Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 554/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2019-08-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 71a par. 9
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Woźniak Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wojciechowska Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi "[...]" M. M., P. K. S. Jawna z siedzibą w S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...]; [...] w przedmiocie określenia dłużnikowi zajętej wierzytelności nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu kwoty oddala skargę


UZASADNIENIE

Sygn. akt I SA/Sz [...]

U Z A S A D N I E N I E

Dyrektor postanowieniem

z [...] r., nr [...], utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] z dnia [...] r., nr [...], którą określono dłużnikowi zajętej wierzytelności, tj. P. S. Spółka jawna także "Spółka", "Skarżąca"), nieprzekazaną organowi egzekucyjnemu kwotę [...]zł z tytułu zajęcia wierzytelności pieniężnej w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec Zobowiązanego, tj. M. M. (dalej także "Zobowiązany").

Postanowienie wydano w następującym stanie faktycznym sprawy.

Naczelnik [...] jako organ egzekucyjny w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Zobowiązanego, zawiadomieniem z dnia [...] r., nr [...], na podstawie art. 89 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz.U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm. – zwanej w skrócie "u.p.e.a.") dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności, tj. P. S. Sp. j. w kwocie [...]zł z tytułu praw i roszczeń przysługujących wspólnikowi w przypadku jego wystąpienia lub rozwiązania Spółki, w szczególności prawo w udziale w zysku, przysługujących odsetek od udziałów, roszczenia zwrotu wydatków na prowadzenie spraw Spółki, prawo do udziału kapitałowego po ustąpieniu ze Spółki, prawo do udziału w podziale majątku Spółki. Zawiadomienie o zajęciu zostało doręczone Spółce jako dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu [...] r.

Spółka nie złożyła w terminie oświadczenia, o którym mowa w art. 89 § 3 u.p.e.a. Zatem, ponagleniem z dnia [...] r. organ egzekucyjny wezwał Spółkę do niezwłocznego nadesłania odpowiedzi na zajęcie, na co pismami z dnia [...] r. oraz z dnia [...] r. Spółka oświadczyła, że uznaje w całości wierzytelności Zobowiązanego wskazując, iż przysługujące wspólnikowi [...] Sp. j. wypłaty oraz inne uchwalone wypłaty będą przekazywane na konto Urzędu Skarbowego zgodnie z dokonanymi zajęciami egzekucyjnymi.

Kolejnymi zawiadomieniami z dnia [...] r. oraz z dnia [...] r., w oparciu o art. 89 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny dokonał zajęcia wszelkich wierzytelności przysługujących Zobowiązanemu od Spółki do wysokości dochodzonych zaległości podatkowych, odpowiednio w kwotach: [...] zł i [...] zł.

Pismem z dnia z dnia [...] r., Spółka uznała w całości wierzytelności Zobowiązanego wspólnika P. S. Sp.j. wymienione w zajęciu.

W okresie od [...] r. do [...] r. w ramach realizacji zajęć egzekucyjnych, przekazano organowi egzekucyjnemu łącznie kwotę [...]zł, z czego w [...] - [...] zł, zaś w [...] r. - [...] zł. Natomiast

od dnia [...] r. Spółka całkowicie zaprzestała realizacji ww. zajęć egzekucyjnych.

Na podstawie upoważnienia z dnia [...] r. pracownicy organu egzekucyjnego przeprowadzili kontrolę prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego., w wyniku której stwierdzono, że Spółka nie wywiązała się z obowiązku ciążącego na dłużniku zajętej wierzytelności i doszło do bezpodstawnego uchylania się od przekazania organowi egzekucyjnemu środków pieniężnych należnych Zobowiązanemu z tytułu zysku za [...] Kwoty te zostały rozdysponowane na zakup towarów handlowych na podstawie podejmowanych przez Spółkę uchwał pomimo, że do takiego sposobu rozdysponowania środków przypadających Zobowiązanemu wspólnikowi M. M., Spółka nie uzyskała zgody organu egzekucyjnego, czym naruszono przepisy art. 89 § 1 i 2 u.p.e.a.

Protokół końcowy z czynności kontrolnych sporządzony został w dniu [...] r. i doręczony uczestniczącemu w tych czynnościach przedstawicielowi Spółki. Do protokołu nie zgłoszono żadnych dodatkowych wyjaśnień lub zastrzeżeń.

W następstwie dokonanych ustaleń Naczelnik [...], opisanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] r. określił Spółce jako dłużnikowi zajętej wierzytelności, nieprzekazaną organowi egzekucyjnemu kwotę z tytułu zajęcia i uznanych wierzytelności pieniężnych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym do majątku M. M. tytułem przysługującego Zobowiązanemu prawa do zysku za [...] r. osiągniętego przez ww. Spółkę.

Postanowienie doręczono dłużnikowi zajętej wierzytelności oraz Zobowiązanemu odpowiednio w dniach: [...] r. i [...] r.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, P. S. Sp. j. wniosła do Dyrektora zażalenie z dnia [...] r., uzupełnione pismem z dnia [...] r., domagając się stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia, dopuszczenia dowodów załączonych do uzupełnionego zażalenia w postaci Krajowego Rejestru Sądowego, aneksu zbiorczego z [...] z dnia [...] r., kopii faktur zakupu towarów handlowych i rejestrów sprzedaży produktów objętych fakturami oraz o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia zażalenia.

Dyrektor , utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji, nakreślił ramy prawne sprawy.

Organ odwoławczy wskazał, że w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym pozycję prawną dłużnika zajętej wierzytelności określają szczegółowo przepisy u.p.e.a. normujące egzekucję należności pieniężnych. Przepisy te przewidują, że w razie zajęcia wierzytelności, dłużnikowi nie wolno wypłacać Zobowiązanemu zajętej kwoty, lecz jest on zobowiązany do jej przekazania organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności. Na dłużniku zajętej wierzytelności ciążą też inne, szczegółowo określone w ustawie obowiązki (np. obowiązek naliczania odsetek zgodnie z art. 70 § 1 u.p.e.a., obowiązek zawiadamiania o wskazanych w ustawie okolicznościach).

Organ odwoławczy wskazał, że w sytuacji, gdy dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu, to zgodnie z treścią art. 71b u.p.e.a. zajęta wierzytelność albo część wierzytelności może być ściągnięta od dłużnika zajętej wierzytelności w trybie egzekucji administracyjnej. Podstawą wystawienia tytułu wykonawczego jest postanowienie, o którym mowa w art. 71a § 9 u.p.e.a.

Zdaniem organu odwoławczego, zebrany w sprawie materiał dowodowy – jak i ustalenia faktyczne dokonane na jego podstawie, pozwalają na wyprowadzenie wniosku, że w sprawie doszło do bezpodstawnego uchylania się dłużnika od wpłaty zajętej wierzytelności, przez które to bezpodstawne uchylenie się należy rozumieć sytuację, gdy spełnione zostały wszystkie przesłanki dla przekazania zajętej wierzytelności, jednakże mimo to dłużnik zajętej wierzytelności nie spełnia należytego świadczenia w całości lub części. Spełnienie tych dwóch przesłanek oznacza,

że istniała pełna podstawa do wydania postanowienia określającego wysokość nieprzekazanej kwoty na podstawie art. 71 a § 9 u.p.e.a.

W ocenie organu odwoławczego, postanowienie Naczelnika [...] z dnia [...] r., wydane w trybie art. 71a § 9 u.p.e.a., stanowiło konsekwencję dokonanego uprzednio przez ten organ zajęcia wierzytelności Zobowiązanego u jego dłużnika - Spółki jawnej [...], a następnie stwierdzenia na podstawie ustaleń przeprowadzonej kontroli, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu. Zajęte w postępowaniu egzekucyjnym wierzytelności nastąpiły na podstawie przepisów zawartych w dziale II rozdziale V, a zatem zajęć wierzytelności innych niż określone w art. 72-85 u.p.e.a. Powyższa okoliczność wynika wprost z treści samego zajęcia, w którym organ egzekucyjny wskazał, że zajęcie zostało dokonane na podstawie art. 89 § 1 u.p.e.a. Z kolei w następstwie zawiadomień organu egzekucyjnego z dnia [...] r., z dnia [...] r. i z dnia [...] r., Spółka jawna [...], [...] jako dłużnik zajętej wierzytelności uznała w całości zajęcia oraz oświadczyła, że przysługujące wspólnikowi M. M. z tytułu wypłat z zysku oraz inne uchwalone wypłaty będą przekazywane na konto Urzędu Skarbowego zgodnie z tymi zajęciami.

Jak wskazał organ odwoławczy, Spółka w swoich oświadczeniach wprost wyraziła, że uznaje długi Zobowiązanego na dowód czego, w okresie od [...] r. do [...] r. przekazała tytułem realizacji zajęcia kwotę [...]zł. Wbrew zatem twierdzeniom Spółki, przedmiotowe zajęcia nie budziły wątpliwości Spółki jako dłużnika zajętej wierzytelności.

Organ odwoławczy nie dał wiary twierdzeniom Spółki, jakoby zajęcia obejmowały jedynie wierzytelności wspólnika wobec Spółki na wypadek jego wystąpienia lub rozwiązania Spółki i wywody Spółki dotyczące nieistnienia obowiązku uznał za pozbawione podstaw.

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 89 § 1 i § 2 u.p.e.a., z chwilą dokonania zajęcia wierzytelności pieniężnej dłużnik zajętej wierzytelności traci wszelkie uprawnienia do dysponowania zajętą wierzytelnością,

a jego rola ogranicza się jedynie do przekazania kwoty zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu. Z przepisu art. 67a § 1 u.p.e.a. wynika, że organ egzekucyjny zajmując wierzytelność wstępuje w prawa i obowiązki Zobowiązanego. Fakt zajęcia wierzytelności lub innego prawa majątkowego nie zmienia charakteru stosunku prawnego między dłużnikiem zajętej wierzytelności a Zobowiązanym, w którego miejsce wstępuje organ egzekucyjny. Wzajemne relacje wynikające ze stosunków zobowiązaniowych, mimo że skuteczne między stronami takich stosunków, nie wywołują skutków prawnych na gruncie toczącego się postępowania egzekucyjnego.

Odnosząc się do zarzutu nieistnienia wierzytelności z uwagi na fakt, że w Spółce dokonano swobodnego rozdysponowania przez wspólników Spółki jej zysku i przeznaczono go na kapitał zapasowy uchwałą z [...] r., Organ odwoławczy zauważył, że uchwała wspólników została podjęta po zajęciu wierzytelności z dnia [...] r., a to oznacza, że na mocy dokonanego zajęcia Zobowiązany utracił możliwość samodzielnego dysponowania zajętą wierzytelnością. Zobowiązany bez zgody organu egzekucyjnego nie może swobodnie dysponować swoim zyskiem i podejmować jakiekolwiek uchwały, których przedmiotem jest zajęta wierzytelność.

Z kolei odnosząc się do twierdzeń skarżącej Spółki, jakoby M. M. nie był uprawniony do występowania w imieniu dłużnika zajętej wierzytelności, organ odwoławczy zauważył, że wspólnicy Spółki jawnej [...] kwestie reprezentowania Spółki oraz składania oświadczeń w jej imieniu, uregulowali odmiennie aniżeli przepisy kodeksu spółek handlowych, i na mocy umowy spółki z dnia

[...] r. - M. M. został wskazany jako osoba umocowana do samodzielnego działania w imieniu Spółki wobec osób trzecich, w szczególności do składania w imieniu Spółki oświadczeń o uznaniu i istnieniu wierzytelności wobec Spółki, przysługującej jednemu z jej wspólników.

Organ odwoławczy podkreślił, że domniemanie prawdziwości wpisu w KRS nie wiąże Naczelnika [...] w przedmiotowej sprawie z uwagi na fakt, że organ egzekucyjny dysponował wiedzą o szczególnych uprawnieniach wspólnika M. M. do samodzielnej reprezentacji Spółki i składania oświadczeń w jej imieniu. Tym samym podniesione w zażaleniu zarzuty w tej kwestii organ odwoławczy uznał za chybione.

Organ odwoławczy nie zgodził się także z argumentacją Spółki jakoby wspólnik Spółki, P. K. nie miał wiedzy o zajęciu wierzytelności, gdyż przeczy temu treść uchwały z dnia [...] r. (podpisanej również przez P. K.), a traktującej o zajęciu dokonanym przez [...] Urząd [...] - wobec wspólnika M. M..

Wobec powyższego, Dyrektor na tle stanu faktycznego i prawnego sprawy stwierdził, że podniesione przez Spółkę zarzuty dotyczące naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. - zwanej w skrócie "K.p.a.), są bezpodstawne.

Końcowo organ odwoławczy uznał, że przeprowadzenie dowodu z załączonych do zażalenia dokumentów było zbędne, bowiem zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest pełny i wystarczający do jej rozstrzygnięcia.

Spółka nie zgodziła się ze stanowiskiem organu i w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...], zarzuciła organowi:

1. naruszenie art. 7, 77 i 80 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a., mające istotny wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia, przez zaniechanie odniesienia się przez organ administracji do podniesionego w odwołaniu zarzutu naruszenia art. 67 § 2 pkt. 3 u.p.e.a. i art. 71a § 9 u.p.e.a. oraz art. 89 § 1 u.p.e.a.- w zw. z art. 6 i 7 K.p.a. przez uznanie, iż dłużnik zajętej wierzytelności uchylał się od obowiązku, podczas gdy zajęto nieistniejącą i nieprzysługującą wspólnikowi wierzytelność o charakterze przyszłym, związaną z wystąpieniem wspólnika ze Spółki,

2. rażącą obrazę art. 67 § 2 pkt. 3 u.p.e.a. i art. 71a § 9 u.p.e.a. oraz art. 89 § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 6 i 7 K.p.a. przez uznanie, iż dłużnik zajętej wierzytelności uchylał się od obowiązku, podczas gdy zajęto nieistniejącą i nieprzysługującą wspólnikowi wierzytelność o charakterze przyszłym, związaną z wystąpieniem wspólnika ze Spółki,

3. art. 91 u.p.e.a. w zw. z art. 71b u.p.e.a. i art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. i art. 30 § 1 K.s.h. i art. 17 K.r.s. przez dowolne uznanie, iż oświadczenia złożone w toku postępowania egzekucyjnego przez wspólnika M. M. polegające na uznaniu roszczenia przez dłużnika zajętej wierzytelności, pozostawały skuteczne, podczas gdy z ustalonych zasadach reprezentacji dłużnika zajętej wierzytelności wynika konieczność reprezentacji łącznej, zaś oświadczenia wyłącznie jednego ze wspólników pozostają prawnie bezskuteczne,

4. art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 71a § 9 u.p.e.a. przez wadliwe uznanie, iż dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchylał się od odprowadzenia na rzecz organu kwoty wynikającej z zysku Spółki za [...] podczas gdy kwota powyższa została w całości rozdysponowana przed chwilą otrzymania zajęcia, na skutek jej zaliczenia na poczet zysku - w części dotyczącej kwoty [...]zł oraz wydatkowana na poczet zakupów Spółki (kapitału zapasowego) w części obejmującej kwotę [...]zł.

Podnosząc ww. zarzuty, Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika [...] i skierowanie sprawy organowi I stopnia do ponownego rozpoznania.

Odpowiadając na skargę, Dyrektor [...] podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jej oddalenie.

W wyniku rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] z w a ż y ł, co następuje.

Skarga jest niezasadna, Sąd bowiem orzekający w niniejszej sprawie w wyniku kontroli zaskarżonego postanowienia co do jego zgodności z prawem nie stwierdził ani naruszenia przepisów prawa materialnego ani też przepisów postępowania w sposób, które miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora z dnia [...] r., utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika [...] z dnia [...] r., którym określono skarżącej Spółce, jako dłużnikowi zajętej wierzytelności, kwotę nieprzekazaną organowi egzekucyjnemu w wysokości [...] zł z tytułu zajęcia wierzytelności pieniężnej w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec Zobowiązanego - M. M. (wspólnika skarżącej Spółki).

W niniejszej sprawie Skarżąca, pomimo uznania zajętych innych wierzytelności, po dniu ich zajęcia, od dnia [...] r. całkowicie zaprzestała realizacji zajęć egzekucyjnych i środki pieniężne należne Zobowiązanemu (M. M.) z tytułu zysku skarżącej Spółki za [...] r. zostały rozdysponowane na zakup towarów handlowych (kapitał zapasowy) pomimo, że do takiego sposobu rozdysponowania środków przypadających wspólnikowi (zobowiązanemu M. M.), Spółka nie uzyskała zgody organu egzekucyjnego.

Zdaniem skarżącej Spółki, akt uznania przez M. M. wierzytelności w imieniu Spółki był nieskuteczny z uwagi na wadliwą reprezentację, zaś organ egzekucyjny dokonał wybiórczej oceny materiału dowodowego.

Organ egzekucyjny natomiast okoliczności te uznał za bezpodstawne uchylanie się Skarżącej od przekazania zajętych wierzytelności, stanowiących podstawę do wydania postanowienia określającego wysokość nieprzekazanej przez dłużnika zajętej wierzytelności kwoty.

Wyjaśnić zatem należy, że zajęcie egzekucyjne, zdefiniowane w art. 1a pkt 18 u.p.e.a., stanowi czynność organu egzekucyjnego, na podstawie którego następuje odebranie zobowiązanemu swobody rozporządzania przysługującym mu prawem majątkowym.

Przepisem art. 89 i n. u.p.e.a., prawodawca umożliwił przeprowadzenie egzekucji z wierzytelności pieniężnych innych niż określone w art. 72-87 u.p.e.a.

Zgodnie z art. 89 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności pieniężnej innej, niż określona w art. 72-85, przez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego i jednocześnie wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności.

W myśl art. 89 § 2 u.p.e.a., zajęcie jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu. Oceny skuteczności doręczania zawiadomienia o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej należy dokonywać według przepisów art. 39 i następnych K.p.a. Zajęcie z tytułu dostaw, robót i usług dotyczy wierzytelności aktualnych, jak również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną po dokonaniu zajęcia z tytułu tych dostaw, robót i usług.

Tak więc przepis ten uprawniał dochodzenie należności pieniężnych z wierzytelności przyszłych, tj. takich, które przysługują wierzycielowi z określonego tytułu prawnego, jednakże w chwili zajęcia jeszcze nie istniały, ale powstaną po dokonaniu zajęcia (np. termin ich wymagalności jeszcze nie upłynął). Po prawidłowym zawiadomieniu dłużnika zajętej wierzytelności powstaje obowiązek złożenia przez niego oświadczenia, o którym mowa w art. 89 § 3 u.p.e.a., i ewentualnie nałożenie na niego kary pieniężnej za niewykonanie tego obowiązku (art. 168e u.p.e.a.).

Odnieść się przy tym należy również do art. 67a § 1 u.p.e.a., według którego organ egzekucyjny może z mocy samego zajęcia (m.in. wierzytelności) wykonywać wszelkie prawa zobowiązanego w zakresie niezbędnym do prowadzenia egzekucji. Z chwilą dokonania zajęcia wierzytelności pieniężnej dłużnik zajętej wierzytelności traci wszelkie uprawnienia do dysponowania zajętą wierzytelnością, a jego rola ogranicza się jedynie do przekazania kwoty zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu. Organ egzekucyjny zajmując wierzytelność wstępuje w prawa i obowiązki zobowiązanego, a dłużnik jest zobligowany przekazać mu kwoty wynikające z zajętej wierzytelności.

Przepis art. 91 u.p.e.a. upoważnia natomiast organ egzekucyjny do zastosowania wobec dłużnika zajętej wierzytelności trybu przewidzianego w art. 71b u.p.e.a., tj. możliwości ściągnięcia zajętej kwoty wierzytelności od dłużnika zajętej wierzytelności w trybie egzekucji administracyjnej. Podstawę wystawienia tytułu wykonawczego jest postanowienie, o którym mowa w art. 71a § 9 u.p.e.a., a którego przesłankami do jego wydania jest ustalenie w wyniku przeprowadzonej kontroli, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu.

Postanowienie wydane na podstawie art. 71a § 9 u.p.e.a. stanowi zatem konsekwencję dokonania uprzednio przez organ egzekucyjny zajęcia wierzytelności zobowiązanego u jego dłużnika i stwierdzenie, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu. W tym postanowieniu organ egzekucyjny dokonuje konkretyzacji obowiązku dłużnika zajętej wierzytelności, określenie jego charakteru i zakresu. Przepis art. 71 § 9 u.p.e.a. stanowi prawną podstawę do przypisania odpowiedzialności dłużnikowi zajętej wierzytelności za bezpodstawne uchylanie się od przekazania organowi egzekucyjnemu całej lub części zajętej wierzytelności.

W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że zawiadomieniem z dnia [...] r., nr [...], Naczelnik [...], działający jako organ egzekucyjny, dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności - P. S. Sp.j. w kwocie [...]zł tytułem praw i roszczeń służących wspólnikowi w przypadku jego wystąpienia lub rozwiązania Spółki, w szczególności prawo w udziale w zysku, przysługujących odsetek od udziałów, roszczenia zwrotu wydatków na prowadzenie spraw Spółki, prawo do udziału kapitałowego po ustąpieniu ze Spółki, prawo do udziału w podziale majątku Spółki. Zawiadomienie o zajęciu zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu [...] r.

Kolejnymi zawiadomieniami z dnia [...] r. i z dnia [...] r., w oparciu o art. 89 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny dokonał zajęcia wszelkich wierzytelności przysługujących Zobowiązanemu od skarżącej Spółki, do wysokości dochodzonych zaległości podatkowych odpowiednio w kwotach: [...] zł i [...] zł.

W art. 67 § 2 u.p.e.a., ustawodawca wprowadził elementy składające się na treść zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności. Z treści przepisu wynika, że wolą ustawodawcy jest taka konstrukcja zawiadomienia, która umożliwia identyfikację dłużnika zajętej wierzytelności, zobowiązanego oraz dochodzonych należności, jak również tytułów wykonawczych. Nie ulega wątpliwości, że każdy z wyżej wymienionych elementów musi zostać w treści zawiadomienia wskazany w sposób, który pozwala na właściwe utożsamienie stron postępowania egzekucyjnego oraz ustalenie tożsamości zobowiązania. O skuteczności zawiadomienia decydować będzie jego kompletność, tj. sytuacja, gdy będzie ono zawierało wszystkie wymienione elementy, które - dodatkowo - będą prawidłowo skonstruowane, czyli np. pouczenie zobowiązanego i dłużnika zajętej wierzytelności o skutkach zajęcia będzie wyczerpująco informowało o prawnych konsekwencjach zajęcia, a nie tylko odsyłało do wybranych przepisów ustawy. Jak trafnie wskazał organ II instancji w odpowiedzi na skargę, organ egzekucyjny kierując zawiadomienie często nie posiada wiedzy o tym, czy zobowiązanemu przysługuje jakakolwiek wierzytelność u dłużnika zajętej wierzytelności, a tym bardziej z jakiego tytułu, zaś z powołanych przepisów nie wynika, że organ egzekucyjny ma obowiązek wskazać w zawiadomieniu o zajęciu wierzytelności, jaką konkretnie wierzytelność zajmuje.

W ocenie Sądu, zawiadomienia organu egzekucyjnego z dnia [...] r., [...] r. i [...] r. zawierały oznaczenie zajmowanej wierzytelności u dłużnika zajętej wierzytelności zgodnie z art. 89 § 1 u.p.e.a., wobec czego za niezasadne uznać należało zarzuty w tym zakresie.

Jak wynika z akt sprawy, w następstwie doręczonych zawiadomień organu egzekucyjnego o zajęciu zajęć wszelkich wierzytelności Zobowiązanego, Spółka jawna [...] [...], [...], jako dłużnik zajętej wierzytelności, uznała w całości zajęcia oraz oświadczyła, że przysługujące wspólnikowi M. M. z tytułu wypłat z zysku oraz inne uchwalone wypłaty będą przekazywane na konto Urzędu Skarbowego, zgodnie z tymi zajęciami. Spółka w swoich oświadczeniach wprost wskazała, że uznaje długi zobowiązanego, na dowód czego w okresie od [...] r. do [...] r. przekazała tytułem realizacji zajęcia kwotę [...]zł. Zatem, przedmiotowe zajęcia nie budziły wątpliwości Skarżącej co do ich skuteczności.

Należy również uznać za całkowicie nieuzasadniony argument Skarżącej co do nieistnienia wierzytelności z uwagi na fakt, że w Spółce dokonano swobodnego rozdysponowania przez wspólników zysku Spółki i przeznaczenie go na kapitał zapasowy uchwałą z [...] r. Jak trafnie organ egzekucyjny zauważył, uchwała wspólników (z dnia [...] r.) została podjęta po zajęciu wierzytelności z dnia [...] r., a to oznacza, że na mocy dokonanego zajęcia Zobowiązany utracił możliwość samodzielnego dysponowania zajętą wierzytelnością, prawo bowiem dysponowania nią wraz z zajęciem przeszło na rzecz organu egzekucyjnego. Rola zaś dłużnika zajętej wierzytelności ogranicza się do przekazania kwoty zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu. Zobowiązany bez zgody organu egzekucyjnego nie może więc swobodnie dysponować swoim zyskiem i podejmować jakiekolwiek uchwały, których przedmiotem jest zajęta wierzytelność. Zatem zdarzenia dotyczące sposobu rozdysponowania zysku Spółki poprzez uchwały nie uprawniały do zwolnienia Skarżącej, jako dłużnika zajętej wierzytelności, z obowiązku przekazania organowi egzekucyjnemu należnych zobowiązanemu kwot.

Za niezasadny uznać także należy zarzut skargi co do wadliwej reprezentacji Skarżącej Spółki przy uznaniu roszczenia, gdyż jak to wynika z dokonanych ustaleń, wspólnicy Spółki przedłożyli do akt sprawy dokumenty dotyczące Spółki, w tym umowę Spółki z dnia [...] r. oraz aneks z dnia [...] r., jednocześnie wskazując, że dalszych aneksów nie zawierali. W § 9 ust. 1 umowy spółki wspólnicy zgodnie postanowili, że "wszyscy wspólnicy są uprawnieni do reprezentacji Spółki", co w powiązaniu z normą prawną wyrażoną w art. 30 § 1 K.s.h. oznacza, że żaden ze wspólników nie został pozbawiony prawa zarządu. W § 9 ust. 2 umowy spółki postanowiono, że "do składania oświadczeń woli w imienia spółki wymagane jest współdziałanie dwóch wspólników łącznie". Zapisy powyższe znalazły swoje odzwierciedlenie w zapisach rejestru przedsiębiorców KRS. Jednakże, co istotne w kontekście powyższego zarzutu skargi, w § 10 ust. 4 umowy Spółki zawarto postanowienie szczególne w stosunku do wskazanych wyżej uregulowań, zgodnie z którym: "Wspólnikiem upoważnionym do samodzielnego prowadzenia spraw Spółki, jej reprezentowania na zewnątrz i składania oświadczeń woli w sprawach przekraczających zakres zwykłych czynności jest M. W. M.". Wprawdzie § 10 pkt 5 umowy spółki wskazywał, że do zaciągania zobowiązań w imieniu Spółki przekraczających kwotę [...]zł wymagana jest zgoda wszystkich wspólników, jednakże podkreślenia wymaga, że M. M. nie zaciągał przed organem egzekucyjnym żadnych nowych zobowiązań, a jedynie udzielił informacji (oświadczenie wiedzy), potwierdzając fakt istnienia swojej wierzytelności przysługującej w stosunku do Spółki jawnej [...].

Sąd podziela stanowisko organu, że wspólnicy spółki jawnej [...] kwestie reprezentowania Spółki oraz składania oświadczeń w jej imieniu uregulowali odmiennie aniżeli przepisy kodeksu spółek handlowych, i na mocy umowy Spółki - M. M. został wskazany jako osoba umocowana do samodzielnego działania w imieniu Spółki wobec osób trzecich, w szczególności do składania w imieniu Spółki oświadczeń o uznaniu i istnieniu wierzytelności wobec Spółki, przysługującej jednemu z jej wspólników. Domniemanie prawdziwości wpisu w KRS nie wiązało więc w tym przypadku Naczelnika [...] jako organu egzekucyjnego. Natomiast naturalną konsekwencją uznania wierzytelności przez Spółkę było dokonywanie płatności z jej rachunku bankowego na rachunek organu egzekucyjnego wskazany wprost w treści zajęcia.

Ponownie podkreślić należy, że otrzymanie zawiadomienia o zajęciu nakłada na dłużnika zajętej wierzytelności ustawowy obowiązek realizacji tego zajęcia (pod rygorem odpowiedzialności karnej). Z akt sprawy wynika natomiast, że od dnia [...] r. Spółka całkowicie zaprzestała realizacji ww. zajęć egzekucyjnych. Zasadnie zatem organ uznał, że działanie Skarżącej polegające na rozdysponowaniu zysku za [...] na zakup towarów handlowych (kapitał zapasowy), co zostało stwierdzone podczas kontroli prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego, nosi znamiona bezpodstawnego uchylania się od przekazania zajętej kwoty organowi egzekucyjnemu, o którym mowa w art. 71a § 9 u.p.e.a. i w konsekwencji zasadnie przyjął, że wystąpiła przesłanka do określenia wysokości nieprzekazanej kwoty.

Wskazać należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się jednolicie, że podstawą do uchylania się przez dłużnika zajętej wierzytelności od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu - w rozumieniu ww. przepisu - mogą być tylko takie okoliczności prawne, które umożliwiają mu skuteczne uchylanie się od wykonania zobowiązania względem wierzyciela (np. zarzut przedawnienia, potrącenia itp.). Użyty w treści art. 71a § 9 u.p.e.a. zwrot normatywny "bezpodstawnie uchyla się" należy interpretować jako przesłankę prawną, a nie faktyczną.

Sąd nie znalazł także podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi co do naruszenia przepisów postępowania, w tym zaniechania wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Sąd nie stwierdził bowiem, aby zasady postępowania administracyjnego określone w kodeksie postępowania administracyjnego zostały naruszone, w szczególności, aby sprawa wymagała dodatkowego wyjaśniania poprzez gromadzenie nowych dowodów – w skardze nie wskazano przy tym, w jakim zakresie zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wymagał uzupełnienia i ponownego rozpatrzenia. Podkreślenia wymaga, iż decydujące znaczenie ma treść złożonego przez stronę wniosku dowodowego, w którym należy wskazać jaki dokładnie dowód ma zostać przeprowadzony i na jaką tezę. Wniosek winien zawierać uzasadnienie, czyli wskazywać, że jego przeprowadzenie ma znaczenie dla sprawy, (wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2004 r., FSK 359/04, Przegląd Podatkowy 2005, nr 9, s. 56). Nadto, w postępowaniu przed sądem administracyjnym konieczne jest wykazanie, że odmowa przeprowadzenia przez organ podatkowy dowodu żądanego przez stronę mogła mieć - na tle zgromadzonego materiału dowodowego - istotny wpływ na wynik sprawy. Tego rodzaju zależności Skarżącej nie udało się wykazać.

W tym stanie sprawy Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.), orzekł o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej

Podstawę rozpoznania niniejszej sprawy w trybie uproszczonym stanowił art. 119 pkt 3 P.p.s.a.