Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 257/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2014-05-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 2, art. 16 ust. 1-2 i 5a, art. 23
journal: Dz.U. 2013 poz 1456
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 166 poz 1 art. 1 lit. z, art. 67, art. 68 ust. 1 lit. a i ust. 2
law: Rozporządzenie  Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia  społecznego (Tekst mający znaczenie dla EOG i dla Szwajcarii).
article: art. 77 par. 1, art. 105 par. 1, art. 138 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 152, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Protokolant Marta Bieniek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 maja 2014r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 24 stycznia 2014 r. znak: [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz M. K. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 24 stycznia 2014 r. znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania M. K. od decyzji Marszałka Województwa z dnia 30 lipca 2013 r., nr [...], odmawiającą przyznania stronie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego w postaci dodatku dyferencyjnego w okresie od 1.03.2012r. do 14.05.2017r. na dziecko M. K., ur. 14.05.2001r., w kwocie 153 zł miesięcznie

- na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. uchyliło zaskarżoną decyzję i umorzyło postępowanie organu I instancji.

Jak wynika z akt sprawy w dniu 20 marca 2012 r. M. K. wystąpiła do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej (MOPS) o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego na dziecko M. K., zaliczoną do osób niepełnosprawnych na podstawie orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 16 października 2009 r. Wnioskodawczyni, bezrobotna bez prawa do zasiłku, wraz z córką mieszkają w Polsce, natomiast mąż strony i ojciec dziecka P. K. – w Irlandii, gdzie wykonuje działalność zawodową od dnia 12.04.2010r. Wniosek ten został, przy piśmie z dnia 3 kwietnia 2014 r., przekazany zgodnie z właściwością do Marszałka Województwa.

Decyzją z dnia 7 maja 2012 r. nr [...], Marszałek Województwa przekazał powyższy wniosek celem rozpatrzenia zgodnie z właściwością do instytucji właściwej innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej – Irlandii wraz z formularzem SED F006. W piśmie z dnia 11.03.2013r. właściwy organ irlandzki (Department of Social Protection, Social Welfare Services Office w Sligo) poinformował Marszałka Województwa że P. K. ubiegając się w Irlandii o zasiłek pielęgnacyjny (DCA) powinien złożyć wniosek na urzędowym formularzu. W następstwie rozpatrzenia prawidłowo złożonego wniosku P. K. organ irlandzki decyzją z dnia 31 maja 2013 r. odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia, ponieważ M. K. nie wymaga dodatkowej opieki przez cały czas, wykraczającej poza opiekę, jaką należy otoczyć dziecko w tym samym wieku, które nie jest niepełnosprawne.

Marszałek Województwa wydając opisaną na wstępie decyzję z dnia 30 lipca 2013 r. wyjaśnił, że P. K. od dnia 1 maja 2010 r. jest uprawniony do pobierania na M. K. świadczeń rodzinnych w Irlandii, w wysokości: 140 euro miesięcznie w okresie od 1.01.2011r. do 31.12.2012r., 130 euro miesięcznie w okresie od 1.01.2013r. do nadal, stosownie do art. 67 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. M. K., jako osobie niewykonujacej działalności zawodowej lub handlowej, przysługuje jedynie dodatek dyferencyjny (nadwyżka) powyżej wysokości świadczeń rodzinnych przewidzianych przez ustawodawstwo irlandzkie, które w przeliczeniu wynoszą: 588,07 zł miesięcznie w okresie od 1.03.2012r. do 31.12.2012r., 534,51 zł miesięcznie w okresie od 1.01.2013 r. do nadal. Porównując kwoty świadczeń rodzinnych, jakie przysługują P. K. w Irlandii z kwotami świadczeń rodzinnych, o jakie wnioskuje M. K., organ I instancji ustalił, że wnioskodawczyni nie przysługuje wynikające z art. 68 ust. 2 ww. rozporządzenia prawo do dodatku dyferencyjnego.

W odwołaniu M. K. zarzuciła organowi I instancji pominięcie okoliczności wydania w Irlandii decyzji z dnia 31 maja 2013 r. o odmowie przyznania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Podniosła, że zgodnie z prawem polskim zasiłek pielęgnacyjny ma na celu częściowe pokrycie wydatków związanych z pielęgnacją osób. W związku z tym, że nie wystąpiła o zasiłek rodzinny, organ I instancji niezasadnie jej zdaniem potraktował prawo do zasiłku pielęgnacyjnego jako dodatek dyferencyjny do zasiłku rodzinnego otrzymywanego przez męża w Irlandii i przeliczył jego kwoty, tym bardziej że mąż za granicą nie pobiera żadnych świadczeń na pokrycie wydatków związanych z pielęgnacją i leczeniem dziecka.

Rozpatrując odwołanie organ II instancji uznał, że osoby ubiegające się o świadczenia rodzinne nie mogą decydować, z którego państwa będą pobierać świadczenia na dzieci. Skoro zatem organ I instancji przekazał wniosek M. K. z dnia 20 marca 2012 r. wg właściwości do organu irlandzkiego – zgodnie z zasadą pierwszeństwa wyrażoną w art. 68 ust. 1 rozporządzenia nr 883/2004, to nie był uprawniony do dalszego prowadzenia postępowania w sprawie ustalenia prawa do świadczenia rodzinnego w postaci zasiłku pielęgnacyjnego.

W ocenie Kolegium, zasiłek pielęgnacyjny jako świadczenie opiekuńcze, jest świadczeniem rodzinnym w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych i podlega przepisom o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Przepisy unijne przewidują porównywanie ogólnych kwot należnych świadczeń rodzinnych, a nie ich rodzajów. Zatem świadczenia rodzinne, niezależnie od ich rodzaju, należą się z tego państwa, którego ustawodawstwo w danej sprawie jest wyznaczone jako mające zastosowanie w pierwszej kolejności.

Organ odwoławczy stwierdził brak w aktach sprawy wniosku strony o ustalenie prawa do dodatku dyferencyjnego. Z tego powodu organ I instancji nie był uprawniony do rozstrzygania w jego przedmiocie, ponieważ żaden przepis nie przewiduje działania organu z urzędu. Powyższe oznacza zdaniem Kolegium bezprzedmiotowość postępowania przed organem I instancji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach M. K. wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji, podnosząc zarzuty naruszenia art. 68 ust. 1 lit a i ust. 3 w zw. z art. 1z rozporządzenia nr 883/2004 poprzez:

– błędne przyjęcie, że wszelkie świadczenia określone jako rodzinne na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych, stanowią świadczenia rodzinne w rozumieniu przepisów rozporządzenia, w sytuacji gdy zasiłek pielęgnacyjny przysługuje bezpośrednio uprawnionemu, bez względu na relacje rodzinne, z uwagi na indywidualne cechy osoby uprawnionej (wiek, niepełnosprawność) i nie odpowiada wydatkom rodziny, a jedynie osoby uprawnionej;

– niedostrzeżenie, że przepis art. 68 ww. rozporządzenia może mieć zastosowanie wyłącznie wówczas gdy świadczenia są przyznawane dla tych samych (a nie na tych samych) członków rodziny, podczas gdy zasiłek rodzinny przyznawany jest co do zasady rodzicom, a zasiłek pielęgnacyjny uprawnionemu (dziecku).

Dodatkowo skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 105 § 1 k.p.a., w sytuacji gdy wniosek nie dotyczył dodatku dyferencyjnego, ale zasiłku pielęgnacyjnego.

W uzasadnieniu skargi wyrażono pogląd, że zasiłek pielęgnacyjny nie jest świadczeniem rodzinnym w rozumieniu cyt. rozporządzenia, co wyklucza możliwość zastosowania art. 68 ust. 3 rozporządzenia. Uzyskiwanie świadczenia rodzinnego przez P. K., z uwag na treść art. 16 ust. 5a ustawy o świadczeniach rodzinnych, nie ma zdaniem skarżącej żadnego wpływu na osobiste uprawnienie M. K. do uzyskania zasiłku pielęgnacyjnego. Istnienie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego nie jest w jakikolwiek sposób uzależnione od istnienia rodziny, czy też osiąganych przez nią dochodów. Na poparcie swojego stanowiska skarżąca przywołała wyrok WSA w Lublinie w sprawie II SA/Lu 328/08 oraz poglądy doktryny (A. Korcz, W. Maciejko, Świadczenia rodzinne. Komentarz, Warszawa 2007). W ocenie autora skargi zasiłek pielęgnacyjny można w rozumieniu rozporządzenia kwalifikować ewentualnie jako świadczenie z tytułu inwalidztwa, wymienione w art. 3 ust. 1 lit. c rozporządzenia.

W dalszej części uzasadnienia skarżąca wskazała, że zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek rodzinny przysługuje przede wszystkim rodzicom. Przepis art. 16 ust. 2 ww. ustawy przesądza zaś, że zasiłek pielęgnacyjny przysługuje bezpośrednio uprawnionemu, tj. w niniejszej sprawie M. K. Nie zostało zatem spełnione podstawowe kryterium zastosowania art. 68 rozporządzenia w postaci tożsamości osób, którym przysługuje określone świadczenie.

Autor skargi wskazał ponadto na odmienne zasady przyznawania zasiłku pielęgnacyjnego w Polsce i jego odpowiednika irlandzkiego (DCA). Jednym z warunków uzyskania świadczenia w Irlandii jest stałe zamieszkiwanie dziecka z rodzicem uprawnionym do otrzymania świadczenia, a zatem zasiłek ten ma charakter świadczenia rodzinnego w rozumieniu rozporządzenia. Z tych też powodów ustawodawca wprowadził w ustawie o świadczeniach rodzinnych art. 16 ust. 5a. Dopiero w przypadku gdyby P. K. uzyskał za granicą świadczenie o cechach i funkcjach zasiłku pielęgnacyjnego, to podstawą odmowy wypłaty zasiłku M. K. powinien być art. 16 ust. 5a ustawy o świadczeniach rodzinnych, a nie art. 68 ust. 1 lit. a i ust. 3 ww. rozporządzenia. Ponieważ P. K. uzyskał w Irlandii jedynie świadczenie odpowiadające zasiłkowi rodzinnemu, a więc na cele utrzymania, a nie pielęgnacji niepełnosprawnego dziecka, przepis art. 16 ust. 5 a ustawy o świadczeniach rodzinnych nie może znaleźć zastosowania.

W świetle powyższego, zdaniem skarżącej bezpodstawne było przekazywanie sprawy organom irlandzkim. Nie było również podstaw do umorzenia postępowania, skoro strona wnosiła o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego, a nie dodatku dyferencyjnego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie z powodu zarzutów w niej zawartych.

Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli miało lub mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Wychodząc z tak zakreślonych granic kognicji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).

W rozpoznawanej sprawie skarżąca, która ubiega się o zasiłek pielęgnacyjny w polskim organie pomocy społecznej, sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym dzieckiem, jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Mąż skarżącej przebywa w Irlandii, gdzie świadczy pracę od 2010r, uzyskuje dochody i pobiera zasiłki rodzinne. Zgodnie z definicją przyjętą w prawie wspólnotowym należy zatem do osób przemieszczających się we Wspólnocie w ramach swobody przepływu pracowników.

Stosownie do treści art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1456), wnioskowany przez skarżącą zasiłek pielęgnacyjny stanowi rodzaj świadczenia opiekuńczego, które jest jednocześnie świadczeniem rodzinnym. Zasiłek pielęgnacyjny mieści się w kategorii świadczeń rodzinnych zdefiniowanych w art. 1 lit. z rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 166 z 30.04.2004, s. 1, ze zm.). Określone w nim pojęcie "świadczenie rodzinne" oznacza wszelkie świadczenia rzeczowe lub pieniężne, które mają odpowiadać wydatkom rodziny, z wyłączeniem zaliczek z tytułu świadczeń alimentacyjnych oraz specjalnych świadczeń porodowych i świadczeń adopcyjnych wspomnianych w załączniku I. Powyższe rozporządzenie stosuje się do całego ustawodawstwa odnoszącego się do określonych w art. 3 pkt a – j działów zabezpieczenia społecznego, w tym wymienionych w pkt j świadczeń rodzinnych.

Oceny, że zasiłek pielęgnacyjny jest świadczeniem rodzinnym nie zmienia również regulacja zawarta w art. 16 ust. 2 ustawy o świadczeniach, z której wynika komu przysługuje zasiłek pielęgnacyjny, a mianowicie: 1) niepełnosprawnemu dziecku; 2) osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała do ukończenia 21 roku życia; 3) osobie, która ukończyła 75 lat. Zdaniem Sądu, podnoszona w skardze okoliczność, że prawo do zasiłku pielęgnacyjnego przyznawane jest nie "na osobę" wymagającą wychowania, utrzymania lub opieki, lecz samej osobie pozostającej w trudnej życiowej sytuacji, "na siebie", niezależnie od jej sytuacji ekonomicznej, nie oznacza, iż zasiłek pielęgnacyjny nie jest świadczeniem rodzinnym.

Zasiłek pielęgnacyjny, jak stanowi art. 16 ust. 1 ustawy, przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Przepisy regulujące kwestie świadczeń opiekuńczych zostały zawarte w rozdziale 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Celem świadczeń opiekuńczych jest częściowe pokrycie wydatków ponoszonych przez rodzinę w związku z koniecznością zapewnienia opieki i pielęgnacji niepełnosprawnemu dziecku lub niepełnosprawnej osobie dorosłej. Zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych, w rozumieniu tej ustawy, a więc także prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, oraz ich wypłata następują odpowiednio na wniosek małżonków, jednego z małżonków, rodziców, jednego z rodziców, opiekuna faktycznego dziecka, opiekuna prawnego dziecka, osoby uczącej się, pełnoletniej osoby niepełnosprawnej lub innej osoby upoważnionej do reprezentowania dziecka lub pełnoletniej osoby niepełnosprawnej, a także osób, na których, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy, ciąży obowiązek alimentacyjny. Niepełnosprawne nieletnie dziecko nie ma uprawnień do samodzielnego wystąpienia z wnioskiem o przyznanie mu zasiłku pielęgnacyjnego. Nie budzi wątpliwości, że wydatki związane z opieką nad niepełnosprawnym członkiem rodziny obciążają budżet rodziny. Kwota zasiłku pielęgnacyjnego nie zawsze pokrywa w całości te wydatki. W pozostałej części muszą więc być pokryte z innych dochodów rodziny. W konsekwencji nie można zasadnie twierdzić, że zasiłek pielęgnacyjny nie jest świadczeniem rodzinnym.

Zgodnie z art. 16 ust. 5a ustawy o świadczeniach rodzinnych, osobom, o których mowa w ust. 2 i 3, zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje, jeżeli członkom rodziny przysługują za granicą świadczenia na pokrycie wydatków związanych z pielęgnacją tych osób, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

Z podniesionych wyżej względów, w ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom skarżącej do zaistniałego w sprawie stanu faktycznego znajdującą zastosowanie przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 166 z 30.04.2004, s. 1, ze zm.) oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) NR 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczące wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 284 z 30.10.2009, s. 1), o których mowa w art. 3 pkt 15a ustawy. Wymienione akty prawne zawierają normy kolizyjne stosowane w przypadku konfliktów narodowych systemów zabezpieczenia społecznego. Normy te mają na celu zapewnienie koordynacji między krajowymi ustawodawstwami zabezpieczenia społecznego, z których każde określa warunki objęcia ochroną i przystąpienia (afiliacji) do określonego systemu zabezpieczenia społecznego włącznie z warunkami, w których obowiązek ochrony lub pozostawania w systemie ustaje. Ustalając reguły koordynacji krajowych ustawodawstw państw członkowskich w tych rozporządzeniach, Rada kierowała się fundamentalną zasadą wpisaną w materię Traktatu o UE, według której prawo unijne musi gwarantować pracownikom przemieszczającym się w obrębie UE całość świadczeń nabytych z tytułu zatrudnienia w różnych państwach członkowskich, w granicach najwyższego poziomu tych świadczeń. Powołane rozporządzenia stosuje się do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek lub do studentów, którzy podlegają lub podlegali ustawodawstwu jednego lub kilku państw członkowskich i są obywatelami jednego z państw członkowskich lub są bezpaństwowcami, bądź uchodźcami, zamieszkałymi na terytorium jednego z państw członkowskich, jak i do członków ich rodzin.

Zgodnie z art. 67 zd. 1 rozporządzenia nr 883/2004 osoba jest uprawniona do świadczeń rodzinnych zgodnie z ustawodawstwem właściwego państwa członkowskiego, włącznie ze świadczeniami dla członków rodziny, którzy zamieszkują w innym państwie członkowskim, tak jak gdyby zamieszkiwali oni w pierwszym państwie członkowskim.

W celu określenia państwa właściwego w przypadku zbiegających się ustawodawstw należy kierować się regułami określonymi w art. 68 cyt. rozporządzenia. Zgodnie z art. 68 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 883/2004 w pierwszej kolejności udzielane są prawa z tytułu zatrudnienia lub pracy na własny rachunek, w drugiej kolejności prawa udzielane z tytułu otrzymywania emerytury lub renty i w ostatniej kolejności prawa uzyskiwane na podstawie miejsca zamieszkania. Stosownie zaś do unormowania art. 68 ust. 2 ww. rozporządzenia w przypadku zbiegu uprawnień, świadczenia rodzinne udzielane są zgodnie z ustawodawstwem wyznaczonym jako mające pierwszeństwo na podstawie przepisów ust. 1. Uprawnienia do świadczeń rodzinnych z tytułu innych kolidujących ustawodawstw są zawieszane do kwoty przewidzianej przez pierwsze ustawodawstwo i, w odpowiednim przypadku, określany jest dodatek dyferencyjny dla sumy, która przekracza tę kwotę (zd. 2).

Z materiału dokumentacyjnego wynika, że mąż skarżącej wykonuje działalność zarobkową w Irlandii i na podstawie powołanych wyżej regulacji w odniesieniu do członków swojej rodziny (dzieci) pobierał w tym kraju zasiłki rodzinne. Jednocześnie organ w Irlandii, działając na wniosek P. K. odmówił mu przyznania na dziecko M. K. zasiłku pielęgnacyjnego. W sytuacji, gdy pozostająca w Polsce skarżąca zgłosiła wniosek o przyznanie tego rodzaju świadczenia na dziecko M. K., która legitymuje się orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności z dnia 16.10.2009r., wystąpił zbieg uprawnień do świadczeń przysługujących na podstawie powołanego wyżej art. 67 zd. 1 rozporządzenia.

Przepis art. 68 ust. 1 lit a przewiduje zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych w Polsce (w tym do świadczenia takiego jak zasiłek pielęgnacyjny), do wysokości kwoty świadczeń przysługujących w Irlandii (takich jak zasiłek rodzinny). Zawieszenie dotyczy świadczeń rodzinnych w całości, a nie wyłącznie świadczeń danego rodzaju. Obowiązkiem organu rozpoznającego wniosek o przyznanie konkretnego świadczenia rodzinnego, w sytuacji, gdy w sprawie występuje element transgraniczny, jest zatem ustalenie czy osobie ubiegającej się o takie świadczenie przysługuje dodatek dyferencyjny, określony w art. 68 ust. 2 i ewentualnie w jakiej wysokości.

Z powyższych względów, uwzględniając okoliczność, że skarżąca wnioskiem z dnia 20.03.2012r. wystąpiła o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego, nie do zaakceptowania jest stanowisko organu odwoławczego w zakresie stwierdzenia, że postępowanie zainicjowane jej wnioskiem stało się bezprzedmiotowe.

O bezprzedmiotowości sprawy administracyjnej w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. można bowiem mówić wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie pozytywne czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza więc brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkujący tym, że nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty.

Jeżeli zatem organ administracji publicznej ustala bezprzedmiotowość postępowania, oceniając, czy strona ma prawo żądać od organu skonkretyzowania w drodze decyzji administracyjnej jej indywidualnych uprawnień wynikających z prawa materialnego, to ocena ta winna być przeprowadzona w świetle regulacji zawartych w przepisach prawa materialnego. W niniejszej sprawie takimi przepisami były regulacje zawarte w art. 68 rozporządzenia nr 883/2004.

Wobec treści przywołanych wyżej przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego wskazujących wprost, że w przypadku zbiegu uprawnień, pierwszeństwo ma ustawodawstwo udzielające świadczeń rodzinnych z tytułu zatrudnienia lub pracy na własny rachunek a uprawnienia z tytułu innych kolidujących ustawodawstw są zawieszane do kwoty przewidzianej przez pierwsze ustawodawstwo i, w odpowiednim przypadku, określany jest dodatek dyferencyjny dla sumy, która przekracza tę kwotę, w ocenie Sądu organ I instancji prawidłowo potraktował wniosek skarżącej z dnia 20 marca 2012r. jako wniosek o przyznanie dodatku dyferencyjnego, o którym mowa w art. 68 ust. 2 rozporządzenia. Zwrócenia uwagi wymaga, że P. K. złożył w Irlandii odrębny wniosek na urzędowym formularzu, który został załatwiony decyzją z dnia 31 maja 2013 r. W rzeczywistości więc wniosek skarżącej o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego nie był przedmiotem postępowania przed organem irlandzkim i powinien zostać potraktowany jako wniosek o przyznanie dodatku dyferencyjnego, skoro stosownie do ww. regulacji świadczenia rodzinne przewidziane przez prawo polskie są zawieszane do kwoty przewidzianej przez mające pierwszeństwo ustawodawstwo irlandzkie i określany jest dodatek dyferencyjny dla sumy przekraczającej tę kwotę. W sytuacji gdy strona występuje o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, a jedynym świadczeniem, jakie w okolicznościach niniejszej sprawy może uzyskać jest dodatek dyferencyjny, za nadmierny rygoryzm należy uznać stwierdzenie, że brak jest w aktach sprawy wniosku o przyznanie dodatku dyferencyjnego.

W świetle powyższego w ocenie Sądu organ odwoławczy dopuścił się naruszenia art. 77 § 1 w zw. z art. 105 § 1 w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego, a w konsekwencji bezpodstawne uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania I instancji.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ II instancji przeprowadzi postępowanie odwoławcze mając na uwadze przedstawione wyżej wywody i eliminując dotychczas popełnione uchybienia. W szczególności ustali, czy skarżącej przysługuje prawo do dodatku dyferencyjnego, o którym mowa w art. 68 ust. 2 rozporządzenia nr 883/2004.

W świetle powyższego Sąd stwierdził, że opisane wyżej uchybienia podjętej przez organ odwoławczy decyzji miały istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia jej uchylenie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

Rozstrzygnięcie o niewykonywaniu zaskarżonej decyzji oparto o przepis art. 152 p.p.s.a. O kosztach, na które złożyło się wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika, orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. nr 163, poz. 1348 ze zm.).