Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 191/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2019-06-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 155
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Władysław Kulon Asesor WSA Wojciech Śnieżyński Protokolant: starszy sekretarz sądowy Renata Pawlak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] we W. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany ostatecznej decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości w utrzymaniu budynku przez wykonanie określonych robót budowlanych w zakresie zmiany terminu wykonania robót budowlanych oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. z dnia [...] nr [...], odmówiono zmiany ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. z dnia [...] nr [...], nakazującej Wspólnocie Mieszkaniowej przy ul. [...] we W., usunięcie nieprawidłowości w utrzymaniu budynku przy ul. [...] we W., poprzez wykonanie określonych robót budowlanych, w zakresie zmiany terminu wykonania robót budowlanych określonych w pkt 2, 4, 5, 6, 7 i 9 wyżej wymienionej decyzji do dnia 28 czerwca 2019 r.

Od decyzji tej odwołała się wspólnota mieszkaniowa.

Decyzją nr [...] z dnia [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r., Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096), po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości przy ul. [...] we W. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że decyzją z dnia [...] nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej nieruchomości przy ul. [...] we W., usunięcie nieprawidłowości w utrzymaniu rzeczonego obiektu poprzez: 1. wymianę uszkodzonego, uzupełnienie brakującego ocieplenia przewodów instalacyjnych nad podwieszeniem z paneli nad przejazdem bramowym budynku, 2. naprawę uszkodzonego, uzupełnienie bukującego podwieszenia z paneli nad przejazdem bramowych wraz z uzupełnieniem brakujących mocowań, 3. zabezpieczenie antykorozyjne zbrojenia ramy żelbetowej zlokalizowanej w poziomie części strychowej (po uprzednim oczyszczeniu), a następnie uzupełnienie ubytków materiału ramy, 4. usunięcie odspojonych tynków płyt balkonowych, zabezpieczenie antykorozyjne odsłoniętego zbrojenia płyt (po uprzednim oczyszczeniu), a następnie uzupełnienie brakującego otynkowania płyt balkonowych, 5. uzupełnienie ubytków płyt balkonowych, 6. Wykonanie hydroizolacji płyt balkonowych wraz z warstwą zabezpieczającą — w zakresie płyt balkonowych nie posiadających prawidłowej izolacji, w celu zabezpieczenia płyt balkonowych i elewacji przed nadmiernym zawilgoceniem, 7. uzupełnienie brakujących obróbek blacharskich płyt balkonowych, 8. wymianę uszkodzonych (odspojonych, nadmiernie skorodowanych) obróbek blacharskich budynku, w tym balkonów, 9. remont, w tym zabezpieczenie antykorozyjne, balustrad balkonów (po uprzednim oczyszczeniu), w tym elementów montażowych łączących balustrady z płytami, 10. usunięcie uszkodzonych (odparzonych) tynków elewacyjnych a następnie uzupełnienie brakujących tynków elewacyjnych, 11. wymianę skorodowanych elementów instalacji c.o., wody i kanalizacyjnych, 12. Wymianę uszkodzonych (zaparzonych, niesprawnych) zaworów instalacji wodnej .w terminie 8 miesięcy od dnia, kiedy decyzja stanie się ostateczna. Decyzja ta stała się ostateczna i prawomocna, bowiem nie została zakwestionowana w trybie instancyjnym.

Pismem z dnia 12 września 2018 r. strona wniosła o zmianę decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. z dnia [...] nr [...] w zakresie terminu wykonania robót budowlanych określonych w punktach: 2, 4, 5, 6, 7 i 9 do dnia 28 czerwca 2019 r. W związku z tym, zawiadomieniem z dnia 24 września 2018 r., organ pierwszej instancji poinformował o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zmiany wzmiankowanej powyżej decyzji, w zakresie terminu wykonania określonych robót budowlanych.

W tak kształtującym się stanie faktycznym, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. decyzją z dnia [...] nr [...], odmówił zmiany ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. z dnia [...] nr [...], nakazującej Wspólnocie Mieszkaniowej przy ul. [...] we W. usunięcie nieprawidłowości w utrzymaniu budynku przy ul. [...] we W., poprzez wykonanie określonych robót budowlanych, w zakresie zmiany terminu wykonania robót budowlanych określonych w pkt 2, 4, 5, 6, 7 i 9 wyżej wymienionej decyzji do dnia 28 czerwca 2019 r. W terminie przewidzianym na skuteczne wniesienie środka zaskarżenia wyżej wymienione rozstrzygnięcie zostało oprotestowane przez Wspólnotę Mieszkaniową nieruchomości przy ul. [...] we W.

D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie materiału zgromadzonego w przedmiotowej sprawie, w oparciu o przepisy obowiązującego prawa oraz zbadaniu zasadności argumentów podnoszonych w odwołaniu, stwierdził, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. z dnia [...] nr [...], nie narusza prawa. Zgodnie z art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r., Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096, dalej w skrócie: K.p.a.) decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony - przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio. Przewidziany w przytoczonym przepisie tryb wzruszenia decyzji dotyczy decyzji ostatecznych prawidłowych lub dotkniętych wadami niekwalifikowanymi (niedającymi podstaw do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji), zaś istotą określonego w nim postępowania jest sprawdzenie, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją warunki do jego zastosowania, a także, czy występują szczególne przesłanki, które przemawiałyby za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej. Jak słusznie dostrzegł Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W., prawna możliwość zastosowania wskazanego trybu uwarunkowana jest zatem prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego. Natomiast omawiane postępowanie nie może zmierzać do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem (por. np. wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r., I OSK 586/06, wyrok NSA z dnia 25 listopada 2010 r., sygn. akt II OSK 1810/09. Z powyższego wynika, że organ administracji orzekający w trybie art. 155 K.p.a. przeprowadza kontrolę wydanej decyzji ostatecznej pod kątem tego, czy za jej zmianą albo uchyleniem przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Jednocześnie organ zobowiązany jest do ustalenia, czy przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji. Choć samo określenie słuszny interes strony, o którym mowa w art. 155 K.p.a. jest niezdefiniowane, to niewątpliwie nie chodzi w nim o każdy interes strony (rozstrzygnięcie zgodne z wolą strony), ale o interes zgodny przede wszystkim z prawem i z zasadami społecznymi. Modyfikacja ukształtowanego ostateczną decyzją stosunku administracyjnoprawnego (poprzez jego zmianę bądź zniesienie) musi więc być społecznie akceptowalna i godna wsparcia ze strony państwa, ze względu na cel, jaki ma zostać przez tę modyfikację osiągnięty. Interes ten ma być bowiem obiektywnie słuszny, a nie jedynie zgodny z oczekiwaniem strony. Zatem możliwość zastosowania art. 155 K.p.a. w konkretnej sprawie należy rozważać w świetle przepisów prawa materialnego tylko wtedy, gdy dają one organowi administracji publicznej możliwość innego rozstrzygnięcia, bowiem przepis ten jest przepisem procesowym, a nie materialno - prawnym i nie może upoważniać do lekceważenia normy materialnoprawnej i zastępowania jej elementami oceny o charakterze uznaniowym lub słusznościowym, jakie zawiera ogólna klauzula "interesu społecznego lub słusznego interesu strony". W tej sytuacji podkreślić należy, że o interesie społecznym i słusznym interesie strony można mówić tylko w takich przypadkach, jeżeli uwzględnienie tych interesów nie narusza prawa (nie sankcjonuje stanu niezgodnego z prawem).

W niniejszej sprawie interes społeczny przemawia za tym, aby stan niezgodny z prawem został jak najszybciej usunięty. Konstrukcja normy prawnej zawartej w art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r., poz. 1202, dalej w skrócie: Pr.Bud.), wskazuje, iż decyzje podejmowane na jego podstawie mają charakter związany. Oznacza to, iż jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek określonych w art. 66 ust. 1 pkt 1-4 Prawa budowlanego, to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. A zatem, uwzględnienie przez organ na podstawie art. 155 K.p.a. wniosku o uchylenie takiej decyzji ze względu na interes strony prowadziłoby do sprzeczności z wolą ustawodawcy, wyrażoną w art. 66 ust. 1 Pr. Bud. Przepis ten należy traktować jako przepis szczególny, sprzeciwiający się uchyleniu lub zmianie na podstawie art. 155 K.p.a. decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Jednocześnie zauważyć należy, iż nie można jako nie tworzącej praw nabytych dla strony potraktować decyzji, która ustanawia obowiązki. Tym samym, przepisowi art. 155 K.p.a. podlegają nie tylko decyzje uprawniające, lecz także decyzje zobowiązujące. Obecnie prolongata terminu wykonania nałożonych na skarżącą obowiązków, a tym samym utrzymywanie stanu niezgodności z prawem, nie znajduje uzasadnienia w aspekcie celu wynikającego z art. 66 Pr. Bud., którym jest użytkowanie i utrzymanie w należytym stanie technicznym obiektu budowlanego. Obowiązkiem organu nadzoru budowlanego stopnia powiatowego w sprawie stanu technicznego budynku mieszkalnego przy ul. [...] we W.jest dążenie do możliwie szybkiego usunięcia nieprawidłowości, wyznaczenie krótkiego, aczkolwiek realnego terminu usunięcia nieprawidłowości. Dodatkowo organ wyjaśnia, że nakazy orzeczone w trybie art. 66 ust. 1 Pr. Bud. nie kreują nowych obowiązków podmiotów wskazanych w art. 61 tej regulacji, ale stanowią o obowiązkach wynikających z prawa i istniejących przed podjęciem interwencji przez właściwy organ nadzoru budowlanego. Zdaniem organu drugiej instancji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. słusznie nie uwzględnił argumentacji skarżącej, powołującej się na złą sytuację finansową. Podejmując orzeczenie w trybie art. 66 ust. 1 Pr. Bud., organ nadzoru budowlanego nie rozstrzyga o sposobach finansowania nakazanych robót i nie rozważa tej kwestii. Aspekty ekonomiczne związane z możliwościami finansowymi zobowiązanego podmiotu nie są przedmiotem ustaleń i czynności wyjaśniających organu nadzoru budowlanego, szczególnie w odniesieniu do takich robót, których wykonanie jest konieczne ze względu na bezpieczeństwo użytkowników obiektu lub osób trzecich (np. wyrok NSA z dnia 5 listopada 2009 r., sygn. akt II OSK 1751/08; wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 września 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 613/10). W świetle powyższego sytuacja finansowa zobowiązanego podmiotu, jak też czas potrzebny mu na zgromadzenie odpowiednich środków nie nogą mieć znaczenia dla określenia terminu wykonania nakazanych robót. Wobec tego zmiana terminu wykonania obowiązków wynikających z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. z dnia [...] nr [...] ze względu na brak środków finansowych, byłaby nieuzasadniona. Zgodzić się należy z argumentacją organu pierwszej instancji, że odsuwanie wykonania nałożonych obowiązków, które ostatecznie miały zostać wykonane w terminie ośmiu miesięcy od dnia, kiedy decyzja stanie się ostateczna o kolejne kilka miesięcy, stoi w sprzeczności z interesem społecznym polegającym na zapewnieniu szerokorozumianego bezpieczeństwa dla ludzi i mienia. W decyzji wydanej na podstawie art. 66 Pr. Bud., za zmianę terminu wykonania nałożonych obowiązków można ewentualnie uznać taką zmianę, która będzie zgoda z interesem społecznym znajdującym swój wyraz między innymi w podstawowym celu art. 66 ust. 1 Pr. Bud., a mianowicie w zapewnieniu bezpieczeństwa. Słuszny interes strony, o jakim stanowi art. 155 K.p.a., musi być słuszny w sensie obiektywnym, bo niewątpliwie skarżąca ma faktyczny interes w odroczeniu terminu realizacji nałożonych na nią obowiązków. Nadto organ wskazuje, że rozstrzygnięcie jakie wydaje organ orzekając na podstawie art. 155 K.p.a. jest oparte na uznaniu administracyjnym. Uwzględnienie interesu strony w rozumieniu art. 155 K.p.a. należy rozumieć w ten sposób, iż mając do wyboru możliwość korzystniejszego dla strony rozstrzygnięcia, organ działając w granicach uznania administracyjnego, przyjmuje ten sposób orzekania, zmieniając decyzję mniej korzystną dla strony. Takie działanie organu nie może jednak pozostawać w kolizji z obowiązującym porządkiem prawnym. Za trafne należy uznać stwierdzenie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W., że prolongata terminu, a tym samym uwzględnienie wniosku skarżącej, prowadziłaby do utrzymania stanu niezgodnego z prawem, co tym samym mogłoby naruszyć nałożone na organy administracji publicznej obowiązki wynikające z art. 66 Pr. Bud. Podsumowując, zdaniem D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, organ pierwszej instancji zebrał, rozpatrzył i ocenił materiał dowodowy w sposób prawidłowy i wystarczający dla wydania prawidłowego rozstrzygnięcia z zachowaniem reguł określonych w art. 7 i art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., czemu dał wyraz w uzasadnieniu odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 K.p.a. Reasumując, D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. z dnia [...] nr [...], nosi wszelkie cechy zgodności z prawem. W związku z tym, w ocenie organu brak jest merytorycznych przesłanek do podjęcia rozstrzygnięcia innej treści niż zawarte w zaskarżonej decyzji.

W skardze na ostateczne rozstrzygnięcie w sprawie strona skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa ul. [...] we W. zaskarżyła w całości ostateczną decyzję Nr [...] z dnia [...] roku - doręczoną stronie skarżącej w dniu 12.02.2019 roku utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję PINB dla miasta W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany ostatecznej decyzji PINB dla miasta W. z dnia [...]nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. W., nakazującej Wspólnocie Mieszkaniowej przy ul. [...] we W., usunięcie nieprawidłowości w utrzymaniu budynku przy ul. [...] we W., poprzez wykonanie określonych robót budowlanych, w zakresie zmiany terminu wykonania robót budowlanych określonych w pkt.2,4,5,6,7 i 9 decyzji do dnia 28 czerwca 2019 r. Na podstawie art.53 i art. 54 §1 -ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.Dz.U.2012.270 ze zm.)- Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości przy ul. [...] zaskarżonej decyzji zarzuca w całości: 1) naruszenie art. 155 kpa poprzez akceptację stanowiska organu I Instancji i przyjęcie "iż w niniejszej sprawie interes społeczny przemawia za tym, aby stan niezgodny z prawem został jak najszybciej usunięty" wbrew wcześniejszemu stanowisku, iż "organ administracji orzekający w trybie art. 155 KPA przeprowadza kontrolę wydanej decyzji ostatecznej pod kątem tego, czy za jej zmianą albo uchyleniem przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony", które to zasady nie zostały uwzględnione w wydanej decyzji przez organ II Instancji pomimo złożenia przez stronę skarżącą dowodów przemawiających za uznaniem, iż w interesie strony jest zmiana terminu wykonania robót budowlanych w nieruchomości wspólnej; 2) w ocenie organu II Instancji i analizy materiału dowodowego nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, co stoi w sprzeczności z zebranym materiałem dowodowym i ustalonym stanem faktycznym oraz z żądaniem zgłaszanym przez właścicieli nieruchomości wspólnej przy ul. [...] w zakresie zmiany terminu. W ocenie skarżącej zachodzą przesłanki z art. 155 KPA, przemawiające za interesem społecznym i słusznym interesem strony warunkujące uchylenie lub zmianę zaskarżonej decyzji. Wspólnota mieszkaniowa nie posiadając wystarczających środków finansowych na koncie funduszu remontowego na wykonanie decyzji organu nie może zaciągać zobowiązań wobec wykonawców nie dysponując środkami finansowymi niezbędnych do uregulowania zlecenia, o czym informowała organ I i II Instancji wnosząc tylko i wyłącznie o zmianę terminu wykonania obowiązku. 3) naruszenie art. 28 kpa, art. 7 kpa, art. 9 kpa ,art. 10 kpa ,art. 77 kpa-przez nieuwzględnienie i pominięcie stanowiska właścicieli/współwłaścicieli nieruchomości wspólnej przy ul. [...] w toczącym się postępowaniu administracyjnym, nie rozpatrzenie całości zebranego w sprawie materiału dowodowego i dokonanie błędnych ustaleń faktycznych mających wpływ na treść decyzji organu I instancji albowiem strona skarżąca pismem z dnia 12.09.2018 r. wniosła o zmianę decyzji PINB dla miasta W. z dnia [...] Nr [...] w zakresie terminu wykonania robót budowlanych określonych w pkt. 2,4,5,6,7 i 9 do dnia 28.06.2019 r., który był uwarunkowany brakiem środków finansowych na koncie wspólnoty i rozpoczęcie procedury uzyskania kredytu inwestorskiego [...], a PINB dla miasta W. nie uwzględniając stanowiska strony - decyzją z dnia [...] Nr [...] odmówił zmiany ostatecznej decyzji PINB dla miasta W. z [...] r. 4) naruszenie prawa materialnego tj. art. 66 ust. 1 pkt.1-4 Prawa budowlanego przez przyjęcie, iż w niniejszej sprawie decyzje podejmowane na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego należą do kategorii tzw. decyzji związanych, gdyż w sytuacji wystąpienia chociażby jednej z określonych w tym przepisie przesłanek, organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz wręcz zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Wspólnota stosując się do decyzji nr [...] z dnia [...] wykonała część robót w zakresie posiadanych środków finansowych na koncie funduszu remontowego, tak więc strona skarżąca nie neguje nałożenia na wspólnotę obowiązku wykonania robót budowlanych i usunięcia nieprawidłowości jednakże organ rozpatrując odwołanie strony skarżącej od decyzji winien mieć na uwadze również możliwości z finansowania przez Wspólnotę wykonania robót budowlanych. 5) naruszenie prawa materialnego tj. art.5 ust. 1 pkt 9 prawa budowlanego przez nie poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich tj. współwłaścicieli nieruchomości przy ul. [...] poprzez nieuwzględnienie ich możliwości finansowych i budżetu wspólnoty (braku wystarczających środków na koncie) i w konsekwencji wystąpienie wspólnoty o udzielenie kredytu na sfinansowanie robót budowlanych i usunięcie nieprawidłowości w utrzymaniu budynku przy ul. [...] 6) Błąd w ustaleniach faktycznych, które miały wpływ na treść decyzji organu I Instancji poprzez arbitralne i jednostronne przyjęcie, iż wspólnota posiada zgromadzone środki na koncie funduszu remontowego umożliwiające wykonanie robót budowlanych w zakresie wskazanym w decyzji, organ I Instancji wbrew stanowisku właścicieli - pominął czynnik ludzki możliwości finansowe członków wspólnoty -skupiając wyłącznie na terminie wykonania robót budowlanych czym właśnie naruszył interes społeczny i słuszny interes strony. 7) art.22 ust. 3 - ustawy z dnia 24 czerwca 1991 roku o własności lokali (tekst jednolity Dz. U. z 2000 roku, Nr 80, poz.903 ze zm.) przez nie uwzględnienie nieruchomości wspólnej przy ul. [...] stanowiska właścicieli.

Mając na uwadze powyższe zarzuty strona skarżąca wnosi o: uchylenie w całości w trybie art. 145 § 1 - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U.2012.270 ze zm. )- zaskarżonej decyzji organu II Instancji i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...]nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany ostatecznej decyzji PINB dla miasta W. z dnia [...] nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. W., ewentualnie - zmianę w zaskarżonej decyzji w części dot. terminu wykonania robót budowlanych określonych w pkt.2,4,5,6,7 i 9 ustalając termin wykonania robót do dnia 28 czerwca 2019 r. -zasądzenie od strony przeciwnej kosztów niniejszego postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W skardze wskazano, że D. Wojewódzki Inspektor Budowlany we W. decyzją Nr [...] z dnia [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu swojego orzeczenia stanął na stanowisku że odsuwanie wykonania nałożonych obowiązków, które ostatecznie miały zostać wykonane w terminie ośmiu miesięcy od dnia, kiedy decyzja stanie się ostateczna o kolejne kilka miesięcy, stoi w sprzeczności z interesem społecznym polegającym na zapewnieniu szerokorozumianego bezpieczeństwa dla ludzi i mienia. W dalszej części uzasadnienia organ II instancji wyraża swój pogląd przywołując orzeczenia Naczelnego i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego - stwierdza, iż w przedmiotowej sprawie cyt. "uwzględnienie interesu strony w rozumieniu art. 155 K.p.a. należy rozumieć w ten sposób, iż mając do wyboru możliwość korzystniejszego dla strony rozstrzygnięcia, organ działając w granicach uznania administracyjnego, przyjmuje ten sposób orzekania zmieniając decyzje mniej korzystną dla strony" (...).Z takim stanowiskiem organu strona nie może się zgodzić. Skoro organ administracyjny ma na uwadze w rozstrzygnięciu słuszny interes strony, to winien przyjąć sposób orzekania na korzystny dla strony, uwzględnić odwołanie zmieniając termin wykonania nałożonego obowiązku zwłaszcza, że znaczna część robót budowlanych została przez Wspólnotę Mieszkaniowa już wykonana, a nie akceptować stanowisko organu I Instancji. Strona zaznacza, iż Wspólnota Mieszkaniowa w toku postępowania administracyjnego wielokrotnie wskazywała w swoich pismach kierowanych do organu I i II instancji o wykonaniu części robót budowlanych (usunięciu nieprawidłowości w utrzymaniu budynku przy ul. [...]), wynikających z decyzji PINB dla miasta W. z dnia [...] jednakże z uwagi na brak środków finansowych na rachunku funduszu remontowego była zmuszona rozpocząć procedurę uzyskania kredytu inwestorskiego [...] w banku pko bp. Umowa w sprawie udzielenia kredytu została podpisana dopiero pod koniec roku 2018, co wynika z uchwały Nr [...] Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości położonej we W. przy ul. [...] w sprawie zaciągnięcia kredytu [...] i pism strony z dnia 12.09.2018 r., z dnia 31.10.2018 r., z dnia 20.11.2018 r. Organ odwoławczy nie poczynił, zdaniem strony skarżącej, żadnych w tym kierunku własnych ustaleń. W ocenie strony skarżącej - złożenie przez stronę odwołania winno być już podstawą do zweryfikowania przez organ II instancji decyzji organu I instancji. Organ winien sam poczynić w tym zakresie ustalenia i wyciągnąć prawidłowe wnioski, zmierzające do wydania zgodnej ze słusznym interesem strony decyzji. Organ II instancji nie uczynił powyższego i zaakceptował bezkrytycznie stanowisko organu I Instancji - co miało istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji - uznając iż utrzymanie decyzji organu I Instancji leży w słusznym interesie strony. Dalej skarżąca podnosi istotną okoliczność pomijaną przez organy obu instancji, iż pozostałe do wykonania roboty wynikające z decyzji nr [...] z dnia [...], a jednocześnie wynikające ze specyficznego usytuowania budynku nie zostały wykonane w określonym terminie. Z cała odpowiedzialnością należy podkreślić, iż właściciele budynku nie uchylają się od nałożonego obowiązku, ale ze względu na specyfikę usytuowania budynku, który umieszczony jest nad przejazdem ogólnie dostępnej drodze - ulicy należącej do ZDIUM-U nie pozwolił na realizację robót budowlanych w wyznaczonym przez organ terminie. Budynek był wielokrotnie uszkadzany przez przejeżdżające pojazdy. Kolejno ustawiane znaki drogowe i bramka ograniczająca wysokość przejazdu ustawiona pod budynkiem nie zapewniały bezpieczeństwa przed uszkodzeniami sufitu podwieszonego przejazdu. Wspólnota występowała do władz miasta w sprawie zaniknięcia lub ograniczenia przejazdu pod budynkiem, jednakże stanowisko i argumentacja zobowiązanego do utrzymania drogi -Zarządu Dróg i Utrzymania Miasta i przerzucanie na Wspólnotę Mieszkaniową kosztów remontu spotkała się z ich sprzeciwem. Organ prowadzący postępowanie winien z urzędu badać wszystkie te okoliczności i mieć na uwadze, czy postępowanie organu I Instancji wyczerpało zasady określone w przywołanych art. 28 kpa, art. 7 kpa, art.9 kpa ,art. l0 kpa, art.77 kpa - nie uczynił tego przyjmując ustalenia organu I Instancji. Organ II Instancji nie rozpatrzył również i nie zweryfikował w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, co w istocie miało wpływ na merytoryczne rozstrzygnięcie organu II Instancji - naruszając przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy Prawo budowlane, ustawy o własności lokali. Trudno się zatem zgodzić ze stanowiskiem organu odwoławczego akceptującego stanowisko organu I Instancji, iż organ ten "zebrał, rozpatrzył i ocenił materiał dowodowy w sposób prawidłowy i wystarczający dla wydania prawidłowego rozstrzygnięcia (...)., skoro kwestia zmiany daty wykonania nałożonego obowiązku poparta dowodami i uzasadnieniem o braku środków finansowych - przy akceptacji zakresu robót budowlanych do wykonania - nie została uwzględniona przez organ I i II instancji, czym organ naruszył dyspozycję art. 28 kpa, art.7 kpa ,art.9 kpa, art. 10 kpa. Nie rozpatrzenie przez organ odwoławczy całości zebranego w sprawie materiału dowodowego i dokonanie błędnych ustaleń faktycznych, które miały wpływ na treść decyzji organu, a w szczególności pominięcie stanowiska współwłaścicieli nieruchomości przy ul. [...] w ocenie strony skarżącej powoduje, iż zaskarżona decyzja winna być uchylona lub zmieniona. W ocenie strony skarżącej organ administracji winien w świetle przytoczonych przepisów dążyć do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli czego w niniejszym postępowaniu nie dopełnił, skupiając się w istocie na utrzymaniu terminu, który z racji wymaganej procedury i czasu (brak środków, uchwała wspólnoty, wystąpienie o kredyt) był już w dniu wydania decyzji - w ocenie strony skarżącej- nie wykonalny. Marginalnie strona skarżąca podnosi, iż wspólnotę w większości tworzą właściciele przebywający na emeryturze, którzy nie dysponują środkami finansowymi umożliwiającymi szybkie zasilenie funduszu remontowego stąd konieczność zaciągnięcia kredytu inwestorskiego przez wspólnotę. Organ odwoławczy wydając decyzję pominął również obowiązującą w tym zakresie ustawę własności lokali nie analizując szczegółowo obowiązujących przepisów tej ustawy. Sam fakt nie uwzględnienia wniosków strony skarżącej (właścicieli i współwłaścicieli nieruchomości wspólnej przy ul. [...]) winien być podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji i rozpatrzenia jej pod kątem tej właśnie ustawy i procedury związanej z podejmowaniem uchwał przekraczających zakres zwykłego zarządu. Organy obu instancji przed wydaniem decyzji winny - w ocenie skarżącej -przeprowadzić w tym zakresie postępowanie dowodowe zgodnie z obowiązującą zasadą w art. 7 słusznego interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Organ odwoławczy akceptując stanowisko organu I Instancji wydając zaskarżoną decyzję popełnił błąd co do prawidłowości ustalenia stanu faktycznego. Nie wskazując, co obecnie winien czynić organ w ocenie strony skarżącej decyzja winna być wyeliminowana w tym zakresie z obrotu prawnego. Strona skarżąca w odwołaniu wskazywała jasno zakres i podstawy swego odwołania, a organ odwoławczy nie ustosunkował się do nich, pominął je milczeniem i nie uwzględnił w swoich rozważaniach, co jednoznacznie wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Może to również w ocenie skarżącej stanowić kolejną podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji i wyeliminowanie z obrotu prawnego poprzedzającej ją decyzji organu I Instancji. Skarżąca nie widząc żadnych możliwości naprawienia przez organy w ramach samokontroli własnych błędów jest zmuszona złożyć niniejszą skargę na Decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Budowlanego we W. Nadto, wszelkie niejasności lub wątpliwości dotyczące oceny stanu prawnego nie mogą być, co zdaje się występować w tej sprawie, rozstrzygane na niekorzyść strony skarżącej. Organy obu instancji - zdaniem strony skarżącej- nie zajęły stanowiska w tym przedmiocie, ograniczając się li tylko do własnej interpretacji przepisów w oparciu o przytoczone tezy z orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego , który orzekał na podstawie odmiennego stanu faktycznego i prawnego. W tak przedstawionym stanie faktycznym i prawnym strona skarżąca podtrzymuje swoje zarzuty, twierdzenia i wnioski zawarte w niniejszej skardze i wnosi jak na wstępie.

W doręczonej sądowi odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki sąd administracyjny zważył:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania.

Dalej trzeba powiedzieć, że zgodnie z art. 155 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Przepis ten reguluje jeden z trybów nadzwyczajnych umożliwiających wzruszenie decyzji ostatecznej, stanowiąc tym samym odstępstwo od zasady trwałości decyzji ostatecznych, wyrażonej w art. 16 k.p.a. Podkreślenia wymaga, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 k.p.a. jest postępowaniem odrębnym w stosunku do tego, w którym zapadła weryfikowana decyzja ostateczna i nie może zmierzać do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Istotą takiego postępowania jest sprawdzenie, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki, które przemawiałyby za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej (por. wyroki NSA: z dnia 5 stycznia 2007 r. sygn. akt I OSK 586/06; z dnia 25 listopada 2010 r., sygn. akt II OSK 1810/09 - dostępne w CBOSA).

Biorąc pod uwagę wskazane na wstępie kryteria, obowiązujący stan prawny, a także aktualne i jednolite orzecznictwo sądów administracyjnych w zakresie możliwości zmiany decyzji w trybie art. 155 kpa, zdaniem sądu wniosek strony nie mógł być rozpatrzony pozytywnie. Jak bowiem wynika z dołączonych do odpowiedzi na skargę akt administracyjnych, decyzja nakładająca na stronę zobowiązaną (skarżącą) obowiązek usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym budynku została wydana w dniu dnia 4 grudnia 2017 r., przy czym kompetentny organ określił precyzyjnie termin wykonania nałożonych na współwłaścieli obowiązków precyzując, że wymienione w osnowie nieprawidłowości w substancji budynku winny być usunięte w terminie 8 miesięcy od dnia, kiedy decyzja stanie się ostateczna. Decyzja ta stała się ostateczna i prawomocna, bowiem nie została zakwestionowana w trybie instancyjnym. Z prostych wyliczeń wynika zatem, że termin wykonania obowiązków upłynął niewątpliwie z końcem sierpnia 2018 r., podczas gdy wniosek, złożony w trybie art. 155 kpa został przedłożony organowi dnia 12 września 2018 r., zatem niewątpliwie po upływie wyznaczonego decyzją terminu. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, że instytucja, o której mowa w art. 155 k.p.a., może dotyczyć tylko takiego orzeczenia, które obowiązuje w dacie dokonywania zmiany. Określenie w decyzji administracyjnej terminu ważności powoduje bowiem, że decyzja ta wygasa z upływem terminu, na który została wydana (por. wyrok NSA z 17 września 2009 r., sygn. akt II OSK 1406/08, LEX nr 597260). Wobec tego zmiana decyzji ostatecznej w trybie przepisu art. 155 kpa nie jest możliwa po upływie zastrzeżonego w niej terminu końcowego. Przypomnieć należy, że za termin końcowy uznaje się dodatkowe postanowienie decyzji administracyjnej ograniczające w czasie powinności i prawa powstałe za jej przyczyną (zob. T. Kiełkowski, Nabycie prawa na mocy decyzji administracyjnej, Warszawa 2012). Stanowisko, że przepis art. 155 kpa nie ma zastosowania do decyzji, które wygasły podziela także Sąd Najwyższy, między innymi w wyroku z dnia 26.11.2012 r., III SK 7/12, LEX nr 1267167, w którym zaznaczono, że decyzja o zatwierdzeniu taryfy dla przedsiębiorstwa energetycznego jest decyzją administracyjną "okresową", która wygasa z ostatnim dniem okresu, na jaki została zatwierdzona taryfa. W konsekwencji zmiana takiej decyzji po upływie okresu, na jaki zatwierdzono taryfę, nie jest możliwa. Przepis art. 155 kpa ma zastosowanie do takich decyzji, które nie zostały jeszcze "skonsumowane", a zatem takich, których cel nie został jeszcze całkowicie zrealizowany. Takie samo stanowisko zaprezentował także NSA w wyroku z 14.06.2016 r., (sygnatura akt II OSK 2468/14, w którym zawarto tezę, którą sąd w tym składzie całkowicie podziela że: "Zastrzeżenie terminu w decyzji ma ten skutek, że po jego upływie decyzja wygasa, co oznacza, że nie kształtuje ona już sytuacji prawnej strony. Skoro zatem po upływie zastrzeżonego w decyzji terminu decyzja nie określa już sytuacji prawnej jej adresata w znaczeniu przyznania mu uprawnienia lub nałożenia obowiązku, to niemożliwa staje się jej zmiana przy zastosowaniu art. 155 k.p.a.".

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że skuteczność wniosku o zmianę w trybie art. 155 k.p.a. terminu wykonania obowiązków uwarunkowana była złożeniem takiego wniosku przed upływem wyznaczonego w tym zakresie terminu, tj. do dnia ....r. Wraz z jego upływem wynikające z decyzji uprawnienie (obowiązek) zostało skonsumowane (wygasło), przez co zmiana tego terminu przestała być możliwa. Reasumując, w zaistniałej sytuacji wniosek ten - jako spóźniony - nie mógł zostać uwzględniony niezależnie od oceny powołanych przez wnioskodawców okoliczności pod kątem ewentualnego wystąpienia w sprawie przesłanek określonych w art. 155 k.p.a. Prawidłowo zatem organ odwoławczy uznał za zasadne utrzymanie w mocy odmownego rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji.

Dodatkowo można także podnieść, że z brzmienia przepisu art. 155 kpa wynika, iż uchylenie lub zmiana decyzji na jego podstawie jest dopuszczalne w przypadku spełnienia określonych w tym przepisie warunków. Jednym z nich i jak wynika z konstrukcji przepisu podstawowym, jest brak sprzeczności w uchyleniu lub zmianie decyzji z przepisami szczególnymi. Uchylenie lub zmiana decyzji w powołaniu się na treść art. 155 k.p.a. może zajść jedynie wtedy, gdy ustawodawca w przepisie materialnoprawnym przewidzi pewien "luz decyzyjny". Tylko w obszarze owego "luzu decyzyjnego" wzgląd na ważny interes społeczny lub słuszny interes strony może doprowadzić do uchylenia lub zmiany decyzji. W razie zaś gdy ustawodawca w sposób sztywny i bezwarunkowy, narzuca określone rozwiązanie, o stosowaniu art. 155 k.p.a. nie może być mowy (patrz: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 czerwca 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 555/08, LEX nr 513870). Przepisem szczególnym w rozpoznawanej sprawie jest art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Z art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane wynika, iż w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Przepis ten stanowił podstawę do wydania przez nadzór budowlany decyzji nakazowej. Obliguje on organ do wydania decyzji w przypadku stwierdzenia okoliczności w nim wskazanych.

Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że decyzja wydana na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego nie jest decyzją uznaniową. W okolicznościach wymienionych w tym przepisie właściwy organ nakazuje usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, co oznacza, iż ma on obowiązek wydania decyzji w tym przedmiocie. Konstrukcja normy prawnej zawartej w art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego wskazuje zatem, iż decyzje (wbrew stanowisku strony skarżącej) podejmowane na jego podstawie mają charakter związany. Oznacza to, iż jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek określonych w art. 66 ust. 1 pkt 1-4 Prawa budowlanego, to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości (wyrok NSA z dnia 14 lipca 1998 r., sygn. akt IV SA 1420/96 niepubl.). Szukając zatem odpowiedzi na pytanie, czy decyzja wydana na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego może być (co do zasady) zmieniona w trybie przepisu art. 155 kpa, trzeba powiedzieć, że sąd (w tym składzie) w całości podziela stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 marca 2019 r., w sprawie VII SA/Wa 1455/18, w którym wyrażono pogląd, że "chociaż decyzja wydana na podstawie art. 66 ust. 1 p .b. ma charakter związany, to już termin określony w tej decyzji ma charakter uznaniowy. Powyższe powoduje, że o ile zmiana decyzji ostatecznej nakładającej obowiązki w oparciu o art. 66 ust. 1 p.b. w części dotyczącej tych obowiązków jest niedopuszczalna, o tyle - co do zasady istnieje możliwość zmiany tej decyzji w części dotyczącej terminu ich wykonania, o ile termin ten nie wyekspirował (nie upłynął)".

Niezależnie od tej podstawowej i wystarczającej do oddalenia skargi okoliczności należy także wskazać, że trafnie organy, orzekając w trybie instancyjnym wskazały, że okoliczności, na które powołuje się strona zobowiązana nie mogą prowadzić do uwzględnienia wniosku. Trzeba bowiem powiedzieć, że organy administracji rozpoznając sprawy nie mogą posiłkować się zasadami współżycia społecznego, odmiennie niż sądy powszechne, bowiem kodeks postępowania administracyjnego nie zawiera przepisu o podobnym, do art. 5 k.c. brzmieniu. Zatem w tym zakresie zarzuty skargi nie mogą odnieść zamierzonego skutku. Nie może także odnieść zamierzonego skutku zarzut braku środków na remont na koncie wspólnoty. Spójne i niesporne w tym zakresie orzecznictwo sądowe zgodnie wskazuje że wydanie decyzji z art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane nie uzależnia wydania nakazu od posiadania przez właściciela (zarządcę) środków finansowych, pozwalających na ich wykonanie. Przepis ten bowiem został umiejscowiony w rozdziale 6 ustawy, traktującym o utrzymaniu obiektów budowlanych, przy czym art. 61 (pierwszy przepis tego rozdziału) kształtuje obowiązki właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, stanowiąc, że podmioty te są obowiązane 1) utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2; 2) zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych odziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska. Wynika z tych unormowań, że właściciel winien na co dzień tak dbać o budynek, by do żadnych nieprawidłowości w zakresie jego użytkowania nie doszło i usuwać wszelkie zaistniałe usterki (w szczególności zagrażające życiu i zdrowiu ludzi, a także ich mieniu) na bieżąco. Dlatego decyzje wydane na podstawie art. 66 p.b. stanowią jedynie konsekwencję niestosowania się właścicela/zarządcy do obowiązków normatywnych i powodują konieczność ingerencji organów, które muszą dbać o taką jakość utrzymania budynków, aby nie stanowiły zagrożenia.

Jeśli chodzi o zarzuty skargi w zakresie samej decyzji wydanej na podstawie art. 66 p. b., to nie mogą one odnieść w tym postępowaniu zamierzonego skutku. Jeśli strona skarżąca uważa, że decyzja ta jest obarczona wadą prawną może próbować wyeliminować ją z obrotu prawnego w trybie nadzwyczajnym.

Nie może odnieść zamierzonego skutku także zarzut naruszenia przepisów postępowania, które miało mieć wpływ na wynik postępowania, bowiem nawet wykazane naruszenie tych unormowań może odnieść zamierzony skutek tylko wtedy, gdyby miały one wpływ na wynik sprawy, a takiego wpływu sąd nie znalazł.

W świetle powyższych rozważań zarzuty podniesione w skardze należy uznać za bezzasadne. Nadto można dodać, że wniosek o przedłużenie terminu do 19 czerwca 2019 r. już minął, a organy nie wszczęły wobec strony zobowiązanej postępowania egzekucyjnego.

Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) skargę należało oddalić.