Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 1364/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2016-02-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
6560
Hasła tematyczne: Interpretacje podatkowe
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 1 pkt 50
journal: Dz.U. 2012 poz 361
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity
article: art. 14c par. 1 art. 14h art. 122 art. 187 par. 1 art. 210 par. 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Dnia 11 lutego 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Janicki Sędziowie: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.) Protokolant: Asystent sędziego Marcin Olejniczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2016 roku sprawy ze skargi E. O. na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych zwrotu przez spółdzielnię wkładu mieszkaniowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

E. O. wniosła o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych zwrotu przez Spółdzielnię Mieszkaniową wkładu mieszkaniowego.

We wniosku przedstawiła następujący stan faktyczny:

W 1995 r., jako członek spółdzielni mieszkaniowej, wnioskodawczyni dokonała wpłaty wymaganego wkładu mieszkaniowego w kwocie 6 056,39 zł oraz zawarła umowę ustanowienia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu. W latach 1997-1998 wnioskodawczyni powiększyła powierzchnię lokalu mieszkalnego, poprzez wyłączenie ze wspólnego użytkowania części korytarza, zabudowę i przyłączenie uzyskanej powierzchni do przedmiotowego lokalu, z przeznaczeniem na cele mieszkaniowe. Po zakończeniu inwestycji spółdzielnia wezwała do wniesienia wkładu za zaadaptowaną powierzchnię, uznała i zaliczyła na poczet wkładu koszty adaptacji poniesione przez wnioskodawczynię w kwocie 1 754,37 zł i wyliczyła kwotę dopłaty do wymaganego wkładu w wysokości 1 049,07 zł. Wnioskodawczyni dokonała wpłaty w kwocie 1 049,07 zł na konto spółdzielni. Została zawarta nowa umowa o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu o powiększonej powierzchni. Ze względu na fakt wygaśnięcia lokatorskiego spółdzielczego prawa do lokalu (brak tytułu prawnego do lokalu) pozostawiony do dyspozycji spółdzielni lokal został zbyty w drodze przetargu. W 2014 r. spółdzielnia sporządziła Informację PIT-8C, w poz. 24 PIT dokonano wpisu: wypłata wartości rynkowej lokalu, a w poz. 25 i 30 PIT-8C podano kwotę 110 393,61 zł. Kwota wykazana w Informacji PIT-8C nie została wypłacona wnioskodawczyni. Wnioskodawczyni wypłacono kwotę 33 209,48 zł. Wystąpiła różnica między stanem wykazanym przez spółdzielnię, a stanem faktycznym. Kierując się terminem rozliczenia podatku dochodowego za rok 2014, do 30 kwietnia 2015 r. wnioskodawczyni nie pozostało nic innego, jak sporządzić PIT-36 za 2014 r. W zeznaniu podatkowym PIT-36 dokonała wpisu kwoty 33 209, 48 zł, jako dochodu faktycznie osiągniętego. Dodała, że pierwsza umowa najmu o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego została zawarta 9 lutego 1995 r. Koszty adaptacji korytarza, w kwocie 1 754,37 zł, poniesione przez wnioskodawczynię, spółdzielnia zaliczyła na poczet wkładu mieszkaniowego, a kwota 1 049,07 zł, jako uzupełnienie wkładu mieszkaniowego, została wniesiona na konto bankowe spółdzielni mieszkaniowej. Druga umowa najmu o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego została zawarta 15 stycznia 1998 r. Następnie 17 października 2003 r. z powodu zaległości w opłatach czynszowych (na podstawie § 65 ust. 7 pkt, w związku z § 61 ust. 1 statutu spółdzielni z 23 czerwca 1995 r.) rada nadzorcza spółdzielni mieszkaniowej podjęła uchwałę o wykluczeniu wnioskodawczyni z grona członków spółdzielni. Pismem z 21 października 2003 r. spółdzielnia wezwała wnioskodawczynię do opróżnienia lokalu w terminie trzech miesięcy od daty wygaśnięcia lokatorskiego prawa do lokalu tj. od 17 października 2003 r. 26 lipca 2007 r., na mocy wyroku sądu rejonowego z listopada 2005 r. została wykonana eksmisja wnioskodawczyni z lokalu. Lokal nie został przekazany do dyspozycji spółdzielni z przyczyn niezawinionych przez wnioskodawczynię. Spółdzielnia mieszkaniowa nie przedłożyła w trakcie postępowania o eksmisję dokumentów dotyczących rozliczenia wkładów mieszkaniowych wniesionych w związku z przydziałem przedmiotowego lokalu mieszkalnego. 19 września 2008 r. wnioskodawczyni została wymeldowana z miejsca pobytu stałego, tj. w w/w lokalu, jednak spółdzielnia mieszkaniowa nadal dysponowała wkładem mieszkaniowym. 13 maja 2013 r. na podstawie wyroku sądu rejonowego z lutego 2010 r. została przeprowadzona eksmisja innych osób z lokalu, których wyrok sądu z listopada 2005 r., nie dotyczył, a postępowanie eksmisyjne w dniu 26 lipca 2007 r. wobec nich nie było prowadzone. Wnioskodawczyni, wobec której spółdzielnia mieszkaniowa od 26 lipca 2007 r. nie wywiązała się z obowiązku rozliczenia z wniesionego wkładu mieszkaniowego (była dysponentem wkładu), pozbawiona tytułu prawego do przedmiotowego lokalu mieszkalnego, na dzień 13 maja 2013 r., nie miała prawa do przebywania w w/w lokalu. Spółdzielnia mieszkaniowa przejęła lokal w posiadanie i sprzedała go w drodze przetargu (prawdopodobnie w dniu 18 czerwca 2013 r.). Dokumenty dotyczące rozliczenia wniesionych wkładów mieszkaniowych zostały przedłożone wnioskodawczyni 12 sierpnia 2013 r. Od podanej przez spółdzielnię rynkowej wartości lokalu został potrącone zobowiązania, które zdaniem spółdzielni, były jej należne (zadłużenie z tytułu używania lokalu mieszkalnego, odsetki ustawowe, koszty dotyczące egzekucji i eksmisji, koszty związane z przetargiem na lokal, tj. koszt sporządzenia operatu szacunkowego, koszt ogłoszenia prasowego). Wnioskodawczyni miała wątpliwości, co do zasadności sporządzonego rozliczenia. Spółdzielnia nie podała terminu dokonania wypłaty. Spółdzielnia, kwotę 33 209,48 zł złożyła do depozytu sądowego. Depozyt został podjęty w sierpniu 2014 r. W lutym 2015 r. spółdzielnia sporządziła inf. PIT-8C, w której wykazała wartość rynkową lokalu 110 393,48 zł, jako przychód podlegający opodatkowaniu.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy w opisanej we wniosku sprawie ma zastosowanie art. 21 ust. 1 pkt 50 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez zastosowanie zwolnienia przedmiotowego?

Zdaniem wnioskodawczyni spółdzielnia mieszkaniowa, w sporządzonej informacji PIT-8C wykazała rynkową wartość lokalu, jako przychód podlegający opodatkowaniu. Z informacji PIT-8C nie wynika, czy wykazana wartość rynkowa lokalu jest wartością zwaloryzowanego wkładu mieszkaniowego, oraz czy wykazana kwota w całości stanowi przychód osiągnięty z tytułu zwrotu wkładu mieszkaniowego. Wnioskodawczyni uważa, że spółdzielnia, w sporządzonej informacji PIT-8C powinna wykazać jedynie nadwyżkę pomiędzy wartością rynkową lokalu, a wysokością uprzednio wniesionego wkładu, jeżeli taka nadwyżka wynika z różnicy pomiędzy rynkową wartością lokalu, a zwaloryzowanym wkładem mieszkaniowym. Wnioskodawczyni uważa, że tylko od dochodów osiągniętych w danym roku podatkowym (o ile ustawa o podatku dochodowym nie stanowi inaczej) na podatniku spoczywa obowiązek odprowadzenia należnego zobowiązania podatkowego. Podstawą do sporządzenia przez wnioskodawczynię zeznania podatkowego za 2014r. powinien być poprawnie wystawiony przez spółdzielnię PIT-8C. Zapis: "wypłata wartości rynkowej lokalu" nie precyzuje czy podana wartość jest kwotą, za jaką został zbyty lokal, czy jest to wartość wynikająca z waloryzacji wkładu, czy jest to rozliczenie wkładu wniesionego do spółdzielni. W związku z zaistniałym stanem, jak również w oparciu o art. 21 ust. 1 pkt 50 oraz art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, wnioskodawczyni uważa, że powinna być zwolniona z obowiązku zapłacenia podatku od dochodu za rok podatkowy 2014, wykazanego w zeznaniu podatkowym PIT-36. Wnioskodawczyni uważa, że w opisanej sprawie ma zastosowanie art. 21 ust. 1 pkt 50 u.p.d.o.f., poprzez zastosowanie zwolnienia przedmiotowego.

Minister Finansów reprezentowany przez Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. zaskarżoną interpretacją uznał stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe.

W uzasadnieniu przypomniał, że art. 10 ust. 1 u.p.d.o.f. zawiera katalog przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy źródłem przychodów są "inne źródła". W myśl art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f. za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione wart. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 oraz przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach. Użyty we wskazanym przepisie zwrot "w szczególności" oznacza, że katalog przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty, co oznacza, że do tej kategorii przychodów można zaliczyć również inne niż te, które zostały w nim wymienione. Z powyższego wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega dochód, uzyskiwany w wyniku określonych czynności faktycznych i prawnych, w następstwie, których mamy do czynienia z przyrostem mienia. Tak więc podstawą uzyskania przychodów z innych źródeł mogą być tylko takie czynności, w wyniku których następuje po stronie osoby fizycznej przysporzenie majątkowe. Na podstawie powołanych wyżej przepisów opodatkowaniem podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega uzyskany w roku podatkowym dochód stanowiący dla osób fizycznych (podatników) przysporzenie majątkowe. Zwrot wkładów wniesionych do spółdzielni stanowi przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 20 u.p.d.o.f. Jednakże w myśl art. 21 ust. 1 pkt 50 ustawy wolne od podatku dochodowego są przychody otrzymane w związku ze zwrotem udziałów lub wkładów w spółdzielni, do wysokości wniesionych udziałów lub wkładów do spółdzielni. Tym samym przychód uzyskany przez byłego członka spółdzielni mieszkaniowej w związku ze zwrotem wkładu mieszkaniowego, zwaloryzowanego według wartości rynkowej lokalu, stanowi co do zasady przychód podatkowy, przy czym do wysokości uprzednio wniesionego wkładu, korzysta ze zwolnienia z opodatkowania na mocy wskazanego przepisu.

Wobec tego, zdaniem organum wypłacony wnioskodawczyni, jako byłemu członkowi spółdzielni, zwaloryzowany wkład mieszkaniowy nie jest zwolniony w całości od podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 50 u.p.d.o.f. Jeżeli intencją ustawodawcy byłoby zwolnienie przychodu otrzymanego w związku ze zwrotem m.in. wkładów w spółdzielni do wysokości zwaloryzowanej wartości wniesionych wkładów, zostałoby to wyraźnie wskazane w tym przepisie. W konsekwencji cała kwota przypisana byłemu członkowi przez spółdzielnię mieszkaniową tytułem wkładu mieszkaniowego stanowi przysporzenie majątkowe, tj. przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 20 ust. 1 ustawy. Jednakże kwotą podlegającą opodatkowaniu jest jedynie różnica pomiędzy wkładem zwróconym, a wniesionym wkładem. W świetle powołanego przepisu art. 21 ust. 1 pkt 50 u.p.d.o.f. kwota zwróconego przez spółdzielnię mieszkaniową wkładu mieszkaniowego do wysokości faktycznie wniesionego do spółdzielni wkładu, jest zwolniona z podatku dochodowego.

W skardze na powyższą interpretację, złożonej po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa E. O. wniosła o jej uchylenie, podtrzymując stanowisko wyrażone we wniosku.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( tekst jednolity Dz.U z 2014 roku, poz.1647 z późniejszymi zmianami ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę administracji publicznej. Z § 2 tego przepisu wynika, że owa kontrola jest sprawowana pod względem zgodności z prawem ( o ile ustawy nie stanowią inaczej ), obejmuje ona orzekanie między innymi w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów podatkowych wydawane w indywidualnych sprawach.

Przepisy regulujące zasady, tryb wydawania i skutki prawne interpretacji podatkowych zawarte są w Rozdziale 1a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja Podatkowa ( dalej OP, tekst jednolity Dz.U z 2012 roku poz.749 z późniejszymi zmianami ). Zgodnie z art.14b § 3 tej ustawy składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Z kolei art.14 c § 1 OP stanowi, że interpretacja indywidualna zawiera ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Z przepisów Ordynacji Podatkowej regulujących zagadnienia związane z indywidualnymi interpretacjami prawa podatkowego, a w szczególności z powołanych przepisów wynika, że istotą tej instytucji prawa jest udzielenie zainteresowanemu odpowiedzi, czy zaproponowana przez niego wykładnia przepisów prawa materialnego w odniesieniu do przedstawionego stanu faktycznego ( lub zdarzenia przyszłego ) jest prawidłowa, czy też nie. Oznacza to, że w tym postępowaniu w ogóle nie przeprowadza się dowodów ( organ opiera się wyłączenie na stanie faktycznym lub zdarzeniu przyszłym ) opisanym przez wnioskodawcę, nie są rozstrzygane żadne spory ( czy to cywilne, czy podatkowe ), ani prawidłowość działań podejmowanych przez podatników, płatników i inkasentów. Jedyny skutek jaki wywołuje interpretacja prawa podatkowe, to ochrona podatnika w ewentualnym postępowaniu podatkowym ( wymiarowym ) i postępowaniu karno-skarbowym. Zakres tej ochrony wskazany jest w art.14l-14n OP.

Z tego punktu widzenia organ interpretacyjny nie mógł w tym postępowaniu naruszyć art.122 OP w związku z art.187 § 1 OP bowiem te przepisy dotyczą postępowania dowodowego ( obowiązek wyjaśnienia stanu faktycznego, zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego ), którego w postępowaniu interpretacyjnym w ogóle się nie prowadzi. Zresztą stosowanie tych przepisów jest wyłączone z mocy art.14h OP, który wyłącza także stosowanie art.210 § 1 pkt.6 OP. Oznacza, że zarzuty skargi są nieuzasadnione.

Należy także wskazać ( co również wynika z powołanych przepisów ), że w postępowaniu interpretacyjnym organ podatkowy ( Minister Finansów ) nie był władny rozstrzygnąć wątpliwości podatniczki, jaką część kwoty wykazanej w informacji PIT 8C, wystawionej przez Spółdzielnię Mieszkaniową stanowił zwrot wkładu w spółdzielni, oceniać działania Spółdzielni, ani tym bardziej prowadzić postępowanie dowodowe.

Dopuszczalnym zakresem interpretacji w tej sprawie było rozstrzygnięcie sporu, czy całość kwoty, jaka została wypłacona skarżącej przez spółdzielnię mieszkaniową mogła korzystać ze zwolnienia, o którym mowa w art.21 ust.1 pkt.50 u.p.d.o.f. Wskazać należy, że oceniając stanowisko podatniczki w tym zakresie Minister Finansów przywołał prawidłowo przepisy prawa, które właściwie zinterpretował, tym samym nie naruszył przepisu art.14c § 1 OP.

Mając na uwadze powyższe rozważania, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jednolity Dz.U z 2012 roku, poz.270 z późniejszymi zmianami ) należało skargę oddalić.

dc.