Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 419/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2004-04-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 612  Sprawy geodezji i kartografii
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie NSA Andrzej Kozerski (spr.), p.o. sędziego WSA Monika Krzyżaniak, Protokolant referent stażysta Adrian Król, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi A. B., A. B., Ł. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o wprowadzeniu zmian w operacie ewidencji gruntów oddala skargę


UZASADNIENIE

3 II SA / Łd 419 / 02

U Z A S A D N I E N I E

Starosta Powiatu [...] decyzją z dnia [...] orzekł o wprowadzeniu zmian w ewidencji gruntów i budynków w oznaczeniu osób władających nieruchomością oznaczoną numerem 128/2 o powierzchni 0,07 ha położoną w G. gm. A – przez wykreślenie A. B. i wpisanie A. B. , A. B. i Ł. B. . Jako podstawę decyzji wskazano przepisy art. 7 d pkt 1 , art. 20 ust. 2 pkt 1 , art. 22 ust. 1 i 2 oraz art. 51 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne ( tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086) a także § 10 ust. 2 i § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. Nr 38 , poz. 454). W uzasadnieniu decyzji organ podniósł , że działka 128/2 objęta jest księgą wieczystą Kw [...] , w której jako właściciel ujawniony jest Skarb Państwa na podstawie decyzji nacjonalizacyjnych z lat 1951-68 . Przed nacjonalizacją działka ta stanowiła część dawnej osady młyńskiej o powierzchni 8,40 ha objętej repertorium hipotecznym rep.hip. [...]. Zdaniem organu wnioskujący o zmianę w ewidencji gruntów wykazali , iż od 10 listopada 1995 r. faktycznie władają sporną nieruchomością . Objęcie nieruchomości w posiadanie nastąpiło w wykonaniu ugody sądowej zawartej przed Sądem Wojewódzkim [...] w dniu [...] w sprawie [...] .

Po rozpatrzeniu odwołania A. B. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. decyzją z dnia [...], na podstawie art. 138 § 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia . Organ odwoławczy podniósł , iż organ I instancji nie ustosunkował się merytorycznie do wątpliwości i zaleceń zawartych w uzasadnieniu poprzedniej decyzji kasacyjnej . Nadto organ ten poddał pod rozwagę organu I instancji potrzebę zawieszenia postępowania z uwagi na toczące się postępowania przed sądami powszechnymi o uregulowanie stanu prawnego nieruchomości . W uzasadnieniu decyzji wyrażono też pogląd , że w pierwszej kolejności konieczne jest doprowadzenie stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym a dopiero w dalszej kolejności dokonanie stosownych zmian w ewidencji gruntów .

W skardze z dnia 29 marca 2002 r. A. B. , A. B. i Ł. B. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji . Zdaniem skarżących organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania administracyjnego ( art. 138 § 2 k.p.a. i art. 97 § 1 pkt 3 k.p.a. ) a także przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne ( tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086) i rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. Nr 38 , poz. 454) . Skarżący podnieśli , iż zalecenia organu odwoławczego będą skutkować nieokreślonym czasowo stanem niezgodności zapisów w ewidencji gruntów z faktycznym stanem władania . W ocenie skarżących niemożność ustalenia stanu prawnego nieruchomości obliguje organ prowadzący ewidencję gruntów do ujawnienia stanu władania .

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje

Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. Nr 153 , poz. 1271 ) sprawy , w których skargi wniesiono do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone , podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ) .

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153 , poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wykonywania administracji publicznej oznacza sądową kontrolę zgodności z prawem ( legalności ) działalności administracji publicznej ( art. 1 § 2 powołanej ustawy ). W ramach tej kontroli sądy administracyjne badają , czy zaskarżona decyzja ma oparcie w prawie materialnym i czy organy nie naruszyły przepisów regulujących postępowanie administracyjne .

Oceniając zaskarżoną decyzję w tych dwóch aspektach stwierdzić należy , że przy jej wydawaniu nie wystąpiły istotne wady postępowania administracyjnego, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy a decyzja znajduje oparcie w obowiązującym prawie .

Przepisy z zakresu ewidencji gruntów ( ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów i budynków – powołane wyżej ) stanowią, że organy administracji publicznej prowadząc ewidencję gruntów rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez organy orzekające. Nie mogą natomiast samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień do gruntu. Stąd też poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić swoich praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością. Zmian w stanie prawnym zapisanym w ewidencji gruntów dokonuje się na podstawie wpisów dokonanych w księgach wieczystych , prawomocnych orzeczeń sądowych , aktów notarialnych , ostatecznych decyzji administracyjnych lub dyspozycji zawartych w aktach normatywnych (§ 12 wyżej cytowanego rozporządzenia ) . Taki pogląd był wielokrotnie wyrażany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, m.in. w wyrokach II S.A. 1155/92, II S.A. 1718/95, II S.A. 1824/95, II S.A. 1231/97 , II S.A. 1094/98 , II S.A. 810/98 i II SA.1283/97 .

Podkreślić ponadto należy, że skarżący domagają się wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów w zakresie zmiany osoby właściciela nieruchomości . W piśmie wszczynającym postępowanie wnieśli oni o "skorygowanie oznaczenia osoby właściciela/władającego" i wpisanie "zamiast Skarb Państwa , użytkownik GS A lub A. B. – A. A. i Ł. B." .Treść wniosku wskazuje jednoznacznie , że skarżący domagali się w pierwszej kolejności wykreślenia właściciela nieruchomości ujawnionego w księdze wieczystej . Wprawdzie materiał zgromadzony w sprawie pozwala na stwierdzenie , że stan prawny ujawniony w księdze wieczystej nie odpowiada rzeczywistemu stanowi prawnemu jednakże tę niezgodność należy usunąć w postępowaniu przed sądami powszechnymi w postępowaniu wieczystoksięgowym lub też w drodze powództwa o uzgodnienie stanu ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości . Jak już wyżej wskazano organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie może we własnym zakresie ustalać stanu prawnego nieruchomości i dokonywać zmian w zakresie osoby właściciela wbrew aktualnym zapisom w księdze wieczystej . Stanowiłoby to ewidentne naruszenie dyspozycji § 12 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. Nr 38 , poz. 454) .

Nie można zgodzić się z wyrażonym w skardze poglądem , iż występuje niemożność ustalenia stanu prawnego nieruchomości skutkująca koniecznością ujawnienia stanu władania . Niezależnie od tego , że z dużym prawdopodobieństwem można stwierdzić , że stan prawny ujawniony w księdze wieczystej jest niezgodny z rzeczywistym stanem prawnym to jednak stan prawny nieruchomości jest uregulowany . W księdze wieczystej jako właściciel nadal ujawniony jest Skarb Państwa a skarżący nie doprowadzili do zmiany tego zapisu w odpowiednim trybie . Stosownie do treści § 10 ust. 2 powołanego wyżej rozporządzenia dane osób lub jednostek organizacyjnych władających nieruchomością wpisuje się w przypadku braku danych dotyczących właściciela nieruchomości . Zatem brak jest podstaw do ujawnienia osób władających nieruchomością w oparciu o § 10 ust. 2 rozporządzenia ( odnosi się to zarówno do skarżących jak też A. B. ) . Brak jest też podstaw do wpisania skarżących lub też A. B. w oparciu o § 11 rozporządzenia .

Zgodzić można się z poglądem skarżących , iż treść uzasadnienia decyzji organu odwoławczego uzasadniała postawienie zarzutu naruszenia art. 138 § 2 k.p.a. Mając jednak na uwadze powyższe wywody stwierdzić należy , że zaskarżona decyzja ostatecznie odpowiada prawu . Organ I instancji winien przede wszystkim ustalić jaka jest rzeczywista wola skarżących w zakresie zapisów w ewidencji gruntów i stosownie do tego ustalenia rozstrzygnąć sprawę . Nie można przy tym wykluczyć , że skarżących satysfakcjonować będzie jedynie wykreślenie A. B. jako władającego nieruchomością .

Zatem stwierdzić należy , że zaskarżona decyzja ostatecznie nie narusza prawa.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę jako niezasadną .