Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 803/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2022-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. a; art. 140ab ust. 2; art. 64 ust. 1 pkt 1; art. 2 pkt 35a; art. 140aa ust. 1, ust. 3, ust. 4;
journal: Dz.U. 2021 poz 450
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.
article: § 5 ust. 1 pkt 5;
journal: Dz.U. 2016 poz 2022
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego  wyposażenia - tekst jedn.
article: z art. 41 ust. 1;
journal: Dz.U. 2021 poz 1376
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - t.j.
article: art. 138 § 1 pkt 1; art. 77; art. 80; art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 15; art. 16; art. 11;
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: § 8; § 9; § 30 ust. 1; § 29 ust. 1, ust. 3; § 28;
journal: Dz.U. 2007 nr 188 poz 1345
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi  samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli  metrologicznej tych przyrządów pomiarowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom Sędziowie Sędzia WSA Anna Strzelec Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2021 r., nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. z dnia [...] sierpnia 2021 r., nr [...], nakładającą na skarżącą A. S. karę pieniężną w wysokości [...] zł jak za przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego.

Podstawę faktyczną powyższego rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia.

W dniu [...] kwietnia 2021 r. na terenie przejścia granicznego w [...] został poddany kontroli dwuosiowy ciągnik samochodowy marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] z trzyosiową naczepą ciężarową marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] Pojazdem przewożony był ładunek w postaci produktów spożywczych o łącznej masie brutto [...] kg, umieszczony na 20 paletach. Pojazdem kierował [...] [...]. Kontrolowanym pojazdem wykonywany był przejazd w ramach międzynarodowego przewozu drogowego na rzecz A. S., prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą [...] A. S..

W trakcie kontroli, w wyniku dynamicznego ważenia pojazdu, stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku drugiej osi pojazdu, będącej pojedynczą osią napędową, o 500 kg, co stanowi przekroczenie o 4,35% dopuszczalnej wartości nacisku osi wynoszącej 11,5 tony. Wynik pomiaru został opisany w protokole nr [...] Na żądanie kierowcy przeprowadzono powtórne ważenie, którego wyniki opisano w protokole nr [...] W wyniku powtórnego ważenia stwierdzono przekroczenie nacisku drugiej osi będącej pojedynczą osią napędową pojazdu o 240 kg, co stanowi przekroczenie o 2,09 % dopuszczalnej wartości wynoszącej 11,5 tony. Jako wiążące przyjęto korzystniejsze dla skarżącej wyniki drugiego pomiaru.

Kontrola nacisków osi pojazdu została przeprowadzona przy użyciu wagi samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu typu [...] [...] (nr seryjny [...]), posiadającej świadectwo legalizacji [...] z dnia [...] września 2019 r., ważne do dnia [...] października 2021 r. Pomiaru temperatury otoczenia podczas ważenia pojazdu dokonano przy użyciu termometru elektronicznego typu Papouch TQS3 (nr seryjny [...]). Temperatura otoczenia podczas pomiaru nacisków osi wynosiła +11°C, a więc zawierała się w zakresie pracy urządzenia kontrolno-pomiarowego mieszczącym się w zakresie od - 10°C do + 40°C.

Pomiaru odległości między osiami, długości i szerokości dokonano przymiarem wstęgowym typu 305034030BF BMI (nr [...]) posiadającym świadectwo wzorcowania nr [...] z dnia [...] października 2019 r. Pomiaru wysokości dokonano przymiarem sztywnym teleskopowym typ NEDO (nr seryjny ITD 94), posiadającym świadectwo wzorowania [...] Pomiaru rzeczywistej masy całkowitej dokonano przy użyciu wagi nieautomatycznej typu [...] [...] (nr seryjny [...]) posiadającej świadectwo legalizacji [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r.

Kierowca nie zgłosił uwag do przeprowadzonego ważenia i podpisał protokoły kontroli bez zastrzeżeń.

W trakcie kontroli ustalono, że przedmiotowy transport wykonywany był z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2021 r., poz. 450 z późn. zm., dalej powoływanej także jako "p.r.d."), polegającym na przejeździe pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia kategorii V, wydawanego w drodze decyzji administracyjnej przez właściwy organ. W trakcie kontroli kierowca nie posiadał i nie okazał zezwolenia.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r. Naczelnik L. Urzędu Celno–Skarbowego w B. P. wymierzył skarżącej karę pieniężną w wysokości [...] zł, ustaloną zgodnie z art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. a w związku z art. 140ab ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, jak za przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia kategorii V.

Po rozpatrzeniu sprawy na skutek odwołania A. S., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję Naczelnika L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P..

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że wymogi dotyczące dopuszczalnych wymiarów, masy i nacisków osi pojazdu uregulowane zostały w ustawie Prawo o ruchu drogowym oraz rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 z późn. zm., dalej jako "rozporządzenie w sprawie warunków technicznych").

Zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia sprawie warunków technicznych w przypadku pojedynczej osi napędowej pojazdu, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 2-14, dopuszczalny nacisk osi nie może przekraczać 11,5 tony. Natomiast w wyniku pomiaru nacisków osi kontrolowanego pojazdu stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku drugiej osi pojazdu, stanowiącej pojedynczą oś napędową. Nacisk na pojedynczą oś napędową kontrolowanego pojazdu stwierdzony podczas pierwszego ważenia wyniósł 12000 kg, a podczas drugiego ważenia – 11740 kg.

Organ odwoławczy wskazał, że kontrola pojazdu odbyła się na terenie przejścia granicznego, na drodze krajowej nr [...]. Natomiast zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1376 z późn. zm.) po drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, z uwzględnieniem art. 41a ust. 1 oraz z wyjątkiem określonym w art. 41b ust. 1.

Organ podniósł, że pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, jest stosownie do art. 2 pkt 35a p.r.d. pojazdem nienormatywnym, którego ruch jest dozwolony pod warunkiem uzyskania stosownego zezwolenia (art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d.). Dla pojazdu o naciskach osi przekraczających wielkości dopuszczalne wymagane jest zezwolenie kategorii V. Jednocześnie, zgodnie z ust. 2 art. 64 p.r.d., zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I. Na podstawie art. 140aa ust. 1 p.r.d. za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia, nakłada się karę pieniężną, której wysokość określa art. 140ab p.r.d. Na mocy art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. a p.r.d. za brak zezwolenia kategorii V, w sytuacji gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%, ustala się karę pieniężną w wysokości [...] zł. Taka sytuacja ma miejsce w rozpatrywanej sprawie. Przy tym kontrolowanym pojazdem przewożony był towar na 20 paletach, a zatem ładunek podzielny. Stosownie zaś do art. 140ab ust. 2 p.r.d. w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Z treści art. 140aa ust. 3 p.r.d. wynika, że kara za przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia lub z naruszeniem jego warunków jest zawsze nakładana na podmiot wykonujący przejazd, a w ściśle określonych sytuacjach może być także nałożona na nadawcę, załadowcę lub spedytora.

W ocenie organu odwoławczego skarżąca nie udowodniła zaistnienia okoliczności, które w świetle art. 140aa ust. 4 pkt 1 p.r.d. stanowiłyby podstawę umorzenia postępowania. Dołożenie należytej staranności w rozumieniu tego przepisu oznacza, że przedsiębiorca uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać organizując przewóz, a jedynie wskutek niezależnych od niego okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia prawa.

W ocenie organu zarzuty dotyczące pomiaru nacisków osi pojazdu są bezzasadne. Organ wyjaśnił, że w celu wykonywania kontroli pojazdów przekraczających granicę państwa przy wyjeździe z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, na terenie Drogowego Przejścia Granicznego w [...] zainstalowano wagi do wyznaczania dynamicznego obciążenia osi pojazdów, dopuszczone do użytkowania i zalegalizowane przez właściwy organ w oparciu o stosowne przepisy metrologiczne. Ponadto Oddział Celny został wyposażony w zalegalizowane wagi nieautomatyczne do statycznego pomiaru rzeczywistej masy całkowitej pojazdu, sztywne oraz wstęgowe przymiary do ustalania odległości między osiami, długości, szerokości i wysokości pojazdów, a także termometr elektroniczny do pomiaru temperatury otoczenia. Użyte do kontroli pojazdu urządzenia i przyrządy pomiarowe posiadają wydane przez właściwe organy aktualne świadectwa legalizacji i decyzje o zatwierdzeniu tego typu urządzeń do użytkowania.

W rozpoznawanej sprawie pomiaru nacisków osi pojazdu dokonano za pomocą wagi samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu typu [...] [...] (nr seryjny [...]), posiadającej ważne na dzień kontroli świadectwo legalizacji ponownej z dnia [...] września 2019 r., wydane przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w W., Wydział Zamiejscowy w Z., znak wniosku [...] Waga spełniała wymogi wskazane w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. z 2007 r. Nr 188, poz. 1345, dalej jako "rozporządzenie w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe"). Ważenie wykonano zgodnie z wymogami określonymi w instrukcji obsługi wagi. Na znakach i tablicach znajdujących się przed wjazdem na wagę umieszczone były informacje dotyczące sposobu przejazdu przez urządzenie. Użyta waga jest urządzeniem stacjonarnym zainstalowanym na terenie Drogowego Przejścia Granicznego w [...]. Temperatura otoczenia podczas pomiaru wynosiła +11şC a więc zawierała się w zakresie pracy urządzenia kontrolno-pomiarowego.

Organ podkreślił, że urządzenie wykorzystane do pomiaru nacisków osi posiadało ważne świadectwo legalizacji wydane przez odpowiedni urząd. Świadectwo to potwierdza, że waga jest właściwie oznaczona, w tym m.in. w zakresie minimalnej i maksymalnej prędkości pojazdu podczas ważenia i kierunku przejazdu podczas ważenia, jak też jest wyposażona w system automatycznej sygnalizacji błędów pomiaru. Brak sygnalizacji błędu przez system wagi oznacza, że ważenie przebiegło w sposób prawidłowy. W przeciwnym wypadku, a zatem gdyby ważenie odbyło się z zakłóceniami albo niezgodnie z instrukcją użytkowania wagi przez jej użytkownika, system zarejestrowałby błąd pomiaru. System wagi w trakcie ważenia nie sygnalizował żadnych nieprawidłowości. Także z akt sprawy wynika, że oba ważenia przebiegały prawidłowo i w sposób zgodny z instrukcją użytkowania wagi.

Organ wyjaśnił, że na wynik ważenia pojazdu w ruchu mogą wpływać różne czynniki, od techniki jazdy, po przemieszczenie ładunku, jego zabezpieczenie czy stan techniczny pojazdu. Powoduje to, że wyniki każdego ważenia dynamicznego danego pojazdu mogą się nieznacznie różnić pomiędzy sobą. W sprawie, z uwagi na brak istotnej różnicy pomiędzy wynikami pierwszego i drugiego ważenia (oba wyniki ważenia wskazywały na przekroczenie dopuszczalnej wartości nacisku pojedynczej osi napędowej nie więcej niż o 10 %) brak jest wątpliwości co do miarodajności uzyskanych wyników ważenia.

Organ podniósł jednocześnie, że ani ustawa z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach (Dz. U. z 2021 r. poz. 2068) ani przepisy rozporządzenia w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe nie zobowiązują użytkowników wag z ważną legalizacją do analizy błędu pomiaru oraz podawania danych dotyczących błędu pomiaru w protokole kontroli.

Organ podkreślił, że jako przedstawiciel przewoźnika w kontroli uczestniczył kierowca kontrolowanego pojazdu – [...] [...], który miał zagwarantowaną możliwość wypowiedzenia się w protokole na temat sposobu i warunków przeprowadzenia kontroli. Kierowca nie zgłosił uwag co do przeprowadzonego ważenia oraz podpisał protokół kontroli bez zastrzeżeń, jednak skorzystał z możliwości powtórzenia pomiaru nacisków osi. Powtórzony pomiar również wykazał przekroczenie dopuszczalnego nacisku drugiej osi pojazdu stanowiącej pojedynczą oś napędową.

W ocenie organu odwoławczego organ pierwszej instancji podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy. Stan faktyczny sprawy wynika przede wszystkim z protokołu kontroli, który jest podstawowym dowodem w sprawie, zawiera wszystkie niezbędne elementy i wyjaśnia wszystkie okoliczności niezbędne do wydania decyzji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżąca A. S. zarzuciła zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej naruszenie:

1. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, w sytuacji, gdy brak było podstaw faktycznych do nałożenia kary na skarżącą;

2. art. 77 k.p.a. i 80 k.p.a., poprzez brak wszechstronnego i wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego zgromadzonego materiału dowodowego, a przez to obrazę naczelnych zasad postępowania administracyjnego wynikających z art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 15 i art. 16 k.p.a., a w szczególności poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej, praworządności, niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, przejawiające się w wydaniu decyzji na podstawie dowodu niewiarygodnego i niemiarodajnego, uzyskanego w sposób wadliwy, to jest na podstawie pomiarów wagowych, których wynik budził uzasadnione wątpliwości i nie mógł stanowić podstawy faktycznej w niniejszym postępowaniu;

3. art. 7 oraz art. 8 i art. 11 k.p.a., poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia procedur kontrolnych, w zakresie miejsca prowadzenia kontroli, użytych wag, co bez wątpliwości jest zaprzeczeniem zasady nakazującej organom administracji publicznej działać na podstawie i w granicach prawa oraz zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej;

4. art. 140aa ust. ustawy Prawo o ruchu drogowym, poprzez przeprowadzenie postępowania dotyczącego wystąpienia okoliczności wyłączających odpowiedzialność przedsiębiorcy w sposób niewystarczający dla braku uznania, że zachodzą okoliczności wyłączające wskazane przepisu ustawy.

Powołując się na powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji i zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że zaistniała bezspornie różnica pomiędzy wynikami pierwszego i drugiego ważenia, wynosząca 260 kg, wskazuje na prawdopodobieństwo braku sprawności użytej wagi lub braku prawidłowego dokonania ważenia i w związku z tym niewiarygodność wyników ważenia. Skarżąca zauważyła, że dokładność pomiaru według informacji producenta wagi wynosi około 2%. Stwierdzone przekroczenie nacisku na drugą oś wyniosło 240 kg, co stanowiło 2,09% dopuszczalnego nacisku, a więc w granicach błędu pomiarowego przyjętego dla tego typu wag. Zdaniem strony nakładając karę pieniężną organ nie wyjaśnił i nie wykazał wszelkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności, w tym sprawności urządzeń użytych do pomiaru. W ocenie strony skarżącej fakt, że waga była legalizowana półtora roku wcześniej, nie wskazuje, że działała ona prawidłowo. Ponadto okoliczność, że kierowca podpisał gotowy, mało czytelny formularz protokołu kontroli, nie świadczy o tym, że ważenie odbyło się zgodnie z zasadami wynikającymi z instrukcji. Brak jest w zapisach protokołu opisu sposobu ważenia, określenia prędkości, z jaką kierowca najeżdża na wagi, czy doszło do przyspieszeń lub hamowań. Nie wskazano, czy zachowano poszczególne zasady dotyczące ważenia, zerowania wagi i czasu pomiędzy ważeniami, centrowania najazdu. Natomiast brak zachowania zasad ważenia ma wpływ na wynik pomiarów i ważenie powinno być powtórzone. W protokole nie wykazano, że pomiaru dokonano przy użyciu sprzętu i oprogramowania (urządzenia współpracujące, system operacyjny) wymaganego do obsługi aplikacji wagi [...] DW. Skarżąca zarzuciła brak wykazania, czy użyta waga spełnia wymagania przewidziane w § 8 i § 9 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych. Podniosła, że jeżeli wskutek użytkowania wagi i nawierzchni jezdni, waga i nawierzchnia jezdni nie były w jednej płaszczyźnie (uszkodzenia fundamentu, zanieczyszczenia w fundamencie wagi, uszkodzenia nawierzchni jezdni, naturalne wyniesienia nawierzchni lub fundamentu), to waga nie będzie działała w sposób prawidłowy. Skarżąca nie zgodziła się również ze stanowiskiem organu o braku przeslanek zastosowania w sprawie art.140aa ust. 4 pkt 1 p.r.d. Zdaniem skarżącej do naruszenia doszło wskutek przyczyn niezależnych od kierowcy, a tym bardziej od przedsiębiorcy. Reakcje zachodzące w chłodni, w szczególności związane z doprowadzeniem odpowiedniej wilgotności i temperatury w przypadku chłodni, ma znaczenie również dla ostatecznej wagi towaru. Podczas jazdy kierowca, a tym bardziej przedsiębiorca nie są w stanie kontrolować zmian w nacisku, tym bardziej, że następują niewielkie zmiany tonażu towaru wskutek reakcji schładzania. Organ nie może zatem stwierdzić, że nie zadbano o uniknięcie przekroczenia parametrów. W sytuacji, gdy załadowca ładując towar nie przekroczył masy, a towar został odpowiednio rozmieszczony i zabezpieczony, ani załadowca ani przewoźnik nie godzili się na działanie z naruszeniem przepisów. Przyczyny powstania nacisku, niezależne od przewoźnika czy załadowcy, nie mogą być wyjaśnione w oparciu jedynie o ogólne przepisy prawa, ale w oparciu o konkretne ustalenia w zakresie wiedzy specjalistycznej, również przy udziale ekspertów niezależnych, mając na względzie konkretne przypadki, w tym przypadek będący przedmiotem niniejszej sprawy.

W odpowiedzi Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa.

Przedmiot kontroli Sądu w niniejszej sprawie stanowiła decyzja wydana na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. a i ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, nakładająca na skarżącą karę pieniężną w wysokości [...] zł, jak za brak zezwolenia kategorii V, za transport pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego po drogach publicznych, pomimo zakazu określonego w art. 64 ust. 2 p.r.d.

Stosownie do art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d. ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ. Wymiary, masa, naciski osi pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I-V oraz drogi, po których pojazdy te mogą się poruszać, są określone w tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do ustawy (art. 64 ust. 3 p.r.d.). Zgodnie z treścią tego załącznika w przypadku pojazdu nienormatywnego o naciskach osi przekraczających wielkości dopuszczalne, wymagane jest zezwolenie kategorii V.

Kierujący pojazdem nienormatywnym jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać uprawnionym osobom zezwolenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 (art. 64 ust. 4 p.r.d.). Jednocześnie, zgodnie z ust. 2 powołanego artykułu, zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I.

Na mocy art. 140aa ust. 1 p.r.d. za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej.

Karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd (art. 140aa ust. 3 pkt 1 p.r.d.). W sytuacjach określonych w pkt 2 i 3 ust. 3 art. 140aa p.r.d. kara pieniężna może być także nałożona na podmiot wykonujący czynności ładunkowe lub podmiot wykonujący inne niż wymienione w pkt 2 czynności związane z przejazdem pojazdu nienormatywnego, w szczególności na organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę lub spedytora. Wymaga przy tym podkreślenia, że w świetle treści art. 140 aa ust. 1 i 3 p.r.d. kara pieniężna może być nakładana zarówno na podmiot wykonujący przejazd, jak również na podmioty wymienione w pkt 2 i 3 ust. 3 art. 140aa p.r.d. Odpowiedzialność podmiotu wykonującego przejazd jest niezależna od odpowiedzialności ostatnio wymienionych podmiotów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2021 r., II GSK 993/19).

W myśl art. 140ab ust. 2 p.r.d. w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.

Przepis art. 140ab w ust. 1 pkt 3 za brak zezwolenia kategorii V przewiduje karę pieniężną w wysokości: a) 6000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%, b) 10000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%, c) 15000 zł - w pozostałych przypadkach.

Definicja pojazdu nienormatywnego wyrażona jest w art. 2 ust. 35a p.r.d., według którego pojazdem nienormatywnym jest pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku, wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy. Zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 57 p.r.d. nacisk osi oznacza sumę nacisków, jaką na drogę wywierają koła znajdujące się na jednej osi.

Dopuszczalne naciski osi określone są przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 z późn. zm.), wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 66 ust. 5 Prawa o ruchu drogowym. Rozporządzenie to stanowi implementację przepisów dyrektywy Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym (Dz. Urz. UE L 235 z dnia 17 września 1996 r., str. 59).

Stosownie do § 5 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych w przypadku pojedynczej osi napędowej pojazdów, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 2-14, dopuszczalny nacisk osi nie może przekraczać 11,5 tony. Przepis § 3 ust. 1 pkt 2 powołanego rozporządzenia dotyczy zespołu pojazdów złożonego z pojazdów mających łącznie co najmniej 5 osi, w którym pojazdem ciągnącym jest pojazd samochodowy.

W przypadku pojazdu uczestniczącego w ruchu drogowym podstawą sprawdzenia wymagań, o których mowa w ust. 1-3 oraz ust. 5, są wartości rzeczywiste nacisków osi (§ 5 ust. 4 rozporządzenia).

W okolicznościach niniejszej sprawy w wyniku kontroli pojazdu członowego składającego się z dwuosiowego ciągnika samochodowego oraz trzyosiowej naczepy ciężarowej stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej ciągnika samochodowego. W wyniku dwukrotnego pomiaru uzyskano wyniki nacisku osi w wysokości 12000 kg oraz 11740 kg. Jako wiążący przyjęto korzystniejszy dla strony wynik ważenia wynoszący 11740 kg, co oznacza przekroczenie dopuszczalnego nacisku 11,5 t o 240 kg, a zatem o 2,09 %. Powyższe czynności zostały udokumentowane w protokołach kontroli, które kierujący pojazdem podpisał, nie wnosząc uwag odnośnie dokonanych czynności.

Pozostaje poza sporem, że w dniu kontroli kierowca kontrolowanego pojazdu wykonywał międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy z ładunkiem podzielnym znajdującym się na 20 paletach. Podmiotem wykonującym przejazd była skarżąca A. S..

W ocenie Sądu nie zasługuje na podzielenie stanowisko skarżącej kwestionujące ustalenia organu co do wyników pomiaru nacisków osi pojazdu członowego. Ze znajdujących się w aktach sprawy protokołów kontroli, podpisanych bez zastrzeżeń przez kierującego pojazdem, wynika jednoznacznie, że kontrola nacisków osi pojazdu w obu przypadkach została przeprowadzona przy użyciu wagi samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu typu [...] [...] (nr seryjny [...]), posiadającej ważne na dzień kontroli świadectwo legalizacji [...] z dnia [...] września 2019 r., ważne do dnia [...] października 2021 r.

Podkreślić należy, że urządzenie to posiadało ważne świadectwo legalizacji i brak dowodów, by zostało użyte nieprawidłowo. Trafnie zwrócono uwagę w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że waga jest wyposażona w system automatycznej sygnalizacji błędów pomiaru. W sytuacji, gdy w okolicznościach sprawy system wagi nie sygnalizował błędu, należało uznać, że ważenie przebiegało w sposób prawidłowy i nie zachodzą podstawy do kwestionowania wyników pomiaru. Wymaga podkreślenia, że strona skarżąca nie zanegowała zawartego w zaskarżonej decyzji stwierdzenia przez organ, iż w trakcie ważenia system wagi nie sygnalizował nieprawidłowości pomiaru. Jednocześnie kierujący pojazdem nie zgłaszał uwag do protokołów kontroli. W tej sytuacji nie zachodzą przesłanki do uznania, że proces pomiaru przebiegał w sposób niezgodny z instrukcją obsługi wagi. Zarówno instrukcja obsługi wagi [...] [...], jak również świadectwo legalizacji ponownej wagi o numerze seryjnym [...], wydane w dniu [...] września 2019 r., znak wniosku [...], zostały dołączone do akt administracyjnych.

Zaznaczyć także należy, że protokół kontroli, z uwagi na zawarty w nim bezpośredni opis przebiegu przeprowadzanych czynności, uznawany jest za dokument urzędowy mający szczególną moc dowodową. Zgodnie z art. 76 § 1 k.p.a. protokół kontroli stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Zasadnie podniesiono w zaskarżonej decyzji, że kierowca nie zgłosił uwag do sposobu przeprowadzonej kontroli, a jedynie wniósł o przeprowadzenie ponownego ważenia, nie podnosząc jednak jakichkolwiek zarzutów co do warunków pomiaru, sprzętu, którym pomiar nacisku osi był dokonywany, czy też postępowania funkcjonariuszy przeprowadzających kontrolę, mimo że kierowca został pouczony o możliwości zgłoszenia uwag co do wykonywanych czynności kontrolnych. W konsekwencji w rozpoznawanej sprawie nie zachodziły przesłanki do przeprowadzania przez organ dodatkowych dowodów na okoliczność przebiegu kontroli.

Z akt sprawy nie wynika, by proces ważenia odbywał się w warunkach, które mogłyby zakłócać proces ważenia. Ważenie dokonane zostało na wadze spełniającej wymogi normatywne i wykonane zostało w sposób zgodny z instrukcją obsługi urządzenia wagowego. Ważenie uznać należy zatem za prawidłowe.

W ocenie Sądu niezasadny jest podniesiony w skardze zarzut niewykazania, że waga użyta do pomiaru nacisków osi pojazdu spełnia wymagania wskazane w § 8 i § 9 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. z 2007 r. Nr 188, poz. 1345).

Zgodnie z § 8 ust. 1-3 tego rozporządzenia strefa ważenia wagi powinna być wyróżniona na jezdni. Powierzchnia jezdni w strefie ważenia powinna być wykonana z betonu i leżeć w jednej płaszczyźnie z dopuszczalnymi miejscowymi odchyleniami od tej płaszczyzny nieprzekraczającymi ±9 mm. Pochylenie powierzchni jezdni w strefie ważenia względem poziomu nie powinno przekraczać: 1) 1 % w kierunku ruchu pojazdów; 2) 2 % w kierunku prostopadłym do kierunku ruchu pojazdów. Natomiast stosownie do § 9 ust. 1-3 rozporządzenia w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe powierzchnia jezdni lub zespołu najazdowego poza strefą ważenia na długości od styku ze strefą ważenia do styku z kołami skrajnej osi pojazdu o największym rozstawie, gdy koła drugiej skrajnej osi znajdują się na pomoście, powinna leżeć w płaszczyźnie strefy ważenia. Powierzchnia jezdni poza strefą ważenia może być pochylona względem płaszczyzny strefy ważenia maksymalnie o 0,5 %. Centryczny przejazd pojazdu przez pomost bez możliwości zjazdu kołami poza boczną krawędź pomostu powinien być zapewniony poprzez: 1) odpowiednie ukształtowanie lub oznakowanie bocznych krawędzi jezdni przed pomostem; 2) zainstalowanie w wadze urządzenia sygnalizującego w sposób optyczny lub akustyczny zjazd kołami poza boczną krawędź pomostu.

W związku z zarzutem naruszenia powyższych przepisów rozporządzenia, w pierwszej kolejności należy podkreślić, że urządzenia używane do ważenia pojazdów odpowiadać muszą określonym normom a potwierdzeniem tego jest właśnie świadectwo legalizacji wagi. Zgodnie z § 30 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe, podczas legalizacji pierwotnej, w normalnych warunkach użytkowania, należy sprawdzić:

1) zgodność wagi z zatwierdzonym typem w zakresie:

a) właściwego wykonania konstrukcji i zastosowania odpowiednich materiałów,

b) właściwych oznaczeń;

2) prawidłowość zainstalowania wagi w miejscu użytkowania;

3) kompletność wyposażenia stosownie do każdego przewidywanego rodzaju ważonego pojazdu i produktu;

4) zgodnie z określoną klasą dokładności spełnianie wymagań w zakresie, o którym mowa w § 29 ust. 1 pkt 1, 2, 3 lit. a, b, g-m i ust. 3, dla poszczególnych rodzajów pojazdów i produktu, do ważenia których jest przewidziana sprawdzana waga.

Podczas legalizacji ponownej wykonuje się sprawdzenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b i pkt 2-4 (§ 30 ust. 2 powołanego rozporządzenia).

Natomiast § 28 rozporządzenia w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe stanowi, że badania i sprawdzenia wykonywane podczas prawnej kontroli metrologicznej wagi przeprowadza się w miejscu jej użytkowania. Przepis § 29 tego rozporządzenia przewiduje natomiast, że:

1. podczas badań typu należy sprawdzić dokumentację techniczno-konstrukcyjną zgłoszonej do badań wagi oraz przeprowadzić badania egzemplarza wagi w zakresie:

1) wymagań podczas ważenia dynamicznego, z wykorzystaniem pojazdów kontrolnych zgodnie z § 32 i w warunkach działania określonych przez producenta, odnośnie do:

a) odchylenia każdego obciążenia osi lub osi wielokrotnej od skorygowanego obciążenia osi lub osi wielokrotnej pojazdu kontrolnego innego niż dwuosiowy,

b) odchylenia każdego obciążenia osi od wartości statycznego obciążenia osi dla pojazdu kontrolnego dwuosiowego sztywnego,

c) błędu sumarycznego masy dowolnego pojazdu kontrolnego;

2) wymagań odnośnie do błędu wskazań podczas ważenia statycznego dla dowolnego obciążenia z zakresu ważenia, gdy waga jest stosowana do ważenia statycznego;

3) pozostałych wymagań:

a) zgodności wskazań cyfrowego urządzenia wskazującego i drukującego,

b) właściwej wartość działki elementarnej wagi, liczby działek elementarnych wagi, obciążenia minimalnego,

c) błędów wskazań ważenia statycznego podczas oddziaływania czynników wpływających,

d) wpływu zakłóceń dla wag elektronicznych,

e) wpływu temperatury na wskazanie zerowe,

f) stabilności przedziału wskazań dla wag elektronicznych,

g) urządzeń zerujących,

h) urządzenia podtrzymującego zero,

i) urządzeń wskazujących i drukujących odnośnie do:

– łatwego i jednoznacznego odczytania wyników,

– drukowania co najmniej wymaganych danych,

– zakresu ważenia,

– urządzenia sumującego,

– czujnika obecności pojazdu,

– urządzenia zapewniającego centryczny przejazd pojazdu,

– kierunku przejazdu, jeżeli ma zastosowanie,

– prędkości przejazdu podczas ważenia,

j) właściwego zainstalowania zgodnego z wymaganiami dotyczącymi w szczególności wypoziomowania powierzchni jezdni, strefy ważenia i strefy poza strefą ważenia,

k) właściwego odwodnienia,

l) możliwości umieszczania cech zabezpieczających albo właściwości zabezpieczenia elektronicznego,

m) właściwego oznaczenia wagi;

2. podczas badania typu wag elektronicznych dodatkowo należy sprawdzić wymagania dotyczące:

1) działania w przypadku wystąpienia zakłóceń;

2) możliwości kontroli wyświetlacza;

3) działania w czasie nagrzewania;

4) właściwego działania po podłączeniu urządzeń peryferyjnych;

5) właściwego działania po spadku napięcia baterii zasilającej;

3. jeżeli badana waga będzie stosowana jako waga kontrolna własna, w celu wyznaczenia statycznego obciążenia osi pojazdu dwuosiowego należy sprawdzić:

1) błędy wskazań podczas ważenia statycznego dla dowolnego obciążenia z zakresu ważenia;

2) dokładność zerowania;

3) niecentryczność;

4) pobudliwość.

Zatem potwierdzeniem spełnienia przez wagę wymagań określonych w rozporządzeniu jest świadectwo legalizacji, ewentualnie świadectwo legalizacji ponownej. Z przepisów rozporządzenia wynika, że podczas legalizacji wagi sprawdzeniu podlega między innymi miejsce pomiaru, umiejscowienie wagi i inne elementy wpływające na proces ważenia, w tym elementy wskazane w § 8 i § 9 rozporządzenia w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe. Nie ma więc podstaw, by kwestionować sprawność, usytuowanie wagi czy ustawienie strefy ważenia podczas kontroli w dniu [...] kwietnia 2021 r. Spełnienie wymogów w tym zakresie wynika bowiem wprost z załączonego świadectwa legalizacji ponownej wagi użytej podczas przedmiotowej kontroli. W części świadectwa oznaczonej jako "Wymagania" wskazano, że waga spełnia między innymi wymagania wskazane w § 8 i § 9 rozporządzenia w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe. Zaznaczyć należy, że świadectwo legalizacji wydawane jest na określony czas, po którym ponownie następuje sprawdzenie urządzenia. Okres ten jest na tyle niedługi, by używanie wagi i jej elementów nie miało wpływu na proces ważenia. Jednocześnie podkreślić należy, że w stanie faktycznym sprawy nie ujawniono żadnych okoliczności, które mogłyby podważać potwierdzoną świadectwem legalizacji ponownej sprawność i prawidłowość działania wagi. Z akt sprawy nie wynika, by w czasie czynności pomiaru system wagi zarejestrował jakiekolwiek nieprawidłowości, nie wykazywał również jakichkolwiek usterek ani wad wagi. Kierujący pojazdem został też poinformowany o zasadach wykonania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Kierowca miał zagwarantowaną możliwość wypowiedzenia się w protokole z kontroli na temat sposobu i warunków jej wykonywania i zgłoszenia uwag odnośnie do dokonanych czynności, z czego nie skorzystał. Zatem, gdy pomiaru dokonano wagą z ważną legalizacją, a z takim urządzeniem mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie, zasadnym jest przyjęcie jako wyniku ważenia wartości rzeczywistych nacisków osi pojazdu podanych przez tę wagę.

W niniejszej sprawie kontroli nacisków osi dokonano na wadze samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu zgodnie z wymogami określonymi w instrukcji dla użytkownika wydanej przez producenta oraz spełniającej wymogi rozporządzenia w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych, a także zgodnie z informacjami wskazanymi na znakach i tablicach umieszczonych przed wjazdem na wagę. Potwierdzają to zawarte w pkt 13 protokołów oświadczenia kierowcy, który przed rozpoczęciem czynności kontrolnych został poinformowany za pomocą znaków i tablic umieszczonych przed dojazdem do strefy ważenia, że przez pomost wagi do ważenia pojazdów w ruchu należy podjeżdżać centrycznie i ze stałą prędkością wskazaną na znakach drogowych umieszczonych przed wjazdem na wagę, bez przyśpieszeń i hamowań.

Podsumowując, ważne świadectwo legalizacji wagi świadczy o tym, że zarówno waga, jak i stanowisko pomiarowe (strefa ważenia), spełniają wszelkie wymogi metrologiczne i umożliwiają dokonywanie właściwych pomiarów. Ponadto w obu protokołach kontroli z dnia [...] kwietnia 2021 r. w pkt 12 wskazano, że kontroli nacisków osi dokonano zgodnie z informacjami wskazanymi na znakach i tablicach umieszczonych przed wjazdem na wagę. Skarżąca nie podważyła skutecznie wiarygodności tych dokumentów. Nie przedstawiła również żadnych konkretnych okoliczności mogących podważyć wyniki dokonanego pomiaru czy poddających w wątpliwość sposób przeprowadzenia kontroli. Zatem zarzuty skargi w zakresie procesu ważenia, spełniania przez wagę i strefę ważenia przepisów rozporządzenia są bezpodstawne.

Skarżąca kwestionuje wyniki pomiarów nacisków osi, akcentując różnicę wyników pierwszego i drugiego ważenia (odpowiednio wykazujących przekroczenie dopuszczalnego nacisku o 500 kg oraz o 240 kg), a także wskazując, że przyjęte przez organ przekroczenie o 240 kg stanowi przekroczenie dopuszczalnej wartości o 2,09 %, co mieści się w granicach błędu pomiarowego przyjętego dla tego typu wag.

Niewątpliwie wyniki pomiarów w obu przypadkach różniły się, jednak oba pomiary nacisku drugiej osi będącej pojedynczą osią napędową pojazdu wskazywały na przekroczenie dopuszczalnych norm o 500 kg (4,35%) oraz o 240 kg (2,09 %), a zatem ponad 2 %, przy prawidłowo stwierdzonym przez organ dopuszczalnym przewidzianym przepisami prawa nacisku wynoszącym 11,5 tony dla tej osi. Sama różnica pomiędzy wynikami obu pomiarów nie świadczy o nieprawidłowości procesu ważenia. Zasadnie wskazano w zaskarżonej decyzji, że na wyniki ważenia dynamicznego pojazdu mogą mieć wpływ różne czynniki, w tym stan techniczny pojazdu czy sposób zabezpieczenia ładunku. Z tego właśnie względu istnieje możliwość przeprowadzenia powtórnego ważenia.

Sąd podziela także stanowisko organów o braku przesłanek do odejmowania od wyników ważenia wartości 2 %, w związku z taką wartością dopuszczalnego odchylenia w przypadku zastosowanej wagi o klasie dokładności D. Z dołączonej do akt administracyjnych instrukcji obsługi wagi nie wynika, by uzyskane wyniki pomiarów należało pomniejszyć o wartość dopuszczalnego odchylenia. Instrukcja dopuszcza możliwość wprowadzenia dowolnego parametru korekty, lecz nie jest to warunkiem prawidłowości pomiaru.

Przepisy prawa również nie nakładają na organy obowiązku pomniejszenia wyników ważenia o jakąkolwiek wartość dopuszczalnego błędu pomiaru. W szczególności obowiązku takiego nie można wywieść z przepisów rozporządzenia w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe. Rozporządzenie rozróżnia przy pomiarze obciążenia osi cztery klasy dokładności wag oznaczane jako A, B, C i D (§ 20 ust. 1). Odchylenie dopuszczalne każdego obciążenia osi określa załącznik nr 1 do rozporządzenia (§ 20 ust. 2). W wymienionym załączniku, w Tabeli nr 1 "Odchylenie dopuszczalne każdego obciążenia osi lub osi wielokrotnej od skorygowanego obciążenia osi lub osi wielokrotnej pojazdu kontrolnego innego niż dwuosiowy podczas ważenia dynamicznego", dla klasy dokładności wagi D przewidziano dla zatwierdzenia typu i legalizacji wagi odchylenie ±2%, natomiast dla użytkowania wagi – odchylenie ±4%. Odchylenie dopuszczalne wskazuje na możliwy dopuszczalny błąd pomiaru, różny w zależności od klasy dokładności wagi, nie oznacza jednak konieczności korygowania każdego wyniku pomiaru o wskazane wyżej odchylenia dopuszczalne. Jest rzeczą oczywistą, że każda waga posiada określoną klasę dokładności, ustalaną na podstawie pomiarów wielokrotnych, ostatecznie miarodajny jest jednak wynik pomiaru wskazany przez wagę. Nie ma podstaw do odejmowania określonej wartości od każdego wyniku pomiaru, skoro odchylenie dopuszczalne dotyczy zarówno wartości niższej, jak i wyższej od wskazywanej przez wagę (plus/minus) w czasie pomiarów kontrolnych.

Podkreślić też należy, że błędy graniczne wskazań wag, na podstawie § 28-30 rozporządzenia sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe, są uwzględniane w procesie ich legalizacji (także ponownej). Natomiast wartość dozwolonych wskazanymi przepisami granicznych błędów wagowych nie może być wykorzystywana do określenia jakichkolwiek poprawek do nominalnych wskazań wag (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2021 r., sygn. II GSK 909/21, z dnia 17 sierpnia 2016 r., sygn. I GSK 1312/14 oraz z dnia 30 sierpnia 2004 r., sygn. GSK 778/04).

W konsekwencji omawiany zarzut skarżącej jest niezasadny, skoro ani instrukcja użytkowania wagi ani przepisy prawa nie nakładają na organy obowiązku korygowania wyników pomiarów o wartość 2 % w celu uzyskania ostatecznych, rzeczywistych nacisków osi (por. także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 26 listopada 2019 r., sygn. III SA/Lu 336/19).

Uprawnione jest zatem stanowisko organu, że w dniu kontroli skarżąca wykonywała przejazd pojazdem nienormatywnym z ładunkiem podzielnym, który nie może być przewożony pojazdem nienormatywnym (z wyjątkiem niemających w sprawie zastosowania przypadków przejazdu na podstawie zezwolenia kategorii I).

Przekroczenie o 2,09 % dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej ciągnika samochodowego uzasadniało nałożenie na skarżącą, jako podmiot wykonujący przejazd, kary pieniężnej zgodnie z art. 140aa ust. 3 pkt 1 p.r.d.

Prawidłowe jest także stanowisko organu, że kara nałożona być powinna na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. a p.r.d. w związku z art. 140ab ust. 2 p.r.d., jak za brak zezwolenia kategorii V. Podkreślić należy, że nie jest to kara za brak samego zezwolenia, lecz kara za naruszenie zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego.

Stosownie do art. 140aa ust. 1 p.r.d. w związku z art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. a p.r.d. kara pieniężna za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii V wynosi [...] zł. Taka też kara została nałożona na skarżącą.

Trafnie również stwierdzono, że skarżąca w toku postępowania nie wykazała okoliczności, które uzasadniałyby umorzenie postępowania administracyjnego na podstawie 140aa ust. 4 p.r.d. Zgodnie z powołanym przepisem nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot, wykonujący przejazd:

a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem,

b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub

2) rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna.

Przepis art. 140aa ust. 4 p.r.d. stanowi wyjątek od generalnej zasady odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz i musi być interpretowany ściśle. Dochowanie należytej staranności oznacza, że podmiot wykonujący przejazd uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać przy organizacji przewozu, a jedynie wskutek niezależnych od niego okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń, na które nie miał wpływu, doszło do naruszenia prawa. Podejmując się przewozu określonego ładunku, podmiot wykonujący przejazd powinien przedsięwziąć kroki zapobiegające przekroczeniu dopuszczalnych parametrów pojazdu. Skarżąca nie wykazała, że dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, nie przedstawiła żadnych dowodów świadczących o braku wpływu na powstanie naruszenia. Skarżąca, będąca przedsiębiorcą zajmującym się profesjonalnie przewozem ładunków po drogach publicznych, powinna znać przepisy normujące ruch pojazdów nienormatywnych i zasady przewozu ładunków. Przed rozpoczęciem przewozu powinna była sprawdzić, czy po załadowaniu towaru nie dojdzie do przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi. To bowiem podmiot wykonujący przewóz powinien wykazać, co uczynił dla zapewnienia wykonywania przewozu zgodnie z prawem, oraz że nie mógł przedsięwziąć nic więcej, a podjęte działania pozwalały na uzasadnione przekonanie, iż nie naruszy prawa. Skarżąca nie wykazała zaś, że wykonała jakiekolwiek czynności, aby wykonywany przez nią przewóz nie naruszał stosownych norm, przykładowo przez sprawdzenie nacisków na poszczególne osie bezpośrednio po załadunku i przed rozpoczęciem przewozu. Nie wykazała też, że zaistniały nadzwyczajne i niezależne okoliczności, które spowodowały, że skarżąca nie miała wpływu na powstałe naruszenie. Podnoszone przez skarżącą argumenty, iż podczas procesu chłodzenia może ulegać zmianie waga przewożonego towaru, są okolicznościami, które powinny być znane każdemu profesjonalnemu przewoźnikowi i brane przez niego pod uwagę przy planowaniu i przygotowywaniu przewozu. Okoliczności te nie mogą być traktowane jako uwalniające od odpowiedzialności w świetle art. 140aa ust. 4 p.r.d., który w pkt 2 przewidział taką możliwość w związku z rodzajem przewożonego towaru jedynie w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna, w sytuacji gdy rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu. W niniejszej sprawie przewożony towar był inny od wymienionego w ostatnio powołanym przepisie. Nie zachodziły zatem podstawy do uwzględnienia argumentacji skarżącej. Jeszcze raz podkreślić należy, że obowiązkiem przedsiębiorcy jest takie zorganizowanie działalności, przygotowanie transportu, by uzyskać rezultat w postaci zachowania wymiarów pojazdu, masy i nacisków na osie w zgodności z obowiązującymi przepisami.

Na uwzględnienie nie zasługiwały również podniesione w skardze zarzuty naruszenia w kontrolowanym postępowaniu przepisów art. 77 k.p.a. i 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego i wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a przez to obrazę naczelnych zasad postępowania administracyjnego wynikających z art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 15 i art. 16 k.p.a., a także naruszenia art. 7 oraz art. 8 i art. 11 k.p.a., poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia procedur kontrolnych.

W ocenie Sądu organ ustalił stan faktyczny prawidłowo, uwzględniając wszystkie przeprowadzone w sprawie dowody, szczegółowo wyjaśnił procedurę ważenia nacisków osi pojazdu, opisał cechy użytej wagi i proces jej legalizacji odnosząc się do podstaw prawnych zawartych w ustawie z dnia 11 maja 2001 r. – Prawo o miarach (Dz. U. z 2020 r., poz. 140 z późn. zm.) i rozporządzeniu w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe. W uzasadnieniu decyzji organ – zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. – wskazał dowody, na których się oparł. Organ dokonał też oceny dowodów przyjetych je za podstawę ustaleń faktycznych. Uzasadnienie prawne decyzji zawiera szczegółowe wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, w związku z czym wniesiona skarga podlega oddaleniu stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej jako "p.p.s.a.").

Sprawa niniejsza została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt niniejszej sprawy, wniosek taki został złożony przez organ w odpowiedzi na skargę, a skarżąca nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.