Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2093/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-03-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 § 1 i art. 80, art. 107 § 3, art. 145 § 1, art. 145a, art. 145b, art. 146 § 1 pkt 4 i § 2, art. 151 § 2
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 353[1], art. 627, art. 750
journal: Dz.U. 2014 poz 121
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - tekst jednolity.
article: art. 106 § 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e
journal: Dz.U. 2016 poz 1793
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant st. sekr. sąd. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2018 r. sprawy ze skargi K. J. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2017 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: "Prezes NFZ") utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [....] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: "Dyrektor Oddziału") z [...] sierpnia 2014 r., w sprawie stwierdzenia wydania z naruszeniem prawa decyzji ostatecznej Dyrektora Oddziału z [...] października 2010 r. w sprawie stwierdzenia, że A. F. (dalej: "Wykonawca") podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w okresach:

1) od 12 września do 31 grudnia 2005 r.,

2) od 14 października 2005 r. do 20 czerwca 2006 r.,

3) od 9 października 2006 r. do 30 czerwca 2007 r. oraz

4) od 28 listopada 2007 r. do 30 czerwca 2008 r.

– z tytułu zatrudnienia na podstawie umów o świadczenie usług, do których mają odpowiednie zastosowanie przepisy o zleceniu, zawartych z K.J. prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą J. (dalej: "Płatnik" lub "Skarżący").

Jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji wskazano art. 102 ust. 5 pkt 24 w zw. z art. 109 ust. 5 oraz art. 66 ust. l pkt 1 lit. e ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1793, z późn. zm.), dalej: "ustawa o świadczeniach", oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. pismem z [...] stycznia 2010 r. zwrócił się do Dyrektora Oddziału z wnioskiem o objęcie ubezpieczeniem zdrowotnym Wykonawcy w okresach od 12 września 2005 r. do 20 czerwca 2006 r., od 9 października 2006 r. do 30 czerwca 2007 r. oraz od 28 listopada 2007 r. z tytułu zawartych z Płatnikiem umów o charakterze umowy o świadczenie usług, do których mają odpowiednie zastosowanie przepisy o zleceniu.

Dyrektor Oddziału decyzją z [...] października 2010 r. stwierdził, że Wykonawca podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w okresach od 12 września do 31 grudnia 2005 r., od 14 października 2005 r. do 20 czerwca 2006 r., od 9 października 2006 r. do 30 czerwca 2007 r. oraz od 28 listopada 2007 r. do 30 czerwca 2008 r. z tytułu zatrudnienia na podstawie umów o świadczenie usług, do których mają odpowiednie zastosowanie przepisy o zleceniu.

Płatnik składek złożył do Dyrektora Oddziału wniosek o wznowienie postępowania. We wniosku wskazał, że przy wydaniu wskazanej powyżej decyzji Płatnik nie brał udziału w postępowaniu i nie miał możliwości złożenia wyjaśnień i skorzystania z praw przysługujących stronie.

Dyrektor Oddziału decyzją z [...] lutego 2011 r. odmówił wznowienia postępowania, uznając, że Płatnik nie jest stroną postępowania, w konsekwencji czego postanowieniem z [...] marca 2011 r. odmówił również wstrzymania wykonania decyzji, uznając, że nie zaszły okoliczności wskazujące na uchylenie decyzji.

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją z [...] kwietnia 2011 r. utrzymał w mocy zaskarżoną przez Płatnika decyzję Dyrektora Oddziału oraz utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z [...] marca 2011 r.

Na powyższe rozstrzygnięcie Płatnik złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 13 grudnia 2011 r., sygn. akt. VI SA/Wa 1564/11, uchylił decyzję Prezesa NFZ oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Oddziału. W uzasadnieniu sąd wskazał, że Płatnik jest stroną w postępowaniu o objęcie ubezpieczeniem zdrowotnym, a zatem organy błędnie oceniły brak interesu prawnego w postępowaniu o wznowienie postępowania.

Stosując się do powyższego wyroku, Dyrektor Oddziału postanowieniem z [...] kwietnia 2014 r. wznowił postępowanie zakończone własną decyzją ostateczną, a po jego przeprowadzeniu z udziałem Płatnika decyzją z [...] sierpnia 2014 r. stwierdził wydanie z naruszeniem prawa ww. decyzji ostatecznej z [...] października 2010 r. w sprawie podlegania Wykonawcy obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Organ uznał, że treść spornej umowy i warunki jej wykonywania uzasadniają uznanie jej za umowę o świadczenie usług w rozumieniu art. 750 k.c., a to skutkuje obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego Wykonawcy w okresie realizacji umowy. Z uwagi na fakt, że ocena taka prowadziłaby we wznowionym postępowaniu do wydania decyzji odpowiadającej wydanemu uprzednio rozstrzygnięciu, Dyrektor Oddziału opierając się na art. 151 § 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 i art. 146 § 2 k.p.a. ograniczył rozstrzygnięcie do stwierdzenia wydania tej decyzji z naruszeniem prawa i wskazania stwierdzonej wadliwości.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, Płatnik w ustawowym terminie wniósł odwołanie.

Przywołaną na wstępie decyzją z [...] lipca 2017 r. Prezes NFZ utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. Organ wskazał, że zaskarżona decyzja została wydana na skutek wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Dyrektora Oddziału z [...] października 2010 r., stwierdzającą podleganie przez Wykonawcę obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania umowy o świadczenie usług na rzecz Płatnika. Prezes NFZ wyjaśnił, że zgodnie z przepisem art. 151 § 2 k.p.a., w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie może uchylić decyzji kwestionowanej w trybie wznowienia postępowania. Organ wydaje taką decyzję wtedy, gdy zaszły co prawda przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego, lecz jednocześnie wystąpiły przesłanki negatywne określone w przepisie art. 146 k.p.a. Organ w uzasadnieniu decyzji stwierdzającej wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa musi wykazać, że wadliwość procesowa nie wpłynęła na prawidłowe zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego, a więc wykazać, że decyzja dotychczasowa posiada jedynie wadliwości formalne, natomiast w całości była pozbawiona wadliwości materialnej. Oznacza to konieczność przeprowadzenia w całości postępowania, ograniczonego jedynie tożsamością sprawy, w zakresie przepisów materialnych mających zastosowanie w sprawie. Wydana decyzja nie eliminuje wówczas decyzji dotychczasowej, lecz stanowi wyłącznie ewentualną podstawę do wystąpienia z roszczeniem odszkodowawczym przed sądem powszechnym i na zasadach określonych prawem cywilnym.

Organ administracji publicznej rozpoznający sprawę po wznowieniu postępowania musi badać nie tylko, czy istniały przyczyny wznowienia podane w art. 145 § 1 k.p.a., lecz także, czy na przeszkodzie ewentualnemu rozstrzygnięciu sprawy co do istoty nie stoją okoliczności, o których mowa w art. 146 k.p.a. Wystąpienie tych przesłanek nie ogranicza wprawdzie dopuszczalności samego wznowienia postępowania, natomiast ogranicza możliwość organu rozstrzygnięcia we wznowionym postępowaniu sprawy co do istoty. Prezes NFZ wskazał, że przesłanka wynikająca z art. 146 § 2 k.p.a. zakłada, iż nie wszystkie wady postępowania administracyjnego mają znaczący wpływ na treść rozstrzygnięcia. Wyjawienie tych wad i ich usunięcie we wznowionym postępowaniu może prowadzić do wniosku, że pomimo usunięcia wad treść rozstrzygnięcia powinna pozostać niezmieniona, gdyż jest zgodna z prawem. W tym wypadku nie uchyla się zaskarżonej decyzji, jednak w uzasadnieniu decyzji wydanej w trybie art. 151 § 2 k.p.a. należy wykazać, jakiego naruszenia przepisów proceduralnych dopuścił się organ administracji publicznej w poprzednim postępowaniu, oraz że naruszenia te nie miały żadnego wpływu na treść podjętego w sprawie merytorycznego rozstrzygnięcia.

Z uwagi na powyższe Prezes NFZ wskazał, że w rozpoznawanej sprawie niesporne jest, że Płatnik nie brał udziału w postępowaniu toczącym się w sprawie ustalenia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego. W tej sytuacji organ I instancji słusznie przyjął, że zaszły podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego i ponownej merytorycznej oceny sprawy.

Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie, Prezes NFZ objaśnił zasady podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu oraz wskazał, że z przekazanego przez ZUS protokołu kontroli z [...] kwietnia 2009 r. wynika, iż płatnik składek nie zgłosił 78 osób do ubezpieczenia zdrowotnego i nie zadeklarował składek za te osoby, w tym za Wykonawcę. Osoby te realizowały umowy zawarte z Płatnikiem, których przedmiotem było świadczenie usług, do których zgodnie z k.c. mają zastosowanie przepisy dotyczące zlecenia. Przedmiot tych umów był określony jako opracowanie i wygłoszenie cyklu wykładów z danego języka obcego na podstawie materiałów własnych i dostarczonych przez płatnika składek. Przedmiotowe zajęcia z zakresu nauki języka obcego odbywały się w siedzibie płatnika składek, u przedsiębiorców prywatnych, w jednostkach państwowych oraz szkołach publicznych. W ramach większości zawartych umów, prowadzenie zajęć językowych miało miejsce w szkołach w ramach procesu dydaktycznego w okresach roku szkolnego. Powyższe związane było z brakiem w szkole nauczyciela etatowego, a jednocześnie koniecznością zapewnienia przez dyrektora szkoły obowiązku szkolnego w zakresie realizacji zajęć z języka obcego. Program realizowany na kursach językowych prowadzonych w szkołach był przedstawiony przez wykonawcę umowy – lektora dyrektorowi szkoły, który program zatwierdzał. Płatnik jako zlecający nie narzucał lektorom standardów prowadzenia zajęć językowych, odbywających się w szkołach. Rozliczenie z realizowanej umowy odbywało się na podstawie przedstawionych miesięcznych kart ewidencji czasu potwierdzonych przez dyrektora szkoły. Zajęcia z zakresu języka obcego prowadzone w szkołach odbywały się w systemie klasowo-lekcyjnym. Przebieg nauki był dokumentowany zgodnie z obowiązującymi w szkole przepisami oraz podlegał nadzorowi pedagogicznemu. Część z zatrudnionych przez płatnika składek lektorów w ramach realizacji podpisanych umów zastępowała innych lektorów w przypadku, gdy lektor prowadzący zajęcia nie mógł ich prowadzić. W takich sytuacjach zastępujący dowiadywał się od zastępowanego lektora, jaki materiał ma zrealizować na danych zajęciach. Lektorzy zatrudnieni na zastępstwo realizowali program innych lektorów.

Z akt sprawy wynika, że Wykonawca w dniach [...] października 2004 r., [...] maja 2005 r., [...] września 2005 r., [...] października 2005 r., [...] października 2006 r. i [...] listopada 2007 r. zawarł z Płatnikiem na okresy odpowiednio od 13 października 2004 r. do 24 czerwca 2005 r., od 5 maja 2005 r. do 31 lipca 2005 r., od 12 września 2005 r. do 31 grudnia 2005 r., od 14 października 2005 r. do 20 czerwca 2006 r., od 9 października 2006 r. do (brak daty) oraz od 28 listopada 2007 r. do 30 czerwca 2008 r. umowy, których przedmiotem było przygotowanie i wygłoszenie cyklu wykładów z języka francuskiego w placówkach Płatnika.

Zdaniem Prezesa NFZ przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia. Przedmiotem umowy jest zatem zobowiązanie do wykonania określanego dzieła poprzez stworzenie czegoś lub przetworzenie do postaci, w jakiej dotychczas nie istniało. Dzieło może mieć charakter materialny, jak i niematerialny, a sama umowa o dzieło jest umową rezultatu. Dzieło powinno mieć byt samoistny niezależny od działania wykonawcy i możliwość uzyskania samodzielnej wartości w obrocie. Dzieło musi również istnieć w postaci postrzegalnej, pozwalającej nie tylko odróżnić je od innych przedmiotów, ale i uchwycić istotę osiągniętego rezultatu. Z kolei wykonywanie określonej czynności, czy też szeregu powtarzających się czynności bez względu na to, jaki rezultat czynność ta przyniesie, jest właściwe dla umów, co do których mają zastosowanie przepisy k.c. o umowie zlecenia.

Jednocześnie organ wyjaśnił, że przez umowę zlecenia przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie, przy czym do umowy o świadczenie usług stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu. Przedmiotem tych umów jest dokonanie określonej czynności faktycznej bądź zespołu czynności faktycznych, które nie muszą prowadzić do osiągnięcia indywidualnie oznaczonego rezultatu. Umowa o świadczenie usług, jak i zlecenia jest przykładem umowy starannego działania, podczas gdy umowa o dzieło jest umową rezultatu. Stąd też odpowiedzialność osoby wykonującej umowę dzieło jest na zasadzie ryzyka, a o umowę o świadczenie usług/zlecenia na zasadzie winy.

Zdaniem Prezesa NFZ w przypadku każdej zawartej umowy decydująca jest jej treść, czyli zadania, jakie zatrudniana osoba ma do wykonania, istota obowiązków umownych, które na siebie zawierający umowę przyjmuje. To nie nazwa umowy, lecz jej cel i przedmiot decydują o charakterze współpracy.

Przytaczając szeroko orzecznictwo sądowe, Prezes NFZ uznał, że organ I instancji prawidłowo przyjął, iż czynności wykonywane przez Wykonawcę w ramach zawartych umów nie miały charakteru czynności przynoszących konkretny materialny rezultat, były one w istocie realizowane w ramach umowy starannego działania, mającej charakter umowy o świadczenie usług, do której stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu. Ewentualne wytworzone materiały dydaktyczne w postaci np. skryptów, konspektów, czy syllabusa, nie są samodzielnym, samoistnym czy zamierzonym rezultatem. Stanowiły one pomoc naukową, dydaktyczną mającą na celu prawidłowe zrealizowanie wykładu. Opracowane materiały, jakkolwiek urzeczywistnione, stanowiły jedynie środek przekazu pozwalający "lepiej", "efektywniej" urzeczywistnić cel zawartej umowy przez przeprowadzenie wykładu. Zdaniem organu w zawartych umowach ich rezultat nie został określony, tylko wykonywane przez Wykonawcę czynności w ramach jej realizacji – nauczane języka francuskiego. Nie było więc przedmiotem badanej umowy stworzenie czegoś lub przetworzenie do postaci, w jakiej dotychczas nie istniało. Czynności wykonywane na rzecz płatnika były wyłącznie starannym działaniem wykonawcy umowy, który stosownie do posiadanych umiejętności wykonywał zlecone obowiązki. Jeżeli zatem przedmiotem spornej umowy, było wykonanie określonych czynności, stosuje się do nich przepisy art. 750 k.c. Zdaniem Prezesa NFZ w przypadku zawartych umów nie istniała również możliwość poddania umówionego rezultatu (dzieła) sprawdzianowi na istnienie wad fizycznych.

W ocenie organu umowy o przygotowanie i przeprowadzenie zajęć, szkoleń, wykładów nie stanowią umów o dzieło, ponieważ nie występuje w nich żaden rezultat ucieleśniony w postaci znamionującej dzieło. Jest to wyłącznie staranne działanie wykonawcy umowy, który stosownie do posiadanej wiedzy, ma ją przekazać uczniom.

W przedmiotowej sprawie czynnością początkową procesu dydaktycznego, w którym uczestniczył Wykonawca, w ramach umów zawartych z Płatnikiem, było przygotowanie materiałów na zajęcia, a końcową, przeprowadzenie tych zajęć. Celem zawartej umowy było przekazanie wiedzy uczniom/kursantom i ich wyedukowanie, a wykłady i egzaminy stanowiły jedynie "środek do celu". Ponadto zdaniem Prezesa NFZ nauczanie w szkole, posiada zawsze charakter pracy wychowawczo-pedagogicznej, której nie można wykonywać w ramach umowy o dzieło, gdyż nie prowadzi do dającego się sprecyzować dzieła. Nie można bowiem określić rezultatu w postaci nauczenia, jako konkretnego, ściśle określonego dzieła.

Wykonawca jako wykładowca w rzeczywistości nie mógł podlegać odpowiedzialności za wady dzieła, ale zobowiązany był wykonać swoją pracę sumiennie według swojej najlepszej wiedzy, ze starannością, jakiej wymaga zakres i charakter pracy wykładowcy. Tymczasem możliwość stosowania przepisów o odpowiedzialności za wady jest elementem konstytutywnym umowy o dzieło. Prezes NFZ zaznaczył, że strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek. Oznacza to, że nazwanie umowy umową o dzieło nie przesądza o jej charakterze. Organ nie zanegował zgodnego zamiaru stron podpisania umowy o dzieło, gdyż obejmował on niezgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego oraz nieopłacanie składek na ubezpieczenie zdrowotne.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania oraz zgłoszonych wniosków, Prezes NFZ wskazał, że Dyrektor Oddziału pismem z [...] czerwca 2014 r. informował Płatnika o etapach postępowania administracyjnego, przesyłając kopie wezwań do osobistego stawiennictwa osób, w tym Wykonawcy. Organ I instancji dał wezwanym możliwość alternatywnego wypowiedzenia się na piśmie.

Zaskarżona decyzja została wydana i wysłana do stron postępowania [...] sierpnia 2014 r., tj. przed złożeniem pełnomocnictwa substytucyjnego adw. M.D., a pełnomocnik główny Płatnika został poinformowany o zakończeniu postępowania i wyznaczeniu 7-dniowego terminu na zapoznanie się z aktami sprawy. Za niezasadny Prezes NFZ uznał w tej sytuacji zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. Według organu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwolił na zakończenie postępowania i wydanie decyzji dotyczącej objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym Wykonawcy. Prezes NFZ wyjaśnił przy tym, że skuteczność prawna żądania przeprowadzenia dowodu, uzależniona jest od stwierdzenia, że przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a jednocześnie okoliczność ta nie została potwierdzona innym dowodem. Organ jest zobowiązany do zgromadzenia dowodów w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne do ustalenia stanu faktycznego. Oznacza to, że jeżeli organ na podstawie zebranych w toku postępowania dowodów może dokonać niebudzącego wątpliwości ustalenia stanu faktycznego, wówczas dalsze prowadzenie postępowania dowodowego nie jest zasadne.

Na powyższe orzeczenie Płatnik pismem z 23 sierpnia 2017 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją pierwszoinstancyjną oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 149 § 2 k.p.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji, mimo że zarówno Dyrektor Oddziału, jak i Prezes NFZ nie przeprowadzili postępowania co do istoty sprawy;

2) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 78 i art. 80 k.p.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji, mimo że organ I instancji pominął i nie rozpoznał wniosków dowodowych zawartych we wniosku o wznowienie postępowania oraz wniosków dowodowych zawartych w piśmie z [...] maja 2014 r. i przyjął bez zapoznania się z tymi dowodami, że są one nieprzydatne dla rozstrzygnięcia sprawy;

3) art. 136 k.p.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na nieprzeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego przez organ odwoławczy, mimo wniosków złożonych przez Płatnika;

4) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 89 § 1 i 2 k.p.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji, mimo że organ I instancji pominął wniosek o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej;

5) art. 32 i art. 64 § 2 k.p.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu przez organy, że czynności procesowe podjęte przez adw. M. D. do [...] sierpnia 2014 r. są bezskuteczne;

6) art. 10 § 1 k.p.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przeprowadzeniu przez organ odwoławczy postępowania administracyjnego z pominięciem strony oraz na zaniechaniu zawiadomienia strony o zakończeniu postępowania dowodowego przed wydaniem zaskarżonej decyzji, a tym samym pozbawienie strony możliwości wypowiedzenia się odnośnie zebranych materiałów oraz zgłoszenia nowych żądań przez stronę, w szczególności wniosków formalnych i dowodowych;

7) art. 36 § 1 oraz 10 § 1 k.p.a. przez ich niezastosowanie i niezawiadomienie strony ani jej pełnomocnika o przedłużeniu postępowania i jego przyczynach, co doprowadziło do zaskoczenia strony faktem wydania decyzji i uniemożliwiło końcowe zapoznanie się z aktami i złożenie finalnych wniosków dowodowych, jak również zaktualizowanie dowodów i stanowiska, które to po 3 latach prowadzenia postępowania znacznie ewoluowało;

8) art. 10 w zw. z art. 79 § 1 i 2 k.p.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji, mimo że organ I instancji nie poinformował strony o terminach przesłuchania świadków oraz stron co pozbawiło stronę prawa do uczestnictwa o przesłuchaniach oraz uniemożliwiło zadawanie pytań i ustosunkowywanie się do wypowiedzi świadków;

9) art. 10 w zw. z art. 75 oraz 79 § 1 i 2 k.p.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji, mimo że organ I instancji przesłuchał świadków w formie pisemnej, co pozbawiło stronę prawa do zadawania pytań i ustosunkowywania się i składania wyjaśnień;

10) art. 10 w zw. z 75 § 1 oraz 123 § 1 k.p.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające zaniechaniu wydawania postanowień w przedmiocie odmowy przeprowadzenia dowodów, co doprowadziło do zaskoczenia strony faktem odmowy przeprowadzenia wszystkich zawnioskowanych dowodów;

11) art. 14 k.p.a. przez rażące braki w dokumentacji niniejszej sprawy, w szczególności brak w aktach pism z [...] czerwca 2014 r., [...] lipca 2014 r., [...] sierpnia 2014 r. i [...] sierpnia 2014 r., brak protokołów ze stawiennictwa pełnomocników Skarżącego na czynność wysłuchania stron, brak kompletnej metryki oraz kompletnej numeracji akt;

12) art. 15 k.p.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na nieprzeprowadzeniu postępowania dowodowego przez organ odwoławczy, co pozbawiło Skarżącego prawa do merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej w postępowaniu dwuinstancyjnym;

13) art. 65 § 2, art. 632, art. 734 i art. 750 k.c. w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy o świadczeniach przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu, że umowa łącząca Wykonawcę z Płatnikiem stanowi umowę o świadczenie usług, w sytuacji, gdy prawidłowa wykładnia łączącej trony umowy wskazuje, iż była to umowa o dzieło.

Skarżący wniósł ponadto o przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci:

1) pisma pełnomocnika uczestnika postępowania z [...] maja 2014 r. wraz z załącznikami;

2) pisma z [...] czerwca 2014 r.;

3) pisma pełnomocnika strony z [...] lipca 2014 r.;

4) pisma z [...] września 2014 r.;

5) pisma pełnomocnika uczestnika postępowania;

6) pisma z [...] października 2014 r.;

7) pisma z [...] grudnia 2014 r. – pismo po zapoznaniu się z treścią akt w Centrali NFZ;

8) pisma z [...] stycznia 2015 r. – wypowiedzenie się w sprawie zgromadzonego materiału;

9) pisma z [...] stycznia 2015 r. – pismo po zapoznaniu się z treścią aktu w Oddziale NFZ.

Uzasadniając zarzuty, Skarżący podniósł w szczególności, że wznowienie postępowania obligowało organy do przeprowadzenia merytorycznego rozpoznania sprawy w pełnym zakresie, w tym do przeprowadzenia postępowania dowodowego. Według Skarżącego organy w postępowaniu wznowieniowym nie przeprowadziły postępowania co do istoty sprawy i odmawiały przeprowadzenia wnioskowanych przez stronę dowodów bez podania przyczyn pominięcia każdego z dowodów. Pominięte przez organy wnioski dowodowe zmierzały do ustalenia rzeczywistej treści stosunku łączącego Płatnika z Wykonawcą oraz do ustalenia aktualnego stanowiska ZUS w kwestii objęcia umowy łączącej Płatnika i Wykonawcę obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego. ZUS w niemal 100 wypadkach uchylił własne decyzje o objęciu tych samym osób ubezpieczeniem społecznym, w związku z czym istotnym pozostało ustalenie, czy organ ten podtrzymuje swoje stanowisko w przedmiocie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym Wykonawcy.

Dyrektor Oddziału nie przeprowadził rozprawy administracyjnej pomimo stosownego wniosku złożonego w piśmie z [...] maja 2014 r. ze względu na konieczność przesłuchania zawnioskowanych przez Skarżącego świadków oraz stron. Błędnie też przyjęto, że czynności procesowe podjęte przez adw. M. D. do [...] sierpnia 2014 r. są bezskuteczne. W toku postępowania organ odwoławczy, nie ustosunkował się do składanych wniosków formalnych i dowodowych, nie wystosował żadnej korespondencji dotyczącej rozpatrzenia tych wniosków i nigdy nie zawiadomił strony przez okres 3 lat o fakcie i przyczynach przedłużenia się postępowania. Skarżący nie był w trakcie postępowania informowany o czynnościach podejmowanych przez organ. Prezes NFZ nie rozpatrzył wniosków Płatnika, nie uzupełnił postępowania dowodowego i po prawie 3 latach bezczynności zaskoczył stronę wydaniem zaskarżonej decyzji. Wydanie tej decyzji nie zostało bezpośrednio poprzedzone zawiadomieniem strony w trybie art. 10 k.p.a., co uniemożliwiło jej wypowiedzenie się o zebranych materiałach oraz zgłoszenie nowych żądań, w szczególności wniosków formalnych i dowodowych, co w konsekwencji pozbawiło Płatnika prawa do czynnego udziału w sprawie.

W ocenie Skarżącego zaniechania Prezesa NFZ w zakresie przeprowadzenia postępowania dowodowego stanowią naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania. Pomimo zgłaszanych zastrzeżeń w aktach postępowania są istotne braki w dokumentacji polegające w szczególności na braku pism Skarżącego wysyłanych po dacie [...] maja 2014 r.

W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skargę należało oddalić, gdyż zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa.

Zaskarżona decyzja została wydana po wznowieniu postępowania w związku z wystąpieniem okoliczności z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 1 pkt 4 i § 2 k.p.a.

Sąd podzielił stanowisko organu co do tego, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. W konsekwencji organ słusznie nie uchylił ostatecznej decyzji Dyrektora Oddziału nr [...] z [...] października 2010 r.

W tym miejscu wyjaśnić należy, że obowiązkiem organu administracyjnego rozpoznającego sprawę po wznowieniu postępowania było nie tylko zbadanie, czy istniały przyczyny wznowienia podane w art. 145 § 1 k.p.a., ale także ustalenie, czy na przeszkodzie ewentualnemu rozstrzygnięciu sprawy co do istoty nie stoją okoliczności, o jakich mowa w art. 146 § 1 k.p.a., zgodnie z którym uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a i art. 145b tej ustawy, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat oraz art. 146 § 2 k.p.a. stanowiącym, że nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.

Artykuł ten zawiera zatem dwie negatywne przesłanki ograniczające dopuszczalność uchylenia decyzji administracyjnej w trybie wznowienia postępowania i rozstrzygnięcia we wznowionym postępowaniu sprawy co do istoty. Wyjaśnić przy tym należy, że mająca zastosowanie w sprawie przesłanka przewidziana w art. 146 § 2 k.p.a. zakłada, że nie wszystkie wady postępowania administracyjnego mają istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Ujawnienie się określonych wad, a następnie ich usunięcie we wznowionym postępowaniu nie musi prowadzić do uchylenia wcześniejszej decyzji, którą wydano w postępowaniu dotkniętym wadami.

W sytuacji zatem, gdy zaszły przesłanki wznowienia i jednocześnie wystąpiły przesłanki negatywne, o których mowa w art. 146 k.p.a., organ, działając na podstawie art. 151 § 2 k.p.a., powinien ograniczyć się do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa oraz podania przyczyny, z której powodu nie może uchylić decyzji. W sytuacji takiej organ powinien wykazać, że nawet gdyby uchylił zaskarżoną decyzję z powodu wadliwości postępowania, to nowe rozstrzygnięcie byłoby tożsame z dotychczasowym jako zgodnym z prawem materialnym.

Tym samym, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, to brak jest podstaw do jej uchylenia również w przypadku, gdy postępowanie, w którym ją wydano, było dotknięte wadą na skutek braku udziału strony w postępowaniu.

Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że w sprawie brak jest podstaw do zakwestionowania merytorycznej oceny dokonanej przez organy obu instancji. Rozpatrując sprawę, Prezes NFZ zgromadził materiał dowodowy wystarczający do wydania rozstrzygnięcia i dokonał jego szczegółowej oceny zgodnie z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a ocena ta znalazła odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu Skarżący działający przez pełnomocnika miał zapewniony w toku postępowania administracyjnego czynny udział, o czym świadczą znajdujące się w aktach stanowiska pełnomocnika Skarżącego wyrażone w pismach z [...] grudnia 2014 r. oraz [...] stycznia 2015 r.

W tym miejscu należy wskazać, że bezsporne jest, że Skarżący jako płatnik składek, nie brał udziału w postępowaniu toczącym się w sprawie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego Wykonawcy, co było podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego. Osią sporu w rozpoznawanej sprawie jest natomiast kwalifikacja zawartych umów jako umów o dzieło bądź też umów o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy o umowie zlecenia.

Podstawowy problem prawny w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do oceny charakteru prawnego umów zawartych między Płatnikiem a Wykonawcą i rozstrzygnięcia czy umowy te są, jak twierdzi Skarżący, umowami o dzieło, które nie dają podstaw do objęcia Wykonawcy obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, czy też są, zgodnie z poglądami organów – NFZ i ZUS, umowami o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia, a których zawarcie i wykonywanie daje podstawę do objęcia Wykonawcy umowy obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego.

Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 627 k.c. przez umowę o dzieło rozumie się zobowiązanie do wykonania oznaczonego dzieła za wynagrodzeniem. W stosunkach tego rodzaju chodzi o zobowiązanie do osiągnięcia w przyszłości indywidualnie oznaczonego, samoistnego, obiektywnie możliwego a subiektywnie pewnego rezultatu pracy ludzkiej, o charakterze materialnym lub niematerialnym. Niezależnie od wątpliwości dotyczących możliwości uznania za dzieło rezultatów niematerialnych, nieucieleśnionych w rzeczy, wskazać należy, że rezultatem nieucieleśnionym w rzeczy może być wynik czynności, a nie sama czynność. Tym samym umowa o dzieło jest umową o "rezultat usługi".

Przypomnieć w tym miejscu należy, że przedmiotem umów zakwestionowanych przez ZUS, a następnie organy NFZ, było opracowanie i wygłoszenie cyklu wykładów z języka francuskiego na podstawie materiałów własnych i dostarczonych przez Płatnika (por. § 1 umów z [...] października 2004 r. i [...] maja 2005 r.), opracowanie i wygłoszenie 30-godzinnego cyklu wykładów z języka francuskiego na podstawie materiałów własnych i dostarczonych przez Płatnika (por. § 1 umowy z [...] września 2005 r.), opracowanie i wygłoszenie 180-godzinnego cyklu wykładów z języka francuskiego na podstawie materiałów własnych i dostarczonych przez Płatnika (por. § 1 umowy z [...] października 2005 r.), nauczanie języka francuskiego uczestników kursu (por. § 1 umowy z [...] października 2006 r.) oraz nauczanie języka polskiego i francuskiego uczestników kursu (por. § 1 umowy z [...] listopada 2007 r.).

Odnotować należy, że w wyroku z 4 czerwca 2014 r. (sygn. akt II UK 420/13) Sąd Najwyższy wyjaśnił, że możliwe jest zawarcie umowy o dzieło, której przedmiotem jest wygłoszenie wykładu, pod warunkiem jednak, iż wykładowi można przypisać cechy utworu. Ten warunek spełnia tylko wykład naukowy o charakterze niestandardowym, niepowtarzalnym, wypełniający kryteria twórczego indywidualnego dzieła naukowego. Natomiast wykonanie szeregu powtarzających się czynności, takich jak cykliczne prowadzenie zajęć nauki języka obcego, jest cechą charakterystyczną dla umów o świadczenie usług (por. wyrok Sądu Najwyższego z 28 sierpnia 2014 r., sygn. akt II UK 12/14).

Rozpoznając sprawę, Sąd uznał, że brak jest podstaw do podważenia stanowiska organów, zgodnie z którym umowę, której przedmiotem było nauczanie języka obcego, niezależnie od nazwy umowy nadanej przez strony, należało ocenić jako umowę o świadczenie usług, do której stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu. Zauważyć bowiem należy, że prowadzenie zajęć nauczania języka obcego nie odrywa się od osoby prowadzącego te zajęcia i trwa tak długo, jak same zajęcia, nie pozostawiając ucieleśnionego rezultatu. Za taki rezultat nie mógł być uznany np. konkretny poziom znajomości języka obcego, jaki osiągnie każdy z uczestników zajęć prowadzonych przez wykładowcę. Jest to wyłącznie staranne działanie wykonawcy umowy, który stosownie do posiadanej wiedzy przekazuje ją uczestnikom zajęć bez gwarancji posługiwania się danym językiem, gdyż taki rezultat należy uznać za obiektywnie nieosiągalny. Odnotować przy tym należy, że przeciwne stanowisko sprzeciwiałoby się właściwości (naturze) zawiązanego stosunku zobowiązaniowego, o której mowa w art. 3531 k.c. Przyjmujący zamówienie może jedynie zobowiązać się do starannego przeprowadzenia wszystkich czynności umożliwiających zaznajomienie się z językiem obcym oraz umożliwiających posługiwanie się nim, ale nie przyjmuje na siebie odpowiedzialności za ich rezultat, co nakazuje oceniać taką umowę z punktu widzenia art. 750 k.c. Poziom opanowania materiału przez uczestników zajęć nie może być oceniany, jako rezultat w znaczeniu określonym w art. 627 k.c. Wskazać w tym miejscu należy, że Sąd Apelacyjny w Łodzi w wyroku z 19 czerwca 2013 r., sygn. akt III AUa 1511/12, wskazał, iż w przypadku przeprowadzenia cyklu zajęć dydaktycznych z języka obcego nie występuje żaden rezultat uwidoczniony w jakiejkolwiek postaci materialnej lub niematerialnej. Nie ma także podstaw do konstruowania ewentualnej odpowiedzialności za wady "dzieła". Lektor nie może bowiem zobowiązać się do tego, że jego uczeń z całą pewnością opanuje język na zakładanym poziomie, gdyż jest to kwestia indywidualnych zdolności, ambicji i wysiłku każdego słuchacza. Praca lektora polega na starannym działaniu, w celu przekazania określonego zasobu wiedzy uczestnikom kursu, motywowania ich do nauki czy sprawdzania postępów. Poziom opanowania materiału i umiejętności uczestników kursów językowych nie stanowi rezultatu w znaczeniu art. 627 k.c. Nadto liczba wykonywanych godzin zajęć w ramach poszczególnych umów (tj. 30 oraz 180), a także fakt cykliczności prowadzenia wykładów i nauczania nadaje im charakter czynności powtarzalnych. Wprawdzie dobór metodologii nauczania jest zindywidualizowany przez wykładowcę, ale nie zmienia to usługi edukacyjnej w umowę rezultatu, gdyż wkład w postaci wysiłku intelektualnego jest elementem obowiązku starannego działania.

W ocenie Sądu takiej oceny charakteru umowy zawartej przez Skarżącego z Wykonawcą nie mogły zmienić podnoszone w skardze zarzuty związane z naruszeniem w sprawie przepisów postępowania. Podkreślić w tym miejscu należy, że konieczność uchylenia decyzji przez Sąd może być spowodowana wyłącznie takim naruszeniem przepisów, które mogło spowodować, iż wynik sprawy mógłby być inny, gdyby do tego naruszenia nie doszło. W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dopatrzył się takiego naruszenia, a Skarżący również nie wykazał wystąpienia tak daleko idącego wpływu naruszenia przepisów postępowania na wynik sprawy.

Wnioski dowodowe złożone przez Skarżącego w postępowaniu administracyjnym i sądowym nie zostały właściwie uporządkowane przez odniesienie ich do okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy. Jako przykład wskazać należy wniosek Skarżącego o przesłuchanie w postępowaniu administracyjnym osób reprezentujących jednostki wojskowe, podczas gdy w stanie faktycznym sprawy nie chodzi o świadczenie usług na rzecz takiego podmiotu. Skarżący nie wykazał także związku ze sprawą innych świadków, o których przesłuchanie wnosił w piśmie z [...] maja 2014 r. w odniesieniu do zawieranych przez Płatnika umów w ramach współpracy z klientami indywidualnymi, w ramach współpracy z podmiotami gospodarczymi czy szkołami oraz gimnazjami.

Za niezasadne Sąd uznał zarzuty związane z nieuwzględnieniem wniosku o przesłuchanie "wszystkich osób objętych niniejszym postępowanie, na okoliczność charakteru i przebiegu realizowanych przez nie umów". Zauważyć bowiem należy, że sprawa poddana pod ocenę Sądu dotyczy umów zawartych z Wykonawcą i w tym zakresie za pozbawione znaczenia należy uznać okoliczności wykonywania umów zawartych przez Skarżącego z innymi osobami. Odnotować również należy, że pełnomocnik skarżącego nie wskazał, jakie pytania powinny zostać zadane w toku postępowania w celu wyjaśnienia okoliczności sprawy niewyjaśnionych pytaniami zadanymi Wykonawcy i Płatnikowi w pismach organu z [...] maja 2014 r.

Z kolei, jeśli chodzi o przedstawione w toku postępowania kopie dokumentów, w tym m.in. decyzji ZUS oraz Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ, które miały potwierdzać, że w analogicznych sprawach nie stwierdzono podstaw do objęcia określonych osób obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu wykonywania umowy na rzecz płatnika składek, uznać należy, że każda sprawa administracyjna ma charakter indywidualny, w konsekwencji czego organ dokonuje zindywidualizowanej oceny określonej sprawy.

Niezależnie od powyższego ustosunkowując się do zarzutu braku w aktach postępowania określonych dokumentów, zauważyć należy, że pełnomocnik Skarżącego nie wskazał czego dotyczyły przedmiotowe pisma ani jakie wnioski w nich zawarto w związku z czym, przy uwzględnieniu wyjaśnienia przez organy wszystkich prawnie istotnych dla sprawy okoliczności, nie jest możliwe określenie jaki mogły mieć wpływ na postępowanie. Niezależnie od powyższego należy odnotować, że w aktach sprawy znajdują się pisma pełnomocnika Skarżącego z [...] czerwca oraz [...] lipca 2014 r., których brak zarzucono w złożonej skardze. Dodatkowo należy odnotować, że zgodnie z pismem organu z [...] czerwca 2014 r. przesłuchanie stron miało odbyć się [...] czerwca 2014 r., w związku z czym niezrozumiały jest zarzut braku protokołów stawienia się pełnomocników Płatnika w organie celem uczestniczenia w wysłuchaniu stron w dniach niewskazanych jako data przesłuchania Wykonawcy. Ponadto należy odnotować, że prowadzenie metryki postępowania jest czynnością techniczną polegającą na utrwaleniu informacji o datach, czynnościach i ich wykonawcach podejmowanych w toku postępowania administracyjnego. Jako taka czynność prowadzenia metryki postępowanie nie ma zatem wpływu na sam proces wydania rozstrzygnięcia i jego prawidłowość. Odnotować jednakże należy, że obowiązujące przepisy zezwalają na bieżące prowadzenie metryki postępowania w formie elektronicznej (por. § 1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 6 marca 2012 r. w sprawie wzoru i sposobu prowadzenia metryki sprawy – Dz.U. z 2012 r. poz. 250), przy czym metrykę prowadzoną w formie elektronicznej drukuje się i załącza do akt postępowania po wykonaniu ostatniej czynności w sprawie (por. § 3 ust. 2 przywołanego rozporządzenia. Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że w aktach administracyjnych sprawy znajdują się metryki postępowań prowadzonych przez organy zarówno w pierwszej instancji, jak i drugiej.

Niezależnie od powyższego odnotować należy, że zgodnie z zasadą ekonomiki postępowania przedmiotem dowodzenia w toku postępowania administracyjnego mogą być wyłącznie okoliczności niezbędne dla wydania rozstrzygnięcia wynikające z zakresu normy materialnej, a nie wszystkie okoliczności wykazujące związek ze sprawą. Zebrany pod tym kątem materiał dowodowy należy uznać za zgodny z przepisami postępowania, nawet jeżeli strona postępowania wyciąga na jego podstawie wnioski odmienne od konkluzji organu. Podkreślić przy tym należy, że niedokładne określenie przedmiotu umowy nie może skutkować automatycznym przyjęciem, że strony umowy zmierzały do uzyskania określonego rezultatu, który może być osiągnięty różnymi środkami prawnymi (różnymi rodzajami umów). Przenosząc te spostrzeżenia na grunt rozpatrywanej sprawy, należy wskazać, że nieprecyzyjne sformułowanie przedmiotu umowy nie może przemawiać za zwolnieniem z podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. W ocenie Sądu należy zgodzić się z organami, że przedmioty poszczególnych umów (nauczanie języka polskiego i francuskiego bądź opracowanie i wygłoszenie cyklu wykładów z języka francuskiego) polegają, zgodnie z przedstawionymi powyżej wywodami, na starannym wykonaniu określonych czynności, nie zaś osiągnięciu określonego rezultatu. Organy słusznie przyjęły, że umowy zawarte z Wykonawcą nie noszą znamion umowy o dzieło, gdyż dotyczyły one wykonywania określonych czynności, a nie osiągnięcia określonego, mierzalnego rezultatu podlegającemu testowi na występowanie wad.

W ocenie Sądu terminologia, jaką posłużyły się strony, zawierając sporne umowy, bezsprzecznie nie przesądza o zakwalifikowaniu ich do grupy umów o dzieło, gdyż to nie nazwa umowy przesądza o jej charakterze, ale jej treść decydująca o charakterze (istocie) łączącego strony stosunku.

W konsekwencji powyższego Prezes NFZ nie naruszył również art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy o świadczeniach, zgodnie z którym obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia lub osobami z nimi współpracującymi.

W ocenie Sądu Prezes NFZ wyczerpująco zbadał wszystkie okoliczności faktyczne mające istotne znaczenie dla rozpoznawanej sprawy oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej. Organ uzasadnił także zaskarżoną decyzję w sposób wyznaczony treścią art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem Sądu organ prawidłowo zastosował również przepisy prawa materialnego, co było konsekwencją prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy.

Mając powyższe na uwadze, należy uznać, że skoro ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prowadziła do rozstrzygnięcia tożsamego z rozstrzygnięciem zawartym we wcześniejszej decyzji wydanej w postępowaniu objętym wadami skutkującymi wznowieniem postępowania, to zaszły przesłanki określone w art. 146 § 2 k.p.a. i organ prawidłowo ograniczył swoje rozstrzygnięcie do stwierdzenia wydania pierwotnej decyzji z naruszeniem prawa, realizując dyspozycję art. 151 § 2 k.p.a.

Niezależnie od powyższego należy wskazać, że Sąd oddalając na rozprawie wniosek dowodowy Skarżącego złożony w skardze, działał na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym i dokonywanie przez sąd ustaleń faktycznych jest dopuszczalne w zakresie uzasadnionym celami postępowania administracyjnego i powinno umożliwiać sądowi dokonywanie ustaleń, które będą stanowiły podstawę oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. W konsekwencji sąd nie może dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy, a jeżeli zachodzi potrzeba dokonania takich ustaleń, obowiązkiem sądu jest uchylenie zaskarżonej decyzji i wskazanie organowi zakresu postępowania dowodowego, które organ powinien uzupełnić. Przeprowadzenie dowodu z dokumentu jest niezbędne, jeżeli bez tego dokumentu nie jest możliwe rozstrzygnięcie istniejących w sprawie wątpliwości, przy czym przeprowadzenie tego dowodu nie może prowadzić do merytorycznego rozpoznania sprawy, gdyż rolą sądu jest ocena zgodności z prawem zaskarżonego aktu. W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, że uwzględnienie wniosku dowodowego wskazanego przez Skarżącego nie było niezbędne dla końcowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Zgromadzony materiał dowodowy dawał bowiem Sądowi możliwość dokonania pełnej oceny legalności zaskarżonej decyzji.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako bezzasadną.