Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 862/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2007-05-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Sędziowie: Sędzia NSA Ewa Markiewicz, Sędzia NSA Anna Stępień (spr.), Protokolant: Asystent sędziego Piotr Pietrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2007 roku sprawy ze skargi S. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], nr [...], znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki gołębnika oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł.(dalej PINB w Ł.) na podstawie art. 49b ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) nakazał S. S. rozbiórkę budynku gołębnika usytuowanego na działce o nr ew. 172, położonej w P. nr [...] gm. Ł., wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż w dniu 23 sierpnia 2005 roku wszczął postępowanie administracyjne w sprawie gołębnika usytuowanego na działce siedliskowej wskazanej wyżej.

W wyniku oględzin przeprowadzonych w dniu 16 września 2005 roku organ I instancji ustalił, iż na działce tej znajduje się gołębnik o pow. zabudowy ok. 10 m2 ze ścianami murowanymi na fundamentach betonowych, pokryty dachem oraz woliera z siatki stalowej na konstrukcji stalowej nietrwale połączona z gruntem, stanowiąca wybieg dla gołębi, które są własnością S. S.

Z oświadczenia złożonego przez S. S. do protokołu oględzin wynika, iż przedmiotowy gołębnik został przez niego wybudowany w 1999 roku, bez żadnego pozwolenia.

Organ stwierdził, że stosownie do art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane zgłoszeniu właściwemu organowi wymaga budowa, o której mowa w art. 29 ust. 1

pkt 1, tj. budowa obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej parterowych budynków gospodarczych o pow. zabudowy do 35 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m. Inwestor takiego zgłoszenia nie dokonał.

PINB w Ł., zmierzając do legalizacji przedmiotowej samowoli budowlanej, postanowieniem z dnia [...] nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia w zakreślonym terminie dokumentów wymaganych zgodnie z art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego.

Pomimo upływu wyznaczonego postanowieniem terminu inwestor nie przedłożył żądanych dokumentów, wobec czego na podstawie art. 49b ust. 3 Prawa budowlanego w przypadku niespełnienia obowiązku, o którym mowa w ust. 2, stosuje się przepis ust. 1, który brzmi, iż "właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia (...)".

W związku z opisanym stanem faktycznym i prawnym, organ nakazał na podstawie art. 49 ust. 1 rozbiórkę przedmiotowego gołębnika.

Od powyższej decyzji pełnomocnik S. S. wniósł odwołanie do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. (dalej [...]WINB w Ł.), wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzucono w nim:

- naruszenie art. 7, 75 § 1, 76 § 1, 77 § 1 i 80 kpa poprzez oparcie rozstrzygnięcia na błędnych ustaleniach faktycznych,

- sprzeczność istotnych ustaleń faktycznych z rzeczywistym stanem faktów,

- w konsekwencji zastosowanie przepisów Prawa budowlanego z 1994 roku w sytuacji, gdy zastosowanie powinno mieć Prawo budowlane z 1974 roku.

W uzasadnieniu odwołania strona wskazała na błędne określenie w zaskarżonej decyzji, iż działka o nr ew. 372 stanowi własność Gminy Ł., gdy w rzeczywistości stanowi ona własność strony. W ocenie strony prawidłowe ustalenie zakresu własności działki pozwoliłoby na właściwe ustalenie miejsca położenia obiektu budowlanego gołębnika, czy znajduje się on w granicy z działką siedliskową i działką sąsiednią, czy też w całości wewnątrz nieruchomości stanowiącej własność S. S.

Ponadto strona wskazała, iż organ nie zbadał historii budowy obiektu i nie wziął pod uwagę wyjaśnień strony, kiedy powstało ogrodzenie stanowiące podstawę, na której w późniejszym czasie powstał gołębnik. Te ustalenia faktyczne mają istotne znaczenie, gdyż decydują o zastosowaniu właściwej podstawy prawnej.

Podniesiono także, iż ogrodzenie zostało wzniesione w 1986 roku, natomiast dalsza część budowy miała miejsce w 1993 roku. Oznacza to, iż zarówno ogrodzenie, jak i dalsza część konstrukcji powstały pod rządami prawa budowlanego z 1974 roku, a nie prawa budowlanego z 1994 roku. S. S. jako właściciel działek o nr 72 i 372 budując w 1986 roku ogrodzenie, stosownie do obowiązujących wówczas przepisów wykonawczych do prawa budowlanego, nie musiał zgłaszać budowy ogrodzenia, ani też uzyskiwać pozwolenia na budowę. Zgodnie bowiem z

§ 44 ust. 1 pkt 3c rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 roku w sprawie nadzoru urbanistyczno – budowlanego (Dz. U. Nr 8, poz. 48 ze zm.) pozwolenia na budowę wymagały jedynie stałe ogrodzenia od strony dróg (ulic) i placów publicznych.

Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...], [...]WINB w Ł. na podstawie art. 138 § 1 kpa, art. 49b ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane ( Dz.U. z 2005r. Nr 163, poz. 1364) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji [...]WINB w Ł. podzielił stanowisko PINB w Ł. wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazał, iż przedmiotowy gołębnik został wybudowany na działce o nr ew 172, stanowiącej własność S. S. Zatem w przedmiotowej sprawie nie ma znaczenia stan prawny innych działek, wymienionych w odwołaniu. Nie ma też znaczenia, czy przedmiotowy obiekt jest usytuowany przy granicy działki, czy też w odległości od niej. Istotne jest, iż obiekt powstał bez dokonania stosownego zgłoszenia, a więc stanowi samowolę budowlaną.

Ponadto [...]WINB w Ł. nie dał wiary dacie budowy gołębnika, podanej przez stronę w odwołaniu (1993r.), bowiem oprócz oświadczenia S. S. zawartego w protokole z oględzin z dnia 16 września 2005 roku, podającego rok budowy obiektu – 1999, również sołtys wsi J. oświadczył, że przedmiotowy obiekt powstał 3 lata temu. Inwestor nie przedłożył żadnych dowodów wskazujących na datę budowy gołębnika wymienioną w odwołaniu.

Na powyższą decyzję [...]WINB w Ł. z dnia [...] S.S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił:

- naruszenie art. 7, 75, 77 kpa poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a w konsekwencji oparcie rozstrzygnięcia na błędnych ustaleniach faktycznych,

- sprzeczność istotnych ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia z art. 80 kpa.,

- w konsekwencji - błędne zastosowanie przepisów Prawa budowlanego z 1994 roku w sytuacji, gdy zastosowanie powinno mieć Prawo budowlane z 1974 roku.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu skargi S. S. wskazał, iż decyzja nie analizuje historii budowy gołębnika, wcześniejszej budowy ogrodzenia, na bazie którego w późniejszym czasie powstał gołębnik oraz błędnie przyjmuje, iż gołębnik został wybudowany na fundamentach betonowych. Konsekwencją tego jest błędne przyjęcie, iż w sprawie zastosowanie mają przepisy prawa budowlanego z 1994 roku, w sytuacji, gdy samo obejrzenie obiektu, niezależnie od dowodu w postaci odciśniętej na nim daty, jednoznacznie świadczy, że jest to obiekt znacznie starszy, niż gdyby faktycznie był wybudowany w 1999 roku.

Organy nie ustaliły, kiedy faktycznie budynek został wybudowany, co ma znaczenie, które przepisy prawa budowlanego winny mieć zastosowanie. Nadto skarżący wskazał, iż o dacie budowy gołębnika w 1993 roku świadczy odciśnięta na ogrodzeniu data budowy, co potwierdzają załączone przez stronę w toku postępowania fotografie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

W dniu 15 maja 2007 roku na rozprawie w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi pełnomocnik skarżącego poparł skargę oraz złożył do akt sprawy 9 zdjęć, które – w ocenie skarżącego – mają dokumentować datę budowy gołębnika. Ponadto S. S. oświadczył, iż nie wie, dlaczego w protokole z oględzin wskazał rok 1999 jako datę budowy gołębnika oraz potwierdził fakt podpisania tegoż protokołu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Natomiast w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Wychodząc z tych przesłanek Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił skargi, gdyż nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji naruszały przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania administracyjnego w sposób wpływający na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mogłoby stanowić podstawę do ich uchylenia.

Istotę sporu między stronami stanowi ustalenie daty wybudowania spornego gołębnika i co za tym idzie ustalenie właściwej podstawy prawnej dla rozstrzygnięcia sprawy.

Zdaniem skarżącego gołębnik został wybudowany w 1993 roku i w związku z tym w sprawie powinny mieć zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane ( Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), natomiast organ jako datę budowy gołębnika uznał rok 1999 i jako podstawę prawną rozstrzygnięcia przyjął przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane ( Dz.U. z 2005r. Nr 163, poz. 1364 ze zm.).

Ustalenie podstawy prawnej, na której opierają się zapadłe w sprawie decyzje nastąpiło w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy, na który składają się: protokół z oględzin gołębnika, dokonanych w dniu 16 września 2005 roku, dokumentacja fotograficzna obiektu oraz wnioski i oświadczenia strony składane w toku postępowania.

W myśl art. 77 §1 kpa organy powinny dążyć do zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, tak, aby ustalić stan faktyczny zgodny z rzeczywistością, a samo postępowanie administracyjne prowadzić tak, by pogłębić zaufanie obywateli do organów praworządnego państwa (art. 8 kpa). W szczególności organ administracji jest obowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego. Wynikająca z art. 80 kpa zasada swobodnej oceny dowodów oznacza, iż organ ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.

W ocenie Sądu dokonana przez organy analiza oraz ocena materiału dowodowego, przyjmująca rok 1999 jako datę budowy gołębnika, jest prawidłowa. Przede wszystkim wskazać należy, iż sam S. S. w oświadczeniu złożonym do protokołu z oględzin z dnia 16 września 2005 roku przyznał, iż gołębnik dobudował do istniejącego ogrodzenia w 1999 roku. Z kolei z oświadczenia sołtysa wsi J. złożonego do wyżej wskazanego protokołu wynika, iż sporny gołębnik został wybudowany w roku 2002. Z uwagi na rozbieżność oświadczeń i brak jakiejkolwiek dokumentacji nie sposób było wywieść dokładnej daty budowy spornego obiektu budowlanego. Jednakże zarówno data budowy wskazana przez skarżącego, jak i sołtysa wsi J. dotyczyła okresu, w którym obowiązującym aktem prawnym była ustawa Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 roku.

Skarżący dopiero w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej wskazał na inną datę budowy gołębnika, powołując rok 1993, mimo że miał pełną możliwość zapoznania się i wypowiedzenia na temat materiału dowodowego zebranego w sprawie, bowiem przed wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę, bowiem PINB w Ł. pismem z dnia 22 maja 2006 roku poinformował go o takiej możliwości, zgodnie z art. 10 kpa. Ponadto na rozprawie przed Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w dniu 15 maja 2007 roku skarżący potwierdził, iż w protokole z oględzin wskazał rok 1999, jako rok budowy gołębnika i nie potrafił podać przyczyny rozbieżności pomiędzy datą wskazaną w protokole z oględzin, a datą wskazywaną przez niego na dalszym etapie postępowania.

Z przedłożonych przez skarżącego fotografii nie można w sposób jednoznaczny wywieść, iż data odciśnięta na betonowej podmurówce ogrodzenia jest faktyczną datą budowy spornego gołębnika. Ponadto nawet, gdyby przyjąć uwidocznioną na zdjęciach datę jako rok budowy, to okoliczność ta może ewentualne sugerować rok budowy ogrodzenia, a nie gołębnika. Brak jest bowiem podstaw do uznania, iż data odciśnięta na betonowym elemencie ogrodzenia jest datą budowy innego przecież obiektu budowlanego. W rozumieniu przepisów prawa budowlanego ogrodzenie i gołębnik stanowią dwa odrębne obiekty, co przy ocenie ich legalności powoduje konieczność dokonania odrębnej oceny dla każdego z nich.

W związku z powyższym należy podzielić stanowisko organów nadzoru budowlanego i przyjąć, iż podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane ( Dz.U. z 2005r. Nr 163, poz. 1364 ze zm.). Tym samym należy stwierdzić, iż organ, oceniając dowody, na których się oparł, nie dopuścił się dowolności i nie naruszył unormowania wynikającego z art. 80 kpa, statuującego zasadę swobodnej oceny dowodów.

W myśl art. 28 ust. 1 tejże ustawy roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31.

Stosownie zaś do art. 30 ust. 1 pkt 1 tejże ustawy zgłoszeniu właściwemu organowi wymaga budowa, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1, tj. obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej w tym, m. in. parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż

4,80 m.

W zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia. Do zgłoszenia należy dołączyć oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2, oraz, w zależności od potrzeb, odpowiednie szkice lub rysunki, a także pozwolenia, uzgodnienia i opinie wymagane odrębnymi przepisami (art. 30 ust. 2 zd. pierwsze i drugie).

Wymóg wskazanego wyżej oświadczenia, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, to oświadczenie, złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego, należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych.

Do wykonania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie, w drodze decyzji, sprzeciwu i nie później niż po upływie 2 lat od określonego w zgłoszeniu terminu ich rozpoczęcia (art. 30 ust. 5).

W niniejszej sprawie bezspornym jest, iż S. S.wybudował na działce o nr ew. 172 w P. [...], gm. Ł. gołębnik o wymiarach 4 x 2,5m bez wymaganego zgłoszenia, co powoduje, iż obiekt ten stanowi samowolę budowlaną.

Zgodnie z art. 49 b ust. 1 Prawa budowlanego właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.

Stosownie zaś do treści art. 49 b ust. 2 Prawa budowlanego, jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo, w przypadku jego braku, ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni dokumentów i zaświadczeń wymienionych w podpunktach 1-3 tego przepisu, w tym - oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane ( art. 32 ust. 2 w zw. z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego ).

Zgodnie z treścią art. 49 b ust. 3 - w przypadku niespełnienia obowiązku, o którym mowa w ust. 2, stosuje się przepis ust. 1, a więc wydaje nakaz rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części.

W tej sytuacji PINB w Ł. miał podstawy ku temu, by w oparciu o art. 49 b ust. 2 podjąć działania w kierunku ewentualnej legalizacji samowoli budowlanej i postanowieniem z dnia [...] nałożył na skarżącego obowiązek przedłożenia w zakreślonym terminie niezbędnych dokumentów.

W obowiązującym stanie prawnym istnieje bowiem możliwość legalizacji samowoli budowlanej, pod warunkiem wywiązania się z określonych obowiązków.

S. S. nie wykonał w zakreślonym terminie obowiązków nałożonych na niego postanowieniem PINB w Ł. z dnia [...] i z tej przyczyny zachodziły podstawy prawne do zastosowania przez organ w myśl wskazanych wyżej przepisów sankcji w postaci nakazu rozbiórki spornego gołębnika.

W tym stanie rzeczy Sąd nie dopatrzył się ani w materiałach sprawy, ani we wskazanej wyżej argumentacji skarżącego podstaw do uznania, iż zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy i dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) oddalił skargę, jako nieuzasadnioną.