Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1081/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-04-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Grunty warszawskie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 50 § 1 i § 2, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 156 § 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 5, art. 7 ust. 1, art. 4
journal: Dz.U. 1945 nr 50 poz 279
law: Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant starszy referent Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi G. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] po rozpatrzeniu wniosku M. M. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją tego organu z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] – uchyliło w całości decyzję organu pierwszej instancji i w tym zakresie:

1) na podstawie art. 156 § 2 k.p.a. stwierdziło, że decyzja Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] lipca 1968 r., nr [...] w części dotyczącej gruntu wchodzącego obecnie w skład działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], związanego z lokalami mieszkalnymi o numerach [...] i [...], wydana została z naruszeniem prawa, jednakże ze względu na wywołane przez tę część decyzji nieodwracalne skutki prawne, nie można stwierdzić jej nieważności;

2) na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stwierdziło nieważność decyzji Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] lipca 1968 r., nr [...] w części dotyczącej gruntu wchodzącego obecnie w skład działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] oraz działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] w części nieobjętej punktem [...] niniejszej decyzji.

Zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] marca 2013 r. została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy.

Nieruchomość położona w W. przy ul. [...], oznaczona hipotecznie Nr KW [...] (poprzednia nazwa Nieruchomość [...] [...]) została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279).

Według zaświadczenia Sądu Okręgowego w W. Wydział Hipoteczny z dnia 21 sierpnia 1946 r., nieruchomość ta stanowiła własność G. R., zaś w zaświadczeniu z dnia [...] maja 1948 r. Sąd Grodzki w W. Wydział Ksiąg Wieczystych stwierdził, że na dzień 24 maja 1948 r. tytuł własności tej nieruchomości zapisany jest na imię M. M. (jako współwłaściciela do połowy) oraz M. M. (jako współwłaścicielki do połowy) - na podstawie wniosku z dnia 7 kwietnia 1948 r. i umowy z dnia 3 kwietnia 1948 r.

W dniu [...] lipca 1948 r. do Zarządu Miejskiego wpłynął wniosek M. M. i M. M. o przyznanie im prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości i wydanie promesy na jej zabudowę.

Aktem administracyjnym z dnia [...] września 1948 r., nr [...] Wiceprezydent m. W. udzielił małżonkom M. promesy, w której stwierdzono, że w związku z przeznaczeniem nieruchomości w opracowywanym planie zagospodarowania przestrzennego pod budownictwo prywatne na cele biurowo-handlowo-mieszkalne przyrzeczono przyznać wnioskodawcom prawo własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości i równocześnie zezwolono na podjęcie budowy.

W dniu [...] lipca 1949 r. została zawarta w formie aktu notarialnego umowa przyrzeczenia sprzedaży przez M. i M. M. na rzecz Centralnego Zarządu [...] nieruchomości przy ul. [...] wraz z budynkiem mieszkalnym, zniszczonym w czasie działań wojennych, w trakcie odbudowy, z prawami do promesy z dnia [...] września 1948 r. W § 9 tej umowy stwierdzono, że z chwilą jej podpisania Centralny Zarząd [...] wchodzi w posiadanie nabywanej nieruchomości.

W piśmie Biura Odbudowy [...] z dnia [...] maja 1950 r., nr [...] wskazano zaś, że przedmiotowa nieruchomość w granicach [...], po opracowaniu projektu zabudowy przeznaczona jest pod zabudowę użyteczności publicznej i została przekazana Ministerstwu Kultury i Sztuki. W związku z powyższym prośba [...] odnośnie opinii urządzenia ogrodu na całej nieruchomości przy ul. [...] jest bezprzedmiotowa wobec zmniejszenia obszaru przyznanego [...].

W dniu [...] lipca 1968 r. Prezydium Rady Narodowej w W. decyzją nr [...] odmówiło ustanowienia na rzecz M. M. oraz M. M. prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] przy ul. [...], oznaczonej nr hip [...], ciąg dalszy wykazu hip. [...]. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że "na podstawie planu zagospodarowania przestrzennego teren nieruchomości [...] przy ul. [...] przeznaczony został pod użyteczność publiczną" co oznacza, zdaniem organu, że korzystanie z gruntu przez wnioskodawców nie da się pogodzić z przeznaczeniem terenu wynikającym z tego planu.

Obecnie przedmiotowa nieruchomość stanowi działkę ewidencyjną nr [...], której właścicielem jest Skarb Państwa (we władaniu Akademii [...] im. A. Z. w W. przy ul. [...], do 1996 r. Państwowa Wyższa Szkoła [...]) oraz działkę nr [...] i [...] stanowiącą własność komunalną (miasta W.), co potwierdzają decyzje komunalizacyjne Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1992 r., nr [...] i z dnia [...] kwietnia 1992 r., nr [...]. W konsekwencji, przedmiot postępowania nadzorczego prowadzonego przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w [...] obejmuje tylko działki nr [...] i [...]. Z akt spraw wynika, że dla działki ewidencyjnej nr [...] prowadzona jest księga wieczysta nr [...], zaś dla działki ewidencyjnej nr [...] założona jest księga wieczysta nr [...].

Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2000 r. M. M., następca prawny M. M. i M. M., zwrócił się o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium z dnia [...] lipca 1968 r.

Po rozpatrzeniu wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r., nr [...] odmówiło stwierdzenia nieważności powyższej decyzji.

Następnie, decyzją z dnia [...] lipca 2005 r., nr [...] Kolegium uchyliło w całości decyzję z dnia [...] stycznia 2005 r. i stwierdziło nieważność orzeczenia administracyjnego z dnia [...] lipca 1968 r. w części dotyczącej działek oznaczonych obecnie nr ewid. [...] i [...] z obrębu [...], z wyłączeniem [...] części działki ewid. nr [...], przypadającej na lokale mieszkalne nr [...] i [...] w budynku przy [...] w W., w pozostałej zaś części stwierdziło wydanie orzeczenia z naruszeniem prawa, odmawiając stwierdzenia jego nieważności ze względu na zaistnienie przesłanki, o której mowa w art. 156 § 2 k.p.a.

Wyrokiem z dnia 9 maja 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 1772/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję z dnia [...] lipca 2005 r., wskazując m.in., że akta sprawy nie dają odpowiedzi na pytanie czy w postępowaniu administracyjnym miały zapewnione udział wszystkie strony, których interesu prawnego postępowanie to dotyczyło, a także nakazał wyjaśnienie, czy i jaki wpływ na realizację uprawnień wynikających z art. 7 dekretu miała zawarta w formie aktu notarialnego w dniu 30 lipca 1949 r. przedwstępna umowa sprzedaży przez M. Z. i M. małż. M. na rzecz Centralnego Zarządu [...] nieruchomości przy ul. [...] wraz z budynkiem mieszkalnym i prawami do promesy gruntowej.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r., nr KOC [...] ponownie uchyliło w całości decyzję z dnia [...] stycznia 2005 r. i stwierdziło nieważność orzeczenia administracyjnego z dnia [...] lipca 1968 r. w części dotyczącej działek oznaczonych obecnie nr ewid. [...] i [...] z obrębu [...], z wyłączeniem [...] części działki ewid. nr [...], przypadającej na lokale mieszkalne nr [...] i [...] w budynku przy [...] w W., w pozostałej zaś części stwierdziło wydanie orzeczenia z naruszeniem prawa, odmawiając stwierdzenia jego nieważności ze względu na zaistnienie przesłanki, o której mowa w art. 156 § 2 k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 maja 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 1786/06 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. wskazując, że decyzje z dnia [...] stycznia 2005 r. i z dnia [...] lipca 2005 r. oraz decyzja z dnia [...] sierpnia 2006 r. zostały doręczone osobie nieżyjącej, tj. J. L. Poza tym, w aktach administracyjnych znajduje się wykaz lokali, gdzie wskazane są adresy B. S., G. K. i W. B., natomiast wszystkie decyzje oraz inna korespondencja w toku postępowania administracyjnego wysyłana była dla tych osób na adres W., ul. [...]. Tym samym, organ winien jeszcze raz przeprowadzić postępowanie z prawidłowo ustalonym kręgiem stron postępowania, zgodnie z zaleceniami wynikającymi z wyroku z dnia 9 maja 2006 r.

Zapadła, po ww. wyroku, kolejna decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2007 r., nr [...], została także uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 21/08. Sąd wskazał, że wbrew twierdzeniom Kolegium, organ po raz kolejny nie zastosował się do zaleceń Sądu dotyczących przeprowadzenia postępowania z prawidłowo ustalonym kręgiem osób, których interesu prawnego dotyczy postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] lipca 1968 r. Wskazać bowiem trzeba, że zarówno zaskarżona decyzja z dnia [...] października 2007 r., jak i poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] stycznia 2005 r. skierowane zostały do B. S., która zmarła w dniu [...] kwietnia 1998 r. W konsekwencji, Sąd nie badał merytorycznie wydanych decyzji pod względem ich zgodności z prawem.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] Kolegium zawiesiło postępowanie administracyjne do czasu ustalenia spadkobierców zmarłej B. S.

Następnie, postanowieniem z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podjęło postępowanie w sprawie z uwagi na ustąpienie przyczyny zawieszenia i decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r., [...]:

1) na podstawie art. 158 § 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 7 ust. 2 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy stwierdziło nieważność powyższego orzeczenia administracyjnego w części dotyczącej działek oznaczonych obecnie nr ewid. [...] i [...] z obrębu [...], z wyłączeniem [...] części działki ewid. nr [...], przypadającej na lokale mieszkalne nr [...] i [...] w budynku przy [...] w W.;

2) na podstawie art. 158 § 2 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 7 ust. 2 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W. stwierdziło, że powyższe orzeczenie administracyjne w części dotyczącej [...] części działki ewid. nr [...], przypadającej na lokale mieszkalne nr [...] i [...] w budynku przy [...] w W., wydane zostało z naruszeniem prawa;

3) na podstawie art. 158 § 2 k.p.a. w zw. z art. 156 § 2 k.p.a., wobec ustalenia, iż wskazane orzeczenie administracyjne w części dotyczącej [...] części działki ewid. nr [...], przypadającej na lokale mieszkalne nr [...] i [...] w budynku przy [...] w W. wywołało nieodwracalne skutki prawne, odmówiło stwierdzenia jego nieważności w tej części.

W wyniku wniosku M. M. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] uchyliło w całości własną decyzję z dnia [...] stycznia 2013 r. i w tym zakresie:

1) na podstawie art. 156 § 2 k.p.a. stwierdziło, że decyzja Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] lipca 1968 r., nr [...] w części dotyczącej gruntu wchodzącego obecnie w skład działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], związanego z lokalami mieszkalnymi o numerach [...] i [...], wydana została z naruszeniem prawa, jednakże ze względu na wywołane przez tę część decyzji nieodwracalne skutki prawne, nie można stwierdzić jej nieważności;

2) na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stwierdziło nieważność decyzji Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] lipca 1968 r., nr [...] w części dotyczącej gruntu wchodzącego obecnie w skład działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] oraz działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] w części nieobjętej punktem [...] niniejszej decyzji.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że realizując wytyczne zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 maja 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 1772/05 organ wyjaśnia, że umowa przyrzeczenia sprzedaży (zawarta w formie aktu notarialnego w dniu [...] lipca 1949 r.) przez M. M. małż. M. na rzecz Centralnego Zarządu [...] nieruchomości przy ul. [...], wraz z budynkiem mieszkalnym i prawami do promesy gruntowej z dnia [...] września 1948 r. była jedynie umową przedwstępną warunkową. Dawała ona nabywcy roszczenie o przeniesienie prawa, zbywcy zaś obowiązek złożenia oświadczenia woli, którego treścią byłoby przeniesienie tego prawa. Umowa taka w granicach swobody umów mogła jednakże być przez kontrahentów modyfikowana, czy rozwiązana. Umowa ta nie została wykonana, a własność budynku i roszczenie o ustanowienie użytkowania wieczystego nie została ostatecznie przeniesiona na nabywcę. Dopóki zaś nie doszło do wykonania zobowiązania wynikającego z tej umowy, tj. do zawarcia umowy przenoszącej własność budynku oraz roszczenia do ustanowienia prawa własności czasowej - a brak jest dowodu, że do zawarcia takiej umowy doszło - dopóty następcy prawni M. i M. małż. M. nie utracili uprawnień do występowania z żądaniem usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń administracyjnych dotyczących nieruchomości przy ul. [...]. Następnie Kolegium wskazało, że odmowa przyznania własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości została uzasadniona przez Prezydium w orzeczeniu z dnia [...] lipca 1968 r. stwierdzeniem, że: ,,na podstawie planu zagospodarowania przestrzennego teren nieruchomości warszawskiej przy ul. [...] przeznaczony został pod użyteczność publiczną ". Podstawę do wydania tej decyzji stanowiły przepisy dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Zgodnie z art. 7 ust. 2 dekretu "Gmina uwzględni wniosek, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowych właścicieli da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania" (później miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego). Z przepisu tego wynika więc, że odmowa przyznania prawa własności czasowej dotychczasowym właścicielom na podstawie art. 7 ust. 2 dekretu mogła opierać się tylko na ustaleniach obowiązującego w dacie wydania tego orzeczenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zatem, jedyną przesłanką upoważniającą organ administracji do odmowy przyznania dotychczasowym właścicielom (lub jego następcom prawnym) prawa własności czasowej (później użytkowania wieczystego) był brak możliwości pogodzenia korzystania z gruntu nieruchomości przez dotychczasowego właściciela z przeznaczeniem tego gruntu wg planu zabudowy (później miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego). Kolegium ustaliło, że w dacie wydania kwestionowanej decyzji przedmiotowa nieruchomość była objęta Perspektywicznym Planem Ogólnym W., zatwierdzonym uchwałą Prezydium Rady Narodowej W. w dniu [...] stycznia 1961 r. i zgodnie z jego ustaleniami nieruchomość była przeznaczona pod oświatę. W dacie wydania kwestionowanej decyzji obowiązywała ustawa z dnia 15 lipca 1961 r. o rozwoju systemu oświaty i wychowania (Dz. U. Nr 32, poz. 160). Wprawdzie art. 4 ust. 1 tej ustawy stanowił, że "Państwo zakłada, prowadzi, i utrzymuje szkoły i inne placówki oświatowo wychowawcze", ale art. 39 ust. 1 tej ustawy stanowił, że "Szkoły, placówki oświatowe, wychowawcze, opiekuńczo wychowawcze i inne zakłady lub placówki szkolące mogą być prowadzone przez organizacje zawodowe, młodzieżowe, instytucje społeczne oraz inne organizacje i instytucje, osoby prawne lub fizyczne, tylko za zezwoleniem Ministra Oświaty i Wychowania, na określonych przez niego zasadach i warunkach pod jego nadzorem. Zdaniem Kolegium, z przepisów tych jednoznacznie wynika, że przy spełnieniu wskazanych w ustawie warunków, korzystanie z gruntu przez dotychczasowych właścicieli dałoby się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania. Tak więc, w ocenie Kolegium kontrolowana decyzja z dnia [...] lipca 1968 r. w sposób rażący naruszała art. 7 ust. 2 dekretu, bowiem nie wskazała, jaki zapis planu zagospodarowania uzasadnia odmowę przyznania prawa użytkowania wieczystego, w ogóle nie odniosła się do zapisów planu zagospodarowania a tylko wskazała jako podstawę odmowy przyznania prawa przeznaczenie gruntu na bliżej niesprecyzowany cel - "pod użyteczność publiczną". Kolegium podniosło, że ustawodawca nie żądał, aby możliwość korzystania z gruntu była zgodna z planem, tylko dała się z nim pogodzić. Tak więc, przeznaczenie gruntu w planie pod oświatę z całą pewnością nie wykluczało możliwości przyznania prawa na podstawie art. 7 dekretu. Skoro zaś nie wykluczało, to nie mogło być podstawą odmowy. W związku z powyższym Kolegium uznało, że decyzja Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] lipca 1968 r., nr [...] rażąco naruszyła art. 7 ust. 2 dekretu w części wskazanej w tej decyzji.

Następnie Kolegium podniosło, iż zobowiązane jest z urzędu zbadać, czy w sprawie nie zachodzą okoliczności, o jakich mowa w art. 156 § 2 k.p.a.

Jak wynika z rejestru gruntów oraz znajdującego się w aktach wydruku z bazy danych z ksiąg wieczystych i planu [...], grunt działki nr [...] nie został oddany w użytkowanie wieczyste ani osobom fizycznym, ani osobom prawnym. Działka ta jest własnością W., grunt pozostaje wolny od jakichkolwiek obciążeń o charakterze prawnym, zatem - w stosunku do gruntu tej działki nie zaszły żadne skutki prawne o charakterze nieodwracalnym. Natomiast działka nr [...] także jest własnością W., jednakże na działce tej posadowiony jest budynek mieszkalny, w którym znajdują się lokale mieszkalne, w większości zbyte na rzecz ich najemców wraz z oddaniem w użytkowanie wieczyste części gruntu. Z akt sprawy wynika, iż sprzedaż części z tych lokali (o numerach [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...]) i ustanowienie użytkowania wieczystego zostało poprzedzone wydaniem decyzji administracyjnych o sprzedaży lokalu i oddaniu gruntu w użytkowanie wieczyste. Zatem, ewentualne nieodwracalne skutki prawne dla gruntu związanego z tymi lokalami wynikałyby nie z decyzji odmawiającej ustanowienia prawa na podstawie art. 7 dekretu, tylko z decyzji o sprzedaży lokalu. Natomiast, w odniesieniu do lokali mieszkalnych oznaczonych numerami [...] i[...] ustanowienie odrębnej własności lokalu, sprzedaż i oddanie w użytkowanie wieczyste części gruntu nastąpiło na podstawie samej umowy cywilnoprawnej, to jest bez uprzedniego wydania decyzji administracyjnej. Zatem, w stosunku do gruntu związanego z tymi dwoma lokalami nieodwracalne skutki prawne wynikają wprost z decyzji dekretowej. Z tej przyczyny, organ orzekł, iż w części gruntu związanego z lokalami mieszkalnymi nr [...] i [...] przedmiotowa decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a.

Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] marca 2013 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła G. K. – współwłaścicielka lokalu nr [...].

Zaskarżonej decyzji strona skarżąca zarzuciła naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez niewykazanie rażącego naruszenia prawa przy wydawaniu decyzji z [...] lipca 1968 r., wobec czego wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji.

W ocenie strony skarżącej, M. i M. małż. M. nie byli uprawnieni do złożenia wniosku o prawo własności czasowej do gruntu, jako niespełniający wymogów z art. 7 dekretu, jak również wątpliwe jest czy promesa z dnia [...] września 1948 r., L. Dz. [...] jest wiążąca. Na te okoliczności, skarżąca przedstawiła stanowisko w skardze.

Ponadto, zdaniem skarżącej, Kolegium nie zbadało wszystkich okoliczności sprawy, bowiem nie ustaliło faktycznej zabudowy działki nr [...] i [...]. W latach 90-tych na części tych działek Akademia [...] zbudowała [...] wraz z okalającym go murem. Wymagałoby więc zbadania, czy rzeczywiście w tym zakresie nie powstały nieodwracalne skutki prawne.

Następnie, skarżąca podniosła, że byli właściciele nie wykazali, iż zamierzali prowadzić działalność oświatową i nie przedstawili na tę okoliczność dowodów. Wręcz przeciwnie, dalsze ich czynności prawne (zawarcie [...] lipca 1949 r. aktu notarialnego – umowy przyrzeczenia sprzedaży przedmiotowej nieruchomości) wyraźnie wskazują, że takiej działalności nie zamierzali prowadzić. Z aktu tego można wysnuć wniosek, iż M. nie dysponowali odpowiednimi środkami technicznymi i finansowymi na budowę domu przy ul. [...]. Rozwiązaniem tego problemu było powierzenie budowy budynku W. P. (na jego koszt) i przyrzeczenie sprzedania wybudowanego budynku Centralnemu Zarządowi [...], za co uzyskali 60% umówionej ceny. Z uwagi na to, że nowo wybudowany budynek był mieszkalny, w 1950 r. został w całości zasiedlony przez pracowników C.Z. [...] i Ministerstwa [...] i [...]. W dacie wydania kwestionowanej decyzji Prezydium Rady Narodowej z dnia [...] lipca 1968 r. istniał zatem stan faktyczny, który wyraźnie wykluczał możliwość przeznaczenia budynku na cele oświatowe. Budynek był wówczas w samoistnym posiadaniu Gminy, która przejęła budynek po C.Z. [...], który z kolei objął w samoistne posiadanie budynek na mocy umowy przedwstępnej. W aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dokumentu, z którego wynikałoby, że Państwo M. podjęli czynności zmierzające do zmodyfikowania czy rozwiązania tej umowy. Na podstawie akt sprawy nie można ustalić, w sposób jednoznaczny, czy pomiędzy stronami umowy doszło do pełnego rozliczenia finansowego budowy budynku przy ul. [...] i przeniesienia jego własności aktem notarialnym. Jedynym dokumentem znajdującym się w aktach sprawy jest pismo z dnia [...] września 1950 r., L. dz. [...], w którym mowa jest o nabyciu przez Centralny Zarząd [...] uprawnień do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...]. Od zawarcia powyższego aktu notarialnego minęło ponad 60 lat, a liczne reorganizacje instytucji państwowych mogły spowodować zaginięcie części dokumentów. Od powyższej daty przedmiotowa nieruchomość pozostawała nieprzerwanie w samoistnym posiadaniu C.Z. [...], a następnie jego następców prawnych. W tej sytuacji, w ocenie skarżącej, wystąpiły przesłanki do stwierdzenia zasiedzenia. Jedynym powodem, dla którego można było uznać Państwa M. dotychczasowymi właścicielami nieruchomości, jest wpis w księdze wieczystej, oznaczonej rep KW nr [...]. Budzi natomiast wątpliwość, czy w tym dniu istniał przedmiot umowy, tj. nieruchomość budynkowa. Powyższe potwierdza Urząd Dzielnicy W. Wydział Architektury, Geodezji i Kartografii, który we wniosku o założenie księgi wieczystej z dnia [...] sierpnia 1974 r. stwierdza, że budynek przy ul. [...] wybudowany został po 1945 r. i z mocy prawa stanowi własność Skarbu Państwa. Tym samym nie można budynku traktować jako odrębną nieruchomość budynkową, gdyż za taki uznawano jedynie budynek istniejący w dniu wejścia w życie dekretu z 26 października 1945 r. Jeżeli zatem, nieruchomość w dniu wejścia w życie dekretu nie była zabudowana, a grunt przeszedł na własność Skarbu Państwa, nie można było nabyć, po wejściu w życie omawianego dekretu, nieruchomości budynkowej. Powyższe okoliczności, zdaniem skarżącej, podważają prawo państwa M. i ich następców prawnych do ubiegania się o przyznanie im prawa użytkowania przedmiotowej nieruchomości i dodatkowo uzasadniają decyzję odmawiającą przyznania im tego prawa.

W uzupełnieniu skargi, pełnomocnik skarżącej, dodatkowo podniósł, że stopień uszkodzeń wojennych budynku przy ul. [...] wynosił 84,69 %, a wynika to z podania z dnia [...] sierpnia 1949 r. wraz z protokołem oględzin nieruchomości położonej przy ul. [...] dokonanych w dniu [...] września 1949 r., oraz z orzeczenia Nr [...] Zarządu Miejskiego w W. Wydział Inspekcji Budowlanej z dnia [...] września 1949 r. Budynki zniszczone, a więc nie nadające się do naprawy, zostały na podstawie art. 6 ust. 2 dekretu zrównane z "innymi przedmiotami" (np. rzeczami ruchomymi) i przechodziły na własność gminy po bezskutecznym upływie terminu wyznaczonego do ich zabrania. Wobec tego, właściciele budynków zniszczonych, które przeszły na własność gminy nie mogli się ubiegać o przyznanie im prawa własności czasowej do gruntu.

W załączniku do protokołu rozprawy z dnia 3 kwietnia 2014 r. pełnomocnik skarżącej podniósł dodatkowo, że do tej pory organ nie zweryfikował czy wniosek Państwa M. został złożony w terminie.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie zaś z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przystępując do rozpoznania przedmiotowej sprawy Sąd, w pierwszej kolejności, zwraca uwagę na przepis art. 50 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z nim, uprawnionym do wniesienia skargi do sądu jest każdy, kto ma w tym interes prawny. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (art. 50 § 2 p.p.s.a.). Legitymacja do wniesienia skargi do sądu administracyjnego opiera się zatem na interesie prawnym podmiotu żądającego kontroli sądu w zakresie określonego aktu administracyjnego. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym to znaczy wskazać przepis prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś własnej potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danego podmiotu – strony postępowania.

Skarżąca – G. K. wywodzi swoją legitymację skargową, w tym interes prawny, z przysługującego jej prawa współwłasności lokalu mieszkalnego nr [...], znajdującego się w budynku przy ul. [...] i udziału w prawie użytkowania wieczystego gruntu, na którym posadowiony jest ten budynek oraz w prawie współwłasności części wspólnych budynku.

Postępowanie administracyjne, w którym zapadła zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] lipca 1968 r., nr [...] o odmowie przyznania byłym właścicielom prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w W. przy ul. [...], objętego działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 ze zm.). Ewentualnym skutkiem decyzji stwierdzającej nieważność decyzji o odmowie przyznania prawa własności czasowej (w tym przypadku decyzji z dnia 31 lipca 1968 r.) będzie konieczność ponownego rozpatrzenia wniosku dekretowego (w tym przypadku wniosku małż. M. z dnia [...] lipca 1948 r.). Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 7 października 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 1695/12 – http://orzeczenia.nsa.gov.pl, którego to stanowisko Sąd w niniejszym składzie w pełni popiera, wprawdzie w dotychczasowej praktyce i orzecznictwie prezentowany był pogląd, że oprócz poprzedniego właściciela i jego następców prawnych stronami postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczeń dekretowych są osoby, którym przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości, której dotyczy postępowanie nadzorcze, jednakże należy zauważyć, iż interes prawny jest pochodną norm materialnoprawnych, a skoro tak, pojawia się pytanie jaki związek o charakterze materialnoprawnym zachodzi pomiędzy ewentualnym stwierdzeniem nieważności decyzji o odmowie przyznania prawa własności czasowej (aktualnie prawa użytkowania wieczystego) z wniosku dekretowego a sytuacją prawną obecnego właściciela czy też użytkownika wieczystego. Podkreślenia przy tym wymaga, że zaskarżona do Sądu decyzja Kolegium z dnia [...] marca 2013 r. nie rozstrzyga w sposób władczy o prawach i obowiązkach osób trzecich. Organ nadzorczy orzeka bowiem jako organ kasacyjny tylko w zakresie nieważności kontrolowanej decyzji dekretowej, a nie co do istoty sprawy, tj. co do przyznania prawa własności czasowej (prawa użytkowania wieczystego). Zaskarżona do Sądu decyzja Kolegium z dnia [...] marca 2013 r. nie wywołuje także skutku prawnorzeczowego w postaci restytucji prawa własności budynków znajdujących się na gruncie (postanowienie Sądu Najwyższego - Izby Cywilnej z dnia 11 lutego 2011 r., sygn. akt I CSK 288/2010 Lex Polonica nr 3069034). W orzeczeniu tym Sąd Najwyższy uznał, że stwierdzenie nieważności decyzji odmawiającej byłym właścicielom gruntów [...] przyznania prawa wieczystej dzierżawy lub prawa zabudowy - na podstawie art. 7 ust. 1 dekretu - wywołuje ten skutek prawny, iż przywraca dawnemu właścicielowi uprawnienie do ubiegania się o ustanowienie prawa wieczystego użytkowania jako "surogatu" nieistniejących obecnie praw majątkowych przewidzianych w art. 7 ust. 1 dekretu. Nie powoduje natomiast prawnorzeczowego skutku w postaci restytucji prawa własności budynków znajdujących się na gruncie – art. 5 dekretu. Jej rezultatem nie jest więc jakiekolwiek skonkretyzowanie stosunku prawnego, którego uczestnikami są osoby trzecie. W konsekwencji, Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, nie może dopatrzyć się na czym ma opierać się interes prawny właścicieli lokali (w tym skarżącej G. K.). Prawa osób, które nabyły lokale, są bowiem niepodważalne i chronione rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych (zob. uchwała Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 15 lutego 2011 r., sygn. akt III CZP 90/10).

W ocenie Sądu, interes prawny G. K. nie może być wywodzony z przysługującego jej prawa współwłasności lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] i udziału w prawie użytkowania wieczystego terenu, na którym znajduje się budynek. Z tych względów, zdaniem Sądu, brak jest po stronie G. K. legitymacji skargowej w niniejszej sprawie. Jednocześnie Sąd wskazuje, że brak legitymacji skargowej jest podstawą do oddalenia, a nie odrzucenia, skargi.

Sąd stwierdza jednocześnie, że nawet gdyby przyjąć istnienie, po stronie skarżącej, interesu prawnego w niniejszej sprawie, zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2013 r. należy uznać za odpowiadającą prawu.

I tak, postępowanie zakończone zaskarżoną do Sądu decyzją toczyło się w trybie nadzwyczajnym przewidzianym w art. 156 § 1 k.p.a., a jego przedmiotem była kontrola orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] lipca 1968 r., mocą którego odmówiono ustanowienia na rzecz M. M. oraz M. M. prawa wieczystego użytkowania gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], oznaczonej nr hip KW [...], ciąg dalszy wykazu hip. [...].

Podstawę materialnoprawną ww. orzeczenia z 1968 r. stanowiły m.in. przepisy dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W.

Zgodnie z art. 1 i art. 5 dekretu gmina W. uzyskiwała z mocy prawa z dniem wejścia w życie dekretu (21 listopada 1945 r.) jedynie własność gruntów. Natomiast budynki znajdujące się na tych gruntach stawały się przedmiotem odrębnej własności dotychczasowego właściciela. Stosownie do art. 7 ust. 1 dekretu dotychczasowy właściciel gruntu i jego następcy prawni, a także użytkownicy, byli uprawnieni do żądania, aby gmina przyznała im prawo wieczystej dzierżawy gruntu z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną (po zmianach własności czasowej za opłatą symboliczną, a później użytkowania wieczystego). W przepisie tym prawodawca wyznaczył także 6-miesięczny termin na zgłaszanie ww. roszczeń do gruntu nieruchomości [...], określając że jego bieg otwiera czynność "objęcia w posiadanie gruntów" przez gminę, przy czym w kwestii ustalenia daty i trybu obejmowania w posiadanie przez gminę W. gruntów objętych dekretem odesłał do rozporządzenia (art. 4 dekretu). Według art. 4 dekretu właściwi ministrowie zostali upoważnieni do określenia w drodze rozporządzenia terminu i trybu objęcia gruntów określonych w art. 1 dekretu. Materia ta została uregulowana w rozporządzeniu Ministra Odbudowy z dnia 7 kwietnia 1946 r. w sprawie obejmowania gruntów w posiadanie przez gminę m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 16, poz. 112), które utraciło moc z dniem wejścia w życie rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r. w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 6, poz. 43). Jak wynika z powyższych aktów, skutek prawny polegający na tym, że grunty na określonym obszarze W. zostały objęte w posiadanie przez gminę w rozumieniu art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. następował z dniem wydania numeru organu urzędowego Zarządu Miejskiego W., w którym stosowne ogłoszenie zostało zamieszczone. W konsekwencji, dla oceny, czy byli właściciele nieruchomości [...] zachowali uprawnienia dekretowe istotne znaczenie ma to, czy określone podmioty złożyły wniosek o przyznanie im prawa wieczystej dzierżawy (własności czasowej).

W niniejszej sprawie, powyższe okoliczności dotyczące zachowania przez M. M. oraz M. M. terminu do złożenia wniosku dekretowego nie zostały wprawdzie przez Samorządowego Kolegium Odwoławcze w zaskarżonej decyzji przeanalizowane (co oznacza, że nie budziły one wątpliwości organu), jednakże stan faktyczny sprawy, okoliczność analizowania jej przez sądy administracyjne, a także fakt, że akty prawa miejscowego organu urzędowego, w których stosowne ogłoszenie o objęciu w posiadanie przez Gminę W. było zamieszczane, są aktami prawa powszechnie obowiązującego na terenie działania tego organu - skłania Sąd do stwierdzenia, że wniosek dekretowy z dnia [...] lipca 1948 r. został złożony z zachowaniem terminu dekretowego. Zauważyć bowiem należy, że Gmina W. objęła w posiadanie m.in. grunty ograniczone osiami ulic [...],[...],[...],[...],[...], południowo-zachodnią linią regulacyjną [...] – w dniu [...] sierpnia 1948 r. Wskazuje na to Ogłoszenia o objęciu gruntów w posiadanie przez Gminę m. st. Warszawy z dnia 16 sierpnia 1948 r., zamieszczone w Dzienniku Urzędowym Nr 20 Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego m. st. Warszawy. Zatem, termin do złożenia wniosku upłynął w dniu [...] lutego 1949 r. i w niniejszej sprawie nie został przekroczony. Tym samym, zarzut skargi zgłoszony na rozprawie przez skarżącą w tym zakresie - nie mógł odnieść zamierzonego skutku.

Niekwestionowana przez stronę skarżącą w tym postępowaniu jest okoliczność, że w dacie wydania kwestionowanej decyzji dekretowej przedmiotowa nieruchomość była objęta Perspektywicznym Planem Ogólnym W., zatwierdzonym uchwałą Prezydium Rady Narodowej W. w dniu [...] stycznia 1961 r. i zgodnie z jego ustaleniami była przeznaczona pod oświatę. W konsekwencji, odmowa przyznania byłym właścicielom prawa do gruntu na podstawie art. 7 dekretu byłaby dopuszczalna tylko wówczas, jeżeli organ orzekający w sprawie wyraźnie i jednoznacznie ustaliłby przeznaczenie gruntu na podstawie ww. obowiązującego planu i jednocześnie stwierdził, że korzystanie z gruntu nie da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu wynikającym z tego planu. Odmowa przyznania własności czasowej bez dokonania tych ustaleń musi być traktowana jako rażąco naruszająca prawo, a orzeczenie zawierające takie rozstrzygnięcie powinno być ocenione, jako dotknięte wadą wskazaną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W każdym przypadku powoływania się bowiem na przeszkodę w ustanowieniu własności czasowej z powodu przeznaczenia nieruchomości pod użyteczność publiczną (jak miało to miejsce w niniejszej sprawie), konieczne jest wykazanie, dlaczego dany "rodzaj" tej użyteczności wyłącza przyznanie własności czasowej. W przedmiotowej sprawie, jak słusznie ustaliło Kolegium, w dacie wydania kwestionowanej decyzji obowiązywała ustawa z dnia 15 lipca 1961 r. o rozwoju systemu oświaty i wychowania (Dz. U. nr 32, poz. 160). Art. 39 ust. 1 tej ustawy zezwalał m.in. osobom prawnym lub fizycznym, prowadzenie (za zezwoleniem Ministra Oświaty i Wychowania, na określonych przez niego zasadach i warunkach pod jego nadzorem) szkół, placówek oświatowych, wychowawczych, opiekuńczo wychowawczych i innych zakładów lub placówek szkolących. A skoro tak zezwalały przepisy prawa, należy stwierdzić, że korzystanie z gruntu przez dotychczasowych właścicieli dałoby się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według ww. planu. Istotne jest bowiem to, na co wskazywał Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale w składzie siedmiu sędziów z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 5/08 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl) czy grunt może być wykorzystywany, a nie że jest lub będzie wykorzystywany przez byłego właściciela lub jego następców prawnych na cele określone w planie zabudowania. W związku z tym uwzględniając brzmienie art. 7 ust. 2 dekretu zainteresowany nie miał obowiązku wykazywania, że określona działalność była dotychczas na gruncie prowadzona, a jedynie że grunt z planistycznego punktu widzenia jako całość lub część może być wykorzystywany na cele wynikające z planu zabudowania (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1437/10, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym, nie jest zasadny zarzut skargi, że byli właściciele nie wykazali, iż zamierzali prowadzić działalność oświatową i nie przedstawili na tę okoliczność dowodów. Wprawdzie, pierwotnym celem Państwa M. (na co wskazuje materiał dokumentacyjny sprawy) była odbudowa na tej nieruchomości zniszczonego w czasie działań wojennych domu mieszkalnego, będącego już w stanie odbudowy w dniu [...] lipca 1949 r., tj. w dniu zawierania umowy przyrzeczenia sprzedaży przedmiotowej nieruchomości na rzecz Centralnego Zarządu [...], jednakże w § 12 i 13 tej umowy wyraźnie zapisano, że "Ostateczny akt kupna sprzedaży sporządzony być winien u czyniącego notariusza niezwłocznie po dokonaniu przez wymienioną komisję techniczną odbioru wykończonego budynku bez robót elewacyjnych. W akcie kupna sprzedaży sprzedawcy scedują na rzecz nabywcy Centralnego Zarządu [...] wszystkie swoje prawa wynikające z promesy Zarządu Miejskiego w W. z dnia [...] września 1948 r. Uzyskanie zgody Zarządu Miejskiego na powyższą cesję obciąża nabywającego Centralny Zarząd Państwowych Gospodarstw Rolnych". Z akt sprawy nie wynika aby finalnie ostateczny akt sprzedaży został dokonany. Wykonując zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 maja 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 1772/05 słusznie Kolegium więc stwierdziło, że umowa z [...] lipca 1949 r. była jedynie warunkową umową przedwstępną, dającą nabywcy (wobec sprzedającego) roszczenie o przeniesienie prawa wynikającego z umowy przyrzeczonej, zbywcy zaś obowiązek złożenia oświadczenia woli, którego treścią byłoby przeniesienie tego prawa. Okoliczność, że zgodnie z zapisem § 9 umowy w posiadanie nabywanej nieruchomości wszedł (z dniem podpisania niniejszej umowy) Centralny Zarząd [...], nie ma znaczenia, bowiem z akt sprawy nie wynika, aby umowa z dnia [...] lipca 1949 r. została wykonana. Tym samym, w ocenie Sądu, następcy prawni M. i M. małż. M. nie utracili uprawnień do kwestionowania orzeczenia Prezydium z dnia [...] lipca 1968 r. dotyczącego nieruchomości przy ul. [...].

Strona skarżąca podniosła, że z podania z dnia [...] sierpnia 1949 r. wraz z protokołem oględzin nieruchomości położonej przy ul. [...] dokonanych w dniu [...] września 1949 r. oraz z orzeczenia Nr [...] Zarządu Miejskiego w W. Wydział Inspekcji Budowlanej z dnia [...] września 1949 r. wynika, że stopień uszkodzeń wojennych budynku przy ul. [...] wynosił powyżej 80 %, a skoro tak podważa to prawo państwa M. i ich następców prawnych do ubiegania się o przyznanie im prawa użytkowania przedmiotowej nieruchomości i dodatkowo uzasadnia decyzję odmawiającą przyznania im tego prawa.

Z powyższym stanowiskiem zgodzić się nie można. Okoliczność, iż na gruncie podlegającym roszczeniom dekretowym znajdował się budynek mieszkalny, nie odpowiadający warunkom z art. 5 dekretu, nie wyłącza bowiem możliwości oddania gruntu w użytkowanie wieczyste, co następuje w stosownym postępowaniu administracyjnym. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, iż przepisy dekretu nie uzależniały przyznania prawa od stanu obiektu (czy był zniszczony i w jakim stopniu). Wyznacznikiem uwzględnienia wniosku lub odmowy jest tylko spełnienie przesłanek z art. 7 ust. 1 i 2 dekretu, a więc możliwość pogodzenia korzystania z gruntu przez dotychczasowego właściciela z przeznaczeniem gruntu według planu zagospodarowania przestrzennego (wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2002 r. sygn. akt I SA 1482/00 niepubl.). W tej sytuacji należy uznać, iż także w przypadku, gdy w odniesieniu do gruntu zostają spełnione warunki z art. 7 ust. 1 i 2 dekretu, a w późniejszym czasie został na nim wzniesiony budynek, stanowiący własność gminy, możliwe jest uwzględnienie roszczeń następcy prawnego właściciela nieruchomości [...]. Przekazanie gruntu w użytkowanie wieczyste wywołuje konieczność przeniesienia własności budynku w drodze stosownej umowy (sprzedaży bądź za zwrotem nakładów), zawartej pomiędzy gminą a użytkownikiem wieczystym. O wyniku ewentualnego postępowania z art. 7 dekretu, Sąd w niniejszym postępowaniu nie może przesądzać.

Zasadne jest także stanowisko Kolegium co do nieodwracalnych skutków prawnych kwestionowanej decyzji administracyjnej. Podkreślić należy, że zagadnienie nieodwracalnych skutków prawnych decyzji administracyjnej było wielokrotnie podejmowane w orzecznictwie sądowym i w tej kwestii wypracowano podstawowe kryteria oceny, jednolicie przyjmowane przy orzekaniu w tego typu sprawach. Przede wszystkim wskazać należy, że dany akt wywołuje nieodwracalny skutek prawny wtedy, gdy ani przepis prawa materialnego, ani też przepisy procesowe, stanowiące podstawę działania organu administracji publicznej, nie czynią danego organu właściwym do cofnięcia tego właśnie skutku przez wydanie decyzji (zob. wyrok NSA z 7 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1631/10 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy czym, co należy podkreślić, nieodwracalne skutki prawne decyzji należy ograniczyć wyłącznie do jej bezpośrednich skutków w sferze prawa, a nie zdarzeń faktycznych stanowiących tylko jej pośredni efekt. Jeżeli bowiem na podstawie takiej decyzji wydano inną decyzję, która ewentualnie mogła spowodować takie nieodwracalne skutki prawne, to kwestia odwracalności czy też nieodwracalności tych skutków prawnych dotyczyć może wyłącznie owej drugiej decyzji (zob. wyrok NSA z 18 marca 2011 r. sygn. akt I OSK 716/10 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). To, że ocena kwestii odwracalności skutku prawnego odnosić się musi wyłącznie do bezpośrednich następstw wywołanych badanym orzeczeniem potwierdza brzmienie przepisu art. 156 § 2 k.p.a.: "nie stwierdza się nieważności decyzji gdy decyzja wywołała nieodwracalny skutek". W tym stanie rzeczy, nieodwracalny skutek prawny orzeczenia dekretowego z dnia [...] lipca 1968 r. można wiązać wyłącznie ze zbyciem lokali mieszkalnych nr [...] i [...] w budynku przy ul. [...], położonym na działce ewid. nr [...], wraz z udziałem w prawie użytkowania wieczystego tego gruntu i w prawie własności wspólnych części budynku, dokonanym w drodze umowy cywilnoprawnej (akt notarialny z dnia [...] marca 1994 r., rep. A numer [...] – lokal [...] oraz akt notarialny z dnia [...] października 1995 r., rep A numer [...] – lokal [...]).

Podsumowując, należy stwierdzić, że zarzuty strony skarżącej dotyczące postępowania nadzorczego prowadzonego wobec orzeczenia administracyjnego z dnia [...] lipca 1968 r. nie są usprawiedliwione, zaś wyjaśnienia Kolegium w ich zakresie, Sąd rozpoznający niniejszą sprawę uznał za wystarczające.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.

-----------------------

17