Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 634/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-09-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2007 nr 90 poz 607
law: Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej i  opłacie depozytowej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda Sędziowie: WSA Krystyna Daniel WSA Małgorzata Łoboz (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2016 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 24 marca 2016 r., znak: [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zaległości z tytułu opłaty produktowej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej [...] sp. z o.o. z siedzibą w K. kwotę 5323,00 zł (pięć tysięcy trzysta dwadzieścia dwa złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Marszałek Województwa [....] decyzją z dnia 3 grudnia 2015r. znak [....] działając na podstawie art. 12 oraz art. 17 ust. l i 3, art. 19 ustawy z dnia 11 maja 2001 roku o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej i opłacie depozytowej (Dz. U. z 2007 r., Nr 90, poz. 607 ze zm.) w związku z art. 72 i 73 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 roku o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (Dz. U. z 2013 r., poz. 888) określił wysokość zaległości z tytułu opłaty produktowej za 2012 rok dla spółki [....] Spółka z o.o. w K. na kwotę 16 850 zł oraz zobowiązał ja do zapłaty tej kwoty z odsetkami w terminie 14 dni od dnia ostateczności decyzji oraz wskazał, że wyniki obliczeń załączone do niniejszej decyzji stanowią jej integralną część.

Na skutek odwołania od tej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia 24 marca 2016 r. znak [....] uchyliło zaskarżoną decyzję częściowo ( w punkcie 2-gim) i w tym zakresie umorzyło postępowanie, natomiast w pozostałym zakresie utrzymało decyzję w mocy.

Kolegium wskazało, że nie budzi wątpliwości ustalenie, że na przedsiębiorcy [....] Sp. z,o.o. z siedzibą w K. ciąży obowiązek uiszczenia opłaty produktowej za 2012 r. Spółka pismem z dnia 30 września 2008 r. zawiadomiła marszałka o rozpoczęciu działalności w zakresie wprowadzania na rynek produktów w opakowaniach z tworzyw sztucznych oraz o samodzielnej realizacji obowiązku zapewnienia odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych. Przedsiębiorca wprowadza na rynek krajowy produkty w opakowaniach z papieru i tektury (metki), tworzyw sztucznych (worki foliowe, wieszaki) oraz ze stali (wieszaki). Z akt sprawy wynika, ż Marszałek Województwa [....] w dniach 3 i 24 września 2015 r. przeprowadził kontrolę przedsiębiorcy [....] sp. z o.o. z siedzibą w K. Z dokonanej kontroli został sporządzony protokół (dokument w aktach sprawy). W trakcie kontroli wykazano nieprawidłowości, które zostały szczegółowo opisane w uzasadnieniu wystąpienia pokontrolnego z dnia 29 września 2015 r. znak: [....] . Co do wprowadzania produktów w opakowaniach, w uzasadnieniu pokontrolnym wskazano między innymi, że kontrolowany podmiot nie przedłożył Marszałkowi Województwa [....] sprawozdania OŚ-OP1 za rok 2012 oraz nie dokonał aktualizacji zawiadomienia o rodzajach wprowadzanych do obrotu wraz z produktem opakowań. Wskazano także, że dane, na podstawie których należy sporządzić brakujące sprawozdanie znajdują się w punkcie 4 protokołu z kontroli. W wystąpieniu pokontrolnym wskazano także, iż sprawozdanie dotyczące wprowadzania na rynek krajowy opakowań należy przedłożyć Marszałkowi Województwa [....] w terminie 14 dni od daty otrzymania wystąpienia pokontrolnego.

Dnia 14 października 2015 r. do Urzędu Marszałkowskiego Województwa [....] wpłynęły od przedsiębiorcy sprawozdania OŚ-OP1 o wysokości należnej opłaty produktowej m.in. za rok 2012. Następnie Marszałek Województwa [....] dnia 16 listopada 2015 r. zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie określenia zaległości z tytułu opłaty produktowej za lata 2009 do 2013 dla spółki [....] Sp. z o.o. z siedzibą w K.

Po przeprowadzeniu postępowania wydano obecnie zaskarżoną decyzję, a Kolegium podziela ustalenia dokonane przez organ l instancji.

Mianowicie przeprowadzona kontrola wykazała, iż przedsiębiorca [....] Sp.

wprowadza na rynek krajowy produkty w opakowaniach wymienionych w załączniku nr 1 do ustawy o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej (w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2013 r.) oraz nie wywiązuje się z obowiązków przewidzianych w ww. ustawie. Z treści protokołu z kontroli wynika, że przedsiębiorca wprowadza na rynek krajowy produkty w opakowaniach z papieru, z tektury (metki), tworzyw sztucznych (worki foliowe, wieszaki) oraz ze stali (wieszaki), a to oznacza, że ten przedsiębiorca podlega obowiązkowi zapewnienia odzysku, a w szczególności recyklingu odpadów opakowaniowych.

W roku 2012 przedsiębiorca realizował obowiązek zapewnienia odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych samodzielnie. W trakcie kontroli przedsiębiorca przedstawił dokumenty (oświadczenia eksportującego odpady oraz faktury potwierdzające wewnątrzwspólnotowe dostawy odpadów opakowaniowych) potwierdzające, przetworzenie zebranych od innych posiadaczy odpadów opakowaniowych z tworzyw sztucznych. Takie ustalenia oznacza, że przedsiębiorca w 2012 r. zobowiązany był do zapewnienia 100% poziomu recyklingu odpadów opakowaniowych z tworzyw sztucznych, poziomów recyklingu odpadów opakowaniowych ze stali oraz z papieru i tektury zgodnych z Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 roku w sprawie rocznych poziomów odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych i poużytkowych (Dz.U. z 2007 r. Nr 109, póz. 752) oraz łącznego poziomu odzysku zgodnego z w/w rozporządzeniem.

Jak wyżej wskazano przedsiębiorca dnia 14 października 2015 r. złożył sprawozdanie OŚ-OP1 o wysokości należnej opłaty produktowej za rok 2012, w którym wskazano, że razem ta opłata wynosi 16850,00 zł. Ze względu na to, że przedsiębiorca nie dokonał wpłaty określonej w sprawozdaniu Marszałek Województwa [....] wydał decyzję określającą zaległość z tytułu opłaty produktowej.

Kolegium zbadało prawidłowość ustaleń wysokości opłaty produktowej. Zgodnie z art. 12 ust. 3 ustawy o opłacie produktowej - opłatę produktową oblicza się jako iloczyn stawki opłaty i różnicy pomiędzy wymaganym a osiągniętym poziomem odzysku (recyklingu) przeliczonej na wielkość wyrażona w masie produktów. Tak jak wyżej wskazano w przedmiotowej sprawie zastosowanie mają następujące przepisy:

-rozporządzenie Ministra Środowiska w z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie rocznych poziomów odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych i poużytkowych (Dz. U. 2007, Nr 109, póz. 752),

-rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 29 grudnia 2010 r. w sprawie stawek opłat produktowych (Dz. U. 2010, Nr 259, póz. 1774).

Organ l instancji wyniki obliczeń opłaty produktowej zamieścił w załączniku do zaskarżonej decyzji. Kolegium zwróciło uwagę, iż organ l instancji określił wysokość tej zaległości - dokonując wyliczeń w oparciu o wyżej wskazane przepisy - w tej samej wysokości, którą podała strona odwołująca w sprawozdaniu OŚ-OP1.

Kolegium ustaliło, że wysokość opłaty produktowej za 2012 r. została prawidłowo obliczona. Organ odwoławczy stwierdził, że organ l instancji dokonał prawidłowego określenia wysokości zaległości w opłacie produktowej za 2012 r., opierając je na należycie ustalonym stanie faktycznym i właściwie zidentyfikowanym stanie prawnym sprawy.

Kolegium uchyliło punkt 2 zaskarżonej decyzji i w tym zakresie umarzyło postępowanie ze względu na to, że żaden przepis obowiązującego systemu prawa nie stanowił podstawy prawnej do orzekania przez organ pierwszej instancji o zobowiązaniu do wpłaty zaległej opłaty produktowej na rachunek bankowy. Natomiast termin płatności zaległej opłaty produktowej określa wprost art. 17 ust. 3 ustawy o opłacie produktowej, który stanowi: "Termin płatności opłat o których mowa w ust. 1 i 2. wynosi 14 dni od dnia, w którym decyzja ustalająca wysokość opłaty stała się ostateczna" - o czym Kolegium poinformowało.

W kwestii zarzutów odwołania Kolegium wskazało, że strona odwołująca podniosła zarzut błędnego ustalenia, że spółka [....] sp. z o.o. przyjmuje odpady od innych podmiotów, co z kolei oznacza, że jest zobowiązana do zapewnienia poziomu 100% recyklingu odpadów z tworzyw sztucznych. W protokole z kontroli wskazano, że w/w spółka, w okresie objętym kontrolą (również w 2012r), realizowała obowiązek zapewnienia odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych samodzielnie co istotne z punktu widzenia w/w zarzutu odwołania, w trakcie kontroli podmiot przedstawił dokumenty (oświadczenia eksportującego odpady oraz faktury potwierdzające wewnątrzwspólnotowe dostawy odpadów opakowaniowych) potwierdzające przetworzenie zebranych od innych posiadaczy odpadów opakowaniowych z tworzyw sztucznych. W tabeli przedstawiono także informację o masie odpadów wyeksportowanych na rzecz realizacji obowiązku recyklingu i odzysku wobec [....] sp. zo.o. (strona 7 protokołu).

Zatem powyższe ustalenia dokonane podczas kontroli potwierdzają, że spółka w 2012 r. przyjmowała odpady od innych podmiotów, a co wynikało z oświadczeń i faktur przedstawionych przez podmiot kontrolowany.

Należy zwrócić uwagę, iż obowiązek osiągnięcia wymaganego poziomu odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych i poużytkowych przedsiębiorca może realizować samodzielnie, może również obowiązki wynikające z ustawy zlecić organizacji odzysku. Samodzielnie obowiązek odzysku może być realizowany przez przedsiębiorcę, który we własnym zakresie poddaje odzyskowi i recyklingowi wyłącznie wytworzone przez siebie odpady opakowaniowe i poużytkowe. Ponadto przedsiębiorca może obowiązek realizować samodzielnie także poprzez poddanie odzyskowi lub recyklingowi odpadów zebranych przez zorganizowana przez siebie sieć ich selektywnego zbierania, takiego samego rodzaju i w takiej samej masie lub ilości jak powstałe z wprowadzonych przez siebie na terytorium kraju produktów lub produktów w opakowaniach (art. 4 ust. 1, 1a, 1b, 3 ustawy o opłacie produktowej). W przedmiotowej sprawie firma [....] sp. z o.o. samodzielnie realizuje obowiązek osiągnięcia wymaganego poziomu odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych, a podczas kontroli przedstawiono dokumenty potwierdzające przetworzenie zebranych od innych posiadaczy odpadów opakowaniowych z tworzyw sztucznych. Wobec tego, mając na względzie art. 4 ust. 1a ustawy o opłacie produktowej, przedsiębiorca jest zobowiązany do zebrania i przekazania do odzysku lub recyklingu odpadów w takiej samej masie lub ilości, jak powstałe z wprowadzonych przez niego produktów lub produktów w opakowaniach.

Co do zarzutu nieprawidłowego ustalenia ilości opakowań wprowadzanych przez [....] sp. z o.o. do obrotu - Kolegium wskazało, że przedsiębiorca jest zobowiązany do prowadzenia ewidencji, obejmującej m.in. informacje o masie opakowań wymienionych w załączniku nr 1 do ustawy, w których wprowadził na rynek krajowy produkty (art. 11 ust. 1 i art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o opłacie produktowej). Kolejnym obowiązkiem przedsiębiorcy jest obowiązek złożenia marszałkowi województwa rocznego sprawozdania o wysokości należnej opłaty produktowej zawierającego m.in. informacje o odpowiednio masie opakowań wymienionych w załączniku nr 1 do ustawy, w których wprowadził na rynek krajowy produkty (art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o opłacie produktowej). Podczas kontroli ustalono, że przedsiębiorca nie przedłożył Marszałkowi Województwa [....] sprawozdania OŚ-OP1 za rok 2012 i nie dokonał aktualizacji zawiadomienia o rodzajach wprowadzanych do obrotu wraz z produktem opakowań. W protokole (tabela na stronie 6) przedstawiono informacje o masie i rodzaju opakowań wprowadzonych do obrotu wraz z produktem. Wskazano także, że informacje te sporządzono w oparciu o prowadzoną przez przedsiębiorcę ewidencję opakowań, której kopia stanowi załącznik nr 4 do protokołu.

Kolegium zwróciło też uwagę, że kontrolowany podmiot został poinformowany o prawie wniesienia umotywowanych zastrzeżeń i uwag do treści protokołu przed jego podpisaniem oraz o prawie odmowy podpisania protokołu i możliwości przedstawienia w takim przypadku swojego stanowiska na piśmie (strona 10 protokołu). Prokurent [....] sp. z o.o., który reprezentował spółkę i udzielał informacji podczas kontroli - nie wniósł zastrzeżeń/ uwag do protokołu i podpisał dokument.

Kolegium uznało że przedsiębiorca [....] sp. z o.o. wprowadził do obrotu w 2012 r. wskazaną w protokole z kontroli ilość opakowań: opakowania z tworzyw sztucznych 6 655 kg, opakowania ze stali, w tym z blachy stalowej 472 kg, opakowania z papieru i tektury 306 kg. Należy zwrócić także uwagę, że zarzuty strony odwołującej się w istocie odnoszą się do ustaleń poczynionych w trakcie kontroli i wystąpienia pokontrolnego z dnia 29 września 2015 r. Nr [....] wydanego przez działającego z upoważnienia Marszałka Województwa [....] Zastępcę Dyrektora Departamentu Środowiska, które w żaden sposób również w ewentualnym postępowaniu sądowym nie były kwestionowane przez kontrolowany podmiot. Natomiast Kolegium nie ma możliwości kwestionowania postępowania kontrolnego.

Skarga [....] Spółki z o.o. z siedzibą w K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarzucała:

1) naruszenie przepisów prawa procesowego mogących mieć istotny wpływ na wynik postępowania, tj. art. 7 k.p.a., w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niestosowanie się do zasady prawdy obiektywnej i nieprzeprowadzenie wszystkich czynności mających na celu wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, a także niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, co skutkowało: błędnym ustaleniem, że firma [....] sp. z o.o. przyjmuje odpady od innych podmiotów, co z kolei oznacza, że jest zobowiązana do zapewnienia poziomu 100% recyklingu odpadów z tworzyw sztucznych, nieprawidłowym ustaleniem ilości opakowań posiadanych przez [....] sp. z o.o., nieprawidłowym ustaleniem ilości opakowań wprowadzonych przez [....] sp. z o.o. do obrotu,

naruszenie przepisów prawa procesowego mogących mieć istotny wpływ na wynik postępowania, tj. art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny zebranego materiału dowodowego i ustalenie, że [....] sp. z o.o. przyjmuje odpady od innych podmiotów, co z kolei prowadziło do wniosku, że spółka jest zobowiązana do zapewnienia poziomu 100% recyklingu odpadów z tworzyw sztucznych,

naruszenie przepisów prawa materialnego, mających wpływ na wynik postępowania, tj. art. 4 ust. 1b ustawy z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej w brzmieniu obowiązującym w chwili powstania obowiązku skarżącego (dalej Ustawa), poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i przyjęcie, że zapis przedmiotowej normy ma zastosowanie w przedmiotowej sprawie,

4/ naruszenie przepisów prawa procesowego mogących mieć istotny wpływ na wynik postępowania, tj. art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 89 § 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, i niewyznaczenie rozprawy pomimo wyraźnego w tym przedmiocie wniosku [....] sp. z o.o., co uniemożliwiło skarżącej czynny udział w postępowaniu, oraz uniemożliwiło wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, na etapie postępowania odwoławczego.

Mając na uwadze powyższe normy prawne, a także ujawnione w trakcie postępowania (administracyjnego okoliczności, skarżący zwrócił uwagę, że [....] sp. z o.o. nie przyjmowała odpadów od innych podmiotów w roku 2012. Zgodnie bowiem z treścią oświadczenia z dnia 28 grudnia 2012 roku sporządzonego przez firmę [....] J.B. odpady opakowaniowe z tworzyw sztucznych o masie 2 338 kilogramów zebrane przez firmę pozyskującą i odpady, tj. [....] , zostały wyeksportowane na rzecz realizacji obowiązku recyklingu za rok 2012 wobec [....] sp. z o.o. zgodnie z art. 4 Ustawy. Mając na uwadze powyższe, w aktach sprawy na dzień dzisiejszy nie znajduje się ani jeden dowód potwierdzający pogląd organów l oraz II instancji, że [....] sp. z o.o. pozyskiwała odpady od innych podmiotów - okoliczność ta bowiem nie wynika wprost z treści w/w oświadczenia, ani żadnego innego dokumentu znajdującego się w aktach sprawy. W przedmiotowym zakresie niewątpliwie organ nie przeprowadził wszystkich czynności mających na celu wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, a także nie zebrał materiału dowodowego, z którego wniosek taki wynikałby, ograniczając się jedynie do pobieżnego i niedokładnego zbadania sprawy. Fakt ten stanowi oczywiste naruszenie art. 7 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. Zarówno organ I instancji, jak i organ II instancji, zaprzestały ustaleń stanu faktycznego, opierając swe wnioski na ustaleniach protokołów kontrolnych w firmie [....] sp. z o.o., a także błędnej ocenie oświadczeń firmy [....] sp. z o.o. Pomimo złożenia istotnych zastrzeżeń co do przedstawionej interpretacji stanu faktycznego w skardze do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. , organ ten w żaden sposób nie ustosunkował się do rzeczonych zarzutów, podnosząc zdawkowo, że ustalenie obowiązku zapewnienia poziomu recyklingu wynika z treści dokumentów sporządzonych przez [....] sp. z o.o. Dodatkowo organ II instancji, nie ustosunkował się do zgłoszonych dowodów ze spisu z natury magazynu z dnia 31 grudnia 2009 roku, 31 grudnia 2010 roku, 31 grudnia 2011 iż 31 grudnia 2012 roku które wykazywały ilość zakupionych wieszaków na potrzeby własne spółki, a nie celem ich wprowadzenia do obrotu.

Odnosząc się do kwestii ustalenia przez organy l oraz II instancji ilości produktów wprowadzonych na rynek krajowy wraz z opakowaniami, a co za tym idzie - wysokości opłaty produktowej, [....] sp. z o.o. wskazuje, że zgodnie z art. 3 ust. 5 Ustawy, "wprowadzenie na rynek opakowań lub produktów następuje, z zastrzeżeniem ust. 6, w dacie ich wydania z magazynu w celu ostatecznego wprowadzenia do obrotu". Mając na uwadze treść art. 3 ust. 1 w związku z treścią art. 1 ust. 1 Ustawy, wskazać należy, że obowiązek zapewnienia odpowiedniego poziomu recyklingu oraz odzysku powstaje dopiero z chwilą wprowadzenia na rynek opakowań lub produktów, a ten zgodnie z treścią art. 3 ust. 5 Ustawy następuje dopiero w dacie ich wydania z magazynu w celu ostatecznego wprowadzenia do obrotu. Tymczasem w aktach przedmiotowej sprawy nie ma śladu odnośnie ustaleń organu l instancji, w jakiej dacie [....] sp. z o.o. wprowadziła rzeczone opakowania na rynek. Mając na uwadze powyższe, pozostaje jedynie wskazać, że organ l oraz II instancji nie podjął żadnych czynności w kwestii wyjaśnienia w/w okoliczności, opierając swe rozważania na wynikach protokołu pokontrolnego. Zarzut ten miał z kolei krytyczne znaczenie przy uwzględnianiu ilości i daty wprowadzonych na rynek opakowań, a co za tym idzie - na wysokość opłaty produktowej, oraz okresu za jaki winna zostać ustalona. W tej więc sytuacji, organ II instancji, jako związany zasadą wyrażoną w art. 7 k.p.a. oraz normą prawną określoną w art. 77 ust. 1 k.p.a. winien był podjąć czynności mające na celu wyjaśnienie tak istotnej z punktu widzenia prawdy obiektywnej, kwestii.

Wskazano dalej, że naruszenie art. 80 k.p.a. poprowadziło organ l oraz II instancji do błędnego wniosku, że [....] sp. z o.o. winna zapewnić recykling odpadów z tworzyw sztucznych na poziomie 100% wprowadzonych na rynek opakowań, tymczasem w ocenie odwołującej się zastosowanie wobec niej (w przedmiocie odzysku tworzyw sztucznych) winny mieć poziomy recyklingu wskazane w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 roku w sprawie rocznych poziomów odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych i poużytkowych (tj. za rok 2012 - 20%). W przedmiotowej sprawie przedstawiciele Marszałka Województwa [....] dokonali wyliczenia wprowadzonych na rynek krajowy opakowań na podstawie ewidencji (faktur zakupowych) opakowań, jakie [....] sp. z o.o. posiadała (worków foliowych, metek oraz wieszaków na ubrania). Co więcej organ l instancji nie rozgraniczył w sprawie, że część wieszaków ubrania w ewidencji widniejących, została zakupiona na cele własne spółki i przedmioty te nie stanowią opakowań. Wskazano, że zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 22 października 2013 roku w sprawie przykładowego wykazu wyrobów, które uznaje się albo nie uznaje się za opakowanie, wieszaki na ubrania zgodnie z ust. 1 pkt 1) lit. i) Rozporządzenia stanowią opakowanie, ale jedynie w przypadku gdy są sprzedawane wraz z ubraniami. Zgodnie natomiast z ust. 1 pkt 2) lit. f) wieszaki sprzedawane oddzielnie, takim opakowaniem już nie są. Wskazano, że przedmiotowe Rozporządzenie, pomimo że zostało wydane dopiero w roku 2013, ma pełne zastosowanie do przedmiotowej sprawy. Doprecyzowuje ono bowiem, jakie przedmioty należy uznawać jako opakowania, a jakie nie. W ocenie skarżącej spółki, organ l instancji wykonując czynności kontrolne, winien szczegółowo wyliczyć, które wieszaki zostały zakupione na cele własne spółki (np. przechowywania w magazynach garniturów, marynarek, kamizelek oraz spodni), a które służą jako opakowania przy ich sprzedaży. Dopiero na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego w ocenie odwołującej spółki można wyliczyć, czy w sprawie doszło w ogóle do naruszenia prawa, a jeśli tak - to w jakim zakresie. Celem uzasadnienia przedstawionej powyżej argumentacji do akt sprawy wraz z odwołaniem od decyzji organu l Instancji przedłożono spis z natury towaru znajdującego się w magazynach [....] sp. z o.o. w dniach 31 grudnia 2009 roku, 31 grudnia 2010 roku, 31 grudnia 2011 roku oraz 31 grudnia 2012 roku. Wskazano, że stan magazynowy potwierdza, że znaczna część posiadanych przez [....] sp. z o.o. wieszaków została zakupiona na cele własne spółki (prawidłowe przechowywanie odzieży). Okoliczność tą mogą potwierdzić wszyscy członkowi komisji Inwentaryzacyjnej. Wyjaśnić przy tym należy, że garnitury męskie, marynarki oraz kamizelki, muszą być składowane na wieszakach i muszą pozostawać zabezpieczone folią. Nie istnieje możliwość przechowywania tej odzieży w inny sposób - uległaby ona bowiem zniszczeniu.

Skarżący nadmienił, że 100 sztuk wieszaków wykorzystywanych do przechowania spodni składa się z 1,4 kg tworzyw sztucznych oraz 0,1 kg stali. Natomiast 100 sztuk wieszaków służących do przechowywania garniturów, marynarek oraz kamizelek składa się z 3,6 kg tworzywa sztucznego oraz 0,1 kg stali. Nadto wskazano, że znaczna część "opakowań" w postaci metek, worków foliowych oraz wieszaków, nie została do dnia dzisiejszego na rynek krajowy w ogóle wprowadzona. Znajduje się ona bowiem w magazynach [....] sp. z o.o. i nie została wydana w celu ostatecznego wprowadzenia do obrotu. Przypomniano przy tym, że zgodnie z art. 3 ust. 5 ustawy, "wprowadzenie na rynek opakowań lub produktów następuje, z zastrzeżeniem ust. 6, w dacie ich wydania z magazynu w celu ostatecznego wprowadzenia do obrotu". W ocenie [....] sp. z o.o., postępowanie organu l oraz II instancji, który własne wyliczenia opiera na podstawie ewidencji "opakowań" przez spółkę zakupionych, a nie ewidencji opakowań na rynek wprowadzonych, jest niedopuszczalne. Sam bowiem fakt posiadania przez przedsiębiorcę w swoich magazynach opakowań, nie jest równoznaczny z wnioskiem, że opakowania te zostały wprowadzone na rynek krajowy. W ocenie odwołującej się spółki, obowiązek zapewnienia recyklingu i odzysku do opakowań niewprowadzonych na rynek krajowy w ogóle nie powstał, a tym samym wyliczenie opłaty produktowej nastąpiło w oparciu o błędne założenia.

Skarżąca wskazuje, że podstawą do przyjęcia zarówno przez organ l jak i II instancji, że [....] sp. z o.o. jest zobligowana do zapewnienia poziomu recyklingu w wymiarze 100%, jest art. 4 ust. 1b Ustawy. Tymczasem treść przedmiotowego przepisu w żaden sposób nie odnosi się do stanu faktycznego niniejszej sprawy. Otóż bowiem [....] sp. z o.o. nie prowadzi przez zorganizowaną przez siebie sieć selektywnego zbierania odpadów, zbiórki odpadów i nigdy nie przyjmowała odpadów od innych podmiotów. Fakt ten nie wynika, wbrew twierdzeniu organów obu instancji, z treści oświadczenia firmy [....]. Przedmiotowe oświadczenie literalnie stanowi bowiem, że odpady zostały zabrane przez tą właśnie firmę od [....] sp. z o.o. i zostały wyeksportowane na rzecz realizacji obowiązku recyklingu za rok 2012 wobec skarżącej, zgodnie z art. 4 Ustawy. Organ l instancji, a za nim organ II instancji, poza mylnym zinterpretowaniem oświadczeń w/w firmy, nie przedstawiły żadnego dowodu, na okoliczność, że skarżąca zajmowała się zbiórką odpadów od innych podmiotów.

Skoro więc to nie firma [....] sp. z o.o. przyjmowała odpady od innych podmiotów, czy to w sposób niezorganizowany, czy za pomocą zorganizowanej przez siebie sieci selektywnego zbierania odpadów (której to sieci nie posiada!), to rzeczona norma prawna nie może mieć zastosowania wobec skarżącej. Tym samym ani organ l instancji, ani organ II instancji, nie wskazał podstawy do twierdzenia, że [....] sp. z o.o. jest zobowiązania do zapewnienia recyklingu na poziomie 100%. Skoro natomiast norma taka nie istnieje, zastosowanie powinny mieć przepisy Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 roku, które wskazują że [....] sp. z o.o. winna była zapewnić w roku 2012 poziom recyklingu w wymiarze 20%.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosił o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Z punktu widzenia powyższego stwierdzić należy, że skarga okazała się być zasadna.

Zanim jednak Sąd przejdzie do omawiania zarzutów skargi, należy zreasumować stan prawny obowiązujący przy ustalaniu opłaty produktowej na rok 2012, wobec faktu, że przedstawiony wyrywkowo w skardze nie daje pełnego obrazu sprawy.

Art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 2001r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej (DZ.U. 2007.90.607 z późn. zmianami, zwanej dalej Ustawą lub ustawą o opłacie produktowej) stanowi, że ustawa określa obowiązki przedsiębiorców, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, wprowadzających na terytorium kraju produkty w opakowaniach, których rodzaje określa załącznik Nr 1 i produkty wymienione w załączniku Nr 3 do ustawy oraz zasady ustalania i pobierania opłaty produktowej. W kolejnych jednostkach redakcyjnych tego przepisu ustawodawca uszczegółowił zakres przedmiotowy tej ustawy. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o opłacie produktowej przedsiębiorca, o którym mowa w art. 1 ma obowiązek zapewnienia odzysku, a w szczególności recyklingu odpadów opakowaniowych i poużytkowych. Szczegółowe kwestie w zakresie realizowania ww. obowiązku określają następne jednostki redakcyjne art. 3 oraz kolejne artykuły ustawy; w tym miejscu wystarczy wskazać, że obowiązkiem przedsiębiorcy, o którym mowa, jest osiągnąć docelowy poziom odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych i poużytkowych co najmniej w wysokości określonej w załącznikach do ustawy. Stosownie do art. 73 ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (DZ.U.2013.888) w sprawie znajduje zastosowanie rozporządzenie Ministra Środowiska w z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie rocznych poziomów odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych i poużytkowych (Dz. U. 2007, Nr 109, poz. 752). Zgodnie z art. 3 ust. 4 masę i ilość opakowań wprowadzonych na rynek ustala się w oparciu o ewidencję prowadzoną zgodnie z art. 11, zaś wedle art. 3 ust. 5 wprowadzenie na rynek opakowań lub produktów następuje w dacie ich wydania z magazynu w celu ostatecznego wprowadzenia do obrotu.

Art. 4 ust. 1 ustawy o opłacie produktowej stanowi, że obowiązek, o którym mowa w art. 3 ust. 1, może być realizowany przez przedsiębiorcę: 1) samodzielnie albo 2) za pośrednictwem organizacji odzysku. Należy także podkreślić, że samodzielna realizacja obowiązku polega też na poddaniu odzyskowi lub recyklingowi odpadów, zebranych przez zorganizowaną przez siebie sieć ich selektywnego zbierania, takiego samego rodzaju i w takiej samej masie lub ilości jak powstałe z wprowadzonych przez siebie na terytorium kraju produktów lub produktów w opakowaniach (art. 4 ust. 1b). Niezależnie od powyższego przedsiębiorca ( lub organizacja) może zlecić wykonanie poszczególnych czynności związanych z odzyskiem lub recyklingiem posiadaczowi odpadów spełniającemu wymagania określone w ustawie o odpadach.

Zgodnie z art. 12 ustawy o opłacie produktowej rozliczenie wykonania obowiązku, o którym mowa w art. 3 ustawy następuje na koniec roku kalendarzowego (ust. 1). Przedsiębiorca, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1, albo organizacja, o której mowa w art. 4 ust. 1 pkt 2, którzy nie wykonali obowiązku, o którym mowa w art. 3, są obowiązani do wpłacania opłaty produktowej, obliczonej oddzielnie w przypadku nieosiągnięcia wymaganego poziomu: 1) odzysku, 2) recyklingu (ust. 2). Dalsze jednostki redakcyjne tego przepisu określają szczegółowo sposób obliczania opłaty produktowej. Zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami w sprawie znajduje zastosowanie rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 29 grudnia 2010 r. w sprawie stawek opłat produktowych (Dz. U. 2010, Nr 259, poz. 1774).

Istotną rolę na tle ustawy odgrywa sprawozdawczość. Wedle przepisów ustawy obowiązujących w roku 2012 ( do 22 stycznia 2013r., wobec faktu, że z dniem 23 stycznia 2013r. weszła w życie ustawa z dnia 14 grudnia 2012r. o odpadach /DZ.U. 2013.21/, która z dniem 23 stycznia 2013r. zmieniła przepisy dotyczące sprawozdawczości związanej z opłatą produktową), podstawą i źródłem sprawozdawczości było prowadzenie ewidencji obejmującej informacje, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1 i 2 albo ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy. Chodziło o informacje o: odpowiednio masie opakowań wymienionych w załączniku nr 1 do ustawy, w których przedsiębiorca wprowadził na rynek krajowy produkty lub wprowadzonych na rynek krajowy produktów wymienionych w załączniku nr 3 do ustawy z podziałem na poszczególne ich rodzaje. Obowiązek prowadzenia tej ewidencji korespondował ze złożeniem sprawozdania rocznego, zawierającego m.in. informacje o masie opakowań wprowadzonych na rynek na jej podstawie, a także odpowiednio o masie lub ilości produktów poddanych recyklingowi odpadów z podziałem na poszczególne ich rodzaje i według sposobów ich odzysku i recyklingu oraz odpadów poużytkowych z podziałem na poszczególne ich rodzaje (art. 10 ust. 1 pkt 1 i 2). Jednakże jeżeli przedsiębiorca był zobowiązany do uiszczenia opłaty produktowej, gdyż nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 3, lub nie wykonał go w sposób określony w art. 4 ust. 1, był zobowiązany do złożenia rocznego sprawozdania o wysokości należnej opłaty produktowej w terminie do dnia 31 marca roku kalendarzowego następującego po roku, którego opłata dotyczy (art. 15 w wersji obowiązującej do 22 stycznia 2013r.). Sprawozdanie winno było zawierać informacje o: 1) wysokości należnej opłaty produktowej, z podziałem na poszczególne rodzaje opakowań lub produktów i określeniem odpowiednio ich masy lub ilości,

2) odpowiednio masie opakowań wymienionych w załączniku nr 1 do ustawy, w których przedsiębiorcy wprowadzili na rynek krajowy produkty, lub wprowadzonych na rynek krajowy przez przedsiębiorców produktów wymienionych w załączniku nr 3 do ustawy, z podziałem na poszczególne ich rodzaje;

3) odpowiednio masie lub ilości poddanych odzyskowi i recyklingowi odpadów opakowaniowych, z podziałem na poszczególne ich rodzaje i według sposobu ich odzysku i recyklingu, oraz odpadów poużytkowych, z podziałem na poszczególne ich rodzaje,

4) osiągniętych poziomach odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych i poużytkowych, z podziałem na poszczególne ich rodzaje

Wzór rocznego sprawozdania, zwanego sprawozdaniem OŚ-OP1, określało za rok 2012 Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 29 grudnia 2010r. w sprawie wzoru rocznego sprawozdania o wysokości należnej opłaty produktowej (DZ.U. 259 poz.1775), które obowiązywało do dnia 22 stycznia 2013r.

W takiej sytuacji, czyli gdy przedsiębiorca był zobowiązany do uiszczenia opłaty produktowej, nie składał już rocznego sprawozdania, o którym była mowa w art. 10 ust. 1.

Art. 16 ust. 1 ustawy o opłacie produktowej stanowi, że obowiązek wpłacenia opłaty produktowej, obliczonej w sposób określony w art. 12, powstaje na koniec roku kalendarzowego (ust. 1). Opłata produktowa jest wpłacana na odrębny rachunek bankowy urzędu marszałkowskiego do dnia 31 marca roku kalendarzowego następującego po roku, którego opłata dotyczy (ust. 2).

Zgodnie z art. 17 ustawy o opłacie produktowej w razie stwierdzenia, że przedsiębiorca lub organizacja, pomimo ciążącego obowiązku, nie dokonała wpłaty opłaty produktowej lub dokonała wpłaty w wysokości niższej od należnej, marszałek województwa wydaje decyzję, w której określa wysokość zaległości z tytułu opłaty produktowej (ust. 1). W przypadku niewykonania decyzji określonej w ust. 1 marszałek województwa ustala, w drodze decyzji, dodatkową opłatę produktową w wysokości odpowiadającej 50 % kwoty niewpłaconej opłaty produktowej (ust. 2). Termin płatności opłat, o których mowa w ust. 1 i 2, wynosi 14 dni od dnia, w którym decyzja ustalająca wysokość opłaty stała się ostateczna (ust. 3). W myśl art. 18 ustawy w razie nieterminowego uiszczenia opłat produktowych lub uiszczenia ich w wysokości niższej od kwoty należnej naliczane są odsetki za zwłokę w wysokości i na zasadach określonych w przepisach działu III ustawy - Ordynacja podatkowa (ust. 1). Do opłat produktowych stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (ust. 2). Obowiązek wpłacenia opłaty produktowej przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym wpłata powinna nastąpić (ust. 3). Stosownie do art. 19 ustawy o opłacie produktowej do ponoszenia opłat produktowych stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują marszałkowi województwa. W pozostałym zakresie, na zasadach ogólnych, stosuje się k.p.a.

Powyższa charakterystyka przepisów jasno dowodzi, że podstawą określenia wysokości opłaty produktowej było roczne sprawozdanie składane przez przedsiębiorcę w sytuacji, gdy jest on do tego zobowiązany, które w zakresie ilości opakowań wprowadzonych na rynek opierać się winno o prowadzoną w tym zakresie ewidencję. Dane ujęte w ewidencji, a więc masa i ilość opakowań wprowadzonych na rynek ( w dacie ich wydania z magazynu) była istotna tak dla obliczenia poziomu zapewnienia recyklingu i odzysku, jak i opłaty produktowej w przypadku obowiązku jej uiszczenia. Ewidencja, o której mowa w art. 11 ust. 1 Ustawy, była więc niezwykle istotnym elementem i bazą dla sprawozdawczości.

W niniejszej sprawie została przeprowadzona przez organ I instancji kontrola Spółki [....] , z której sporządzono stosowny protokół nr [....] . Z ramienia Spółki w kontroli uczestniczył prokurent A.L. Także A.L. podpisywała wszystkie dokumenty zawierające dane liczbowe przedstawione na żądanie organu kontrolującego, jak również podpisała protokół kontroli.

Z punktu widzenia przedmiotu niniejszej sprawy kontrolę przeprowadzono, gdyż Spółka nie przedłożyła Marszałkowi sprawozdania OŚ-OP1 ( czyli tego z art. 15 ustawy o opłacie produktowej) za rok 2012 oraz nie dokonała aktualizacji zawiadomienia o rodzajach wprowadzonych do obrotu wraz z produktem opakowań.

Przed przeprowadzeniem kontroli w wystąpieniu do Spółki organ zobowiązał ją do przedstawienia ewidencji za lata 2009-2014 obejmującej informacje o rodzaju, ilości i masie opakowań wprowadzonych na rynek krajowy wraz z produktem i produktów (opony, oleje), dokumentów na podstawie których została sporządzona oraz dokumentów potwierdzających wykonanie obowiązku zapewnienia odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych lub odpadów poproduktowych.

W protokole kontroli zawarto informację, że Spółka powiadomiła o samodzielnej realizacji obowiązku zapewnienia odpadów i recyklingu.

W protokole ujawniono dane dotyczące masy opakowań wprowadzonych wraz z produktem do obrotu na rynek krajowy w latach 2009-2014, z rozbiciem na tworzywa sztuczne, opakowania ze stali oraz z papieru i tektury. Jak wynika z zestawień dołączonych do protokołu kontroli, dane te ( o masie opakowań), ujęte w protokole w formie odpowiedniej tabeli, dotyczyły jednakże wszystkich zakupionych wieszaków, metek, folii w latach 2009-2014r. Kolejna tabela protokołu zawierała dane o masie odpadów opakowaniowych z tworzyw sztucznych poddanych procesowi odzysku i recyklingu w okresie od 2009 do 2014 roku w kg, które zostały zebrane od innych posiadaczy, oraz o podmiocie przekazującym odpady ( w interesującym nas okresie była to firma [....] ). W protokole znajduje się uwaga, że odnośnie samodzielnej realizacji obowiązku odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych – w trakcie kontroli Spółka przedstawiła dokumenty (oświadczenia eksportującego odpady oraz faktury potwierdzające wewnątrzwspólnotowe dostawy odpadów opakowaniowych) potwierdzające przetworzenie zebranych od innych posiadaczy odpadów opakowaniowych z tworzyw sztucznych. W związku z tym stwierdzono, że Spółka w latach 2009-2013 zobowiązana była do zapewnienia 100% poziomu recyklingu odpadów opakowaniowych z tworzyw sztucznych i poziomów recyklingu odpadów opakowaniowych ze stali oraz z papieru i tektury zgodnych z Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 roku w sprawie rocznych poziomów odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych i poużytkowych (Dz. U. z 2 Nr 109, poz. 752).

W wystąpieniu pokontrolnym z dnia 20 września 2015r. wskazano, że dane, na podstawie których Spółka miała sporządzić korekty i brakujące sprawozdania, znajdują się w punkcie 4 protokołu z kontroli nr [....] . Nałożono obowiązek wprowadzenia korekt i złożenia sprawozdań OŚ-OP1 o wysokości należnej opłaty produktowej za lata 2009-2013 w terminie 14 dni od daty otrzymania wystąpienia pokontrolnego i wskazano, aby wnieść opłatę na rachunek właściwego urzędu marszałkowskiego w terminie ustawowym do dnia 31 marca roku następnego, po roku kalendarzowym którego dane dotyczą.

Spółka sporządziła sprawozdanie roczne OŚ-OP1 za rok 2012 z danymi jak w protokole pokontrolnym (do czego została zobowiązana). Na podstawie tego sprawozdania została wydana decyzja Marszałka Województwa o naliczeniu uzupełniającej opłaty produktowej.

Korzystając z protokołu kontroli opisanego wyżej, Organ Odwoławczy wywiódł następujące wnioski:

1/ z protokołu kontroli wynikają informacje o masie i rodzaju opakowań wprowadzonych do obrotu wraz z produktem;

2/ Spółka [....] realizuje obowiązek osiągnięcia wymaganego poziomu odzysku i recyklingu odpadów samodzielnie, a podczas kontroli przedstawiono dokumenty (oświadczenia eksportującego odpady oraz faktury potwierdzające wewnątrzwspólnotowe dostawy odpadów opakowaniowych) potwierdzające przetworzenie zebranych od innych posiadaczy odpadów opakowań z tworzyw sztucznych, co uzasadniać ma 100 % poziomu recyklingu.

Kolegium podkreśliło także, że Spółka nie wniosła zastrzeżeń i uwag do treści protokołu i możliwości przedstawienia swojego stanowiska na piśmie. Z kolei, ponieważ zarzuty odwołującego się dotyczą ustaleń poczynionych w trakcie kontroli, które w żaden sposób nie były ewentualnie podważane w postępowaniu sądowym, to Kolegium nie ma możliwości kwestionowania postępowania kontrolnego.

Z powyższym stanowiskiem nie można się zgodzić.

Prawdą jest bowiem, że sama Spółka (działając przez prokurenta podpisującego wszystkie dokumenty przedstawiane kontrolującemu, protokół pokontrolny, a także sprawozdanie roczne OŚ-OP1) dostarczyła danych do sporządzenia protokołu, jak również stosując się do wystąpienia pokontrolnego przedłożyła sprawozdanie, w oparciu o które Marszałek Województwa wydał zakwestionowaną decyzję. Na etapie postępowania w I instancji można by zatem powiedzieć, że skoro dane do obliczenia opłaty produktowej wynikały z przedłożonego sprawozdania, to nie musiały być przez organ I instancji szczegółowo analizowane, a tym bardziej kwestionowane. Jednak inaczej rzecz się miała po złożeniu przez Spółkę odwołania, gdzie dane te zostały zakwestionowane. Bowiem pobieżna nawet lektura protokołu kontrolnego prowadzi do wniosku, że dane przedstawione przez Spółkę nie były prawidłowe z punktu widzenia treści ustawy o opłacie produktowej. Słusznie bowiem wskazuje skarżący, że zgodnie z art. 3 ust. 5 Ustawy wprowadzenie na rynek opakowań lub produktów następuje w dacie ich wydania z magazynu w celu ostatecznego ich wprowadzenia do obrotu. Zatem zgodnie z tym przepisem masa i ilość opakowań wprowadzonych na rynek nie jest tożsama z masą i ilością opakowań zakupionych przez Spółkę w poszczególnych latach, a takie dane podała Spółka organowi kontrolującemu ( co ustalono wyżej) i takie następnie dane umieszczono w sprawozdaniu OŚ-OP1 zgodnie zresztą z zaleceniem kontrolującego. Jak wspomniano, jest to widoczne wprost przy odczytaniu dokumentu źródłowego zamieszczonego w protokole. Jak już nadmieniono, zgodnie z art. 11 ust.1 Ustawy Spółka winna była prowadzić ewidencję zawierającą prawidłowe dane o ilości i masie opakowań wprowadzonych na rynek (czyli w dacie ich wydania z magazynu). Skoro zatem Organ Odwoławczy miał do dyspozycji protokół kontroli, z którego wynikało, jakie dane znajdują się w sprawozdaniu OŚ-OP1, a konkretnie, że dane te nie są tymi właściwymi w rozumieniu Ustawy, to winien zażądać poprawnych danych, ustalonych w oparciu o prowadzoną ewidencję, albo zlecić uzyskanie takich danych organowi I instancji.

Podobnie rzecz ma się z drugą problematyczną kwestią, a mianowicie z poziomem recyklingu i odzysku opakowań z tworzyw sztucznych. Organ Odwoławczy twierdzi, że z protokołu kontroli wynika, iż Spółka w ramach samodzielnej realizacji obowiązku zapewnienia odzysku, a w szczególności recyklingu odpadów opakowaniowych i poużytkowych zbierała odpady przez zorganizowaną przez siebie sieć ich selektywnego zbierania. Wówczas istotnie, zgodnie z art. 4 ust. 1b miałaby obowiązek zbierać je w takiej ilości i masie, jak wprowadzone przez siebie na terytorium kraju produkty w opakowaniach ( czyli poziom recyklingu i odzysku winien osiągać 100%). Problem jednak w tym, że ta okoliczność została zakwestionowana w odwołaniu, gdzie się twierdzi, że fakt taki nie wynika z żadnego dokumentu znajdującego się w aktach sprawy. Przypomnieć należy, że sposób samodzielnej (przez przedsiębiorcę) realizacji obowiązku, o którym mowa w art. 3 Ustawy, jak to już wyżej wskazano, polegać może albo na zbieraniu odpadów przez zorganizowaną przez siebie sieć ich selektywnego zbierania (art. 4 ust. 1b Ustawy) albo na zleceniu poszczególnych czynności związanych z recyklingiem i odzyskiem posiadaczowi odpadów spełniającemu wymagania określone w ustawie o odpadach (art. 4 ust. 3 Ustawy). W skardze Spółka twierdzi, że w roku 2012 nie przyjmowała odpadów od innych podmiotów, a zgodnie z oświadczeniem z dnia 28 grudnia 2012r. sporządzonym przez firmę [....] odpady opakowaniowe z tworzyw sztucznych o masie 2338 kg zebrane przez firmę pozyskującą odpady (czyli [....] ) zostały wyeksportowane na rzecz realizacji obowiązku recyklingu Spółki [....] za rok 2012. Z kolei sięgnięcie do protokołu kontroli bynajmniej tej kwestii nie wyjaśnia, albowiem w protokole tym, jak to już wyżej wskazano, jest mowa tylko o tym, że przedstawiono dokumenty, a to "oświadczenia eksportującego odpady oraz faktury potwierdzające wewnątrzwspólnotowe dostawy odpadów opakowaniowych", które zdaniem organu kontrolującego miały potwierdzić przetworzenie zebranych od inny posiadaczów odpadów opakowaniowych z tworzyw sztucznych. Oczywiście brak w materiale zawartym w aktach owych dokumentów uniemożliwia weryfikację ich treści. Niemniej jednak samo określenie rodzaju dokumentów w treści protokołu nie przesądza w żaden sposób, czy chodzi o sytuację z art. 4 ust. 1b, czy art. 4 ust. 3 Ustawy ( czyli czy chodzi o sieć, czy też o posiadacza odpadów, któremu zlecono obowiązki związane z odzyskiem i recyklingiem). Z kolei brzmienie oświadczenia złożonego przez Firmę [....] , które przytacza się w skardze, o ile znalazłoby potwierdzenie w dokumencie źródłowym, także nie świadczy jednoznacznie o tym, jak realizowana jest z pomocą tej firmy kwestia odzysku i recyklingu odpadów z tworzyw sztucznych: czy np. za pomocą sieci, od której firma [....] odbierała "cudze" odpady, czy poprzez zlecenie tej firmie czynności zbierania odpadów Spółki. Podkreślenia wymaga ponownie, że o ile Organ I instancji opierał się na złożonym sprawozdaniu, o tyle Organ Odwoławczy przy podniesionych zarzutach winien był doprecyzować i wyjaśnić tę kwestię, skoro zależy od niej ustalenie poziomu docelowego recyklingu i odzysku za rok 2012, co ma bezpośredni wpływ na wymiar opłaty.

Zauważyć należy, że to na organie administracji ciąży obowiązek prawidłowego ustalenia i wymierzenia zaległości z tytułu opłaty produktowej. A zatem, gdy istnieją powody do twierdzenia, że jej obliczenie nastąpiło w oparciu o dane niezgodne z Ustawą lub w sposób niezgodny z Ustawą, organ nie może poprzestawać na treści sprawozdania, w sytuacji, gdy już pobieżne badanie nasuwa wątpliwości. Na poziomie ustalenia zaległości w opłacie produktowej istotna jest prawidłowość elementów determinujących jej obliczenie, a nie sam fakt, że takie elementy podał przedsiębiorca w sprawozdaniu. Jak już to powiedziano, w niniejszej sprawie w sposób oczywisty dane dotyczące ilości i masy opakowań wprowadzonych na rynek zostały podane błędnie ( podano dane innego rodzaju, niż wymaga ustawa) i fakt ten, o ile umknąć mógł uwadze organu I instancji, o tyle nie mógł pozostać niezauważony przez Organ Odwoławczy po złożeniu odwołania. Drugi z zarzutów dotyczący poziomu recyklingu i odzysku powinien być w tej sytuacji także jednoznacznie wyjaśniony. Wobec powyższego zasadne jest twierdzenie skarżącego o naruszeniu art. 7, 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. co do nieprzeprowadzenia wszystkich czynności zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i niewyczerpującego zebrania materiału dowodowego, a także błędnej jego oceny. Ze wskazanymi naruszeniami procedury wiąże się także zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 89 § 2 k.p.a. poprzez niewyznaczenie rozprawy mimo wniosku skarżącego. W ocenie Sądu zarzut ten jest uzasadniony, albowiem wyznaczenie rozprawy było o tyle zasadne, iż skarżący w odwołaniu domagał się także wezwania na rozprawę prokurenta A.L. , która, jak wiadomo, podpisywała wszystkie dokumenty źródłowe ( zestawienia) oraz protokół pokontrolny. Wezwanie więc tej osoby było celowe choćby z punktu widzenia wyjaśnienia przyczyn niezgłoszenia zastrzeżeń do protokołu czy też sporządzenia sprawozdania OŚ-OP1 zgodnie z protokołem pokontrolnym mimo nieadekwatnych danych, skoro argument w tym przedmiocie podnosi Kolegium w uzasadnieniu swojej decyzji na niekorzyść Spółki. Przeprowadzenie rozprawy byłoby też celowe dla wyjaśnienia ewentualnych wątpliwości związanych z treścią oświadczeń Firmy [....] , przy jednoczesnym żądaniu ich przedstawienia od Spółki, jak również innych dokumentów świadczących o sposobie realizacji obowiązku z art. 3 ust. 1 Ustawy.

W konsekwencji naruszenia przepisów proceduralnych, w ocenie Sądu naruszono także przepis art. 3 ust. 4 i 5 Ustawy poprzez przyjęcie do obliczeń błędnych ( niezgodnych z Ustawą) danych co do ilości i masy opakowań wprowadzonych na rynek, oraz art. 4 ust. 1b Ustawy poprzez przyjęcie poziomu recyklingu i odzysku opakowań z tworzyw sztucznych na poziomie 100 % przy przyjęciu, że odpady są zbierane przez sieć od innych podmiotów, w sytuacji kiedy nie jest to ustalone w sprawie w sposób niewątpliwy.

Należy jeszcze odnieść się do formalnej kwestii związanej z protokołem pokontrolnym, którą podnosi Kolegium. Po raz kolejny zauważyć przyjdzie, że obowiązkiem organów w niniejszej sprawie jest prawidłowe określenie zaległości w uiszczeniu opłaty produktowej. Jeśli zatem z przedstawionego sprawozdania, bądź z zestawienia sprawozdania z innym dowodem, jak choćby protokół pokontrolny wynika, że dane przyjęte do obliczeń przez stronę w sprawozdaniu są błędne, to obowiązkiem organów jest poczynić kroki w celu wyjaśnienia tych okoliczności i uzyskania prawidłowych danych. Zauważyć należy, że opisany sposób postępowania w przypadku niniejszej sprawy nijak się ma do kwestii podważania protokołu kontrolnego. Nie chodzi bowiem o badanie poprawności trybu prowadzenia kontroli

( nie jest to rzecz jasna przedmiot postępowania), ale wyłącznie poprawności danych przyjętych do obliczenia opłaty. Ponadto kontrola, wedle wskazań w wystąpieniu pokontrolnym, w zakresie opłaty produktowej została przeprowadzona w oparciu o art. 379 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity Dz. U. 2016.672) oraz art. 53 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (Dz. U. z 2013 r. poz. 888). Warto na tle tych aktów prawnych zauważyć, że ani art. 380 ustawy Prawo ochrony środowiska, ani wskazany art. 53 ustawy o gospodarce opakowaniami, nie przewidują możliwości wydania tzw. zarządzeń pokontrolnych, a zatem sam protokół z kontroli nie wywołuje bezpośrednich skutków prawnych, co wyklucza możliwość kwestionowania zawartych w nim ustaleń na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Tym samym pogląd Kolegium o niekwestionowaniu protokołu w odrębnym postępowaniu sądowym nie może znaleźć zastosowania do niniejszej sprawy.

W podsumowaniu stwierdzić trzeba, że w sprawie doszło do naruszenia wskazanych wyżej przepisów postępowania oraz prawa materialnego w sposób uzasadniający przyjęcie, że miało to znaczący wpływ na wynik sprawy, czyli na ustalenie wielkości zaległości co do opłaty produktowej. Zasadne jest zatem uchylenie decyzji organów obu instancji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i c p.p.s.a.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji winien zweryfikować dane przedstawione w sprawozdaniu w zakresie masy i ilości opakowań wprowadzonych na rynek w roku 2012 przez skarżącą, poprzez zażądanie sprawozdania OŚ-OP1 sporządzonego za rok 2012 w oparciu o prawidłowo sporządzoną przez Spółkę ewidencję ( art. 11 ust. 1 Ustawy w poprzednim brzmieniu), lub w inny wybrany przez siebie sposób. Podobnie też należy wyjaśnić sposób samodzielnej realizacji obowiązku zapewnienia odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych i poużytkowych; mianowicie, czy miał on miejsce w oparciu o art. 4 ust. 1b, czy też w oparciu o art. 4 ust.3, co determinuje poziom odzysku i recyklingu opakowań. W przypadku, gdyby okazało się, że chodziło o zlecanie czynności posiadaczowi odpadów zgodnie z art. 4 ust. 3 Ustawy, trzeba mieć na uwadze, że przepis ten w roku 2012 przewidywał, że przedsiębiorca lub organizacja może zlecić wykonanie poszczególnych czynności związanych z odzyskiem i recyklingiem posiadaczowi odpadów spełniającemu wymagania określone w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. Nr 62, poz. 628 ze zm.). Jest to istotne o tyle, że określone we wskazanej ustawie o odpadach wymagania dotyczyły zasad gospodarowania odpadami oraz obowiązków posiadaczy odpadów, w szczególności obowiązku uzyskania zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie odzysku lub unieszkodliwiania odpadów (art. 26 ust. 1 wskazywanej ustawy o odpadach). Jeśli by się zatem okazało, że zachodzi ten wariant samodzielnej realizacji obowiązku, oraz że odbiór odpadów został dokonany przez podmiot, który na taką działalność musiał mieć zezwolenie, ale zezwolenia na prowadzenie w tymże okresie działalności polegającej na odzysku (recyklingu) tychże odpadów nie posiadał - sama okoliczność, że działalność taką w omawianym okresie podmiot ten faktycznie prowadził, nie pozwoliłaby uznać, że skarżący wykazał się takim poziomem odzysku, jaki został przez niego zadeklarowany w rocznym sprawozdaniu (por. uzasadnienie wyroku WSA w Szczecinie z dnia 9 marca 2006r. I SA/Sz 427/05, publ. Lex/el.). Pamiętać też trzeba, że w tym wariancie przedsiębiorca, który zleca wykonanie poszczególnych czynności z zakresu odzysku (recyklingu) posiadaczowi odpadów, czyli nie organizacji odzysku, nie zwalnia się w ten sposób z obowiązku określonego w art. 3 ust. 1. Obowiązek ten obciąża go nadal i to po stronie przedsiębiorcy leży zgromadzenie dowodów, że obowiązek osiągnięcia poziomu odzysku (recyklingu) został osiągnięty.

Z wymienionych przyczyn orzeczono jak w sentencji.