Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1114/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-11-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. art. 8a, 13a ust. 5, 13b, 15c, 22a, 24a
journal: Dz.U. 2016 poz 708
law: Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu,  Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony  Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Protokolant referent stażysta Adrianna Siniarska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2019 r. sprawy ze skargi A.K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] działając na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 Kpa. w zw.

z art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2016 r. poz. 708 ze zm.; dalej "ustawa zaopatrzeniowej") po rozpatrzeniu wniosku Pani A. K.

o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję

nr [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. o odmowie wyłączenia stosowania wobec wnioskodawczyni A. K. (strona, skarżąca) art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.

Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym

i prawnym.

Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2017 r. (data wpływu do organu w dniu 5 maja 2017 r.) Pani A. K. wystąpiła do Ministra Spraw Wewnętrznych

i Administracji o zastosowanie wobec niej art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (ówcześnie obowiązujący Dz. U. z 2016 r. poz. 708, z późn. zm.) - zwanej dalej ustawą zaopatrzeniową.

W uzasadnieniu wniosku wskazała, że służbę w Milicji Obywatelskiej rozpoczęła [...] września 1982 r. Po przyjęciu do służby została skierowana

na przeszkolenie podoficerskie do Szkoły Ruchu Drogowego w I. Następnie zamieszkała w A., z uwagi na brak wolnych etatów milicyjnych, stronie zaproponowano etat sekretarza maszynistki w sekretariacie Służby Bezpieczeństwa Rejonowego Urzędu Spraw Wewnętrznych w A. Po pozytywnej weryfikacji w roku 1990, wnioskodawczyni podjęła służbę w pionie dochodzeniowym, gdzie swoje zadania realizowała przez 24 lata, do czasu zwolnienia ze służby w Policji.

Z akt sprawy wynika, że skarżąca została zwolniona ze służby w Policji w dniu [...] maja 2007 r. i ma ustalone prawo do emerytury i renty inwalidzkiej, których wysokość ustalono z uwzględnieniem odpowiednio art. 15c i 22a ustawy zaopatrzeniowej, przy czym nie wypłaca się renty inwalidzkiej z uwagi na posiadanie prawa do korzystniejszej emerytury. U skarżącej stwierdzono inwalidztwo związane ze służbą (trzecia grupa inwalidzka w związku ze służbą w Policji).

Instytut Pamięci Narodowej - Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w sprawie zainteresowanej uznał za służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, okres służby od dnia

16 grudnia 1983 r. do dnia 31 lipca 1990 r., tj. przez okres 6 lat, 7 miesięcy i 16 dni. Całkowity okres służby ww. wynosi 32 lata, 5 miesięcy i 12 dni.

Z kopii akt osobowych o sygn. [...], przekazanych pismem z dnia 14 grudnia 2017 r. przez Instytut Pamięci Narodowej - Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu - nie wynika, aby Pani A. K. nierzetelnie wykonywała zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r.

Ponadto z pisma Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2018 r. znak [...] wynika, że strona rzetelnie wykonywała zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby w Policji. Wskazują na to informacje zawarte w opiniach służbowych oraz wnioskach o mianowanie na kolejne stopnie policyjne i stanowiska służbowe. Strona wielokrotnie otrzymała zwiększony dodatek służbowy do uposażenia, skarżąca otrzymała także odznaczenia Brązową Odznakę "Zasłużony Policjant", Brązowy Krzyż Zasługi, Srebrny Medal za Długoletnia Służbę. W materiałach Policji nie stwierdzono informacji o wymierzonych wobec wnioskującej karach dyscyplinarnych. Jednocześnie poinformowano, że brak jest dokumentów potwierdzających udział wymienionej w zdarzeniach, które mogły stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. odmówił wyłączenia stosowania wobec Pani A. K.

art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej. Ww. decyzja została doręczona stronie w dniu 3 września 2018 r.

W dniu [...] września 2018 r. (data nadania w placówce pocztowej) Pani A.K. przesłała za pośrednictwem Poczty Polskiej, z zachowaniem ustawowego terminu wniosek do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, zwracając się

z prośbą o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r.

W swoim wystąpieniu wnioskująca wskazała, iż nie zgadza się całkowicie ze stanowiskiem organu I instancji, gdyż jej zdaniem spełnia w całości ustawowe kryteria zawarte w 8a ustawy zaopatrzeniowej, tj. pełniła służbę na rzecz państwa totalitarnego krótkotrwale oraz z narażeniem zdrowia i życia.

W uzasadnieniu wniosku Pani A. K. opisała szereg zdarzeń zaistniałych podczas pełnionej przez nią służby, które wskazują na fakt wielokrotnego narażania zdrowia i życia, a które spowodowały uszczerbek na zdrowiu

i zakwalifikowanie ww. do trzeciej grupy inwalidzkiej w związku ze służbą w Policji.

Ponadto Pani A. K. stwierdziła, iż spełnia przesłankę krótkotrwałości swojej służby przed dniem 31 lipca 1990 r., określoną w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej, bowiem w ciągu 6 lat, 7 miesięcy i 16 dni (tj. w okresie wskazanym przez organ jako służba na rzecz państwa totalitarnego strona, przebywała dwukrotnie na urlopach macierzyńskich (w 1985 r. i w 1989 r.).

Jednocześnie w ocenie strony, spełnia ona także przesłankę rzetelności służby po dniu 12 września 1989 r. o czym świadczy fakt przyznania ww. zwiększonych dodatków służbowych i odznaczeń, co wskazuje na szczególne osiągnięcia i zaangażowanie oraz wyróżnia ją na tle innych funkcjonariuszy.

Do wniosku dołączono m.in. kserokopię orzeczenia Komisji Lekarskiej

w B. z dnia [...] czerwca 2018 r. Nr [...], stwierdzające, iż Pani A. K.zaliczona została do trzeciej grupy inwalidzkiej w związku ze służbą.

W uzasadnieniu wskazanej na wstępie decyzji Minister wskazał między innymi, że na podstawie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b.

W dalszej części uzasadnienia organ wyjaśnił, że przy rozstrzyganiu spraw

z zakresu art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, znaczenie fundamentalne ma fakt, że zawiera on w istocie dwie przesłanki formalne, których spełnienie otwiera możliwość zastosowania go względem konkretnej osoby, jednakże nakłada także na organ obowiązek weryfikacji, czy rozpatrywana sprawa stanowi szczególnie uzasadniony przypadek. Wyłącznie w takiej sytuacji ustawodawca dopuszcza możliwość wyłączenia względem wnioskującego stosowania przepisów ogólnych, to jest

art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.

Organ wyjaśnił, że przesłanki zawarte w art. 8a ustawy zaopatrzeniowej mają charakter nieostry. W dalszej części uzasadnienia przytoczył jak należy rozumieć przesłanki z art. 8a ustawy zaopatrzeniowej.

Wskazał, że przesłanka krótkotrwałości musi być oceniana każdorazowo

w sposób indywidualny. Winna być ona rozpatrywana przede wszystkim w ujęciu bezwzględnym, jako długość okresu służby na rzecz totalitarnego państwa. Dodatkowo organ winien ocenić powyższą przesłankę w aspekcie proporcjonalnym, tj. w porównaniu stosunku służby na rzecz totalitarnego państwa do całości okresu służby byłego funkcjonariusza. Oznacza to, że obok oceny czy dany okres czasu może być uznany jako "krótkotrwały" w ujęciu ogólnym, powinien on być także oceniony abstrakcyjnie, jako stosunek tego czasu do całego okresu służby.

Organ powołał się również na Wielki słownik wyrazów bliskoznacznych, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005 r. przytaczając synonimy słowa "krótkotrwały,

tj.; doraźny, niedługi, niestały, nietrwały, okresowy, przejściowy, przemijający, tymczasowy, krótkookresowy, czasowy, trwający krótko, niedługo trwający, nieustabilizowany, szybki, epizodyczny".

Analizując drugą z przesłanek formalnych organ wyjaśnił, że rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r. w szczególności

z narażeniem zdrowia i życia to sumienne, solidne i dokładne wykonywanie swojej pracy - przyjętych na siebie obowiązków.

Również w tym przypadku organ przytoczył ze słownika wyrazów bliskoznacznych synonimy powyższego słowa rzetelny: "akuratny, całościowy, dogłębny, dokładny, drobiazgowy, gorliwy, niestrudzony, niezawodny, obowiązkowy, oddany, ofiarny, pedantyczny, pewny, pilny, pracowity, precyzyjny, przenikliwy, skrupulatny, solidny, staranny, sumienny, uczciwy, wierny, wnikliwy, wszechstronny, wytrwały" (Wielki słownik wyrazów bliskoznacznych. Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005 r.).

Zdaniem organu postawa rzetelnego funkcjonariusza charakteryzuje się wzorowością w działaniu służbowym, nie tylko w zakresie podejmowania

i nienagannej realizacji zadań obligatoryjnych, ale także wykazywania inicjatywy

i realizowania obowiązków dodatkowych. Ponadto istotna jest także postawa funkcjonariusza w służbie i poza nią, rygorystyczne przestrzeganie prawa, dyscypliny i etyki zawodowej, a także honoru funkcjonariusza służb publicznych.

W ocenie organu zwrot "szczególnie z narażeniem zdrowia i życia" traktować należy jako dodatkowy czynnik wpływający na ocenę wartości rzetelnej służby funkcjonariusza.

"Szczególnie uzasadniony przypadek", w ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, spełnienie tego warunku trzeba postrzegać przez pryzmat całkowitego braku jakichkolwiek faktów mogących stawiać rzetelność służby osoby zainteresowanej pod znakiem zapytania. Prawidłowość powyższego wywodu wynika z faktu, że "szczególnie uzasadniony przypadek" znalazł się w ustawie obok dwóch pozostałych przesłanek. Oznacza to, że krótkotrwałość służby na rzecz państwa totalitarnego i rzetelność służby pełnionej po dniu 12 września 1989 r., nawet z narażeniem zdrowia i życia, nie wystarczą do oceny, czy zastosowanie

art. 8a ustawy zaopatrzeniowej jest zasadne. "Szczególnie uzasadniony przypadek", w ocenie Ministra zachodzi wówczas, gdy strona – poza spełnieniem dwóch wskazanych wyżej przesłanek formalnych, legitymuje się wybitnymi osiągnięciami

w służbie, szczególnie wyróżniającymi ją na tle pozostałych funkcjonariuszy. Jak wynika z powyższego, uprawnienie z art. 8a ustawy zaopatrzeniowej ma charakter wyjątkowy i dotyczy wyłącznie osób, w przypadku których "krótkotrwałość" jest niezaprzeczalna, a "rzetelność" służby oczywista, bezdyskusyjna i poparta nadzwyczajnymi osiągnięciami, bowiem tylko wówczas można uznać, że w sprawie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek".

Organ podkreślił, że przywołane wyrażenia "krótkotrwała służba", "rzetelne zadań i obowiązków" oraz "szczególnie uzasadniony przypadek" mają charakter zwrotów świadomie niedookreślonych przez ustawodawcę. Poprzez ich użycie umożliwia organowi stosującemu prawo swobodę, lecz nie dowolność decyzyjną

i odsyła do norm pozaprawnych, co ma na celu umożliwienie zastosowania

pewnego stopnia elastyczności – uzasadnionej względami słuszności –

w interpretacji przepisów prawa, które wymagają indywidualnej wykładni na gruncie okoliczności faktycznych w poszczególnych rozpatrywanych sprawach.

Tym samym w każdej konkretnej sprawie niezbędna jest indywidualna ocena wystąpienia przesłanek ujętych w analizowanym art. 8a ustawy zaopatrzeniowej.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy organ wskazał, że cały okres służby skarżącej wynosił 32 lata, 5 miesięcy i 12 dni, służba zainteresowanej pełniona była na rzecz totalitarnego państwa przez okres 6 lat, 7 miesięcy i 16 dni, co stanowi około 20% całości służby. W ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych

i Administracji przedmiotowy okres służby na rzecz totalitarnego państwa zarówno

w ujęciu bezwzględnym – długości tego okresu, jak i w ujęciu proporcjonalnym – stosunku długości tego okresu do całego okresu służby, nie może być oceniony jako krótkotrwały.

6 lat, 7 miesięcy i 16 dni okresu służby, w ocenie organu, wyklucza możliwość wyłączenia w stosunku do Pani A.K. stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej. Wskazany czas realizacji obowiązków służbowych nie ma charakteru tymczasowego, doraźnego czy epizodycznego i z całą pewnością strona przez ten okres dokładnie zaznajomiła się ze specyfiką realizowanych zadań oraz ich charakterem.

Organ nie kwestionował rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków przez Panią A. K. w trakcie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r. Jednakże brak jest jakichkolwiek dowodów, aby służba ta pełniona była

z narażeniem zdrowia i życia. Ponadto organ wziął również pod uwagę "informację dotyczącą przebiegu służby" oraz "ocenę rzetelności służby" Pani A. K. . w dniu [...] stycznia 2018 r. Zawarto w nich informacje o otrzymanych przez ww. w trakcie pełnienia służby awansach, podwyżkach dodatku służbowego oraz odznaczeniach (Brązowa Odznaka "Zasłużony Policjant", Brązowy Krzyż Zasługi, Srebrny Medal

za Długoletnią Służbę).

Organ stwierdził, że przebieg służby skarżącej nie wskazuje, by została spełniona przesłanka "szczególności przypadku" wynikająca z art. 8a ustawy zaopatrzeniowej.

Organ podkreślił, że przesłanki określone w art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej muszą zostać spełnione łącznie, aby zaistniała możliwość wyłączenia zastosowania wobec strony przepisów tej ustawy.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Warszawie wywiodła skarżąca. Domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji utrzymanej nią w mocy, a także dopuszczenia jako strony postępowania Rzecznika Praw Obywatelskich.

W uzasadnieniu swojej skargi skarżąca opisała przebieg zdarzeń, które w jej ocenie świadczą, że pełniła służbę z narażeniem życia i zdrowia. Wskazała, że praca w sekretariacie SB polegała na wykonywaniu takich samych czynności kancelaryjnych jak w każdym normalnym sekretariacie poza tym, że skarżącą obowiązywały, służby i alarmy a innych pań sekretarek nie. Mówienie o skarżącej, że była oprawcą totalitarnego państwa jest jakimś nieporozumieniem. Ja po prostu jak mogłam najlepiej wykonywałam swoje obowiązki. W ocenie skarżącej nie można porównywać pracy w sekretariacie do pracy wydziału śledczego UB z lat pięćdziesiątych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.

Na rozprawie w dniu 5 listopada 2019 r. po pouczeniu skarżącej przez przewodniczącego składu orzekającego o treści art. 8 p.p.s.a. skarżąca cofnęła wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie Rzecznika Praw Obywatelskich.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej p.p.s.a.).

Oceniając zaskarżone rozstrzygnięcie w świetle wskazanych wyżej kryteriów, Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarga na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania wobec wnioskodawczyni art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) (Dz.U. z 2016 r., poz. 2270), jest dopuszczalna na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a..

Podkreślić również należy, że przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu jest wyłącznie ww. decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych

i Administracji z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] nie zaś decyzje Dyrektora [...] MSWiA o ponownym ustaleniu wysokości emerytury.

Ustawa z 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) przewiduje obniżenie emerytur i rent inwalidzkich wszystkim funkcjonariuszom, którzy pozostawali w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r. i którzy w okresie od dnia 22 lipca 1944 r. do dnia 31 lipca 1990 r. pełnili służbę w wymienionych w ustawie instytucjach i formacjach (tzw. służba na rzecz państwa totalitarnego). Obniżeniu podlegają także renty rodzinne, pobierane po funkcjonariuszach, którzy taką służbę pełnili.

Zgodnie z art. 15c ust. 1 powołanej ustawy, w przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b, i która pozostawała w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r., emerytura wynosi: (1) 0% podstawy wymiaru - za każdy rok służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b; (2) 2,6% podstawy wymiaru - za każdy rok służby lub okresów równorzędnych ze służbą, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, 1a oraz 2-4.

Przepisy art. 14 i art. 15 ust. 1-3a, 5 i 6 stosuje się odpowiednio. Emerytury nie podwyższa się zgodnie z art. 15 ust. 2 i 3 ustawy zaopatrzeniowej, jeżeli okoliczności uzasadniające podwyższenie wystąpiły w związku z pełnieniem służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b (ust. 2). Wysokość emerytury ustalonej zgodnie z ust. 1 i 2 nie może być wyższa niż miesięczna kwota przeciętnej emerytury wypłaconej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ogłoszonej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ust. 3). W celu ustalenia wysokości emerytury, zgodnie z ust. 1-3, organ emerytalny występuje do Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z wnioskiem o sporządzenie informacji,

o której mowa w art. 13a ust. 1 (ust. 4). Przepisów ust. 1 - 3 nie stosuje się, jeżeli osoba, o której mowa w tych przepisach, udowodni, że przed rokiem 1990, bez wiedzy przełożonych, podjęła współpracę i czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz niepodległości Państwa Polskiego (ust. 5).

Zgodnie natomiast z art. 22a ust. 1 omawianej ustawy w przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b, rentę inwalidzką ustaloną zgodnie z art. 22 zmniejsza się o 10% podstawy wymiaru za każdy rok służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b. Przy zmniejszaniu renty inwalidzkiej okresy służby, o której mowa w art. 13b, ustala się

z uwzględnieniem pełnych miesięcy.

W przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa,

o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, i została zwolniona ze służby przed dniem 1 sierpnia 1990 r. rentę inwalidzką wypłaca się w kwocie minimalnej według orzeczonej grupy inwalidzkiej (ust. 2). Wysokość renty inwalidzkiej, ustalonej zgodnie z ust. 1, nie może być wyższa niż miesięczna kwota przeciętnej renty z tytułu niezdolności do pracy wypłaconej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych

z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ogłoszonej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ust. 3). W celu ustalenia wysokości renty inwalidzkiej, zgodnie z ust. 1 i 3, organ emerytalny występuje do Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z wnioskiem o sporządzenie informacji, o której mowa w art. 13a ust. 1. Przepisy art. 13a stosuje się odpowiednio (ust. 4).

Przepisów ust. 1 i 3 nie stosuje się, jeżeli osoba, o której mowa w tych przepisach, udowodni, że przed rokiem 1990, bez wiedzy przełożonych, podjęła współpracę i czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz niepodległości Państwa Polskiego (ust. 5).

Stosownie zaś do treści art. 8a ust. 1 powołanej ustawy, minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: (1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz (2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Do osób, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 15, art. 22 i art. 24 (ust. 2).

W tym miejscu należy wskazać, że Sąd stoi na stanowisku, że wskazany powyżej przepis zawiera dwie przesłanki, tj. krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r. Zwrot "w szczególności z narażeniem życia i zdrowia" wskazuje jedynie jak należy rozumieć i co może wpłynąć na ocenę rzetelność wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r.

Przesłanki z art. 8a ustawy zaopatrzeniowej powinny być spełnione łącznie

i jednocześnie uprawdopodobnione. Niespełnienie którejkolwiek z przesłanek powoduje niemożność zastosowania wyłączenia wobec danej osoby przepisów

art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.

Decyzje wydawane przez organ na podstawie ww. przepisu mają charakter decyzji uznaniowych, gdyż określone w nim przesłanki nie są jednoznaczne

i pozostawiają organowi swobodę dokonania ich oceny, oczywiście na podstawie ustalonego stanu faktycznego sprawy znajdującego potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Zakres badania decyzji posiadającej cechy uznania administracyjnego sprowadza się do oceny, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z odpowiednim zachowaniem procedury administracyjnej. Wybór natomiast rozstrzygnięcia

w ramach uznania administracyjnego, dokonywany na podstawie kryteriów słuszności i celowości pozostaje poza kontrolą sądowoadministracyjną (por. wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2009 r. sygn. akt II OSK 1488/08, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Kontrola zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny sprowadza się zatem do oceny, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, czy organ wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia i czy wyboru tego rozstrzygnięcia dokonał po ustaleniu i rozważeniu wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności.

W sprawie niniejszej, w ocenie Sądu, organ dokonał istotnych ustaleń stanu faktycznego, co do okresów pełnienia służby oraz rzetelności wykonywania zadań

i obowiązków, a także braku informacji o narażeniu zdrowia i życia. Dokonał również w ocenie Sądu prawidłowej analizy materiału dowodowego zgromadzonego

w sprawie, a następnie prawidłowej subsumcji stanu faktycznego sprawy

do odpowiednich przepisów prawa.

Skarżąca w swojej skardze kwestionował ustalenia organu, co do długości okresu jej służby na rzecz totalitarnego państwa, jednak inaczej ten okres oceniała uznając, że spełnia przesłankę krótkotrwałości służby, o której mowa w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej.

Jak wynika z akt sprawy rozważając przesłankę z art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej, organ ustalił w oparciu cały okres służby, z którym porównany został okres służby na rzecz totalitarnego państwa, o którym mowa w art. 13b. Zgodnie z art. 13a ust. 1 i 6 ustawy zaopatrzeniowej Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu sporządza na podstawie posiadanych akt osobowych, informacji o przebiegu służby wskazanego funkcjonariusza na rzecz totalitarnego państwa, o którym mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej. Podkreślenia wymaga, że do tej informacji nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, w tym

z pisma z 3 kwietnia 2017 r. Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu dotyczącego informacji o przebiegu służby Nr 451854/2017, wynika, że wnioskodawczyni pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, w okresie od dnia

16 grudnia 1983 r. do dnia 31 lipca 1990 r., tj. przez okres 6 lat, 7 miesięcy i 16 dni. Całkowity okres służby ww. wynosi 32 lata, 5 miesięcy i 12 dni. Ustalenia te

w ocenie Sądu są prawidłowe i znajdują odzwierciedlenie w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej.

Jedną z przesłanek umożliwiających organowi zastosowanie wobec skarżącego art. 8a ustawy o zaopatrzeniu jest "krótkotrwałość" służby na rzecz totalitarnego państwa. Ustawa o zaopatrzeniu nie zawiera definicji pojęcia "krótkotrwała służba". Zdaniem Sądu, odkodowanie powyższej klauzuli dokonane przez organ w zaskarżonej decyzji jest prawidłowe. Definiując pojęcie krótkotrwałości służby organ posłużył się słownikiem wyrazów bliskoznacznych wskazując

na synonimy wyrazu "krótkotrwały".

W niniejszej sprawie wnioskodawczyni pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa przez okres 6 lat, 7 miesięcy i 16 dni, a całkowity okres służby strony wynosił 32 lata, 5 miesięcy i 12 dni, zatem strona pełniła przez około 20% całego okresu służby służbę na rzecz państwa totalitarnego. Nawet gdyby pomniejszyć okres służby pełnionej przez skarżącą na rzecz totalitarnego państwa o okres przebywania skarżącej na urlopach macierzyńskich w łącznym wymiarze 1 roku,

do czego ani organ, ani Sąd, nie są upoważnieni, ponieważ wiąże ich w tym zakresie ww. informacja z 3 kwietnia 2017 r., to nieuwzględnienie tego jednego roku nie dałoby podstaw do przyjęcia, że służba skarżącej na rzecz totalitarnego państwa charakteryzowała się krótkotrwałością, ponieważ w dalszym ciągu uzyskany

w wyniku tego pomniejszenia okres 5 lat, 7 miesięcy i 16 dni stanowiłby około 18% całkowitego okresu służby pełnionej przez skarżącą.

Reasumując służba na rzecz totalitarnego państwa, w ocenie Sądu, zarówno w ujęciu bezwzględnym – długości tego okresu, jak i w ujęciu proporcjonalnym – stosunku długości tego okresu do całego okresu służby, nie może być oceniona jako krótkotrwała. Trafnie organ wskazał w decyzji, że krótkotrwałość musi być każdorazowo oceniana indywidualnie. I trafnie w niniejszym przypadku przeprowadził ocenę tej krótkotrwałości uznając, że skarżący nie spełnia powyższej przesłanki.

Zgadzając się z organem, co do tego, że każdy przypadek należy rozpatrywać indywidualnie, stwierdzić należy, że jako krótkotrwała może być rozumiana służba, której czas trwania w porównaniu do całego okresu służby nie był długi, trwał

w porównaniu do tego okresu krótko. Taka sytuacja jednak w niniejszej sprawie nie występuje. Nie można bowiem w przypadku skarżącej stwierdzić, że jej służba na rzecz totalitarnego państwa była służbą, która nie charakteryzowała się trwałością.

W stanie faktycznym tej sprawy przyjąć należy, że okres 6 lat, 7 miesięcy i 16 dni, nie był okresem krótkotrwałym, epizodycznym. Okres służby skarżącej na rzecz totalitarnego państwa był na tyle długi, że nie można mówić o chwilowości, czy też przejściowości tej służby, jak również o jej tymczasowości. Sąd nie uważa również, aby praca skarżącej w Służbie Bezpieczeństwa była epizodyczna, czy tez doraźna. Podkreślenia wymaga, że zarówno w ujęciu bezwzględnym – długości tego okresu, jak i w ujęciu proporcjonalnym – stosunku długości tego okresu do całego okresu służby okres trwający 6 lat, 7 miesięcy i 16 dni, nie może być uznany za krótkotrwały. Reasumując w sytuacji, gdy służba na rzecz totalitarnego państwa wynosi jedną piątą okresu służby, nie jest to w ocenie Sądu służba krótkotrwała.

Niezasadny tym samym okazał się zarzut naruszenia art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej. Reasumując skarżąca nie spełnił jednej z przesłanek

z art. 8a ust. 1, które muszą być spełnione łącznie, tak więc w stosunku do niej nie można było zastosować powyższego przepisu.

Ustawodawca wymaga też, aby osoba, w odniesieniu do której organ może zastosować art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) rzetelnie wykonywała zadania i obowiązki po dniu 12 września 1989 r., wskazuje przy tym, że to rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków ma miejsce w szczególności wówczas, gdy służba była pełniona z narażeniem zdrowia i życia.

Minister w sprawie niniejszej nie kwestionował, że skarżąca rzetelnie wykonywała zadania i obowiązki po 12 września 1989 r. Komendant Główny Policji wskazał, że była funkcjonariusz rzetelnie wykonywała swoje obowiązki służbowe po dniu 12 września 1989 r. W ocenie Sądu zwrot "szczególnie z narażeniem zdrowia

i życia" traktować należy jako dodatkowy czynnik wpływający na ocenę wartości rzetelnej służby funkcjonariusza natomiast zwrot ten nie może w żaden sposób niweczyć rzetelności służby w rozumieniu wskazanym powyżej zarówno przez Sąd, jak i Komendanta Wojewódzkiego Policji w sprawie.

Ponadto Sąd wskazuje, że zaskarżona decyzja nie narusza praw w sposób skutkujący stwierdzeniem jej nieważności. W ocenie Sądu, jak słusznie zauważył organ w zaskarżonej decyzji, dokonując ustaleń w zakresie długości okresu służby pełnionej na rzecz totalitarnego państwa oraz rodzaju tej służby zgodnie z treścią art. 13a ustawy zaopatrzeniowej, organ jest związany treścią informacji o pełnieniu służby sporządzoną przez Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu. Stosownie do art. 13a ust. 5 ustawy zaopatrzeniowej informacja o przebiegu służby, o której mowa w ust. 1, jest równoważna

z zaświadczeniem o przebiegu służby sporządzanym na podstawie akt osobowych przez właściwe organy służb. W myśl art. 13a ust. 6 ustawy zaopatrzeniowej

do informacji, o której mowa w ust. 1, nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji jest zatem związany treścią informacji o pełnieniu służby sporządzoną przez Instytut Pamięci Narodowej – Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu,

w myśl przepisu art. 76 § 1 Kpa., zgodnie z którym dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Wypada nadmienić, że odróżnić należy procedurę towarzyszącą wydawaniu wspomnianej wyżej informacji przez IPN, w której przepisy Kpa. nie mają zastosowania, od procedowania organu w sprawie z wniosku skarżącej

o wyłączenie stosowania wobec jej osoby ww. przepisów ustawy zaopatrzeniowej,

w ramach którego Minister zobowiązany jest stosować przepisy Kpa., co wynika

z wcześniej wysnutych przez Sąd wniosków.

Biorąc powyższe pod rozwagę działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,

orzekł jak w sentencji.