Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1961/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-09-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 141 par. 4, art. 151, art. 184
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 119 par. 1-2, art. 121 par. 5, art. 7 par. 2, art. 122 par. 2 pkt 2, art. 125 par. 1, art. 126
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędzia del. NSA Anna Żak (spr.), Sędzia NSA Małgorzata Miron, , po rozpoznaniu w dniu 12 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 28 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SA/Sz 1490/15 w sprawie ze skargi J. R. na postanowienie Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2016 r., sygn. II SA/Sz 1490/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę J. R. na postanowienie Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (ZWINB) w Szczecinie z dnia [...] listopada 2015 r. w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia.

W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB) w Wałczu postanowieniem z dnia [...] września 2015 r., nr [...], nałożył na J. R. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 241.276,44 zł, wyliczoną na podstawie art. 121 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ("upea") w następujący sposób: 296,70 m² (pow. zabudowy) x 1/5 x 4.066 zł/m² (cena 1 m² powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego w II kwartale 2015 r. - komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 25 sierpnia 2015 r.) = 241.276,44 zł. Nadto w punkcie pierwszym wezwał do uiszczenia nałożonej grzywny w terminie do dnia 15 października 2015 r. na rachunek bankowy organu, pouczając, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, zaś w punkcie drugim wezwał do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...] października 2014 r. wystawionym przez PINB w Wałczu w terminie do dnia [...] października 2015 r. wskazując, że w razie niewykonania obowiązku w terminie, będzie orzeczone wykonanie zastępcze.

Organ I instancji wskazał, że decyzją z dnia [...] marca 2014r., nr [...] nakazano J. R. rozbiórkę budynku stodoły zlokalizowanego na działce nr [...] w D.. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu 26 kwietnia 2014r. Z uwagi na to, że J. R. nie wykonała ww. obowiązku, wszczęto wobec niej postępowanie egzekucyjne, w toku którego doręczono jej w dniu 6 lutego 2015 r. upomnienie z dnia 28 stycznia 2015 r., zaś w dniu 13 marca 2015r. odpis tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. Pomimo tego nie wykonała obowiązku rozbiórki budynku stodoły.

W zażaleniu na powyższe postanowienie J. R. zarzuciła rażące naruszenie prawa wobec nieuwzględnienia okoliczności, że przed Sądem Rejonowym w Wałczu toczy się postępowanie w sprawie I Ns 148/14 o zniesienie współwłasności nieruchomości, dla której Sąd ten prowadzi księgę wieczystą [...], a która obejmuje również przedmiotową działkę gruntu nr [...], o pow. 0,4715 ha. Skarżąca podała, że od rozstrzygnięcia ww. postępowania zależy wytyczenie działki gruntu, na której posadowiony jest budynek stodoły, a z chwilą rozebrania stodoły utraci możliwość wyznaczenia punktów granicznych, co utrudni postępowanie sądowe i zniesienie współwłasności. Zapewniła, że budynek stodoły zostanie przez nią rozebrany po zniesieniu współwłasności.

Opisanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r. ZWINB w Szczecinie, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 Kpa, art. 18, art. 23 § 1, art. 119, 121 § 4 i § 5, art. 122 § 1 i § 1 upea oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że grzywna nałożona została dla wyegzekwowania obowiązku orzeczonego w ostatecznej decyzji administracyjnej, którego zobowiązana nie wykonała dobrowolnie, pomimo upomnienia. Zdaniem organu, również wysokość grzywny została ustalona prawidłowo. Z akt sprawy wynika bowiem, że organ powiatowy w celu obliczenia wysokości wymierzonej grzywny, uwzględnił cenę 1 m² powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w komunikacie tego organu z dnia 25 sierpnia 2015 r., w którym podano, że cena ta za II kwartał 2015 r. stanowi kwotę 4.066 zł. Zgodnie zatem z art. 121 § 5 upea, wysokość grzywny wynosi: 4.066 zł x 1/5 x 296,7 m² (tj. powierzchni zabudowy budynku stodoły) = 241 276,44 zł.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w zażaleniu organ II instancji wyjaśnił, że dopóki w obrocie prawnym pozostaje decyzja z dnia [...] marca 2014 r. nakazująca J. R. rozbiórkę przedmiotowego budynku stodoły, to strona jest zobowiązana do jej wykonania. Natomiast przywołane postępowanie o zniesienie współwłasności przedmiotowej nieruchomości w części gruntu usytuowanego pod ww. budynkiem stodoły, nie ma wpływu na niniejsze postępowanie egzekucyjne, a grunt zajęty przez przedmiotowy budynek stodoły może zostać, na potrzeby postępowania przed Sądem Rejonowym w Wałczu, wytyczony geodezyjnie przed wykonaniem nakazu rozbiórki.

W skardze na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie J. R. zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych polegający na bezpodstawnym przyjęciu, że zniesienie współwłasności przedmiotowej nieruchomości w części gruntu, na którym posadowiony jest budynek stodoły, nie ma wpływu na wszczęte postępowanie egzekucyjne w trybie administracyjnym, a grunt zajęty przez budynek może zostać na potrzeby postępowania sądowego wytyczony geodezyjnie przed wykonaniem nakazu rozbiórki. Nadto wniosła o przeprowadzenie dowodu z akt sprawy Sądu Rejonowego w Wałczu sygn. akt I Ns 148/14 na okoliczność toczącego się postępowania o zniesienie współwłasności wskazując, że dopiero po zakończeniu ww. postępowania sądowego, nastąpi likwidacja budynku stodoły, który w chwili obecnej nie stanowi zagrożenia dla osób trzecich z uwagi na zabezpieczenie obiektu, poprzez jego wygrodzenie siatką i umieszczenie tablicy zakazu wstępu na teren. Podkreśliła, że orzeczona kara grzywny nie znajduje jakiegokolwiek uzasadnienia i pozostaje w rażącej sprzeczności z zasadami współżycia społecznego, jak i świadczy o biurokratycznym podejściu do sprawy przez organy, które nie zważając na istniejący problem prawny, wiek strony oraz jej możliwości finansowe nakładają karę, praktycznie niewykonalną.

W dniu 15 kwietnia 2016 r. do Sądu wpłynęło pismo wyznaczonego w ramach prawa pomocy pełnomocnika skarżącej, w którym to zarzucono zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów procesowych, tj. art. 7 § 2 w zw. z art. 119 § 1 i 2, art. 121 § 1 i 5 upea i art. 124 § 5 K.p.a., poprzez wadliwe uzasadnienie wobec niewskazania przyczyn wyboru grzywny jako środka egzekucyjnego i realizującego zasadę adekwatności oraz niewyjaśnienie zobowiązanej jej sytuacji prawnej w kontekście argumentacji, iż nie uchyla się od obowiązku, a pragnie jedynie zabezpieczyć dowody, które mają być pomocne w sporze cywilnym. Niezależnie od powyższego pełnomocnik podniósł, iż w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 lipca 2014 r., sygn. akt SK 6/12 istnieje uzasadnione przypuszczenie, że art. 121 § 5 upea nie spełnia standardów konstytucyjnych.

W odpowiedzi na skargę Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Szczecinie wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalając skargę wyjaśnił, że z treści art. 119 § 1 i 2 upea nie wynika pierwszeństwo stosowania przed grzywną wykonania zastępczego. Podzielił stanowisko reprezentowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawach II OSK 1387/10, II OSK 2315/10, że nie można przy rozważaniu tej kwestii pominąć treści art. 122 § 2 upea, który co prawda nie stanowi o kolejności stosowania grzywny w celu przymuszenia i wykonania zastępczego określając elementy postanowienia o nałożeniu grzywny, może jednak stanowić normę systemową pozwalającą na odczytanie wzajemnych relacji przepisów art. 119 oraz art. 127, a także zakresu obowiązywania reguł ogólnych sformułowanych w art. 7 § 2, w procesie egzekwowania obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego. Przywołane regulacje wskazują na to, że przy egzekucji dotyczącej obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego zasadniczo w pierwszej kolejności należy stosować grzywnę w celu przymuszenia. Odwrotna sytuacja, w której w pierwszej kolejności zastosowanie znajdzie wykonanie zastępcze (skutkiem czego wykluczone będzie zastosowanie grzywny w celu przymuszenia) powinna mieć miejsce wyjątkowo, np. kiedy to grzywna w celu przymuszenia z jakichś oczywistych względów nie może doprowadzić do wykonania obowiązku przez zobowiązanego.

Mając na uwadze treść art. 121 § 4 i 5 upea, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że kwestionowana grzywna w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki została nałożona i obliczona w sposób prawidłowy, przy czym na tym etapie postępowania brak jest podstaw prawnych by przy ustalaniu wysokości grzywny uwzględniać wiek skarżącej, czy jej dochody. Organy pouczyły skarżącą, że wykonanie obowiązku rozbiórki daje podstawę do wystąpienia z wnioskiem o umorzenie grzywny (art. 125 § 1 upea).

W skardze kasacyjnej J. R. zarzuciła powyższemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 2 Ppsa, naruszenie przepisów postępowania, tj.:

1) art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), dalej "Ppsa", w zw. z art. 7 § 2 w zw. z art. 119 § 1 i 2 oraz art. 121 § 1 i 5 upea oraz art. 124 § 1 i 2 Kpa przez oddalenie skargi, a tym samym potwierdzenie zgodności z prawem postanowienia, w którym: nie wskazano przyczyn wyboru grzywny jako środka egzekucyjnego, który wypełnia zasady wyboru adekwatnego środka; nie wyjaśniono zobowiązanej jej sytuacji prawnej w kontekście jej argumentacji, że nie uchyla się od wykonania obowiązku, a jedynie pragnie zabezpieczyć dowody pomocne w sporze cywilnym;

2) art. 193 Konstytucji RP w zw. z art. 151 Ppsa przez przedwczesne wydanie wyroku i uchylenie się od przedstawienia Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania o zgodność z Konstytucją RP art. 119 § 5 upea, mimo że w związku z wyrokiem Trybunału z dnia 1 lipca 2014 r. sygn. SK 6/12 pośrednio powstała uzasadniona wątpliwość czy art. 121 § 5 upea spełnia standardy konstytucyjne;

3) art. 151 Ppsa w zw. z art. 121 § 1 i 5 upea poprzez oddalenie skargi pomimo argumentacji skarżącej, że nie uchyla się od obowiązku rozbiórki, a jedynie pragnie zabezpieczyć dowody pomocne w sporze cywilnym i postępowaniu karnym;

4) art. 141 § 4 w zw. z art. 151 Ppsa w zw. z art. 121 § 5 upea przez pominięcie w analizie sprawy i w uzasadnieniu kwestii konstytucyjności art. 121 § 5 upea.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji bądź rozpoznanie skargi we własnym zakresie przez NSA. Ponadto, wniosła o przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego w zakresie zgodności z Konstytucją RP art. 121 § 5 upea oraz o zasądzenie kosztów postepowania.

W uzasadnieniu zarzutu z pkt 1 podniesiono, że skarżąca kasacyjnie jest osobą nieporadną, starszą, źle sytuowaną, nieposiadającą wykształcenia prawniczego. Wskazano, że brak wyjaśnienia przesłanek (nie tylko metody obliczenia grzywny), jakimi kierował się organ w postępowaniu egzekucyjnym oznacza dowolność działania i brak możliwości kontroli działania organów w toku postępowania. Nie można bowiem poddać kontroli sądowej procesu zmierzającego do dokonania wyboru przez organ właściwego środka egzekucyjnego. Zdaniem skarżącej kasacyjnie organ nie ocenił zasadności zastosowania konkretnego środka egzekucyjnego. Powyższe w ocenie autora skargi kasacyjnej sprzeczne jest również z zasadą słuszności. W tym kontekście przywołał treść art. 7 § 2 upea. Odwołanie się do wieku i sytuacji materialnej zobowiązanej miało więc znaczenie w niniejszej sprawie, i to nie w kwestii sposobu obliczenia grzywny, ale respektowania zasad postępowania i formułowania uzasadnienia w sposób zrozumiały dla strony.

W odniesieniu do wniosku o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym, autor skargi kasacyjnej stwierdził, nawiązując do wyroku Trybunały w sprawie SK 6/12, że sztywno określona wysokość kary pieniężnej, bez względu na okoliczności związanego z nią czynu, zbytnia dolegliwość kary pieniężnej oraz automatyzm tej kary są niezgodne z art. 64 ust. 1 i 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Organ ustalając wysokość grzywny w celu przymuszenia powinien mieć możliwość stosowania ogólnych zasad związanych z zakazem przekroczenia granic wyznaczonych przez zasady ogólne postępowania egzekucyjnego, w szczególności racjonalnego działania i niezbędności. Powyższe ma przełożenie na wysokość grzywny, która jest drastycznie wysoka, nieprzystająca do realiów sprawy i sytuacji ekonomicznej w kraju.

Uzasadniając zarzut z pkt 3 skarżąca kasacyjnie wyjaśniła, że niewłaściwie wykreślono obszar jej działki zawyżając jej powierzchnię, co skutkowało niekorzystnym rozporządzeniem jej mieniem poprzez wprowadzenie jej w błąd co do wysokości udziałów w częściach wspólnych i w konsekwencji, naliczeniem nienależnej kwoty tytułem remontu części wspólnej. Spór cywilny wymagał zatem zebrania dowodów potwierdzających poświadczenie nieprawdy na mapie ewidencyjnej, a rozebranie stodoły doprowadziłoby do zatarcia śladów przestępstwa.

W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 Ppsa skarżąca kasacyjnie podniosła, że z uzasadnienia wyroku nie wynika, czy jej argumenty co do konstytucyjności art. 121 § 5 Ppsa brane były pod uwagę. Nie został więc spełniony cel uzasadnienia w tej części. Również NSA nie będzie miał możliwości prześledzenia przebiegu postępowania i zapoznania się z motywami, jakimi kierował się Sąd pierwszej instancji podejmując decyzję o odstąpieniu od wstępnej analizy konstytucyjności art. 121 § 5 Ppsa.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 Ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 Ppsa. Sprawa ta mogła być zatem rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny tylko w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.

Skarga kasacyjna analizowana w opisanym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

W rozpoznawanej sprawie podstawą nałożenia grzywny w celu przymuszenia były przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm.), dalej "upea". Zgodnie z art. 119 § 1 tej ustawy, grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym (§ 2). Podstawą obliczenia grzywny w przypadku, tak jak w niniejszej sprawie, obowiązku przymusowej rozbiórki budynku, jest art. 121 § 5 upea, zgodnie z którym wysokość grzywny, stanowi iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki, i 1/5 ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych. Przy orzekaniu w kwestii grzywny w celu przymuszenia organ musi mieć również na względzie, wyrażoną w art. 7 § 2 upea, zasadę stosowania, spośród środków egzekucyjnych prowadzących bezpośrednio do wykonania obowiązku – środka najmniej uciążliwego dla zobowiązanego.

Strona wnosząca skargę kasacyjną nie kwestionuje sposobu obliczenia i wysokości nałożonej grzywny. Zarzucając zaskarżonemu wyrokowi naruszenie art. 7 § 2 w zw. z art. 119 § 1 i 2 oraz art. 121 § 1 i 5 upea – a nadto art. 124 § 1 i 2 Kpa, który reguluje, z jakich elementów powinno składać się postanowienie i jego uzasadnienie – wskazuje na brak wyjaśnień organu co do przyczyn wyboru grzywny jako środka egzekucyjnego w kontekście argumentacji, że zobowiązana nie uchyla się od wykonania obowiązku, a jedynie pragnie zabezpieczyć dowody pomocne w sporze cywilnym. Wskazuje również na wiek, nieporadność i sytuację majątkową skarżącej.

W tym miejscu należy podkreślić, że grzywna w celu przymuszenia jest środkiem egzekucyjnym o charakterze dyscyplinującym, mającym na celu przymuszenie zobowiązanego do wykonania ciążącego na nim obowiązku, tak aby zamiast jej zapłaty wykonali obowiązek. Grzywna w celu przymuszenia nie jest karą, lecz formą nacisku mającą na celu skłonienie zobowiązanego, poprzez dolegliwość finansową, do określonego zachowania się. Jednocześnie z art. 122 § 2 pkt 2 upea wynika, że w sytuacji egzekucji obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego najpierw powinna być nałożona grzywna w celu przymuszenia, a dopiero w drugiej kolejności powinno być zastosowane wykonanie zastępcze. Przepis ten stanowi, że postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy będzie orzeczone wykonanie zastępcze.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że organy miały na względzie wskazane wyżej zasady i regulacje, dokonując wyboru środka egzekucyjnego zmierzającego do wymuszenia obowiązku wynikającego z decyzji PINB w Wałczu z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] nakazującej rozbiórkę budynku stodoły zlokalizowanego na działce nr [...] w D.. Decyzja nakładająca na skarżącą kasacyjnie ww. obowiązek jest ostateczna i podlega wykonaniu. Sąd administracyjny dokonując kontroli legalności nie bada postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia pod względem słuszności, ani też nie dokonuje oceny przyczyn, które spowodowały niewykonanie obowiązku (por. wyrok NSA z dnia 13 lipca 2016 r., sygn. II OSK 2773/14). Należy także stwierdzić, że co do zasady, grzywna w celu przymuszenia zwłaszcza wymierzana w sprawach z zakresu prawa budowalnego jest środkiem mniej uciążliwym aniżeli wykonanie zastępcze. Jak wynika z treści art. 125 § 1 i art. 126 upea. od zobowiązanego zależy, czy wykona nałożony obowiązek, a w konsekwencji, czy poniesie koszty wymierzonej grzywny. Przepisy te wskazują bowiem, że w sytuacji wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Taka sytuacja, zwolnienie z zobowiązania finansowego, którym jest obowiązek uiszczenia grzywny, nie zaistnieje w sytuacji zarządzenia w stosunku do dłużnika wykonania zastępczego, co już samo przez się wskazuje, że ten drugi środek egzekucyjny wiązałby się ze znacznie większą dolegliwością.

Podsumowując, w rozpoznawanej sprawie organ nadzoru budowlanego I instancji zasadnie zastosował środek egzekucyjny w postaci grzywny w celu przymuszenia, przy zachowaniu obligatoryjnych elementów procedury egzekucyjnej. Pomimo upływu 17 miesięcy od dnia kiedy decyzja nakazująca rozbiórkę stała się ostateczna, skarżąca nie podjęła czynności zmierzających do jej wykonania. Przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie znają instytucji odstąpienia od egzekucji (umorzenia, zawieszenia postępowania) z uwagi na potrzebę zachowania przedmiotu egzekucji dla celów dowodowych w innym postępowaniu (np. przed sądem powszechnym). Jeśli skarżąca obawia się, że rozbiórka budynku stodoły utrudni jej dochodzenie swoich uprawnień w sprawie o zniesienie współwłasności nieruchomości może w tym cywilnym postępowaniu wnieść o zabezpieczenie swojego roszczenia (art.730 i nast. Kodeksu cywilnego).

W świetle powyższego zarzuty opisane w pkt 1 i 3 skargi kasacyjnej należy uznać za niezasadne.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 Ppsa, to istotnie Sąd pierwszej instancji nie poczynił rozważań w przedmiocie wniosku o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym co do zgodności z Konstytucja RP art. 121 § 5 upea. Przy ocenie tego zarzutu należy jednak mieć na uwadze, że skuteczne podniesienie zarzutu naruszenia przepisów postępowania w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 Ppsa wymaga wykazania, że uchybienie tym przepisom mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Użyte w tym przepisie sformułowanie "mogło mieć wpływ" oznacza, że pomiędzy naruszeniem przepisów postępowania a wydanym w sprawie orzeczeniem podlegającym zaskarżeniu powinien zachodzić związek przyczynowy, tj. że zaistniała hipotetyczna możliwość odmiennego wyniku sprawy, gdyby do tego naruszenia nie doszło. Ponadto, przedmiotem skutecznego zarzutu kasacyjnego naruszenia art. 141 § 4 Ppsa może być takie sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku, które uniemożliwia jego kontrolę instancyjną.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie nie ma podstaw do przyjęcia, by brak rozważań Sądu pierwszej instancji co do zgodności z Konstytucją RP art. 121 § 5 upea miał wpływ na wynik sprawy. Rozwiązanie przyjęte w tym przepisie jest niewątpliwie rygorystyczne, należy jednak pamiętać, że unormowanie to, inaczej niż przepisy ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (art. 88 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 1) zakwestionowane przez Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 1 lipca 2014 r. sygn. SK 6/12, nie ma charakteru sankcji (kary) za niewykonanie określonego obowiązku, lecz stosowane jest w celu przymuszenia do wykonania obowiązku. W konsekwencji istotą grzywny w celu przymuszenia musi być dolegliwość na tyle znacząca, aby skłonić zobowiązanego do zastosowania się do orzeczonego wobec niego obowiązku. Wskazać również należy, że przepisy art. 125 i 126 upea minimalizują skutki zastosowania takiej grzywny, gdy strona już po jej wymierzeniu zastosuje się do nałożonego obowiązku.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela przy tym stanowisko NSA wyrażone w wyroku z dnia 8 września 2005 r., sygn. FSK 2083/04, że wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego jest uprawnieniem, z którego Sąd korzysta gdy ma wątpliwości co do "konstytucyjności" przepisu. Gdy ich nie ma, nie może być do tego zmuszony wnioskiem strony. Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielając wątpliwości skarżącego kasacyjnie co do zgodności zastosowanego w sprawie przepisu prawa z art. 64 ust. 1 i 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP nie uwzględnił wniosku o zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie tej kwestii.

W świetle powyższego również zarzuty opisane w pkt 2 i 4 skargi kasacyjnej należy uznać za niezasadne.

W tym stanie rzeczy, ponieważ skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, należało ją oddalić na podstawie art. 184 Ppsa.