Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 297/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2009-10-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 3
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity
article: art. 8
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz, Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer,, WSA Wojciech Kręcisz (spr.), Protokolant Referent Kamil Rutkowski, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 2 października 2009 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2008 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...], nr [...]; II. Zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz A. W. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2000 r. Nr 98 poz. 1071, z późn. zm.) oraz art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U z 2008 r. Nr 98, poz. 634 z późn. zm.), Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po rozpatrzeniu odwołania A. W. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] o odmowie przyznania płatności bezpośrednich, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR podnosił, że wnioskiem z dnia 16 maja 2008 r. A.W. wystąpił o przyznanie płatności na rok 2008.

W ramach wszczętego na wniosek Strony postępowania administracyjnego, wniosek przeszedł kontrolę kompletności oraz kontrolę administracyjną.

Pismem wysłanym w dniu 4 czerwca 2008 r. poinformowano stronę o deklaracji działek rolnych niezgodnie z instrukcją wypełniania wniosku na rok 2008 i możliwości uzupełnienia wniosku w drodze złożenia zmiany w terminie do 9 czerwca 2008 r. Informacja ta doręczona została stronie w dniu 11 czerwca 2008 r.

W dniu 12 czerwca 2008 r. strona złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR zmianę do wniosku, w której poprawiła deklarację działek rolnych zgodnie z instrukcją wypełniania wniosku na rok 2008.

Decyzją z dnia [...] r. organ pierwszej instancji odmówił przyznania A.W. płatności bezpośrednich.

A.W.odwołał się od tej decyzji kwestionując jej zgodność z prawem.

Rozpatrując sprawę i odnosząc się do zarzutów odwołania Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR podnosił, że kwestia materialno-prawnych przesłanek przyznania płatności na rok 2008 jest uregulowana w ustawie z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jedn.: Dz. U. z 2008 r., Nr 170, poz. 1051, z późn. zm.).

Odnosząc się do kontekstu stanu faktycznego sprawy wskazywał, że wnioskiem z dnia 16 maja 2008 r. A. W. wystąpił o przyznanie płatności na rok 2008. we wniosku tym zadeklarował działki rolne w następujący sposób: oznaczone jako grupa upraw "UPO" działki rolne: A o pow. 1,43 ha, B o pow. 2,63 ha, C o pow. 3,75 ha oraz D o pow. 0,31 ha. Powierzchnia zgłoszona we wniosku o przyznanie płatności na rok 2008 wyniosła 8,12 ha w tym z tytułu Jednolitej Płatności Obszarowej (JPO) 0,00 ha.

W tym kontekście podnosił, że zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. płatności obszarowe są przyznawane na wniosek rolnika. Oznacza to, że wnioskodawca sam określa treść swojego żądania. Dlatego też, decyzje w sprawie przyznania płatności do gruntów rolnych, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydaje w oparciu o dane podmiotowe i przedmiotowe. Jednocześnie podkreślał, że strona oświadczyła we wniosku (sekcja VIII Oświadczenia i Zobowiązania), że znane są jej zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że uzupełniająca płatność obszarowa do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) może być przyznana tylko do powierzchni upraw, które deklarowane są jednocześnie do JPO i UPO. Z przepisu art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wynika bowiem, że rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw: 1) chmielu; 2) roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych; 3) innych roślin - położonych na działkach rolnych objętych wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej.

Działki rolne oznaczone symbolami jako A (UPO), B (UPO), C (UPO) oraz D (UPO) o łącznej powierzchni 8,12 ha nie zostały zadeklarowane przez stronę do Jednolitej Płatności Obszarowej (JPO). W związku z tym błędnie zadeklarowane działki zostały wykluczone z płatności obszarowych.

Zgodnie z art. 7 ust 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003, jeżeli: 1) na ten dzień posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr XX do rozporządzenia nr 197312004; 2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. W załączniku XX do Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. U. L 345 z 20.11.2004, str. 1, ze zm.) minimalna powierzchnia zakwalifikowanego obszaru na gospodarstwo w ramach planu jednolitych dopłat obszarowych dla Rzeczpospolitej Polski wynosi -1 ha.

W tym też kontekście argumentował, że powierzchnia, co do której wniosek został rozpatrzony wyniosła 0,00 ha.

Według organu odwoławczego, z powyższego wynika, że wnioskodawca nie spełnia podstawowego warunku posiadania działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha.

Ponadto w związku z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z którym rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw, wnioskodawcy odmówiono również przyznania płatności uzupełniających do powierzchni upraw.

W związku z tym też zasadnie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję o odmowie przyznania płatności bezpośrednich w tym z tytułu: jednolitej płatności obszarowej (JPO) oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO).

Organ odwoławczy podnosił również, że w związku z pismem informującym o deklaracji działek rolnych niezgodnie z instrukcją wypełniania wniosku na rok 2008 i możliwości uzupełnienia wniosku w drodze złożenia zmiany w terminie do 9 czerwca 2008 r., w dniu 12 czerwca 2008 r. strona złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR zmianę do wniosku w której poprawiła deklarację działek rolnych zgodnie z instrukcją wypełniania wniosku na rok 2008. Podnosił jednak, iż zmiana do wniosku nie mogła być uwzględniona. Strona nie mogła dodać nowych działek do przyznania płatności JPO po upływie terminu do wykonania w/w czynności.

Zgodnie bowiem z art. 15 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników, strona miała prawo złożyć zmianę do przedmiotowego wniosku do dnia 31 maja 2008 r. Zmiana składana zgodnie z art. 15 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 obejmuje: dodanie nowych działek ewidencyjnych i rolnych, zmianę już zdeklarowanych danych w tym m. in. zmianę powierzchni zadeklarowanych działek, zmianę grup upraw, zmianę użytkowania działki rolnej. Z art. 15 rozporządzenia Komisji (WE) NR 796/2004 wynika zatem, że do dnia 31 maja rolnik ma prawo z własnej inicjatywy złożyć formularz zmiany o ile nie został powiadomiony o nieprawidłowościach we wniosku lub powiadomiony o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu oraz gdy taka kontrola na miejscu stwierdzi nieprawidłowości. Z kolei z art. 21 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 wynika, że zgłoszenie poprawki do pojedynczego wniosku dokonane po ostatecznym terminie przewidzianym w art. 15 ust. 2 spowoduje zmniejszenie o 1 % na każdy dzień roboczy kwoty płatności odnoszącej się do faktycznego wykorzystania rozpatrywanych działek rolnych. Poprawki do pojedynczego wniosku będą uwzględnianie wyłącznie, jeśli zostaną dokonane przed ostatecznym terminem złożenia pojedynczego wniosku, jak określono w trzecim akapicie ust. 1. Jednak jeśli termin ten wypada wcześniej lub jest ten sam jak ostateczny termin przewidziany w art. 15 ust. 2, poprawki do pojedynczego wniosku nie zostaną przyjęte po terminie przewidzianym w art. 14 ust. 2.

Zgodnie z art. 21 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 rolnik może zgłaszać poprawki do wniosku po terminie 31 maja, ale przed ostatecznym terminem wyznaczonym na złożenie wniosku, tj. do 9 czerwca 2008 roku z sankcjami terminowymi. Termin ten nie podlega przywróceniu, co oznacza, że jest terminem materialnym. Brak jest bowiem podstaw prawnych do przyznania płatności beneficjentowi, który złożył wniosek po terminie przewidzianym dla składania wniosku, albowiem termin ten jest terminem zawitym. Jednocześnie termin składania wniosków jest terminem wynikającym z prawa materialnego, nie mają do niego zastosowania przepisy art. 58 - 60 k.p.a.

Organ odwoławczy argumentował więc, że w związku z powyższym wniosek beneficjenta przyjęto zgodnie z jego dyspozycją oraz rozpatrzono sprawę na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR podkreślał, że organ rozpatrując merytorycznie sprawę jest związany przepisami prawa. Wskazane normy prawne nakazują w określonym stanie faktycznym wydanie określonej decyzji. Organ nie może w tej sytuacji odstąpić od przestrzegania niektórych przepisów powołując się na słuszny interes strony. Zastosowanie zasady uwzględniania przy wydaniu decyzji słusznego interesu strony, możliwe jest w sytuacji, kiedy organ rozpatrujący sprawę ma możliwość pewnego luzu decyzyjnego. Przepisy prawa w tej sytuacji nie przewidują tego.

Podniósł również, że zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 3 ww. ustawy dnia 26 stycznia 2007 r. w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej organ administracji publicznej udziela stronom, na ich żądanie. niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Strona nie wnosiła zaś o udzielenie jej informacji o wymogach, co do terminu, a organ nie ma obowiązku ani sposobności informowania strony z urzędu o powszechnie obowiązujących, opublikowanych aktach prawnych.

A. W. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie ze skargą na te decyzję.

Wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ja decyzji organu pierwszej instancji.

Zaskarżonej decyzji zarzucał: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie oraz błędną wykładnię, a w szczególności naruszenie przepisu art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wspierania bezpośredniego, poprzez błędne przyjęcie, iż skarżący nie spełnił przesłanek ustawowych do przyznania jednolitej płatności obszarowej oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych; 2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a w szczególności: a) naruszenie zasady praworządności oraz zasady wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wspierania bezpośredniego; b) naruszenie zasady uwzględniania słusznego interesu obywateli (art. 7 k.p.a.); c) naruszenie zasady zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.), d) naruszenie zasady należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 k.p.a.); e) nierozpatrzenie całości zarzutów strony podanych w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, a tym samym niewłaściwe uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę, odwołując się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wnosił o jej oddalenie.

Sąd zważył, co następuje.

Skarga ma usprawiedliwione podstawy i zasługuje na uwzględnienie.

Kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji przeprowadzona zgodnie z zasadami wyrażonymi na gruncie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, prowadzi do wniosku, iż wydane one zostały z naruszeniem przepisów postępowania o istotnym wpływie na wynik sprawy.

Przedmiotem sporu w sprawie jest kwestia oceny zasadności odmowy przyznania skarżącemu A. W. płatności bezpośrednich na 2008 rok.

W tym kontekście podkreślić należy, że okoliczności stanu faktycznego sprawy nie są sporne. Wynika z nich jednoznacznie, że: 1) wnioskiem z dnia 16 maja 2008 r. A. W. wystąpił o przyznanie płatności na rok 2008; 2) w ramach wszczętego na wniosek strony postępowania administracyjnego, wniosek przeszedł kontrolę kompletności oraz kontrolę administracyjną; 3) pismem wysłanym w dniu 4 czerwca 2008 r. poinformowano stronę o zadeklarowaniu we wniosku działek rolnych niezgodnie z instrukcją wypełniania wniosku na rok 2008 i możliwości uzupełnienia wniosku w drodze złożenia zmiany w terminie do 9 czerwca 2008 r.; 4) informacja ta doręczona została stronie w dniu 11 czerwca 2008 r.; 5) w dniu 12 czerwca 2008 r. strona złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR zmianę do wniosku, w której poprawiła deklarację działek rolnych zgodnie z instrukcją wypełniania wniosku na rok 2008; 6) decyzją z dnia [...] organ pierwszej instancji odmówił przyznania A.W. płatności bezpośrednich, którą to decyzję organ odwoławczy, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, utrzymał w mocy.

W sprawie nie ma również sporu, co do adekwatności i treści przepisów regulujących zasady i tryb przyznawania płatności bezpośrednich, w tym przypadku płatności na rok 2008. Są nimi, przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego odsyłające do odpowiednich aktów prawa wspólnotowego pierwotnego, w tym przepisy rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników. Przepisami tymi są również, jak wynika z art. 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2007 r. przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, stosowane do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1 tej ustawy i ile sama ustawa nie stanowi inaczej.

O ile więc okoliczności stanu faktycznego sprawy i adekwatne dla ustalenia ich konsekwencji prawnych przepisy obowiązującego prawa nie stanowią w sprawie kwestii spornych, to jednak zasadnicze zastrzeżenia odnieść należy do zasad i trybu stosowania przez organy administracji publicznej przepisów postępowania. Rozstrzygnięcie sprawy nastąpiło bowiem z ich naruszeniem – w tym zakresie odnosi się to zwłaszcza do przepisu art. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. oraz przepisów k.p.a, do których on odsyła – w rezultacie którego strona doświadczyła negatywnych konsekwencji wyrażających się w odnowie przyznania płatności na rok 2008.

Wyżej już wskazano, że z ust. 1 art. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wynika, że w regulowanych tą ustawą postępowaniach w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1 tej ustawy oraz ile sama ustawa nie stanowi inaczej, mają zastosowanie przepisu ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Z przepisu art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. wynika, że w postępowaniach w sprawach dotyczących między innymi płatności bezpośredniej organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, 3) ma obowiązek udzielać stronom na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich prawa i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) ma obowiązek zapewnić stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 81 k.p.a. nie stosuje się).

Z normatywnej treści przepisu art. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, konwencji którą ustawodawca operuje przy jego redakcji, w płaszczyźnie odnoszącej się do konsekwencji jego obowiązywania, a tym samym zakresu i głębokości stosowania ustawy Kodeks postępowania administracyjnego nie wynika jednak, wbrew sugestiom zawartym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR akcentując treść art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy dnia 26 stycznia 2007 r. wskazywał, że skarżący w toku postępowania nie wnosił o udzielenie mu informacji o wymogach, co do terminu, a organ nie ma obowiązku ani sposobności informowania strony z urzędu o powszechnie obowiązujących i opublikowanych aktach prawnych – aby intencją i wolą prawodawcy było wyłącznie stosowania w przedmiotowych postępowaniach zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a., tj. zasady pogłębiania zaufania do organów państwa. Ponad wszelką wątpliwość zasada ta ma również zastosowanie w sprawach regulowanych ustawą o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Z zasady tej wynikają określone i konkretne konsekwencje odnoszące się do zasad, trybu, zwłaszcza zaś standardu prowadzenia przez organy administracji publicznej postępowań w indywidualnych sprawach administracyjnych. Jedną z nich, istotą w kontekście stanu faktycznego sprawy i oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, jest niedopuszczalności ponoszenia przez stronę postępowania, w tym przerzucania na nią, negatywnych skutków i konsekwencji błędów, zaniedbań i zaniechań organów administracji oraz ich pracowników (por. np. wyrok NA z 12 maja 2000 r., sygn. akt 975/99; wyrok NSA z 27 marca 1998 r., sygn. akt III SA 1493/96).

W kontekście okoliczności stanu faktycznego sprawy podkreślić zwłaszcza należy, że za działanie naruszające zasadę wyrażoną w art. 8 k.p.a., słusznie w orzecznictwie sądowoadministarcyjnym uznaje się wskazanie stronie niemożliwych do wykorzystania środków prawnych (por. np. wyrok WSA w Bydgoszczy z 26 lutego 2008 r., sygn. akt I SA/Bd 8/08).

Przywołane wyżej przepisy ustawy oraz rozporządzenia Komisji, jako przepisy mające zastosowanie w sprawach wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich, jednoznacznie określają termin składnia wniosków o przedmiotowe dopłaty. Umożliwiają one również producentom rolnym, na określonych zasadach i w określonym trybie, składanie zmian do pierwotnie złożonych wniosków w terminie do dnia 31 maja 2008 r. Do dnia 31 maja rolnik ma prawo z własnej inicjatywy złożyć formularz zmiany, o ile nie został powiadomiony o nieprawidłowościach we wniosku lub powiadomiony o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu oraz gdy taka kontrola na miejscu stwierdzi nieprawidłowości. Zgłoszenie poprawki do pojedynczego wniosku dokonane po ostatecznym terminie skutkuje zmniejszeniem o 1 % na każdy dzień roboczy kwoty płatności odnoszącej się do faktycznego wykorzystania rozpatrywanych działek rolnych. Poprawki do pojedynczego wniosku są uwzględniane pod warunkiem dokonania ich przed ostatecznym terminem złożenia pojedynczego wniosku. Jednak jeśli termin ten wypada wcześniej lub jest ten sam jak ostateczny termin przewidziany w art. 15 ust. 2 rozporządzenia Komisji, poprawki do pojedynczego wniosku nie zostaną przyjęte po terminie przewidzianym w art. 14 ust. 2 tego rozporządzenia.

Z art. 21 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 wynika więc że rolnik może zgłaszać poprawki do wniosku po terminie 31 maja, ale przed ostatecznym terminem wyznaczonym na złożenie wniosku, tj. do 9 czerwca 2008 roku z sankcjami terminowymi.

Z akt sprawy wynika, że skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie płatności bezpośrednich w dniu 16 maja 2008 r., jak również, że wniosek ten przeszedł kontrolę kompletności oraz kontrolę administracyjną, w rezultacie której pismem wygenerowanym w dacie 3 czerwca 2008 r., a wysłanym do skarżącego w dniu 4 czerwca 2008 r., poinformowano go o zadeklarowaniu we wniosku działek rolnych niezgodnie z instrukcją wypełniania wniosku na rok 2008 i możliwości uzupełnienia wniosku w drodze złożenia zmiany w terminie do 9 czerwca 2008 r. Wystąpienie przez organ administracji z przedmiotową informacją adresowaną do skarżącego nastąpiło w związku z realizacją przez ten organ przyznanych mu kompetencji. Bezpośrednią intencją podjęcia tych działań, które nastąpiły w związku z realizacją konkretnych kompetencji organu administracji - jak należy sądzić - było umożliwienie skarżącemu skorzystanie z prawa do złożenia formularza zmiany pierwotnego wniosku, co gwarantować mu miało uzyskanie płatności. W tym też trybie, organ administracji równocześnie informował wnioskodawcę o nieprawidłowościach pierwotnego wniosku. W tym kontekście za chybiony uznać należy więc argument, że skarżącemu znane były zasad oraz tryb składnia wniosków oraz konsekwencje ich naruszenia. Jakkolwiek należy założyć, że były one rzeczywiście znane A.W., co jednoznacznie wynika chociażby z treści jego oświadczenia zawartego we wniosku, to jednak podkreślić należy, że przecież w ramach i granicach przyznanych mu kompetencji, w tego rodzaju sprawach organ bada i kontroluje prawidłowość składanych wniosków, a wynikiem tego badania jest adresowana do wnioskodawcy informacja o wadliwości wniosku i wezwanie do dokonania stosowanych poprawek, zmian, czy też złożenia wyjaśnień. Tak też i było w przedmiotowej sprawie (pismo z 3 czerwca 2008 r.; wezwanie do usunięcia braków formalnych z 3 czerwca 2008 r.).

W kontekście wskazanych okoliczności stanu faktycznego sprawy oraz przywołanych przepisów prawa krajowego i prawa wspólnotowego regulujących zasady i tryb postępowania w sprawach wniosków o płatności bezpośrednie podkreślić jednak należy, że realizacja kompetencji organów administracji ma następować zgodnie z zasadą praworządności, na straży której one stoją (art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego), w tym również, jak wskazano, z uwzględnieniem zasady pogłębiania zaufania do organów państwa.

Pismo wygenerowane w dacie 3 czerwca 2008 r., a wysłane do skarżącego w dniu 4 czerwca 2008 r. informujące go o zadeklarowaniu w pierwotnie złożonym wniosku (wniosek został złożony w dniu 16 maja 2008 r.), działek rolnych niezgodnie z instrukcją wypełniania wniosku na rok 2008 i możliwości jego uzupełnienia w drodze złożenia zmiany w terminie do 9 czerwca 2008 r., z sankcjami terminowymi, determinowało skuteczność żądania skarżącego o przyznanie płatności bezpośrednich – nawet w zakresie ograniczonym sankcjami terminowymi – warunkiem niemożliwym do spełnienia. Nie sposób bowiem było zasadnie oczekiwać, że pismo wysłane do adresata w dniu 4 czerwca 2008 r. dotrze do niego przed albo we wskazanej w nim dacie umożliwiając dokonanie czynności polegającej na wprowadzeniu zmian do wniosku i gwarantując równoczesną prawną skuteczność czynności zmiany wniosku. Między datą ekspedycji pisma – 4 czerwca 2008 r. (środa), a wskazanym w nim terminem 9 czerwca 2008 r. do dokonania czynności zmiany wniosku (poniedziałek), były dwa dni wolne od pracy.

Skarżący przedmiotowe pismo otrzymał 11 czerwca 2008 r.

Z przedstawionych okoliczności faktycznych, gdy skonfrontować je z przywołanymi zasadami rozpatrywania spraw z wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich, w tym zwłaszcza z zasadą pogłębiania zaufania do organów państwa wynika, że działań, do podjęcia których w ramach przyznanych im kompetencji organy administracji były zobowiązane – poinformowanie o korekcie wniosku, jako warunku jego skuteczności – nie podjęły one z zachowaniem oczekiwanego i pożądanego standardu, tj. we właściwym czasie gwarantującym skarżącemu zachowanie terminu do dokonania czynności, do której został wezwany, tym samym gwarantującym jej prawną skuteczność. Niezachowanie tego standardu uzasadnia również twierdzenie, że w kontekście wskazanych okoliczności faktycznych, postępowanie zainicjowane pismem wysłanym do skarżącego w dniu 4 czerwca 2008 r. nosiło wszelkie cechy działań li tylko pozornych. W konsekwencji, brak realizacji tego standardu doprowadził do odmowy uwzględnienia wniosku skarżącego o przyznanie płatności bezpośrednich. We wskazanych okolicznościach sprawy, skarżący pozbawiony był bowiem jakiejkolwiek szansy na to, aby jego działania odniosły pożądany przez niego skutek. O konieczności ich podjęcia poinformowany został bowiem przez organy administracji już po upływie terminu do ich dokonania.

Skargę A. W., jako zasadną, należało więc uwzględnić.

W związku z tym, Sąd na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak na wstępie. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania uzasadnia przepis art. 200 w związku z art. 205 § 2, 3 i 4 tej ustawy w związku z § 2 ust. 2rozporządzenia Ministra sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi praz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz.U. z 15 grudnia 2003 r. Nr 212, poz. 2075).