Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1551/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-02-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6290 Reforma rolna
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 1 pkt 2, art. 105 par. 1, art. 156 par. 1 pkt 2, art. 140
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 187 par. 2, art. 269 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.) Sędzia WSA Danuta Kania, Protokolant sekr. sąd. Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lutego 2011 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącego J. J. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

IV SA/Wa 1551/10

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, zwany dalej Ministrem, uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia, że majątek R., położony w gminie S., zapisany w księgach wieczystych: "R.", tom [...], księga [...], nr [...] oraz nr [...] nie podlegał pod działanie przepisu art. 2 ust. 1 lit. e dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. Nr 10, poz. 51 ze zm.) i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji Minister wyjaśnił, że przedmiotowa sprawa dotyczy nieruchomości położonej w R., gmina S., zapisanej w księgach wieczystych: "R.", tom [...], księga [...], nr [...] oraz nr [...] jako własność W. D., stanowiącej majątek ziemski o powierzchni ogólnej 224,59 ha.

Następca prawny byłego właściciela nieruchomości – J. J., działający w imieniu własnym oraz w imieniu Z. J., K. J. oraz M. S., zwrócił się do Wojewody [...] z wnioskiem o wydanie decyzji stwierdzającej, że ww. majątek ziemski zapisany w księgach wieczystych nie podpadał pod działanie przepisów dekretu PKWN z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. Nr 10, poz. 51 ze zm., zwanego dalej dekretem).

W wyniku kilkakrotnego rozpatrywania przedmiotowej sprawy przez organy administracji i WSA w Warszawie, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. odmówił stwierdzenia, że majątek R. położony w gminie S., zapisany w księgach wieczystych: "R.", tom [...], księga [...], nr [...] oraz nr [...] nie podlegał pod działanie przepisu art. 2 ust. 1 lit. e dekretu.

Odwołanie od ww. decyzji złożył J. J., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika.

Rozpatrując złożony środek zaskarżenia Minister wskazał, że podstawę prawną do orzekania przez Wojewodę [...] w przedmiocie wniosku spadkobiercy W. D. stanowił § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. Nr 10, poz. 51; zwane dalej rozporządzeniem).

Jak wskazał organ odwoławczy, z materiału dowodowego zebranego w przedmiotowej sprawie jednoznacznie wynika, że W. D.

IV SA/Wa 1551/10

wpisany był w księdze wieczystej "R. Tom [...] karta [...]" jako właściciel nieruchomości ziemskiej o pow. 203,34 ha. Ponadto W. D. był właścicielem nieruchomości o pow. 10,69 ha, zapisanej w KW nr [...] oraz nieruchomości o pow. 10,56 ha, zapisanej w KW nr [...]. Będące przedmiotem niniejszego postępowania ww. nieruchomości zostały przejęte na własność Państwa na podstawie przepisów art. 2 ust. 1 lit e dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej z dniem wejścia w życie dekretu PKWN, czyli z dniem 13 września 1944 r. przeszły z mocy prawa na własność Skarbu Państwa.

Zgodnie z przepisem art. 2 ust. 1 lit. e ww. dekretu, pod jego działanie podpadały nieruchomości ziemskie stanowiące własność albo współwłasność osób fizycznych lub prawnych, jeżeli ich rozmiar łączny przekraczał bądź 100 ha powierzchni ogólnej, bądź 50 ha użytków rolnych, a na terenie województwa poznańskiego, pomorskiego i śląskiego, jeżeli ich rozmiar łączny przekraczał 100 ha powierzchni ogólnej, niezależnie od wielkości użytków rolnych tej powierzchni.

W przypadku ustalenia, że dana nieruchomość spełniała powyższe normy obszarowe, przechodziła z mocy prawa bezzwłocznie, bez żadnego wynagrodzenia w całości na własność Skarbu Państwa, bez wydawania decyzji administracyjnej. Była obejmowana niezwłocznym zarządem państwowym wraz z budynkami i całym inwentarzem żywym i martwym oraz znajdującymi się na tych nieruchomościach przedsiębiorstwami przemysłu rolnego (art. 2 i art. 6 dekretu). Na podstawie zaświadczenia Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego dokonywano jedynie wpisu w księdze wieczystej Skarbu Państwa w miejsce dotychczasowych właścicieli.

Na podstawie § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, strona mogła ubiegać się o uznanie, że dana nieruchomość jest wyłączona spod działania postanowień zawartych w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Tym samym aby nieruchomość ziemska, spełniająca przesłanki określone w art. 2 ust. 1 lit. e ww. dekretu przeszła na własność Skarbu Państwa zbędna była decyzja administracyjna. Zarówno w samym dekrecie jak i w przepisach wykonawczych brak jest uregulowań, które uzależniałyby przejście na własność Skarbu Państwa wymienionych w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu nieruchomości ziemskich, od wydania aktów stosowania prawa o charakterze konstytutywnym. Dekret z datą wejścia w życie, w zakresie nieruchomości ziemskich wymienionych w jego art. 2 ust. 1 lit. e wywoływał

IV SA/Wa 1551/10

skutki rzeczowe w zakresie przejścia na własność Skarbu Państwa tych nieruchomości ex lege.

Zaistnienie skutków rzeczowych tego uregulowania, w postaci przejścia majątków ziemskich na własność Skarbu Państwa, nie było uzależnione ani od wystawienia zaświadczenia wojewódzkiego urzędu ziemskiego stwierdzającego, że nieruchomość jest przeznaczona na cele reformy rolnej, ani od dokonania na jego podstawie wpisu w księdze wieczystej na zasadach określonych w art. 1 dekretu z dnia 8 sierpnia 1946 r. o wpisywaniu w księgach hipotecznych prawa własności nieruchomości przejętych na cele reformy rolnej. Na podstawie zaświadczenia wojewódzkiego urzędu ziemskiego dokonywano jedynie wpisu w księdze wieczystej Skarbu Państwa w miejsce dotychczasowych właścicieli. Przepisy wykonawcze do tego dekretu - ww. rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w § 6 przewidziały dopuszczalność złożenia przez zainteresowaną stronę wniosku o uznanie, że nieruchomość jest wyłączona spod działania postanowień zawartych w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu. Wniosek taki, w myśl § 5 tego rozporządzenia był rozpoznawany w postępowaniu administracyjnym.

Stosownie do powołanego przepisu organem pierwszej instancji był wojewódzki urząd ziemski (obecnie wojewoda), od decyzji którego służyło odwołanie do Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych (obecnie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi). Samo złożenie wniosku przewidzianego w § 6 powołanego rozporządzenia z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN nie zawieszało jednak skutku w postaci przejścia na własność Skarbu Państwa nieruchomości, jak też nie stanowiło przeszkody ani w wystawieniu zaświadczenia stwierdzającego, że nieruchomość ziemska jest przeznaczona na cele reformy rolnej, ani dokonania na jego podstawie odpowiedniego wpisu w księdze wieczystej.

Mając powyższe na uwadze Wojewoda [...] w dniu [...] stycznia 2009 r. wydał decyzję deklaratoryjną, odmawiającą stwierdzenia, że majątek R. położony w gminie S., zapisany w księgach wieczystych: "R.", tom [...], księga [...], nr [...] oraz nr [...] nie podlegał pod działanie przepisu art. 2 ust. 1 lit. e dekretu.

Badając sprawę w trybie odwoławczym Minister podkreślił, że organ administracji stosując prawo obowiązany jest do ustalenia, jaka norma obowiązuje oraz ustalenia jej rozumienia w znaczeniu dostatecznie określonym na potrzeby rozstrzygnięcia. Ustalenie, jaka norma obowiązuje, jest związane bezpośrednio z kwestią podstawy materialnoprawnej decyzji administracyjnej.

IV SA/Wa 1551/10

Wydanie decyzji na podstawie błędnych ustaleń obowiązywania normy powoduje brak podstawy materialnoprawnej decyzji, co obwarowane jest sankcją jej nieważności (art. 156 § 1 pkt2K.p.a.).

Normą regulującą rodzaj spraw, na mocy której Wojewoda [...] wydał decyzję z dnia [...] stycznia 2009 r. jest § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Powołane rozporządzenie statuuje również rozstrzygnięcie sprawy w formie decyzji. Datą wejścia w życie ww. rozporządzenia, zgodnie z § 46 był dzień jego ogłoszenia, co nastąpiło w dniu 29 marca 1945 r. (Dz. U. Nr 10, poz. 51).

Minister wskazał, że przy ocenie czy ww. rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. zostało derogowane, podziela pogląd Trybunału Konstytucyjnego wyrażony w postanowieniu z dnia 1 marca 2010 r. sygn. akt P 107/08.

W przedmiotowym postanowieniu Trybunał Konstytucyjny uznał, iż fakt, że zarówno rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z 1 marca I945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944r., jak i sam dekret PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej nie zostały nigdy formalnie uchylone, to z zakresu zastosowania tych aktów prawnych wynikały ramy czasowe ich obowiązywania. Prawodawca określił zakres czasowy obowiązywania rozporządzenia w sposób dorozumiany: mogło ono obowiązywać wyłącznie w celu wykonania dekretu, a zatem wyłącznie w okresie, w którym przeprowadzana była reforma rolna.

Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że "nieuprawnione jest przyznawanie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z 1945 r. szerszego zakresu zastosowania niż przeprowadzenie reformy rolnej i wywodzenie stąd obecnie mocy obowiązującej tego przepisu, tym samym doszło do utraty mocy obowiązującej przez akt prawny pomimo braku jego wyraźnej derogacji". Jak podaje Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu postanowienia z 1 marca 2010r. cezurę dla reformy rolnej stanowi rok 1958, kiedy to weszła w życie ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw, związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego (Dz. U. Nr 17, poz. 71). Zakończyła ona formalnie nadawanie nieruchomości z państwowego funduszu ziemi w trybie dekretu o reformie rolnej.

Na podstawie art. 9 ww. ustawy z 1958 r. doszło do przejścia z mocy prawa na własność Skarbu Państwa nieruchomości rolnych i leśnych objętych we władanie

IV SA/Wa 1551/10

państwa do dnia wejścia w życie tej ustawy, tj. 5 kwietnia 1958 r., niezależnie od ich obszaru. W rezultacie doszło do konwalidacji wadliwych przejęć nieruchomości rolnych przez Skarb Państwa. Z tą chwilą bezprzedmiotowe stały się postępowania administracyjne w trybie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych, mające na celu stwierdzenie, czy dana nieruchomość podpada pod działanie przepisów dekretu o reformie rolnej ze względu na wielkość areału. Ustawa ta regulowała również na nowo administracyjny tryb orzekania o przejęciu nieruchomości na własność państwa.

Ponadto Trybunał stwierdził, że tryb administracyjny decyzji o podpadaniu nieruchomości ziemskich pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu o reformie rolnej pozostawał w nierozerwalnym związku z przeprowadzeniem reformy rolnej. Jego zastosowanie nie może wykraczać poza cele tego dekretu. Zatem "z chwilą ostatecznego zakończenia stosowania procedur wprowadzonych reformą rolną przestały istnieć stany faktyczne objęte hipotezą normy zawartej w kwestionowanym § 5 rozporządzenia z 1945 r. Przepis ten nie może mieć zastosowania w wypadkach nie związanych ściśle z przeprowadzeniem reformy rolnej przez przejmowanie przez państwo określonych w art. 2 ust. 1 lit. e nieruchomości",

W świetle powyższego Minister uznał, że przepis prawny, na mocy którego Wojewoda [...] wydał decyzję z dnia [...] stycznia 2009 r. został derogowany. Nie ma tym samym przepisu prawnego, który umocowuje administrację publiczną do działania, a co za tym idzie ww. decyzja Wojewody [...] została wydana bez podstawy prawnej. Organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie właściwym do rozpoznania wniosku J. J. właściwy jest sąd powszechny. W zaistniałej sytuacji Minister uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra z dnia [...] czerwca 2010 r. wniósł J. J., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając w całości ww. rozstrzygnięcie i wnosząc o jego uchylenie.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

- art 153, art. 170 i art. 171 P.p.s.a. w związku z wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 15 września 2006 r., sygn. akt. IV SA/Wa 1054/06, w wyniku braku poczynienia jakichkolwiek ustaleń pozostających w związku z ww. wyrokiem, w którym nie stwierdzono, by żądanie lub żądania J. J. nie podlegało (nie podlegały)

IV SA/Wa 1551/10

rozpoznaniu w trybie postępowania administracyjnego, a w szczególności, by organy administracji publicznej nie dysponowały podstawą materialnoprawną do wydania decyzji merytorycznej w sprawie,

- art. 7, 8, 11, 15 i 107 § 3 K.p.a. w związku z art. 140 K.p.a., w postaci braku odniesienia się do zarzutów odwołania, a także w związku z brakiem wyjaśnienia przyczyn, dlaczego organ odwoławczy nie uważa się za związany oceną prawną zawartą w ww. wyroku WSA w Warszawie z dnia 15 września 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 1054/06.

Główny zarzut skarżącego sprowadza się do wskazania, że Minister powołując się na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 marca 2010 r., które nie ma waloru orzeczenia merytorycznego i wskazując na możliwość wystąpienia przez skarżącego z bliżej nieokreślonym roszczeniem na drogę postępowania przed sądami powszechnymi, powinien był obok rozstrzygnięcia głównego wydać postanowienie wymagane treścią art. 66 § 3 K.p.a. z jednoznacznym wskazaniem przedmiotu roszczenia skarżącego, jakie może być przez niego dochodzone przed sądem powszechnym oraz sądu powszechnego właściwego do rozpoznania danego roszczenia.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej P.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jak stanowi art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd badając legalność zaskarżonego aktu, nie jest związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ decyzja Ministra Rolnictwa

i Rozwoju Wsi wydana została z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 in fine w zw. z art. 105 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

IV SA/Wa 1551/10

Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 in fine kpa. organ odwoławczy wydaje decyzję, którą, uchylając zaskarżoną decyzję, umarza postępowanie w pierwszej instancji. Powołany przepis nie określa przesłanek umorzenia postępowania przed organem pierwszej instancji. Zgodnie jednak z art. 140 k.p.a. w sprawach nie uregulowanych w art. 136-139 w postępowaniu przed organami odwoławczymi mają odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organami pierwszej instancji. Zatem dopuszczalność umorzenia postępowania w pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 in fina k.p.a., oceniać należy w oparciu o art. 105 k.p.a., który w § 1 przewiduje, że decyzję o umorzeniu postępowania wydaje się, gdy z jakichkolwiek przyczyn stało się ono bezprzedmiotowe (por. np. wyrok NSA z dnia 9 stycznia 1985 r. sygn. akt III SA 1105/84. RNGA 1986, nr 2, str. 37. GAP 1987, nr 5, str. 43, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 listopada 2010 r. sygn. akt IV SA/Wr 614/10. Niepublikowany).

Mając powyższe na uwadze, zarówno w doktrynie postępowania administracyjnego, jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych prawidłowo przyjmuje się, że zastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 in fine jest zasadne m.in. w przypadku, gdy decyzja organu pierwszej instancji została wydana na podstawie przepisu prawa materialnego, który utracił moc obowiązującą (por. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 listopada 2006 r. sygn. akt 1262/06. Niepublikowany, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lipca 2007 r. sygn. akt V SA/Wa 497/07. Niepublikowany, B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2008 r., str. 624) .

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, jako jej podstawę wskazał art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Prezentując wskazane stanowisko, powołał się w pełnym zakresie na powołaną w części sprawozdawczej uzasadnienia argumentację Trybunału Konstytucyjnego, przedstawioną w postanowieniu z dnia 1 marca 2010 r. sygn. akt P 107/08.

W związku z wątpliwościami, jakie pojawiły się odnośnie do skutków powołanego postanowienia Trybunału Konstytucyjnego dla praktyki orzeczniczej sądów administracyjnych, Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, postanowieniem z dnia 7 maja 2010 r. sygn. akt I OSK 176/10, przedstawił do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości: czy w obecnym stanie prawnym przepis § 5 rozporządzenia Ministra

IV SA/Wa 1551/10

Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej może stanowić podstawę do orzekania w drodze decyzji administracyjnej o tym, czy dana nieruchomość lub jej część wchodzi w skład nieruchomości ziemskiej, o której mowa w art. 2 ust. 1 lit. "e" dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Naczelny Sąd Administracyjny, rozstrzygając opisane zagadnienie prawne uchwałą siedmiu sędziów z dnia 10 stycznia 2011 r. sygn. akt I OPS 3/10, uznał, że § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej może stanowić podstawę do orzekania w drodze decyzji administracyjnej o tym, czy dana nieruchomość lub jej część wchodzi w skład nieruchomości ziemskiej, o której mowa w art. 2 ust. 1 lit. "e" dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Wedle art. 187 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej również p.p.s.a., uchwała składu siedmiu sędziów jest wiążąca w danej sprawie. Jednakże, zgodnie z art. 269 § 1 zd. 1 p.p.s.a., jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Z powołanego przepisu wynika tzw. ogólna moc wiążąca uchwał Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wspomniana ogólna moc wiążąca wyraża się w tym, że żaden skład orzekający jakiegokolwiek sądu administracyjnego nie może rozstrzygnąć kwestii objętej zakresem uchwały w sposób sprzeczny ze stanowiskiem w niej zawartym, niż przy zastosowaniu reguł wynikających z powołanego przepisu (tj. przedstawienia powstałego zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi).

Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie nie znajduje podstaw do skorzystania z kompetencji przewidzianej w art. 269 § 1 p.p.s.a. Zobowiązany jest więc respektować stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zajęte w uchwale z dnia 10 stycznia 2011 r. sygn. akt I OPS 3/10. W konsekwencji wiążą go dwa zasadnicze założenia, które legły u podstaw poglądu składu siedmiu sędziów.

IV SA/Wa 1551/10

Po pierwsze, postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 marca 2010 r. sygn. akt P 107/08 nie jest "orzeczeniem" Trybunału, o którym mowa wart. 190 ust. 1 Konstytucji. Dlatego nie posiada mocy powszechnie obowiązującej i nie skutkuje koniecznością odmowy stosowania przez sądy i organy administracji publicznej § 5 rozporządzenia z dnia 1 marca 1945 r. Nie stanowi też samoistnej podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej wydanej na podstawie tego przepisu. Pogląd prawny Trybunału Konstytucyjnego, zgodnie z którym wymieniony przepis utracił moc obowiązującą, nie wiąże sądów administracyjnych.

Po drugie, § 5 rozporządzenia z dnia 1 marca 1945 r. stanowi aktualnie element systemu prawa powszechnie obowiązującego. Tym samym powinien być stosowany przez organy administracji publicznej i sądy administracyjne rozpoznające skargi kasacyjne od decyzji tych organów.

Z powyższych względów należy uznać, że niedopuszczalne było przyjęcie przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, iż decyzja Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. została wydana w oparciu o nieobowiązujący przepis prawa. W konsekwencji niedopuszczalne było uchylenie tej decyzji i umorzenie postępowania w pierwszej instancji na zasadzie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. ze względu na to, że decyzja organu stopnia wojewódzkiego dotknięta była wadą wymienioną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Rozpoznając ponownie sprawę organ drugiej instancji będzie zobowiązany do merytorycznej oceny odwołania skarżącego i wydania stosownego rozstrzygnięcia.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 tej ustawy w związku z § 14 ust2 pkt 1 lit c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (D.U. 2002, nr 163, poz.1349 ze zm.).