Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 94/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-10-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 35b ust. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 101 poz 927
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 1995 r. o izbach rolniczych - tekst jednolity.
article: art. 168 ust. 1; art. 151 ust. 2 pkt 6; art. 169 ust. 6; aart. 168 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2009 nr 157 poz 1240
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), Protokolant spec. - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 października 2014 r. sprawy ze skargi Krajowej Rady Izb [...] przy udziale Krajowego Związku [...] na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dotacji celowej podlegającej zwrotowi do budżetu państwa; oddala skargę


UZASADNIENIE

1. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej Minister) – stosownie do treści art. 169 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240 ze zm.) – dalej u.f.p. – określił Krajowej Radzie [...] (KR[...]) kwotę 260 742,33 zł, która podlega zwrotowi do budżetu Państwa jako nie niewykorzystana do końca 2012 r.

2. W efekcie złożonego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister – stosownie do treści art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 168 ust. 1 i 169 ust. 6 u.f.p. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję (akt administracyjny z dnia 4 listopada 2013 r.).

W uzasadnieniu dostrzegł, że kwota wyżej wskazana stanowi wielkość niewykorzystanej do 31 grudnia 2012 r. dotacji celowej, będąca efektem zaakceptowanego przez Ministra sprawozdania z 15 kwietnia 2013 r.; stanowi ona różnicę między kwotą udzielonej dotacji a sumą kwot rozliczonych dotacji i niewykorzystanej dotacji zwróconej do Ministerstwa.

Kwota ta jest częścią dotacji celowej przyznanej Krajowemu Związkowi [...] (dalej KZ [...]) w 2012 r. na podstawie umowy o dofinansowanie kosztów zawartej między Skarżącą a KZ[...]. Kwota ta obejmuje płatności za 2012 r., które KZ[...] dokonał w 2013 r. i wykazał je w skorygowanym sprawozdaniu finansowanym dnia 28 stycznia 2013 r. W szczególności zgodnie z § 4 ust. 1 umowy z dnia 13 kwietnia 2012 r. Skarżąca zobowiązana była do wykorzystania dotacji do końca 2012 r. Również w umowie z dnia 17 kwietnia 2012 r. między Skarżącą a KZ [...] w § 4 zapisano, iż "Związek zobowiązuje się wykorzystać dotację do 31 grudnia 2012 r."

Również przeprowadzona w KZ[...] przez Ministerstwo kontrola (w dniach 8 -25 styczeń 2013 r.) pozwoliła ustalić, iż dotacja w kwocie 260 742, 33 zł nie została wykorzystana do końca 2012 r.

W efekcie - wskazując na regulacje zawartą w u.f.p. - Minister uznał, iż istnieje obowiązek zwrotu dotacji celowej jako niewykorzystanej do końca 2012 r., a wniesiony środek zaskarżenia uznał za niezasadny.

3. Skargę do WSA w Warszawie złożył pełnomocnik Skarżącej, który wniósł alternatywnie o uchylenie decyzji Ministra z dnia [...] listopada 2013 r., a także decyzji tego Organu – gdyby Sąd uznał za stosowne - z dnia 14 sierpnia 2013 r. Powyższe decyzje zaskarżono w całości, a więc w przedmiocie określenia kwoty dotacji celowej podlegającej zwrotowi do budżetu Państwa jako niewykorzystanej do końca 2012 r. oraz terminu, od którego nalicza się odsetki.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art.:

a) 35 b ust. 1 w zw. z art. 35c ustawy z dnia 14 grudnia 1995 r. o izbach rolniczych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 927) – dalej ustawa o izbach rolniczych, poprzez określenie podlegającej, zwrotowi kwoty dotacji celowej w sytuacji, gdy Skarżąca wykorzystała dotację celową zgodnie z jej przeznaczeniem;

b) 8, 11 i 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez naruszenie zasady zaufania do organów administracji publicznej oraz zasady przekonywania w ten sposób, iż w zaskarżonej decyzji nieodniesiono się do wszystkich zarzutów i argumentów przestawionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy;

c) 6 k.p.a. poprzez naruszenie zasady praworządności;

d) 87 ust. 1 Konstytucji RP – poprzez oparcie rozstrzygnięcia o przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 września 2008 r. w sprawie zakresu i trybu udzielenia oraz sposobu rozliczania dotacji celowej przeznaczonej na pokrycie kosztów związanych z uczestnictwem izb rolniczych, związków zawodowych rolników indywidualnych oraz społeczno-zawodowych organizacji rolników w ponadnarodowych organizacjach rolniczych reprezentujących interesy zawodowe rolników indywidualnych wobec instytucji UE (Dz. U. Nr 176, poz. 1091) – dalej rozporządzenie.

Ad. a) W ocenie Skarżącej treść ww. wymienionych przepisów jasno wskazuje jaką rolę ustawodawca przypisał KR[...] w systemie finansowania kosztów związanych z uczestnictwem organizacji rolniczych w ponadnarodowych organizacjach rolniczych reprezentujących interesy zawodowe rolników indywidualnych wobec instytucji Unii Europejskiej. W związku z nałożeniem na KR[...] obowiązku ponoszenia ww. kosztów ustawodawca wskazał jednocześnie na obowiązek dofinansowania tych wydatków z budżetu Państwa. W konsekwencji oznacza to, że zadanie KR[...] jest ograniczone tylko do przekazywania pochodzących z budżetu Państwa środków na pokrycie przedmiotowych kosztów właściwym organizacjom. Z tego zadania KR[...] w pełni się wywiązała przekazując w 2012 r. środki pochodzące z dotacji celowej m.in. na rzecz KZ[...].

Fakt nieprzestrzegania przez KZ[...] zasad korzystania z przekazanych przez KRIR środków nie może, wbrew twierdzeniom zawartym w skarżonej decyzji, obciążać samej Skarżącej. Należy podkreślić, iż wykorzystanie dotacji z naruszeniem terminu nie nastąpiło z winy czy w wyniku jakiegokolwiek zaniedbania ze strony KRIR.

Co więcej ustawa o izbach rolniczych nie daje KRIR żadnych narzędzi do kontrolowania i nadzorowania działania organizacji rolniczych otrzymujących środki na cel o którym mowa w art. 35 b ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1995 r.; uprawnienie takie posiada jedynie Minister (na co sam wskazuje w decyzji z dnia [...] sierpnia 2013 r.). W konsekwencji, tak jak podnoszono m.in. we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zdaniem Skarżącej, próba dochodzenia od niej przez Ministra środków nienależycie wykorzystanej przez KZ[...] dotacji jest objawem niedozwolonej wykładni rozszerzającej przepisów ustawy o izbach rolniczych i stanowi działanie wbrew ratio legis wskazanych wyżej przepisów.

W świetle ustawy o izbach rolniczych jedynie art. 35 b 3 i 4 dają podstawę do dochodzenia jakichkolwiek roszczeń od KR[...]. Przepisy te stanowią, iż Skarżąca otrzymując dofinansowanie jest obowiązana prowadzić wyodrębnioną ewidencje księgową środków z tytułu dofinansowania oraz wydatków dokonanych z tych środków. Dopiero w razie nieprowadzenia ww. ewidencji pobrane dofinansowanie podlega zwrotowi jak dofinansowanie wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem. W przedmiotowej sprawie sytuacja taka jednakże nie występuje przez co działania Ministra, w ocenie Skarżącej, są nieuprawnione.

Ad. b) Zdaniem Skarżącej Minister w swojej decyzji z [...] listopada 2013 r. nie odniósł się do wszystkich zarzutów i argumentów przedstawionych we wniosku z 27 sierpnia 2013 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. i tym samym naruszył fundamentalne dla postępowania administracyjnego zasady przekonywania i zaufania do organów władzy publicznej. W ww. wniosku Skarżąca zarzuciła decyzji z dnia 14 sierpnia 2013 r., iż narusza ona art. 6 i 8 kpa. Minister w decyzji z [...] listopada 2013 r. do tych zarzutów odniósł się w jednym dwuzdaniowym akapicie (str. 10): "Pozostałe zarzuty sprowadzają się do próby wykazania, iż Krajowa Rada wywiązała się ze swoich obowiązków jakimi było przekazanie kwot dotacji poszczególnym organizacjom i to nie ona powinna być stroną niniejszego postępowania. Biorąc jednak pod uwagę przedstawione wyżej argumenty również i te zarzuty uznać należy za bezzasadne".

W ocenie Skarżącej powyższe krótkie stwierdzenie nie wypełnia wymogów, które ustawodawca nakłada na organy prowadzące postępowania administracyjne. Art. 11 k.p.a. jasno wskazuje, iż organy administracji publicznej powinny wyjaśnić stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możliwości doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu.

Wskazany fragment uzasadnienia decyzji z [...] listopada 2013 r. pokazuje, iż niektóre z podniesionych zarzutów Minister potraktował zdawkowo, nie argumentując wyraźnie dlaczego jego zdaniem są one bezzasadne, co stanowi naruszenie art. 8 i 11 kpa.

Przykładowo WSA w Kielcach w wyroku z 28 lutego 2013 r. (sygn. II SA/Ke 56/13) wskazał, iż "brak prawidłowego odniesienia się przez organ do zarzutów zawartych w odwołaniu i istotnych okoliczności, spornych w sprawie, stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonego aktu". Jeszcze dobitniej orzekł WSA w Warszawie w wyroku z 12 maja 2008 r. (sygn. akt VI SA/Wa 264/08): "nie ustosunkowanie się do zarzutów narusza przepis art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, z tym że odniesienie się do zarzutów nie może mieć charakteru" sygnalnego". Chodzi bowiem o to by organ w sposób wyczerpujący i jawny wskazał stronie motywy, które w jego ocenie stanowią o ich bezzasadności". Tezy tego wyroku mimo iż zapadł on w związku z postępowaniem podatkowym regulowanym przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa zachowują aktualność na gruncie niniejszej sprawy, gdyż art. 210 § 1 Ordynacji i art. 107 § 1 kpa statuują analogiczny zbiór elementów, które musi zawierać każda decyzja wydawana w toku jakiegokolwiek postępowania administracyjnego.

Ad. c i d) Ostatnie zarzuty, które podnosi Skarżąca dotyczą naruszenia przez Ministra treści art. 6 kpa i art. 87 ust. 1 Konstytucji RP poprzez utrzymanie (decyzją z 4 listopada 2013 r.) w mocy rozstrzygnięcia z [...] sierpnia 2013 r., które Minister oparł o przepisy rozporządzenia niezgodnego z ustawą o izbach rolniczych, co jest sprzeczne z obowiązującą w Polsce hierarchią źródeł prawa i co uchybia zasadzie praworządności.

Po pierwsze, treść decyzji z [...] sierpnia 2013 r. wskazuje, że Minister oparł swoje rozstrzygnięcie nie na przepisach prawa, lecz na subiektywnie interpretowanych zapisach umowy z dnia 13 kwietnia 2012 r. Podkreślić należy, iż przedmiotem niniejszej sprawy są środki pochodzące z budżetu Państwa, a zatem kwestia ich prawidłowego rozdysponowania nie powinna być oceniana na podstawie umowy, lecz obowiązujących przepisów prawa.

Po drugie, należy wskazać, iż treść rozporządzenia z dnia 26 września 2008 r. nie jest zgodna z treścią przepisu art. 35 b ust. 5 ustawy o izbach rolniczych. Zakres elementów umowy wskazany w § 4 rozporządzenia z dnia 26 września 2008 r. a w szczególności określenie terminu wykorzystania dotacji celowej stanowi o przekroczeniu delegacji ustawowej zawartej w ww. art. 35 b ust 5 ustawy o izbach rolniczych. Tym samym, mając na względzie konstytucyjną hierarchię źródeł prawa w przypadku sprzeczności pomiędzy aktem ustawowym a wykonawczym, Minister obowiązany był do pominięcia przepisów przedmiotowego rozporządzenia i zastosowania bezpośrednio przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 1995 r., czego jednak nie zrobił, co czyni zasadnym podniesiony zarzut.

4. W odpowiedzi na skargę – żądając jej oddalenia - podniesiono argumenty zbieżne z motywami rozstrzygnięcia.

5. Na rozprawie w dniu 30 maja 2014 r. Sąd – w trybie art. 33 § 2 p.p.s.a. – dopuścił do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania Krajowy Związek [...].

6. Pismem z dnia 2 września 2014 r. pełnomocnik Skarżącej podtrzymał argumentację zawartą w skardze wskazując, że nieprzestrzeganie przez KZ [...] zasad korzystania z przekazanych przez Skarżącą środków nie może obciążać Krajowej Rady. Adresatem roszczeń o zwrot dotacji winien być KZ[...].

7. Pismem z dnia 7 października 2014 r. pełnomocnik KZ[...] wniósł o uchylenie decyzji MRiRW z dnia 14 sierpnia 2013 r. W motywach wskazano na to, że "aktualnie KZ[...] nie pozostaje w zadłużeniu wobec KR[...]. Na wezwanie KR[...], pod rygorem (...), KZ[...] dokonał przelewu w wysokości 37 597,02 zł na rachunek KR[...]". Dalej wskazano, że dofinansowanie w całości zostało wykorzystane zgodnie z przeznaczeniem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

I. Zgodnie z treścią art. 175 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej sądy administracyjne – podobnie jak powszechne, wojskowe i Sąd Najwyższy – zostały powołane do sprawowania wymiaru sprawiedliwości. Z art. 184 tegoż aktu normatywnego wynika, że sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności publicznej obowiązującej również orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego i aktów normatywnych terenowych organów administracji rządowej.

Różnica pomiędzy sprawowaniem kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne a załatwianiem sprawy wynikającej z działalności administracji publicznej przez sądy powszechne jest dość oczywista. Te ostatnie bowiem przejmują sprawę wynikającą z działalności administracji publicznej do dalszego jej załatwienia; w przypadku zaś sądów administracyjnych sprawa, której przedmiot jest związany z działalnością organów administracji publicznej, nie przestaje być sprawą, której załatwienie należy cały czas do kontrolowanego przez Sąd organu. Sąd administracyjny bowiem dokonuje - w ramach sprawowanych funkcji orzeczniczych - kontroli (oceny) tej działalności. Sąd ten na skutek zaskarżenia aktu (decyzji, postanowienia) lub czynności, a także bezczynności organu administracji publicznej nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia; ma jedynie skontrolować i ocenić działalność tego organu. Nie może zatem - co do zasady - zastępować organu administracji publicznej i merytorycznie rozstrzygać sprawy.

II. Określając zakres kognicji zauważyć należy, że sądy administracyjne, w tym wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie (akt ten cyt. jest dalej jako p.p.s.a.).

Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią - bez wątpienia - sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Nie ulega też wątpliwości, że podstawowym celem tejże kontroli jest eliminowanie z porządku prawnego aktów (zwłaszcza decyzji i postanowień), a także czynności organów administracji publicznej niezgodnych z prawem i dążenie do przywrócenia stanu, który nie będzie z nim pozostawał w sprzeczności. Ta funkcja kontroli sądowej jest istotna zarówno z punktu widzenia podmiotu skarżącego, jak i całego aparatu administracyjnego państwa, który winien być żywo zainteresowany w eliminowaniu z obrotu prawnego niezgodnych z prawem aktów i czynności swoich funkcjonariuszy.

Prawidłowość podejmowanych działań, a tym samym legalność działania organów administracyjnych, stanowi bowiem istotny element efektywności i ważną przesłankę istnienia społecznej akceptacji działania aparatu administracyjnego państwa. Stopień zaś akceptacji owego działania organów administracji rządowej, jak też samorządowej, przenoszony jest na ocenę funkcjonowania całego państwa.

III. W powyższym kontekście - stosownie do treści art. 145 § 1 p.p.s.a. - należy zwrócić uwagę, iż nie każdy akt administracyjny, który dotknięty jest wadliwością automatycznie zostanie przez Sąd usunięty z obrotu prawnego. Ustawodawca bowiem przyjął, iż Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie (w całości lub w części) może tak orzec, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy;

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd stwierdza nieważność aktu administracyjnego (w całości lub w części), jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Orzeka także wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych ustawach.

Reasumując należy stwierdzić, iż uchylenie aktu administracyjnego z racji naruszenia prawa materialnego uzasadnione będzie wtedy, gdy - w wypadku prawidłowego zastosowania tych norm - rozstrzygnięcie byłoby inne. Zaznaczyć trzeba, że naruszenie prawa nie powoduje uchylenia aktu administracyjnego, gdy wystąpi w postaci rażącej, albowiem wówczas stwierdza się nieważność decyzji lub postanowienia. Wreszcie "inne naruszenie przepisów postępowania" skutkuje uchyleniem aktu administracyjnego, o ile uchylenie to mogło mieć (a więc wcale nie musiało mieć) wpływ na wynik sprawy.

IV. Oceniając – w kontekście powyższych zasad - legalność rozstrzygnięć Ministra wskazać na wstępie należy, że istotną w sprawie jest zasada pacta sunt servanda oraz powiązana z nią zasada swobody kształtowania umów. Aby doszło do zawarcia umowy musi istnieć zgoda obu stron co do jej treści, a zawarte kontrakty winny być honorowane.

Z umowy zawartej przez KR[...] z Ministrem w dniu 13 kwietnia 2012 r. wynika nie tylko to, że KRIR zobowiązuje się do przekazania dotacji organizacjom rolniczym na podstawie zawartych z tymi organizacjami umów, w których te organizacje zobowiążą się do wykorzystania dotacji zgodnie z przeznaczeniem, właściwego rozliczenia otrzymanej dotacji (§ 3 umowy), ale także – w przypadku wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem, nieterminowej lub nierzetelnej realizacji umowy co uregulowane zostało umową z dnia [...] kwietnia 2012 r. zawartą pomiędzy Skarżącą i KZ[...], to ten ostatni podmiot " zobowiązuje się do zwrotu dotacji wraz z odsetkami

w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania dotacji, w kwocie określonej przez organy kontrolne, na rachunek Krajowej Rady o którym mowa w § 7, w terminie wyznaczonym przez Krajową Radę umożliwiającym przekazanie tej dotacji Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi (...)" – vide k. 88 akt sądowych.

Nie jest więc trafny podgląd, iż adresatem rozstrzygnięć (decyzji) winien być nie Skarżący lecz KZ[...].

V. Powyższa konstatacja znajduje także swoje uzasadnienie w dotychczasowej dobrej praktyce realizacji tego typu umów i właściwej relacji Ministra z KRIR. Pozytywnym przykładem może być zwrot przez ten ostatni podmiot należności z tytułu wykorzystania części przedmiotowej dotacji przez KZ[...] niezgodnie z przeznaczeniem w kwocie 31 456,02 zł wraz z należnymi odsetkami. Decyzję stwierdzającą wykorzystanie niezgodnie z przeznaczeniem tej kwoty z dnia [...] listopada 2013 r. zrealizowano niezwłocznie a objęta nią kwota wpłynęła w dniu 19 listopada 2013 r. wraz z należnymi odsetkami (vide k. 130 akt sądowych), w iście ekspresowym tempie.

Tak więc – w analogicznym stanie prawnym – Sąd nie dostrzega podstaw aby dokonywać innej interpretacji umów, jak w sposób o których była mowa w punkcie IV uzasadnienia, jak to uczyniły same strony np. w casusie wyżej przedstawionym.

VI. Przechodząc do argumentacji skargi wskazać należy że w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy o izbach rolniczych, ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 września 2008 r.

Ustawa o izbach rolniczych zawiera odrębne regulacje dotyczące sposobu udzielenia i rozliczenia dotacji celowej. Krajowa Rada - zgodnie z art. 35 b ust. 1 ustawy o izbach rolniczych, ponosi w latach 2008-2013 koszty związane z uczestnictwem izb rolniczych, związków zawodowych rolników indywidualnych oraz społeczno-zawodowych organizacji rolników w ponadnarodowych organizacjach rolniczych reprezentujących interesy zawodowe rolników indywidualnych wobec instytucji Unii Europejskiej, które dofinansowane są z budżetu państwa w formie dotacji celowej. Dofinansowania udziela się na wniosek KR[...] w drodze umowy zawartej między KRIR a Ministrem właściwym do spraw rolnictwa. Celem udzielania dotacji w tym przypadku jest dofinansowanie ponoszonych przez KR[...] kosztów związanych z uczestnictwem izb rolniczych, związków zawodowych rolników indywidualnych oraz społeczno-zawodowych organizacji rolników w ponadnarodowych organizacjach rolniczych reprezentujących interesy zawodowe rolników indywidualnych wobec instytucji Unii Europejskiej. KR[...] ponosi zatem koszty uczestnictwa w organizacjach ponadnarodowych, w tym za pośrednictwem innych organizacji, z którymi KR[...] zawiera umowy. Z przepisów ustawy o izbach rolniczych nie wynika, że rola KR[...] ogranicza się jedynie do przekazania środków z dotacji celowej właściwym organizacjom. Przekazywanie przez KR[...] tych środków nie zwalnia KR[...] z odpowiedzialności wobec Ministra za wykorzystanie przyznanej dotacji celowej, gdyż to KR[...] zawiera z Ministrem umowę i to jej przekazywana jest dotacja. Natomiast poszczególne organizacje rolnicze odpowiadają wobec KRIR. Niewywiązanie się KZ[...] z określonych postanowień umownych w zakresie zwrotu na rachunek bankowy KR[...] części dotacji celowej niewykorzystanej do dnia 31 grudnia 2012 r. nie oznacza zatem, że KR[...] nie musi dokonywać tego zwrotu. Dotacja celowa powinna zostać zwrócona przez KR[...], która następnie może wystąpić z odpowiednim roszczeniem w stosunku do swojego dłużnika, tj. do KZ[...]. Takie zasady wynikają z przepisów prawa oraz umów dotyczących przekazywania środków z dotacji celowej.

VII. Odpowiedzialność KR[...] w zakresie udzielonej dotacji wynika także z wydanego na podstawie przepisów ustawy o izbach rolniczych rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 września 2008 r., które określa m.in., że KR[...] zobowiązana jest do rozliczenia udzielonej dotacji celowej w formie sprawozdania sporządzonego na formularzu udostępnionym przez Ministra, w terminie wyznaczonym w umowie o udzielenie dotacji celowej. Przyjąć zatem należy, że KR[...] jako strona umowy o udzielenie dotacji celowej, zobowiązana jest do zwrotu części dotacji celowej niewykorzystanej do końca 2012 r., której wysokość została określona w zaskarżonej decyzji.

Zasady zwrotu dotacji w części niewykorzystanej do końca roku budżetowego ustalone są w przepisach u.f.p. Zgodnie z art. 168 ust. 1 u.f.p. dotacje udzielone z budżetu państwa w części niewykorzystanej do końca roku budżetowego lub w terminie określonym w rozporządzeniu Rady Ministrów wydanym na podstawie art. 181 ust. 3 u.f.p. podlegają zwrotowi do budżetu państwa odpowiednio do dnia 31 stycznia następnego roku albo w terminie 21 dni od dnia określonego w tym rozporządzeniu z zastrzeżeniem art. 151 ust. 2 pkt 6 u.f.p. W przypadku dotacji celowej udzielonej KR[...] zwrot dotacji celowej w części niewykorzystanej do końca roku budżetowego następuje do dnia 31 stycznia następnego roku. Zgodnie z art. 169 ust. 6 u.f.p. w przypadku niedokonania zwrotu dotacji w terminie określonym m.in. w art. 168 ust. 1 i 2 u.f.p. dysponent części budżetowej, który udzielił dotacji wydaje decyzję określającą kwotę przypadają do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki. Minister stosownie do przepisu art. 169 ust. 6 u.f.p. wydał decyzję z dnia [...] sierpnia 2013 r. W tym przypadku nie ma zastosowania art. 35c ustawy o izbach rolniczych, zgodnie z którym egzekucji podlegają środki dotacji celowej wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości. W niniejszej sprawie chodzi bowiem o niewykorzystanie dotacji w terminie wynikającym z przepisów prawa. Tym samym za niezasadny uznać należy zarzut, iż Minister naruszył przepisy art. 35 ust. 1 w zw. z art. 35 c ustawy o izbach rolniczych.

VIII. Przywołane przepisy u.f.p. dotyczące terminów zwrotu dotacji celowej niewykorzystanej do końca roku budżetowego a także przepis § 4 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 września 2008 r. jednoznacznie wskazują, iż dotacja celowa nie może być wydatkowana po zakończeniu roku budżetowego. Zatem w odniesieniu do dotacji celowej udzielonej KR[...], brak jest podstaw do dokonywania z tej dotacji wydatków po upływie wyznaczonego terminu. Bezsprzecznie bowiem część dotacji celowej udzielonej KR[...] w 2012 r. nie została wydatkowana w roku budżetowym 2012. Należy zatem raz jeszcze podkreślić, że zaskarżona decyzja Ministra dotyczy zwrotu dotacji celowej niewykorzystanej do końca roku budżetowego, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Z tych też względów nie zasługuje na uwzględnienie zarzut, iż Minister rozstrzygnięcie oparł jedynie o postanowienia umowy z dnia 13 kwietnia 2012 r.

IX. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 8, 11 i 107 § 3 w zw. z art. 140 kpa podnieść należy, że wbrew stanowisku KRIR przedstawionym w skardze, Minister w uzasadnieniu decyzji z dnia 4 listopada 2013 r. odniósł się do zarzutów i argumentów przedstawionych we wniosku KR[...] z dnia 27 sierpnia 2013 r.

Decyzja ta została oparta na przepisach prawa, które zostały wskazane w rozstrzygnięciu, a ich interpretacja przedstawiona w uzasadnieniu. Minister w sposób wyczerpujący wyjaśnił przyczyny dochodzenia zwrotu części dotacji celowej niewykorzystanej do końca 2012 r., od KR[...] a nie od KZ[...]. Podkreślić trzeba, że formułowane przez Skarżącą zarzuty we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy sprowadzały się do próby wykazania, iż KR[...] wywiązała się ze swoich obowiązków jakimi było przekazanie kwot dotacji poszczególnym organizacjom i to nie ona powinna być stroną niniejszego postępowania. Skoro zaś w uzasadnieniu decyzji przedstawiono wyczerpującą argumentację przemawiającą za uznaniem Skarżącej za stronę niniejszego postępowania nie ma potrzeby po raz kolejny przytaczać tych samych argumentów.

Wystarczające jest w takiej sytuacji wskazanie, że przedstawiona wcześniej argumentacja odnosi się również do tych zarzutów.

X. Nie sposób również uznać za zasadny zarzut naruszenia przez Ministra treści art. 6 kpa i art. 87 ust. 1 Konstytucji RP poprzez oparcie skarżącej decyzji o przepisy rozporządzenia niezgodnego z ustawą o izbach rolniczych. Zgodnie z delegacją ustawową zawartą w art. 35 b ust. 5 ustawy o izbach rolniczych Rada Ministrów miała upoważnienie do wydania rozporządzenia określającego szczegółowy zakres i tryb udzielenia oraz sposób rozliczenia dofinansowania kosztów związanych z uczestnictwem izb rolniczych, związków zawodowych rolników indywidualnych oraz społeczno-zawodowych organizacji rolników w organizacjach ponadnarodowych organizacjach rolniczych.

W ocenie Sądu zakres elementów umowy, w szczególności termin wykorzystania należą do kwestii związanych z zakresem i trybem udzielenia przedmiotowych dotacji; nie sposób zatem uznać, że Minister nie miał ustawowego upoważnienia do uregulowania tych kwestii we własnym rozporządzeniu. Niemniej jednak podkreślić należy, że wskazanie w tym rozporządzeniu terminu wykorzystania dotacji celowej jest zgodne z art. 150 oraz art. 168 ust. u.f.p. Przy czym podstawą wydania zaskarżonej decyzji, co należy raz jeszcze podkreślić, było niewykorzystanie dotacji do końca roku budżetowego, co stanowiło naruszenie przede wszystkim art. 168 u.f.p.

Dotacja celowa może być wykorzystana w innym terminie niż do końca danego roku budżetowego tylko wyjątkowo, w terminie określonym w rozporządzeniu Rady Ministrów dotyczącym wygasania wydatków budżetowych po zakończeniu roku budżetowego.

XI. W kwestii argumentacji podniesionej pismem pełnomocnika KZ[...] z dnia 14 sierpnia 2013 r. wskazać należy, iż Sąd nie jest władny orzekać w przedmiocie rozliczeń tego podmiotu z KR[...]. Zgodnie z treścią zawartej umowy – o której była mowa w pk-cie IV uzasadnienia – rozstrzygnie (po wniesieniu stosownego powództwa) Sąd powszechny.

XII. Końcowo również należy nadmienić, że treść pisma Ministra Finansów z dnia 3 kwietnia 2013 r. (k. 174-176 akt sądowych) nie ma dla Sądu wiążącego charakteru. Dokonana tam wykładnia nie uwzględnia szczegółowej analizy treści zawartych umów, a zatem nie została oparta o całokształt zebranego w sprawie materiału, który podlegał ocenie, co wyżej szczegółowo omówiono.

XIII. Mając na względzie treść art. 151 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.