Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2120/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6201 Prawo wykonywania zawodu lekarza, aptekarza pielęgniarki, położnej
Skarżony organ: Rada Lekarska
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędziowie NSA Anna Łukaszewska – Macioch asesor WSA Maria Tarnowska Protokolant Magdalena Bocianowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2005 r. sprawy ze skargi L. C. na uchwałę Naczelnej Rady Lekarskiej z dnia [...] października 2004 r. nr [...] w przedmiocie prawa wykonywania zawodu lekarza 1. uchyla zaskarżoną uchwałę oraz poprzedzającą ją uchwałę Okręgowej Rady Lekarskiej [...] Izby Lekarskiej w [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Naczelnej Rady Lekarskiej na rzecz L. C. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I SA/Wa 2120/04

Uzasadnienie

Zaskarżoną uchwałą z dnia [...] października 2004 roku nr [...] Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej utrzymało w mocy uchwałę nr [...] z dnia [...] czerwca 2004 roku Okręgowej Rady Lekarskiej [...] Izby Lekarskiej w [...].

Z akt sprawy wynika, że wnioskodawca lekarz L.C. uchwałą Okręgowej Rady Lekarskiej [...] Izby lekarskiej nr [...] z dnia [...] grudnia 1998r. otrzymał ograniczone prawo wykonywania zawodu w celu odbycia stażu podyplomowego. Po ukończonym stażu podyplomowym Okręgowa Rada Lekarska uchwałą nr [...] z dnia [...] lutego 2002r. przyznała mu prawo wykonywania zawodu w celu odbycia specjalizacji. Prawo to było przyznane na czas oznaczony, do dnia 15 lutego 2008 r. Jednakże, na wniosek złożony w dniu 18 listopada 2003 r. Okręgowa Rada Lekarska uchwałą nr [...] z dnia [...] listopada 2003r. zmieniła podstawę i czas, na jaki przyznano prawo wykonywania zawodu, bowiem wnioskodawca określił we wniosku, iż ubiega się obecnie o prawo wykonywania zawodu bez ograniczeń co do celu i miejsca wykonywania zawodu, tzn. prawo wykonywania zawodu "w celach zarobkowych".

Dnia 14 czerwca 2004r. lekarz L. C. złożył wniosek o przyznanie mu prawa wykonywania zawodu, również na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodzie lekarza i lekarza stomatologa ( Dz. U. z 2002 r. Nr 21, poz. 204).

Zgodnie z art.7 w związku z art.5 ust.1 pkt. 2-5 i ust.3 ustawy o zawodzie lekarza i lekarza stomatologa, Okręgowa Rada Lekarska przyznaje prawo wykonywania zawodu lekarzowi cudzoziemcowi jeżeli posiada on :

- dyplom lekarza lub lekarza dentysty wydany przez polską szkołę wyższą, lub

- dyplom lekarza lub lekarza dentysty wydane przez inne państwo niż państwo członkowskie Unii Europejskiej, pod warunkiem, że dyplom został uznany w Rzeczypospolitej Polskiej za równorzędny zgodnie z odrębnymi przepisami,

- posiada pełną zdolność do czynności prawnych,

- posiada stan zdrowia pozwalający na wykonywanie zawodu lekarza lub lekarza dentysty,

- wykazuje nienaganną postawę etyczną.

Ponadto, do obowiązków lekarzy, zgodnie z art. 15 ustawy z 17 maja 1989 r. o izbach lekarskich (Dz. U. Nr 26 poz. 120 ze zm.) należy przestrzeganie zasad etyki i deontologii oraz innych przepisów związanych z wykonywaniem zawodu, a także uchwał władz i organów samorządu lekarzy.

Jednym z obowiązków wynikających z ustawy o izbach lekarskich jest obowiązek płacenia składek członkowskich. Obowiązek ten również został sprecyzowany w uchwale Naczelnej Rady Lekarskiej z 12 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości składki członkowskiej.

Wnioskodawca nie płacił składek na rzecz [...] Izby Lekarskiej w okresach od stycznia 1999 r. do grudnia 1999 r., od marca 2002 r. do grudnia 2003 r., oraz od kwietnia 2004 r. do czerwca 2004 r.

Pismem z 10 grudnia 2003 r. L. C. otrzymał upomnienie wzywające do zapłaty składek za okres od marca 2002 r. do grudnia 2003 r., jednak mimo tego pisma i kilkukrotnych rozmów ze skarbnikiem Okręgowej Rady Lekarskiej , odmówił zapłacenia składek.

Wobec takiej postawy, Okręgowa Rada Lekarska [...] Izby Lekarskiej w [...] uchwałą nr [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. nie przyznała lekarzowi L. C. prawa wykonywania zawodu na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej. Rada uznała, że wnioskodawca, spełnia co prawda warunki określone w pkt. 2-4 art.5 ust. 1 ustawy, jednakże wykazuje naganną postawę etyczną poprzez nieprzestrzeganie ustawowych obowiązków dotyczących wykonywania zawodu lekarza oraz uchwał samorządu.

Od powyższej uchwały L. C. wniósł odwołanie, domagając się uchylenia zaskarżonej uchwały i przyznania mu prawa wykonywania zawodu na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej. Podnosił, że fakt niepłacenia przez niego składek wynika z tego powodu, iż przyznano mu prawo wykonywania zawodu bez możliwości podjęcia pracy zarobkowej w zawodzie lekarza. Ponieważ nie pracował, to nie miał możliwości płacenia składek, dlatego też wnosił i nadal wnosi, o zwolnienie go z obowiązku płacenia składek za okres od marca 2002 r. do grudnia 2003 r.

Po rozpatrzeniu jego odwołania, Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej uchwałą z dnia [...] października 2004 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną uchwałę Okręgowej Rady Lekarskiej [...] Izby Lekarskiej w [...]. Prezydium podzieliło w całości stanowisko Okręgowej Rady Lekarskiej odnośnie oceny faktu niepłacenia składek. Płacenie składek przez lekarza jest obowiązkiem wobec samorządu zawodowego lekarzy i jest to nie tylko obowiązek organizacyjny, lecz także zobowiązanie cywilnoprawne. Nawet niewykonywanie zawodu przez lekarza, nie zwalnia go z obowiązku płacenia składek członkowskich na rzecz samorządu lekarskiego. Nie uiszczanie przez lekarza składek członkowskich przez dłuższy okres może stanowić podstawę do skreślenia go z rejestru lekarzy właściwej Izby. Wobec tego, odmowa płacenia składek członkowskich – będących obowiązkiem lekarza – uzasadnia odpowiedzialność lekarza z tego tytułu i stanowi przejaw nagannej postawy etycznej.

Na powyższą uchwałę skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł L. C., domagając się uchylenia zaskarżonej uchwały.

W skardze podnosił, że wyjaśnił przyczyny niepłacenia przez niego składek, a poza tym, fakt ten nie świadczy o tym, że wykazuje on naganną postawę etyczną.

W odpowiedzi na skargę Naczelna Rada Lekarska podtrzymała swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały i wniosła o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art.13 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270) wojewódzkie sądy administracyjne są powołane do rozpoznawania wszystkich spraw sądowoadministracyjnych z wyjątkiem tych spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego, a właściwym miejscowo do rozpoznania w/w spraw jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższe oznacza, że sąd administracyjny nie jest kolejną instancją odwoławczą od ostatecznej decyzji administracyjnej a - jak wspomniano wyżej - ocenia ten akt pod względem legalności. Należy także podkreślić, że stosownie do treści art.134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że oceniając zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem, Sąd obowiązany jest wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z przepisem art.14 ust.1 i ust.2 wskazanej wyżej ustawy o izbach lekarskich, do uchwał samorządu lekarzy w sprawach stwierdzenia prawa wykonywania zawodu bądź pozbawienia z powodu niezdolności do wykonywania zawodu, stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego odnoszące się do decyzji administracyjnych, a na uchwały te przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Oznacza to, że mamy tutaj do czynienia z sytuacją, gdy określony organ państwowy bądź inny podmiot jest powołany z mocy prawa lub na podstawie porozumienia do załatwienia indywidualnej sprawy w drodze decyzji administracyjnej , a tym samym jest uprawniony do stosowania prawa administracyjnego materialnego i procesowego.

Skargę L. C. należało uwzględnić, bowiem zarówno zaskarżona uchwała, jak i poprzedzająca ją uchwała, naruszają przepisy prawa materialnego.

Z treści art. 7 w związku z art.5 ust.1 pkt. 2-5 i ust.3 ustawy o zawodzie lekarza i lekarza stomatologa, wynika, że jednym z warunków przyznania prawa wykonywania zawodu lekarzowi cudzoziemcowi, jest konieczność wykazania przez niego nienagannej postawy etycznej.

Do obowiązków lekarzy - zgodnie z art. 15 ustawy o izbach lekarskich - należy przestrzeganie zasad etyki i deontologii oraz innych przepisów związanych z wykonywaniem zawodu, a także uchwał władz i organów samorządu lekarzy.

Jednym z tych obowiązków - wynikających z ustawy o izbach lekarskich - jest obowiązek płacenia składek członkowskich, zgodnie z treścią art. 59 w/w ustawy, który stwierdza, że majątek izb lekarskich stanowią fundusz oraz ruchomości i nieruchomości, zaś na fundusz izb lekarskich składają się między innymi składki członkowskie. Obowiązek ten został również sprecyzowany w uchwale Naczelnej Rady Lekarskiej z dnia 12 grudnia 2003 r., w sprawie wysokości składki członkowskiej.

Zdaniem Sądu, ocena faktu niepłacenia składek przez L. C., jako przejaw nagannej postawy etycznej, jest za daleko idąca.

Jak wynika z treści odwołania skarżącego, wyjaśnił on, że fakt niepłacenia składek nie jest związany z odmową ich płacenia, lecz z niemożnością ich zapłaty, wobec nie posiadania prawa wykonywania zawodu w celach zarobkowych. Trudno nie uznać słuszności tej argumentacji. Tym bardziej, że § 2 uchwały Naczelnej Rady Lekarskiej z dnia 12 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości składki członkowskiej wymienia przypadki, kiedy lekarz jest lub może być zwolniony od obowiązku zapłaty składek. Jednym z tych przypadków jest uprawdopodobnienie faktu niezarobkowania. Wobec tego, stwierdzenie w uzasadnieniu uchwały Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej z dnia [...] października 2004 r., że L. C. ma obowiązek płacenia składek bez względu na fakt i powód niewykonywania zawodu w celu zarobkowym, i nie rozpatrzenie jego wniosku o zwolnienie go z tego obowiązku, jest sprzeczne z intencją tego paragrafu i nie może być zaaprobowane przez Sąd.

Nawet jeżeli L. C. nie płacił składek , to z treści art. 61 ustawy o izbach lekarskich wynika możliwość ściągnięcia ich w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W świetle tych okoliczności należało uznać, że został naruszony przepis art. 7 ustawy o zawodzie lekarza i lekarza stomatologa, gdyż fakt nie płacenia składek, nie świadczy o nagannej postawie etycznej, tym bardziej wobec wyjaśnienia przyczyny niepłacenia składek.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. a, art.152, art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzekł, jak sentencji wyroku.