Wyrok NSA oz. w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 39/96
NSA oz. w Łodzi
Data orzeczenia: 1997-04-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Podatkowe postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 31 ust. 1
journal: Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 1 września 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zobowiązaniach podatkowych.
article: art. 7, art. 77, art. 80
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: Umorzenie zaległości podatkowej, o którym mowa w art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./, jest instytucją nadzwyczajną, bowiem zasadą jest płacenie podatków. Jednak organ podatkowy, podejmując decyzję co do występowania bądź braku rzeczowych przesłanek uzasadniających umorzenie należności podatkowej w konkretnej sprawie, powinien wyczerpująco zebrać materiał dowodowy /art. 77 Kpa/, wszechstronnie i wnikliwie go rozważyć /art. 80 Kpa/ oraz dokładnie wyjaśnić wszystkie okoliczności faktyczne /art. 7 Kpa/.

TEZY

Umorzenie zaległości podatkowej, o którym mowa w art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./, jest instytucją nadzwyczajną, bowiem zasadą jest płacenie podatków. Jednak organ podatkowy, podejmując decyzję co do występowania bądź braku rzeczowych przesłanek uzasadniających umorzenie należności podatkowej w konkretnej sprawie, powinien wyczerpująco zebrać materiał dowodowy /art. 77 Kpa/, wszechstronnie i wnikliwie go rozważyć /art. 80 Kpa/ oraz dokładnie wyjaśnić wszystkie okoliczności faktyczne /art. 7 Kpa/.


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W rozstrzyganej obecnie sprawie Sąd badał jedynie problem zgodności z prawem decyzji organu odwoławczego dotyczącej umorzenia zaległości podatkowej ciążącej na skarżącym. Sąd pragnie podkreślić, że art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /t.j. Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486, ze zm./ zawiera konstrukcję uznania administracyjnego. W sprawach dotyczących umorzenia należności podatkowych sąd administracyjny kontroluje zatem tylko, czy swoje stanowisko organy zajęły po zbadaniu, że zachodzą w rozpatrywanej sprawie przewidziane ustawą okoliczności uzasadniające umorzenie zaległości podatkowych w części lub całości /por. wyrok NSA z dnia 2 grudnia 1981 r., SA/Gd 159/81 w: E. Smoktunowicz, "Orzecznictwo SN i NSA: Kpa", Warszawa 1994, 79/2/. Należy przy tym podkreślić, jak stwierdził w swym orzecznictwie Naczelny Sąd Administracyjny, że obowiązek podatkowy jest kategorią prawną i faktyczną zobiektywizowaną. Oznacza to, iż powstaje w warunkach przez prawo określonych, niezależnie od woli podmiotów temu obowiązkowi podlegających czy też podmiotów ustawowo zobowiązanych do stosowania różnych środków jego realizacji /wyrok NSA z 6 sierpnia 1992 r., III SA 709/92 - Przegląd Orzecznictwa Podatkowego 1993 nr 4 poz. 62/. Jak z tego wynika umorzenie zaległości podatkowej, o którym mowa w art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /t.j. Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486/, jest instytucją nadzwyczajną, bowiem zasadą jest płacenie podatków.

W rozstrzyganej sprawie istotne jest natomiast, że choć art. 31 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych jest instytucją nadzwyczajną o został skonstruowany na zasadzie uznania administracyjnego, to jednak organ podatkowy, podejmując decyzję, co do występowania bądź braku rzeczowych przesłanek uzasadniających umorzenie należności podatkowej w konkretnej sprawie powinien wyczerpująco zebrać materiał dowodowy /art. 77 Kpa/, wszechstronnie i wnikliwie go rozważyć /art. 80 Kpa/ oraz dokładnie wyjaśnić wszystkie okoliczności faktyczne /art. 7 Kpa/.

W rozpatrywanej sprawie Sąd uznał, że organ odwoławczy rozstrzygając sprawę tych obowiązków nie dopełnił. Zebrane w postępowaniu wyjaśniającym materiały pozostają częściowo w sprzeczności z twierdzeniami, które zawiera uzasadnienie decyzji organu odwoławczego. Organ odwoławczy stwierdził między innymi, że podatnik jest właścicielem samochodu, choć już w protokole spisanym w dniu 19 maja 1995 r. pod pozycją nr 8 wyraźnie stwierdza się, że zobowiązany nie posiada samochodu osobowego. Również sytuacja życiowa podatnika nie została do końca wyjaśniona, a w szczególności stosunki majątkowe skarżącego i jego żony w związku z toczącym się postępowaniem rozwodowym i dokonaną darowizną.

Pozostawiając organom podatkowym ocenę wpływu tych okoliczności na meritum sprawy Sąd uznał, że występowanie sprzeczności pomiędzy uzasadnieniem decyzji i ustaleniami wynikającymi z postępowania wyjaśniającego stanowi naruszenie art. 7, art. 77 par. 1 i art. 80 Kpa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 55 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.