Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2026/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-03-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Sałek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędzia WSA Magdalena Maliszewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 marca 2021 r. sprawy ze skargi T. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu 16 maja 2019 roku funkcjonariusz Policji przeprowadził w W. na terenie P. ([...]) kontrolę drogową pojazdu marki [...] o nr rej. [...], ustalając (między innymi na podstawie danych zawartych w Centralnej Ewidencji Pojazdów), że jest to pojazd pięcioosobowy (p. notatka urzędowa oraz protokół kontroli drogowej: k. 5 i 8 akt administracyjnych). Na bokach pojazdu umieszczony był napis "Uber", "Pobierz aplikację App Store" oraz "Pobierz aplikację z Google Play". Zatrzymanym do przedmiotowej kontroli pojazdem kierował E. G. (dalej też jako "kierowca"). W toku kontroli kierowca okazał między innymi paragon z kasy fiskalnej, w nagłówku którego wskazano T. Sp. z o. o. z siedzibą W. (dalej także jako "skarżąca", "spółka" lub "strona"). Kierowca oświadczył, że przyjechał na lotnisko po pasażera, lecz nie podał jego danych ani docelowego miejsca planowego przewozu. Kierowca odmówił także złożenia podpisu pod protokołem kontroli "na polecenie pracodawcy" (k. nr 4).

Protokół z kontroli wraz z załącznikami został przekazany przez Komendę Stołeczną Policji pismem z dnia [...] maja 2019 roku [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Transportu Drogowego (dalej też jako "organ I instancji" lub "WITD"), który z kolei pismem z dnia 4 czerwca 2019 roku, zawiadomił skarżącą o wszczęciu wobec niej z urzędu postępowania w sprawie naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym. W toku postępowania WITD uzyskał informację z Biura Administracji i Spraw Obywatelskich Urzędu Miasta [...], że skarżąca, na dzień kontroli, posiadała licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. Jednocześnie organ licencyjny wyjaśnił, że pojazd, którym w dniu kontroli wykonywano przejazd, czyli [...] o numerze rej. [...], został zgłoszony do posiadanej przez skarżącą licencji w dniu 4 lipca 2018 roku.

Powyższe postępowanie zakończyło się wydaniem przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego decyzji z dnia [...] sierpnia 2019 roku, nakładającej na skarżącą karę pieniężną:

a/ w kwocie 8 000 złotych za wykonywanie przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu lub zakazów, o których mowa w art. 18 ust. 5 ustawy dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz.U. z 2019 r. poz. 2140 ze zm., dalej też jako "u.t.d."), na podstawie art. 92a ust. 1 i art. 18 ust. 5 u.t.d. oraz l.p. 2.10 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym (dalej też jako "załącznik"),

b/ w kwocie 8 000 złotych za wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy, na podstawie art. 92a ust. 1 i art. 18 ust. 4a u.t.d. oraz l.p. 2.11 załącznika.

Jednocześnie organ I instancji, przywołując przepis art. 92a ust. 3 ustawy o transporcie drogowym, ograniczył nałożoną na skarżącego karę do kwoty 12 000 zł.

Od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego skarżąca wniosła odwołanie do Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej też jako "organ odwoławczy", "organ II instancji" lub "GITD"), zarzucając między innymi błędne ustalenia stanu faktycznego w sprawie. Spółka podkreśliła, że w ogóle nie świadczyła usługi transportowej, ponieważ pasażer w dniu [...] maja 2019 r. anulował przejazd, na dowód czego strona przedstawiła w załączeniu fakturę.

Główny Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 256, dalej także jako "k.p.a."), decyzją z dnia [...] lipca 2020 roku, nr [...], utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. Zdaniem GITD fakt, że wskutek zatrzymania pojazdu do kontroli, doszło do anulowania przejazdu, nie wpływa na prawidłowość ustalenia, że sama usługa przewozu została zamówiona za pomocą aplikacji [...].

W skardze na powyższą decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżąca zarzuciła:

1. rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 8 art. 7, art 77 § 1, art 107, art. 76 § 1, art. 80 oraz 86 k.p.a. polegające na nieuchyleniu decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego i wydanie zaskarżanej decyzji pomimo tego, iż organ pierwszej instancji (a następnie organ odwoławczy) błędnie ustalił, iż pojęcie: "krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób samochodem osobowym" - zdefiniowany w art. 4 pkt 1 i art. 5b ust 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym jest tożsame z pojęciem "przewóz okazjonalny samochodem osobowym" - zdefiniowanym w art. 4 pkt 11 i art. 18 ust. 4b) pkt 2 ww. ustawy, co doprowadziło do wadliwego przyjęcia przez obydwa organy, iż skarżąca wykonywała przewóz okazjonalny, podczas gdy wykonywała krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, na którego podjęcie i wykonywanie posiadała stosowną licencję wydaną na podstawie art. 5b ust. 1 pkt 1 utd,

2. naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:

a/ art. 18 ust. 5 pkt 2 u.t.d. poprzez błędne zastosowanie i uznanie, że napis na pojeździe skarżącej z informacją: "[...]", "Pobierz aplikację" stanowi oznaczenie mające na celu identyfikację przedsiębiorcy świadczącego usługi taksówkowe/transportowe, lub reklamę usług taksówkowych/transportowych i przedsiębiorców świadczących takie usługi, w sytuacji, gdy napis "[...]", "pobierz aplikację" na pojeździe informował jedynie o możliwości pobrania aplikacji na telefon komórkowy takiego przedsiębiorcy, który nie świadczy usług taksówkowych/transportowych i nie stanowił równocześnie reklamy usług taksówkowych /transportowych;

b/ art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 w zw. z art 4 pkt 11 oraz art 5b ust 1 pkt 1 u.t.d. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przedsiębiorca posiadający licencję na przewóz osób samochodem osobowym w krajowym transporcie drogowym - w tym przypadku skarżąca - aby świadczyć usługi przewozu osób samochodem osobowym musi spełniać warunki przewozu okazjonalnego określone w art. 18 ust. 4a lub ust. 4b pkt 2 u.t.d., podczas gdy prawidłowa wykładnia ww. przepisów powinna prowadzić do wniosku, że przedsiębiorca posiadający licencję na przewóz osób samochodem osobowym w krajowym transporcie drogowym nie musi spełniać tych warunków, podobnie jak osoby posiadające licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką (wydaną na podstawie art. 5b ust. 1 pkt 3 u.t.d.), co w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego zastosowania art. 18 ust. 4a i ust 4b pkt 2 utd w sytuacji, w której przepisy te nie powinny były znaleźć zastosowania;

c/ art 5b ust 1 w zw. z art. 18 ust. 4a i 4b ustawy o transporcie w zw. z art 20 w zw. z art 22 i art 31 ust 3 oraz art. 32 ust 1 i 2 Konstytucji poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że przedsiębiorca posiadający licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, aby świadczyć usługi przewozu osób samochodem osobowym musi dodatkowo spełniać wymogi określone w art 18 ust. 4a lub 4b pkt 2 u.t.d., podczas gdy uwzględnienie wskazanych norm konstytucyjnych przy wykładni ww. przepisów u.t.d. doprowadziłoby do uznania, że wymogi wskazane w art. 18 ust 4a i ust 4b pkt 2 nie mają w ogóle zastosowania do przedsiębiorców posiadających licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym;

d/ ewentualnie, w przypadku nieuwzględnienia zarzutu z pkt 2b petitum, naruszenie prawa materialnego, tj. art. 20 w zw. z art. 22 i art 31 ust 3 oraz art 32 ust 1 i 2 i Konstytucji - poprzez ich niezastosowanie - oraz art. 18 ust 4a i 4b pkt 2 w zw, z art, 4 pkt 11 u.t.d. poprzez ich bezpodstawne zastosowanie - w sytuacji, w której organy I i II instancji powinny były odmówić zastosowania art. 18 ust. 4a i ust 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 u.t.d. ze względu na ich sprzeczność ze wskazanymi przepisami Konstytucji, która to sprzeczność polega na wprowadzeniu arbitralnych, nieproporcjonalnych i dyskryminujących dodatkowych wymogów, które muszą spełnić podmioty świadczące usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodami osobowymi, w szczególności w porównaniu do osób świadczących usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówkami;

e/ ewentualnie, w przypadku uznania przez Sąd, że przepisy o przewozie okazjonalnym mają zastosowanie do skarżącego, naruszenie prawa materialnego, tj. art. 32 ust. 1 i 2 i Konstytucji - poprzez ich niezastosowanie - oraz art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 u.t.d. - poprzez ich bezpodstawne zastosowanie - polegające na nieuzasadnionym pominięciu, że określony w art. 18 ust 4a ustawy o transporcie wymóg, aby przewóz okazjonalny był wykonywany jedynie pojazdami samochodowymi przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, zaś przewóz okazjonalny samochodami osobowymi niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust 4a jest dopuszczalny wyłącznie w przypadku spełnienia dodatkowych wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., stanowi w rzeczywistości niekonstytucyjne, arbitralne i niczym nieuzasadnione kryterium różnicujące sytuację podmiotów, które świadczą usługi przewozu okazjonalnego za pomocą samochodów osobowych oraz podmiotów, które świadczą takie usługi za pomocą pojazdów samochodowych przeznaczonych konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, co w konsekwencji powinno było prowadzić do odmowy zastosowania wskazanych powyżej przepisów, jako niezgodnych z Konstytucją;

f/ poprzez błędne przyjęcie, iż art 5 b ust 1, art 18 ust. 4a) i 4b) w związku z art 4 pkt 11 u.t.d. może być zastosowany wobec skarżącej, w sytuacji gdy przedmiotowe przepisy stanowią przepisy techniczne, które nie zostały prawidłowo notyfikowane Komisji Europejskiej w świetle art. 8 ust 1 dyrektywy nr 98/34/ WE Parlamentu Europejskiego i Rady, a więc zdaniem TSUE - na taki przepis nie można się powoływać wobec jednostek.

W sytuacji, gdyby Sąd nie podzielił stanowiska skarżącej, iż cytowane powyżej przepisy u.t.d. a w szczególności art. 18 ust 4a i 4b) oraz art. 5 b ust 1 ustawy o transporcie stanowią przepisy techniczne w rozumieniu dyrektywy nr 98/34 WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz obecnie obowiązującej dyrektywy (UE) 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady, skarżąca wniosła o zwrócenie się przez Sąd:

- do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z prośbą o zbadanie czy art. 18 ust 4a i 4b) oraz art. 5 b ust 1 ustawy o transporcie drogowym stanowią przepisy techniczne w rozumieniu dyrektywy 98/34 WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz obecnie obowiązującej dyrektywy (UE) 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady, w związku z czym, czy powinny być notyfikowane Komisji Europejskiej oraz, czy są zgodne z prawem i praktyką Unii Europejskiej,

- do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym co do zgodności regulacji zawartych w art. 18 ust. 4a i 4b pkt 2 ustawy o transporcie drogowym z art. 20 w zw. z art. 22 i art 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji, albowiem w ocenie skarżącego regulacje te są sprzeczne ze wskazanymi przepisami Konstytucji.

W związku z powyższym skarżąca wniosła o:

a/ uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji WITD

b/ zwrot kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2018, poz. 2107 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1392, dalej zwana "p.p.s.a."), sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem.

W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Zdaniem Sądu żadna z wyżej wskazanych przesłanek nie zaszła w sprawie a zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz utrzymana przez nią w mocy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, nie naruszają przepisów prawa.

W ocenie Sądu, przy ich wydawaniu, organy nie naruszyły ani przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Należy podkreślić, że Sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie. W przedmiotowej sprawie Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji publicznej, albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej. Ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09). Przesądzenie o prawidłowości przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia ustaleń faktycznych umożliwia ocenę procesu subsumcji tego stanu faktycznego pod mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa materialnego.

Nie zasługują, w ocenie Sądu, na uwzględnienie zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów prawa procesowego, to jest art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 8 art. 7, art. 77 § 1, art. 107, art. 76 § 1, art. 80 oraz art. 86 k.p.a. W istocie bowiem z ich uzasadnienia wynika, że skarżąca kwestionuje - nie poczynione przez organy ustalenia faktyczne, ale właśnie dokonaną przez te organy wykładnię art. 4, 5 oraz 18 ustawy o transporcie drogowym.

W pierwszej kolejności zauważyć należy, że spółka w skardze w istocie nie kwestionuje wykonywania przez nią usługi transportowej. Co prawda, na etapie postępowania odwoławczego skarżąca kwestionowała fakt świadczenia przez nią usługi transportowej, z uwagi na anulowanie przez pasażera przejazdu, przedkładając na dowód powyższego fakturę. W ocenie Sądu jednakże, samo anulowanie zamówionego uprzednio przez pasażera przejazdu, bynajmniej nie świadczy o tym, że skarżąca nie wykonywała przewozu w dniu [...] maja 2019 roku. Co istotne, na przedłożonej fakturze wyraźnie wskazano, że została wystawiona przez [...] w imieniu T. Sp. z o. o. Również kierowca oświadczył kontrolującemu funkcjonariuszowi Policji, że przyjechał na lotnisko po pasażera. Ewidentnie okoliczności te potwierdzają świadczenie przez skarżącą usługi przewozu, i nie niweluje prawidłowości tego ustalenia sam fakt, że wskutek kontroli i anulowania zamówienia, nie doszło do fizycznego wykonania tej konkretnej usługi. Powyższą okoliczność potwierdza także pismo Biura Administracji i Spraw Obywatelskich Urzędu Miasta [...], z którego wynika, że skarżąca, na dzień kontroli, posiadała licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, do której zgłoszony został przez nią również kontrolowany w dniu [...] maja 2019 roku samochód osobowy [...] o numerze rej. [...]. W świetle powyższych ustaleń oczywistym jest, że przedmiotowy przejazd w dniu [...] maja 2019 roku wykonywany był na rzecz i w imieniu skarżącej.

Stanowisko skarżącej sprowadza się natomiast do wykazania, że na podstawie wyżej wskazanych okoliczności faktycznych nie można uznać, że w ogóle wykonywała przewóz okazjonalny, a tym samym że nie mogła naruszyć warunków jego wykonywania i zostać z tego powodu obciążana karą na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, gdyż wykonywała krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, na którego podjęcie i wykonywanie posiadała stosowną licencję o numerze [...].

Sąd nie podziela jednakże powyższego stanowiska skarżącej. Otóż, wbrew twierdzeniom spółki, obowiązujące przepisy ustawy o transporcie drogowym nie stawiają pojęcia "przewozów okazjonalnych" poza pojęciem "wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób". Posiadając licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy, skarżąca mogła bowiem wykonywać przewozy o różnym charakterze, to jest przewozy regularne, specjalne, wahadłowe i okazjonalne, o ile poza posiadaniem licencji na przewóz osób spełniłaby dodatkowe warunki dopuszczalności każdego z ww. rodzajów przewozów, wynikające z przepisów prawa. W przedmiotowej sprawie jest zatem przede wszystkim istotne, że z rozdziału 3 cyt. ustawy dotyczącego transportu drogowego osób – art. 18 oraz art. 4 pkt 11 ustawy wynika, że przewóz ten - z wyłączeniem usług przewozu świadczonych taksówką - może mieć charakter przewozu regularnego, regularnego specjalnego, wahadłowego i okazjonalnego.

W ocenie Sądu skontrolowanym w dniu [...] maja 2019 r. pojazdem nie wykonywano przewozów o charakterze regularnym, regularnym specjalnym i wahadłowym, przewóz ten nie spełnia bowiem warunków wynikających z art. 4:

- pkt 7 ustawy, zgodnie z którym przewóz regularny to publiczny przewóz osób i ich bagażu w określonych odstępach czasu i określonymi trasami, na zasadach określonych w ustawie i w ustawie z dnia 15 listopada 1984 r. - Prawo przewozowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 1983 oraz z 2018 r. poz. 2244),

- pkt 9 ustawy, zgodnie z którym przewóz regularny specjalny to niepubliczny przewóz regularny określonej grupy osób, z wyłączeniem innych osób,

- pkt 10 ustawy, zgodnie z którym przewóz wahadłowy to wielokrotny przewóz zorganizowanych grup osób tam i z powrotem, między tym samym miejscem początkowym a tym samym miejscem docelowym, przy spełnieniu łącznie następujących warunków:

a) każda grupa osób przewiezionych do miejsca docelowego wraca do miejsca początkowego,

b) miejsce początkowe i miejsce docelowe oznaczają odpowiednio miejsce rozpoczęcia usługi przewozowej oraz miejsce zakończenia usługi przewozowej, z uwzględnieniem w każdym przypadku okolicznych miejscowości leżących w promieniu 50 km.

Wykonywany w dniu kontroli przewóz to zatem przewóz okazjonalny, którym, zgodnie z art. 4 pkt 11 ww. ustawy, jest przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.

Stwierdzając powyższe, Sąd wziął również pod uwagę, że zawarte w przepisach dotyczących transportu drogowego sformułowanie "przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie ze znaczeniem przymiotnika "okazjonalny", jako "odnoszący się do określonej okazji - okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej" (Słownik języka polskiego, pod redakcją Mieczysława Szymczaka, t. II, Warszawa 1998, s. 499). W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się bowiem ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (zob. w tej materii m.in.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2007 r.; sygn. akt I OSK 1361/06).

W myśl art.18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym zasadą jest, że przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą.

Zgodnie z treścią art.18 ust.4b u.t.d. dopuszcza się jednak przewóz okazjonalny:

1) pojazdami zabytkowymi,

2) samochodami osobowymi:

a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,

b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa,

c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa

- niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.

Z powyższej regulacji wynika zatem, że wykonywanie przewozu okazjonalnego jest dopuszczalne jedynie po spełnieniu warunku określonego w art.18 ust. 4a cyt. ustawy, a mianowicie można go wykonać jedynie pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Pojazd, którym w dniu kontroli wykonywano przewóz nie spełniał tego wymogu. Jak wynika bowiem z protokołu kontroli i dołączonych do niego dokumentów (dokumentacja fotograficzna oraz notatka urzędowa i protokół kontroli) samochód marki [...] o nr rej. [...] został fabrycznie poznaczony do przewozu 5 osób i tak też zarejestrowany, to jest jako pojazd pięcioosobowy, co jest okolicznością niesporną. Nie został zatem spełniony warunek wykonywania przewozu okazjonalnego, określony w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym. Nie miał także miejsca żaden z przypadków określonych w art. 18 ust. 4b ustawy o transporcie drogowym uprawniających do wykonywania przewozu okazjonalnego bez spełnienia wymogu konstrukcyjnego pojazdu opisanego w art. 18 ust. 4a tej ustawy. [...] o nr rej. [...] nie jest bowiem bezsprzecznie pojazdem zabytkowym.

Dla wykonywania przewozów okazjonalnych samochodem osobowym, który nie spełnia ww. kryterium konstrukcyjnego, ani też nie jest pojazdem zabytkowym konieczne jest łączne spełnienie warunków przewodu wynikających z art. 18 ust. 4b pkt 2 analizowanej ustawy. W ocenie Sądu fakty opisane w protokole kontroli wprost i bez potrzeby głębszej analizy prawnej świadczą o tym, że warunki te nie zostały spełnione przez przedsiębiorcę. Organy prawidłowo stwierdziły, że w przedmiotowej sprawie w szczególności nie została spełniona przesłanka określona w ustępie 4b punkt 2b, gdyż nie doszło do zawarcia pisemnej umowy na przewóz osób w lokalu przedsiębiorstwa. Jak wynika chociażby z samej treści faktury przedłożonej przez skarżącą, do zamówienia przewozu doszło za pomocą aplikacji [...], co wyklucza zawarcie z pasażerem umowy w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa.

Sąd nie podzielił przy tym poglądu skarżącej, że wobec posiadania przez nią licencji na przewóz osób samochodem osobowym, nie musiała spełniać warunku przewozu okazjonalnego określonego w art.18 ust. 4a lub 4b ustawy. W ocenie skarżącej wymogi wskazane w art. 18 ust. 4a i 4b pkt. 2 nie mają w ogóle zastosowania do przedsiębiorców posiadających licencję, o której mowa w art.5 ust.1 pkt.1 ustawy o transporcie drogowym.

Wykładnia wymienionych przepisów dokonana w skardze, jest, w ocenie Sądu, nieprawidłowa. W pierwszej kolejności należy podnieść, że z przepisów ustawy o transporcie drogowym bynajmniej nie wynika, aby przewoźnik posiadający licencję na przewóz osób samochodem osobowym był zwolniony ze spełnienia warunku wykonywania przewozu okazjonalnego określonego w art.18 ust. 4a cyt. ustawy. Żaden przepis ustawy nie przewiduje, iż osoba posiadająca licencję, o której mowa w art. 5 ust.1 pkt.1 u.t.d., może wykonywać przewóz okazjonalny bez konieczności spełnienia wymogu określonego w art.18 ust. 4a cyt. ustawy. Analiza ustawy o transporcie drogowym wskazuje natomiast na zupełnie odmienny wniosek a mianowicie taki, że wykonywanie transportu drogowego w zakresie przewozu osób wymaga nie tylko posiadania licencji o której mowa w art. 5 ust.1 pkt.1 cyt. ustawy, ale także spełnienia pozostałych warunków wyznaczonych do wykonywania oznaczonego rodzaju przewozu drogowego tzn. w przypadku przewozu okazjonalnego wymogu z art.18 ust.4a u.t.d. (zob. w tej materii: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 listopada 2019r.; sygn. akt III SA/Po 568/19 i wyrok w przedmiotowej w Gdańsku z dnia 28 listopada 2019r.; III SA/Gd 668/19). Pogląd wyrażony w skardze nie znajduje uzasadnienia w żadnym przepisie ustawy o transporcie drogowym. W związku z czym Sąd nie podzielił stanowiska skarżącej, że posiadanie przez nią licencji, o której mowa w art.5 ust.1 pkt.1 cyt. ustawy uprawniało ją do wykonywania przewozu okazjonalnego bez spełnienia wymogu określonego w art.18 ust.4a cyt. ustawy.

Reasumując tę część rozważań Sąd uznał, że w dniu [...] maja 2019 r. skarżąca wykonywała przewóz okazjonalny, bez spełnienia wymogu wykonywania takiego przewozu określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym. Jednocześnie nie miał miejsca przypadek, o którym mowa w art.18 ust. 4b cyt. ustawy uzasadniający odstąpienie od spełnienia wymienionego wymogu. Uzasadniało to zatem wymierzenie za to naruszenie kary pieniężnej w wysokości 8.000 zł (l.p 2.11 załącznika nr 3 do tej ustawy.).

Sąd uznał przy tym za niezasadny zarzut sprzeczności analizowanych regulacji ustawy o transporcie drogowym z regulacjami zawartymi w Konstytucji RP. Skarżący zarzucał naruszenie art. 20 w zw. z art. 22 i art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i 2 i Konstytucji – poprzez ich niezastosowanie – oraz art. 18 ust. 4a i 4b pkt 2 ustawy o transporcie poprzez ich bezpodstawne zastosowanie w sytuacji, w której organy powinny były odmówić zastosowania cytowanych przepisów ustawy o transporcie ze względu na ich sprzeczność ze wskazanymi przepisami Konstytucji, która to sprzeczność polega na wprowadzeniu arbitralnych, nieproporcjonalnych i dyskryminujących dodatkowych wymogów, które muszą spełnić podmioty świadczące usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodami osobowymi.

W ocenie Sądu, ustawodawca w art. 18 ust. 4a ustawy celowo wprowadził zasadę, zgodnie z którą przewóz okazjonalny może być realizowany pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, jak i określił w art. 18 ust. 4 b pkt 2 ustawy zwalniające z tego obowiązku dodatkowe wymogi, które muszą spełnić podmioty świadczące usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób innymi samochodami osobowymi. Ustawodawca, odmiennie regulując różne sposoby przewozu osób, ma możliwość wprowadzenia określonych środków, których celem jest zapewnienie w praktyce realizacji wynikającego z ustawy zróżnicowania możliwości wykonywania przewozów przez różnych przewoźników. Podkreślić należy, że różny charakter tych przewozów wiąże się bezpośrednio z odmiennym uregulowaniem warunków obu rodzajów licencji, udzielanych na przewozy taksówkowe i pozostałe przewozy. W związku z tym uznać należy, że podnoszone przez skarżącego zarzuty sprzeczności przepisów ustawy o transporcie drogowym z wartościami konstytucyjnymi - zasadą wolności gospodarczej i zasadami jej ograniczania, zasadami wprowadzania ograniczeń w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw oraz zasadami równości i zakazu dyskryminacji, nie są uzasadnione. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że przepis art.18 ust.4 a ustawy o transporcie drogowym został wprowadzony z dniem 7 kwietnia 2011r. na mocy art.1 pkt 3 ustawy z 4 lutego 2011r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 48, poz.247). Celem tej zmiany było wyłączenie z zakresu przewozów okazjonalnych przewozów taksówkowych, za które uznawane mają być wszystkie przewozy na podstawie taksometru. Założeniem ustawodawcy było zatem właśnie to aby masowe usługi dla ludności odbywały się w ramach licencji taksówkowej ze względów bezpieczeństwa. Stąd też wprowadzono nową definicję przewozu okazjonalnego, z której wyłączone są przewozy taksówkowe. W przekonaniu Sądu ustawodawca miał prawo dokonania takich zmian w definicji przewozu okazjonalnego (art.18 ust.4a) oraz ustalenia wyjątków określonych w art.18 ust.4b u.t.d i nie stanowi to naruszenia przepisu art.32 Konstytucji RP (p. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 stycznia 2020 r.; sygn. akt III SA/Łd 964/19).

Za bezzasadny Sąd uznał również zarzut skarżącej, że art. 5 b ust. 1, art. 18 ust 4a i 4b w zw. z art. 4 pkt 11 ustawy o transporcie drogowym stanowią przepisy techniczne, które nie zostały notyfikowane Komisji Europejskiej i nie można się na nie powoływać wobec jednostek. Dyrektywa 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiająca procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.1998.204.37 z dnia 21 lipca 1998 r.) utraciła moc i została zastąpiona Dyrektywą (UE) 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 9 września 2015 r. ustanawiająca procedurę udzielania informacji w dziedzinie przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.2015.241.1 z dnia 17 września 2015 r.). Zgodnie z art. 1 ust. 1 lit. b Dyrektywy pojęcie usługa oznacza każdą usługę społeczeństwa informacyjnego, to znaczy każdą usługę normalnie świadczoną za wynagrodzeniem, na odległość, drogą elektroniczną i na indywidualne żądanie odbiorcy usług, a "przepisy techniczne" zgodnie z art. 1 ust. 1 lit. f dyrektywy oznaczają specyfikacje techniczne i inne wymagania bądź zasady dotyczące usług, włącznie z odpowiednimi przepisami administracyjnymi, których przestrzeganie jest obowiązkowe, de iure lub de facto, w przypadku wprowadzenia do obrotu, świadczenia usługi, ustanowienia operatora usług lub korzystania w państwie członkowskim lub na przeważającej jego części, jak również przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne państw członkowskich, z wyjątkiem określonych w art. 7, zakazujące produkcji, przywozu, wprowadzania do obrotu lub stosowania produktu lub zakazujące świadczenia bądź korzystania z usługi lub ustanawiania dostawcy usług. Usługa przewozu nie jest usługą świadczoną na odległość drogą elektroniczną. Zgodnie z art. 1 ust. 1 lit. b ppkt (i) dyrektywy, świadczenie usługi "na odległość" oznacza, że usługa świadczona jest bez równoczesnej obecności stron. Oczywistym jest, że realizacja umowy przewozu polega na przewozie osoby z jednego miejsca do drugiego i następuje w sytuacji jednoczesnej stałej bezpośredniej obecności obu stron umowy – realizującego przewóz jak i przewożonego. Na marginesie jedynie wskazać należy, że dla zastosowania dyrektywy nie ma znaczenia okoliczność sposobu zawarcia umowy przy użyciu aplikacji [...]. Wyrokiem z 20 grudnia 2017 r. (sygn. akt C 434/15) Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że art. 56 TFUE w zw. z art. 58 ust. 1 TFUE, a także art. 2 ust. 2 lit. d dyrektywy 2006/123/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r dotyczącej usług na rynku wewnętrznym i art. 1 pkt 2 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego, zmienionej dyrektywą 98/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 lipca 1998 r., do którego odsyła art. 2 lit. a dyrektywy 2000/31/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 8 czerwca 2000 r. w sprawie niektórych aspektów prawnych usług społeczeństwa informacyjnego, w szczególności handlu elektronicznego w ramach rynku wewnętrznego (dyrektywy o handlu elektronicznym), należy interpretować w ten sposób, że usługę pośrednictwa, taką jak ta, o której mowa w niniejszym postępowaniu, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon (smartphone), między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami, a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 TFUE. Tego rodzaju usługę należy zatem wyłączyć z zakresu stosowania art. 56 TFUE, dyrektywy 2006/123 i dyrektywy 2000/31. Trybunał wskazał, że usługa pośrednictwa świadczona przez przedsiębiorstwo [...] (konkurencyjna aplikacja do aplikacji [...]), polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze kierowcy ci nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską, nie miałyby dostępu do usług owych kierowców. Omawianą usługę pośrednictwa pomiędzy klientem (pasażerem) a kierowcą Trybunał uznał za integralną część złożonej usługi, której głównym elementem jest usługa przewozowa, wobec czego należy zakwalifikować ją jako usługę w dziedzinie transportu, a nie usługę społeczeństwa informacyjnego i podlega ona nie postanowieniom art. 56 TFUE dotyczącego swobodnego przepływu usług w ogólności, lecz postanowieniom art. 58 ust. 1 TFUE, będącego przepisem szczególnym, w myśl którego swobodę przepływu usług w dziedzinie transportu regulują postanowienia tytułu dotyczące transportu. Skoro TSUE potraktował firmę pośredniczącą jako wykonującego w części usługę transportową (w zakresie pośrednictwa), to tym bardziej skarżąca, jako realizator drugiej części usługi (przewóz pasażera) również wykonuje niepodlegającą dyrektywie usługę transportową (zob. w tej materii m.in.: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 stycznia 2018 r.; sygn. akt III SA/Kr 1141/17; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia z 1 kwietnia 2019 r.; sygn. akt II SA/Gl 1048/18; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lutego 2018 r.; sygn. akt VI SA/Wa 2358/17; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 października 2019 r.; sygn. akt III SA/Gd 501/19).

Zdaniem Sądu, zasadnie nałożono na skarżącą także karę za naruszenie zakazu określonego w art. 18 ust. 5 pkt 2 u.t.d. Przepis ten przewiduje, że przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą zabrania się umieszczania w sposób widoczny i czytelny z zewnątrz pojazdu oznaczeń z nazwą, adresem, telefonem, adresem strony internetowej przedsiębiorcy lub innych oznaczeń mających na celu identyfikację przedsiębiorcy, a także reklam usług taksówkowych i przedsiębiorców świadczących takie usługi. Podczas kontroli stwierdzono, że na pojeździe znajdowały się niedopuszczalne oznaczenia w postaci napisów "[...]", "Pobierz aplikację App Store" oraz "Pobierz aplikację z Google Play", po obu stronach pojazdu na drzwiach, co znajduje jednoznaczne potwierdzenie na fotografii znajdującej się w aktach sprawy – k. nr 2 (którego to ustalenia skarżąca nota bene nie kwestionuje).

Tymczasem przepis art. 18 ust. 5 u.t.d. podkreśla odrębność przewozów wykonywanych taksówką od przewozów okazjonalnych i zapobiega ich myleniu przez konsumentów. Umieszczanie na pojeździe charakterystycznych dla taksówek oznaczeń jest przywilejem przedsiębiorców wykonujących transport drogowy taksówką na podstawie stosownej licencji. W związku z tym dla wykonywania okazjonalnego przewozu osób ustawodawca przewidział szereg ograniczeń mających na celu odróżnienie tego typu działalności od licencjonowanych przewozów osób taksówką. Niewątpliwie celem regulacji z art. 18 ust. 5 u.t.d. było, aby wymienione w tym przepisie pojazdy nie wyróżniały się względem pozostałych oraz aby sposób oznakowania pojazdu nie wpływał na możliwość jego zatrzymania, którego celem było zawarcie umowy przewozu (p. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 5 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Go 405/20). Dlatego też umieszczanie na pojeździe napisów "[...]", "Pobierz aplikację App Store" oraz "Pobierz aplikację z Google Play", jest naruszeniem zakazu wynikającego z art. 18 ust. 5 u.t.d. Czynnikiem decydującym o uznaniu umieszczonych na pojeździe oznaczeń za naruszające zakazy z art. 18 ust. 5 u.t.d. jest, aby w odbiorze skierowanym do nieograniczonej liczby osób tego rodzaju oznaczenie wywarło lub mogło wywrzeć wrażenie, że pojazd może zatrzymać się w celu zawarcia umowy przewozu osób. Takie oznakowanie pełni bowiem rolę znaku identyfikującego, wyróżniającego pojazd wykonujący okazjonalny transport drogowy osób.

Dla możliwości nałożenia sankcji z lp. 2.10 załącznika nr 3 do u.t.d. nie jest istotna podniesiona w skardze okoliczność, że "[...]" nie jest nazwą przedsiębiorcy świadczącego przewozy okazjonalne, usługi transportowe, czy usługi taksówkarskie. Zdaniem Sądu oznakowanie pojazdu napisem "[...]" kojarzy się bowiem jednoznacznie z zachętą do pobrania tej aplikacji, celem skorzystania z usługi okazjonalnego przewozu osób (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 5 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Go 405/20 oraz wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 lutego 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 2443/19 i z dnia 2 listopada 2020 r., sygn. akt V SA/Wa 1465/20).

Nie budzi wątpliwości, że nazwa "[...]" powszechnie i jednoznacznie jest kojarzona ze sposobem zamawiania usług przewozowych za pomocą aplikacji instalowanej w telefonie, stanowiących konkurencję dla licencjonowanych taksówek. Oznakowanie skontrolowanego pojazdu, jako wykonującego usługę przewozu osób, było przy tym wyraźne i łatwo dostrzegalne dla potencjalnego klienta. Nie budzi zatem wątpliwości naruszenie zakazu przewidzianego w art. 18 ust. 5 pkt 2 u.t.d. W konsekwencji uznać należy, że zachodziły podstawy do nałożenia na skarżącego kary przewidzianej w lp. 2.10 załącznika nr 3 do u.t.d. za naruszenie zakazu określonego w art. 18 ust. 5 pkt 2 u.t.d.

Ponieważ suma kar pieniężnych za stwierdzone w trakcie kontroli, przekraczała sumę kar, o której mowa w art. 92a ust. 3 u.t.d., ostatecznie prawidłowo wymierzono skarżącej karę w maksymalnej przewidzianej w tym przepisie wysokości 12 000 zł.

Trafna jest także ocena organu o braku podstaw do zastosowania w sprawie art. 92c ust. 1 u.t.d., bowiem żadna z przesłanek wskazanych w tym przepisie nie wystąpiła w niniejszej sprawie.

W konsekwencji, wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 z poźn. zm.).

Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie, Przewodniczący Wydziału VI, zarządzeniem z dnia 1 marca 2021 r., skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.