Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 878/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2014-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6155 Uzgodnienia w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Planowanie przestrzenne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 106 par. 5, art. 141 par. 1 i 2, art. 144, art. 16 par. 1, art. 134, arrt. 156 par. 1 pkt 2, art. 145 par. 1 pkt 4, art. 40 par. 1, art. 10 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 153, art. 170, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 53 ust. 5
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

SENTENCJA

Dnia 28 lutego 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędzia WSA Tomasz Grossmann Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2014 roku sprawy ze skargi L. D. i K. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] czerwca 2013 roku nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. oddala skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu – po rozpatrzeniu zażalenia L. D. i K. D. na postanowienie Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] grudnia 2005 r. znak [...] uzgadniającej warunki zabudowy w zakresie ochrony gruntów rolnych dla inwestycji polegającej na budowie [...] budynków inwentarskich ([...]), budynku magazynowego, [...] silosów zbożowych, [...] silosów paszowych, wagi wozowej oraz pasów zieleni ochronnej w ramach istniejącej zabudowy zagrodowej, planowanej na działce nr [...] w [...] – na podstawie art. 124, art. 126 i art. 127 § 2 oraz art. 134 i art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: K.p.a.) stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia.

Postanowienie Kolegium zapadło w następującym stanie faktycznym ustalonym przez ten organ i przyjętym przez Sąd orzekający w niniejszej sprawie.

Wojewoda Wielkopolski postanowieniem z dnia [...] grudnia 2005 r. ([...]) uzgodnił warunki zabudowy terenu działki nr [...] położonej w miejscowości [...] dla inwestycji polegającej na budowie [...] budynków inwentarskich ([...]), budynku magazynowego, [...] silosów zbożowych, [...] silosów paszowych, wagi wozowej oraz pasów zieleni ochronnej w ramach istniejącej zabudowy. Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli w dniu 18 maja 2007 r. L. D. i K. D., którzy w uzasadnieniu podnieśli, że zaskarżone postanowienie nie zostało im doręczone.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z dnia [...] lipca 2007 r. ([...]) uchylił w całości zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 grudnia 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 1989/07 uchylił zaskarżone przez D. i J. M. postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2007 r. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że organ II instancji obowiązany był na wstępie ocenić dopuszczalność zażalenia i zachowanie terminu do jego wniesienia, stosując w tym zakresie art. 134 w zw. z art. 144 K.p.a., czego Minister nie uczynił, a w sprawie, skoro nie ma dowodów doręczenia stronom postanowienia Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] grudnia 2005 r., nie wiadomo, czy w dacie składania zażalenia postanowienie to było już ostateczne. Ponadto Sąd podniósł, że organ nie wyjaśnił, czy L. D. i K. D. mieli przymiot strony postępowania i czy, tym samym, byli uprawnieni do wniesienia zażalenia.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2009 r. [sygn. akt II OSK 543/08] oddalił skargę kasacyjną K. D. od powyższego wyroku.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi przekazał do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu jako organu właściwego zażalenie L. D. i K. D. na postanowienie Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] grudnia 2005 r. W uzasadnieniu wskazał, że z dniem 1 stycznia 2006 r. kompetencje dotyczące uzgodnienia warunków zabudowy oraz lokalizacji inwestycji celu publicznego, wynikające z art. 53 ust. 4 pkt 6 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. nr 80, poz. 717, z późn. zm. – dalej: U.p.z.p.) w zakresie gruntów rolnych, stosownie do przepisów ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2004 r. nr 121, poz. 1266, z późn. zm.) należą do starosty powiatu; oznacza to, że z dniem 1 stycznia 2006 r. organem I instancji w tego typu sprawach z terenu powiatu [...] jest zgodnie z właściwością miejscową Starosta [...]. Ponadto, powołując się na art. 17 K.p.a. stwierdził, że w związku z tym, że przepisy szczególne ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych nie wskazują organu wyższego stopnia w stosunku do starosty wymienionego w art. 5 ust. 1 powołanej ustawy, należy uznać, że organem właściwym do rozpatrzenia przedmiotowej sprawy jest zgodnie z właściwością miejscową Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu.

Postanowienie o przekazaniu zażalenia według właściwości nie zostało zaskarżone.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu postanowieniem z dnia [...] lipca 2010 r. na podstawie art. 126, art. 127 § 2, art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 144 K.p.a. i art. 53 ust. 5 U.p.z.p. umorzyło postępowanie zażaleniowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 17 grudnia 2010 r. [sygn. akt II SA/Po 697/10] uchylił zaskarżone przez L. D. i K. D. postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] lipca 2010 r. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że, jak wynika z adnotacji na postanowieniu Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] grudnia 2005 r., zostało ono doręczone Wójtowi Gminy N. oraz inwestorom D. i J. M., jednakże w aktach sprawy brak jest zwrotnych potwierdzeń odbioru dowodów doręczenia postanowienia tym podmiotom, a tymczasem zażalenie na to postanowienie złożyli L. D. i K. D. w dniu 18 maja 2007 r. (data wpływu do organu, w aktach brak dowodu nadania zażalenia). Tym samym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu, do którego Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r. przekazał zażalenie, powinno było jako organ II instancji dokonać oceny dopuszczalności zażalenia i zachowania terminu do jego wniesienia.

W ocenie Sądu organ zbyt pochopnie i bez należytego uzasadnienia organ II instancji – powołując się na aktualne w dniu wydania zaskarżonego postanowienia brzmienie art. 53 ust. 5 U.p.z.p. i uznając, że skarżący, którzy nie są inwestorami przedmiotowej inwestycji, nie mają prawa wniesienia zażalenia na postanowienie uzgodnieniowe wydane na podstawie przepis art. 53 ust. 4 pkt 6 U.p.z.p. – przyjął, że oceny prawnej wniesionego przez L. D. i K. D. zażalenia należy dokonać opierając się na brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonego postanowienia, nie zaś na dzień wniesienia zażalenia. Sąd wskazując na brzmienie przepisów art. 53 ust. 5 U.p.z.p. i art. 106 § 5 K.p.a. obowiązujące w dacie wniesienia przez skarżących zażalenia, a zatem na dzień 18 maja 2007 r., stwierdził, że powołane przepisy nie ograniczały kręgu podmiotów uprawnionych do wniesienia zażalenia jedynie do inwestorów inwestycji, której dotyczy postępowanie główne o ustalenie warunków zabudowy. Tym samym, w ocenie Sądu, uprawnionym do wniesienia zażalenia na podstawie przepisu art. 53 ust. 5 U.p.z.p. w brzmieniu sprzed nowelizacji, która weszła w życie w dniu 17 lipca 2010 r., były wszystkie strony postępowania określone na podstawie art. 28 K.p.a., dlatego organ odwoławczy powinien, mając na względzie powołane przepisy, ocenić, czy L. D. i K. D. są stronami tego postępowania w rozumieniu art. 28 K.p.a. Idąc dalej, Sąd wyjaśnił, że skarżący wnieśli zażalenie w dniu 18 maja 2007 r., wobec czego obowiązkiem organu II instancji było zastosowanie przepisów procesowych obowiązujących w chwili wystąpienia zdarzenia prawnego (wniesienie zażalenia), które jest przedmiotem oceny, a przy tym względniejsze dla obywatela, którego zdarzenie to dotyczy. Sąd zwrócił uwagę na to, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu, związane jest oceną prawną wyrażoną w niniejszym wyroku (art. 153 P.p.s.a.) i, uwzględniając również treść art. 170 P.p.s.a., zbada, czy zażalenie L. D. i K. D. zostało wniesione w terminie, czy przysługuje im przymiot stron w postępowaniu, a w przypadku pozytywnych ustaleń dokona merytorycznej oceny zaskarżonego postanowienia Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] grudnia 2005 r. Sąd przywołał również wytyczne zawarte w wyroku WSA w Warszawie w sprawie o sygn. akt IVSA/Wa 1989/07, zgodnie z którymi organ II instancji, do którego wpłynęło zażalenie, obowiązany był na wstępie dokonać oceny dopuszczalności zażalenia i zachowania terminu do jego wniesienia, a zbadanie kwestii dochowania terminu do wniesienia zażalenia jest zagadnieniem, które należy rozstrzygnąć w pierwszej kolejności, ponieważ merytoryczne rozpoznawanie zażalenia wniesionego z uchybieniem terminu do jego wniesienia, w sytuacji gdy termin ten nie został przywrócony stanowi naruszenie prawa.

Sąd nie podzielił przy tym zarzutu skargi dotyczącego naruszenia przez Kolegium przepisów o właściwości, wskazując, że z dniem 1 stycznia 2006 r. kompetencje dotyczące uzgodnienia warunków zabudowy i lokalizacji inwestycji celu publicznego, wynikające z art. 53 ust. 4 pkt 6 U.p.z.p. w zakresie gruntów rolnych, należą zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych do starosty, zaś organem wyższego stopnia w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego zgodnie z art. 17 pkt 1 K.p.a. są samorządowe kolegium odwoławcze.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 22 czerwca 2012 r. sygn. akt II OSK 562/11 oddalił skargę kasacyjna Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu od wyroku tutejszego Sądu z dnia 17 grudnia 2010 r., podzielając stanowisko zaprezentowane w tym wyroku. W uzasadnieniu NSA, zwracając uwagę na treść art. 153 P.p.s.a., stwierdził, że Sąd I instancji, uchylając postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu, prawidłowo wskazał, iż zbadanie kwestii dochowania terminu do wniesienia zażalenia jest zagadnieniem, które należy rozstrzygnąć w pierwszej kolejności; rozpoznając przedmiotową sprawę ponownie, organ powinien zbadać zatem, czy zażalenie zostało wniesione w terminie. Powołując się na treść art. 134 w zw. z art. 144 K.p.a. NSA podkreślił, że warunkiem skuteczności czynności procesowej – wniesienia zażalenia – jest m.in. zachowanie terminu do jej dokonania; organ, do którego wpłynęło zażalenie jest zatem obowiązany w postępowaniu wstępnym zbadać, czy zażalenie wniesione zostało w terminie, a w warunkach niniejszej sprawy kwestia ta została natomiast przez organ całkowicie pominięta.

W dalszej części uzasadnienia postanowienia z dnia 18 czerwca 2013 r. Kolegium wskazało na poczynione ustalenia w zakresie zachowania terminu do wniesienia przez L. D. i K. D. zażalenia na postanowienie Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] grudnia 2005 r. znak RR.IX-77110-2030/05. Uznając, że zażalenie zostało wniesione po upływie ustawowego terminu, organ wyjaśnił, że w celu ustalenia daty doręczenia zaskarżonego postanowienia Wojewody Wielkopolskiego podmiotom w nim wskazanym zwrócił się do Wojewody Wielkopolskiego o wyjaśnienie tej kwestii, zaś wezwany organ stwierdził, że nie znajduje się w posiadaniu zwrotnych potwierdzeń odbioru z uwagi na to, że prawdopodobnie zostały one dołączone do akt przekazanych Ministerstwu Rolnictwa i Rozwoju Wsi, a ponadto poinformował, że urzędowe książki nadawcze podlegają zniszczeniu w terminie 5 lat od chwili ich przekazania do archiwum zakładowego, zaś przedmiotowa dokumentacja została zniszczona w 2010 r.; Wojewoda wyjaśnił również, że nie może złożyć reklamacji w urzędzie pocztowym, gdyż dokumentacja pocztowa potwierdzająca wysłanie korespondencji podlega zniszczeniu po upływie roku od dnia jej nadania. Kolegium podniosło również, że Wojewoda wyjaśnił, iż zwrócił się do stron postępowania wskazanie daty odbioru postanowienia, na które to wezwanie D. i J. M. nie odpowiedzieli, jak również że Wojewoda przekazał organowi pismo Wójta Gminy N., który poinformował, że nie posiada w dokumentacji zapisów dotyczących daty otrzymania przedmiotowego postanowienia, jednak nastąpiło to pomiędzy 14 grudnia 2005 r. a 8 stycznia 2006 r., gdyż decyzja o warunkach zabudowy, której dotyczyło przedmiotowe uzgodnienie, nastąpiło w dniu [...] stycznia 2006 r. Dalej Kolegium wyjaśniło, że na wezwanie organu D. i J. M. w piśmie z dnia 13 czerwca 2013 r. poinformowali, że postanowienie Wojewody zostało im doręczone; nie znają dokładnej daty doręczenia przesyłki, jednak orientacyjnie podali, że otrzymali ją w drugiej połowie grudnia 2005 r., nie później niż na początku stycznia 2006 r. Uznając przywołane oświadczenia za spójne i wiarygodne, Kolegium uznało, że postanowienie zostało doręczone tym podmiotom najpóźniej w styczniu 2006 r.

Powołując się na treść art. 141 § 2 i art. 57 § 1 K.p.a., Kolegium stwierdziło, że L. D. i K. D. zażalenie (pismo datowane na dzień 14 maja 2007 r.) złożyli w Wielkopolskim Urzędzie Wojewódzkim w dniu 18 maja 2007 r., a zatem termin do jego wniesienia został przekroczony i to znacznie. Organ wyjaśnił, powołując się na stanowisko orzecznictwa, że osoby te nie otrzymały zaskarżonego przez nie postanowienia, jednak osoba, która pomimo posiadania interesu prawnego nie brała udziału w postępowaniu, zachowuje termin do wniesienia środka zaskarżenia w terminie przewidzianym dla pozostałych stron postępowania, którym postanowienie doręczono, co oznacza, że ostateczny i nieprzekraczalny termin do złożenia zażalenia dla osób, które nie brały udziału w postępowaniu jest taki sam, jak termin do złożenia zażalenia dla strony, której jako ostatniej doręczono postanowienie. W związku z tym Kolegium ustaliło, że mimo iż nie da się ustalić dokładnej daty doręczeń, które zostały dokonane zgodnie z oświadczeniem J. M. i D. M. orientacyjnie w drugiej połowie grudnia 2005 r. jednak nie później niż na początku stycznia 2006 r., uznać należy, że składający zażalenie nie zachowali ustawowego terminu do wniesienia zażalenia, na co bezspornie wskazuje data wniesienia tego zażalenia w maju 2007 r. W tych warunkach stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia skutkowało wydaniem postanowienia na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 K.p.a.

Skargę na powyższe postanowienie wnieśli L. D. i K. D., zarzucając naruszenie przy jego wydaniu: art. 40 § 1 K.p.a. poprzez przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie nastąpiło skuteczne doręczenie, tym samym, że rozpoczął bieg termin do wniesienia środka zaskarżenia, który nie został dochowany; art. 134 K.p.a. poprzez przyjęcie, że "zachodzą przesłanki do stwierdzenia niedopuszczalności". Kwestionując ustalenia w zakresie doręczenia przedmiotowego postanowienia Wojewody Wielkopolskiego poszczególnym uczestnikom postępowania uzgodnieniowego, skarżący zarazem stwierdzili, że w stosunku do nich doręczenie w ogóle nie nastąpiło, wobec czego nie rozpoczął również biegu termin do wniesienia środka zaskarżenia i nie mogli uchybić terminowi, który nie rozpoczął swojego biegu. Zarazem podnieśli, że w tych okolicznościach nie było konieczne złożenia przez nich wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia środka zaskarżenia, gdyż upływ terminu do wniesienia środka zaskarżenia nie nastąpił. Na uzasadnienie swojego stanowiska przywołali orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczące braku doręczenia pisma przedstawicielowi lub pełnomocnikowi strony. Przy tak sformułowanych zarzutach domagali się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości.

W odpowiedzi na skargę Kolegium, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wniosło o oddalenie skargi. Ponadto podniosło, że w sprawie nie stwierdzono niedopuszczalności zażalenia, a uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia., wobec czego zarzut dotyczący stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia jest całkowicie chybiony.

W piśmie procesowym z dnia 17 września 2013 r. skarżący podnieśli, że brak jest w istocie materiału dowodowego, który przemawiałby za tym, że doszło do doręczenia skarżącym przedmiotowego postanowienia Wojewody Wielkopolskiego, a stanowisko organu jest sprzeczne z zebranym materiałem dowodowym.

Na rozprawie w dniu 28 lutego 2014 r. pełnomocnik procesowy L. D. podtrzymał wnioski i argumentację skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

W niniejszej sprawie, ze względu na treść przepisów art. 153 [ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania] i art. 170 [prawomocność materialna] ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm. – dalej: P.p.s.a.) niewątpliwie wiąże tutejszy Sąd i organ administracyjny stanowisko wyrażone przez WSA w Warszawie w wyroku z dnia 3 grudnia 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 1989/07, jak i przez NSA w wyroku z dnia 16 kwietnia 2009 r. sygn. akt II OSK 543/09 oraz w wyroku tutejszego Sądu z dnia 17 grudnia 2010 r. sygn. akt II SA/Po 697/10 i wyroku NSA z dnia 22 czerwca 2012 r. sygn. akt II OSK 562/11 w zakresie dotyczącym stosowania w sprawie przepisu art. 53 ust. 5 U.p.z.p. w brzmieniu sprzed jego nowelizacji, która weszła w życie w dniu 17 lipca 2010 r. i przede wszystkim tego, że zbadanie kwestii dochowania terminu do wniesienia zażalenia jest zagadnieniem, które należy rozstrzygnąć w pierwszej kolejności i organ, rozpoznając przedmiotową sprawę ponownie, powinien zbadać zatem, czy zażalenie zostało wniesione w terminie, która to kwestia wcześniej została przez organ orzekający całkowicie pominięta.

Po rozpoznaniu sprawy według przywołanych zasad Sąd stwierdził, że Kolegium nie naruszyło przepisu art. 153 P.p.s.a. i zasadnie zastosowało w sprawie art. 134 w zw. z art. 144 K.p.a., gdyż zażalenie L. D. i K. D. na postanowienie Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] grudnia 2005 r. znak [...] zostało złożone po upływie terminu do jego wniesienia. Zaskarżone postanowienie Kolegium zostało wydane bez naruszenia przepisów, które powodowałoby jego nieważność (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.) lub takiego naruszenia przepisów, które stanowiłoby podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a) lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.).

Przepis art. 141 § 1 K.p.a. określa sposób (§ 1), jak i termin (§ 2) wniesienia zażalenia, który co do zasady wynosi 7 dni od dnia doręczenia lub odpowiednio ogłoszenia postanowienia stronie. Taki termin należało również przyjąć dla zaskarżenia postanowienia wydanego przez Wojewodę Wielkopolskiego w dniu [...] grudnia 2005 r. w trybie uzgodnieniowym na podstawie art. 106 § 5 K.p.a. Z kolei art. 134 K.p.a. wskazuje obowiązki organu II instancji prowadzącego ten etap odwoławczy (zażaleniowy) postępowania administracyjnego. Omawiany etap postępowania składa się bowiem z trzech faz: wstępnej, postępowania wyjaśniającego i wydania decyzji (odpowiednio postanowienia). Jak wynika z art. 134 K.p.a., organ odwoławczy w pierwszej fazie postępowania zobowiązany jest do ustalenia, czy odwołanie (zażalenie) jest dopuszczalne i czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Ocena charakteru pisma winna zostać dokonana przez organ odwoławczy już w fazie wstępnej, bowiem w razie stwierdzenia niedopuszczalności lub uchybienia terminu organ odwoławczy nie może rozpatrzyć merytorycznie bezskutecznego środka zaskarżenia, lecz w drodze postanowienia stwierdzić niedopuszczalność odwołania lub uchybienie terminu do jego wniesienia. Natomiast rozpatrzenie odwołania niedopuszczalnego lub wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, która na podstawie art. 16 § 1 K.p.a. korzysta z ochrony trwałości (patrz B. Adamiak [w:] B. Adamiak/J. Borkowski, K.P.A. Komentarz, wyd. 11, Warszawa 2011, komentarz do art. 134, Nb 6 i powołane tam orzecznictwo).

Odnosząc powyżej przywołane przepisy do niniejszej sprawy, z uwzględnieniem wiążącego organ i tutejszy Sąd stanowiska wyrażonego przez właściwe sądy administracyjne wcześniej orzekające w sprawie, należy stwierdzić, że Kolegium trafnie oceniło, iż strona skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] grudnia 2005 r.

W tym miejscu należy zwrócić uwagę na to, że skarżący mylnie interpretują stanowisko Kolegium w niniejszej sprawie. W istocie, z braku dowodów wskazujących na doręczenie skarżącym postanowienia z dnia [...] grudnia 2005 r. – na co wskazują w swoich pismach sami skarżący, twierdząc, że przedmiotowego postanowienia im w ogóle nie doręczono – organ przyjął, że doręczenie takie w stosunku do skarżących nie nastąpiło i okoliczność tę poddał następnie odpowiedniej ocenie prawnej w zakresie zachowania terminu do wniesienia zażalenia. Nie mógł zatem w tym zakresie naruszyć przepisu dotyczącego doręczeń – art. 40 § 1 K.p.a.

Słuszne jest stwierdzenie Kolegium, że termin do wniesienia zażalenia przez stronę, która została pominięta w postępowaniu (strona, której nie doręczono skarżonego aktu), należy liczyć od ostatniego doręczenia przedmiotowego postanowienia innym stronom postępowania. Pogląd ten koresponduje ze stanowiskiem, jakie wcześniej wyraził w tej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z dnia 16 kwietnia 2009 r. sygn. akt II OSK 543/09, który stwierdził, że "tak długo, jak decyzja (postanowienie) organu I instancji nie nabierze przymiotu ostateczności, tak długo stronie nie uczestniczącej w postępowaniu służy prawo do wniesienia odwołania (zażalenia). Natomiast po orzeczeniu prawomocnym strona może szukać ochrony swych praw poprzez założenie wniosku o wznowienie postępowania. W sytuacji zaś, gdy strona nie uczestniczyła w postępowaniu przed organem I instancji i nie została jej doręczona decyzja (postanowienie), termin do wniesienia odwołania (zażalenia) musi być liczony od daty doręczenia stronie, która uczestniczyła w postępowaniu i jako ostatnia otrzymała przedmiotową decyzję (postanowienie). Upływ tego terminu oznacza, że decyzja (postanowienie) staje się ostateczna (art. 16 § 1 k.p.a.)".

Pogląd ten nie jest też podzielany w orzecznictwie sądów administracyjnych. Jak wyjaśnił NSA w wyroku z dnia 24 listopada 2011 r. sygn. akt II OSK 1762/09 (LEX nr 746776), strona postępowania administracyjnego, niebędąca jedyną stroną tego postępowania, która została w tym postępowaniu pominięta przez niedoręczenie jej decyzji organu I instancji, może wnieść odwołanie w terminie, który biegnie dla stron postępowania, którym decyzję doręczono, zaś po tym terminie nie służy jej prawo wniesienia odwołania, lecz podanie o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Możliwość skorzystania z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania służy jedynie stronie, której organ doręczył decyzję (por. też stanowisko doktryny: B. Adamiak [w:] jw., komentarz do art. 129 K.p.a. i powołane tam orzecznictwo).

Określenie daty doręczenia postanowienia Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] grudnia 2005 r. znak [...] poprzez wskazanie przedziału czasu i przyjęcie, że doręczenie postanowienia na rzecz J. M. i D. M. – uczestników postępowania uzgodnieniowego nastąpiło nie później niż w styczniu 2006 r. jest prawidłowe, gdyż pozwala na jednoznaczne rozstrzygnięcie, czy zażalenie zostało przez skarżących, którym tego postanowienia nie doręczono, wniesione w terminie otwartym dla tych uczestników postępowania uzgodnieniowego, którym postanowienie zostało doręczone. Ustalania Kolegium w tym zakresie zostały poczynione na podstawie oświadczenia J. M. i D. M., a zarazem koresponduje ze stanowiskiem Wójta Gminy N., który poinformował, że wprawdzie nie posiada w dokumentacji zapisów dotyczących daty otrzymania przedmiotowego postanowienia, jednak nastąpiło w okresie od drugiej połowy grudnia 2005 r. do początku stycznia, to 8 stycznia 2006 r., gdyż wydanie decyzji o warunkach zabudowy, której dotyczyło przedmiotowe uzgodnienie, nastąpiło w dniu [...] stycznia 2006 r. Treść decyzji Wójta Gminy N. nr [...] o warunkach zabudowy (znak [...]) wprost wskazuje, że została wydana po uzyskaniu m.in. uzgodnienia "Wojewody Wielkopolskiego [...] z [...]12.05r.". W sprawie brak jest jakichkolwiek powodów do zakwestionowania stanowiska uczestników postępowania uzgodnieniowego – będących zarazem adresatami decyzji o warunkach zabudowy, której dotyczyło przedmiotowe uzgodnienie Wojewody Wielkopolskiego – co do tego, że doręczono im postanowienie Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] grudnia 2005 r., tym bardziej, że w podobnym czasie postanowienie to doręczone zostało również organowi prowadzącemu postępowanie główne. Ustalenia faktyczne Kolegium nie naruszają art. 7 i art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a.

Skoro postanowienie Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] grudnia 2005 r. zostało doręczone stronom postępowania: D. i J. M. najpóźniej w styczniu 2006 r., to termin do wniesienia zażalenia, o którym mowa w art. 141 § 2 K.p.a., upłynął w dniu 7 lutego 2006 r. (7 dni liczone od 31 stycznia 2006 r.). W tym też terminie skarżący, którym nie doręczono przedmiotowego postanowienia, powinni wnieść zażalenie, natomiast ich zażalenie zostało niewątpliwie wniesione już po tym terminie, gdyż dopiero w dniu 18 maja 2007 r. (ewentualne przyjęcie daty sporządzenia 14 maja 2007 r. pisma jako dnia jego wniesienia stanowi okoliczność pozbawioną znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy).

Wobec wniesienia zażalenia z oczywistym, ponad rocznym, uchybieniem terminu stwierdzić należy, że stanowisko Kolegium co do zastosowania w sprawie art. 134 w zw. z art. 144 K.p.a. i wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia zażalenia było prawidłowe. Jego wydanie nastąpiło bez naruszenia powołanych w skardze przepisów art. 40 § 1 i art. 134 K.p.a. , jak i innych przepisów postępowania wiążących organ odwoławczy, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wprawdzie przed wydaniem zaskarżonego postanowienia Kolegium nie poinformowało skarżących w trybie art. 10 § 1 K.p.a. o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem procesowym i wypowiedzenia się co do niego, jednak uchybienie to nie zostało poniesione przez skarżących ani nie zostały podane okoliczności wskazujące, że mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący nie przedstawili bowiem w postępowaniu administracyjnym ani w postępowaniu sądowym takich argumentów, które wskazywałyby na możliwość innego rozstrzygnięcia sprawy, gdyby ostatecznie wypowiedzieli się co do zgromadzonych przez organ II instancji materiałów przed wydaniem zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zaskarżone postanowienie uwzględnia również wiążące organ i tutejszy Sąd wytyczne (wskazania co do dalszego postępowania) oraz zapatrywania prawne (ocena prawna) sformułowane przez Sądy wcześniej orzekające w tej sprawie, zatem nie narusza również art. 153 P.p.s.a. W konsekwencji skarga podlegała oddaleniu.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.