Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 547/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2012-09-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek rolny
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Maria Serafin-Kosowska Sędziowie SO. del. Jarosław Szaro WSA Kazimierz Włoch /spr./ Protokolant ref. st. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 6 września 2012 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2012 rok 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia [...] lutego 2012r. nr [...], 2) określa, że decyzje wymienione w pkt. 1) nie podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. na rzecz skarżącego J. P. kwotę 100 (słownie: sto ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I SA/Rz 547/12

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] marca 2012r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T., po rozpatrzeniu odwołania J.P. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2012r. znak [...] w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012r., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Jako podstawę rozstrzygnięcia wskazano art. 233 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. z 2005r. nr 8, poz. 60 ze zm.) - zwaną dalej Ord.pod., oraz art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (tj. Dz.U. z 2010r. nr 95, poz. 613 ze zm.) - zwaną dalej u.p.o.l.

W uzasadnieniu podniesiono, iż Prezydent Miasta T. decyzją z dnia [...] lutego 2012r. nr [...] ustalił J.P. wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012r. w kwocie 1025 zł, w tym podatek rolny w kwocie 314 zł i podatek od nieruchomości w kwocie 711 zł.

Organ I instancji ustalił, że J.P. jest właścicielem gruntu stanowiącego użytki rolne o powierzchni 2,7871 ha fizycznych, co stanowi 1,6945 ha przeliczeniowych, na którą to powierzchnię składają się działki o nr ewid. [...].

Organ I instancji dokonał naliczenia podatku rolnego w kwocie 314 zł, uwzględniając powierzchnię użytków rolnych w wysokości 1,6945 ha przeliczeniowych i stosując stawkę 185,45 zł. Wyliczając stawkę do wymiaru podatku rolnego uwzględniono średnią cenę skupu żyta ogłoszoną przez Prezesa GUS wynoszącą 74,18 zł, która stanowi równowartość 2,5q żyta. Rada Miasta T. nie podjęła uchwały w sprawie obniżenia średniej ceny skupu żyta.

Ponadto organ I instancji ustalił, że J.P. jest władającym działką o nr ewid. [...], którą nabył w drodze dziedziczenia testamentowego po spadkodawcy A.D., co potwierdza postanowienie Sądu Rejonowego w T. z dnia 1 grudnia 1988r. przy czym powyższa działka zarówno za życia A.D. jak i obecnie nie ma nieuregulowanego stanu prawnego. Podstawą do naliczenia zarówno podatku rolnego jak i podatku od nieruchomości stanowiły dla organu dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków.

Z wypisu z rejestru gruntów z dnia 13 marca 2012r., wynikało iż działka o nr ewid. [...] o ogólnej powierzchni 0,3908 ha, stanowi: pastwisko o pow. 0,1798 ha, grunt orny o pow. 0,0463 ha oraz drogę o pow. 0,1647 ha.

Organ I instancji ustalił, że część działki o nr ewid. [...] o pow. 0,1647 ha stanowiącą drogę należy opodatkować podatkiem od nieruchomości - stosując stawkę dla gruntów pozostałych w wysokości - 0,40 zł za 1m2 powierzchni, a także podatkiem od nieruchomości należy opodatkować budynek mieszkalny posadowiony na działce [...], według stawki 0,65 zł za 1m2 powierzchni użytkowej, przy uwzględnieniu stawek określonych w obowiązującej wówczas uchwale Rady Miasta Tarnobrzeg Nr XVII/251/2011 z dnia 27.X.2011r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości.

W odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia 10 lutego 2012r., J.P. zakwestionował wymiar podatku od części działki nr [...]stanowiącą drogę o powierzchni 0,1647 m2. Skarżący zarzucił, iż stan prawny działki o nr [....] jest nieuregulowany. Około 1978r., część działki o nr [...] o powierzchni 0,1647m2 została wywłaszczona przez Gromadzką Radę Narodową w M. Obecnie przedmiotowa droga służy mieszkańcom jako dojazd do pól rolnych i do ich domostw. Niezasadnym było nakładanie podatku od nieruchomości na niewłaściciela nieruchomości która de facto służy wszystkim mieszkańcom.

Organ odwoławczy powołał się na treść art. 2 ust. 3 pkt 4 wyżej cytowanej ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, zgodnie z którym, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają grunty zajęte pod pasy drogowe dróg publicznych w rozumieniu przepisów ustawy o drogach publicznych oraz zlokalizowane w nich budowle - z wyjątkiem związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż eksploatacja autostrad płatnych. O tym czy jest to droga publiczna decydują zapisy w ewidencji gruntów, które zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17.V.1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz.U. z 2010r. nr 193, poz. 1287 ze zm.) mają charakter wiążący do wymiaru podatku. Dane zawarte w ewidencji gruntów maja charakter dokumentu urzędowego, o którym stanowi art. 194 § 1 Ord.pod. Z zapisów w ewidencji gruntów nie wynika zaś, że część działki o nr [...] sklasyfikowana jako drogi "dr" zaliczona została do dróg publicznych.

Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia 30.III.2012r., J.P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, w której domagał się jej uchylenia.

Zarzucił naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że decyzja jest niezgodna ze stanem faktycznym, ponieważ nie jest właścicielem działki o nr ewid. [...], a jej stan prawny jest nieuregulowany. Na części powyższej działki, jeszcze za życia spadkodawcy, na zlecenie Gromadzkiej Rady Narodowej w M., bez jego zgody wybudowano sporną drogę, a wiec nastąpiło wywłaszczenie.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. wnosiło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczas zajmowane stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) i art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270), określanej dalej jako ustawa p.p.s.a., Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga jest częściowo zasadna.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17.V.1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.), podstawą wymiaru podatku, w tym podatku od nieruchomości, stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Jednakże w orzecznictwie sądów administracyjnych odchodzi się od dawania bezkrytycznego prymatu danych z ewidencji gruntów -wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 11 maja 201 Or. sygn. I SA/Rz 196/10.

W wyroku z dnia 23.l.2009r. sygn. II FSK 1475/07 Naczelny Sąd Administracyjny zajął stanowisko, że uprzednie dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków mają walor dokumentu urzędowego (art. 194 Ord.pod.), to jednak moc takiego dokumentu może być podważona, na co wskazuje art. 194 § 3 Ord.pod., w postaci istnienia innego dokumentu, który świadczy o wadliwości zapisu w ewidencji. W wyroku z dnia 11.09.2007r. sygn. akt II FSK 958/06 NSA stwierdził, że przeprowadzenie takiego przeciwdowodu nie wyłącza art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Ewidencja jako dokument stwierdzający pewien stan zaistniały w określonej chwili podlega ocenie zgodnie z art. 194 § 3 Ord.pod. i istniała możliwość jej zakwestionowania, w szczególności w sytuacji gdy zawierała dane nie odpowiadające prawdzie - rzeczywistości.

Powyższa linia orzecznicza kontynuowana jest także w najnowszych wyrokach, jak choćby w wyroku NSA z dnia 11 lipca 2011r. sygn. akt II FSK 2632/10 - http://orzeczenia.n.s.a.gov.pl/doc/4A276DO417.

W rozpatrywanej sprawie organy oparły się tylko na danych wynikających z ewidencji gruntów.

Bezsporne jest, że skarżący działkę o nr ewid. [...] odziedziczył w drodze spadkobrania testamentowego po A.D., oraz że powyższa działka zarówno obecnie, jak i poprzednio, za życia wyżej wymienionego spadkodawcy nie miała uregulowanego stanu prawnego.

Jak wynika z pisma Prezydenta Miasta T. z dnia [...] marca 2012r. nr [...] skierowanego do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. (zalegającego w aktach administracyjnych), jeszcze do końca 2012r., działka o nr. ewid. [...] o powierzchni 0,3908 ha sklasyfikowana była jako: PsIV - 0,1798 ha, RIVa - 0,0463 ha oraz Tr - 0,1647 ha.

Zawiadomieniem z dnia 26.05.2011r. w oparciu o decyzję [..] z dnia [...].XII.2010 roku Wydział Geodezji i Gospodarki Gruntami dokonał aktualizacji w ten sposób, że w działce o nr. ewid. [...] w miejsce Tr wpisał dr. o powierzchni 0,1647 ha.

Skarżący nie kwestionował wymierzenia mu podatku rolnego od części działki [...] stanowiącej pastwisko i grunt orny - rolę, a jedynie wymierzenie mu podatku od nieruchomości, od części powyższej działki sklasyfikowanej jako droga.

Art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. stanowi, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają, grunty zajęte pod pasy drogowe, dróg publicznych w rozumieniu przepisów o drogach publicznych oraz zlokalizowane w nich budowle - z wyjątkiem związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż eksploatacja autostrad płatnych.

Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji wyjaśnił, że części działki o nr. ewid. [...] o powierzchni 0,1647 ha sklasyfikowane jako droga, nie ma charakteru drogi publicznej w rozumieniu przepisów o drogach publicznych, jednakże z pisma Prezydenta Miasta T. z dnia [..] lutego 2012r. nr [...] stwierdzono: "Przez działkę nr [...] przebiega droga publiczna, wybudowana przez Kopalnie i Zakłady Przetwórstwa Siarki "S." w latach 80-tych XX wieku".

Wobec tak sprzecznych stanowisk różnych organów, zachodzi poważna wątpliwość, jaki charakter ma sporna "droga" w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (tekst jednolity Dz.U. 2007r. Nr 19, poz. 115), która to okoliczność wymaga wyjaśnienia, albowiem należyte jej wyjaśnienie pozwoli dopiero zająć prawidłowe stanowisko, czy będzie ona podlegała podatkowi od nieruchomości.

W świetle przedstawionego wyżej orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, które tut. Sąd w pełni podziela, z uwagi na podniesione przez NSA argumenty, wobec wykazanych wyżej sprzeczności odnośnie charakteru spornej drogi, oparcie się tylko na danych wynikających z ewidencji gruntów, było nieprawidłowe - zwłaszcza, że do końca 2010r. sporna "droga" sklasyfikowana była jako Tr - tereny różne.

Bezsporne jest również w sprawie, że skarżący nie jest właścicielem spornej "drogi". Obarczenie skarżącego w tej sytuacji podatkiem od nieruchomości, od spornej "drogi", gdyby okazało się, że nie ma ona charakteru drogi publicznej, byłoby możliwe, ale w oparciu o art. 3 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., jednakże tylko w sytuacji gdy jest on jej posiadaczem samoistnym, co należałoby wykazać.

Z zebranego przez organy materiału dowodowego nie wiadomo komu służy sporna droga i czy ona jest istotna dla funkcjonowania gospodarstwa rolnego skarżącego.

Wobec powyższych ponieważ organy podatkowe naruszyły prawo procesowe w postaci art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 Ord.pod., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 135 P.p.s.a. zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji podlegały uchyleniu.

W oparciu o art. 152 P.p.s.a. orzeczono, iż uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.

W oparciu o art. 200 P.p.s.a. zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. na rzecz skarżącego J.P. kwotę 100zł, z tytułu zwrotu kosztów postępowania sądowego, odpowiadającą wysokości uiszczonego wpisu.