Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 545/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2013-01-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 18 ust. 1, art. 18b ust. 1 i 2, art. 20 ust. 1 i 1a, art. 20a ust. 1 i 2, art. 92 ust. 1, art. 92a ust. 4, art. 93
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: art. 2 pkt 13
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak, Sędziowie Sędzia NSA Józef Kremis, Sędzia NSA Anna Moskała (sprawozdawca), Protokolant Katarzyna Dziok, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 23 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi B. D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez B. D. (zwanego dalej skarżącym) od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3.000 zł za wykonywanie przewozu regularnego z naruszeniem warunków zezwolenia - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wyjaśnił, że na skutek otrzymanego zawiadomienia, Urząd Marszałkowski w dniu [...] lutego 2013 r., skierował dwóch swoich pracowników, do przeprowadzenia kontroli na linii autobusowej, na której skarżący wykonywał przewóz regularny. Urząd Marszałkowski przeprowadzenie kontroli uzgodnił z [...] Wojewódzkim Inspektorem Transportu Drogowego, który skierował funkcjonariusza na końcowy przystanek linii, tj. na ulicę [...] we W., celem przeprowadzenia kontroli.

Funkcjonariusz organu przeprowadził kontrolę około godz. 11:40. Sprawdzeniu poddany został autobus marki Volkswagen o nr rej. [...], którym przewóz wykonywał kierowca – M. S. Przewóz wykonywany był na zlecenie skarżącego. Również skarżący był posiadaczem okazanej przez kierowcę do kontroli licencji na wykonywanie krajowego transportu osób oraz zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów regularnych w krajowym transporcie drogowym, w ramach linii regularnej S. – G. – W.

Na podstawie zeznań świadków, pracowników Urzędu Marszałkowskiego, organ pierwszej instancji ustalił, że na trasie przejazdu autobusu ze S. do W, kierowca o godz. 11:22 zatrzymał się poza wyznaczonymi przystankami na B W tj. pomiędzy wyznaczonymi przystankami oznaczonymi jako B. I i B. II. Po wcześniejszym ustaleniu z kierowcą, na skrzyżowaniu z sygnalizacją świetlną, wysiadło 5 osób. Kolejno o godz. 11:35 kierowca wysadził jedną osobę, na ul. [...] przy Uniwersytecie [...] (również poza przystankiem). Z ustaleń organu wynikało również, że praktyki takie miały miejsce również na wcześniejszych odcinkach trasy.

Kierowca autobusu przesłuchany w czasie kontroli nie zaprzeczył wymienionym przypadkom wysadzania pasażerów poza wyznaczonymi przystankami, nadmienił jedynie, że były to sytuacje wyjątkowe, na B. wysadził pasażerów na ich prośbę, ponieważ było zimno, natomiast niedaleko Uniwersytetu, pozwolił pasażerowi na opuszczenie autobusu poza wyznaczonym przystankiem, bowiem był to student i spieszył się na zajęcia.

Kierowca autobusu zapoznał się ze sporządzonym na miejscu protokołem kontroli, podpisał go, zaznaczając jednocześnie własnoręczną adnotację, że potwierdza opisane w nim fakty i nie wnosi do niego żadnych uwag.

Zawiadomieniem z dnia [...] lutego 2012 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego poinformował skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego, przesyłając jednocześnie kopię sporządzonego z kontroli protokołu.

W pisemnych wyjaśnieniach, złożonych w dniu [...] marca 2012 r. skarżący podniósł, że zeznania pracowników Urzędu Marszałkowskiego nie mają wartości dowodowej, bowiem pracownicy ci nie legitymowali się dokumentem uprawniającym do kontroli, natomiast organ pierwszej instancji sam nie przeprowadził kontroli, opierając się jedynie na kwestionowanych zeznaniach innych świadków. Dodatkowo skarżący podniósł, że wątpliwości budzą również zeznania samego kierowcy, bowiem jest on człowiekiem starszym i niewykształconym.

Na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego organ pierwszoinstancyjny, wydał w dniu [...] kwietnia 2012 r. decyzję o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 8 .000 zł za wykonywanie regularnego przewozu osób z naruszeniem warunków zezwolenia.

Utrzymując to rozstrzygnięcie w mocy, organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z treścią art. 4 pkt. 7 ustawy o transporcie drogowym, przewóz regularny to publiczny przewóz osób i ich bagażu w określonych odstępach czasu i określonymi trasami, na zasadach określonych w ustawie i w ustawie z dnia 15 listopada 1984 r. - Prawo przewozowe (Dz. U. z 2000 r. Nr 50, poz. 601, z późn. zm.). Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym wykonywanie przewozów regularnych wymaga zezwolenia. Stosownie do treści art. 20 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, w zezwoleniu określa się w szczególności warunki wykonywania przewozów, przebieg trasy przewozów, w tym miejscowości, w których znajdują się miejsca początkowe i docelowe przewozów, miejscowości, w których znajdują się przystanki. Załącznikiem do zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązujący rozkład jazdy.

Organ przytoczył zasady wykonywania transportu regularnego, m.in. konieczność podania obowiązujących rozkładów jazdy do publicznej wiadomości oraz wsiadania i wysiadania pasażerów tylko na przystankach określonych w rozkładzie jazdy.

Następnie organ wskazał, że w rozpoznawanej sprawie kontrolowany kierowca wykonywał regularny przewóz osób, w ramach linii regularnej W. – W. przez S. Podczas obserwacji zgodności wykonywania regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym przez stronę, pracownicy Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] stwierdzili, że kurs z W. do S. realizowany był niezgodnie z zezwoleniem oraz rozkładem jazdy. Około godz. 07:37 w miejscowości T. M., kierowca dwukrotnie zatrzymał pojazd na przystankach i wysadzał pasażerów, pomimo tego, iż w rozkładzie jazdy został wyszczególniony tylko jeden przystanek w tej miejscowości. Podczas obserwacji stwierdzono również, że kontrolowany kierowca na trasie S. – W. dwukrotnie wysadzał pasażerów poza wyznaczonymi i ujętymi w rozkładzie jazdy przystankami, w miejscowości B. W., gdzie kierowca stojąc na skrzyżowaniu wysadził kilka osób na czerwonym świetle oraz o godz. 11:35 we W. przy ul. [...], gdzie kierowca wysadził jedną pasażerkę. Około godz. 11:50 na przystanku końcowym we W., inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego podjęli czynności w obecności pracowników Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] we W.

W ocenie organu odwoławczego bezspornym pozostaje fakt, iż w dniu kontroli strona nie dysponowała dokumentem uprawniającym do dwukrotnego zatrzymania się w miejscowości T M. Strona nie była także uprawniona do wysadzania pasażerów w miejscach, które nie zostały określone w rozkładzie jazdy, co miało miejsce o godzinie 11:22 oraz 11:35. Stosownie bowiem do treści powołanego wyżej art. 18b ust. 1 pkt. 3 ustawy transporcie drogowym, wsiadanie i wysiadanie pasażerów odbywa się tylko na przystankach określonych w rozkładzie jazdy. W myśl art. 18b, ust. 2 pkt 3, wysadzanie pasażerów poza przystankami określonymi w rozkładzie jazdy jest zabronione.

Prowadzenie postępowania dowodowego pod kątem badania woli kierowcy urzeczywistnienia celu zatrzymania pojazdu, wskazane przez pełnomocnika strony pozostaje więc – w ocenie organu odwoławczego - bez znaczenia dla sprawy.

Organ podkreślił, że kontrolowany kierowca zeznał, że zatrzymał pojazd w miejscach do tego nie przeznaczonych na prośbę ludzi z powodu zimna oraz pośpiechu na uczelnię. Podobnie zeznali świadkowie - pracownicy Urzędu Marszałkowskiego, którzy odbyli z kontrolowanym kierowcą trasę z W. do W. Jak podkreślono w uzasadnieniu decyzji, zeznania te są spójne i pokrywają się, dlatego organ odwoławczy uznał je za wiarygodne. Dodatkowo Główny Inspektor Transportu Drogowego podkreślił, że organ przesłuchał świadków bezpośrednio uczestniczących w stwierdzonym naruszeniu w dniu kontroli, a ich przesłuchanie miało miejsce pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań.

Mając powyższe na względzie organ II instancji zważył, iż organ I instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i karę pieniężną za naruszenie Ip. 2.2.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym nałożył słusznie i zgodnie z prawem.

Ustosunkowując się do zarzutów strony podniesionych w odwołaniu, organ odwoławczy podniósł, że pozostają one bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Organ przytoczył treść art. 74 ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym, fakt przeprowadzenia kontroli inspektor Inspekcji Transportu Drogowego dokumentuje poprzez sporządzenie protokołu kontroli, który stanowi dowód przeprowadzenia postępowania jak też dowód dokonania poczynionych w wyniku kontroli ustaleń. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, organ wskazał, że protokół kontroli drogowej jest w zasadzie jedynym dokumentem stanowiącym materiał dowodowy w sprawach o nałożenie kary pieniężnej i nie może zatem zawierać żadnych wątpliwości co do okoliczności sprawy. Wyjaśnił również, że ustawa o transporcie drogowym w odniesieniu do kontroli przeprowadzanej przez inspektorów transportu drogowego przewiduje dwa rodzaje kontroli tj. kontrolę w siedzibie przedsiębiorcy oraz kontrolę przemieszczających się środków transportu,

Protokół kontroli powinien być sporządzony w każdym przypadku zatrzymania pojazdu samochodowego i przeprowadzenia kontroli drogowej jak też w każdym przypadku kontroli w siedzibie przedsiębiorcy, nawet gdy w wyniku kontroli nie zostaną stwierdzone naruszenia. Wyjątkiem od powyższej zasady jest jedynie przypadek kontroli drogowej, przeprowadzanej w czasie odprawy granicznej, kiedy protokół sporządzany jest wyłącznie w przypadku stwierdzenia naruszeń będących podstawą do nałożenia kar pieniężnych. Protokół kontroli sporządzany jest według wzoru określonego w załączniku nr 1 i 2 do rozporządzenia w sprawie kontroli przewozu drogowego. Czynności kontrolnych przemieszczających się środków transportu inspektor dokonuje po okazaniu kierującemu legitymacji służbowej.

Główny Inspektor Transportu Drogowego podniósł, że protokół kontroli podpisuje kontrolujący i kontrolowany, który może wnieść zastrzeżenia do protokołu kontroli, jak również może odmówić jego podpisania. Protokół kontroli drogowej stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, zatem sporządzony w przepisanej formie przez powołany do tego organ państwowy stanowi dowód tego co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Podpisanie protokołu kontroli drogowej bez zastrzeżeń, co miało miejsce w kontrolowanej instancyjnie sprawie, stanowi dowód na okoliczności w nim stwierdzone i wyznacza granice postępowania administracyjnego co do faktów i stanu prawnego.

Organ odwoławczy wskazał również, że w sprawie brak jest podstaw do uznania, że strona jest zwolniona od odpowiedzialności za naruszenia jakich dopuścił się kierowca kontrolowanego przewozu. W dyspozycji art. 92 c ustawy o transporcie drogowym nie zawierają się sytuacje, które wynikają z zachowania kierowcy, lecz są bezpośrednim wynikiem braku właściwych rozwiązań organizacyjnych w zakresie dyscyplinowania osób wykonujących na rzecz przedsiębiorcy usługi kierowania pojazdem. W ocenie organu, przy zachowaniu właściwego systemu motywacyjnego, szkoleniowego oraz innych środków dyscyplinujących nie dochodziłoby do naruszeń przepisów ustawy o transporcie drogowym. Ryzyko osobowe nie mieści się w regulacji art. 92c ustawy. W przedmiotowym przepisie chodzi o zdarzenia nieoczekiwane i nadzwyczajne, lecz nie związane z doborem pracowników.

Skarżący nie przedstawił dowodów świadczących o tym, że strona nie miała wpływu na powstanie naruszenia, które zgodnie z protokołem kontroli, zeznaniami świadków, notatką urzędową z dnia kontroli jest bezsporne. Należy też zauważyć za organem I instancji, że wobec braku możliwości podjęcia czynności kontrolno - obserwacyjnych przez pracowników Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] we W. zapewnienie prawidłowej realizacji regularnych przewozów osób opartych na szczegółowych przepisach, mających na celu zapewnienie bezpieczeństwa ruchu drogowego i uczciwą konkurencję stałoby się prawie niemożliwe. Zeznania świadków są ważną częścią podjętych przez organ ustaleń. Nie jest prawdą, że ustalenia nie zostały dokonane w czasie kontroli. Organ odwoławczy wskazuje, że zgodnie z art. 75 § 1 Kpa, dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Podczas przeprowadzonej kontroli drogowej, organ m.in. przeprowadził przesłuchanie dwóch osób w tym kierowcy pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, z których treści wynikało, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia lp. 2.2.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Treść zeznań obejmowała relację z przebiegu przewozu z dnia kontroli. W związku z podjętymi działaniami, organ dążył do podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Organ odwoławczy zarzut naruszenia art. 7,77,80 Kpa uznał więc za całkowicie chybiony.

Na powyższą decyzję przedsiębiorca wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji i przekazania sprawy organowi do ponownego rozpoznania, ponownie zarzucił naruszenie art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym poprzez przyjęcie, że dla nałożenia kary wystarczy sam fakt opuszczenia pojazdu przez pasażera poza wyznaczonym przystankiem, § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2008 r. w sprawie kontroli w zakresie przewozu drogowego poprzez swobodne przyjęcie, że protokół kontroli stanowi wystarczającą podstawę do wydania decyzji administracyjnej, oraz ponownie zarzucił naruszenie art. 7, 77 i 80 Kpa, poprzez ustalenie stanu faktycznego nie w oparciu o ustalenia poczynione w czasie kontroli, tylko w oparciu o zeznania świadka dotyczące okresu sprzed chwili kontroli.

W uzasadnieniu skargi zarzucono, że protokół nie jest wyczerpującym dowodem, nie zawiera bowiem np. opisanych przyczyn dla których pasażerowie opuszczali autobus poza wyznaczonymi przystankami. Tymczasem w każdym przypadku zatrzymanie pojazdu wynikało z zastosowania się kierowcy do zasad ruchu drogowego, a nie z jego woli czy tym bardziej woli wysiadających. Autor skargi zakwestionował również moc dowodową zeznań świadków – pracowników Urzędu, jako ewentualnych kontrolujących sposób wykonywania przewozu przez kierowcę, podczas gdy nie okazali oni przed przystąpieniem do kontroli wymaganych w takim przypadku dokumentów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż w ramach dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać legalność rozstrzygnięcia zapadłego w danym postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z obowiązującymi w dacie jego wydania przepisami prawa materialnego oraz z przepisami prawa procesowego. Nie może natomiast rozpoznać sprawy kierując się kryteriami słuszności czy sprawiedliwości społecznej. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie albo też przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności. W takiej sytuacji sąd administracyjny wydaje orzeczenie o charakterze kasacyjnym, nie posiadając kompetencji do rozstrzygnięcia bezpośrednio o prawach i obowiązkach stron postępowania, innymi słowy sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w ramach tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. nie dopatrzył się naruszeń prawa materialnego, czy też procesowego, skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności przedmiotowego rozstrzygnięcia, wobec czego skarga nie została uwzględniona.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Zgodnie z art. 18 ust. 1 i art. 20 ust. 1 tej ustawy, wykonywanie przewozów regularnych wymaga uzyskania zezwolenia, w którym określa się w szczególności: warunki wykonywania przewozów, przebieg trasy przewozów, w tym miejscowości w których znajdują się miejsca początkowe i docelowe przewozów, a także miejscowości w których znajdują się przystanki. Załącznikiem do zezwolenia jest obowiązujący rozkład jazdy (art. 20 ust. 1a ustawy). W myśl art. 18b ust. 1 ustawy przewozy regularne w krajowym transporcie drogowym wykonywane są według następujących zasad: rozkład jazdy jest podawany do publicznej wiadomości przez ogłoszenia na wszystkich wymienionych w rozkładzie jazdy przystankach lub dworcach autobusowych (pkt 2), wsiadanie i wysiadanie pasażerów odbywa się tylko na przystankach określonych w rozkładzie jazdy (pkt 3), zgodnie z warunkami przewozu osób, określonymi w zezwoleniu. Stosownie zaś do treści art. 18b ust. 2 ustawy, podczas wykonywania przewozów regularnych zabrania się korzystania z przystanków, na których nie została zamieszczona informacja o realizowanym rozkładzie jazdy zawierająca także nazwę, adres siedziby przewoźnika i numer telefonu przewoźnika lub niezgodnie z podanymi w tej informacji dniami i godzinami odjazdów (pkt 2), a także zabierania i wysadzania pasażerów poza przystankami określonymi w rozkładzie jazdy (pkt 3) oraz naruszania warunków przewozu osób określonych w zezwoleniu (pkt 5). Warunków określonych w zezwoleniu nie stosuje się jedynie w przypadku wystąpienia niezależnych od przedsiębiorcy okoliczności uniemożliwiających wykonywanie przewozów zgodnie z określonym w zezwoleniu przebiegiem trasy przewozów, w szczególności awarii sieci, robót drogowych lub blokad drogowych, z tym że jeżeli te okoliczności trwają dłużej niż 14 dni, właściwy organ wyda na wniosek przedsiębiorcy decyzję w sprawie odstąpienia od warunków określonych w zezwoleniu (art. 20a ust 1 i 2). Z treści przytoczonych przepisów wynika, że z woli ustawodawcy pojazd wykonujący transport regularny osób może zatrzymywać się tylko na przystankach określonych w rozkładzie jazdy i tylko w tym miejscach może zabierać i wysadzać pasażerów. W zezwoleniu na wykonywanie transportu drogowego określa się bowiem miejscowości, w których znajdują się przystanki (art. 20 ust. 1 pkt 3 ustawy). Przystanki to przeznaczone do wsiadania i wysiadanie pasażerów i określone w rozkładzie jazdy (art. 18b ust. 1 pkt 3 ustawy) miejsca zatrzymania się uprawnionego pojazdu transportu publicznego, oznaczone odpowiednimi znakami drogowymi (art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j. Dz.U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908, ze zm.), z informacją o rozkładzie jazdy (art. 18b ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym), w tym m.in. o godzinach odjazdów środków transportowych. Wsiadanie i wysiadanie pasażerów odbywa się zatem, stosownie do art. 18b ust. 1 pkt 3 w/w ustawy, na tak oznaczonych i wyposażonych przystankach. Poza wyznaczonymi przystankami obowiązuje określony w art. 18b ust. 2 pkt 3 ustawy zakaz zabierania i wysadzania pasażerów.

Określenie w zezwoleniu miejscowości, w których znajdują się przystanki, oznacza więc, że przewoźnik jest uprawniony do zabierania i wysadzania pasażerów wyłącznie na oznaczonych i wyposażonych we wskazany sposób przystankach i obowiązuje go zakaz zabierania i wysadzania pasażerów w innych miejscach. Zabieranie zatem pasażerów poza przystankami, narusza warunki określone w zezwoleniu, wynikające z regulacji ustawy o transporcie publicznym i odpowiada naruszeniu określonemu pod lp. 2.2 pkt 3 załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Konsekwencje niezastosowania się do obowiązków wynikających z przytoczonych przepisów przewiduje przepis art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, który stanowi, że kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów enumeratywnie wymienionych w pkt 1 - 8 ustawy podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych, z tym że, stosownie do przepisu art. 92 ust. 2 w/w ustawy, suma kar pieniężnych nałożonych podczas jednej kontroli w siedzibie przedsiębiorcy nie może przekroczyć kwoty 30 000 zł. Wykaz tych naruszeń oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy (art. 92 ust. 4 ustawy). Ten ostatni zaś, pod lp. 2.2 pkt 3 sankcjonuje karę pieniężną w wysokości 3000 zł za działanie polegające właśnie na wykonywaniu transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu a dotyczących wyznaczonych przystanków.

Przesłanką poniesienia powyższej odpowiedzialności administracyjnej jest zatem stwierdzenie przez właściwy organ nieprzestrzegania przez wykonującego transport warunków określonych w zezwoleniu co do wyznaczonych przystanków. W tym miejscu należy podkreślić, że kary pieniężne o jakich mowa w art. 92 i art. 93 ustawy nakładane są na przedsiębiorcę, a nie na kierowcę, a celem ich jest zapewnienie należytego wykonywania działalności gospodarczej w postaci świadczenia przewozów drogowych i zagwarantowanie bezpieczeństwa innym uczestnikom ruchu drogowego. Mają więc one przede wszystkim znacznie prewencyjne, a nie represyjne (tak jak w prawie karnym) i są narzędziem prawnym do przymuszenia przewoźników do respektowania określonych w ustawie nakazów i zakazów. Kara pieniężna jako instrument władztwa administracyjnego nie jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz skutkiem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem, co sprawia, że ocena stosunku sprawy do czynu nie mieści się w reżimie tej odpowiedzialności. Wina i stopień zawinienia nie są zatem przesłankami nałożenia kary pieniężnej. W związku z tym badanie świadomości i stosunku podmiotu do danego naruszenia prawa jest co do zasady bez znaczenia dla możliwości wymierzenia omawianej kary (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie VI SA/Wa 91/06, publ. www.nsa.gov.pl).

Z powyższego wynika, że odpowiedzialność administracyjna przedsiębiorców na podstawie ustawy o transporcie drogowym ma charakter odpowiedzialności obiektywnej i jako taka obciąża podmiot wykonujący transport drogowy w sytuacji gdy wystąpił zakazany przez ustawę skutek. Na zasadzie wyjątku ustawodawca przewidział jednak sytuacje w których odpowiedzialność administracyjna przewoźnika za stwierdzone naruszenie prawa zostaje wyłączona. Sytuacje te wyraźnie określone zostały w przepisach art. 92a ust. 4 i w art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z pierwszym ze wskazanych przepisów, postępowania administracyjnego wobec przedsiębiorcy nie wszczyna się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Przepis art. 93 ust. 7 stanowi zaś, że w sytuacji, gdy naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć, właściwy organ wydaje decyzje o umorzeniu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej. Przesłanką jednak zastosowania powyższych przepisów, stanowiących wyjątek od zasady ponoszenia odpowiedzialności przez przewoźnika za stwierdzone naruszenia, jest wykazanie przez przedsiębiorcę, że w konkretnej sprawie miały miejsce takie właśnie okoliczności, tj. że przewoźnik nie miał wpływu na powstanie naruszenia lub, że wystąpiły zdarzenia których nie mógł przewidzieć. To bowiem on wywodzi skutki prawne z nich wynikające, i to zatem na nim spoczywa ciężar wykazania tych okoliczności i udowodnienia okoliczności objętych ich hipotezą. Takich okoliczności w rozpoznawanej sprawie strona nie udowodniła.

W sprawie jest bezsporne, że podczas wykonywania przewozu regularnego, naruszone zostały warunki zezwolenia, tj. doszło do wysadzania z autobusu pasażerów poza wyznaczonymi przystankami. Faktu tego nie kwestionuje również sam skarżący, podnosząc w skardze jedynie, że kierowca zatrzymał w istocie pojazd z powodu czerwonego światła, a nie na skutek życzenia pasażerów. Taka argumentacja strony nie może jednak usprawiedliwić naruszenia warunków zezwolenia udzielonego skarżącemu, ani tym bardziej przepisów ustawy.

Organy administracyjne nie kwestionowały bezpośredniej przyczyny zatrzymania pojazdu, niemniej jednak istotnym dla rozpoznawanej sprawy jest fakt, iż w czasie – choćby i wymuszonego – zatrzymania autobusu, kierowca zezwolił pasażerom na opuszczenie pojazdu. Takie postępowanie jest nie tylko zachowaniem niezgodnym z prawem, ale stwarza realne zagrożenie dla uczestników ruchu drogowego. Uzgodnienie warunków zezwoleń udzielanych na wykonywanie przewozów, w tym dokładnej trasy, czasu przejazdu i przystanków na trasie, jest procesem długotrwałym, a dokładnie rozważenie i ustalenie tych warunków ma zagwarantować właśnie bezpieczeństwie wszystkich uczestników ruchu drogowego. Życie i zdrowie są wartościami szczególnie ważnymi i chronionymi prawnie, dlatego ich przestrzeganie jest tak ważne i dlatego ustawodawca zadecydował o penalizacji przejawów takiego zachowania, nawet pomimo braku zaistnienia w konkretnym przypadku negatywnych konsekwencji naruszenia warunków zezwolenia.

W kontekście przedstawionej powyżej tezy, iż nawet w skardze sam skarżący przyznał fakt wysadzania pasażerów poza przystankami, nie zasługują na aprobatę również pozostałe zarzuty skargi, podważające wartość dowodową zeznań świadka oraz protokół kontroli.

W ocenie Sądu organy w przeprowadzonym postępowaniu dowodowym działały zgodnie z wymogami z art. 7, art. 77 ust. 1 i art. 80 kpa i w żadnym wypadku nie naruszyły zasady swobodnej oceny dowodów. Odnośnie zarzutu, że organy bezzasadnie włączyły do materiału dowodowego zeznania świadka – pracownika Urzędu Marszałkowskiego – z uwagi na nie wylegitymowanie się przez niego uprawnieniami do przeprowadzenia kontroli, wskazać należy, że sam fakt, że od pracownika odebrane zostały zeznania świadka, a nie sporządził on protokołu z przeprowadzonej kontroli, natomiast sporządził notatkę służbową, świadczy o tym, że przebywał on w kontrolowanym pojeździe jedynie jako obserwator, a nie dokonujący kontroli. Działał przy tym w porozumieniu z inspektorem organu transportu drogowego. Funkcjonariusz Inspekcji prawidłowo odebrał zeznania i sporządził z nich protokół. Zgodnie bowiem z dyspozycją art. 75 § 1 Kpa, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest niezgodne z prawem.

Skarżący nie wykazał, aby zeznania świadka w niniejszej sprawie były z prawem niezgodne.

Za niezrozumiały Sąd uznał natomiast zarzut skargi w zakresie oparcia ustaleń stanu faktycznego w oparciu o zeznania świadka, dotyczące okresu sprzed wykonywania czynności kontrolnych. Istota dowodu z zeznań świadka polega na przedstawieniu przebiegu zdarzeń przez osobę, która w nich uczestniczyła. Należy podkreślić, że gdyby zeznania miały dotyczyć chwili kontroli, nie były już potrzebne,

W tym stanie rzeczy więc, należy stwierdzić, że skoro w przedmiotowej sprawie orzekające organy w sposób przekonywujący i wiarygodny udowodniły w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, że skarżący dopuścił się naruszenia warunków posiadanego zezwolenia na wykonywanie regularnego przewozu, a tym samym, wykroczenia określonego pod lp. 2.2. pkt 3 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, a skarżący nie wykazał przy tym okoliczności wyłączających jego odpowiedzialność, to przyjąć organy, że organy Inspekcji Transportu Drogowego prawidłowo nałożyły na skarżącego kare w wysokości przewidzianej w powołanym załączniku.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na postawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., Nr 270 ze zm.), skargę oddalił.