Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SAB/Łd 67/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2018-08-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Inne
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Umorzono postępowanie w zakresie zobowiązania organu
Powołane przepisy: article: art. 54 § 3, art. 161 § 1 pkt 3, art. 149 § 1, § 2, art. 200, art. 205 § 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 29 sierpnia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Protokolant Sekretarz sądowy Izabela Bielińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2018 roku sprawy ze skargi S. M. i U. Z. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w przedmiocie przyłącza energetycznego do budynku mieszkalnego 1) umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 2) stwierdza, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) wymierza Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w B. grzywnę w wysokości 1.000 (jeden tysiąc) złotych; 4) przyznaje od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżących S. M. i U. Z. sumy pieniężne w kwotach po 1.000 (jeden tysiąc) złotych dla każdego z nich; 5) zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz S. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. A.B.


UZASADNIENIE

U. Z. i S. M. wnieśli skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w przedmiocie załatwienia sprawy administracyjnej, z wniosku P. S. z dnia 20 lutego 2012 roku, dotyczącej przyłącza energetycznego do budynku mieszkalnego położonego w B., przy ulicy A 23, którego skarżący są współwłaścicielami.

Autorzy skargi wnieśli o:

1. stwierdzenie, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania mają miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

2. wymierzenie organowi grzywny mając na względzie, że bezczynność organu i przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez żadnego uzasadnienia i z rażącym naruszeniem prawa;

3. przyznanie od organu na rzecz skarżących sum pieniężnych w wysokości stanowiącej dla nich godne zadośćuczynienie z tytułu bezczynności organu i przewlekłego prowadzenia od 7 lat postępowania administracyjnego za pogwałcenie ich praw do rozpoznania sprawy dotyczącej ich własności w rozsądnym terminie, uwzględniającej stopień naruszenia przez organ prawa, a także uwzględniającej charakter przyznanej kwoty, która ma czynić zadość skarżącym za to, że od ponad 7 lat nie mogą doczekać się załatwienia sprawy administracyjnej w swoim państwie – w wysokości nie niższej niż po 10.000 zł;

4. zasądzenie od organu na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W motywach skargi jej autorzy podkreślili, iż wniosek o wszczęcie postępowania w tej sprawie datowany jest na dzień 20 lutego 2012 roku, ale dopiero po upływie 4,5 roku od złożenia wniosku organ wszczął postępowanie administracyjne, zarządzając kontrolę na dzień 31 sierpnia 2016 roku. W tej dacie obiekt został udostępniony, kontrola została przeprowadzona i dalsze 2 miesiące organ pozostawał w bezczynności.

W przedmiocie bezczynności dwukrotnie orzekał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, który dwukrotnie zobowiązał organ do wydania aktu w terminie 30 dni od uprawomocnienia wyroku (wyrok ze skargi P. S. – sygn. II SAB/Łd 89/16 oraz wyrokiem ze skarg U. Z. i S. M. – sygn. II SAB/Łd 292/16). W sprawie II SAB/Łd 89/16 Sąd orzekł o wymierzeniu organowi grzywny w kwocie 3.000 zł i przyznał na rzecz P. S. sumę pieniężną w kwocie 1.000 zł. W sprawie sygn. akt II SAB/Łd 292/16 Sąd wymierzył organowi grzywnę w kwocie 1.000 zł oraz przyznał na rzecz skarżących sumy pieniężne po 1.500 zł.

Wyrok w sprawie II SAB/Łd 292/16 uprawomocnił się dnia 17 czerwca 2017 roku, ale dopiero dnia [...], organ wydał postanowienie nr [...] zobowiązujące A do sporządzenia, w terminie do dnia 8 września 2017 roku, ekspertyzy dotyczącej stanu technicznego przyłącza energetycznego. Na wniosek zobowiązanego, postanowieniem z dnia [...], nr [...], termin wykonania ekspertyzy został przesunięty do dnia 15 grudnia 2017 roku. Tego terminu zobowiązany nie dotrzymał, kierując do organu wniosek o jego przedłużenie do dnia 28 lutego 2018 roku, ale organ tym razem odmówił przedłużenia terminu (postanowienie z dnia [...], nr [...]) i wezwał zobowiązanego do przedłożenia ekspertyzy w terminie 3 dni od doręczenia wezwania pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Była to ostatnia czynność, o której informowane były strony postępowania.

Skarżący pismem z dnia 26 lutego 2018 roku wnieśli zażalenie na bezczynność organu i przewlekłe prowadzenie postępowania do organu wyższego stopnia.

W ocenie autorów skargi, z przedstawionego toku postępowania wynika jednoznacznie, że organ postępowanie prowadzi pozornie od lutego 2012 roku. Czynności podejmowane w toku postępowania były sporadyczne, pozorne, nie odniosły oczekiwanego skutku. Okres, w których w sprawie organ nie dokonywał żadnych czynności to 4,5 roku, po czym przeprowadził czynność kontrolną i znowu nic się w sprawie nie działo. Na skutek skargi P. S. na bezczynność organ wydał w dniu [...] pozorną decyzję nr [...] o umorzeniu postępowania. Decyzja ta została uchylona przez organ odwoławczy decyzją z dnia [...], nr [...].

Dla skarżących nie ulega wątpliwości, że organ uchyla się od merytorycznego rozpoznania sprawy i wydania decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty. Świadczy o tym chociażby okoliczność, że organ nie dokonał ustalenia podstawowej rzeczy w postępowaniu, nie dołączył do akt sprawy materiałów dowodowych innego prowadzonego postępowania, które w tym postępowaniu także stanowią materiał kluczowy dla ustalenia na podstawie jakich przepisów organ ma prowadzić postępowanie.

Po 7 latach prowadzenia postępowania okazuje się, że organ albo nie podejmuje żadnych, albo podejmuje czynności w formie poigrywania sobie prawami skarżących i samym prawem. Postępowanie w sprawie trwa dłużej niż jest to konieczne do wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Organ nie podejmuje czynności procesowych zgodnie z zasadą szybkości postępowania, a te które podjął mają charakter pozorny i jak się okazuje sprowadzające postępowanie do punktu wyjścia. W ten sposób skarżący utracili już jakąkolwiek nadzieję, że w majestacie prawa, przy wiedzy tak wielu organów, w tym Sądu, organ jest w stanie sprawę administracyjną dotyczącą ich własności w sposób zgodny z prawem przeprowadzić i zakończyć.

Na organie żadnego znaczenia nie wywarła zasądzona grzywna w łącznej kwocie 4.000 zł, żadnego znaczenia nie mają zasądzone na rzecz skarżących sumy pieniężne. Skarżący uważają, że zarówno grzywny, jak i sumy pieniężne zasądzane są w rażąco niskich wysokościach, stąd organ za którego to wszystko opłaca Państwo niczego sobie nie robi z wyroków sądowych.

Uzasadniając wniosek o przyznanie sum pieniężnych, skarżący domagali się uwzględnienia okoliczności całkowitego lekceważenia sobie przez organ obowiązków przewidzianych prawem. Takie zachowanie organu powoduje dla skarżących potworny uszczerbek moralny, w postaci całkowitej utraty zaufania, że organ nie jest powołany dla załatwiania ich sprawy i są pozbawieni całkowicie prawa do załatwienia jakiejkolwiek sprawy w tym organie od wielu lat. Skarżący czują się wykluczeni ze społeczeństwa, poprzez traktowanie przez organ ich spraw z całkowitą ignorancją. Poza uprawnieniem do wnoszenia skarg do Sądu, nie pozostało skarżącym żadne uprawnienie do tego, by wymóc na organie prowadzenie postępowania. Skarżący oczekując pokornie na załatwienie sprawy przez ponad 7 lat otrzymali z tego tytułu zadośćuczynienie w kwocie po 1.500 zł, co ich zdaniem jest kwotą za niską, stawiającą ich konstytucyjne prawa naruszane przez konstytucyjny organ administracji państwa przez okres 7 lat w rażąco niskim poziomie wartości. Sprawa dotyczy ich własności, albowiem obiekt stanowiący przedmiot postępowania jest posadowiony na ich nieruchomości, przyłączony do ich budynku, przez co niezałatwienie sprawy przez organ uniemożliwia skarżącym realizację żądania doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Takie deprecjonowanie przez organ obowiązków musi prowadzić do zasądzenia przez Sąd dla stron zadośćuczynienia za krzywdę spowodowaną prześladowaniem i wykluczeniem ze społeczeństwa poprzez zaniechanie stosowania wobec nich prawa powszechnie obowiązującego w kwocie odpowiadającej naruszonym wartościom przy uwzględnieniu stopnia i okresu naruszania tych wartości.

W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wniósł o jej oddalenie argumentując, że pismem z dnia 11 sierpnia 2016 roku zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie legalności budowy linii napowietrznej eNN do budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce nr ewid. 455, obr. [...] przy ul. A 23 w B. W trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 31 sierpnia 2016 roku ustalono, iż z istniejącego słupa sieci energetycznej biegnącej w ul. A zlokalizowanego na chodniku doprowadzono przyłącze eNN do budynku na działce nr ewid. 455. Z wyjaśnień współwłaściciela nieruchomości S. M. wynika, iż przyłącze zostało wykonane w 1980 roku, o czym świadczy dokument odbiorowy załączony do zawiadomienia o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego. W tej sytuacji organ decyzją z dnia [...], nr [...] umorzył postępowanie w sprawie legalności budowy linii napowietrznej eNN do budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Po rozpatrzeniu odwołania, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...], nr [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenie organowi.

Przy pismach z dnia 23 maja 2017 roku organ zwrócił się do Starostwa Powiatowego w [...], Archiwum Zakładowego Urzędu Miasta B. oraz Archiwum Państwowego w P. o udzielenia informacji w zakresie udzielenia pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, oraz dokumentacji technicznej obejmującej budowę spornego przyłącza. W tej samej dacie organ wystąpił do A S.A. (dalej jako: "gestor sieci") o przesłanie kserokopii dokumentów odbiorowych, protokołów kontroli lub innych dokumentów dotyczących przyłącza.

Z uzyskanych informacji wynika, iż w zasobach Archiwum Państwowym nie ma takiej dokumentacji, a z informacji uzyskanych od Starosty [...] wynika, że tenże nie wydał decyzji o pozwoleniu na budowę oraz nie przyjął zgłoszenia dla i nie posiada dokumentacji technicznej. W Archiwum Zakładowym UM odnaleziono decyzję zatwierdzającą plan realizacyjny oraz udzielającą pozwolenia na budowę inwestycji obejmującej budowę uzbrojenia terenów budownictwa jednorodzinnego os. [...] w tym sieci energetycznej.

Z analizy akt sprawy, które są w posiadaniu organu wynika, że budowa przyłącza energetycznego napowietrznego biegnącego od słupa do budynku mieszkalnego zostało wykonane w warunkach samowoli budowlanej. Z posiadanych dokumentów zgromadzonych w toku prowadzonego postępowania dotyczącego legalności budowy budynku mieszkalnego wynika, iż inwestor w dniu 23 września 1987 roku zawiadomił organ administracji architektoniczno-budowlanej o oddaniu do użytkowania budynku. Załącznik do zawiadomienia stanowi m.in. protokół odbioru instalacji elektrycznej w budynku z dnia 24 września 1987 roku, w którym stwierdzono że "odbiorcza instalacja elektryczna została wykonana z zastosowaniem bezpieczników przedlicznikowych z systemem zerowania ochronnego. Po podłączeniu do sieci i zainstalowaniu licznika wykonana instalacja nadaje się do użytkowania. Instalację wykonano w 1980 roku". Ponadto w notatce służbowej z przeprowadzonej kontroli stanu zaawansowania budowy z dnia 24 czerwca 1987 roku komisja stwierdziła że "do budynku doprowadzona jest energia elektryczna wraz z czynną instalacją elektryczną".

Organ sięgając do treści art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 roku Prawo energetyczne (tekst jedn. Dz. U. z 2017 roku, poz. 220 ze zm.) wskazał, iż gestor sieci, jako przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją energii jest obowiązane utrzymywać zdolność urządzeń, instalacji i sieci do realizacji zaopatrzenia w energię w sposób ciągły i niezawodny, przy zachowaniu obowiązujących wymagań jakościowych. Z tego powodu organ postanowieniem z dnia [...], nr [...] nałożył na gestora sieci obowiązek wykonania ekspertyzy (wraz z jednoznacznym określeniem sposobu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości) stanu technicznego spornego przyłącza, w terminie do dnia 8 września 2017 roku. Termin ten został – na wniosek zobowiązanego – przedłużony do dnia 15 grudnia 2017 roku. Gestor sieci ponownie zwrócił się o prolongatę terminu wykonania obowiązku, ale organ postanowieniem z dnia [...], nr [...] odmówił zmiany terminu wykonania obowiązku i wezwał zobowiązanego do bezwzględnego wykonania i dostarczenia ekspertyzy w terminie 3 dni. Przy piśmie z dnia 9 lutego 2018 roku gestor wystąpił z prośbą o niepodejmowanie działań przez organ do czasu złożenia ekspertyzy. Postanowieniem z dnia [...], nr [...] organ nałożył na gestora sieci obowiązek wniesienia zaliczki w kwocie 3.000 zł na pokrycie kosztów postępowania wykonania ekspertyzy. Przy piśmie z dnia 5 marca 2018 roku gestor przedłożył wymagana ekspertyzę. Pismem z dnia 9 marca 2018 roku organ wezwał gestora sieci do uzupełnienia ekspertyzy o określenie, czy przyłącze wykonano zgodnie z wymaganiami norm obowiązujących w dacie budowy przyłącza tj. w latach 1980-1983, w terminie 3 dni. W dniu 20 marca 2018 roku gestor sieci przekazał organowi pismo Stowarzyszenia Elektryków, z którego wynika iż zachowana jest minimalna odległość przewodów przyłącza od ziemi (odległość przewodów przyłącza od ziemi wynosiła 4 m przy wymaganej minimalnej odległości wynoszącej 3,5 m). Nadal jednak stwierdza się niezachowanie odległości przewodów przyłącza elektroenergetycznego od budynku (0,35 m przy wymaganej odległości w dowolnym kierunku dla przewodu izolowanego uziemionego wynoszącej minimum 2,5 m) oraz od gałęzi (0,4 m przy wymaganej odległości wynoszącej minimum 1 m). W związku z tym postanowieniem z dnia [...], nr [...] organ uchylił własne postanowienie z dnia [...] nakładające na gestora sieci obowiązek wniesienia zaliczki w kwocie 3.000 zł. Zawiadomieniem z dnia 28 sierpnia 2018 roku strony postępowania zostały poinformowane o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, w terminie 3 dni.

Odnosząc się do zarzutu bezczynności i przewlekłości prowadzonego postępowania organ nie uznał ich zasadności podnosząc, iż w czasie od otrzymania wyroku do dnia przekazania skargi, organ zbierał materiał dowodowy i stosował środki przymusu względem gestora sieci, który uchylał się wykonania postanowienia z dnia [...].

W piśmie z dnia 25 kwietnia 2018 roku organ wskazał, iż w dniu [...] wydał decyzję nr [...] nakazującą A S.A. wykonanie robót budowlanych niezbędnych do doprowadzenia napowietrznego przyłącza elektroenergetycznego do stanu zgodnego z przepisami, w terminie do dnia 29 czerwca 2018 roku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z regulacją art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 roku, poz. 1302 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w określonych przypadkach, w tym w razie konieczności wydania decyzji administracyjnych (art. 3 § 2 pkt 1 – 4a oraz pkt 8 P.p.s.a.).

Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 P.p.s.a.).

Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.).

Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 P.p.s.a.).

Na wstępie wyjaśnić należy, iż warunkiem wniesienia skargi jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (art. 52 § 1 P.p.s.a.). W sprawie skargi na bezczynność – w związku z treścią art. 16 ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 roku o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 roku, poz. 935) – środkiem takim jest zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie do organu administracji publicznej wyższego stopnia (art. 37 § 1 K.p.a.).

W stanie faktycznym sprawy skarżący złożyli, pismami z dnia 25 lutego 2018 roku, zażalenia na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. W dniu 27 lutego 2018 roku, skarżący skierowali, za pośrednictwem organu, skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie przyłącza energetycznego do budynku mieszkalnego położonego w B. przy ul. A 23. Mimo iż skarga została wniesiona przed rozpoznaniem zażalenia należy uznać, że skarga jest formalnie dopuszczalna. Warunkiem wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest skierowanego środka, o którym stanowi art. 37 K.p.a., a nie to czy takowy środek zostanie rozpoznany, bądź w jaki sposób zostanie rozstrzygnięty, jaki da efekt.

Przystępując do rozważań merytorycznych wyjaśnić należy, iż organy administracji zobowiązane są do przestrzegania zasad ogólnych postępowania administracyjnego, a w szczególności organy powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 K.p.a.). Realizacji tej zasady służy m.in. przepis art. 35 § 1 K.p.a. Zgodnie z jego treścią – w związku z treścią art. 16 ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 roku o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 roku, poz. 935) – organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy, wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 K.p.a.). Do terminów powyższych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 K.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, określonym w art. 35 K.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Dotyczy to również przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 K.p.a.).

Lektura akt administracyjnych pozwala odnotować, że postępowanie w sprawie został zainicjowane wnioskiem P. S. datowanym na dzień 20 lutego 2012 roku. Pierwszą czynnością, jaką wykonał organ w sprawie, było wyznaczenie na dzień 31 sierpnia 2016 roku kontroli obiektu.

Z ustaleń stanu faktycznego w sprawie należy odnotować, że zagadnienie bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania było już przedmiotem zainteresowania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.

W wyroku z dnia 29 czerwca 2016 roku, sygn. II SAB/Łd 89/16, po rozpoznaniu skargi P. S. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w przedmiocie legalności budowy budynku mieszkalnego, ogrodzenia i przyłącza energetycznego, Sąd zobowiązał organ do załatwienia wniosku P. S. z dnia 20 lutego 2012 roku w przedmiocie dotyczącym przyłącza energetycznego oraz ogrodzenia w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku (pkt 1), stwierdził że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2), umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu w przedmiocie dotyczącym budynku mieszkalnego (pkt 3), wymierzył organowi grzywnę w wysokości 3.000 zł (pkt 4), przyznał od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną w kwocie 1.000 zł (pkt 5) i zasądził zwrot kosztów postępowania (pkt 6). Wyrok jest prawomocny od dnia 17 sierpnia 2016 roku.

Następnie wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2017 roku, sygn. II SAB/Łd 292/16, po rozpoznaniu sprawy ze skargi S. M. i U. Z. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w przedmiocie legalności budowy linii energetycznej do budynku mieszkalnego, zobowiązał organ do wydania aktu w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku (pkt 1), stwierdził że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a bezczynność bez rażącego naruszenia prawa (pkt 2), wymierzył organowi grzywnę w wysokości 1.000 zł (pkt 3), przyznał od organu sumę pieniężną na rzecz każdego ze skarżących w kwocie po 1.500 zł (pkt 4) oraz zasądził zwrot kosztów postępowania (pkt 5). Wyrok jest prawomocny od dnia 17 czerwca 2017 roku. Prawomocny wyroku wraz z aktami wpłynął do organu w dniu 5 lipca 2017 roku.

Z uwagi na fakt i treść wskazanego wyroku przedmiotem zainteresowania Sądu w aktualnie rozpoznawanej skardze będzie zarzut bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania w okresie po dniu 12 kwietnia 2017 roku, aż do dnia rozpoznania sprawy niniejszej.

Po tej dacie organ pismami z dnia 23 maja 2017 roku podjął działania w celu poszukiwania dokumentów związanych z budową spornego przyłącza. Następnie postanowieniem z dnia [...] nałożył na gestora sieci obowiązek wykonania ekspertyzy stanu technicznego napowietrznego przyłącza elektroenergetycznego, w terminie do dnia 8 września 2017 roku. Gestor sieci pismem z dnia 28 sierpnia 2017 roku zwrócił się o zmianę terminu, stąd organ postanowieniem z dnia [...] zmienił termin wykonania ww. obowiązku na dzień 15 grudnia 2017 roku. Gestor sieci ponownie w dniu 14 grudnia 2017 roku wystąpił wnioskiem o przedłużenie wspomnianego terminu, jednak tym razem organ postanowieniem z dnia [...] odmówił zmiany rzeczonego terminu. Pismem z tej samej daty organ wezwał gestora sieci do bezwzględnego wykonania i dostarczenia ekspertyzy w terminie 3 dni. Wobec niewykonania przez gestora sieci wspomnianego obowiązku, organ postanowieniem z dnia [...] nałożył na niego obowiązek wniesienia zaliczki w kwocie 3.000 zł na pokrycie kosztów wykonania ekspertyzy. W dniu 5 marca 2018 roku gestor sieci złożył ekspertyzę, ale wobec stwierdzenia, że jest ona niekompletna, organ pismem z dnia 9 marca 2018 roku zobowiązał gestora do jej uzupełnienia w terminie 3 dni. Ekspertyza została uzupełniona w dniu 20 marca 2018 roku. Z tego powodu organ postanowieniem z dnia [...] uchylił własne postanowienie z dnia [...] zobowiązujące gestora sieci do wniesienia zaliczki na poczet kosztów postępowania. Następnie, zawiadomieniem z dnia 28 marca 2018 roku organ skierował do stron postępowania zawiadomienie w trybie art. 10 K.p.a. Po czym w dniu [...] wydał decyzję nr [...] nakładającą na gestora sieci obowiązek wykonania – w terminie do dnia 29 czerwca 2018 roku – robót budowlanych niezbędnych do doprowadzenia napowietrznego przyłącza elektroenergetycznego do stanu zgodnego z przepisami.

W kontekście powyższych uwag, oceniając opisany tok czynności następujących po dniu 12 kwietnia 2017 roku (data wydania wyroku w sprawie sygn. II SAB/Łd 292/16) Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania do załatwienia sprawy, bowiem po dniu wniesienia skargi, ale przed dniem jej rozpoznania organ wydał w sprawie decyzję.

W kolejnym punkcie wyroku Sąd stwierdzając, że organ pozostawał w bezczynności i w sposób przewlekły prowadził postępowanie w sprawie uznał, że w okresie od dnia 12 kwietnia 2017 roku do dnia orzekania w sprawie, bezczynność organu, jak i przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem składu orzekającego, rażącym naruszeniem prawa jest bowiem stan, w którym wyraźnie, ewidentnie, bezdyskusyjnie i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa. W orzecznictwie akcentuje się, iż rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, iż dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela w pełni przywołane poglądy czyniąc je własnym stanowiskiem w sprawie (por. np.: wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 roku, sygn. I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 roku, sygn. II OSK 468/13 oraz wyroki WSA: we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 roku, sygn. II SAB/Wr 14/14; w Poznaniu z dnia 11 października 2013 roku, sygn. II SAB/Po 69/13; w Szczecinie z dnia 16 maja 2013 roku, sygn. II SAB/Sz 34/13 i inne).

Przenosząc powyższe uwagi na grunt sprawy niniejszej zaakcentować należy, iż bezczynność organu oraz przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, bowiem – mimo zobowiązania do załatwienia wniosku skarżących w określonym terminie prawomocnym wyrokiem (sygn. II SAB/Łd 292/16) oraz pomimo nałożenia na organ z tego tytułu grzywny – tenże nie zakończył postępowania. W ocenie składu orzekającego czynności podejmowane przez organ przesądzają o tym, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania osiągnęły kwalifikację rażącego naruszenia prawa. Niewątpliwie w pewnym zakresie okres przypadający po dniu 12 kwietnia 2018 roku obejmował czas, w którym organ oczekiwał na złożenie przez gestora sieci dokumentu niezbędnego do załatwienia sprawy, czyli ekspertyzy technicznej. Okoliczność ta jednak nie zmienia przyjętej kwalifikacji bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania w kategoriach rażącego naruszenia prawa, bowiem nawet po pominięciu tych okresów, w toku postępowania można dostrzec kilkutygodniowe okresy, w których w sprawie nic się nie działo lub – co prawda – organ podejmował określone czynności, ale nie zmierzały one bezpośrednio do załatwienia sprawy. Czynności podejmowane są przez organ w sporych odstępach czasu, nie charakteryzowały się niezbędną do terminowego załatwienia sprawy koncentracją.

Uznawszy, iż skarga zasługuje na uwzględnienie i wobec tego, że bezczynność organu ma charakter rażącego naruszenia prawa Sąd uznał, iż zasługuje na uwzględnienie także wniosek skargi w zakresie nałożenia na organ grzywny z tego tytułu. W zaistniałej sytuacji, zdaniem Sądu, zasadnym jest wymierzenie organowi grzywny w kwocie określonej w wyroku. Sąd uznał, że grzywna w tej kwocie jest adekwatna do stopnia naruszenia prawa.

Uznawszy, iż skarga zasługuje na uwzględnienie i wobec tego, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania miały charakter rażącego naruszenia prawa Sąd uznał, iż zasługuje na uwzględnienie także wniosek skargi o przyznanie na rzecz skarżących sum pieniężnych w trybie art. 149 § 2 P.p.s.a. Sąd ocenił jednak, że kwota określona w wyroku będzie w tym zakresie odpowiednia. Niewątpliwie Sąd podziela argumenty wskazane przez autorów skargi w tym zakresie, niemniej nawet w tej sytuacji składowi orzekającemu nie może z pola widzenia umykać ilość i wysokość każdej poszczególnej grzywny i sum pieniężnych, do których zapłaty zobowiązany jest organ. Spojrzenie na sprawę również w tym aspekcie przesądziło o uwzględnieniu wniosków skarżących jedynie w części. Z treści powołanego przepisu art. 149 § 2 P.p.s.a. wynika, iż przyznanie na rzecz skarżącego sumy pieniężnej ma charakter fakultatywny, przepis wszak stanowi, iż "Sąd może przyznać". Wobec tego działając w ramach takiego uprawnienia i uwzględniając zaistniały w sprawie stan faktyczny, a w nim przede wszystkim postawę organu, ale i ilość spraw zawisłych przed Sądem i kwoty nakładanych na organ sankcji finansowych, Sąd przyznał na rzecz skarżących kwoty określone w wyroku, jako sumę pieniężną, o której mowa w art. 149 § 2 P.p.s.a. Jeżeli skarżący szacują wartość doznanej przez siebie straty (w wyniku bezczynności organu, oczekiwania na załatwienie sprawy) na wyższym poziomie niż przyznania suma pieniężna, mogą dochodzić swoich praw występując ze stosownym powództwem przed sądem powszechnym. Suma pieniężna, o której mowa w art. 149 § 2 P.p.s.a. nie ma na celu wyrównania pełnej szkody, czy doznanego uszczerbku.

Konkludując, Sąd w punkcie pierwszym wyroku umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organ do załatwienia sprawy w zakreślonym terminie na mocy art. 161 § 1 pkt 1 w zw. z art. 54 § 3 P.p.s.a. W punkcie drugim Sąd stwierdził, iż bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czyniąc za podstawę tych rozstrzygnięć przepis art. 149 § 1 P.p.s.a. Natomiast o wymierzeniu organowi grzywny Sąd orzekł jak w punkcie trzecim wyroku na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. W punkcie czwartym wyroku Sąd przyznał od organu na rzecz skarżących sumy pieniężne na mocy art. 149 § 2 P.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżącej od organu administracji Sąd postanowił w punkcie piątym wyroku przyjmując za podstawę rozstrzygnięcia przepis art. 201 § 1 i art. 205 § 1 P.p.s.a.

M.K.