Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 554/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2020-10-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Prawo miejscowe
Czystość i porządek
Odpady
Ochrona danych osobowych
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6n
journal: Dz.U. 2012 poz 391
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity
article: art. 23 ust. 1 pkt 1 i pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 101 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Sędziowie Sędzia WSA Robert Adamczewski (spr.) Asesor WSA Anna Dębowska Protokolant St. sekretarz sądowy Dominika Człapińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2020 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Łasku na uchwałę Rady Gminy Lutomiersk z dnia 31 stycznia 2013 r. nr XXXII/225/13 w sprawie wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę. A. P.


UZASADNIENIE

II SA/Łd 554/20

UZASADNIENIE

Prokurator Prokuratury Rejonowej w Łasku wniósł skargę na uchwałę Rady Gminy Lutomiersk z 31 stycznia 2013 r. (nr XXXII/225/13) w sprawie wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wraz z załącznikiem nr 1 w części dotyczącej punktu H, zarzucając naruszenie: art. 18 ust. 2 pkt 15 i art. 40 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj:. Dz.U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.) [dalej: ustawa o samorządzie gminnym] oraz art. 6n ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 391 ze zm.) [dalej: ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach] polegające na nałożeniu na osoby składające deklarację obowiązku wyrażenia w załączniku do tej uchwały zgody na przetwarzanie ich danych osobowych przez Urząd Gminy w Lutomiersku w celu naliczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi zgodnie z ustawą z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (tj. Dz.U. z 2002 r., Nr 101, poz. 926 ze zm.) [dalej: ustawa o ochronie danych osobowych], podczas gdy wymóg oświadczenia dotyczącego zgody na przetwarzanie danych osobowych nie znajduje oparcia w podstawie prawnej zaskarżonej uchwały, w szczególności w art. 6n ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Mając na uwadze powyższe prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części dotyczącej punktu H załącznika 1.

W uzasadnieniu skargi podniósł, że uchwała ta została podjęta w oparciu o przepisy: art. 18 ust. 2 pkt 15 i art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 6n ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Przepisy te nie stanowiły podstawy do wyrażenia w załączniku nr 1 w jego części H w rubryce "oświadczenie i podpis składającego deklarację" zgody na przetwarzanie danych osobowych składającego deklarację przez Urząd Gminy w Lutomiersku w celu naliczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi zgodnie z ustawą o ochronie danych osobowych.

Zdaniem Prokuratora, wymóg oświadczenia dotyczącego zgody na przetwarzanie danych osobowych nie znajduje oparcia w podstawie prawnej badanej uchwały. Zgodnie z treścią art. 2 ust. 2 ustawy o ochronie danych osobowych, przepisy w niej zawarte stosuje się do przetwarzania danych osobowych w kartotekach, skorowidzach, księgach, wykazach i innych zbiorach ewidencyjnych. Natomiast pod pojęciem przetwarzania danych osobowych, zgodnie z art. 7 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych, rozumie się jakiekolwiek operacje wykonywane na danych osobowych, takie jak zbieranie, utrwalanie, przechowywanie, opracowywanie, zmienianie, udostępnianie i usuwanie, a zwłaszcza te, które wykonuje się w systemach informatycznych.

Złożona przez zobowiązanego deklaracja uprawnia organ gminy do ewentualnego wydania decyzji administracyjnej w trybie art. 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, lub wystawienia tytułu wykonawczego, lecz nie do tworzenia nowych zbiorów ewidencyjnych. Tym samym ustalenie we wzorze deklaracji obowiązku oświadczenia o wyrażeniu zgody na przetwarzanie danych osobowych na potrzeby wykonywania zadań wynikających z realizacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach jest zbędne i wykracza poza zakres kompetencji organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego do kształtowania zawartości uchwały ustalającej wzór deklaracji. Na poparcie swojego stanowiska prokurator wskazał na wyrok WSA w Krakowie z 5 czerwca 2014 r., II SA/Kr 653/14.

W odpowiedzi na skargę Rada Gminy Lutomiersk wniosła o jej oddalenie. Organ gminy podniósł argument, iż w dacie podjęcia uchwały istniały rozbieżne stanowiska co do interpretacji przepisów. Ponadto wskazał, że naruszenie prawa przez radę gminy nie ma charakteru istotnego, a co za tym idzie nie zachodzą podstawy do stwierdzenia jej nieważności. Wyjaśnił, że zaskarżona uchwała została uchylona uchwałą z 23 lipca 2013 r. (nr XXXIX/278/13) i w ten sposób wyeliminowano z deklaracji punkt odnoszący się do zgody na przetwarzanie danych osobowych.

Wyrokiem z 22 stycznia 2019 r., I SA/Łd 738/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił wniesioną przez Prokuratora Rejonowego w Łasku skargę.

W wyniku skargi kasacyjnej złożonej przez stronę skarżącą Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 16 czerwca 2020 r., I OSK 1309/19, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w sprawie wystąpiła przesłanka nieważności postępowania na skutek nieprawidłowej reprezentacji Rady Gminy Lutomiersk. Naczelny Sąd Administracyjny nie odnosił się merytorycznie do sprawy, nie zajmował stanowiska w odniesieniu do zarzutów skargi kasacyjnej.

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I WSA w Łodzi z 6 sierpnia 2020 r. niniejsza sprawa została przekazana do Wydziału II WSA w Łodzi – jako właściwego dla spraw o symbolu 647.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi w dniu 8 października 2020 roku występujący w imieniu skarżącego Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Łasku Prokurator Prokuratury Okręgowej oświadczył, że będąc związany stanowiskiem Prokuratora Rejonowego w Łasku wnoszącego skargę popiera wniesioną skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Kontrola, o której mowa w art. 3 § 1 ustawy p.p.s.a. sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz.U. z 2019 r., poz. 2167). Zgodnie z art. 147 § 1 ustawy p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i pkt 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. W przypadku braku podstaw do stwierdzenia nieważności, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. skargę oddala.

W pierwszej kolejności podkreślić należy, że stosownie do art. 190 ustawy p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

W niniejszej sprawie przyczyną uchylenia przez NSA wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 22 stycznia 2019 r., I SA/Łd 738/18 i przekazania sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpatrzenia było stwierdzenie, że w sprawie wystąpiła przesłanka nieważności postępowania na skutek nieprawidłowej reprezentacji Rady Gminy Lutomiersk. Jednocześnie NSA nie wypowiedział się na temat zarzutów skargi kasacyjnej, uznając je za przedwczesne, skoro sprawa musi raz jeszcze być przedmiotem rozstrzygnięcia sądu wojewódzkiego.

Przechodząc do oceny zarzutów skargi zgodzić się należy z Prokuratorem, że wymaganie od osób składających deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składania oświadczeń, iż wyrażają zgodę na przetwarzanie ich danych osobowych, nie znajduje oparcia w przepisach powołanych przez Radę Gminy Lutomiersk jako podstawa prawna zaskarżonej uchwały z 31 stycznia 2013 r. (nr XXXII/225/13.)

Tym niemniej - w ocenie Sądu - skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zgoda osób składających deklaracje na przetwarzanie ich danych osobowych, nie była konieczna aby organ gminy mógł te dane przetwarzać.

Zauważyć bowiem należy, iż dopuszczalność przetwarzania danych osobowych w stanie prawnym obowiązującym w dniu podjęcia zaskarżonej uchwały była uregulowana w art. 23 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (tj. Dz.U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 z późn. zm.).

Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 tej ustawy, przetwarzanie danych jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy:

1) osoba, której dane dotyczą, wyrazi na to zgodę, chyba że chodzi o usunięcie dotyczących jej danych;

2) jest to niezbędne dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa.

Z cytowanego przepisu wynika, że uzyskanie zgody na przetwarzanie danych danej osoby nie jest konieczne, jeśli przetwarzanie danych osobowych jest niezbędne dla spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa.

Obowiązek natomiast określenia przez radę gminy wzoru deklaracji do obliczenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ma umocowanie ustawowe, które wynika wprost z art. 6n ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 391 ze zm.) [dalej: ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach]. Przepis ten został powołany jako podstawa prawna zaskarżonej uchwały.

Skoro zatem gmina miała ustawowy obowiązek do określenia wzoru deklaracji, to miała również uprawnienie do przetwarzania danych osobowych podmiotów na których ciąży obowiązek składania deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, bez potrzeby uzyskiwania zgody tych podmiotów. Tym samym nie było konieczności umieszczania we wzorze deklaracji oświadczenia o wyrażeniu zgody na przetwarzanie danych osobowych, ponieważ prawo do ich przetwarzania przez gminę wynika wprost z art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych.

Sąd, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, stoi na stanowisku, zgodnie z którym stwierdzenie nieważności uchwały rady gminy powinno mieć miejsce jedynie w przypadku istotnego naruszenia prawa.

Wyjaśnić zatem należy, że w świetle ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych za nieistotne naruszenia prawa uznaje się naruszenia drobne, niedotyczące istoty zagadnienia, a zatem będą to takie naruszenia prawa jak błąd, nieścisłość prawna, czy też podjęcie określonych działań prawnych, ale niemających wpływu na materialną treść uchwały. Natomiast do kategorii istotnych naruszeń należy zaliczyć naruszenia znaczące, wpływające na treść uchwały, dotyczące meritum sprawy, jak np. naruszenie przepisów wyznaczających kompetencje do podejmowania uchwał, przepisów podstawy prawnej podejmowanych uchwał, przepisów ustrojowych, przepisów prawa materialnego - przez wadliwą ich wykładnię - oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał. W takim przypadku należy jednak wykazać faktyczne, niebudzące wątpliwości naruszenie prawa, w szczególności - jak w analizowanym przypadku - powodujące ograniczenia w zakresie praw jednostki.

W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie nie doszło natomiast do naruszenia prawa, a tym bardziej do jego istotnego naruszenia. Skoro bowiem gmina jest uprawniona do przetwarzania danych osób, na których ciąży obowiązek uregulowania opłaty za gospodarowanie odpadami, z mocy ustawy, to zawarte we wzorze deklaracji oświadczenie o wyrażeniu zgody na ich przetwarzanie, nie wpływało w żaden sposób na zakres uprawnień gminy do przetwarzania tych danych, ani nie naruszało prawa osób składających deklaracje. Stosowne uprawnienia do przetwarzania danych osobowych gmina i tak posiadała. Zawarcie we wzorze deklaracji omawianego oświadczenia należy traktować jako wyraz nadmiernej ostrożności ze strony rady gminy wynikającej z niepewności co do wykładni art. 23 ustawy o ochronie danych osobowych.

Zauważyć również należy, że Rada Gminy Lutomiersk uchwałą z 23 lipca 2013 r. (nr XXXIX/278/13) uchyliła zaskarżoną uchwałę i wprowadziła nowy wzór deklaracji, który nie zawiera oświadczenia o wyrażeniu zgody na przetwarzanie danych osobowych. Zaskarżona uchwała została zatem usunięta z obrotu prawnego zgodnie z intencją skargi.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.

dc