Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 699/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2009-01-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1 i 2, art. 2 pkt 4, art. 2 pkt 1, art. 31 ust. 4, art. 18 ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 35 poz 217
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej - Tytuł zmieniony przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 lutego 2008 r. (Dz.U.08.44.262) na: "o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego"
journal: Dz.U. 2007 nr 46 poz 309
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością  uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 345 poz 1
law: Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r.ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady  (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych  gruntów do produkcji surowców
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 23 a
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Sekretarz sądowy Małgorzata Rymarz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi Z. T. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności bezpośrednich oddala skargę.


UZASADNIENIE

II SA/Ke 699/08

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po rozpatrzeniu odwołania Z. T., utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] w sprawie płatności do gruntów rolnych na rok 2007.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji ustalił, że w dniu 13 maja 2007 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wpłynął wniosek Z. T. o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2007. We wniosku skarżąca zadeklarowała do płatności dwadzieścia siedem działek rolnych o łącznej powierzchni 27,67 ha położonych na trzydziestu siedmiu działkach ewidencyjnych w obrębach: Cz., w gminie T., powiat [...], O., G., M., N. M., Sz., K. I., M. K., N. D., w gminach B., K., powiat [...] (województwo [...]). Z. T. zadeklarowała do jednolitej płatności obszarowej (JPO) 27,67 ha oraz do uzupełniającej płatności obszarowej do grupy upraw podstawowych (UPO) 5,61 ha.

Organ odwoławczy wskazał, że w dniu 20 lipca 2007 r. przeprowadzono w gospodarstwie rolnym skarżącej kontrolę, która wykazała nieprawidłowości w deklarowanej powierzchni działek rolnych AA, C, D, F, G, J, K, L, P, R, S, Y, Z.

W trakcie kontroli stwierdzono, że działki rolne C, F, G, J nie były użytkowane rolniczo oraz, że nie zgadza się powierzchnia deklarowana działek i ustalono, że powierzchnie te wynoszą: AA- 0,31 ha (zadeklarowano 0,87ha), D – 2,82ha (zadeklarowano 3,00 ha), K-0,22 ha (zadeklarowano 1,00 ha), L -0,38 ha, (zadeklarowano 0,60 ha), R – 0,37 ha (zadeklarowano 0,48 ha), Y -1,63 ha (zadeklarowano 2,00) oraz Z - 0,44 ha (zadeklarowano 1, 42 ha). Jeśli zaś chodzi o działki P, S, J, F i G ustalono, że nie były one utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r.( stwierdzono wieloletnie nieużytki i las). Skarżąca nie została poinformowana o kontroli i nie była przy niej obecna, w dniu 24 lipca 2007 r. został jej przekazany raport z kontroli.

Organ II instancji ustalił, że Z. T. w pismach z dnia 3 września 2007 r. oraz z dnia 10 grudnia 2007 r. złożyła do Biura Powiatowego ARiMR. oraz do Oddziału Regionalnego ARiMR zastrzeżenia do wyników kontroli. W odpowiedzi na powyższe pismem z dnia 20 grudnia 2007 r. poinformowano skarżącą, że kontrola w gospodarstwie została przeprowadzona prawidłowo.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał, że w dniu 17 sierpnia 2007 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wystosował do producenta rolnego wezwanie do złożenia wyjaśnień odnośnie powierzchni działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz zadeklarowanych we wniosku działek rolnych A, T, B, J. W odpowiedzi na powyższe skarżąca złożyła korektę wniosku, w której skorygowała wykryte nieprawidłowości. Ponadto, Z. T. złożyła oświadczenie, w którym podtrzymała deklarację zawartą we wniosku w zakresie działek ewidencyjnych [...], [...], [...], [...] i [...]. W dniu 26 września 2007 r. podczas przeprowadzania ponownej kontroli administracyjnej wniosku stwierdzono kolejne nieprawidłowości w zakresie zadeklarowanych działek ewidencyjnych, przy czym strona nie odpowiedziała na wezwanie.

Mając na uwadze powyższe, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z dnia [...] odmówił skarżącej przyznania płatności do gruntów rolnych na rok 2007.

Rozpoznając odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożone przez Z. T., organ II instancji wskazał, że szczegółowe warunki i tryb udzielania płatności do gruntów rolnych określają przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz wydane na jej podstawie akty wykonawcze oraz przepisy unijne, w szczególności Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców oraz Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych schematów w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników.

Przytaczając treść art. 18 ust. 1 cyt. ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r., art. 23 Rozporządzenia Komisji WE Nr 796/2004 oraz wskazując na regulację art. 138 Rozporządzenia Komisji WE Nr 1973/2004 i art. 51 Rozporządzenia Komisji WE Nr 796/2004 organ odwoławczy podkreślił, że skoro skarżąca ubiegała się o płatności do działek rolnych o łącznej powierzchni 27, 67 ha, a powierzchnia działek rolnych uprawnionych do jednolitej płatności obszarowej wynosi 19,32 ha to zawyżenie powierzchni działek rolnych we wniosku stanowi 43,22 % w stosunku do powierzchni stwierdzonej, a zatem musi skutkować odmową przyznania jednolitej płatności obszarowej na rok 2007.

Mając na uwadze treść art. 7 ust. 2 cyt. ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. organ II instancji podkreślił, że Z. T. nie spełnia warunków do otrzymania jednolitej płatności obszarowej, a więc okoliczność ta skutkuje odmową przyznania uzupełniającej płatności obszarowej.

Uwzględniając natomiast regulację art. 143 b ust. 4 Rozporządzenia Rady WE Nr 1782/2003 organ odwoławczy wskazał, że z raportu z czynności kontrolnych przeprowadzonych w gospodarstwie Z. T. wynika, że na działkach rolnych P, S, J, F i G nie była prowadzona działalność rolnicza od wielu lat (stwierdzono lasy). W związku z powyższym wymienione działki rolne zostały trwale wykluczone z płatności do gruntów rolnych. W przypadku powtarzającego się deklarowania w kolejnych latach do płatności gruntów trwale wykluczonych z płatności (nawet w przypadku przywrócenia ich do użytkowania rolniczego), działanie rolnika uznane zostanie za celowe, co skutkować będzie wykluczeniem całego wniosku z płatności (i ewentualnie nałożeniem sankcji wieloletnich).

Przytaczając treść art. 25 ust. 1 i art. 23 Rozporządzenia Komisji WE nr 796/2004 organ II instancji podkreślił, że zasadą jest, że kontrole na miejscu są niezapowiedziane, natomiast odstępstwo od tej zasady może być rozważane wyłącznie pod względem celowościowym. Organ odwoławczy wyjaśnił, że stwierdzona powierzchnia "użytków rolnych" zawarta w protokole z kontroli na miejscu, jest to faktyczna powierzchnia, na której inspektorzy terenowi w dniu kontroli stwierdzili zadeklarowane we wniosku uprawy. Do powierzchni działki rolnej nie są wliczane powierzchnie nie użytkowane rolniczo. Ze zgromadzonych w niniejszej sprawie dowodów, a w szczególności z przeprowadzonych kontroli w gospodarstwie strony oraz z dołączonych zdjęć oraz szkiców gruntów rolnych jednoznacznie wynika, że faktyczna powierzchnia działek rolnych zadeklarowanych przez skarżącą wynosiła w 2007 r. 19,32 ha. Szkice wykonane przez inspektorów terenowych potwierdzają, że dokonywali pomiarów na działkach rolnych wskazanych przez producenta na załącznikach graficznych dołączonych do wniosku.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR nie zastosował w przedmiotowej sprawie sankcji za celowe popełnienie nieprawidłowości przez stronę, określonych w art. 138 ust. 2 w/w Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2003 i art. 53 w/w Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, dlatego organ odwoławczy, mając na uwadze zasadę nie pogarszania sytuacji osoby odwołującej się (art. 139 Kpa), utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że Z. T. skorzystała z uprawnienia o jakim mowa w art. 37 ust. 1 cyt. ustawy i w dniu 3 września 2007 r. oraz 10 grudnia 2007 r. zgłosiła pisemne zastrzeżenia do wyników kontroli na miejscu. W odpowiedzi na zgłoszone uwagi strona otrzymała pismo, w którym została poinformowana, że kontrolę oraz raport z kontroli przeprowadzono prawidłowo. W związku z powyższym brak jest podstaw do przeprowadzenia kolejnych kontroli terenowych w sprawie, gdyż ich wyniki mogłyby znacznie odbiegać od stanu stwierdzonego w roku 2007, ze względu np. na zmianę sposobu użytkowania gruntów do chwili obecnej.

Organ II instancji uznał za bezpodstawny zarzut podniesiony przez skarżącą w odwołaniu, iż różnica powierzchni kwalifikującej się do objęcia jednolitą płatnością obszarową nie wynika z jej winy, albowiem jest ona zgodna z ewidencją gruntów rolnych. Powierzchnie znajdujące się w Ewidencji Gruntów i Budynków stanowią powierzchnię działek ewidencyjnych, które są deklarowane w części VI wniosku "Oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych". Natomiast działka rolna, zgodnie z art. 2 pkt 1 w/w ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r., oznacza zwarty obszar gruntu, na którym jeden rolnik prowadzi jedną grupę upraw na powierzchni nie mniejszej niż 0,10 ha. W związku z powyższym powierzchnia działki rolnej może być różna od powierzchni działki ewidencyjnej.

Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy uznał za zasadną decyzję organu I instancji.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Z. T. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. uznała, że:

- czynności przeprowadzone przez organ sprawdzający "nie są prawdziwe" i wystąpiły oczywiste pomyłki, a ponadto organ nie pozwolił ustosunkować się autorce skargi do kontroli przeprowadzonej na jej działkach w dniu 20 lipca 2007 r., a jedynie skierowano do niej pismo, w którym została poinformowana, że kontrolę przeprowadzono prawidłowo,

- na skutek decyzji została pozbawiona możliwości działania, gdyż wynik niewłaściwie przeprowadzonej kontroli "zamknął jej drogę odwoławczą",

-naruszenie przepisów prawa materialnego dotyczy wykładni przepisów regulujących płatności do gruntów rolnych.

W uzasadnieniu skargi Z. T. podała, że w dniu 5 października 2007 r. ponownie zgłosiła się do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, gdzie wyjaśniła wszelkie nieścisłości zaistniałe w sprawie, nie jest więc prawdą twierdzenie organu, że strona nie odpowiedziała na wezwanie.

Skarżąca podniosła, że kontrola przeprowadzona w dniu 20 lipca 2007 r. była nierzetelna, dlatego wnosiła o jej ponowne przeprowadzenie, czego jednak wbrew przepisom prawa nie uczyniono.

Autorka skargi wskazała, że działki położone w obrębie gminy T. we wsi Cz. II nr [...], [...], [...], [...] mają ogólną powierzchnię 2,89 ha i grunty orne na tych działkach są zawsze utrzymane w dobrej kulturze rolnej, gdyż trzy razy były przygotowywane do zalesiania, o czym świadczą zdjęcia, protokół ustalenia granic i faktura geodety, który dokonywał pomiaru działki. Ponadto nie jest prawdą, że kontrola została przeprowadzona w dniu 20 lipca 2007r., gdyż na powyższe działki oraz na działkę nr [...] nikt nie mógł wejść samodzielnie.

Jeśli zaś chodzi o działkę nr [...] o powierzchni 1,54 ha, Z. T. podkreśliła, że jest właścicielem 3/8 części tej działki i nie jest prawdą, że nie pozostaje ona w dobrej kulturze rolnej, kontrolerzy powinni bowiem wyjaśnić, która część działki należy do skarżącej.

Ponadto autorka skargi wyjaśniła, że należące do niej nieruchomości znajdują się w kompleksach rolnych i żadna z użytkowanych działek rolnych nie jest mniejsza niż 0,10 ha, a co więcej dane zawarte we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich za rok 2007 r. były rzetelne, dlatego też ponowne przeprowadzenie kontroli w jej obecności jest konieczne.

W piśmie z dnia 16 października 2008 r. Z. T. uzupełniła skargę podnosząc, że naruszenie przepisów prawa i jej interesu prawnego przejawia się :

1. w rażącym naruszeniu przepisów postępowania, a w szczególności art.

7, 10, 75 § 1, 77, 78, 79 § 1 i 2, 80 kpa poprzez:

prowadzenie postępowania bez uwzględnienia gwarancji procesowych przyznanych jej jako stronie przez nie zapewnienie skarżącej udziału w każdym stadium postępowania,

nie dopuszczenie jako dowodu wszystkiego co mogłoby się przyczynić do wyjaśnienia sprawy,

nie zebranie i nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego,

- nie powiadomienie skarżącej o terminie przeprowadzenia dowodów z oględzin,

- dokonanie dowolnej oceny dowodów bez głębszej analizy treści protokołu z kontroli, który jest niepełny, niedokładny i nie może stanowić podstawy ustaleń;

2. w naruszeniu prawa materialnego, a w szczególności przepisów ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego wraz z wydanymi na jej podstawie aktami wykonawczymi oraz przepisami unijnymi, a w szczególności z Rozporządzeniem Komisji (WE) Nr 1973/2004 z 29 października 2004r. ustanawiającym szczegółowe zasady zastosowania Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i VIa tego Rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców oraz Rozporządzeniem Komisji (WE) Nr 796/2004 z 21 kwietnia 2004r. ustanawiającym szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych schematów w Rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników, poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe stosowanie w niniejszej sprawie.

W uzasadnieniu Z. T. podkreśliła, że uwzględniając art. 30 ust. 1 Rozporządzenia Komisji WE Nr 796/2004 r., czynności dotyczące pomiarów gruntów rolnych winny być dokonane z dokładnością przewidywaną przez przepisy polskie, a więc z koniecznością dokonania pomiarów geodezyjnych, a takich pomiarów natomiast nie wykonano.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w pisemnych motywach zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.).

Podstawą prawną orzekania w niniejszej sprawie były przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz.U. nr 35, poz. 217 ze zm.; od dnia 15 marca 2008r. ustawa nosi tytuł: o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego), zwanej dalej ustawą, rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 r. w sprawie minimalnych norm (Dz.U. z dnia 15 marca 2007 r.), zwanego w dalszym ciągu rozporządzeniem w sprawie minimalnych norm oraz przepisy unijne: rozporządzenie Komisji (WE) NR 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz.U.UE L z dnia 20 listopada 2004r.) i Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu (WE) nr 479/2008 (Dz.U.UE.L.04.141.18).

Bezspornym w sprawie jest, że w dniu 13 maja 2007r. skarżąca – w oparciu o przepisy ustawy - złożyła wniosek o przyznanie płatności na rok 2007 w zakresie jednolitej płatności obszarowej (JPO) oraz płatności obszarowej uzupełniającej (UPO).

Stosownie do treści art. 7 ust.1 i 2 ustawy, rolnikowi przysługuje płatność bezpośrednia ( na którą składa się między innymi JPO – art. 2 pkt 4) na będące w jego posiadaniu grunty rolne, wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia płatnościami bezpośrednimi zgodnie z art. 143b ust. 4 zdanie drugie rozporządzenia nr 1782/2003, jeżeli:

1) posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku XX do rozporządzenia nr 1973/2004;

2) utrzymuje wszystkie grunty rolne zgodnie z normami;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności

obszarowej, o której mowa w art. 143b ust. 1 rozporządzenia nr 1782/2003, zwanej

dalej "jednolitą płatnością obszarową", przysługują płatności uzupełniające do

powierzchni upraw:

1) chmielu;

2) roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych;

3) innych roślin.

Zasadność wniosku o przyznanie uzupełniającej płatności obszarowej (UPO) uzależniona jest zatem od tego, czy rolnikowi przysługuje na grunty objęte wnioskiem jednolita płatność obszarowa (JPO).

Jednym z warunków określonych w zacytowanym wyżej art. 7 ust.1 pkt 2 jest utrzymanie przez rolnika wszystkich zgłoszonych do płatności bezpośredniej gruntów rolnych - zgodnie z normami. Niespełnienie przez skarżącą tej właśnie przesłanki

w odniesieniu do kilku działek rolnych było powodem, dla którego organy administracji obu instancji nie uwzględniły jej wniosku o przyznanie JPO, a co za tym idzie - także UPO.

Wyjaśnienia wymaga, że stosownie do treści art. 2 pkt 1 ustawy w zw. z art. 2 pkt 1a rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, działka rolna to zwarty obszar gruntu, na którym jeden rolnik prowadzi jedną grupę upraw, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha. Utrzymanie zaś gruntów rolnych zgodnie z normami, to – stosownie do treści § 1 ust.1 rozporządzenia w sprawie minimalnych norm:

1) w przypadku gruntów ornych - prowadzenie na nich uprawy roślin lub ugorowanie, przy czym dla pszenicy, żyta, jęczmienia i owsa ten sam gatunek rośliny może być uprawiany na tej samej powierzchni w ramach działki ewidencyjnej nie dłużej niż 3 lata;

2) w przypadku łąk i pastwisk - koszenie i usuwanie okrywy roślinnej co najmniej raz w roku, w terminie do dnia 31 lipca, lub wypasanie na nich zwierząt w okresie wegetacyjnym traw, z tym że w przypadku:

a) łąk i pastwisk zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pomocy finansowej w ramach działania płatności dla obszarów NATURA 2000 oraz związanych z wdrażaniem Ramowej Dyrektywy Wodnej oraz we wniosku o przyznanie pomocy finansowej w ramach działania programu rolnośrodowiskowego - okrywa roślinna ma być na nich koszona i usuwana w terminie określonym w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich,

b) łąk zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt - okrywa roślinna winna być na nich koszona i usuwana co najmniej raz w roku, w terminie określonym w przepisach w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, jednak nie później niż do dnia 31 października.

Ponadto zgodnie z § 4 rozporządzenia, grunty rolne, o których mowa w § 1, nie powinny być porośnięte drzewami i krzewami, z wyjątkiem:

1) drzew i krzewów:

a) niepodlegających wycięciu zgodnie z przepisami o ochronie przyrody,

b) mających znaczenie dla ochrony wód i gleb,

c) niewpływających na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną;

2) gruntów, na których są prowadzone plantacje wierzby (Salix sp.) wykorzystywanej do wyplatania;

3) gruntów, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2, które mogą być porośnięte pojedynczymi drzewami i krzewami, o ile nie wpływają one na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną, a ich liczba nie przekracza 50 sztuk na hektar;

4) plantacji zagajników o krótkiej rotacji (CN ex 0602 90 41) wykorzystywanych na cele energetyczne.

Jak wynika z treści wniosku, skarżąca zgłosiła działki rolne o łącznej powierzchni 27,67 ha (oznaczone literami AA oraz od A do Ż) i aby jej wniosek w zakresie przyznania JPO został uwzględniony, wszystkie z nich z zakresie zadeklarowanej powierzchni, winny być utrzymane zgodnie ze wskazanymi wyżej normami.

Oba organy ustaliły natomiast, że zadeklarowana powierzchnia - jako utrzymywana zgodnie z normami - działek oznaczonych we wniosku literami AA, C, D, F, G, J, K, L, P, R, S i Z, nie odpowiada powierzchni stwierdzonej na gruncie.

Ustalenia te organy poczyniły w oparciu o wyniki kontroli przeprowadzonej na miejscu w dniach 20 i 21 lipca 2007r., z której sporządzony został protokół wraz z wynikami oraz materiał fotograficzny obrazujący stan zagospodarowania wszystkich zgłoszonych przez Z. T. działek rolnych. Ocena tych dowodów nie budzi wątpliwości co do prawidłowości przyjętego przez organ stanu faktycznego. Podważając ich wiarygodność zarówno w toku postępowania administracyjnego jak i w skardze, skarżąca nie przedstawiła żadnych przekonujących przeciwdowodów czy argumentów przemawiających za słusznością własnego stanowiska. Dlatego dokonane przez organy obu instancji ustalenia poczynione zostały w zgodzie z art. 3 ust.2 pkt 2 ustawy i nie można im skutecznie postawić zarzutu dowolności.

1. Działki rolne oznaczone literami C i J uznane zostały przez organ za nieużytki, co obrazuje materiał fotograficzny z przeprowadzonej kontroli. Największy sprzeciw skarżącej budziły ustalenia organów w zakresie działki rolnej C (zarzuty odnoszące się do tej działki znajdują się także w skardze), na którą składają się dwie działki ewidencyjne oznaczone nr [...] i [...]. Kwestionując ustalenia organów Z. T. podnosiła w toku postępowania administracyjnego, że działka rolna C nie mogła zostać zmierzona przez geodetów dokonujących kontroli, gdyż aby takie czynności wykonać niezbędne jest wejście na teren posesji, która znajduje się za ogrodzeniem od strony ulicy. Dołączyła nawet kilka zdjęć mających obrazować ten stan rzeczy. W aktach administracyjnych znajduje się także oświadczenie z dnia 17 grudnia 2007r. podpisane przez osoby dokonujące kontroli na gruncie, zawierające odpowiedź na zarzuty skarżącej. Wynika z niego, że "mimo, iż działka była z każdej strony ogrodzona płotem, a producent rolny był nieobecny podczas kontroli, było możliwe jednoznaczne stwierdzenie, iż na działce C nie jest prowadzona działalność rolnicza". Wiarygodność tego oświadczenia potwierdzona została dokonanymi zdjęciami (fotografie nr 15 – 19) obrazującymi stan na działce C, na której znajdowały się w dacie kontroli kamienie, rosły drzewa i krzewy. Nie ma wątpliwości co do tego, że działka ta, podobnie jak i działka oznaczona we wniosku literą J (fotografie nr 1, 2 i 6 – działka zakrzewiona i zadrzewiona), nie są utrzymywane zgodnie z normami w rozumieniu tak ustawy jak i rozporządzenia w sprawie minimalnych norm.

2. działki nr F, G, P i S stanowią las bądź grunt zadrzewiony, co nie spełnia wymogów określonych w rozporządzeniu z dnia 12 marca 2007r. w sprawie minimalnych norm. Stan na gruncie obrazuje znajdujący się w aktach materiał fotograficzny oraz fotomapy wykonane na podstawie zdjęć satelitarnych, dołączone do wniosku. Jeśli chodzi o działki: G (działka ew. nr [...]) i S (część działek ew. [...] i [...]), to już na podstawie zdjęć satelitarnych można ustalić, że teren nimi objęty stanowi grunt zalesiony. Poza tym, stan na gruncie odnośnie tych działek oraz pozostałych: F i P obrazuje materiał fotograficzny, nie budzący wątpliwości co do prawidłowości ustalenia, że działki te nie spełniają norm określonych w rozporządzeniu w sprawie minimalnych norm. Stanu faktycznego przyjętego przez organy nie kwestionowała zresztą sama skarżąca, która na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym przyznała, że wiedziała, iż na niektórych działkach rolnych jest las albo zagajnik. Te ostatnie działki chciała przygotować do zalesienia, ale tego nie uczyniła, gdyż "szkoda jej było" drzew, które tam wyrosły. Oświadczyła także, że we wniosku o przyznanie JPO zgłosiła "powierzchnię między drzewami" (k. 47 akt sądowych).

3. Jeśli chodzi o działki D, K, L, R, Y, Z i AA, organy nie kwestionowały tego, że są one co do zasady utrzymywane zgodnie z normami. Wykonane pomiary geodezyjne wykazały natomiast, że stan taki występuje na mniejszej powierzchni aniżeli zadeklarowana. W świetle dowodów zgromadzonych w sprawie organy administracji nie miały żadnych powodów, aby prawidłowość tych pomiarów podważyć.

Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjmuje poczynione przez organy obu instancji ustalenia faktyczne za prawidłowe. W ich świetle zasadnie w zaskarżonej decyzji wywiedziono, że wnioskodawczyni zadeklarowała zawyżoną powierzchnię działek rolnych zgłoszonych do przyznania JPO w takim zakresie, który skutkować musiał nieuwzględnieniem jej wniosku.

Z. T. zgłosiła we wniosku następujące działki:

- AA – powierzchnia zadeklarowana 0,87 ha, powierzchnia stwierdzona 0,31 ha,

- A - powierzchnia zadeklarowana i stwierdzona 2,20 ha,

- B - powierzchnia zadeklarowana i stwierdzona 0,69 ha,

- C - powierzchnia zadeklarowana 0,24 ha; powierzchnia stwierdzona 0,00ha, działka zakwalifikowana jako nieużytek,

- D - powierzchnia zadeklarowana 3, 00 ha; powierzchnia stwierdzona 2,82 ha,

- E - powierzchnia zadeklarowana i stwierdzona 0,28 ha,

- F - powierzchnia zadeklarowana 1,71 ha; powierzchnia stwierdzona 0,00 ha (obszar leśny),

- G - powierzchnia zadeklarowana 1,74 ha, powierzchnia stwierdzona 0,00 ha (obszar leśny),

- H - powierzchnia zadeklarowana i stwierdzona 0,98 ha,

- I - powierzchnia zadeklarowana i stwierdzona 0,48 ha,

- J – powierzchnia zadeklarowana 0,13 ha, powierzchnia stwierdzona 0,00 ha (nieużytek),

- K - powierzchnia zadeklarowana 1,00 ha, powierzchnia stwierdzona 0,22 ha,

- L - powierzchnia zadeklarowana 0,60 ha, powierzchnia stwierdzona 0,38 ha,

- Ł - powierzchnia zadeklarowana i stwierdzona 0,34 ha,

- M - powierzchnia zadeklarowana i stwierdzona 0,18 ha,

- N - powierzchnia zadeklarowana i stwierdzona 0,43 ha,

- O - powierzchnia zadeklarowana i stwierdzona 0,34 ha,

- P - powierzchnia zadeklarowana 0,88 ha; powierzchnia stwierdzona 0,00 ha (obszar leśny),

- R - powierzchnia zadeklarowana 0,45 ha (po korekcie wniosku), powierzchnia stwierdzona 0,37 ha,

- S - powierzchnia zadeklarowana 0,45 ha; powierzchnia stwierdzona 0,00 ha (obszar leśny),

- T - powierzchnia zadeklarowana i stwierdzona 4,73 ha,

- U - powierzchnia zadeklarowana i stwierdzona 0,38 ha,

- W - powierzchnia zadeklarowana i stwierdzona 0,29 ha,

- X - powierzchnia zadeklarowana i stwierdzona 1,47 ha,

- Y - powierzchnia zadeklarowana 2,00 ha, powierzchnia stwierdzona 1,63 ha,

- Z - powierzchnia zadeklarowana 1,42 ha, powierzchnia stwierdzona 0,44 ha,

- Ż - powierzchnia zadeklarowana i stwierdzona 0,36 ha.

Razem zadeklarowana powierzchnia działek rolnych wyniosła 27,64 ha, a stwierdzona 19,32 ha; różnica wynosi 8,32 ha, co stanowi 43 % obszaru stwierdzonego.

Stosownie zaś do art. 138 ust.1 przytaczanego na wstępie rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004, jeżeli w wyniku kontroli administracyjnej bądź kontroli na miejscu wykryte zostanie, iż ustalona różnica między zadeklarowanym a stwierdzonym obszarem przekracza 3 %, lecz nie więcej niż 30 % stwierdzonego obszaru, to kwota, jaka ma być przyznana w ramach programu płatności za jeden obszar, jest pomniejszana w przedmiotowym roku o dwukrotną wykrytą różnicę. Jeżeli ta różnica przekracza 30 % stwierdzonego obszaru, za przedmiotowy rok nie przyznaje się żadnej pomocy.

Przypadek, o jakim mowa w zdaniu drugim tego przepisu ma miejsce w sprawie, dlatego prawidłowo organy obu instancji odmówiły skarżącej przyznania wnioskowanej płatności JPO i UPO.

Odnosząc się do zawartego w skardze zarzutu dotyczącego przeprowadzenia kontroli w nieobecności skarżącej wyjaśnić należy, że nie było potrzeby ponowienia kontroli z jej udziałem, gdyż wszystkie okoliczności niezbędne do rozstrzygnięcia wniosku zostały wyjaśnione w sposób nie budzący wątpliwości – co wykazano wyżej. Ponadto zgodnie z art. 31 ust.4 ustawy, czynności kontrolne Agencji mogą być wykonywane podczas nieobecności rolnika. Jak podkreślił już organ II-giej instancji, stosownie do treści art. 25 ust.1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 w brzmieniu obowiązującym do dnia 23 grudnia 2007r. (a więc w dacie przeprowadzania kontroli), kontrole na miejscu przeprowadzane były bez uprzedzenia. Jeżeli jednak nie zagrażałoby to celowi kontroli, można było zawiadomić o niej z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym do koniecznego minimum. Okres wyprzedzenia nie mógł przekraczać 48 godzin z wyjątkiem uzasadnionych przypadków. Z dniem 24 grudnia 2007r. przepis ten uległ zmianie, jednak okoliczność ta pozostaje bez wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia podjętego w niniejszej sprawie. Aktualnie kontrole na miejscu mogą być zapowiadane, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli. Zawiadomienie o kontroli następuje z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym do koniecznego minimum, nieprzekraczającym 14 dni (art. 23a rozporządzenia nr 796/2004). Jak widać zatem, kontrola przeprowadzona w gospodarstwie skarżącej w lipcu 2007r. odpowiadała obowiązującym wówczas przepisom unijnym i krajowym; także po ich zmianie nie ma obowiązku zawiadamiania rolnika o zamiarze przeprowadzenia kontroli, a czynności kontrolne mogą być wykonane pod jego nieobecność. Nie może być zatem mowy o naruszeniu przez organ art. 10 czy 79 § 1 i 2 kpa, gdyż zasady dotyczące uczestnictwa strony w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie płatności obszarowych, regulowane są szczegółowo w ustawie i w rozporządzeniach Komisji.

Jeśli chodzi o zakwestionowane w skardze ustalenia organów co do działek oznaczonych nr ew.: [...], [...] (we wniosku działka A), [...] i [...] (działka B) oraz [...] (część działki oznaczonej literą T), podkreślić należy, że zarzuty w tym zakresie są bezprzedmiotowe, gdyż wszystkie te działki rolne (A, B i T) zostały uznane w całości jako utrzymywane zgodnie z normami. Zarzuty dotyczące działek nr ew. [...] i [...](działka rolna C), omówione zostały wyżej.

Dla prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia nie ma także znaczenia okoliczność, że skarżąca dodatkowo posiada jeszcze 12,34 ha gruntów rolnych, których – jak sama stwierdziła w skardze - nie deklarowała, gdyż stosownie do treści art. 18 ust.1 ustawy, płatności obszarowe przyznawane są jedynie na wniosek rolnika. Organ nie mógł zatem w niniejszym postępowaniu uwzględniać w swoich ustaleniach działek, których Z. T. nie zgłosiła do płatności i nie ujęła we wniosku.

Nie jest też zasadnym twierdzenie podnoszone w piśmie procesowym z 23 października 2008r. stanowiącym uzupełnienie skargi, że na gruncie nie były wykonywane pomiary geodezyjne. Jak wynika z protokołu kontroli, jej wykonawcą było Przedsiębiorstwo Geodezyjne, a dowody zgromadzone w sprawie (w szczególności formularz oceny raportu kontroli oraz dokumentacja znajdująca się na załączonej do raportu płycie CD) wskazują, że pomiary działek rolnych przeprowadzane były przy użyciu (między innymi) odbiorników GPS.

Ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.