Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 782/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 20
journal: Dz.U. 1989 nr 30 poz 163
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne.
article: art. 218 par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan, Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 listopada 2017 r. sprawy ze skargi Spółki "A" w S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia z operatu ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.


UZASADNIENIE

Skierowanym do Starostwa [...] wnioskiem z dnia 15 kwietnia 2016 r. Spółka "A" w S.(dalej też jako Spółka), powołując się na treść art. 217 § 1 i 2 pkt 2 oraz art. 218 Kpa oraz decyzję ostateczną [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej też jako [...]WINGiK) z dnia [...]r. nr [...] wniosła o wydanie zaświadczenia następującej treści:

"Starosta [...] zaświadcza, że:

1) [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...]r. nr [...] przywrócił zapis Spółka "A" jako właściciel nieruchomości wymienionych w jednostce rejestrowej nr 1;

2) W złożonym w 1966 roku operacie ewidencji gruntów miasta S. w jednostce rejestrowej 1668 została wpisana Wspólnota Sądowa jako właściciel gruntów wskazanych w tej jednostce rejestrowej. W jednostce rejestrowej 1668 została dokonana zmiana w roku 1978 w toku prac odnowienia operatu ewidencji gruntów wykonanych przez Wojewódzkie Biuro Geodezji i Terenów Rolnych w K. Zmiana polegała na wpisaniu w odnowionej jednostce rejestrowej oznaczonej 2112 (wykazanych poprzednio w jednostce rejestrowej 1668) Spółki "A" w S. jako właściciela gruntów – w miejsce nieistniejącego podmiotu czyli Wspólnoty Sądowej. Od czasu założenia (1968 r.) operatu ewidencji gruntów dla miasta S. jako właściciel gruntów wskazanych w jednostce 1668 była wpisana Wspólnota Sądowa, tj. podmiot, który nigdy nie istniał i nie istnieje. Wykazanie Wspólnoty Sądowej jako właściciela gruntów wpisanych w jednostce rejestrowej 1668 było wadliwe i stosownie do przepisu § 67 pkt 6 zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów (M.P. nr poz. 98) błąd ten został sprostowany przez wpisanie prawidłowej nazwy podmiotu – "Spółki "A" w S." (statut Spółki "A" zatwierdzony w dniu [...]r.). Od czasu wpisu dokonanego podczas odnowienia operatu ewidencyjnego nie powstały żadne dokumenty, które stanowiłyby podstawę do dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków dot. zmiany właściciela".

W odpowiedzi na wezwanie do sprecyzowania tego wniosku Spółka w piśmie z dnia 29 kwietnia 2016 r. poinformowała, że nie wnosi o informacje o wpisach zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków, lecz o fakty oraz stan prawny wynikający z sentencji i uzasadnienia w/w decyzji [...]WINGiK. Stwierdziła też, że w jej ocenie nie jest prawdą, iż żądane przez nią dane pochodzą wprost z decyzji administracyjnej skierowanej do organu pierwszej instancji.

Postanowieniem z dnia [...]r. Starosta [...] odmówił wydania zaświadczenia o treści żądanej. W uzasadnieniu stwierdził, że zaświadczenie o żądanej treści musi być dokumentem, który odzwierciedla poprzez przeniesienie danych faktycznych stan rejestru w prowadzonej ewidencji gruntów i budynków. W rozpatrywanej sprawie wnioskodawca żąda wydania zaświadczenia nie z operatu ewidencji gruntów i budynków lecz potwierdzenia wpisów zawartych w sentencji i treści decyzji.

W zażaleniu z dnia [...]r. Spółka stwierdziła, że odmowa wydania "zaświadczenia o treści żądanej" nie ma uzasadnienia w prawie i w stanie faktycznym, bowiem organ I instancji jest w posiadaniu powoływanej przez nią decyzji ostatecznej, a argumenty o odmowie wydania zaświadczenia organu I instancji w przedmiotowej sprawie są nietrafne.

Po rozpoznaniu tego zażalenia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego postanowieniem z dnia [...]r., znak: [...]uchylił w/w postanowienie Starosty [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji z przyczyn niezależnych od podniesionych w zażaleniu. Organ odwoławczy wskazał, że organ ewidencyjny winien zbadać uprawnienie wnioskodawcy do skutecznego żądania wydania zaświadczenia.

Na postanowienie to Spółka wniosła skargę do sądu administracyjnego, która została oddalona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 grudnia 2016 r. – sygn. akt II SA/Gl 948/16. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd podzielił stanowisko [...]WINGiK co do potrzeby wykazania przez żądającą wydania zaświadczenia Spółkę interesu prawnego lub wskazania przepisu prawa o jakim mowa w art. 217 § 2 Kpa.

W toku ponownego rozpoznania sprawy Starosta [...] pismami z dnia 29 sierpnia 2016 r. i 27 kwietnia 2017 r. wezwał Spółkę do wskazania takiego interesu lub przepisu prawa.

Orzekając ponownie Starosta [...] postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] ponownie odmówił wydania Spółce wnioskowanego zaświadczenia, gdyż wnioskodawca nie wykazał interesu prawnego w urzędowym potwierdzeniu faktów lub stanu prawnego. Jako podstawę tego orzeczenia wskazał art. 219, art. 217 § 1 i 2, art. 123 i art. 268 Kpa w zw. z art. 7 d pkt 1 lit. a tiret pierwszy i art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016 r., poz. 1629, zwanej dalej prawem geodezyjnym i kartograficznym).

W zażaleniu na to postanowienie Spółka wniosła o jego uchylenie i uwzględnienie wniosku o wydanie zaświadczenia. Zarzuciła, że organ bezpodstawnie nie uwzględnił jej argumentacji zawartej w piśmie z dnia 12 maja co do wykazania przez nią interesu prawnego. Podniosła, że wniosek dotyczy dokumentów posiadanych przez organ odnoszących się bezpośrednio do wspólnoty gruntowej w S. W takiej sytuacji powołanie się na tytuł własności do gruntów, których ma dotyczyć zaświadczenie jest wystarczające do wykazania interesu prawnego. W tym zakresie Spółka powołując się na przytoczone w zażaleniu orzeczenia sądów administracyjnych oraz piśmiennictwo nie zgodziła się z poglądem wyrażonym w wydanym w powyższej sprawie wyroku WSA w Gliwicach z dnia 7 grudnia 2016 r. – sygn. akt II SA/Gl 948/16.

[...]WINGiK w K. zażalenia tego nie uwzględnił i zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]r. nr [...], wydanym z powołaniem się na treść art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 Kpa oraz art. 76 ust. 2 pkt 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, postanowienie Starosty [...] utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia powołał się na pogląd wyrażony w uzasadnieniu wydanego w rozpatrywanej sprawie w/w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 7 grudnia 2016 r., że "Spółka winna wskazać swój interes prawny w żądaniu przedmiotowego zaświadczenia" oraz "(...) interes prawny do wydania zaświadczenia o żądanej treści nie wynika li tylko z tytułu prawnego do nieruchomości zapisanych w ewidencji. Fakt ten należy odróżnić od poprawnie ujmowanego interesu prawnego opartego w każdym konkretnym przypadku na konkretnym przepisie prawa materialnego, który wskazywałby na konieczność potwierdzenia żądanych zapisów".

Zdaniem organu, wnioskodawca ubiegający się o zaświadczenie przestawiając tylko tytuł do nieruchomości nie wskazał interesu prawnego do uzyskania zaświadczenia, bowiem w tym celu winny być wykazane inne obiektywne "niezbite" dowody potwierdzające konieczność uzyskania zaświadczenia jak np. wezwanie z Sądu do konkretnej toczącej się sprawy. Zdaniem organu, przedstawienie takiego dokumentu w niniejszej sprawie byłoby jednoznaczne i wystarczające, wskazałoby na obiektywny interes prawny wnioskodawcy. Mieć interes prawny znaczy tyle samo co ustalić przepis prawa materialnego powszechnie obowiązującego, jako źródło prawa w postępowaniu z wniosku o wydanie zaświadczenia. Tym samym nie należy interesu prawnego szeroko interpretować, a właśnie taki pogląd, w tym hipotetyczne korzyści z uzyskania zaświadczenia, przedstawiła Spółka w zażaleniu. Z przekazanych akt sprawy nie wynika konieczność uzyskania żądanego zaświadczenia ze względu na wymóg jakiegokolwiek przepisu prawa, który zobowiązałby wnioskodawcę do jego przedłożenia. Spółka w zażaleniu ponowiła argumentację z pisma z dnia 12 maja 2017 r. wskazując na niezbędną potrzebę uzyskania zaświadczenia do toczących się postępowań przed sądami pod następującymi sygnaturami akt: I [...], I [...] (Sąd Rejonowy w Z.) oraz przed Sądem Najwyższym (w odniesieniu do sygn. akt [...] – Sądu Okręgowego w C.). Natomiast w aktach sprawy brak jest dokumentu sądowego, wzywającego do przedstawienia owego zaświadczenia. Spółka mimo dwukrotnego wezwania przez organ I instancji dokumentów z Sądu nie przedłożyła.

Wobec tego należało uznać, że wnioskodawczyni posiada jedynie interes faktyczny, który nie może być utożsamiany z interesem prawnym.

Interes faktyczny, to jest sytuacja, w której dany podmiot (osoba) jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany wydaniem zaświadczenia, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającymi stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji (wyrok WSA Kraków z dnia 18 maja 2011 r., sygn. akt I SA/Kr 486/11).

Odnosząc się do zarzutu Spółki dotyczącego nieuwzględnienia przez organ pierwszej instancji jej pisma z dnia [...]r. [...]WINGiK wskazał, że pismo to Spółka nadała dnia 15 maja 2017 r., tym samym Spółka przekroczyła termin wskazany w art. 64 § 2 ustawy Kpa. Zgodnie z tym artykułem cyt. "Jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania".

Pismo to wpłynęło do Starostwa Powiatowego w B. w dniu wydania przez Starostę kwestionowanego zażaleniem postanowienia. Prawidłowo nie zostało zatem przez ten organ uwzględnione. Podkreślił przy tym organ odwoławczy, że Spółka argumentację zawartą w tym piśmie ponowiła w zażaleniu.

W skardze do sądu administracyjnego na powyższe postanowienie [...]WINGiK w K. Spółka "A" w S. wniosła o jego uchylenie, rozpoznanie skargi na rozprawie oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi powtórzono w zasadzie argumentację zawartą wcześniej w zażaleniu.

Rozpoznając skargę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z treścią art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej ustawa p.p.s.a.) Sąd zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy podnieść, że Sąd przy rozpoznaniu niniejszej skargi jest związany w związku z treścią art. 153 ustawy p.p.s.a. oceną prawną zawartą w wydanym w niniejszej sprawie w/w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 7 grudnia 2016 r. – sygn. akt II SA/Gl 948/16. Zgodnie z tym przepisem oceną tą były też związane organy orzekające. W wyroku tym Sąd zaś jednoznacznie stwierdził, że o interesie prawnym skarżącej w rozumieniu art. 217 § 2 pkt 2 Kpa nie przesądza tytuł prawny do nieruchomości objętych jej wnioskiem. Konieczne jest nadto odniesienie żądania wnioskodawcy do konkretnego przepisu prawa materialnego, który wskazywałby na konieczność potwierdzenia żądanych zapisów. Wymóg ten również zdaniem Sądu nie został spełniony i to niezależnie od tego, że organy obu instancji błędnie powołały się również w tej kwestii na treść art. 64 § 2 Kpa, która w stanie faktycznym i prawnym niniejszej sprawy nie miała w ogóle zastosowania. Skarżąca w dalszym ciągu powołuje się bowiem tylko na własność nieruchomości.

Interesu tego nie można tez oprzeć na deklaracjach skarżącej co do potrzeby posłużenia się wnioskowanym zaświadczeniem w powoływanych przez skarżącą postępowaniach przed sądami cywilnymi, toczącymi się z jej udziałem. Skarżąca nie sprecyzowała bowiem jakie to konkretnie okoliczności w związku z treścią żądanego zaświadczenia miałaby w tych postępowaniach wykazać i tym samym nie można ocenić czy istotnie miałyby dla wyników tych postępowań znaczenie. Niezależnie od tego, w razie istotnej potrzeby dowodowej o stosowne dane (informacje) z rejestru gruntów może się zwrócić sąd powszechny, który miałby rozstrzygać sprawę związaną z konkretnymi gruntami skarżącej (na podstawie art. 24 ust. 5 pkt 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne).

Przede wszystkim jednak należy stwierdzić, że zdaniem Sądu treść żądanego przez skarżącą zaświadczenia wykracza poza ramy określone w art. 218 § 1 Kpa w zw. z art. 20 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Jak wynika z treści art. 217 § 2 Kpa przedmiotem zaświadczenia jest urzędowe potwierdzenie określonych faktów lub stanu prawnego. Zgodnie z treścią art. 218 Kpa chodzi przy tym o potwierdzenie faktów lub stanu prawnego wynikających z prowadzonej przez organ administracji publicznej ewidencji, rejestrów bądź innych danych zawartych w dokumentach znajdujących się w jego posiadaniu. Zatem zaświadczenie jest aktem wiedzy, a nie woli organu i nie ma charakteru przetwórczego. Zaświadczenie nie rozstrzyga żadnej sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej, ani nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Zaświadczeniem organ potwierdza jedynie istnienie określonego stanu na podstawie posiadanych już danych, a postępowanie wyjaśniające ogranicza się jedynie do takiego postępowania, które pozwoli na urzędowe potwierdzenie treści dokumentów zgromadzonych przez dany organ. Oznacza to, że strona nie może domagać się w tym trybie stwierdzenia faktów lub stanu prawnego jeżeli objęta żądaniem treść nie wynika niejako wprost z prowadzonych przez organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu, a z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie.

Z treści wniosku skarżącej wynika bowiem w jednoznaczny sposób, że żąda ona faktycznie wydania zaświadczenia nie w oparciu o ewidencję gruntów i budynków a w oparciu o treść ostatecznej decyzji [...]WINGiK w K. z dnia [...] r. nr [...]. Dla wykazania stanu prawnego w oparciu o tą decyzję nie jest przy tym potrzebne i dopuszczalne posłużenie się zaświadczeniem. Decyzja ta stanowi bowiem samoistne źródło praw i obowiązków, z którego skarżąca może w razie potrzeby korzystać bezpośrednio m.in. w sprawach cywilnych. Nadto w żądanym zaświadczeniu nie chodzi skarżącej tylko o stwierdzenie konkretnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków faktów lub danych ale głównie ich ocenę prawną. W zaświadczeniu tym organ miałby bowiem m.in. stwierdzić, że podmiot "Wspólnota Sądowa nigdy nie istniał i nie istnieje" oraz, iż wskazanie tego podmiotu jako właściciela gruntów "było wadliwe".

Takie żądanie wykracza w oczywisty sposób poza odnoszone do przedmiotu niniejszej sprawy ramy określone w art. 218 § 1 Kpa. Przedmiot postępowania o wydanie zaświadczenia nie obejmuje bowiem kompetencji do orzekania przez organ w danej sprawie administracyjnej tj. ustalania praw lub obowiązków administracyjnoprawnych podmiotów prawa, a sprowadza się jedynie do poświadczenia faktów lub stanów prawnych wynikających z dokumentów będących w dyspozycji organu. Przy czym, poświadczane informacje muszą być oczywiste i bezspornie wynikać z prowadzonych przez organ rejestrów, ewidencji, zbiorów, dokumentów lub danych utrwalonych innymi technikami.

Z powyższych względów skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.

mr