Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 531/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Dnia 12 października 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2016 roku sprawy ze skargi K. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 kwietnia 2016 roku Nr [...] w przedmiocie skierowania na badania sprawności w zakresie kierowania pojazdami oddala skargę


UZASADNIENIE

Komendant Wojewódzki Policji [...] pismem z dnia 27 stycznia 2016 r. wystąpił do Starosty [...] o skierowanie kierowcy K. C. na badanie psychologiczne z uwagi na wielokrotne naruszenie przez niego przepisów ruchu drogowego w okresie od 19 lutego 2015 r. do 5 stycznia 2016 r., za co otrzymał łącznie 25 punktów.

Decyzją z dnia 4 marca 2016 r., o nr [...] Starosta [...], działając na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jednolity Dz.U. z 2015, poz. 155 ze zm.), dalej zwanej ustawą, skierował K. C., posiadającego prawo jazdy kategorii B, na badania psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami.

W odwołaniu od tej decyzji K. C. podniósł, że w dniu 11 stycznia 2016 r. odbył szkolenie w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego [...], co spowodowało obniżenie przypisanej liczby punktów. Na powyższą okoliczność przedstawił stosowne zaświadczenie.

Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia 21 kwietnia 2016 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako Kolegium) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powołał się na treść art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy, zgodnie z którym badaniu psychologicznemu, przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, podlega kierujący motorowerem, pojazdem silnikowym lub tramwajem, jeżeli przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Dalej Kolegium wskazało, że stosownie do art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b oraz ust. 2 pkt 2 ustawy decyzje o skierowaniu kierowcy na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu wydaje starosta na wniosek m.in. organu kontroli ruchu drogowego.

Organ odwoławczy podniósł, że podstawą do skierowania K. C. na badania psychologiczne był wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia 27 stycznia 2016 r., w którym wskazano, że w okresie od 19 lutego 2015 r. do 5 stycznia 2016 r. naruszył on przepisy i zasady ruchu drogowego, za które otrzymał łącznie 25 punktów karnych. Przekroczenie dopuszczalnej liczby punktów karnych nastąpiło w dniu 5 stycznia 2016 r., a organ administracji jest związany wnioskiem Komendanta Wojewódzkiego Policji. Decyzja wydawana w trybie art. 99 ust. 1 pkt 3 ustawy ma charakter związany, a więc przekroczenie przez kierowcę liczby 24 punktów karnych obliguje organ do skierowania na tego rodzaju badania. Organ wskazał, że odwołujący nie kwestionował dokonania naruszenia przepisów ruchu drogowego, podniósł jedynie, że część z nałożonych na niego punktów karnych powinna być usunięta z ewidencji, ponieważ w dniu 11 stycznia 2016 r. odbył w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego [...] szkolenie, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Kolegium wskazało, że zgodnie z § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. z 2012 r., poz. 488),dalej rozporządzenie, odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyła lub przekroczyłaby 24. Zdaniem Kolegium, ustalony w sprawie stan faktyczny jednoznacznie wskazuje, że punkty karne otrzymane przez K. C. nie zostałyby usunięte, ponieważ odwołujący przedmiotowe szkolenie odbył w dniu 11 stycznia 2016 r., w sytuacji gdy już przekroczył 24 punkty karne (w dniu 5 stycznia 2016 r.). Organ odwoławczy podniósł, ze kwestia ilości punktów, dokonywanie wpisów do ewidencji i ich usuwanie nie podlega badaniu w kontrolowanym postępowaniu, gdyż jest ono pozostawione Policji.

Powyższa decyzja organu odwoławczego jest przedmiotem skargi K. C. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, wskazując, że została wydana z naruszeniem przepisów art. 77 § 1 i art. 80 w związku z art. 7 K.p.a. przez pominięcie dowodu w postaci zaświadczenia Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego [...] z dnia 11 stycznia 2016 r. w przedmiocie odbycia szkolenia o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1977 r. Prawo o ruchu drogowym, a organ dokona błędnej wykładni i niewłaściwie zastosował art. 92 ust. Konstytucji RP i § 8 ust. 6 rozporządzenia MSW z dnia 25 kwietnia 20102 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy drogowe.

Zdaniem skarżącego, zestawienie przepisów art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym i § 8 ust. 6 rozporządzenia dotyczących możliwości zmniejszenia liczby punktów karnych otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego przez odbycie szkolenia wskazuje, że norma zawarta w rozporządzeniu poszerza zakres wyłączenia określony w ustawie. W ocenie strony skarżącej regulacja zawarta w § 8 ust. 6 rozporządzenia jest niezgodna z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, gdyż rozporządzenie nie może w dowolny sposób uzupełniać i modyfikować treści ustawy.

Zdaniem skarżącego, niezwłoczne odbycie przez skarżącego szkolenia w dniu 11 stycznia 2016 r., po przekroczeniu 24 punktów, uzasadniało odliczenie mu 6 punktów, co skutkowałoby brakiem podstaw do zastosowania art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. g ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Przeprowadzona przez sąd w rozpoznawanej sprawie kontrola zaskarżonej decyzji administracyjnej na podstawie przepisów ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1066) oraz ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016, poz. 718 ze zm.), dalej p.p.s.a., wykazała, że decyzja ta została wydana zgodnie z przepisami prawa materialnego i procesowego obowiązującymi w dniu jej wydania.

Przedmiotem oceny sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 21 kwietnia 2016 r., utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 4 marca 2016 r. o skierowaniu K. C. na badania psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2015r. poz. 155 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b w związku z ust. 2 pkt 2 tej ustawy, starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu, jeżeli przekroczyła liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego, na wniosek organu kontroli ruchu drogowego lub dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego - w zakresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 i pkt 3 lit. b i d. Zaznaczyć należy, że z treści cytowanych przepisów wynika, iż decyzja wydawana na ich podstawie jest rozstrzygnięciem związanym. Oznacza to, że jeżeli zostały spełnione przesłanki określone w tym przepisie, to organ zobligowany jest skierować kierującego na badania psychologiczne w zakresie psychologii transportu.

Okoliczności faktyczne, stanowiące postawę wydania zaskarżonej decyzji są niesporne i nie były kwestionowane w skardze.

W okresie od 19 lutego 2015 r. do dnia 5 stycznia 2016 r. K. C. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, za co otrzymał łącznie 25 punktów (pismo Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia 27 stycznia 2016 r.).

W dniu 11 stycznia 2016 r. K. C. odbył szkolenie, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.), dalej P.r.d. – zaświadczenie Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego [...].

W myśl art. 130 ust. 1 P.r.d., Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. Stosownie zaś do art. 130 ust. 2 P.r.d. - punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty lub w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3–20 punktów.

Kwestie dotyczące ewidencjonowania punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, zostały powierzone Policji i przed jej organami można kwestionować, np. zasadność niewykreślenia punktów karnych z ewidencji. Ugruntowane orzecznictwo przyjęło, że wpisy są dokonywane w drodze czynności materialno-technicznej, podlegającej kontroli sądów administracyjnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.. Osoba zainteresowana wykreśleniem punktów karnych z ewidencji, powinna zwrócić się do organu prowadzącego ewidencję o podjęcie określonej czynności, a następnie w zależności od tego, czy i jakie organ zajmie stanowisko, wnieść skargę sądową kwestionując czynność w oparciu o przepis art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. lub skarżąc bezczynność na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 13 lipca 2006 r., sygn. akt I OSK 1087/05; z dnia 15 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1456/09; z dnia 16 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 2038/11; z dnia 13 czerwca 2013 r., sygn. akt I OSK 114/12).

W myśl art. 130 ust. 3 P.r.d. kierowca wpisany do ewidencji, o której mowa w ust. 1, może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego.

Stosownie do § 6 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia – organ prowadzący ewidencję usuwa z ewidencji punkty przypisane na podstawie wpisu ostatecznego, w razie odbycia szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 P.r.d., z zastrzeżeniem § 8 ust. 4–6.

§ 8 ust. 4 rozporządzenia stanowi, że kierowcy wpisanemu do ewidencji po przedstawieniu przez niego zaświadczenia o odbyciu szkolenia lub otrzymaniu tego zaświadczenia od dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego, właściwy dla miejsca zamieszkania ewidencjonowanego komendant wojewódzki Policji zmniejsza o 6 liczbę posiadanych punktów, odejmując je według kolejności wpisów, począwszy od wpisu odpowiadającego naruszeniu popełnionemu z datą najwcześniejszą, z zastrzeżeniem ust. 5 i 6.

Zgodnie z § 8 ust. 6 rozporządzenia odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyła lub przekroczyłaby 24.

Nie można zgodzić się ze skarżącym, że regulacja zawarta w § 8 ust. 6 rozporządzenia wykracza poza ramy delegacji ustawowej, zawartej w art. 130 ust. 4. Akceptacja stanowiska skarżącego, zgodnie z którym istniałaby możliwość zmniejszenia liczby punktów po przekroczeniu liczby 24 punktów, byłaby nie tylko sprzeczna z brzmieniem powołanych przepisów P.r.d., ale niweczyłaby osiągnięcie celu w postaci dyscyplinowania i wdrażania kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy. Pogląd ten jest ugruntowany w orzecznictwie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 275/10; z dnia 22 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 723/10; z dnia 13 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1721/10; z dnia 15 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 413/11; z dnia 24 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1306/11; z dnia 13 czerwca 2013 r., sygn. akt I OSK 63/12; z dnia 13 czerwca 2013 r., sygn. akt I OSK 114/12; z dnia 9 sierpnia 2013 r., sygn. akt I OSK 503/12, z dnia 16 grudnia 2015 r., sygn. akt I OSK 616/14).

Skład orzekający podziela poglądy zawarte w ww. wyrokach. W okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy, organ I instancji po otrzymaniu wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia 27 stycznia 2016 r., zawierającego informację, że w okresie od 19 listopada 2015 r. do 5 stycznia 2016 r. K. C. otrzymał łącznie 25 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, prawidłowo zastosował art. 99 ust.1 pkt 33 lit. b ustawy kierując skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji.

Ubocznie należy zauważyć, że starosta nie jest organem uprawnionym do zmniejszania otrzymanej liczby punktów karnych z tytułu naruszenia przepisów ruchu drogowego. Tego rodzaju kompetencje posiadają właściwe organy Policji, o czym była mowa wcześniej.

Kwestia ukończenia przez skarżącego w dniu 11 stycznia 2016 r. (6 dni po otrzymaniu łącznie 25 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego) szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 P.r.d., nie mogła zatem mieć żadnego wpływu na treść decyzji.

Z tych względów należało orzec jak w sentencji, na podstawie art. 151 p.p.s.a.