Wyrok NSA, sygn. akt I SA 178/83
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1983-06-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 621  Sprawy mieszkaniowe, w tym dodatki mieszkaniowe
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 107, art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: 1. Artykuł 107 Kpa zalicza do części składowych decyzji administracyjnej m.in. uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie stanowi zatem integralną część decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część decyzji.

2. Decyzja stwierdzająca nieważność innej decyzji z powodu braku podstawy prawnej do jej wydania nie może w uzasadnieniu zawierać treści wskazującej, jakie powinno być przyszłe załatwienie sprawy przez organ niższego stopnia.

3. Uzasadnienie decyzji organu nadzoru, przesądzające o treści przyszłego załatwienia sprawy przez organ niższego stopnia, może być przedmiotem skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

TEZY

1. Artykuł 107 Kpa zalicza do części składowych decyzji administracyjnej m.in. uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie stanowi zatem integralną część decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część decyzji.

2. Decyzja stwierdzająca nieważność innej decyzji z powodu braku podstawy prawnej do jej wydania nie może w uzasadnieniu zawierać treści wskazującej, jakie powinno być przyszłe załatwienie sprawy przez organ niższego stopnia.

3. Uzasadnienie decyzji organu nadzoru, przesądzające o treści przyszłego załatwienia sprawy przez organ niższego stopnia, może być przedmiotem skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Marii M. na decyzję Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 15 października 1982 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy i Naczelnika Miasta i Gminy w G. M. i na podstawie art. 207 par. 2 pkt 3 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję, a także - zgodnie z art. 208 Kpa - zasądził od Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska kwotę złotych sześćset tytułem zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącej.


UZASADNIENIE

Decyzją Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 15 października 1982 r. uchylono decyzję Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 25 czerwca 1982 r., w której organ ten orzekł o uchyleniu w trybie art. 145 i art. 151 par. 1 Kpa własnej decyzji z dnia 3 lipca 1981 r., dotyczącej utrzymania w mocy decyzji Naczelnika Miasta i Gminy G. M. z dnia 14 maja 1981 r. w sprawie odmowy wyłączenia spod przepisów o szczególnym trybie najmu budynku nr 1 przy ul. O. w G. M., stanowiącego własność Marii R. Ponadto na podstawie art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa Minister stwierdził nieważność decyzji Prezydenta z dnia 3 lipca 1981 r. oraz decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w G. M. z dnia 14 maja 1981 r.

W uzasadnieniu powyższej decyzji Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska stwierdzono, że stosowanie lub niestosowanie do pewnej kategorii domów i lokali przepisów prawa lokalowego lub przepisów dotyczących szczególnego trybu najmu wynika z samego prawa zależnie od stanu faktycznego i brak jest podstaw do rozstrzygania tych kwestii w formie decyzji. Jednocześnie wskazano, że budynek stanowiący własność Marii R. jest zajmowany przez najemców i nie odpowiada warunkom domu jednorodzinnego, określonym w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 26 czerwca 1974 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów prawa lokalowego /Dz.U. nr 26 poz. 152 ze zm./, w związku z czym nie podlega on wyłączeniu spod przepisów o szczególnym trybie najmu. Do budynku tego nie ma również zastosowania art. 2 pkt 2 prawa lokalowego, zgodnie z którym przepisom tej ustawy nie podlegają lokale położone w budynkach gospodarstw rolnych, nie podlegających podatkowi od nieruchomości lub zwolnionych od tego podatku, gdyż z akt sprawy wynika, że Maria R. opłaca podatek od nieruchomości, nie może więc korzystać z tego przepisu.

Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł pełnomocnik Marii R., zarzucając naruszenie przepisów prawa lokalowego, a w szczególności art. 22 ust. 1 pkt 2 w związku z par. 10 pkt 1 uchwały nr 179 Rady Ministrów z dnia 8 grudnia 1978 r. w sprawie wykorzystania zabytków nieruchomych na cele użytkowe /M.P. nr 37 poz. 142/, przez przyjęcie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że budynek nr 1 przy ul. O. w G. M. nie jest domem z mocy ustawy wyłączonym spod przepisów o szczególnym trybie najmu, jak również spod przepisów prawa lokalowego i tym samym podlega on dyspozycji terenowego organu administracji państwowej. Skarga zawiera wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę zawarto wniosek o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zaskarżona decyzja stwierdza nieważność określonych w niej decyzji jako wydanych bez podstawy prawnej /art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa/, uznając, że - w zależności od stanu faktycznego - konkretny lokal /budynek/ z mocy samego prawa jest obejmowany przepisami o szczególnym trybie najmu lub wyłączany spod ich działania, a także wyłączany w ogóle spod przepisów ustawy na zasadzie art. 22 ust. 1 lub art. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe /Dz.U. nr 14 poz. 84/. Przepisy te w istocie nie upoważniają organów administracji państwowej do orzekania w tych wypadkach w drodze decyzji, co wykazuje, że stwierdzenie nieważności decyzji, objętych decyzją Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska, znajduje uzasadnienie w powołanych przepisach prawa lokalowego. Stosownie bowiem do obowiązujących zasad postępowania administracyjnego, organy administracji państwowej realizują swoje funkcje zewnętrzne tylko w takich formach prawnych, które są przewidziane prawem dla załatwiania danej sprawy.

Sprzeczne jednak z tymi zasadami jest stanowisko merytoryczne, wyrażone w uzasadnieniu decyzji objętej skargą, a zawierające ustalenie, że dom przy ul. O. nr 1, stanowiący własność Marii R., nie odpowiada warunkom domu jednorodzinnego, określonym w cytowanym rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 26 czerwca 1976 r., jak również, że nie ma do tego domu zastosowania art. 2 pkt 2 prawa lokalowego.

Ustalenia takie w rzeczywistości rozstrzygają o istocie sprawy, chociaż w dyspozytywnej części decyzji uznaje się to za niedopuszczalne w tego rodzaju sprawach.

Artykuł 107 Kpa zalicza do części składowych decyzji między innymi uzasadnienie faktyczne i prawne /wyjątek stanowią par. 4 i par. 5 tego artykułu/. Uzasadnienie zatem stanowi integralną część decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia stanowiącego dyspozytywną część decyzji.

Decyzja stwierdzająca nieważność innej decyzji z powodu braku podstawy prawnej do jej wydania nie może zawierać w uzasadnieniu treści wskazującej, jakie powinno być przyszłe załatwienie sprawy przez organ niższego stopnia. Ze względu na to, że rozstrzygnięcie sprawy przez organ administracji powinno zapaść po przeprowadzeniu postępowania dowodowego i ocenie zebranych dowodów, uzasadnienie decyzji organu nadzoru, przesądzającego o treści przyszłego załatwienia sprawy przez organ niższego stopnia, może być przedmiotem skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego. należy dodać, że w omawianej sprawie przyszłe załatwienie sprawy nie może nastąpić w formie decyzji.

Decyzja Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska, objęta kontrolą sądową w rozumieniu art. 196 par. 1 Kpa, nie spełnia zatem warunków art. 107 Kpa, faktycznie bowiem część jej uzasadnienia pozostaje w sprzeczności z samym rozstrzygnięciem.

Mając na uwadze, że omawiana decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił tę decyzję stosownie do art. 207 par. 2 pkt 3 Kpa. Uchylenie dotyczy całości objętej skargą, a więc również orzeczenia o uchyleniu decyzji Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 25 czerwca 1982 r. nr 1-VIII.56-194/82.

Dalszy bieg postępowania dotyczyć będzie ponownego rozpatrzenia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 25 czerwca 1982 r.

Orzeczenie o kosztach postępowania znajduje uzasadnienie w art. 208 Kpa.