Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1593/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-03-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Niżnik-Dobosz Sędziowie: WSA Jacek Bursa WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) Protokolant: specjalista Anna Balicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2016 r. sprawy ze skargi "T" S.A w K. na decyzję Wojewody [...] z dnia 1 października 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności skargę oddala.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 28 lipca 2015 r. znak: [....] Prezydent Miasta K. wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej orzekł o odmowie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej Skarbu Państwa oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [....] , położonej w obrębie [....] , jednostka ewidencyjna [....] , objętej księgą wieczystą [....] .

W uzasadnieniu ww. decyzji organ I instancji wskazał, że w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 10 marca 2015 r., sygn. akt K 29/13 którym orzeczono między innymi o niezgodności z Konstytucją RP art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości - w zakresie, w jakim przyznaje uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym i prawnym, które nie miały tego uprawnienia w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r. Nr 187, poz. 1110) - wnioskodawcy, jako osobie prawnej, wykorzystującej przedmiotową nieruchomość na cele prowadzenia działalności gospodarczej, nie przysługuje obecnie uprawnienie do żądania przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo jej własności.

Odwołanie od ww. decyzji Prezydenta Miasta K. wniosła [....] S.A. z siedzibą w K. , reprezentowana przez Prezesa Zarządu J.K. , podnosząc że ww. orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego zostało wydane po dacie wszczęcia niniejszego postępowania w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności ww. nieruchomości, a zatem nie może ono mieć wpływu na jego wynik, zgodnie z jedną z naczelnych zasad prawa polskiego, a to zasadą lex retro non agit. Dodatkowo w odwołaniu podniesiono, że strona odwołująca się powzięła uzasadnione jej zdaniem wątpliwości, czy w przypadku nieuwzględnienia jej odwołania, nie będzie uprawniona do dochodzenia odszkodowania od Skarbu Państwa za poniesioną szkodę i utracone zyski w wyniku odmowy wyrażenia zgody przez organy państwowe na wnioskowane przez nią przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności ww. nieruchomości. W ocenie strony odwołującej się okoliczności, które miały i mają miejsce w przedmiotowej sprawie, pozwalają na uzasadnioną w ocenie strony konstatację, iż to nie art. 1 ust. 1 i 3 ww. ustawy jest niezgodny z Konstytucją, a działania organów państwa.

Decyzją z dnia 1 października 2015 r. znak: [....] Wojewoda [....] , na podstawie art. 3 ust. 1a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2012 r., poz. 83) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania "[....] " S.A. z siedzibą w K. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta K. , wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, z dnia 28 lipca 2015 r. znak: [....] .

Rozpoznając złożone odwołanie oraz całość materiału dowodowego zebranego w sprawie Wojewoda [....] stwierdził, że przedmiotem niniejszego postępowania odwoławczego jest sprawa przekształcenia na rzecz "[....] " S.A. z siedzibą w K. , w trybie przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej Skarbu Państwa, oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [....] , położonej w obrębie [....] , jednostka ewidencyjna [....] , objętej księgą wieczystą [....] [....], w którym to zakresie orzeczono w I instancji decyzją Prezydenta Miasta K. z 28 lipca 2015 r. znak: [....] .

Wskazano, że wyrokiem z dnia 10 marca 2015 r. sygn. akt K 29/13 Trybunał Konstytucyjny orzekł między innymi, że art. 1 ust. 1 i 3 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości - w zakresie, w jakim przyznaje uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym i prawnym, które nie miały tego uprawnienia w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Jak wskazano w konkluzji uzasadnienia ww. orzeczenia "skutkiem stwierdzenia przez Trybunał zakresowej niezgodności art. 1 ust. 1 i 3 ustawy o przekształceniu z 2005 r. z art. 2 Konstytucji (...) jest brak podstawy prawnej dla przekształcenia, w trybie administracyjnym, prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Skutek ten jest ograniczony tylko do tych sytuacji, w których - do dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej z 2011 r., czyli na podstawie wcześniej obowiązujących przepisów - użytkownikowi wieczystemu nie przysługiwało uprawnienie do żądania przekształcenia. Wyłączenie ustawowej podstawy uwłaszczenia obejmuje przede wszystkim osoby prawne, z wyjątkiem: 1) spółdzielni mieszkaniowych będących właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży położonych na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste i 2) tych osób prawnych, którym - jako właścicielom lokali - służył związany z prawem własności udział w użytkowaniu wieczystym gruntu. Tylko te dwie kategorie osób prawnych znalazły się bowiem w kręgu beneficjentów uwłaszczenia w ustawie o przekształceniu z 2005 r., w jej pierwotnym kształcie (art. 1 ust. 2 pkt 1 i 2). Pozostałe osoby prawne uzyskały ten przywilej bez żadnego konstytucyjnego uzasadnienia, na mocy przepisu uznanego przez Trybunał za niezgodny z Konstytucja. Ponadto, na skutek niniejszego wyroku Trybunału, ustawowa podstawa do administracyjnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności została wyłączona w odniesieniu do wąskiego kręgu osób fizycznych, którym ustawodawca w przepisach poprzedzających wejście w życie ustawy nowelizującej z 2011 r. nie przyznał możliwości żądania przekształcenia. A contrario, zachowuje podstawę prawną uwłaszczenie osób fizycznych na podstawie wcześniejszych ustaw z 1997, 2001 i 2003 r., a także uwłaszczenie przewidziane w ustawie o przekształceniu z 2005 r. w jej pierwotnym zakresie i w zakresie ukształtowanym ustawą nowelizującą z 2007 r."

W świetle powyższych uwag wskazano, że dla prawidłowego rozpatrzenia wniosku w sprawach z omawianego zakresu koniecznym jest ustalenie przez organ administracji, czy w danej sprawie jej stan faktyczny pozwala na stwierdzenie, że zostały zrealizowane zarówno podmiotowe, jak i przedmiotowe przesłanki takiego przekształcenia. Należy jednoznacznie ustalić, czy podmiot występujący z wnioskiem o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mieści się w katalogu podmiotów legitymowanych do występowania z takim wnioskiem, oraz następnie - czy nieruchomość objęta wnioskiem należy do jednej z kategorii, o których mowa powyżej.

Jak wynika z akt sprawy, postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte na wniosek "[....] " S.A. z 3 listopada 2014 r. (data wpływu do Urzędu Miasta K. ), uzupełniony pismem z 23 grudnia 2014 r., która to spółka, jako użytkownik wieczysty wskazanej powyżej nieruchomości, zwróciła się o przekształcenie prawa jej wieczystego użytkowania w prawo własności.

Na gruncie niniejszej sprawy nie może budzić wątpliwości okoliczność, iż wnioskodawca będący osobą prawną (spółką prawa handlowego posiadającą osobowość prawną) nie jest żadnym z podmiotów wymienionych w art. 1 ust. 3 w związku z ust. 2 (przy uwzględnieniu skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 10 marca 2015 r., sygn. akt K 29/13) lub art. 1 ust. 1a pkt 2 lub ust. 2 pkt 1 w związku z ust. 4 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Jak wynika z akt sprawy, prawo użytkowania wieczystego nieruchomości oznaczonej jako działka nr [....] (z której podziału powstała miedzy innymi objęta niniejszym postępowaniem działka nr [....] ) - wraz z prawem własności zlokalizowanych na jej budynków, budowli i urządzeń, zostało nabyte z mocy prawa, z dniem 5 grudnia 1990 r., przez Przedsiębiorstwo [....] w K. (które następnie zostało przekształcone w [....] S.A. z siedzibą w K. - data rejestracji w KRS-ie to 5 grudnia 2003 r.), co potwierdzono w ostatecznej decyzji Wojewody K. z 7 marca 1995 r. znak [....] . Przedmiotowa nieruchomość położona była i nadal pozostaje w terenach przemysłowych i wykorzystywana była na cele prowadzenia działalności gospodarczej ww. przedsiębiorstwa.

W związku z powyższym zasadnym jest stwierdzenie, że przedmiotowe prawo użytkowania wieczystego ww. nieruchomości nigdy nie przysługiwało spółdzielni mieszkaniowej i bez wątpienia nie przysługuje ono w stosunku do udziału w nieruchomości gruntowej, z którym związane byłoby prawo własności wyodrębnionego lokalu, a ponadto nieruchomość ta wykorzystywana była na cele prowadzenia działalności gospodarczej, w związku z czym słusznie uznano w zaskarżonej decyzji, iż wnioskodawcy nie przysługuje roszczenie o przekształcenie prawa użytkowania wieczystej przedmiotowej nieruchomości w jej prawo własności.

W świetle powyższego zaskarżona decyzja była prawidłowa, w związku z czym należało utrzymać ją w mocy.

Odnosząc się do zarzutów odwołania wyjaśniono, że organy administracji publicznej orzekają na podstawie przepisów obowiązujących w dacie wydania rozstrzygnięcia co oznacza, że w niniejszej sprawie obowiązkiem tak organu I, jak i II instancji, było uwzględnienie ww. orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 10 marca 2015 r., sygn. akt K 29/13 - niezależnie od daty wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie.

Wskazano również, że nie jest rzeczą organów orzekających w niniejszej sprawie rozstrzyganie kwestii odpowiedzialności odszkodowawczej Państwa za wydanie aktu normatywnego bądź za działanie jego organów, które w ocenie strony odwołującej się spowodowały szkodę i utratę zysków przez spółkę, bowiem należy to do wyłącznej właściwości sądów powszechnych (art. 1 i art. 2 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego, Dz. U. z 2014 r., poz. 101 z późn. zm. - w związku z art. 417 lub art. 4171 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121 z późn. zm.).

Wojewoda wskazał, że powyższe okoliczności nie mogą mieć wpływu na odmienną od dokonanej powyżej oceny spełnienia przez wnioskodawcę przesłanek do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przedmiotowej nieruchomości.

Powyższą decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w ustawowym terminie "[....] S.A. w K. Skarżąca spółka wniosła o uchylenie decyzji Wojewody [....] z dnia 1 października 2015 r. znak: nr [....] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej z dnia 28 lipca 2015 r. znak: [....] , ewentualnie - z ostrożności procesowej - o uchylenie decyzji obu organów i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, o zasądzenie od Wojewody [....] na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonej decyzji zarzucono wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem obowiązującego prawa, tj.:

a) naruszenia art. 7 K.p.a. i art. 77 K.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego wyjaśniania stanu faktycznego sprawy stanowiącego podstawę wydanego rozstrzygnięcia;

b) naruszenie art. 12 K.p.a. poprzez szybkie - ale nie wnikliwe, bo z pominięciem wyrażonej w art. 7 K.p.a. zasady - zebranie niepełnego materiału dowodowego w sprawie;

c) naruszenie art. 80 K.p.a. poprzez uznanie - na podstawie wyłącznie twierdzeń Prezydenta Miasta K. , iż przekształcenie prawa wieczystego jest niemożliwe w obecnym stanie prawnym;

d) naruszenie art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności (Dz. U. z 2012 r. poz. 83 z późn. zm.) poprzez jego błędną interpretację.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w ocenie skarżącej fakt wydania przez Trybunał Konstytucyjny w dniu 10 marca 2015 r. do sygn. akt K 29/13 (Dz. U. z 2015 r., poz. 373) wyroku, w którym orzeczono między innymi, że art. 1 ust. 1 i 3 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w zakresie, w jakim przyznaje uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym i prawnym, które nie miały tego uprawnienia przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r. Nr 187, poz. 1110) jest niezgodny z art. 2 Konstytucji, nie powinien zostać uwzględniony w niniejszym postępowaniu. Przedmiotowe orzeczenie zostało wydane po dacie wszczęcia niniejszego postępowania, a zatem nie może ono mieć wpływu na jego wynik, zgodnie z jedną z naczelnych zasad prawa polskiego, a to zasadą lex retro non agit.

Ponadto skarżąca wskazała, że nie może ponosić konsekwencji zmian w przepisach, które nastąpiły w trakcie trwania postępowania, zwłaszcza, iż przepis zakwestionowany przez Trybunał Konstytucyjny funkcjonował przez wiele lat i praktyka urzędów miast i gmin w tym zakresie była ugruntowana i stabilna.

Dodatkowo skarżąca zauważyła, że zgodnie z zasadami państwa prawa, organy państwa nie mogą "przerzucić" odpowiedzialności i ryzyka na podmiot prywatny za przedłużające się postępowanie administracyjne. Nie ulega wątpliwości, że gdyby Prezydent Miasta K. zakończył postępowanie zainicjowane przez skarżącą w terminach wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego, to skarżąca w dniu wydania orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny miałaby już przekształcone użytkowanie wieczyste w prawo własności. W tej sytuacji skarżąca powzięła uzasadnione wątpliwości czy, w wypadku nieuwzględnienia jej odwołania, nie będzie uprawniona do dochodzenia odszkodowania od Skarbu Państwa za poniesioną szkodę i utracone zyski w wyniku odmowy wyrażenia zgody przez organy państwowe na wnioskowane przez nią przekształcenie.

W zaistniałym stanie faktycznym skarżąca bez wątpienia poniosła uszczerbek w swoim majątku.

W ocenie skarżącej okoliczności, które miały i mają miejsce w przedmiotowej sprawie pozwalają na uzasadnioną konstatację, iż to nie art. 1 ust. 1 i 3 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości jest niezgodny z Konstytucją, a działania organów państwa.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [....] wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej w skrócie "P.p.s.a.", uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Sąd administracyjny ocenia jedynie legalność działania administracji, co oznacza, że zobowiązany jest zbadać, czy w czasie podejmowania danego aktu administracyjnego, organ administracji nie naruszył prawo.

Nie każde naruszenie prawa uzasadnia wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu administracyjnego. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla taki akt w przypadku, gdy stwierdzi: 1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; 2) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; 3) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.) lub stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a.).

W ocenie Sądu w tej sprawie żadna z ww. przesłanek nie zaistniała, a tym samym skarga podlega oddaleniu.

Stan faktyczny sprawy nie budzi żadnych wątpliwości. Poprzednik prawny skarżącej Spółki, Przedsiębiorstwo [....] w K. uzyskało z dniem 5 grudnia 1990 r. prawo użytkowania wieczystego gruntu oznaczonego jako działka nr [....] . Przedsiębiorstwo to z dniem 5 grudnia 2003 r. zostało przekształcone w Spółkę [....] S.A. w K. Spółka ta w dniu 3 listopada 2014 r. złożyła wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego działkę nr [....] w prawo własności.

Podstawowe znaczenie w tej sprawie ma treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r., sygn. akt K 29/13 (Dz. U. z 2015 r., poz. 373), zgodnie z którym art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w wersji nadanej ustawą z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r. Nr 187, poz. 1110) w zakresie, w jakim przyznaje uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom prawnym, które nie miały tego uprawnienia do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r. Nr 187, poz. 1110), jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Oznacza to, że jeżeli dana osoba prawna nie mogła uzyskać przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na podstawie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w wersji obowiązującej do zmiany tej ustawy aktem nowelizującym z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw, to również po tej dacie taka możliwość została wyłączona mocą ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 10 marca 2015 r., sygn. akt K 29/13 wyraźnie wskazał, że pierwotna treść ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości zasadniczo umożliwiała przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym, które w dniu 13 października 2005 r. były użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych (w odniesieniu do tych ostatnich przekształcenie było wyłączone, w razie przeznaczenia ich w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o warunkach zabudowy na cele inne niż rolne). Dodatkowo osoby fizyczne i prawne mogły domagać się przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności tylko wtedy, gdy były one właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmował prawo użytkowania wieczystego, nawet jeżeli udział w użytkowaniu wieczystym nabyły po 13 października 2005 r., oraz spółdzielnie mieszkaniowe będące właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży. Tylko dla takich przypadków następcy prawny podmiotów uprawnionych mogli skorzystać z uprawnień do domagania się przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Nie ulega wątpliwości, że skarżąca Spółka takich przesłanek nie spełniania i nie spełnia.

Dalej Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu ww. wyroku stwierdził, że znacząco krąg podmiotów uprawnionych został poszerzony ustawą z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r. Nr 187, poz. 1110). Rozszerzenie przedmiotowe polegało na tym, że ustawodawca całkowicie oderwał uwłaszczenie od celu, na jaki przeznaczona jest nieruchomość. Uwłaszczeniem objęto wszystkie nieruchomości (niezależnie od ich przeznaczenia) i ogół podmiotów prawnych (osoby fizyczne i osoby prawne), pod warunkiem przysługiwania im (ich poprzednikom prawnym) użytkowania wieczystego 13 października 2005 r.

Takie poszerzenie uprawnienia do żądania przekształcenia Trybunał Konstytucyjny uznał za naruszające zasadę samodzielności jednostek samorządu terytorialnego zagwarantowaną art. 165 ust. 1 Konstytucji RP. Na zasadę samodzielności jednostek samorządu terytorialnego, wyrażoną w tym artykule składa się przyznanie im osobowości prawnej, ze szczególnym zaakcentowaniem przysługiwania praw podmiotowych o charakterze prywatnoprawnym, to jest własności i innych praw majątkowych (tak też Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 15 marca 2005 r., sygn. K 9/04, opub. w OTK ZU nr 3/A/2005, poz. 24). W sytuacji, w której własność komunalna ma stanowić realną gwarancję podmiotowości prawnej gmin, uprawnienia właścicielskie, w ramach których gmina podejmuje sama decyzje i czerpie korzyści z posiadanego majątku, są gwarancją samodzielności.

Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że dokonane mocą przepisów ustawy nowelizującej z 2011 r. rozszerzenie kręgu podmiotów uprawnionych do żądania przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności narusza samodzielność prawną gmin, w szczególności konstytucyjnie zagwarantowaną im pozycję właściciela nieruchomości. Rozwiązanie przyznające znacznie rozszerzonemu kręgowi podmiotów możliwość przekształcenia rażąco narusza interesy gospodarcze jednostek samorządu terytorialnego, które - oddając nieruchomości w użytkowanie wieczyste - nie mogły spodziewać się, że drugiej stronie umowy zostanie przyznane uprawnienie do jednostronnego zakończenia stosunku prawnego przez przekształcenie przysługującego jej prawa we własność. W wypadkach objętych nowelizacją następuje ustawowa ingerencja w umownie ukształtowane stosunki prawne. Ustawodawca narzucił gminom i to z pominięciem ich woli, rozporządzenie nieruchomościami stanowiącymi ich własność.

Ponadto w ocenie Trybunału Konstytucyjnego nowelizacja z 28 lipca 2011 r. naruszyła także zasadę zawartą w art. 2 Konstytucji RP, a w szczególności zasadę zaufania gmin do państwa i stanowionego przez nie prawa. Wyraża się ona w takim stanowieniu i stosowaniu prawa, aby podmioty mogły układać swoje sprawy w zaufaniu, że nie narażają się na prawne skutki, których nie mogły przewidzieć w momencie podejmowania decyzji, oraz w przekonaniu, że ich działania podejmowane zgodnie z obowiązującym prawem będą także w przyszłości uznawane przez porządek prawny. Decyzja ustawodawcy wyrażona w ustawie nowelizującej z 2011 r., która - w sposób zaskakujący dla gmin - spowodowała radykalne rozszerzenie kręgu podmiotów uprawnionych do żądania przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, mogłaby służyć za modelowy przykład naruszenia zaufania jednostek samorządu terytorialnego do państwa. Trybunał Konstytucyjny uznał ponadto, że nowelizacja z 28 lipca 2011 r. naruszyła wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP zasadę sprawiedliwości społecznej, ponieważ wykreowała ona przywileje majątkowe dla określonych grup podmiotów, które uzyskały możliwość uwłaszczenia się kosztem mienia jednostek samorządu terytorialnego bez głębszego uzasadnienia aksjologicznego (bez wskazania na takie wartości konstytucyjne, które sprawiają, że owo wyróżnienie w rzeczywistości nie stanowi przywileju, lecz raczej jest słuszną rekompensatą, wyrównaniem szansy, czy też zmierza do realizacji praw konstytucyjnych). Trybunał uznał, że w przypadku rozszerzenia podmiotowego kręgu uprawnionych podmiotów na skutek nowelizacji z 28 lipca 2011 r. nie sposób wskazać celu, któremu ma służyć rozszerzenie kręgu podmiotów uprawnionych do uwłaszczenia. Nie charakteryzują się one żadnymi cechami wspólnymi, a co za tym idzie - nie sposób ustalić racji uprzywilejowania przez ustawodawcę właśnie tych podmiotów kosztem własności publicznej.

Wyraźnie w konkluzjach ww. orzeczenia Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że skutkiem tego wyroku będzie brak podstawy prawnej dla przekształcenia, w trybie administracyjnym, prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, ale zasadniczo tylko dla tych podmiotów, którym do dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej z 2011 r., czyli na podstawie wcześniej obowiązujących przepisów - użytkownikowi wieczystemu - nie przysługiwało uprawnienie do żądania przekształcenia.

Sąd w tej sprawie w pełni przychyla się do stanowiska Trybunału Konstytucyjnego i je respektuje. Skoro Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność danego przepisu z Ustawą Zasadniczą (Konstytucją) to oczywistym jest brak możliwości dalszego stosowania takiego przepisu.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że zgodnie z prawem są wydane w tej sprawie decyzje. Nie można bowiem opierać rozstrzygnięć administracyjnych o te przepisy ustawy, które zostały uznane za niezgodne z Konstytucją. W przeciwnym razie powstałby chaos prawny, w którym akt niższego rzędu (ustawa) mogłaby być niezgodna z aktem wyższego rzędu (Konstytucja), a mimo to nadal obowiązywałaby.

Ustosunkowując się do zarzutów zawartych w skardze należy stwierdzić, że są one niezasadne i w istocie znalazły one już uzasadnienie w zaskarżonej decyzji. Nie została w tej sprawie naruszona zasada lex retro non agit, ponieważ ta zasada w ogóle nie wchodzi w rachubę w przypadku stwierdzenia przez Trybunał Konstytucyjny, że dany przepis jest niegodny z Konstytucją. Trybunał Konstytucyjny nie uchwalił nowego prawa, a jedynie stwierdził, że dany przepis nie spełnia wymogów konstytucyjnych. Wyrok Trybunału obowiązuje od daty jego opublikowania. W istocie skarżąca Spółka podnosi, że skoro jej wniosek został złożony przed wydaniem wyroku przez Trybunał Konstytucyjny, to należało w tej sprawie stosować przepisy niezgodne z Konstytucją. Sąd nie może uznać za zasadny taki pogląd. Okoliczności związane z praktyką stosowania niekonstytucyjnego przepisu ustawy także nie mogą uzasadniać braku przestrzegania Konstytucji. Kwestia okresu prowadzenia postępowania przez organ administracyjny nie ma w tej sprawie znaczenia, a przy tym to sama skarżąca Spółka wnosiła o wydłużenie terminu do wydania decyzji (wniosek Spółki z 2 kwietnia 2015 r.). Kwestia potencjalnego odszkodowania od Skarbu Państwa jest poza zakresem tej sprawy. Sąd nie podziela zarzutu naruszenia przez organy administracji art. 7 K.p.a. i art. 77 K.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego wyjaśniania stanu faktycznego sprawy stanowiącego podstawę wydanego rozstrzygnięcia. Stan faktyczny sprawy został wyjaśniony w sposób nie budzący wątpliwości. W szczególności organy prawidłowo ustaliły, że skarżącej Spółce nie przysługiwały uprawnienia do domagania się przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości przed zmianą wynikającą z ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw. Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 12 K.p.a. poprzez szybkie - ale nie wnikliwe, bo z pominięciem wyrażonej w art. 7 K.p.a. zasady - zebranie niepełnego materiału dowodowego w sprawie. Materiał dowodowy został zebrany prawidłowo, z zachowaniem zasady prawdy materialnej i w wystarczającym zakresie do orzekania w tej sprawie.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 80 K.p.a. poprzez uznanie - na podstawie wyłącznie twierdzeń Prezydenta Miasta K. , że przekształcenie prawa wieczystego jest niemożliwe w obecnym stanie prawnym. Pogląd organu I instancji jest prawidłowy.

Wreszcie nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności (Dz. U. z 2012 r., poz. 83 z późn. zm.) poprzez jego błędną interpretację. Organy administracji przeprowadziły prawidłową wykładnię tych przepisów.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że w związku z brakiem naruszenia prawa, a zwłaszcza przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – skarga w tej sprawie podlega, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddaleniu.