Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 27/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2016-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6  i 7  , art. 77 par. 1, art. 89 par. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: par. 2, par. 3 ust. 4, par. 4,
journal: Dz.U. 2009 nr 40 poz 329
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania  pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach  gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 1 art. 75 ust. 1, 2,
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1120/2009 z dnia 29 października 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania systemu płatności  jednolitej przewidzianego w tytule III rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia  bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16 art. 31
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla  rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr  1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003
article: art. 21
journal: Dz.U. 2007 nr 64 poz 427
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Adamiec (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Danuta Kuchta, Sędzia WSA Mirosław Surma, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Michał Gajda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2016 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...]nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2013 oraz odmowy uznania przypadku za wystąpienie siły wyższej lub wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Decyzja organu administracji publicznej i przedstawiony przez ten organ tok postępowania.

1.1. Dyrektor Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ( Dyrektor ARiMR) w K. decyzją z dnia [...] nr [..] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. (Kierownik ARiMR) z dnia [...] r. [...] w sprawie przyznania S.P.pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2013 oraz odmowy uznania przypadku za wystąpienie siły wyższej lub wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności.

1.2. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Dyrektor ARiMR wskazał, że do Biura Powiatowego ARiMR w K. wpłynął w dniu 15 maja 2013 r. wniosek S. P. o przyznanie płatności na rok 2013. W przedmiotowym wniosku producent rolny zaznaczył, iż ubiega się o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania do działek rolnych o łącznej powierzchni 75,82 ha, położonych na działkach ewidencyjnych w obrębach Bedlenko i B., w gminie K. oraz w obrębie L., w gminie R. M. (powiat k., województwo ś.).

1.3. W dniach 16, 17 i 21 października 2013 r. w gospodarstwie S. P. zostały przeprowadzone przez Biuro Kontroli na Miejscu ARiMR w K. kontrole w zakresie wzajemnej zgodności, kwalifikowalności powierzchni oraz w zakresie programu rolnośrodowiskowego, w wyniku których:

- dla działki rolnej A o powierzchni deklarowanej 27,00 ha, stwierdzono powierzchnię

23.8 ha oraz stwierdzono że na powierzchni 7,53 ha rolnik nie przeprowadził na łąkach lub pastwiskach wymaganego koszenia i usuwania okrywy roślinnej w terminie lub nie były na nich wypasane zwierzęta (norma N.04.1);

- dla działki rolnej BB o powierzchni deklarowanej 5,31 ha, stwierdzono powierzchnię 5,99 ha, ponadto na powierzchni 5,31 ha stwierdzono, że rolnik nie przeprowadził na łąkach lub pastwiskach wymaganego koszenia i usuwania okrywy roślinnej w terminie lub nie były na nich wypasane zwierzęta (norma N.04.1);

- dla działki rolnej C o powierzchni deklarowanej 4,09 ha, stwierdzono na całej powierzchni działki rolnej, że rolnik nie przeprowadził na łąkach lub pastwiskach wymaganego koszenia i usuwania okrywy roślinnej w terminie łub nie były na nich wypasane zwierzęta (norma N.04.1);

- dla działki rolnej F o powierzchni deklarowanej 12,61 ha, stwierdzono powierzchnię 13,09 ha, ponadto na całej powierzchni działki rolnej stwierdzono, że rolnik nie przeprowadził na łąkach lub pastwiskach wymaganego koszenia i usuwania okrywy roślinnej w terminie lub nie były na nich wypasane zwierzęta (norma N.04.1);

- dla działki rolnej G o powierzchni deklarowanej 1,00 ha stwierdzono powierzchnię 0,88 ha;

-dla działki rolnej H o powierzchni deklarowanej 8,00 ha stwierdzono powierzchnię 7,78 ha.

Na dowód dokonanych ustaleń zostały sporządzone raporty z czynności kontrolnych, szkice kontrolowanych działek oraz zdjęcia obrazujące stan zagospodarowania kontrolowanych działek.

W ostatnim dniu kontroli, S. P. nie wyraził zgody na podpisanie raportu z kontroli w ramach programu rolnośrodowiskowego. Ponadto strona złożyła wyjaśnienia, co do stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie działek rolnych A, BB, C i F. Odnośnie działki rolnej A rolnik wyjaśnił że wykoszona została mniejsza powierzchnia ze względu na rozrost zakrzaczeń sprzyjających pakietowi ptasiemu, natomiast całkowity zbiór skoszonej biomasy uniemożliwił podmokły teren oraz intensywne opady deszczu. W zakresie działki rolnej BB strona oświadczyła, że całkowity zbiór skoszonej biomasy był niemożliwy ze względu na panujące niekorzystne warunki pogodowe, natomiast w zakresie działek rolnych C i F, strona oświadczyła, że koszenia dokonała w czerwcu kosiarką dyskową natomiast po zbiorze biomasy nastąpiły obfite deszcze które spowodowały bujny odrost roślinności.

1.4. Po przeprowadzeniu wymaganych kontroli wniosku, decyzją z dnia 3 kwietnia 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. przyznał S. P. płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2013 (ONW) w wysokości 12 891,09 zł W wyniku rozpatrzenia odwołania od powyższej decyzji Dyrektor ARiMR decyzją z dnia [...] r. uchylił ww. decyzję

i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Kierownik ARiMR, 31 marca 2015 r. podjął rozstrzygnięcie o przyznaniu płatności ONW na 2013 rok w wysokości 12 817,17 zł. Od ww. decyzji S. P. wniósł w terminie odwołanie. W wyniku przeprowadzonego postępowania organ odwoławczy, na podstawie decyzji z 22 czerwca 2015 r., uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia 26 sierpnia 2015 r. Kierownik ARiMR przyznał S. P. płatność ONW w łącznej kwocie 13 020,49 zł oraz odmówił uznania zgłoszonego zdarzenia siły wyższej.

1.5. W wyniku rozpatrzenia odwołania od powyższej decyzji, organ II instancji, wskazał, że w przypadku płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2013 przesłanki przyznania bądź odmowy przyznania zostały określone w Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r. Nr 40, poz. 329, ze zm.), dalej jako "rozporządzenie z dnia 11 marca 2009 r." Szczegółowe zaś zasady przeprowadzania kontroli oraz stosowanie zmniejszeń i wykluczeń w odniesieniu do wielkości obszaru zostały określone w Rozporządzeniu Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r., Rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. oraz

w Rozporządzeniu Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r.

Organ odwoławczy wskazał na materialno - prawne podstawy rozstrzygnięcia przytaczając treść § 2 pkt 2 i § 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 11 marca 2009 r., art. 11 ust.1 Rozporządzenia nr 65/2011, art. 50a ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr. 1698/2005, art. 71 ust. 1 ust. 1- 6 Rozporządzenia Komisji (WE) 1122/2009 oraz art. 47 ust.1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1794/2006.

1.5. Przenosząc powołane przepisy prawa na grunt rozpatrywanej sprawy Dyrektor ARiMR stwierdził, że poza sporem jest, że S. P. w złożonym w dniu 15 maja 2013 r. wniosku ubiegał się o przyznanie płatności ONW, zgłaszając działki rolne o łącznej powierzchni 75,82 ha. Na podstawie przeprowadzonego postępowania administracyjnego, z uwzględnieniem wyników kontroli na miejscu stwierdzono, iż powierzchnia kwalifikująca się do płatności ONW wynosi 72,32 ha. Różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną do płatności a powierzchnią ustaloną wynosiła 3,50 ha, co stanowi 4,8396 % powierzchni. W związku z powyższym zastosowanie znalazł art. 16 ust. 3 Rozporządzenia Nr 65/2011 czego konsekwencją było pomniejszenie przysługującej płatności o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną.

W oparciu o § 3 ust. 3 rozporządzenia z dnia 11 marca 2009 r. organ odwoławczy przedstawił sposób wyliczenia przyznanego dofinansowania ONW z uwzględnieniem pomniejszenia wynikającego z nieprzestrzegania norm N.04.1

1.6. Następnie Dyrektor ARiMR stwierdził, że w oparciu o powołane przepisy rozporządzenia z dnia 11 marca 2009 r. warunkiem otrzymania płatności ONW jest spełnienie łącznie trzech podstawowych przesłanek. Pierwszy warunek dotyczy posiadania na dzień 31 maja roku złożenia wniosku, działek rolnych o powierzchnie nie mniejszej niż 1,00 ha z tym, że działka rolna w rozumieniu § 4 ust. 4 rozporządzenia z dnia 11 marca 2009 r., nie może posiadać powierzchni mniejszej niż 0,10 ha. Kolejnym warunkiem jest utrzymywanie gruntów rolnych w zgodzie z normami, które precyzuje Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. Nr 39. poz. 211. ze zm.) oraz przestrzeganie wymogów przez cały rok kalendarzowy. Trzecim warunkiem, z którego musi wywiązać się wnioskujący o płatność jest posiadanie numeru identyfikacyjnego nadanego w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Z treści powołanych przepisów organ odwoławczy wywiódł, że zasadniczym warunkiem, który uprawnia producenta rolnego do otrzymania płatności ONW jest posiadanie i utrzymywanie gruntów rolnych w zgodzie z zasadami dobrej kultury rolnej. Organ odwoławczy wyjaśnił jakie czynność, w oparciu o przepisy ww. rozporządzenia, muszą być podejmowane aby grunty rolne były utrzymywane zgodnie z normami. Nadto podkreślił, że przeprowadzone w dniach 16, 17, 21 października 2013 r. kontrole wykazały, że dla działek rolnych A i BB stwierdzono powierzchnie wykoszone lecz nie została zebrana masa zielona. W przypadku działek rolnych C i F stwierdzono powierzchnie nie skoszone z licznymi samosiejkami drzew, co stanowi o nie dokonywaniu zabiegów agrotechnicznych w roku 2013. Jednocześnie organ zaznaczył, że zasadniczym elementem czyniącym odwołanie bezpodstawne jest fakt, że kontrola została przeprowadzona w dniu 21 października 2013 r., a więc po ostatecznym terminie wyznaczonym na dokonanie koszenia i zebrania okrywy roślinnej.

1.7. Dyrektor ARiMR uznał, że stan stwierdzony na gruncie S. P. w dacie 21 października 2013 r. nie budził wątpliwości, że na części działek rolnych powierzchnia została skoszona, lecz pokos nie został zebrany lub też ujawniono, iż okrywa roślinna nie została skoszona. Nadto organ podkreślił, że w toku postępowania administracyjnego S. P. wielokrotnie podważał wyniki

z kontroli na miejscu w zakresie działek rolnych C i F wskazując, iż działki zostały skoszone i zebrana została z nich roślinność w czerwcu 2013 r. Dyrektor wskazał na ustalenia zawarte w piśmie z dnia 14 listopada 2013 r. będącym odpowiedzią na zastrzeżenia złożone do raportu z kontroli nr 214/OR13/0000189/13 zgodnie z którymi, cyt " kontrola działek rolnych C nr. 299 oraz F nr. 593 wykazała brak koszenia oraz brak dbałości o stan fitosanitarny roślin. Stwierdzono duże zachwaszczenie działek, a także samosiejki drzew (...) widoczne na zdjęciach przynajmniej dwuletnie samosiejki drzew są niedopuszczalne i stanowią dowód braku zabiegów agrotechnicznych na tychże działkach". Ustosunkowując się do lustracji użytku zielonego położonego w obrębie Bedlenko na działce nr 593 i 299, dokonanej w dniu 11 marca 2014 r. podczas, której stwierdzono, że w 2013 r. użytek był koszony, Dyrektor podniósł, że zdjęcia wykonane w dniu 17 października 2013 r. zaprzeczają twierdzeniu, iż na działce nie występuje roślinność ubiegłoroczna w wyschniętymi kwiatostanami. Zaznaczył, że widoczne są samosiejki drzew iglastych i liściastych, co również wskazuje, na brak wykonania koszenia w terminie do 17 października 2013 r. Nadto organ odwoławczy zwrócił uwagę, że lustracja została przeprowadzona w marcu 2014 r., a więc sześć miesięcy po przeprowadzonej kontroli ARiMR. W związku z powyższym stwierdził, że wyniki zawarte w protokole z lustracji opisują stan działek rolnych C i F i mogą ewentualnie potwierdzać, iż koszenie i zbiór nastąpił w roku 2013, tylko nie w miesiącu czerwcu, a po 17 października 2013 r., tj. po przeprowadzeniu kontroli przez ARiMR.

1.8. Odnosząc się do treści odwołania, Dyrektor wyjaśnił, że potencjalny beneficjent wnioskujący o płatności rolnośrodowiskowych winien zgłaszać tylko te grunty, które będą przez niego użytkowane rolniczo, o czym on sam decyduje. W razie pojawienia się okoliczności, które uniemożliwią rolnikowi terminowe wywiązanie się z podjętego zobowiązania utrzymania gruntów zgodnie z normami producent rolny winien zgłosić taki fakt do organów ARiMR, zgodnie z podjętym zobowiązaniem do niezwłocznego informowania na piśmie organów ARiMR o każdej zmianie, która nastąpi od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności objętych wnioskiem, w szczególności gdy zmiana dotyczy wykorzystywania gruntów rolnych, wielkości powierzchni upraw czy też przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego. Wskazując na art. 73 ust. 2 Rozporządzenia Nr 1122/2009 oraz art. 47 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Nr 1974/2006 organ odwoławczy podniósł, że S. P. po raz pierwszy poinformował organy ARiMR o nie zrealizowaniu zobowiązania w dniu 21 października 2013 r., tj. w dniu przeprowadzanej kontroli terenowej. W związku z powyższym Dyrektor nie uznał, by takie poinformowanie było skuteczne w kontekście cytowanej treści art. 73 ust. 2 Rozporządzenia Nr 1122/2009. Odnosząc się do oświadczenia skarżącego z dnia 28 listopada 2013 r., w którym motywował on niemożliwość zbioru siana na działkach rolnych A i BB z powodu opadów deszczu organ odwoławczy podniósł, że dla działek rolnych A i BB termin na koszenie i zbiór masy zielonej przypadał na okres od 1 sierpnia do 30 września 2013 r. Tak więc w tym okresie, lub dziesięć dni po 30 września 2013 r. winno nastąpić zgłoszenie zaistnienia okoliczności uniemożliwiających dokonania zbioru. Wobec powyższego, informacje złożone w dniu 21 października i 28 listopada 2013 r., w ocenie Dyrektora ARiMR, nie mogły odnieść pozytywnego skutku.

1.9. W końcowych rozważaniach organ odwoławczy podniósł, że okoliczności siły wyższej stanowią zjawiska naturalne nie możliwe do przewidzenia, natomiast producent rolny realizujący wymogi podjętego dobrowolnie zobowiązania (koszenie traw i zbiór siana w okresie od 1 sierpnia do 30 września) prace powinien zaplanować z uwzględnieniem warunków atmosferycznych panujących w Polsce. Wprawdzie warunki atmosferyczne panujące w Polsce po 15 września nie pozwalają szczegółowo zaplanować terminów realizacji prac rolnych polegających na koszeniu, suszeniu i zebraniu plonu, lecz w ocenie Dyrektora ARiMR okoliczności wskazywane przez stronę nie mogą zostać uznane za zjawisko siły wyższej. Na marginesie wskazać należy, że terminy koszenia wskazywane przez stronę w odwołaniu (30 września) pozostają w sprzeczności z zapisami z rejestru działalności środowiskowej prowadzonym przez stronę (29 sierpnia - 11 września 2013 r.), co wykazała kontrola prowadzonej dokumentacji rolnośrodowiskowej.

2. Skarga do Sądu.

2.1 Na powyższą decyzję S. P. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K.. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

- art. 7, art. 8, art. 9, art. 75 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego ( t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.), zwanej dalej k.p.a. , poprzez zaniechanie wszechstronnego i wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, brak działania organu z urzędu w zakresie gromadzenia materiału dowodowego, w szczególności nie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania w charakterze świadków osób które złożyły oświadczenia załączone do akt sprawy;

- art. 89 § 2 w zw. z art. 75 § 1 k.p.a poprzez zaniechanie przeprowadzenia w toku postępowania rozprawy administracyjnej;

- art. 138 § 1 pkt 1 w zw. § 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy ww. decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, skutkiem czego ww. decyzja winna zostać uchylona w całości

a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji;

oraz przepisów prawa materialnego tj:

- wymogów dla pakietu IV określonych w ramach pakietu IV w punkcie 2 pkt. 4 lit a załącznika nr 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 - poprzez jego wadliwe niezastosowanie i uznanie, iż pozostawienie przez skarżącego od 5 % do 10 % powierzchni nieskoszonej świadczy o nie prowadzeniu przez skarżącego produkcji rolnej zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną, przy należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin, jest nienależytym wykonaniem zobowiązań rolno środowiskowych.

W oparciu o tak sformułowane zarzutu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz dopuszczenie dowodu z protokołów z inspekcji gospodarstwa rolnego za lata 2012-2014 na okoliczność zgodności z zasadami produkcji rolniczej metodami ekologicznymi.

2.2 W uzasadnieniu skargi skarżący zarzucił organom prowadzenie postępowania w przedmiotowej sprawie z uchybieniem przepisów postępowania tj. art. 7 i 77 k.p.a. Ponadto zarzucił organom nie przeprowadzenie rozprawy administracyjnej, co w ocenie skarżącego zapewniłoby uproszczenie i przyspieszenie postępowania a w szczególności byłoby potrzebne do wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin. Skarżący za niedopuszczalne uznał pominięcie przez organ dowodu z zeznań świadków przez wzgląd na okoliczność, że przeprowadzony dowód w tym zakresie mógłby pozostawać w sprzeczności

z dokumentacją pokontrolną. Przytaczając treść rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm, za błędną uznał ocenę organu, że samo występowanie na gruncie rolnym będącym łąką pojedynczych samosiejek przesądza o tym, że w zakresie działek C i F skarżący nie prowadził produkcji rolnej zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną. Jednocześnie podniósł, że powyższe stanowisko pozostaje w sprzeczności z winkami inspekcji gospodarstwa rolnego przeprowadzonej w latach 2012-2014 przez PNG Sp. z o. o. w ramach, której działa Jednostka Certyfikująca PNG, która posiada akredytacje i upoważnienia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do nadawania i cofania certyfikatów w zakresie rolnictwa ekologicznego oraz produktów regionalnych. Wyniki tej kontroli potwierdziły, że skarżący prowadził produkcję roślinna zgodnie z wymaganiami dobrej kultury rolnej oraz wymogami rolnictwa ekologicznego. Końcowo skarżący podkreślił, że od początku postępowania wskazywał konsekwentnie na wystąpienie zdarzeń od niego niezależnych w postaci niekorzystnych warunków atmosferycznych - intensywnych opadów deszczu, skutkujących niemożnością zebrania na niektórych z działek rolnych biomasy, pomimo jej uprzedniego skoszenia, co doprowadziło do powstania szkód w uprawach. Tym samy zarzucił organowi, że nie ustalił on jak obfite i jak długotrwałe opady deszczy wystąpiły w okresie zbioru na działkach objętych treścią wniosku o udzielenie pomocy, ani też nie podjął żadnych czynności w celu ustalenia powyższych okoliczności. W powyższym zakresie postępowanie w jego ocenie było wadliwe.

2.3. W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

3.Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył co następuje.

3.1. Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz.1647 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270-j.t. ze zm.) określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a." Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

3.2. Realizując wyżej określone granice kontroli, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

3.3. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora ARiMR z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2013. Istotę sporu w niniejszej sprawie stanowi kwestia pomniejszenia płatności w związku z ustaleniem, że zadeklarowane działki nie były użytkowane rolniczo. Ustalenia w tym zakresie sąd w pełni akceptuje, a zarzuty skarżącego nie zasługują na uwzględnienie.

3.4 Jest oczywiste, że każda wnioskowana, rolnicza pomoc finansowa może być przyznana jedynie wtedy, gdy spełnione zostaną wszystkie normatywne wymagania do jej udzielenia. Stosownie do § 2 rozporządzenia z dnia 11 marca 2009 r. warunkiem otrzymania płatności ONW jest posiadanie na dzień 31 maja roku złożenia wniosku działek rolnych o powierzchni nie mniejszej niż 1,00 ha z tym, że działka rolna w rozumieniu § 3 ust. 4 tego rozporządzenia nie może posiadać powierzchni mniejszej niż 0,10 ha. Kolejnym warunkiem jest utrzymywanie gruntów rolnych w zgodzie z normami, które precyzuje Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. Nr 39, poz. 211 ze zm.) oraz przestrzeganie wymogów przez cały rok kalendarzowy. Trzecim warunkiem, z którego musi wywiązać się wnioskujący o płatność jest posiadanie numeru identyfikacyjnego nadanego w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Sprawdzenie spełnienia powyższych warunków przyznania płatności (tu: utrzymywanie gruntów rolnych w zgodzie z opisanymi przez organ zasadami dobrej kultury rolnej) odbywa się w ramach kontroli administracyjnych i kontroli na miejscu - art. 9 i następne rozporządzenia nr 65/2011.

3.5. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego bezsprzecznie wynika, iż skarżący w 2013 r. zaniechał prowadzenia działalności rolniczej na powierzchni działek zgłoszonych do płatności zgodnie z przyjętym na siebie zobowiązaniem. Bezspornie świadczą o tym wyniki opisanych wyżej kontroli ( pkt 1.3 ). W ocenie Sądu zgromadzona w sprawie dokumentacja fotograficzna w sposób jednoznaczny potwierdza, że na części zadeklarowanych działek nie przeprowadzono na łąkach wymaganego koszenia i usuwania okrywy roślinnej w terminie, a tam gdzie działka została skoszona pokos nie został zebrany. Nadto zgromadzony materiał dowodowy dowodzi o braku dbałości o stan fitosanitarny roślin, duże zachwaszczenie działek oraz występowanie wieloletnich samosiejek, które z kolei stanowią bezsprzeczny dowód braku zabiegów agrotechnicznych na ww. działkach. Podkreślenia wymaga, że skarżący nie dostarczył organom dostatecznych argumentów, skutecznie podważających dowód z protokołu kontroli i dokumentacji fotograficznej a w konsekwencji poczynionych ustaleń.

3.6. Prawidłowo w niniejszej sprawie organ uznał, że brak jest podstaw do zastosowania art. 75 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009. W powołanych przepisach wskazano, że w przypadku gdy rolnik nie był w stanie wypełnić swych zobowiązań w wyniku zaistnienia siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych, o których mowa w art. 31 Rozporządzenia (WE) Nr 73/2009, zachowuje prawo do pomocy w odniesieniu do obszaru lub zwierząt kwalifikowalnych w momencie wystąpienia siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych. Przypadki siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych w rozumieniu art. 31 Rozporządzenia (WE) Nr 73/2009 wraz z odpowiednią dokumentacją wymaganą przez właściwy organ zgłaszane są temu organowi na piśmie w terminie dziesięciu dni roboczych od dnia, w którym rolnik uzyskuje taką możliwość. Dla działek rolnych A i BB termin na koszenie i zbiór masy zielonej przypadał na okres od 1 sierpnia do 30 września 2013 r. Tak więc w kontekście powołanego przepisu, w tym okresie, lub dziesięć dni po 30 września 2013 r. winno nastąpić zgłoszenie zaistnienia okoliczności uniemożliwiających dokonania zbioru. Zasadnie zatem przyjęto, że złożenie w niniejszej sprawie dopiero w dniu 21 października 2013 r. tj. w dniu przeprowadzenia kontroli, oświadczenia skarżącego, w którym wyjaśnił przyczynę niemożliwości dokonania zbioru siana z powodu opadów deszczu, nastąpiło z uchybieniem terminu wskazanego art. 75 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Komisji( WE) Nr 1122/2009.

3.7. W kontekście pozostałych zarzutów skargi, w tym działania organów administracyjnych z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego, należy wskazać, że stosownie do art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r., z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 21 ust. 2 ww. ustawy w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Natomiast w myśl postanowień art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r., strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Powołany powyżej art. 21 ustawy z 7 marca 2007 r. wprowadza istotną zasadę, rozstrzygania spraw, w tym dotyczących przyznawania płatności rolnośrodowiskowych, według reguł przewidzianych w k.p.a., czyli w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym, jednakże - czego niestety nie dostrzegł pełnomocnik - z istotnymi modyfikacjami procedowania wynikającymi z ustawy. Uwzględniając powyższe, należy dojść do wniosku, że zasadniczo do postępowania w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej mają zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego z uwzględnieniem modyfikacji wprowadzonych

w szczególności przepisami ustawy. Modyfikacje te jednak osłabiają pozycję procesową stron postępowania. Z powołanych regulacji prawnych wynika, że nałożono na organy administracyjne obowiązek stania na straży praworządności, co w istocie konsumuje reguły wynikające z art. 6 i 7 k.p.a. Zasadę prawdy materialnej, wynikającą z art. 7 k.p.a. i rozwiniętą następnie w art. 77 § 1 tej ustawy, zredukowano do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, pomijając ciążący na organie administracji publicznej obowiązek podjęcia z urzędu lub na wniosek wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, a także obowiązek zebrania materiału dowodowego. W konsekwencji wskazaną zasadę ograniczono jedynie do obowiązku rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, pomijając obowiązek zebrania tegoż materiału, który to obowiązek został przerzucony na strony postępowania oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu . Trafne jest stanowisko, że tak istotna korekta prowadzi w istocie do odstąpienia od zasady prawdy materialnej. Potwierdzeniem tego jest wprowadzenie zasady regulującej rozłożenie ciężaru dowodzenia w postępowaniu, a ponadto zobowiązanie strony oraz innych osób uczestniczących w postępowaniu do przedstawienia dowodów oraz dawania wyjaśnień, co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Ustawodawca nałożył zatem na strony oraz na inne osoby uczestniczące w postępowaniu powinność przyczyniania się do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Podkreślić należy, że obowiązek taki nie spoczywa natomiast na stronach ogólnego postępowania administracyjnego. W szczególności należy wskazać, że strona w ogólnym postępowaniu administracyjnym jest uprawniona – a nie zobowiązana - do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

Jednocześnie odnosząc się do zarzutu nie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków osób, które złożyły oświadczenia załączone do akt sprawy należy stwierdzić, że strona nie artykułowała w trakcie postępowania o przeprowadzenie takiego dowodu. Natomiast treść powołanych oświadczeń była omówiona przez organ, co znalazło staranne odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Oświadczenia te nie wpłynęły natomiast na dokonaną przez organ ocenę działań wnioskodawcy, którą to ocenę Sąd w pełni akceptuje.

3.8. Zdaniem Sądu nie ma znaczenia dla poprawności rozstrzygnięcia organów administracyjnych fakt, że skarżący był ujęty w wykazie jednostki certyfikującej PNG Sp. z o. o. spełniającej wymagania dotyczące produkcji metodami ekologicznymi.

W zakresie przyznania skarżącemu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych organ administracyjny orzekł w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach administracyjnych, w tym w oparciu o protokoły kontroli z 16, 17 i 21 października 2013 r. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że odmienne są cele i przedmiot kontroli jednostki certyfikującej oraz odmienne są cele i przedmiot kontroli na miejscu dokonywanej przez ARiMR. W konsekwencji należy wskazać, że umieszczenie danego producenta rolnego w powyższym wykazie nie uzasadnia automatycznie stwierdzenia, iż spełnił on warunki wymagane do przyznania płatności rolnośrodowiskowych. Podkreślenia przy tym wymaga, że organy administracyjne, nie kwestionowały tego, że skarżący jest podmiotem ujętym w wykazie jednostki certyfikującej, a zatem nie kwestionowały, że spełnia wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym. Podobnie ustalenia dokonane podczas lustracji użytku zielonego w obrębie B., przez K. C., w dniu 11 marca 2014 r. nie miały wpływu na rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Lustracja została przeprowadzona w marcu 2014 r., a więc sześć miesięcy po przeprowadzonej kontroli ARiMR. W związku z powyższym wyniki zawarte w protokole z lustracji mogą ewentualnie potwierdzać, iż koszenie i zbiór nastąpił w roku 2013, ale po 17 października 2013 r., tj. 6 miesięcy po przeprowadzeniu kontroli przez ARiMR.

Ustosunkowując się do zarzutu nieprzeprowadzenia rozprawy administracyjnej należy wskazać, że w rozpatrywanej sprawie nie zaszły przesłanki wynikające z art. 89 § 2 k.p.a. bowiem w sprawie nie zaszła potrzeba uzgodnienia interesów stron.

3.9. Za całkowicie nietrafny zależy uznać zarzut naruszenia § 4 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 roku w sprawie minimalnych norm. Zgodnie z powołanym przepisem grunty rolne nie powinny być porośnięte drzewami i krzewami, z wyjątkiem jednak drzew i krzewów niepodlegających wycięciu zgodnie z przepisami ustawy o ochronie przyrody, mających znaczenie dla ochrony wód i gleb, niepływających na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną a w przypadku gruntów rolnych będących łąkami i pastwiskami, które mogą być porośnięte pojedynczymi drzewami i krzewami, jeżeli drzewa te i krzewy nie wpływają na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną, a ich liczba nie przekracza 50 sztuk na hektar. W kontekście powyższego skoro na kontrolowanym gruncie rolnym stwierdzono obszerne zachwaszczenie, zakrzaczenie oraz wieloletnie samosiejki to bezsprzecznie należy stwierdzić, że zadrzewienia te nie mieszczą się w kategorii wyjątków, o których mowa w wymienionym przepisie.

3.10. W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.