi na wyżej wymienioną decyzję SKO skarżący załączył fotokopię wniosku przedstawicieli ustawowej wierzyciela – małoletniego K. S. o cofnięciu wniosku egzekucyjnego wobec skarżącego, postanowienie Komornika Sądowego z dnia 28 kwietnia 2021r. o umorzeniu egzekucji wobec skarżącego, jak również potwierdzenie z dnia 15 maja 2021r. o zapłacie kosztów komorniczych w wysokości 1971,20 zł.

Wyżej wskazane kopie dokumentów uprawdopodabniają więc, że skarżący nie jest już dłużnikiem wobec wierzyciela – małoletniego K. S., co więcej ze zgromadzonego materiału dowodowego (również kopie dokumentów) wynikało, że na dzień podejmowania decyzji przez SKO skarżący płacił już regularnie alimenty.

Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych przesłankami uprawniającymi organ do wszczęcia postępowania w sprawie uznania skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych są:

1. uniemożliwienie przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego lub odmowa złożenia oświadczenia majątkowego;

2. odmowa zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny lub poszukujący pracy;

3. odmowa przyjęcia bez uzasadnionej przyczyny propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub też udziału w szkoleniu zawodowym. Postępowanie w sprawie uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych może zostać wszczęte po wystąpieniu chociażby jednej z przesłanek wymienionych w art. 5 ust. 3 u.p.o.u.d.a.., a decyzja w tym przedmiocie może zostać wydana, jeżeli nie zachodzą okoliczności, o jakich mowa w art. 5 ust. 3a. u.p.o.u.d.a. (wyrok NSA z 27.05.2020 r., I OSK 698/19, LEX nr 3039439). Niewątpliwe jest w niniejszej sprawie, że skarżący domówił zarejestrowania się w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna. Stąd pozytywne przesłanki przemawiały za wszczęciem postępowania administracyjnego przez organ I instancji, który nie miał również stosownej wiedzy, z uwagi na działanie samego skarżącego i brak dostarczenia przez niego dowodów, że nie jest on w ogóle dłużnikiem. Należy także podkreślić, że decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nie wydaje się wobec dłużnika alimentacyjnego, który przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów.

Po pierwsze, należy więc wskazać, zgodnie ze stanowiskiem zawartym w wyroku WSA w Poznaniu z 12.02.2015 r., (IV SA/Po 1347/14, LEX nr 1786563), które Sąd rozpoznający niniejsza sprawę podziela, okres ostatnich 6 miesięcy oznacza okres poprzedzający wydanie decyzji przez organ II instancji. W niniejszej sprawie organ II instancji ograniczył się jedynie do skontrolowania okresu ustalonego przez organ I instancji. Tymczasem obowiązkiem SKO było prawidłowo ustalić i zbadać okres ostatnich sześciu miesięcy przypadających bezpośrednio przed wydaniem decyzji przez ten organ, a nie przez organ I instancji. Wynika to z generalnej reguły - mającej swe źródło w ogólnej zasadzie dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.) - zgodnie z którą organ odwoławczy rozpoznaje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie, a nie tylko ogranicza się do kontroli prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Wniesienie odwołania od decyzji wywołuje bowiem skutek prawny w postaci uruchomienia postępowania odwoławczego, przenosząc na organ odwoławczy kompetencje do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy wcześniej rozstrzygniętej decyzją nieostateczną organu pierwszej instancji (por. B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2013, art. 138, Nb 1 i 5, i powołane tam orzecznictwo). To z kolei implikuje m.in. konieczność uwzględniania przez organ odwoławczy wszelkich zmian w stanie faktycznym i prawnym sprawy, jakie zaszły po wydaniu decyzji w pierwszej instancji (por.m.in. wyroki NSA: z 21 czerwca 2012 r., I OSK 767/11; z 1 lutego 2012 r., II OSK 2176/10; z 7 lipca 1998 r., IV SA 451/88 - CBOSA; por też: B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks..., art. 138, Nb 1; A. Wróbel (w:) M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, LEX/el. 2014, uw. I.7 do art. 138).

W niniejszej sprawie skarżący przedłożył dowody zapłaty za miesiące luty, marzec i kwiecień. Oprócz tego wskazał na zapłatę całości długu wierzycielowi. Należy podkreślić, że zgodnie z ogólnymi zasadami dłużnikiem jest osoba, na której ciąży obowiązek świadczenia wobec wierzyciela. Nie można więc osoby, która zapłaciła całość zobowiązania uznać za dłużnika, w tym za dłużnika alimentacyjnego i dlatego zapłaconą przez skarżącego kwotę należało zaliczyć na poczet zaległych rat alimentacyjnych. Skutkowało to z kolei spełnieniem przesłanki wynikającej z art. 5 ust. 3a u.p.o.u.d.a., iż w okres ostatnich 6 miesięcy dłużnik wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych. Przyjęcie odmiennej interpretacji byłoby nie do pogodzenia z konsekwencjami uznania danej osoby za dłużnika alimentacyjnego. Aby uznać daną osobę za uchylającą się od obowiązku alimentacyjnego muszą istnieć dowody na to, że świadomie i w sposób zamierzony unikała ona współpracy z organami w celu realizacji obowiązków alimentacyjnych. Ostateczna decyzja o uznaniu dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych jest bowiem podstawą wniosku o ściganie za przestępstwo niealimentacji określone w art. 209 § 1 Kodeksu karnego. Jest to przestępstwo kierunkowe, popełnione z zamiarem bezpośrednim, tzn. sprawca musi chcieć je popełnić, co dodatkowo przemawia za tym, że po stronie dłużnika, którego organ uznaje za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych musi występować wyjątkowe nagromadzenie złej woli (wyrok WSA w Krakowie z 26.11.2019 r., III SA/Kr 698/19, LEX nr 2754279). Nie można więc przyjąć aby skarżący w niniejszej sprawie świadomie i w sposób zamierzony unikał współpracy z organami w celu realizacji obowiązków alimentacyjnych, gdyż faktycznie spłacił całość zadłużenia.

Z uwagi na funkcje wojewódzkich sądów administracyjnych, które nie są generalnie uprawnione do prowadzenia postępowania dowodowego, w niniejszej sprawie Sąd nie ma możliwości sprawdzenia, czy skarżący faktycznie dokonał spłaty długu oraz zapłaty należnych małoletniemu K. S. alimentów za okres od lutego do kwietnia 2021r. W aktach sprawy znajdują się bowiem jedynie kserokopie i fotokopie dokumentów nie poświadczone za zgodność z oryginałem. Oryginały dokumentów powinny zatem zostać jedynie skontrolowane w ramach prowadzonego postępowania przez organem administracyjnym II instancji, a wobec potwierdzenia ich autentyczności organ powinien kierować się oceną prawna wyrażoną w niniejszej sprawie.

Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.