Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 867/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-10-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. 4 pkt 17, art. 20 ust. 1 i 2, art. 49 ust. 1 lit. a, art. 62 ust. 2, art. 67, art. 201, art. 214 ust. 1
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 191 poz 1 art. 2
law: Rozporządzenie Rady (WE) NR 1050/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. nakładające ostateczne cło antydumpingowe na przywóz chlorku potasu  pochodzącego z Białorusi i z Rosji
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 349 poz 3 art. 1 ust. 1 i 2, art.
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1818/2006 z dnia 11 grudnia 2006 r. w sprawie wdrożenia systemu zarządzania pułapami ilościowymi  dotyczącymi chlorku potasu w związku ze środkami antydumpingowymi stosowanymi względem przywozu chlorku potasu pochodzącego z  Białorusi
article: art. 141 par. 4, art. art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Sulimierski Sędziowie Urszula Raczkiewicz NSA Joanna Kabat-Rembelska (spr.) Protokolant Małgorzata Suchocka po rozpoznaniu w dniu 14 października 2009 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z dnia 20 maja 2008 r. sygn. akt I SA/Sz 723/07 w sprawie ze skargi Z. C. "P." S.A. w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego I. oddala skargę kasacyjną; II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w S. na rzecz Z. C. "P. S.A. w P. 3.600 (trzy tysiące sześćset złotych, tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. wyrokiem z dnia 20 maja 2008 r., sygn. akt I SA/Sz 723/07 po rozpoznaniu skargi Z. C. "P." S.A. z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...] w przedmiocie retrospektywnego zaksięgowania ostatecznego cła antydumpingowego - uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] marca 2007 r., Nr [...] i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Sąd orzekał w następującym stanie sprawy.

Z. C. "P." w dniu 4 stycznia 2007 r. złożyły w Oddziale Celnym "N. H." zgłoszenie celne Nr [...], na podstawie którego procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu został objęty towar w postaci chlorku potasu. Do zgłoszenia załączono między innymi fakturę z dnia 22 grudnia 2006 r., wystawioną przez eksportera - firmę JSC "B. P. C." z Białorusi, na kwotę 404.262,89 EUR zawierającą oświadczenie eksportera, że cena netto na warunkach DAF na granicy Białoruś/Litwa jest wyższa od minimalnej ceny importowej (102,40 EUR za tonę) i wynosi 120 EUR za tonę. Zgłaszający obliczył kwotę cła (typ opłaty A00) od wartości celnej, obejmującej wartość towaru w wysokości 404.262,86 EUR i koszty ubezpieczenia towaru w wysokości 4.227,00 PLN, natomiast kwotę cła antydumpingowego wynikającego z rozporządzenia Rady Nr 1050/2006 nakładającego ostateczne cło antydumpingowe na przywóz chlorku potasu pochodzącego z Białorusi i Rosji (Dz. Urz. WE L Nr 191 z dnia 12.07.2006 r.), określił w wysokości 0,00 PLN. Po zabezpieczeniu określonej w zgłoszeniu kwoty należności celnych i kwoty podatku od towarów i usług, towar został zwolniony.

Naczelnik Urzędu Celnego w S. decyzją z dnia [...] marca 2007 r. zaksięgował retrospektywnie kwotę długu celnego, wynikającą z ostatecznego cła antydumpingowego w wysokości 425.174,00 PLN, mając na uwadze wejście w życie z dniem 1 stycznia 2007 r. rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1818/2006 z dnia 11 grudnia 2006 r. w sprawie wdrożenia systemu zarządzania pułapami ilościowymi dotyczącymi chlorku potasu w związku ze środkami antydumpingowymi stosowanymi względem przywozu chlorku potasu pochodzącego z Białorusi (Dz. Urz. L Nr 349 z 12.12.2006 r.). Zgodnie z rozporządzeniem Nr 1818/2006 od dnia 1 stycznia 2007 r. cło antydumpingowe powinno być pobrane w każdej sytuacji, z wyjątkiem przypadków, w których podmiot dokonujący zgłoszenia do dopuszczenia do wolnego obrotu chlorku potasu posiada odpowiednie pozwolenie na przywóz oraz cena netto chlorku potasu na granicy Wspólnoty przed ocleniem jest równa lub przekracza minimalną cenę importową, określoną w rozporządzeniu Rady Nr 1050/2006.

Dyrektor Izby Celnej w S. decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji prawidłowo zastosował w sprawie przepisy obowiązujące w dniu odprawy towaru, tj. w dniu 4 stycznia 2007 r. W szczególności zaś organ ten - odwołując się do unormowania przepisów art. art. 214, art. 201 ust. 1 lit. a), art. 201 ust. 2, art. 201 ust. 3, art. 20 ust. 1, 2 i 3 lit. b) WKC oraz przywołując brzmienie przepisu art. 2 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz Wspólnej Taryfy Celnej - stwierdził, że na dzień zgłoszenia celnego, tj. 4 stycznia 2007 r., w którym powstał dług celny, dla towaru zaklasyfikowanego do kodu TARIC 3104205010, pochodzącego z Białorusi, Zintegrowana Taryfa Celna wskazuje ustanowienie szczególnego środka wspólnotowego wymienionego w załączniku II pkt 5 - "Cła antydumpingowe i wyrównawcze", tj. ostateczne cło antydumpingowe. Ostateczne cło antydumpingowe w stosunku do przywiezionego chlorku potasu zostało nałożone na podstawie przepisu art. 1 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1050/2006 z dnia 11 lipca 2006 r., gdyż w dniu 1 stycznia 2007 r. weszło w życie Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1818/2006 z dnia 11 grudnia 2006 r. w sprawie wdrożenia systemu zarządzania pułapami ilościowymi dotyczącymi chlorku potasu w związku z środkami antydumpingowymi stosowanymi względem przywozu chlorku potasu pochodzącego z Białorusi, które stanowi, że cło antydumpingowe od produktów objętych kodami CN 3104 2050 oraz 3104 20 90 pobierane jest na zasadach określonych w przepisie art. 2 ust. 1 lit. a) rozporządzenia Rady Nr 1050/2006. Zgodnie natomiast z przepisem art. 2 ust. 1 lit. a) tego rozporządzenia, cło antydumpingowe od towarów objętych kodami CN 3104 20 50 oraz 3104 20 90 (dodatkowy kod TARIC A999) pochodzących z Białorusi jest pobierane w wysokości 27,5%, z wyjątkiem, gdy spełnione zostaną łącznie następujące warunki: 1) cena netto na granicy Wspólnoty, przed ocleniem, produktu jest równa lub przekracza odpowiednią minimalną cenę importową określoną w załączniku l (102,40 EUR za tonę), 2) całkowita ilość przywiezionych produktów określonych w załączniku l i dopuszczonych do swobodnego obrotu nie wyniosła w ujęciu skumulowanym 700.000 ton w roku kalendarzowym.

Ponadto, zgodnie z przepisem art. 1 ust. 2 rozporządzenia Komisji Nr 1818/2006, wszystkie produkty dopuszczone do swobodnego obrotu w ramach pułapów ilościowych, o których mowa jest w ust. 1, wymagają przedstawienia pozwolenia na przywóz, wydanego zgodnie z przepisami tego rozporządzenia.

Dokonując analizy przedstawionego unormowania, Dyrektor Izby Celnej w S. stwierdził, że dopuszczenie do obrotu chlorku potasu pochodzącego z Białorusi, bez nakładania ceł antydumpingowych, możliwe jest od dnia 1 stycznia 2007 r., jedynie pod warunkiem łącznego spełnienia wymienionych przesłanek, a w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego strona nie przedstawiła pozwolenia na przywóz chlorku potasu.

Organ podniósł także, że uzyskane przez Spółkę, w toku postępowania, na podstawie decyzji Ministra Gospodarki Nr [...], pozwolenie na przywóz chlorku potasu w ilości 45 5000 ton obejmuje przywozy realizowane od dnia 8 stycznia 2007 r., a więc nie dotyczy towaru objętego zgłoszeniem celnym z dnia 4 stycznia 2007 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu celnego I instancji wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego, tj. przepisów rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1818/2006 z dnia 11 grudnia 2006 r. w sprawie wdrożenia systemu zarządzania pułapami ilościowymi dotyczącymi chlorku potasu w związku ze środkami antydumpingowymi stosowanymi względem przywozu chlorku potasu pochodzącego z Białorusi (Dz.U.UE.L.06.394.3), poprzez ich zastosowanie w sprawie do dostawy drogą morską towaru w postaci chlorku potasu, jaka miała miejsce w dniu 24 grudnia 2006 r. w Oddziale Celnym "N. H." i została objęta deklaracją skróconą Nr [...], a następnie zgłoszona do ostatecznej odprawy celnej w dniu 4 stycznia 2007 r. deklaracją celną Nr [...].

Zdaniem Sądu pierwszej instancji, do dostawy towaru w postaci chlorku potasu, jaka nastąpiła w dniu 24 grudnia 2006 r. drogą morską i została objęta deklaracją skróconą, zastosowanie mają przepisy rozporządzenia Rady (WE) Nr 1050/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. nakładające ostateczne cło antydumpingowe na przywóz chlorku potasu pochodzącego z Białorusi i z Rosji (Dz.U.UE.L.06.191.1).

W tej sytuacji, skoro towar został dostarczony na terytorium Wspólnoty drogą morską w dniu 24 grudnia 2006 r. i objęty deklaracją skróconą, to w sprawie znajduje zastosowanie przepis art. 49 ust. 1 lit. a) WKC stanowiący, że: "1. Jeżeli towary objęte są deklaracją skróconą, to formalności niezbędne do nadania im przeznaczenia celnego muszą zostać dokonane w następujących terminach: a) 45 dni od daty złożenia deklaracji skróconej - w przypadku towarów przewożonych drogą morską,", które to unormowanie znajduje uszczegółowienie w przepisach art. 36a-36c rozdziału I tytułu III działu II WKC, jak też w przepisach rozporządzeń wykonawczych do tego Kodeksu. Z tych uregulowań wynika, że złożenie deklaracji skróconej następuje przed wprowadzeniem towarów na obszar Wspólnoty i obliguje osobę przywożąca towary na obszar celny Wspólnoty drogą morską do dokonania formalności niezbędnych do nadania im przeznaczenia celnego w ciągu 45 dni od daty złożenia deklaracji skróconej.

W ocenie Sądu, przy uwzględnieniu powyższego uregulowania oraz wobec tego, że towar w postaci chlorku potasu został dostarczony na terytorium Wspólnoty w dniu 24 grudnia 2006 r. i przedstawiony organom celnym, a nadto zgłoszenie celne w postaci deklaracji skróconej zostało złożone w tym samym dniu, to – zgodnie z przepisem art. 67 WKC stanowiącego, że: "Jeżeli szczególne przepisy nie stanowią inaczej, datą, którą należy uwzględniać przy stosowaniu wszelkich przepisów regulujących procedurę celną, do której zgłaszane są towary, jest data przyjęcia zgłoszenia przez organy celne." - do tego towaru powinny mieć zastosowanie przepisy obowiązujące w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego w postaci deklaracji skróconej, tj. w dniu 24 grudnia 2006 r. W dniu tym obowiązywał art. 2 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1050/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. nakładającego ostateczne cło antydumpingowe na przywóz chlorku potasu pochodzącego z Białorusi i z Rosji, pod pewnymi warunkami, ale przewidującymi wyjątki, a stanowiący, że: "1. Stawka cła antydumpingowego stosowana w odniesieniu do ceny netto na granicy Wspólnoty, przed ocleniem, produktu opisanego w art. 1 i pochodzącego z Białorusi wynosi 27,5 %. Ma ona zastosowanie zgodnie z następującymi warunkami: a) cło pobierane jest od produktów objętych kodami CN 3104 20 50 oraz 3104 20 90 (dodatkowy kod TARIC A999), z wyjątkiem przypadku gdy: - cena netto na granicy Wspólnoty, przed ocleniem, produktu jest równa lub przekracza odpowiednią minimalną cenę importową określoną w załączniku I, oraz - całkowita ilość przywiezionych produktów określonych w załączniku I i dopuszczonych do swobodnego obrotu nie wyniosła w ujęciu skumulowanym 700 000 ton w roku kalendarzowym."

Zdaniem WSA, w sprawie nie zaistniały opisane warunki, uzależniające nałożenie cła antydumpingowego na przywóz chlorku potasu, bowiem skarżąca spełniła przesłanki uprawniające ją do skorzystania z wyjątku, gdyż: cena importowa przekroczyła minimalną cenę importową określoną w załączniku I, określoną na 102,40 EUR, bowiem wyniosła 137,00 EUR za tonę towaru, a równoważna cena netto na bazie DAF na granicy Białoruś/Litwa, przed ocleniem, także była wyższa od minimalnej ceny importowej, gdyż wyniosła 120 EUR. Ponadto, jak wynika z wyjaśnień skarżącej, całkowita ilość przywiezionych produktów określonych w załączniku I i dopuszczonych do swobodnego obrotu nie wyniosła w ujęciu skumulowanym 700.000 ton towaru, nie tylko w roku kalendarzowym 2006, ale także łącznie w latach kalendarzowych 2006-2007.

Wobec tego, niesłuszne było żądanie przez organy celne od skarżącej przedstawienia zezwolenia na wwiezienia na obszar Wspólnoty chlorku potasu w celu niestosowania cła antydumpingowego w ramach pułapów ilościowych, o których mowa jest w art. 1 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1818/2006 z dnia 11 grudnia 2006 r. w sprawie wdrożenia systemu zarządzania pułapami ilościowymi dotyczącymi chlorku potasu w związku ze środkami antydumpingowymi stosowanymi względem przywozu chlorku potasu pochodzącego z Białorusi, gdyż przepisy tego rozporządzenia nie miały zastosowania do towaru, który został wwieziony na obszar Wspólnoty w roku 2006.

W konsekwencji, WSA uznał, że nie było podstaw prawnych do nałożenia na skarżącą obowiązku zapłaty cła antydumpingowego, bowiem warunki uzależniające nałożenie takiego cła na przywóz chlorku potasu nie zaistniały w sprawie.

Dyrektor Izby Celnej w S. wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w S. oraz zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:

I. prawa materialnego poprzez:

- niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 49 ust. 1 lit. a) WKC w konsekwencji błędnej jego wykładni, polegającej na przyjęciu, że "deklaracja skrócona", o której mowa w powołanym przepisie jest formą zgłoszenia celnego, a w konsekwencji złożenie deklaracji skróconej jest tożsame w skutkach prawnych z przyjęciem zgłoszenia celnego przez organy celne, podczas gdy deklaracja skrócona nie jest zgłoszeniem celnym, co wynika z art. 4 pkt 17 WKC, gdyż złożenie "deklaracji skróconej" nie jest czynnością przez którą osoba wyraża, w wymaganej formie i określony sposób, wolę umieszczenia towaru pod określoną procedurą celną.

Przyjęty za podstawę prawną zaskarżonego wyroku przepis art. 49 ust. 1 lit. a) WKC nie ma związku z ustalonym stanem faktycznym, a w sprawie winien być zastosowany prawidłowo wyłożony przepis art. 67 WKC;

- błędną wykładnię przepisu art. 67 WKC polegającą na przyjęciu, że pojęcie zgłoszenia celnego, o którym mowa w tym przepisie, obejmuje również pojęcie "deklaracji skróconej", o której mowa art. 49 ust. 1 lit. a) WKC, podczas gdy złożenie "deklaracji skróconej" jest czynnością poprzedzającą nadanie przeznaczenia i nie powoduje nadanie towarom niewspólnotowym statusu towaru wspólnotowego, a zgłoszenie celne jest czynnością przez którą osoba czynnością przez którą osoba wyraża, w wymaganej formie i określony sposób, wolę umieszczenia towaru pod określoną procedurą celną;

- niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 2 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1050/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. nakładającego ostateczne cło antydumpingowe na przywóz chlorku potasu pochodzącego z Białorusi i z Rosji (Dz. Urz. WE L 191 z dnia 12 lipca 2006 r.) wskutek błędnej wykładni przepisu art. 67 WKC polegającą na przyjęciu, że "deklaracja skrócona", o której mowa w przepisie art. 49 ust. 1 lit. a) jest formą zgłoszenia celnego, a w konsekwencji złożenie deklaracji skróconej powoduje identyczne skutki prawne jak przyjęcie zgłoszenia przez organy celne, podczas gdy w sprawie winien mieć zastosowanie przepis art. 1 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1818/2006 z dnia 11 grudnia 2006 r. w sprawie wdrożenia systemu zarządzania pułapami ilościowymi dotyczącymi chlorku potasu w związku ze środkami antydumpingowymi stosowanymi względem przywozu chlorku potasu pochodzącego z Białorusi (Dz. Urz. L nr 349 z 12 grudnia 2006 r.);

- błędną wykładnię art. 214 ust. 1 WKC, stosownie do którego kwota należności celnych przywozowych lub wywozowych jest określana na podstawie elementów kalkulacyjnych właściwych dla towaru w chwili powstania długu celnego, który to dług celny w rozpatrywanym przypadku stosownie do art. 201 Wspólnotowego Kodeksu Celnego powstał w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego przez organ celny, tj. w dniu 4 stycznia 2007 r., w wyniku dopuszczenia towaru do wolnego obrotu towaru, poprzez przyjęcie przez Sąd, że przepisy te należy wykładać przy uwzględnieniu stanu prawnego z daty złożenia deklaracji skróconej , tj. z dnia 24 grudnia 2006 r. podczas, gdy przepis ten jako przepis prawa materialnego winien być wykładany w oparciu o stan prawny obowiązujący w dacie przyjęcia zgłoszenia celnego;

- naruszenie art. 20 ust. 1 i ust. 2 WKC, stosownie do którego w przypadku powstania długu celnego, wymagane zgodnie z prawem należności określane są na podstawie Taryfy Celnej Wspólnot Europejskich, zaś inne środki ustanowione odrębnymi przepisami wspólnotowymi i dotyczące wymiany towarowej są, o ile zaistnieje taka potrzeba, stosowane zgodnie z klasyfikacje taryfową, tych towarów (art. 20 ust. 2 WKC), poprzez błędną jego wykładnię, polegającą na przyjęciu przez Sąd, że dług celny powstał w chwili złożenia deklaracji skróconej tj. w dniu 24 grudnia 2006r., podczas gdy przepis ten jako przepis prawa materialnego winien być wykładany w oparciu o stan prawny obowiązujący w dacie przyjęcia zgłoszenia celnego.

II. prawa procesowego:

- naruszenie art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) polegające na wskazaniu przez Sąd I instancji powołanego przepisu jako podstawy prawnej uchylenia zaskarżonej decyzji, podczas gdy uwzględnienie skargi nastąpiło w oparciu o przepis art. 145 § 1 lit. c) p.p.s.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem stanowiło to podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy nie nastąpiło naruszenie przez organ przepisów prawa materialnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

- naruszenie art. art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na dokonaniu wadliwej oceny prawnej w uzasadnieniu wyroku poprzez przyjęcie przez Sąd I instancji, że organy celne naruszyły przepisy -prawa materialnego, poprzez wymóg przedłożenia "zezwolenia na wwiezienie na obszar Wspólnoty chlorku potasu w celu niezastosowania cła antydumpingowego w ramach pułapów ilościowych, o których mowa jest w art. 1 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1818/2006 z dnia 11 grudnia 2006 r. w sprawie wdrożenia systemu zarządzania pułapami ilościowymi dotyczącymi chlorku potasu w związku ze środkami antydumpingowymi stosowanymi względem przywozu chlorku potasu z Białorusi", podczas gdy organy celne nie naruszyły przepisów prawa materialnego, a podstawę prawną wymogu przedłożenia pozwolenia na przywóz chlorku potasu w celu niestosowania cła antydumpingowego stanowił przepis art. 62 ust. 2 WKC w związku art. 1 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1818/2006 z dnia 11 grudnia 2006 r. w sprawie wdrożenia systemu zarządzania pułapami ilościowymi dotyczącymi chlorku potasu w związku ze środkami antydumpingowymi stosowanymi względem przywozu chlorku potasu pochodzącego, z Białorusi (Dz. Urz. L nr 349 z 12 grudnia 2006 r.),

- naruszenie art. 141 § 4 oraz art. 153 p.p.s.a. poprzez dokonanie przez Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku wadliwej oceny prawnej polegającej na przyjęciu, że nastąpiło naruszenie przepisu prawa materialnego dające podstawę do uchylenia decyzji w trybie art. 145 § 1 pkt. 1 lit a) p.p.s.a., podczas gdy uwzględnienie skargi nastąpiło w oparciu o przepis art. 145 § 1 lit. c) p.p.s.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem taki sposób rozstrzygnięcia pozbawia stronę informacji o przesłankach rozstrzygnięcia, a organ wskazówek co do kierunku dalszego postępowania, co narusza prawo w sposób mający istotny wpływ na treść rozstrzygnięć.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone na wcześniejszym etapie postępowania.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Z. C. P. S.A. z siedzibą w P. wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zarzuty skargi kasacyjnej sformułowane w ramach podstawy kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. w istocie sprowadzają się do zakwestionowania stanowiska Sądu pierwszej instancji, który uznał, że złożenie przez importera deklaracji skróconej jest formą zgłoszenia celnego, tożsame w skutkach z przyjęciem przez organy celne zgłoszenia celnego. Chodzi tu o datę, którą należało uwzględnić przy stosowaniu przepisów regulujących procedurę celną (art. 67 WKC). W rozpoznawanej sprawie kwestia ta była o tyle istotna, że pomiędzy datą złożenia deklaracji skróconej a datą przyjęcia przez organy celne zgłoszenia celnego nastąpiła zasadnicza zmiana stanu prawnego.

W rozpoznawanej sprawie Z. C. "P." S.A. w dniu 24 grudnia 2006 r. wprowadziły na obszar celny Wspólnoty towar w postaci chlorku potasu pochodzący z Białorusi. Tego samego dnia została złożona deklaracja skrócona, zaś zgłoszenia celnego importer dokonał i zostało ono przyjęte przez organy celne 4 stycznia 2007 r.

W tym miejscu należy zauważyć, że wprowadzenie towarów na obszar celny Wspólnoty następuje z chwilą ich faktycznego przywozu na ten obszar. Jest to czynność faktyczna, która z punktu widzenia przepisów prawa celnego rozpoczyna okres przejściowy towarów, kończący się wraz z nadaniem towarom jednego z przeznaczeń celnych. Towary wprowadzone na obszar celny, którym nie nadano jeszcze przeznaczenia celnego podlegają dozorowi celnemu (art. 37 WKC). Po wprowadzeniu towarów na obszar celny Wspólnoty należy przedstawić je organom celnym (art. 40 WKC). Zgodnie z art. 4 pkt 19 WKC przedstawienie towarów oznacza powiadomienie organów celnych o dostarczeniu towarów. Zgodnie z art. 43 WKC, obowiązującym w stanie prawnym mającym zastosowanie w sprawie, jednocześnie z przedstawieniem towarów należało złożyć deklarację skróconą. Przedstawienie towarów i deklaracja skrócona są przejściowymi środkami stosowanymi wobec towarów niewspólnotowych, które w ciągu 20 dni lub 45 dni, jeżeli towary są przewożone drogą morską, muszą otrzymać przeznaczenie celne (art. 49 ust. 1 WKC). W momencie powiadomienia towary otrzymują, do czasu nadania im przeznaczenia celnego, status towarów składowanych czasowo (art. 50 WKC). Zgodnie z art. 4 pkt 15 WKC przez przeznaczenie celne towaru rozumie się między innymi objęcie towaru procedurą celną. Objęcie towarów procedurą celną wymaga odpowiedniego zgłoszenia celnego czyli wyrażenia w wymaganej formie zamiaru objęcia towarów określoną procedurą celną (art. 59 ust. 1 WKC w związku z art. 4 pkt 17 WKC). Zgłoszenie celne, złożone w wymaganej formie, które zawierają wszelkie niezbędne dane oraz do których dołączone są wszystkie wymagane dokumenty są bezzwłocznie przyjmowane przez organy celne (art. 62 i art. 63 WKC). Data przyjęcia zgłoszenia celnego zostaje uwidoczniona przez organ celny na zgłoszeniu celnym. Wspomnianą datę należy, zgodnie z art. 67 WKC, uwzględniać przy stosowaniu wszelkich przepisów regulujących procedurę, którą objęto zgłoszony towar. W dacie przyjęcia zgłoszenia celnego, zgodnie z art. 201 ust. 2 WKC, powstaje dług celny. Na ten dzień stosuje się stawkę celną właściwą dla zgłaszanego towaru przy uwzględnieniu jego wartości celnej, klasyfikacji oraz pochodzenia oraz środki polityki handlowej, jeżeli mają one zastosowanie do danego towaru.

Odnosząc te uwagi o charakterze ogólnym do rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że Sąd pierwszej instancji błędnie uznał, że złożenie deklaracji skróconej jest czynnością równoważną z dokonaniem zgłoszenia celnego. Należy bowiem zauważyć, że deklaracja skrócona zawiera między innymi opis wprowadzanych towarów, dane dotyczące osoby składającej deklarację, dane odbiorcy, określenie środka transportu. Celem deklaracji skróconej jest bowiem dostarczenie organom celnym informacji niezbędnych do wykonywania dozoru celnego. Deklaracja skrócona nie spełnia natomiast podstawowego warunku stawianego zgłoszeniu celnemu - nie zawiera wniosku o objęcie towaru określoną procedurą celną. Z tej przyczyny WSA niesłusznie uznał, że w dniu 24 grudnia 2006 r. dokonano zgłoszenia celnego w postaci deklaracji skróconej. W konsekwencji za chybione należało uznać wywody Sądu pierwszej instancji, dotyczące przyczyn dla których w sprawie nie miało zastosowania Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1818/2006 z dnia 11 grudnia 2006 r. w sprawie wdrożenia systemu zarządzania pułapami ilościowymi dotyczącymi chlorku potasu w związku ze środkami antydumpingowymi stosowanymi względem przywozu chlorku potasu pochodzącego z Białorusi. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w sprawie należało przyjąć stan prawny na dzień złożenia deklaracji skróconej, a więc dzień, w którym wspomniane rozporządzenie nie obowiązywało. Ze stanowiskiem WSA nie można się zgodzić, gdyż zgodnie z art. 67 WKC, jeśli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, datą, którą należy uwzględnić przy stosowaniu wszelkich przepisów regulujących procedurę celną, do której zgłaszane są towary, jest data przyjęcia przez organy celne zgłoszenia celnego. W rozpoznawanej sprawie zgłoszenie celne zostało przyjęte 4 stycznia 2007 r., w więc zastosowanie ma stan prawny z tej daty. W dniu przyjęcia zgłoszenia celnego rozporządzenie Nr 1818/2006 już obowiązywało, gdyż weszło ono w życie 1 stycznia 2007 r. Podkreślenia przy tym wymaga, że rozporządzenie Nr 1818/2006 nie zawiera przepisów przejściowych. W związku z tym należało rozważyć, czy przepisy tego rozporządzenia miały zastosowanie w sprawie, w której towar został wprowadzony na obszar celny Wspólnoty w 2006 r., natomiast zgłoszenie celne nastąpiło po dniu 1 stycznia 2007 r.

Jak już wspomniano w chwili wprowadzania towaru na obszar celny Wspólnoty obowiązywało Rozporządzenie Rady (WE) Nr 1050/2006 nakładające ostateczne cło antydumpingowe na przywóz chlorku potasu pochodzącego z Białorusi i z Rosji. Zgodnie z art. 2 ust. 1 lit. a) powołanego Rozporządzenia stawka cła antydumpingowego w odniesieniu do ceny netto na granicy Wspólnoty, przed ocleniem chlorku potasu pochodzącego z Białorusi wynosi 27,5% i jest pobierane od produktów objętych kodami CN 3104 20 50 oraz 3104 20 90 z wyjątkiem przypadku gdy: cena netto na granicy Wspólnoty, przed ocleniem produktu jest równa lub przekracza odpowiednią minimalną cenę importową oraz całkowita ilość przywiezionych produktów i dopuszczonych do swobodnego obrotu nie wyniosła w ujęciu skumulowanym 700 000 ton w roku kalendarzowym. Zasady wdrożenia systemu zarządzania pułapem ilościowym Rada powierzyła Komisji.

Wspomniane zasady zostały określone w rozporządzeniu Nr 1818/2006 z dnia 11 grudnia 2006 r. Cele rozporządzenia Nr 1818/2006 określa jego preambuła. Z pkt 1 preambuły wynika, że Rada wprowadziła rozporządzeniem (WE) Nr 1050/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ostateczne środki antydumpingowe względem przywozu chlorku potasu pochodzącego między innymi z Białorusi. Z uwagi na szczególne warunki panujące na rynku chlorku potasu uznano za stosowne wprowadzenie środków w formie minimalnej ceny importowej ("MCI") w odniesieniu do rodzajów produktów objętych kodami CN 3104 20 50 oraz 3104 20 90 (kody TARIC 3104 20 50 10, 3104 20 50 90 i 3104 20 90 00) do poziomu pułapów ilościowych, powyżej którego należy stosować cło ad valorem wynoszące 27,5% ("produkt objęty postępowaniem"). W pkt 3 podkreślono, że skuteczne zarządzanie pułapami ilościowymi wymaga wprowadzenia obowiązku posiadania wspólnotowego pozwolenia na przywóz w celu dopuszczenia do swobodnego obrotu we Wspólnocie produktu objętego postępowaniem, do momentu przekroczenia pułapów ilościowych. Aby zagwarantować, że pułapy ilościowe nie zostaną przekroczone, konieczne jest wprowadzenie procedury, w ramach której właściwe organy państw członkowskich wydają pozwolenia na przywóz po potwierdzeniu ze strony Komisji, że odpowiednie ilości pozostają dostępne w ramach pułapów ilościowych (pkt 4). Z powyższego wynika, że pozwolenia wydawane zgodnie z rozporządzeniem Nr 1818/2006 dotyczą towarów, które dopiero mają zostać wprowadzone na obszar celny Wspólnoty. Pozwolenia te nie mogą natomiast dotyczyć towarów, które zostały wprowadzone na obszar celny Wspólnoty przed dniem wejścia w życie rozporządzenia Nr 1818/2006 tj. przed dniem 1 stycznia 2006 r. Tezę tę potwierdzają przepisy rozporządzenia, w szczególności art. 4 i 5. Zgodnie z art. 4 ust. 1 rozporządzenia w celu zapewnienia, że ilości, na które wydano pozwolenia na przywóz, w dowolnym momencie nie przekroczyły całkowitych pułapów ilościowych dotyczących produktu objętego postępowaniem, organy państw członkowskich wydają pozwolenia na przywóz wyłącznie po potwierdzeniu przez Komisję, że w ramach pułapów ilościowych dotyczących produktów objętych postępowaniem nadal dostępne są określone ilości. Przywóz objęty pozwoleniem jest wliczany na poczet pułapów ilościowych ustanowionych na rok, w którym złożono wniosek o pozwolenia do organów krajowych (art. 4 ust. 2 rozporządzenia). Stosownie zaś do art. 5 ust. 1 zdanie 1 rozporządzenia, o ile Komisja potwierdzi, że w ramach pułapów ilościowych dostępna jest ilość, o którą ubiega się wnioskodawca, organy krajowe wydają pozwolenie na przywóz najpóźniej w terminie dziesięciu dni roboczych od okazania przez importera odpowiedniej umowy. Ważność pozwoleń na przywóz wydanych przez organy krajowe wynosi trzy miesiące (art. 5 ust. 3 rozporządzenia).

Z przytoczonych regulacji wynika, że rozporządzenie Nr 1818/2006 nie mogło mieć zastosowania wobec towaru, który został wprowadzony na obszar celny Wspólnoty przed 1 stycznia 2007 r., gdyż byłoby to sprzeczne z przyjętym w tym rozporządzeniu systemem zarządzania pułapami ilościowymi. Podkreślenia wymaga, że powołane rozporządzenie, wprowadziło wymóg przedstawienia pozwolenia na przywóz wobec wszystkich produktów dopuszczonych do swobodnego obrotu w ramach pułapów ilościowych, określonych w rozporządzeniu Nr 1050/2006 (art. 1 ust. 2 rozporządzenia Nr 1818/2006). Jak wynika z art. 2 ust. 1 lit. a) tego rozporządzenia, pułap ilościowy obowiązuje w roku kalendarzowym. Rozporządzenie Nr 1818/2006 weszło w życie 1 stycznia 2007 r., zatem nie dotyczyło towarów przywiezionych w roku 2006. Zauważyć należy, że zgodnie z art. 2 ust. 2 lit. a) rozporządzenia Nr 1050/2006 do czasu wejścia w życie rozporządzenia Komisji określającego zasady wdrożenia systemu zarządzania pułapem ilościowym, na zasadzie odstępstwa od art. 2 ust. 1, cło antydumpingowe nie jest pobierane, gdy cena netto na granicy Wspólnoty przed ocleniem produktu jest równa lub przekracza odpowiednią minimalną cenę importową. W rozpoznawanej sprawie nie ulegało wątpliwości, że Z. C. "P." S.A. w dacie wprowadzenia towaru na obszar celny Wspólnoty spełniły warunki określone w rozporządzeniu Nr 1050/2006, uzasadniające odstąpienie od pobierania cła antydumpingowego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego możliwość odstąpienia od poboru cła istniała także w dacie dokonywania zgłoszenia celnego, tj. 4 stycznia 2007 r. Należy mieć bowiem na uwadze, że art. 67 WKC, nakazujący uwzględnianie przy stosowaniu wszelkich przepisów regulujących procedurę celną, do której zgłaszane są towary, datę przyjęcia zgłoszenia celnego nie może być stosowany mechanicznie, bez uwzględnienia okoliczności konkretnej sprawy. Niewątpliwie jako zasadę należy przyjąć, że dla określenia należności celnych, stosuje się przepisy obowiązujące w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego. Nie ulega wątpliwości, że w dacie przyjęcia zgłoszenia celnego obowiązywało rozporządzenie Nr 1818/2006. Nie ma także podstaw do przyjęcia, że wprowadzony tym rozporządzeniem wymóg uzyskania pozwolenia na przywóz chlorku potasu, dotyczył towarów wprowadzonych na obszar celny Wspólnoty przed 1 stycznia 2007 r., objętych kontraktami zawartymi i zrealizowanymi w roku 2006. W związku z tym należało przyjąć, że przepisami regulującymi kwestię pobierania cła antydumpingowego w przypadku przywozu chlorku potasu pochodzącego z Białorusi są przepisy rozporządzenia Rady (WE) Nr 1050/2006, zaś rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1818/2006 chociaż obowiązywało w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego, z uwagi na swój zakres nie mogło mieć w sprawie zastosowania. Prowadzi to do wniosku, że organy celne niesłusznie uznały, że od towaru, którego dotyczyło zgłoszenie celne z 4 stycznia 2007 r. należało pobrać cło antydumpingowe. Konsekwencją tego błędnego założenia było niezasadne retrospektywne zaksięgowanie długu celnego.

Należy zaznaczyć, że Z. C. "P." S.A., na podstawie przepisów rozporządzenia 1818/2006, podjęły próbę uzyskania pozwolenia na przywóz towaru objętego zgłoszeniem celnym z 4 stycznia 2007 r. Minister Gospodarki odmówił udzielenia pozwolenia na przywóz towaru, mając na względzie że wniosek dotyczył towaru, który został już przywieziony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. prawomocnym wyrokiem z 23 listopada 2007 r. (sygn. akt V SA/Wa 1960/07) oddalił skargę na decyzję odmawiającą udzielenia pozwolenia na przywóz. We wspomnianym wyroku WSA stwierdził, że organ nie miał możliwości udzielenia pozwolenia na przywóz towaru, którego dostawa miała miejsce, gdy nie obowiązywały przepisy wymagające udzielenia pozwolenia. Takie działanie byłoby równoznaczne ze stosowaniem nowego stanu prawnego do sytuacji zaistniałych przed jego wejściem w życie.

Przystępując do oceny zarzutów zgłoszonych w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. należy stwierdzić, że są one niezasadne.

Zarzucając naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. strona wnosząca skargę kasacyjną twierdziła, że wspomniane uchybienie polega na tym, iż WSA błędnie wskazał powołany przepis jako podstawę uwzględnienia skargi, podczas gdy podstawę tę stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Taki wniosek Dyrektor Izby Celnej w S. wyprowadził z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, w którym stwierdzono, że brak było podstaw żądania od skarżącej przedstawienia zezwolenia na przywóz na obszar celny Wspólnoty chlorku potasu. Według wnoszącego skargę kasacyjną stanowi to w istocie naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 191 Ordynacji podatkowej. Zdaniem skarżącego organu żądanie przedstawienia pozwolenia uzasadniał art. 62 ust. 2 WKC, gdyż w dacie dokonywania zgłoszenia celnego był to dokument wymagany do stosowania przepisów regulujących procedurę, do której towar był zgłaszany. W związku z tak sformułowanym zarzutem należy zauważyć, że Sąd pierwszej instancji na str. 7 uzasadnienia wyraźnie stwierdził, że zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego - przepisów rozporządzenia Nr 1818/2006. Analiza motywów zaskarżonego wyroku wskazuje, że powodem uwzględnienia skargi było błędne przyjęcie przez organy celne obu instancji, że odstąpienie od pobrania cła antydumpingowego mogło nastąpić przy spełnieniu przesłanki uzyskania pozwolenia na przywóz chlorku potasu zgodnie z warunkami rozporządzenia Nr 1818/2006. Sąd pierwszej instancji spełnienie wspomnianego warunku, słusznie traktował jako zaistnienie przesłanki materialnoprawnej umożliwiającej zaniechanie poboru cła antydumpingowego, zatem wadliwe przyjęcie, że w konkretnej sprawie musi być on spełniony należało traktować jako naruszenie prawa materialnego. W związku z tym brak jest racjonalnych podstaw do uznania, że zaskarżony wyrok zapadł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

Z podanych wyżej powodów za chybiony należy uznać zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wskazanie niewłaściwej podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Jak już stwierdzono podstawa prawna rozstrzygnięcia została wskazana prawidłowo i uzasadniona. Wbrew twierdzeniom strony wnoszącej skargę kasacyjną, przy wydawaniu decyzji przez organy obu instancji doszło, jak stwierdził to WSA, do naruszenia prawa materialnego, nie zaś przepisów postępowania.

Kolejny zarzut dotyczy uchybienia art. 141 § 4 oraz art. 153 p.p.s.a. poprzez dokonanie przez Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku wadliwej oceny prawnej polegającej na przyjęciu, że nastąpiło naruszenie przepisu prawa materialnego dające podstawę do uchylenia decyzji w trybie art. 145 § 1 pkt. 1 lit a) p.p.s.a., podczas gdy uwzględnienie skargi nastąpiło w oparciu o przepis art. 145 § 1 lit. c) p.p.s.a. Wskazane naruszenie miało, zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, istotny wpływ na wynik sprawy, "(...) gdyż taki sposób rozstrzygnięcia pozbawia stronę informacji o przesłankach rozstrzygnięcia, a organ wskazówek co do kierunku dalszego postępowania, co narusza prawo w sposób mający istotny wpływ na treść rozstrzygnięć." Zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. uzasadniono także tym, że wskazania co do dalszego postępowania sprowadzają się do ponownej analizy materiału dowodowego wedle stanu prawnego z chwili przyjęcia deklaracji skróconej są wadliwe, bowiem zmierzają do przeprowadzenia postępowania w oparciu o nieobowiązujący stan prawny.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał opisany zarzut za niezasadny. Jak bowiem wynika z jego treści, organ kwestionuje w tym zakresie prawidłowość stanowiska Sądu, co do przyjęcia za podstawę rozstrzygnięcia naruszenia prawa materialnego. Dyrektor Izby Celnej w S. nie zarzuca, że Sąd nie uzasadnił swojego poglądu, a kwestionuje poprawność samego poglądu (podobnie jak i wskazań, co do dalszego postępowania). Tymczasem w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, zgodnie z którym art. 141 § 4 p.p.s.a. określa jedynie konieczne elementy uzasadnienia, zaś ewentualne merytoryczne wady argumentacji mającej uzasadniać przyjęte stanowisko sądu, czy też wady wskazań co do dalszego postępowania, nie są równoznaczne z ich brakiem, a tylko w takiej sytuacji można byłoby mówić o naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a. (por. np. wyrok z dnia 20 stycznia 2006 r., sygn. akt I FSK 518/05, LEX nr 187551).

Strona skarżąca również nietrafnie zarzuca naruszenie art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W związku z tym należy stwierdzić, że art.153 p.p.s.a. nie mógł zostać przez Sąd pierwszej instancji naruszony, gdyż Sąd ten rozpoznawał sprawę po raz pierwszy, nie był, zatem związany oceną prawną, o której mowa w tym przepisie.

Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną, uznając, że mimo częściowo błędnego uzasadnienia zaskarżony wyrok odpowiada prawu .

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).