Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 867/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-11-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie WSA Jolanta Dargas (spr.) WSA Iwona Kosińska Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2016 r. sprawy ze skargi D. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do niezabudowanego gruntu oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:

Decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] Prezydent [...] ustanowił na 99 lat prawo użytkowania wieczystego do niezabudowanego gruntu położonego w [...] przy ul. [...], oznaczonego jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. [...] m2 z obrębu [...], uregulowanego w księdze wieczystej nr [...] na rzecz D. S. w udziale wynoszącym [...] części, na rzecz Skarbu Państwa w udziale wynoszącym [...] części oraz ustalił opłatę roczną z tytułu ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu w wysokości [...] netto, stanowiącą 1% ceny gruntu i udzielił 80% bonifikaty od opłaty rocznej – po udzieleniu bonifikaty opłata roczna wynosi [...] zł netto.

W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że nieruchomość przedmiotowa objęta jest działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Objecie gruntu w posiadanie przez gminę nastąpiło w dniu 11 kwietnia 1949 r. tj. z dniem ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym nr [...] Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego [...]. Termin na złożenie wniosku dekretowego upłynął w dniu 11 października 1949 r. Dawni właściciele hipoteczni nie złożyli wniosku w terminie przewidzianym w art. 7 ust. 1 dekretu. W dniu 30 lipca 1985 r. i w dniu 29 grudnia 1988 r. D. S. działająca w imieniu własnym oraz swojej matki H. S. złożyła wniosek o przyznanie za czynszem symbolicznym prawa własności nieruchomości usytuowanej przy ul. [...] i [...] w [...], ozn. hip. "[...]" [...]. Zgodnie z treścią zaświadczenia wydanego przez Sąd Rejonowy dla [...] tytuł własności do nieruchomości "[...]"[...] przysługiwał B. i H. małż. S. co do [...] części i C. M co do 1/16 części niepodzielnie na mocy aktu zeznanego w dniu [...] czerwca 1941 r.

W decyzji ostatecznej nr [...] z dnia [...] lutego 2008 r. Prezydent [...] orzekł o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego do gruntu o pow. [...] m2 położonego w [...] przy ul. [...], oznaczonego jako działki nr [...] o pow. [...] m2 i nr [...] o pow. [...] m2 na rzecz D. S. w udziale wynoszącym 15/16 i na rzecz Skarbu Państwa w udziale wynoszącym 1/16. Na skutek wniosku złożonego w trybie art. 155 k.p.a. organ dokonał ponownego przeliczenia rzeczywistej powierzchni gruntu i decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] Prezydent [...] zatwierdził podział działki nr [...] na działki nr [...] o pow. [...] m2 i [...] o pow. [...] m2. Następnie decyzją z dnia [...] października 2012 r. nr [...] Prezydent [...] za zgodą stron zmienił pkt I i II decyzji z dnia [...] lutego 2008 r. nadając im brzmienie: ustanowić na 99 lat prawo użytkowania wieczystego do zabudowanego gruntu położonego w [...] przy ul. [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] m2 oznaczonego w ewidencji gruntów jako działki nr [...] o pow. [...] m2 i nr [...] o pow. [...] m2".

Organ I instancji stwierdził, że do rozstrzygnięcia pozostał jeszcze wniosek o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do pozostałej części gruntu oznaczonego jako działka nr [...] o pow. [...] m2 oraz nr [...] o pow. [...] m2. Ustalono, że działka nr [...] zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego znajduje się w strefie oznaczonej symbolem A-1.9KDw – tereny dróg wewnętrznych. Decyzją z dnia [...] września 2015 r. nr [...] Prezydent [...] zatwierdził podział działki nr [...] na działki nr [...] o pow. [...] m2 i nr [...] o pow. [...] m2. W toku postępowania ustalono, że przedmiotowy grunt zabudowany był małym domem jednorodzinnym wybudowanym przed 1945 r., w związku z powyższym zostały spełnione przesłanki z art. 214 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organ I instancji wskazał, że rozstrzygnięcie w odniesieniu do działki nr [...] nastąpi w odrębnym postępowaniu.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła D. S.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] rozpatrując sprawę niniejszą wskazało, że decyzja organu I instancji została oparta na uregulowaniu zawartym w art. 214 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami i przytoczyło jego treść. Kolegium wskazało, że przepisy art. 214 ugn przewidują dwie przesłanki pozytywnego rozpatrzenia żądania, które musza zostać spełnione łącznie: zachowanie terminu złożenia wniosku do 31 grudnia 1988 r. oraz zabudowanie działek domami jednorodzinnymi, małymi domami mieszkalnymi i domami, w których liczba izb nie przekracza 20, oraz domami, w których przed dniem 21 listopada 1945 r. została wyodrębniona własność poszczególnych lokali, a także domami, które stanowiły przed tym dniem własność spółdzielni mieszkaniowych.

Organ II instancji stwierdził na podstawie znajdujących się w aktach sprawy postanowień sądowych o stwierdzeniu praw do spadku po dawnych właścicielach dekretowych, że spadkobiercą po B. i H. S. (udział w nieruchomości 15/16 części) jest D. S., a po C. M. (udział w nieruchomości 1/16 części) jest Skarb Państwa.

Kolegium wskazało, że zgodnie z mapą sytuacyjną nieruchomości sporządzoną przez geodetę w dniu 14 listopada 2011 r., przyjętą do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego za numerem [...] dawna nieruchomość hipoteczna "[...]" rej. hip. [...] stanowi aktualnie działkę nr [...] o pow. [...] m2, nr [...] o pow. [...] m2, część działki nr [...] o pow. [...] m2, część działki nr [...] o pow. [...] m2 i w tym zakresie mapa jest czytelna. Powyższe oznacza, że powierzchnia dawnej nieruchomości określona w zaświadczeniu Sądu Rejonowego dla [...] na ok. [...] m2 jest równoznaczna z powierzchnią działek wskazanych wyżej. Do zrealizowania zaś żądań D. S. konieczne było dokonanie podziału działek nr [...] i [...] w celu poprawnego rozliczenia powierzchni dawnej nieruchomości. Organ odwoławczy podniósł, że co do działek nr [...] i [...] została wydana pozytywna dla skarżącej decyzja, a co do działki nr [...] sprawa nie jest rozstrzygnięta. Przedmiotem niniejszego stepowania jest rozpatrzenie wniosku skarżącej w zakresie działki nr [...]. Decyzją z dnia [...] września 2015 r. Prezydent [...] zatwierdził podział działki nr [...] na działki nr [...] o pow. [...] m2 i [...] o pow. [...] m2 w sposób wskazany na mapie z projektem podziału wpisanej do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.

Kolegium dodało, że prawidłowo została ustalona opłata roczna za użytkowanie wieczyste przy uwzględnieniu 80% bonifikaty zgodnie z zasadami określonymi w uchwale nr [...] z dnia [...] listopada 2007 r. Rady [...] w sprawie zasad gospodarowania zasobem nieruchomości [...] w zakresie zasad ustalania czynszu symbolicznego za grunty oddawane w użytkowanie wieczyste w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, a także bonifikaty od opłat rocznych za grunty oddawane w użytkowanie wieczyste w trybie i na zasadach określonych w art. 214 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła D. S. podnosząc, że nieprawidłowo zostały ustalone granice przedmiotowej nieruchomości. Skarżąca kwestionuje fakt położenia części dawnej nieruchomości w pasie drogowym ul. [...], ponieważ jej rodzice nabyli w 1941 r. nieruchomość o pow. [...] m2 położoną przy ul. [...], a nie z częścią ulicy. Skarżąca opisała przebieg postępowania w zakresie ustalania przez organ granic dawnej nieruchomości hipotecznej i stwierdziła, że działania organów administracji prowadzone od 1991 r. doprowadziły do wielu nieścisłości w kwestii zwrotu zabranej nieruchomości hipotecznej, zważywszy na fakt, że granice i kształt ul. [...] jak i granice działki nr [...] i [...] utrwalone murowanymi zabudowaniami sprzed 1945 r. nie uległy zmianie.

Skarżąca wniosła o uchylenie wszystkich błędnych decyzji wydanych w minionym czasie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za niezasadną.

Jak wynika z treści decyzji organu pierwszej instancji podstawą materialnoprawną orzekania przez ten organ był art. 214 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z treścią tego przepisu poprzednim właścicielom, których prawa do odszkodowania za przejęte przez państwo grunty, budynki i inne części składowe nieruchomości, przewidziane w art. 7 ust. 4 i 5 i art. 8 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) wygasły na podstawie przepisów ustawy wymienionej w art. 241 pkt 1, jeżeli zgłosili oni lub ich następcy prawni w terminie do dnia 31 grudnia 1988 r. wnioski o oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste, może zostać zwrócona jedna nieruchomość (ust. 1); zwrot nieruchomości, o którym mowa w ust. 1, przysługuje poprzednim właścicielom działek zabudowanych domami jednorodzinnymi, małymi domami mieszkalnymi i domami, w których liczba izb nie przekracza 20, oraz domami, w których przed dniem 21 listopada 1945 r. została wyodrębniona własność poszczególnych lokali, a także domami, które stanowiły przed tym dniem własność spółdzielni mieszkaniowych (ust. 2)

A zatem, co słusznie podkreśliły organy administracji, dla pozytywnego rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego niezbędne jest spełnienie kumulatywnie 2 przesłanek:

1. wniosek powinien być złożony w terminie do 31 grudnia 1988 r.

2. grunt powinien być zabudowany w sposób wskazany w ust. 2 tego przepisu.

Niespornym jest, iż wniosek o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego został złożony w niniejszej sprawie przed upływem ustawowego terminu przez osoby uprawnione- D. S. i H. S. Natomiast kwestią sporną jest rozliczenie powierzchni dawnej nieruchomości hipotecznej w odniesieniu do aktualnie istniejących działek ewidencyjnych.

W ocenie Sądu ustalenia organów orzekających w tym zakresie są prawidłowe. Jak wynika bowiem z mapy sytuacyjnej nieruchomości z dnia 14 listopada 2011 r. wpisanej do Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w dniu 30 listopada 2011 r. za nr [...] dawna nieruchomość hip." [...]" aktualnie wchodzi w skład działek [...] o pow. [...] m, nr [...] o pow. [...] m, nr [...] część i nr [...] cześć.

W odniesieniu do działek nr [...] i nr [...] decyzją z dnia [...] października 2012 r. Prezydent [...] ustanowił na rzecz D. S. prawo użytkowania wieczystego. W wykonaniu tej decyzji aktem notarialnym z dnia [...] maja 2013 r. Rep. A Nr [...] zawarta została umowa o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste wraz z przeniesieniem prawa własności budynków. Należy zauważyć, że zarówno decyzja jak i akt notarialny dotyczą działek o nr [...] i [...] o łącznej pow. [...] m2. Powierzchni tej skarżąca nie kwestionowała. Przede wszystkim zaś podkreślenia wymaga, że decyzja z dnia [...] października 2012 r. zmieniała decyzję z dnia [...] lutego 2008 r. zgodnie z wnioskiem skarżącej z dnia 14 maja 2012 r. w zakresie powierzchni działki nr [...] z powierzchni [...] na [...] m2. Jak wynika z akt decyzja ta została doręczona pełnomocnikowi skarżącej w dniu 6 listopada 2012 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru) i skarżąca nie wniosła od niej odwołania. W wykonaniu tej decyzji zawarła umowę ustanowienia użytkowania wieczystego nie kwestionując powierzchni działek. Przy czym z decyzji tej jasno wynika, że powierzchnia w niej wymieniona nie wyczerpuje całej powierzchni nieruchomości hipotecznej, która wynosiła ok. [...] m2. Trudno w tej sytuacji zrozumieć zarzuty skarżącej dotyczące nieprawidłowości w obliczeniu powierzchni dawnej nieruchomości w odniesieniu do aktualnych działek ewidencyjnych. W rozpoznawanej sprawie organ wydał decyzję dotyczącą działki nr [...] o pow. [...] m2, która jak wynika z mapy z projektem podziału powstała w wyniku podziału zatwierdzonego decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] września 2015 r. Mapa została wpisana do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 2 września 2015 r. za nr [...].

W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego twierdzenia skarżącej, że nabyta przez jej poprzedników prawnych nieruchomość położona była przy ul. [...] i nie wchodziła żadną częścią w ulicę [...] należy uznać za gołosłowne.

Należy mieć na uwadze, że w dacie nabywania przez poprzedników prawnych skarżącej przedmiotowej nieruchomości w 1941 r. ewidencja gruntów nie była prowadzona, a w aktach notarialnych z dnia [...] czerwca 1941 r. i z dnia [...] czerwca 1941 r. brak jest opisu granic nabywanej nieruchomości. Zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy, a w szczególności mapy sporządzone przez geodetów uprawnionych, wpisane do zasobu geodezyjnego i kartograficznego, a dotyczące rozliczenia powierzchni dawnej nieruchomości hipotecznej wskazują, że częściowo nieruchomość ta wchodziła w skład drogi wewnętrznej - ul. [...]. Mapy te wpisane do zasobu geodezyjnego i kartograficznego stanowią dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., zgodnie z którym dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Dokumentację geodezyjną geodeta obowiązany jest sporządzić z należytą starannością, zgodnie z zasadami współczesnej wiedzy technicznej i obowiązującymi przepisami prawa (art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 17.05.1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287 ze zm.), pod rygorem odpowiedzialności karnej wskazanej w art. 46 tej ustawy.

Dokumenty urzędowe korzystają więc ze szczególnej mocy dowodowej, ponieważ stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Organy administracji są zobowiązane uznać za udowodnione to, co wynika z treści dokumentu urzędowego, nie mogą swobodnie oceniać ani kwestionować treści takiego dokumentu, nie przeprowadzając dowodu przeciwko prawdziwości zawartych w nim informacji. Art. 76 § 3 k.p.a. nie wyłącza możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego, co oznacza, że strona ma prawo taki dowód przeprowadzić. W rozpoznawanej sprawie strona nie przeprowadziła takiego dowodu w związku z powyższym brak jest podstaw do jego podważenia. Skarżąca dla podważenia wiarygodności dowodów z treści mapy musiałaby dysponować inną dokumentacją geodezyjno-kartograficzną o treści odmiennej od wykazanej mapą.

Wprawdzie skarżąca nie kwestionuje prawidłowości ustalenia przez organy wysokości opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste przedmiotowej nieruchomości, jednakże obowiązkiem Sądu jest dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji również w tym zakresie. Po przeanalizowaniu zaskarżonej decyzji w tej części Sąd doszedł do przekonania, że opłata roczna została prawidłowo ustalona, przy uwzględnieniu bonifikaty niewątpliwie przysługującej skarżącej.

W ocenie Sądu stan faktyczny rozpoznawanej sprawy został przez organy ustalony w sposób prawidłowy i znajduje potwierdzenie w zgromadzonym w aktach materiale dowodowym. Nie można też zarzucić organom, iż podejmując kwestionowane rozstrzygnięcia naruszyły one przepisy prawa materialnego, czy prawa procesowego.

Dodać należy, że Sąd dokonywał kontroli zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej pod względem ich zgodności z prawem, objęcie zaś badaniem wszystkich decyzji, które zostały wydane w trakcie trwania niniejszego postępowania, jak chciałaby skarżąca, wykracza poza granice sprawy i nie leży w kompetencji Sądu w tym postępowaniu.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.