Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 390/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2016-07-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 7, art. 64 § 2, art. 77 § 1, art. 80
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 5 ust. 1 pkt 14, art. 20 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.
article: § 4
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.
article: rt. 9 ust. 3, art. 9a
journal: Dz.U. 2014 poz 1438
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art. 21, art. 23 ust. 1, art. 24, art. 71 ust. 1
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2016 r. sprawy ze skargi P.G. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. W dniu 10 maja 2013 r. do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR (dalej jako: Kierownik BP ARiMR) wpłynął wniosek kontynuacyjny z dnia [...] maja 2013r. o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013, z załączoną deklaracją pakietów rolnośrodowiskowych w ramach PRO W 2007-2013. Wnioskodawca P.G. wskazał we wniosku, że ubiega się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za realizację Pakietu 2 - Rolnictwo ekologiczne w wariantach:

2.1 - Uprawy rolnicze (dla których zakończono okres przestawiania) na powierzchni 41,48 ha, określając wnioskowaną kwotę pomocy na 32 769,20 zł,

2.3 - Trwałe użytki zielone ( dla których zakończono okres przestawiania) na powierzchni 20,35 ha z wnioskowaną kwotą pomocy 5 291 zł.

W sekcji IX wniosku "Oświadczenia i zobowiązania" wnioskodawca oświadczył m.in., iż posiada aktualny plan działalności rolnośrodowiskowej, przygotowany przy udziale doradcy rolnośrodowiskowego nr uprawnienia [...].

2. W wyniku kontroli administracyjnej wniosku w [...] lipca 2013r. do pełnomocnika strony na podstawie art. 50 Kpa wystosowane zostało wezwanie nr [...] do złożenia wyjaśnień w związku z treścią wniosku, w którym nie występuje pakiet 3.1.1- Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach, deklarowany w roku poprzednim. Ponadto wskazano w nim, że z deklaracji wynika zmniejszenie powierzchni zobowiązania zadeklarowanej przez producenta w ramach gospodarstw o 32,91 % w stosunku do deklaracji w roku 2012.

3. Po złożeniu prośby o wydłużenie terminu do udzielenia wyjaśnień, w dniu 8 sierpnia 2013 r. wnioskodawca złożył korektę do wniosku z dnia [...] maja 2013 r. w której, oprócz Pakietu 2, zadeklarowanego w pierwotnym wniosku, został dodany Pakiet 3 Ekstensywne trwałe użytki zielone w wariancie 3.1.1 Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na pow. 20,35 ha z wnioskowaną kwotą pomocy 8 881,25 zł. Jednocześnie złożył też oświadczenie z dnia [...] sierpnia 2013 r. wskazując, że w złożonym wniosku popełnił błędy w postaci braku wypełnienia w tabeli VIII rubryk 7 i 9 oraz pominięcia w deklaracji pakietów rolnośrodowiskowych w ramach PROW 2007-2013 Pakietu 3, wariant 3.1.1. Zaistniałe błędy wynikły ze zwykłego niedopatrzenia i nie oznaczały rezygnacji z płatności. Podkreślał, że wniosek został przyjęty przez urzędnika oddziału ARiMR, który nie zwrócił mu uwagi na "brak wpisu w pakiecie". Zaznaczył, że grunty te są uprawnione, nie zmieniła się ich powierzchnia, realizuje program rolnośrodowiskowy, co w każdej chwili jest do sprawdzenia.

4. Decyzją z dnia [...] stycznia 2014r., nr [...] Kierownik PB ARiMR przyznał wnioskodawcy płatność rolnośrodowiskową na 2013r. z tytułu Pakietu 2 Rolnictwo ekologiczne w wariantach: 2.1 - Uprawy rolnicze (dla których zakończono okres przestawiania) i 2.3 - Trwałe użytki zielone (dla których zakończono okres przestawiania) do deklarowanych we wniosku powierzchni i we wnioskowanych kwotach. W wyniku odwołania strony Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR (dalej jako: Dyrektor OR ARiMR ) w dniu [...] kwietnia 2014r. decyzją nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji ze względu na fakt, iż organ I instancji nie zawarł rozstrzygnięcia co do wnioskowanej przez stronę płatności rolnośrodowiskowej w zakresie wariantu 3.1.1 Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach.

W wyniku ponownej weryfikacji wniosku, decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] Kierownik BP ARiMR orzekł ponownie o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej z tytułu Pakietu 2, wariant 2.1 i wariant 2.3 do zadeklarowanych we wniosku powierzchni i we wnioskowanych kwotach. W uzasadnieniu decyzji Kierownik BP ARiMR, w odniesieniu do Pakietu 3 - Ekstensywne trwałe użytki zielone, wariant 3.1.1 Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach - na powierzchni 20,35 ha, zadeklarowanego do płatności w korekcie z dnia [...] sierpnia 2013r. wskazał, że rolnik przerwał realizację podjętego zobowiązania, a tym samym nie spełnił warunków przyznania płatności wynikających z § 23 rozporządzenia rolnośrodowiskowego.

W wyniku rozpoznania odwołania strony (do którego złożenia termin został przywrócony postanowieniem Dyrektora OR ARiMR) organ II instancji w dniu [...] września 2014 r. ( znak [...]) uchylił decyzję Kierownika BP ARiMR i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania wskazując na konieczność rozstrzygnięcia w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej z tytułu Pakietu 3 nie w uzasadnieniu, ale w sentencji decyzji.

5. Po kolejnym rozpoznaniu sprawy Kierownik BP ARiMR decyzją z dnia [...] listopada 2015r. nr [...] orzekł o przyznaniu wnioskodawcy płatności rolnośrodowiskowej z tytułu Pakietu 2 - Rolnictwo ekologiczne w wariantach: 2.1 - Uprawy rolnicze (dla których zakończono okres przestawiania) i 2.3 - Trwałe użytki zielone (dla których zakończono okres przestawiania) do powierzchni zadeklarowanych we wniosku i w kwotach w nim wnioskowanych oraz o odmowie przyznania płatności w wysokości 8 881,25 zł z tytułu Pakietu 3 - Ekstensywne trwałe użytki zielone, wariant 3.1.1 Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach.

Uzasadniając odmowę przyznania płatności w wariancie 3.1.1 Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach Kierownik BP ARiMR wywiódł, że P.G. składając korektę do wniosku w dniu [...] sierpnia 2013r. nie spełnił warunków przyznania płatności wynikających z powołanych w decyzji przepisów. Wskazał, że zmiana deklaracji w stosunku do pierwotnego wniosku polegająca na dodaniu wariantu 3.1.1 Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach nie jest możliwa gdyż została złożona w dniu 8 sierpnia 2013r. czyli po ostatecznym terminie umożliwiającym złożenie zmiany do wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013, który upłynął w dniu 10 czerwca 2013 r. Ponadto uznał, iż brak zadeklarowania we wniosku za rok 2013 wariantu 3.1, w sytuacji gdy był on deklarowany od 2009 r. nie może być uznany za podlegający korekcie w każdym czasie, błąd oczywisty w rozumieniu art. 21 rozporządzenia Komisji ( WE) nr 1122/2009, a w szczególności już po wykryciu błędu przez właściwe organy. Błąd taki dotyczy bowiem istotnych elementów stanu faktycznego i merytorycznej treści wniosku. Nadto wnioskodawca nie złożył informacji o której mowa w § 23 ust. 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego.

6. Pismem z dnia [...] grudnia 2015r. P.G., reprezentowany przez pełnomocnika, złożył odwołanie od decyzji organu I instancji w części odmawiającej mu przyznania płatności w wariancie 3.1.1 Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach w kwocie 8 881,25 zł .

Strona wniosła o rozstrzygnięcie sprawy co do istoty i przyznanie jej wnioskowanej płatności z tytułu wskazanego wariantu, udzielenie jej w postępowaniu odwoławczym niezbędnych pouczeń, zapewnienie czynnego w nim udziału oraz o przeprowadzenie z urzędu postępowania dowodowego w zakresie niezbędnym do rozpatrzenia sprawy.

Decyzji organu I instancji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, 11 i 107 § 3 Kpa i prawa materialnego polegające na niepodjęciu kroków w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy - w zgodzie ze słusznym interesem strony, co skutkowało wadliwym uzasadnieniem faktycznym, nie odnoszącym się do pełnej treści złożonego wniosku o przyznanie płatności w wariancie 3.1.1 Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na rok 2013 w kwocie 8881,25 zł, jak też prowadziło do bezzasadnego przyjęcia, że brak zadeklarowania we wniosku wariantu 3.1.1, który był deklarowany w poprzednich latach, nie stanowi oczywistego błędu w rozumieniu art. 19 rozporządzenia Komisji 796/2004 (...), który w chwili obecnej określony jest w art. 21 rozporządzenia Komisji (WE) 1122/2009. Zdaniem strony, organ powołał w uzasadnieniu decyzji nieaktualne przepisy, nie uzasadnił właściwie swego stanowiska, nie przeprowadził niezbędnego postępowania wyjaśniającego wskutek czego nie zbadał czy zaistniały we wniosku błąd nie jest błędem oczywistym i wadliwie odmówił mu takiego charakteru bezpodstawnie pozbawiając stronę płatności, w sytuacji gdy warunkiem jej uzyskania jest sposób użytkowania działek, a nie sposób wypełnienia wniosku.

7. Decyzją z dnia [...] marca 2016 r. znak [...], powołując się na art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 23; powoływanej jako: Kpa ), art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 roku o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ( Dz. U. z 2014 poz. 1438 – dalej jako: ustawa o ARiMR ), art. 20 ust. 2 pkt 1, art. 21 ust. 2-4 pkt 1-2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich ( tekst jednolity: Dz. U. 2013 r., poz. 173; powoływanej jako: ustawa PROW ), § 3, § 18, § 23, rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013r, poz. 361 ze zm.: powoływanego jako rozporządzenie rolnośrodowiskowe), Dyrektor OR ARiMR w orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż przedmiotem zaskarżenia pozostawała decyzja organu I instancji jedynie w zakresie w jakim organ ten odmówił przyznania wnioskodawcy płatności rolnośrodowiskowej z tytułu Pakietu 3, wariant 3.1.1 Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach w kwocie 8 881,25 zł. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych i doktrynę uznał za dopuszczalne zaskarżenie oraz wzruszenie decyzji jedynie w części w sytuacji gdy pozostałe zawarte w takiej decyzji rozstrzygnięcia mogą – jak w niniejszej sprawie - funkcjonować w obrocie prawnym. Stwierdził, iż w związku z tym na etapie postępowania odwoławczego zobligowany był do rozpatrzenia i analizy skarżonej decyzji jedynie w zakresie kwestii przyznania płatności w wariancie 3.1.1 ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach.

Zważywszy na taki zakres zaskarżenia za kwestię sporną organ II instancji uzna, to czy złożony w dniu 15 maja 2013 roku wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013) obejmował swym żądaniem oprócz wariantu 2.1 - Uprawy rolnicze (dla których zakończono okres przestawiania) oraz 2.3 - Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności) również wariant 3.1.1 - ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach, jak i to, czy brak wskazania wariantu 3.1.1 może stanowić oczywisty błąd.

Analizując dokumenty zgromadzone w sprawie wskazał na zakres płatności wnioskowanych w tym wniosku ( Pakiet 1, wariant 2.1 i 2.3 ) oraz oświadczenie w sekcji IX wniosku "Oświadczenia i zobowiązania" o posiadaniu aktualnego planu działalności rolnośrodowiskowej, przygotowanego przy udziale doradcy rolnośrodowiskowego nr uprawnienia [...]. Podkreślił, że postępowanie o przyznanie płatności ( pierwszej i kolejnych ) z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych PROW 2007-2013, zgodnie z § 23 rozporządzenia rolnośrodowiskowego jest postępowaniem wszczynanym i toczącym się w oparciu o ( sporządzany na formularzu udostępnianym przez Agencję ) wniosek zainteresowanego, a decyzje w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej wydaje kierownik biura powiatowego ARiMR w oparciu o dane podmiotowe i przedmiotowe podane przez producenta rolnego we wniosku, jak również wszelkich zmianach i korektach tego wniosku. Wywiódł, iż z powołanych regulacji prawnych wynika, że termin złożenia wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2013 r. upływał z dniem 15 maja 2013 r. Istniała również możliwość złożenia wniosku pomocowego, zgodnie przepisami rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dziennik Urzędowy L 316,02/12/2009, s. 65-112 - zwanego rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1122/2009 ) po wyznaczonym terminie (do 25 dni kalendarzowych), co prowadziłoby do zmniejszenia o 1% na każdy dzień roboczy kwoty płatności, do której uprawniony byłby rolnik gdyby wniosek został złożony w terminie. W roku 2013 ostateczny termin składania wniosków (z sankcjami terminowymi) upłynął w dniu 10 czerwca 2013 r. Dyrektor wywiódł, że stosownie do art. 14 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 do dnia 31 maja rolnik ma prawo z własnej inicjatywy złożyć formularz zmiany, o ile nie został powiadomiony o nieprawidłowościach we wniosku lub powiadomiony o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu oraz gdy taka kontrola na miejscu stwierdzi nieprawidłowości. W przypadku, gdy rolnik został powiadomiony o nieprawidłowościach we wniosku, może on dokonać zmiany do 31 maja w odniesieniu do tych elementów, co do których składał wyjaśnienia na wezwanie ARiMR pod warunkiem, że wykryte nieprawidłowości zostały wyjaśnione na korzyść rolnika. Zmiana do złożonego wniosku o przyznanie danej płatności składana zgodnie z art. 14 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 może polegać na:

- dodaniu nowych działek ewidencyjnych i rolnych do uprzednio złożonego wniosku o przyznanie tej płatności,

- dokonaniu zmian w dołączonych do wniosku dokumentach --

Wskazanych zmian, zgodnie z art. 24 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, rolnik może dokonywać po 31 maja, ale przed ostatecznym terminem wyznaczonym na złożenie wniosku (15 maja + 25 dni), tj. do 10 czerwca 2013 r., z tym, że zgłoszenie zmiany do wniosku po dniu 1 czerwca ale do dnia 10 czerwca 2013 r. spowoduje zmniejszenie o 1% za każdy dzień roboczy opóźnienia kwoty płatności odnoszącej się do powierzchni działek objętych taką zmianą. Jeśli opóźnienie wynosi ponad 25 dni każdorazowo wniosek uznaje się za niedopuszczalny. W świetle analizowanych przepisów w roku 2013 ostateczny termin składania wniosków z potrąceniem upłynął w dniu 10 czerwca 2013r. Dyrektor OR ARiMR stwierdził, że wskazany termin jest nieprzywracalny. Jego zachowanie lub uchybienie skutkuje powstaniem określonych skutków w sferze uprawnień i obowiązków strony, kształtowanych materialnym stosunkiem administracyjnoprawnym.

Wskazał, iż termin 15 maja r. został przez stronę dochowany w zakresie płatności wnioskowanych we wniosku złożonym 10 maja. Strona nie informowała Kierownika BP ARiMR o zmianie żądania, w tym przypadku o dodaniu nowego wariantu: 3.1.1 - Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach – w terminie wynikającym z art. 14 i art. 24 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 ( tj. do 31 maja 2013 r. jednak nie później niż do 10 czerwca 2013 r.). Jeżeli zatem we wniosku złożonym 10 maja 2013 r. P.G. nie zadeklarował do płatności Pakietu 3 - Ekstensywne trwałe użytki zielone - wariant 3.1.1 Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach, to na nim spoczywał ciężar złożenia zmiany do wniosku w terminie wynikającym z przepisów prawa, tj. do dnia 31 maja 2013 r. jednak nie później niż do 10 czerwca 2013r. Organ II instancji za prawidłowe uznał stanowisko Kierownika BP ARiMR, że zmiany deklaracji w stosunku do pierwotnego wniosku, polegające na dodaniu we wniosku wariantu 3.1.1 Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach, nie były możliwe gdyż zostały złożone w dniu 8 sierpnia 2013r. czyli po ostatecznym terminie umożliwiającym dokonanie zmiany do wniosku o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013. Tym samym nie było możliwe skuteczne dodanie wariantu 3.1.1 - Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach do wniosku o płatności rolnośrodowiskowe i prawidłowo został on rozpatrzony w oparciu o dane w nim zadeklarowane. Wniosek o przyznanie pomocy uznaje się bowiem za niedopuszczalny gdy zostanie złożony po wyznaczonym terminie ( art. 23. ust 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009) i bez znaczenia pozostaje fakt, iż wnioskodawca ubiegał się o płatność kontynuacyjną.

Dyrektor OR ARiMR stwierdził, iż chcąc ubiegać się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za realizację wariantu 3.1.1 - Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach wnioskodawca winien był we wniosku - lub jego zmianie - o przyznanie płatności na rok 2013, złożonym do dnia 10 czerwca 2013 r. zaznaczyć na stronie ¾, kolumna 9 numer wariantu oraz na dołączonym formularzu "Deklaracja pakietów rolnośrodowiskowych w ramach PROW 2007-2013" - deklarowaną powierzchnię realizacji wariantów (kolumna 4 str. 1/4), kwotę pomocy w roku składania wniosku ( kolumna 5, str. 1/4), ponadto kwotę razem z części IIA + IIB + III ( str. 3/4 ) bowiem za treść merytoryczną wniosku pomocowego, w tym także w zakresie żądanych płatności, odpowiedzialność ponosi wnioskodawca. Wniosek o przyznanie płatności zawiera oświadczenie producenta rolnego, a zatem co do zasady, to on ponosi za jego treść odpowiedzialność. Z uwagi na fakt, iż brak było we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej złożonym w terminie do dnia 10 czerwca 2013 r. żądania w zakresie przyznania płatności za realizację wariantu 3.1.1 Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach, Kierownik BP ARiMR nie miał podstaw do rozstrzygania pozytywnego w zakresie wykraczającym ponad żądanie wnioskodawcy, jak również modyfikowania go na podstawie własnego uznania. Jednocześnie jednak, odnosząc się do żądania zawartego w korekcie wniosku złożonej w dniu 8 sierpnia 2013 r., prawidłowo odmówił przyznania płatności wskazując, iż zgłoszone zostało po terminie na składanie wniosków o przyznanie płatności tj. po 10 czerwca 2013 r.

Organ odwoławczy wskazał, że w ustalonym stanie faktycznym kwestię sporną, z uwagi na dokonanie korekty wniosku dopiero w dniu [...] sierpnia 2013 r., stanowiła okoliczność, czy brak we wniosku deklaracji wariantów można uznać za błąd pisarski, błąd oczywisty, o którym mowa w art. 21 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Wykrycie bowiem błędu o takim charakterze przez organ, umożliwia wnioskodawcy poprawienie wniosku w każdym czasie. Zgodnie bowiem z treścią art. 21 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, nie naruszając przepisów art. 11-20, wniosek o przyznanie pomocy może być poprawiony w każdym momencie po jego złożeniu, w przypadku, gdy właściwy organ wykrył oczywiste błędy. Przepisy art. 11-20, które nie mogą być naruszane, regulują terminy składania wniosków pomocowych (art. 11), ich treść i -wymagania szczególne jakie muszą spełniać (art. 12, 13, 16,17, 18) oraz dopuszczalność uproszczenia procedur (art. 20). Dla wykładni tej regulacji istotne znaczenia ma treść samej preambuły do wskazanego rozporządzenia. Zgodnie z pkt 26 preambuły, w przypadku gdy wnioski o przyznanie pomocy zawierają oczywiste błędy, w każdej chwili powinna istnieć możliwość ich sprostowania. Z kolei punkt 75 stanowi, że zmniejszenia oraz wykluczenia mogą być stosowane jedynie w przypadku zaniedbania rolnika lub jego celowego działania, zaś z punktu 93 wynika, że obniżki oraz wykluczenia związane z kryteriami kwalifikowalności z zasady nie powinny być stosowane w przypadku gdy rolnik dostarczył zgodne z faktami informacje lub jeśli może wykazać, że wina nie leży po jego stronie. Dyrektor OR ARiMR wskazał, że ustawodawca unijny szczególny nacisk kładzie na celowość działania wnioskodawcy, tj. wyraźny zamiar wprowadzenia organu w błąd. Cele powyższych uregulowań oraz skutki nieprawidłowości stanowią więc wskazówkę dla przeprowadzenia rozróżnienia pomiędzy oczywistym błędem wniosku podlegającym korekcie w każdym czasie, a błędem wniosku, który nie może być już skorygowany po wykryciu przez organ lub powiadomieniu o kontroli. Istota problemu tkwi zatem w łatwości wykrycia błędu, która decyduje o jego oczywistym charakterze. Błąd wniosku jest oczywisty, jeżeli bez żadnych dodatkowych informacji od wnioskodawcy, bądź konfrontacji z innymi dokumentami, wynika on z weryfikacji przez organ samego wniosku. Jeżeli z porównania kolejnych części wniosku, wynika występująca między nimi sprzeczność, która powoduje, że wniosek jest niespójny, to błąd jest oczywisty i może być poprawiony w każdym czasie. Sytuacja, w której błąd we wniosku niejako musi być wykryty z racji swej oczywistości, nie może powodować dyskwalifikacji wniosku i wywoływać dla rolnika niekorzystnych konsekwencji związanych z próbą uzyskania nienależnych, zawyżonych dopłat.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy organ odwoławczy uznał, że Kierownik BP ARiMR prawidłowo przyjął, że wnioskodawca wypełniając wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2013 r. w sposób opisany powyżej tj. deklarując tylko dwa warianty, nie popełnił oczywistego błędu w rozumieniu art. 21 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, gdyż zostały one zadeklarowane prawidłowo. W zaistniałej sytuacji organ I instancji nie miał możliwości wykrycia błędu na podstawie analizy treści samego wniosku, ponieważ przyjmujący wniosek pracownik w żadnym wypadku nie mógł zakładać, że skarżący pomyłkowo nie zadeklarował innych wariantów kwalifikujących się do przyznania wnioskowanej płatności. Wymagałoby to bowiem weryfikacji dokumentacji z lat poprzednich. Tymczasem na etapie składania wniosków kontrola ma jedynie charakter formalny i nie może ingerować w sferę materialnoprawną, będącą skutkiem wyrażenia woli wnioskodawcy. Oceny tej nie zmienia okoliczność, że we wniosku zaznaczona została rubryka "Kontynuacja", gdyż owa kontynuacja mogła dotyczyć zadeklarowanych wariantów 2.1 i 2.3 W opinii Dyrektora OR ARiMR, pominięcie w złożonym wniosku wariantu 3.1.1 Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach nie może być uznane za oczywisty błąd w rozumieniu art. 21 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 bowiem z treści wniosku nie wynika w żaden sposób, że P.G. obejmował nim również wariant 3.1.1 - ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach, objęty wnioskiem o płatność za 2012 rok i za które otrzymał płatności. Wariantu tego nie tylko nie zaznaczono we wniosku z dnia [...] maja 2013 r., ale także nie podano w nim innych danych jakie winny znaleźć się we wniosku o przyznanie płatności, a w szczególności nie wskazano deklarowanej dla tego wariantu powierzchni, jak i wnioskowanej wysokość samej płatności ( informacje opisane na str. 22 niniejszej decyzji). Ponadto analiza złożonego 10 maja 2013r. wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej waz z obowiązującymi załącznikami tj. deklaracją pakietów rolnośrodowiskowych w ramach PROW 2007-2013 oraz materiałem graficznym nie dostarczyły jakiejkolwiek informacji o deklaracji wariantu 3.1.1 Ekstensywna i gospodarka na łąkach i pastwiskach.

W ocenie organu odwoławczego z zaznaczenia, iż wniosek ma charakter kontynuacyjny, nie można wywodzić, iż są nim objęte wszystkie warianty upraw, jak we wniosku za wcześniejszy okres. Producent rolny ma bowiem prawo do podjęcia w chwili składania wniosku decyzji jakie warianty upraw mają być objęte wnioskiem o płatność na dany rok. Nie muszą to być wszystkie warianty objęte wnioskiem za rok ubiegły, za które otrzymał płatności. Tym samym nie nakłada to na organ obowiązku sprawdzenia w chwili składania wniosku czy producent rolny objął nim wszystkie warianty upraw jak w roku poprzednim.

Nadto przepis art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy PROW nie przewiduje podstawy prawnej do działania organu ARiMR z urzędu również w zakresie modyfikacji złożonego wniosku. Dyrektor OR ARiMR stwierdził, iż w świetle okoliczności faktycznych rozpatrywanej sprawy i związanych z tym obowiązków organu w ramach postępowania wyjaśniającego i dowodowego, że Kierownik BP ARiMR nie był uprawniony do rozpatrywania sprawy w sposób merytorycznie wykraczający poza granice zakreślone żądaniem wniosku ani też modyfikowania go przez zainteresowanego po terminie przewidzianym dla ewentualnej jego zmiany. Oznacza to w rezultacie brak możliwości rozpatrzenia wniosku w sposób prowadzący do przyznania wnioskodawcy wyższego wsparcia, niż wynika to ze złożonego wniosku w sytuacji gdy zainteresowany wsparciem finansowym nie rozszerza swojego żądania w sposób przewidziany prawem. Zaakcentował, że odpowiedzialność za treść merytoryczną wniosku ponosi producent rolny, w tym także w zakresie żądanych płatności, jak również za skutki zgłoszenia danych niezgodnych z rzeczywistym stanem rzeczy. W okolicznościach sprawy uznanie korekty wniosku złożonej dniu 8 sierpnia 2013 r. ( po terminie ostatecznym 10 czerwca 2013 r.) i przyznanie płatności do wariantu 3.1.1 Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach w wysokości 8 881,25 zł stanowiłoby naruszenie prawa przez organ administracji publicznej. Tym samym słusznie organ I instancji odmówił płatności w tym zakresie z uwagi na niezłożenie wniosku w terminie ostatecznym ( tj. 10 czerwca 2013 r.) w odniesieniu do wariantu 3.1.1.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy uznał, że nie zawiera ono wyjaśnień i argumentów mających wpływ na wynik przedmiotowego rozstrzygnięcia. Co do okoliczności, że wniosek wypełniała osoba trzecia, której wnioskodawca to zlecił, gdyż zapewniała, że posiada odpowiednie kwalifikacje, Dyrektor OR ARiMR stwierdził, że wybór sposobu sporządzenia wniosku należy do wnioskodawcy i jego obciąża ryzyko związane z błędnym jego wypełnieniem. Nadto producent rolny, występujący jako beneficjent pomocy finansowej, tratowany jest jako profesjonalista, od którego oczekiwać należy szczególnej troski i staranności – nawet na poziomie podwyższonym ( jak u profesjonalistów ) w zakresie ochrony swoich praw, ale przede wszystkim w zakresie realizacji przyjętych na siebie zobowiązań. Odnosząc się do zarzutu, że w decyzji I instancji brak "szczegółowego wyjaśnienia, dlaczego organ nie stwierdził, że brak zadeklarowania we wniosku wariantu 3.1.1, który był deklarowany w poprzednich latach, nie stanowi błędu oczywistego" organ II instancji uznał zarzut za chybiony gdyż Kierownik BP ARiMR odniósł się szczegółowo (str. 5) do kwestii dotyczących błędu oczywistego. Wskazał, iż do błędów o charakterze oczywistym należą przede wszystkim takie, które mogą zostać wykryte na podstawie informacji zawartej w złożonym wniosku pomocowym, tzn. pomyłki wykryte na skutek kontroli spójności wniosku (wzajemnie wykluczające się dane), błędy o czysto pisarskim charakterze (tzw. literówki), które wydają się oczywiste przy lekturze wniosku pomocowego oraz błędy powstałe na skutek nieprawidłowej transkrypcji numerów referencyjnych lub identyfikacyjnych, które są wykryte podczas kontroli krzyżowej wniosku z bazami danych. W sprawie zaś strona nie zadeklarowała we wniosku [...] maja 2013r. wariantu 3.1.1 Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach, tymczasem wskazanie wariantu dla każdej z działek rolnych deklarowanych do płatności rolnośrodowiskowej jest istotną częścią wniosku. Informacje te nie mogą być pomijane, czy też różnorako interpretowane w sytuacji, w której wnioskodawca domaga się na ich podstawie płatności. Tego typu dane bezpośrednio oddziałują na sferę prawną wnioskodawcy, co przesądza o braku możliwości zakwalifikowania błędu strony do kategorii błędów oczywistych. W zaistniałej sytuacji organ nie miał możliwości wykrycia błędu na podstawie treści wniosku. Kontrola w momencie przyjmowania wniosku ma charakter formalny. Pracownik weryfikuje jedynie sam fakt wypełnienia rubryki (kontrola wizualna obejmuje sprawdzenie, czy wszystkie obowiązkowe pola zostały wypełnione). Kontrola ta nie może ingerować w sferę materialnoprawną i będącą skutkiem woli wnioskodawcy, który odpowiada za jego merytoryczną treść. Zatem organ nie miał podstaw do działania z urzędu w sytuacji złożenia korekty wniosku w dniu [...] sierpnia 2013 r. tj. po ostatecznym terminie przewidzianym przepisami prawa, dokonane poprawki nie mogą zostać uwzględnione z uwagi na uchybienie terminu materialnoprawnego, który nie podlega przywróceniu, a błąd nie miał charakteru oczywistego. W takiej sytuacji chybione okazały się zarzuty strony jakoby jej wniosek obejmował jakikolwiek inny wariant oprócz 2.1 oraz 2.3, do których otrzymała płatność zgodnie z żądaniem. Organ wskazał, że strona podpisała oświadczenie, iż znane jej są zasady przyznawania płatności objętych wnioskiem o przyznanie płatności (vide: sekcja IX wniosku z dnia [...] maja 2013r.) zatem powinna być świadoma swoich obowiązków i liczyć się z konsekwencjami w przypadku ich niewypełnienia. Odnosząc się do przytaczanych w odwołaniu orzeczeń Dyrektor OR ARiMR stwierdził, iż powoływanie się na nie jest bezzasadne gdyż dotyczą odmiennego stanu faktycznego i prawnego. Zdaniem organu II instancji, w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które toczyło się na zasadach zmodyfikowanych przepisem art. 21 ust. 3 ustawy PROW, zaś uzasadnienie zaskarżonej decyzji realizuje wymogi wynikające z art. 107 § 3 Kpa.

8. W skardze na decyzję z dnia [...] marca 2016 r. profesjonalny pełnomocnik P.G. zarzucił jej:

"1) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy w postaci art. 10 ust 1 i 2 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w związku z przepisami ustawy o służbie cywilnej oraz w związku z art. 153 ust 1 Konstytucji RP i art. 41 ust 1 karty praw podstawowych - traktatu z Lizbony, oraz art. 45 traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej z dnia 25 marca 1957 r. i przepisami Międzynarodowego Paktu Praw Politycznych i Obywatelskich z 19 grudnia 1966 r. i Konwencji nr 111 dotyczącej dyskryminacji w zakresie zatrudnienia i wykonywania zawodu z 25 czerwca 1958 r. gdyż decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa oraz bez podstawy prawnej i jest nieważna z mocy prawa przez osobę nie mającą uprawnienia do wydania takiej decyzji co stanowi przesłankę nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 2 i 7 Kpa,

2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy w postaci art. 20 ust. 1 i 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich poprzez wydanie decyzji administracyjnej z rażącym naruszeniem prawa przez osobę nie mającą uprawnienia do wydania takiej decyzji, co stanowi przesłankę nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 27 Kpa,

3) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy w postaci art. 7 Kpa oraz art. 75 § 1 Kpa oraz art. 77 § 1 Kpa oraz art. 21 ust 2 pkt 2 ustawy

o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich poprzez nierozpatrzenie w sposób w wyczerpujący całego materiału dowodowego i nieprzedsięwzięcie wszelkich niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zebrania materiału dowodowego,

4) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy w postaci art. 21 ust 4 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich poprzez nierozpatrzenie odwołania w wyznaczonym terminie 2 miesięcy,

5) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy w postaci art. 21 ust 1 oraz art. 21 ust 2 pkt 3 i 4 oraz art. 21 ust 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w związku z art. 50 § 1 Kpa oraz art. 9 Kpa poprzez niewskazanie w wezwaniu przez kierownika powiatowego biura ARIMR dokładnie zakresu żądanej odpowiedzi oraz nieoznaczenie w sposób dokładny żądanych dokumentów, w związku z czym skarżący nie miał możliwości zadośćuczynieniu wezwaniu i złożenia wniosku zgodnie z żądaniem organu,

6) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy w postaci art. 8 Kpa w związku z art. 7 Kpa w związku art. 79 ust 2 Kpa oraz art. 21 ust. 2 pkt 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu j Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich poprzez niezrealizowanie obowiązku informowania skarżącego o czynnościach postępowania oraz o wszystkich niezbędnych dokumentach, które skarżący winien dostarczyć dla pozytywnego rozpatrzenia jego wniosku,

7) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy w postaci art. 10 § 1 i 2 Kpa poprzez niezapewnienie skarżącemu udziału we wszystkich stadiach postępowania, a to nieumożliwienie mu wypowiedzenia się co do treści zebranego materiału dowodowego,

8) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy w postaci art. 79 § 1 Kpa w związku z art. 85 § 1 Kpa i art. 89 § 1 Kpa poprzez niezawiadomienie strony w sposób właściwy o miejscu i terminie przeprowadzenia czynności,

9) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy w postaci art. 7 Kpa oraz art. 75 § 1 Kpa oraz art. 77 § 1 Kpa poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i nieprzedsięwzięcie wszelkich niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zebrania materiału dowodowego,

10) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy w postaci art. 7 Kpa w związku z art. 80 Kpa a to dowolną ocenę materiału dowodowego i niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy,

11) naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci art. 28c ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz art. 2 ust. 1 oraz art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez jego niezastosowanie i odmowę przyznania dotacji w przypadku stwierdzenia drobnej niezgodności.

12) naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci art. 21 oraz art. 73 rozporządzenia komisji (WE) nr 1122/2009 poprzez nieprzyznanie wsparcia bezpośredniego pomimo poprawienia przez powoda oczywistego błędu w złożonym wniosku, poprzez przyjęcie, że błąd powstały we wniosku nie jest błędem oczywistym, w sytuacji gdy obiektywnie patrząc, bez wątpliwości jest to błąd oczywisty i tak należało go kwalifikować - co uprawniałoby stronę skarżącą do poprawy błędu w każdym momencie, w przypadku gdy organ wykrył oczywiste błędy i tym samym niestosowaniu sankcji przez organ w postaci pozbawiania lub ograniczania uprawnienia do przyznawania pomocy w związku z tymi błędami,

13) naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 oraz rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 poprzez nieprzyznanie wnioskowanego wsparcia mimo spełnienia przesłanek określonych w przepisach".

Stawiając przytoczone zarzuty wnosił o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji względnie jej uchylenie oraz przekazanie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W motywach skargi wywodził, iż zaskarżona decyzja została wydana w sposób rażąco niezgodny z prawem i bez podstawy prawnej bowiem organ ją wydający - Dyrektor OR ARMIR nie miał ku temu uprawnień, gdyż nie został powołany prawidłowo w sposób określony we właściwych przepisach. Wskazywał, że zgodnie z art. 153 Konstytucji, w celu zapewnienia zawodowego, rzetelnego, bezstronnego i politycznie neutralnego wykonywania zadań państwa, w urzędach administracji rządowej działa korpus służby cywilnej. Zgodnie zaś z art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich właściwym w sprawach przyznania dotacji jest kierownik biura powiatowego Agencji, dla którego organem drugiej instancji jest dyrektor oddziału regionalnego Agencji. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o służbie cywilnej Korpus służby cywilnej tworzą pracownicy zatrudnieni na stanowiskach urzędniczych w m.in.: w urzędach ministrów i przewodniczących komitetów wchodzących w skład Rady Ministrów oraz urzędach centralnych organów administracji rządowej, a więc również Agencji. Dyrektor oddziału ARiMR jest członkiem służby cywilnej w związku z czym do jego powołania stosuje się właściwe przepisy ustawy o służbie cywilnej. Wydający zaskarżoną decyzję urzędnik A.R. objął posadę dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w styczniu 2016 r. na podstawie przepisów znowelizowanej ustawy o zmianie ustawy o służbie cywilnej z dnia 30 grudnia 2016 r. (Dz. U. z 2016 r., poz. 34). W wyniku wejścia w życie ustawy stanowiska stracili właściwi urzędnicy, a na ich miejsce bez konkursu powołano nowych urzędników. W przypadku stanowisk wchodzących w skład zasobu korpusu służby cywilnej niezbędne jest prawidłowe powołanie urzędników w drodze konkursu, co daje gwarancję neutralnego wykonywania zadań Państwa zgodnie z art. 153 Konstytucji. Taki sposób powoływania urzędników jest nieprawidłowy. Zatem w ten sposób powołany urzędnik nie mógł wydać zaskarżonej decyzji, gdyż sposób jego powołania był nieprawidłowy.

Zarzucał, że zaskarżona decyzja jest wadliwa również z powodów merytorycznych. Organ II instancji winien był rozpatrzyć sprawę w sposób merytoryczny i wydać decyzję zgodnie z wnioskiem skarżącego. Skarżący bowiem złożył wniosek również o przyznanie wsparcia bezpośredniego w postaci płatności rolnośrodowiskowej w wariancie 3.1.1. Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach w kwocie 8 881,25 zł oraz wniósł o udzielenie mu stosownych pouczeń i zapewnienie czynnego udziału w postępowaniu, a także przeprowadzenia postępowania dowodowego w niezbędnym zakresie. Wniosek wypełniała osoba trzecia, której uprawniony to zlecił, gdyż zapewniała o posiadaniu odpowiednich kwalifikacji. Skarżący w terminie odpowiedział na wezwanie Kierownika BP, udzielając wyjaśnień o omyłkowym pominięciu wariantu 3.1.1., który był deklarowany w poprzednich latach i składając stosowną korektę do wniosku w której wpisał pominięty wariant. Z treści wezwania nie wynikało, że skarżący ma złożyć jakieś dodatkowe dokumenty. Organ winien był dokładnie i szczegółowo określić zakres wyjaśnień jakich żąda oraz sprecyzować jakie dokumenty skarżący winien dołączyć do wniosku. Wobec udzielenia wyjaśnień zgodnie z wezwaniem, Kierownika BP winien był przyznać uprawnionemu płatność rolnośrodowiskową zgodnie ze skorygowanym wnioskiem. Dokonana omyłka była "drobną niezgodnością" o której mowa w art. 28c ustawy PROW oraz art. 2 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Została niezwłocznie naprawiona poprzez złożenie stosownych wyjaśnień i wskazanie prawidłowego zakresu wniosku. Nadto skarżący w rzeczywistości prowadził ekstensywną gospodarkę na łąkach i pastwiskach o powierzchni 20,35 ha, zaś organ zaniechał należytego zbadania tej okoliczności. W przypadku stwierdzenia drobnej niezgodności nie stosuje się zmniejszenia płatności rolnośrodowiskowej, którą wypłaca się w całości zgodnie z wnioskiem.

Uzasadniając zarzuty naruszenia przepisów Kpa oraz art. 21 ust 2 pkt 2 ustawy PROW wywodził, że organ nie zbadał w sposób należyty przebiegu postępowania przed Kierownikiem BP, pominął okoliczność, że P.G. w sposób należyty i rzetelny, wedle swojej najlepszej wiedzy i umiejętności odpowiedział na wezwanie organu, a mimo to nie porównano treści wezwania organu oraz zakresu udzielonej przez stronę odpowiedzi. Mimo ustawowego obowiązku oraz wniosku strony organ nie podjął niezbędnych kroków w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w zgodzie ze słusznym interesem strony, co znalazło wyraz w wadliwym uzasadnieniu faktycznym, które nie odniosło się ani do pełnej treści złożonego wniosku oraz odwołania, ani też nie obejmowało czynności zmierzających do merytorycznego rozpoznania złożonego wniosku o przyznanie płatności w wariancie 3.1.1 Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na rok 2013 r. w kwocie 8 881,25 zł i wyjaśnienia przyczyn nieprawidłowości oraz zakresu drobnych niezgodności. Nadto brak w zaskarżonej decyzji szczegółowego wyjaśnienia, dlaczego organ nie stwierdził, że brak zadeklarowania we wniosku wariantu 3.1.1, deklarowanego w uprzednich latach nie stanowi oczywistego błędu w rozumieniu art. 19 rozporządzenia Komisji ( WE ) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., który w chwili obecnej określony jest w art. 21 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Z naruszeniem art. 21 rozporządzenia organ uznał, iż w sprawie nie wystąpił oczywisty błąd podlegający skorygowaniu w każdym czasie, bezpodstawnie zawężając to pojęcie wyłącznie do omyłek pisarskich czy przestawienia liter oznaczających grupy upraw. Takim oczywistym błędem było właśnie niepodanie w treści wniosku wariantu 3.1.1, mimo że w latach ubiegłych wariant ten był deklarowany i skarżący uprawniony był do pobierania stosownych płatności. Popełniony błąd polegał na niezaznaczeniu w sposób wyraźny i nie budzący wątpliwości odpowiedniej rubryki. Nie był to, jak chce tego organ, błąd dotyczący działek rolnych, ich powierzchni czy rodzajów użytków. Oczywisty błąd popełniony przez pełnomocnika wnioskodawcy mógł być skorygowany w każdym czasie, w szczególności po wykryciu błędu przez właściwe władze. Wskazując na regulacje § 14 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. Nr 174, poz. 1809 ze zm.) wywodził, iż na jego tle NSA nie wykluczył możliwości uzupełnienia braków wniosku w terminie późniejszym. Uprawniony uzupełnił wniosek oraz przedstawił odpowiednie dokumenty zatem skorygował oczywisty błąd, co uzasadnia rozpatrzenie wniosku pod względem merytorycznym i w konsekwencji przyznanie dotacji. Wskazywał, że przepisy rozporządzenia zakładają maksymalne uproszczenie procedur przyznawania dotacji i sprzeciwiają się nadmiernej biurokratyzacji, czego organ nie wziął pod uwagę. Organ w ogóle nie zbadał czy błąd jest błędem oczywistym. Nie podjął on niezbędnych kroków w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zgodnie ze słusznym interesem strony postępowania i przepisami cytowanego rozporządzenia Organ nie wykonał wskazań organu wyższego rzędu wyrażonych w poprzedniej decyzji. Nie zbadał zatem, czy należało przyznać płatność rolnośrodowiskową. Podkreślał, że podstawą przyznania płatności jest sposób użytkowania działek, nie zaś sposób wypełnienia wniosku. Obowiązkiem producenta rolnego jest prowadzenie działalności rolniczej na obszarze objętym programem płatności rolnośrodowiskowej, ale nie jest to równoznaczne z obowiązkiem corocznego deklarowania całego obszaru do przyznania płatności. Samo wszczęcie postępowania wyjaśniającego co do poprawności wniosku producenta rolnego o przyznanie płatności bezpośrednich nie blokuje uzupełnienia ani zmiany tego wniosku i nie skutkuje automatycznie sankcjami pieniężnymi. Dopiero w wyniku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego właściwy organ administracji może stwierdzić nieprawidłowości i wyciągnąć z tego określone w przepisach skutki prawne. Warunkiem jest jednak prawidłowe przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, w tym prawidłowe dokonanie doręczenia wezwania do złożenia wyjaśnień. Do czasu usunięcia przez rolnika - w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym - wątpliwości, odnośnie dostrzeżonych przez organ niezgodności we wniosku, przedwczesne jest stwierdzenie nieprawidłowości skutkujących odmową płatności i zastosowaniem sankcji wynikających z art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782 w sprawie systemów wparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowych gruntów do produkcji surowców (Dz.Urz. WE L z 2004 r. Nr 345, poz. 1 ze zm.). Organ nie wyjaśnił intencji skarżącego i nie rozważył zaproponowanej przez niego możliwości zastosowania art. 21 rozporządzenia nr 1122/2009 w sytuacji, gdy skarżący w toku postępowania informował właściwy organ na piśmie i oczywiste błędy poprawił. Takie postępowanie organu stanowi naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z przepisami rozporządzenia 1122/2009 nie stosuje się obniżek i wykluczenia w przypadku gdy rolnik złożył wniosek zgodny ze stanem faktycznym lub gdy może wykazać, że nieprawidłowości nie wynikają z jego winy i są nieprawidłowościami drobnymi i oczywistymi, które wnioskodawca może poprawić w każdym etapie postępowania. Pomimo wniosku, nie udzielił skarżącemu niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania; zatem skarżący nie mógł w sposób należyty odpowiedzieć na wezwanie organu. Nieudzielenie pouczeń uniemożliwiło skarżącemu czynny udział w każdym stadium postępowania, o co skarżący również wnioskował. Niezapewnienie skarżącemu niezbędnych pouczeń i niedokładne sformułowanie wezwania miało wpływ na treść zaskarżonej decyzji.

Zdaniem pełnomocnika, w niniejszej sprawie naruszone zostały zasady postępowania administracyjnego, co miało wpływ na treść zaskarżonej decyzji. Nadto organ dopuścił się przewlekłości postępowania nie rozpatrując odwołania z dnia [...] grudnia 2015 r. w wyznaczonym terminie 2 miesięcznym.

9. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazał, iż dyrektor OR ARiMR powołany został zgodnie z przepisami prawa, a ustawa o służbie cywilnej nie znajdowała zastosowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

10. Kontrola sądowoadministracyjna, stosownie do przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2014 r. poz. 1647) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 718) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do badania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy administracyjnej ( czyli na treść decyzji ) i procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na jej wynik, ewentualnie czy decyzja nie jest dotkniętymi wadami powodującymi jej nieważność z przyczyn wskazanych w art. 156 Kpa lub postępowanie administracyjne przeprowadzone zostało z naruszeniem prawa dającym podstawę do jego wznowienia

( art. 145 § 1 ppsa).

Dokonywana przez sąd administracyjny ocena legalności działań administracji publicznej następuje według stanu faktycznego i prawnego sprawy z dnia wydania kontrolowanego aktu i w oparciu o akta administracyjne z tego momentu ( art. 133 § 1 ppsa ). Stosownie do art. 134 § 1 ppsa sąd kontroluje całokształt sprawy administracyjnej gdyż nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną skargi.

11. Przedmiotem skargi P.G. pozostawała decyzja Dyrektora OR ARiMR, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, w zakresie w jakim podlegała ona zaskarżeniu odwołaniem tj. w zakresie odmowy przyznania skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej z tytułu Pakietu 3 w wariancie 3.1.1 Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach w kwocie 8 881,25 zł. Kontrola legalności zaskarżonego aktu, dokonana w zakresie stawianych mu w skardze zarzutów, jak i w zakresie wynikającym z art. 134 § 1 ppsa, nie ujawniła naruszeń prawa ( vide: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i a ppsa ) procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, czy też prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na jej rozstrzygnięcie ( tj. treść decyzji administracyjnej ). Wbrew stanowisku strony skarżącej zaskarżona decyzja nie była też obarczona wadą nieważności ( art. 145 § 1 pkt 2 ppsa ).

11. Kontrola sądowa legalności działalności administracji publicznej dokonywana jest przez sąd administracyjny z uwzględnieniem hierarchii wad jakimi może być obarczona decyzja administracyjna. W pierwszej kolejności zatem należało odnieść się do najdalej idących zarzutów skargi w związku z którymi strona skarżąca wnioskowała o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji zarzucając jej jednocześnie rażące naruszenie prawa i wydanie jej bez podstawy prawnej ( tj. wadę o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa ) oraz to, że zawiera ona wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa ( art. 156 § 1 pkt 7 Kpa ). Sformułowane na tym tle zarzuty zawarte w pkt 1 i 2 skargi, dotyczyły kwestionowania legalności powołania osoby zajmującej stanowisko dyrektora OR ARiMR.

12. Zarzuty te uznać należy za bezzasadne. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż decyzja Dyrektora OR ARIMR z dnia [...] marca 2016 r. podpisana została przez zastępcę Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR B.N.-G.. Zważywszy na wątpliwości związane z upoważnieniem wymienionej osoby do działania w imieniu dyrektora OR ARiMR jak i ze względu na zarzuty pkt 1 i 2 skargi, Sąd zażądał od organu przedłożenia dokumentów (aktów powołania) potwierdzających fakt powołania B.N.-G. na stanowisko zastępcy dyrektora, a A.R. na stanowisko dyrektora OR ARiMR, nadto wykazania upoważnienia B.N.-G. do wydawania decyzji w imieniu dyrektora oddziału.

Z nadesłanych dokumentów w postaci upoważnienia nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r. oraz aktów powołania z [...] lutego 2016 r. i [...] stycznia 2016 r., w trybie art. 106 § 3 ppsa, przeprowadzony został na rozprawie w dniu 6 lipca 2016 r. dowód uzupełniający celem wyjaśnienia zaistniałych wątpliwości.

13. W odniesieniu do stanu prawnego dotyczącego kwestii wynikających z zarzutów pkt 1 i 2 skargi, w pierwszej kolejności wskazać należy, iż stosownie do art. 20 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 14 ustawy PROW, właściwy do wydania decyzji w sprawie płatności rolnośrodowiskowych pozostaje kierownik biura powiatowego ARiMR. Stosownie zaś do art. 10 ust. 2 ustawy o ARiMR dyrektor oddziału regionalnego jest organem wyższego rzędu w stosunku do kierownika biura powiatowego. Zgodnie z art. 9 ust. 3 ustawy o ARiMR dyrektorów oddziałów regionalnych i ich zastępców powołuje i odwołuje Prezes Agencji. W myśl art. 9a tej ustawy, powołanie na stanowiska o których mowa w art. 9 ust. 4 ( tj. m.in. stanowisko dyrektora i zastępcy dyrektora oddziału regionalnego ) jest równoznaczne z nawiązaniem stosunku pracy na podstawie powołania w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. Stosownie do art. 12 ust. 1 ustawy o ARiMR nabór kandydatów do zatrudnienia na wolne stanowiska pracy w Agencji jest otwarty i konkurencyjny z wyjątkiem stanowisk o których mowa w art. 8 ust. 4 i 9 ust. 4 ustawy. Przytoczone regulacje ustawy o ARiMR obowiązują od dnia 11 stycznia 2016 r. - w brzmieniu nadanym jej przez art. 8 ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. z dnia 11 stycznia 2016 r., poz. 50 ).

14. Analiza treści aktów powołania potwierdzających fakt powołania A.R. na stanowisko dyrektora OR ARiMR oraz B.N.-G. na stanowisko zastępcy dyrektora tego oddziału wskazuje, że dokonane zostały one w zgodzie z obowiązującym w ich datach stanem prawnym. Z kolei przedłożone przez organ upoważnienie nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r. udzielone B.N.-G. do wydawania decyzji w imieniu dyrektora oddziału, wydane zostało na podstawie art. 9 ust. 2 i 10 ust. 1 ustawy o ARiMR oraz art. 268a Kpa, co pozwala na stwierdzenie, iż wydając zaskarżoną decyzję działa ona z upoważnienia organu właściwego do orzekania w postępowaniu odwoławczym.

15. Wskazane wywody prowadzą do wniosku, iż ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (Dz.U. z 2014r. poz. 1111 z późn. zm.) oraz ustawa z dnia 30 grudnia 2015 r. o zmianie ustawy o służbie cywilnej oraz zmianie niektórych innych ustaw ( Dz.U. 8 stycznia 2016 z 2016r., poz. 36) nie znajdują – wbrew wywodom skargi - zastosowania. Zakres podmiotowy ustawy o służbie cywilnej ( vide: art. 2 i 3 ustawy ) i ustawy ją nowelizującej nie obejmuje bowiem stanowisk pracy w ARiMR, gdyż nie wchodzą one do korpusu służby cywilnej w rozumieniu tej ustawy. Tym samym nie dotyczy ich również norma art. 153 Konstytucji. W konsekwencji zarzuty sformułowane w pkt 1 i 2 skargi opierają się na błędnym założeniu, że obsadzanie stanowisk dyrektorów oddziałów regionalnych ARiMR podlega zasadom obowiązującym w służbie cywilnej. To błędne założenie czyni też niezasadnym powoływanie się przez pełnomocnika skarżącego na naruszenie pozostałych wymienionych w pkt 1 i 2 skargi regulacji.

16. Za niezasadne uznać też należało pozostałe zarzuty skargi dotyczące meritum sprawy.

Wbrew rozległym wywodom skargi stan faktyczny sprawy w zakresie okoliczności istotnych dla jej rozstrzygnięcia pozostawał w istocie bezsporny. Nie było i nie jest na etapie skargi kwestionowane, iż pierwotnie złożony w obowiązującym terminie wniosek P.G. z dnia [...] maja 2013 r. zawierał żądanie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach Pakietu 2, wariant 2.1 i 2.3. Takie też warianty zadeklarowane zostały przez rolnika w złożonej wraz z wnioskiem deklaracji pakietów rolnośrodowiskowaych. Bezsporne pozostawało, że pismem z dnia [...] lipca 2013 r. organ I instancji dokonał wezwania producenta rolnego do złożenia wyjaśnień w związku z treścią wniosku, który nie zwierał deklarowanego w roku poprzednim Pakietu 3, wariant 3.1.1 Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach, co oznaczało też zmniejszenie powierzchni zobowiązania zadeklarowanej w roku poprzednim o 32,91%. Sporu nie budzi też fakt złożenia w dniu [...] sierpnia 2013 r. korekty wniosku pomocowego i korekty deklaracji pakietów z naniesionym w nich pominiętym Pakietem 3 wariant 3.1.1 Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach i skorygowaniem innych danych w łącznych będących skutkiem dokonanej zmiany.

17. Spór między stroną skarżącą a organem sprowadzał się w istocie do oceny konsekwencji prawnych pominięcia we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2013 rok wariantu pakietu 3, za który skarżący uzyskał płatność w roku poprzednim tj. 2012 oraz skuteczności dokonania w dniu [...] sierpnia 2013 r. korekty wniosku. Na tle tak zarysowanego sporu istotnym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostawało również rozważenie czy pominięcie we wniosku o przyznanie płatności za 2013 r. wariantu 3.1.1, objętego wnioskiem za rok 2012 należy traktować jako oczywisty błąd, który zgodnie z art. 21 rozporządzenia Komisji (WE) na 1122/2009 podlega nieograniczonej w czasie korekcie. Przepis ten stanowi, że wniosek o przyznanie pomocy może być poprawiony w każdym momencie po jego złożeniu, w przypadku gdy właściwy organ wykrył oczywiste błędy.

18. W pierwszej jednakże kolejności należy uznać za prawidłowe stanowisko organów orzekających, dotyczące terminu składania wniosków o płatność rolnośrodowiskową na 2103r. (15 maja 2013r.), możliwości złożenia wniosku pomocowego, zgodnie z rozporządzeniem Komisji (WE) Nr 1122/2009 (art. 23 ust. 1, art. 24 ), po wyznaczonym terminie (do 25 dni kalendarzowych jednakże ze skutkiem w postaci zmniejszenia o 1% na każdy dzień roboczy kwoty płatności, do której uprawniony byłby rolnik gdyby wniosek został złożony w terminie ( tj. do 10 czerwca 2013 r.) oraz dokonania, stosownie do art. 14 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, zmiany wniosku z własnej inicjatywy rolnika w terminie do 31 maja, o ile nie został powiadomiony o nieprawidłowościach we wniosku lub powiadomiony o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu oraz gdy taka kontrola na miejscu stwierdzi nieprawidłowości, jak też niedopuszczalności wniosku gdy opóźnienie wynosi ponad 25 dni. W przypadku zaś gdy wskazane terminy upłynęły nie ma już możliwości poprawienia ( zmiany wniosku ) i organ obowiązany jest rozpoznać wniosek w kształcie pierwotnie złożonym.

19. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy zatem, skoro korekta wniosku z dnia [...] maja 2013 r., została złożona dopiero [...] sierpnia 2013 r. i po wezwaniu rolnika przez organ do złożenia wyjaśnień, sprawa mogła być oceniania jedynie w kategoriach rozważenia czy zaistniałe pominięcie we wniosku pierwotnym wariantu 3.1.1 może stanowić oczywisty błąd wniosku w rozumieniu art. 21 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 podlegający skutecznej korekcie ( poprawieniu ) w każdym czasie.

Zgodnie z poglądem reprezentowanym w orzecznictwie sądów administracyjnych o oczywistym błędzie w znaczeniu wskazanego przepisu można mówić wówczas, jeżeli bez żadnych dodatkowych informacji od wnioskodawcy, bądź konfrontacji z innymi dokumentami, wynika on z weryfikacji przez organ treści samego wniosku. Jeżeli więc z porównania kolejnych części wniosku, wynika występująca między nimi sprzeczność, która powoduje, że wniosek jest niespójny, to wówczas można przyjąć, że zaistniał błąd oczywisty i może on być poprawiony w każdym czasie. Tylko taki błąd we wniosku, który niejako musi być wykryty z racji swej oczywistości, nie może powodować dyskwalifikacji wniosku, wywoływać dla rolnika ujemnych konsekwencji czy to związanych z próbą uzyskania nienależnych, zawyżonych dopłat, czy też przyznania dopłat w niższej wysokości lub ich nieprzyznania za konkretne warianty upraw ( vide: wyrok NSA z dnia 15 października 2013 r., wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 23 kwietnia 2013 r., II SA/Bd 118/13 - baza orzeczeń nsa. gov.pl). Sąd orzekający podzielając wskazane poglądy, przyjmuje je za własne.

20. Zaakcentować w związku z tym należy, że wypełnienie wniosku o płatności musi wiązać się z działaniem starannym. Nie zwalnia wnioskodawcy z odpowiedzialności za prawidłowe jego wypełnienie posłużenie się osobami trzecimi. Wypełnienie wniosku obciąża wnioskodawcę. W konsekwencji organ nie może kształtować treści wniosku instruując stronę o jego merytorycznych wadach. W wyroku z dnia 8 lipca 2009 r., II GSK 1115/08 ( vide: baza orzeczeń nsa.gov.pl ) NSA stwierdził, "że na organie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, przyjmującym wniosek producenta rolnego o przyznanie płatności objętej ustawą z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35, poz. 217 ze zm.), spoczywa obowiązek sprawdzenia, czy wniosek spełnia wymogi ustalone w przepisach rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2007 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U. z 2007 r. Nr 46, poz. 310) i wezwania wnioskodawcy do usunięcia braków formalnych tego wniosku, a to stosownie do przepisu art. 64 § 2 Kpa. Natomiast za treść merytoryczną tego wniosku, w tym także w zakresie żądanych płatności, odpowiedzialność ponosi wnioskodawca". Z kolei w wyrokach z 6 stycznia 2010 r., II GSK 624/09 i z 22 stycznia 2015 r., II GSK 624/09 ( vide: baza orzeczeńnsa.gov.pl ) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, iż błędem oczywistym wniosku pomocowego mogą być tylko braki wniosku związane z techniką jego wypełnienia. W powołanym już wyroku z dnia 8 lipca 2009 r. NSA wskazał , iż nie można generalnie wyłączyć w postępowaniu o przyznanie płatności do gruntów, obowiązków organu wynikających z art. 7 , art. 9, art. 10 § 1 i art. 12 Kpa, jednakże nie mogą one iść tak daleko, aby organ miał ponosić odpowiedzialność za treść merytoryczną wniosku producenta rolnego. W wyroku z dnia 25 października 2012 r., II GSK 1483/11 ( vide: baza orzeczeń nsa.gov.pl ) NSA stwierdził, iż rozbieżności między uprawami zadeklarowanymi we wniosku o przyznanie płatności a rzeczywistymi uprawami prowadzonymi na gruncie nie mogą być uznawane za oczywiste błędy w rozumieniu art. 19 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, gdyż dotyczą istotnych elementów stanu faktycznego, od których zależy stwierdzenie czy spełnione są warunki do przyznania płatności. Pogląd ten pozostaje nadal aktualny w odniesieniu do regulacji art. 21 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009.

21. W kontrolowanej sprawie skarżący we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2013 rok zadeklarował dwa warianty upraw, podał w sposób prawidłowy deklarowaną powierzchnię realizacji tych wariantów, prawidłowo określił nie tylko stawkę za jeden hektar, ale także łączną wysokość wnioskowanych płatności. Podał, że jest to wniosek kontynuacyjny co również było zgodne z stanem rzeczywistym, albowiem w poprzednim okresie również otrzymywał płatność ramach wariantów 2.1. i 2.3. . W takiej sytuacji niewskazanie we wniosku z dnia [...] maja 2013 r. Pakietu 3 wariantu 3.1.1 nie może być uznane za oczywisty błąd w rozumieniu art. 21 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009.

22. Zasadne pozostawało stanowisko Dyrektora OR ARiMR, iż z treści wniosku z dnia [...] maja 2013 r., złożonej wraz z nim deklaracji pakietów rolnośrodowiskowaych, jak i materiału graficznego dołączonego do wniosku, nie wynika w żaden sposób, że zamiarem uzyskania pomocy producent rolny obejmował również wariant 3.1.1, który był objęty wnioskiem o płatność za 2012 rok i za który wcześniej otrzymał płatności. Nie tylko nie zaznaczono tego wariantu we wniosku z dnia [...] maja 2013 r. i w deklaracji, ale także nie podano, choćby szczątkowo, innych danych jakie winny znaleźć się we wniosku o przyznanie płatności ( np. na stronie ¾ rubryka 9 wniosku ) czy w szczególności deklarowanej powierzchni jak i wnioskowanej wysokość samej płatności. Tak więc złożony w dniu 10 maja 2013 r. wniosek nie zawierał, jak to prawidłowo ustaliły organy orzekające, niespójności czy wewnętrznych sprzeczności, które mogły zostać ujawnione w toku weryfikacji przez organ treści samego wniosku ( jego kolejnych części ), jak też złożonej wraz z nim deklaracji pakietów czy materiału graficznego.

23. Prawidłowo też organ II instancji przyjął, że z oznaczenia wniosku z [...] maja 2013 r. jako wniosek kontynuacyjny, nie można wywodzić, iż zostały nim automatycznie objęte wszystkie warianty upraw zadeklarowane w wniosku za uprzedni okres ( za rok 2012). Producent rolny ma bowiem prawo do podjęcia w chwili składania wniosku decyzji jakie warianty upraw mają być objęte wnioskowaną płatnością. Nie muszą to być wszystkie warianty objęte wnioskiem za rok ubiegły, za które otrzymał płatności. Tym samym nie nakłada to na organ obowiązku sprawdzenia w chwili składania wniosku czy producent rolny objął nim wszystkie warianty upraw jak w roku poprzednim. Jak już bowiem wskazano na Kierowniku PB ARiMR ( tj. na pracowniku biura organu) przyjmującym wniosek producenta rolnego o przyznanie płatności nie spoczywał obowiązek kontroli wniosku pod względem merytorycznym.

24. Rozpatrując, także w kontekście zarzutów procesowych skargi, zakres obowiązków ciążących na organach rozpatrujących wniosek o płatność rolnośrodowiskową na 2013 r. należy mieć na uwadze treść art. 21 ustawy PROW , który odmiennie niż procedura administracyjna, ukształtowana w Kodeksie postępowania administracyjnego, statuuje pozycję procesową strony postępowania w przedmiocie płatności. Zgodnie ust. 1 tego przepisu do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych stosuje się wprawdzie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, o ile jednak przepisy ustawy nie stanowią inaczej. W myśl ust. 2 art. 21 ustawy PROW w postępowaniu w sprawach dotyczących przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie, stoi na straży praworządności, jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania, a przepisu art. 81 Kpa nie stosuje się.

W postępowaniu tym organ nie ma zatem obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów. Zgodnie bowiem z ust. 3 art. 21 ustawy, to na stronie i innych uczestnikach postępowania ciąży obowiązek przedstawiania dowodów oraz dawania wyjaśnień co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wyciąga skutki prawne.

Również powyższe regulacje procesowe, niezależnie od już uprzednio wskazanych, dotyczące postępowania w sprawach o przyznanie płatności, nie nakładają na organ odpowiedzialności za treść merytoryczną wniosku. Organ przeprowadza postępowanie według wyżej określonych reguł w graniach zakreślonych przez wniosek i w odniesieniu do objętych wnioskiem płatności z uwagi na wnioskowy charakter postępowania o ich przyznanie. Nie jest uprawniony do przyznawania płatności nie objętych wnioskiem. Obowiązująca w postępowaniu o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej zasada działania organu tylko na wniosek jest wyrazem dobrowolności uczestniczenia producenta rolnego w poszczególnych programach wsparcia finansowego. Organ będący dysponentem środków przeznaczonych na dopłaty nie jest uprawniony do podejmowania czynności reglamentacyjnych w tym zakresie z urzędu tj. podejmowania czynności i przyznawania płatności w zakresie płatności nie objętej wnioskiem. W wyroku z dnia 25 listopada 2009 r., II GSK 222/09 ( vide: baza orzeczeń nsa.gov.pl ) NSA uznał, że organ orzekający rozpoznający wniosek nie ma on obowiązku dopilnowania, aby wniosek strony w optymalnym stopniu uwzględniał interesy ekonomiczne producenta rolnego, wynikające z przepisów prawa.

25. Z akt sprawy wynika, iż skarżący dopiero na etapie odwołania od decyzji Kierownika BP ARiMR wnosił o udzielenie mu w postępowaniu odwoławczym niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania ( pkt 2 odwołania ), zapewnienie mu czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym ( pkt 3 ) oraz przeprowadzenie z urzędu postępowania odwoławczego w zakresie niezbędnym do rozpatrzenia sprawy.

W ocenie Sądu, zważywszy na bezsporność okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, na etapie postępowania odwoławczego nie zaistniała potrzeba udzielenia skarżącemu niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Natomiast organ II instancji zrealizował – wynikający z wniosku strony - obowiązek zapewnienia skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym. W dniu 18 lutego 2016 r. skierował bowiem do strony skarżącej zawiadomienie w trybie art. 10 Kpa, doręczone na adres pełnomocnika R.G. w dniu 23 lutego 2013 r. Czyni to bezzasadnym zarzut opisany w pkt 7 skargi.

26. Za pozbawiony skutków prawnych uznać natomiast należało wniosek zawarty w pkt 4 odwołania. Zmierzał on bowiem do przerzucenia aktywności dowodowej w postępowaniu na organ odwoławczy, pozostając tym samym w sprzeczności z regulacją ust. 3 art. 21 ustawy PROW w zw. z ust 1 tego przepisu. Wniosek strony nie może bowiem modyfikować regulacji ustawowej, która wyklucza aktywność procesową organu nakierowaną na pozyskiwanie dowodów w postępowaniu wywołanym wnioskiem o płatności.

27. W odniesieniu do przedmiotu sprawy podkreślenia wymaga, iż producent rolny, występujący jako beneficjent pomocy finansowej, traktowany powinien być jako profesjonalista, od którego oczekiwać należy szczególnej troski i staranności w zakresie ochrony własnych praw, ale przede wszystkim w zakresie realizacji przyjętych na siebie zobowiązań. W przypadku stosunków o charakterze zawodowym, a za taką uznać należy działalność rolniczą o charakterze zawodowym, konieczna jest staranność na poziomie wyższym od przeciętnej. W omawianym kontekście należy też wskazać, iż skarżącego jako producenta rolnego od odpowiedzialności za treść wniosku nie zwalniało też wypełnienie go przez profesjonalny podmiot, który popełnił błąd. Zasadnie organ stwierdził w zaskarżonej decyzji, że producent rolny ma możliwość wypełnienia wniosku o przyznanie płatności osobiście jak i przy pomocy profesjonalnego podmiotu jednakże ryzyko związane z błędnym wypełnieniem wniosku obciąża wnioskodawcę. Składając wniosek potwierdził on bowiem znajomość zasad przyznawania płatności i pod groźbą odpowiedzialności karnej złożył wymagane oświadczenia jako zgodne ze stanem faktycznym ( pkt IX wniosku ).

28. W konsekwencji poczynionych rozważań uznać należało, że organy orzekające w kontrolowanej sprawie nie naruszyły reguł postępowania wynikających z przepisu art. 21 ustawy PROW oraz mających zastosowanie w sprawie w zakresie wynikającym tego przepisu regulacji Kpa. Dyrektor OR ARiMR zrealizował ciążące na nim obowiązki procesowe w sposób prawidłowy, w szczególności w zakresie wszechstronnej oceny materiału dowodowego ( art. 7, 77 § 1 i 80 Kpa ) oraz wymogów z art. 107 § 3 Kpa. Powyższe rozważania prowadzą też do wniosku o bezpodstawności zarzutu naruszenia przepisów art. 7, 75 § 1, 79 § 1 i 2 , 85 § 1, 89 § 1 Kpa ( pkt 6- do 10 ) przy czym także ze względu na ogólnikowość ich sformułowania i brak wykazania ich powiązania z okolicznościami faktycznymi rozpoznawanej sprawy.

29. Niezasadny okazał się zarzut z pkt 4 skargi o naruszeniu art. 21 ust. 4 ustawy PROW poprzez nierozpoznanie odwołania przez okres dwóch miesięcy. Sam fakt, iż organ nie dochował obowiązującego terminu załatwienia sprawy nie ma wpływu na wynik sprawy administracyjnej ( treść decyzji). W świetle art. 145 § 1 pkt lit. c ppsa podstawą uchylenia decyzji stanowić mogą wyłącznie naruszenia prawa procesowego mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Takiego wywodu w skardze nie przeprowadzono. Zauważyć przy tym należy, że środkiem prawnym służącym zwalczaniu ewentualnej bezczynności organu czy przewlekłości prowadzonego postępowania jest skarga na bezczynność czy przewlekłość ( art. 3 § 2 pkt 8 ppsa ). Na marginesie jedynie wskazać należy, iż Dyrektor OR ARiMR, prowadząc postępowanie odwoławcze, zrealizował wymóg z art. 36 § 1 Kpa, informując stronę skarżącą o przedłużeniu terminu rozpoznania sprawy do 11 marca 2016 r., który został dochowany.

30. Co do zarzutu 12 skargi, podtrzymując poczynione już uwagi w kwestii rozumienia błędu oczywistego, o jakim mowa w art. 21 rozporządzenia Komisji (WE) 1122/2009 odnieść się należy do art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 Zgodnie z jego treścią zmniejszeń i wykluczeń, przewidzianych w rozdziałach I i II, nie stosuje się w przypadku, gdy rolnik złożył wniosek zgodny ze stanem faktycznym lub gdy może wykazać, że nieprawidłowości nie wynikają z jego winy. Ponadto, zgodnie z art. 73 ust. 2, zmniejszeń i wykluczeń przewidzianych w rozdziałach I i II nie stosuje się w odniesieniu do tych części wniosku o przyznanie pomocy, co do których rolnik informował właściwy organ na piśmie, że wniosek o przyznanie pomocy jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od czasu złożenia, pod warunkiem, że rolnik nie został powiadomiony o zamiarze właściwego organu przeprowadzenia kontroli na miejscu oraz, że organ ten nie poinformował rolnika o jakichkolwiek nieprawidłowościach we wniosku.

W ocenie Sądu, wynikająca z przywołanych przepisów możliwość odstąpienia od przewidzianych w rozporządzeniu zmniejszeń i wykluczeń nie zaistniała. Popełniony przez stronę błąd nie był błędem niezawinionym. W szczególności – na co już wskazano - nie zwalniało skarżącego jako wnioskodawcy z odpowiedzialności za wypełnienie wniosku skorzystanie z pomocy profesjonalnego doradcy, który popełnił błąd w sytuacji gdy to na stronie skarżącej ciąży odpowiedzialność za prawidłowość złożonego wniosku. W badanej sprawie strona skarżąca popełniła omówiony błąd przy wypełnianiu wniosku i nie wykazała należycie, aby błąd ten był wynikiem okoliczności przezeń niezawinionych. Już tylko z tych przyczyn w sprawie nie można zastosować odstępstwa, o którym mowa w art. 73 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009. Niemożliwe w okolicznościach sprawy było również skorzystanie z opcji niezastosowania zmniejszeń i wykluczeń w zakresie płatności na podstawie art. 73 ust. 2 rozporządzenia. Przepis ten znajduje bowiem zastosowanie tylko w sytuacji, gdy rolnik poinformował właściwy organ na piśmie, że wniosek o przyznanie pomocy jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od czasu złożenia, z zastrzeżeniem, że organ nie powiadomił rolnika o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu lub nie poinformował rolnika o stwierdzonych nieprawidłowościach. Tymczasem w badanej sprawie strona skarżąca złożyła wyjaśnienia i korektę wniosku po skierowaniu do niej wezwania o udzielenie wyjaśnień w związku z treścią wniosku z dnia [...] maja 2013 r.

31. Odnosząc się do zarzutu wyartykułowanego w pkt 13 stwierdzić przyjdzie, iż sposób jego sformułowania w szczególności zarzucenie naruszenia przepisów prawa materialnego w postaci przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 oraz rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 poprzez nieprzyznanie wnioskowanego wsparcia mimo spełnienia przesłanek określonych w przepisach, bez jakiegokolwiek sprecyzowania ich jednostek redakcyjnych, których normy prawne miały zostać naruszone, ani wskazania na czym zarzucane naruszenie prawa ma polegać, uniemożliwia jakiekolwiek odniesienie się do niego.

32. W kwestii zarzutów wyartykułowanych w pkt 11 tj. naruszenia art. 28c ustawy PROW oraz art. 2 ust. 1 oraz art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez jego niezastosowanie i odmowę przyznania dotacji w przypadku stwierdzenia drobnej niezgodności, to również okazały się pozbawione uzasadnionych podstaw. Analiza wskazanych przepisów oraz § 42 rozporządzenia w zw. z § 3 pkt 1 i 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z dnia 13 marca 2013 r. ( w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia wniosku ) wskazuje, że instytucja "drobnej niezgodności" dotyczy wyłączenie oceny realizacji przyjętych przez producenta zobowiązań rolnośrodowiskowych w kontekście możliwości niestosowania zmniejszeń lub odstąpienia od obowiązku zwrotu płatności w przypadku stwierdzenia naruszenia wymogów i norm określonych w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz minimalnych wymogów dotyczących stosowania nawozów i środków ochrony roślin w sytuacji uznania, że nastąpił przypadek takiej właśnie niezgodności. Prawodawca unijny w aktach prawnych regulujących przyznawanie środków pomocowych rolnikom wprowadził możliwość ograniczenia zwrotu przyznanych płatności, nawet w przypadku stwierdzenia pewnych uchybień w realizacji celu na jaki te środki powinny zostać przeznaczone, jeżeli stwierdzone uchybienia miały drobny charakter. Zgodnie z art. 51 ust. 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. Urz. UE L z 2005 Nr 277, str.1) – do którego odsyła przepis art. 28c ustawy PROW, w należycie uzasadnionych przypadkach państwa członkowskie mogą podjąć decyzję o niestosowaniu redukcji, gdy z uwagi na swój rozmiar, wagę, zasięg i trwałość przypadek niezgodności może być uważany za drobny. Przypadki niezgodności stanowiące bezpośrednie ryzyko dla zdrowia publicznego lub zdrowia zwierząt nie są jednak uważane za drobne. Podobna dyrektywa skierowana do organów państw członkowskich - do której odsyła § 42 rozporządzenia rolnośrodowiskowego - znajduje się w art. 24 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. (Dz. Urz. UE L z 2009 r., Nr 30, str.16) ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003. Z kolei art. 18 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich, stanowi, że państwo członkowskie określa kwotę redukcji pomocy, biorąc pod uwagę w szczególności ciężar, zakres i trwanie stwierdzonego naruszenia zobowiązań. Ciężar naruszenia zobowiązań zależy w szczególności od ciężaru skutków tego naruszenia, przy uwzględnieniu celów, którym miały służyć niewypełnione kryteria. Analiza przepisów prawa Unii Europejskiej wyraźnie wskazuje na tendencję do stopniowania sankcji z uwagi na wagę naruszenia, które stanowiło podstawę cofnięcia bądź zmniejszenia udzielonej rolnikowi pomocy finansowej. Art. 28c ustawy PROW, w przypadku stwierdzenia drobnej niezgodności, o której mowa w art. 51 ust. 4 lit. a) rozporządzenia nr 1698/2005, stanowi, iż zmniejszenia nie stosuje się. Przepisy te dają zatem właściwym organom administracji publicznej możliwość niestosowania zmniejszeń oraz wykluczeń jednakże dotyczy to kwestii związanych już z realizacją przyjętych zobowiązań rolnośrodowiskowych wg obowiązujących norm wymogów i norm gospodarowania.

W tym stanie rzeczy skarga podlegała oddaleniu ( art. 151 ppsa ).