Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 426/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art 5 ust 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1990 nr 32 poz 191
law: Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka- Płaczkowska WSA Jolanta Dargas (spr.) Protokolant starszy referent Justyna Kobylarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2017 r. sprawy ze skargi Zakładu [...] na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2017r. nr [...] Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2014r. nr [...] stwierdzającą nieodpłatne nabycie z mocy prawa z dniem 27 maja 1990r. przez gminę Miasto L. prawa własności nieruchomości położonej w L. przy ul. [...], w obrębie [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] m2, uregulowanej obecnie w księdze wieczystej KW nr [...] i opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...].

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:

Decyzją z dnia [...] lutego 2001 r. nr [...], Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieodpłatnego nabycia przez Gminę L. z mocy prawa własności nieruchomości położonej w L. przy ul. [...] nr [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] m2 w obrębie [...], uregulowanej w księdze wieczystej KW nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla [...] w [...] - XVI Wydział Ksiąg Wieczystych. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu [...] lutego 2001 r.

Wojewoda [...] drugą decyzją z dnia [...] lutego 2001 r. nr [...], stwierdził nieodpłatne nabycie z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę L. z mocy prawa własności nieruchomości położonej w L. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] w obrębie [...] o pow. [...] m2, uregulowanej w księdze wieczystej KW nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla [...] w [...] - XVI Wydział Ksiąg Wieczystych.

Odwołanie od tej decyzji złożył Z.

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] czerwca 2001 r. nr [...], umorzyła postępowanie odwoławcze odmawiając Z. statusu strony w tym postępowaniu administracyjnym.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 września 2003 r., sygn. akt I SA 2084/01, uchylił powyższą decyzję. W przedmiotowym wyroku Sąd doszedł do wniosku, iż Z. jest stroną toczącego się postępowania komunalizacyjnego albowiem ma interes prawny w rozstrzygnięciu tej sprawy.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...], Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa uchyliła decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2001 r. nr [...] i przekazała sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

Decyzją z dnia [...] marca 2005 r. nr [...], Wojewoda [...]:

odmówił stwierdzenia nieodpłatnego nabycia z mocy prawa z dniem 27 maja 1990r. przez gminę Miasto L. prawa własności części nieruchomości Skarbu Państwa położonej w L. przy ul. [...], odpowiadającej w tym dniu części działki nr [...] o pow. [...] m2, tj. oznaczonej na mapie sytuacyjnej dla celów prawnych nr [...] wpisanej do ewidencji Miejskiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w L. w dniu 25 listopada 2004 r. jako: działka nr [...] o pow. [...] m2 w obrębie [...], budowlana zabudowana, działka nr [...] o pow. [...] m2 w obrębie [...], budowlana zabudowana,

stwierdził nieodpłatne nabycie z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez gminę Miasto L. prawa własności części zabudowanej nieruchomości Skarbu Państwa położonej w L. przy ul. [...], odpowiadającej w tym dniu części działki nr [...] o pow. [...] m2, tj. oznaczonej na mapie sytuacyjnej dla celów prawnych nr [...] wpisanej do ewidencji Miejskiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w L. w dniu 25 listopada 2004 r. jako: działka nr [...] o pow. [...] m2 w obrębie [...], budowlana nie zabudowana, działka nr [...] o pow. [...] m2 w obrębie [...], budowlana zabudowana uregulowanej w księdze wieczystej KW nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla [...] w [...] XVI Wydział Ksiąg Wieczystych na dzień złożenia dokumentacji inwentaryzacyjnej dla nieruchomości położonej w L. przy ul. [...] - działki ewidencyjne nr [...] o pow. [...] m2.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Z. i w zakresie działki nr [...] i [...] gmina Miasto L..

Decyzją z dnia [...] maja 2005 r., nr [...], Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa uchyliła decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2005 r. w części objętej jej punktem II i odmówiła stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez gminę miejską L. prawa własności nieruchomości położonej w L. przy ul. [...], odpowiadającej w tym dniu części działki nr [...] o pow. [...] m2, oznaczonej na mapie sytuacyjnej dla celów prawnych jako działka nr [...] o pow. [...] m2 oraz działka nr [...] o pow. [...] m2, a w pozostałym zakresie utrzymała zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji Komisja wskazała, że komunalizacja nieruchomości z mocy prawa w trybie przepisów ustawy - Przepisy wprowadzające (..) może obejmować tylko składniki tożsame z istniejącymi w dniu 27 maja 1990 r. czyli składniki istniejące w ich granicach a nie wydzielone później.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 marca 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 1193/05, uchylił powyższą decyzję. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że komunalizacja nieruchomości w trybie art. 5 ust. 1 ustawy - Przepisy wprowadzające może dotyczyć także części nieruchomości, które zostały geodezyjnie wyodrębnione po 27 maja 1990 r.

Po ponownym rozpatrzeniu odwołań, Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...], uchyliła w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] i przekazała sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

Decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. nr[...] Wojewoda [...] stwierdził nieodpłatne nabycie z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez gminę Miasto L. prawa własności nieruchomości położonej w L. przy ul. [...], w obrębie [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] m2, uregulowanej obecnie w księdze wieczystej KW nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla [...] w [...] - XVI Wydział Ksiąg Wieczystych i opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...].

W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] powołując się na opracowanie geodezyjne z dnia 22 sierpnia 2013 r. wskazał, iż nieruchomość nie pozostawała w zarządzie Przedsiębiorstwa Usług Socjalno-Bytowych Budownictwa Komunalnego w L. na podstawie decyzji Prezydium Rady Narodowej m. L. z dnia [...] lutego 1971 r., nr [...] zmienionej decyzją z dnia [...] czerwca 1971 r., nr [...]. W związku z powyższym, na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (dz. U. z 1989 r. Nr 14, poz. 74) stwierdził, iż nieruchomość stanowiąca działkę nr [...] zarządzana była przez terenowy organ administracji państwowej stopnia podstawowego.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Z.

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa rozpatrując sprawę wskazała, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji Wojewody [...] stanowi art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, w myśl którego jeżeli dalsze przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do: 1) rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, 2) przedsiębiorstw państwowych, dla których organy określone w pkt 1 pełnią funkcję organu założycielskiego. 3) zakładów i innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych organom określonym w pkt 1, staje się w dniu wejścia w życie tej ustawy, tj. w dniu 27 maja 1990 r., z mocy prawa mieniem właściwych gmin.

Z brzmienia tego przepisu jednoznacznie wynika, że przedmiotem komunalizacji jest wyłącznie mienie ogólnonarodowe (państwowe). Komisja podkreśliła również, że decydujące znaczenie dla komunalizacji następującej z mocy prawa ma stan faktyczny i prawny mienia ogólnonarodowego istniejący w dacie wejścia w życie ustawy, o której mowa wyżej, a więc na dzień 27 maja 1990 r.

Komisja stwierdziła, że jak wynika z opracowania geodezyjnego sporządzonego przez Konsorcjum Geodezyjne w L., w skład działki nr [...] na dzień 27 maja 1990 r. wchodziły następujące działki:

działka nr [...] o pow. [...] ha, stanowiąca część dawnej nieruchomości opisanej w rep. hip. [...], nr hip. [...],

działka nr [...] o pow. [...] ha, ujawniona w zbiorze dokumentów Zd [...],

działka nr [...] o pow. [...] ha, ujawniona w księdze wieczystej KW nr [...],

działka nr [...] o pow. [...] ha, ujawniona w zbiorze dokumentów [...].

Wszystkie działki zostały ujawnione na mapie dla celów prawnych nr [...]. Podstawą nabycia własności przez Skarb Państwa:

działki nr [...] było orzeczenie Prezydium Rady Narodowej m. L. Urzędu Spraw Wewnętrznych o wywłaszczeniu nieruchomości i odszkodowaniu z dnia [...] czerwca 1971 r., mocą której przedmiotową nieruchomość wywłaszczono na rzecz Skarbu Państwa,

działki nr [...] było postanowienie Sądu Powiatowego dla [...] Wydział V Cywilny o stwierdzeniu nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie z dnia [...] marca 1962 r., sygn. akt [...],

działki nr [...] była umowa sprzedaży nieruchomości zawarta w formie aktu notarialnego z dnia [...] stycznia 1971 r., Rep A nr [...],

działki nr [...] było postanowienie Sądu Powiatowego dla [...] Wydział V Cywilny o stwierdzeniu nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie z dnia [...] listopada 1961 r., sygn. akt. [...].

W sprawie nie ulega w ocenie organu wątpliwości, że na dzień 27 maja 1990 r. właścicielem nieruchomości oznaczonej obecnie jako działka nr [...] był Skarb Państwa.

Komisja ustaliła, że w aktach sprawy znajduje się decyzja Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Rady Narodowej m. L. z dnia [...] września 1969 r. nr [...], w sprawie ustalenia lokalizacji szczegółowej dwóch hoteli robotniczych na terenie położonym przy zbiegu ul. [...] i [...] dla Miejskiego Przedsiębiorstwa Robót Wodno- Kanalizacyjnych i Zjednoczenia Przedsiębiorstw Budowlano Montażowych Przemysłu Lekkiego. W związku z ww. decyzją została następnie wydana:

1. decyzja Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Prezydium Rady Narodowej m. L. z dnia [...] lutego 1971 r. nr [...], mocą której orzeczono o przekazaniu Miejskiemu Przedsiębiorstwu Robót Wodno-Kanalizacyjnych i Zjednoczeniu Przedsiębiorstw Budowlano Montażowych Przemysłu Lekkiego w odpłatne użytkowanie na czas nieokreślony nieruchomość Skarbu Państwa oznaczoną jako działka nr [...], oznaczoną na planie geodezyjnym nr [...], posiadającą zbiór dokumentów nr [...];

2. decyzja Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Prezydium Rady Narodowej m. L. z dnia [...] lutego 1971 r. nr [...], mocą której orzeczono o przekazaniu Miejskiemu Przedsiębiorstwu Robót Wodno-Kanalizacyjnych i Zjednoczeniu Przedsiębiorstw Budowlano Montażowych Przemysłu Lekkiego w odpłatne użytkowanie na czas nieokreślony następujących nieruchomości Skarbu Państwa położonych w L.:

działki nr [...] o pow. [...] m2, położonej przy ul. [...], uregulowanej w księdze wieczystej rep. hip. [...], ujawnionej na mapie geodezyjnej nr [...],

działki nr [...] o pow. [...] m2, położonej przy ul. [...] nr [...], uregulowanej w księdze wieczystej rep. hip. [...], ujawnionej na mapie geodezyjnej nr [...],

działki nr [...] o pow. [...] m2, położonej przy [...] nr [...], uregulowanej w księdze wieczystej rep. hip. [...] (według opracowania geodezyjnego błędnie wskazano rep. hip. i w miejsce [...] winno być [...], pkt 3.4. opracowania geodezyjnego, k. 404), ujawnionej na mapie geodezyjnej nr [...].

Przedmiotowe decyzje w punkcie drugim sentencji stanowiły o obowiązku przekazania, w terminie wyznaczonym, nieruchomości będącej przedmiotem danej decyzji protokołem zdawczo- odbiorczym wraz z koniecznością przesłania kopii tych protokołów do Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Prezydium Rady Narodowej ni. L.. W toku postępowania nie odnaleziono przedmiotowych protokołów. Jednakże w ocenie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej obowiązek wynikający z punktu drugiego decyzji dotyczył samego wydania nieruchomości a więc przekazania jej w faktyczne władanie aktualnemu użytkownikowi i nie negował skutku w postaci ustanowienia mocą tej decyzji użytkowania nieruchomości.

Pismem z dnia 30 marca 1971 r. Zjednoczenie Przedsiębiorstw Budownictwa Komunalnego wystąpiło do Prezydium Rady Narodowej m. L. o zmianę użytkownika wskazanego w ww. decyzjach, tj. z Miejskiego Przedsiębiorstwa Robót Wodociągowo-Kanalizacyjnych na Zakład Usług Pozaprodukcyjnych Zjednoczenia Przedsiębiorstw Budownictwa Komunalnego w L. wskazując, że jest użytkownikiem nieruchomości wyszczególnionych w tych decyzjach oraz inwestorem bezpośrednim budowy hotelu robotniczego.

W odpowiedzi na ww. pismo Dyrekcja Inwestycji Miejskich L. Miasta II pismem z dnia 13 kwietnia 1971 r. złożyła do Prezydium Rady Narodowej m. L. oświadczenie o wyrażeniu zgody na zmianę użytkownika zgodnie z wnioskiem Zjednoczenia Przedsiębiorstw Budownictwa Komunalnego.

W związku z powyższym, Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Prezydium Rady Narodowej m. L. decyzją z dnia [...] czerwca 1971 r. nr [...] zmienił decyzję z dnia [...] lutego 1971 r., nr [...]. W uzasadnieniu tej decyzji Prezydium wskazało, iż inwestycja, której lokalizację szczegółową określono w decyzji Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Rady Narodowej m. L. z dnia [...] września 1969 r. nr [...], została przejęta przez Zakład Usług Pozaprodukcyjnych Zjednoczenia Przedsiębiorstw Budownictwa Komunalnego w L.. W związku z decyzją z dnia [...] czerwca 1971 r. nr [...], Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej [...] decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 1971 r. orzekło o przeprowadzeniu zmian w ewidencji gruntów w zakresie wskazania użytkownika nieruchomości.

W aktach sprawy brak jest dokumentów bądź ich kopii wskazujących na to, aby dokonano zmiany decyzji Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Prezydium Rady Narodowej m. L. z dnia [...] lutego 1971 r. nr [...], a więc decyzji dotyczącej działki nr [...] w zakresie dotyczącym użytkownika tej nieruchomości. W piśmie z dnia 28 czerwca 2000 r. Przedsiębiorstwo Usług Socjalno-Bytowych Budownictwa Komunalnego w L. nie przywołuje żadnej decyzji w tym zakresie. Wskazuje jedynie, że ponad wymienione wyżej decyzje odnaleziono w archiwach także decyzję Prezydium Rady Narodowej m. L. z dnia [...] maja 1971 r. przekazującą w użytkowanie Zakładowi Usług Pozaprodukcyjnych Zjednoczenia Przedsiębiorstw Budownictwa Komunalnego w L. nieruchomość położoną w L. przy ul. [...] o pow. [...] m2 oznaczoną jako działka nr [...] na planie geodezyjnym [...]. Z mapy sytuacyjnej dla celów prawnych nr [...] wynika, iż działka nr [...] stanowiła następnie działkę [...], a więc działkę, która nie jest objęta niniejszym postępowaniem.

W celu geodezyjnego wydzielenia gruntu będącego w zarządzie Zakładu Usług Pozaprodukcyjnych Zjednoczenia Przedsiębiorstw Budownictwa Komunalnego w L. na podstawie ww. decyzji na zlecenie Wojewody [...] sporządzono mapę dla celów prawnych nr [...]. Z mapy tej wynika, iż działka nr [...] została podzielona na następujące działki: [...] o pow. [...] ha, [...] o pow. [...] ha, [...] o pow. [...] ha i [...] o pow. [...] ha. Z przedmiotowej mapy wynika, że działka nr [...] stanowi część działki [...] objętej decyzją [...] z [...] lutego 1971 r., a działka nr [...] stanowi część działki nr [...] objętej decyzją [...] z [...] czerwca 1971 r.

Z powyższego wynika zatem, że działka nr [...], w skład której wchodziła działka nr [...] a następnie działka nr [...] w części dotyczącej działki [...] w zakresie powierzchni jaka następnie została oznaczona nr [...] objęta była decyzją o przekazaniu w odpłatne użytkowanie.

Komisja stwierdziła, że do formalnej zmiany decyzji Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Prezydium Rady Narodowej m. L. z dnia [...] lutego 1971 r. nr [...], mocą której orzeczono o przekazaniu Miejskiemu Przedsiębiorstwu Robót Wodno-Kanalizacyjnych i Zjednoczeniu Przedsiębiorstw Budowlano Montażowych Przemysłu Lekkiego w odpłatne użytkowanie na czas nieokreślony nieruchomości Skarbu Państwa oznaczonej jako działka nr [...], na rzecz Zakładu Usług Pozaprodukcyjnych Zjednoczenia Przedsiębiorstw Budownictwa Komunalnego w L. nie doszło. Przekazywanie nieruchomości w użytkowanie odbywało się wówczas na podstawie art. 8 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1969 r. Nr 22, poz. 159). Przepis art. 8 ww. ustawy stanowił, że przekazywanie terenów państwowych w użytkowanie państwowej jednostce organizacyjnej odbywało się na podstawie decyzji właściwego organu. W niniejszej sprawie stosowna decyzja została wydana w stosunku do działki nr [...] i [...]. Obowiązujący w dniu 27 maja 1990 r. przepis art. 87 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz. U. z 1989 r. Nr 14, poz. 74) stanowił, iż grunty państwowe będące w dniu wejścia w życie ustawy w użytkowaniu państwowych jednostek organizacyjnych przechodzą w zarząd tych jednostek.

Organ odwoławczy wskazał, że w konsekwencji użytkowanie ustanowione decyzją Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Prezydium Rady Narodowej m. L. z dnia [...] lutego 1971 r. nr [...] i z dnia [...] czerwca 1971 r. nr [...] przekształciło z mocy art. 87 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości w zarząd. W stosunku do nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] zarząd ten sprawowało Miejskie Przedsiębiorstwo Robót Wodociągowo-Kanalizacyjnych, a w stosunku do nieruchomości [...] Przedsiębiorstwo Usług Socjalno-Bytowych Budownictwa Komunalnego w L..

Przedsiębiorstwo Usług Socjalno-Bytowych Budownictwa Komunalnego w L. powstało na podstawie decyzji Nr [...] Prezydenta Miasta L. z dnia [...] kwietnia 1982 r. w sprawie wyrażenia zgody na utworzenie przedsiębiorstwa wspólnego o nazwie "Przedsiębiorstwo Usług Socjalno-Bytowych Budownictwa Komunalnego w L." oraz umowy z dnia 1 kwietnia 1982 r. w sprawie utworzenia wspólnego przedsiębiorstwa pod ww. nazwą. Zgodnie z § 3 tej umowy Przedsiębiorstwo Usług Socjalno-Bytowych Budownictwa Komunalnego w L. zostało utworzone na bazie byłego Zakładu Usług Pozaprodukcyjnych Zjednoczenia Budownictwa Komunalnego w L.. Komisja zwróciła uwagę, że umowa w sprawie utworzenia wspólnego przedsiębiorstwa została zawarta m.in. przez Miejskie Przedsiębiorstwo Robót Wodociągowych i Kanalizacyjnych w L. przy ul. [...] a więc przez Przedsiębiorstwo, na rzecz którego wydano decyzję z dnia [...] września 1969 r. nr [...] (dot. działki [...]) oraz decyzję z dnia [...] lutego 1971 r. nr [...] (dot. działki [...]). Brak jest jednak dokumentów wskazujących, aby prawo użytkowania ustanowione w stosunku do działki nr [...] zostało wniesione jako wkład do Przedsiębiorstwa Usług Socjalno-Bytowych Budownictwa Komunalnego w L.. Ze statutu tego Przedsiębiorstwa wynika, iż działało ono na podstawie ustawy z dnia 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych (Dz. U. Nr 24, poz. 122, z późn. zm.). Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] czerwca 1982 r., sygn. akt [...], zostało wpisane do rejestru przedsiębiorstw państwowych pod nr [...].

W piśmie z dnia 27 lipca 2010 r. Przedsiębiorstwo Usług Socjalno- Bytowych Budownictwa Komunalnego poinformowało, że nie posiada dokumentu przekazania nieruchomości położonej w L. przy ul. [...] pomiędzy Zakładem Usług Pozaprodukcyjnych Zjednoczenia Budownictwa Komunalnego w L. a Przedsiębiorstwem Usług Socjalno-Bytowych Budownictwa Komunalnego. Jednocześnie wyjaśniło, iż to przekazanie odbywało się pomiędzy tym samym podmiotem gospodarczym a jedynie zmianie uległ jego status prawny. Dlatego też, w ocenie Przedsiębiorstwa, tego rodzaju działanie nie było bezprawne w świetle obowiązujących wówczas przepisów a wskazanie daty przekazania byłoby problematyczne z uwagi na to, że odbyłoby się do podmiotu nieistniejącego albo od podmiotu nieistniejącego. W ocenie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej protokół przekazania nie jest w tym przypadku konieczny albowiem z umowy w sprawie utworzenia Przedsiębiorstwa Usług Socjalno-Bytowych Budownictwa Komunalnego w L. wynika, iż powstało ono "na bazie" Zakładu Usług Pozaprodukcyjnych ZBK w L., a więc jak należy wnioskować z postanowień tej umowy objęło ono cały majątek tego Zakładu.

Komisja przedstawiła stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 6 lutego 2013r., sygn. akt I OSK 1697/11, że "pojęcie "należenia" mienia w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990r. jest pojęciem normatywnym i wiąże się z regulacją zawartą w art. 6 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości w brzmieniu obowiązującym na dzień wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990r. - Przepisy wprowadzające (...), w myśl którego terenowe organy administracji państwowej zarządzały gruntami, które nie zostały oddane w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste a więc w tej sytuacji należały do organu administracji państwowej. Skoro zatem, w myśl art. 6 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, w brzmieniu obowiązującym na dzień 27 maja 1990 r., terenowy organ administracji państwowej, sprawując zarząd gruntu, który nie został oddany w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste, mógł powierzyć sprawowanie zarządu takiego gruntu, utworzonemu w tym celu przedsiębiorstwu bądź innej państwowej jednostce organizacyjnej, oznaczało to, że organ ten był uprawniony do tego gruntu. Jeśli zatem organ mógł, w taki władczy sposób, zadysponować wspomnianym gruntem, to w sensie normatywnym, należało przyjąć, że grunt ten "należał do" terenowego organu administracji państwowej.

Komisja stwierdziła, że w trakcie przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania dowodowego nie odnaleziono dokumentu, na podstawie którego działka nr [...] w części w jakiej wcześniej stanowiła działkę nr [...] zostałaby oddana w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste przedsiębiorstwu bądź innej państwowej jednostce organizacyjnej. Dlatego też, zdaniem Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, w myśl art. 6 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości uznać należy, że w tej części była ona zarządzana przez terenowy organ administracji państwowej stopnia podstawowego.

Odnosząc się zaś do tej części działki nr [...], która wcześniej stanowiła działkę nr [...], a więc część dawnej działki nr [...] Komisja stwierdziła, iż była to działka znajdująca się w zarządzie Miejskiego Przedsiębiorstwa Robót Wodociągowych i Kanalizacyjnych w L., a więc przedsiębiorstwa podporządkowanego miejskim radom narodowym, czyli radom narodowym stopnia podstawowego. Zgodnie bowiem z § 2 pkt 2 lit. i rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 13 kwietnia 1984 r. w sprawie określenia rodzajów przedsiębiorstw państwowych, zakładów i innych jednostek państwowych, podporządkowanych radom narodowym poszczególnych stopni (Dz. U. z 1984 r. Nr 25, poz. 127) miejskim radom narodowym były podporządkowane przedsiębiorstwa państwowe, zakłady i inne jednostki państwowe w zakresie gospodarki komunalnej, takie jak miejskie przedsiębiorstwa energetyki cieplnej oraz wodociągów i kanalizacji. Zgodnie z art. 19 ustawy z dnia 20 lipca 1983 r. o systemie rad narodowych i samorządu terytorialnego (Dz. U. z 1988 r. Nr 26, poz. 183, z późn. zm.) miejskie rady narodowe były terenowymi organami władzy państwowej stopnia podstawowego. W związku z powyższym Komisja stwierdziła, iż w stosunku do tej części nieruchomości została spełniona przesłanka, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy - Przepisy wprowadzające (..).

Odnosząc się zaś do tej części działki nr [...], która wcześniej stanowiła działkę nr [...], a więc część dawnej działki nr [...] Komisja stwierdziła, że była to działka będąca w zarządzie Przedsiębiorstwa Usług Socjalno-Bytowych Budownictwa Komunalnego w L., a więc przedsiębiorstwa państwowego podporządkowanego miejskiej radzie narodowej, czyli radzie narodowej stopnia podstawowego. Wynika to z § 2 pkt 2 lit. a ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 kwietnia 1984 r. w sprawie określenia rodzajów przedsiębiorstw państwowych, zakładów i innych jednostek państwowych, podporządkowanych radom narodowym poszczególnych stopni. W związku z powyższym organ stwierdził, iż w stosunku do tej części nieruchomości została również spełniona przesłanka, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy - Przepisy wprowadzające (..).

Zdaniem Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki wyłączające komunalizację z mocy ustawy.

Odnosząc się do odwołania Z. Komisja podkreśliła, że decydujące znaczenie dla komunalizacji następującej z mocy prawa ma stan faktyczny i prawny mienia ogólnonarodowego istniejący w dacie wejścia w życie ustawy, a więc na dzień 27 maja 1990 r. W związku z powyższym przekształcenia, w tym własnościowe, jakie zaszły po 27 maja 1990 r. nie mają w niniejszej sprawie znaczenia. Także zmiany w ustawodawstwie, które nastąpiły po tym dniu nie mogą być brane pod uwagę przez organy orzekające w sprawie komunalizacji nieruchomości z mocy prawa. Organy wydające decyzje na podstawie tej ustawy nie mają zatem kompetencji do określania zakresu stosowania art. 114 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2013 r. Nr 1442). Ponadto, Komisja zauważyła, że przedmiotem niniejszego postępowania jest nieruchomość oznaczona jako działka nr [...], w związku z czym organy nie rozstrzygają o przesłankach uzasadniających odmowę komunalizacji innej działki, tj. działki nr [...]. Działka nr [...] była przedmiotem innego postępowania, a zatem zarzuty podniesione w stosunku do tego postępowania nie mogą być rozstrzygane w postępowaniu prowadzonym w stosunku do działki nr [...], nawet jeśli w ocenie skarżącego sytuacja objęta tymi postępowaniami jest podobna. Odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienia wyroku NSA z dnia 28 kwietnia 2003 r., sygn. akt 1 SA 1551/01 i wyroku z dnia 16 września 2003r., sygn. akt I SA 2084/01, Komisja zauważyła, że przedmiotowe wyroki zapadły w innej sprawie administracyjnej.

Skargę na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Z. zarzucając jej naruszenie art. 7, 77, 80 i 107 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zebrania pełnego materiału dowodowego oraz bezstronnej oceny interesu także strony skarżącej.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa powinna ustalić i określić jaka jest moc prawna opracowania geodezyjnego z dnia 22 sierpnia 2013r. i czy ustalenia w nim zawarte mogą mieć odniesienie do stanu prawnego i faktycznego działki na dzień 27 maja 1990r. W ocenie skarżącego w sprawie nie doszło do ustalenia, że w dniu 27 maja 1990r. przedmiotowa działka zarządzana była przez terenowy organ administracji państwowej, bądź przez przedsiębiorstwo państwowe. Zdaniem skarżącego Komisja niezasadnie uznała, że nie ma kompetencji do łącznego określenia stosowania ustawy komunalizacyjnej z ustawą z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych, a w szczególności art. 114 ust. 5 tej ustawy. Skoro bowiem w dacie wszczęcia postepowania komunalizacyjnego obowiązywała ustawa określająca własność działki nr [...] jako własność Z., to faktu tego nie można ignorować.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

O oddalenie skargi wniósł również uczestnik postepowania Miasto L. w piśmie z dnia 6 września 2017r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r. poz. 718 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za niezasadną.

Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191), zwanej dalej "ustawą z 10 maja 1990 r." lub "ustawą komunalizacyjną".

W myśl powołanego przepisu, jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do: a) rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, b) przedsiębiorstw państwowych, dla których rady narodowe i terenowe organy administracji państwowej stopnia podstawowego pełnią funkcję organów założycielskich, c) zakładów i innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych powołanym wyżej organom - staje się w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. w dniu 27 maja 1990 r.), z mocy prawa, mieniem właściwych gmin.

Kluczową zatem kwestią dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostaje ustalenie stanu faktycznego i prawnego spornych nieruchomości, a przede wszystkim ustalenie, czy w dacie 27 maja 1990 r. skarżący, dysponował tytułem prawnym do tych nieruchomości, co wykluczałoby możliwość ich komunalizacji.

W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, który w całości podziela skład orzekający w niniejszej sprawie, iż użyte w art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej pojęcie "należące do" oznacza przynależność mienia państwowego do określonego podmiotu w sensie prawnym, a nie faktycznym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 lutego 2010 r., I OSK 593/09, Lex nr 595433 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 grudnia 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1109/10 Lex nr 750573). W tym stanie rzeczy faktyczne władanie nieruchomością przez inny podmiot nie stanowi negatywnej przesłanki uniemożliwiającej komunalizację mienia, która w trybie powołanej normy następowała z mocy prawa z dniem wejścia ustawy komunalizacyjnej w życie, tj. z dniem 27 maja 1990 r. Wydawana w tym przedmiocie przez wojewodę decyzja komunalizacyjna miała jedynie charakter deklaratoryjny i potwierdzała przejście prawa własności danego składnika mienia ze Skarbu Państwa na właściwą gminę.

W ocenie Sądu, opierając się o zgromadzony w rozpoznawanej sprawie materiał dowodowy, podzielić trzeba stanowisko organów obu instancji, że skarżąca nie dysponowała w dacie 27 maja 1990 r. żadnym indywidualnym aktem dotyczącym przedmiotowej nieruchomości, czy to w formie decyzji, umowy, czy też protokołu zdawczo-odbiorczego, który ustanowiłby na jej rzecz prawo zarządu lub użytkowania.

Brak tytułu prawnego - w dacie 27 maja 1990 r. - do spornego mienia oznacza zaś, że należało ono wówczas, w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej, do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego. Zgodnie bowiem z art. 6 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r., w brzmieniu obowiązującym na dzień wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej, terenowe organy administracji państwowej zarządzały gruntami państwowymi, które nie zostały oddane w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste.

W rozpoznawanej sprawie Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa po przeanalizowaniu zgromadzonego materiału dowodowego i przedstawieniu podziałów geodezyjnych zawartych w opracowaniu geodezyjnym z dnia 22 września 2013r. prawidłowo ustaliła, że brak jest jakiegokolwiek dokumentu wskazującego na to by działka nr [...] w części w jakiej wcześniej stanowiła działkę nr [...] oddana zostałaby w zarząd, użytkowanie, użytkowanie wieczyste przedsiębiorstwu bądź innej państwowej jednostce organizacyjnej. Dlatego zasadnie przyjęła, że w tej części zarządzana ona była przez terenowy organ administracji państwowej stopnia podstawowego.

Natomiast część działki nr [...], która wcześniej stanowiła działkę nr [...], a więc część dawnej działki nr [...] w dacie 27 maja 1990r. znajdowała się w zarządzie Miejskiego Przedsiębiorstwa Robót Wodociągowych i Kanalizacyjnych w L.. Została ona bowiem przekazana w użytkowanie temu podmiotowi decyzją Prezydium Rady Narodowej m. L. z dnia [...] lutego 1971 r.

Z kolei część działki nr [...], która wcześniej stanowiła część dawnej działki nr [...] znajdowała się w dacie 27 maja 1990r. w zarządzie Przedsiębiorstwa Usług Socjalno-Bytowych Budownictwa Komunalnego w L.. Została ona bowiem przekazana w użytkowanie Miejskiemu Przedsiębiorstwu Robót Wodno-Kanalizacyjnych i Zjednoczeniu Przedsiębiorstw Budowlano-Montażowych Przemysłu Lekkiego decyzją Prezydium Rady Narodowej m. L. z dnia [...] lutego 1971 r. Decyzją tego samego organu z dnia [...] czerwca 1972r. zmieniono użytkownika na Zakład Usług Pozaprodukcyjnych Zjednoczenia Przedsiębiorstw Budownictwa Komunalnego w L.. Jak wynika z materiału dokumentacyjnego znajdującego się w aktach administracyjnych Przedsiębiorstwo Usług Socjalno-Bytowych Budownictwa Komunalnego w L. zostało utworzone na bazie byłego Zakładu Usług Pozaprodukcyjnych Zjednoczenia Budownictwa Komunalnego w L. na podstawie decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] kwietnia 1982r. nr [...] w sprawie wyrażenia zgody na utworzenie przedsiębiorstwa wspólnego o nazwie "Przedsiębiorstwo Usług Socjalno-Bytowych Budownictwa Komunalnego w L." oraz umowy z dnia [...] kwietnia 1982 r.

Jak zasadnie wskazała Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa w dacie wydawania decyzji przekazujących część przedmiotowej nieruchomości w użytkowanie obowiązywała ustawa z dnia 14 lipca 1961r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz.U z 1969r. nr 22, poz. 159), zgodnie z którą przekazywanie terenów państwowych w użytkowanie państwowej jednostce organizacyjnej odbywało się na podstawie decyzji właściwego organu. Takie decyzje jak wskazano wyżej zostały wydane w odniesieniu do działki nr [...] i nr [...]. Jak zasadnie również podniosła Komisja, obowiązujący w dniu 27 maja 1990r. przepis art. 87 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości stanowił, że grunty państwowe będące w dniu wejścia w życie ustawy w użytkowaniu państwowych jednostek organizacyjnych przechodzą w zarząd tych jednostek.

Prawidłowo również organ odwoławczy ustalił, że na podstawie § 2 pkt 2 lit. I rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 kwietnia 1984r. w sprawie określenia rodzajów przedsiębiorstw państwowych, zakładów i innych jednostek państwowych podporządkowanych radom narodowym poszczególnych stopni, miejskim radom narodowym były podporządkowane przedsiębiorstwa państwowe, zakłady i inne jednostki państwowe w zakresie gospodarki komunalnej, takie jak miejskie przedsiębiorstwa energetyki cieplnej oraz wodociągów i kanalizacji, co oznacza, że Miejskie Przedsiębiorstwo Robót Wodociągowych i Kanalizacyjnych w L. podporządkowane było Miejskiej Radzie Narodowej w L.. Na podstawie zaś § 2 pkt 2 lit. a tego rozporządzenia Przedsiębiorstwo Usług Socjalno-Bytowych Budownictwa Komunalnego w L. podporządkowane było również miejskiej radzie narodowej. Miejskie rady narodowe zaś były terenowymi organami władzy państwowej stopnia podstawowego zgodnie z ustawą z dnia 20 lipca 1983r. o systemie rad narodowych i samorządu terytorialnego.

W tym stanie rzeczy spełnione zostały wszystkie materialnoprawne przesłanki komunalizacji mienia z mocy prawa, co oznacza, iż podniesione w skardze zarzuty należy uznać za bezzasadne.

Skarżący upatruje istnienia przesłanki wyłączjącej w niniejszej sprawie komunalizację działki nr [...] w związku z nabyciem przez niego w dniu 22 stycznia 1998r. aktem notarialnym Rep. A nr [...] prawa użytkowania wieczystego tejże działki od Przedsiębiorstwa Usług Socjalno-Bytowych Budownictwa Komunalnego w L..

Jak wskazano jednak na wstępie w przypadku postępowania komunalizacyjnego decyduje stan prawny i faktyczny istniejący w dacie 27 maja 1990r. W związku z powyższym wszelkie przekształcenia jakie zaszły po tej dacie nie mają żadnego znaczenia w postepowaniu komunalizacyjnym, w którym organ wydaje decyzję deklaratoryjną potwierdzającą stan zaistniały w dacie 27 maja 1990r. i nie posiada uprawnień, jak słusznie wskazała Komisja do stosowania w tym postępowaniu art. 114 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

Jeśli zaś chodzi o opracowanie geodezyjne sporządzone w dniu 22 sierpnia 2013r., na którym oparły się organy orzekające w niniejszej sprawie należy stwierdzić, że skarżący nie przedstawił żadnych dowodów mogących podważyć moc dowodową opracowania. Jak wynika zaś z treści art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. W rozpoznawanej sprawie organ skorzystał z możliwości jakie daje ten przepis, co było w pełni uzasadnione zważywszy na skomplikowany stan faktyczny i prawny dotyczący przedmiotowej nieruchomości w zakresie głównie podziałów geodezyjnych, jakie były w odniesieniu do niej dokonywane na przestrzeni wielu lat.

Wbrew zarzutom skargi organ odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniu.

Sąd nie dopatrzył się również w niniejszej sprawie naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 7 w związku z art. 77 i art. 80 k.p.a. oraz art. 107 k.p.a. W ocenie Sądu, analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego i ocena podniesionych przez skarżącego zarzutów prowadzą do przekonania, że brak jest podstaw do podważenia legalności zaskarżonej decyzji. Organy orzekające w sprawie - wbrew temu co twierdzi skarżący - wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy, nie uchybiając w tym względzie zasadom ustanowionym w art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Szczegółowo także wyjaśniły motywy, jakimi kierowały się przy rozstrzyganiu przedmiotowej sprawy oraz uzasadniły swoje orzeczenia zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Z powyższych względów skarga nie mogła zostać uwzględniona. W świetle przedstawionego wyżej stanu sprawy Sąd nie znalazł podstaw do uznania, iż zaskarżona decyzja narusza prawo.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.