Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 21/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-04-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od środków transportowych
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt. 13,
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: art. 11 a ust. 1 i 4,
journal: Dz.U. 2006 nr 121 poz 844
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Golec, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko (spr.), Sędzia WSA Jerzy Płusa, Protokolant Alicja Bogusz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o. o. z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...]listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu zapłaconego podatku od środków transportowych za 2007 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

P. Sp. z o. o. (dalej jako "Skarżąca" lub "Spółka") w dniu 27 czerwca 2007 r. złożyła w Urzędzie m. W. deklarację na podatek od środków transportowych za rok 2007 w której wykazała jako przedmiot opodatkowania - przyczepy i naczepy, które łącznie z pojazdem silnikowym posiadają dopuszczalną masę całkowitą równą lub wyższą niż 12 ton, od których naliczono podatek w wysokości 97.650 zł.

W dniu 18 marca 2008 r. Skarżąca złożyła w Urzędzie m. W. wniosek o zwrot zapłaconego podatku od środków transportowych za rok 2007 w odniesieniu do naczep siodłowych służących do wykonywania przewozów w transporcie kombinowanym kolej -samochód. Jednocześnie wniosła o zwolnienie z obowiązku uiszczania podatku od środków transportowych, który jej zdaniem i tak podlega zwrotowi w myśl art. 100 ustawy z dnia 06.09.2007 r. o transporcie drogowym.

W dniu 2 czerwca 2008 r. w charakterze strony została przesłuchana przez organ I instancji D. T. - prokurent Skarżącej. Opisując proces świadczonej przez Spółkę usługi wyjaśniła: "Właściciel kontenera zleca grupie P. (Polska czy Gmbh) transport kontenera. Dany kontener od armatora trafia do portu w H. (statkiem). W porcie H. dokonywany jest przeładunek kontenera na kolej, który to kontener jest przeznaczony do Polski. Firma P. Gmbh jest organizatorem/realizatorem transportu kolejowego. Pociąg z kontenerami trafia bezpośrednio do jednego z terminali P. Sp. z o. o. Kiedy pociąg z kontenerami trafia na terminal dokonywany jest rozładunek i przeładunek kontenerów na posiadane przez nas naczepy. W trakcie przewozu koleją naczepy nie są załadowane na składy kolejowe. W Polsce nie ma jeszcze takiej możliwości aby naczepy bezpośrednio uczestniczyły w przejazdach kolejowych".

Decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. Prezydent m. W. odmówił Skarżącej zwrotu zapłaconego za rok 2007 podatku od środków transportowych z tytułu wykonywanego transportu kombinowanego w kwocie 97.650,00 zł.

Dnia 11 sierpnia 2008 r. (data stempla pocztowego) Skarżąca złożyła odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając decyzji błędną wykładnię art. 11a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2006 r. Nr 121 poz.844 ze zm.; dalej w tekście powoływana jako "u.p.o.l."). Wskazano, iż Spółka dokonuje przewozów kontenerów koleją a następnie przeładowuje na naczepy i dowozi odbiorcom spełnia więc wymogi określone dla transportu kombinowanego. Zdaniem skarżącej art. 11a u.p.o.l. przyznaje prawo do zwrotu podatku podatnikom wykorzystującym środki transportu wymienione w art. 8 pkt 1-6 u.p.o.l. (a więc także naczepy) do wykonywania przewozów w transporcie kombinowanym. Zatem Skarżąca, aby nabyć prawo do zwrotu podatku nie musi na kolejowej części transportu kombinowanego przewozić naczepy z kontenerem lecz wystarczy, że będzie wiozła na niej sam kontener, a na drogowej części do przewozu tegoż kontenera wykorzysta naczepę. Skarżąca nie zgodziła się również z poglądem wyrażonym w zaskarżonej decyzji, iż Spółka niewłaściwie udokumentowała wykonywanie transportu kombinowanego. Zdaniem skarżącej dowodem na wykonywanie przez Spółkę przewozu kontenerów w transporcie kombinowanym są kolejowy list przewozowy CIM (opatrzony pieczęcią przewoźnika kolejowego) i towarzyszący mu list CMR oraz zlecenie transportowe Spółki na przewóz drogowy, na którym znajduje się potwierdzenie odbioru kontenera przez odbiorcę.

Decyzją z dnia [...] marca 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Organu I instancji.

W uzasadnieniu Organ stwierdził, że w myśl art. 11a ust. 1 i 3 u.p.o.l. podatnikom wykorzystującym środki transportu, o których mowa w art. 8 pkt. 1-6, dla wykonywania przewozów w transporcie kombinowanym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przysługuje zwrot zapłaconego podatku od tych środków. Zwrotu zapłaconego podatku od środków transportowych na zasadach określonych w ust. 1 i 2 dokonuje organ podatkowy, na rachunek którego uiszczono podatek, na wniosek podatnika złożony nie później niż do dnia 31 marca roku następującego po roku podatkowym. Podstawą sporządzenia wniosku są dane zawarte w dokumentach przewozowych stosowanych przy wykonywaniu przewozów w transporcie kombinowanym, w których dokonano wpisu o wykonaniu przewozu koleją.

Pojęcie transportu kombinowanego zostało zdefiniowane w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 z późn. zm.). Zgodnie z art. 4 pkt 13 tejże ustawy, jest to przewóz rzeczy, podczas którego samochód ciężarowy, przyczepa, naczepa z jednostką ciągnącą lub bez jednostki ciągnącej, nadwozie wymienne lub kontener 20-stopowy lub większy korzysta z drogi w początkowym lub końcowym odcinku przewozu, a na innym odcinku z usługi kolei, żeglugi śródlądowej lub transportu morskiego, przy czym odcinek morski przekracza 100 km w linii prostej; odcinek przewozu początkowego lub końcowego oznacza przewóz:

a) pomiędzy punktem, gdzie rzeczy są załadowane, i najbliższą odpowiednią kolejową stacją załadunkową dla odcinka początkowego oraz pomiędzy najbliższą odpowiednią kolejową stacją wyładunkową a punktem, gdzie rzeczy są wyładowane, dla końcowego odcinka lub

b) wewnątrz promienia nieprzekraczającego 150 km w linii prostej ze śródlądowego lub morskiego portu załadunku lub wyładunku.

Zatem dla określenia usługi transportowej jako transportu kombinowanego, decydujące znaczenie ma korzystanie na jednym odcinku przez środek transportu (a nie towar) z kolei lub żeglugi. Rodzaje środków transportu podlegające opodatkowaniu wymieniono w powołanym powyżej art. 8 u.p.o.l., są to: samochody ciężarowe, ciągniki siodłowe i balastowe, przyczepy, naczepy, autobusy.

Tak więc należy uznać, w opinii Organu, iż Skarżącej nie przysługuje zwrot zapłaconego podatku od środków transportu, ponieważ z przedłożonej przez Spółkę dokumentacji wynika, iż w trakcie przewozu jej środki transportowe nie były przewożone koleją, a jedynie sam towar (kontenery) był nią przewożony po dostarczeniu bądź odbiorze z terminala kontenerowego. Wykonywanie takiego transportu nie stanowi przesłanki zwrotu, o którym mowa w art. 11a u.p.o.l..

Na poparcie swojego stanowiska Organ wskazał orzecznictwo sądów administracyjnych.

Pismem z dnia 3 grudnia 2009 r. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję.

Zaskarżonej decyzji Spółka zarzuciła:

a) obrazę prawa materialnego - art. 4 pkt.13 ustawy o transporcie drogowym przez zastosowanie niewłaściwej interpretacji transportu kombinowanego;

b) obrazę prawa materialnego - art.8 i 11a ust. 1 i 3 u.p.o.l. przez zastosowanie błędnej wykładni pojęcia środków transportowych.

c) obrazę prawa materialnego - art. 6 ustawy z 15 listopada 1984 r. – prawo przewozowe (Dz. U. z 2000 r. nr 50 poz. 601 ze zm.) przez pominięcie ustawowej definicji transportu kombinowanego.

Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji I i II instancji w całości i nakazanie Prezydentowi m. W. zwrotu na rzecz Skarżącej zapłaconej kwoty w wysokości 97.650,00 PLN, ewentualnie o uchylenie wymienionej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Prezydenta m. W. oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153. poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art.1 § 2 tej ustawy). Do zakresu kontroli administracyjnej należy także orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne co wynika z treści art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr `153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a").

Kryterium legalności przewidziane w art.1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy ( art. 145 §1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( lit. c).

Sąd nie dopatrzył się naruszeń, które dawałyby podstawę do wyeliminowania zaskarżonego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego.

Stan faktyczny sprawy, w tym okoliczności i warunki wykonywania przewozu przez skarżącą przy użyciu naczep siodłowych służących do wykonywania przewozów w transporcie kombinowanym kolej -samochód jest bezsporny. Jak przyznała prokurent Skarżącej opisując proces świadczonej przez Spółkę usługi: "Właściciel kontenera zleca grupie P. (Polska czy Gmbh) transport kontenera. Dany kontener od armatora trafia do portu w H. (statkiem). W porcie H. dokonywany jest przeładunek kontenera na kolej, który to kontener jest przeznaczony do Polski. Firma P. Gmbh jest organizatorem/realizatorem transportu kolejowego. Pociąg z kontenerami trafia bezpośrednio do jednego z terminali P. Sp. z o. o. Kiedy pociąg z kontenerami trafia na terminal dokonywany jest rozładunek i przeładunek kontenerów na posiadane przez nas naczepy. W trakcie przewozu koleją naczepy nie są załadowane na składy kolejowe.

Wobec bezspornych okoliczności faktycznych, istotą sporu w rozpoznawanej sprawie była okoliczności, czy środki transportu skarżącej były wykorzystywane dla przewozu kombinowanego, w sposób uprawniający do zwrotu zapłaconego podatku od tego środka.

Definicja transportu kombinowanego została określona w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.), w art. 4 pkt 13. Zgodnie z nim, transport kombinowany to przewóz rzeczy, podczas którego samochód ciężarowy, przyczepa, naczepa z jednostką ciągnącą lub bez jednostki ciągnącej, nadwozie wymienne lub kontener 20-stopowy lub większy korzysta z drogi w początkowym lub końcowym odcinku przewozu, a na innym odcinku z usługi kolei, żeglugi śródlądowej lub transportu morskiego, przy czym odcinek morski przekracza 100 km w linii prostej; odcinek przewozu początkowego lub końcowego oznacza przewóz:

a) pomiędzy punktem, gdzie rzeczy są załadowane, i najbliższą odpowiednią kolejową stacją załadunkową dla odcinka początkowego oraz pomiędzy najbliższą odpowiednią kolejową stacją wyładunkową a punktem, gdzie rzeczy są wyładowane, dla końcowego odcinka lub

b), wewnątrz promienia nieprzekraczającego 150 km w linii prostej ze śródlądowego lub morskiego portu załadunku lub wyładunku.

Zasadnie organ odwoławczy uznał, że pojęcie transportu kombinowanego, określone w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, nie może być stosowane w oderwaniu od obowiązującej regulacji w zakresie opodatkowania środków transportu. W tym zakresie należy w pierwszej kolejności wskazać na regulację prawną zawartą w art. 11a u.p.o.l., która miała zastosowanie do rozstrzygania sprawy przez organy podatkowe. Przewiduje ona możliwość zwrotu zapłaconego podatku od środków transportowych.

Z treści ust.1 art. 11a ustawy wynika, że podatnikom wykorzystującym środki transportu, o których mowa w art. 8 pkt 1 - 6 (samochody ciężarowe o dopuszczalnej masie całkowitej od 3,5 tony i poniżej 12 ton; samochody ciężarowe o dopuszczalnej masie całkowitej równej lub wyższej niż 12 ton; ciągniki siodłowe i balastowe przystosowane do używania łącznie z naczepą lub przyczepą o dopuszczalnej masie całkowitej zespołu pojazdów od 3,5 tony i poniżej 12 ton; ciągniki siodłowe i balastowe przystosowane do używania łącznie z naczepą lub przyczepą o dopuszczalnej masie całkowitej zespołu pojazdów równej lub wyższej niż 12 ton; przyczepy i naczepy, które łącznie z pojazdem silnikowym posiadają dopuszczalną masę całkowitą od 7 ton i poniżej 12 ton, z wyjątkiem związanych wyłącznie z działalnością rolniczą prowadzoną przez podatnika podatku rolnego; przyczepy i naczepy, które łącznie z pojazdem silnikowym posiadają dopuszczalną masę całkowitą równą lub wyższą niż 12 ton, z wyjątkiem związanych wyłącznie z działalnością rolniczą prowadzoną przez podatnika podatku rolnego; autobusy), dla wykonywania przewozów w transporcie kombinowanym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przysługuje zwrot zapłaconego podatku od tych środków (ust. 1).

Zgodnie z ust. 2 art. 11a u.p.o.l. kwotę zwrotu podatku od środków transportowych, o którym mowa w ust. 1, ustala się, przyjmując za podstawę liczbę jazd z ładunkiem lub bez ładunku wykonanych przez środek transportu w przewozie koleją w danym roku podatkowym w następujący sposób :

1) od 100 jazd i więcej - 100% kwoty rocznego podatku,

2) od 70 do 99 jazd włącznie - 75% kwoty rocznego podatku,

3) od 50 do 69 jazd włącznie - 50% kwoty rocznego podatku,

5) od 20 do 49 jazd włącznie - 25% kwoty rocznego podatku.

Natomiast stosownie do ust. 3 art. 11a ustawy, zwrotu zapłaconego podatku od środków transportowych na zasadach określonych w ust. 1 i 2 dokonuje organ podatkowy, na rachunek którego uiszczono podatek, na wniosek podatnika złożony nie później niż do dnia 31 marca roku następującego po roku podatkowym. Podstawą sporządzenia wniosku są dane zawarte w dokumentach przewozowych stosowanych przy wykonywaniu przewozów w transporcie kombinowanym, w których dokonano wpisu o wykonaniu przewozu koleją. Z kolei zgodnie z art. 11a ust. 4 ustawy, zwrot podatku od środków transportowych następuje w gotówce albo na rachunek bankowy podatnika wskazany we wniosku, w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia wniosku.

Brzmienie przywołanej regulacji prawnej nie pozostawia wątpliwości co do tego, że jedynie korzystanie z transportu kombinowanego uprawnia do ubiegania się o zwrot podatku od środków transportowych. Z tym, że przepis art. 11a ustawy dotyczy pojazdów uczestniczących w transporcie kombinowanym w ten sposób, że biorą one udział w transporcie kolejowym (pokonują pewien odcinek przewozu koleją). Wynika to bezpośrednio z ust. 2 tego artykułu, który określając sposób wyliczenia kwoty zwrotu podatku, uzależnia jej wysokość od ilości jazd wykonanych przez dany środek transportu w przewozie koleją. Tak więc zwrot podatku przysługuje wyłącznie od jazd wykonywanych koleją przez środek transportowy. To pojazd, od którego został zapłacony podatek, musi być przewożony, przynajmniej na jednym z odcinków transportu, za pośrednictwem kolei.

Za taką interpretacją, wskazującą, że ustawodawca odróżnia przewóz środka transportu w transporcie kombinowanym od udziału tego środka transportu w tym transporcie polegającym na odbiorze rzeczy przewożonych w transporcie kombinowanym, jak trafnie wskazał organ odwoławczy, przemawia także wykładnia historyczna ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Do dnia 1 stycznia 2007 r. obok art. 11a tej ustawy, przewidującego zwrot podatku, istniał przepis art. 12 ust. 1 pkt 4, który przewidywał zwolnienie z podatku środków transportowych, o których mowa w art. 8 pkt 1-6, wykorzystywanych w dowozie i odwozie na maksymalną odległość w linii prostej do 150 km na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w transporcie kombinowanym. Warunkiem zwolnienia było przeznaczenie wymienionych pojazdów wyłącznie dla tych przewozów, potwierdzone na podstawie dokumentów określonych w odrębnych przepisach.

Odnosząc się do żądania skarżącej wskazać należy, że zgodnie z brzmieniem cytowanego wyżej art. 11a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, możliwość zwrotu podatku od środków transportowych uzależniona została od łącznego spełnienia przez podatnika następujących przesłanek :

- wykorzystania środka transportu dla przewozów w transporcie kombinowanym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,

- wykonania co najmniej 100 jazd z ładunkiem lub bez ładunku przez środek transportu w przewozie koleją w danym roku podatkowym,

- posiadania dokumentów przewozowych stosowanych przy wykonywaniu przewozów w transporcie kombinowanym zawierających wpis o przewozie koleją.

Zatem dla określenia usługi transportowej jako transportu kombinowanego, decydujące znaczenie ma korzystanie na jednym odcinku przez samochód (a nie towar) z kolei lub żeglugi. Zaproponowana przez skarżącą interpretacja co do tego, że kontener 20 stopowy i większy jest urządzeniem transportowym trwałym, uczestniczącym w przewozie w transporcie kombinowanym, a zatem uzasadniającym zwrot zapłaconego podatku od środków transportowych, nie może zasługiwać na akceptację. Należy dobitnie podkreślić, że kontener nie jest środkiem transportu, nie służy sam w sobie do przewożenia towaru, jest raczej sposobem opakowania dla przewożonego ładunku, umożliwiającym przewożenie go za pomocą właśnie różnorodnych środków transportu (samochodów ciężarowych, ciągników siodłowych, kolei, statków itp.).

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, w pełni podziela stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 kwietnia 2009 r., (sygn. akt I SA/Kr 338/09), że "norma art. 11 a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych stanowi wyraz przekonania ustawodawcy, że w wypadku w którym sam środek transportu jest przewożony koleją, to w takim razie trudno mówić o w pełni samodzielnym wykorzystaniu takiego środka transportowego. Zatem podatek od środka transportowego winien być zwrócony w zakresie w jakim wykorzystano alternatywne metody transportu".

W rozpatrywanej sprawie bezsporne jest, że należące do skarżącej naczepy siodłowy, za które skarżąca opłaciła należny podatek od środków transportowych, nie przemieszczały się na terenie kraju korzystając z transportu kolejowego. Jedynie kontenery pokonywały część drogi, przewożone koleją. W takiej sytuacji, organy obu instancji zasadnie przyjęły, że skoro same środki transportu nie był przewożone koleją, a jedynie przez kolej transportowany był ładunek (kontenery), to nie uczestniczyły one w transporcie kombinowanym, w sposób uprawniający od uzyskania zwrotu zapłaconego od niego podatku.

Wskazać także należy, odnośnie do powołanych przez skarżącą rozstrzygnięć w przedmiocie zwrotu podatku od środków transportowych, że nie mogą one bezpośrednio przesądzać o rozstrzygnięciu w przedmiotowej sprawie, gdyż dotyczącą zdarzeń mającym miejsce w innym stanie prawnym. Stanowisko organu przedstawione zostało w sposób wyczerpujący, a Sąd w składzie orzekającym podziela je w całej rozciągłości.

Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku