Postanowienie NSA, sygn. akt I FSK 1631/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Wstrzymano wykonanie decyzji
Powołane przepisy: article: art. 61 par. 3 i 5 w zw. z art. 193
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA Izabela Najda-Ossowska (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku K. sp. z o.o. z siedzibą w W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej K. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 4 sierpnia 2020 r., sygn. akt I SA/Łd 38/20 w sprawie ze skargi K. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 29 listopada 2019 r., nr 1001-IOV1.4103.59.2018.39.UCS.U71.AA w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2012 r. postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 4 sierpnia 2020 r., sygn. akt I SA/Łd 38/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: P.p.s.a.), oddalił skargę K. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: skarżąca/Spółka) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 29 listopada 2019 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2012 r.

Pismem z 20 października 2020 r., na etapie postępowania międzyinstancyjnego Spółka wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, że dotychczas współpracowała z organem podatkowym w kwestii spłaty zaległości podatkowych rozkładanych kolejno na raty. Każdorazowo na kolejne raty rozkładano ostatnią ratę pozostającą do spłaty, która stanowiła zasadniczą kwotę zadłużenia. O powyższym w ocenie skarżącej świadczą załączone do wniosku decyzje organu umożliwiające Spółce spłatę powstałej zaległości podatkowej a ograniczające ryzyko utraty płynności finansowej.

Rozkładanie zaległości podatkowej Spółki na raty było kwalifikowane jako pomoc publiczna udzielana w ramach pomocy de minimis. W przypadku ostatniej decyzji z dnia 28 września 2020 r. nr [...] Spółka uzyskała od organu podatkowego informację, że dalsze rozłożenie na raty pozostałej kwoty zaległości nie będzie możliwe ze względu na przekroczenie przez Spółkę limitu pomocy de minimis.

Na dzień złożenia wniosku całkowita kwota wpłacona przez Spółkę wynosi 6.208.724,99 zł. Mając na uwadze powyższe Spółka podniosła, że nie jest w stanie uiścić jednorazowo całej pozostałej kwoty zaległości podatkowej, która wynosi 10.251.671,50 zł. W tej sytuacji przymusowa egzekucja należności doprowadziłaby do konieczności likwidacji prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej

Jak podniosła Spółka, na jej sytuację dodatkowo wpływa epidemia SARS-CoV-2 i wprowadzenie dodatkowych związanych z tym nakazów i zakazów, która negatywnie kształtuje wyniki finansowe skarżącej. Obroty skarżącej w wybranym okresie roku 2019 spadły bowiem w ujęciu rok do roku o 35%, zaś zysk o 25%.

Spółka zwróciła ponadto uwagę na wysokość spłacanych rat zaległości podatkowych oraz kosztów spłaty kredytu bankowego (pozostała kwota do spłaty 1.750.000 zł zaś wysokość raty kredytu to 50.000 zł miesięcznie przez dwa pierwsze miesiące każdego kwartału oraz 200.000 zł w ostatnim miesiącu każdego kwartału).

Do wniosku załączono decyzje Naczelnika Łódzkiego Urzędu Skarbowego w Łodzi: (1) z 28 września 2020 r. nr [...]; (2) z 31 marca 2020 r. nr [...]; (3) z 12 grudnia 2019 r. nr [...]; (4) z 2 grudnia 2019 r. nr [...]; (5) z 23 września 2019 r. nr [...]; (6) z 31 lipca 2019 r. nr [...] - rozkładające Spółce na raty zapłatę zaległości podatkowych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wniosek zasługuje na uwzględnienie.

Przyznanie stronie skarżącej ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od ogólnej reguły wyrażonej w art.

61 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności (tzw. względna suspensywność środka prawnego). U podstaw tej regulacji legła potrzeba zagwarantowania efektywnego stosowania i wykonywania norm prawa administracyjnego. Z tego też względu przesłanki, jakimi powinien kierować się Sąd przy rozstrzyganiu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności zostały w sposób wyczerpujący określone § 3 art. 61 P.p.s.a., który stanowi, że po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Z ugruntowanej już w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni art. 61 § 3 P.p.s.a. wynika, wynika, że obowiązek uprawdopodobnienia zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków spoczywa na wnoszącym o udzielenie ochrony tymczasowej (zob. postanowienia NSA: z 29 stycznia 2020 r. sygn. akt I FZ 259/19; z 3 października 2019 r. sygn. akt I FZ 190/19; z 3 października 2011 r. sygn. akt I FSK 1427/11; z 29 maja 2009 r. sygn. akt I FZ 148/09 - wszystkie powoływane orzeczenia są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem: http://orzeczenia. nsa.gov.pl).

Przy czym, dla udzielenia stronie skarżącej ochrony tymczasowej wystarczające jest jedynie uprawdopodobnienie zagrożenia określonego w art. 61 § 3 P.p.s.a., a zatem wystarczający jest tu niższy stopień pewności, z którym mamy do czynienia już wówczas, gdy istnieją podstawy do przyjęcia określonego stanowiska, pomimo nieusuniętych wątpliwości, tj. gdy Sąd po prostu nabierze określonego przekonania (zob. postanowienia NSA: z 27 listopada 2020 r., sygn. akt I FZ 209/20; z 15 kwietnia 2020 r. sygn. akt I FZ 71/20 oraz z 6 kwietnia 2020 r., II FZ 175/20 i powołane tam orzecznictwo).

Sprowadzając powyższe na grunt niniejszej sprawy odnotować należy, że podniesione we wniosku przez skarżącą okoliczności mają pełne uzasadnienie w przedstawionych na ich poparcie dowodach w postaci załączonych do wniosku decyzji organów podatkowych o rozłożeniu Spółce na raty zapłaty zaległości podatkowych, z których część obejmowała nie tylko podatek od towarów i usług, ale również podatek dochodowy od osób prawnych. Ma to takie znaczenie, że decyzje te odnosiły się do pełnej sytuacji finansowej Spółki oraz dawały szerszy obraz dotychczasowej współpracy Spółki z organem w ramach spłaty zaległości podatkowych powstałych jeszcze w 2012 r.

Z załączonego przez Spółkę wyciągu z zapisów na koncie 224 ("pozostałe rozrachunki z US") wynika, że objęte z harmonogramem spłat raty były uiszczane (zob. k. 203-205 verte akt sądowych). Z załączonych decyzji organu podatkowego wynika natomiast, że choć okresowo przychody netto Spółki ze sprzedaży wzrosły o 18% w roku 2018 względem roku 2017, to jednak zysk ze sprzedaży oraz zysk z działalności operacyjnej Spółki uległ zmniejszeniu odpowiednio o 23% oraz o 30%

(zob. k. 183 akt sądowych). Ponadto zysk netto Spółki w okresie od 1 marca

2019 r. do 1 sierpnia 2019 r., względem zysku netto Spółki w analogicznym okresie roku 2020 - spadł o 25%, zaś obroty o blisko 35% (zob. k. 200 akt sądowych), co w rozpoznawanym wniosku zasadnie podniosła skarżąca.

Zestawiając w tym kontekście wysokość obrotów z wypracowywanym przez Spółkę w 2020 r. z zyskiem netto w wartościach nominalnych (54.830.028 zł/759.575,64 zł) - Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w sytuacji gdy zysk ten regularnie spada, to stosunkowo niewielka względem obrotów rentowność Spółki uprawdopodabnia w wysokim stopniu, że choć nałożony na skarżącą w ramach zakwestionowanej decyzji obowiązek ma charakter świadczenia pieniężnego

i z natury rzeczy skutki wykonania takiego świadczenia są odwracalne - to jednorazowa wysokość tego świadczenia (10.251.671,50 zł.) jest tak znaczna, że wykonanie zaskarżonej decyzji może doprowadzić do zaprzestania prowadzenia przez Spółkę działalności gospodarczej.

Na powyższe zwracał uwagę również Naczelnik Łódzkiego Urzędu Skarbowego w Łodzi, podnosząc wprost w uzasadnieniu decyzji rozkładających zobowiązanie Spółki na raty, że: (1) "w interesie publicznym jest otrzymanie należnych podatków nawet w okresie późniejszym niż wcale. Egzekwowanie jednorazowej zapłaty może doprowadzić do braku możliwości terminowego osiągania zysku i otrzymywania jakichkolwiek wpłat, co może wiązać się z jej niewypłacalnością - zob. decyzja z 2 grudnia 2019 r., s. 4; oraz, że (2) "udzielona ulga umożliwi stronie realizację zaplanowanych projektów, utrzymać zatrudnienie na dotychczasowym poziomie, terminowo regulować bieżące zobowiązania podatkowe i dalej prowadzić działalność gospodarczą" - zob. decyzja z 28 września 2020 r., s. 6.

Mając na uwadze zasadę drugą Rekomendacji Komitetu Ministrów Rady Europy Nr R (89) z 13 września 1989 r., w której mowa jest o tym, że przy orzekaniu sąd powinien brać pod uwagę wszelkie odnoszące się do sprawy czynniki i interesy, gdyż niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków może zachodzić nie tylko po stronie wnioskodawcy, a która to znalazła uznanie w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. postanowienia NSA z 20 listopada 2020 r., sygn. akt I FZ 221/20 oraz z 10 lutego 2006 r. sygn. akt II OS 102/06; zob. też glosę aprobującą M. Szubiakowskiego, OSP 2006/10/119, [w:] LEX, dostęp 19.01.2021) - Naczelny Sąd Administracyjny ocenił, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji pozwoli Spółce na zachowanie równowagi finansowo-płatniczej. Na terminową wpłatę wynagrodzeń pracowniczych, a ponadto uchroni skarżącą przed dalej idącymi skutkami wykonania zaskarżonego aktu, takimi jak konieczność zwolnienia zatrudnionych w Spółce osób lub brak możliwości regulowania zobowiązań Spółki wobec innych podmiotów działających na rynku na skutek zaprzestania prowadzenia przez Spółkę działalności gospodarczej. Wysokie prawdopodobieństwo zaistnienia tego rodzaju skutków wykonania zaskarżonej decyzji wypełnia obie przesłanki wymienione w art. 61 § 3 P.p.s.a.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie oraz art. 61 § 3 i 5 w zw. z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

-----------------------

4