Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 756/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-07-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędzia WSA Monika Nowicka Asesor WSA Sławomir Antoniuk Protokolant Ewelina Ryszka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2006 r. sprawy ze skargi Miasta P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość drogową 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty Powiatu P. z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

ISA/WA 756/06

UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2006 roku nr [...] po rozpatrzeniu odwołania Burmistrza Miasta P. od decyzji Starosty Powiatu P. Nr [...] z dnia [...].07.2005r. orzekającej o ustaleniu odszkodowania za nieruchomość położoną w P. przy ul. [...], oznaczoną jako działka nr [...] o pow. [...] m.kw. z obrębu [...] – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Z akt postępowania administracyjnego wynika, że Starosta Powiatu P. decyzją z dnia [...].07.2005r. nr [...] po rozpatrzeniu wniosku złożonego przez D. R., Z. K. oraz D. K., o ustalenie wysokości odszkodowania - ustalił dla D. R., Z. K. i D. K. odszkodowanie w wysokości po [...] zł. dla każdego z nich, z tytułu nabycia przez Gminę Miasto P. własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, ulicę [...] w P. oznaczonej jako działka nr ew. [...] obręb [...] o pow. [...] m2, dla której w Sądzie Rejonowym w P. w Wydziale Ksiąg Wieczystych prowadzony jest zbiór dokumentów [...].

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że dla działki ew. nr [...] w obrębie [...] o powierzchni [...] m2 została wydana decyzja Wojewody [...] nr [...] z dnia [...].02.2005 r. potwierdzająca nabycie przez Gminę Miasto P. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości zajętej pod ulicę [...] w P.

Podał, że zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 29 października 1998 r. przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.

Wskazał, że wysokość odszkodowania ustalono na podstawie operatu szacunkowego z maja 2005 r. wykonanego przez rzeczoznawcę majątkowego W. B. (uprawnienia państwowe nr [...]).

Odwołanie od decyzji Starosty Powiatu P. wniosło Miasto P. W uzasadnieniu odwołania Miasto P. podnosiło, że pismem z dnia 14.06. 2005r. (data wpływu do Urzędu Miasta P. 24.06.2005r. ) wyznaczony został 14-dniowy termin na zapoznanie się i wypowiedzenie co do sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego operatu szacunkowego przedmiotowej nieruchomości oraz materiału zgromadzonego w sprawie. Dnia 08.07.2005r., zachowując 14-dniowy termin, Miasto P. złożyło na piśmie swoje zarzuty do sporządzonej wyceny gruntu. Na pismo Miasto P. nie otrzymało żadnej odpowiedzi, a dnia 06 07.2005r., przed wyznaczonym terminem do wypowiedzenia się w sprawie wydana została przez Starostę Powiatu P. decyzja nr [...] orzekającą odszkodowanie za działkę ew. nr [...], w obrębie [...], o pow. [...] m2, nabytą z mocy prawa przez Miasto P. (decyzja Wojewody [...] nr [...] z dnia [...].02.2005r.).

W odwołaniu Miasto P. podtrzymało zarzuty odnośnie wyceny przedstawione w piśmie z dnia 8.07.2005 r. Podniosło, że wartość przedmiotowej działki jest zawyżona w odniesieniu do opinii sporządzonej przez rzeczoznawcę dla potrzeb wyceny nieruchomości przy ul. [...], dodatkowo wskazując szereg wad sporządzonej w sprawie opinii dla potrzeb wyceny przedmiotowej nieruchomości, jak też braku udziału przedstawiciela Gminy Miasta P. przy oględzinach rzeczoznawcy majątkowego wycenianej nieruchomości.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniósł, że sporządzony w omawianej sprawie operat szacunkowy spełnia warunki wynikające z przepisów Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego.

Odnosząc się do zarzutu podniesionego w odwołaniu dotyczącego błędnie sporządzonej wyceny, organ stwierdził, że Burmistrz Miasta P. nie przedłożył w postępowaniu odwoławczym alternatywnego operatu szacunkowego, a więc nie przedstawił merytorycznych podstaw swych zarzutów, przy czym powoływanie się na operat sporządzony dla potrzeb innego postępowania nie ma znaczenia w rozpoznawanej sprawie, bowiem sprawy administracyjne rozstrzygane są indywidualnie zgodnie z regułą wyrażoną w art. 1 kpa. Ponadto w odniesieniu do podniesionego w odwołaniu zarzutu braku udziału strony w procedurze ustalania wartości rynkowej przedmiotowej nieruchomości Organ stwierdził, iż zgodnie z art. 150 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami dla potrzeb postępowania odszkodowawczego rzeczoznawca majątkowy ustala samodzielnie najbardziej prawdopodobną do uzyskania na rynku cenę za wywłaszczaną nieruchomość, którego to opinia w tej sprawie stanowi dopiero w niej dowód.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2006 roku nr [...] wniosło Miasto P.

Skarżący wnosił o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji jako naruszającej prawo.

W uzasadnieniu skargi ponownie podniósł zarzuty przedstawione w odwołaniu. Podnosił że oprócz uwag dotyczących operatu szacunkowego, Skarżący wnosił o wyjaśnienie sposobu oszacowania. Wskazał, że Organ nie podejmując czynności wyjaśniających zarzuty i uwagi skarżącego, a także wydając decyzję przed upływem terminu do wypowiedzenia się, naruszył art. 10 § 1 kpa. Wskazał, że Organ nie wypełnił obowiązku wynikającego z tego przepisu, gdyż faktycznie nie zapewnił stronie czynnego udziału w postępowaniu.

Podniósł, że wywody organu, iż skarżący w postępowaniu przed organem I instancji, nie przedstawił alternatywnego operatu szacunkowego są niczym nieuzasadnione, gdyż alternatywny operat szacunkowy nie może stanowić podstawy oceny prawidłowości wykonania operatu przez rzeczoznawcę W. B. Wyjaśnienia wątpliwości Skarżącego, powinien ewentualnie dokonać dotychczasowy rzeczoznawca na zlecenie Starosty. Sporządzenie alternatywnego operatu szacunkowego w każdym przypadku, gdy gmina zgłasza wątpliwości do wykonanego operatu, które można w postępowaniu przed Starostą wyjaśnić, nie jest zasadne i nie znajduje umocowania w przepisach ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.

Zasadnie skarżący zarzucił, że organy zarówno pierwszej, jak i drugiej instancji naruszyły przepisy postępowania administracyjnego. Jedną z naczelnych zasad tego postępowania jest określona w art. 7 k.p.a. zasada dochodzenia prawdy obiektywnej, która nakłada na organy prowadzące postępowanie obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy pod względem faktycznym i prawnym. Zasada ta realizowana jest przez szereg przepisów kpa, a zwłaszcza przez przepisy o postępowaniu dowodowym. Art. 77 § 1 k.p.a. zobowiązuje organy administracji publicznej do zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego sprawy. W art. 79 § 1 i 2 k.p.a. zawarte są szczegółowe zasady dotyczące powiadamiania stron o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu oraz o ich udziale w jego przeprowadzaniu. Zgodnie z art. 79 § 2 k.p.a. strona ma prawo brać udział w przeprowadzaniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia. Art. 81 k.p.a. stanowi, że okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2 kodeksu.

Strony zostały powiadomione o tym, że istnieje możliwość zapoznania się z operatem szacunkowym sporządzonym przez rzeczoznawcę majątkowego oraz o prawie wypowiedzenia się co do materiałów dowodowych w terminie 14 dni. Jednakże przed upływem tego terminu wydana została decyzja przez Starostę Powiatu P. Taki sposób przeprowadzenia dowodu uniemożliwił stronie uzyskanie odpowiedzi na podniesione przez nią uwagi i zarzuty, co niewątpliwie naruszało art. 10 § 1 k.p.a., zobowiązujący organy do zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania.

Wydanie decyzji przez organ administracji publicznej przed upływem terminu do zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym oraz do złożenia uwag , stanowi naruszenie art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego, uzasadniające uchylenie decyzji.

Organ ma stosownie do zasady ogólnej prawdy obiektywnej, obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy administracyjnej.

Postępowanie administracyjne nie zostało przeprowadzone rzetelnie przez organy administracji publicznej.

Przedmiotowa sprawa nie została należycie wyjaśniona.

Skarżący zarówno w piśmie z dnia 8 lipca 2005 roku, jak i w odwołaniu przedstawił szereg uwag i wątpliwości odnośnie operatu szacunkowego.

Organ nie przedstawił zarzutów skarżącego rzeczoznawcy majątkowemu, wynikiem, czego rzeczoznawca nie ustosunkował się do zarzutów i wątpliwości zgłaszanych przez skarżącego.

Skarżący kwestionował prawidłowość operatu szacunkowego i niezawiadomienie go o terminie wizji.

Organy obu instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie odniosły się do zarzutów odwołania.

Zaskarżona decyzja, podobnie jak i decyzja organu pierwszej instancji, oparte zostały na operacie szacunkowym rzeczoznawcy majątkowego W. B. Dowód ten przeprowadzony został z uchybieniem wskazanym przepisom dotyczącym postępowania dowodowego. Wobec tego, że stwierdzone naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, należało uchylić zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji.

W fazie między zakończeniem postępowania wyjaśniającego a podjęciem rozstrzygnięcia w sprawie organ administracji ma obowiązek umożliwić stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Organ ma obowiązek odnieść się do wszystkich uwag i wątpliwości zgłoszonych przez stronę.

Wydanie decyzji przed upływem terminu do zapoznania się z materiałem dowodowym oraz do zgłaszania zarzutów stanowi złamanie tej zasady.

Nie ulega wątpliwości, że mają tu zastosowanie przepisy art. 7, 10, 77 § 1, 79 k.p.a. zgodnie z którymi organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a więc również odnieść się do zgłoszonych przez stronę uwag, a ocena czy dana okoliczność została udowodniona winna być przedstawiona w uzasadnieniu decyzji w sposób wyczerpujący i wszechstronny mając na uwadze zarzuty przedstawione przez strony postępowania.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit c oraz art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.