Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 36/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2016-06-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 244 par 1, art. 221, art. 130 par 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 145 par 1 pkt 1 lit. b
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Woźniak, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska,, Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi D. R. - prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe "A." D. R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 6 listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej określającej zobowiązanie w podatku akcyzowym za wrzesień 2006 r. po wznowieniu postępowania uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

D. R. (zwana dalej "stroną", "skarżącą"), prowadząca działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo [...] w [...], pismem z dnia 19 marca 2015 r. złożyła wniosek do Dyrektora Izby Celnej w Sz. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną tego organu z dnia [...] r. nr [...], którą uchylono decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia [...] r. nr [...] i w tym zakresie orzeczono co do istoty sprawy, określając stronie zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za wrzesień 2006 r. w kwocie [...] zł.

Strona jako podstawę wniosku wskazała art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia

29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) - zwanej dalej "o.p.", podając jednocześnie, że przesłanką do wznowienia postępowania podatkowego jest wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który orzekł o niezgodności

z Konstytucją przepisów dotyczących akcyzy, poprzez nieświadome przyjęcie przez sprzedawcę oświadczenia nabywcy o przeznaczeniu oleju opałowego na cele opałowe, które zawierało nieprawdziwe dane.

Postanowieniem z dnia [...] r., Dyrektor Izby Celnej w Sz. (zwany dalej także "organem podatkowym") wznowił postępowanie podatkowe, uznając przy tym, że wyrok na który powołała się strona w swoim wniosku dotyczy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 lutego 2015 r. o sygn. akt SK 14/12.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...], organ podatkowy odmówił uchylenia własnej decyzji ostatecznej z dnia [...] r.

W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy zestawił treść osnowy wniosku strony z jego uzasadnieniem i na tej podstawie uznał, że w sprawie nie może znaleźć zastosowania wskazany przez stronę art. 240 § 1 pkt 5 o.p., lecz art. 240 § 1 pkt 8 o.p., który odnosi się do wyroków Trybunału Konstytucyjnego.

Po analizie akt sprawy organ podatkowy stwierdził, że brak jest podstaw

do uchylenia opisanej powyżej decyzji ostatecznej w trybie art. 240 § 1 pkt 8 o.p., gdyż przepis, o niezgodności którego z Konstytucją orzekł Trybunał Konstytucyjny w wyroku o sygn. akt SK 14/12, nie stanowił podstawy prawnej decyzji.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną po rozpoznaniu odwołania strony od powyższej decyzji, Dyrektor Izby Celnej w Sz. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] r., podzielając w pełni wyrażone w niej stanowisko i nie znajdując podstaw do uwzględnienia zarzutów odwołania.

Strona wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na ostateczną decyzję organu podatkowego z dnia [...] r., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] r. w całości oraz zasądzenia od organu na jej rzecz kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego tj.:

a) art. 65 ust. 1a i ust. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym

(Dz. U. nr 29, poz. 257 ze zm.) – zwanej dalej "u.p.a.", przez błędną wykładnię polegającą na rozszerzeniu listy przypadków, które powodują zastosowanie stawki podatku akcyzowego w wysokości 2000 zł/1000 litrów od sprzedaży oleju opałowego, oraz na przyjęciu, że zawarcie niekompletnych danych

w oświadczeniach przez nabywcę oleju opałowego, warunkuje zastosowanie wobec sprzedawcy niepreferencyjnej stawki podatku akcyzowego;

b) art. 3 Dyrektywy Rady 95/60/WE z dnia 27 listopada 1995 r. (Dz. Urz. UE L 1995 nr 291/46), poprzez nieodniesienie się do wskazówek w nim zawartych i przyjęcie, że zastosowanie stawki podatku akcyzowego określonej w art. 65 ust. 1a u.p.a. w stosunku do skarżącej jest właściwe, mimo iż nie udowodniono, aby skarżąca zużyła olej opałowy na cele niezgodne z przeznaczeniem lub dokonała sprzedaży tego wyrobu akcyzowego ze świadomością niezgodnego z prawem późniejszego wykorzystania oleju przez nabywców;

2) przepisów postępowania, tj.:

a) art. 120 i art. 121 § 1 oraz art. 210 § 4 o.p., poprzez niewskazanie rodzaju zastosowanej wykładni przy interpretacji art. 65 ust. 1a i ust. 2 u.p.a. oraz poprzez oparcie rozstrzygnięcia na błędnej kwalifikacji prawnej dotyczącej możliwości legitymowania przez skarżącą nabywców oleju opałowego w momencie dokonywania sprzedaży tego wyrobu akcyzowego;

b) art. 122, art. 180, art. 188, art. 191 o.p., poprzez przesunięcie w sposób nieuzasadniony akcentu warunku materialno-prawnego na formalno-dowodowy.

W uzasadnieniu skarżąca przedstawiła argumentację na poparcie stawianych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę, organ podatkowy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 15 czerwca 2016 r. Sąd, na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) - zwanej dalej "p.p.s.a.", połączył do wspólnego rozpoznania i odrębnego rozstrzygnięcia sprawy o sygnaturach akt I SA/Sz 34/16, I SA/Sz 35/16, I SA/Sz 36/16, I SA/Sz 37/16, I SA/Sz 38/16, I SA/Sz 39/16, I SA/Sz 40/16, I SA/Sz 41/16, I SA/Sz 42/16 i I SA/Sz 43/16.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej zwanej "p.p.s.a.", uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami skargi (art. 134 p.p.s.a.).

Dokonując kontroli wskazanej w powyższych przepisach Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego mającym wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Zaskarżona decyzja została wydana w wyniku rozpatrzenia przez Dyrektora Izby Celnej w Sz. odwołania wniesionego przez D. R. od decyzji tego organu odmawiającej uchylenia ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Celnej w Sz. po wznowieniu postępowania. W rozpoznawanej sprawie decyzję ostateczną, której strona żądała uchylenia w wyniku wznowienia postępowania wydał Dyrektor Izby Celnej w Sz. i to ten organ z mocy art. 244 § 1 o.p. był właściwy do oceny dopuszczalności wznowienia postępowania oraz przeprowadzenia postępowania co do przesłanek wznowienia postępowania i ewentualnie do wznowienia sprawy. Decyzja Dyrektora Izby Celnej w Sz. z dnia [...] r. odmawiająca uchylenia dotychczasowej decyzji po rozpatrzeniu wniosku strony o wznowienie postępowania jest decyzją wydaną w pierwszej instancji, od której z mocy art. 221 o.p. odwołanie rozpatruje ten sam organ. Stosownie bowiem do treści art. 221 o.p. w przypadku wydania decyzji w pierwszej instancji przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych, dyrektora izby skarbowej, dyrektora izby celnej lub przez samorządowe kolegium odwoławcze odwołanie od decyzji rozpatruje ten sam organ podatkowy, stosując odpowiednio przepisy o postępowaniu odwoławczym.

Lektura decyzji pierwszej instancji oraz decyzji wydanej w wyniku rozpoznania odwołania prowadzi do wniosku, że w wydaniu obu decyzji brał udział ten sam pracownik – M. K., podpis tej osoby bowiem widnieje pod decyzją z dnia [...] r., ponadto podpis tej osoby widnieje pod decyzją z dnia [...] r. , czyli osoba ta brała udział w wydaniu rozstrzygnięcia wydanego w wyniku rozpoznania odwołania strony od decyzji z dnia [...] r. Obie decyzje są opatrzone podpisem Naczelnika Wydziału Akcyzy i Gier – M. K.

Stosownie do treści art. 130 § 1 pkt 6 o.p., pracownik izby celnej, podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawach dotyczących zobowiązań podatkowych oraz innych spraw normowanych przepisami prawa podatkowego, w których brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Możliwość zastosowania tego przepisu do pracownika organu jednoosobowego w postępowaniu odwoławczym, o którym mowa w art. 221 o.p. budziła wątpliwości. Jednak w uchwale siedmiu sędziów z dnia 18.02.2013 r. wydanej pod sygnaturą I GPS 2/12, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: "artykuł 130 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. ma zastosowanie do pracownika organu jednoosobowego w postępowaniu odwoławczym, o którym mowa w art. 221 tej ustawy.", (opublikowana w CBOSA). Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę w pełni powyższą tezę podziela i nie widzi potrzeby uruchamiania procedury z art. 269 § 1 p.p.s.a. Wskazane w uzasadnieniu powyższej uchwały argumenty zwłaszcza dotyczące gwarancji bezstronności i obiektywnego rozpatrzenia sprawy, przemawiają za koniecznością wyłączenia pracownika, który załatwiał sprawę w pierwszej instancji od rozpoznania jej w postępowaniu odwoławczym przed organem jednoosobowym, w postępowaniu, w którym nie obowiązuje zasada dewolutywności. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu przywołanej uchwały wskazał także na możliwość takiego doboru osób upoważnionych w imieniu jednoosobowych organów podatkowych w sprawach o jakich mowa w art. 221 o.p., aby decyzje wydawali pracownicy, którzy nie wydawali ich w poprzedniej fazie postępowania.

W tej sytuacji należy stwierdzić, że w sprawie nastąpiło naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 240 § 1 pkt 3 o.p.).

Art. 145 § 1 pkt 1 lit.b p.p.s.a. stanowi, że sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania. Zauważyć należy, że ustawodawca nie wiąże tej podstawy do wyeliminowania zaskarżonego aktu z obrotu prawnego z nastąpieniem konsekwencji w postaci wpływu na wynik sprawy lub nawet potencjalnego istotnego wpływu na wynik sprawy, odmiennie niż przy podstawach z art. 145 § 1 pkt 1 lit. lit. a i c p.p.s.a.

Stwierdzone uchybienie czyni przedwczesnym odnoszenie się co do zasadności zarzutów skargi odnośnie naruszeń wskazanych w niej przepisów ustawy o ordynacji podatkowej oraz przepisów prawa materialnego.

W ponownym postępowaniu Dyrektor Izby Celnej w Sz. rozpozna odwołanie strony z wyłączeniem osób, które brały udział w postępowaniu i w wydaniu decyzji z dnia [...] r.

W tej sytuacji Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.