Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 433/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2022-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 272 ust. 5
journal: Dz.U. 2021 poz 2233
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędzia WSA Krzysztof Nowak, Protokolant st. sekretarz sądowy Magdalena Strzałkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2022 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty zmiennej za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 14 stycznia 2022 r. nr GL.ZUO.2.470.5319.OZ.2019.AP, Dyrektor Zarządu Zlewni w Katowicach Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (organ), na podstawie art. 273 ust. 6 w związku z art. 272 ust. 5, art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2021 r. poz. 2233 ze zm.-dalej "P.w.", "Prawo wodne") oraz art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2021 r. ,poz. 1540-dalej "O.p."), § 8 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. z 2021 r., poz.736 ze zm.-dalej "rozporządzenie"), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 735) określił Miejskiemu Zarządowi Dróg i Mostów w J. (MZBM, strona) za okres I kwartału 2018 r. opłatę zmienną w wysokości w 1 023,00 zł za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do wód potoku [...].

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że w dniu 15 listopada 2021 r. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w Katowicach (PGW) ustaliło stronie, w formie informacji kwartalnej za okres I kwartału 2018 r. opłatę zmienną za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do wód potoku [...]. Wskazało, że opłatę należy uiścić na rachunek PGW w terminie 14 dni od dnia doręczenia informacji.

W założonej reklamacji strona nie zgodziła się z wysokością opłaty za I kwartał 2018 r. ustaloną w powołanej informacji. Podniosła, że część wylotów nie została wykonana, a przedmiot korzystania z usługi wodnej odbywa się w oparciu o pozwolenie wodnoprawne wydane na podstawie przepisów ustawy Prawo wodne z 2001 r., a zatem brak jest podstaw do ustalenia ilości odprowadzanych wód, wyrażonej w rozumianej jako ilość planowanych do odprowadzenia w roku na podstawie wskazanej w pozwoleniu wodnoprawnym maksymalnej ilości na rok. Podkreśliła, że nie miała świadomości, iż w przyszłości ilość odprowadzanych wód może potencjalnie stanowić podstawę do ustalenia jakichkolwiek opłat. Wniosła o uwzględnienie złożonej reklamacji i przeprowadzenie prawidłowego postępowania administracyjnego zmierzającego do ustalenia wysokości opłaty zmiennej.

PGW nie uznało reklamacji i wskazało, że opłaty za usługi wodne stanowią jeden z instrumentów ekonomicznych służących gospodarowaniu wodami. Natomiast art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a P.w. wprost stanowi, że opłaty za usługi wodne uiszcza się za "odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast".

Zawiadomieniem z dnia 11 kwietnia 2018 r. PGW poinformował stronę, że upoważnieni pracownicy Wód Polskich przeprowadzą kontrolę gospodarowania wodami dotyczącą przestrzegania warunków ustalonych w decyzjach wydanych na podstawie ustawy Prawo Wodne oraz pozwoleniach zintegrowanych. Zakres kontroli obejmował korzystanie z usług wodnych za okres od 1 stycznia 2018 r do 31 marca 2018 r. - I kwartał 2018 r. Poinformowano również stronę o możliwości wypełnienia oświadczenia wraz z formularzem za okres I kwartału 2018 r. w przypadku, gdy strona nie dokonała tej czynności.

Przy piśmie z dnia 6 kwietnia 2018 r., nr [...] strona przesłała do organu wypełnione formularze, w których nie podano informacji o ilościach wód opadowych i roztopowych odprowadzonych do wód potoku [...].

Pismem z dnia 15 listopada 2021 r. PGW skierowało do strony informację ustalającą wysokość opłaty za usługi wodne polegające na odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do wód potoku [...] wyznaczoną na podstawie danych zawartych w pozwoleniu wodnoprawnym. Strona złożyła reklamację od informacji z dnia 15 listopada 2021 r.

Pismem z dnia 15 grudnia 2021 r. PGW wezwało stronę do złożenia pisemnych wyjaśnień niezbędnych do wykonywania przez organ prowadzący postępowanie czynności urzędowych poprzez przedstawienie informacji o ilości odprowadzonych wód opadowych lub roztopowych do wód potoku [...] w I kwartale 2018 r. wyrażonej w m3 wraz z informacją czy odprowadzanie wód następuje z wykorzystaniem urządzeń do retencjonowania - zgodnie z wymaganiami przedstawionymi w art. 552 ust. 2g P.w. - pouczając, iż powyższe wyjaśnienia należy złożyć w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania oraz że w przypadku braku wyjaśnień strony reklamacja zostanie rozpoznana w oparciu o dotychczas zgromadzone dokumenty w sprawie, w szczególności o pozwolenie wodnoprawne.

Nadto pismem z dnia 12 stycznia 2022 r. PGW zwróciło się do Nadzoru Wodnego w B. z prośbą o przeprowadzenie wizji w terenie i sprawdzenie czy wyloty W1 i W2 wskazane w pozwoleniu wodnoprawnym zostały wykonane (jako zweryfikowanie zarzutu podniesionego przez stronę). Kontrola wykonania wylotów przeprowadzona w dniu 13 stycznia 2022 r. dostarczyła informacji, iż ww. wyloty zostały wykonane.

W dniu 30 grudnia 2021 r. pismem nr [...] wpłynęła do PGW odpowiedź na wezwanie z dnia 15 grudnia 2021 r., w której strona poinformowała, że podtrzymuje stanowisko zawarte w piśmie nr [...] z dnia 2 grudnia 2021 r., uchylając się od podania informacji o faktycznej ilości odprowadzanych wód w analizowanym okresie.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że przy ustalaniu opłaty zmiennej oparł się na danych z pozwolenia wodnoprawnego, biorąc pod uwagę ilość wód opadowych i roztopowych odprowadzanych do wód wyrażoną w m3/rok, która stanowiła wartość najbardziej korzystną dla podmiotu zobowiązanego do ponoszenia opłaty. Wskazał, że decyzja uwzględnia ilości wód deklarowane dla wylotów W1 i W2, które zostały wykonane. Podkreślił dalej, że strona korzysta z usługi wodnej na podstawie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją z dnia 19 lutego 2014 r. nr: [...], wydaną przez Prezydenta Miasta S., na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do wód potoku [...]: wylotem W1 w ilości 15,64 l/s (średniej dobowej 4,78 m3/dobę, ilości maksymalnej godzinowej 0,21 m3/ h, ilości maksymalnej rocznej 853,93 m 3/rok); wylotem W2 w ilości 84,28 l/s (średniej dobowej 25,78 m 3/dobę, ilości maksymalnej godzinowej 1,12 m 3 /h, ilości maksymalnej rocznej 4603,11 m 3 /rok), co oznacza, że zgodnie z art. 298 pkt 1 P.w. obowiązana jest ponosić opłaty za usługi wodne.

W rozpoznawanej sprawie zaistniała przesłanka obligująca organ do wydania decyzji określającej wysokość opłaty zmiennej za okres I kwartału 2018 r. w wysokości 1 023,00 zł za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do wód potoku [...] wylotami W1 i W2, albowiem reklamacja MZBM nie została uznana, jak również pierwotnie ustalona opłata nie uwzględniała wód opadowych odprowadzanych wylotem W2. Określenia wysokości opłaty zmiennej organ dokonał w oparciu o normę prawną wynikającą z art. 272 ust. 5 P.w. oraz § 8 pkt 1 rozporządzenia.

Opłata została obliczona zgodnie z art. 272 ust. 5 P.w., jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty zmiennej za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych bez urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych (0,75 zł za 1m 3 ), ilości odprowadzonych wylotami W1 i W2 wód (1364,26 m 3) i czasu (kwartał). Ilość odprowadzonych w kwartale wód została obliczona na podstawie pozwolenia wodnoprawnego, które określa ilość wód opadowo - roztopowych, odprowadzanych do wód wylotami W1 i W2 w m3 na rok, Podaną w pozwoleniu wodnoprawnym ilość odprowadzanych w roku wód, tj. 5 457,04 m 3 podzielono przez cztery, jako że opłata jest ustalona za kwartał za ilość odprowadzanych w tym okresie wód. Dalej organ zacytował brzmienie przepisów O.p. znajdujących odpowiednie zastosowanie w sprawie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, Gmina J. (skarżąca) zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego tj.: art. 272 P.w. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu do ustalenia opłaty zmiennej maksymalnej ilości odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast, podanej w pozwoleniu wodnoprawnym, zamiast ustalenia rzeczywistej ilości wód opadowych lub roztopowych odprowadzanych do wód płynących; art. 272 ust.5 w związku z art. 272 ust. 10 P.w. poprzez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów — na niekorzyść strony wbrew art. 7a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 t.j. -dalej "k.p.a.") i w rezultacie określenie opłaty na podstawie pozwolenia wodnego wydanego w oparciu o ustawę prawo wodne z dnia 18 lipca 2001 r. zmiennej, które określa wartości maksymalne ilości wód możliwych do odprowadzania, a zatem w wysokości zawyżonej oraz przepisów prawa procesowego tj.: art. 7 k.p.a , art. 77 ust. 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak ustalenia ilości rzeczywiście odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służącej do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast; art. 7 k.p.a., art. 7a § 1 k.p.a., art. 75 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez przyjęcie do ustalenia opłaty zmiennej średniodobowej ilości wód opadowych możliwych do odprowadzania na podstawie pozwolenia wodnoprawnego wydanego w 2014 r. na podstawie przepisów ustawy prawo wodne z dnia 18 lipca 2001 r. zamiast ustalenia rzeczywistej ilości odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że to organ winien ustalić rzeczywistą ilość wód opadowych lub roztopowych. Podkreśliła, że zgodnie z tezą wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 listopada 2021 r. co do zasady dla ustalenia ilości odprowadzanych wód, wyrażonej w m3 należy się odwołać do osnowy odpowiedniej decyzji o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego ustalającej średnią ilość odprowadzanych wód opadowych i roztopowych w m3/rok. Tego rodzaju proste odwołanie się do pozwolenia wodnoprawnego będzie jednak dopuszczalne jedynie w sytuacji, gdy decyzja ta została wydana już pod rządami Prawa wodnego z 2017. Zarówno opłata stała, jak i opłata zmienna za usługi wodne, wprowadzone zostały dopiero ustawą z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne i obejmowały korzystanie przez podmioty uprawnione z usług wodnych w okresie od 1 stycznia 2018 r. Powyższe oznacza, ze w okresie po wejściu w życie ustawy Prawo wodne z 2017 r. a przed wejściem w życie nowelizacji z 20 lipca 2018 r. (wprowadzającej w art. 552 ust. 2g możliwość składania oświadczeń również co do tej opłaty zmiennej), brak było regulacji wprowadzających przepisy szczególnie dotyczące ustalenia tego parametru. Oznacza to, że powinno to nastąpić na zasadach ogólnych, to jest zgodnie z przepisami dotyczącymi postępowania dowodowego zawartymi w k.p.a. Natomiast zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód dopuścić należy wszystko, co może się przyczynić do wyjaśnienia spawy, co oznacza, że także w okresie przed dniem wejścia w życie nowelizacji ustawy Prawo wodne z 2017 r. wprowadzającej między innymi art. 552 ust. 2g brak było przeciwwskazań żeby właściwy organ ustalił ilość odprowadzanych wód, wyrażoną w m3 rozumianą jako ilość wód planowanych do odprowadzania w roku. Posłużenie się wyłącznie danymi wskazanymi w pozwoleniu wodnoprawnym jest nieprawidłowe.

Podkreśliła, iż pozwolenie wodnoprawne wydane na podstawie przepisów Prawa wodnego z 2001 r. różniło się w zasadniczy sposób od pozwolenia wydanego na podstawie aktualnie obowiązującej ustawy, bowiem w myśl art. 128 ust. 1 pkt 1 określało ilość pobranej lub odprowadzanej wody, w tym maksymalnej ilości m3 na godzinę i średnią ilość m3 na dobę oraz maksymalną ilość m3 na rok względnie ilość, stan i skład ścieków wprowadzanych do wód (art. 128 ust. 1 pkt 4). Zasadnicza różnica dotyczy zatem wskazywania w pozwoleniu wodnoprawnym wydanym na podstawie Prawa wodnego z 2001 r. maksymalnej ilości odprowadzanej wody w m3 na rok, zaś w pozwoleniu wydanym na podstawie ustawy Prawo wodne z 2017 r. średniej ilości m3 na rok.

W opinii skarżącej brak jest podstaw do ustalenia ilości odprowadzanych wód, wyrażonej w m3 rozumianej jako ilość wód planowanych do odprowadzania w roku na podstawie wskazanej w pozwoleniu wodnoprawnym maksymalnej ilości m3 na rok, albowiem wielkość ta ustalona została na podstawie innej niż aktualnie obowiązująca ustawy i nie dotyczyła ilości wód opadowych i roztopowych planowanych do wprowadzania do wód, lecz maksymalnej dopuszczalnej ilości odprowadzanych wód opadowych i roztopowych w skali roku. W czasie, gdy skarżąca starała się o wydanie pozwolenia, nie miała świadomości, iż w przyszłości może ono potencjalnie stanowić podstawę dla ustalenia jakiejkolwiek opłaty. Stwierdziła, że część wylotów, które zostały wskazane w pozwoleniu nawet nie zostały wykonane.

Zdaniem skarżącej rzeczywista ilość odprowadzanych wód mogłaby zostać podana wyłącznie w momencie istnienia urządzeń pomiarowych, pozwalających na ustalenie ich ilości. Nadto stwierdziła, że ustawodawca nie nałożył na podmioty zobowiązane do uiszczenia opłat zmiennych za odprowadzanie wód deszczowych i roztopowych do wód płynących, obowiązku posiadania ww. urządzeń pomiarowych zarówno przed wejściem w życie ustawy Prawo wodne jak i obecnie. Ustawodawca nałożył obowiązek składania oświadczeń o ich ilości, nie podając jednocześnie skąd pozyskać takie dane. Podniosła, że przesłała formularze na żądanie organu.

W ocenie skarżącej organ bezpodstawnie domaga się szacowania ilości odprowadzanych wód opadowych do wód płynących, w przypadku braku odpowiednich urządzeń pomiarowych,

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko i argumentację prawną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 – dalej "p.p.s.a."), przy czym na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd podzielił stanowisko organu, jednocześnie uznając za niezasadne zarzuty skargi.

Sąd podzielił stanowisko organu, jednocześnie uznając za niezasadne zarzuty skargi.

Zaskarżoną decyzją z dnia 14 stycznia 2022 r. nr GL.ZUO.2.470.5319.OZ.2018.AP, Dyrektor Zarządu Zlewni w Katowicach Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie(organ) określił dla MZBM za okres I kwartału 2018 r. opłatę zmienną w wysokości 1 023,00 zł za wprowadzenie do wód potoku [...] wód opadowych i roztopowych wylotami W1 i W2.

Podstawę prawną ustalonej opłaty stanowił przepis art. 272 ust. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (obecnie Dz. U. z 2021 r. poz. 2233 -dalej "P.w.") oraz przepis § 8 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. z 2021 r. poz. 736 ze zm. – dalej "rozporządzenie"). Zgodnie z art. 272 ust. 5 P.w. wysokość opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast, ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, ilości odprowadzonych wód, wyrażonej w m3 i czasu, wyrażonego w latach, z uwzględnieniem istnienia urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych oraz ich pojemności. Zgodnie natomiast z § 8 pkt 1 rozporządzenia jednostkowe stawki opłat za usługi wodne w formie opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast wynoszą bez urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych - 0,75 zł za 1 m3 na 1 rok. Stosownie do art. 272 ust. 10 P.w. ustalając wysokość tej opłaty uwzględnia się okres rozliczeniowy wynoszący kwartał.

Stosownie do treści art. 552 ust. 2 P.w., ustalenie wysokości opłaty za usługi wodne w okresie od dnia wejścia w życie ustawy do dnia 31 grudnia 2020 r. następuje na podstawie:

1) określonego w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym celu i zakresu korzystania z wód;

2) pomiarów dokonywanych przez organy administracji w ramach kontroli gospodarowania wodami lub ustaleń z przeglądów pozwoleń wodnoprawnych;

3) pomiarów dokonywanych przez organy administracji w ramach kontroli pozwoleń zintegrowanych.

Z dniem 20 września 2018 r. do ustawy dodany został art. 552 ust. 2a, zgodnie z którym, ustalenie wysokości opłaty za usługi wodne w okresie do dnia 31 grudnia 2020 r. następuje również na podstawie:

1) odczytów z przyrządów pomiarowych dokonywanych w ramach kontroli gospodarowania wodami albo

2) oświadczeń podmiotów obowiązanych do ponoszenia opłat za usługi wodne, za poszczególne kwartały.

W myśl art. 6 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 1722), mocą której dodany został ustęp 2a do art. 552 P.w., podmioty korzystające z usług wodnych składają po raz pierwszy Państwowemu Gospodarstwu Wodnemu Wody Polskie oświadczenia, o których mowa w art. 552 ust. 2a pkt 2 ustawy zmienianej w art. 1, za pierwszy pełny kwartał przypadający po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy. Wynika z tego zatem, że w analizowanym przypadku dotyczącym I kwartału 2018 r. takiego obowiązku podmiot korzystający jeszcze nie miał.

Istotą sporu w niniejszej sprawie jest kwestia przyjęcia, przy przewidzianym w art. 272 ust. 5 P.w. sposobie ustalania opłaty zmiennej w sytuacji gdy skarżąca uchyliła się od podania rzeczywistej ilości wód opadowych i roztopowych wylotami W1 i W2. Skarżąca wskazywała, że wyloty nie zostały wykonane. Kwestionowała ustalenie wysokości przedmiotowej opłaty w oparciu o dane wynikające z pozwolenia wodnoprawnego, nie zaś na podstawie ilości rzeczywiście odprowadzanych wód.

Zauważyć należy, że w kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka obligująca organ do wydania decyzji określającej wysokość opłaty zmiennej za okres I kwartału 2018 r. wobec nie uznania reklamacji złożonej przez stronę. Skarżąca nie wskazała jaka jest rzeczywista ilość odprowadzonych wód, dlatego też zatem opłata zmienna została obliczona przez organ jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty zmiennej za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych bez urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych, ilości odprowadzonych wylotami W1 i W2 wód i czasu (kwartał). Ilość odprowadzonych w kwartale wód została obliczona na podstawie pozwolenia wodnoprawnego, które określa ilość wód opadowo - roztopowych, odprowadzanych do wód wylotami W1 i W2 w m3 na rok, Odnosząc się do spornej kwestii dotyczącej oparcia obliczenia opłaty na podstawie maksymalnej ilości wód wynikającej z pozwolenia wodnoprawnego, a nie rzeczywistej ilości odprowadzanych wód – Sąd zauważa, że w związku z prowadzoną kontrolą strona miała przekazać na prośbę PGW – wykaz zawierający informacje o wodach opadowych lub roztopowych odprowadzanych do wód. Strona przesłała w dniu 2 grudnia 2021 r. formularz za I kwartał 2018 r., ale nie podała danych dotyczących faktycznej ilości wód w analizowanym okresie, a w dniu 30 grudnia 2021 r. podtrzymała jedynie stanowisko zawarte w piśmie z dnia 2 grudnia 2021 r.

Zdaniem Sądu w takim przypadku organ był uprawniony do przyjęcia maksymalnej ilości wód w m3 na dobę wynikającej z pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją z dnia 19 lutego 2014 r. na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych wylotami W1 i W2 do wód potoku [...].

Skład orzekający zgadza się z poglądem, że wysokość opłaty zmiennej powinna być uzależniona od ilości wód faktycznie odprowadzonych w ciągu jednego kwartału. Tyle, że to strona powinna w trakcie kontroli wskazać takie ilości. Nie ulega wątpliwości, że podstawowym źródłem informacji o ilości faktycznie odprowadzonych wód opadowych i roztopowych są dane gromadzone lub możliwe do pozyskania przez podmiot obowiązany do uiszczenia opłaty zmiennej z tego tytułu. Organ zaś, jeżeli kwestionuje wymienioną w odpowiednim wykazie ilość odprowadzanych wód, musi dowieść, że w istocie ta rzeczywista była inna. Jeżeli jednak strona nie przekazuje w ogóle informacji co do ilości odprowadzonych wód opadowych i roztopowych i nie przejawia żadnej inicjatywy dowodowej w kierunku wykazania tych wielkości, trudno jest oczekiwać od organu, aby prowadził w tym kierunku pogłębione postępowanie, skoro dysponuje danymi wynikającymi z pozwolenia wodnoprawnego, do czego upoważnia go zresztą treść art. 552 ust. 2 pkt 1 P.w., wskazująca zakres korzystania z wód określony w pozwoleniu wodnoprawnym, jako jeden ze środków dowodowych służących ustaleniu ilości odprowadzonych wód opadowych i roztopowych.

Sąd zauważa, że z dniem 20 września 2018 r. ustawodawca zmodyfikował dotychczasowe unormowanie i dopuścił nowe środki dowodowe, za pomocą których ustala się ilość rzeczywiście odprowadzonych wód opadowych i roztopowych. Środkami tymi są obecnie oprócz tych wymienionych w art. 552 ust. 2 P.w., odczyty z przyrządów pomiarowych dokonywanych w ramach kontroli gospodarowania wodami oraz oświadczenia podmiotów obowiązanych do ponoszenia opłat za usługi wodne, za poszczególne kwartały, zawierające ilość odprowadzonych do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast, wyrażoną w m3, wraz z informacją o istnieniu urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych i ich pojemności (tak art. 552 ust. 2a i ust. 2g P.w.). Powyższa nowelizacja, której celem, jak wskazuje uzasadnienie projektu cytowanej wyżej ustawy zmieniającej, było usunięcie wątpliwości interpretacyjnych dotyczących informacji, na podstawie których ustalana jest opłata zmienna za korzystanie z usług wodnych – wzmacnia prezentowane już wcześniej stanowisko o możliwości przyjęcia do obliczenia, również przed 20 września 2018 r., ilości rzeczywiście odprowadzanych wód na podstawie oświadczeń podmiotów korzystających. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem judykatury, obowiązywanie w postępowaniu administracyjnym zasady oficjalności nie oznacza, że organ ma obowiązek poszukiwania dowodów mających wykazać zaistnienie okoliczności, których wykazanie leży w interesie strony, w sytuacji pasywnej postawy strony w tym zakresie. Nałożenie na organy prowadzące postępowanie administracyjne obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie zwalnia bowiem strony postępowania od współudziału w realizacji tego obowiązku. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy nieudowodnienie określonej okoliczności może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony. Z treści przepisów nakładających wspomniane wyżej obowiązki nie daje się w szczególności wyprowadzić konkluzji, iż organy administracji zobowiązane są do poszukiwania środków dowodowych służących poparciu twierdzeń strony w sytuacji, gdy ta ostatnia, mimo wezwania, środków takich nie przedstawia. Nie można bowiem w takim przypadku założyć, że przy bierności strony, cały ciężar dowodzenia faktów mających przemawiać przeciwko ustaleniom poczynionym przez organy administracji spoczywa na tych organach (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 2018 r. sygn. akt II OSK 2406/16 i przywołane tam liczne orzecznictwo, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

W kontrolowanym przypadku podjęto wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy i na podstawie wyczerpująco zebranego i rozpatrzonego całego materiału dowodowego, wydano decyzję znajdującą oparcie w przepisach prawa. W toku prowadzonej kontroli mającej na celu m.in. ustalenie ilości odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych oraz po doręczeniu informacji ustalającej wysokość opłaty zmiennej, kiedy już znane było stanowisko organu, skarżąca nie zaoferowała żadnych dowodów, które uzasadniałyby określenie tej opłaty w innej wysokości. Skarżąca kwestionuje stanowisko organu w zakresie sposobu obliczenia opłaty i jednocześnie uchyla się od podania informacji o faktycznej ilości odprowadzonych wód w analizowanym okresie. Zauważyć należy, że organ jednoznacznie ustalił, że wyloty W1 i W2 zostały wykonane, a zatem argumentacja skarżącej w tym zakresie jest chybiona.

Sąd zauważa, że opłaty za usługi wodne należy zaliczyć do danin publicznych, podobnie jak wcześniej opłaty za korzystanie ze środowiska. System opłat za usługi wodne został oparty na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych, co oznacza, że ma tylko za zadanie zapewnienie państwu dochodów umożliwiających pokrycie kosztów usług wodnych, z których korzystają podmioty. Jest to zatem świadczenie zależne nie od woli osoby, lecz od zakresu podmiotowego i przedmiotowego ustawy podatkowej (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 czerwca 2004 r., SK 22/03, opubl. OTK-A 2004/6/59). Opłaty za usługi wodne, chociaż nie są tak powszechną daniną publiczną jak podatki, to jednak należy zaliczyć je do tej samej grupy ciężarów i świadczeń publicznych stanowiących źródła dochodów państwa. Klasyfikację tą potwierdza dyspozycja art. 300 P.w., która z woli ustawodawcy nakazuje do ponoszenia opłat za usługi wodne stosować odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. O.p., z wyjątkami określonymi we wskazanych przepisach.

Wbrew zarzutom skargi Sąd nie dopatrzył się też nieprawidłowości w prowadzonym przez organ postępowaniu dowodowym. Organ poprawnie i z konieczną wnikliwością przeprowadził postępowanie dowodowe, właściwie stosując art. 7 k.p.a. oraz art. 77 k.p.a. Zgromadzony materiał dowodowy Sąd uznaje za wystarczający do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a jego ocenę za dokonaną zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej i zasadą swobodnej oceny dowodów W myśl przepisu art. 80 k.p.a organ oparł swoją ocenę na przekonywujących podstawach i dał temu wyraz w uzasadnieniu przyjętego rozstrzygnięcia sporządzonym z zachowaniem wymogów art. 107 § 3 k.p.a. W tym stanie rzeczy zarzuty skargi nie mogły zostać uwzględnione.

W związku z tym, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.