Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 292/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2018-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 83 ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 142
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Stanisław Śliwa Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka WSA Maciej Kobak /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 maja 2018 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. Oddział Zakład Gazowniczy w [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew -skargę oddala-


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi A. Sp. z o.o. Oddziału [...] w [...] (dalej w skrócie: "Spółka") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej w skrócie: "SKO") z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji Wójta Gminy [...] (dalej w skrócie: "organ I instancji") z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew.

Kwestionowana decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.

Wnioskiem z dnia 15 marca 2017 r. Spółka zwróciła się do organu I instancji o wydanie zezwolenia na usunięcie siedmiu lip o obwodzie pni mierzonych na wysokości 130 cm wynoszących: 138 cm, 108 cm, 166 cm, 148 cm, 126 cm, 132 cm, 132 cm oraz jednego jesiona o obwodzie pnia 47 cm, rosnących na działce nr 958, położonej w miejscowości W. gm. [...].

W uzasadnieniu wniosku Spółka wskazała, że w miesiącu lutym 2017 r. na terenie gminy [...] miały miejsce silne wichury, które spowodowały powalenie drzew na działce nr 958 i uszkodzenie urządzeń stacji gazowej wysokiego ciśnienia oraz elementów zespołów zaporowo-upustowych. Mogło to skutkować rozszczelnieniem sieci gazowej i spowodować zagrożenie bezpieczeństwa publicznego. W związku z powyższym, aby zapobiec w przyszłości takim zdarzeniom, Spółka zawnioskowała o wydanie zezwolenia na usunięcie w/w drzew.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] organ I instancji zezwolił Spółce na usunięcie trzech drzew t. j. jesiona wyniosłego o obwodzie pnia 44 cm oraz lip drobnolistnych o obwodzie pni: 132 cm i 132 cm (pkt 1 decyzji), w terminie do dnia 31 grudnia 2017 r. (pkt 2 decyzji), oraz odmówił wydania zezwolenia na usunięcie 5 sztuk lip drobnolistnych (pkt 3 decyzji).

Po rozpoznaniu odwołania Spółki od powyższej decyzji, SKO decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, z uwagi na brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W szczególności SKO wskazało, że ustalenia co do stanu drzew poczynione zostały na podstawie oględzin dokonanych przez pracownika urzędu, zaś z akt sprawy nie wynikało, aby pracownik ten posiadał wiedzę specjalistyczną w tym zakresie.

Decyzją z dnia [...] października 2017 r. nr [...] organ I instancji działając na podstawie art. 83 ust. 1, art. 83a ust. 1, art. 83c, art. 83d, art. 86 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 2134) art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257), a także art. 16 ustawy dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935):

1) zezwolił A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na usunięcie z działki nr 958, położonej w miejscowości W., gmina [...] następujących drzew:

- jesion wyniosły - 1 szt. o obwodzie pnia mierzonego na wysokości 130 cm wynoszącego 47 cm,

- lipa drobnolistna - 3 szt. o obwodzie pni mierzonych na wysokości 130 cm, wynoszących: 154 cm, 127 cm, 127 cm.

2) ustalił termin usunięcia — do dnia 30 czerwca 2018 r.,

3) uzależnił zgodę na usuniecie drzew, o której mowa w pkt 1 decyzji od dokonania nasadzeń zastępczych w postaci 4 szt. klonu zwyczajnego (odmiana kulista) o obwodzie pnia drzew mierzonym na wysokości 100 cm wynoszącym 10-12 cm, zaznaczając, że nasadzenia należy dokonać na działce nr ew. 958 położonej w miejscowości W. w terminie do dnia 31 grudnia 2018 r. a wnioskodawca zobowiązany jest do złożenia informacji o dokonanych nasadzeniach w terminie do dnia 31 stycznia 2019 r.

4) odmówił A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] wydania zezwolenia na usunięcie z działki nr ewid. 958, położonej w miejscowości W., gmina [...] następujących drzew: lipa drobnolistna - 4 sztuki o obwodzie pni mierzonych na wysokości 130 cm i wynoszących: 134 cm, 107 cm, 141 cm, 125 cm.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, że w toku postepowania dopuszczony został dowód z opinii biegłego z zakresu dendrologii celem sporządzenia analizy dendrologicznej stanu zdrowotnego drzew na działce nr 958 we W.

Biegły sporządzając opinię poddał wszystkie drzewa objęte wnioskiem analizie pod kątem stanu zdrowotnego tak morfologicznego, jak i biologicznego t. j. ocenił statykę drzew, mechaniczne i biologiczne osłabienia, choroby, lokalizację, ewentualne zagrożenia.

Następnie biegły w opinii stwierdził, że w odniesieniu do drzew: lipy drobnolistnej o obwodzie pnia 134 cm (oznaczonej nr 1), lipy drobnolistnej o obwodzie pnia 107 cm (oznaczonej nr 2), lipy drobnolistnej o obwodzie pnia 154 cm (oznaczonej nr 3), lipy drobnolistnej o obwodzie pnia 141 cm (oznaczonej nr 4), lipy drobnolistnej o obwodzie pnia 125 cm (oznaczonej nr 5), jesionu wyniosłego o obwodzie pnia 47 cm (oznaczonego nr 6) — należy wykonać zalecone cięcia pielęgnacyjne, prace pielęgnacyjne i ewentualne cięcia. Natomiast ocenę ryzyka upadku w/w drzew biegły ocenił w skali 12 - punktowej na 4 — 5 punktów. W odniesieniu do drzew: lipy drobnolistnej o obwodzie pnia 127 cm (oznaczonej nr 7) oraz lipy drobnolistnej o obwodzie pnia 127 cm (oznaczonej nr 8) biegły zalecił ich usunięcie, natomiast ocenę ryzyka upadku w/w drzew biegły ocenił w skali 12 - punktowej na 7 punktów.

W piśmie z dnia 12 września 2017 r. biegły odniósł się do wszystkich podniesionych przez pełnomocnika Spółki zarzutów do opinii, podtrzymując ją w całości.

Następnie organ I instancji dokonał analizy przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (dalej w skrócie: "u.o.p.") dotyczących warunków, jakie muszą zostać spełnione, aby właściwy organ wydał zezwolenie na usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości.

Przenosząc te rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy organ I instancji stwierdził, że drzewo gatunku jesion o obwodzie pnia 47 cm jest młodym drzewem, pochylonym od pionu, jego wartość przyrodnicza oraz usytuowanie tego drzewa stanowi wystarczający powód do wydania zgody na usunięcie tego drzewa. W odniesieniu natomiast do drzew lipy drobnolistnej o obwodzie pnia 127 cm (oznaczonej nr 7) oraz lipy drobnolistnej o obwodzie pnia 127 cm (oznaczonej nr 8), biegły w swojej opinii zalecił ich usunięcie, stwierdzając jednocześnie, że nieskuteczne będzie przeprowadzenie cięć pielęgnacyjnych, albowiem nadal stwarzać będą niebezpieczeństwo. Również w toku oględzin w dniu 8 sierpnia 2017 r. stwierdzono, że drzewa te, z uwagi na ich nachylenie w kierunku stacji gazowej oraz urządzeń zaporowo — upustowych, a także liczne ubytki, stwarzają zagrożenie. Tym samym w stosunku do tych drzew zasadne jest wydania zezwolenia na ich usunięcie. Ponadto organ I instancji stwierdził, że również w odniesieniu do lipy drobnolistnej o obwodzie pnia 154 cm (oznaczonej nr 3) zasadnym jest wydanie zezwolenia na jej usunięcie. Wprawdzie biegły w odniesieniu do tego drzewa wskazał zalecenia prac pielęgnacyjnych, to jednak drzewo to rośnie w strefie ochronnej gazociągu wyznaczonej przepisami rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie.

Jednocześnie organ zobowiązał wnioskodawcę do wykonania nasadzeń zastępczych w liczbie 4 sztuk klonu zwyczajnego odmiana kulista w terminie do 31 grudnia 2018 r. na działce nr ew. 954 położonej w miejscowości W.

Natomiast w odniesieniu do drzew lip drobnolistnych o obwodach pni wynoszących: 134 cm (drzewo oznaczone nr 1), 107 cm (drzewo oznaczone nr 2), 141 cm (drzewo oznaczone nr 4) , 125 cm (drzewo oznaczone nr 5) organ I instancji uznał, że w/w drzewa są zdrowe i w celu zminimalizowania ryzyka ich wywrócenia się, należy wykonać zabiegi specjalistyczne - odpowiednie cięcie i wiązania w koronie. Poprawne wykonanie zabiegów wskazanych w opinii nie tylko zminimalizuje ryzyko przewrócenia się drzew, lecz sprawi że nawet w przypadku hipotetycznego przewrócenia się drzew pod naporem huraganu nie zniszczą one infrastruktury gazowej. Zdaniem organu I instancji, nie zachodzi przypadek szczególny pozwalający odstąpić od zasady nakazującej chronić drzewa przed wycięciem.

Organ I instancji wskazał również, że drzewa te rosną na działce, która przylega bezpośrednio do terenów rekreacyjnych wsi W. przez to mają nieocenioną wartość przyrodniczą. Rekompensata za ich usunięcie poprzez dokonanie nasadzeń zastępczych, a więc działań minimalizujących straty w drzewostanie, nie spowoduje należytego zachowania równowagi w przyrodzie. Wyjaśnił też, że rozważając interesy Spółki oraz przepisy dotyczące ochrony przyrody wyraził zgodę na usuniecie 4 drzew najbardziej zagrożonych wywróceniem, natomiast w odniesieniu do pozostałych 4 drzew stwierdził, że zasadne jest przeprowadzenie zabiegów specjalistycznych, których wykonanie zabezpieczy infrastrukturę gazową z jednoczesnym pozostawieniem drzew na przedmiotowej działce.

Organ I instancji wskazał ponadto, że w koronach nie stwierdzono ptasich gniazd jak również występowania chronionych gatunków zwierząt, roślin i grzybów. Wskazał również, że zgodnie z art. 86 ust. 1 pkt 4 u.o.p., nie nalicza się opłat za usunięcie drzew, które zagrażają bezpieczeństwu ludzi lub mienia w istniejących obiektach budowlanych lub funkcjonowaniu urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 k.c.

Po rozpatrzeniu odwołania Spółki od powyższej decyzji, SKO decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] utrzymało ją w mocy.

W uzasadnieniu decyzji SKO wskazało, że organ I instancji dokonał wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, które zawarte zostało w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Przedstawione przesłanki, którymi kierował się organ I instancji udzielając zezwolenia na usunięcie części drzew oraz odmawiając zezwolenia na usunięcie pozostałych drzew nie budzą zastrzeżeń Kolegium i nie noszą znamion dowolności.

Odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów SKO stwierdziło, iż nie zasługują one na uwzględnienie. SKO podkreśliło, że stan zdrowotny drzew określony został przez biegłego z zakresu dendrologii, a więc przez osobę posiadającą wiedzę specjalistyczną w tym zakresie, brak jest więc podstaw do kwestionowania określonego w opinii stanu zdrowotnego drzew. SKO nie zgodziło się również z zarzutem, iż w przypadku wykonania zalecanych przez biegłego zabiegów może dojść do ogłowienia, czy też uszkodzenia drzew, a w wyniku mocnego cięcia, ich wartość przyrodnicza będzie niewielka, bowiem nie będą tłumiły hałasu, czy zatrzymywały kurzu. SKO wskazało, że biegły odnosząc się do wniesionych uwag do opinii, w piśmie z dnia 12 września 2017r. wyjaśnił, iż poprzez wykonanie zabiegów cięcia i wiązania, zostanie poprawiona statyka oraz nadany naturalny kształt korony. Biegły wyjaśnił również, iż zalecone skrócenie drzew do wysokości ok. 8 metrów sprawi, że nawet w przypadku hipotetycznego wywrócenia drzew pod naporem huraganu, nie zniszczy ono infrastruktury gazowej.

W ustawowym terminie Spółka wniosła skargę na powyższą decyzję SKO w części dotyczącej odmowy wydania zezwolenia na usunięcie 4 sztuk drzew: lip drobnolistnych o obwodach pni mierzonych na wysokości 130 cm i wynoszących 134 cm, 107 cm, 141 cm i 125 cm, wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Ponadto wniosła o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1) naruszenie art. 87a ust. 2 w zw. z art. 87a ust. 4 i 5 u.o.p. poprzez niedopuszczalne zaniechanie uznania, iż wykonanie przycinki drzew wskazanej w opinii biegłego A. Z. doprowadzi do ogłowienia drzew, a nawet ich uszkodzenia;

2) naruszenie art. 83c ust. 4 u.o.p. poprzez nieuprawnione przyjęcie, iż w odniesieniu do drzew - co do których odmówiono zgody na ich wycinkę - nasadzenia zastępcze nie zapewnią zachowania równowagi w przyrodzie;

3) pobieżne i powierzchowne zbadanie okoliczności faktycznych i nie rozpoznanie istoty sprawy wyrażające się w bezpodstawnym przyjęciu, że drzewa, wobec których nie wydano zezwolenia na usunięcie są w dobrym stanie zdrowotnym a dokonanie ich przycinki wyeliminuje zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi i mienia, podczas gdy stan zdrowotny drzew został zbadany jedynie przy użyciu metody wizualnej z pominięciem zastosowania specjalistycznych urządzeń: rezystografu lub tomografu komputerowego oraz przy braku wskazania, czy w ramach oceny stanu pni drzew dokonano ich osłuchania a w czynności tej użyto chociażby młotka;

4) nie dokonanie analizy możliwości sprowadzenia zagrożenia dla bezpieczeństwa osób i mienia przez obecność drzew nr 1, 2, 4 i 5 na działce nr 958 w otoczeniu stacji gazowej wysokiego ciśnienia poprzez fragmentaryczne (a więc nie dostatecznie wnikliwie) rozpatrzenie okoliczności faktycznych i bezzasadnie skupienie się jedynie na stanie zdrowotnym drzewostanu objętego wnioskiem o usunięcie, z całkowitym pominięciem ewentualnego zagrożenia dla ludzi i mienia jakie powodują rosnące w otoczeniu stacji gazowej drzewa;

5) naruszenie prawa procesowego, mające wpływ na wynik sprawy, a zwłaszcza:

- art 7, art. 77 § 1, art. 84 w zw. z art. 136 k.p.a. poprzez nie dokonanie pełnego ustalenia zaistniałego w przedmiotowej sprawie stanu faktycznego, w szczególności poprzez zaniechanie wszechstronnej analizy całokształtu materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie oraz uznanie, iż opinia wydana przez biegłego A. Z. stanowi wystarczającą podstawę do stwierdzenia, iż drzewa nr 1, 2, 4 i 5 są zdrowe – podczas gdy wnioskodawca złożył zarzuty do tej opinii dotyczące w szczególności sposobu oceny stanu tych drzew i nie użycia do tej oceny specjalistycznego sprzętu oraz wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii dendrologa - biegłego sądowego,

- art. 80 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez przyjęcie na podstawie zebranego materiału dowodowego, iż stan zdrowotny drzew nr 1, 2, 4 i 5 oraz dokonanie odpowiedniej ich przycinki nie będzie zagrażało bezpieczeństwu ludzi i mienia podczas gdy całokształt materiału dowodowego potwierdza zasadność usunięcia drzew z powodu zagrożenia bezpieczeństwa publicznego,

- art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez brak należytego uzasadnienia faktycznego oraz prawnego dla dokonanego rozstrzygnięcia co w całości doprowadziło do nieuzasadnionego utrzymania decyzji pierwszo-instancyjnej w mocy chociaż istniały warunki do jej uchylenia (art. 138 § 1 pkt 1 i 2 oraz § 2 k.p.a.).

W uzasadnieniu skargi Spółka zarzuciła, że organ I instancji przemilczał i nie podjął dyskusji z zarzutami, iż przy ustalaniu stanu zdrowotnego drzew nie wzięto pod uwagę okoliczności związanych z ich asymetrycznością oraz istnieniem na drzewach śladów po cięciach z lat poprzednich (drzewo nr 1 - o obwodzie 134, drzewo nr 5 - o obwodzie 125), ubytków kominowych (drzewo nr 1 i 5), dziupli (drzewo nr 2 - o obwodzie 107), ran otwartych (drzewo nr 4 - o obwodzie 141). Są to okoliczności przy których wiedza powszechna wystarcza by stwierdzić, że takie uszkodzenia powodują osłabienie żywotności drzew. W otwory i ubytki wnika bowiem woda powodując rozsadzanie tych części pnia podczas mrozów. Tą drogą przenikają także patogeny, które wpływają na stan drzew. Spółka wskazała przy tym, że już w odwołaniu wskazywano, że przy wydaniu dotychczasowej opinii nie został wykorzystany specjalistyczny sprzęt służący do oceny stanu drzew, tj. rezystograf lub tomograf komputerowy. Sprzęt taki pozwala na uzyskanie wiarygodnej oceny stanu drzew i to zarówno o obwodzie mniejszym lub większym niż 150 cm. Biegły natomiast wydał opinię opierając się jedynie na ocenie wizualnej tych drzew. Przy czym nie wskazał nawet, czy do badania został użyty chociażby młotek, który pozwoliłby na ustalenie, czy drzewa nie są puste w środku, wypróchniałe.

Zdaniem Spółki, okoliczności te potwierdzają zarzuty o niekompletności materiału dowodowego a zarazem uzasadniają przeprowadzenie dowodu z opinii innego biegłego, który byłby wpisany na listę biegłych sądowych. Opinia w niniejszej sprawie została bowiem wydana przez biegłego będącego architektem krajobrazu posiadającego uprawnienia do projektowania i nadzoru zabytkowych terenów zieleni, który jednak nie jest wpisany na listę biegłych sądowych. Wniosek Spółki o powołanie innego biegłego został złożony w odwołaniu z dnia 20 października 2017 r., zaś z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, iż został przez SKO rozpoznany.

Spółka wskazała również, że korony tych drzew już wcześniej zostały przycięte, a więc w przypadku wykonania zabiegów zasugerowanych w decyzji może dojść do ogłowienia, czy nawet uszkodzenia drzew. Co więcej, znaczne zmniejszenie korony drzewa będzie również wpływało negatywnie na stan drzewa. Po ścięciu grubych konarów drzewa są bowiem narażone na czynniki chorobotwórcze, głównie grzyby. W następstwie ich wykonania może więc dojść do osłabienia żywotności drzew czy obumarcia. Z taką możliwością liczy się nawet sam biegły wskazując na konieczność dokonania w okresie 2 lat wizualnej oceny ich bezpieczeństwa. Tym samym, w ocenie Spółki, celowość przeprowadzenia takich zabiegów jest wątpliwa, zwłaszcza w sytuacji, gdy drzewa te rosną na skrajni więc istnieje większe ryzyko ich powalenia czy połamania.

Ponadto SKO pominęło w swej decyzji okoliczności związane z zobowiązaniem się Spółki do dokonania nasadzeń zastępczych w miejsce wyciętych drzew. Dzięki dokonaniu takich nasadzeń nie doszłoby do zmniejszenia liczby drzew rosnących na działce nr 958 we W. Natomiast dokonanie tych nasadzeń w miejscu nie stanowiącym zagrożenia dla infrastruktury gazowej pozwoliłoby na uniknięcie zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi albo wartości materialnych.

Odnosząc się do stwierdzenia, że interes publiczny wyprzedza interes prywatny szczególnie gdy ustawa wyznacza - jako cel regulacji - "ochronę", Spółka wskazała, że katalog i kolejność wartości prawne chronionych określa Konstytucja. W art. 31 ust. 3 szereguje ona w sposób następujący "bezpieczeństwo lub porządek publiczny, ochrona środowiska, zdrowie i moralność publiczna, wolności i prawa innych osób". Przy analizie sprawy zabrakło więc rozważenia, czy ochrona bezpieczeństwa publicznego nie wyprzedza w tym wypadku wymogu ochrony środowiska, a okoliczność ta była istotna gdyż mogła przesądzić o uwzględnieniu wniosku w całości.

W odpowiedzi na skargę, SKO podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu w oparciu o art. 151 P.p.s.a.

Wstępnie wyeksponowania wymaga fakt, że strona skarżąca zakwestionowała skarżoną decyzję jedynie w części, w jakiej odmawia ona wydania zezwolenia na usunięcie drzew znajdujących się na działce nr 958. W pozostałym zakresie, odnoszącym się do wydania zezwolenia na usunięcie 4 drzew i uzależnienia tej czynności od dokonania nasadzeń zastępczych, strona skarżąca decyzji SKO nie podważała.

Podstawą materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji, wyznaczającą jednocześnie zakres istotnych ustaleń faktycznych stanowił art. 83 ust. 1 pkt 1 u.o.p. Odnotować bowiem należy, że strona skarżąca złożyła wniosek o wydanie zezwolenia, jako właściciel działki nr 958 w m. W., na której znajdują się drzewa stwarzające zagrożenie dla sieci gazowej – poszczególnych elementów jej infrastruktury - znajdującej się również na tej nieruchomości.

Wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa w oparciu o art. 83 ust. 1 u.o.p. opiera się o uznanie administracyjne, w ramach którego organ konfrontuje interes publiczny wartościujący drzewo, jako element przyrody, który należy zachować i chronić, z innymi interesami, tak partykularnymi, jaki i publicznymi, tyle że zawsze o odmiennej charakterystyce. Uwzględnienie wniosku o wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy interes publiczny, reprezentowany przez wartość przyrodniczą drzewa, będzie kolidował z realizacją innego interesu, którego aksjologiczny ładunek jest wyższy. Rolą organu prowadzącego postępowanie w przedmiocie wydania zezwolenia na usunięcie drzewa jest ów konflikt rozstrzygnąć i przesądzić, czy podana we wniosku przyczyna usunięcia drzewa jest niezbędna do urzeczywistnienia interesu reprezentującego wartość zasługującą na większą ochronę z uwagi na jej aksjologiczne usytuowanie w hierarchii niż to drzewo. Wydając rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, w zakresie którego dotyczy skarga, organ zweryfikował tę kwestię negatywnie, a w ocenie Sądu ocena ta jest prawidłowa.

Podaną we wniosku przyczyną uzasadniającą usunięcie drzew z działki nr 958 było zagrożenie dla znajdującej się na terenie tej nieruchomości sieci gazowej: możliwość uszkodzenia urządzań stacji gazowej wysokiego ciśnienia oraz elementów zespołu zaporowo-upustowych. Skarżąca wskazywała, że w przeszłości miały miejsce zdarzenia zagrażające owej infrastrukturze, a powodowane przez rosnące wokół niej drzewa; w następstwie silnych wichur drzewa zostały powalone na teren stacji. Podane okoliczności nie były kwestionowane, organy nie podważały tak samych – generujących w przeszłości niebezpieczeństwo – zdarzeń, jak

i występującego aktualnie zagrożenia, które mogło się urealnić w razie gwałtownych zjawisk meteorologicznych. Zasadniczą podstawą nieuwzględnienia wniosku

o zezwolenie na usunięcie drzew w kwestionowanym skargą zakresie, było ustalenie, że generowane przez te drzewa zagrożenie można usunąć w inny sposób: poprzez wykonanie zabiegów specjalistycznych – przycięcia i wiązań.

Ustalenia te zostały poczynione w oparciu o opinię dendrologiczną biegłego. W ocenie Sądu ustalenia, na podstawie których wydano opinię oraz wnioski przedstawione przez biegłego, tak w samej opinii, jak i w jej uzupełnieniu

w odpowiedzi na zarzuty, cechuje spójność, logika oraz operatywność narracji, pozwalająca na analizę toku rozumowania.

Biegły jednoznacznie wskazał, że większość drzew ma zachwianą statykę, głównie korony, oraz że na niektórych pniach znajdują się ubytki kominowe zamknięte. Drzewa znajdują się w odległości 1-1,5 m od ogrodzenia terenu, na którym znajdują się elementy instalacji przesyłowej gazu i 5,5 do 10 m od samej instalacji. Wysokość drzew wynosi od 7 do 15 m. Biegły wyraźnie stwierdza, że zinwentaryzowany stan drzew wskazuje na możliwość zagrożenia infrastruktury gazowej w razie gwałtownych zjawisk atmosferycznych. Biegły przyjął, że celem usunięcia owego zagrożenia należy: 1) usunąć najbardziej wysunięte części korony celem odciążenia okazów i przywrócenia prawidłowej statyki; 2) usnąć posusz, by zminimalizować ryzyko spadania uschniętych konarów; 3) wykonać cięcia i wiązania elastyczne oraz usunąć ubytki. Biegły zalecił obniżenie koron do wysokości 8 m, co spowoduje, iż "drzewa nie będą podatne na działanie wiatru, a hipotetyczne przewrócenie się drzewa w stronę infrastruktury nie zaszkodzi tejże, ponieważ nie jest w zasięgu tak skróconego drzewa." Następnie biegły w sposób bardzo szczegółowy i zdetalizowany opisuje każde z drzew, co do którego odmówiono usunięcia – drzewa oznaczone na szkicu inwentaryzacji terenu, stanowiącym załącznik do opinii, numerami 1, 2, 4, 5. Odnosi się do stanu i kondycji drzew, otoczenia, warunków siedliskowych, wad budowy, sumarycznej oceny ryzyka.

W oparciu o zgromadzone dane biegły sformułował zalecenia, które w jego ocenie usuną zagrożenie infrastruktury gazowej. W żadnym z elementów opinii Sąd nie znajduje nieścisłości, które podważałyby jej wiarygodność. Biegły odnosząc się do zarzutów podniesionych przez stronę skarżącą wyjaśnił, dlaczego uznał za wystarczającą metodę badania wizualnego, wskazując na niewiarygodność wyników badania tomografem i rezystografem przy zbyt małych obwodach drzew. Biegły wyjaśnił, jaki charakter i skutek mają wiązania specjalistyczne oraz zalecane cięcia. Wskazał, iż poprawią one statykę i usunął zagrożenie powalenia przez wiatr, przy czym nawet, gdyby do takiego powalenia doszło, wysokość drzew po zalecanych zabiegach, będzie zbyt mała, aby uderzyły w elementy sieci. Formułując wnioski ogólne wobec opinii biegłego należy pamiętać, że zawiera ona informacje specjalistyczne, których podważenie możliwe jest jedynie wówczas, gdy będą one oparte na wadliwych ustaleniach lub wnioskowanych. Podważanie ustaleń biegłego poprzez polemikę z jego ocenami, bez wykazania błędu w ustaleniach lub błędu

w logice rozumowania nie może być skuteczne, a do tego sprowadzają się podnoszone przez stronę skarżącą zarzuty.

Biegły wypowiedział się w kwestii tzw. "ogłowienia" drzew, zakazanego treścią art. 87a ust. 2 u.o.p., podając, iż w sprawie zachodzi podstawa do wyłączenia zakazu prowadzenia takich prac, przewidziana treścią w pkt 3 tego przepisu - wykonanie specjalistycznego zabiegu w celu przywróceniu statyki drzewa; za zabiegi specjalistyczne uznać trzeba wiązania oraz cięcia, które – jak jednoznacznie wskazuje biegły – należy przeprowadzić między innymi celem przywrócenia statyki drzew.

Kwestia nasadzeń zastępczych – art. 83c ust. 4 u.o.p. - nie może być rozważania, jako alternatywna argumentacja uzasadniająca usunięcie drzewa. Jeżeli nie ma podstaw do usunięcia drzewa, albowiem konflikt, jaki ono wywołuje z innymi wartościami można zneutralizować w inny sposób, rozważanie nasadzeń zastępczych staje się bezprzedmiotowe; organ bierze tę kwestię pod uwagę jedynie wówczas, gdy już zdecydował, że drzewo zostanie usunięte, a do oceny pozostaje, czy zrekompensować powstały w ten sposób ubytek poprzez nowe nasadzenia.

Sąd nie zgadza się z tezą, że nie wzięto pod uwagę asymetryczności drzew, śladów po cięciach, ubytków kominowych, dziupli, czy ran otwartych. Biegły odnosząc się do przedmiotowych zagadnień wyjaśnił, że nie są to ubytki na tyle poważne, by uzasadniały wycięcie drzew. W ich wyniku drzewa są osłabione jedynie nieznacznie, a zalecone zabiegi specjalistyczne przywrócą drzewom właściwą kondycję. Wyjaśniono, że ubytki kominowe spowodowała niewłaściwa pielęgnacja. Biegły jednocześnie zalecił, by sprawdzać stan drzew co 2 lata, aby stwierdzić czy

i jak postępuje rozwój ubytków i jak rozrastają się korony.

W ocenie Sądu całość powyższego składania do wniosku, że organy w sposób prawidłowy zebrały materiał dowodowy w sprawie, poddały go rzetelnej i poprawnej ocenie, a końcowo wyciągnęły wnioski normatywne znajdujące uzasadnienie w treści art. 83 ust. 1 u.o.p.

W sprawie nie ma wątpliwości, że wykonanie zabiegów specjalistycznych zaleconych przez biegłego usunie wszelkie zagrożenie, tak dla samej infrastruktury gazowej, jak i dla ludzi oraz innego mienia.

Z tych względów Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a.