Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1642/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-02-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Minister Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 37 ust. 2
journal: Dz.U. 2015 poz 345
law: Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych -  tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Sędziowie WSA Maria Werpachowska (spr.), Danuta Kania, Protokolant specjalista Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2018 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie dostępu do informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą z dnia [...] lipca 2017 r., 2. zasądza od Ministra Zdrowia na rzecz Fundacji [...] z siedzibą w [...] kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Fundacja [...] – dalej jako "Fundacja" wnioskiem z [...] maja 2017 r. zwróciła się do Ministra Zdrowia o udostępnienia informacji publicznej w zakresie obejmującym ,,dokumenty będące w posiadaniu Ministerstwa Zdrowia (zarówno wytworzonych przez Ministerstwo Zdrowia, jak i inne organy i podmioty publiczne, lub też inne podmioty) w związku z prowadzeniem postępowań o podwyższenie urzędowej ceny zbytu leków, które zakończyły się decyzjami negatywnymi podjętymi w okresie styczeń 2015 - maj 2017:

1. Wniosek o podwyższenie urzędowej ceny zbytu.

2. Analizy dołączone do wniosku przez wnioskodawcę.

3. Zlecenie Ministra Zdrowia (dalej jako MZ) do Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (dalej jako AOTMiT).

4. Wystąpienia MZ do wnioskodawcy z zarzutami braków formalnych lub merytorycznych oraz odpowiedzi wnioskodawcy na te wystąpienia.

5. Analiza weryfikacyjna AOTMiT.

6. Prezentacja przedstawiona na posiedzeniu Rady Przejrzystości.

7. Protokół posiedzenia Rady Przejrzystości.

8. Stanowisko Rady Przejrzystości.

9. Rekomendacja Prezesa AOTMiT.

10. Protokół ustaleń/rozbieżności z negocjacji wnioskodawcy z zespołem negocjacyjnym Komisji Ekonomicznej.

11. Nagranie negocjacji zespołu negocjacyjnego z wnioskodawcą.

12. Uchwała Komisji Ekonomicznej.

13. Nagranie posiedzenia Komisji Ekonomicznej.

14. Dokumenty wytworzone w trakcie ewentualnych negocjacji MZ

z wnioskodawcą po uchwale Komisji Ekonomicznej.

15. Decyzja refundacyjna z uzasadnieniem.

16. Ewentualne wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz dokumenty wytworzone i decyzje podjęte w ramach ponownego rozpatrzenia sprawy.

Minister Zdrowia decyzją z [...] lipca 2017 r. nr [...]odmówił udostępnienia informacji publicznej w zakresie punktów pkt 1, 2, 4, 10, 11, 12, 13, 14, 15, a w zakresie pkt 3, 5, 6, 7, 8, 9, 16 poinformował Fundację, że nie znajduje się w ich posiadaniu, zatem nie jest zobowiązany zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej do przedstawienia informacji, których nie posiada.

Pismem z [...] sierpnia 2017 r. Fundacja złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Zdrowia z [...] lipca 2017 r., nr [...] wnosząc o udostępnienie kopii następujących dokumentów będących w posiadaniu Ministerstwa Zdrowia tj.:

1. Wniosku o podwyższenie urzędowej ceny zbytu,

2. Analizy dołączone do wniosku przez wnioskodawcę

3. Wystąpienia Ministra Zdrowia do wnioskodawcy z zarzutami braków formalnych lub merytorycznych oraz odpowiedzi wnioskodawcy na te wystąpienia,

4. Protokołu ustaleń/rozbieżności z negocjacji wnioskodawcy z zespołem negocjacyjnym Komisji Ekonomicznej Protokołu posiedzenia Rady Przejrzystości,

5. Nagranie posiedzenia zespołu negocjacyjnego,

6. Uchwała Komisji Ekonomicznej,

7. Nagrania posiedzenia Komisji Ekonomicznej,

8. Dokumentów wytworzonych w trakcie ewentualnych negocjacji Ministra Zdrowia z wnioskodawcą po uchwale Komisji Ekonomicznej,

9. Decyzji refundacyjnej z uzasadnieniem w związku z prowadzeniem postępowań o refundację leków, które zakończyły się negatywnymi decyzjami podjętymi w okresie styczeń 2015 - maj 2017.

Fundacja podniosła, że nieudostępnienie dokumentacji wskazanej we wniosku stanowi naruszenie art. 1 ust. 1, art. 5 ust. 2, art. 6 ust. 1 pkt 4 lit 4 tiret pierwsze oraz art. 13 ust. 2 u.d.i.p. poprzez nieprawidłowe zakwalifikowanie wnioskowanych informacji jako objętych tajemnicą przedsiębiorcy.

Minister Zdrowia decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...], na podstawie art. 16 ust. 1 i 2 w zw. z art. 5 ust. 2 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1764) – dalej "u.i.d.p." w związku z art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 127 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257) – dalej "k.p.a.", utrzymał w mocy decyzję Ministra Zdrowia z [...] lipca 2017 r., znak: [...] o odmowie udostępnienia informacji publicznej zawartej we wniosku Fundacji z [...] maja 2017 r.

W uzasadnieniu Minister podał, że dokonał samodzielnej analizy dokumentacji postępowań o podwyższenie urzędowej ceny zbytu leków, które zakończyły się negatywnymi decyzjami podjętymi w okresie styczeń 2015 – maj 2017 w zakresie ustalenia tajemnicy przedsiębiorcy, która może być zawarta w treści zgromadzonej dokumentacji refundacyjnej. Podkreślił, że informacja staje się tajemnicą kiedy przedsiębiorca przejawia wolę zachowania jej jako nierozpoznawalnej dla osób trzecich. Informacje, które są przedmiotem wniosku z [...] maja 2017 r. nie zostały nigdy podane do wiadomości publicznej, w szczególności nie zostały upublicznione ani przez podmiot odpowiedzialny ani przez Ministra Zdrowia.

Dalej organ stwierdził, że analiza dokumentacji wskazuje, że znajdują się w niej informacje oraz ustalenia pomiędzy podmiotem odpowiedzialnym a Ministrem Zdrowia, które należy traktować jako ofertę poszczególnych firm. Podkreślił, że informacje zawarte w dokumentacji prowadzonych postępowań a - w szczególności dane merytoryczne i finansowe, czy rozstrzygnięcia zawierające stanowisko wnioskodawcy podczas prowadzonych negocjacji z Zespołem Negocjacyjnym Komisji Ekonomicznej, w uchwale podjętej przez Komisję Ekonomiczną, czy w sentencji decyzji o podwyższeniu urzędowej ceny zbytu, jak i w jej uzasadnieniu, mają charakter tajemnicy przedsiębiorstwa, bowiem są to informacje posiadające wartość gospodarczą. Propozycje cenowe, sposób jej wyliczenia pokazujący potencjał metody kalkulacji ceny leku, sposób prowadzonych negocjacji, analizy wnioskodawcy, informacja o zawarciu instrumentów dzielenia ryzyka stanowią cenne źródło dla innych konkurencyjnych podmiotów działających na rynku. W ocenie organu, wysoce prawdopodobne jest, że udostępniona informacja mogłaby być wykorzystana przez te podmioty.

Organ prezentuje stanowisko, że dla uznania danej informacji za tajemnicę przedsiębiorstwa muszą zostać spełnione, oprócz przesłanki o nieujawnieniu do wiadomości publicznej danej informacji również łącznie następujące przesłanki;

- informacja ma charakter techniczny, technologiczny, organizacyjny przedsiębiorstwa lub inny posiadający wartość gospodarczą,

- podjęto w stosunku do niej niezbędne działania, w celu zachowania poufności.

Podniósł, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy (art. 5 ust. 2 ustawy) i przytoczył definicję przedsiębiorstwa zawartą w art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.

Podkreślił, iż ustalenia pomiędzy podmiotami odpowiedzialnymi a Ministrem Zdrowia dane i informacje zawarte w dokumentacji refundacyjnej, rozstrzygnięcia zawierające stanowisko wnioskodawcy podczas prowadzonych negocjacji z zespołem Negocjacyjny Komisji Ekonomicznej, w uchwale podjętej przez Komisję Ekonomiczną czy sentencji decyzji refundacyjnej jak i w jej uzasadnieniu, mają charakter tajemnicy przedsiębiorstwa.

Podał, że bezsporne jest, że decyzja administracyjna wydana na podstawie przepisów ustawy o refundacji stanowi informację publiczną. Zgodnie z art. 37 ustawy o refundacji Minister Zdrowia ogłasza w dzienniku urzędowym w drodze obwieszczenia raz na dwa miesiące wykaz refundowanych leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych, w stosunku do których wydano ostateczne decyzje administracyjne o objęciu refundacją. Oznacza to, iż udostępnienie informacji publicznej z zakresu decyzji administracyjnych o objęciu refundacją w Biuletynie Informacji Publicznej stanowi przejaw realizacji prawa do informacji publicznej sformułowany w art. 3 u.d.i.p. Dopiero w sytuacji, gdy dane informacje nie zostały udostępnione w Biuletynie, podlegają one udostępnieniu na wniosek.

Zdaniem organu informacja o instrumentach dzielenia ryzyka dotyczącą rozstrzygnięcia administracyjnego, o którym mowa w art. 11 ust. 2 pkt 7 ustawy o refundacji nie podlega ogłaszaniu w Biuletynie Informacji Publicznej. Oznacza to, że ustawodawca w sposób celowy wykluczył te informacje z najszerszego i najprostszego dostępu do informacji publicznych. Gdyby informacja o instrumentach dzielenia ryzyka miała mieć charakter powszechny, to kwestia ta wprost zostałaby wyrażona w treści przepisu art. 37 ust. 2 ustawy o refundacji. Dalej organ wskazał, że warunki oferty podmiotu odpowiedzialnego spełniają przesłanki do uznania za informację handlową przedsiębiorcy, posiadającą wartość gospodarczą. Tym samym informacja objęta wnioskiem z [...] maja 2017 r. spełnia przesłanki określone w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w związku z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji i stanowi podstawę jej odmowy

Decyzja Ministra Zdrowia z [...] sierpnia 2017 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi Fundacji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Fundacja zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego tj. art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w związku z art. 11 ust. 4 ustawy z 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji przez przyjęcie, że wszystkie dokumenty związane z przebiegiem procesu refundacyjnego stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, czego skutkiem była nieuzasadniona odmowa udostępnienia informacji publicznej.

Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji z [...] sierpnia 2017 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z [...] lipca 2017 r. i zasądzenie kosztów postępowania.

Fundacja podała, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do podjęcia przez przedsiębiorcę żadnych czynności, które świadczyłyby o chęci objęcia informacji zawartych w dokumentacji będącej w posiadaniu Ministerstwa Zdrowia tajemnicą przedsiębiorcy. Brak jest bowiem możliwości zastępowania przedsiębiorcy przez organ władzy publicznej, który ponadto wskazuje jedynie na ewentualną możliwość występowania w dokumentacji informacji będących tajemnicą przedsiębiorcy. Wobec powyższego działania organu w przedmiotowym postępowaniu należy uznać za niezasadne i nieznajdujące podstawy w obiektywnych przesłankach.

W odpowiedzi na skargę Minister Zdrowia wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stwierdzenie przez sąd w trakcie takiej kontroli, że zaskarżony akt podjęty został z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik postępowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; (t.j. Dz. U. 2017, poz. 1369 ze zm.), dalej "P.p.s.a.", bądź naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c) – skutkuje uwzględnieniem skargi.

Podkreślenia przy tym wymaga, że stosownie do art. 134 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Mając na uwadze powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 61 Konstytucji RP obywatel ma prawo do uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.

Konkretyzację powyższej zasady stanowi ustawa z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Stosownie do treści art. 1 ust. 1 ustawy każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie, przy czym prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu obywatelowi (art. 2 ust. 1 u.d.i.p.). Do udostępnienia informacji publicznej obowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.).

Przepis art. 6 u.d.i.p. wymienia kategorie informacji publicznej, które na mocy ustawy podlegają udostępnieniu, przy czym z uwagi na treść art. 1 ust. 1 u.d.i.p. nie jest to katalog zamknięty.

Informacją publiczną w rozumieniu ustawy jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie, do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Co istotne w niniejszej sprawie - informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej bądź w jakikolwiek sposób go dotyczących. Są nimi zarówno treść dokumentów bezpośrednio przez niego wytworzonych, jak i tych, których używa przy realizacji przewidzianych prawem zadań nawet, jeżeli nie pochodzą wprost od niego. Niezależnie od powyższego, aby konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej, to musi się odnosić do sfery faktów.

W niniejszej sprawie jest okolicznością niesporną, że spełniony został zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej. Minister Zdrowia jest organem władzy publicznej, o której mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., a dokumenty z postępowania o refundację leków jako materiały z realizacji zadań publicznych mieszczą się w dyspozycji art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. c u.d.i.p.

Istotą sporu w niniejszej sprawie jest kwestia zasadności odmowy udostępnienia żądanej informacji publicznej z uwagi na objęcie jej tajemnicą przedsiębiorcy w rozumieniu art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. w zw. z art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 z późn. zm.).

W myśl art. 5 ust. 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Stosownie do ust. 2 wskazanego przepisu prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy.

Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.

Zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym w orzecznictwie Naczelnego Sadu Administracyjnego, przepisy określające tryb dostępu do informacji powinny być interpretowane w taki sposób, aby gwarantować obywatelom i innym osobom i jednostkom szerokie uprawnienia w tym zakresie, a wszelkie wyjątki winny być rozumiane wąsko (por. wyrok NSA z 21 lipca 2011 r., sygn. akt. I OSK 678/11).

Odmowa udostępnienia informacji publicznej z powołaniem się na tajemnicę przedsiębiorcy wymaga zatem po pierwsze odniesienia się do definicji legalnej tajemnicy przedsiębiorstwa, następnie zbadania treści żądanej informacji w świetle przesłanek zamieszczonych w tej definicji, a dopiero w następstwie tego wykazanie, że zaistniały wszystkie wymienione w niej przesłanki, niezbędne dla wydania decyzji o odmowie dostępu do informacji publicznej na podstawie powyższego przepisu.

Dane informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, jeżeli spełnione zostały łącznie trzy przesłanki - 1) są to informacje o charakterze technicznym, technologicznym, organizacyjnym przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, 2) są to informacje poufne, tzn. nie zostały ujawnione do wiadomości publicznej, 3) przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania poufności takich informacji. Brak spełnienia choćby jednej z nich dyskwalifikuje daną informację jako tajemnicę przedsiębiorstwa.

Tajemnicę przedsiębiorcy, o której mowa w art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa i pojęcia te w zasadzie pokrywają się zakresowo.

Na tajemnicę przedsiębiorcy składają się zatem trzy elementy: 1) informacyjny – istnieje pewna wiadomość, przybierająca formę dokumentu; 2) materialny (np. szczegółowy opis, stosowanych technologii, urządzeń), 3) formalny - wola utajnienia danych informacji (por. wyrok z 5 lipca 2013 r. sygn. akt I OSK 511/13, podobnie wyrok WSA we Wrocławiu z 13 listopada 2013 r. sygn. akt IV SA/Wr 542/13, wyrok WSA w Warszawie z 11 lutego 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 1450/13).

Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji należy stwierdzić, że z jej uzasadnienia nie wynika zasadność przesłanek, którymi kierował się organ odmawiając udostępnienia żądanych przez Fundację danych.

W sprawie nie budzi wątpliwości, że nie została spełniona formalna przesłanka pozwalająca uznać, że żądane dane stanowią tajemnicę przedsiębiorcy. Obowiązkiem organu było w pierwszej kolejności uzyskanie stanowiska podmiotów wskazanych we wniosku z [...] maja 2017 r., czy w dokumentacji refundacyjnej zawarta jest tajemnica przedsiębiorcy. Wprawdzie Minister Zdrowia w zaskarżonej decyzji podał, że przedłużył postępowanie do [...] lipca 2017 r. z uwagi na konieczność wystąpienia do stron postępowania administracyjnego z takim pytaniem, to jednak w przekazanych Sądowi aktach brak było dokumentów potwierdzających tę okoliczność. Wykonując zarządzenie Sądu z [...] listopada 2017 r. wzywające organ do złożenia dokumentów potwierdzających zwrócenie się do stron postępowań administracyjnych o wskazanie zakresu tajemnicy przedsiębiorcy, w piśmie z [...] listopada 2017 r. organ wyjaśnił, że zaniechał tego obowiązku. Wskazał, że w związku z dużą ilością analogicznych postępowań prowadzonych w podobnym zakresie tematycznym, w szczególności postępowań wszczętych na wnioski złożone przez Fundację porównał przedmiotowe postępowanie z jemu podobnymi i uznał, że mimo wcześniejszych ustaleń o konieczności wystąpienia do podmiotów odpowiedzialnych wiedza zdobyta w dotychczas prowadzonych postępowaniach uprawdopodabnia wystąpienie przesłanek o zaistnieniu w tej konkretnej sprawie tajemnicy przedsiębiorcy.

W tej sytuacji w sprawie nie został prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy, bowiem nie wiadomo czy w dokumentach objętych wnioskiem, zawarta jest tajemnica przedsiębiorcy i w jakim zakresie, czy też tajemnica ta nie występuje.

Dla oceny czy w sprawie mamy do czynienia z tajemnicą przedsiębiorcy jedną z koniecznych przesłanej jest ustalenie czy wytwórca leków, biorący udział w postępowaniu refundacyjnym wykazał wolę utajnienia (zachowania w poufności) danych zawartych w dokumentacji przedstawionej organowi. Kwestia ta jest kluczowa, bowiem brak spełnienia choćby jednej przesłanki wynikającej z art. 11 pkt 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji dyskwalifikuje daną informację jako tajemnicę przedsiębiorcy. Dokonując samodzielnej kwalifikacji dokumentacji złożonej w postępowaniu refundacyjnym jako objętej tajemnicą przedsiębiorcy bez uprzedniego uzyskania stanowiska wytwórcy leków organ naruszył przepisy postępowania art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Organ też błędnie wywiódł z treści art. 37 ustawy z 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (Dz.U. z 2017 r., poz. 1844 ze zm.), że obowiązek publikacji w formie obwieszczenia, wykazu refundowanych leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych niejako zwalnia go od konieczności udostępniania innych danych związanych z postępowaniem w sprawie refundacji leków w trybie wnioskowym na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Sąd stwierdza, że w świetle przepisu art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz ustawy o dostępie do informacji publicznej zasadą jest udostępnianie informacji publicznej, a odmowa jej udostępnienia - wyjątkiem. Oznacza to zatem, że podmiot, do którego wpłynął wniosek o udostępnienie informacji publicznej powinien mieć na względzie ogólną zasadę wywiedzioną przez orzecznictwo sądów administracyjnych, wedle której "celem u.d.i.p. jest zagwarantowanie wnioskodawcy dostępu do informacji w określonym przez u.d.i.p. terminie. Zasadą jest udostępnienie informacji, a wyjątkiem jej odmowa" (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 listopada 2016 r. sygn. akt I OSK 1871/15, LEX nr 2190254). Oznacza to, że zobowiązany do udzielenia informacji publicznej zawsze powinien podejmować działania zmierzające do udostępnienia informacji, ponieważ ustawa o dostępie do informacji publicznej jest oparta na zasadzie jawności życia publicznego. Stąd przepisy umożliwiające odmowę udostępniania informacji publicznej powinny być interpretowane w sposób wąski.

Nadto dodać należy, że orzecznictwo sądów administracyjnych od lat wypracowało zasadę, wedle której wszelkie ograniczenia dostępu do informacji publicznej powinny być interpretowane ściśle, niedopuszczalne jest zatem taki sposób wykładni przepisu, który uniemożliwia w ogóle udostępnienie informacji publicznej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 2609/15).

Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 20 grudnia 2017 r, sygn. akt II SA/Wa 1598/17, że "nie można wyprowadzić z treści art. 37 ww. ustawy z dnia 12 maja 2011 r. swego rodzaju "tajemnicy refundacyjnej", wedle której gdy chodzi o postępowania zawiązane z ceną refundowanych leków - tylko dane zawarte we wskazanym przepisie podlegają ujawnieniu, a pozostałe informacje nie są jawne. Takie rozwiązanie jest nie do przyjęcia zarówno w świetle przepisów konstytucyjnych jak i ustawy o dostępie do informacji publicznej."

Celem art. 37 ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych nie było ustanowienie ograniczenia w zakresie dostępu do informacji publicznej, lecz "zapewnienia wnioskodawcom możliwości zapoznania się z właściwie uzasadnioną, indywidualną decyzją w ich sprawie" (J. Adamski, K. Urban, E Warmińska, Komentarz do ustawy z 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych, LEX 2013). Obwieszczenie posiada zatem charakter informacyjny i nie określa w żaden sposób sytuacji prawnej podmiotów, które chcą otrzymać informację publiczną o postępowaniu refundacyjnym.

Sąd stwierdza, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji poprzez ograniczenie dostępu do informacji publicznej w stosunku danych, co do których wytwórca leków nie zajął stanowiska czy i w jakim zakresie podjął działania w celu zachowania ich w poufności, a które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w pkt.1 sentencji.

Sąd orzekł o kosztach postępowania (pkt 2 sentencji), na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 powołanej ustawy. W skład kosztów wchodzi wpis sądowy w wysokości 200 zł.