Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 40/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2006-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 1949 nr 46 poz 339
law: Dekret z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego.
article: art. 1 ust.1, art.3
journal: Dz.U. 1947 nr 59 poz 318
law: Dekret z dnia 5 września 1947 r. o przejściu na własność Państwa mienia pozostałego po osobach przesiedlonych do Z.S.R.R.
article: art. 7. art. 8, art. 77 § 1, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c)
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Anna Lechowska /spr./ Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik AWSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 22 listopada 2006 r. sprawy ze skargi I. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu nieruchomości na własność Państwa I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2005 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego I. B. kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

II SA/Rz 40/06

U Z A S A D N I E N I E

Decyzją z dnia [...] września nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze - po rozpatrzeniu wniosku I. B. odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w S. z dnia [...] października 1956 r. nr: [...] w przedmiocie przejęcia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonych w miejscowości W.

Jako jej podstawę prawną wskazało art. 157 w związku z art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.)

Z jej uzasadnienia wynika, że I. B. we wniosku adresowanym do Wojewody domagał się stwierdzenia nieważności opisanego wyżej orzeczenia w części dotyczącej przejęcia na Skarb Państwa realności gruntowej objętej wykazem hipotecznym liczba 54 księgi gruntowej gromady W. (w całości) oraz 1/3 części realności objętej wykazem hipotecznym liczba 466 księgi gruntowej gromady W. We wniosku zaznaczył, iż nieruchomości te zostały nabyte przez jego ojca – S. B. aktem notarialnym Rep. [...] z dnia [...] lutego 1936 r. Przedłożył postanowienie Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] września 2003 r. sygn. akt [...], z którego wynika, iż jest on jednym ze spadkobierców po zmarłym ojcu. Do akt dołączył również dokument z Sądu Grodzkiego w R. z dnia [...] lutego 1936r., informujący o intabulacji prawa własności nieruchomości nabytych aktem notarialnym z dnia [...] lutego 1936 r., oraz mapy z 1935 roku.

Zarzucił, że przejęcie gruntów nastąpiło rażącym naruszeniem prawa, bowiem przejęto grunty pozostające we władaniu ojca a administracja leśna weszła w ich posiadanie bez tytułu prawnego.

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpatrzeniu sporu kompetencyjnego między Kolegium a Wojewodą wskazał w postanowieniu z dnia [...] maja 2005 r. sygn. akt [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, jako organ właściwy do prowadzenia postępowania o stwierdzenie nieważności wspomnianej decyzji.

Organ ów ustalił, że decyzja objęta wnioskiem dotyczyła przejęcia na własność Państwa nieruchomości w miejscowości W., na podstawie przepisów dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego (Dz.U. Nr 46, poz. 339) i dekretu z dnia 5 września 1947 r. o przejściu na własność Państwa mienia pozostałego po osobach przesiedlonych do ZSRR (Dz.U. Nr 59, poz. 318 z późn. zm.) W swej treści nie zawiera ona szczegółowego określenia przejmowanych gruntów, ani wskazania ich właścicieli. Ogranicza się do ogólnego wskazania, iż w miejscowości W. przejęto grunt o ogólnej powierzchni 1523 ha. Kolegium zwróciło się zatem do Starosty S. o odszukanie akt administracyjnych poprzedzających wydanie kwestionowanej decyzji, jednak żądanych dokumentów nie odnaleziono.

Zgodnie z art. 157 § 2 Kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Stroną postępowania, w myśl art. 28 Kpa, jest zaś każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

Podług tych przepisów tylko osoba uprawniona (strona), posiadająca interes prawny, może skutecznie żądać wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Interes prawny w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu na Skarb Państwa nieruchomości posiadać mogą jedynie strony postępowania zakończonego decyzją będącą przedmiotem weryfikacji. W sprawie niniejszej są to osoby, którym w chwili wydawania tej decyzji przysługiwało prawo własności do nieruchomości przejętych na rzecz Państwa lub następcy prawni tych osób.

Poczynione w postępowaniu ustalenia, oparte miedzy innymi na analizie dołączonej dokumentacji, uniemożliwiają bezsprzeczne stwierdzenie, iż nieruchomości wskazane przez wnioskodawcę (tj. cała realność whl 54 oraz 1/3 cz. realności whl 466 księgi gruntowej W.), stanowiące uprzednio własność S. B. zostały przejęte na rzecz Państwa spornym orzeczeniem. Wskazany przez wnioskodawcę akt notarialny oraz dokument z Sądu Grodzkiego w R. potwierdzają wprawdzie , iż S. B. nabył te nieruchomości na własność. Dokumenty te pochodzą jednak z roku 1936, a więc nie mogą stanowić dowodu , iż ojcu wnioskodawcy na dzień poprzedzający przejęcie nieruchomości na Skarb Państwa, służyło prawo własności do tych nieruchomości. Nie wykazano też, by nieruchomości należące uprzednio do S. B. zostały przejęte na rzecz Skarbu Państwa właśnie orzeczeniem PPRN w S. z dnia [...] października 1956 r. Brak takiego określenia w samej decyzji o przejęciu , jak również brak jakichkolwiek innych dokumentów wskazujących, których konkretnie nieruchomości dotyczyła ta decyzja, powoduje , że nie jest obecnie możliwe jednoznaczne stwierdzenie, iż orzeczeniem z [...] października 1955 r. przejęto między innymi nieruchomości, stanowiące uprzednio własność S. B. Nie można też ustalić poprzednich właścicieli przejętych nieruchomości. Oznacza to , iż nie jest możliwe stwierdzenie, iż obecnie I. B. legitymuje się jakimkolwiek tytułem prawnym do nieruchomości objętych postępowaniem zakończonym decyzją, której unieważnienia się domaga.

Skoro I. B. nie wykazał, iż jest stroną w rozumieniu art. 28 Kpa, czyli osobą legitymującą się interesem prawnym, upoważniającym do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium PRN w S. z dnia [...] października 1956 r. zasadna jest w świetle art. 157 § 3 Kpa odmowa wszczęcia tegoż postępowania - konkluduje Kolegium.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej tą decyzją do Samorządowego Kolegium Odwoławczego złożył I. B. zarzucając , że organ ten nie ustosunkował się do jego argumentów dotyczących przejęcia gruntów ojca wraz z całym obszarem wsi W. i oświadczając, że w chwili przejęcia grunty te były w posiadaniu jego ojca.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu tego wniosku decyzją z dnia [...] listopada 2005r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną nim decyzję.

W jej uzasadnieniu ponowiło swoją dotychczasową argumentację podkreślając, iż w sprawie nie wykazano, by poprzednik prawny wnioskodawcy dysponował prawem własności spornych nieruchomości w dacie ich przejęcia na rzecz Skarbu Państwa, jak również by znajdowały się one wśród nieruchomości przejętych .

Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożył I. B. domagając się jej uchylenia w całości i zasądzenia kosztów postępowania wg norm przepisanych.

Decyzji zarzucił naruszenie art. 7, 77 §1 i 80 kpa poprzez zaniechanie przeprowadzenia kompletnego i wszechstronnego postępowania dowodowego a także błędne ustalenie stanu faktycznego poprzez przyjęcie , że wstępny wnioskodawcy nie był właścicielem nieruchomości przejętych na własność Państwa kwestionowaną decyzją.

W obszernym uzasadnieniu skargi przedstawiono przebieg dotychczasowego postępowania i zakwestionowano twierdzenie Kolegium , iż skarżący nie wykazał, by jego ojciec był w dacie przejęcia właścicielem nieruchomości przejętych wspomnianą decyzją.

Skarżący odwołując się do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego ( wyrok z dnia 11 marca 1999r.V SA 1813/98, ONSA 2000/1/35 i 22 lutego2000r. ISA 403/99) a także Sądu Najwyższego ( wyrok z 18 października 1985r. III ARN 41/95 OSNP 1996/18/10) stwierdził, że postępowanie dowodowe organu było niekompletne i ograniczyło się do zwrócenia się do Starosty S. o udzielnie wyjaśnień, co narusza to art. 7 i 77 §1 kpa, podobnie jak przerzucenie ciężaru dowodu na skarżącego. Pominięcie dowodów przezeń zaoferowanych narusza natomiast art. 80 kpa a także art. 8 kpa ( zasada pogłębiania zaufania do organów Państwa). W szczególności Kolegium nie zbadało ksiąg wieczystych dotyczących gruntów ojca. Księga wieczysta znacjonalizowanych nieruchomości ojca została zamknięta [...] maja 1960. Zaświadczenie z dnia [...] grudnia 2005r. wydane przez Sad Rejonowy Wydział VI Ksiąg Wieczystych w K. jednoznacznie potwierdza fakt, że w wykazie hip.LWH 54 urządzonym dla nieruchomości położonej w W. składającej się z pgr 1185/1, 1279/1 1299, 1302, 1306, 1307, 1185/2,1303/2, 1206/7, 1208/2,1278/2,1278/5 1284/1 1284/2,1285/1 1286/1 1287/2 1289/2, 1290/3,1290/5 1295/1 i1257/2 prawo własności było ujawnione na rzecz S. J. B., jego ojca. Numery działek pokrywają się z numerami figurującymi w akcie notarialnym z 1936r.. Jest to dowód , iż ojcu przysługiwało prawo ich własności w dacie przejęcia, bowiem do chwili zamknięcia księgi wieczystej jego prawo własności było wpisane. Skarżący dołączył do skargi zaświadczenie z ksiąg wieczystych z dnia [...] grudnia 2005r. Nr [...] wnosząc o przeprowadzenie dowodu z tego zaświadczenia w postępowaniu sądowym.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie z przyczyn, które legły u podstaw zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Podług z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269) wojewódzki sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270, ze zm.) -zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd jest zobowiązany do uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy lub jeśli zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji przewidziane art. 156 kpa lub innych przepisach.

Dokonawszy w sprawie takiej właśnie kontroli, Sąd doszedł do wniosku, że skarga zasługuje na uwzględnienie , bowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania , które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem skargi jest decyzja o odmowie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w S. z dnia [...] października 1956 r. nr: [...] rozstrzygającej o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonych w miejscowości W. , w części objętej wnioskiem skarżącego.

Podstawę prawną do wydania decyzji tego rodzaju stwarza art. 157 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego, stanowiący że odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji następuje w drodze decyzji.

Decyzja na tym przepisie oparta winna być poprzedzona postępowaniem wyjaśniającym, w którym organ bada, czy istnieje decyzja ( postanowienie), które może być w tym trybie wzruszone, czy wniosek został złożony przez legitymowany podmiot, jak również czy wnioskodawca wskazał na jedną z przesłanek mieszczących się w art. 156 § 1 k.p.a. Na tym etapie postępowania organ nie ustala natomiast , czy przyczyny nieważności rzeczywiście w sprawie zachodziły, bowiem ta kwestia należy do postępowania rozpoznawczego, jakie toczy się po wszczęciu postępowania o stwierdzenie nieważności ( patrz: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 20 grudnia 1994 r., l SA 1143/93, ONSA 1995/3/155, z dnia 8 listopada 1995 r., III SA 182/95, ONSA 1996/4/167).

Decyzja o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wydana na podstawie art. 157 § 3 k.p.a. może być wynikiem ustalenia braku zdolności do działania w sprawie osoby wnoszącej żądanie, braku przymiotu strony, wykazania , że nie istnieje decyzja, której ważność należy poddać ocenie a także stwierdzenia innych przeszkód prawnych ustanowionych w ustawach odrębnych (B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. C.H.Beck, Warszawa 2004, s. 743).

W sprawie postępowanie wyjaśniające uruchomione zostało adresowanym do Wojewody wnioskiem skarżącego , w którym domagał się on stwierdzenia nieważności opisanego wyżej orzeczenia, w części dotyczącej przejęcia na Skarb Państwa realności gruntowej objętej wykazem hipotecznym liczba 54 księgi gruntowej gromady W. (w całości) oraz 1/3 części realności objętej wykazem hipotecznym liczba 466 księgi gruntowej gromady W. We wniosku zaznaczył, iż nieruchomości te zostały nabyte przez jego ojca – S. B. aktem notarialnym Rep. [...] z dnia [...] lutego 1936 r. Przedłożył postanowienie Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] września 2003 r. sygn. akt [...], z którego wynika, iż jest on jednym ze spadkobierców po zmarłym ojcu. Do akt dołączył również dokument z Sądu Grodzkiego w R. z dnia [...] lutego 1936 r., informujący o intabulacji prawa własności nieruchomości nabytych aktem notarialnym z dnia [...] lutego 1936 r., oraz mapy z 1935 roku. Zarzucił w nim, że przejęcie gruntów nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa, które polegało na tym , iż zabrano grunty którymi jego ojciec władał a administracja leśna weszła w ich posiadanie bez tytułu prawnego.

W zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze Kolegium stwierdziło, że dostarczone przez wnioskodawcę i zgromadzone w toku postępowania dokumenty nie są wystarczające do ustalenia, że kwestionowanym orzeczeniem rzeczywiście przejęto nieruchomości poprzednika prawnego skarżącego, a tym samym do wykazania przez niego legitymacji strony. W szczególności przyjęcie, iż legitymacja ta została wykazana wyklucza fakt, że w kwestionowanym orzeczeniu wymieniono jedynie ogólnie powierzchnię przejętych we wsi W. gruntów, bez wskazania ich właścicieli i określenia działek w sposób umożliwiający ich identyfikację. Przedłożone przez skarżącego dokumenty a w szczególności dokument z Sądu Grodzkiego w R. nie dowodzą , że poprzednik prawny skarżącego S. K. był w chwili przejęcia właścicielem gruntów oraz, że te grunty zostały przejęte kwestionowaną decyzją.

W ocenie Sądu, decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest przedwczesna, bowiem jak zasadnie zarzucono w skardze, postępowanie ją poprzedzające przeprowadzono z naruszeniem art. 7, 8 ,77 § 1, 80 k.p.a. Przepisy te obligują organ do podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i jej rozstrzygnięcia, po wyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, przy uwzględnieniu słusznego interesu strony oraz przy zastosowaniu w prowadzonym postępowaniu zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Stosowanie tych przepisów nie zostało wyłączone we wstępnym postępowaniu administracyjnym poprzedzającym wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji lub odmowę jego wszczęcia. Okoliczność natomiast, że postępowanie to toczyło się z wniosku skarżącego nie skutkuje wyłączeniem wnikającej z nich zasady nałożenia ciężaru dowodu na organ administracji.

Obowiązkom wynikającym z wymienionych przepisów organ, który wydał decyzje zaskarżoną uchybił w takim stopniu, że mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Art. 1 dekretu z dnia 27 lipca 1949r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających we faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego stanowiącego jedną z dwu podstaw prawnych kwestionowanego wnioskiem o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w S., przewidywał możliwość przejęcia nieruchomości ziemskich położonych na wymienionych w nim terenach wówczas, gdy nie pozostawały we faktycznym władaniu właściciela. Ustawodawca ustanowił też szczególny sposób określania przejmowanych na własność Państwa nieruchomości ziemskich, w razie gdy ich granice zostały zatarte oraz tryb postępowania w przypadku, gdy właściciel nieruchomości nie jest znany. Kwestie te uregulowane zostały w przepisach wykonawczych- rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 16 września 1950 r. (Dz. U. Nr 45, poz. 416). W przypadku, gdy właściciel przejmowanej nieruchomości nie był znany, decyzja winna zawierać wzmiankę o tym, a samo orzeczenie podlegało ogłoszeniu w dzienniku wojewódzkim, w pozostałych wypadkach decyzja winna być doręczona stronom. Ponadto § 1 rozporządzenia przewidywał, że w razie zatarcia granic przejmowanej nieruchomości w orzeczeniu określa się ją przez opis granic zespołów gruntów składających się na tę nieruchomość lub przez wymienienie nieruchomości o ustalonych granicach, które bezpośrednio otaczają ten zespół gruntów. Przepisy dekretu i rozporządzenia nie dozwalały natomiast na globalne przejmowanie gruntów położonych na terenie określonej wsi przez wymienienie tylko łącznej powierzchni i bez przypisania określonych nieruchomości poszczególnym właścicielom wymienionym w decyzji, na co zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 listopada 1999 r., sygn. akt IV SA 1632/97, System orzecznictwa LEX Nr 48665. Sformułował on tezę, że przepisy dekretu z 1949 r. (...) nie przewidywały przejmowania z mocy prawa tych gruntów, które nie były we władaniu właścicieli, lecz jedynie dopuszczały możliwość takiego przejęcia i nie mogły być traktowane jako podstawa nacjonalizacji gruntów przez wydanie orzeczeń administracyjnych, które orzekały o przejmowaniu areału wskazanego tylko co do wielkości powierzchni bez wyszczególnienia gruntów składających się na nieruchomość ziemską, należącą do danego właściciela.

Drugą z podstaw prawnych powołanych w orzeczeniu stanowiły przepisy dekretu z dnia 5 września 1947r. o przejęciu na własność Państwa mienia pozostałego po osobach przesiedlonych do ZSRR ( Dz.U. nr 59, poz. 318 ze zm.), Ten to akt, w art. 1 ust. 1 przewidywał przejście z mocy prawa na własność Państwa mienia osób przesiedlonych do Z.S.R.R., pozostałego na obszarze Państwa Polskiego z chwilą przesiedlenia tych osób bez odszkodowania. Z mocy art. 3 dekretu przejście nieruchomości ziemskich podlegało stwierdzeniu w drodze orzeczenia wydawanego przez powiatowe władze administracji ogólnej.

Procedura wydawania orzeczeń została ustalona rozporządzeniem Ministrów Skarbu oraz Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 15 lipca 1948r ( Dz.U. Nr 37, poz. 271). Z jego §1 wynikało , że przy orzekaniu w tej kwestii zastosowanie miało rozporządzenie Prezydenta R.P. z 22 marca 1928r. o postępowaniu administracyjnym ( Dz.U. R.P. Nr 36, poz. 341), z odmiennościami wynikającymi z rozporządzenia.

W § 2 stanowiło ono, że orzeczenie o przejęciu ( które mogło obejmować mienie jednej lub więcej osób) winno określać imię i nazwisko osoby przesiedlonej, rodzaj mienia a jeśli idzie o nieruchomości, ich miejsce położenia a także wskazanie księgi wieczystej i wymienionych w nim wpisów w tej księdze, jak również datę przejścia mienia. Oznacza to, że także i te przepisy nie dozwalały na globalne przejmowanie gruntów położonych na terenie określonej wsi przez wymienienie tylko łącznej ich powierzchni i bez przypisania określonych nieruchomości poszczególnym właścicielom wymienionym w decyzji.

Skoro tak, to zakwestionowane wnioskiem skarżącego orzeczenie (o ile zalegająca w aktach jego kserokopia o potrójnej numeracji stanowi całość tego dokumentu) byłoby obarczone wadą.

Z wadliwości tej, organ prowadzący postępowanie administracyjne zgodnie ze standardami wynikającymi z art. 7, 8, i 77 §1 i 80 kpa nie powinien wyciągać tak daleko idących wniosków, jak ustalenie, że skarżącemu nie przysługują prawa strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności orzeczenia, zwłaszcza, gdy zważy się iż przedstawił on dokumenty, które wskazują na wysokie prawdopodobieństwo, że nieruchomość, której właścicielem był S. B. znajdowała się wśród wywłaszczonych wspomnianym orzeczeniem. Organ nie podjął przy tym żadnych czynności w kierunku potwierdzenia lub obalenia tego prawdopodobieństwa - poza żądaniem nadesłania akt sprawy adresowanym do Starosty K.

Z pisma skarżącego z dnia [...] września 2005r. wynika, że w Starostwie Powiatowym w K. znajdują się dane wskazujące na fakt, że obszar wsi W. odpowiadał obszarowi przejętemu kwestionowanym orzeczeniem, zaś z pisma z dnia [...] października 2005r., że możliwe jest na podstawie dokumentów geodezyjnych ustalenie położenia nieruchomości , których sprawa dotyczy i wykazanie, że znajdowały się one w obszarze tej wsi.

Zauważyć przy tym należy, że w uzasadnieniu kwestionowanego orzeczenia o przejęciu nieruchomości tej wsi zawarte są twierdzenia, że akcją repatriacyjną i przesiedleńczą objęte zostały wszystkie wymienione w nim wsie, na terenie których nie zamieszkuje ani jedna rodzina.

Skarżący zaznaczał również, iż w zamkniętej księdze wieczystej prowadzonej dla przejętych nieruchomości , jako ich właściciel w dacie zamknięcia wykazany był jego ojciec ( w dacie zamknięcia księgi)

Ustalenie w tych warunkach , że nie istnieje możliwość wykazania, iż nieruchomości stanowiące własność ojca skarżącego zostały objęte kwestionowaną decyzją, było co najmniej przedwczesne i podjęte z naruszeniem wspomnianych wyżej przepisów.

Podkreślić wypadnie , że zasadny jest również zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 8 kpa , skoro organ nie odniósł się w uzasadnieniu decyzji do oświadczenia skarżącego, że przejęto cały obszar wsi W.

Kwestia natomiast wykazania, iż nieruchomość, której sprawa dotyczy była w faktycznym posiadaniu ojca skarżącego w dacie przejęciu, jak również, że nie był on objęty przesiedleniem do Z.S.R.R. na tym etapie postępowania administracyjnego nie ma znaczenia , bowiem okoliczności te jako stanowiące materialne przesłanki przejęcia ( art. 1 ust. 1 obu dekretów), należą do elementów oceny ważności orzeczenia dokonywanej po wszczęciu postępowania o stwierdzenie nieważności.

Prawidłowa realizacja zasad postępowania administracyjnego wyrażona we wspomnianych przepisach kpa wymagać będzie po stronie organu poszukiwania dokumentów i innych dowodów (przy uwzględnieniu wynikającej z art.75 kpa zasady otwartego systemu dowodów) a w ostateczności, gdyby zaszła taka konieczność, rozważenia potrzeby i możliwości ewentualnego zastosowania instytucji odtworzenia akt sprawy, w której zapadło kwestionowane orzeczenie o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości we miejscowości W. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie zawierają wprawdzie norm regulujących postępowanie w razie zaginięcia lub zniszczenia akt, jednak zgodnie z przyjętą w doktrynie i orzecznictwie zasadą, dopuszczalne, a nawet konieczne jest stosowanie w drodze analogii przepisów normujących te kwestie procesowe zawartych w Księdze czwartej k.p.c. "Postępowanie w razie zaginięcia lub zniszczenia akt" (art. 716 - 729 k.p.c.). Tak wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 kwietnia 1998 r., IV SA 1438/96, LEX Nr 45944, stwierdzając, że niepodjęcie działań w celu odtworzenia zaginionych lub zniszczonych akt sprawy wywłaszczeniowej stanowi istotną wadę postępowania administracyjnego mogącą wpływać na rozstrzygnięcie sprawy.

Wskazane przez Sąd naruszenie art. 7,8 i 77§1 i 80 kpa skutkowało uwzględnieniem skargi i uchyleniem w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. obu zapadłych w sprawie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Ponownie rozpatrując wniosek skarżącego, organ weźmie pod uwagę poczynione wyżej uwagi odnoszące się do postępowania dowodowego, pamiętając również o tym, że niedopuszczalne jest przerzucanie ciężaru gromadzenia dowodów na stronę.

Z uwagi na negatywny charakter zaskarżonej decyzji, która nie przyznaje żadnych praw i obowiązków, Sąd odstąpił od określenia, czy i w jakim zakresie decyzja ta nie może być wykonana (art. 152 P.p.s.a.).

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.