Postanowienie NSA, sygn. akt II GSK 835/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-09-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6176 Komornicy i syndycy upadłości
658
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Prezes Sądu
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3 § 2 pkt 8 , art. 58 § 1 pkt 1;
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 767 § 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1360
law: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 25 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej T.K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 2 grudnia 2019 r., sygn. akt IV SAB/Wr 249/19 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi T.K. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w Wałbrzychu w przedmiocie postępowania nadzorczego nad działalnością komornika sądowego postanawia: oddalić skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, objętym skargą kasacyjną postanowieniem z 2 grudnia 2019 r., sygn. akt IV SAB/Wr 249/19, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej cyt. jako: p.p.s.a.), odrzucił skargę T.K. (dalej: skarżący) na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w Wałbrzychu w przedmiocie przeprowadzenia postępowania nadzorczego nad działalnością komornika sądowego.

W uzasadnieniu sąd pierwszej instancji wskazał, że pismem z 4 listopada 2019 r. skarżący wniósł skargę na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w Wałbrzychu (dalej: organ) "(...) w sprawie nie wszczęcia i nie prowadzenia postępowania w trybie administracyjnym dotyczącej nadzoru nad komornikami wg kompetencji przypisanych prawem w tym według przepisów Ministra Sprawiedliwości". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie wskazując, że dotyczy ona czynności podejmowanych w toczącym się postępowaniu sądowym i egzekucyjnym i nie mieści się w katalogu aktów i czynności podlegających kognicji sądu administracyjnego.

WSA we Wrocławiu odrzucił skargę stwierdzając, że została złożona w sprawie niepodlegającej kontroli sądu administracyjnego, bowiem sądy administracyjne nie sprawują kontroli nad prezesami sądów rejonowych, nie są również władne do orzekania w sprawie nadzoru judykacyjnego wykonywanego przez sądy powszechne. Wskazał, że kwestia nadzoru administracyjnego prezesa sądu rejonowego nad działalnością komorników sądowych pozostaje w sferze jego uprawnień wynikających z ustawy z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych (Dz. U. z 2018 r., poz. 771 ze zm., dalej cyt. jako: ustawa o komornikach sądowych), gdzie określono również ramy nadzoru judykacyjnego sprawowanego przez sądy powszechne. W obu przypadkach, odnoszących się zarówno do kwestii nadzoru w trybie administracyjnych, jak i orzeczniczym, brak jest jednak regulacji, które poddawałyby te czynności nadzorcze kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne. W art. 171 powołanej ustawy wskazano, że nadzór zwierzchni nad działalnością komorników sprawuje Minister Sprawiedliwości, do którego kompetencji należy również uchylanie lub zmienianie zarządzeń nadzorczych prezesów właściwych sądów powszechnych. WSA wskazał również, że zgodnie z art. 767 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1360 ze zm.; dalej cyt. jako: k.p.c.) na czynności komornika sądowego przysługuje co do zasady skarga do sądu rejonowego. Dotyczy to także zaniechania przez komornika dokonania czynności. Skargę rozpoznaje sąd właściwy ze względu na siedzibę kancelarii komornika sądowego.

W skardze kasacyjnej, działający przez pełnomocnika z urzędu skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy ti.:

- art. 58 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 2 p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że złożenie skargi na bezczynności Prezesa Sądu Powszechnego w rozpoznawaniu skarg wniesionych w trybie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 365 z późn.zm.; dalej cyt. jako: u.s.p.) nie jest sprawą sądowoadministracyjną, co doprowadziło do niezasadnego odrzucenia skargi;

- art. 58 § 1 p.p.s.a. w zw. art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest władny do orzekania w przedmiocie skargi na bezczynności Prezesa Sądu Powszechnego w przedmiocie rozpoznania skargi wniesionej w trybie u.s.p., gdyż nie ma do tego kompetencji ustawowych, mimo że z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy jednoznacznie wynika że Prezes Sądu Powszechnego pozostawał w bezczynności.

Podnosząc te zarzuty skarżący wniósł o rozpoznanie przedmiotowej skargi na rozprawie; uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie w tym zakresie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu; przyznanie od Skarbu Państwa na rzecz pełnomocnika z urzędu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej według norm przepisanych. Pełnomocnik z urzędu oświadczył, że nie została ona opłacona w całości ani w części.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że WSA w sposób nieuprawniony wywiódł, że nie jest władny do rozstrzygania skargi na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w Wałbrzychu. Skarżący wskazał, że tryb wnoszenia skarg i wniosków dotyczących działalności sądów powszechnych został uregulowany w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 maja 2012 r. w sprawie skarg i wniosków dotyczących działalności sądów powszechnych (Dz. U. z 2012 r., poz. 524), natomiast przepisy ogólne zawarte są w art. 41a § 1 i nast. u.s.p. Zgodnie z nimi skarga winna być rozpoznana bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie miesiąca od daty ich wpływu. Natomiast z pism skarżącego wynika, że kierował liczne skargi do Prezesa Sądu Rejonowego w Wałbrzychu na brak podejmowania czynności nadzorczych nad komornikiem, mimo to nie otrzymał żadnej odpowiedzi na kierowane pisma. Brak odpowiedzi na pismo skierowane do organu winno być traktowane jako pozostawanie w bezczynności.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezes Sądu Rejonowego w Wałbrzychu wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że skarżący w dniu 11 czerwca 2018 r. wniósł do Prezesa SR w Wałbrzychu skargę na rzekomo bezprawne – w ocenie skarżącego – postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Wałbrzychu A.S. w sprawie [...]. W odpowiedzi pismem z 4 lipca 2018 r. organ poinformował skarżącego, że akta sprawy egzekucyjnej [...] znajdują się w Sądzie Okręgowym w Świdnicy (do sprawy II Ca 494/18) i wobec powyższego postępowanie w ramach nadzoru administracyjnego zostanie przeprowadzone po zwrocie akt Komornikowi i złożeniu przez Komornika wyjaśnień. Pismem z 30 października 2018 r. organ poinformował skarżącego, że przeprowadzone, na podstawie art. 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1277 ze zm.), postępowanie nadzorcze nad działalnością Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Wałbrzychu A.S. w sprawie [...] nie dało podstaw do uznania, aby zachodziła podstawa zawiadomienia sądu o potrzebie wydania Komornikowi zarządzeń w trybie art. 759 § 2 k.p.c. Jednocześnie poinformowano skarżącego, że skargi strony, w zakresie dotyczącym działalności sądów, nie podlegają rozpatrzeniu przez Prezesa Sądu Rejonowego w Wałbrzychu, w dziedzinie, w której sędziowie i asesorzy sądowi są niezawiśli. W ten sposób postępowanie organu w zakresie rozpoznania skargi T.K. zostało zakończone – niezgodnie jednak z żądaniem skarżącego. Nie można zatem zarzucić organowi bezczynności w tym zakresie. Ponadto organ wskazał, że twierdzenie zawarte w uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzucające, iż organ nie udzielił skarżącemu żadnej odpowiedzi na jego liczne skargi nie jest zgodne z prawdą, o czym świadczą przedłożone przez organ dowody, w tym korespondencja kierowana do skarżącego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd kasacyjny, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Wobec tego NSA mógł ocenić zaskarżone postanowienie jedynie w zakresie zarzutów sformułowanych w skardze kasacyjnej.

Na wstępie odnosząc się do wniosku o rozpoznanie na rozprawie skargi kasacyjnej od zaskarżonego postanowienia odrzucającego skargę, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia. Z art. 182 § 1 p.p.s.a. wynika zasada, że Naczelny Sąd Administracyjny może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego kończącego postępowanie w sprawie. Należy zauważyć, że w art. 182 § 1 p.p.s.a. ustawodawca używa zwrotu "może rozpoznać", natomiast w § 2 "rozpoznaje", co świadczy, że w przypadku postanowień rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym jest fakultatywne, a w sytuacjach opisanych w § 2 obligatoryjne. W rozpoznawanej sprawie przedmiot sprawy nie uzasadniał przeprowadzenia rozprawy i w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wystarczające będzie rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko WSA we Wrocławiu przyjęte w zaskarżonym postanowieniu jest prawidłowe i oceny tej nie podważają zarzuty skargi kasacyjnej.

Kognicja sądów administracyjnych została ukształtowana w Konstytucji RP. Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje również orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego i aktów normatywnych terenowych organów administracji rządowej. Konstytucja RP nie zawiera szczegółowej regulacji właściwości sądów administracyjnych, odsyłając do zakresu określonego w ustawie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 września 2019 r., sygn. akt II GSK 801/19; LEX nr 2740251; to i kolejne cytowane orzeczenia dostępne na stronie internetowej w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Właściwość sądów administracyjnych jest uregulowana w ustawie z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 z późn. zm.; dalej cyt. jako: p.u.s.a.), ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami oraz w ustawach szczególnych. Zgodnie z art. 1 § 1 p.u.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej.

Wyznaczona przepisem ustrojowym właściwość sądów administracyjnych została skonkretyzowana w przepisach ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zakres tej kontroli sprecyzowany został w art. 3 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty w nim wymienione, w tym na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (art. 3 § 2 pkt 8) oraz na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (art. 3 § 2 pkt 9). Ponadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 3 § 2a p.p.s.a.) oraz zgodnie z treścią art. 3 § 3 i art. 4 p.p.s.a., w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę oraz rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, jak też spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.

Konstytucyjnie określony zakres właściwości sądów administracyjnych jest zatem wyznaczony ustawami i wymaga wyprowadzenia z regulacji ustaw (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 stycznia 2014 r., sygn. akt II GPS 3/13; ONSAiWSA 2014 r., Nr 4, poz. 55). Przesądza on o dopuszczalności drogi postępowania sądowoadministracyjnego, której naruszenie jest obwarowane sankcją nieważności postępowania sądowoadministracyjnego (art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 183 § 2 pkt 1 p.p.s.a.).

W ocenie NSA sąd pierwszej instancji nie uchybił zarzucanym w skardze kasacyjnej przepisom, uznając, że wniesiona skarga na bezczynność została złożona w sprawie niepodlegającej kontroli sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 171 ustawy o komornikach sądowych nadzór zwierzchni nad działalnością komorników sprawuje Minister Sprawiedliwości, również za pośrednictwem prezesów właściwych sądów rejonowych (art. 172 ust. 1 ustawy). Zgodnie natomiast z art. 165 ust. 1 ustawy o komornikach sądowych nadzór nad komornikami obejmuje nadzór judykacyjny, nadzór administracyjny oraz nadzór wewnętrzny samorządu komorniczego. Ustawa o komornikach sądowych nie przewiduje natomiast kompetencji w tym zakresie dla sądów administracyjnych. Co więcej, zgodnie z art. 165 ust. 2 ustawy, nadzór administracyjny nie może wkraczać w działania podlegające nadzorowi judykacyjnemu, zatem czynności komornika w zakresie wszczęcia postępowania egzekucyjnego i podejmowania czynności egzekucyjnych w toku tego postępowania podlegają wyłącznej kontroli sądu powszechnego – w trybie skargi na czynność komornika (art. 767 § 1 k.p.c.), czy z urzędu (art. 759 § 2 k.p.c.). Sądowi z urzędu wiadomo, że skarżący T.K. w licznych skargach (również w niniejszej sprawie) kwestionuje prawomocne orzeczenie sądu – tytuł wykonawczy w postaci ugody zawartej przed Sądem Rejonowym dla Wrocławia-Środmieścia we Wrocławiu z [...] lipca 2001 r. o sygn. akt [...] w sprawie o alimenty (postanowienia WSA we Wrocławiu dotyczące skarg T.K.: na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w Wałbrzychu w przedmiocie zwrotu kwot wyegzekwowanych w toku postępowania egzekucyjnego i pozostających w depozycie - z 3 grudnia 2018 r. w sprawie IV SAB/Wr 174/18; w przedmiocie prowadzenia postępowania egzekucyjnego z 13 sierpnia 2019 r. w sprawie IV SAB/Wr 133/19; w sprawie wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu nienależnie pobranych kwot przez komornika sądowego z 3 grudnia 2018 r. sygn. akt IV SAB/Wr 174/18).

Trafnie zatem WSA we Wrocławiu uznał w zaskarżonym postanowieniu, że skarga T.K. na bezczynność organu dotyczy czynności Prezesa Sądu Rejonowego w Wałbrzychu podejmowanych w toczącym się cywilnym postępowaniu sądowym i egzekucyjnym, a nie aktów lub czynności określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a p.p.s.a. (decyzje administracyjne, niektóre postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym oraz inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, podjęte zarówno w ramach postępowania administracyjnego oraz innych wskazanych w tym przepisie procedur, jak i poza nimi, także pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających), a więc nie mieści się w katalogu aktów i czynności należących do kognicji sądu administracyjnego. Prezes Sądu Rejonowego w odpowiedzi na skargę nie miał kompetencji do wydania żadnego z tych aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1 -4a p.p.s.a. Nieusprawiedliwiony jest wobec tego zarzut naruszenia art. 58 § 1 p.p.s.a. w zw. art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a.

W tych okolicznościach chybiony jest również zarzut naruszenia art. 58 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 2 p.p.s.a., bowiem wobec stwierdzenia niedopuszczalności drogi sądowej, WSA we Wrocławiu prawidłowo orzekł o odrzuceniu tej skargi.

Na wstępie wskazania wymaga, że w ocenie NSA powyższy zarzut nie spełnia przewidzianego w p.p.s.a. wymogu precyzyjnego określenia zarzutów stawianych orzeczeniu sądu pierwszej instancji oraz ich uzasadnienia. Strona wskazuje bowiem jako jego podstawę przepis zawierający co najmniej kilka paragrafów lub punktów, które opisują zupełnie różne podstawy odrzucenia skargi, innymi słowy są względem siebie do pewnego stopnia konkurencyjne. Pomimo uchybień we wskazanym zakresie, skarga kasacyjna może być jednak rozpoznana merytorycznie. Uwzględniając motywy i znaczenie uchwały pełnego składu NSA z dnia 26 października 2009 r. o sygn. akt I OPS 10/09 (publ. ONSAiWSA 2010, Nr 1, poz. 1), a także zasadę falsa demonstratio non nocet, należy zauważyć, iż na podstawie analizy całokształtu skargi kasacyjnej (jej petitum i uzasadnienia), możliwe jest ustalenie istoty wadliwości zarzucanej orzeczeniu WSA we Wrocławiu. Przeprowadzona w tym zakresie analiza pozwala stwierdzić, że istotą twierdzeń podnoszonych przez stronę co do tego konkretnego zarzutu jest pogląd o błędnym – zdaniem skarżącego – odrzuceniu skargi na skutek przyjęcia przez sąd, że nie jest to sprawa sądowoadministracyjna.

Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę "jeżeli sprawa nie należy do jego właściwości". W piśmiennictwie zasadnie wskazuje się, że niedopuszczalność skargi z powodu braku właściwości sądu administracyjnego ma miejsce wówczas, gdy skarga: 1) dotyczy aktu lub czynności nieobjętych zakresem właściwości sądu administracyjnego (art. 3 § 2 i 3 oraz art. 4) albo 2) została wniesiona w sprawie wyłączonej z zakresu właściwości tego sądu (art. 5), albo 3) została wniesiona w sprawie podlegającej kognicji sądu powszechnego (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2010, s. 190). Wykładnia cyt. przepisu winna uwzględniać treść art. 58 § 4 p.p.s.a., wedle którego sąd nie może odrzucić skargi z powodu, o którym mowa w § 1 pkt 1, jeżeli w tej sprawie sąd powszechny uznał się za niewłaściwy. W przedmiotowej sprawie nie wskazano na takie orzeczenie. Trafnie zatem WSA we Wrocławiu stwierdził, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie wyłącznie w sprawach ściśle przez ustawę określonych, a sąd administracyjny odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do jego właściwości.

W konsekwencji niedopuszczalność drogi sądowej przed sądem administracyjnym – w myśl art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. – jest bezwzględną przesłanką odrzucenia skargi. Dopuszczalność drogi sądowej zależna jest w pierwszym rzędzie od tego, czy zaskarżony akt, lub bezczynność w jego wydaniu należy do jednej z kategorii wymienionych w art. 3 § 2, § 2a, § 3 i § 4 p.p.s.a. Rozwiązanie takie jest konsekwencją konstytucyjnie określonej właściwości sądów administracyjnych, które zgodnie z art. 184 Konstytucji RP, sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, ale jedynie w zakresie określonym w ustawie (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 listopada 2009 r., sygn. akt II FSK 1909/09; LEX nr 586991).

Stosownie do art. 45 ust. 1 Konstytucji RP poza spełnieniem wymagań niezależności, bezstronności i niezawisłości, rozpoznający sprawę sąd musi jeszcze być właściwy. Posłużenie się przez ustrojodawcę tym przymiotnikiem wskazuje, że czynienie użytku z prawa do sądu ma następować nie przed jakimkolwiek sądem, lecz tylko właściwym ze względu na przedmiot sprawy (materię sporu) (tak J. Boć [w:] J. Boć (red.), Konstytucje Rzeczypospolitej Polskiej; J. Boć, Komentarz do Konstytucji RP z 1997 r., Wrocław 1998, s. 91 oraz A. Zieliński, Prawo do sądu a struktura sądownictwa, PiP 2003, z. 4, s. 31).

Art. 1 p.p.s.a. przewiduje, że ustawa ta – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jej przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne). Z kolei art. 2 tej ustawy ustala właściwość w zakresie rozstrzygania spraw sądowoadministracyjnych, wskazując, że do rozpoznawania spraw sądowoadministracyjnych powołane są sądy administracyjne. Z przytoczonych przepisów jasno wynika, że wobec ustalenia, że skarga została złożona w sprawie niepodlegającej kontroli sądu administracyjnego, sąd odrzuca taką skargę.

W tych okolicznościach prawidłowo sąd pierwszej instancji odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i art. 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną należne od Skarbu Państwa przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a. Stosownie do § 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października

2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2019 r. poz. 68), pełnomocnik skarżącego powinien złożyć wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu oświadczenie, o jakim mowa w tym przepisie.