Wyrok NSA, sygn. akt II SA 1174-1175/01
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2001-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 603  Utrzymanie i ochrona dróg publicznych i innych dróg ogólnodostępnych, ruch na tych drogach, koleje, lotnictwo cywilne, p
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Ruch drogowy
Powołane przepisy: article: art. 91 ust. 1
journal: Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 1995 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o samorządzie terytorialnym.
article: par. 3 ust. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 51 poz. 608
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. w sprawie szczegółowych zasad wprowadzania opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych.
Teza: Zarząd gminy nie ma kompetencji do ustalania obszarów płatnego parkowania pojazdów ani do wprowadzenia opłat za parkowanie na tych obszarach.

TEZY

Zarząd gminy nie ma kompetencji do ustalania obszarów płatnego parkowania pojazdów ani do wprowadzenia opłat za parkowanie na tych obszarach.


UZASADNIENIE

Uchwałami: z 12 października 2000 r. oraz z 4 stycznia 2001 r. w sprawie zmiany uchwały w sprawie wprowadzenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w mieście P., Zarząd Miasta P. dokonał zmiany uchwały Zarządu Miasta P. z 7 marca 1996 r. o tej samej nazwie.

W dniu 8 marca 2001 r. Wojewoda M. rozstrzygnięciem nadzorczym, na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74 ze zm./, stwierdził nieważność tych uchwał. Stwierdził, iż Zarząd Miasta P. dokonał nimi zmian dotychczasowych przepisów ustalając nowe obszary /ulice/, które mają być objęte opłatami, oraz zmieniając opłaty. Tymczasem zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. w sprawie szczegółowych zasad wprowadzania opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych, organem uprawnionym do określania obszarów, na których wprowadza się opłaty, jest organ zarządzający ruchem, którym w omawianym przypadku jest prezydent miasta P. /art. 10 ust. 6 ustawy o drogach publicznych/, a organem wprowadzającym opłatę, ustalającym sposób ich pobierania i stawki jest rada miasta na wniosek zarządu, po zaopiniowaniu przez organ zarządzający ruchem. Zgodnie z par. 10 tego rozporządzenia, do czasu wprowadzenia opłat na zasadach wynikających z niniejszego rozporządzenia, mają zastosowanie dotychczasowe zasady. Tymczasem zaskarżonymi uchwałami wprowadzono nowe opłaty i nowe obszary.

W dniu 9 kwietnia 2001 r. Zarząd Miasta P. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody.

Zarząd wskazał, iż do dnia dzisiejszego obowiązuje jego uchwała z 7 marca 1996 r. w sprawie wprowadzenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w mieście P. Ostatnia jej zmiana miała miejsce 15 lutego 2001 r., tj. już pod rządami powoływanego rozporządzenia.

Wspomniane rozporządzenie zawiera przepisy przejściowe. Wedle par. 9 do spraw wszczętych przed dniem jego wejścia w życie stosuje się jego przepisy przejściowe.

Według zaś par. 10 do czasu wprowadzenia opłat na zasadach wynikających z rozporządzenia mają zastosowanie dotychczasowe zasady. Nie określa się przy tym terminu, w którym organ ma te zasady wdrożyć. Mowa jest w nim też o stosowaniu dotychczasowych zasad, a nie dotychczasowych przepisów. Wspomnianymi uchwałami Zarząd Miasta dokonał jedynie zmiany uchwały i zmiany opłat, a nie wprowadzenia nowych. Uchwały zaś z 4 stycznia 2001 r. nie zawierają uregulowań dotyczących nowych opłat, lecz regulują sprawy związane ze sposobem ich poboru i wejściem w życie zmienionych uchwał.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, że:

W odniesieniu do rozstrzygnięcia nadzorczego skarga nie jest zasadna. W świetle par. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. w sprawie szczegółowych zasad wprowadzania opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych, opłaty wprowadza i sposób ich pobierania ustala rada miasta /gminy/ na wniosek zarządu zaopiniowany przez organy zarządzające ruchem.

Na podstawie par. 4 tego rozporządzenia rada ta ustala też stawki opłat. Rozporządzenie to weszło w życie z dniem 1 lipca 2000 r. Tymczasem w przedmiotowej sprawie opłaty te i stawki wprowadził w dniu 12 października 2000 r. zarząd, czyli organ nieuprawniony.

Nie miał on kompetencji do podjęcia takiej uchwały, na podstawie par. 9 i par. 10 wspomnianego rozporządzenia. Paragraf 9 dotyczy bowiem spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, zaś par. 10 pozwala jedynie na obowiązywanie dotychczasowych zasad do wprowadzenia nowych opłat w trybie przepisanym rozporządzeniem. Nie można wywodzić z tego paragrafu kompetencji do dokonywania nowelizacji dotychczas obowiązującej uchwały przez wprowadzenie nowych obszarów opłat i stawek na nich. W ten sposób mogłoby bowiem dochodzić do omijania rygorów rozporządzenia poprzez ciągłe nowelizacje.

Tymczasem z dniem 1 lipca 2000 r. zarząd nie tylko utracił kompetencje do uchwalania uchwał w tych sprawach, ale i do dokonywania zmian w istniejących uchwałach. Zgodnie z par. 10 do czasu podjęcia uchwały przez organ uprawniony, czyli gminę, obowiązują zasady ustalone w uchwałach zarządu podjętych przed tym dniem.

W skardze organ gminy podniósł również szereg zarzutów dotyczących nieprzestrzegania przez organ nadzorczy w swoim postępowaniu zasad przewidzianych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. 2000 nr 98 poz. 1071 ze zm./. Zarzuty te nie są słuszne. Do postępowania nadzorczego przepisy tego kodeksu stosuje się odpowiednio. Nie oznacza to ich pełnego stosowania, ale z modyfikacjami. Strona została zawiadomiona o wszczęciu postępowania nadzorczego. Postępowanie to wszczynane jest zawsze z urzędu, nawet gdy z inicjatywą występuje innych podmiot. Rozstrzygnięcie zawierało, zdaniem sądu. elementy wymagane artykułem 91 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74 ze zm./.

Ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w działaniu organu nadzoru naruszenia prawa, orzekł na podstawie art. 27 ust. 1 i art. 53 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ o oddaleniu skargi.