Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 584/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2011-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, art. 2 pkt 1a, 16, 16a, 17, art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b, art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. a
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 6 i 7, art. 136
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3, art. 133 par. 1, art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 152, art. 250
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Teza: I. Używanie ciągnika rolniczego w pracach gospodarczych (np. polowych, leśnych itp.) oraz kierowanie nim poza miejscami wskazanymi w art. 1 ust.1 pkt 1 lub ust.2 ustawy Prawo o ruchu drogowym nie podlega regulacjom tej ustawy.

II. Organ policyjny, jako organ kontroli ruchu drogowego uprawniony m.in. do wydania skierowania o którym mowa w art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b, lub w art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym posiada taką kompetencję tylko w przypadku objętym regulacją określoną w przepisie art. 1 ust. 1 pkt 1 tej ustawy.

TEZY

I. Używanie ciągnika rolniczego w pracach gospodarczych (np. polowych, leśnych itp.) oraz kierowanie nim poza miejscami wskazanymi w art. 1 ust.1 pkt 1 lub ust.2 ustawy Prawo o ruchu drogowym nie podlega regulacjom tej ustawy.

II. Organ policyjny, jako organ kontroli ruchu drogowego uprawniony m.in. do wydania skierowania o którym mowa w art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b, lub w art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym posiada taką kompetencję tylko w przypadku objętym regulacją określoną w przepisie art. 1 ust. 1 pkt 1 tej ustawy.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Protokolant Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do uprawomocnienia się wyroku, III. przyznaje od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adwokata A. B. kwotę [...] ([...]) złotych, obejmującą należny podatek od towarów i usług, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu.


UZASADNIENIE

W dniu [...] r. działający z upoważnienia Komendanta Policji, Pierwszy Zastępca Komendanta Policji, po zakończeniu wszczętego z urzędu postępowania administracyjnego, wydał decyzję nr [...] o skierowaniu H. S. na badania psychologiczne z powodu kierowania ciągnikiem rolniczym w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu.

Jako podstawę prawną wydania tej decyzji wskazano art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997. r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity Dz. U.

z 2005 r. Nr 108, poz. 908, z późn. zm.) w zw. z § 2 ust: 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005 r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 69, poz. 622 ze zm.).

Podstawą faktyczną powyższego rozstrzygnięcia było natomiast "kierowanie przez H. S. w dniu [...] r., w ruchu lądowym w [...] gm. [...] ciągnikiem rolniczym marki [...] nr rej. [...], w stanie nietrzeźwości odpowiadającym [...] mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu".

W sprawie popełnienia przez H. S. przestępstwa drogowego, opisanego w art. 178 a § 1 kk, Posterunek Policji w [...] przeprowadził postępowanie przygotowawcze sygn. [...], pod nadzorem Prokuratury Rejonowej w [...]. W dniu [...] r. akt oskarżenia w tej sprawie skierowano do [...] Wydziału [...] Sądu Rejonowego w [...], gdzie został zarejestrowany pod sygn. akt [...]. Do dnia wydania w/w decyzji nie wyznaczono terminu rozprawy.

Od powyższej decyzji H. S. złożył odwołanie, wnosząc o jej uchylenie. W odwołaniu tym podniósł m.in., iż w związku z toczącym się postępowaniem przed sądem, wydanie przez Komendanta Policji decyzji kierującej na badania lekarskie jest przedwczesne. Jest podejrzany o prowadzenie ciągnika rolniczego w stanie nietrzeźwości, jednak zarzutu tego nie uprawdopodobniono. Alkohol spożył po zakończeniu jazdy. Został zatrzymany na terenie własnej posesji po długim czasie od prowadzenia pojazdu. W czasie zatrzymania, ani też bezpośrednio przed nim, nie kierował ciągnikiem. Zdaniem wnoszącego odwołanie nie istnieją ani podstawy faktyczne, ani prawne, do wydania zaskarżonej decyzji.

Po rozpatrzeniu odwołania Komendant Policji decyzją nr [...] z dnia [...]r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego – dalej "kpa" oraz art. 124 ust.1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym w zw. z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005 r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy (Dz. U. Nr 69, poz. 622 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ odwoławczy stwierdził, iż stan zdrowia kierowcy i jego predyspozycja psychofizyczna stanowią poważne przesłanki bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Wśród zagrożeń ruchu drogowego, obok zagrożeń technicznych, istotną rolę odgrywają zagrożenia osobowe, czyli groźne stany indywidualnego uczestnika ruchu drogowego, a w szczególności kierującego pojazdem. Najczęściej błędna ocena sytuacji na drodze popełniona przez kierującego skutkuje zaistnieniem poważnego zdarzenia drogowego.

Skierowanie kierowcy na badania psychologiczne ma na celu stwierdzenie istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do kierowania pojazdem silnikowym oraz ograniczenie wpływu zagrożeń psychicznych na kierowcę. Badania lekarskie i psychologiczne kierowcy mają charakter badań okolicznościowo - sytuacyjnych i mają za cel ocenę stanu zdrowia kierowcy i jego predyspozycji psychologicznych odnośnie określonej sytuacji w jakiej się on znalazł (kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości, uczestniczenia w wypadku drogowym lub innych zdarzeniach drogowych), a ponadto wymagają sprawdzenia lub weryfikacji stanu zdrowia badanego jako czynnika mającego istotny wpływ na bezpieczeństwo

i porządek na drodze.

Poddanie kierującego badaniom psychologicznym na podstawie art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym związane jest z podejrzeniem uzależnienia kierującego pojazdem od spożywania alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu.

Kontrolne badania psychologiczne wykonuje na własny koszt osoba skierowana przez organ kontroli ruchu drogowego. Jednoznacznie wskazują na to przepisy art. 122 ust. 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Z kolei przepisy wykonawcze do ustawy, tj. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005 r. nie przewidują zwolnień od pobierania opłat za badania psychologiczne od osób badanych.

Na podstawie art. 2 pkt 20 ustawy prawo o ruchu drogowym za kierującego uznaje się osobę, która kieruje jakimkolwiek pojazdem (samochodem osobowym lub ciężarowym, autobusem, ciągnikiem rolniczym, motocyklem, motorowerem, rowerem, pojazdem zaprzęgowym) lub zespołem pojazdów, a ponadto osobaę prowadzącą kolumnę pieszych, jadącą wierzchem albo pędzącą zwierzęta pojedynczo lub w stadzie.

Obligatoryjne kierowanie na badania psychologiczne wszystkich kierujących pojazdem w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego podobnie

do alkoholu, bez względu na fakt posiadania uprawnień do kierowania pojazdami nakazuje art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Szczegółowo problematykę badań psychologicznych kierowców reguluje wydane na podstawie

art. 125 cytowanej powyżej ustawy rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy.

Organ wydający skierowanie nie może przy jego wydawaniu kierować się

tzw. uznaniem administracyjnym, rozpatrując indywidualnie daną sprawę, ponieważ związany jest przymusem administracyjnym, poprzez bezwzględnie obligatoryjny obowiązek wydania skierowania. Przepisy Prawa o ruchu drogowym oraz przepisy wykonawcze dotyczące problematyki skierowań na badania lekarskie nie przewidują możliwości zwolnienia ze strony organów Policji od przeprowadzenia badań kierującego pojazdem w stanie nietrzeźwości.

Zgromadzony w toku postępowania odwoławczego materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że H. S. w dniu [...] r. kierował w ruchu lądowym, w [...] gm. [...] ciągnikiem rolniczym, znajdując się w stanie nietrzeźwości odpowiadającym [...] mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu.

Z analizy akt postępowania administracyjnego wynika, że organ I instancji

w toku postępowania administracyjnego nie naruszył procedury administracyjnej oraz praw strony zagwarantowanych w art. 10 § 1 kpa, w art. 61 § 4 kpa i w art. 73 § 1 kpa.

Podniesione przez stronę w odwołaniu z dnia [...] r. argumenty nie mogą być uwzględnione z powodu braku podstaw prawnych i faktycznych do ich uwzględnienia. Fakt braku wyroku w sprawie nie uzasadnia odstąpienia od skierowania strony na badania lekarskie. W przedmiotowej sprawie należy przytoczyć wyrok z dnia [...]r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, sygn. akt [...], w którym wskazano m.in., że "Sposób zakończenia postępowania karnego nie jest zagadnieniem prejudycjalnym w rozumieniu tego artykułu, lecz należy do sfery ustaleń faktycznych, w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Żaden, bowiem z przepisów rozporządzenia z dnia 1 kwietnia 2005 r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonującymi pracą na stanowisku kierowcy (Dz. U. Nr 69, poz. 622 ze zm.) oraz ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) nie uzależnia skierowania na badania psychologiczne osoby, która kierowała w stanie nietrzeźwości łub po użyciu środka działającego podobnie jak alkohol, od ewentualnego rozstrzygnięcia sprawy karnej. Postępowanie karne choćby niezakończone nie stanowi przeszkody prawnej do zakończenia sprawy niniejszej. Oczekiwanie przez organ administracji na wydanie przez sąd powszechny prawomocnego wyroku skazującego, narusza sens i celowość kierowania na badania psychologiczne osób kierujących pojazdami pod wpływem alkoholu lub po użyciu innego środka działającego jak alkohol (...,) Celowość kierowania na badania psychologiczne (czy lekarskie) nie może natomiast być utożsamiana z postępowaniem karnym i warunkowana wydaniem wyroku skazującego wobec osoby kierującej pojazdem pod wpływem alkoholu lub innego podobnie działającego środka. "

Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżona decyzja-skierowanie na badania psychologiczne, wydana z upoważnienia Komendanta Policji przez Pierwszego Zastępcę Komendanta Policji, wydana została zgodnie z obowiązującymi przepisami. W jej treści nie sposób jest doszukać się wad prawnych powodujących możliwość jej uchylenia bądź zmiany przez organ II instancji. Zgodnie z dyspozycją art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym obligatoryjnym obowiązkiem organu kontroli ruchu drogowego było - w tej sytuacji - wydanie decyzji o skierowaniu strony na badania psychologiczne z powodu kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości.

Powyższą decyzję ostateczną H. S. zaskarżył skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1) obrazę przepisów prawa materialnego, w szczególności:

a) art. 124 ust. 1 pkt 2 lit.a ustawy prawo o ruchu drogowym,

b) art. 122 ust. 1 pkt 3 lit.b ustawy prawo o ruchu drogowym

poprzez ich nieuzasadnione zastosowanie, gdy z okoliczności nie wynika aby prowadził on pojazd w ruchu lądowym pod wpływem alkoholu

c) art. 2 ust. 20 ustawy prawo o ruchu drogowym poprzez uznanie go za kierującego pojazdem, w sytuacji gdy w czasie zatrzymania i tuż przed nim żadnym pojazdem nie kierował.

2) obrazę przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Zdaniem skarżącego nie spełnia on wymogów ustawowych nakładających obligatoryjny obowiązek skierowania go na badania lekarskie i psychologiczne.

Nie można się zgodzić z ustaleniem Komendanta Policji, iż "zgromadzony w toku postępowania odwoławczego materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że strona kierowała w dniu [...] r. w ruchu lądowym w [...] gm. [...] ciągnikiem rolniczym marki [...] o nr rej. [...] znajdując się z stanie nietrzeźwości odpowiadającym [...] mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu". Stan faktyczny był inny. Nie został on zatrzymany podczas kierowania pojazdem pod wpływem alkoholu lecz na terenie swej posesji. W czasie zatrzymania, ani też bezpośrednio przed nim nie kierował ciągnikiem. Policję wezwał sąsiad skarżącego Z. P., z którym od wielu lat pozostaje w bardzo ostrym konflikcie sąsiedzkim. Z. P. wykorzystuje każdy pretekst, aby dokuczyć sąsiadowi. Wielokrotnie w spory sąsiedzkie angażował organa ścigania i wzywał Policję. Jego oskarżenia są tendencyjne i należy do nich podchodzić z dużą ostrożnością. W postępowaniu nawet nie uprawdopodobniono, że skarżący prowadził ciągnik rolniczy w ruchu lądowym, będąc pod wpływem alkoholu. Skarżący pił alkohol już po skończeniu jazdy, a zatrzymanie miało miejsce w długim okresie czasu po zakończeniu jazdy. Ponadto postępowanie prowadzone przez Policję w [...] dotknięte jest nieprawidłowością, albowiem policjant zniszczył protokół przesłuchania H. S. po podpisaniu go przez podejrzanego, a następnie sporządził drugi protokół i wymusił podpisanie go przez H. S., który go nie czytał. Powszechnie znana w [...] jest okoliczność, iż Z. P. utrzymuje bardzo zażyłe stosunki koleżeńskie z policjantami z [...], w tym także z osobami wykonującymi czynności procesowe w niniejszej sprawie. W dalszej części skargi skarżący odsyła do swych wyjaśnień udzielonych w postępowaniu karnym, w których podnosi m.in., iż jest nękany przez funkcjonariuszy Policji z posterunku w [...].

Odpowiadając na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej: "p.p.s.a."), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z powyższym wyeliminowaniu z obrotu prawnego podlegał będzie taki akt wydany przez organ administracji publicznej, który – zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c i pkt 2 p.p.s.a. – narusza przepis prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub przepis postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też poprzez naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania, jak również, gdy obarczony jest wadą nieważności.

W świetle art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy.

Nadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonana według wskazanego wyżej kryterium sądowa kontrola zaskarżonej decyzji wskazuje na istotne uchybienia organów obu instancji, mające wpływ na wynik sprawy, niezależnie od zarzutów podnoszonych w skardze.

Z notatki urzędowej, sporządzonej przez funkcjonariusza Policji wynika,

iż skarżący został zatrzymany na terenie swej posesji, nie prowadząc w tym czasie ciągnika. Badania wykazały zawartość alkoholu w wydychanym przez niego powietrzu [...] mg/l.

W aktach postępowania administracyjnego znajduje się m.in. protokół przesłuchania podejrzanego H. S., w którym przesłuchiwany stwierdza m.in. cyt.: "Nadmieniam, że ja jechałem drogami gruntowymi, częściowo po polu. Od miejsca zamieszkania E. L. do mojego domu jedzie się drogą gruntową, polną, nie uczęszczaną przez żadne samochody i inne pojazdy, nawet ciągnikiem jest problem z przejechaniem (...)".

Powyższe okoliczności, poza wynikiem badania zawartości alkoholu

w wydychanym powietrzu, nie znalazły odbicia w treści decyzji kierującej skarżącego na badania lekarskie. Stwierdza się w niej ogólnie, iż "podstawą faktyczną rozstrzygnięcia było kierowanie przez stronę w dniu [...]r. w ruchu lądowym w [...] gm. [...] ciągnikiem rolniczym (...) znajdując się w stanie nietrzeźwości, odpowiadającym [...] mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu".

Art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. a, ustawy Prawo o ruchu drogowym, przywołany

w zaskarżonej decyzji jako prawna podstawa rozstrzygnięcia, stanowi, iż badaniu lekarskiemu przeprowadzonemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazać zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem skierowany przez organ kontroli ruchu drogowego, jeżeli kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości lub po spożyciu środka działającego podobnie do alkoholu.

Ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wymaga ścisłego zrekonstruowania normy prawnej zawartej w wyżej przytoczonym przepisie ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Z treści zaskarżonej decyzji wynika, iż wydający ją organ kontroli ruchu drogowego uważa, iż każdy przypadek stwierdzenia przez ten organ, iż określona osoba kierowała pojazdem w stanie nietrzeźwości lub po spożyciu środka działającego podobnie do alkoholu uprawnia ten organ do wydania wobec tej osoby skierowania na badania lekarskie, o których mowa w art. 124 ust. 1 ustawy o ruchu drogowym.

Takie stanowisko nie jest uprawnione.

Rekonstrukcja konkretnej normy prawnej, regulującej daną sytuację, nie może opierać się na brzmieniu jednego przepisu ustawy. Przepis ten musi być zawsze analizowany w kontekście innych przepisów, ich systematyki oraz celów społecznych, których osiągnięciu mają służyć. Jednym z istotnych etapów ustalenia treści każdej normy prawnej jest ustalenie jej zakresu podmiotowego i przedmiotowego.

Zakresy te wyznaczają przeważnie ogólne przepisy danego aktu prawnego.

W przypadku ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym, na którą

w niniejszej sprawie powołuje się organ, jest to art. 1 ust. 1 pkt 1 tejże ustawy, stwierdzający, iż ustawa ta określa zasady ruchu na drogach publicznych, w strefach zamieszkania oraz strefach ruchu.

Zawarte w art. 1 ust.1 pkt 1 ustawy określenia zakresu przedmiotowego definiują z kolei art. 2 pkt 1a, 16 i 16a, wskazując, że droga publiczna to droga w rozumieniu art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych. Strefa zamieszkania – to obszar obejmujący drogi publiczne lub inne drogi, na których obowiązują szczególne zasady ruchu drogowego, a wjazdy i wyjazdy oznaczone są odpowiednimi znakami drogowymi. Strefa ruchu zaś to obszar obejmujący co najmniej jedną drogę wewnętrzną na której wjazdy i wyjazdy oznaczone są odpowiednimi znakami drogowymi.

Zakres podmiotowy obejmuje uczestników ruchu w w/w obszarach, zdefiniowanych w pkt 17 art. 2 ustawy.

Takie określenie zakresu przedmiotowego ustawy o ruchu drogowym determinuje również treść pozostałych przepisów ustawy i warunkuje ich zastosowanie w konkretnej sytuacji faktycznej. W świetle powyższych przepisów używanie ciągnika rolniczego w pracach gospodarczych (np. polowych, leśnych itp.) oraz kierowanie nim poza miejscami wskazanymi w art. 1 ust.1 pkt 1 lub ust.2 ustawy Prawo o ruchu drogowym nie podlega regulacjom tej ustawy.

Należy też zwrócić uwagę, iż ustawodawca w art. 1 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym dopuścił stosowanie przepisów tej ustawy do ruchu odbywającego się poza miejscami wymienionymi w ust. 1 pkt 1, ale tylko w zakresie:

1) koniecznym do usunięcia zagrożenia dla bezpieczeństwa osób,

2) wynikającym ze znaków i sygnałów drogowych.

Oznacza to – a contrario – iż wskazany w ustawie o ruchu drogowym organ kontroli ruchu drogowego nie jest uprawniony do podejmowania wskazanych w tej ustawie działań w innych, niż wskazane w w/w przepisach, sytuacjach.

Organ kontroli ruchu drogowego kontrolując przestrzeganie przepisów ustawy o ruchu drogowym i wykonując jej przepisy, nie może wykraczać poza jej zakres przedmiotowy wskazany w art. 1 ust.1 pkt 1 tej ustawy. Wynika to z kardynalnej zasady konstytucyjnej, wyrażonej w art. 7 Konstytucji RP, stwierdzającej, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Konkretyzację tej zasady stanowi art. 6 Kpa stanowiący, iż organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Organy te nie mogą zatem domniemywać swych uprawnień i kompetencji. Muszą one mieć oparcie w konkretnych, jednoznacznych normach prawa.

Przechodząc na grunt niniejszej sprawy oznacza to, że organ policyjny, jako organ kontroli ruchu drogowego uprawniony m.in. do wydania skierowania o którym mowa w art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b, lub w art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym posiada taką kompetencję tylko w przypadku objętym regulacją określoną w przepisie art. 1 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Oczywiście nie ogranicza to uprawnień organów policyjnych w zakresie ochrony bezpieczeństwa, wynikających z innych przepisów prawa.

Tymczasem treść zaskarżonej decyzji, jak też akta postępowania, nie zawierają ustaleń organu policyjnego w zakresie miejsca, w którym skarżący kierował ciągnikiem będąc w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu.

W decyzji organu I instancji ogólnie tylko stwierdza się, że miało to miejsce

w miejscowości [...], gm. [...]. Organ II instancji w uzasadnieniu swej decyzji podaje, iż podstawą faktyczną rozstrzygnięcia "było kierowanie przez stronę w dniu

[...]r. w ruchu lądowym w [...], gm. [...] ciągnikiem rolniczym (...) znajdując się w stanie nietrzeźwości (...)". Należy zauważyć, że ustawa Prawo o ruchu drogowym nie posługuje się pojęciem "ruchu lądowego".

W zaskarżonej decyzji nie odniesiono tych ustaleń do zakresu przedmiotowego ustawy Prawo o ruchu drogowym, wynikającego z art. 1 ust.1 pkt 1 ustawy.

Ma to istotne znaczenie dla oceny prawidłowości zastosowania przez organ art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy Prawo o ruchu drogowym, w szczególności w kontekście twierdzeń skarżącego, iż kierował ciągnikiem na drodze polnej, nie uczęszczanej przez jakiekolwiek inne pojazdy.

Brak ustaleń w tym zakresie uznać należy za istotne naruszenie art. 6 i 7 kpa, mogące mieć w tym wypadku istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym stanie rzeczy, mając na względzie wskazane wyżej uchybienia i braki zaskarżonej decyzji, Sąd opierając się na art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił ją, uznając, że wskazane braki, wynikające z naruszenia przez organ I instancji art. 7 kpa mogą zostać uzupełnione przez organ odwoławczy w trybie art. 136 kpa.

Orzeczenie w pkt II oparto na art. 152 p.p.s.a, zaś w pkt III na art. 250 p.p.s.a.