Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1366/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 88 ust. 1 pkt 1 i 3
journal: Dz.U. 2013 poz 1650
law: Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie sędzia WSA Anita Wielopolska, sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Protokolant ref. staż. Agnieszka Jastrzębska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2016 r. ze skargi R. H. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie wydalenia cudzoziemca z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej była decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] marca 2016 r. nr [...], wydana na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 1 i 3 w związku z art. 90 ust. 1 pkt 1 i 4 oraz art. 99b pkt 1 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2011 r. Nr 264, poz. 1573 ze zm.; dalej zwanej "ustawą o cudzoziemcach") oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.; dalej zwanej "k.p.a.") i art. 513 ust. 1 pkt 2 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. poz. 1650 ze zm.; dalej zwanej "ustawą o cudzoziemcach z 2013 r."), uchylająca decyzję:

˗ Wojewody [...] z [...] lipca 2015 r. nr [...] orzekającą o wydaleniu R. H. z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wraz z określeniem tego zakazu na okres 6 miesięcy od dnia wykonania decyzji lub, gdy decyzja nie zostanie wykonana od ostatniego dnia, w którym powinna być wykonana oraz określającą termin dobrowolnego opuszczenia przez cudzoziemca terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na 30 dni od dnia jej doręczenia,

w części dotyczącej określenia terminu dobrowolnego opuszczenia przez cudzoziemca terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na 30 dni od dnia doręczenia decyzji organu I instancji oraz orzekająca o określeniu tego terminu do 30 dni od dnia doręczenia zaskarżonej decyzji i utrzymująca w mocy pozostałą część decyzji I instancji.

W ustaleniach faktycznych organ wskazał, że w dniu 6 września 2013 r. Komendant Placówki Straży Granicznej w K. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem wydalenie R. H. (dalej zwanego "skarżącym") z terytorium Polski.

Wojewoda [...] postanowieniem z [...] października 2013 r. nr [...] orzekł o zawieszeniu postępowania z uwagi na fakt, iż 24 września 2013 r. cudzoziemiec złożył wniosek o nadanie statusu uchodźcy.

Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z [...] listopada 2014 r. nr [...] odmówił nadania cudzoziemcowi statusu uchodźcy, udzielenia mu ochrony uzupełniającej oraz stwierdził brak okoliczności uzasadniających udzielenie zgody na pobyt tolerowany. Powyższa decyzja stała się ostateczna w dniu [...] listopada 2014 r.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r. Wojewoda [...] podjął postępowanie w sprawie wydalenia skarżącego z terytorium RP.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] orzekł o wydaleniu cudzoziemca z terytorium Polski, o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wraz z określeniem tego zakazu na 6 miesięcy od dnia wykonania decyzji lub, gdy decyzja nie zostanie wykonana - od ostatniego dnia, w którym powinna zostać wykonana oraz określeniu terminu dobrowolnego opuszczenia przez cudzoziemca terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na 30 dni od dnia doręczenia tej decyzji.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wyjaśnił, że podejmuje starania o uzyskanie źródła dochodów oraz usankcjonowania możliwości przebywania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Oświadczył, że w dalszym ciągu chcę się uczyć i studiować w Polsce. Ponadto wskazał, że obecnie stara się pomagać w instytucjach charytatywnych i w jego ocenie, pomimo utraty statusu studenta, jego cel pobytu w Polsce pozostaje ten sam. Skarżący zadeklarował, że ponownie będzie się ubiegał o udzielenie mu ochrony międzynarodowej, gdyż nie ma możliwości powrotu do kraju z powodu prześladowań i swobodnego zamieszkiwania. Cudzoziemiec stwierdził, że ma środki na pokrycie kosztów pobytu w Polsce, gdyż ma zapewniony nocleg i korzysta z pomocy charytatywnej. Ponadto wniósł o przyznanie mu pełnomocnika z urzędu z uwagi na nieznajomość przepisów prawa i brak środków, a także nie zgodził się z decyzją, obciążającą go kosztami wydalenia.

Wskazaną na wstępie decyzją z [...] marca 2016 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] w części dotyczącej określenia terminu dobrowolnego opuszczenia przez cudzoziemca terytorium RP na 30 dni od dnia doręczeniu decyzji organu I instancji i orzekł o określeniu tego terminu do 30 dniu od dnia doręczenia niniejszej decyzji, w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że 1 maja 2014 r. weszła w życie ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach. Zgodnie z art. 513 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, do postępowań administracyjnych, których nie zakończono do dnia wejścia w życie tej ustawy decyzją ostateczną, a które zostały wszczęte przed tym dniem na podstawie ustawy, o której mowa w art. 521 (tj. ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach), stosuje się przepisy dotychczasowe. Natomiast zgodnie z art. 508 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach z 2013 r., z dniem wejścia w życie ustawy wydane na podstawie dotychczasowych przepisów decyzje o zobowiązaniu cudzoziemca do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i decyzje o wydaleniu, z wyłączeniem decyzji o wydaleniu wydanych na podstawie ustawy zmienianej w art. 493 niniejszej ustawy, stają się decyzjami o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu.

Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że skarżący przyjechał do Polski 28 września 2012 r. na podstawie wizy wydanej przez konsula w [...] z terminem ważności od dnia 1 września 2012 r. do dnia 31 sierpnia 2013 r. z uwagi na zamiar odbywania przez niego studiów (symbol wizy D 10). Komendant Placówki Straży Granicznej w K. decyzją z [...] maja 2013 r. nr [...] cofnął cudzoziemcowi posiadaną przez niego wizę z uwagi na utratę przez niego w styczniu 2013 r. statusu studenta. Powyższa decyzja stała się prawomocna [...] czerwca 2013 r.

Podstawą wszczęcia postępowania w sprawie wydalenia cudzoziemca z terytorium Polski był fakt, iż w wyniku przeprowadzonej w dniu 4 września 2013 r. przez funkcjonariuszy Placówki Straży Granicznej w G. kontroli legalności pobytu, stwierdzono, że skarżący przebywa w Polsce nielegalnie, z uwagi na cofnięcie mu ww. wizy. Cudzoziemiec do dnia kontroli nie podjął żadnych starań o uregulowanie swojej sytuacji pobytowej w Polsce.

W dniu 4 września 2013 r. tj. w dniu przeprowadzonej kontroli skarżący został przesłuchany w języku angielskim i zeznał, że nie podejmował żadnych działań w kierunku zalegalizowania pobytu w Polsce, natomiast oczekuje na dokumenty z B., które umożliwią mu podjęcie studiów w Polsce. Cudzoziemiec stwierdził jednocześnie, że w B. zagrożone jest jego życie, z powodu konfliktu politycznego, bowiem ludzie zabijają się tam nawzajem. Skarżący wyjaśnił, że nie posiada żadnych środków finansowych i szuka pracy.

Z uwagi na powyższe ustalenia, organ odwoławczy podzielił stanowisko Wojewody [...], iż wobec cudzoziemca zachodzą przesłanki określone w art. 88 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 ustawy o cudzoziemcach uprawniające do wydaleniu go z terytorium Polski. Skarżący nie posiada bowiem żadnego tytułu pobytowego uprawniającego go do pobytu w Polsce, a zatem przebywa w kraju nielegalnie. Ponadto cudzoziemiec nie posiada żadnych środków finansowych i korzysta z pomocy Stowarzyszenia [...] w G.

Organ odwoławczy podkreślił również, iż zostały rozważone przesłanki z art. 89 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach wobec ubiegania się przez skarżącego o udzielenie ochrony międzynarodowej. W postępowaniu z wniosku skarżącego o nadanie mu statusu uchodźcy Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z [...] listopada 2014 r. nr [...] odmówił cudzoziemcowi nadania tego statusu, udzielenia ochrony uzupełniającej oraz stwierdził brak okoliczności uzasadniających udzielenie zgody na pobyt tolerowany, na podstawie obowiązujących wówczas przepisów art. 97 ust. 1 pkt 1 lub 1a ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012 r. poz. 680 ze zm.; dalej zwanej "u.u.c.o.").

Organ II instancji zwrócił uwagę, że z akt ww. sprawy wynika, że cudzoziemiec jako przyczynę ubiegania się o ochronę międzynarodową wskazał obawę przed prześladowaniem z powodu konfliktu z członkiem partii [...]. Skarżący zeznał również m.in., że nie był formalnie członkiem żadnej partii politycznej i nie brał czynnego udziału w życiu politycznym partii [...], lecz bez swojej wiedzy został wpisany na listę tej partii, a następnie został zgłoszony jako kandydat na lokalnego lidera frakcji studenckiej tej partii. Natomiast jego kontrkandydat wywołał z tego powodu konflikt i oskarżył cudzoziemca o negatywne relacje w partii. Według cudzoziemca, kontrkandydat stosował przemoc wobec jego kolegów, chcąc go zastraszyć. Jednocześnie z wyjaśnień cudzoziemca wynika, że jego głównym celem przyjazdu do Polski był zamiar podjęcia studiów, nie zaś ubieganie się o udzielenie ochrony. Cudzoziemiec wskazał przy tym, iż oczekuje na dokumenty z kraju pochodzenia, aby ten cel zrealizować.

Jak podkreślił organ odwoławczy z uzasadnienia decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców wynika, że uznano za nieudowodnione i nieuprawdopodobnione, że cudzoziemiec doświadczył w B. problemów z powodu działalności politycznej lub prezentowanych przez siebie poglądów politycznych. Zeznania cudzoziemca uznano za lakonicznie i nielogiczne. Ponadto Szef Urzędu uwzględnił także raport z 11 września 2014 r. dotyczący ogólnej sytuacji w kraju pochodzenia cudzoziemca, z którego wynikało, że wprawdzie sytuacja w B. nie jest stabilna, jednak rząd nie ogranicza prawa obywateli do zrzeszania się, panuje swoboda organizowania demonstracji i wieców. Zdarzają się przypadki przemocy na uniwersytetach, zwłaszcza wobec osób zaangażowanych w działalność polityczną, jednak B. nie jest zaangażowany w żaden międzynarodowy konflikt zbrojny. Ponadto podkreślono, że skarżący zamieszkiwał w D., gdzie sytuacja jest stabilna, nie należy także do żadnej mniejszości etnicznej. Jak również cudzoziemiec nie wykazał, iż miał problemy w związku z działalnością partyjną, czy też problemy z wymiarem sprawiedliwości.

Organ II instancji zaznaczył, że w decyzji z [...] listopada 2014 r. orzeczono, iż wobec cudzoziemca nie mają zastosowania przesłanki m.in. z art. 97 ust. 1 pkt 1 lub 1a u.u.c.o., podkreślając, że jak wykazało przeprowadzone postępowanie wyjaśniające, życie cudzoziemca ze strony władz B., jak również innych podmiotów w warunkach braku ochrony ze strony władz kraju pochodzenia, nie było w żaden sposób zagrożone. Ponadto, wydanie ww. decyzji nie naruszyło jego prawa do życia rodzinnego, gdyż de facto w Polsce nie prowadzi takiego życia.

Oceniając sytuację w kraju pochodzenia skarżącego organ odwoławczy odwołał się do aktualnych raportów (Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia UdsC z 27 października 2015 r.) i podkreślił, że w styczniu 2014 r. odbyły się wybory, w wyniku których zwyciężyła dotychczasowa partia rządząca, a na czele rządu stanęła po raz trzeci dotychczasowa premier. Partie opozycyjne działają legalnie, rząd nie ogranicza prawa obywateli do zrzeszania się, nie dochodzi prześladowań wyłącznie z powodów politycznych, jednak zdarzają się przypadki manipulacji rządu przekazem medialnym, ograniczania wolności słowa i działalności organizacji praw człowieka. Natomiast w poprzednim raporcie wskazano, że problemem jest przemoc na uniwersytetach, wybuchająca pomiędzy frakcjami studenckimi różnych partii. Jednakże B. nadal nie jest zaangażowany w żaden konflikt zbrojny i nie toczą się tam żadne działania o charakterze wojny domowej.

Organ II instancji wyjaśnił przy tym, iż w kontekście przesłanki udzielenia zgody na pobyt tolerowany na podstawie art. 97 ust. 1 pkt 1 u.u.c.o. uznanie, że decyzja o zobowiązaniu do powrotu może naruszać art. 2 do 7 (czy ewentualnie inne) Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmieniona następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełniona Protokołem nr 2 (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284) – dalej zwanej "Konwencją" uwarunkowane jest stwierdzeniem zindywidualizowanego skonkretyzowanego zagrożenia naruszeniem określonych praw.

W ocenie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców jedynie w przypadku stwierdzenia powszechnego stosowania przemocy, bądź innych form poważnego naruszania praw człowieka wobec ludności cywilnej w danym państwie, bez względu na cechy bądź inne czynniki wyróżniające poszczególne osoby, możliwe jest uznanie, że cudzoziemiec zobowiązany do powrotu do takiego kraju byłby narażony na naruszenie jego praw podstawowych, o których mowa w art. 97 ust. 1 pkt 1 u.u.c.o.

Zdaniem organu odwoławczego, uwzględniając okoliczności faktyczne oraz ustalenia dokonane w toku postępowania o nadanie stronie statusu uchodźcy (obecnie ochrony międzynarodowej), deklarowane przez skarżącego okoliczności wyjazdu z kraju pochodzenia nie pozwalają na uznanie, iż w przypadku jego powrotu do kraju pochodzenia faktycznie zagrożone byłyby jego prawa chronione w art. 2-7 Konwencji. Jak wynika bowiem z materiału dowodowego cudzoziemiec w kraju pochodzenia nigdy nie był aresztowany, sądzony bądź skazany wyrokiem sądu.

Podsumowując organ II instancji stwierdził, że brak jest podstaw do uznania, iż w przypadku powrotu skarżącego do kraju pochodzenia zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego lub mógłby on zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu, lub mógłby być zmuszony do pracy, lub mógłby być pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej, w rozumieniu Konwencji. W ocenie organu nie zachodzi zatem przesłanka z art. 97 ust. 1 pkt 1 u.u.c.o.

Odnosząc się do możliwości zastosowania przesłanki z art. 97 ust. 1 pkt 1a u.u.c.o., organ odwoławczy wyjaśnił, że ingerencja w prawa chronione zawarte w art. 8 Konwencji, aby mogła zostać uznana za dopuszczalną musi służyć ochronie określonych dóbr (bezpieczeństwa państwowe, bezpieczeństwo publiczne lub dobrobyt gospodarczy kraju, ochronę porządku i zapobieganie przestępstwom, ochronę zdrowia i moralności lub ochronę praw i wolności innych osób), jednak nie oznacza to, że ingerencja taka może zostać uznana za dopuszczalną wyłącznie w przypadku popełnienia jedynie ciężkich przestępstw. Podkreślił przy tym, że ingerencja w prawa chronione na mocy art. 8 Konwencji jest dopuszczalna zarówno w sytuacjach, w których cudzoziemcy dopuszczają się relatywnie ciężkich przestępstw o charakterze czysto kryminalnym, jak również naruszenia np.: przepisów regulujących wjazd i pobyt cudzoziemców. To czy ostatecznie wydanie decyzji o wydaleniu będzie uznane za zgodne z art. 8 Konwencji zależeć będzie od tego, czy naruszenia prawa, których się dopuścił cudzoziemiec i zagrożenia jakie w związku z tym stwarza pozostają w należytej proporcji do stopnia ingerencji w życie rodzinne, czy prywatne. Dopiero wówczas możliwe będzie uznanie, że wydalenie cudzoziemca jest "konieczne w demokratycznym społeczeństwie" (art. 8 ust. 2 Konwencji).

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności organ odwoławczy stwierdził, iż wydalenie skarżącego z terytorium Polski nie naruszy jego prawa do życia rodzinnego w rozumieniu przepisów powołanej Konwencji, o czym mowa w art. 97 ust. 1 pkt 1a u.u.c.o. Cudzoziemiec przebywa bowiem w Polsce sam i nie nawiązał tu żadnego życia rodzinnego, uniemożliwiającego wydanie wobec niego decyzji o wydaleniu.

Odnosząc się do odwołania, organ II instancji podkreślił, iż fakt zamiaru podjęcia studiów w Polsce nie może zostać uznany za okoliczność uniemożliwiającą wydanie wobec niego decyzji o wydaleniu z terytorium Polski. W trakcie postępowania odwoławczego, cudzoziemiec nadesłał dokumenty, dotyczące ukończenia przez niego edukacji w Bangladeszu oraz podjęcia przez niego nauki w Szkole [...] w G. Jednak powyższe okoliczności – w ocenie Szefa Urzędu – nie mogą mieć wpływu na zmianę wydanego rozstrzygnięcia. Cudzoziemiec przez cały okres pobytu w Polsce nie podjął żadnych starań o uregulowanie swojej sytuacji pobytowej. Dopiero po wszczęciu postępowania o wydalenie, bezpodstawnie ubiegał się o udzielenie mu ochrony w Polsce, co nie jest jednak równoznaczne z próbą zalegalizowania pobytu zgodnie z obowiązującymi przepisami.

W skardze złożonej na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie cudzoziemiec wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

˗ naruszenie art. 9 k.p.a. poprzez błędne i niezrozumiałe przekazywanie informacji dotyczących toczących się postępowań, w tym przekazywanie decyzji opartych na cytowaniu przepisów bez przyznania skarżącemu tłumacza lub pełnomocnika z urzędu,

˗ naruszenie art. 7 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach przez nieprzekazanie skarżącemu informacji o możliwości pouczenia go w języku ojczystym lub ograniczenie się do pouczenia w języku angielskim, które było dla niego niezrozumiałe oraz skutkowało znacznym opóźnieniem w podjęciu działań zmierzających do legalizacji pobytu na terenie Polski,

˗ naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. przez brak wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione oraz dowodów, na których się oparł, a zwłaszcza przyczyn z powodu których innym dowodom zgłaszanym przez skarżącego odmówił wiarygodności i mocy dowodowej,

˗ nieprzyznanie pełnomocnika z urzędu z uwagi na zawiłość sprawy oraz konieczności analizy wielu niezrozumiałych dla skarżącego przepisów,

˗ błąd w ustaleniach faktycznych poprzez uznanie, że skarżący może wrócić do kraju pochodzenia z uwagi na brak zagrożenia jego życia i zdrowia, w sytuacji gdy organ w rzeczywistości nie mógł zweryfikować podanych przez cudzoziemca informacji dotyczących stosowania wobec niego przemocy.

W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.) dalej "p.p.s.a.", uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej ma stwierdzić, że doszło nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Sąd dokonując kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę wydania decyzji o wydaleniu cudzoziemca z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stanowił art. 88 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2011 r. Nr 264, poz. 1573 ze zm.). Zgodnie z pkt 1 ww. przepisu, cudzoziemcowi wydaje się decyzję o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli przebywa na tym terytorium bez ważnej wizy, jeżeli jest wymagana, lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobytu na tym terytorium. Natomiast stosownie do pkt 3 ww. przepisu, cudzoziemcowi wydaje się decyzję o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli nie posiada środków finansowych niezbędnych do pokrycia kosztów pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i nie może wskazać wiarygodnych źródeł ich uzyskania.

Jednocześnie na podstawie art. 90 ust. 1 pkt 1 i 4 ww. ustawy w decyzji o wydaleniu określa się termin dobrowolnego opuszczenia przez cudzoziemca terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, który wynosi od 7 do 30 dni, z wyłączeniem przypadków, w których decyzja podlega przymusowemu wykonaniu na podstawie art. 95 oraz orzeka się o zakazie ponownego wjazdu na terytorium RP lub na terytorium RP i państw obszaru Schengen i określa okres tego zakazu. W przypadkach, o których mowa w art. 88 ust. 1 pkt 1 zakaz ponownego wjazdu określa się na okres od 6 miesięcy do 3 lat (art. 99b pkt 1).

Z unormowań tych wynika bezwzględny obowiązek wydania decyzji o wydaleniu cudzoziemca z terytorium RP przebywającego nielegalnie na tym terytorium, tj. bez wymaganych prawem zezwoleń oraz braku środków na pokrycie kosztów pobytu.

Oznacza to, że w przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w art. 88 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy o cudzoziemcach, przy jednoczesnym braku przesłanek z art. 89 ust. 1 i 2 tej ustawy, wydanie decyzji o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obligatoryjne i nie mieści się w ramach tzw. uznania administracyjnego. W konsekwencji organ nie ma wyboru co do treści rozstrzygnięcia, jeżeli ustalony stan faktyczny sprawy odpowiada treści tego przepisu, powinien orzec o wydaleniu cudzoziemca.

W ocenie Sądu, na gruncie powyższych unormowań prawnych i w świetle zgromadzonego materiału dowodowego organy administracji zasadnie przyjęły, iż skarżący przebywa na terytorium RP bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobytu na tym terytorium.

Jak ustalono w toku postępowania wyjaśniającego i co pozostawało poza zakresem kwestionowania przez skarżącego, cudzoziemiec w dacie wydania decyzji przez organ I instancji przebywał bez wymaganej wizy lub innego tytułu pobytowego, a także nie posiadał środków niezbędnych na pokrycie kosztów pobytu na terenie RP i nie potrafił wskazać wiarygodnych źródeł ich uzyskania. Wystąpienie choćby jednej z tych przesłanek uzasadnia wydalenie cudzoziemca, co w omawianej sprawie wystąpiło.

Nie mniej jednak nie w każdym wypadku organ orzeka o wydaleniu mimo, że norma art. 88 ust. 1 ustawy nie ma charakteru uznaniowego i obliguje organ do wydania rozstrzygnięcia określonej treści w sytuacji ustalenia stanu faktycznego wyczerpującego jakąkolwiek z przesłanek wymienionych w przepisie. Zasadnie w tym względzie Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców przywołał art. 89 ust. 1 ustawy przewidujący cztery niezależne podstawy uniemożliwiające wydanie decyzji o wydaleniu, a następnie zasadnie doszedł do wniosku, że przesłanki te nie mają miejsca w ustalonym stanie faktycznym sprawy. Uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia w tym zakresie w pełni wyczerpuje dyspozycję art. 107 § 3 k.p.a.

Organ prawidłowo wskazał na fakt, że skarżący ubiegał się o udzielenie ochrony międzynarodowej. W trakcie postępowania toczącego się w tym przedmiocie, zakończonego wydaniem w dniu [...] listopada 2014 r. decyzji przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, którą odmówiono mu nadania statusu uchodźcy, udzielenia ochrony uzupełniającej oraz stwierdzono brak podstaw do udzielenia zgody na pobyt tolerowany na podstawie obowiązujących wówczas przepisów art. 97 ust. 1 pkt 1 i 1a ustawy z 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Decyzja ta ma walor ostateczności, a zatem jest wiążąca w tym zakresie. Organ w niniejszej sprawie zapoznał się z ustaleniami ww. decyzji w zakresie przesłanek mających uzasadniać zgodę na pobyt tolerowany. Ponadto wskazał, że w niniejszym postępowaniu, podobnie jak w postępowaniu zakończonym decyzją z [...] listopada 2014 r., skarżący powołał się na sytuację w kraju pochodzenia i podniósł, że jego życie jest tam zagrożone. Organ w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, w tym aktualne raporty Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia UdsC z 27 października 2015 r. uznał, że w sprawie nie zachodzi przesłanka z art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, gdyż w kraju pochodzenia skarżącego nie można stwierdzić powszechnego stosowania przemocy bądź innych form poważnego naruszania praw człowieka wobec ludności cywilnej. Brak jest podstaw do stwierdzenia, że w przypadku powrotu skarżącego do kraju pochodzenia zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.

W ocenie Sądu, organ prawidłowo również przyjął, że wydalenie skarżącego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie naruszy art. 97 ust. 1 pkt 1a ustawy z 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, skoro skarżący przebywa w Polsce sam, nie matu żadnej rodziny.

Z tych względów, oceniając zaskarżoną decyzję w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, po rozważeniu podniesionych przez skarżącego zarzutów, Sąd uznał, że nie dają one podstaw do postawienia organom orzekającym w niniejszej sprawie zarzutu naruszenia prawa i podważenia legalności zapadłych w sprawie decyzji, bowiem w rozpoznawanej sprawie, organy wydając decyzje o wydaleniu cudzoziemca z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w sposób wyczerpujący zebrały i dokonały prawidłowej oceny całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a ustalone okoliczności faktyczne sprawy znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach administracyjnych sprawy.

W ocenie Sądu, zarzuty naruszenia procedury administracyjnej należy uznać za niezasadne. Przede wszystkim należy wskazać, że skuteczność podniesienia tego rodzaju zarzutów uzależniona jest od spełnienia przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 1 lit "c" p.p.s.a., a zatem istotnego wpływu na wynik sprawy. Nie wystarczy zatem podnieść zarzutów naruszenia przepisów postępowania, ale należy wykazać, że naruszenie przepisów postępowania miało istotny wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd w rozpoznawanej sprawie takiego wpływu nie dostrzegł.

Organ w uzasadnieniu decyzji wskazał powołując się na treść art. 513 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, która weszła w życie 1 maja 2014 r., że do postępowań administracyjnych, których nie zakończono do dnia wejścia w życie tej ustawy decyzją ostateczną, a które zostały wszczęte przed tym dniem na podstawie ustawy, o której mowa w art. 521 (tj. ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach), stosuje się przepisy dotychczasowe. Zatem w przedmiotowym postępowaniu, wbrew zarzutowi skargi, organ nie stosował przepisu art. 7 ust. 1ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach. Natomiast zastosowanie miał przepis art. 10 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach, który stanowi o konieczności pouczania cudzoziemca w języku dla niego zrozumiałym o zasadach i trybie postępowania oraz o przysługujących mu prawach i ciążących na nim obowiązkach. Organ z obowiązku tego wywiązał się doręczając skarżącemu w dniu 11 września 2013 r. stosowną informację w języku angielskim, który to język jak wynika z akt administracyjnych był dla niego językiem zrozumiałym. Należy również wskazać, iż postępowanie administracyjne jest prowadzone co do zasady w języku polskim, co wynika z art. 4 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. z 2011 r. Nr 43, poz. 224 z późn. zm.). Oczywiście strona ma prawo korzystania z usług tłumacza, którego udział został jak wynika z akt sprawy zapewniony skarżącemu w trakcie przesłuchania w dniu 4 września 2013 r. w Placówce Straży Granicznej w K.

Przepis art. 93a ust. 1 i 2 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach stanowił, że

1. organ, który wydał decyzję o wydaleniu, na wniosek cudzoziemca, dokonuje, w języku zrozumiałym dla cudzoziemca, pisemnego tłumaczenia podstawy prawnej decyzji, rozstrzygnięcia oraz pouczenia, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie,

2. organ odwoławczy prowadzący postępowanie w sprawie wydania decyzji o wydaleniu zapewnia cudzoziemcowi, który nie włada w wystarczającym stopniu językiem polskim, możliwość korzystania z pomocy tłumacza.

Przepis ten nakładał na organ obowiązek zapewnienia cudzoziemcowi, wobec którego wydana została decyzja o wydaleniu, jasnego, zrozumiałego przekładu decyzji oraz jej podstawy prawnej oraz pouczenia co do sposobu wniesienia odwołania, jednakże wymagany był tutaj wniosek cudzoziemca. W przedmiotowej sprawie skarżący takiego wniosku nie złożył, ale jednocześnie należy wskazać, że uprawnienia skarżącego nie zostały naruszone, gdyż wniósł on w terminie odwołanie od decyzji organu I instancji. Natomiast w sytuacji określonej w ust. 2 art. 93a organ odwoławczy miał obowiązek umożliwienia cudzoziemcowi skorzystania z pomocy tłumacza. W ocenie Sądu, w sytuacji działania skarżącego w toku postępowania odwoławczego przez pełnomocnika, obowiązek ten nie ciążył na organie odwoławczym.

Postępowanie w przedmiotowej sprawie prowadzone było w oparciu o przepisy ustawy z 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach oraz przepisy Kodeksu postepowania administracyjnego. Przepisy tych ustaw, w tym również przepis art. 9 k.p.a., nie przewidują obowiązku organu prowadzącego postępowanie administracyjne w przedmiocie wydalenia cudzoziemca z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej powołania dla cudzoziemca pełnomocnika z urzędu.

Wobec powyższego, Sąd nie znalazł podstaw do uznania zasadności zarzutów skargi i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami i administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.