Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 65/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński /sprawozdawca/, Sędziowie Asesor WSA Artur Kot, Asesor WSA Andrzej Kuna, Protokolant Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2007 r. sprawy ze skargi T.J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego w sprawie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy R. z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...]; 2) stwierdza, że uchylone akty nie podlegają wykonaniu w całości.


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...] września 2001 roku Wójt Gminy R. na podstawie art. 36, art. 38 ust. 1 i art. 50 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24.10.1974 r. Prawo Wodne (DZ.U. Nr 38 z 1974r. poz. 230 z późniejszymi zmianami) oraz art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego po rozpatrzeniu wniosku Pana T. J. nakazał J. S. zam. [...] przywrócenie stanu pierwotnego wody na gruncie przez zlikwidowanie przetamowań przy przepuście pod drogą w sąsiedztwie działki nr [...] położonej w miejscowości G., stanowiącej jego własność oraz odtworzenie istniejącej bruzdy. W uzasadnieniu decyzji podano, iż nastąpiło zakłócenie stosunków wodnych na skutek wykonania przetamowania, które to nie zezwala na właściwy odpływ wód opadowych, podtapiających sporne grunty. Decyzja ta stała się ostateczna.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 roku nr [...] Starosta P. wydał Wójtowi Gminy R. pozwolenie na budowę drogi gminnej w miejscowości G. w ciągu drogi [...] zatwierdzając jednocześnie projekt budowlany przewidujący odwodnienie drogi rowem odkrytym.

W związku z niewypełnieniem przez J. S. obowiązków wynikających z powołanej wyżej prawomocnej decyzji Wójta Gminy R. nr [...] tenże organ wystawił w dniu [...] maja 2003 roku tytuł wykonawczy przeciwko zobowiązanemu J. S, gdzie przedmiotem egzekucji miała być realizacja obowiązku przywrócenia stanu pierwotnego wody na gruncie przez odtworzenie istniejącej bruzdy w rejonie zabudowań w sąsiedztwie działki

nr [...] w miejscowości G..

W dniu [...] września 2005 roku J. S. złożył wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji z dnia [...] września 2001 roku nakazującej mu przywrócenie stanu pierwotnego wody na gruncie. W uzasadnieniu podał, iż wykonanie decyzji stało się bezcelowe na skutek zrealizowania inwestycji budowy drogi gminnej w miejscowości G., nr [...] w ciągu drogi [...], bowiem w zakresie rzeczowym tego zadania inwestycyjnego przyjęto takie rozwiązania techniczne, które spowodowały, iż zakłócenie stosunków wodnych przestało istnieć.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2006 roku znak: [...] Wójt Gminy R. biorąc za podstawę art. 162 § 1 pkt.1 ustawy z dnia 14.06.1960r. kodeks postępowania administracyjnego (DZ.U. Nr 98 z 2000r. poz. 1071 z późn. zmianami) po rozpatrzeniu wniosku złożonego przez J.S. w sprawie wygaśnięcia decyzji Wójta Gminy R. Nr [...] z dnia 11 września 2001 roku orzekł o wygaśnięciu tej decyzji uznając, że stało się ono bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu wskazano, że w miejscowości G. w dniu [...] czerwca 2005 roku zakończono budowę drogi gminnej wraz z odwodnieniem. Zdaniem organu realizacja inwestycji drogowej spowodowała, że spływające wody powierzchniowe ujęte zostały w rowy drogowe i nie płyną pasem drogi w kierunku działki nr [...], jak to działo się w 2001 roku. Budowa drogi zmieniła także ukształtowanie terenu, skutkiem czego zalecenia dotyczące odtworzenia rowu w miejscu istniejącej bruzdy i przywrócenia spływu wód w kierunku łąk stało się nieuzasadnione.

W dniu [...] września 2005 roku J.S. złożył do Wójta Gminy R. wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] maja 2003 roku

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2006 roku Wójt Gminy R. biorąc za podstawę art. 59 § 1 pkt.2 ustawy z dnia [...].06.1960r. kodeks postępowania administracyjnego (DZ.U. Nr 98 z 2000r. poz. 1071 z późn. zmianami) umorzył postępowanie egzekucyjne wszczęte przez Wójta Gminy R. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] maja 2003 roku w stosunku do J. S..

W uzasadnieniu Wójt podnosił, iż w wyniku wykonania odwodnienia poprzez zastosowanie otwartych przydrożnych elementów betonowych prowadzących wody oraz przepustów i rurociągów betonowo-tranzytowych, cały spływ powierzchniowy został skierowany do rowu melioracyjnego będącego elementem melioracji szczegółowych w miejscowości G.. W związku z powyższym wskazane w uzasadnieniu decyzji Wójta Gminy R. nr [...] zakłócenie stosunków wodnych przez zmianę ukształtowania terenu uniemożliwiające swobodne przemieszczanie spływu powierzchniowego kierującego z pasa drogowego przestało istnieć. Tym samym w opinii organu powyższa sytuacja spełnia przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego, o których mowa w art. 59 par. 1 pkt.2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W związku z faktem wygaśnięcia obowiązku wynikającego z decyzji nr [...] umorzeniu podlega jako bezprzedmiotowe postępowanie egzekucyjne.

Na powyższe postanowienie Wójta Gminy R. T. J. złożył w dniu [...] lipca 2006 roku zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R.. W zażaleniu podnosił, iż decyzja Wójta Gminy R. nr [...] w sprawie wygaśnięcia decyzji nr [...] została podjęta z naruszeniem prawa, gdyż Wójt nie posiadał żadnych dokumentów, które to potwierdzałyby stwierdzenie jej nieważności. Powołuje się przy tym na wyroki sądów administracyjnych i Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które potwierdziły fakt ważności przywołanej wyżej decyzji.

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2006 roku, znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze R. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu swego stanowiska Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż w związku z wydaniem w dniu 30 czerwca 2006 roku

przez Wójta Gminy R. decyzji stwierdzającej wygaśniecie decyzji tego organu z dnia [...] września 2001 roku znak: [...], obowiązek przywrócenia przez J. S. zakłóconego stanu wód, w wyniku innych działań tj. wybudowania drogi z systemem odwadniania wygasł. Tym samym w opinii organu odwoławczego, w związku z przywróceniem stosunków wodnych, należało umorzyć postępowanie egzekucyjne z przyczyny określonej w art. 59 par. 1 ust. 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W dniu [...] października skarżący T. J. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego znak: [...] z dnia [...] sierpnia 2006 roku w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] maja 2003 roku wobec J. S..

Skarżący wnosząc o unieważnienie powołanego postanowienia podniósł, że nie wystąpiły podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Twierdził, że organ poczynił błędne ustalenia faktyczne, co do otwarcia rowów przydrożnych

oraz wykonania odwodnienia. Skarżący kwestionował również opinię rzeczoznawcy z Naczelnej Organizacji Technicznej w R. zarzucając jej, że jest niezgodna z rzeczywistością, gdyż została oparta na założeniach projektowych, a nie protokole odbioru drogi z dnia [...] czerwca 2005 roku.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga T. J. zasługuje na uwzględnienie.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych [ DZ.U nr 153 , poz.1269 ] oraz art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – zwanej dalej p.p.s.a. [ DZ.U nr 153,, poz.1270 ze zmianami] sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie albo też przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności.

Jak stanowi przepis art.134 § 1 p.p.s.a. sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Umorzenie postępowania egzekucyjnego może nastąpić z przyczyn taksatywnie wymienionych w przepisie art. 59 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji [ tj. DZ.U z 2005 roku, nr 229, poz.1954 z póź. zmianami] dalej jako ustawa.

Podstawą umorzenia postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie w ocenie organu było wygaśnięcie obowiązku na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy, w związku z wydaniem decyzji wójta gminy R. z dnia [...] czerwca 2006 roku w sprawie wygaśnięcia decyzji z [...] września 2001 roku.

Przyczyny uzasadniające umorzenie postępowania egzekucyjnego możemy podzielić na merytoryczne i formalnoprawne. Do pierwszych zaliczyć można wygaśnięcie obowiązku z różnych przyczyn.

Należałoby się zgodzić z organem, że w sytuacji gdy wygaśnie decyzja będąca podstawą wystawienia tytułu wykonawczego, to możemy mówić również o wygaśnięciu obowiązku określonego w tej decyzji, i zachodzą wtedy podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Przenosząc to na grunt niniejszego postępowania należy zauważyć, że organ wydał w tej samej dacie tj. [...] czerwca 2006 roku zarówno decyzję o wygaśnięciu decyzji z dnia [...] czerwca 2001 roku, jak i postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie decyzji z dnia [...] czerwca 2001 roku.

O tym, że decyzja wygasła i wygasł obowiązek nią określony możemy mówić wtedy, gdy decyzja taka stała się ostateczna.

Wydanie postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego przed tym jak decyzja o wygaśnięciu decyzji z dnia [...] czerwca 2001 roku nakładająca obowiązek nie stała się ostateczna, było przedwczesne i naruszało przepis art. 59 § 1 pkt. 2 ustawy.

Nadto należy zauważyć iż organ powołując się na wygaśniecie obowiązku powołał się na dowód z opinii biegłego rzeczoznawcy, według którego wybudowanie drogi uregulowało stosunki wodne i bezprzedmiotowa stała się realizacja obowiązku określonego w decyzji z [...] czerwca 2001 roku.

Opinia taka ma walor opinii biegłego – w rozumieniu art.84 § 1 kpa i jak każdy dowód w sprawie podlega ocenie przez organ administracji z uwzględnieniem całokształtu materiału zgromadzonego w sprawie.

W niniejszym postępowaniu organ nie dokonał oceny tego dowodu ograniczając się tylko do przywołania tego dowodu i konkluzji z niego wynikających.

W ocenie Sądu organ administracji nie może ograniczyć się tylko do powołania konkluzji zawartych w opinii, lecz zobowiązany jest sprawdzić na jakich przesłankach oparł biegły tę konkluzję i skontrolować prawidłowość rozumowania biegłego.

Następnie dokonana ocena winna znaleźć swoje odzwierciedlenie w sporządzonym uzasadnieniu decyzji.

W ocenie Sądu wyżej podnoszone uchybienia zarówno w zakresie przepisów postępowania, jak w zakresie prawa materialnego mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powołując się na okoliczność wygaśnięcia obowiązku w związku z wygaśnięciem decyzji obowiązek ten stanowiący, winien poczynić ustalenia, czy taka decyzja stała się ostateczna. W sytuacji gdy toczy się postępowanie odwoławcze w sprawie wygaśnięcia decyzji, to nie możemy twierdzić, że decyzja już wygasła.

W sytuacji gdy organ jako podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego wywodzi z dowodu z opinii biegłego rzeczoznawcy, winien ten dowód ocenić i wypowiedzieć się czy w świetle art. 59 § 1 pkt.2 ustawy jest to wystarczająca podstawa do umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Z tych też względów biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) p.p.s.a orzeczono jak na wstępie.

Na podstawie art.152 p.p.s.a. stwierdzono, że uchylone akty nie podlegają wykonaniu w całości.