Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1694/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-05-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 20, 22, 24
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: Par. 5, 9, 61, 62, 85
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak (spr.) Sędziowie WSA Wojciech Jakimowicz WSA Halina Jakubiec Protokolant Małgorzata Krasowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2016 r. sprawy ze skargi B. M., M. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 20 października 2015 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów skargę oddala.


UZASADNIENIE

Starosta decyzją z [...] 2014 r. odmówił aktualizacji informacji zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu T, gmina T w części dotyczącej działki nr [...] na podstawie operatu technicznego przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 17 sierpnia 2012 r. pod numerem [...], sporządzonego przez geodetę uprawnionego M. Z.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z [...] 2015 r. uchylił decyzję z [...] 2014 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Po ponownym przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Starosta decyzją z dnia [...] 2015 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 7d ust. 1, art. 20 ust. 1 pkt 1 oraz art. 22 ust. 1, art. 24 ust. 2c ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r. poz. 520 ze zm.), § 37, § 46 ust. 1, § 45 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2015 r. poz. 542) oraz art. 104 kpa, odmówił aktualizacji informacji zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków ujawnionych w operacie ewidencyjnym prowadzonym dla obrębu ewidencyjnego: T, jednostka ewidencyjna: T w części dotyczącej działki nr: [...] na podstawie mapy aktualizacji operatu ewidencji gruntów przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego Starostwa Powiatowego w dniu 17 sierpnia 2012 r. pod numerem KERG: [...], sporządzonej przez geodetę uprawnionego M. Z.

W uzasadnieniu Starosta przedstawił przebieg postępowania oraz przeanalizował zgromadzony materiał dowodowy. Organ I instancji podkreślił, że zrealizował nie tylko wskazania organu odwoławczego wyrażone w decyzji z [...] 2015 r., ale także zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z 15 stycznia 2014 r. sygn. akt III SA/Kr 635/13, którym to wyrokiem Sąd oddalił skargę B. M. i M. M. wniesioną na decyzję WINGiK z [...] 2013r. znak: [...]. Decyzja ta orzekała o uchyleniu decyzji Starosty z [...] 2012 r. znak: [...] umarzającej postępowanie dotyczące aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu T, gmina T w zakresie działek nr [...] i nr [...] w części dotyczącej strony postępowania T. K. i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi i instancji.

Starosta uwzględnił ponadto pismo wnioskodawców z 9 kwietnia 2014r., w którym zgodnie z wskazali zakres swoich żądań oraz ponownie ustalił krąg stron postępowania. Dokonał analizy i oceny zgromadzonej dokumentacji w przedmiotowej sprawie, a zwłaszcza opracowania geodezyjnego nr [...] przyjętego do zasobu 17 sierpnia 2012 r. Starosta wskazał, że wnioskowana zmiana danych ewidencyjnych polegać miała na wyodrębnieniu różnych nieruchomości zawartych w granicach działek nr [...] i nr [...] w celu doprowadzenia do zgodności z wymogami § 9 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Organ I instancji ustalił, że w operacie technicznym nr [...] z działki nr [...] o pow. 0,19 ha wyodrębniono działkę nr [...] o pow. 0,0018 ha objętą AWZ [...] stanowiącą własność C. H. w celu dokonania regulacji wieczystoksięgowych. Z opracowania tego wynikało, że powierzchnia oraz przebieg granic zewnętrznych działek nr [...] i nr [...] uległ zmianie w stosunku do wykazanego na obowiązującej mapie ewidencyjnej.

Odwołanie od decyzji Starosty z dnia [...] 2015 r. złożyli odwołanie B. M. i M. M., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz o orzeczenia o aktualizacji ewidencji gruntów w celu doprowadzenia działki [...] do jednorodności pod względem prawnym i prawidłowego wykazania właścicieli w granicach zgodnych z tytułem prawnym. Odwołujący się zarzucili naruszenie przepisów: art. 1, art. 2, art. 6, art. 7, art. 77 § 2 i 4, art. 80, art. 107 § 1, 2 i 3 kpa, art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d Prawa geodezyjnego i kartograficznego, a także § 9 ust. 1, § 82 ust. 3. § 10 ust. 1 pkt 2, § 10 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Ponadto odwołujący się podnieśli, że Starosta:

– nieustannie myli informacje o granicach z granicami, informacje o powierzchni z powierzchnią działki, co wynika wprost z treści skarżonej decyzji;

– całkowicie błędnie uznał, że nie jest możliwe ustalenie tylko niektórych granic działek;

– nie ustalił, kto odpowiada za fakt, że do tej pory brak jest opisu numerycznego działek oraz powierzchni tych działek wykazanych z wymaganą przepisami dokładnością;

– nie wziął pod uwagę dokumentów określających stan prawny gruntów, takich jak AWZ oraz mapy, na podstawie której wydany został AWZ;

– bezzasadnie uznał, jakoby wniosek o sprostowanie błędu dotyczył informacji o granicy nieustalonej, podczas gdy ta informacja nie ulega zmianie, więc fakt istnienia sporu dla tej sprawy nie miła znaczenia.

Odwołujący się wskazali na niewłaściwe, ich zdaniem, prowadzenie przez organ operatu ewidencyjnego. Zarzucili organowi nieznajomość przepisów prawnych i standardów technicznych oraz niewłaściwą ich interpretację. Domagali się przeprowadzenia modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu T i stwierdzili, że Starosta w sposób nieuprawniony ingeruje w umowę między zleceniodawcą i wykonawcą i ogranicza swobodę prowadzenia działalności gospodarczej. Ponadto podnieśli, że w sprawie miało miejsce ustalenie przebiegu granic działki, o której Starosta nie wykazał żadnych informacji w ewidencji gruntów. Zdaniem odwołujących się, granice tej działki zostały ustalone i opisane numerycznie, a powierzchnia obliczona z dokładnością do 1 m , tak jak stanowią przepisy prawa. Dotychczasowa błędnie zarejestrowana działka (informacje o tej działce) została natomiast w wystarczającym zakresie skorygowana, zgodnie z umową zawartą z wykonawcą tej dokumentacji, a jej powierzchnię wykazano w dokumentacji przyjętej do PZGiK z dokładnością dotychczasową, analogicznie jak przy podziałach nieruchomości, gdzie wydzielając nową działkę, której powierzchnia mniejsza jest od 1/3 powierzchni działki dotychczasowej, ustala się przebieg granicy w zakresie wydzielanej działki, a pozostałą działkę (informację o jej powierzchni) wykazuje się z dotychczasową dokładnością zapisu.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia 20 października 2015 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy zaznaczył, że przedmiotem postępowania, wynikającym z żądania wnioskujących, była aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków polegająca na wyodrębnieniu z działki nr [...] części, do której wnioskujący nie mają tytułu prawnego oraz korekty przebiegu północno - wschodniej granicy działki nr [...] - zgodnie z załączonym opracowaniem geodezyjnym.

WINGiK wskazał, że organ I instancji dokonał oceny przedłożonego operatu technicznego [...] i stwierdził, że nie może on stanowić materiału dowodowego do wprowadzenia zmian przedmiotowych w operacie ewidencji gruntów i budynków dla obrębu T, gmina T w zakresie objętym wnioskiem. Zainteresowani w oparciu o ten operat żądali bowiem wyodrębnienia z działki nr [...] o nieuregulowanym stanie prawnym nowej działki nr [...] objętej AWZ [...] oraz zmiany przebiegu granicy działki nr [...] z działką nr [...] (drogą) będącej we władaniu Gminy T. Zmiana taka spowodowałaby bezpośrednie sąsiedztwo działki nr [...] z działką nr [...] i [....] stanowiącymi własność T. K. Organ odwoławczy podzielił stanowisko Starosty i stwierdził, że operat techniczny nr [...] nie spełnia wymagań określonych przepisami dotyczących zasad prowadzenia ewidencji gruntów i budynków, zarówno w zakresie informacji dotyczących położenia punktów granicznych, jak też wartości powierzchni nowo utworzonych działek.

Organ odwoławczy ustalił, że w sprawozdaniu technicznym geodeta uprawniony M. Z. wskazał, że w wyniku analizy dokumentów stwierdzono, iż dane ewidencji gruntów nie są zgodne z obowiązującymi standardami, brak współrzędnych punktów granicznych, brak jakichkolwiek wiarygodnych dokumentów przedstawiających i opisujących przebieg granic. Stwierdził też, że "działki [...] oraz [...] nie spełniają warunku jednorodności pod względem prawnym. W skład działki [...] wchodzi pb [...], która została objęta innym AWZ, pomimo faktu, że osoba, na którą ten AWZ wydano, nigdy nie była w jej posiadaniu samoistnym. Z działki [...] wyodrębniono działkę [...], której położenie ustalono protokołem ustalenia granic. Dodatkowo stwierdzono błąd w ewidencji gruntów, dotyczący nieprawidłowego naniesienia granicy działki [...] z działką [...]. Granic zewnętrznych, zgodnie z życzeniem zleceniodawcy nie ustalono". Organ odwoławczy podzielił stanowisko wykonawcy, że z uwagi na niejednorodność pod względem prawnym działki ewidencyjnej nr [...] oraz brak wiarygodnych danych określających położenie punktów granicznych wyznaczających przebieg granic wyodrębnianej działki zaszły okoliczności dla ustalenia przebiegu jej granic. WINGiK wskazał następnie, że z protokołu ustalenia przebiegu granic działek do celów ewidencji gruntów i budynków oraz ze szkicu polowego, sporządzonych 23 maja 2012r. w obecności zainteresowanych stron wynika, że ustalono i pomierzono w nawiązaniu do osnowy geodezyjnej punkty graniczne nr: 17, 18, 19, 20 wyznaczające przebieg granic działki nr [...] (odpowiadającej pb [...]), zawierającej się w działce nr [...] oraz punkty graniczne nr 24 i 25 wyznaczające nowy odcinek granicy działki nr [...] (drogi) z działką nr [...]. W protokole złożyli swoje podpisy: M. M., B. M., przedstawiciel Gminy T i C. H., która dodatkowo oświadczyła, że nigdy nie używała pb [...]. Zatem, w ocenie WINGiK, przy ustaleniu przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] a nr [...] strony obecne na gruncie złożyły do protokołu zgodne oświadczenie woli co do jej przebiegu. Ponadto w trybie ww. § 38 ust. 2 rozporządzenia (sprzed nowelizacji) został ustalony jeszcze odcinek oznaczony na szkicu punktami granicznymi nr 24 i 25, czyli stanowiący nową granicę między działką nr [...] (drogą) a działką nr [...] stanowiącą własność wnioskodawców. Nie ustalono natomiast, pomimo niespełniania standardów i niewiarygodności danych, przebiegu granicy działki nr [...] od punktu granicznego nr 25 aż do działki drogowej nr [...], czyli granicy z działkami nr [...] i nr [...] stanowiącymi własność T. K. Część działki nr [...] (droga), właśnie od punktów granicznych nr 25 i nr 24, włączono do działki nr [...] - według przebiegu parcel katastralnych stanowiących własność wnioskodawców, jak stwierdza geodeta uprawniony M. Z. w sprawozdaniu technicznym.

WINGiK uznał też, że zmiana przebiegu granicy działki nr [...] (od punktu granicznego nr 25), będąca skutkiem włączenia części działki drogowej nr [...] (pozostającej dotychczas we władaniu gminy T) do działki nr [...], nastąpiła bez pomiaru punktów granicznych, poprzedzonego ustaleniem ich położenia na gruncie czyli z naruszeniem przepisów § 67 i § 79 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 listopada 2011 r. (Dz. U. nr 263, poz. 1572 ). Ponadto, jak wynika z wykazu zmian danych ewidencyjnych, z działki nr [...] o pow. 0,19 ha wyodrębniona została działka nr [...] o pow. 0,0018 ha, objęta AWZ nr [...] stanowiąca własność C. H. Powierzchnię tej działki obliczono zgodnie z przepisem § 62 rozporządzenia, tzn. za pomocą współrzędnych punktów granicznych, których położenie określone zostało na podstawie pomiaru sytuacyjnego (§ 61 rozporządzenia} i wyznaczono ją w hektarach z precyzją zapisu 0001 ha (§ 62 ust.3). Z kolei powierzchnia działki nr [...] wykazana została jako wynosząca 0,20 ha. Natomiast powierzchnię działki nr [...] o zmienionym przebiegu granic (ograniczonym punktami granicznymi 24 i 25) zupełnie pominięto. Dla działki [....] o pow. 0,20 ha wykonawca sporządził wykaz synchronizacyjny, nawiązując do stanu prawnego ujawnionego w księgach wieczystych i wskazując parcele gruntowe l. kat. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i parcele budowlane [...], [...] i [...], którym ta działka odpowiada. Natomiast nie wykonano wykazu synchronizującego na nową działkę nr [...] wyodrębnioną z działki nr [...] z odpowiadającą jej parcelą budowlaną l.kat. [...] objętą Aktem własności ziemi nr [...]. Nie zawarto również informacji, czy parcela ta jest objęta księgą wieczystą lub wykazem hipotecznym.

WINGiK stwierdził, że z dokonanych ustaleń wynikało, że operat techniczny [...] nie spełniał wymogów określonych w § 85 ust. 2 rozporządzenia, zgodnie z którym "Dokumentacja geodezyjna i kartograficzna, określająca dane ewidencyjne, przyjmowana do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, powinna spełniać wymagania rozporządzenia w zakresie formatu danych i standardów technicznych tych danych oraz zawierać wykaz zmian danych ewidencyjnych , o którym mowa w § 46 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 ". Ponadto dokumentacja sporządzona w sprawie nie spełniała wymogów z § 61 i 62 rozporządzenia, a także przepisów § 67 i § 79 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 listopada 2011 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Dlatego, w ocenie WINGiK, dokumentacja ta nie mogła zatem stanowić podstawy aktualizacji danych ewidencyjnych.

Organ odwoławczy rozważał możliwość dokonania aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w oparciu o operat techniczny KERG [...] w zakresie tylko działki nr [...] o pow. 0,0018 ha, której położenie punktów granicznych względem osnowy geodezyjnej zostało określone na podstawie geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych poprzedzonych ustaleniem ich położenia w trybie § 39 ust. 1 rozporządzenia (§ 38 ust. 2 rozporządzenia sprzed nowelizacji). Jednakże z uwagi na brak wskazania konkretnej parceli odpowiadającej nowo wydzielonej nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] było to niemożliwe. Wyodrębnienie nieruchomości z działki ewidencyjnej stanowiło bowiem zmianę podmiotowo - przedmiotową. W takiej zaś sytuacji należy jednoznacznie wskazać przedmiot i pomiot w zakresie takiej nieruchomości. Natomiast niewystarczające było ogólne wskazanie numeru Aktu własności ziemi, gdyż poza parcelą pb [...] objętych nim było wiele dawnych parcel gruntowych i budowlanych. Ponadto nie zawarto informacji, czy parcela pb [...] objęta była księgą wieczystą. Dlatego też organ odwoławczy podzielił również w zakresie działki nr [...] stanowisko Starosty.

Skargę na decyzję WINGiK wnieśli B. M. i M. M., zarzucając naruszenie:

1) art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 kpa poprzez nierozpoznanie istoty sprawy i niewyjaśnienie przedmiotu sprawy – zdaniem skarżących przedmiotem sprawy jest sprostowanie błędu – wyeliminowanie błędnych danych, co jest obowiązkiem Starosty, zgodnie z brzmieniem § 45 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, a nie wyznaczenie granicy, jak twierdziły organy obu instancji;

2) § 9 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez niewłaściwe uznanie, iż działka to ciągły obszar mapy, podczas, gdy z definicji legalnej wskazane w powołanym przepisie wynika, iż działka to jednorodny pod względem prawnym obszar gruntu;

3) § 82 ust. 3, § 83 i § 84 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez bezzasadne żądanie ustalenia współrzędnych, podczas gdy w obrębie T nie wprowadzono systemu informatycznego - nie ma bazy współrzędnych, a ponadto poprzez bezzasadne zakwestionowanie mapy sporządzonej przez M. Z., przyjętej do zasobu geodezyjnego i kartograficznego Starostwa Powiatowego pod numerem: KERG: [...], w zakresie dokładności jej sporządzenia, podczas gdy w obrębie T nie ma dokładniejszych danych, gdyż nie wprowadzono wymaganej przepisami prawa bazy danych, a zatem nie ma obowiązku ich aktualizacji w oparciu o ustawowe standardy, gdyż pozyskanie takich danych nie jest możliwe;

4) art. 24 ust. 2a pkt 1 ppkt a) i d) Prawa geodezyjnego i kartograficznego poprzez odmowę aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, mimo faktu, iż po pierwsze doszło do ujawnienia błędnych informacji, a ponadto wykazano, iż obecnie istniejące działki nie są jednorodne pod względem prawnym;

5) § 61, § 62, § 67 i § 79 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 listopada 2011 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego poprzez ich nieuzasadnione zastosowanie do sprawy, w sytuacji, gdy przepisy te dotyczą standardów technicznych oraz wykonywania mapy do celów projektowych, a nie aktualizacji danych w operacie ewidencyjnym;

6) § 46 ust 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez bezzasadne uznanie, iż koniecznym jest przedłożenie wykazu synchronizacyjnego, podczas gdy nie jest on wymagany przez przepisy prawa, które znajdują zastosowanie w sprawie.

W odpowiedzi na skargę WINGiK wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z treścią art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt.1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa.

Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie z przywołanymi wyżej zasadami należało uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 0r. Nr 193, poz. 1287 z późn. zm., dalej ustawa, oraz rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r. Nr 38, poz. 454 dalej rozporządzenie, w brzmieniu obowiązującym po zmianach dokonanych odpowiednio ustawą z dnia 5 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne (....), (Dz.U. 2014.897), oraz rozporządzeniem Min. Adm. i Cyfr. Z dnia 19 listopada 2013 r. o zmianie rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U.201.542).

Z przepisów art. 20, 22, i 24 ustawy wynika, że ewidencja gruntów i budynków jest tylko specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach budynkach i lokalach, który to zbiór, pełniąc funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw. Rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Stąd też poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić, ani udowadniać swoich praw właścicielskich, czy uprawnień do władania nieruchomością.

Rejestr ewidencji gruntów jest odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego danej nieruchomości, ma charakter deklaratoryjny a nie konstytutywny, co oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości zaistniały wcześniej. Przepisy ustawy nie dają podstaw do kształtowania stosunków własnościowych i związanych z tymi stosunkami uprawnień do gruntów. Stosownie do art. 24 ust. 2a ustawy, dane zawarte w ewidencji mogą podlegać aktualizacji z urzędu lub na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt. 1 ustawy, czyli właścicieli nieruchomości (lub podmiotów władających na zasadzie samoistnego posiadania). Zgodnie z treścią § 45 ust. 1 rozporządzenia, aktualizacja operatu następuje przez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Podstawę wprowadzenia zmian danych ewidencyjnych może stanowić opracowanie geodezyjne przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierające wykazy zmian danych ewidencyjnych - § 46 ust. 2 pkt. 2 rozporządzenia.

W kontrolowanej sprawie podstawę dokonania aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków stanowić miał operat techniczny przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, dnia 17 sierpnia 2012 r. pod nr [...], sporządzony przez geodetę uprawnionego M. Z. Na podstawie tej dokumentacji skarżący, w ostatecznie sprecyzowanym wniosku, po uwzględnieniu przez organ stanowiska WSA w Krakowie zawartego w wyroku III SA/Kr 635/13 żądali "sprostowania błędu w ewidencji gruntów w taki sposób, aby zgodnie z rozporządzeniem w sprawie ewidencji gruntów, tj. § 10 ust. 1 pkt. 2 ewidencja ta zawierała dane dotyczące właścicieli nieruchomości, oraz przysługujących im wielkości udziałów w prawie własności a także daty określające nabycie lub utratę prawa własności." Dalej skarżący wnieśli: "o wyodrębnienie części działki, na którą nie posiadamy tytułu prawnego, oraz o korektę błędnie naniesionej na mapy północno-wschodniej granicy spowodowanej błędnym dopisaniem części naszej własności do działki [...] w jej północnej części zgodnie z (...) opracowaniem geodezyjnym. Równocześnie wnosimy o nie dokonywanie jakichkolwiek korekt na mapie dotyczących przebiegu granicy naszej własności z nieruchomością Pana T. K." (k.134 akt adm.). Aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków miała zatem polegać na:

1. wyodrębnieniu z działki nr [...] części, do której wnioskujący nie mają tytułu prawnego,

2. korekcie przebiegu północno - wschodniej granicy działki nr [...]

- zgodnie z załączonym opracowaniem geodezyjnym

Jak słusznie podkreśliły organy, za utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych należy uznać pogląd, zgodnie z którym przyjęcie dokumentacji geodezyjnej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego nie zwalnia organów prowadzących ewidencję od oceny tej dokumentacji jako środka dowodowego mającego stanowić podstawę wprowadzenia zmian. Zgodnie z powyższym stanowiskiem organy dokonały oceny przedłożonej przez skarżących dokumentacji nr ew. [...] i w wyniku tej oceny uznały, że wniosek skarżących nie może zostać uwzględniony z przyczyn szczegółowo wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Stanowisko organów należy uznać za prawidłowe. Główny zarzut skargi dotyczy nierozpoznania przez organy istoty sprawy i niewyjaśnienia przedmiotu postępowania. Zarzut ten jest oczywiście nieuzasadniony i stoi w sprzeczności z treścią wskazanego wyżej wniosku skarżących. oraz ok. Wskazany wyżej wniosek skarżący niewątpliwie dotyczył aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, która miała polegać na:

3. wyodrębnieniu z działki nr [...] części, do której wnioskujący nie mają tytułu prawnego,

4. korekcie przebiegu północno - wschodniej granicy działki nr [...] - zgodnie z załączonym opracowaniem geodezyjnym

Skarżący zarzucają w skardze, że błąd skutkujący nierozpoznaniem istoty sprawy wynikał z przyjęcia przez organy, że przedmiotem sprawy było "wyznaczenie granicy" (pkt. 1 skargi) a nie jak twierdzą skarżący "sprostowanie błędu". Odnosząc się do tego zarzutu należy podkreślić, że :

- po pierwsze ani sformułowane przez organy rozstrzygnięcia ani uzasadnienia nie wskazują w żadnym miejscu, aby przedmiot postępowania został określony przez organy jako "wyznaczenie granicy". Przedmiot ten został określony w sposób prawidłowy i odpowiadał zarówno treści wniosku skarżących, jak i przedmiotowi przedłożonego opracowania, które miało stanowić podstawę wprowadzenia wnioskowanych zmian. Organ odwoławczy na str. 2 i 3 uzasadnienia wskazał prawidłowo na przedmiot postępowania,

- po wtóre żądanie skarżących sformułowane jako "wniosek o sprostowanie błędu" (k. 134 akt adm.) w istocie było żądaniem dokonania aktualizacji operatu gruntów i budynków w sposób wskazany w piśmie precyzującym z dnia 9 kwietnia 2014 r. Ani ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne, ani obecnie obowiązujące Rozporządzenie z 29 marca 2001 r. nie zna instytucji "sprostowania" operatu ewidencji gruntów i budynków. W myśl tezy wyroku NSA z dnia 30.09.2011 I OSK 1628/10, (wszystkie orzeczeni dostępne w bazie orzeczeń http://orzeczenia.nsa.gov.pl) "w pojęciu aktualizacji" ewidencji gruntów i budynków mieści się także usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów bazy danych ewidencyjnych". Już teza wyroku wskazuje, że nawet błędne wpisy, mogą być zmienione ("sprostowane") ale w trybie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków. Ze stwierdzeniem tym należy się zgodzić. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie już w wyrokach np. z dnia 13.10.2010 III SA/Kr 277/09 czy z dnia 27.10.2010 III SA/Kr 203/09 zajął stanowisko, że w świetle § 45 ust. 1 Rozporządzenia, aktualizacja następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. W ramach tak rozumianej aktualizacji usuwanie błędów czy pomyłek, nie jest wyłączone pod warunkiem, że uzasadnienia to aktualny stan prawny, który ewidencja ma odzwierciedlać a nie tworzyć. Czym innym jest natomiast sprostowanie błędów i omyłek w ewidencji, a więc wad nieistotnych, które może odbywać się w trybie przepisów kpa. Jednak zmiana granic i powierzchni działki a także wyodrębnienie obszarów jednorodnych pod względem prawnym (§ 9 rozporządzenia), nieprawidłowo objętych jedną działką ewidencyjną nie dotyczy wad nieistotnych i pod żadnym pozorem nie może być dokonywane w trybie art. 113 § 1 kpa. Zarzut zawarty w pkt. 1 skargi w istocie jest kwestionowaniem prawidłowo używanych przez organy definicji i określeń dotyczących postępowania w sprawie aktualizacji operatu gruntów i budynków, wynikających z przepisów ustawy i rozporządzenia.

Kolejno skarżący kwestionowali zasadność dokonywania przez organy w toku postępowania aktualizacyjnego oceny dokumentacji geodezyjno-kartograficznej z dnia 17 sierpnia 2012 r. pod nr [...], sporządzonej przez geodetę uprawnionego, przedstawionej na poparcie swojego wniosku. Stanowisko takie wywodzili z faktu, że przyjęcie do zasobu przedłożonej przez nich w sprawie dokumentacji poprzedzała kontrola w zakresie określonym § 9 rozporządzenia Min. Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 16 lipca 2001 r. w sprawie zgłaszania prac geodezyjnych i kartograficznych, ewidencjonowania w systemie i przechowywania kopii zabezpieczających bazy danych, a także ogólnych warunków umów o udostępnianiu tych baz (Dz.U. z 2001 r. nr 78, poz. 837). Kontrola powyższa dokonywana jest jak słusznie wskazuje się w skardze na płaszczyźnie zasad wykonywania prac i ich zgodności ze standardami technicznymi. Jak już wyżej wskazano, okoliczność ta nie zwalnia organów prowadzących ewidencję od oceny takiej dokumentacji jako środka dowodowego mającego stanowić podstawę dokonania aktualizacji. Organy prowadząc postępowanie wszczęte wnioskiem skarżących były obowiązane do dokonania takiej oceny. Zarzut nieprawidłowego powołania się przez organy na wyrok II SA/Kr 892/07 nie jest więc uzasadniony, skoro aktualizacja dokonana na podstawie przedłożonego opracowania odzwierciedlać ma aktualny stan faktyczny i prawny. Niewystarczający jest zatem fakt przyjęcia dokumentacji do zasobu po samym tylko dokonaniu kontroli na podstawie w/w rozporządzenia.

Odnośnie do przeprowadzonej przez organ oceny przedłożonej przez skarżących dokumentacji i odmowy dokonania aktualizacji na jej podstawie stwierdzić należy, że odmowa ta jest uzasadniona. Jeżeli chodzi o kwestię wykazania na obowiązującej mapie ewidencyjnej działki nie stanowiącej własności skarżących, czyli aktualizację operatu stosownie do regulacji wynikającej z § 9 rozporządzenia, to niezrozumiały jest zarzut zawarty w pkt. 2 skargi dotyczący uznania przez organy, że działka to ciągły obszar mapy, podczas gdy z przepisu tego wynika, że działkę ewidencyjną stanowi jednorodny pod względem prawnym obszar gruntu. Stwierdzić trzeba, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ przytoczył prawidłowo treść § 9 ust. 1 rozporządzenia, z której wynika, że w pojęcie działki ewidencyjnej w rozumieniu obowiązujących przepisów wpisane są trzy atrybuty: ciągłość obszaru gruntu, jednorodność ciągłego obszaru gruntu pod względem prawnym, oraz wydzielenie owego ciągłego obszaru gruntu z otoczenia za pomocą linii granicznych. Tak zdefiniowana działka ewidencyjna stanowi najmniejszą jednostkę powierzchniową podziału kraju dla celów ewidencyjnych (§ 5 rozporządzenia), uwidocznianą na mapie ewidencyjnej. Niesporne jest w sprawie, że działka ewidencyjna nr [...] jest niejednorodna pod względem prawnym z przyczyn wskazanych przez skarżących i prawidłowo, oraz szczegółowo opisanych przez organy. Skarżący kwestionują natomiast przyczyny, dla których organ odmówił dokonania aktualizacji w tym przedmiocie na podstawie przedłożonego opracowania. Należy wskazać, że zgodnie z § 60 rozporządzenia, zarówno przed zmianą dokonaną rozporządzeniem Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 29 listopada 2013 r. (Dz.U. 203.1551§ 1), jak i po tej zmianie, danymi ewidencyjnymi działki ewidencyjnej są m. in. numeryczny opis granic działki ewidencyjnej, oraz pole jej powierzchni (§ 60 ust. 1 pkt. 2 i 3 rozporządzenia). Stosownie natomiast do § 62 ust. 3 rozporządzenia, pole powierzchni działek ewidencyjnych określa się w hektarach z precyzją zapisu do 0,0001 ha. Zasadnie też organ powołał się na treść §§ 61, 62 i 85 ust. 2 rozporządzenia. Z łącznego odczytania powyższych przepisów wynika, że kontrola przedłożonego przez skarżących opracowania dokonana została z uwzględnieniem przewidzianych przez nie wymogów. Dokumentacja przyjmowana do państwowego zasobu powinna zawierać wykaz zmian danych ewidencyjnych, o którym mowa w § 46 ust. 2 pkt. 2 i ust. 3, a szczegółowe składniki takiego wykazu wymienione są w § 46 ust. 3. Oczywiste jest więc, że każda z nowopowstałych działek ewidencyjnych utworzonych celem uzyskania zgodności z treścią § 9 rozporządzenia o co wnioskowali skarżący, tj. zarówno działka nr [...], działka [...] i działka [...] powinna zostać opisana w sposób wynikający z § 60 pkt. 2 i 3, oraz § 61 i 62 rozporządzenia.

Nadto opracowanie przedłożone przez skarżących winno zawierać wykazy zmian danych ewidencyjnych co do każdej z tych działek, zawierające w szczególności dane ewidencyjne, które uległy zmianie, z wyszczególnieniem danych dotychczasowych oraz danych aktualnych ( § 46 ust. 3 pkt. 6 rozporządzenia). Jak słusznie wskazały organy i co wynika z treści przedłożonego przez skarżących opracowania, nie zawiera ono wykazu zmian danych ewidencyjnych odpowiadającego przepisowi § 46 ust. 3 pkt. 6 rozporządzenia. W szczególności oczywiste są braki dotyczące określenia powierzchni nowej działki [...] i powierzchni części tej działki objętej obecnie działką nr [...], oraz wyszczególnienia, które z parcel gruntowych objętych AWZ nr [...] zostały włączone do działki nr [...]. Nie jest też dopuszczalne w świetle przepisów rozporządzenia nieustalenie przebiegu granicy obecnej działki [...] z działką nr [...], skoro rozporządzenie nie przewiduje wyjątków od danych dotyczących działki ewidencyjnej, tj. numerycznego opisu jej granic. Oczywiste jest również, że powierzchnia tej działki powinna być określona w sposób wynikający z § 62 ust. 3 rozporządzenia. Nadto jak zasadnie wskazał organ brak jakichkolwiek danych dotyczących parceli (parcel), z których utworzona została działka ewidencyjna nr [...], w sytuacji, kiedy Aktem Własności Ziemi nr [...] było objętych szereg parcel. Nie mają więc racji skarżący twierdząc, że organ uznał za konieczne przedłożenie wykazu synchronizacyjnego w sytuacji, gdy nie jest on wymagany przez przepisy prawa. Sąd nie stwierdził, aby organ pierwszej instancji, czy też organ odwoławczy domagał się od skarżących przedłożenia wykazu synchronizacyjnego. Podkreślić trzeba, że obowiązujące przepisy rozporządzenia stanowią kompletną regulację prawną dotyczącą warunków, jakie winny spełniać żródła danych ewidencyjnych stanowiące podstawę aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków. Przepisy te nie zawierają wymogu dotyczącego przedłożenia wykazu synchronizacyjnego, zatem wbrew zarzutowi skargi zawartemu w pkt. 6 organy nie naruszyły § 46 ust. 2 pkt. 2 rozporządzenia, wskazując na braki, jakimi dotknięta jest przedłożona przez skarżących dokumentacja. Podkreślenia wymaga, że organy przeprowadziły postępowanie w sposób dokładny i oceniły sporną dokumentację wnikliwie i szczegółowo. Zasługuje na uwagę stanowisko organu odwoławczego, który rozważał także możliwość częściowego przynajmniej uwzględnienia wniosku skarżących, tj. wyodrębnienia z działki nr [...], działki nie stanowiącej własności skarżących, zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia. Nie było to jednak możliwe z przyczyn, które zostały prawidłowo wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zarzut dotyczący naruszenia § § 61, 62, 67 i 79 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 listopada 2011r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, aczkolwiek uzasadniony, ponieważ istotnie § 79 tego rozporządzenia odnosi się do wykonywania mapy dla celów projektowych, nie mógł odnieść skutku w postaci uwzględnienia skargi. Powołanie się na ten przepis przez organ drugiej instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji należało uznać za uchybienie nie mające wpływu na wynik sprawy a to z uwagi na wady przedłożonej przez skarżących dokumentacji, prawidłowo przez organy wskazane i ocenione w świetle przepisów rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Odnosząc się natomiast do zarzutów dotyczących zakresu opracowania zleconego przez skarżących uprawnionemu geodecie, który nie obejmował "jakiejkolwiek korekty przebiegu granicy działki nr [...] z działką nr [...] (wł. T. K.), stwierdzić należy, że zasady aktualizacji i wymiany danych ewidencyjnych wynikają z przepisów ustawy i rozporządzenia, dlatego bez znaczenia jest wola stron umowy o wykonanie opracowania geodezyjno-kartograficznego, oraz zakres tej umowy. Podkreślenia wymaga także, iż sama tylko okoliczność wykonania dokumentacji przez uprawnionego geodetę nie stanowi gwarancji jej prawidłowości i zgodności z przepisami rozporządzenia. Nie jest także wystarczające przekonanie skarżących w tych kwestiach. W sprawie niniejszej istotne jest również, że postępowanie w przedmiocie aktualizacji zostało zainicjowane wnioskiem skarżących i to na skarżących ciążył obowiązek przedłożenia zgodnej z przepisami dokumentacji, która będzie mogła "zastąpić" dotychczasowe podstawy wykazania przebiegu granic działek stanowiących ich własność.

Zaskarżona decyzja jest więc zgodna z prawem i nie zachodzą podstawy do uwzględnienia skargi, wynikające z przepisu art. 145 § 1 ppsa. Sąd nie dopatrzył się również wad skutkujących uwzględnieniem skargi, kontrolując tę decyzję zgodnie z art. 134 § 1 ppsa. W związku z powyższym na mocy art. 151 ppsa orzeczono jak w sentencji.