Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1970/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 7 , 77 , 80  art. 107 § 3 , art 156 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: ART 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: ART 116
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: ART 28, ART 83 UST 4
journal: Dz.U. 1998 nr 137 poz 887
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi L. G. T. Sp. z o. o. w Ł. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych; oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z dnia 6 czerwca 2007 r. wniesionej przez L G T Sp. z o.o. jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nr [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r.

Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

Pismem z dnia [...] kwietnia 2002 r. L. G. T. Sp. z o.o. złożyła wniosek o umorzenie zaległych składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za [...] oraz [...] r. We wniosku spółka zaznaczyła, iż postanowieniem z dnia [...] marca 2002 r. Sąd oddalił jej wniosek w sprawie ogłoszenia upadłości spółki z uwagi na brak środków na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego. Podkreślono, iż zaległości powstały z uwagi na brak zleceń od pierwszych miesięcy [...] r. na specjalistyczne usługi [...]. Wnioskująca zaznaczyła, iż zawarte umowy na świadczenie takich usług nie były w pełni realizowane przez kontrahentów, co w konsekwencji doprowadziło do upadku spółki i zakończenia działalności gospodarczej z niekorzystnym bilansem.

Decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił wnioskującej spółce umorzenia zadłużenia z tytułu zaległości w opłacaniu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż zgodnie z art. 30 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.) - dalej powoływanej jako u.s.u.s.. należności finansowane przez ubezpieczonych nie mogą być objęte jakakolwiek ulgą. Zakład podkreślił, iż postanowieniem z dnia [...] marca 2002 r. Sąd oddalił wniosek spółki w sprawie ogłoszenia jej upadłości z uwagi na brak środków na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego. Organ zaznaczył, iż nie wyczerpano wszystkich możliwości dochodzenia należności, gdyż istnieje możliwość przeniesienia odpowiedzialności na Prezesa Spółki zgodnie z art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm. )

Pismem z dnia [...] września 2004 r. Spółka złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Decyzją nr [...] z dnia [...] września 2004 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych postanowił, na podstawie art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) - dalej powoływanej jako k.p.a. W uzasadnieniu Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wskazał, że zgodnie z art. 30 u.s.u.s. należności finansowane przez ubezpieczonych nie mogą być obejmowane jakąkolwiek ulgą. Ocenił, w oparciu o ustalenia postanowienia Sądu Rejonowego dla [...]I Wydział Gospodarczy z dnia [...] marca 2002 r., że nie zostały wyczerpane wszystkie możliwości dochodzenia należności. Wniesione odwołanie nie zawiera zaś nowych okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na zmianę decyzji.

Powyższa decyzja została zaskarżona przez spółkę do Sądu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2005 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 312/05 stwierdził nieważność decyzji Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nr [...] z dnia [...] września 2004 r. oraz stwierdził, iż decyzja ta nie podlega wykonaniu w całości.

W uzasadnieniu wyroku zaznaczono, iż organem właściwym do rozpoznania odwołań w sprawach umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne wydawanych w pierwszej instancji przez Prezesa ZUS jest Minister Pracy i Polityki Społecznej.

Skarga kasacyjna na powyższe orzeczenie została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 14 grudnia 2005 r.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2006 r., Minister Pracy i Polityki Społecznej uznał się za niewłaściwy do rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, powołując się na treść art. 180 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 r. Nr 68, poz. 1071 ze zm. oraz znowelizowany art. 83 ust. 4 u.s.u.s wniosek skarżącego z dnia [...] września 2004 r. o ponowne rozpoznanie sprawy przekazał Prezesowi ZUS.

Decyzją z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych po rozpoznaniu wniosku L G T sp. z o.o. o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy decyzję wymienioną na wstępie powtarzając w uzasadnieniu argumenty zawarte w tejże decyzji. Ponadto organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 24 ust. 4 u.s.u.s nie upłynął jeszcze okres uniemożliwiający dochodzenie należności, a Zakład nie wyczerpał wszystkich możliwości ich wyegzekwowania.

Decyzja ta została zaskarżona do Sądu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 listopada 2006 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 2274/06 uchylił decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nr [...] z dnia [...] maja 2006 r. oraz stwierdził, iż decyzja ta nie może być wykonana w całości.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, iż zaskarżona decyzja nie spełnia wymogów przewidzianych przepisami Kpa, w szczególności art. 107 § 3 Kpa. Sąd podkreślił, iż uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest lakoniczne, bez jakiejkolwiek oceny zebranego materiału dowodowego a powołanie się na art. 30 u.s.u.s bez jakiejkolwiek analizy, jaka część składek może podlegać po dyspozycję tegoż artykułu jest niedopuszczalne. Lakoniczne uzasadnienie decyzji uniemożliwiło zbadanie czy dokonana przez organy obu instancji ocena tego materiału była prawidłowa ze względu na kryteria wskazane w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz czy w niniejszej sprawie materiał dowodowy w ogóle został zebrany.

Sąd zaznaczył, iż w przypadku stwierdzenia istnienia należności, o których mowa w art. 30 u.s.u.s postępowanie w tym zakresie należy umorzyć jako bezprzedmiotowe, a rozpoznać wniosek jedynie w zakresie należności w stosunku, do których mogą być zastosowane ulgi określone w art. 28 u.s.u.s.

Ponadto Sąd zwrócił uwagę na konstrukcję zaskarżonych decyzji wydanych w trybie art. 127 § 3 k.p.a. z zastosowaniem art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. wskazując, iż w sentencji decyzji, jeżeli organ odwoławczy utrzymuje decyzję w mocy nie ma potrzeby zawierać ponownie rozstrzygnięcia organu I instancji "odmówić umorzenia składki

Decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Zakładu nr [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż z dniem [...] . został wyrejestrowany ostatni pracownik spółki, zaś od dnia [...] lutego 2001 r. został ustanowiony jednoosobowy zarząd spółki. Prezes Zakładu podkreślił, iż postanowieniem z dnia [...] marca 2002 r. Sąd oddalił wniosek spółki w sprawie ogłoszenia jej upadłości z uwagi na brak środków na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego.

Organ nie znalazł podstaw do pozytywnego rozpatrzenia wniosku dłużnika, ponieważ w jego ocenie nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 28 u.s.u.s. wskazując, iż należności z tytułu składek mogą być umorzone w przypadku całkowitej nieściągalności. Prezes Zakładu podkreślił, iż nie wykorzystano wszystkich możliwości wyegzekwowania należności. Organ zaznaczył, iż spółka nie posiada już majątku ruchomego i nieruchomego, jednak zgodnie z art. 116 ordynacji podatkowej za zobowiązania spółki odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna. Odpowiedzialność ta obejmuje zobowiązania, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członków zarządu. Prezes Zakładu zaznaczył, iż w dniu [...] września 2006 r. została wydana decyzja o przeniesieniu odpowiedzialności na W J jako prezesa zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością ,, L-G-T-- od której zostało złożone odwołanie. Organ podkreślił, iż istnieje realna możliwość skutecznego dochodzenia zobowiązań z chwilą uprawomocnienia się decyzji przenoszącej odpowiedzialność, gdyż egzekucja ta może być prowadzona ze świadczenia rentowego.

Na powyższą decyzję Prezesa Zakładu z dnia [...] kwietnia 2007 Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji bądź jej uchylenie.

Zaskarżonej decyzji zarzucono :

- Jej nieważność na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania cywilnego jako decyzji wydanej przez organ niewłaściwy.

- rażące naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 28 u.s.u.s. polegające na tym, iż decyzja o odmowie umorzenia składek na ubezpieczenia społeczne została wydana przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zamiast przez Zakład. Ponadto poprzez bezpodstawne uznanie, iż nie zachodzą przesłanki uzasadniające umorzenie należności.

- naruszenie art. 7, 77 i 177 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez pobieżne wyjaśnienie stanu faktycznego, niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego oraz lakoniczne uzasadnienie merytoryczne i prawne decyzji.

W uzasadnieniu skargi wskazano, iż zostały naruszone przepisy o właściwości, gdyż Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wydał decyzję w przedmiocie umorzenia należności składek na ubezpieczenia społeczne pomimo braku ustawowej kompetencji do jej wydania. Skarżąca spółka wskazała, iż decyzja I instancji jak i decyzja utrzymującą w mocy tą decyzję została wydana przez Prezesa Zakładu w związku z tym w jej ocenie obie decyzje są nieważne. Skarżąca zaznaczyła, iż w art. 72 ust. 1 u.su.s. zostały enumeratywnie wymienione kompetencje Prezesa Zakładu wskazując, iż w katalogu tym nie ma wymienionych kompetencji do umarzania należności.

Skarżąca spółka zarzuciła, iż organ pobieżnie zebrał i jednostronnie ocenił materiał dowodowy, zaś uzasadnienie decyzji jest lakoniczne i ogólnikowe. Uznała za nieuzasadnione stanowisko organu, iż zachodzą przesłanki pozwalające uznać, iż istnieje realna możliwość skutecznego dochodzenia zobowiązań z chwilą uprawomocnienia się decyzji przenoszącej odpowiedzialność za zobowiązania spółki z tytułu nieopłaconych składek na prezesa zarządu.

W ocenie skarżącej decyzja ta została wydana contra legem zwłaszcza, gdy nie ma jeszcze rozstrzygnięcia w przedmiocie bezskuteczności egzekucji wobec samej spółki. Zdaniem spółki taka okoliczność nie może być podstawą uznania, iż należności nie mogą być umorzone, ponieważ nie zaistniała jeszcze całkowita nieściągalność

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji. Ponadto odniósł się do zarzutów skarżącej wskazując, iż zgodnie z art. 127 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy odwołanie tylko do jednej instancji, a właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia , chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy. Prezes Zakładu zaznaczył, iż decyzja Zakładu nr [...] o odmowie umorzenia należności została wydana w imieniu Zakładu i w jej pouczeniu prawidłowo podano tryb odwoławczy. Ponadto organ odniósł się do zarzutu pobieżnego zebrania i ocenienia materiałów zgromadzonych w sprawie stwierdzając, iż zaskarżona decyzja została wydana na podstawie składanych przez spółkę dokumentów. Prezes Zakładu zaznaczył, iż po ponownym rozpatrzeniu wniosku w sprawie o umorzenie zobowiązań przedstawiciel spółki został zawiadomiony pisemnie o możliwości uczestnictwa w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Z możliwości tej przedstawiciel spółki nie skorzystał. Prezes Zakładu podkreślił, iż w dniu [...] września 2006 r. została wydana decyzja o przeniesieniu odpowiedzialności na W. J. jako prezesa zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością L-G-T. Ponadto organ wskazał, iż od w/w decyzji W J wniósł odwołanie do Sądu Okręgowego w [...] Sądu Pracy I Ubezpieczeń Społecznych. Sąd okręgowy w [...] , który wyrokiem z dnia 14 maja 2007 r. oddalił wniesione odwołanie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.

W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.

Mając na względzie powyższe, tj. dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, wydanej przez Prezesa ZUS w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, a więc badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności tak z przepisami ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071), jak i z normami prawa materialnego zawartymi w ustawie z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r., Nr 11, poz. 74 ze zm.) , oraz w oparciu o akta sprawy zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością jego wyeliminowania z obrotu prawnego.

W pierwszej kolejności rozważenia w sprawie wymaga, podniesiona w skardze, kwestia właściwości organów orzekających w sprawie. Zdaniem skarżącego: "odwołanie rozpoznał ten sam organ, który wydał pierwotnie decyzję w dniu [...] sierpnia 2004 r., a więc za każdym razem Prezes Zakład Ubezpieczeń Społecznych, podczas gdy, zgodnie z kodeksem postępowania administracyjnego odwołanie rozpoznaje organ nadrzędny nad tym, który wydał decyzję w I instancji". W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że właściwym do rozpoznania wniosku o umorzenie należności jak i odwołania od decyzji organu I instancji był Zakład Ubezpieczeń Społecznych, a nie Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych

Sąd analizując ten zarzut, sprowadzający się do uznania skarżonej decyzji za wydaną przez niewłaściwy organ, stwierdza, że jest on bezzasadny.

Przede wszystkim Sąd wyjaśnia, iż zgodnie z przepisami ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, organem administracyjnym wydającym decyzję w zakresie indywidualnych spraw dotyczących m.in. ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek, jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych (art. 83 ust. 1 pkt 3 u.s.u.s.). Dodatkowo warto wskazać, że z treści przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, regulujących ustrój, zadania i kompetencje ZUS (art. 66-79a) wynika, że jest to jednostka organizacyjna (osoba prawna), która jako całość jest organem administracji publicznej (art. 66 ust. 4). W roli samodzielnych organów administracyjnych nie występują więc jej wewnętrzne organy, ani terenowe jednostki organizacyjne, mające kompetencje do działania w jej imieniu. ZUS wykonuje swoje podstawowe zadania z zakresu ubezpieczeń społecznych za pośrednictwem terenowych jednostek organizacyjnych.

Następnie, zaznaczyć trzeba, iż stosownie do treści art. 83 ust. 4 u.s.u.s., od decyzji Zakładu w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego.

W tym miejscu Sąd podkreśla, iż w sprawach umarzania należności z tytułu składek decyzje wydaje Zakład, zaś Prezes Zakładu w sytuacji złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jest jedynie adresatem tego wniosku. W wyroku z 15 listopada 2006 r. (sygn. akt II GSK 224/06) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż przepis art. 83 ust. 4 u.s.u.s. zawiera jedynie wskazanie podmiotu, do którego należy zaadresować wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, a nie organu właściwego do wydania rozstrzygnięcia w sprawie tego wniosku. Inną natomiast sprawą jest, kto w imieniu Zakładu wydaje tę ponowną decyzję. Z przytoczonego powyżej przepisu wynika, iż może to być Prezes ZUS.

Konkludując, decyzje w przedmiocie umarzania należności z tytułu składek w obu instancjach wydaje Zakład Ubezpieczeń Społecznych, który na podstawie stosownego upoważnienia jest reprezentowany albo przez Prezesa ZUS albo przez innego pracownika Zakładu.

W niniejszej sprawie, decyzja w I instancji, pomimo błędnego nagłówka, została wydana przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Wskazuje na to wyraźnie treść sentencji tej decyzji, w tym powołany w niej przepis art. 83 ust. 1 pkt 3 u.s.u.s., oraz

treść pouczenia , w którym prawidłowo podano tryb odwoławczy. Natomiast zaskarżoną decyzję w imieniu ZUS wydał Prezes ZUS, na podstawie -jak wskazał- art. 83 ust. 4 u.s.u.s., przy czym decyzję podpisał działający z upoważnienia - Dyrektor Oddziału ZUS w [...]. Na powyższe bezsprzecznie wskazuje nagłówek tego orzeczenia, sentencja oraz podpis pracownika pod jej treścią. Przy czym Sąd zauważa, iż obie decyzje wydane w sprawie pochodzą od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a to -jak powyżej wyjaśniono- jest zgodne z prawem.

Z wymienionych powodów Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności skarżonego aktu administracyjnego w oparciu o art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.

Przechodząc do dalszej oceny skarżonej decyzji zauważyć trzeba, iż zakres kontrolowanego postępowania wynikał z pisma skarżącej z dnia [...] kwietnia 2002 r., w którym wniosła o umorzenie zaległych składek. Wobec treści wniosku skarżącej, wszczynającego kontrolowane przez Sąd postępowanie administracyjne, zastosowanie w sprawie miał - w szczególności- przepis art. 28 u.s.u.s., w którym ustawodawca przewidział instytucję umarzania należności z tytułu składek.

Zgodnie z treścią wymienionego art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s., należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.), mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wyliczonych w ust. 3 tego przepisu. Wyliczenie zawarte w powołanym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia powstałego wobec ZUS zadłużenia. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia. Norma zawarta w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. wyraźnie wskazuje bowiem na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności, stanowiąc, że w takim wypadku "mogą być one umorzone." Takie stanowisko znajduje swoje potwierdzenie w uchwale Sądu Najwyższego z 6 maja 2004 r. (sygn. akt II UZP 6/04, OSNP 2004/16/285), w której Sąd ten wskazał, że " (...) Przepis art. 28 ust. 2 ustawy o sus (...) jest oparty na konstrukcji tzw. "uznania administracyjnego", co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3 tejże ustawy, może ale nie musi umorzyć zaległości. Norma zawarta w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności, stanowiąc, że w takim wypadku mogą być one umorzone." Natomiast przy braku całkowitej nieściągalności, ustalanej według kryteriów wskazanych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., organ podejmujący decyzję na podstawie art. 28 ust. 2 tej ustawy pozbawiony jest w ogóle prawnej możliwości umorzenia należności z tytułu składek.

Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Organ orzekający w sprawie prawidłowo bowiem wskazał, że wobec wnioskodawcy nie została spełnione przesłanki określone w art. 28 ust. 3 ustawy systemowej z uwagi na fakt, iż nie wykorzystano wszystkich możliwości wyegzekwowania należności. a ponadto istnieje możliwość przeniesienia odpowiedzialności za zobowiązania spółki na członków zarządu zgodnie z art. 116 ordynacji podatkowej. Prezes Zakładu zaznaczył, iż w dniu [...] września 2006 r. została wydana decyzja o przeniesieniu odpowiedzialności na W. J. jako prezesa zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością ,, L-G -T-- od której zostało złożone odwołanie. Jednocześnie podkreślił, iż istnieje realna możliwość skutecznego dochodzenia zobowiązań z chwilą uprawomocnienia się decyzji przenoszącej odpowiedzialność, gdyż egzekucja ta może być prowadzona ze świadczenia rentowego.

W ocenie Sądu, z uwagi na powyższe okoliczności, prawidłowo ustalono, iż w stosunku do skarżącej nie wystąpiła przesłanka całkowitej nieściągalności, a w konsekwencji, że brak było prawnej możliwości -jak wyżej wyjaśniono- umorzenia zadłużenia w oparciu o to kryterium. Ponadto trudno zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej, iż nie istnieje realna możliwość skutecznego dochodzenia zobowiązań z chwilą uprawomocnienia się decyzji przenoszącej odpowiedzialność za zobowiązania spółki z tytułu nieopłaconych składek na prezesa zarządu w sytuacji, gdy nie zostało wszczęte wobec niego postępowanie egzekucyjne.

Wobec powyższego należy uznać za niezasadny zarzut naruszenia art. 7 i 77 kpa. W ocenie Sądu, ustalenia i wnioski, jakie przy wydawaniu decyzji poczyniono mieszczą się w ramach prawem przewidzianych, tak z punktu widzenia prawa procesowego, szczególnie zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), jak i prawa materialnego. Brak istnienia przesłanek zawartych w art. 28 ust 3 u.s.u.s. uniemożliwiał umorzenie ww. należności. Nie doszło zatem do naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego, wyrażonych w art. 7 i 77 k.p.a., zaś uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a.

Wskazać w tym miejscu też należy, iż sądowa kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego jest ograniczona w tym znaczeniu, iż sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Jest to bowiem wyłączna kompetencja organu administracji. Innymi słowy, o tym, czy składki powinny być umorzone czy też nie, rozstrzyga nie sąd, lecz ZUS, który może -ale nie musi- je umorzyć. Kontrola ta obejmuje zatem przede wszystkim zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem. Sąd nie ocenia natomiast wydanej decyzji z punktu widzenia jej celowości czy słuszności.

Nadto, należy wskazać, iż ustawowym obowiązkiem ZUS jest wykorzystanie wszelkich dostępnych środków przymusowego dochodzenia należności. Zobowiązania z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne są uprzywilejowane i podlegają -co do zasady- zaspokojeniu przed innymi należnościami (art. 24 ust. 3 u.s.u.s.). Umorzenie należności z tytułu składek stanowi zaś wyraz definitywnej rezygnacji uprawnionego organu z możliwości ich wyegzekwowania. Biorąc pod uwagę publicznoprawny charakter należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz uwzględniając cele, na które są one przeznaczane, organy odpowiedzialne za ich pobór zobligowane są do szczególnej staranności i ostrożności w dysponowaniu nimi. Dotyczy to również, podejmowanych w warunkach uznania administracyjnego, decyzji w przedmiocie umorzenia tych należności, a podejmując rozstrzygnięcie w tym zakresie organ jest zobowiązany do konfrontowania interesu dłużnika z interesem ogólnospołecznym. Uzasadnia to również wyjątkowy charakter instytucji umorzenia należności z tytułu składek. Jeżeli zatem, tak jak w rozpatrywanej sprawie, istnieje możliwość wyegzekwowania zaległych składek, to podjęte w ramach uznania administracyjnego - negatywne dla skarżącego rozstrzygnięcie - nie może być uważane za dowolne.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.