Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 464/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2015-06-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 17
journal: Dz.U. 2013 poz 1456
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędziowie sędzia WSA Jarosław Wichrowski sędzia WSA Małgorzata Włodarska (spr.) Protokolant asystent sędziego Jacek Grzegorzewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi G. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza M. z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 19 maja 2014 r. G. W. (skarżąca) zwróciła się do Burmistrza M. o przyznanie zasiłku opiekuńczego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym synem S. J. Wniosek uzasadniła faktem rezygnacji z podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej ze względu na konieczność opieki nad niepełnosprawnym synem.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...], Burmistrz M. odmówił przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wnioskowanego na S. J., urodzonego [...] grudnia 1993 r. W uzasadnieniu organ przytoczył brzmienie art. 17 ust. 1, 1a i 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz stwierdził, że zgodnie z przedłożonym przez skarżącą orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności syna z dnia [...] sierpnia 2013 r. nie można ustalić, od kiedy istnieje niepełnosprawność. Wyjaśnił, iż zgodnie z § 14 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności, jeżeli na podstawie dostępnej dokumentacji medycznej nie da się ustalić daty lub okresu powstania stopnia niepełnosprawności, za datę tę należy przyjąć datę złożenia wniosku do powiatowego zespołu. Organ stwierdził ponadto, że orzeczenie Lekarza Orzecznika ZUS z dnia [...] października 2013 r. nie stanowi podstawy do przyznania wnioskowanego świadczenia, gdyż syn został uznany za całkowicie niezdolnego do pracy w oparciu o obowiązujące przepisy ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, co oznacza umiarkowany stopień niepełnosprawności, a niezdolności do samodzielnej egzystencji nie stwierdzono.

Od powyższej decyzji skarżąca, pismem z dnia 1 lipca 2014 r., złożyła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Uzasadniając odwołanie wskazała, że z przedłożonej organowi dokumentacji wnika, iż na kilka lat przed złożeniem wniosku jej syn był osobą niepełnosprawną – w roku 2006 zaliczony został do osób niepełnosprawnych orzeczeniem powiatowego zespołu z dnia [...] września 2006 r., w którym stwierdza się, że niepełnosprawność istnieje od 27 czerwca 2006 r., a orzeczenie wydaje się do ukończenia 16 roku życia. Jak podniosła skarżąca, istniały zatem przesłanki świadczące o tym, że niepełnosprawność istniała już w wieku 13 lat i trwa nadal. Wyjaśniła, że wcześniejsze złożenie wniosku o ustalenie niepełnosprawności po ukończeniu 16 roku życia było utrudnione ze względu na negatywne nastawienie syna do badań lekarskich – skarżąca zmuszona była zwrócić się do Sądu Rejonowego o przymusowe leczenie psychiatryczne syna, który postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. nakazał przyjęcie go do szpitala psychiatrycznego. Brak orzekania o całkowitej niezdolności do samodzielnej egzystencji wyjaśniła tym, że wcześniej orzekł w tej sprawie Powiatowy Zespół do spraw Orzekania o Niepełnosprawności.

Decyzją z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając decyzję organ odwoławczy przytoczył dotychczasowy stan faktyczny oraz stwierdził, iż z przedstawionego przez skarżącą orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] stycznia 2013 r. wynika, że S. J. został zaliczony do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności na okres do 31 sierpnia 2014 r., ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 16 lipca 2013 r., daty powstania niepełnosprawności nie można ustalić, a S. J. nie wymaga konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna w procesie leczenia, edukacji i rehabilitacji, a jedynie tylko wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Odnosząc się do argumentów skarżącej zawartych w odwołaniu, organ odwoławczy stwierdził, że bezspornym jest, iż w orzeczeniu zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności z dnia [...] września 2006 r. datuje się niepełnosprawność syna skarżącej od 27 czerwca 2006 r., czyli przed ukończeniem 18 roku życia, a przedmiotowe orzeczenie wydane zostało na okres do ukończenia przez S. J. 16 roku życia. Organ wyjaśnił, że aktualne orzeczenie wydane na okres od 16 lipca 2013 r. do 31 sierpnia 2014 r. nie określa daty powstania niepełnosprawności, a jedynie określa datę ustalenia znacznego stopnia niepełnosprawności. Wskazał, że aby uzyskać prawo do przedmiotowego świadczenia, skarżąca musiałaby przedłożyć orzeczenie o stopniu niepełnosprawności syna, z którego wynikać będzie jednoznacznie data powstania tej niepełnosprawności.

Na powyższą decyzję, pismem z dnia 19 sierpnia 2014 r., G. W. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B., zarzucając organowi błędną ocenę materiału dowodowego przez przyjęcie, iż niepełnosprawność S. J. powstała w 2013 r. oraz niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy poprzez pominięcie wcześniejszej dokumentacji o niepełnosprawności syna skarżącej. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że z orzeczenia zespołu ds. orzekania o niepełnosprawności z dnia [...] września 2009 r., karty informacyjnej z leczenia szpitalnego z dnia [...] marca 2014 r., postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...] lipca 2010 r. oraz opinii psychologiczno-pedagogiczna w M. z dnia [...] lipca 2010 r. jasno wynika, iż niepełnosprawność syna skarżącej powstała przed ukończeniem 16 roku życia, czego pod uwagę nie wzięły organy obu instancji opierając się jedynie na orzeczeniu o niepełnosprawności syna skarżącej z dnia [...] sierpnia 2013 r. Powołała okoliczność, iż S. J. po uzyskaniu pełnoletniości odmawiał poddaniu się jakimkolwiek badaniom i leczeniu, w związku z czym skarżąca wystąpiła do Sądu Rejonowego o przymusowe leczenie psychiatryczne syna. Podniosła, iż fakt stwierdzenia w orzeczeniu o niepełnosprawności z dnia [...] sierpnia 2013 r. niemożliwości ustalenia daty powstania niepełnosprawności nie zwalnia organów administracji publicznej od zbadania wszelkiej dokumentacji dotyczącej tej sprawy, mogącej mieć wpływ na jej rozstrzygnięcie.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

W związku z trwającym postępowaniem przed Trybunałem Konstytucyjnym w przedmiocie zbadania konstytucyjności przepisu będącego materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji organu odwoławczego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w B., postanowieniem z dnia 22 października 2014 r. zawiesił postępowanie w sprawie. Podjął je ponownie postanowieniem z dnia 12 maja 2015 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny bada zatem, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) pozostaje zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz normami proceduralnymi, normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

W toku kontroli sądowoadministracyjnej, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto, mając na względzie regulację art. 135 p.p.s.a. sąd administracyjny stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.).

Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji był przepis art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1456 ze zm. – dalej "u.ś.r.") regulujący kwestię przyznawania wnioskowanego przez skarżącą świadczenia pielęgnacyjnego. Ustęp 1b powołanej ustawy warunkuje możliwość ubiegania się o przedmiotowe świadczenie od ustalenia chwili powstania niepełnosprawności osoby, nad którą wnioskodawca sprawuje opiekę. Zgodnie z jego treścią świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia (art. 17 ust. 1b pkt 1 u.ś.r.) lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia (art. 17 ust. 1b pkt 2 u.ś.r.).

W niniejszej sprawie zarówno organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy odmówiły przyznania wnioskowanego świadczenia wskazując, iż w oparciu o przedstawione przez skarżącą orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w M. z dnia [...] sierpnia 2013 r. niemożliwym jest ustalenie momentu powstania niepełnosprawności syna skarżącej, co stoi na przeszkodzie w uznaniu wypełnienia przesłanki z art. 17 ust. 1b u.ś.r. Skarżąca podnosi, iż organy orzekające w sprawie nie wzięły pod uwagę pozostałej przedstawionej przez nią dokumentacji medycznej, z której wynika, iż niepełnosprawność syna datuje się od 2006 r. Wyjaśnić w związku z tym należy, że organy obu instancji prawidłowo uznały, iż nie są uprawnione do samodzielnego ustalenia daty powstania niepełnosprawności. Z końcowej bowiem części przepisu art. 17 ust. 1 u.ś.r. jednoznacznie wynika, iż stwierdzenie niepełnosprawności (w tym również jej daty) powinno być zawarte w orzeczeniu wydanym w innym postępowaniu, poprzedzającym postępowanie w sprawie ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Ustalenie takie, zawarte w stosownym orzeczeniu właściwego organu jest konieczne do ubiegania się o przyznanie wnioskowanego prawa. W konsekwencji zatem organy rozpoznające wniosek o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, nie są kompetentne do ustalenia we własnym zakresie daty powstania niepełnosprawności, ponieważ związane są - co do daty powstania niepełnosprawności i co do jej stopnia, orzeczeniem wydanym przez uprawnioną do tego jednostkę. Poza tym istotnym dla sprawy problemem sporne jest zagadnienie, czy przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. miał zastosowanie w sprawie, w świetle treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13, w którym orzeczono, że w zakresie, w jakim powyższy przepis różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji.

Rozważając skutki tego orzeczenia dla stanu prawnego mającego zastosowanie w kontrolowanej przez Sąd sprawie, w szczególności ze względu na typ wyroku oraz argumenty podane w jego uzasadnieniu, konieczne jest poczynienie pewnych uwag ogólnych dotyczących charakterystyki tzw. wyroku zakresowego oraz funkcji sądownictwa administracyjnego. Wyrok zakresowy to takie rozstrzygnięcie, w którym Trybunał Konstytucyjny stwierdza zgodność albo niezgodność z Konstytucją przepisu prawnego w określonym (podmiotowym, przedmiotowym lub czasowym) zakresie jego zastosowania. W konsekwencji atrybut konstytucyjności albo niekonstytucyjności nie jest przypisywany całemu aktowi prawnemu albo jego jednostce redakcyjnej (przepisowi), lecz jego fragmentowi, a ściślej rzecz biorąc jakiejś normie (normom) wywiedzionej z tego przepisu.

Skład orzekający w niniejszej sprawie opowiada się za poglądem, że wyroków zakresowych nie należy utożsamiać z tzw. wyrokami interpretacyjnymi. Pomijając złożoną problematykę dopuszczalności wydawania wyroków interpretacyjnych i towarzyszące temu zagadnieniu spory, wymaga podkreślenia, że wyrok interpretacyjny ma na celu rozstrzygnięcie, czy możliwe jest określone rozumienie poddanego kontroli przepisu, przy którym dany przepis będzie zgodny z Konstytucją. Wyrok zakresowy zaś rozstrzyga o przepisie, którego rozumienie nie jest sporne, lecz zarzut niekonstytucyjności odnosi się do wyraźnego zakresu zastosowania tego przepisu (por. M. Florczak-Wątor, Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego i ich skutki prawne, Poznań 2006, s. 104).

Wyrok zakresowy wydany w sprawie K 38/13 odnosi się do negatywnego zakresu przepisu art. 17 ust. 1 b u.ś.r., na co wskazuje użycie zwrotu "w zakresie, w jakim różnicuje". Istotą tego rozstrzygnięcia jest bowiem uznanie za niezgodne z konstytucyjną zasadą równości pominięcie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego innych osób, niż wskazanych w tym przepisie, przy czym niekonstytucyjności takiego ograniczenia Trybunał upatruje w zróżnicowaniu prawa podmiotowego opiekunów osób niepełnosprawnych ze względu na wiek powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki. Wyrok ten należy uznać za tzw. wyrok zakresowy sensu stricte, gdyż jego skutkiem jest zmiana zakresu zastosowania przepisu art. 17 ust. 1 b u.ś.r. w zakresie treści w nim ujętej, będącego przepisem szczególnym w odniesieniu do art. 17 ust. 1 u.ś.r., który określa ogólne przesłanki prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Zakresowe wyeliminowanie ograniczeń (o wieku powstania niepełnosprawności podopiecznych) nie powoduje dysfunkcjonalności ustawy. Możliwe jest odnalezienie w treści art. 17 u.ś.r. i przepisów z nim skorelowanych wszystkich elementów podmiotowych, przedmiotowych i czasowych koniecznych dla zrekonstruowania normy (norm) prawnej określającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Nie jest to zatem przypadek tzw. pominięcia prawodawczego, które polega na wskazaniu przez Trybunał braku pewnych treści normatywnych w kontrolowanym przepisie (por. A. Kustra, Wyroki zakresowe Trybunału Konstytucyjnego, Przegląd Sejmowy, nr 4/2011, s. 60). Tymczasem w sprawie K 38/13 Trybunał derogował fragment pełnego i jednoznacznego pod względem zakresowym przepisu, realizując tym samym klasyczną i nie budzącą kontrowersji funkcję "negatywnego prawodawcy" (por. S. Wronkowska, Kilka uwag o "prawodawcy negatywnym", PiP nr 10/2008).

Podkreślić również należy, że derogując w powołanym wyżej zakresie przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. Trybunał nie skorzystał z przewidzianej w art. 190 ust. 3 Konstytucji możliwości odroczenia utraty jego mocy obowiązującej. Oznacza to, że bezpośrednim skutkiem orzeczenia jest utrata przez ten przepis (we wskazanym w wyroku zakresie) domniemania konstytucyjności. Kwestia ta jest tym bardziej istotna skoro stwierdzona została niezgodność z Konstytucją danego przepisu, Sąd nie może tej okoliczności nie brać pod uwagę.

Uwagi te poczynione zostały w związku z pewnymi wątpliwościami, jakie wywołują niektóre fragmenty uzasadnienia w/w wyroku Trybunału. Po szczegółowym rozważeniu braku przesłanek do zróżnicowania sytuacji prawnej opiekunów osób niepełnosprawnych ze względu na czas (wiek) powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki (pkt 7, w szczególności 7.3) Trybunał rozważając skutki wyroku (pkt 8) wskazał na to, że skutkiem wyroku jest stwierdzenie, że opiekunowie dorosłych osób niepełnosprawnych muszą być traktowani przez ustawodawcę jako podmioty należące do tej samej klasy. Stwierdzenie to, podobnie jak następne dwa akapity, odnosi się bezpośrednio do ustawodawcy (tzw. sygnalizacja). W akapicie czwartym punktu 8 znajdują się rozważania dotyczące skutku wyroku dla stanu prawnego i sytuacji prawnej adresatów przepisu art. 17 ust. 1 b u.ś.r.

Jak konstatuje Trybunał "skutkiem wejścia w życie wyroku nie jest ani uchylenie art. 17 ust. 1 b u.ś.r., ani uchylenie decyzji przyznających świadczenia, ani wykreowanie "prawa" do żądania świadczenia dla opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, jeżeli niepełnosprawność podopiecznych nie powstała w okresie dzieciństwa. Trybunał Konstytucyjny orzekł ostatecznie o niekonstytucyjności jedynie części normy wynikającej z art. 17 ust. 1 b u.ś.r. Poprawienie stanu prawnego w tym zakresie należy w ocenie Trybunału wyłącznie do ustawodawcy, który - biorąc pod uwagę skutki społeczne rozstrzygnięć podejmowanych w badanej materii - powinien dokonać tego bez zbędnej zwłoki".

Przytoczony fragment potwierdza wyżej omówioną charakterystykę zakresowego typu wyroku. Jeśli zaś chodzi o fragmenty odnoszące się do "uchylenia decyzji przyznających świadczenia" oraz "wykreowanie prawa do żądania świadczenia dla opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych" to wskazać należy, że dosłownie pojmując treść tego zapisu, brak byłoby podstaw do stosowania przepisu art. 17 ust. 1 b u.ś.r. w zakresowo derogowanym brzmieniu, bez ingerencji ustawodawcy. Takie stwierdzenie przeczy sentencji wyroku i wyżej przedstawionej możliwości zrekonstruowania wszystkich konstytutywnych elementów prawa do świadczenia pielęgnacyjnego po wyłączeniu norm wynikających z derogowanego zakresu przepisu. Zapis zawarty w pkt 8 uzasadnienia wyroku w sprawie K 38/13 należy zatem potraktować jako wskazówkę interpretacyjną nie zaś element rozstrzygający o zakresie derogacji i jej skutku dla obowiązywania prawa.

Skoro wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. odniósł bezpośredni skutek, to zadaniem sądu administracyjnego, realizującego ustrojową funkcję gwaranta praw i wolności obywatelskich jest ustalenie możliwości jego zastosowania zgodnie z wzorcem konstytucyjnym. Wskazano wyżej, że zawarta w sentencji wyroku Trybunału derogacja nie powoduje powstania luki konstrukcyjnej. Zmodyfikowany przepis 17 ust. 1 b u.ś.r. w dopełnieniu z ust. 1 tego artykułu może być stosowany.

Zaznaczyć też trzeba, że wedle dominującego poglądu doktryny uzasadnienia orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego nie wiążą sądów (poza ewentualnie sądem pytającym w przypadku tzw. pytania prawnego). Brak jest bowiem przesłanek warunkujących uznanie takiej kompetencji (por. J. Mikołajewicz, Zasady orzecznicze Trybunału Konstytucyjnego. Zagadnienia teoretyczne, Poznań 2008, s. 84).

Za uznaniem bezpośredniego skutku wyroku dla sytuacji prawnej przedmiotowej sprawy przemawiają również istotne argumenty funkcjonalne. Nie budzi bowiem wątpliwości, że zróżnicowanie wprowadzone w art. 17 ust. 1 b u.ś.r. godzi w normatywnie określoną zasadę równości (art. 32 ust. 1 Konstytucji). Honorowanie przepisu w dotychczasowym brzmieniu byłoby nie do pogodzenia z funkcją i modelem ochrony praw jednostki realizowanej przez sądy administracyjne, którym przyznaje się kompetencję do bezpośredniego stosowania Konstytucji w przypadku usunięcia z porządku prawnego fragmentu przepisu (por. R. Hauser, J. Trzciński, Prawotwórcze znaczenie orzeczeń Trybunału konstytucyjnego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Warszawa 2010, s. 46 i nast.).

Drugi argument, choć prakseologiczny, jest bardzo istotny. Instytucja sygnalizacji ma bowiem charakter postulatywny, nie zaś normatywny. Jeśli sądy administracyjne, kierując się sugestią Trybunału Konstytucyjnego zawartą w pkt 8 uzasadnienia wyroku będą stosować przepis art. 17 ust. 1 b u.ś.r. w dotychczasowym brzmieniu i ustawodawca nie wykona zaleceń Trybunału jednostki, których prawa zostały naruszone treścią tego przepisu zostaną pozbawione ochrony. Natomiast aktywność sądów administracyjnych może mieć decydujący wpływ na działania legislacyjne dopełniając w ten sposób zobowiązania wskazane dla ustawodawcy w pkt 7 i 8 uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

Mając na uwadze powyższe argumenty należy skargę uwzględnić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a, Nadmienić tylko wypada, że stanowisko sądów administracyjnych w przypadkach analogicznych jak w niniejszej sprawie jest jednolite (zob. m.in. uzasadnienia wyroków: WSA w Rzeszowie z dnia 21 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Rz 1507/14, WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 10 grudnia 2014 r. sygn. akt II SA/Go 818/14, WSA w Poznaniu z 23 października 2014 r., sygn. akt IV SA/Po 969/14, WSA w Białymstoku z 2 grudnia 2014 r., sygn. akt II SA/Bk 1022/14, WSA w Łodzi z 10 grudnia 2014 r., sygn. akt II SA/Łd 1034/14 i inne dostępne na www.cbois.nsa.gov. pl).

W ocenie składu orzekającego, w niniejszej sprawie zaistniała podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji, ponieważ wyżej wskazanym wyrokiem Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją RP przepisu art. 17 ust. 1 b u.ś.r. w zakresie, który stanowił podstawę orzekania w niniejszej sprawie. Skarżąca nie powinna być bowiem traktowana gorzej niż osoby sprawujące opiekę nad niepełnosprawnym dorosłym członkiem rodziny nie tylko wówczas, gdyby niepełnosprawność powstała w czasie, gdy osoba ta nie spełniała określonych w w/w przepisie warunków ale tym bardziej gdy - wobec treści orzeczenia o niepełnosprawności - nie da się ustalić kiedy ona powstała, a więc nie można wykluczyć, że w tym okresie, o którym mowa w art. 17 ust. 1 b u.ś.r.

W ponownym postępowaniu o ile ustawodawca nie wprowadzi zmian w prawie, o których mowa w uzasadnieniu wyroku Trybunału, organy uwzględnią wykładnię art. 17 u.ś.r. zaprezentowaną wyżej.