Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 778/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2014-04-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8 art. 4 ust. 8,
law: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju  obszarów wiejskich.
journal: Dz.U.UE.L 1995 nr 312 poz 1 art. 4 ust. 3,
law: Rozporządzenie Rady (WE, EURATOM) NR 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot  Europejskich.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16 art. 30, art. 2 lit. a, b,
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla  rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr  1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003
article: art. 50, art. 6-9, art. 104 par. 2, art. 107, art. 80,
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 23 ust. 1 pkt 2,
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: par. 14, par. 2 ust. 1,
journal: Dz.U. 2009 nr 33 poz 262
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak Sędzia NSA Józef Kremis Protokolant specjalista Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi B. G. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej za rok 2012 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) we W., działając między innymi na podstawie art. 20 ust. 2 pkt 1, art. 21 ust. 4 pkt 1-2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 173), § 21 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r. Nr 33, poz. 262 ze zm.; zwane dalej "rozporządzeniem rolnośrodowiskowym"), w zw. z § 46 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r. poz. 361) - po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. o odmowie przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej dla B. G. (zwanej dalej stroną skarżącą) - utrzymał w mocy pierwszoinstancyjną decyzję.

W zakresie ustaleń faktycznych sprawy organ odwoławczy przytoczył między innymi, że:

1. Podmiot "A" Sp. z o.o. złożył do Biura Powiatowego ARiMR we W. w dniu [...].05.2012 r. wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013), w którym zadeklarowano realizację następujących pakietów programu rolnośrodowiskowego:

Pakiet 2 Rolnictwo ekologiczne w wariantach: 2.3 - Trwałe użytki zielone (dla których zakończono okres przestawiania) - 14,16 ha, 2.11.1 - Pozostałe uprawy sadownicze i jagodowe (dla których zakończono okres przestawiania) - 10,70 ha. Pakiet 3 Ekstensywne trwałe użytki zielone w wariancie: 3.1.2 - Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na obszarach Natura 2000 - 1,15 ha.

Pakiet 4 Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000 w wariancie 4.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków - 29,12 ha.

Pakiet 5 Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000 w wariancie 5.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków - 16,06 ha.

2. Podmiot "B" Sp. z o.o. złożył do Biura Powiatowego ARiMR we W. w dniu [...].05.2012 r. wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013), w którym zadeklarowano realizację następujących pakietów programu rolnośrodowiskowego:

Pakiet 2 Rolnictwo ekologiczne w wariancie 2.3 - Trwałe użytki zielone (dla których zakończono okres przestawiania) - 95,04 ha.

Pakiet 3 Ekstensywne trwałe użytki zielone w wariancie 3.1.1 - Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach - 3,15 ha. m

Pakiet 4 Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000 w wariancie 4.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków - 49,75 ha.

Pakiet 5 Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000 w wariancie 5.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków - 42,14 ha.

3. Podmiot "C" Sp. z o.o. złożył do Biura Powiatowego ARiMR we W. w dniu [...].05.2012 r. wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013), w którym zadeklarowano realizację następujących pakietów programu rolnośrodowiskowego:

Pakiet 2 Rolnictwo ekologiczne w wariancie 2.3 - Trwałe użytki zielone (dla których zakończono okres przestawiania) - 115,41 ha.

Pakiet 4 Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000 w wariancie 4.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków - 61,15 ha.

Pakiet 5 Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000 w wariancie 5.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków - 69,51 ha.

4. Podmiot "D" Sp. z o.o. złożył do Biura Powiatowego ARiMR we W. w dniu 14.05.2012 r. wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013), w którym zadeklarowano realizację następujących pakietów programu rolnośrodowiskowego:

Pakiet 2 Rolnictwo ekologiczne w wariancie 2.3 - Trwałe użytki zielone (dla których zakończono okres przestawiania) - 30,32 ha.

Pakiet 4 Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000 w wariancie 4.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków - 3,90 ha.

Pakiet 5 Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000 w wariancie 5.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków - 26,42 ha.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR we W. wystosował do T. G. - reprezentanta każdej z wymienionych spółek - w dniu [...].01.2013 r. wezwanie do złożenia wyjaśnień, w związku z podejrzeniem tworzenia sztucznych warunków dla uzyskania płatności, w tym również płatności rolnośrodowiskowych. Podejrzenia te pojawiły się po analizie dokumentów złożonych wraz z wnioskami, takimi jak umowy dzierżawy, umowy przeniesienia posiadania i wypisy z Krajowego Rejestru Sądowego. Na ich podstawie stwierdzono istnienie powiązań osobowych i rodzinnych między poszczególnymi spółkami. Z przedstawionych umów przeniesienia posiadania, oraz informacji znajdujących się w Zintegrowanym Systemie Zarządzania i Kontroli wynikało, że grunty zadeklarowane do płatności przez opisane wyżej spółki na rok 2012, w latach poprzednich deklarowane były przez T. G., B. G. - żonę T. G., A. G. - ojca T. G., oraz córki małżonków G. – J. i K. G.

W odpowiedzi na wezwania reprezentant spółek złożył w dniu [...].02.2013 r. cztery odrębne pisma o niemal identycznej treści, w których m.in. poinformował, iż każda ze spółek realizuje ustawowy wymóg utrzymywania gruntów w dobrej kulturze w sposób skuteczny, a niektóre działania wykonuje za pomocą sprzętu rolniczego o nazwie "telefon", że żaden przepis prawa nie nakłada obowiązku ujawnienia jakichkolwiek aktów notarialnych, umów dzierżawy, umów użyczenia, decyzji administracyjnych, aktów własności ziemi, umów zlecenia ani jakichkolwiek faktur kosztowych. Prawo nie nakłada również obowiązku płacenia podatku rolnego dla uzyskania płatności. Wyjaśnił, iż nie dokonywał jakiegokolwiek podziału wskazanych działek, powołał się na tajemnicę służbową wiążącą organ, której naruszenie jest przestępstwem.

W tym samym dniu do BP ARiMR we W. wpłynęły wnioski skarżącej B. G. o przyznanie płatności do gruntów rolnych pierwotnie zadeklarowanych przez wymienione spółki wraz z umowami przekazania na jej rzecz posiadania gruntów rolnych oraz oświadczeniami o kontynuowaniu zobowiązań rolnośrodowiskowych.

Zawiadomieniami z dnia [...].02.2013 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR we W. – w związku z § 23 ust. 5 rozporządzenia rolnośrodowiskowego oraz art. 21 § 1 pkt 3 k.p.a. - przekazał Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR w O. wnioski o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej albo o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej złożony w Biurze Powiatowym ARiMR we W. w dniu [...].02.2013 r. przez B.G., która przejęła grunty od podmiotów : "A" sp. z o.o., "D" sp. z o.o., "B" sp. z o.o., "C" sp. z o.o. Nadto przekazano także według właściwości wniosek strony skarżącej o przyznanie na rok 2012 jednolitej płatności obszarowej, specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych, uzupełniającej płatności obszarowej, pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (płatność ONW) i płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013) w związku z przejęciem przez skarżącą posiadania gruntów.

Wraz z wnioskami przekazano zebraną dokumentację składaną przez reprezentanta spółek T. G. i B. G. tj.:

Oświadczenia B. G. z dnia [...].02.2013 r. w sprawie gruntów przejętych w posiadanie od czterech spółek,

Przedsądowe wezwania do zapłaty wystawione dla spółek z dnia [...].02.2012 r.,

Potwierdzenie przelewu środków pieniężnych - data transakcji [...].05.2012 r.,

Pismo B. G. do Biura Kontroli na Miejscu z dnia [...]-02-2012 r.

Umowy dzierżawy gruntów rolnych zawarte pomiędzy wymienionymi spółkami a B. G.,

Oświadczenia B. G. z dnia [...].02.2013 r. o użytkowaniu i posiadaniu gruntów przejętych od spółek,

Wnioski spółek o zawieszenie postępowania z dnia [...].03.2013 r.

Wycofania wniosków podanych spółek o płatność ONW na 2012 r. z dnia [...].03.2013 r.

Pismo procesowe spółek z dnia [...].03.2013 r.

Oświadczenie R. P. o zawarciu ustnej umowy z K. G. na koszenie i usunięcie siana z łąk z dnia [...].02.2013 r.

W dniu [...] czerwca 2013 r. Kierownik BP ARiMR w O. wydał decyzję nr [...], którą odmówił B. G.j przyznania płatności rolnośrodowiskowej z uwagi na stworzenie sztucznych warunków do uzyskania pomocy powołując się na regulacje zawarte w art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95 i art. 4 ust. 8 rozporządzenie Komisji (UE) NR 65/2011. Organ I instancji opisał stan faktyczny ustalony w sprawie, dokonał oceny dowodów złożonych przez stronę i spółki, podkreślił powiązania osobowe, kapitałowe i funkcjonalne spółek oraz wskazał jak i przez kogo deklarowane w wyniku przejęcia przez stronę skarżącą działki rolne były zgłaszane do płatności w latach poprzednich. W ocenie organu pierwszej instancji analiza tych powiązań i zależności jednoznacznie wskazuje, iż małżeństwo B. i T. G. sztucznie podzieliło posiadane przez siebie gospodarstwo pomiędzy cztery podmioty, powołane jedynie w celu pobierania płatności. Zdaniem organu I instancji podzielenie sztucznie jednego wspólnego gospodarstwo datuje się już od roku 2005, kiedy to każdy z małżonków złożył osobny wniosek w ramach działania "Wspieranie gospodarstw niskotowarowych", a także osobne wnioski w ramach programu rolnośrodowiskowego PROW 2004-2006. Małżonkowie podzielili wspólne gospodarstwo nie tylko pomiędzy siebie, ale i swoje niepełnoletnie wówczas dzieci. Kiedy Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. decyzją z dnia [...].06.2010 r., uchylił nadany B. G. numer identyfikacyjny producenta rolnego, T. G. powołał do bytu prawnego spółkę "E" z o.o. i jako prezes i reprezentant tej spółki zadeklarował przejęcie zobowiązania rolnośrodowiskowego deklarowanego przez panią B. G.. Gdy organ nie przyznał spółce płatności rolnośrodowiskowej, T. G. założył spółkę "B", która zadeklarowała przejęcie gospodarstwa od "E" Sp. z o.o. oraz kontynuację programu ONW i programu rolnośrodowiskowego realizowanego przez tę spółkę. Kolejne spółki powstały, zgodnie z danymi z KRS, wiosną 2012 r., bezpośrednio przed datą złożenia wniosków o płatność na 2012 r.

Na podstawie zgromadzonych dowodów organ I instancji uznał, że sztucznie podzielono gospodarstwo znajdujące się w posiadaniu B. G. i T. G.. Podział gospodarstwa miał na celu uzyskanie wyższych płatności niż dany producent by uzyskał, gdyby złożył pojedynczy wniosek. Wynika to z degresywnych stawek płatności stosowanych w ramach płatności rolnośrodowiskowych, co wynika z § 14 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Jak organ wskazał w uzasadnieniu decyzji, wszystkie cztery spółki zadeklarowały do płatności w ramach pakietu 2 Rolnictwo ekologiczne łącznie [...],63 ha upraw:

1. "D" Sp. z o.o. - [...]ha,

2. "C" Sp. z o.o. - [...] ha,

3. "B". z o.o. - [...] ha,

4. "A" Sp. z o.o. - [...]ha.

Organ I instancji zauważył, że jak wynika z przywołanego powyżej przepisu w przypadku złożenia pojedynczego wniosku organ zobligowany byłby do zastosowania degresywnej stawki płatności. Złożenie czterech odrębnych wniosków przez cztery odrębne podmioty pozwala w znacznej części uniknąć zmniejszenia płatności. Kierownik BP ARiMR zwrócił także uwagę, że wniosek skarżącej o przejęcie uprawnienia do płatności od spółek został złożony dopiero po wezwaniu przez organ każdej ze spółek do złożenia wyjaśnień w związku z podejrzeniem stworzenia sztucznych warunków w celu uzyskania nienależnych płatności, a tym samym już po powiadomieniu o stwierdzonych nieprawidłowościach.

W odwołaniu od decyzji pierwszej instancji strona skarżąca wskazała, iż to nie ona była założycielem spółek, od których przejęła grunty oraz nigdy nie była w zarządach tych podmiotów. Przypisanie sztucznego podziału gospodarstwa innym podmiotom nie może stanowić podstawy do odmowy płatności stronie skarżącej. Stwierdziła, że od dnia złożenia wniosku przez spółki w roku 2012 do dnia wydania decyzji nie dokonywała żadnego podziału gospodarstwa, wręcz przeciwnie - dokonała połączenia gospodarstw posiadanych wcześniej przez spółki i tym samym wykluczyła nawet domniemanie o możliwości stworzenia sztucznych warunków dla uzyskania należnych płatności. Wydzierżawiła spółkom w roku 2012 grunty będące jej własnością, a w okresie składania wniosków za rok 2012 przebywała w szpitalu po ciężkiej operacji, a więc nie prowadziła gospodarstwa rolnego.

Rozpatrując odwołanie organ drugiej instancji wywodził, że przypadki zmiany posiadacza gruntów, które zostały wcześniej zgłoszone do płatności rolnośrodowiskowej reguluje § 23 oraz § 25 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z tym, że § 23 odnosi się do przypadku, gdy przekazujący gospodarstwo rolne lub jego część nie uzyskał jeszcze płatności rolnośrodowiskowej, a § 25 gdy przekazujący otrzymał już płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego. Sytuacja, w której w miejsce strony wchodzi inna osoba, a pierwotna strona występuje z postępowania, jest określana w doktrynie postępowania cywilnego jako następstwo procesowe. Odpowiednio, przez następstwo proceduralne w postępowaniu administracyjnym należy zatem rozumieć sytuację, w której w miejsce strony postępowania administracyjnego (uczestnika na prawach strony) wchodzi inna osoba, a dotychczasowa strona występuje z postępowania. Jednym ze skutków następstwa procesowego jest zmiana podmiotu stosunku procesowego. Od momentu, w którym zaistnieje następstwo procesowe, stroną postępowania jest osoba następcy i ona staje się podmiotem uprawnionym do wykonywania praw i obowiązków dotychczasowej strony. Skutki następstwa dotyczą także czynności procesowych, dokonanych przed zaistnieniem następstwa, przez strony oraz organu prowadzącego postępowanie. "Prawonabywca wstępuje do postępowania w tym stadium, w jakim postępowanie znajduje się w chwili jego zgłoszenia się. Czynności proceduralne władzy wobec poprzednika są ważne (...) i nie ma racji do powtarzania ich wobec prawnych następców" (W. Klonowiecki, "Strona w postępowaniu...", s. 49). Jak pisze S. Włodyka, "sukcesja procesowa (następstwo procesowe) oznacza wstąpienie podmiotu trzeciego w sytuację procesową jednej ze stron, co jest jednoznaczne ze związaniem podmiotu nowo wstępującego dotychczas dokonanymi czynnościami procesowymi w takim zakresie i stopniu, w jakim czynnościami tymi związana jest strona procesowa, w której sytuację procesową wstępuje podmiot trzeci" (S. Włodyka, "Podmiotowe przekształcenie...," s. 56). Do podejmowania dalszych czynności procesowych uprawniony będzie jedynie następca. W ogólnym postępowaniu administracyjnym następstwo procesowe ma charakter wyjątkowy. Jego dopuszczalność uzależniona została od łącznego zaistnienia trzech wąsko ujętych przesłanek. Pierwszą stanowi rodzaj sprawy, będącej przedmiotem postępowania. Spełnienie drugiej wymaga zajścia zdarzenia w postaci "zbycia prawa" lub "śmierci strony". Dla realizacji trzeciej niezbędne jest, aby zdarzenie wypełniające przesłankę drugą nastąpiło w określonych granicach czasowych, tj. "w toku postępowania".

Biorąc pod uwagę powyższe przesłanki następstwa prawnego, uregulowania szczegółowe odnoszące się do płatności rolnośrodowiskowych wynikające z § 23 oraz § 25 rozporządzenia rolnośrodowiskowego oraz fakt, iż to strona na swój wyraźny wniosek zgłosiła wolę wstąpienia do toczących się postępowań w sprawach przyznania wymienionym czterem spółkom płatności rolnośrodowiskowych, organ odwoławczy uznał za całkowicie nieuzasadniony zarzut strony, że organ pierwszej instancji nie miał prawa odnosić się do kwestii uprawnień spółek do uzyskania płatności, a jedynie mógł orzec czy strona skarżąca spełnia te wymogi. Rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji dotyczy tylko i wyłącznie B. G. Organ przytoczył w tym miejscu tezy z motywów wyroku WSA w Krakowie z dnia 04.11.2007 r., (sygn. akt III SA/Kr 763/07), cyt:" Następstwo procesowe oznacza wstąpienie podmiotu w sytuację procesową jednej ze stron. Przyznanie płatności nowej stronie postępowania w wyniku przejęcia przez nią w posiadanie gruntów rolnych oraz złożenia stosownego wniosku nie może nastąpić gdy do płatności tej nie byłaby uprawniona strona, która przekazała swoje gospodarstwo. Tego rodzaju następstwo prawne polega na przeniesieniu m.in. uprawnienia do przysługującej przekazującemu gospodarstwo płatności rolnośrodowiskowej. Brak takiego uprawnienia eliminuje możliwość przejęcia zobowiązań jak i prawa do otrzymania pomocy finansowej przez podmiot przejmujący gospodarstwo lub jego część. Podkreślić należy, że prawo do płatności rolnośrodowiskowej jest prawem o charakterze publicznoprawnym, kształtowanym decyzją administracyjną. Prawo do płatności rolnośrodowiskowej jest ściśle związane z gospodarstwem rolnym, służy realizacji określonych celów dotyczących gospodarstwa rolnego, stąd też przeniesienie tego prawa na inny podmiot możliwe jest tylko w tych przypadkach, w których przepisy dotyczące tej płatności przewidują taką możliwość (...)".

Następnie organ II instancji poddał analizie sytuację podmiotów, co do których skarżąca wniosła o przejęcie ich prawa do płatności rolnośrodowiskowej. W tym zaś kontekście organ dalej zauważył, że z informacji zawartych w Zintegrowanym Systemie Zarządzania i Kontroli wynika, że działki ewidencyjne deklarowane do płatności do gruntów rolnych w 2012 r. przez wyżej wskazane spółki były w latach ubiegłych deklarowane do płatności do gruntów rolnych przez T. G., B. G., oraz członków ich najbliższej rodziny, przede wszystkim dzieci (w tym nieletnie) K. G. i J. G. I tak:

- działki zadeklarowane przez spółkę "B" Sp. z o.o. na 2012 r. deklarowane były do płatności do gruntów rolnych przez: K. G. w latach 2005 - 2010 (dz. nr [...]), T. G. 2006 - 2008 (dz. nr [...]), B. G. w latach 2008 - 2011 (dz. nr [...]);

- działki zadeklarowane przez spółkę "D" Sp. z o.o. na 2012 r. deklarowane były do płatności do gruntów rolnych przez K. G. w 2006 r. (dz. nr [...]), natomiast w latach 2007 - 2011 przez T. G.;

- działki zadeklarowane przez spółkę "C" Sp. z o.o. na 2012 r. deklarowane były do płatności do gruntów rolnych przez: K. G. w latach 2006 - 2010 (dz. nr [...]), J. G. w latach 2006 - 2008 (dz. nr [...]), B. G. w latach 2008 - 2010 (dz. nr [...]), T. G. w latach 2006 i 2008 (dz. nr [...]), spółkę "E" Spółka z o.o. (której jedynymi udziałowcami są K. G. i T. G.) w roku 2011 (dz. nr [...]);

- WSA w Krakowie z dnia [...].11.2007 r., (sygn. akt III SA/Kr 763/07 działki zadeklarowane przez spółkę "C" Sp. z o.o. na 2012 r. deklarowane były do płatności do gruntów rolnych przez: K. G. w latach 2005 - 2010 (dz. nr [...]), J. G. w latach 2008-2010 (dz. nr [...]), B. G. w latach 2005 - 2011 (dz. nr [...]), T. G. w latach 2004 - 2009 (dz. nr [...]), A. J. (matkę B. G.), w roku 2011 (dz. nr [...]), spółkę "E" Sp. z o.o. w roku 2011 (dz. nr [...]), spółkę "B" Sp. z o.o. w roku 2011 (dz. nr [...]).

Z powyższego organ wyprowadził wniosek, że grunty rolne deklarowane do płatności przez omawiane spółki w 2012 r. były w latach ubiegłych przedmiotem przekazań między członkami rodziny małżeństwa B. i T. G..

Z kolei na podstawie analizy położenia geograficznego działek ewidencyjnych zadeklarowanych do płatności przez przedmiotowe spółki ustalono, że grunty te zlokalizowane są na terenie trzech województw:

- spółka "B" Sp. z o.o. zadeklarowała grunty położone w woj. [...] na terenie gminy S. (dz. nr [...]) i gminy Z. (dz. nr [...]),

- spółka "C" Sp. z o.o. zadeklarowała grunty położone w woj. [...] na terenie gminy S. (dz. nr [...], gminy Z. (dz. nr [...]), w woj. [...] na terenie gminy O. (dz. nr [...]),

- spółka "A" Sp. z o.o. zadeklarowała grunty położone w woj. [...] na terenie gminy S. (dz. nr [...]), gminy Z. (dz. nr [...]), w woj. [...] na terenie gminy O. (dz. nr [...]), oraz w woj. [...] na terenie gminy N. (dz. nr [...]),

- spółka "D" Sp. z o.o. zadeklarowała grunty położone w woj. [...] na terenie gminy S.a (dz. nr [...]), gminy Z. (dz. nr [...]), gminy D. (dz. nr [...]), gminy S. (dz. nr [...]).

Każda zatem ze spółek deklarowała do płatności grunty rozproszone, położone na terenie różnych gmin, powiatów i województw, niejednokrotnie w znacznej odległości od siebie. Z kolei grunty położone w pobliżu, na terenie jednej gminy deklarowane były przez różne spółki np. działki położone na terenie gminy Z. i gminy S. deklarowane były przez wszystkie cztery wymienione spółki. Nadto zauważono, że działka ewidencyjna oznaczona numerem geodezyjnym [...], położona w obrębie T., o powierzchni całkowitej [...]ha została zadeklarowana do płatności przez trzy spółki – "B" Sp. z o.o. ([...]ha), "C" Sp. z o.o. ([...]ha) i "A" ([...]ha). Podobnie działka nr [...] o powierzchni całkowitej [...]ha zadeklarowana została do płatności przez spółki: "C" Sp. z o.o. ([...]ha) i "A" (0,90 ha) – chociaż, jak wynika z ortofotomapy - nie istnieją w terenie żadne granice naturalne uzasadniające taki podział działek.

W tej sytuacji organ odwoławczy ocenił, że powstało uzasadnione podejrzenie organu pierwszej instancji, który prowadził postępowania w odniesieniu do spółek, że w rozpatrywanej sprawie mogło mieć miejsce sztuczne stwarzanie warunków w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami wsparcia m.in. w ramach płatności rolnośrodowiskowych, co z kolei zrodziło wątpliwości w kwestii rzeczywistego użytkowania rolniczego gruntów przez deklarujące je do płatności podmioty. W związku z tym wystosowano do wszystkich spółek wezwanie do wyjaśnień, zwracając się o przedstawienie dowodów mogących potwierdzić prowadzenie przez te podmioty działalności rolniczej na deklarowanych do płatności gruntach oraz przedstawienie zasadności deklaracji wymienionych gruntów przez cztery odrębne podmioty.

W konsekwencji otrzymania omawianych wezwań spółki przekazały na mocy umów "o przekazaniu posiadania gruntów rolnych" z dnia [...].02.2013 r. deklarowane we wnioskach z maja 2012 r. grunty rolne na rzecz strony skarżącej. W tym miejscu organ odwoławczy zwrócił uwagę na brzmienie art. 25 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r., zgodnie z którym wniosek o przyznanie pomocy można w każdej chwili wycofać w całości lub w części na piśmie (ust. 1), natomiast jeśli właściwy organ poinformował już rolnika o nieprawidłowościach we wniosku o przyznanie pomocy lub jeśli powiadomił go o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu, jeśli ta kontrola ujawni nieprawidłowości, wycofanie nie jest dozwolone odnośnie do części wniosku, których dotyczą nieprawidłowości (ust. 2). Wycofanie zgodnie z ust. 1 sprawi, że wnioskodawca znajdzie się w sytuacji sprzed złożenia wniosku o przyznanie pomocy lub części przedmiotowego wniosku (ust. 3). Dokonując próby zmiany podmiotu postępowania poprzez pozorną zdaniem organu odwoławczego zmianę posiadacza gruntów rolnych, działanie reprezentanta spółek oraz B. G. polegające na złożeniu wniosku o wstąpienie do toczącego się postępowania po otrzymaniu wezwania do złożenia wyjaśnień miało na celu także ominięcie tego przepisu.

Następnie organ II instancji przekonywał, że badanie powiązań gospodarczych spółek znajduje oparcie w treści art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95, art. 4 ust. 8 rozporządzenia komisji (UE) NR 65/2011 i art. 30 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009. Środki pomocowe przeznaczone na finansowanie płatności w ramach Wspólnej Polityki Rolnej finansowane są z budżetu UE, w związku z powyższym podlegają ochronie zgodnie z rozporządzeniem Rady We Nr 2988/95 i muszą być wydatkowane zgodnie z zasadami rzetelnego zarządzania finansami, ogólną zasadą słuszności i proporcjonalności. Przywołał wyroki WSA w Warszawie z dnia 7 maja 2012 r., sygn. akt V SA/Wa 299/12, z dnia 20 grudnia 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 1659/11, z dnia 13 stycznia 2012 r., sygn. akt V SA/Wa 1732/1 stwierdzając, iż skutkiem stwierdzenia stworzenia sztucznych warunków do przyznania pomocy w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami danego systemu wsparcia, powinna być, każdorazowo odmowa płatności. Analiza zaś materiału dowodowego w niniejszej sprawie pozwala na uznanie, że miał miejsce sztuczny podział jednego gospodarstwa rolnego pomiędzy cztery podmioty - spółki wymienione w części opisowej niniejszej decyzji - przede wszystkim w celu ominięcia zmniejszeń płatności (tzw. degresji) z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego. Jak bowiem stanowi § 14 rozporządzenia rolnośrodowiskowego w przypadku pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 1, 2 i 8 (a więc deklarowanych także przez wymienione spółki) płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana w wysokości: 1) 100 % stawki płatności - za powierzchnię od 0,1 ha do 100 ha; 2) 50 % stawki płatności - za powierzchnię powyżej 100 ha do 200 ha; 3) 10 % stawki płatności - za powierzchnię powyżej 200 ha. Weryfikacja historii deklaracji do płatności gruntów rolnych, które strona skarżąca zadeklarowała we wnioskach złożonych dnia [...].02.2013 r. w BP ARiMR wskazuje, że od lat znajdowały się one w posiadaniu B. i T. G. i były deklarowane do płatności przez nich osobiście lub przez członków ich najbliższej rodziny. Zarządzającym gruntami jest od lat T. G., który występował i w dalszym ciągu występuje w roli pełnomocnika B. G. lub innych członków rodziny oraz reprezentanta Spółek. Podmioty - "C" Spółka z o.o., "B" Sp. z o.o., "D" Spółka z o.o., "A" Spółka z o.o., które przekazały przedmiotowe działki stronie skarżącej są ze sobą ściśle powiązane przede wszystkim osobowo, i zostały utworzone tylko i wyłącznie w celu pobierania dopłat do gruntów rolnych. Potwierdzają to oświadczenia reprezentanta spółek, który twierdzi, że spółki to podmioty "niepodatkowe", nieponoszące także nakładów na zakup środków produkcji, wykonanie prac agrotechnicznych, zbiór plonów, a także nie uzyskiwały wpływów ze sprzedaży plonów. Według reprezentanta spółek, koszty działalności stanowił czynsz dzierżawny oraz koszt przygotowania dokumentacji koniecznej do otrzymania płatności rolnośrodowiskowych. Jednak zdaniem organu odwoławczego sporządzenie takiej dokumentacji nie stanowi kosztów produkcji rolniczej, natomiast czynsz dzierżawny, zgodnie z dyspozycjami zawartymi w dokumencie "Przedsądowe wezwanie do zapłaty", powinien zostać wpłacony przez spółki, w których udziałowcami są T. G. (mąż i pełnomocnik B. G.) i K. G. (córka B. i T. G.) i w przypadku spółki "B" – A. G., na rachunek bankowy T. G. Samo sporządzenie przez B. G. tegoż wezwania skierowanego do spółek jest działaniem dla pozoru, mającym na celu uwiarygodnienie przed organami Agencji, iż podmioty te są całkowicie odrębnymi, nie powiązanymi w żaden sposób z osobą B. G.. Powyższe fakty potwierdzają jednak ścisłe powiązanie nie tylko osobowe, ale i kapitałowe między właścicielem (współwłaścicielem) gruntów, a podmiotem deklarującym je do płatności. Z położenia przestrzennego działek deklarowanych do płatności przez spółki wynika, że grunty deklarowane przez poszczególne podmioty nie tworzą zorganizowanej całości (są rozproszone), a niektóre działki zostały sztucznie podzielone między dwa lub trzy podmioty. Nie można więc uznać, że z punktu widzenia racjonalnego zarządzania zasadny był podział gruntów należących faktycznie do małżeństwa B. i T.G. między cztery podmioty.

Dalej według oceny organu fakt, że w dniu [...].02.2013 r. B. G. złożyła dokumenty, z których wynika, że przejęła w posiadanie grunty wszystkich czterech spółek stanowi potwierdzenie, że grunty deklarowane przez spółki do płatności na rok 2012 mogły i powinny być zadeklarowane przez jednego rolnika. Nie jest przy tym prawdziwe twierdzenie B. i T. G., jakoby nie mieli możliwości zgłaszania tych gruntów do płatności ze względu na brak nadanych numerów producenta. O ile bowiem rzeczywiście B. G. takiego numeru nie miała i nie mogła mieć, ze względu na przepis art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 86), który pozwala na nadanie numeru tylko jednemu z małżonków, to T. G. miał nadany numer identyfikacyjny i mógł zadeklarować wszystkie grunty (jako jedno gospodarstwo małżeństwa B. i T. G.). Numer producenta T. G. został anulowany na wyraźny wniosek strony, a ponadto już po ostatecznym terminie, w którym należało składać wnioski o dopłaty do gruntów rolnych tj. [...]. maja 2012 r. Ponadto choroba strony skarżącej nie wykluczała możliwości prowadzenia gospodarstwa przez małżonka i drugiego faktycznego jego dysponenta – T. G..

Nie negując prawa osób władających gruntem do prowadzenia działalności w formie spółki organ II instancji podkreślił, że również i w takim przypadku deklaracja gruntów do płatności winna być zgodna ze stanem rzeczywistym i nie może prowadzić do omijania przepisów prawa regulujących zasady przyznawania dopłat. Skuteczna deklaracja wskazanych gruntów do płatności przez cztery podmioty możliwa byłaby tylko w sytuacji realnego, rzeczywistego podziału jednego gospodarstwa na cztery odrębne, prowadzące działalność rolniczą na własny rachunek i we własnym imieniu, co jednak w rozpatrywanej sprawie nie miało miejsca.

W dalszej części uzasadnienia decyzji organ odwoławczy wskazał na brzmienie § 2 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, zgodnie z którym płatność przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit, a rozporządzenia nr 73/2009. zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli m.in. posiada działki rolne, na których jest prowadzona działalność rolnicza na co najmniej 1 ha. Z kolei "rolnik" w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009 oznacza osobę fizyczną lub prawną lub grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty, określonym w art. 299 Traktatu, oraz która prowadzi działalność rolniczą. Na tym tle organ uznał, że skoro zatem w niniejszej sprawie spółki, jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, nie prowadziły działalności rolniczej, to w myśl powołanych przepisów prawa płatności rolnośrodowiskowe jej nie przysługują. Ponadto jednym z wymogów uzyskania pomocy finansowej do gruntów rolnych jest fakt posiadania gruntów rolnych. W niniejszej sprawie, zdaniem organu odwoławczego, również ten wymóg nie został przez spółki spełniony.

Celem przyznania płatności do gruntów rolnych w tym płatności rolnośrodowiskowych jest finansowe wspieranie producentów rolnych, czyli osób, które faktycznie uprawiają grunty rolne nawet, gdy nie są ich właścicielami. Unijne dopłaty do gruntów rolnych przysługują wyłącznie ich faktycznym posiadaczom, niezależnie od tytułu prawnego. Jeżeli więc właściciel (dzierżawca) gruntów nie jest jednocześnie ich posiadaczem, nie dostanie dopłaty. Podczas jej przyznawania nie ma też znaczenia, czy jest to posiadanie w złej lub w dobrej wierze i czy toczy się ewentualnie spór sądowy w tej sprawie. Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich jak i rozporządzenie rolnośrodowiskowe nie definiują pojęcia posiadania, należy w tej sytuacji zastosować definicję zawartą w art. 336 kodeksu cywilnego, pamiętając jednak, że posiadanie w ujęciu cywilistycznym nie stanowi wystarczającej przesłanki do ubiegania się o płatności obszarowe i że pojęcie posiadania na gruncie ustawy z dnia 7 marca 2007 r. należy interpretować w drodze wykładni celowościowej, z uwzględnieniem krajowych i unijnych przepisów dotyczących płatności do gruntów rolnych (w tym rolnośrodowiskowych). Zgodnie zaś z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych pojęcie posiadania gruntów rolnych, w kontekście przyznania dopłat do gruntów rolnych. należy rozumieć jako faktyczne użytkowanie gruntów rolnych. (por. wyroki: NSA z 13.06.2012 r. sygn. akt II GSK 734/11; NSA z 16.05.2012 r. sygn. akt II GSK 537/11; WSA w Warszawie z 8.11.2005 r. sygn. akt IV SA/Wa 1524/05.). Istotą płatności obszarowych, jest więc to, że są one przyznawane osobie, która rzeczywiście użytkuje grunty, tzn. decyduje, jakie rośliny uprawiać, jakich dokonywać zabiegów agrotechnicznych, zbiera plony, utrzymuje te grunty zgodnie z normami dobrej kultury rolnej przez określony czas (wyrok WSA III SA/Wr 607/10 z dnia 15 grudnia 2010 r.). Wymienione spółki z o.o. nie były w 2012 r. faktycznymi użytkownikami wnioskowanych do płatności gruntów rolnych, w przytoczonym rozumieniu, bowiem nie spełniały wyżej opisanych kryteriów posiadania, a przede wszystkim nie prowadziły na gruntach tych działalności rolniczej we własnym imieniu i na własny rachunek. Rola spółek ograniczyć się miała do pobrania płatności do gruntów rolnych i przekazania ich dla osób faktycznie dysponujących gruntami - przede wszystkim T. G. i B. G.. Zasadności takiego stanowiska dowodzi opisany wcześniej, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, który potwierdza fakt uprawiania zadeklarowanych do płatności gruntów przez inną osobę, przy jednoczesnym braku wiarygodnych dokumentów mogących poświadczyć prowadzenie działalności rolniczej przez spółki. Kolejne umowy zawierane przez B. G. na wydzierżawienie gruntów, deklarowanych przez spółki do płatności na rok 2012 nie przesądzają o zmianie posiadania tych gruntów, są to bowiem dokumenty podpisywane przez członków najbliższej rodziny, mające na celu upozorowanie zmian posiadania, a nie rzeczywiste przekazanie do użytkowania wskazanych w nich gruntów. Prowadzi to do konkluzji, iż nie spełniony został wymóg zmiany posiadacza o jakim mowa w § 23 ust. 1 i § 25 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, a ponadto brak spełnienia podstawowego warunku do uzyskania płatności rolnośrodowiskowej po stronie przekazującego grunty w całości wyklucza możliwość uzyskania dofinansowania przez osobę, która zgodnie ze swoim oświadczeniem woli wstąpiła do toczącego się postępowania.

Organ zwrócił też uwagę na definicję gospodarstwa zawartą w treści art. 2 lit. b rozporządzenia nr 73/2009, z którego wynika że "gospodarstwo" oznacza wszystkie jednostki produkcyjne zarządzane przez rolnika znajdujące się na terytorium tego samego państwa członkowskiego. Z kolei w myśl art. 2 lit a rozporządzenia 1166 "gospodarstwo rolne" lub "gospodarstwo" oznacza wyodrębnioną jednostkę, zarówno pod względem technicznym, jak i ekonomicznym, która posiada oddzielne kierownictwo i prowadzi działalność rolniczą wymienioną w załączniku I na terytorium gospodarczym Unii Europejskiej jako działalność podstawową lub drugorzędną. Tymczasem w rozpatrywanej sprawie żaden z podmiotów deklarujących grunty do płatności nie spełnia kryteriów zawartych w wyżej przytoczonych definicjach. Nie są to jednostki wyodrębnione pod względem technicznym (ta sama siedziba, brak zaplecza technicznego), ekonomicznym (powiązania osobowe i kapitałowe - m.in. jeden numer rachunku bankowego należący do jednej osoby będącej wspólnikiem w każdym z podmiotów, wskazany jest jako właściwy do przelania należności z tytułu dzierżawy gruntów, ponadto reprezentantem wszystkich spółek jak i pełnomocnikiem B. G.), nie posiadają odrębnego kierownictwa (w rzeczywistości zarządzane są przez tę samą osobę,) i - w ocenie organu odwoławczego - nie prowadzą działalności rolniczej. Ponadto, jak wywodził, złożone przez spółki dokumenty nie uwiarygodniają twierdzeń reprezentanta tych podmiotów jak i B. G.. Oświadczenia osób, które dokonywały skoszenia gruntów i usunięcia siana z łąk rzekomo należących do spółek, organ uznał za niewiarygodne, gdyż zlecającymi pracę w odniesieniu do gruntów zgłaszanych przez spółki "A", "C" i "D" zgodnie z oświadczeniami P. W. i R. P. była ta sama osoba – K. G., a w przypadku "B" – T. G.. Przy czym twierdzenie, że osoby te działały w imieniu tej czy innej spółki nie zostało udowodnione, bowiem reprezentant spółek nie przedstawił żadnych dokumentów (np. umowy na wykonanie prac, faktury sprzedaży plonów), dowodzących prowadzenia przez te podmioty działalności rolniczej na deklarowanych do płatności gruntach. T. G. wyjaśnił, że spółki realizują ustawowy wymóg utrzymywania gruntów w dobrej kulturze rolnej w sposób skuteczny, z użyciem sprzętu rolniczego o nazwie "telefon". Przy czym organ nie negował, że zadeklarowane we wnioskach spółek, a potem we wniosku B. G. działki rolne były użytkowane zgodnie z minimalnymi normami, bowiem nie to jest przedmiotem sporu w niniejszej sprawie.

Potwierdzeniem pozorności podziału gospodarstwa, a później pozornego przejęcia go w posiadanie przez B. G. jest, w przekonaniu organu, również treść pisma K. G. zatytułowanego jako "Uzupełnienie odpowiedzi Spółki na wezwanie organu z dn. [...]..01.2013.r." złożonego w dniu [...]..02.2013 r. K. G. w piśmie tym oświadcza, iż cyt. : "zawarła ustną umowę z T. G. na skoszenie i usunięcie siana z łąk i sadów na działkach posiadanych przez spółkę w gminie O.", a prace zostały zrealizowane przez T. G. i częściowo przez K. G.. Z wymienionego dokumentu wynika, że T. G. występuje w tym przypadku w roli wydzierżawiającego grunt rolny spółce, wspólnika spółki zlecającej wykonanie prac i wykonawcy tych prac. Fakt ten dowodzi powiązań osobowych, kapitałowych i rodzinnych w sprawach wszystkich czterech spółek i zdaniem organu odwoławczego stanowi dodatkowe potwierdzenie na sztuczne, działanie stwarzające pozory prowadzenia działalności rolniczej przez cztery podmioty na gruntach tworzących w rzeczywistości jedno gospodarstwo rolne.

Reprezentujący spółki nie złożył żądanych przez organ dokumentów, a zatem nie wyjaśnił zgłoszonych przez organ pierwszej instancji nieścisłości i wątpliwości na swoją korzyść. Dlatego też złożenie przez B. G. tzw. wniosków transferowych nie może niweczyć zobowiązania spółek do wyjaśnienia kwestii niezbędnych do załatwienia sprawy, a jak już wyżej wskazano płatność osobie przejmującej gospodarstwo lub jego część w trybie § 23 oraz § 25 rozporządzenia rolnośrodowiskowego nie może zostać przyznana skoro podmiot przekazujący nie byłby do tego uprawniony. Z tej też przyczyny organ odwoławczy uznał decyzję Kierownika BP ARiMR za słuszną i stwierdził, że dokonanie płatności na rzecz B. G. w związku ze złożeniem przez nią wniosków w dniu [...]..02.2013 r. jest niedopuszczalne.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz w licznych pismach procesowych strona skarżąca – domagając się uchylenia bądź ewentualnie stwierdzenia nieważności podjętych w sprawie decyzji – zarzuciła naruszenie szeregu norm prawa materialnego i procesowego. W szczególności sformułowała zarzut naruszenia art. 107 § 1 k.p.a. poprzez brak przytoczenia w podstawie prawnej decyzji przepisów prawa unijnego, dalej zaś naruszenie art. 50 § 1, art. 75 § 1 k.p.a., art. 51 ust. 1 Konstytucji RP poprzez wystosowanie wadliwego wezwania w jednym egzemplarzu w trzech odrębnych postępowaniach. Zarzucając naruszenie norm od art. 6 do art. 9 k.p.a. podniosła, że wadliwie organ posłużył się pojęciem "sztucznych warunków", które nie funkcjonuje w prawie krajowym ani europejskim. Organy nie wszczęły postępowania w sprawie wykreślenia spółek z ewidencji producentów rolnych a wszystkie sporne grunty w dacie wydania decyzji znajdowały się w posiadaniu strony skarżącej, czym uchybiono normie art. 104 § 2 k.p.a. oraz art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011. Ponieważ spółki nie są stronami tego postępowania a zatem ustalanie wzajemnych powiązań miedzy nimi nie ma znaczenia w sprawie i stanowi obrazę art. 28 k.p.a.

Dopatrując się naruszenia przepisów ustawy o ochronie danych osobowych poprzez gromadzenie w aktach danych osobowych osób fizycznych wskazała na naruszenie norm art. 6 i art. 73 § 1 k.p.a. W ocenie strony organy dopuściły się uchybienia § 2 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego oraz art. 4 ust. 8 cytowanego wyżej rozporządzenia Komisji albowiem spełnione zostały wszelkie warunki do otrzymania płatności. Zdaniem strony skarżącej organy wadliwie utożsamiły osoby fizyczne ze spółkami , w których pełnią funkcje członków zarządów.

Uznając naruszenie art. 3 oraz art. 13 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności oraz art. 21 ust. 2 i art. 23 rozporządzenia rolnośrodowiskowego strona skarżąca argumentowała, że organ abstrakcyjnie rozstrzygnął w decyzji wydanej dla strony skarżącej o uprawnieniu spółek do płatności. Organ winien był się jedynie ograniczyć do ustalenia, czy spółki miały prawo wnioskować o płatność. Skoro spółki figurują w spisie producentów rolnych, a także w KRS, to miały prawo występować o płatności. Istnieją zatem faktycznie, a nie dla pozoru, jak wadliwie przyjął organ i oznacza to, ze faktycznie prowadziły działalność rolniczą.

W przeświadczeniu strony skarżącej organ uchybił treści art. 75 § 2 k.p.a., art. 32 § 2 i art. 64 Konstytucji RP wskutek odrzucenia oświadczenia strony o posiadaniu i użytkowaniu gruntów. Powołane przez organ orzeczenia WSA w Warszawie strona skarżąca uznała za nieadekwatne do przedmiotowej sprawy przez co organ dopuścił się uchybienia art. 6 k.p.a. i art. 4 ust. 8 powołanego rozporządzenia Komisji, zaś za naruszenie regulacji art. 30 i art. 64 Konstytucji poczytała przyjęcie organu, iż osoba pozostająca w związku małżeńskim nie ma prawa do majątku osobistego. Nie godząc się z twierdzeniem, że spółki zostały powołane w celu uzyskania większych dopłat, zarzuciła naruszenie przepisów art. 151 § 1 k.s.h., art. 336 i 348 k.c., art. 107 § 3 k.p.a., art. 2a rozporządzenia (WE) nr 73/2009, art. 40 ust. 2 TFUE. W ocenie strony skarżącej organ podżegał ją do dokonania czynu zabronionego przez poinformowanie, że wniosek o przyznanie gruntów winien złożyć T. G., gdy tymczasem był on wykreślony z ewidencji producentów rolnych. W decyzjach zapadłych w odrębnych postępowaniach organy przyznały, że nie posiadał on w 2012 r. gruntów rolnych. Według strony skarżącej organ nie ustalił kto poza spółkami władał działkami w roku 2012. Tym samym uchybiono przepisom art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 336 k.c. Z naruszeniem art. 3 ust. 3 rozporządzenia Komisji nr 65/2011 organ ustalił, że doszło do wycofania wniosku, gdy jedynie dokonano zmiany strony postępowania.

Strona skarżąca sformułowała również wniosek o wystąpienie przez Sąd do TSUE z pytaniem prejudycjalnym o dokonanie wykładni art. 40 ust. 2 TFUE i rozporządzenia nr 73/2009.

W pismach procesowych zarzucono nadto naruszenie art. 2, art. 32 ust. 1 w związku z art. 18 Konstytucji RP. Strona skarżąca argumentowała, że pozorności działań przeczy fakt dokumentowania czynności w formie notarialnej. Skarżąca była wyłącznym właścicielem gruntów rolnych w ramach jej majątku osobistego i mając ustaloną rozdzielność majątkową poddana została szykanom organu. Małej części działek była współwłaścicielem na zasadzie współwłasności łącznej z T. G. Decyzja o wykreśleniu skarżącej z ewidencji producentów i wydane na jej podstawie decyzje odmowne przyznania płatności zmusiły ją do wydzierżawienia gruntów innym podmiotom, w intencji uzyskania jakichkolwiek przychodów z tych nieruchomości na spłatę kredytów zaciągniętych na zakup tych gruntów. System płatności sprawił bowiem, że uprawa łąk będących własnością skarżącej bez dopłat byłaby działalnością na granicy opłacalności. Strona skarżąca zaprzeczyła jakoby spółki uchylały się w toku postępowania od składania wyjaśnień. Skarżąca nie ma żadnych bezpośrednich powiązań z tymi spółkami, żadnej z nich nie zakładała, nigdy nie była udziałowcem itp. W tej materii powołała się również na wyrok TSUE C-434/12, C- 255/02, wyrok TK sygn. P 40/12, a także na wyroki NSA w sprawach o sygn. II GSK 1451/12 i II GSK 1452/12 , wyrok WSA we Wrocławiu sygn. akt III SA/Wr 82/12, pisma Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Zarzuciła, że organ dopiero w piśmie procesowym z dnia 28 stycznia 2014 r. dokonał obliczenia korzyści finansowej jaką otrzymałyby spółki (lub strona skarżąca) , gdyby nie zakwestionowano pierwotnych wniosków po stwierdzeniu sztucznego stworzenia warunków do otrzymania płatności.

W odpowiedzi na skargę oraz w późniejszych pismach procesowych organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa procesowego i materialnego. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaskarżona decyzja może być uchylona wówczas, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

Rozpatrując sprawę w kontekście wymienionych przesłanek Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa procesowego ani materialnego. Zarzuty skargi są nieuprawnione.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia, mocą którego odmówiono stronie skarżącej przyznania płatności rolnośrodowiskowej za rok 2012, zasadniczo jest art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25 z 28.01.2011, str. 8) który wskazuje, że nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjantów, w odniesieniu do których stwierdzono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami systemu wsparcia. Przepis ten stanowi generalną klauzulę pozwalającą organom administracji publicznej przeciwdziałać obejściu prawa przez podmioty celem uzyskania przez nich korzyści wbrew intencjom ustawodawcy unijnego. Analogiczne klauzule dotyczące praktyk obchodzenia prawa normodawca unijny zawarł w przepisach art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UE L 312 z 23 grudnia 1995 r.) i art. 30 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30 z 31.01.2009 r. str. 16).

Godzi się podkreślić, że obejście prawa (nadużycie prawa) nie może skutkować ochroną prawną podmiotu, który sztucznie kreuje okoliczności uzasadniające stosowanie danej normy przyznającej określoną korzyść finansową i wiąże się to z sankcją wykluczenia możliwości skorzystania z tego prawa przez ten podmiot, o czym orzekł Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku C-94/05 Emsland-Stärke GmbH przeciwko Landwirtschaftskammer Hannover (pkt 52-53).

Na tle zastosowanego przez organy przepisu art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r., w przywoływanym także przez stronę skarżącą wyroku w sprawie C-434/12 (Słynczewa siła EOOD przeciwko Izpylnitelen direktor na Dyrżawen fond "Zemedelie" – Razplasztatelna agencija) z dnia 12 września 2013 r., Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej stwierdził, że cytowany przepis "należy interpretować w ten sposób, że przesłanki stosowania tego przepisu wymagają istnienia elementu obiektywnego i elementu subiektywnego. W ramach pierwszego z tych elementów do sądu odsyłającego należy rozważenie obiektywnych okoliczności danego przypadku pozwalających na stwierdzenie, że nie może zostać osiągnięty cel zamierzony przez system wsparcia Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW). W ramach drugiego elementu do sądu odsyłającego należy rozważenie obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z sytemu wsparcia EFRROW ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. W tym względzie sąd odsyłający może oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więź prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami. Artykuł 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 należy interpretować w ten sposób, iż stoi on na przeszkodzie temu, by wniosek o płatność z systemu wsparcia Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) został oddalony jedynie na tej podstawie, że projekt inwestycyjny, ubiegający się o skorzystanie z pomocy w ramach tego systemu, nie wykazuje niezależności funkcjonalnej lub że istnieje więź prawna między ubiegającymi się o taką pomoc, jednak przy braku uwzględnienia innych elementów obiektywnych rozpatrywanego przypadku."

W świetle zaprezentowanej przez Trybunał wykładni komentowanego przepisu art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 trzeba przyznać, że organy w rozpatrywanej sprawie rozważyły wszechstronnie spełnienie przesłanek omawianej klauzuli – zarówno w części istnienia elementów obiektywnych jak i subiektywnych. Nie doszło zatem do naruszenia mawianego przepisu prawa materialnego. W toku bowiem postępowania zasadnie ustalono, że spółki, które przekazały działki rolne stronie skarżącej nie posiadają odrębnego kierownictwa, nie są wyodrębnione pod względem technicznym ani ekonomicznym, są ze sobą ściśle powiązane osobowo, rodzinnie, kapitałowo, nie prowadzą działalności rolniczej we własnym imieniu i na swoją rzecz. Ich reprezentantem jak i pełnomocnikiem strony skarżącej jest jej małżonek. Zostały utworzone tylko i wyłącznie w celu pobierania zwiększonych dopłat do gruntów rolnych poprzez sztuczny podział gospodarstwa rolnego stwarzający pozory prowadzenia działalności rolniczej przez cztery podmioty na gruntach tworzących w rzeczywistości jedno gospodarstwo rolne.

Organy w tym kierunku zebrały kompletny zdaniem Sądu materiał dowodowy i na jego podstawie poczyniły prawidłowe, niezbędne ustalenia faktyczne dotyczące okoliczności zawarcia umów spółek, umów wzajemnego między opisanymi spółkami i członkami rodziny strony skarżącej przekazywania działek rolnych w użytkowanie, przeanalizowały szczegółowo powiązania osobowe, rodzinne, pełnione funkcje, usytuowanie geograficzne działek (deklarowanie przez każdą spółkę gruntów rozproszonych, znacznie odległych od siebie i zgłaszanie do płatności przez wszystkie spółki gruntów położonych w pobliżu, gdy te mogły stanowić jedną, zorganizowaną całość), ustaliły brak ponoszenia przez przedmiotowe spółki kosztów działalności, czy osiągania dochodów, posiadania dokumentacji (np. faktur, umów dotyczących ewentualnie świadczonych usług etc.) potwierdzających prowadzenie operacji gospodarczych przez te spółki lub na ich rachunek - skąd wywiedziono trafną konkluzję, że spółki owe nie prowadziły rzeczywistej działalności gospodarczej (rolniczej). Organy rozeznały sposób i warunki użytkowania działek, wykonywanie czynności agrotechnicznych, kto rzeczywiście rozporządzał spornymi gruntami rolnymi. Wreszcie ustaliły cel jaki zamierzano w wyniku tych praktyk osiągnąć. Argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd podziela w całej rozciągłości.

W tym wielorakim kontekście ustaleń, kwestia uchylenia stronie skarżącej numeru ewidencyjnego nie ma znaczenia dla oceny omawianego przypadku. Trudno bowiem przyjąć, że w jakiekolwiek mierze mogłaby stanowić usprawiedliwienie obejścia prawa.

Czynności procesowe organów, także w kwestii wystosowania wezwania do strony w trybie art. 50 k.p.a. nie były obarczone błędami. Poczynionym ustaleniom faktycznym orzekające organy dały pełny wyraz w uzasadnieniach decyzji obu instancji dokonując niewadliwej subsumcji stanu faktycznego do zastosowanych norm prawnych, które prawidłowo powołano i zinterpretowano. Tym samym zarzuty naruszenia norm postępowania tj. w szczególności art. 6 , art. 7, art. 8 i art. 9 oraz art. 104 § 2 i art. 107 kodeksu postępowania administracyjnego nie znajdują uzasadnienia. Ocena zgromadzonego materiału dowodowego mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Jest wyczerpująca, spójna, logiczna i zgodna z zasadami doświadczenia życiowego.

Należy zaznaczyć, że postępowanie toczyło się z udziałem strony skarżącej, która wezwana do oświadczenia się w sprawie nie przedłożyła wiarygodnych przeciwdowodów, zasłaniając się enigmatycznie i bezpodstawnie "ochroną danych", czy "tajemnicą służbową" i wprawdzie złożyła wyjaśnienia, ale sformułowała wypowiedź w takiej formie, że mogła ona tylko utwierdzić organy w przekonaniu co do trafności swego osądu o sztucznym stworzeniu warunków celem uzyskania płatności.

Tymczasem, jeśli strona postępowania powołuje się przed organem na daną okoliczność faktyczną, nie znaną organowi z urzędu, to powinna jej istnienie wykazać, przedstawiając dowody na poparcie swych twierdzeń. Ponadto, organ żadnej tajemnicy służbowej nie ujawniał, zaś przetwarzanie danych osobowych jest dopuszczalne wówczas, gdy jest to niezbędne dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa (art. 23 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych; j.t. Dz. U. z 2002 r. Nr 101 poz.926 ze zm.). Organ nie gromadził innych informacji niż wymagane treścią hipotez stosowanych norm prawnych.

Należy zatem przyznać rację organom, że strona skarżąca nie wykazała faktu rzeczywistego posiadania przez stronę skarżącą, a uprzednio przez spółki w 2012 r., spornych gruntów rolnych oraz prowadzenia na nich własnej działalności rolnej, a podejmowane i ujawniane przed organami rolnymi czynności miały na celu obejście prawa. Rozumie się przez nie takie czynności, które jakkolwiek nie są prawnie zakazane, lecz podejmowane są dla osiągnięcia skutku zakazanego przez prawo. Czyli z formalnego punktu widzenia nie budzą zastrzeżeń jednak faktycznie, pod względem materialnym, służą realizacji celu zabronionego przez przepisy prawa (por. wyrok SN z 25 lutego 2004 r. II CK 34/03, LEX nr 174159). Obejście prawa dotyczy więc sytuacji, gdy działanie danej osoby zmierza od innego niż typowe w danych okolicznościach, wynikających z przepisów prawa, uksztaltowania stosunków faktycznych lub prawnych po to tylko by osiągnąć zmierzony przez taką osobę skutek prawny.

W rozpatrywanej sprawie, jak słusznie przyjęły organy, takim skutkiem (celem) było uniknięcie – przy realizacji pakietu 2 "Rolnictwo ekologiczne" - degresywnego systemu udzielania płatności rolnośrodowiskowej, określonego bezpośrednio w § 14 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, po to, by być traktowanym tak jak producent rolny niemający więcej niż 100 ha, gdyż dla tej grupy gospodarstw rolnych wsparcie wynosi 100 % stawki płatności, gdy za powierzchnię powyżej 100 ha do 200 ha wynosi 50 % stawki płatności, a powyżej 200 ha – tylko 10% stawki. Podział gospodarstwa był w istocie pozorny.

Wbrew twierdzeniom skargi, z dowodów, które zgromadził organ, nie wynika, by grunty te stanowiły wyłącznie majątek osobisty skarżącej. Nawet i w tym wypadku, czynność prawna dokonania rozdzielności majątkowej małżeńskiej, ale też i wszystkie inne czynności prawne i faktyczne (zdarzenia) mimo swobody prowadzenia działalności gospodarczej mogą podlegać ocenie organów, czy nie są tylko pozorowane, dokonywane jedynie w celu obchodzenia prawa. Poza tym z punktu widzenia obowiązujących unormowań prawnych przedmiotem ustaleń organu był fakt ustalenia nie prawa własności, lecz faktycznego posiadania spornych gruntów rolnych i rzeczywistego prowadzenia na nich odrębnego, samodzielnego gospodarstwa rolnego, zważywszy na uregulowania § 2 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, zgodnie z którym płatność przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit.a rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli między innymi posiada działki rolne, na których jest prowadzona działalność rolnicza, przy czym "rolnik" w ujęciu art. 2 lit.a rozporządzenia nr 73/2009 oznacza osobę fizyczną lub prawną lub grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty, określonym w art. 299 Traktatu, oraz która prowadzi działalność rolniczą, a nadto mając dodatkowo na względzie, że po myśli art. 2 lit. b rozporządzenia nr 73/2009, termin "gospodarstwo" oznacza wszystkie jednostki produkcyjne zarządzane przez rolnika znajdujące się na terytorium tego samego państwa członkowskiego. Według zaś art. 2 lit. a) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1166/2008 z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie badań struktury gospodarstw rolnych i badania metod produkcji rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 571/88 (Dz.U.UE.L.2008.321.14) - gospodarstwo rolne lub gospodarstwo oznacza wyodrębnioną jednostkę, zarówno pod względem technicznym, jak i ekonomicznym, która posiada oddzielne kierownictwo i prowadzi działalność rolniczą. Jak wykazały organy – wymienione spółki w świetle podanych kryteriów nie mogą być uznane za wyodrębnione jednostki.

Słusznie organ podkreślił, że płatności ze środków publicznych - funduszy unijnych czy krajowych - na rzecz producentów rolnych mają być przeznaczone dla wsparcia rzeczywistych producentów rolnych i faktycznie przez nie prowadzonej działalności rolniczej, a nie dla fikcyjnych posiadaczy lub podmiotów powołanych formalnie tylko w celu osiągania takich korzyści finansowych. W sprawie niniejszej w sposób oczywisty jawi się, że układanie biegu spraw odbywało się w celu pozorowania zdarzeń, celem wprowadzenia sztucznego, a nie rzeczywistego, podziału gospodarstwa z subiektywną intencją uzyskania określonych preferencji, zależnych od powierzchni gospodarstwa, czyli z obejściem reguł przepisu § 14 rozporządzenia rolnośrodowiskowego i uzyskania większej kwoty dopłat. W takim zamiarze konstruowano postanowienia wielokrotnych umów wzajemnych między podmiotami wymienionymi przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji o przekazaniu posiadania gruntów rolnych. Podmioty te w istocie nie były faktycznie zaangażowane w posiadanie gruntów i nie sprawowały faktycznego władztwa. Znajduje to odzwierciedlenie w materiale dowodowym sprawy, a strona skarżąca ani jej pełnomocnik nie przedstawili dowodów przeciwnych.

W przedstawionym świetle bezprzedmiotowe są zarzuty skargi z powołaniem się na brak respektowania wpisów w Krajowym Rejestrze Sądowym, ewidencji producentów rolnych, norm kodeksu cywilnego, czy kodeksu spółek handlowych, treści aktów notarialnych, oświadczeń strony etc., gdyż organ w rozpatrywanej sprawie badał nie formalne, lecz materialne spełnienie przesłanek, wymogów koniecznych dla przyznania płatności rolnych na tle całokształtu okoliczności sprawy i analizy zgromadzonego materiału dowodowego. Fakt formalnego powołania do bytu prawnego spółki i dopełnienia wpisu jej do rejestru producentów rolnych nie świadczy sam w sobie, że w zamiarze jej założycieli ma ona objąć faktycznie w posiadanie dane grunty rolne i istotnie będzie prowadzić na nich realną produkcję rolną. Organ nie kwestionował ogólnego prawa strony skarżącej do posiadania majątku osobistego

Tym samym nie doszło do naruszenia norm art. 151 § 1 k.s.h., art. 336 oraz art. 348 k.c., art. 18, art. 30, art. 32 § 2 i art. 64 Konstytucji RP.

Podobnie twierdzenia strony, które nie przystają, a wręcz stoją w sprzeczności z zebranymi dowodami, ustalonymi okolicznościami - nie mogą być uznane za miarodajne. Obowiązuje w postępowaniu administracyjnym otwarty katalog środków dowodowych (art. 75 § 1 k.p.a.), a organ jest zobowiązany do jego pełnej, wnikliwej oceny. Organ może poprzestać na odebraniu od strony oświadczenia, jeżeli to oświadczenie "nie budzi w ocenie organu wątpliwości co do jego zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy" (B. Adamiak (w:) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 1996, s. 358). Oświadczenia składane w trybie art. 75 § 2 k.p.a. należy odróżniać od wyjaśnień (twierdzeń i oświadczeń) składanych przez strony w toku postępowania dowodowego na rozprawie (art. 95 § 1 k.p.a.) oraz dowodu z przesłuchania strony (art. 86). Z akt poza tym wynika, że strona skarżąca nie złożyła oświadczenia na podstawie art. 75 § 2 k.p.a. Zarzut więc naruszenia tego przepisu jest chybiony.

Przepis § 14 rozporządzenia rolnośrodowiskowego nie powoduje żadnych wątpliwości interpretacyjnych, że przy przedsięwzięciu działań doprowadzających do pozornego, sztucznego, podziału gospodarstwa na mniejsze powierzchniowo, dochodzi do sytuacji by z obejściem cytowanego przepisu i obowiązujących limitów areału uzyskać większe dopłaty. Z tego powodu szczegółowe przedstawienie obliczenia przez organ spodziewanych przez stronę korzyści finansowych dopiero w piśmie procesowym na etapie postępowania sądowoadminstracyjnego, zamiast w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie stanowi istotnego naruszenia prawa, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy.

Nie można również stwierdzać o swoistym, jak podano w skardze, "połączeniu gospodarstw w jedno" wskutek skorzystania z instytucji przewidzianej w § 23 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, gdyż rozpoznaniu podlegały złożone wnioski przez różne podmioty (spółki), a strona skarżąca, jako zgłaszający się następca prawny (przejemca) realizuje tylko w już toczącym się postępowaniu administracyjnym uprawnienie zbywcy – podmiotu przekazującego jej gospodarstwo w posiadanie. Jak stanowi cytowany przepis – nowy posiadacz wstępuje "na miejsce" pierwotnego wnioskodawcy, nie realizuje więc tu odrębnie własnego, pierwotnego prawa. Z brzmienia § 23 wynika, że w odniesieniu do tych samych gruntów przysługuje jedna tylko płatność, o którą może się skutecznie ubiegać jeden tylko podmiot. Skoro zgodnie z paremią, że nikt nie może przenieść więcej praw niż sam posiada, uprawnienie spółek w sferze omawianych płatności rolnych zostało zasadnie zakwestionowane, to strona skarżąca nie mogła również na to prawo (pochodne) skutecznie się powołać, abstrahując już nawet od faktu, że organ trafnie ocenił, że była to jedynie linia obrony swej sytuacji prawnej w rezultacie wezwania organu do złożenia wyjaśnień z ujawnieniem kierunku prowadzonego postępowania. Miało więc i takie działanie charakter pozorny. Nie zachodzą więc przesłanki do formułowania zarzutu o uchybieniu norm § 21 i § 23 rozporządzenia rolnośrodowiskowego oraz art. 28 k.p.a.

Należy podkreślić, że program rolnośrodowiskowy ma na celu poprawę środowiska rolnego i obszarów wiejskich poprzez przywracanie walorów lub utrzymanie cennych siedlisk przyrodniczych użytkowanych rolniczo, wsparcie terenów prowadzących produkcję ekologiczną w rolnictwie. Pomoc z tego tytułu dla rolników w formie płatności rolnośrodowiskowej stanowi rekompensatę utraconego dochodu, dodatkowo poniesionych kosztów transakcyjnych. Jest to pomoc wieloletnia, wypłacana corocznie, według określonego systemu, skierowana do mniejszych gospodarstw (do 100 ha), dlatego system płatności został skonstruowany degeresywnie, Każde państwo członkowskie określa stawki płatności. Ustalanie górnych limitów środków przypadających na jedno gospodarstwo rolne ma na celu przeciwdziałanie nadmiernemu kumulowaniu środków w gospodarstwach wielkoobszarowych (dochodowość zależy przecież także od wielkości gospodarstwa). Rolnictwo ekologiczne z racji konieczności stosowania określonych metod uprawy w warunkach polskich raczej dotyczy gospodarstw o aerale nie przekraczającym 100 ha i inaczej na takiej wielkości powierzchni kształtuje się dochodowość oraz kosztowość. Z tej racji legislator krajowy wprowadził system preferujący mniej powierzchniowe gospodarstwa. Jak wskazano w pkt 25 preambuły rozporządzenia nr 73/2009 systemy wsparcia w ramach WPR przewidują bezpośrednie wsparcie dochodów mające na celu zapewnienie odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej. Cel ten jest ściśle związany z zachowaniem obszarów wiejskich. Aby przeciwdziałać każdemu niewłaściwemu przydzieleniu środków wspólnotowych, nie należy przekazywać płatności w ramach wsparcia rolnikom, którzy sztucznie stworzyli warunki niezbędne dla uzyskania takiego wsparcia. W okolicznościach niniejszej sprawy przyznanie pomocy byłoby sprzeczne z tak unormowanymi celami wsparcia.

Sąd nie powziął żadnych wątpliwości prawnych i dlatego nie wystąpił z zapytaniem prejudycjalnym, o co wnosiła strona skarżąca.

Wobec braku naruszenia norm prawa procesowego lub materialnego skargę oddalono na mocy art. 151 p.p.s.a.