Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1463/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2017-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 2
journal: Dz.U. 2003 nr 229 poz 2273
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej
article: § 17 ust 1 i 2
journal: Dz.U. 2004 nr 174 poz 1809
law: Rozporządzenie Rady Ministtrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie  przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Jarecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 lutego 2017 r. sprawy ze skargi K.W. na decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 31 sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytuły realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Skarżący złożył do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (zwany w dalszej części uzasadnienia Kierownikiem ARiMR lub organem pierwszej instancji) wnioski o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na lata 2007, 2008, 2009, 2010 i 2011. Po przeprowadzeniu postępowań, odpowiednio decyzjami z 26 października 2006 r. (zmieniona decyzją z dnia 21 marca 2013 r.), z 5 grudnia 2008 r. (uchylona decyzją z 2 kwietnia 2009 r. - przyznano płatność w innej wysokości), z 9 marca 2010 r., 8 kwietnia 2011 r. i 14 marca 2012 r. Kierownik ARiMR przyznał stronie płatności w wysokości odpowiednio 102.891,30 zł, 78.039,20 zł, 86.243,40 zł, 83.908 zł i 84.000,40 zł.

Po ponownym przeprowadzeniu postępowań (pierwotne decyzje były dwukrotnie uchylane przez organ odwoławczy), organ I instancji decyzją z dnia 3 marca 2016 r. ustalił stronie kwotę nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych w wysokości 12.333,80 zł oraz odstąpił od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności za 2010 rok, bowiem kwota ustalona na 2010 rok w wysokości 204 zł nie przekracza równowartości 100 euro przeliczonej na złote. W uzasadnieniu Kierownik wskazał, że stwierdził zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej na części działek rolnych objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym w latach 2007-2011. Ponadto przeanalizował przesłanki wykluczające obowiązek zwrotu, stwierdzając, że nie wystąpiły.

Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia 31 sierpnia 2016 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

Organ odwoławczy w pierwszej kolejności przywołał mające zastosowanie w sprawie przepisy art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz zaznaczył, że w niniejszym postępowaniu zastosowanie będą miały przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem".

W przedmiotowym postępowaniu organ był zobowiązany do ustalenia, czy skarżący pobrał nienależne lub nadmierne płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych za lata 2007 - 2010.

Dyrektor wskazał, że przepis § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia stanowi:

Płatność rolnośrodowiskowa jest udzielana producentowi rolnemu, który prowadzi działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym o powierzchni wynoszącej co najmniej 1 ha użytków rolnych i zobowiąże się do: 1) przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 23 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR), nowelizującego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z 26.06.1999, z późn. zm.) oraz art. 13 i 20 rozporządzenia 817/2004/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r., ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia 1257/1999/WE (Dz. Urz. UE L 153 z 30.04.2004).

Natomiast zgodnie z art. 23 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r., wsparcie jest przyznawane rolnikom, którzy zobowiążą się do stosowania praktyk agrośrodowiskowych lub związanych z warunkami utrzymania zwierząt przez okres co najmniej pięciu lat. W miarę potrzeby dla szczególnych rodzajów zobowiązań określany jest dłuższy okres, uwzględniający ich wpływ na środowisko lub warunki utrzymania zwierząt.

Zgodnie z § 13 ust. 2 rozporządzenia, producent rolny realizuje program rolnośrodowiskowy od dnia 1 marca roku, w którym została wydana decyzja administracyjna o przyznaniu pierwszej płatności rolnośrodowiskowej.

Z akt rozpatrywanej sprawy wynika, że skarżącemu na mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia 11 lutego 2008 r. zostały przekazane na rachunek bankowy wskazany przez stronę we wniosku o wpis do ewidencji producentów płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na 2007 rok. Tym samym niewątpliwym jest, że skarżący z dniem 1 marca 2007 r., w myśl § 13 ust. 2 w zw. z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, podjął się realizacji programu rolnośrodowiskowego przez okres co najmniej 5 lat, w tym z tytułu:

pakietu P01 Utrzymanie łąk ekstensywnych, wariantu P01b Półnaturalne łąki dwukośne na powierzchni 32,73 ha,

pakietu S02 Rolnictwo ekologiczne, wariantu S02a01 Uprawy rolnicze (bez certyfikatu zgodności) na powierzchni 44,10 ha,

pakietu S02 Rolnictwo ekologiczne, wariantu S02b01 Trwałe użytki zielone (bez certyfikatu zgodności) na powierzchni 32,73 ha oraz

pakietu S02 Rolnictwo ekologiczne, wariantu S02d01 Uprawy sadownicze, w tym jagodowe (bez certyfikatu zgodności) na powierzchni 18,50 ha.

O podjęciu zobowiązania od dnia 1 marca 2007 r. strona była informowana w decyzjach o przyznaniu płatności.

W kolejnych latach, tj. 2008 - 2011 skarżący również otrzymał płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt, do powierzchni wskazanych w tabeli na str. 16 decyzji.

Skarżący nie dotrzymał jednak podjętego z dniem 1 marca 2007 r. zobowiązania, bowiem w kolejnych latach zmniejszył powierzchnię użytków rolnych, na których realizował program rolnośrodowiskowy, w stosunku do powierzchni, do której otrzymał płatność w odniesieniu do pierwszego roku zobowiązania, pomimo, iż zgodnie z zapisami zawartymi w części XI wniosku (oświadczenia i zobowiązania), strona zobowiązała się m. in. do przestrzegania warunków uczestnictwa w programie rolnośrodowiskowym przez okres 5 lat od dnia rozpoczęcia jego realizacji.

Zgodnie z § 17 ust. 1 rozporządzenia, płatność rolnośrodowiskowa podlega wstrzymaniu i zwrotowi, jeżeli:

1) producent rolny:

a) nie realizuje pakietu objętego wnioskiem,

aa) realizuje zadania w ramach wariantu lub pakietu na innych użytkach rolnych niż użytki, na których zadania te powinny być realizowane zgodnie z wymaganiami określonymi w części II załącznika Nr 1 do rozporządzenia, przy czym wstrzymaniu i zwrotowi podlega ta część płatności, która została przyznana do działek rolnych znajdujących się na tych innych użytkach rolnych,

b) nie opracował planu działalności rolnośrodowiskowej, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 2, albo opracował go niezgodnie z warunkami określonymi w § 4, z zastrzeżeniem § 19 ust. 2,

c) zmniejszył powierzchnię użytków rolnych, na których powinien być realizowany program rolno środowiskowy, przy czym wstrzymaniu i zwrotowi podlega ta część płatności, która została przyznana do działek rolnych objętych zmniejszeniem.

W wyniku przeprowadzonego postępowania w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności, organ odwoławczy stwierdził, iż z uwagi na fakt, że w przedmiotowej sprawie nastąpiło zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej na działkach rolnych objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym, powstała nienależnie pobrana kwota środków pieniężnych, co przedstawiono w tabeli na str. 17 decyzji.

W świetle wyliczeń zawartych w ww. tabeli, kwota do zwrotu z tytułu niedotrzymania zobowiązania rolnośrodowiskowego za rok:

2007 wynosi 9 374,30 zł (4 004,00 zł + 2 284,80 zł + 1 501,50 zł + 1 584,00 zł);

2008 wynosi 2 244,83 zł (1 227,08 zł + 557,60 zł + 460,15 zł);

2009 wynosi 714,67 zł (394,20 zł + 204,00 zł + 116,47 zł);

2010 wynosi 204 zł.

Przy czym prawidłowo organ I instancji odstąpił od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności za 2010 rok bowiem kwota ustalona na 2010 rok w wysokości 204 zł nie przekracza równowartości 100 euro przeliczonej na złote.

Kolejno Dyrektor wyjaśnił, że zarzut skarżącego, dotyczący błędnego wyliczenia kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych należy uznać za bezzasadny. Przy obliczaniu różnic powierzchni, stanowiących podstawę do wyliczenia kwoty do zwrotu, nie można bowiem brać pod uwagę powierzchni z danego roku i roku go poprzedzającego, gdyż zobowiązanie powstaje do powierzchni, za które strona otrzymała płatność w pierwszym roku, a zatem zwrotowi podlegają różnice powierzchni w odniesieniu do pierwszego roku, jednak nie większe niż te, za które strona otrzymała płatność w danym roku. Z tego powodu w przypadku wypłaty płatności w pomniejszonej wysokości, wynikającej z zastosowania sankcji administracyjnej, do ustalenia wysokości kwoty do zwrotu uwzględnia się stawkę uśrednioną, jak to miało miejsce w przypadku wariantu P01b oraz S02b01 w odniesieniu do lat 2008 i 2009.

Odnosząc się do kwestii przedawnienia organ odwoławczy wyjaśnił, że zwrot płatności uznanej za nienależną ulega przedawnieniu, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Okres ten ogranicza się do czterech lat, jeżeli beneficjent działał w dobrej wierze, o czym stanowi art. 73 ust. 5 rozporządzenia nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., mający zastosowanie w odniesieniu do ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności za lata 2005-2009. Pozostałe przepisy unijne dotyczące przedawnienia, wskazane przez stronę w odwołaniu, tj. art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. oraz 3 ust. 1 i 3 w zw. z art. 1 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r., odnoszą się do roku 2010, jednak organ odwoławczy nie ma podstaw do weryfikowania kwestii przedawnienia możliwości ustalenia kwoty płatności nienależnie pobranych z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych za rok 2010, bowiem kwota ustalona za 2010 rok w wysokości 204 zł nie przekracza równowartości 100 euro, przeliczonej na złote według kursu euro, ustalonego zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 883/2006 z dnia 21 czerwca 2006 r. i organ I instancji prawidłowo odstąpił od jej ustalenia. Skoro zatem kwota nienależnie pobranych płatności za rok 2010 nie została ustalona, nie ma podstaw do analizowania przesłanek wykluczających obowiązek zwrotu, w tym między innymi kwestii przedawnienia bądź błędu organu. Obowiązku wykładni tych przepisów oraz analizy wystąpienia bądź nie przesłanek w nich zawartych nie miał także organ I instancji.

W ocenie organu odwoławczego w sprawie nie wystąpiły przesłanki określone w art. 73 ust. 5 rozporządzenia nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. Wynika to z faktu, że wypłata płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych za lata 2007, 2008 i 2009, uznanych następnie za nienależnie pobrane, nastąpiła odpowiednio w dniu 29 lutego 2008 r., 20 stycznia 2009 r. i 9 czerwca 2010 r., natomiast pierwsze powiadomienie beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze płatności miało miejsce w dniu doręczenia pisma z dnia 29 października 2013 r. o możliwości dokonania dobrowolnego zwrotu nienależnie pobranych płatności z tytułu niedochowania zobowiązania, co następnie potwierdziła decyzja z dnia 29 kwietnia 2014 r., doręczona w dniu 8 maja 2014 r., o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych przyznanych na mocy decyzji z dnia 11 lutego 2008 r., z dnia 2 kwietnia 2009 r. oraz z dnia 9 marca 2010 r., a ostatecznie decyzja z dnia 3 marca 2016 r., doręczona za potwierdzeniem odbioru w dniu 8 marca 2016 r., a więc przed upływem dziesięciu lat od daty płatności. Jednocześnie w przedmiotowej sprawie nie można uznać, że strona działała w dobrej wierze, co stanowić mogłoby podstawę do przyjęcia krótszego (czteroletniego) okresu między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności, wykluczającego obowiązek zwrotu płatności pobranej nienależnie.

Z dokumentacji sprawy wynika bowiem, że skarżący we wniosku o przyznanie przedmiotowej płatności na rok 2007 jak i w następnych na lata 2008 - 2009 w sekcji XI. Oświadczenia i zobowiązania oświadczył, że znane mu są zasady oraz tryb realizacji programu rolnośrodowiskowego oraz, że jest świadomy skutków niewykonania zobowiązań wynikających z realizacji programu rolnośrodowiskowego jak również zobowiązał się do niezwłocznego informowania ARiMR na piśmie:

o każdym fakcie, który ma wpływ na przyznawanie, przedłużanie, pobieranie lub wypłacanie płatności z tytułu wspierania przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt,

o każdej zmianie powstałej w okresie trwania złożonych przez niego zobowiązań, a w szczególności jeżeli zmiana dotyczy wykorzystywania gruntów rolnych oraz wielkości powierzchni.

W ocenie organu II instancji zasadnie w okolicznościach rozpoznawanej sprawy organ I instancji wywiódł, że nie można uznać, iż skarżący działał w dobrej wierze, gdyż w materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu w przedmiocie przyznawania przedmiotowej płatności na lata 2007 - 2011, brak jest jakiegokolwiek dowodu potwierdzającego, że skarżący poinformował organ o jakimkolwiek zdarzeniu, które mogłoby mieć wpływ na prawidłowość przyznawania płatności z tytułu wspierania przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt. Bez znaczenia pozostaje przy tym fakt, że do pisma z dnia 19 stycznia 2012 r. strona załączyła załącznik do zmiany w danych ewidencji gruntów i budynków, a w piśmie odwoławczym z dnia 22 marca 2016 r. wskazała, że powierzchnie, na których miały być realizowane poszczególne warianty, określała na podstawie wypisu z rejestru gruntów wydanego przez Starostwo Powiatowe. Organ wskazał, że powierzchnia działki ewidencyjnej to jej powierzchnia całkowita wynikająca z ewidencji gruntów i budynków, natomiast powierzchnia działki rolnej obejmuje tylko obszar faktycznie użytkowany rolniczo (utrzymany w dobrej kulturze rolnej, zgodnie z obowiązującymi normami). Pojęcie działki rolnej zostało zdefiniowane w art. 2 pkt 1a rozporządzenia nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., zgodnie z którym pod pojęciem działki rolnej należy rozumieć zwarty obszar gruntu, na którym jeden rolnik prowadzi jedną grupę upraw; jednak w przypadku gdy w kontekście niniejszego rozporządzenia wymagane jest oddzielne zgłoszenie użytkowania pewnego obszaru w ramach gruntów objętych grupą upraw, działka rolna jest ograniczona na podstawie tego konkretnego użytkowania. Działka ewidencyjna to wyodrębniony geodezyjnie obszar ujawniony w ewidencji gruntów i budynków. Powierzchnia działek rolnych, a więc działek faktycznie użytkowanych rolniczo, może się zmieniać w czasie, niezależnie od danych ewidencyjnych zawartych w rejestrze gruntów. Przepisy prawa unijnego nie przewidują płatności do działek ewidencyjnych według ich obszaru ujętego w ewidencji gruntów i budynków. Tym samym powierzchnie użytków rolnych określone dla danej działki ewidencyjnej w systemie EGiB mogą ale nie muszą być tożsame ani z powierzchnią działki rolnej ani z powierzchnią maksymalnego kwalifikowanego obszaru, a tym samym nie muszą stanowić powierzchni, do której przyznawana jest przedmiotowa płatność.

W świetle powyższych ustaleń trudno uznać za zasadne wyjaśnienia strony, że brak było podstaw do zakwestionowania prawdziwości danych wskazanych przez Starostwo Powiatowe i samodzielnego wyliczenia deklarowanych powierzchni, gdyż deklarowanie powierzchni do realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych, mających charakter wieloletniego zobowiązania, na podstawie przedmiotowego dokumentu urzędowego, biorąc pod uwagę odmienne definicje działki ewidencyjnej i działki rolnej, nie może świadczyć ani o dobrej woli strony ani o braku możliwości wykrycia błędu rolnika w zakresie powierzchni deklarowanej do płatności. Każdy wnioskodawca obowiązany jest zapoznać się zasadami przyznawania danej płatności objętej wnioskiem oraz powinien mieć świadomość, że jego wniosek i zadeklarowane grunty będą podlegały kontroli w zakresie spełnienia tych zasad. Wnioskodawca składał w latach 2008 - 2011 wnioski, w których deklarował do przedmiotowej płatności grunty rolne o powierzchni mniejszej niż ta objęta zobowiązaniem, zatem znając zasady przyznawania płatności z tytułu wspierania przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt powinien być świadomy negatywnych konsekwencji takiego działania.

W niniejszej sprawie zatem należy stwierdzić, że skarżący nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających jego działanie w dobrej wierze.

Ponadto Dyrektor uznał, że organ I instancji prawidłowo wskazał, iż w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały również przesłanki, o których mowa w art. 73 ust. 4 rozporządzenia nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. skutkujące brakiem obowiązku zwrotu przez skarżącego nienależnie pobranych płatności. Na podstawie powyższego przepisu obowiązek zwrotu nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy lub innej władzy oraz jeśli błąd nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika. Jednakże w przypadku, gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, obowiązek zwrotu nienależnej płatności nie występuje wtedy, jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności.

W rozpatrywanej sprawie, płatność z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na lata 2007 - 2009 przekazana na rachunek bankowy skarżącego nie wynikała z pomyłki ARiMR. Płatność w tej wysokości została przekazana na podstawie wyżej wskazanych decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, które uwzględniały cały zgromadzony w danej sprawie materiał dowodowy. Natomiast z akt sprawy wynika, że skarżący zaniechał prowadzenia działalności rolniczej na działkach rolnych objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym, dlatego też uzyskane płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych, uznano następnie za nienależnie pobrane i jako takie podlegają zwrotowi. Płatność ta nie wynikała także z pomyłki innego organu, w szczególności Starosty Powiatowego, bowiem organ ten wystawiając wypis z rejestru gruntów przedstawił w nim dane wynikające z przepisów o ewidencji gruntów i budynków, tj. powierzchnie ewidencyjne działek, które, jak wykazano powyżej, nie są tożsame z powierzchniami działek rolnych. W rezultacie można jedynie mówić o błędzie rolnika, polegającym na deklarowaniu do płatności, objętej pięcioletnim zobowiązaniem, niezgodnej ze stanem faktycznym powierzchni działek rolnych.

W konkluzji należy stwierdzić, że część płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych za rok 2007, 2008 i 2009, przekazana na rachunek skarżącego na podstawie ww. decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, jest płatnością nienależnie pobraną w rozumieniu art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., jednak nie zachodzą negatywne przesłanki obowiązku zwrotu tej płatności, o których mowa w art. 73 ust. 4 i 5 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. Dlatego też w zaskarżonej decyzji Kierownik Biura Powiatowego ARiMR zasadnie ustalił stronie kwotę nienależnie pobranych płatności za rok 2007, 2008 i 2009 w wysokości 12.333,80 zł.

Końcowo odnosząc się do zarzutów skarżącego dotyczących prawidłowości przeprowadzonych w jego gospodarstwie czynności kontrolnych, w tym m. in. kontroli rolnośrodowiskowej, a także przeprowadzania kontroli na miejscu bez uprzedniego informowania go o tym, Dyrektor wskazał, że w gospodarstwie rolnym strony odbyły się trzy kontrolne na miejscu, a w tym:

przeprowadzona w obecności wnioskodawcy w dniu 2 października 2008 r. w zakresie kwalifikowalności powierzchni, podczas której ustalono, że powierzchnia stwierdzona wynosząca 89,08 ha jest mniejsza niż powierzchnia zadeklarowana, tj. 95,68 ha; kopię raportu przekazano stronie listem poleconym w dniu 8 października 2008 r.; strona nie wniosła żadnych uwag i zastrzeżeń do protokołu z czynności kontrolnych;

- przeprowadzona w dniu 22 września 2009 r. w zakresie kwalifikowalności powierzchni, podczas której ustalono, iż powierzchnia stwierdzona wynosząca 87,37 ha jest mniejsza niż powierzchnia zadeklarowana, tj. 89,08 ha; kopię raportu przekazano stronie listem poleconym w dniu 25 września 2009 r.; strona nie wniosła żadnych uwag i zastrzeżeń do protokołu z czynności kontrolnych;

przeprowadzona w obecności wnioskodawcy w dniu 18 lutego 2011 r. w zakresie realizowanego zobowiązania rolnośrodowiskowego podczas której ustalono, że powierzchnia stwierdzona wynosząca 87,27 ha jest większa niż powierzchnia zadeklarowana, tj. 87,14 ha; kopię raportu przekazano stronie po zakończeniu czynności kontrolnych; strona nie wniosła żadnych uwag i zastrzeżeń do protokołu z czynności kontrolnych.

Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 23a rozporządzenia nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. kontrole na miejscu mogą być zapowiadane, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli, a zapowiedzenie kontroli następuje z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym do niezbędnego minimum, nieprzekraczającym 14 dni. Organ kontrolujący nie ma zatem obowiązku powiadamiać strony o planowanej kontroli.

W związku z powyższym kwestionowanie obecnie prawidłowości pomiarów dokonanych przez upoważnionych pracowników Agencji odpowiednio w tym zakresie przeszkolonych i kompetentnych jest bezskuteczne. Tym bardziej, że w przypadku wyżej wskazanych kontroli rolnik nie wnosił w trakcie przeprowadzanych czynności kontrolnych żadnych uwag i zastrzeżeń co do prawidłowości ich wykonanych, pomimo, iż był informowany o takiej możliwości w protokołach z poszczególnych kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni. W rezultacie zarzuty strony, dotyczące braku powiadomienia o kontrolach oraz braku możliwości zgłaszania uwag do protokołu, a także niespójności pomiaru z powierzchnią zadeklarowaną przez stronę na podstawie wypisu z rejestru gruntów, są całkowicie nieuzasadnione.

Natomiast metoda pomiaru GPS jest metodą powszechnie przyjętą, spełniającą wymogi z art. 30 ust. 1 rozporządzenia nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., w którym wskazano, że powierzchnię działek rolnych określa się za pomocą dowolnych środków zapewniających jakość pomiaru przynajmniej równoważną wymaganej przez obowiązujące na poziomie Wspólnoty normy techniczne. W ramach zastosowanej metody pomiaru za pomocą urządzenia GPS wykorzystywane są wyłącznie urządzenia posiadające ważną homologację. Każde urządzenie pomiarowe cechuje się ograniczoną dokładnością, ale pomiary dokonywane przy pomocy GPS są jedną z najbardziej dokładnych technik. Stwierdzić jednak trzeba, że powyższe nie może dowodzić, że doszło do zaniżenia powierzchni kwalifikowanej działek na skutek niedokładności pomiarów, bowiem należy uwzględnić, że błąd tolerowany w powyższym zakresie mógł z takim samym prawdopodobieństwem prowadzić do nieznacznego zaniżenia jak i zawyżenia wyników pomiarów. Podkreślenia wymaga, że organ ma swobodę doboru rodzaju stosowanej metody pomiaru, o ile tylko gwarantuje ona zachowanie warunków określonych w cytowanym wyżej rozporządzenia nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. i realizację celów kontroli.

Ponadto raport został sporządzony w sposób przewidziany prawem, przez kompetentne osoby, w granicach ich kompetencji oraz w przewidzianym trybie. W protokole kontroli wskazane zostały działki objęte kontrolą, metody, przy wykorzystaniu których zostały przeprowadzone pomiary, obwód zmierzonych działek, stwierdzenie powierzchni upraw oraz opis nieprawidłowości. Zawarte w protokole z czynności kontrolnych wyniki kontroli działek znajdują oparcie w dołączonym do protokołu materiale graficznym i dokumentacji fotograficznej. Jest on zatem spójny z dokumentacją fotograficzną, obejmującą ponumerowane zdjęcia z odniesieniami na mapie do poszczególnych działek z oznaczeniem miejsca i kierunku ich wykonania.

W świetle powyższego, zarzuty skarżącego w zakresie pomiarów metodą GPS, zawarte w piśmie odwoławczym, należy uznać w całości za bezpodstawne.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżący wniósł o uchylenie w całości powyższej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, zarzucając naruszenie:

- § 17 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich poprzez błędne wyliczenie kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych, a w szczególności błędne uznanie, że dla wariantów P01b i S02b01/S02b02 w roku 2008 zostały przyznane płatności do powierzchni 29,90 ha, a w roku 2009 do powierzchni 28,67 ha, uwzględnienie płatności, które w rzeczywistości nie zostały pobrane przez skarżącego, bezpodstawne zastosowanie stawki uśrednionej,

- art. 28a ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich poprzez nieodstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności za rok 2009,

- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego i przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów skutkujące przyjęciem, że nie doszło do pomyłki organu, oraz że skarżący nie działał w dobrej wierze ubiegając się o płatności w poszczególnych latach realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego,

- art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 poprzez błędną jego wykładnię i niezastosowanie polegające na przyjęciu, że płatność nie została dokonana na skutek pomyłki organu, a przedmiotowy błąd mógł zostać wykryty przez rolnika w zwykłych okolicznościach, co miało wpływ na wydanie niekorzystnej dla skarżącego decyzji,

- art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 poprzez błędną jego wykładnię i uznanie, że skarżący działał w złej wierze, przez co brak jest przesłanek do przyjęcia 4-letniego okresu przedawnienia w zakresie zwrotu nienależnie pobranych płatności.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, dalej jako "P.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów, stwierdzić należy, że nie narusza ona prawa w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem sporu była zasadność ustalenia przez organy administracyjne kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych.

Jak stanowi treść art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - zwanej dalej ustawą o ARiMR, ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych pochodzących z funduszy Unii Europejskiej, krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej - następuje w drodze decyzji administracyjnej.

Z zacytowanej treści przepisu wynika wprost, że przedmiotem postępowania toczącego się przed Prezesem ARiMR jest ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z wymienionych w tym przepisie funduszy, a następnie określenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków. Ustalenie, czy przyznane uprzednio kwoty pomocy, czy płatności były przyznane nienależnie lub w nadmiernej wysokości może wynikać z ustaleń dokonanych w toku postępowania toczącego się na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR jak i z ostatecznych decyzji wydanych w postępowaniach nadzwyczajnych w przedmiocie przyznania płatności lub pomocy.

Należy wskazać, że przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora ARiMR z dnia 31 sierpnia 2016 r. oraz poprzedzająca ją decyzja Kierownika ARiMR z dnia 3 marca 2016 r., ustalające skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności. Dlatego Sąd oceniał tylko działania organu administracyjnego podejmowane w toku postępowania zakończonego zaskarżonymi orzeczeniami. Inaczej mówiąc, kontrola sądowa ograniczała się do tych czynności, które podjęto od wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu ani naruszenia norm prawa materialnego ani też naruszenia przepisów postępowania, które mogłyby skutkować uwzględnieniem skargi.

Z akt rozpatrywanej sprawy wynika, że skarżącemu na mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia 11 lutego 2008 r. zostały przekazane na rachunek bankowy wskazany przez stronę we wniosku o wpis do ewidencji producentów płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na 2007 rok. Tym samym niewątpliwym jest, że skarżący z dniem 1 marca 2007 r., w myśl § 13 ust. 2 w zw. z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, podjął się realizacji programu rolnośrodowiskowego przez okres co najmniej 5 lat, w tym z tytułu:

pakietu P01 Utrzymanie łąk ekstensywnych, wariantu P01b Półnaturalne łąki dwukośne na powierzchni 32,73 ha,

pakietu S02 Rolnictwo ekologiczne, wariantu S02a01 Uprawy rolnicze (bez certyfikatu zgodności) na powierzchni 44,10 ha,

pakietu S02 Rolnictwo ekologiczne, wariantu S02b01 Trwałe użytki zielone (bez certyfikatu zgodności) na powierzchni 32,73 ha oraz

pakietu S02 Rolnictwo ekologiczne, wariantu S02d01 Uprawy sadownicze, w tym jagodowe (bez certyfikatu zgodności) na powierzchni 18,50 ha.

O podjęciu zobowiązania od dnia 1 marca 2007 r. strona była informowana w decyzjach o przyznaniu płatności.

W kolejnych latach, tj. 2008 - 2011 skarżący również otrzymał płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt, do powierzchni wskazanych w tabeli na str. 16 decyzji.

Skarżący nie dotrzymał jednak podjętego z dniem 1 marca 2007 r. zobowiązania, bowiem w kolejnych latach zmniejszył powierzchnię użytków rolnych, na których realizował program rolnośrodowiskowy, w stosunku do powierzchni, do której otrzymał płatność w odniesieniu do pierwszego roku zobowiązania, pomimo, iż zgodnie z zapisami zawartymi w części XI wniosku (oświadczenia i zobowiązania), strona zobowiązała się m. in. do przestrzegania warunków uczestnictwa w programie rolnośrodowiskowym przez okres 5 lat od dnia rozpoczęcia jego realizacji.

W wyniku przeprowadzonego postępowania w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności, zasadnie zatem organ odwoławczy stwierdził, iż z uwagi na fakt, że w przedmiotowej sprawie nastąpiło zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej na działkach rolnych objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym, powstała nienależnie pobrana kwota środków pieniężnych podlegająca zwrotowi zgodnie z § 17 ust. 1 rozporządzenia, co przedstawiono w tabeli na str. 17 decyzji.

W świetle wyliczeń zawartych w ww. tabeli, kwota do zwrotu z tytułu niedotrzymania zobowiązania rolnośrodowiskowego za rok:

2007 wynosi 9 374,30 zł (4 004,00 zł + 2 284,80 zł + 1 501,50 zł + 1 584,00 zł);

2008 wynosi 2 244,83 zł (1 227,08 zł + 557,60 zł + 460,15 zł);

2009 wynosi 714,67 zł (394,20 zł + 204,00 zł + 116,47 zł);

2010 wynosi 204 zł.

Przy czym prawidłowo organ I instancji odstąpił od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności za 2010 rok bowiem kwota ustalona na 2010 rok w wysokości 204 zł nie przekracza równowartości 100 euro przeliczonej na złote.

W ocenie Sądu prawidłowo przyjęły organy, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki wyłączające obowiązek zwrotu nienależnego świadczenia.

Jak stanowi art. 73 ust. 4 rozporządzenia, obowiązek zwrotu określony w ust. 1 nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika. Jednakże w przypadku gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności.

Pomyłka organu, o jakiej mowa w przywołanym przepisie, może zaistnieć wówczas, gdy na podstawie niespornych okoliczności faktycznych organ wyliczył kwotę płatności przy zastosowaniu błędnych stawek lub z powodu błędów rachunkowych. W takiej sytuacji rolnik byłby zwolniony z obowiązku zwrotu nienależnej płatności przekraczającej prawidłowo wyliczoną kwotę nadpłaty i to pod warunkiem, że błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika. Trzeba bowiem pamiętać, że za rzetelność danych we wniosku o przyznanie każdej płatności, odpowiada występujący z nim rolnik. Z uwagi na powtarzalność i liczbę tych wniosków, z których korzystają wszyscy rolnicy każdego roku, skrupulatna kontrola każdego z nich w sposób odpowiadający przepisom k.p.a., nie jest możliwa. Chodzi tu również o niestosowanie art. 80 k.p.a., który nakłada na organ administracji publicznej obowiązek dokonywania oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona - jako formalnego etapu postępowania poprzedzającego wydanie decyzji kształtującej prawa lub obowiązki strony postępowania administracyjnego. Te uproszczenia dowodowe w dysponowaniu funduszami wspólnotowymi tworzą sprawny system bazujący z jednej strony na zaufaniu do informacji zamieszczanych przez rolnika we wniosku o przyznanie płatności, ale z drugiej - na jego odpowiedzialności za ich rzetelność, weryfikowaną sporadycznie przy stosowaniu różnych metod i środków kontroli (zob. wyrok NSA z dnia 26 maja 2010 r., II GSK 609/09).

W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie zasadnie przyjęto, że nie zaistniały przesłanki, o których mowa w cyt., wyżej przepisie, skutkujące brakiem obowiązku zwrotu przez skarżącego nienależnie pobranej płatności. Przyznanie stronie płatności nie było bowiem następstwem pomyłki organu ARiMR, lecz efektem zmniejszenia przez skarżącego powierzchni użytków rolnych, na których realizował program rolnośrodowiskowy, w stosunku do powierzchni, do której otrzymał płatność w odniesieniu do pierwszego roku zobowiązania. Kierownik ARiMR w dacie przyznawania i wypłaty płatności kierował się danymi wskazanymi we wniosku o przyznanie płatności i w związku z tym nie można mówić o błędzie organu.

Zasadnie również przyjęto, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki określone w art. 73 ust. 5 rozporządzenia nr 796/2004. Wynika to z faktu, że wypłata płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych za lata 2007, 2008 i 2009, uznanych następnie za nienależnie pobrane, nastąpiła odpowiednio w dniu 29 lutego 2008 r., 20 stycznia 2009 r. i 9 czerwca 2010 r., natomiast pierwsze powiadomienie beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze płatności miało miejsce w dniu doręczenia pisma z dnia 29 października 2013 r. o możliwości dokonania dobrowolnego zwrotu nienależnie pobranych płatności z tytułu niedochowania zobowiązania, co następnie potwierdziła decyzja z dnia 29 kwietnia 2014 r., doręczona w dniu 8 maja 2014 r., o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych przyznanych na mocy decyzji z dnia 11 lutego 2008 r., z dnia 2 kwietnia 2009 r. oraz z dnia 9 marca 2010 r., a ostatecznie decyzja z dnia 3 marca 2016 r., doręczona za potwierdzeniem odbioru w dniu 8 marca 2016 r., a więc przed upływem dziesięciu lat od daty płatności. Jednocześnie w przedmiotowej sprawie nie można uznać, że strona działała w dobrej wierze, co stanowić mogłoby podstawę do przyjęcia krótszego (czteroletniego) okresu między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności, wykluczającego obowiązek zwrotu płatności pobranej nienależnie.

Jak przyjmuje się zgodnie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, dobra lub zła wiara beneficjenta płatności wiąże się ze sferą faktów i ich oceną. Dla oceny dobrej lub złej wiary istotna jest świadomość beneficjenta. Generalnie przyjmuje się, że dobra wiara polega na usprawiedliwionym w danych okolicznościach przekonaniu, że podmiotowi przysługuje prawo czyli, że działał zgodnie z prawem. Może to być więc błędne, ale w danych okolicznościach usprawiedliwione przekonanie, że działa zgodnie z prawem. Dobra wiara jest oparta na przesłankach obiektywnych, wywodzących się ze stosunku będącego podstawą i przyczyną konkretnego stanu faktycznego. W dobrej wierze jest ten, kto powołuje się na pewne prawo lub stosunek prawny mniemając, że to istnieje, choćby mniemanie to było błędne, jeżeli tylko błędność mniemania należy w danych okolicznościach uznać za usprawiedliwioną. W złej wierze jest ten, kto powołując się na pewne prawo lub stosunek prawny wie, że owo prawo lub stosunek prawny nie istnieje, albo też wprawdzie tego nie wie, ale jego braku wiedzy w danych okolicznościach nie można uznać za usprawiedliwiony. Zła wiara występuje gdy brak świadomości o nieistnieniu pewnego prawa lub stosunku jest "wynikiem niedbalstwa, niezachowania normalnej w danych okolicznościach staranności". W złej wierze działa ten, kto nie wie o prawie, ale przyjąć należy, że wiedziałby gdyby się zachował należycie, a więc gdyby w konkretnej sytuacji postępował rozsądnie i zgodnie z zasadami współżycia społecznego (zob. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2012 r., sygn. akt II GSK 1209/11, Lex nr 1137853).

W niniejszej sprawie, wbrew twierdzeniom strony, trafna jest ocena zawarta w zaskarżonej decyzji, że nie sposób przyjąć, iż w okolicznościach przedmiotowej sprawy skarżący działał w dobrej wierze ubiegając się i przyjmując przyznaną płatność. Jak bowiem słusznie zwrócono uwagę w zaskarżonej decyzji skarżący nie dotrzymał podjętego z dniem 1 marca 2007 r. zobowiązania, bowiem w kolejnych latach zmniejszył powierzchnię użytków rolnych, na których realizował program rolnośrodowiskowy, w stosunku do powierzchni, do której otrzymał płatność w odniesieniu do pierwszego roku zobowiązania, pomimo, iż zgodnie z zapisami zawartymi w części XI wniosku (oświadczenia i zobowiązania), strona zobowiązała się m. in. do przestrzegania warunków uczestnictwa w programie rolnośrodowiskowym przez okres 5 lat od dnia rozpoczęcia jego realizacji. Ponadto skarżący składając wniosek o płatność, złożył podpis pod oświadczeniem, że znane mu są zasady przyznawania płatności oraz zobowiązał się do niezwłocznego informowania na piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, między innymi o każdym fakcie, który miał wpływ na nienależne przyznanie płatności. W rezultacie skarżący potwierdził znajomość powyższych zasad przyznawania płatności i konieczności zwrotu płatności pobranych nienależnie.

Ponadto w materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu w przedmiocie przyznawania przedmiotowej płatności na lata 2007 - 2011, brak jest jakiegokolwiek dowodu potwierdzającego, że skarżący poinformował organ o jakimkolwiek zdarzeniu, które mogłoby mieć wpływ na prawidłowość przyznawania płatności z tytułu wspierania przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt. Bez znaczenia pozostaje przy tym fakt, że do pisma z dnia 19 stycznia 2012 r. strona załączyła załącznik do zmiany w danych ewidencji gruntów i budynków, a w piśmie odwoławczym z dnia 22 marca 2016 r. wskazała, że powierzchnie, na których miały być realizowane poszczególne warianty, określała na podstawie wypisu z rejestru gruntów wydanego przez Starostwo Powiatowe. Jak trafnie zwrócił uwagę organ odwoławczy powierzchnia działki ewidencyjnej to jej powierzchnia całkowita wynikająca z ewidencji gruntów i budynków, natomiast powierzchnia działki rolnej obejmuje tylko obszar faktycznie użytkowany rolniczo (utrzymany w dobrej kulturze rolnej, zgodnie z obowiązującymi normami). Powierzchnia działek rolnych, a więc działek faktycznie użytkowanych rolniczo, może się zmieniać w czasie, niezależnie od danych ewidencyjnych zawartych w rejestrze gruntów. Przepisy prawa unijnego nie przewidują płatności do działek ewidencyjnych według ich obszaru ujętego w ewidencji gruntów i budynków. Tym samym powierzchnie użytków rolnych określone dla danej działki ewidencyjnej w systemie EGiB mogą ale nie muszą być tożsame ani z powierzchnią działki rolnej ani z powierzchnią maksymalnego kwalifikowanego obszaru, a tym samym nie muszą stanowić powierzchni, do której przyznawana jest przedmiotowa płatność.

W świetle powyższego nie są zasadne wyjaśnienia strony, że brak było podstaw do zakwestionowania prawdziwości danych wskazanych przez Starostwo Powiatowe i samodzielnego wyliczenia deklarowanych powierzchni, gdyż deklarowanie powierzchni do realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych, mających charakter wieloletniego zobowiązania, na podstawie przedmiotowego dokumentu urzędowego, biorąc pod uwagę odmienne definicje działki ewidencyjnej i działki rolnej, nie może świadczyć ani o dobrej woli strony ani o braku możliwości wykrycia błędu rolnika w zakresie powierzchni deklarowanej do płatności.

Nie sposób zatem przyjąć, że skarżący mógł działać w błędnym, ale usprawiedliwionym przekonaniu, że może on być beneficjentem płatności, skoro znane mu były zasady przyznawania płatności, co skarżący potwierdził w treści wniosku o płatności. W konsekwencji, wobec tego, że w niniejszej sprawie skarżący nie działał w dobrej wierze, nie znajdował zastosowania 4-letni, lecz 10-letni okres przedawnienia wynikający z art. 73 ust. 5 rozporządzenia. Tym samym żądanie zwrotu płatności objęte zaskarżoną decyzją jest w pełni uzasadnione także w świetle powołanego przepisu.

W ocenie Sądu nieuzasadnione okazały się także zarzuty dotyczące prawidłowości przeprowadzonych w gospodarstwie skarżącego czynności kontrolnych. Tym bardziej, że w przypadku wyżej wskazanych kontroli rolnik nie wnosił w trakcie przeprowadzanych czynności kontrolnych żadnych uwag i zastrzeżeń co do prawidłowości ich wykonanych, pomimo, iż był informowany o takiej możliwości w protokołach z poszczególnych kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni. W rezultacie zarzuty strony, dotyczące braku powiadomienia o kontrolach oraz braku możliwości zgłaszania uwag do protokołu, a także niespójności pomiaru z powierzchnią zadeklarowaną przez stronę na podstawie wypisu z rejestru gruntów, są całkowicie nieuzasadnione.

Natomiast metoda pomiaru GPS jest metodą powszechnie przyjętą, spełniającą wymogi z art. 30 ust. 1 rozporządzenia nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., a ewentualne nieznaczne niedokładności pomiarów nie mogą być podstawą do stwierdzenia, że doszło do zaniżenia powierzchni kwalifikowanej działek, bowiem należy uwzględnić, że błąd tolerowany w powyższym zakresie mógł z takim samym prawdopodobieństwem prowadzić do nieznacznego zaniżenia jak i zawyżenia wyników pomiarów.

Ponadto raport został sporządzony w sposób przewidziany prawem, przez kompetentne osoby, w granicach ich kompetencji oraz w przewidzianym trybie. W protokole kontroli wskazane zostały działki objęte kontrolą, metody, przy wykorzystaniu których zostały przeprowadzone pomiary, obwód zmierzonych działek, stwierdzenie powierzchni upraw oraz opis nieprawidłowości. Zawarte w protokole z czynności kontrolnych wyniki kontroli działek znajdują oparcie w dołączonym do protokołu materiale graficznym i dokumentacji fotograficznej. Jest on zatem spójny z dokumentacją fotograficzną, obejmującą ponumerowane zdjęcia z odniesieniami na mapie do poszczególnych działek z oznaczeniem miejsca i kierunku ich wykonania.

W świetle powyższych rozważań Sąd doszedł do przekonania, że w sprawie nie doszło do naruszeń przepisów prawa i to w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, a objęte zaskarżonym rozstrzygnięciem ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności było prawidłowe. Należy także dodać, że wszystkie okoliczności niniejszej sprawy istotne w świetle powołanych przepisów prawa materialnego, w tym również okoliczności podnoszone przez skarżącego, zostały wzięte pod uwagę w zaskarżonej decyzji, przy czym – jak wykazano w powyższej części rozważań – nie mogły one prowadzić do odstąpienia od ustalenia skarżącemu przypadającej do zwrotu kwoty nienależnie pobranego świadczenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdzając tym samym wadliwości zaskarżonej decyzji i nie znajdując podstaw do jej uchylenia, na mocy art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił jako niezasadną.