Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 18/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-06-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 136
journal: Dz.U. 2020 poz 65
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Dobek-Rak Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Asesor WSA Wojciech Wycichowski (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Pazdykiewicz po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2022 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi A. W., R. L. i W. R. na decyzję Wojewody z dnia 5 listopada 2021 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Wojewody solidarnie na rzecz skarżących A. W., R. L. i W. R. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:

Pismem z dnia 20 czerwca 2018 r. Prezydent Miasta (dalej: "Prezydent") poinformował R. L. (dalej: "Skarżący"), że Gmina Miasta (dalej: "Gmina"), jako aktualny właściciel nieruchomości położonej w G. przy ul. T., oznaczonej obecnie jako działka nr [..], obręb O., o powierzchni 687 m2, powzięła zamiar sprzedaży nieruchomości na rzecz osób trzecich, a tym samym użycia nieruchomości na cel inny niż określony w akcie wywłaszczeniowym, tj. decyzji z dnia 15 października 1977 r. W decyzji tej Prezydent orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Państwa nieruchomości

o powierzchni 771 m2 oznaczonej jako parcela nr [..] stanowiącej własność L.

i M. L. Wywłaszczenie nastąpiło na wniosek Dyrekcji Rozbudowy Miast na cele budownictwa mieszkaniowego Osiedle [..].

W piśmie z dnia 20 czerwca 2018 r. Prezydent poinformował Skarżącego,

że zgodnie z art. 136 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r., poz. 121 ze zm.) - dalej: "u.g.n.", poprzedniemu właścicielowi nieruchomości lub jego spadkobiercom przysługuje prawo złożenia wniosku

o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Prezydent zwrócił się o wskazanie pozostałych spadkobierców byłych właścicieli.

Pismem z dnia 20 lipca 2018 r. R. L. złożył wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Wnioski takie złożyły również W. R. i A. W. (dalej: "Skarżące") pismami z 14 sierpnia 2018 r.

Decyzją z dnia 6 sierpnia 2021 r. Starosta (dalej: "Starosta", "organ pierwszej instancji"), na podstawie art. 95 pkt 4, art. 96 ust. 1b, art. 136 ust. 3, art. 137,

art. 139, art. 140 ust. 1, 2 i 4, oraz 142 ust. 1 i art. 217 ust. 2 u.g.n., orzekł o:

1. zatwierdzeniu podziału nieruchomości położonej w G., oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr [..] o powierzchni 0,0687 ha obręb [..], na następujące działki: nr [..] o powierzchni 0,0642 ha i nr [..] o powierzchni 0,0045 ha,

2. zwrocie ¾ udziału w nieruchomości położonej w G., oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr [..] o powierzchni 0,0642 ha obręb [..], stanowiącej własność Gminy Miasta, na rzecz: A. W. w udziale ¼, R. L. w udziale ¼, W. R. w udziale ¼,

3. ustaleniu łącznej kwoty podlegającą zwrotowi w wysokości 14.287,78 zł, na którą składa się wartość (3/4 udziału) zwaloryzowanej należności z tytułu zwrotu wypłaconego odszkodowania, którą osoby wymienione w punkcie 2 decyzji zobowiązane są wpłacić jednorazowo w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.

W uzasadnieniu organ pierwszej instancji podał, że postanowieniem Wojewody (dalej: "Wojewoda", "organ odwoławczy") z dnia 16 stycznia 2019 r. został wyznaczony do załatwienia sprawy z wniosku Skarżących o zwrot wywłaszczonej nieruchomości położonej w G. przy ul. T., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [..], stanowiącej własność Gminy. Starosta wskazał, że przedmiotowa nieruchomość, będąca własnością M. i L. L., została wywłaszczona na podstawie decyzji Prezydenta z dnia 15 października 1977 r.

Organ pierwszej instancji podał następnie, że postanowieniem z dnia 18 września 2019 r. Sąd Rejonowy stwierdził, że spadek po zmarłej M.L. na podstawie ustawy nabyli: mąż zmarłej L. L. w ¼ części spadku oraz dzieci zmarłej: W. R., A. W., J. L. i R. L. - każde z nich w 3/16 części spadku, natomiast spadek po zmarłym L. L. na podstawie ustawy nabyły dzieci zmarłego: W. R., A. W., J. L. i R. L. - każde z nich w ¼ części spadku.

W związku z informacją, że J. L. nie żyje, Starosta, na podstawie art. 136

ust. 3a w zw. z ust. 2a u.g.n., zawiadomił spadkobierców J. L. o możliwości zwrotu przysługującego mu udziału w części wywłaszczonej nieruchomości.

W obwieszczeniu wskazano, że z wnioskiem o zwrot udziału w części wywłaszczonej nieruchomości można wystąpić w terminie 3 miesięcy od dnia podania obwieszczenia do publicznej wiadomości poprzez wywieszenie na tablicy ogłoszeń Starostwa Powiatowego oraz udostępnienie w Biuletynie Informacji Publicznej, tj. od 27 listopada 2019 r., oraz pouczono, że uprawnienie do zwrotu wygasa w dniu 28 lutego 2020 r.

Odwołując się do treści art. 137 u.g.n. organ pierwszej instancji podniósł,

że podstawowym warunkiem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest jej obiektywnie stwierdzona zbędność dla realizacji celu wywłaszczenia, przy czym podstawą oceny zbędności jest wyłącznie okoliczność zrealizowania celu określonego w decyzji wywłaszczeniowej (umowie).

Oceniając zgromadzony w sprawie materiał dowodowy Starosta ocenił, że cel, dla jakiego Skarb Państwa nabył przedmiotową działkę, nie został zrealizowany na części nieruchomości. W tym zakresie organ pierwszej instancji odwołał się do protokołu oględzin nieruchomości przeprowadzonych w dniu 20 grudnia 2019 r. W toku oględzin stwierdzono, że przedmiotowa nieruchomość stanowi działkę niezabudowaną i niezagospodarowaną, porośniętą trawą. Na działce zlokalizowany jest drewniany słup energetyczny, a w części stanowi chodnik wyłożony płytami betonowymi wraz z krawężnikiem oraz studzienka. Przez przedmiotową działkę przechodzi sieć energetyczna, wodociągowa oraz teletechniczna. Zdaniem Starosty w sprawie zachodzą przesłanki do uznania części działki nr [..], niezagospodarowanej i porośniętej trawą, za zbędną na cel wywłaszczenia

w rozumieniu art. 137 u.g.n. i do orzeczenia o jej zwrocie na rzecz wnioskodawców.

Organ pierwszej instancji podał następnie, że w dniu 8 maja 2020 r. zlecił uprawnionemu geodecie wydzielenie z ww. działki części, stanowiącej chodnik, w celu zwrotu pozostałej części działki na rzecz spadkobierców poprzedniego właściciela. Starosta podał również, że w dniu 22 lutego 2021 r. został sporządzony operat szacunkowy przez rzeczoznawcę majątkowego, zgodnie z którym wartość prawa własności przedmiotowego gruntu wyniosła 277.300 zł.

Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych organ pierwszej instancji podniósł, że w przypadku wywłaszczenia nieruchomości pod osiedle mieszkaniowe cel wywłaszczenia uznaje się za zrealizowany nie tylko w razie wybudowania na objętych wywłaszczeniem nieruchomościach budynków mieszkalnych, ale również obiektów handlowych, ulic i ciągów pieszych, a także infrastruktury towarzyszącej. W każdym jednak wypadku należy szczegółowo odnieść istniejące aktualnie na poszczególnych działkach urządzenia do urządzeń planowanych przy wywłaszczeniu. Nie każda bowiem infrastruktura czy tereny zielone będą mogły być uznane za realizację celu wywłaszczenia polegającego na budowie osiedla mieszkaniowego, jeśli nie są one ściśle z tym osiedlem

i jego funkcjami związane. W odniesieniu natomiast do infrastruktury towarzyszącej czy zieleni miejskiej istotne jest przede wszystkim powiązanie tych urządzeń z innymi istniejącymi obiektami oraz ich przeznaczeniem - ważny jest również stopień zorganizowania tych urządzeń. Infrastruktura musi być bowiem również zamierzona

i zgodna z celem wywłaszczenia, a nie powstała jedynie "przy okazji".

Odnosząc powyższe uwagi do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy Starosta wskazał, że przedmiotowa działka jest porośnięta trawą i nie sposób dopatrzeć się funkcjonalnego powiązania tego terenu z terenami zieleni osiedlowej, która nie ma żadnej infrastruktury (ścieżki, ławki, obiekty małej architektury), jaka towarzyszy urządzonej zieleni miejskiej. Nie można zatem uznać, że nieruchomość ta została zagospodarowana jako część terenów zielonych osiedla, a zatem, że cel wywłaszczenia został zrealizowany.

Co do przebiegającej przez teren działki fragmentów infrastruktury technicznej (fragmenty sieci co, wodociągowej, kanalizacyjnej) organ pierwszej instancji ocenił, że brak jest jakichkolwiek dowodów, że infrastruktura ta została wykonana dla realizacji celów budowy osiedla, jakie miało powstać w oparciu o projekt, dla realizacji którego dokonano przedmiotowego wywłaszczenia. Zdaniem Starosty przeprowadzenie przez działkę infrastruktury technicznej, nawet dla obsługi sukcesywnie powstającego osiedla, ale nie

w ramach działań związanych z wywłaszczeniem, nie uzasadnia przyjęcia,

że nieruchomość została zagospodarowana na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej, tj. że zrealizowano cel wywłaszczenia. Organ pierwszej instancji podał, że z kopii szkiców sytuacyjnych z pomiarów sieci infrastruktury technicznej wynika, iż sieć kanalizacyjna została wybudowana w 1984 r. (nie przebiega przez część działki przeznaczonej do zwrotu), sieć teletechniczna w 1994 r., sieć gazowa w 1996 r., sieć wodociągowa w 1998 r. i 1999 r. Zgodnie natomiast z pismem Referatu Dokumentacji Geodezyjnej

i Kartograficznej Wydziału Gospodarki Nieruchomościami i Geodezji Urzędu Miasta z dnia 11 czerwca 2021 r. brak jest w zasobach tego urzędu dokumentów z pomiaru sieci telekomunikacyjnej tA, sieci c.o. cA2x32 oraz sieci gazowej g50 i g25.

Biorąc powyższe pod uwagę oraz całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Starosta uznał, że na części działki oznaczonej zgodnie z projektem podziału jako działka nr [...] cel wywłaszczenia nie został zrealizowany.

W wyniku odwołania wniesionego od powyższej decyzji przez Gminę Wojewoda decyzją z dnia 5 listopada 2021 r. uchylił ją w całości i orzekł o odmowie zwrotu 3/4 udziału w prawie własności nieruchomości położonej w G., stanowiącej część wywłaszczonej działki nr [..], w granicach projektowanej działki nr [..], obręb [..].

W uzasadnieniu organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania wskazując m.in., że z treści decyzji wywłaszczeniowej z dnia 15 października 1977 r. wynika, iż wywłaszczenie działki nr [..] (której część stanowi obecna działka nr [..]) nastąpiło na cel budownictwa mieszkaniowego Osiedle [..]. Cel ten został wskazany również w zawiadomieniu z dnia 3 sierpnia 1977 r. o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego. Odwołując się do informacji dostępnych na stronie internetowej pl.wikipedia.org Wojewoda zwrócił uwagę, że nowe osiedla mieszkaniowe zaczęły powstawać w latach 70 i tak m.in. powstały osiedla [..] i [..].

Organ odwoławczy podał, że z dokumentacji archiwalnej pozyskanej przez Starostę wynika, że L. L., wnioskami z 23 sierpnia 1983 r. i z 21 października 1983 r., wystąpił o zwrot przedmiotowej nieruchomości, wskazując na zmianę planów zagospodarowania przestrzennego. W opinii urbanistycznej z dnia 11 stycznia 1984 r. wskazano, że "w przestrzennym planie zagosp. i rozwoju m. G. zatwierdzonym uchwałą nr XXI/85/82 MRN z dnia 29.10.1982 r., przedmiotowa działka leży na terenach budownictwa niskiego jednorodzinnego. W planie szczegółowym /nie zatwierdzonym/ działka ta była również przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne. W koncepcji planu realizacyjnego zagospodarowania osiedla [.], działka przy T. przewidziana była do zabudowy jednorodzinnej jako działka plombowa. W planach realizacyjnych poszczególnych zadań osiedla, działkę pozostawia się w dotychczasowych graniach bez uzupełnienia zabudowy".

Wojewoda wskazał następnie, że w piśmie z dnia 17 stycznia 1984 r. Wydział Gospodarki Przestrzennej i Ochrony Środowiska wskazał, że "zgodnie z przestrzennym planem zagospodarowania i rozwoju m. G. zaakceptowanym uchwałą Miejskiej Rady Narodowej z dnia 29.10.1982 r. działka nr [..] położona przy

ul. T. leży na terenach budownictwa jednorodzinnego". Natomiast w odpowiedzi na wniosek L. L. z dnia 21 października 1984 r. Dyrekcja Rozbudowy Miast (wnioskodawca wywłaszczenia), w piśmie z dnia 16 kwietnia 1984 r. poinformowała go,

że "nie ma możliwości zwrotu działki nr [..] przy ul. T. Działka ta decyzją Urzędu Miejskiego Wydziału Gospodarki Komunalnej i Inżynierii Miejskiej z dnia 12.12.1983 r. [..] została przeznaczona pod budownictwo niekubaturowe. Przez teren działki przechodzi kanał co., sieć gazu średnioprężnego, kabel niskiego napięcia i kable oświetleniowe. W tej sytuacji przedmiotowy teren nie kwalifikuje się na rzecz byłego właściciela".

Organ odwoławczy przyznał, że wskazane wyżej dokumenty zostały wytworzone po dacie wywłaszczenia, ale potwierdzają fakt, iż przedmiotowa działka była przeznaczona pod budownictwo mieszkaniowe, jak również to, że 7 lat po wywłaszczeniu przez działkę przechodził "kanał co., sieć gazu średnioprężnego, kabel niskiego napięcia i kable oświetleniowe". Natomiast z orzecznictwa sądowego wynika, że ww. infrastruktura stanowi obiekty niekubaturowe, o których mowa w piśmie z dnia 21 października 1984 r.

Odwołując się do protokołu oględzin z dnia 20 grudnia 2019 r. Wojewoda wskazał, że nieruchomość oznaczona ewidencyjnie numerem [..] jest niezabudowana, na działce zlokalizowany jest słup energetyczny, drewniany i chodnik (część) z płyt betonowych wraz z krawężnikami oraz studzienka. Przez działkę przechodzi sieć energetyczna, wodociągowa, telekomunikacyjna. Teren porośnięty jest trawą.

Organ odwoławczy podał również, że z mapy z zaznaczonymi sieciami uzbrojenia terenu wynika, iż przez przedmiotową nieruchomość przechodzą gazociągi o przekroju 25, 50, 63, 110, które dochodzą m.in. do budynków nr [.] i nr [.] przy ul. T. Ponadto

w północno-zachodniej części działki znajduje się sieć kanalizacji deszczowej. W ocenie Wojewody z projektu podziału wynika, że przebiega ona przez część, co do której Starosta orzekł o zwrocie.

Organ odwoławczy wskazał, że ze zdjęć pobranych z Google Earth z lat 2002 i 2008 wynika, że osiedle mieszkaniowe powstało przed 2002 r. Nieruchomość znajduje się wewnątrz wybudowanego osiedla - z jednej strony jest budynek jednorodzinny, z drugiej ulica, a za nią również budynek jednorodzinny, z trzeciej szereg garaży i z czwartej blok mieszkaniowy. Wojewoda zauważył, że na części północno-zachodniej działki znajduje się część ogródka przy bloku mieszkaniowym. Organ odwoławczy podkreślił, że wszystkie zdjęcia znajdujące się w aktach sprawy wskazują, iż przedmiotowa działka porośnięta jest głównie trawą, która jest ścinana, a nie dziko rosnąca.

Podsumowując dotychczasowe rozważania Wojewoda podniósł, że wybudowanie infrastruktury podziemnej i naziemnej dochodzącej do okolicznych budynków, jak również utworzenie zieleni (w tym ogródka przy bloku) na wywłaszczonej nieruchomości mieści się w pojęciu celu wywłaszczenia, jakim jest budowa osiedla mieszkaniowego.

W związku z tym, że ww. nieruchomość została zagospodarowana poprzez położenie sieci ciepłowniczej (o której mowa w pismach z lat 80-tych ub. wieku), gazociągu (jak ustalił Starosta sieć gazowa g63 i gl110 została wybudowana w 1996 r., brak dokumentów dotyczących wybudowania sieci gazowej g25 i g50, ale o nich zapewne jest mowa w pismach z lat 80-tych ub. wieku), wodociągu (jak ustalił Starosta wybudowanego w latach 1998 i 1999), kanalizacji deszczowej (jak ustalił Starosta wybudowanej w 1984 r.), sieci elektrycznej i sieci telekomunikacyjnej (jak ustalił Starosta wybudowanej w 1994 r.),

a ponadto stanowiła i dalej stanowi teren zielony pomiędzy zabudowaniami osiedla mieszkaniowego, które powstało w latach 70-tych ub. wieku, a więc przed wejściem

w życie przepisów u.g.n., organ odwoławczy ocenił, że terminy określone w art. 137 ust. 1 tej ustawy nie znajdują zastosowania.

Mając powyższe na uwadze Wojewoda stanął na stanowisku, że na projektowanej działce nr [...] (stanowiącej część wywłaszczonej parceli nr [..]) został zrealizowany cel wywłaszczenia, a więc udział wynoszący ¾ w prawie jej własności nie podlega zwrotowi.

Organ odwoławczy zaznaczył, że ponieważ zgodnie z przepisami u.g.n., orzecznictwem i stanowiskiem doktryny, niemożliwy jest zwrot nieruchomości, na której został zrealizowany cel wywłaszczenia, w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji, a z uwagi na zebranie przez ten organ materiału dowodowego, pozwalającego na wydanie orzeczenia w niniejszej sprawie, orzeczono co do istoty sprawy.

Wojewoda zgodził się z odwołującą Gminą, że Starosta nie rozstrzygnął w pełni sprawy w zakresie wniosku o zwrot działki nr [..], ograniczając się jedynie do projektowanej działki nr [..], jednakże orzekając w zaskarżonej decyzji o podziale działki nr [..] na działki nr [..]-[..] i zwrocie jedynie działki nr [..], organ pierwszej instancji wyznaczył zakres postępowania odwoławczego. Wobec tego przedmiotem postępowania odwoławczego jest jedynie udział w prawie własności części działki nr [..],

tj. projektowanej działki nr [..] o powierzchni 0,0642 ha.

Końcowo Wojewoda podniósł, że pismo Prezydenta z dnia 20 czerwca 2018 r. informujące, że Gmina powzięła zamiar sprzedaży przedmiotowej działki na rzecz osób trzecich, a tym samym użycia nieruchomości na cel inny niż określony w akcie wywłaszczeniowym, nie przesądza o tym, czy cel wywłaszczenia został zrealizowany, czy nie, bowiem konieczna jest analiza stanu faktycznego i prawnego danej sprawy.

W skardze na decyzję organu odwoławczego Skarżący, reprezentowani przez pełnomocnika będącego adwokatem, wnieśli o jej uchylenie w całości i zasądzenie od Wojewody na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 7, art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) - dalej: "k.p.a.", oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 8, art. 9 i art. 11 k.p.a. poprzez:

1. przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i wywiedzenie z materiału dowodowego wniosków z niego nie wynikających, tj.:

a) że infrastruktura techniczna w postaci infrastruktury podziemnej i naziemnej oraz "utworzenie zieleni, w tym ogródka przy bloku" zostało zrealizowane w związku i na potrzeby określone w decyzji wywłaszczeniowej Prezydenta z dnia 15 października 1977 r., tj. budowy osiedla mieszkaniowego [..],

b) że na terenie wywłaszczonej nieruchomości "utworzono zieleń, w tym ogródek przy bloku", podczas gdy na nieruchomości będącej przedmiotem postępowania nie występuje jakakolwiek urządzona zieleń zagospodarowana wedle jakiegokolwiek planu lub projektu, a porastająca naturalnie niezabudowaną działkę [..] trawa nie może być uznawana za wytwór i efekt intencjonalnych i zaplanowanych działań zmierzających do utworzenia zieleni, tym bardziej, że takiemu planowi zagospodarowana tego terenu przeczą dowody zgromadzone w sprawie, chociażby w postaci opinii urbanistycznej z dnia 11 stycznia 1984 r., czy też pisma z dnia

17 stycznia 1984 r. Wydziału Gospodarki Przestrzennej i Ochrony Środowiska,

a nawet pisma z dnia 21 października 1984 r. Dyrekcji Rozbudowy Miasta;

2. wybiórczą ocenę materiału dowodowego poprzez pominięcie dowodów wskazujących na niewykonanie na terenie działki jakiejkolwiek zieleni na potrzeby osiedla oraz pominięcie analizy map obrazujących przebieg infrastruktury technicznej w gruncie wykazujących zakres i kierunek przebiegu tych sieci do określonych budynków;

3. zaniechanie należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy polegające na:

a) nieustaleniu ponad wszelką wątpliwość oraz brak wyjaśnienia kluczowego aspektu determinującego prawidłową ocenę prawną sprawy, tj. celów realizacji konkretnej infrastruktury technicznej znajdującej się na nieruchomości będącej przedmiotem postępowania, ustalenia jakim obiektom budowanym służy owa infrastruktura, czy owe obiekty, w szczególności przy ul. T., były częścią realizacji zamierzenia inwestycyjnego opisanego w decyzji wywłaszczeniowej, tj. budowy Osiedla [..], czy też stanowiły zabudowę wykonaną przez prywatnych właścicieli na prywatnych gruntach,

b) niewyjaśnieniu, kiedy dokładnie doszło do ewentualnej realizacji infrastruktury technicznej, oraz innego zagospodarowania terenu działki, a także budynków sąsiadujących ze sporną działką i poprzestanie w tej materii jedynie na domniemaniach i ogólnikowych informacjach pozyskanych z portalu internetowego pl.wikipednia.org oraz map Google;

c) niewyjaśnieniu wątpliwości związanych z różnym stanowiskiem poszczególnych organów referujących i opiniujących jeszcze w latach osiemdziesiątych ubiegłego wieku możliwości zwrotu poprzednikowi prawnemu Skarżących spornej nieruchomości oraz różnic w zakresie opisu przeznaczenia tej działki, tj. stanowiska zwartego w opinii urbanistycznej z dnia 11 stycznia 1984 r. i pisma z dnia

17 stycznia 1984 r. Wydziału Gospodarki Przestrzennej i Ochrony Środowiska oraz pisma z dnia 21 października 1984 r. Dyrekcji Rozbudowy Miasta;

d) zaniechanie wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego oraz wybiórczą ocenę zgromadzonego materiału dowodowego z pominięciem map prezentujących układ sieci podziemnej pod działką i wynikających z tego dokumentu informacji

w zakresie przebiegu sieci i ich przeznaczenia dla obsługi określonych budynków

w danym terenie;

4. zaniechanie pozyskania dokumentu w postaci decyzji Urzędu Miejskiego Wydziału Gospodarki Komunalnej i Inżynierii Miejskiej z dnia 12 grudnia 1983 r., który to dokument wedle innych pism zgromadzonych w sprawie miał stanowić podstawę określenia docelowego przeznaczenia terenu działki;

5. braku wyjaśnienia, kiedy na spornej działce został wykonany opisywany przez Wojewodę "ogródek przy bloku", jakie były podstawy prawne jego realizacji w danej lokalizacji, kto go wykonał i na jakiej podstawie prawnej korzysta z terenu Gminy, a tym samym braku wyjaśnienia, czy ogródek ten stanowi przejaw realizacji planowanej przez właściwe organy lub instytucje zabudowy danego wywłaszczonego terenu, czy też jest jedynie samowolnym działaniem osób trzecich;

6. niewyjaśnienie stronie, dlaczego organ przyjął, że brak jest przesłanek do zwrotu nieruchomości, w sytuacji gdy samo występowanie infrastruktury technicznej na działce nie zawsze stanowi prawną przeszkodę do dokonania zwrotu takich nieruchomości, co ma szczególne znaczenie przy braku ustalenia przez Wojewodę faktycznego celu realizacji danych konkretnych odcinków infrastruktury technicznej przebiegającej przez działkę.

Zdaniem strony skarżącej w wyniku opisanych wyżej naruszeń przepisów postępowania doszło także do naruszenia prawa materialnego mającego istoty wpływ na treść decyzji, tj. art. 137 ust. 1 w zw. z art. 136 ust. 3 u.g.n. poprzez przyjęcie, że:

1. cel wywłaszczenia określony w decyzji wywłaszczeniowej jako Osiedle został zrealizowany, podczas gdy w istocie na działce nie zrealizowano jakiegokolwiek elementu takiego zamierzenia inwestycyjnego, w tym także w zakresie infrastruktury, która nie została wykonana na potrzeby wybudowanych, choć w nieustalonym przez organ terminie, bloków mieszkalnych [..];

2. nieruchomość nie stała się zbędna na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej, pomimo że cel wywłaszczenia nie został na niej zrealizowany, a obecnie działka ta jest przez Gminę przeznaczona do sprzedaży, co dobitnie wykazuje, że nie jest ona potrzebna w jakimkolwiek zakresie na cele określone w decyzji wywłaszczeniowej;

3. ewentualna budowa podziemnej infrastruktury technicznej uniemożliwia zwrot nieruchomości, podczas gdy ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje, że brak jest przeszkód do zwrotu nieruchomości z podziemną infrastrukturą techniczną, a nadto w niniejszym postępowaniu nie zostało ustalone w sposób niebudzących żadnych wątpliwości, że rzeczona infrastruktura techniczna została zrealizowana w związku i na potrzeby obsługi bloków mieszkalnych znajdujących się na sąsiedniej działce.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji.

W piśmie z dnia 28 stycznia 2022 r. Gmina wniosła o oddalenie skargi podnosząc m.in., że z akt sprawy wynika z całą pewnością, że na spornej nieruchomości znajduje się fragment infrastruktury osiedla mieszkaniowego. Infrastrukturę osiedla mieszkaniowego stanowi bowiem zarówno ciąg pieszy, podziemna i naziemna infrastruktura techniczna, jak również zieleń osiedlowa. Wobec powyższego należy uznać, że cel wywłaszczenia został zrealizowany.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył, co następuje:

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia

25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności

z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia,

że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został

w skardze podniesiony.

Dokonując kontroli wydanych w sprawie decyzji według tak określonych kryteriów Sąd doszedł do wniosku, że decyzja Wojewody z dnia 5 listopada 2021 r. uchylająca w całości decyzję Starosty z dnia 6 sierpnia 2021 r.

i orzekająca o odmowie zwrotu ¾ udziału w prawie własności nieruchomości położonej

w G., stanowiącej część wywłaszczonej działki nr [..], w granicach projektowanej działki nr [..], podlega uchyleniu z uwagi na naruszenie przez organ odwoławczy przepisów prawa materialnego, tj. błędnej interpretacji przesłanek zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

Zaistniały w sprawie spór sprowadza się w istocie do oceny, czy w odniesieniu do działki nr [..] położonej w G. przy ul. T. została spełniona przesłanka "zbędności na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu".

Z poszczególnych przepisów art. 136 u.g.n. wynika, że nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, z uwzględnieniem art. 137, chyba że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca nie złożą wniosku o zwrot tej nieruchomości (ust. 1). W razie powzięcia zamiaru użycia wywłaszczonej nieruchomości lub jej części na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu właściwy organ zawiadamia poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę o tym zamiarze, informując równocześnie o możliwości zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części (ust. 2). Poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, nieruchomość lub jej część stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu (ust. 3).

Zgodnie z art. 137 ust. 1 u.g.n. nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja

o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Z powołanych wyżej regulacji wynika, że pierwszym i podstawowym warunkiem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest obiektywnie stwierdzona jej zbędność dla realizacji celu wywłaszczenia. Wykładnia pojęcia "zbędności" wywłaszczonej nieruchomości, o którym mowa w art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 u.g.n., prowadzi do wniosku, że o zwrocie nie decyduje wyłącznie niedochowanie wskazanych tam terminów. Podstawową przesłanką zwrotu jest bowiem w ogóle niezrealizowanie celu. Dopiero wówczas, gdy nie doszło do jego zrealizowania, ma miejsce ocena, czy upłynął już siedmioletni okres dla rozpoczęcia realizowania celu albo dziesięcioletni dla jego ukończenia, przy czym ten drugi termin ma zastosowanie tylko wówczas, gdy doszło do rozpoczęcia realizacji celu. Zrealizowanie celu w każdym przypadku wyklucza możliwość zwrotu chociażby do niego doszło z naruszeniem terminów wskazanych w art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: "NSA") z dnia

4 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 991/18, wszystkie przywołane w niniejszym uzasadnieniu wyroki są dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Określone

w punktach 1 i 2 terminy 7 i 10 lat stanowią tylko dopełnienie przesłanki zbędności. Istota "zbędności" polega na tym, że cel wywłaszczenia nie jest (i nie był) zrealizowany. Użyte

w przepisie sformułowanie "pomimo upływu" znaczy tylko tyle, że zgłoszone przed upływem wyżej wymienionych terminów roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie będzie mogło zostać zaspokojone.

W judykaturze akcentuje się, że cel wywłaszczenia należy interpretować ściśle, stosownie do treści art. 136 ust. 1 u.g.n. zakazującego przeznaczania nieruchomości na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu. Cel wywłaszczenia nie może być zatem dorozumiany, czy interpretowany rozszerzająco (zob. wyrok NSA z dnia 13 listopada

2018 r. sygn. akt I OSK 311/17). Podkreślił to dobitnie Trybunał Konstytucyjny w wyroku

z dnia 3 kwietnia 2008 r. sygn. akt K 6/05 (OTK-A 2008/3/41), wskazując na obowiązek dopuszczenia zwrotu wywłaszczonej nieruchomości w tych wszystkich wypadkach, gdy nie zostanie ona wykorzystana na ten cel publiczny, który był przesłanką jej wywłaszczenia.

W innym wyroku (z dnia 24 października 2001 r. sygn. akt SK 22/01, OTK 2001/7/216) Trybunał Konstytucyjny podkreślił natomiast, że po wejściu w życie Konstytucji RP zasada zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, jeżeli nieruchomość ta nie została użyta na ten cel publiczny, który był przesłanką jej wywłaszczenia, ma rangę konstytucyjną i jest "oczywistą konsekwencją" art. 21 ust. 2 Konstytucji RP, który dopuszczając wywłaszczenie "jedynie na cele publiczne" tworzy nierozerwalny związek pomiędzy określeniem tych celów w decyzji o wywłaszczeniu i faktycznym sposobem użycia wywłaszczonej rzeczy. Innymi słowy,

z art. 136 i art. 137 u.g.n. wynika, że nieruchomość może być użyta jedynie na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, a jej zwrot następuje wtedy, gdy cel ten nie został zrealizowany.

Cel wywłaszczenia wynika przede wszystkim z treści decyzji wywłaszczeniowej lub

z innych aktów poprzedzających proces wywłaszczenia (np. zezwolenia na nabycie nieruchomości, decyzji lokalizacyjnej, decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego). Dopiero w sytuacji, gdy na podstawie wskazanych wyżej dowodów nie da się ustalić celu wywłaszczenia należy sięgnąć do innych dowodów, w szczególności dokumentacji poprzedzającej proces inwestycyjny i zgromadzonej w postępowaniu wywłaszczeniowym, planu zagospodarowania przestrzennego i na podstawie całokształtu okoliczności sprawy cel ten zrekonstruować (por. wyrok NSA z dnia 4 sierpnia 2015 r. sygn. akt I OSK 1044/14). Innymi słowy, ocena celu wywłaszczenia musi się opierać w pierwszej kolejności na dokumentach (lub dowodach zmierzających do odtworzenia dokumentów), w oparciu

o które dokonano wywłaszczenia. Dokumenty wytworzone po dokonaniu wywłaszczenia mogą być przydatne do określenia celu wywłaszczenia tylko wtedy, jeżeli są ściśle związane z samym wywłaszczeniem, tzn. gdy nie ma wątpliwości, że stanowią uszczegółowienie celu wywłaszczenia wskazanego np. w decyzji o wywłaszczeniu lub decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego. Niedopuszczalna jest natomiast rekonstrukcja celu wywłaszczenia w oparciu o dokumenty powstałe już po wywłaszczeniu, jeżeli dokumenty te nie odzwierciedlają wcześniejszych ustaleń w tym zakresie.

W rozpoznawanej sprawie cel wywłaszczenia nie budzi wątpliwości. Został on określony w decyzji Prezydenta z dnia 15 października 1977 r. jako "cele budownictwa mieszkaniowego [..]".

Dokonując wykładni przepisów art. 136 i art. 137 u.g.n. zarówno strona skarżąca, jak

i orzekające w sprawie organy odwołały się do bogatego z tym zakresie orzecznictwa sądów administracyjnych, w którym przyjmuje się, że inwestycja w postaci budowy osiedla mieszkaniowego ma charakter złożony i wieloetapowy, a zatem jej realizacja może trwać niejednokrotnie dłuższy czas. W orzeczeniach tych akcentuje się, że osiedle mieszkaniowe jest pewnym, swego rodzaju mikroorganizmem urbanizacyjnym, który rządzi się zasadami, uwzględniającymi potrzeby jego mieszkańców (zob. np. wyroki NSA: z dnia 20 stycznia 2022 r. sygn. akt I OSK 399/19, z dnia 16 grudnia 2021 r. sygn. akt I OSK 85/19, z dnia

25 czerwca 2021 r. sygn. akt I OSK 144/20, z dnia 18 grudnia 2020 r. sygn. akt I OSK 1384/20, czy z dnia 14 czerwca 2017 r. sygn. akt I OSK 2325/16).

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę akceptuje powyższy pogląd wskazując dodatkowo, że w ramach celu wywłaszczenia nieruchomości na budowę osiedla mieszkaniowego mieści się także realizacja infrastruktury tego osiedla w postaci budynków handlowych, usługowych oraz urządzeń towarzyszących, jak ciągi komunikacyjne, parkingi, boiska i inne urządzenia, ciągi piesze, tereny zielone, sieci ciepłownicze, kanalizacyjne itp., jednakże realizację takiej infrastruktury trzeba jednoznacznie wykazać

i potwierdzić. Jak już wyżej wskazano mikroorganizm urbanizacyjny, jakim jest osiedle mieszkaniowe ma zaspokajać potrzeby bytowe jego mieszkańców, jednak ta szeroko rozumiana infrastruktura powinna być w jakiś sposób uporządkowana, powinno to nastąpić w ramach pewnej widocznej koncepcji (zob. wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2016 r.

sygn. akt I OSK 1622/14). Należy powtórzyć, że budowa osiedla mieszkaniowego jest

z reguły procesem długotrwałym, wieloetapowym, ale pomiędzy tymi etapami musi istnieć łączność, zarówno czasowa, jak i funkcjonalna.

Przenosząc poczynione dotychczas rozważania teoretyczne na grunt rozpoznawanej sprawy nie sposób uznać - jak starają się dowieść Wojewoda i Gmina - że działka nr [..] położona w G. przy ul. T. została użyta na cel określony w decyzji Prezydenta z dnia 15 października 1977 r. o wywłaszczeniu.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do przebiegającej przez teren przedmiotowej działki fragmentów infrastruktury technicznej (sieci energetycznej, wodociągowej, telekomunikacyjnej) w ocenie Sądu brak jest jednoznacznych dowodów, że infrastruktura ta została wykonana dla realizacji celów budowy Osiedla [..], jakie miało powstać w oparciu o projekt, dla realizacji którego dokonano przedmiotowego wywłaszczenia. Należy podkreślić, że przeprowadzenie przez działkę infrastruktury technicznej - nawet dla obsługi osiedla, ale nie w ramach działań związanych

z wywłaszczeniem - nie uzasadnia automatycznego przyjęcia, że nieruchomość została zagospodarowana na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej, tj. że zrealizowano cel wywłaszczenia.

Ze znajdujących się w aktach sprawy map przebiegu sieci nie wynika w sposób jednoznaczny, że przebiegające przez sporną działkę sieci są magistralami zasilającymi budynki wielorodzinne (bloki). W sprawie nie wykluczono, że mogą one stanowić przyłącza do instalacji biegnących do sąsiadujących z blokami budynków jednorodzinnych przy

ul. T. i T. Zdaniem Sądu organ odwoławczy oparł swoje ustalenia na domniemaniu, że owa infrastruktura została zrealizowana jako element realizacji celu wywłaszczenia, tj. budowy ww. osiedla. Na s. 7 uzasadnienia zaskarżonej decyzji Wojewoda przyznał, że brak jest dokumentów dotyczących wybudowania sieci gazowej g25 i g50, ale o nich zapewne jest mowa w pismach z lat 80-tych ubiegłego wieku. Rację ma zatem strona skarżąca, że takie istotne ustalenia nie mogą bazować tylko na domniemaniach organu, lecz powinny one znaleźć odzwierciedlenie w dokumentach i dowodach. Przedmiotowych kwestii w żaden sposób nie wyjaśnia źródło ustaleń przyjęte przez organ odwoławczy w postaci danych z portalu pl.wikipedia.org, z których wynika jedynie, że osiedle [..] zaczęło powstawać w latach 70 ubiegłego wieku. Za miarodajne w tym zakresie nie sposób również uznać informacji z serwisu Google Earth .z lat 2002 i 2008. Nie sposób też takich ustaleń opierać na treści pisma Dyrekcji Rozbudowy Miasta z dnia 21 października 1984 r., określającego jedynie występowanie w działce bliżej nieoznaczonych sieci, nie zaś celu ich powstania. Co więcej, zawarte w tym piśnie stanowisko różni się od stanowiska zaprezentowanego w innych pismach zgromadzonych w sprawie, tj. opinii urbanistycznej z dnia 11 stycznia 1984 r. i piśmie Wydziału Gospodarki Przestrzennej i Ochrony Środowiska z dnia 17 stycznia 1984 r., w których wskazano, że na działce przy ul. T. wówczas nie zaplanowano zabudowy i nie ma przeszkód do zwrotu właścicielowi tego terenu.

W dalszej kolejności należy wskazać, że cel wywłaszczenia określony jako "budowa osiedla mieszkaniowego" nie może być rozumiany wyłącznie jako wywłaszczenie terenów przeznaczonych do zabudowy, bowiem realizacja tak określonego celu wywłaszczenia obejmuje także realizację infrastruktury niezbędnej dla funkcjonowania takich bloków

w ramach osiedla mieszkaniowego, w tym również terenów zielonych. Realizacja takiej zieleni nie musi pociągać za sobą zorganizowanych czynności podejmowanych

i finansowanych przez podmiot publicznoprawny, który dokonał wywłaszczenia, takich jak planowe nasadzenie drzew. Niewątpliwie zieleń pomiędzy blokami, czy też obok bloków nie wymaga tak wysokiego stopnia zorganizowania jak chociażby stworzenie parku. Ważne jest jednak, aby był to teren zagospodarowany, aby mieszkańcy osiedla mogli

z niego korzystać. Nie może być mowy o realizacji celu, jakim jest zieleń w sytuacji, gdy na nieruchomości nie są podejmowane żadne czynności, zarasta on samosiejkami

i chwastami. Nieruchomości takie (o ile mają stanowić tereny zielone osiedla mieszkaniowego) powinny być utrzymywane w odpowiednim stanie, a ich zagospodarowanie powinno mieć charakter celowy.

Zdaniem Sądu w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie sposób przyjąć, że teren działki nr [..] jest utrzymywany w odpowiednim stanie.

Ze znajdującej się w aktach dokumentacji fotograficznej wynika, że ww. działka jest porośnięta trawą, nie wiadomo natomiast czy jest ona koszona (jak twierdzi Wojewoda),

a jeśli tak, to przez kogo. Przez działkę przebiegają dwie ścieżki, których nie sposób uznać za alejki, jest to raczej swego rodzaju skrót drogi (wydeptana trawa, ubita ziemia). Na działce tej nie ma również żadnej infrastruktury w postaci ławki, kosza na śmieci itp.

Z protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu 20 grudnia 2019 r. wynika, że działka nr [..] jest niezabudowana, jest na niej zlokalizowany drewniany słup energetyczny

i chodnik (część) z płyt betonowych wraz z krawężnikami oraz studzienka. Teren porośnięty trawą. Również z operatu szacunkowego z dnia 22 lutego 2021 r. wynika, że na dzień wizji teren pokryty był śniegiem, jest to teren płaski, równy, niezabudowany

i nieogrodzony, na działce usytuowany jest drewniany słup energetyczny.

Taki wygląd działki jak opisany w powyższych dokumentach (znajdujący również potwierdzenie w dokumentacji fotograficznej) wskazuje na zagospodarowanie jej w sposób przypadkowy, a nie celowy, a w istocie na pozostawienie jej w stanie niezagospodarowanym.

Należy powtórzyć, że nie każda infrastruktura znajdująca się na terenie osiedla mieszkaniowego stanowi o realizacji celu wywłaszczenia. Tereny zieleni znajdujące się na terenie osiedla mieszkaniowego - o ile ich realizacja nie była celem wywłaszczenia - mogą stanowić realizację takiego celu o tyle, o ile są przejawem pewnej zorganizowanej działalności właściciela tego terenu powiązanej z funkcjonowaniem osiedla,

w szczególności z istniejącą zabudową. Warunku tego nie spełnia przypadkowo rosnąca

i niezorganizowana zieleń, więc nie można jej uznać za realizację celu wywłaszczenia na terenie osiedla (zob. wyrok NSA z dnia 10 sierpnia 2018 r. sygn. akt I OSK 789/18).

Zdaniem Sądu postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone przez organ pierwszej instancji wnikliwie, w sposób jasny i jednoznaczny ustalono istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności faktyczne, w szczególności zagospodarowanie terenu objętego postępowaniem. W tym zakresie pracownicy Starostwa Powiatowego

(w obecności Skarżących i przedstawicieli Urzędu Miejskiego) przeprowadzili w dniu 20 grudnia 2019 r. oględziny nieruchomości, podczas których ustalono, że działka nr [..] jest niezabudowana i porośnięta trawą, na działce znajduje się drewniany słup energetyczny i częściowo chodnik z betonowych płyt. Załącznikiem do operatu szacunkowego z dnia 22 lutego 2021 r. są zdjęcia spornej działki, które potwierdzają, że sposób jej zagospodarowania nie zmienił się.

Sąd podziela ocenę stanu faktycznego dokonaną przez organ pierwszej instancji, który wyjaśnił, dlaczego uznał, że w sprawie zaistniały przesłanki zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Przede wszystkim na terenie przedmiotowej nieruchomości nie podjęto czynności związanych z realizacją celu wywłaszczenia, tj. z budową osiedla mieszkaniowego. Starosta słusznie zwrócił uwagę, że na nieruchomości brak jest jakiejkolwiek infrastruktury towarzyszącej osiedlu mieszkaniowemu, a istniejąca zieleń jest zaniedbana.

Mając powyższe na uwadze należy podzielić stanowisko organu pierwszej instancji, że nie sposób dopatrzeć się funkcjonalnego powiązania tego terenu z terenami zieleni osiedlowej, która nie ma żadnej infrastruktury (urządzane ścieżki, ławki, obiekty małej architektury), jaka towarzyszy urządzonej zieleni miejskiej. Nie można zatem uznać,

że nieruchomość ta została zagospodarowana jako część terenów zielonych osiedla,

a zatem że cel wywłaszczenia został zrealizowany. Tym samym, na części działki oznaczonej zgodnie z projektem podziału jako działka nr [..] cel wywłaszczenia nie został zrealizowany.

Dokonując zestawienia celu wywłaszczenia określonego w decyzji Prezydenta z dnia

15 października 1977 r. z prawidłowo ustalonym przez organ pierwszej instancji stanem faktycznym, należy podzielić zawarte w wydanej przez ten organ decyzji stanowisko, że na analizowanym gruncie nie doszło do realizacji tak określonego celu wywłaszczenia, co implikowało wydanie decyzji orzekającej zwrot części wywłaszczonej nieruchomości. Nie ma żadnych wątpliwości, że wnioskowany do zwrotu teren nie został zagospodarowany zgodnie z celem wywłaszczenia. Na terenie tym nie zostało urządzone osiedle mieszkaniowe [..], jak tego wymagała decyzja wywłaszczeniowa.

Końcowo należy wskazać na znajdujące się w aktach administracyjnych organu odwoławczego pismo Prezydenta z dnia 20 czerwca 2018 r., w którym organ ten poinformował R. L., że Gmina, jako aktualny właściciel nieruchomości położonej w G. przy ul. T., oznaczonej obecnie jako działka nr [..], obręb O., powzięła zamiar sprzedaży nieruchomości na rzecz osób trzecich, a tym samym użycia nieruchomości na cel inny niż określony w akcie wywłaszczeniowym, tj. decyzji

z dnia 15 października 1977 r.

Z powyższego wynika, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało w istocie zainicjowane ww. zawiadomieniem wysłanym do Skarżącego przez Gminę w trybie

art. 136 ust. 1 i 2 u.g.n. o zamiarze użycia nieruchomości na cel inny niż określony

w decyzji wywłaszczeniowej. Oznacza to, że Gmina jako właściciel nieruchomości uznała, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany. Natomiast w trakcie postępowania Gmina wniosła odwołanie od decyzji orzekającej o zwrocie nieruchomości wywodząc, że cel wywłaszczenia został na niej zrealizowany.

Taka zmienność oceny tego samego stanu faktycznego przez organ administracji publicznej budzi zdumienie i nie może uzyskać aprobaty Sądu.

Biorąc pod uwagę przedstawione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia

22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r.,

poz. 1800 ze zm.), zasądzając od Wojewody na rzecz strony skarżącej kwotę 697 zł, na którą składa się uiszczony wpis sądowy od skargi w kwocie 200 zł, wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 480 zł i opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.[pic]