Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 122/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2020-02-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6260 Statut
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Prawo miejscowe
Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność uchwały w całości
Powołane przepisy: article: art. 40 ust. 1, art. 94 ust. 1, art. 91 ust. 1, art. 35 ust. 1, art. 5a ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2019 poz 506
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jednolity
article: art. 87 ust. 2 i art. 94
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 3 par. 2 pkt 5 i art. 147 par. 1.
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański, Asesor WSA Agnieszka Banach (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2020 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Ostrowcu Świętokrzyskim na uchwałę Rady Gminy w Bałtowie z dnia 20 lutego 2004 r. nr XV/109/2004 w przedmiocie uchwalenia statutów sołectw stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości.


UZASADNIENIE

Dnia 20 lutego 2004 r. Rada Gminy w Bałtowie, na podstawie art. 35 ust. 1, art. 40 ust. 1 i 2 pkt 1, art. 41 ust. 1 i art. 42 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (jednolity tekst z 2001 roku Dz. U. 142, poz. 1591, z 2002r. Nr 23, poz. 220, Nr 62, poz. 558, Nr 113, poz. 984, Nr 153, poz. 1271 i Nr 214, poz. 1806, z 2003r. Nr 80, poz. 717, Nr 162, poz. 1586) podjęła uchwałę nr XV/109/2004 w sprawie uchwalenia Statutów Sołectw. Zgodnie z § 1 uchwały przyjęte zostały Statuty jednostek pomocniczych Gminy Bałtów, w brzmieniu załączników od nr 1 do nr 16 do uchwały tj. sołectw Antoniów, Bałtów, Borcuchy, Lemierze, Maksymilianów, Michałów, Okół I, Okół II, Pętkowice, Ruda Bałtowska, Skarbka, Wólka Bałtowska, Wólka Bałtowska Kolonia, Wólka Pętkowska, Wólka Trzemecka, Wycinka (dalej jako "Statuty").

Skargę na powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wywiódł Prokurator Rejonowy w Ostrowcu Świętokrzyskim, zaskarżając ten akt w całości i zarzucając istotne naruszenie prawa, t.j.:

- art. 35 ust. 1 w zw. z art. 5a ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2019 poz. 506 ze zm.) poprzez niepoddanie projektu statutów sołectw określonych załącznikami do uchwały konsultacjom społecznym z mieszkańcami tych sołectw w sposób, który powinien być uprzednio określony w uchwale rady gminy regulującej zasady i tryb przeprowadzenia konsultacji z mieszkańcami;

- art. 35 ust. 3 pkt 2 w zw. z art. 36 ust. 1 i 2 ustawy o samorządzie gminnym poprzez: nadanie w § 18 pkt 2 Statutów organowi uchwałodawczemu, jakim jest zebranie wiejskie kompetencji do wyboru i odwołania sołtysa, wyboru i odwołania rady sołeckiej, a nadto wprowadzenie w § 28 ust. 1 Statutów ograniczenia w postaci wymagania kworum dla dokonania ważnego wyboru sołtysa i rady sołeckiej poprzez wprowadzenie wymogu obecności na zebraniu co najmniej 1/5 uprawnionych do głosowania mieszkańców sołectwa.

Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości.

W uzasadnieniu skargi jej autor podniósł w szczególności, że zgodnie z art. 5a ust. 2 u.s.g. zasady i tryb przeprowadzenia konsultacji z mieszkańcami określa uchwała rady gminy. Stosownie do przepisu art. 35ust.l powołanej ustawy organizację i zakres działania jednostki pomocniczej określa rada gminy odrębnym statutem, po przeprowadzeniu konsultacji z mieszkańcami. Konsultacje z mieszkańcami stanowią obligatoryjny element uchwalenia statutu jednostki pomocniczej gminy, traktowane są one bowiem jako niezbędny element zarówno procedury uchwalenia statutu jednostki pomocniczej, jak i dokonywania w nim zmian niezależnie od tego czego dotyczą. W niniejszej sprawie Rada Gminy w Waśniowie nie przeprowadziła takich konsultacji. Brak konsultacji społecznych z mieszkańcami sołectw będących jednostkami pomocniczymi Gminy wynika z braku jakiejkolwiek dokumentacji potwierdzającej ich przeprowadzenie. Skarżący wskazał nadto, że Rada Gminy podejmując uchwałę również nie odwołała się w jej treści do regulacji dotyczącej przeprowadzenia konsultacji z mieszkańcami. Powyższe przekonuje, że w toku uchwalania statutu jednostki pomocniczej gminy nie został spełniony wymóg z art. 35 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym przeprowadzenia konsultacji z mieszkańcami, jakkolwiek wynik konsultacji w sprawie statutu nie jest wiążący dla rady gminy, to jednak ich brak należy ocenić jako istotne naruszenie prawa, które powinno skutkować stwierdzeniem nieważności uchwały rady gminy podjętej w sprawie określenia statutu jednostki pomocniczej.

Ponadto Prokurator podniósł, że upoważnienie ustawowe do stanowienia przez radę gminy statutu sołectwa zawiera przepis art. 35 ust. 1 u.s.g. ustawodawca określił zakres przedmiotowy unormowań, jakie bezwzględnie powinien zawierać statut jednostki pomocniczej gminy. Analiza treści tego przepisu pozwala na stwierdzenie, że wyznacza on granice upoważnienia ustawowego określonego w art. 35 ust. 1 u.s.g., przy czym użycie zwrotu "w szczególności" niewątpliwie przesądza o tym, że w zakresie przedmiotowym nie tworzy on zamkniętego katalogu elementów kształtujących treść statutu sołectwa. Organy samorządu terytorialnego są jednak organami władzy publicznej i nie odnosi się do nich zasada, że mogą

czynić wszystko czego ustawa im nie zabrania, przeciwnie muszą podejmować działania na podstawie i w granicach ustaw. Z redakcji przepisu § 18 pkt 2 Statutów wynika, że organowi uchwałodawczemu, jakim jest zebranie wiejskie nadane zostały kompetencje do wyboru i odwołania sołtysa, wyboru i odwołania rady sołeckiej. Wskazane przepisy Statutów są zatem niezgodne z art. 36 ust. 1 i 2 u.s.g. Przepisy te bowiem w żaden sposób nie wymieniają zebrania wiejskiego jako organu elekcyjnego. Gdyby ustawodawca chciał, aby wybór sołtysa, członków rady sołeckiej dokonywało zebranie, to taki zapis znalazłby się w treści art. 36 ust. 1 u.s.g., poszerzając uprawnienia organu uchwałodawczego o zadania elekcyjne. Przepis art. 36 ust. 2 u.s.g. przesądził, że prawo wybierania sołtysa i członków rady sołeckiej przysługuje osobom fizycznym, nie przysługuje natomiast organowi sołectwa, jakim jest zebranie wiejskie. Brak jest ponadto upoważnienia dla organu stanowiącego Gminy do wprowadzenia w § 28 ust. 1 Statutów ograniczenia w postaci wymagania kworum dla dokonania ważnego, wyboru sołtysa i rady sołeckiej, bowiem art. 36 ust. 2 u.s.g. jest regulacją kompletną i nie przewiduje żadnego kworum dla ważności wyboru sołtysa i członków rady sołeckiej. Za sprzeczny z art. 36 ust. 2 u.s.g. uznać należy zatem, zdaniem skarżącego, zapis § 28 ust. 1 załączników do uchwały.

W odpowiedzi na skargę organ podniósł, że wbrew twierdzeniom skarżącego Rada Gminy w Bałtowie zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 35 ust. 1 u.s.g. przed uchwaleniem statutów sołectw poddała ich projekty konsultacjom z mieszkańcami. Z uwagi jednak na okres czasu, który upłynął od momentu przeprowadzenia konsultacji - 15 lat - Rada Gminy w Bałtowie nie dysponuje dokumentami potwierdzającymi przebieg tych konsultacji. Gmina Bałtów w 2004 r. nie miała podjętej uchwały o sposobie przeprowadzania konsultacji z mieszkańcami, nie było więc regulacji ustalającej szczegółowo zasady przeprowadzania konsultacji. Konsultacje były zwyczajowo podejmowane poprzez zaprezentowanie projektu uchwały (poprzez odczytanie projektu Statutu) na zebraniu wiejskim. Takie konsultacje na zebraniach wiejskich były przeprowadzone we wszystkich sołectwach. W ocenie organu, wymóg przeprowadzenia konsultacji z mieszkańcami jednostki pomocniczej winien być rozumiany jako rzeczywiste omówienie z mieszkańcami proponowanych regulacji i umożliwienie mieszkańcom wyrażenia o nich opinii. Kierując się tym, Wójt Gminy skierował projekty statutów do sołtysów celem odczytania na zebraniach wiejskich we wszystkich sołectwach gminy. Zdaniem organu, projekty statutów były więc konsultowane w sposób zwyczajowo przyjęty. Z treści złożonych pisemnie oświadczeń przez osoby pełniące wówczas funkcje sołtysów wyraźnie wynika, że Rada Gminy w Bałtowie spełniła ustawowy obowiązek nałożony na nią w art. 35 ust. 1 u.s.g. i uchwalenie statutów sołectw poprzedzono przeprowadzeniem konsultacji z mieszkańcami tych sołectw. Stąd organ wniósł o nieuwzględnienie powyższego zarzutu skargi.

Odnośnie pozostałych zarzutów skargi organ pozostawił te kwestie do rozstrzygnięcia przez Sąd.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 pkt 5 oraz art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, przy czym uwzględniając skargę na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, Sąd stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.

Przedmiotem skargi jest uchwała, która niewątpliwie stanowi akt prawa miejscowego. Stosownie do art. 40 ust. 1 z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. - na datę podjęcia zaskarżonej uchwały - z 2001 r. nr 142, poz. 1591 ze zm.), powoływanej dalej jako "ustawa o samorządzie gminnym" lub "u.s.g.", na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy. Akty prawa miejscowego jako akty prawa powszechnie obowiązującego (art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji RP) mają charakter generalny i abstrakcyjny i obejmują swoim zasięgiem wszystkie podmioty funkcjonujące na obszarze swojego obowiązywania. Ponieważ zaskarżona uchwała - bez wątpienia mająca charakter generalno-abstrakcyjny - jest aktem prawa miejscowego, treść art. 94 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie sprzeciwia się stwierdzeniu nieważności tej uchwały w całości lub części przez sąd administracyjny w razie stwierdzenia, że jest sprzeczna z prawem - niezależnie od czasu, jaki upłynął od daty jej uchwalenia.

Z treści art. 91 ust. 1 i 4 ustawy o samorządzie gminnym wynika, że przesłanką stwierdzenia nieważności uchwały organu samorządu gminnego jest istotna sprzeczność uchwały z prawem. W orzecznictwie podkreśla się, że opierając się na konstrukcji wad powodujących nieważność oraz wzruszalność decyzji administracyjnych, można wskazać rodzaje naruszeń przepisów, które trzeba zaliczyć do istotnych, skutkujących nieważnością uchwały organu gminy. Do nich należy naruszenie: przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego - przez wadliwą ich wykładnię - oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał (zob. wyrok NSA z dnia 11 lutego 1998 r., II SA/Wr 1459/97, wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 września 2005 r., IV SA/Wa 821/05, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W niniejszej sprawie skargą Prokurator objął uchwałę Rady Gminy w Bałtowie z 20 lutego 2004 r. w sprawie uchwalenia Statutów Sołectw. Statuty te stanowią załączniki do uchwały od nr 1 do nr 16.

Uchwała została podjęta na podstawie art. 35 ust. 1 u.s.g., zgodnie z którym organizację i zakres działania jednostki pomocniczej określa rada gminy odrębnym statutem, po przeprowadzeniu konsultacji z mieszkańcami. Statut jednostki pomocniczej określa w szczególności:

1) nazwę i obszar jednostki pomocniczej;

2) zasady i tryb wyborów organów jednostki pomocniczej;

3) organizację i zadania organów jednostki pomocniczej;

4) zakres zadań przekazywanych jednostce przez gminę oraz sposób ich realizacji;

5) zakres i formy kontroli oraz nadzoru organów gminy nad działalnością organów jednostki pomocniczej (ust. 3).

Artykuł 5a ust. 1 u.s.g. stanowi, że w wypadkach przewidzianych ustawą oraz w innych sprawach ważnych dla gminy mogą być przeprowadzane na jej terytorium konsultacje z mieszkańcami gminy. Zasady i tryb przeprowadzania konsultacji z mieszkańcami gminy określa uchwała rady gminy (art. 5a ust. 2u.s.g.). Rada gminy jest zatem zobowiązana do określenia w sposób kompletny i wyczerpujący zasad i trybu przeprowadzania konsultacji z jej mieszkańcami. Ustawa nie narzuca ani formy, ani trybu przeprowadzenia konsultacji, pozostawiając te kwestie w gestii rady gminy.

Jednym z przepisów, w którym ustawa o samorządzie gminnym wprowadza wymóg przeprowadzenia obligatoryjnych konsultacji społecznych, jest art. 35 ust. 1 u.s.g. Uchwała dotycząca nadania statutu jednostki pomocniczej (sołectwa) powinna zostać podjęta dopiero po przeprowadzeniu konsultacji z mieszkańcami tej jednostki pomocniczej, której samorząd pomocniczy ma być uregulowany statutem. Inaczej mówiąc, dla spełnienia wymogu, o którym mowa w art. 35 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, konieczne jest uprzednie przeprowadzenie konsultacji z mieszkańcami tego sołectwa, któremu statut ma być nadany (por. wyrok WSA w Kielcach z 11 września 2019 r., II SA/Ke 543/19, www.orzeczenia.nsa.gov.pl czy wyrok WSA w Krakowie z 4 września 2018 r., III SA/Kr 288/18, lex nr 2451150 i powołane tam wyroki: WSA w Gdańsku z 19 października 2012 r., II SA/Gd 458/12, WSA w Krakowie z 10 października 2013 r., III SA/Kr 66/13 i NSA z 3 września 2013r., II OSK 652/13).

Konsultacje przeprowadza się zgodnie z postanowieniami uchwały rady gminy ustalającej zasady i tryb przeprowadzania konsultacji. Wymagane jest bowiem przepisami prawa najpierw podjęcie uchwały w przedmiocie konsultacji z mieszkańcami, a następnie faktyczne przeprowadzenie takich konsultacji (zob. także wyrok WSA w Krakowie z 15 lutego 2019 r., III SA/Kr 1322/18, Lex nr 2625329).

O legalności działania organu rozstrzyga to, czy konsultacje poprzedzające określenie organizacji i zakresu działania jednostki pomocniczej odrębnym statutem, przeprowadzone zostały na podstawie regulacji zawartych w uchwale określającej zasady i tryb przeprowadzania konsultacji z mieszkańcami stosownie do art. 5a ust. 2 u.s.g. W orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. wyrok NSA z 3 września 2013 r., II OSK 652/13, wyrok WSA w Gdańsku z 19 października 2012 r., III SA/Gd 458/12 i wyrok WSA w Krakowie z 10 października 2013 r., III SA/Kr 66/13, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl), odczytuje się art. 35 ust. 1 u.s.g. w ten sposób, że brak przeprowadzenia konsultacji z mieszkańcami jednostek pomocniczych poprzedzających podjęcie zaskarżonej uchwały prowadzi do uznania, że doszło do istotnego naruszenia prawa, które skutkować musiało stwierdzeniem nieważności całej uchwały. Należy raz jeszcze podkreślić, że sposób dokonywania konsultacji powinien być określony w uchwale rady gminy poprzedzającej czynność konsultacji.

W niniejszej sprawie Rada Gminy w Bałtowie, podejmując zaskarżoną uchwałę, nie odwołała się do treści regulacji ustalającej zasady i tryb przeprowadzania konsultacji z mieszkańcami. Z odpowiedzi na skargę wprost wynika, że w Gminie Bałtów w 2004 r. (czyli także w dacie podejmowania zaskarżonej uchwały) nie obowiązywała uchwała o zasadach i trybie przeprowadzania konsultacji z mieszkańcami gminy. Nie "było" wówczas - jak podnosi organ - regulacji ustalającej szczegółowo zasady przeprowadzania konsultacji. Były one zwyczajowo podejmowane poprzez zaprezentowanie projektu uchwały na zebraniu wiejskim, a więc, zdaniem organu, spełniony został wymóg rzeczywistego omówienia z mieszkańcami proponowanych regulacji, gdyż umożliwiono mieszkańcom wyrażenie o nich opinii.

Niemniej w niniejszej sprawie o braku konsultacji wymaganych w art. 35 ust. 1 u.s.g., przesądza niepodjęcie przez Gminę uprzedniej uchwały ustalającej zasady i tryb przeprowadzania konsultacji z mieszkańcami, o jakiej mowa w art. 5a ust. 2 u.s.g. Brak takiej uchwały oznacza, że nie ma jakichkolwiek kryteriów prawnych (a powinny one wynikać z takiej właśnie uchwały), wedle których można by stwierdzić, że konsultacje zostały przeprowadzone. Faktyczny sposób przeprowadzenia konsultacji nie może mieć bowiem charakteru dowolnego, a więc uzależnionego od pozaprawnej oceny organu gminy, który w danej sytuacji uznaje, że konsultacje winny przybrać taką, a nie inną formę, w zależności od aktualnego zapotrzebowania.

Dlatego nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy twierdzenie organu, że konsultacje faktycznie zostały przeprowadzone. Nie poddaje się ono jakiejkolwiek weryfikacji prawnej. Kryteria takiej weryfikacji powinny zostać określone w uchwale podejmowanej przez radę gminy na podstawie art. 5a ust. 2 u.s.g. Wymóg przeprowadzenia konsultacji społecznych z mieszkańcami jednostki pomocniczej winien być rozumiany jako rzeczywiste omówienie z tymi mieszkańcami proponowanych regulacji, a co najistotniejsze, jako faktyczne umożliwienie mieszkańcom wyrażenia opinii i zgłoszenia uwag do projektu statutu. W praktyce może się to odbywać np. poprzez wywieszenie wymaganych informacji, dotyczących miejsca udostępnienia projektu statutu oraz terminu, sposobu i formy zgłaszania uwag, na tablicy ogłoszeń urzędu gminy, na tablicach ogłoszeń znajdujących się w pobliżu miejsc zamieszkania mieszkańców danej jednostki pomocniczej, poprzez stronę internetową urzędu, BIP, a także w każdy inny zwyczajowo przyjęty sposób. Chodzi o stworzenie realnych możliwości sformułowania przez mieszkańców uwag lub propozycji, a potem także - rozważenie tych propozycji czy zastrzeżeń przez organ gminy. Wszystkie te elementy, zawierające zarówno zasady jak i tryb przeprowadzenia konsultacji społecznych, określać powinna uchwała podjęta w oparciu o art. 5a ust. 2 u.s.g. Ustalenie, że konsultacje zostały przeprowadzone w rozumieniu art. 35 ust. 1 u.s.g., może nastąpić wyłącznie poprzez stwierdzenie zgodności pomiędzy regulacjami uchwały, o jakiej mowa wyżej, a procedurą konsultacyjną faktycznie przeprowadzoną przez organ gminy (zob. wyroki WSA w Kielcach z 6 lutego 2020 r., II SA/Ke 49/20 czy z 12 lutego 2020 r., II SA/Ke 29/20, www.orzeczenia.nsa,gov.pl).

Z tych powodów Sąd ocenił jako zasadny zarzut skargi dotyczący istotnego naruszenia art. 35 ust. 1 w zw. z art. 5a ust. 2 u.s.g., stwierdzając nieważność zaskarżonej uchwały w całości, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 91 ust. 1 i art. 94 ust. 1 u.s.g.

Ubocznie, bo z podanych wyżej powodów całość uchwały zostaje wyeliminowana z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc, podnieść należy, że odnośnie § 18 pkt 2 Statutów zarzut skargi jest zasadny, niemniej wyłącznie w zakresie, w jakim przepis ten wskazuje, że do wyłącznej kompetencji zebrania wiejskiego należy wybór sołtysa i rady sołeckiej. Jak stanowi art. 36 ust. 1 u.s.g., organem uchwałodawczym w sołectwie jest zebranie wiejskie, a wykonawczym - sołtys. Działalność sołtysa wspomaga rada sołecka. Prawo wybierania sołtysa i członków rady sołeckiej przysługuje osobom fizycznym mającym status stałego mieszkańca sołectwa i uprawnionym do głosowania w wyborach powszechnych (art. 36 ust. 2 u.s.g.). Brak jest przepisu, z którego wynikałyby uprawnienia zebrania wiejskiego jako organu uchwałodawczego do dokonywania wyboru sołtysa czy też rady sołeckiej. Co więcej, należy zwrócić uwagę, że w samym Statucie - w § 13 ust. 1 - zawarto zapis definiujący, czym jest zebranie wiejskie w rozumieniu uchwały, wskazując, że jest ono organem uchwałodawczym samorządu mieszkańców wsi. Przyznanie zebraniu wiejskiemu - definiowanemu tak jak w kontrolowanej uchwały - charakteru elekcyjnego pozostaje w sprzeczności z regulacją art. 36 ust. 1 u.s.g., w którym ustawodawca nadał zebraniu wiejskiemu wyłącznie uprawnienia uchwałodawcze. Gdyby bowiem ustawodawca chciał, aby wyboru sołtysa i członków rady sołeckiej dokonywał organ uchwałodawczy - zebranie wiejskie, to stosowny zapis znalazłby się w art. 36 ust. 2 u.s.g., poszerzając uprawnienia tego organu o kompetencje elekcyjne.

Powyższy zarzut jest zatem zasadny wyłącznie w zakresie przyznania zebraniu wiejskiemu kompetencji do wyboru sołtysa i rady sołeckiej, nie zaś w zakresie ich odwołania. Nie można bowiem przyjąć, że skoro dany przepis (art. 36 ust. 2 u.s.g.) reguluje tryb wyboru sołtysa i członków rady sołeckiej, to tak samo zostało ustawowo uregulowane ich odwoływanie. Gdyby ustawodawca zamierzał objąć ustawową regulacją także odwołanie sołtysa lub rady sołeckiej, to uczyniłby to w ustawie. Nie można uznać, że brak w tym zakresie regulacji stanowi wadę ustawy lub jest zaniechaniem prawodawczym. Ustawodawca, kierując się zasadą samodzielności, pozostawił kwestie regulacji odwoływania (a nawet samej możliwości odwoływania) sołtysa zapisom statutów jednostek pomocniczych (por. wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2019 r., sygn. II OSK 1528/17, lex nr 2676436), co również odnosi się do członków rady sołeckiej. Nie można zatem uznać, że przyznanie zebraniu wiejskiemu – jako organowi uchwałodawczemu – kompetencji do odwołania sołtysa, czy rady sołeckiej w sposób istotny narusza prawo.

Z kolei odnosząc się do zarzutu wprowadzenia w § 28 ust. 1 Statutów ograniczenia w postaci wymagania kworum dla dokonania ważnego wyboru sołtysa i rady sołeckiej, to także rację ma Prokurator, że taki zapis uchwały istotnie narusza prawo. Stosownie bowiem do regulacji art. 36 ust. 2 u.s.g., sołtys oraz członkowie rady sołeckiej wybierani są w głosowaniu tajnym, bezpośrednim, spośród nieograniczonej liczby kandydatów, przez stałych mieszkańców sołectwa uprawnionych do głosowania. Z przepisu ostatnio powołanego wynika więc, że czynne prawo wyborcze przysługuje stałym mieszkańcom sołectwa uprawnionym do głosowania, zaś bierne prawo wyborcze posiada nieograniczona liczba kandydatów, jak również, że wybór sołtysa i członków rady sołeckiej następuje w głosowaniu tajnym i bezpośrednim. Przepis ten jest regulacją kompletną i nie zastrzega żadnego kworum dla ważności wyboru sołtysa i członków rady sołeckiej. Jakkolwiek trudno dopatrywać się w zakwestionowanej regulacji istotnego zagrożenia praw wyborców, a tym bardziej zasad praworządności, to jednak przyjąć należy, że wprowadzenie w statucie sołectwa dodatkowych warunków ważności wyboru uznać należy za niedopuszczalne, ponieważ modyfikują one mające charakter ius cogens ustawowe zasady wyboru sołtysa i rady sołeckiej (por. m.in. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 17 lipca 2019 r., sygn. II SA/Go 356/19, wyrok WSA w Kielcach z dnia 18 lipca 2019 r., sygn. II SA/Ke 382/19, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).