Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 214/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-09-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 8 ust. 4, 11 pkt 1; art. 104 ust. 4;
journal: Dz.U. 2017 poz 1769
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot, Sędzia WSA Justyna Mazur, Protokolant Starszy referent Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2018 r. w Radomiu sprawy ze skargi J. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga J. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] znak [...] z [...] grudnia 2017 r. w przedmiocie ustalenia nienależnie pobranego zasiłku celowego specjalnego.

Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy:

Decyzją znak [...] z [...] listopada 2014 r. Prezydent Miasta [...] (zwany dalej: Prezydent, organ I instancji) przyznał J. F. (zwany dalej: skarżący) świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego specjalnego na dofinansowanie zakupu żywności, w tym 2 szt. miodu gryczanego w kwocie [...] zł, środków czystości, tj. żyletek, mydła, płynu do prania, szamponu w kwocie [...] zł, odzieży tj. 3 podkoszulek ocieplanych w kwocie [...] zł, leków, w tym ziół: pokrzywy, lipy, rumianku, mleczka pszczelego, pyłku kwiatowego w kwocie [...] zł.

Decyzją znak [...] z [...] grudnia 2014 r. Prezydent przyznał skarżącemu świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego specjalnego na dofinansowanie zakupu żywności w kwocie [...] zł, środków czystości, tj. żyletki, płyn do prania, mydło i pasty do obuwia w kwocie [...] zł, odzieży: kurtki zimowej i swetra typu golf w kwocie [...] zł, usług fryzjerskich w kwocie [...] zł, leków, w tym ziół: pokrzywa, rumianek, 1 kg pyłku kwiatowego w kwocie [...]zł.

Decyzją znak [...] z [...] stycznia 2015 r. organ I instancji przyznał skarżącemu świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego specjalnego na dofinansowanie zakupu żywności, w tym 2 szt. miodu gryczanego w kwocie [...] zł, środków czystości, tj. szampon, płyn do prania, pasta do zębów, mydło, żyletki w kwocie [...] zł, leków, w tym ziół: pokrzywa, rumianek, lipa, mięta, 1 kg pyłku kwiatowego w kwocie [...] zł, odzieży tj. kurtki zimowej i 3 par kaleson w kwocie [...] zł.

Decyzją znak [...] z [...] lutego 2015 r. organ I instancji przyznał skarżącemu świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego specjalnego na dofinansowanie zakupu żywności w kwocie [...] zł, środków czystości, tj. mydło, płyn do prania, pasta do zębów, pasta do obuwia, żyletki w kwocie [...] zł, leków, w tym ziół: pokrzywa 8 szt., rumianek, mięta, pyłek kwiatowy 1 kg w kwocie[...] zł, obuwia zimowego w kwocie [...] zł, rękawiczek [...] zł, usług fryzjerskich - strzyżenia w kwocie [...] zł.

Decyzją znak [...] z [...] marca 2015 r. organ I instancji przyznał skarżącemu świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego specjalnego na dofinansowanie zakupu żywności, w tym miodu gryczanego 2 szt. w kwocie [...] zł, środków czystości, tj. mydło, pasta do zębów, pasta do obuwia, płyn do prania, szampon, żyletki w kwocie [...]zł, leków, w tym ziół: pokrzywa 8 szt., lipa, 3 sztuki rumianku, pyłek kwiatowy 1 kg w kwocie [...]zł, odzieży tj. czapka, szalik w kwocie [...]zł.

Decyzją znak [...] z [...] kwietnia 2015 r. Prezydent przyznał skarżącemu świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego specjalnego na dofinansowanie zakupu żywności, w tym miodu gryczanego 2 szt. w kwocie [...] zł, środków czystości, tj. żyletki, mydło, pasta do zębów, szampon, płyn do prania

w kwocie [...] zł, leków, w tym ziół: 4 opakowania rumianku, 8 opakowań pokrzywy, lipy, 1 kg pyłku kwiatowego w kwocie [...] zł, 2 koców w kwocie [...] zł.

Decyzją znak [...] z [...] lipca 2015 r. Prezydent przyznał skarżącemu świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego specjalnego na dofinansowanie zakupu żywności, w tym miodu gryczanego 2 szt. w kwocie [...] zł, środków czystości, tj. żyletki, mydło, płyn do prania, szampon, płyn do naczyń w kwocie [...] zł, leków, w tym ziół: 4 sztuki mięty, 4 sztuki rumianku, 4 sztuki pokrzywy, 4 opakowania Herbaty [...], 1 kg pyłku kwiatowego w kwocie [...]zł, odzieży: 2 pary spodni w kwocie [...]zł, bielizna pościelowej w kwocie [...]zł.

Decyzją znak [...]z [...]sierpnia 2015 r. organ I instancji przyznał skarżącemu świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego specjalnego na dofinansowanie zakupu żywności, w tym miodu gryczanego 2 szt. w kwocie [...]zł, środków czystości w kwocie [...] zł, herbatek ziołowych, w tym: 4 opakowania mięty, 4 opakowania pokrzywy, 4 opakowania Herbatki [...], 1 kg pyłku kwiatowego w kwocie [...] zł, bielizny osobistej w kwocie [...]zł, koca w kwocie [...] zł, usługi fryzjerskiej (strzyżenie) w kwocie [...] zł.

Decyzją znak [...] z [...] września 2015 r. organ I instancji Prezydent przyznał skarżącemu świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego specjalnego na dofinansowanie zakupu żywności, w tym miodu gryczanego 2 szt. w kwocie [...] zł, środków czystości, w tym płyn do prania, mydło, szampon, żyletki do golenia, płyn do szyb i sanitariatu w kwocie [...] zł, leków, w tym herbat ziołowych: rumianek - 4 sztuki, pokrzywa - 4 sztuki, mięta - 4 sztuki, [...] 2 sztuki, [...] 2 szt., w kwocie [...] zł, garnków emaliowanych do gotowania w kwocie [...] zł.

W dniu [...] maja 2017 r. do organu I instancji wpłynęło pismo J. O. z wnioskiem o tymczasowe zwolnienie go z ponoszenia opłat za pobyt w tym DPS w związku z prowadzoną przez komornika egzekucją. Do pisma dołączone zostało m.in. zawiadomienie o wszczęciu egzekucji, w którym jako wierzyciel wskazany został skarżący.

Powyższe okoliczności stanowiły podstawę wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia uprawnień do zasiłku celowego specjalnego przyznanych skarżącemu na podstawie ww. decyzji.

Decyzją nr [...] z [...] listopada 2017 r. organ I instancji działając na podstawie art. 6 pkt 16, art. 98, art. 104 ust. 3 i ust. 4, art. 110 ust. 7 i 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2017 r. poz. 1769 ze zm., zwana dalej: u.p.s.) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., zwana dalej: k.p.a.) orzekł: w pkt 1) że świadczenia z pomocy społecznej przyznane skarżącemu w formie zasiłku celowego specjalnego na podstawie decyzji: znak [...] z [...] listopada 2014 r.; znak [...] z [...] grudnia 2014 r., znak [...] z [...] stycznia 2015 r., znak [...] z [...] lutego 2015 r., znak [...] z [...] marca 2015 r., znak [...] z [...] kwietnia 2015 r., znak [...] z [...] lipca 2015 r., znak [...] z [...] sierpnia 2015 r., znak [...] z [...] września 2015 r. w łącznej kwocie [...] zł stanowią świadczenia nienależnie pobrane; w pkt 2) o nałożeniu obowiązku zwrotu kwoty [...] zł, którą należy wpłacić do kasy lub na rachunek bankowy organu w terminie 14 dni od uprawomocnienia się decyzji.

Podstawę rozstrzygnięcia stanowiło ustalenie, iż w okresie od 1 listopada 2014 r. do 31 października 2015 r. uzyskiwany przez skarżącego dochód przekroczył ustawowe kryterium dochodowe warunkujące przyznanie pomocy społecznej.

W odwołaniu złożonym na powołaną decyzję skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i odstąpienie od żądania zwrotu nienależnie pobranych zasiłków celowych specjalnych. Skarżący podał, iż w październiku 2014 r. otrzymał

od komornika przelew na łączną kwotę [...] zł. Kwota ta została ściągnięta

od przestępcy, który dokonał na min rozboju. Uważa, iż ww. kwota nie powinna być traktowana jako dochód, stanowi bowiem rekompensatę doznanych przez skarżącego cierpień psychicznych, fizycznych i szkód materialnych. Wskazał, iż nie był świadomy tego, że te pieniądze, które uzyskał od komornika powinien wykazać jako dochód. Wyjaśnił także, iż nie posiada żadnych środków pieniężnych.

Wskazaną na wstępie i stanowiącą przedmiot oceny w niniejszej sprawie decyzją znak [...] z [...] grudnia 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (zwane dalej: Kolegium, organ odwoławczy), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, iż wobec ujawnienia na podstawie pisma J. O. z [...] maja 2017 r., iż skarżącemu przysługuje roszczenie od ww., które dochodzone jest w trybie egzekucji komorniczej organ I instancji wdrożył postępowanie wyjaśniające. W jego wyniku ustalono, iż w okresie od stycznia 2011 r. do października 2017 r. komornik sądowy wyegzekwował na rzecz skarżącego łącznie kwotę [...] zł. Postępowanie komornicze prowadzone było w oparciu o tytuł wykonawczy (nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym Sądu Rejonowego w [...] z [...] kwietnia 2014 r. sygn. akt [...] zaopatrzony w klauzulę wykonalności z [...] października 2014 r.).

W odniesieniu do powyższej okoliczności Kolegium uznało, iż pomimo faktu,

że od miesiąca października 2014 r. nastąpiła zmiana sytuacji dochodowej skarżącego, to w trakcie ubiegania się o zasiłki celowe nie ujawniał on kwoty dochodu przekazanej przez komornika. Podawał fałszywe informacje o posiadanym dochodzie. Łączny dochód w miesiącach, w których skarżący uzyskiwał pomoc w formie zasiłków celowych znacznie przekraczał kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej wynoszące [...] zł.

Oceniło, że skarżący nie był uprawniony w powyższym okresie do zasiłków celowych. Jego sytuacji, przy posiadaniu w powyższym okresie tak znacznej kwoty

z tytułu odszkodowania, nie można bowiem w żaden sposób zakwalifikować jako sytuację szczególną przemawiającą za przyznaniem mu pomocy. Posiadane przez skarżącego środki finansowe dawały mu bowiem możliwość zabezpieczenia potrzeb,

na zaspokojenie których przyznawane mu były zasiłki. Nie było zatem potrzeby wspierania go w takiej sytuacji z pieniędzy pochodzących ze środków publicznych.

W konsekwencji stwierdził, iż wypłacone skarżącemu zasiłki celowe na podstawie

9 decyzji organu I instancji w łącznej kwocie [...] zł są świadczeniami nienależnie pobranymi, uzyskanymi na podstawie przedstawionych nieprawdziwych informacji lub niepoinformowania o zmianie sytuacji materialnej i osobistej i jako takie podlegają zwrotowi.

Organ odwoławczy podał, iż w toku niniejszego postępowania rozważał,

czy w odniesieniu do skarżącego można stwierdzić, że występuje przypadek szczególnie uzasadniony, przejawiający się zwłaszcza tym, że żądanie zwrotu świadczeń w całości lub w części stanowiłoby dla niej nadmierne obciążenie lub też niweczyłoby skutki udzielonej pomocy. Wyjaśnił w tym zakresie, że z ustaleń wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w [...] września 2017 r., w tym oświadczeń skarżącego wynika, że jest on kawalerem, bezdzietny, mieszka sam i prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Ma 2 siostry i przyrodniego brata, z którymi nie utrzymuje kontaktu, nie ma zaległości w żadnych opłatach (w tym czynszu, wody

i energii), nie pracuje zawodowo z powodu niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym orzeczonym [...]. W 2014 r. leczył się na [...], [...], [...], [...]. W dniu [...] października 2014 r. otrzymał od komornika przelew na łączną kwotę [...] zł tytułem obowiązku naprawienia szkody dokonanego na nim rozboju w dniu [...] stycznia 2003 r., zgodnie z wyrokiem sądu w sprawie karnej i cywilnej. W ocenie Kolegium opisana wyżej sytuacja skarżącego wskazuje, że jest on w stanie dokonać spłaty nienależnie pobranego świadczenia. Posiada on w całości lub w części środki wyegzekwowane przez komornika. Nie jest bowiem możliwe aby wydatkował te pieniądze na podstawowe potrzeby bytowe. Podało, iż z urzędu posiada wiedzę, iż skarżący nieprzerwanie od kilku lat korzysta z pomocy społecznej, w tym zasiłków celowych na różne podstawowe niezbędne potrzeby, a także dodatku mieszkaniowego. Skarżący po prostu wypiera się wprost, że nie posiada tych pieniędzy, czemu Kolegium podobnie jak organ I instancji, nie daje wiary. Skarżący po prostu nie chce ujawnić, iż jest w posiadaniu tych pieniędzy, bowiem jest świadomy, że w taki tylko sposób może uchylić się od obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń.

Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że na wniosek skarżącego Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w [...] P. P. w dniu [...] maja 2017 r. wszczął kolejne postępowanie egzekucyjne na podstawie wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] kwietni 2016 r. sygn. akt [...];[...], którym zasądzono od dłużnika J. O. (któremu Skarżący w 2008 r. udzielił pożyczki ze stosownym oprocentowaniem) odszkodowanie w celu zaspokojenia wierzytelności. Uznało zatem, iż zastosowanie ulgi w spłacie przedmiotowej należności nie może mieć miejsca, ulgi te bowiem mogą być stosowane do osób, czy rodzin, które nienależnie pobrały świadczenia z pomocy społecznej i nie mogą dokonać ich zwrotu z różnych przyczyn niezależnych od nich (np. stanu zdrowia, nie posiadania dochodów ani żadnych zasobów pieniężnych, czy też zaistnienia w ich sytuacjach szczególnych okoliczności uniemożliwiających zwrot takich świadczeń). Nie mają natomiast zastosowania w sytuacji skarżącego, która niewątpliwie jest w posiadaniu znacznej kwoty, lecz neguje jej posiadanie.

Odnosząc się do argumentów odwołania organ odwoławczy podał, że dla potrzeb ustawy o pomocy społecznej, kwota odszkodowania jaką otrzymał skarżący, jest przychodem w rozumieniu art. 8 ust. 4 u.p.s., w świetle którego, że za dochód uważa się wszelkie przychody bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania. Tak więc kwota otrzymana przez skarżącego od komornika - odszkodowania z tytułu naprawienia szkody fizycznej doznanej w 2003 r. jest dochodem w rozumieniu powyższego przepisu.

W skardze złożonej na powołane rozstrzygnięcie do sądu administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji w całości. Skarżący podał, iż do zaskarżonej decyzji nie zostały dołączone kopie decyzji przyznających pomoc w formie zasiłków celowych. W tej sytuacji nie ma podstaw prawnych

do żądania przez organ zwrotu ww. pomocy.

Odpowiadając na skargę, Kolegium podtrzymało argumentację zawartą

w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, zwanej dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy

o pomocy społecznej. Zgodnie z art. 6 pkt 16 u.p.s., świadczeniem nienależnie pobranym jest świadczenie pieniężne uzyskane na podstawie przedstawionych nieprawdziwych informacji lub w okolicznościach niepowiadomienia o zmianie sytuacji materialnej lub osobistej. Zgodnie z art. 98 u.p.s. świadczenia nienależnie pobrane podlegają zwrotowi od osoby lub rodziny korzystającej ze świadczeń z pomocy społecznej, niezależnie od dochodu rodziny, przy czym art. 104 ust. 4 ustawy stosuje się odpowiednio. Wysokość należności podlegającej zwrotowi oraz termin zwrotu ustala się w drodze decyzji administracyjnej. Ustalenie wysokości i terminu zwrotu należności powinno poprzedzać postępowanie wyjaśniające aktualną sytuację osoby i rodziny, którym świadczenie zostało przyznane.

W przypadkach szczególnie uzasadnionych, zwłaszcza jeżeli żądanie zwrotu wydatków na udzielone świadczenie, z tytułu nienależnie pobranych świadczeń

w całości lub w części stanowiłoby dla osoby zobowiązanej nadmierne obciążenie lub też niweczyłoby skutki udzielanej pomocy, właściwy organ, który wydał decyzję

w sprawie zwrotu należności, na wniosek pracownika socjalnego lub osoby zainteresowanej, może odstąpić od żądania takiego zwrotu, umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć

na raty (art. 104 ust. 4). Zatem odstąpienie od żądania zwrotu należności może mieć miejsce, jeżeli zwrot wydatków stanowiłby dla danego podmiotu nadmierne obciążenie lub niweczyłby skutki udzielonej pomocy. Nadmierne obciążenie związane jest zwykle

z trudną sytuację materialną zobowiązanego. Z obowiązku zwrotu zwalniają niskie dochody, nieprzekraczające kryteriów ustawowych (art. 96 ust. 2). Ponadto zaniechanie żądania można także uzasadnić sytuacją rodzinną lub życiową. Obowiązek zwrotu należności należy również ocenić w świetle skutków przyznanej pomocy.

W rozpoznawanej sprawie niewątpliwie wystąpiła ustawowa przesłanka z art. 6 pkt 16 u.p.s. do ustalenia, iż wypłacany skarżącemu zasiłek celowy specjalny

jest świadczeniem nienależnym. Bezsporną w niniejszej sprawie jest bowiem okoliczność, iż decyzjami szczegółowo wymienionymi w pierwszej części uzasadnienia, organ I instancji przyznał skarżącemu zasiłki celowe specjalne w łącznej kwocie [...] zł. Bezsporne jest także, iż w październiku 2014 r. skarżący uzyskał od komornika sądowego wyegzekwowaną tytułem odszkodowania łączną kwotę [...] zł. Niewątpliwy jest również fakt, iż wnioskując o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej skarżący okoliczności tej nie ujawnił, zatem uzyskał przedmiotowe świadczenie na podstawie przedstawionych nieprawdziwych informacji Prawidłowo więc orzekające w postępowaniu administracyjnym organy uznały, że pobrane przez skarżącego zasiłki celowe specjalne są świadczeniem nienależnie pobranym.

W świetle regulacji ustawy o pomocy społecznej (w brzmieniu obowiązującym

w dacie przyznania przedmiotowych świadczeń) specjalny zasiłek celowy nie był świadczeniem, którego otrzymanie uzależnione jest od spełnienia kryterium dochodowego, co wynika wprost z treści art. 8 ust. 1 u.p.s. Istotne jest jednak, iż jego przyznanie nastąpiło wobec niepoinformowania przez skarżącego o uzyskanym dochodzie.

Pojęcie dochodu zdefiniowane zostało w art. 8 ust. 3 u.p.s. Zgodnie z tym przepisem, za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub, w przypadku utraty dochodu, z miesiąca,

w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone

w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Ponadto, do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 powołanego przepisu nie wlicza się jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego, zasiłku celowego, pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty, wartości świadczenia w naturze, świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej

na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych, świadczenia pieniężnego i pomocy pieniężnej, o których mowa w ustawie z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych

(Dz. U. poz. 693 i 1220) oraz dochodu z powierzchni użytków rolnych poniżej 1 ha przeliczeniowego.

Sformułowanie powyższych przepisów jest jednoznaczne i musi prowadzić do wniosku, że na gruncie ustawy o pomocy społecznej pod pojęciem dochodu należy rozumieć wszystkie przychody bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, z wyłączeniem odliczeń i pomniejszeń enumeratywnie w nich wymienionych. Katalog wyłączeń zawarty w art. 8 ust. 4 ma charakter zamknięty, a zatem niewymienione w nim przychody podlegają wliczeniu do dochodu branego pod uwagę przy ustalaniu wysokości świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej.

W ocenie Sądu organy prawidłowo uznały, iż uzyskana tytułem odszkodowania kwota [...] zł, jako niewymieniona w art. 8 ust. 4 u.p.s., podlegała wliczeniu

do dochodu stanowiącego podstawę obliczenia kryterium dochodowego. Nadto ustalając dochód skarżącego z uwzględnieniem ww. kwoty Prezydent zastosował regulację art. 8 ust. 11 pkt 1 u.p.s., zgodnie z którą w przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwoty kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej,

w przypadku osoby samotnie gospodarującej, kwotę tego dochodu rozlicza się

w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony, i ustalił dochód skarżącego w poszczególnych miesiącach od 1 października 2014 r. do października 2015 r.

Ponadto organy będąc związane regulacją art. 104 ust. 4 u.p.s. dokonały oceny sytuacji materialnej skarżącego w kontekście ewentualnego odstąpienia od żądania zwrotu nienależnie pobranych zasiłków. Wskazać w tym miejscu należy, że decyzje administracyjne wydawane na podstawie art. 104 ust. 4 ustawy podejmowane są

w ramach tzw. uznania administracyjnego. Oznacza to, że organowi administracji przysługuje luz decyzyjny co do wyboru treści rozstrzygnięcia. Zaś kontrola Sądu jest ograniczona w takim znaczeniu, że ocenie sądowej podlega jedyne badanie legalności prowadzonego postępowania wyjaśniającego, a w szczególności to, czy rozstrzygnięcie podjęte zostało zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego. Kontroli tej nie podlega natomiast rozstrzygnięcie organu administracji jako wynik wyboru jednego z możliwych sposobów rozpatrzenia sprawy.

Z przeprowadzonego w sprawie [...] września 2017 r. wywiadu środowiskowego wynika, iż skarżący jest kawalerem, bezdzietnym, mieszka sam i prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Ma 2 siostry i przyrodniego brata, z którymi nie utrzymuje kontaktu, nie ma zaległości w żadnych opłatach (w tym czynszu, wody i energii),

nie pracuje zawodowo z powodu niepełnosprawności w stopniu [...] orzeczonym [...]. W 2014 r. leczył się na [...],[...],[...],[...]. W dniu [...] października 2014 r. otrzymał od komornika przelew na łączną kwotę [...] zł tytułem obowiązku naprawienia szkody dokonanego na nim rozboju w dniu [...] stycznia 2003 r., zgodnie z wyrokiem sądu w sprawie karnej i cywilnej.

Sąd ocenia, iż uprawniona jest ocena organów, iż ustalona sytuacja materialna

i finansowa skarżącego wskazuje, że jest on w stanie dokonać spłaty nienależnie pobranego świadczenia. Przeprowadzony w tym zakresie wywód został uzasadniony okolicznościami sprawy, które organowi odwoławczemu znane są także z urzędu (korzystanie przez skarżącego nieprzerwanie od kilku lat z pomocy społecznej, w tym

z zasiłków celowych na różne podstawowe niezbędne potrzeby, a także dodatku mieszkaniowego) oraz doświadczeniem życiowym, które podważa możliwość wydatkowania uzyskanych tytułem odszkodowania środków na podstawowe potrzeby bytowe, w sytuacji gdy potrzeby te przynajmniej w znacznej części zaspokajane były ze środków pomocy społecznej. Skarżący posiada - w całości lub w części środki wyegzekwowane przez komornika, po prostu nie chce ujawnić, iż jest w posiadaniu tych pieniędzy, bowiem jest świadomy, że w taki tylko sposób może uchylić się od obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. Wobec powyższych ustaleń zasadnie wywodzi Kolegium, iż zastosowanie ulgi w spłacie przedmiotowej należności nie może mieć miejsca, ulgi te bowiem mogą być stosowane do osób, czy rodzin, które nienależnie pobrały świadczenia z pomocy społecznej i nie mogą dokonać ich zwrotu

z różnych przyczyn niezależnych od nich (np. stanu zdrowia, nie posiadania dochodów ani żadnych zasobów pieniężnych, czy też zaistnienia w ich sytuacjach szczególnych okoliczności uniemożliwiających zwrot takich świadczeń). Nie mają natomiast zastosowania w sytuacji skarżącego, która niewątpliwie jest w posiadaniu znacznej kwoty, lecz neguje jej posiadanie.

W kontekście powyższych ustaleń Sąd za nieuprawnione uznał zarzuty skargi dotyczące nieprawidłowego ustalenia dochodu skarżącego w okresie od września 2014 r. do października 2015 r. z uwzględnieniem kwoty uzyskanego odszkodowania oraz zarzuty dotyczące odmowy umorzenia nienależnie pobranych świadczeń. Sąd ocenia, iż prowadzone przez organy obu instancji postępowanie administracyjne było prawidłowe, w sprawie ustalono wszystkie okoliczności istotne do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i podjęcia rozstrzygnięcia. Analizując wydane w postępowaniu administracyjnym decyzje Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń prawa materialnego lub procedury, które skutkowałyby wyeliminowaniem przedmiotowych decyzji z obrotu prawnego.

Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.