Wyrok NSA, sygn. akt I FSK 467/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 70 par. 6 pkt 1, art. 239b par. 1 pkt 4, art. 239b par. 2
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Janusz Zubrzycki, Sędzia NSA Arkadiusz Cudak (sprawozdawca), Sędzia del. WSA Zbigniew Łoboda, Protokolant Anna Błażejczyk, po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2019 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 listopada 2016 r. sygn. akt I SA/Gd 553/16 w sprawie ze skargi P. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia 22 lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od P. M. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

1. Zaskarżonym wyrokiem z 23 listopada 2016 r., sygn. akt I SA/Gd 553/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm.), dalej: p.p.s.a., oddalił skargę P. M. (dalej: strona lub skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku (dalej: organ lub organ odwoławczy) z 22 lutego 2016 r. w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w G. (dalej: Dyrektor UKS) z 10 listopada 2015 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za marzec, czerwiec, wrzesień i październik 2010 r.

2. Skarga kasacyjna

Powyższy wyrok został zaskarżony w całości przez stronę, a w skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 70 § 6 pkt 1 i § 7 pkt 1 w zw. z art. 239b § 2 i art. 239b § 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. z 2015 r., poz. 613, ze zm.), dalej: O.p., poprzez odmowę uchylenia postanowienia organu odwoławczego, utrzymującego w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. (dalej: Naczelnik Urzędu Skarbowego lub organ pierwszej instancji) z 20 listopada 2015 r. orzekającego o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Dyrektora UKS określające skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za marzec, czerwiec wrzesień i październik 2010 r., mimo iż nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji Dyrektora UKS nastąpiło w sytuacji, gdy wszczęte zostało postępowanie karne skarbowe, w konsekwencji czego bieg terminu przedawnienia uległ zawieszeniu.

W kontekście tak sformułowanych podstaw kasacyjnych skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku oraz o zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania w tym kosztow zastępstwa radcowskiego wg norm przepisanych.

3. Odpowiedź na skargę kasacyjną

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wg norm przepisanych.

4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

4.1. Zarzut skargi kasacyjnej nie jest zasadny, a zatem środek odwoławczy podlega oddaleniu.

4.3. Zdaniem autora skargi kasacyjnej zaskarżony wyrok jest wadliwy albowiem nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 239b § 2 i art. 239b § 1 pkt 4 O.p. nie uwzględniono, że zgodnie z treścią art. 70 § 6 pkt 1 i § 7 O.p. doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych. Stanowisko to jest niezasadne i to z dwóch powodów.

4.4. Po pierwsze, zarzut dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w zw. z art. 70 § 6 pkt 1 i § 7 O.p. w zw. z art. 239b § 2 i art. 239b § 1 pkt 4 O.p. po raz pierwszy został podniesiony dopiero w skardze kasacyjnej. W skardze kierowanej do Sądu pierwszej instancji skarżący nie zarzucał, że brak spełnienia przesłanki z art. 239b § 1 pkt 4 w zw. z § 2 O.p. jest konsekwencją wszczęcia postępowania karnoskarbowego i zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Skoro więc w skardze nie sformułowano takiego zarzutu to nie można w skardze kasacyjnej zarzucać Sądowi pierwszej instancji naruszenie tych przepisów. Wprawdzie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany granicami i wnioskami skargi. Zobowiązany jest dokonać kontroli legalności zaskarżonego aktu nawet w aspekcie nie wskazanym w skardze. Jednakże w sytuacji braku określonego zarzutu skargi prawidłowo sformułowany zarzut skargi kasacyjnej powinien wskazywać na wadliwość sądowej kontroli legalności zaskarżonego postanowienia polegającą na naruszeniu art. 134 § 1 p.p.s.a. i nie skontrolowaniu tego aktu poza granice zakreślone w skardze, a więc w aspekcie naruszenia art. 70 § 6 pkt 1 i § 7 O.p. w zw. z art. 239b § 2 i art. 239b § 1 pkt 4 O.p

Skoro więc w rozpatrywanej skardze kasacyjnej nie podniesiono zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 70 § 6 pkt 1 i § 7 O.p. w zw. z art. 239b § 2 i art. 239b § 1 pkt 4 O.p. polegającego na nieskontrolowaniu zaskarżonego postanowienia z urzędu poza granicami skargi, Naczelny Sąd Administracyjny z uwagi na treść art. 183 § 1 p.p.s.a. nie mógł dokonać kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku w tym aspekcie.

4.5. Po drugie, kontrola legalności zaskarżonego postanowienia dokonywana jest według stanu prawnego i faktycznego z momentu wydania tego aktu. Postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej zostało wydane 20 listopada 2015 r. Wprawdzie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor pisze, że zawieszenie biegu przedawnienia nastąpiło w listopadzie 2015 r. Jednakże, jak wynika z akt sprawy, wszczęcie postępowania karnoskarbowego nastąpiło wprawdzie w tym miesiącu lecz dopiero 30 listopada 2015 r. Zatem już po nadaniu decyzji niestatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności. Zdarzeń, które nastąpiły już po wydaniu postanowienia o nadaniu rygoru nie można uwzględniać przy ocenie legalności tego postanowienia. W przeciwnym razie mogłoby dojść do sytuacji absurdalnych. Na przykład w sytuacji, gdy dochodzi do przerwania biegu przedawnienia na skutek zastosowania środka egzekucyjnego na podstawie nieostatecznej decyzji, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, nie oznacza, że nie zachodzi przesłanka z art. 239b § 1 pkt 4 w zw. z § 2 O.p.

4.6. W niniejszej sprawie nadano rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie przesłanki z art. 239b § 1 pkt 4 O.p. Stosownie do treści tej normy prawnej decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące. Podstawą nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności jest zaistnienie łącznie dwóch przesłanek. Po pierwsze, musi zostać spełniony jeden z warunków wymienionych w art. 239b § 1 pkt 1-4 O.p. Po drugie, musi być spełniona przesłanka z § 2, a mianowicie uprawdopodobnienie, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane. Bezsporne jest, że w sprawie ziścił się warunek z punktu 4, a mianowicie okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego był krótszy niż 3 miesiące. Zasadnie sąd pierwszej instancji uznał także, że spełniona została również druga przesłanka.

Jeśli okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące (art. 239 § 1 pkt 4 O.p.) to uprawdopodobnienie przesłanki przewidzianej w § 2 tego przepisu polega na wykazaniu, że zachodzą takie okoliczności faktyczne, które potwierdzają, że z tego powodu zobowiązanie podatkowe z decyzji nie zostanie wykonane. W tym zakresie bez znaczenia są wszystkie te okoliczności odnoszące się do sytuacji majątkowej, czy też działań podatnika w stosunku do jego majątku. Okoliczności te mogłyby mieć wyłącznie znaczenie w przypadku zaistnienia pozostałych przesłanek z art. 239b § 1 pkt 1-3 O.p.

Takie stanowisko konsekwentnie prezentowane jest w aktualnym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przykładowo należy tu wskazać na wyroki z dnia: 3 lipca 2013 r., I FSK 1307/12; 13 grudnia 2013 r., I FSK 1807/12, ONSAiWSA 2015, nr 2, poz. 23; 14 stycznia 2014 r., I FSK 260/13; 10 kwietnia 2014 r., I GSK 1422/12; 3 lipca 2014 r., I FSK 1272/13; 15 grudnia 2015 r., II FSK 2903/13; 28 stycznia 2016 r., II FSK 3404/13; 11 lutego 2016 r., I GSK 1939/14; 23 lutego 2016 r., II FSK 441/14; 1 czerwca 2016 r., II FSK 1467/14; 14 listopada 2018 r., II FSK 3132/16; 25 października 2018 r., I FSK 1379/18; 5 września 2018 r., II FSK 2674/16.

4.7. W niniejszej sprawie, wbrew stanowisku skarżącego, organ podatkowy uprawdopodobnił istnienie przesłanki z § 2. Decyzja organu pierwszej instancji została wydana 10 listopada 2015 r. Strona wniosła odwołanie od tej decyzji w terminie ustawowym. Termin przedawnienia zobowiązań podatkowych, objętych przedmiotową decyzją, upływał z końcem 2015 r. Zatem wielce prawdopodobne jest to, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane. Przecież stosownie do treści art. 239a O.p. decyzja nieostateczna nie podlega wykonaniu. Należy więc uznać, że uprawdopodobniono przesłankę z § 2 tego przepisu.

4.8. Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną uzasadnionych podstaw.

4.9. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. Wynagrodzenie pełnomocnika Dyrektora Izby Administracji Skarbowej określono w oparciu o § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. poz. 1804 ze zm.).