Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 702/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2014-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 15 ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Sędziowie Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.), Sędzia NSA Anna Orłowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2014 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia 26 czerwca 2014 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 14 maja 2014r. nr [...] Wójt Gminy, działając na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, orzekł o wymeldowaniu M. M.-O. z pobytu stałego w N., ul. [...].

W uzasadnieniu organ wskazał na treść art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, z którego wynika, że podmiotem decyzji o wymeldowaniu może być osoba, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad trzy miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.

Organ podał, że postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem właściciela mieszkania, tj. A. M.(obecnie G.), do którego dołączyła umowę darowizny, zawartą w akcie notarialnym z dnia 26 czerwca 2013r. nr Rep. [...].

Oceniając zebrany materiał dowodowy uznano, że bezspornie M. M.-O. nie zamieszkuje przy ul. [...] w N.. Wyprowadziła się z domu dobrowolnie. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że obecne centrum życiowe ww. koncentruje się w G.. Mieszka tam razem z dziećmi, które w G. chodzą do szkoły. M. M.-O. nie wykazała, że jej wyprowadzka miała związek z koniecznością nauki syna w konkretnej szkole oraz to, że ona sama studiuje.

Dalej wyjaśniono też, że deklarowany przez ww. zamiar powrotu do spornego lokalu i wystąpienie w związku z tym na drogę postępowania sądowego nie ma wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Nie doszło do naruszenia posiadania, gdyż strona wyprowadziła się dobrowolnie.

W odwołaniu od powyższej decyzji M. M.-O. podała, że nie opuściła spornego lokalu w sposób trwały. Ma zamiar i wolę powrotu do niego. Twierdziła też, że poza miejscem pobytu stałego przebywa w związku z koniecznością leczenia syna oraz swoimi studiami.

Decyzją z dnia 26 czerwca 2014 r. nr [...] Wojewoda, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy

z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i odmówił wymeldowania M. M.-O.

z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w N..

Organ odwoławczy stwierdził, że sam fakt przejściowej nieobecności, czy też występowanie nawet dłuższych okresów fizycznej nieobecności w miejscu pobytu stałego nie upoważniają do bezspornego stwierdzenia, że osoba zameldowana opuściła je w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodów osobistych.

Bezspornie M. M.-O. opuściła miejsce pobytu stałego. Nie było sporu pomiędzy stronami, że skarżąca przebywa poza miejscem zameldowania w G.. Spór dotyczył momentu opuszczenia tego lokalu. Wnioskodawczyni twierdziła, że było to w listopadzie 2011 roku, skarżąca, że w sierpniu 2012 roku. Dalej wskazano, że pobyt skarżącej poza spornym lokalem związany był z podjęciem studiów oraz koniecznością uczęszczania syna, K. O., do szkoły przyszpitalnej w G.. Na potwierdzenie tych argumentów przedłożyła Zaświadczenie [...] z dnia 17 marca 2014r., z którego wynika, że jest studentką 3 roku studiów niestacjonarnych, magisterskich oraz zaświadczenie lekarskie Centrum Zdrowia z dnia 17 marca 2014r., z którego wynika, że syn K. ma wskazanie do kontynuacji nauki w szkole przyszpitalnej przy Wojewódzkim Szpitalu Psychiatrycznym w G..

Zdaniem organu opuszczenie lokalu przez skarżącą nie może nosić znamion trwałości, nawet jeśli skarżąca opuściła sporny lokal m.in. z zamiarem podjęcia studiów i leczenia oraz nauki syna w G.. Nie zerwała bowiem więzi z tym lokalem. Ma do dyspozycji umeblowane pokoje i ma zamiar oraz możliwość przebywania w spornym lokalu. Jej czasowe zamieszkiwanie w innym miejscu jest uzasadnione.

Dalej organ wyjaśnił, że o dobrowolnym i trwałym opuszczeniu może być mowa dopiero wówczas, gdy całokształt zachowań osoby zameldowanej będzie wskazywał na to, że z lokalem, w którym jest na stałe zameldowana nie będzie wiązała swojej przyszłości i nie będzie wykazywała woli powrotu do niego. W sprawie nie miał też znaczenia fakt braku tytułu prawnego skarżącej do spornego lokalu, albowiem zameldowanie w danym lokalu potwierdza jedynie, że osoba posiada w nim swoje centrum życiowe. Wnioskodawczyni nie ma zamiaru utrudniać skarżącej zamieszkiwania w spornym lokalu w przyszłości, co stanowi dowód na to, że zamiar deklarowany przez skarżącą będzie możliwy do zrealizowania.

W skardze na powyższą decyzję Wojewody skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku A. G. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, przez błędną interpretację przepisu. Podała, że przepis ten pozwala organowi administracji na dokonanie wymeldowania w sytuacji, gdy osoba fizyczna nie przebywa w lokalu mieszkalnym, w którym poprzednio miała zorganizowane centrum życiowe, a nieprzebywanie to jest wynikiem woli tej osoby.

Skarżąca podzieliła argumentację organu I instancji, że centrum życiowe M. M.-O. znajduje się w G., gdzie mieszka, uczy się, odbywała kurs na prawo jazdy i utrzymuje rodzinę. Twierdziła, że ww. nie wykazała, że jej wyprowadzka ma charakter terminowy i związana jest tylko koniecznością z uwagi na leczenie syna oraz ze względu na swoje studia.

Zdaniem skarżącej przy ustaleniu przesłanek wymeldowania administracyjnego należy dokładnie zbadać zamiar strony opuszczającej lokal. Przy określeniu zamiaru nie można poprzestać tylko na oświadczeniach zainteresowanej osoby i bezkrytycznym przyjęciu jej oświadczeń dotyczących woli wewnętrznej z pominięciem czynników obiektywnych pozostających w sprzeczności z tą wolą i uniemożliwiających jej realizację. Powołując orzeczenia sądów administracyjnych podała, że dla oceny woli istotne znaczenie mieć będzie, czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę wewnętrzną zainteresowanego, czy też pozostają z nią w sprzeczności.

Dlatego niezasadnym jest opieranie się przez organ II instancji tylko na deklaracji M. M.-O. dotyczącej zamiaru powrotu do miejsca pobytu stałego po ukończeniu studiów i zakończeniu nauki w szkole przez jej syna. Dalej wyjaśniła, że meble znajdujące się w pokojach zajmowanych przez dzieci M. M.-O. w czasie ich krótkich pobytów w N. zostały zakupione przez ich dziadków około 8-9 lat temu. Skarżąca biorąc pod uwagę, że jej siostrzeńcy bywają gośćmi kilka razy w roku, postanowiła przekształcić ten "pokój dziecięcy" na dwa osobne. M. M.-O. pozostawiła w spornym mieszkaniu część swoich własnych rzeczy, ale nie stanowią one wyposażenia pokoi zajmowanych przez dzieci.

Skarżąca nie zgodziła się z poglądami Wojewody odnośnie braku przesłanki trwałości opuszczenia lokalu skarżącej tylko ze względu na pozostawienie w nim przedmiotów codziennego użytku. W jej ocenie brak znamion trwałości nie może być przesądzony tylko przez pryzmat pozostawienia w mieszkaniu mebli. Może to świadczyć, co najwyżej o problemach z przewiezieniem poszczególnych sprzętów gospodarstwa domowego i mebli do G..

Wyjaśniła, że siostra nie przebywa w spornym lokalu nawet od czasu do czasu. Nie przyjeżdża do niego ze swoimi dziećmi czy partnerem, a pobyt dzieci jest związany jedynie z odwiedzinami babci. Dzieci dowożone są do L., a nie do Ł. czy N., i stamtąd również są odbierane.

Dalej podała, że przy badaniu istnienia centrum życiowego należy brać pod uwagę aktualny stan a nie hipotetyczne plany na przyszłość. Dotyczy to w szczególności sytuacji, gdy w obliczu braku zgody skarżącej, M. M.-O. nie ma prawnego roszczenia o dopuszczenie do posiadania przedmiotowej nieruchomości. Nie posiada żadnego tytułu do tej nieruchomości. Zerwała faktyczne więzi z tym miejscem i zabrała wszystkie rzeczy, które była w stanie zabrać.

W ocenie skarżącej są przesłanki do wymeldowania jej siostry, gdyż opuściła ona miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się, a ponadto opuszczenie lokalu miało charakter trwały i dobrowolny. Siostra opuściła lokal w sposób nieprzymuszony z zamiarem opuszczenia go w sposób trwały, wykazując chęć przeniesienia swojego centrum życiowego w nowe miejsce.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Organ dodał, że samo nieprzebywanie w miejscu pobytu stałego nie może być jedyną przesłanką warunkującą wymeldowanie. Nawet długotrwały pobyt poza miejscem zameldowania może spełniać przesłanki czasowego opuszczenia danego lokalu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę prawną wydanych decyzji stanowił art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych( tj. Dz.U. z 2006 r. , nr 139 poz.993 ze zm.) , zwanej dalej "ustawą". Przepis ten stanowi, że organ gminy wydaje na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne.

Postępowanie w sprawie dokonania wymeldowania, w oparciu o art. 15 ust. 2 ustawy, wymaga nie tylko ustalenia, czy nastąpiło faktyczne opuszczenie miejsca pobytu stałego, ale także zbadania trwałości i dobrowolności zamiaru jego opuszczenia. W szczególności chodzi o fizyczne przebywanie w określonym miejscu, cel przebywania w tym miejscu, cel i przyczynę opuszczenia miejsca pobytu stałego oraz związek z dotychczasowym miejscem pobytu. Uwzględniając powyższe rozważania przyjąć należy, że o zamiarze trwałego opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego i tym samym zaistnieniu przesłanki do wymeldowania, w szczególności nie stanowi czasowe opuszczenie miejsca pobytu, nawet jeśli ma ono charakter długotrwały, w tym w szczególności czasowy pobyt w innym miejscu zamieszkania związany m.in. z pracą, wyjazdem za granicę czy koniecznością pobierania nauki w innym miejscu.

W ocenie Sądu w toku rozpoznaniu sprawy przez organy ewidencyjne kwestie te wyjaśniono w sposób nie budzący wątpliwości.

Z oświadczeń M. M.-O. wynika, że opuściła lokal w związku z zamiarem podjęcia studiów oraz koniecznością uczęszczania chorego syna K. O. do szkoły przyszpitalnej przy Wojewódzkim Szpitalu Psychiatrycznym w G.. Podała, że zamieszkała czasowo

w G., gdy okazało się że syn musi kontynuować naukę w ww. szkole, przy czym takiej szkoły nie ma w miejscu jej stałego zameldowania, najbliższa zaś jest w G. ( k. 60 v. akt adm.). Syn jest często hospitalizowany, najdłuższy pobyt w szpitalu trwał 7 miesięcy zaś najkrótszy 3 miesiące ( k. 135 akt adm.). Twierdzenia te zostały poparte: zaświadczeniem o pobieraniu nauki w szkole wyższej oraz zaświadczeniem lekarskim (k. 94 i 95 akt adm.). M. M.-O. zamierza powrócić do miejsca stałego zameldowania po ukończeniu nauki p-rzez nią i przez syna tj. za około 1,5 roku.

Zgromadzone w sprawie dowody zostały wszechstronnie przeanalizowane

i rozważone, przez organ II instancji. Wynika to z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego. Tym samym organ ten słusznie uznał, że w sprawie brak jest faktycznych i prawnych podstaw do podjęcia decyzji o wymeldowaniu M. M.-O.

z miejsca stałego pobytu. Prawidło zatem organ ten, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., orzekł o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji i odmówił wymeldowania M. M.-O. z miejsca stałego pobytu.

W takim stanie sprawy Sąd stwierdził, że stanowisko skarżącej co do trwałego i dobrowolnego opuszczenia przez M. M.-O. lokalu przy ul. [...] w N. nie zasługuje na aprobatę. Zatem za nieuzasadnione - w okolicznościach sprawy – należy uznać te zarzuty, które zmierzały do wykazania, że organ naruszył art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, przez błędną interpretację przepisu.

Zgodnie z art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na postawie materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, korzysta przy tym z prawa swobodnej oceny dowodów i – o ile ocena ta nie nosi cech dowolności, brak jest podstaw do jej kwestionowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Sąd zauważa, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odniósł się do dokonanych w toku postępowania wyjaśniającego ustaleń, prawidłowo omówił treść mających zastosowanie przepisów prawa i ich zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego.

W postępowaniu o wymeldowanie, którego istotą jest wyjaśnienie czy prowadzona ewidencja odzwierciedla stan istniejący, nie ma znaczenia, czy osoba odnośnie której toczy się postępowanie o wymeldowywanie legitymuje się uprawnieniami do przebywania w lokalu, z którego ewentualnie ma zostać wymeldowana. Ta ostatnia okoliczność może mieć znaczenie jedynie przy zameldowaniu. Organy administracji nie badają zatem uprawnień danej osoby do przebywania w lokalu. Zgoda właściciela lub jej brak na wymeldowanie danej osoby również nie ma znaczenia ( zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dniu 27 maja 2002r., sygn. akt K 20/01, publ. OTK-A 2002/3/34). Nie ma tym samym znaczenia w sprawie fakt, że M. M.-O. nie ma tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu.

Sąd nie podziela stanowiska skarżącej, że Wojewoda stwierdził brak przesłanki trwałości opuszczenia lokalu skarżącej tylko ze względu na pozostawienie w nim przez M. M.-O. przedmiotów codziennego użytku. Organ stwierdził natomiast, że M. M.-O. czasowo opuściła swoje dotychczasowe miejsce stałego pobytu, wskazując na uzasadnione powody tego opuszczenia lokalu, nadto stwierdził, że wyraża ona wolę zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu po ustaniu przyczyn, z powodu których przebywa poza miejscem stałego pobytu.

Ponadto należy wskazać na uzasadniony zarzut skarżącej, że nie jest zrozumiałe zawarcie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji twierdzenie, jakoby skarżąca zgadzała się na zamieszkanie skarżącej w przedmiotowym lokalu lub na jej ewentualny zamiar zamieszkania za 1,5 roku. Takie twierdzenia organu nie znajdują oparcia w materiale dowodowym sprawy. Wręcz odwrotnie, skarżąca nie wyraża zgody na ponowne zamieszkanie siostry w lokalu. Zatem w tej części uzasadnienie organu należy uznać za wadliwe.

Zauważyć w tym miejscu należy, że wady uzasadnień decyzji kwalifikować należy do naruszenia przepisów postępowania. Art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. zezwala na uchylenie decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania jedynie w sytuacji, gdy naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu wskazanego wyżej uchybienia, nie można zaliczyć do naruszeń, o których mowa w powołanym wyżej przepisie.

W podsumowaniu Sąd stwierdza, że rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy prawidłowo ustalił powody opuszczenia lokalu przez M. M.-O. i zasadnie przyjął, że jej czasowy pobyt w G. nie nadaje temu opuszczeniu charakteru trwałości. Tym samym w ocenie Sądu organ nie naruszył przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

Mając na uwadze powyższe, Sąd nie stwierdzając naruszenia przez organ odwoławczy prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, ani naruszenia prawa procesowego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.