Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1872/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 49b ust. 2, art. 30 ust. 1, 39 ust. 1 pkt 19a
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie: sędzia NSA Zdzisław Kostka sędzia del. WSA Tomasz Stawecki (spr.) po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] i [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 5 marca 2020 r., sygn. akt II SA/Sz 970/18 w sprawie ze skarg [...] i [...] oraz [...] i [...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia określonych dokumentów w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 5 marca 2020 r., sygn. akt II SA/Sz 970/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargi [...] i [...] oraz [...] i [...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2018 r,. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia określonych dokumentów w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2018 r., wydanym na podstawie art. 49b ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 1186), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], zobowiązał [...] oraz [...], do przedłożenia w terminie do 30 lipca 2018 r. określonych dokumentów, mających na celu doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia odcinka sieci kanalizacji sanitarnej. Przedmiotowy odcinek sieci kanalizacyjnej ma około 67,5 m długości i przebiega na odcinku od studzienki kanalizacyjnej położonej przy działce oznaczonej nr ew. 26/12 do studzienki kanalizacyjnej położonej na terenie działki nr 159/18, od której z kolei wykonano przyłącza do działki oznaczonej nr ew. 159/60 i 159/69 w obrębie [...], gm. [...]. Wymagane dokumenty obejmowały:

1) szkice i rysunki przedstawiające wybudowany odcinek kanalizacji sanitarnej ze zwięzłym opisem – w dwóch egzemplarzach wraz z wymaganymi opiniami i uzgodnieniami;

2) zaświadczenie Wójta Gminy [...] o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego dla miejscowości [...] lub ostateczną decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego.

3) oświadczenie inwestorów o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

4) projekt zagospodarowania terenu.

Zażalenie na postanowienie wnieśli [...] i [...] oraz [...] i [...]. Strony uznały, że postanowienie organu powiatowego zostało wydane między innymi z naruszeniem art. 2 pkt 5 i pkt 7 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 328; dalej: "ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę"). Błędna wykładnia powołanych przepisów doprowadziła organ do uznania, że wybudowane przez zobowiązanych przyłącze stanowi część sieci kanalizacyjnej i nie jest objęte przepisami regulującymi zasady budowy przyłączy. W związku z podniesionymi zarzutami strony wniosły o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], po rozpatrzeniu zażaleń, postanowieniem z dnia 20 lipca 2018 r., uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej terminu wykonania nałożonego obowiązku i wyznaczył nowy termin na dzień 31 października 2018 r. W pozostałej części postanowienie organu powiatowego zostało utrzymane w mocy.

Organ II instancji wyjaśnił, że wykonanie robót budowlanych, polegających na budowie ww. odcinka kanalizacji sanitarnej, nie zostało poprzedzone uzyskaniem przez inwestorów decyzji o pozwoleniu na budowę, ani dokonaniem zgłoszenia do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej.

Zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] instalacja kanalizacji sanitarnej w rozpatrywanej sprawie wymaga rozdzielenia na dwa odcinki: (1) pierwszy obejmujący instalację przebiegającą od istniejącej studzienki na działce nr ewid. 26/20 do nowej studzienki na działce nr ewid. 159/18 i dalej do drugiej nowej studzienki, znajdującej się również na działce nr 159/18, oraz (2) drugi, na który składają się dwa przyłącza przebiegające od najbliższej studzienki na działce nr ewid. 159/18: jedno do działki nr ewid. 159/60 oraz drugie do działki nr ewid. 159/69. Pierwszy odcinek stanowi część sieci kanalizacyjnej i został wybudowany bez odpowiedniego zgłoszenia organowi architektoniczno-budowlanemu. Odcinek ten wymaga więc przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego. Natomiast drugi odcinek został wybudowany w trybie art. 29a ustawy Prawo budowlane, jest więc zgodny zarówno z przepisami ww. ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę, jak i przepisami prawa budowlanego.

Organ odwoławczy podkreślił, że dla oceny czy dany odcinek instalacji stanowi sieć, czy przyłącze, nie ma znaczenia fakt przeprowadzenia jednej inwestycji wspólnie przez kilku inwestorów, ani liczba obsługiwanych przez tę instalację działek budowlanych. Zdaniem organu podnoszona w zażaleniach okoliczność, że składający zażalenie są współwłaścicielami działek, przez które przebiega inwestycja, została wzięta pod uwagę przez organy nadzoru budowlanego, podobnie jak również to, że działki te stanowią współwłasność wielu osób, a nie tylko i wyłącznie skarżących. Z tego względu, w przedkładanym oświadczeniu o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zobowiązani będą musieli uwzględnić stosunek współwłasności nieruchomości, co oznacza konieczność posiadania zgody innych współwłaścicieli działek drogowych nr ewid. 159/18 oraz nr ewid. 26/20 z obrębu [...], ewentualnie rozstrzygnięcia wydanego przez sąd powszechny, orzekający w trybie art. 199 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1025 ze zm.). Wbrew twierdzeniom skarżących, wykonanie powykonawczej dokumentacji geodezyjnej w żaden sposób nie przesądza o zakwalifikowaniu poszczególnych odcinków zinwentaryzowanego rurociągu wraz ze studzienkami, jako sieci bądź przyłącza, a także nie ma wpływu na przyjęty tryb postępowania w niniejszej sprawie. Również wydanie warunków technicznych wykonania przyłącza przez [...] Sp. z o.o. w [...], w których określono, że "włączenie do sieci kanalizacji sanitarnej należy zaprojektować i wykonać rurą PVC lub

PE-Dzl60 do studzienki S(8,50/7,23) zgodnie z załącznikiem mapowym", ani dokonanie odbioru technicznego instalacji kanalizacyjnej przez ww. spółkę nie są rozstrzygające w rozpatrywanej sprawie. Organ zauważył przy tym, że w aktach sprawy brak ww. załącznika graficznego, co nie pozwala na zidentyfikowanie studzienki "S".

Powyższe dokumenty zostały uznane przez PINB w [...] za wystarczające do stwierdzenia, że dwa przyłącza (przebiegające od najbliższej studzienki na działce nr ewid. 159/18: jedno do działki nr ewid. 159/60 oraz drugie do działki nr ewid. 159/69), zostały wykonane w trybie art. 29a Prawo budowlane. Postępowanie organów nadzoru budowlanego dotyczy zatem tylko odcinka od istniejącej studzienki kanalizacyjnej położonej na działce nr ewid. 26/20 (obok działki nr ewid. 26/12), przez pierwszą studzienkę położoną na działce nr ewid. 159/18 (pomiędzy działkami nr ewid. 159/56 a nr ewid. 159/76), do drugiej studzienki kanalizacyjnej, położonej na działce nr ewid. 159/18 (pomiędzy działkami nr ewid. 159/60 a nr ewid. 159/69). Wskazany odcinek został zakwalifikowany jako sieć kanalizacyjna i w związku z tym nie mógł być budowany w trybie art. 29a Prawo budowlane. Ani geodeta, ani przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne nie są organami administracji architektoniczno-budowlanej, w rozumieniu ustawy Prawo budowlane, właściwymi do przyjęcia zgłoszenia budowy sieci. W rozpatrywanej sprawie pozostaje bezsporne, że inwestorzy, przed rozpoczęciem robót budowlanych nie dokonali zgłoszenia do właściwego podmiotu, tj. Starosty Powiatu [...], budowy sieci, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 19a ustawy Prawo budowlane, co pociąga za sobą konsekwencje w postaci wszczęcia i przeprowadzenia niniejszego postępowania administracyjnego w trybie art. 49b tej ustawy.

W osobnych skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie [...] i [...] oraz [...] i [...] nie zgodzili się z zaskarżonym postanowieniem. [...] i [...] zaskarżonemu postanowieniu zarzucili naruszenie art. 2 pkt 5, art. 2 pkt 7 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę, art. 49b ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 z późn. zm., dalej "P.b."), a także art. 7 i art. 77 § 1, art. 80 i art. 81, art. 107 § 3 w zw. z art. 126 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej: "k.p.a.").

Skarżący domagali się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz uchylenia poprzedzającego go postanowienia PINB w [...] i umorzenia postępowania.

Sprawy ze skarg [...] i [...] oraz [...] i [...] zostały połączone do łącznego rozpoznania i wyrokowania.

Sąd I instancji oddalając skargi wyrokiem z dnia 5 marca 2020 r. wskazał, że osią sporu pozostaje, czy roboty budowlane, polegające na ułożeniu przewodów kanalizacji sanitarnej, od istniejącej studzienki na działce nr 26/20 z obrębu [...], do nowej studzienki na działce nr ewid. 159/18 i dalej do kolejnej studzienki, znajdującej się również na działce nr ewid. 159/18, do miejsca rozgałęzienia instalacji do dwóch studzienek znajdujących się na działkach nr ewid. 159/69 i 159/60, o długości całkowitej 67,5 m, stanowiły wykonanie sieci kanalizacji sanitarnej, a więc robót wymagających zgłoszenia na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 1a P.b., czy też roboty te stanowiły wykonanie przyłącza na podstawie art. 29a tej ustawy. Przesądzające znaczenie ma okoliczność, że za pomocą sieci przedsiębiorstwo wodociągowo–kanalizacyjne będzie świadczyło na rzecz skarżących usługi w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków.

W ocenie sądu organy obu instancji dokonały trafnej oceny materiału dowodowego w niniejszej sprawie uznając, że sporny odcinek instalacji stanowi sieć wybudowaną bez wymaganego zgłoszenia, zatem zastosowanie przewidzianej wyżej procedury legalizacyjnej było zasadne i zgodne z przepisami prawa.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wnieśli [...] i [...], zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu:

1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy polegające na:

a) naruszeniu przepisów postępowania tj. art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") polegające na nieprzedstawienie w uzasadnieniu wyroku wszystkich elementów, to jest podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia w zakresie oddalenia skargi i braku wyjaśnienia, dlaczego kwestionowany odcinek instalacji należy uznać za element sieci a nie jako przyłącze kanalizacji sanitarnej,

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie przez Sąd I instancji skargi skarżących w wyniku błędnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez przyjęcie, że wykonane prace dotyczące spornego odcinka instalacji stanowią sieć wybudowaną bez wymaganego zgłoszenia, a tym samym zastosowanie przewidzianej procedury legalizacji było zasadne i zgodne z przepisami,

c) art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez niewłaściwą kontrolę legalności działalności administracji publicznej i niezastosowanie środka przewidzianego w ustawie, wyrażające się oddaleniem skargi w sytuacji, gdy organ administracji dopuścił się obrazy art. 49 b P.b. poprzez błędne uznanie, że zachodzą przesłanki do wszczęcia i zastosowania procedury legalizacji dotyczące wykonanej instalacji,

d) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 174 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a., przez błędną ich wykładnię polegającą na nieprawidłowym ustaleniu stanu faktycznego z pominięciem mającej istotny wpływ na wynik sprawy okoliczności, że wykonana przez skarżących instalacja spornego odcinka była siecią, a tym samym wymagała zgłoszenia właściwemu organowi, podczas gdy z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego wynikało, że nie jest to sieć kanalizacji sanitarnej i skarżący dopełnili wymagane procedury,

e) przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. przez nieodniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutów podniesionych w skardze, a zwłaszcza do zarzutów dotyczących naruszenia procedury tj. art. 107 § 3 w zw. z art 125, art. 7 i 77 oraz art. 80 i 81 k.p.a.,

2. naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy:

a) art. 2 pkt 5 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę przez niewłaściwe jego niezastosowanie, a polegające na przyjęciu, że w przedmiotowej sprawie nie zostało wybudowane przyłącze kanalizacyjne;

b) art. 2 pkt ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę przez błędną jego wykładnię, a polegające na przyjęciu, że w przedmiotowej sprawie wybudowane przez stronę przyłącze kanalizacji sanitarnej na odcinku od studzienki na działce 26/20 do studzienki na działce nr 159/18 ma charakter sieci kanalizacyjnej,

c) art. 49 b ust. 2 P.b. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w przedmiotowej sprawie.

Wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, rozpoznanie sprawy na rozprawie, a także o zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez jej podstawy (wskazane naruszenia przepisów prawa). Rozpoznając zatem w tak określonych granicach sprawę Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie jest zasadna.

Analiza powołanych przepisów wskazuje, że są one przedmiotem rozbieżnych interpretacji. Ma to miejsce zarówno w relacjach między właścicielami nieruchomości, którzy podejmują czynności mające na celu podłączenie obiektów budowlanych na należącej do nich nieruchomości do ogólnej sieci kanalizacyjnej a organami administracji publicznej, w tym organami nadzoru budowlanego, jak również w orzecznictwie sądów administracyjnych i Sądu Najwyższego.

Mimo zgłaszanych rozbieżności lub wątpliwości interpretacyjnych, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpatrywanej sprawie należało przyjąć stanowisko, które wynika zarówno z językowego brzmienia przepisów mających zastosowania w sprawie, jak i ich wykładni funkcjonalnej.

Od strony technicznej, w zakresie instalacji kanalizacyjnej mamy do czynienia z połączeniem rurowym między obiektami budowlanymi, w szczególności budynkami mieszkalnymi położonymi na działkach inwestorów, najczęściej prywatnych właścicieli, a siecią kanalizacyjną przebiegającą przez działki komunalne lub działki Skarbu Państwa. Między tymi dwoma skrajnymi punktami mogą występować studnie (studzienki połączeniowe, rewizyjne) umożliwiające techniczne przesyłanie ścieków od indywidualnych nieruchomości do sieci głównej. Przepisy ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (dalej: "ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę") wyrażają przy tym zasadę, że koszty wykonywania i użytkowania sieci kanalizacyjnej powinny spoczywać na podmiotach publicznoprawnych, przede wszystkim na gminie lub spółkach komunalnych, nawet jeśli fragmenty tej sieci położone są na nieruchomościach należących do prywatnych właścicieli. Natomiast koszty wykonania instalacji łączącej sieć kanalizacyjną z budynkiem inwestora powinny obciążać inwestora.

W takim kontekście funkcjonalnym należy uznać za niezasadne takie rozumienie "przyłącza", które rozciągałoby się od budynku inwestora aż do przewodów kanalizacyjnych (rury kanalizacyjnej) wybudowanej i obsługiwanej przez gminę. Powoływany w sprawie art. 2 pkt 5 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę stanowi, że przez przyłącze kanalizacyjne należy rozumieć odcinek przewodu łączącego wewnętrzną instalację kanalizacyjną w nieruchomości odbiorcy usług z siecią kanalizacyjną, przy czym przepis dopowiada, że połączenie z siecią ma miejsce za pierwszą studzienką, licząc od strony budynku, a w przypadku jej braku przyłącze prowadzi do granicy nieruchomości gruntowej należącej do właściciela podłączanego budynku. Ustalenie granicy między przyłączem a siecią "za pierwszą studzienką licząc od strony budynku" przesądza zdaniem Sądu kasacyjnego o prawnym rozdzieleniu instalacji kanalizacyjnej na przyłącze i sieć. Należy przy tym zwrócić uwagę na to, że w ustawie o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę przyjęto dwa równoległe rozwiązania. Pierwsze, niemające zastosowania w rozpatrywanej sprawie, które polega na tym, że między budynkiem inwestora jako odbiorcy usług komunalnych a przewodem sieci kanalizacyjnej nie ma żadnych studzienek kanalizacyjnych. W takim przypadku należy przyjąć, że przyłącze prowadzi od wewnętrznej instalacji w budynku inwestora aż do granicy należącej do niego nieruchomości. Dlatego też uzasadnionym (celowym) rozwiązaniem jest obciążenie inwestora kosztami połączenia z siecią kanalizacyjną od jego budynku do granicy jego działki. Natomiast odcinek od granicy działki do głównego przewodu sieci, jest uważany za część sieci i jest wykonywany na koszt podmiotu publicznego (przedsiębiorstwa kanalizacyjnego). Z kolei drugie rozwiązanie zakłada, że pierwsza studzienka znajduje się już na działce należącej do inwestora i wówczas przyłączem w ścisłym i prawidłowym znaczeniu będzie połączenie wewnętrznej instalacji prowadzącej od budynku inwestora do wskazanej pierwszej studzienki, która pełni rolę pośredniczącą i zapewnia dostęp do ogólnej sieci kanalizacyjnej.

W opinii Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawione rozróżnienie i rozdzielenie przyłącza i sieci znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów wypowiadających się w tej sprawie, w szczególności w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 22 czerwca 2017 r., sygn. akt III SZP 2/16, OSNP 2018/1/10, wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 czerwca 2021 r. sygn. akt II SA/Wr 619/20, LEX nr 3218103, a także wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 stycznia 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 1822/19, LEX nr 3014968. Mimo różnych sposobów wyrażenia prawnej normy kluczowej w rozpatrywanej sprawie zasadniczo przedstawiają jednolite stanowisko: "Jeżeli na nieruchomości znajduje się studzienka kanalizacyjna, to przyłączem jest odcinek przewodu pomiędzy wewnętrzną instalacją a tą studzienką, natomiast dalsza część przewodu do rury głównej stanowi już element sieci. Jeżeli na nieruchomości brak jest studzienki, to przyłączem jest odcinek przewodu pomiędzy wewnętrzną instalacją a granicą nieruchomości, dalsza część tego przewodu prowadząca do sieci stanowi element tejże sieci".

W rozpatrywanej sprawie, z uwagi na faktycznie zaplanowane i wykonane rozwiązania techniczne została przyjęta druga interpretacja pojęć "przyłącza" i "sieci". Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał bowiem, że przyłącze obejmuje dwa odcinki: pierwszy, między budynkami należącymi do [...] i [...] oraz [...] i [...] na działkach odpowiednio nr ewid. 159/60 oraz nr ewid. 159/69, a studzienką położoną na działce nr ewid. 159/18, należącej również, choć na zasadzie współwłasności, do skarżących i właścicieli działek sąsiednich. Natomiast już połączenie między studzienką zlokalizowaną na działce nr ewid. 159/18 a całością sieci należało uznać za tę część instalacji, za którą odpowiedzialna jest Gmina [...], której obowiązki wykonuje spółka [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...]. W analizowanym przypadku sieć kanalizacyjna łączy więc studzienkę zlokalizowaną na działce nr ewid. 26/20 bezpośrednio przy granicy działką nr ewid. 26/12, a wspomnianą wyżej studzienką położoną na działce nr ewid. 159/18. Z tego względu sieć kanalizacyjna znajduje się na działce komunalnej, ale równocześnie na działce prywatnej, tj. działce nr ewid. 159/18 (na odcinku do studzienki rewizyjnej). Natomiast, odcinek od wymienionej studzienki rewizyjnej aż do budynków skarżących ma charakter przyłącza zarówno w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę, jak i art. 29a P.b. Należy przy tym jeszcze raz podkreślić, że takie rozgraniczenie przyłącza oraz odcinka sieci łączącego studzienkę rewizyjną na działce nr ewid. 159/18 z głównym przewodem sieci kanalizacyjnej ma na celu zgodne z przepisami rozłożenie kosztów inwestycji między gminę i prywatnych inwestorów. Powołane wcześniej przepisy prawa należy zatem interpretować funkcjonalnie, to znaczy za podstawę rozgraniczenia sieci i przyłącza należy uznać skutki finansowe rozdzielenia całego systemu rur kanalizacyjnych.

Odnosząc wymienione ustalenia do treści obowiązujących przepisów prawa organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji przyjął, że ze względu na art. 29a P.b nie ma potrzeby kontrolowania legalności i prawidłowości budowy przyłącza, tj. odcinka systemu kanalizacji między budynkami skarżących i studzienką położoną na działkach skarżących nr ewid. 159/60 oraz 159/69 a studzienką położoną na również prywatnej działce nr ewid. 159/18. W miejscu tej ostatniej studzienki przyłącze łączy się z ogólną sieci kanalizacyjną. Uznanie, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie ma kompetencji do kontrolowania wykonania tak rozumianego odcinka przyłącza wynika z art. 29a ust. 1 w zw. z art. 29a ust. 2 i 3 P.b. oraz w związku z art. 3 pkt 9 P.b. We wskazanych przepisach przewiduje się wyraźnie wyjątek od ogólnej zasady, że realizacja obiektów budowlanych i urządzeń budowlanych wymaga uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia zamiaru wykonywania prac organowi architektoniczno-budowlanemu. Wyjątek polega na tym, że zgodnie z art. 29a ust. 1 P.b. budowa przyłączy wymaga wyłącznie sporządzenia planu sytuacyjnego na kopii określonej mapy geodezyjnej. Oznacza to, że inwestor nie ma obowiązku sporządzania i przedkładania organom budowlanym innych dokumentów. Dlatego też Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie był upoważniony do kontroli dokumentacji w tym zakresie.

Natomiast opisany wyżej odcinek między studzienką zlokalizowaną na działce nr ewid. 159/18 a studzienką łączącą indywidualne połączenia z ogólną siecią kanalizacyjną w miejscowości [...], gmina [...], nie mógł być już uznany za przyłącze, lecz za część sieci. Wykonanie tego odcinka systemu kanalizacji wymagało już dokonania zgłoszenia do organu administracji budowlanej, choćby z tego powodu, że spółka komunalna [...] sp. z o.o. nie dysponowała tytułem prawnym umożliwiającym jej wykorzystanie działki nr ewid. 159/18 dla celów budowlanych. Ze względu na brak wymaganego zgłoszenia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] zobowiązał skarżących kasacyjnie do zgromadzenia i przedłożenia organowi nadzoru wymienionych wcześniej dokumentów. Dokumenty takie były bowiem niezbędne dla przeprowadzenia tzw. legalizacji wykonanego urządzenia budowlanego. Stanowisko Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zostało uznane za prawidłowe przez organ drugiej instancji, czyli [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (z wyjątkiem terminu złożenia dokumentów), a także w wyniku złożenia skargi – przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko wyrażone w kontrolowanym wyroku Sądu I instancji i z tego powodu uznał zarzuty skargi za nieposiadające uzasadnionych podstaw. W szczególności Sąd kasacyjny uznał za nietrafną wykładnię kluczowych wyrażeń zawartych w powołanych przepisach, dokonaną przez skarżących.

Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Należy też wskazać, że zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II Izby Ogólnej Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2021 r., skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 2095). Przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy – wobec intensyfikacji rozwoju epidemii - mogłoby bowiem wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących, a nie można jej było przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.