Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1391/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Rząsa (spr.) Sędziowie sędzia WSA Anita Wielopolska sędzia WSA Wojciech Rowiński po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi U. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2021 r., [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę.


UZASADNIENIE

I. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie decyzja Wojewody [...] (dalej "Wojewoda" lub "organ II instancji") z [...] lipca 2021 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta [...] (dalej "Burmistrz" lub "organ I instancji") z [...] marca 2021 r., nr [...] orzekającą o wymeldowaniu U. K. (dalej "Skarżąca") z pobytu stałego w budynku położonym przy Al. [...] w [...].

II. Zaskarżona decyzja została oparta na następujących ustaleniach faktycznych i ocenach prawnych.

II.1. W dniu 6 listopada 2020 r. do Burmistrza wpłynął wniosek H. D. (dalej "Wnioskodawca") o wymeldowanie Skarżącej z pobytu stałego w budynku położonym przy Al. [...] w [...] zlokalizowanym na działce ewidencyjnej nr [...]. W toku postępowania pierwszoinstancyjnego Skarżąca zeznała, że zamieszkuje w budynku na nieruchomości składającej się z działki o numerze ewidencyjnym [...] (sąsiadującej z działka [...]) od około 20 lat. Ponadto Skarżąca oświadczyła, że z budynku stanowiącego własność Wnioskodawcy usytuowanego na działce o numerze ewidencyjnym [...] wyprowadziła się sama, dobrowolnie, nie zostawiając tam żadnych rzeczy osobistych. Przesłuchani w charakterze świadka H. C. oraz J. D. potwierdzili, że rodzina Skarżącej zamieszkuje na nieruchomości składającej się z działki ewidencyjnej [...]. H. C. oświadczył, że ten stan rzeczy trwa od 1991 r., natomiast J. D. wskazała, że w dniu 2 sierpnia 2018 r., kiedy to stała się właścicielem zabudowanej nieruchomości składającej się z działki nr [...], Skarżąca nie mieszkała w budynku znajdującym się na w/w działce. Na podstawie poczynionych ustaleń Burmistrz przyjął, że Skarżąca opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W tym stanie rzeczy, organ I instancji decyzją z [...] marca 2021 r., nr [...] wymeldował Skarżącą z pobytu stałego w budynku położonym przy Al. [...] w [...].

II.2. Po rozpatrzeniu odwołania, Wojewoda decyzją z [...] lipca 2021 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Burmistrza z [...] marca 2021 r., nr [...] uznając, że budynek położony przy Al. [...] w [...] nie stanowi miejsca pobytu stałego Skarżącej, w którym skoncentrowane byłyby jej sprawy rodzinne, osobiste i majątkowe. Powyższe potwierdzają wyjaśnienia składane przez Wnioskodawcę oraz zeznania przesłuchanych w sprawie świadków: H. C., H. C. oraz J. D.. W ocenie Wojewody również wyjaśnienia Skarżącej oraz jej pełnomocnika nie pozostawiają wątpliwości, że wymieniona nie mieszka w miejscu stałego zameldowania. Z budynku położonego przy Al. [...] w [...] wyprowadziła się dobrowolnie, zabierając wszystkie swoje rzeczy. Organ II instancji nadmienił, że choć organ ewidencyjny nie ma obowiązku ustalania, jakie jest nowe miejsce pobytu osoby, która opuściła miejsce swojego dotychczasowego pobytu, to Skarżąca obecnie przebywa na sąsiedniej nieruchomości, położonej na działce oznaczonej nr [...] pod adresem: ul. [...] w [...]. Zdaniem organu odwoławczego ustalenia te są wystarczające do przyjęcia, że w niniejszej sprawie zaszły okoliczności dające podstawę do wymeldowania Skarżącej w oparciu o art. 35 ustawy z 24 września 2010 r. o ewidencji ludności 24 września 2010 r. (Dz.U. z 2021 r., poz. 510; dalej również: "u.e.l." lub "ustawa o ewidencji ludności"). W realiach rozpoznawanej sprawy nastąpiło dobrowolne i trwałe opuszczenie przez wymienioną miejsca stałego pobytu. Wojewoda odstąpił od przeprowadzenia oględzin budynku położonego przy ul. [...] w [...], uznając zebrany materiał za w pełni wystarczający do wydania decyzji. Wskazał bowiem, że w sytuacji, kiedy sama Skarżąca nie kwestionuje, że nie zamieszkuje w budynku położonym przy Al. [...] w [...], stanowiącym własność Wnioskodawcy, a postępowanie wyjaśniające wykazało, że opuszczenie to było dobrowolne, zbędne jest przeprowadzanie dodatkowych dowodów w sprawie.

Odnosząc się do obszernych zarzutów kierowanych przez pełnomocnika Skarżącej w odwołaniu, dotyczących m.in. kwestii poprawności nadania przez Burmistrza numeru porządkowego budynkowi położonemu przy ul. [...] w [...], toczących się spraw dotyczących uniemożliwienia rodzinie Skarżącej korzystania z drogi publicznej, instalacji elektrycznej oraz kanalizacyjno-wodociągowej, Wojewoda wyjaśnił, że powyższe nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie. Kwestie te bowiem nie należą do kompetencji organu odwoławczego. Przedmiotem niniejszego postępowania było wymeldowanie Skarżącej z pobytu stałego w budynku położonym przy Al. [...] w [...], gdzie adres tej nieruchomości nie budzi żadnych wątpliwości. Wnioskodawca, jako osoba, która dysponuje tytułem prawnym do ww. mieszkania, był osobą uprawnioną, aby wystąpić z wnioskiem o wymeldowanie. W ocenie Wojewody organ I instancji w sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie wyjaśniające. Fakt, że strona odmiennie ocenia dowody zgromadzone w sprawie i w konsekwencji wyciąga z nich odmienne wnioski, nie oznacza, że wydane w sprawie rozstrzygnięcie jest wadliwe. Organ odwoławczy podziela jednak zarzuty dotyczące naruszenia przez organ I instancji art. 107 k.p.a. poprzez niewłaściwe uzasadnienie decyzji. Zdaniem Wojewody, choć uzasadnienie decyzji Burmistrza nie spełnia wymogów, to jednak jego niedostatki nie mogą stanowić samoistnej przyczyny uchylenia tej decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., skoro konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy nie ma istotnego wpływu na jej rozstrzygnięcie.

III.1. Pismem z 12 sierpnia 2021 r. Skarżąca, reprezentowana przez radcę prawnego, wywiodła skargę Wojewody z [...] lipca 2021 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza z [...] marca 2021 r., nr [...], zarzucając jej naruszenie prawa materialnego i prawa procesowego, które to naruszenie nie tylko mogło, ale miało rzeczywisty i istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie:

1. art. 24 ust. 2a pkt 2 w związku z art. 20 ust. 2 pkt 1 oraz - art. 47a ust. 5 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2021 r., poz. 1990) poprzez posługiwanie się numerem porządkowym nieruchomości skarżącej, zaktualizowanym w oparciu o wniosek osoby trzeciej, nie posiadającej tytułu do składania takich wniosków w odniesieniu do nieruchomości nie będącej jej własnością;

2. § 9 rozporządzenia Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 9 stycznia 2012 r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów, które obowiązywało do 31 lipca 2021 roku, poprzez jego błędne zastosowanie i wydanie zawiadomienia o zmianie i nadaniu numeru porządkowego mimo braku istnienia ku temu przesłanek wyliczonych w tym paragrafie oraz braku legitymacji Wnioskodawcy;

3. art. 25 ust. 1 i art. 35 Ustawy o ewidencji ludności poprzez wymeldowanie skarżącej donikąd w sytuacji gdy mieszka ona na działce [...], a organ ma wiedzę na ten temat, co powoduje podstawową sprzeczność zapisów w ewidencji ludności ze stanem faktycznym;

4. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 KPA poprzez posługiwanie się wobec skarżącej adresem ul. [...], nie wyjaśnienie stanu sprawy i nie przeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego, pominięcie dowodów składanych przez skarżącą oraz dokonanie sprzecznych ze sobą ustaleń polegających na utrzymaniu w mocy decyzji o wymeldowaniu donikąd przy jednoczesnym kilkakrotnym wskazywaniu adresu ul. [...] jako miejsca przebywania skarżącego;

5. art. 107 § 1 pkt 6. oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nie wskazanie dowodów, na jakich organ się oparł, wydając zaskarżoną decyzję, a w szczególności poprzez brak odniesienia do pominiętych dowodów zgłoszonych przez skarżącą w odwołaniu oraz poprzez nie wyjaśnienie z jakiego źródła czerpie informacje na temat aktualnego adresu skarżącej, określanego jako ul. [...] w [...], bezkrytyczne przyjęcie za obowiązującą informację Wnioskodawcy, że Skarżąca "przebywa w domu na sąsiedniej nieruchomości, położonej na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] przy ul. [...] w [...]" oraz oddalenie wniosku Skarżącej o przeprowadzenie wizji lokalnej na okoliczność rzeczywistego miejsca pobytu skarżącej.

Na podstawie przywołanych zarzutów wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, uchylenie w całości decyzji Burmistrza i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od Wojewody na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Wniosła ponadto o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z wystawionego dla Skarżącej dowodu wpłaty KP nr 19 z dnia 25 maja 2021 r dla potwierdzenia opłaty kwoty 465,00 zł za wywożenie śmieci z ul. [...], dowodu wpłaty KP nr 50, wystawionego dla J. K. z tytułu opłacenia podatku od nieruchomości w dniu 8 lutego 2021 r za rok 2021,1 rata oraz zdjęcia wykonanego w roku 2021 na terenie nieruchomości oznaczonej numerem porządkowym ul. [...], sąsiadującej bezpośrednio od strony ul. [...] z nieruchomością Skarżącej na okoliczność funkcjonowania w roku 2021 adresu ul. [...] wobec Skarżącej oraz na okoliczność stanu faktycznego odnoszącego się do korzystania przez Skarżącej z adresu ul. [...]. W ocenie Skarżącej, obszerny materiał dowodowy przedstawiony przez nią w postępowaniu przed Burmistrzem oraz przed Wojewodą nie zasłużył na ocenę i analizę w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wszystkie dowody zgłoszone przez Skarżącą zostały pominięte, a fakt pominięcia ich nie został uzasadniony. Samo nawiązanie do "obszernych zarzutów" skarżącej oraz nawiązanie w powyżej przedstawiony sposób do wniosków o przeprowadzenia dowodów bez podjęcia próby weryfikacji tych danych w drodze bezpośrednich dowodów nie stanowią wywiązania się organu z obowiązku nałożonego dyspozycją art. 107 § 3 k.p.a. Skarżąca podkreśliła, że utrzymanie adresu nieruchomości Skarżącej jako ul. [...] oznacza, że zmuszona będzie do zabiegania u właścicieli nieruchomości ul. [...] o rozebranie muru, a na obecnym etapie stanu rzeczywistego nie jest możliwe przewidywanie pozytywnego skutku takich zabiegów. Nadmieniła następnie, że organ nie ustalił okoliczności faktycznych istotnych z punktu widzenia prawa materialnego, bowiem skarżąca nie opuściła swojego miejsca pobytu stałego. Spór w niniejszej sprawie nie jest związany z ustaleniem czy Skarżąca z rodziną mieszka w domu Wnioskodawcy, ale z ustaleniem jaki jest prawidłowy adres nieruchomości [...], stanowiącej własność Skarżącej. Z tego względu Skarżąca wnosiła o przeprowadzenie wizji lokalnej oraz zawieszenie postępowania - do czasu rozstrzygnięcia tej kwestii. Nadmieniła ponadto, że stanowisko Burmistrza w sprawie ustalenia takiego adresu zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, a postępowanie toczy się pod sygnaturą I SA/Wa 521/21. Podkreśliła, że organ administracji publicznej rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktyczno-prawnego istniejącego w dacie wydania decyzji, a rozstrzygnięcia przyszłe i niepewne, w tym wypadku dotyczące prawidłowego ustalenia adresu działki [...] w [...], nie mogą decydować o treści wydanej decyzji. Według stanu prawnego i faktycznego, istniejącego na dzień wydawania decyzji przez Burmistrza, według treści prezentowanych wypisów z rejestru gruntów - działka oznaczona numerem [...] w [...], stanowiąca własność Skarżącej i jej męża, oznaczona była adresem ul. [...]. Zdaniem Skarżącej nie odpowiada stanowi faktycznemu stwierdzenie, że przebywa ona pod adresem ul. [...], a fakt posługiwania się taką informacją przez Wojewodę powinien spowodować uchylenie decyzji o wymeldowaniu Skarżącej donikąd. Wniosek o zmianę numeru porządkowego cudzej nieruchomości został złożony przez osobę nie posiadającą przymiotu strony i został pozytywnie rozpatrzony z naruszeniem przepisów wskazywanych w niniejszej sprawie. Konsekwencją tego nieuprawnionego stanowiska Burmistrza jest posługiwanie się adresem ul. [...] wobec Skarżącej oraz pozytywne rozpatrzenie wniosku o jej wymeldowanie donikąd.

W piśmie z 29 grudnia 2021 r. Skarżąca poparła wszystkie wnioski, tezy i twierdzenia przedstawione w odwołaniu z 26 kwietnia 2021 r oraz w skardze z 12 sierpnia 2021 r. oraz wymieniła orzeczenia oraz złożone środki zaskarżenia w okresie po złożeniu w/w skargi z 12 sierpnia 2021 r w sprawach mających bezpośredni związek ze sprawą niniejszą, sygnalizowanych zarówno w odwołaniu jak i w w/w skardze, załączając ich kopie i wnosząc o dopuszczenie ich jako dowodów na okoliczność nie zakończenia postępowań administracyjnych związanych z ustaleniem adresu nieruchomości oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] w [...] - do dnia składania niniejszego pisma oraz na okoliczność aktualnych możliwości ustalenia, czy wymeldowanie Skarżących z adresu [...] oraz wskazywanie Ich adresu jako ul. [...], a także odmowa zameldowania Ich pod adresem Aleja [...] - są zgodne z prawem .

III.2. W odpowiedzi na skargę, Wojewoda wniósł o jej odrzucenie z uwagi na jej braki formalne.

IV. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

IV.1. Skarga jest bezzasadna i podlega oddaleniu (art. 151 p.p.s.a.).

IV.2. W aspekcie zarzutów skargi oraz jej obszernego uzasadnienia konieczne jest przede wszystkim przypomnienie, jaki jest przedmiot niniejszej sprawy. Kwestia ta ma kluczowe znaczeniu dla rozstrzygnięcia, albowiem zgodnie z art. 134 § 1 k.p.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Innymi słowy, Sąd nie może rozpoznać innej sprawy, niż ta, która jest przedmiotem zaskarżenia. W realiach niniejszej sprawy przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Wojewody utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza o wymeldowaniu z budynku zlokalizowanego przy Al. [...] w [...]. W świetle akt sprawy, zarówno dokumentów, jak i zeznań świadków, ale także oświadczeń stron (zob. m. in. protokół przesłuchania Skarżącej z 8 lutego 2021 r.), nie budzi jakichkolwiek wątpliwości, że Skarżąca nie przebywa z zamiarem stałego pobytu w budynku zlokalizowanym na działce [...], któremu nadany jest numer porządkowy AL. [...]. Okoliczność ta jest bezsporna również w świetle treści skargi. Skarżący kwestionuje natomiast nadanie budynkowi zlokalizowanemu na działce nr [...] (w którym aktualnie zamieszkuje) numeru porządkowego "ul. [...]", w miejsce dotychczasowego numeru porządkowego "Al. [...]" (zob. też pismo pełnomocnika skarżącej z 8 grudnia 2020 r. – w aktach administracyjnych sprawy). Mają na uwadze te kwestie dotyczące określenia przedmiotu zaskarżenia należy podkreślić, że Sąd w niniejszym postepowaniu nie jest uprawniony do dokonywania oceny legalności działań Burmistrza co do nadania numeru porządkowego dla budynku zlokalizowanego na działce nr [...]. Uzupełniająco trzeba wskazać, że kwestii nadania numeru porządkowego budynkowi zlokalizowanemu na działce nr [...] dotyczyła, wspominana w skardze, sprawa I SA/WA 521/21. Sądowi z urzędu wiadome jest, że postanowieniem z 5 sierpnia 2021 r. WSA w Warszawie odrzucił skargę (orzeczenie to jest nieprawomocne z uwagi na jego zaskarżenie). Z kolei czynności Burmistrza dotyczące nadania numeru porządkowego budynkowi zlokalizowanemu na działce o numerze [...] zostały szczegółowo opisane w piśmie tego organu do Komendy Powiatowej Policji w [...] z 8 marca 2021 r. (akta administracyjne).

IV.3. Mając na uwadze powyższe uwagi dotyczącego granic rozpoznania sprawy przez WSA w aspekcie przedmiotu kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia należy przypomnieć, że odstawą materialnoprawną wydania zaskarżonej decyzji był m. in. art. 35 u.e.l. Zgodnie z tym przepisem, organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Norma ta winna być interpretowana w powiązaniu z istotą i celem instytucji zameldowania. Instytucja zameldowania ma aktualnie wyłącznie charakter rejestracyjny, potwierdzające stan faktyczny w postaci pobytu w lokalu. Aktualność, pomimo zmiany stanu prawnego, zachowuje stwierdzenie Trybunału Konstytucyjnego zawarte w wyroku z 27 maja 2002 r. (K 20/01, OTK-A 2002/3/34), że ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Nie jest ona formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu. Należy przyjąć, że w interesie publicznym jest, aby stan w ewidencji ludności odpowiadał stanowi rzeczywistemu. W odniesieniu do zameldowania na pobyt stały, zameldowanie ma odzwierciedlać stan rzeczywisty w postaci zamieszkiwania pod oznaczonym adresem w określonej miejscowości z zamiarem stałego przebywania (art. 25 ust. 1 w zw. z art. 28 ust. 2 u.e.l.). Zameldowanie na pobyt stały nie tworzy jakiegokolwiek tytułu prawnego dla osoby zameldowanej do zamieszkiwania w lokalu. Konsekwentnie, również wymeldowanie z pobytu stałego nie pozbawia osoby dotychczas zameldowanej prawa do zamieszkiwania w takim lokalu. W realiach niniejszej sprawy, co już podkreślono wyżej, jest okolicznością bezsporną, że Skarżąca nie przebywa z zamiarem stałego pobytu w budynku zlokalizowanym na działce nr na działce [...], któremu nadany jest numer porządkowy Al. [...]. W sprawie nie podnoszono również, że opuszczenie budynku przy Al. [...] nie miało charakteru dobrowolnego lub trwałego. Reasumując, skoro wniosek o wymeldowanie z budynku zlokalizowanego na działce [...], któremu nadany jest numer porządkowy "Al. [...]", złożył uprawniony podmiot (tj. właściciel tej działki), a nadto spełniona została przesłanka opuszczenia tego miejsca stałego pobytu przez skarżącą, to Burmistrz zobowiązany był orzec o wymeldowaniu. Decyzja organu ma tu bowiem charter związany, a nie uznaniowy. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy o wymeldowanie miały natomiast podnoszone przez skarżącą okoliczności dotyczące sporów co do numeru porządkowego, jaki powinien mieć budynek zlokalizowany na działce nr [...] (w którym aktualnie zamieszkuje skarżąca). Podobnie, wpływu na kwestię wymeldowania skarżącej nie mogą mieć postępowania cywilne i karne, jako toczą się w związku z brakiem dostępu działki nr [...] oraz problemami z dostępem do mediów na tej działce. Reasumując, orzekające w sprawie organy zebrały wystarczający materiał dowodowy z punktu widzenia ustalenia zaistnienia przesłanek do wydania decyzji o wymeldowaniu na podstawie art. 35 u.e.l. Stąd też całkowicie bezzasadne są zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia również standardy określone w art. 107 § 3 k.p.a. W szczególności, uzasadnienie to pozwala poznać motywy, jakimi kierował się organ, orzekając o wymeldowaniu. Natomiast w sprawie nie mogły mieć zastosowania powołane w skardze przepisy Prawa geodezyjnego i kartograficznego dotyczące prowadzenia ewidencji gruntów i budynków oraz nadawania numeru porządkowego budynków. W sprawie nie było zresztą okolicznością sporną, że budynek zlokalizowany na działce nr [...], którego dotyczyła decyzja o wymeldowaniu, ma nadany numer porządkowy Al. [...]. Natomiast spór co do numeru porządkowego budynku zlokalizowanego na działce ewidencyjnej nr [...], nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia o wymeldowaniu z budynku zlokalizowanego na działce nr [...].

IV.4. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.