Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 328/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
6560
Skarżony organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku: uchylono zaskarżone postanowienie oraz postanowienie je poprzedzające w całości

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Bogusław Wolas Sędziowie: WSA Maja Chodacka WSA Paweł Dąbek (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. B. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 28 grudnia 2021 r., nr: [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o wydanie interpretacji indywidualnej I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie je poprzedzające w całości, II. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz B. w B. kwotę [...]zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu 30 lipca 2021 r. B. S.A. w B. (dalej: Spółka) złożyła do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: Dyrektor KIS) wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, przedstawiając następujący stan faktyczny.

Dnia 10 lipca 2020 r. do Spółki zgłosiła się osoba przedstawiająca się jako Dyrektor Zakupów spółki E. S.A. (dalej; Kontrahent) o numerze [...] z siedzibą w [...] o imieniu L.G. Kontakt został nawiązany za pomocą poczty elektronicznej email w języku angielskim. Przed rozpoczęciem rozmów handlowych, Spółka sprawdziła dane tej osoby poprzez weryfikację jej mediów społecznościowych takich jak Facebook czy też LinkedlN, które wykazały, iż Dyrektorem Zakupów Kontrahenta jest faktycznie osoba pod danym imieniem i nazwiskiem. Adres mailowy, z którego została dostarczona wiadomość Kontrahenta z propozycją nawiązania współpracy, również nie wzbudzał na tamten moment wątpliwości Spółki. Ponadto, kontakt z Kontrahentem prowadzony był w późniejszym etapie w języku francuskim – zarówno ze zlecającym zamówienie (Dyrektorem) jak i osobą odpowiedzialną za odbiór towaru na magazynie. W trakcie rozmów handlowych, Spółka podjęła szereg czynności sprawdzających, mających na celu zweryfikowanie czy Kontrahent, z którym zamierza nawiązać współpracę ma odpowiednie zaplecze techniczne i organizacyjne do obsługi takiego zamówienia. Taka procedura zwyczajowo prowadzona była poprzez udanie się do siedziby nowego kontrahenta i potwierdzenie tożsamości osoby składającej zamówienie. Również i kontrahenci Spółki często udawali się do jej siedziby, tak aby sprawdzić, na jakich pracuje ona maszynach, jak wygląda jej zakład produkcyjny, czy też po prostu w celu nawiązania relacji handlowej. Jednakże, w związku z restrykcjami związanymi z obowiązującym na całym świecie stanem epidemii COVID-19 przeprowadzenie tej zwyczajowej procedury nie było możliwe, bowiem wszędzie panowały nadzwyczajne, do tej pory niespotykane obostrzenia/ograniczenia. Nie zmieniło to jednak podejścia Spółki co do obowiązku zabezpieczenia się na okoliczność wystąpienia powyższej sytuacji i podjęcia czynności zabezpieczających. Z tego względu Spółka przed nawiązaniem współpracy skorzystała z usług przedsiębiorstwa Grupy C. – firmy ubezpieczeniowej zapewniającej przedsiębiorstwom ochronę przed ryzykiem braku płatności oraz dostarczającym informację o kondycji finansowej danego kontrahenta. W ramach świadczonych przez Grupę C. usług, Spółka była w stanie uzyskać następujące informacje w ramach zarządzania jego ryzykiem handlowym: • Firma E. uzyskała najpierw (tj. 10 września 2020 r.) limit kredytowy w wysokości 1 000 000 PLN, a od 2 października 2020 r. limit kredytowy został zwiększony do wysokości 1 800 000 PLN, limit stanowi ubezpieczenie należności na wypadek problemów płatniczych odbiorcy; • Spółka uzyskała raport handlowy w zakresie oceny zdolności kredytowej Firmy E. o niskim poziomie ryzyka współpracy. Ponadto, Spółka sprawdzała, czy Kontrahent widnieje w stosownych rejestrach i jego status podmiotowy pozwala mu na nabycie towarów w ramach wewnątrzwspólnotowego nabycia (u Spółki dostawa w ramach wewnątrzwspólnotowej dostawy towaru). Po przeprowadzeniu całej procedury weryfikacyjnej, Spółka potwierdziła możliwość nawiązania współpracy. Oferta została zaakceptowana mailowo (doszło zatem do zawarcia umowy w formie dokumentowej). Tym samym dnia 14 września 2020 r. Kontrahent złożył zamówienie drogą mailową na określoną ilość opisanego we wniosku towaru. Dokument ten był opatrzony podpisem i pieczątką Dyrektora Zakupów Kontrahenta oraz podpisem i pieczątką Dyrektora Finansowego Kontrahenta. Na zamówieniu umieszczone były poprawne dane kontaktowe oraz rejestrowe Kontrahenta. Dokument ten posiadał również logo tego Kontrahenta. Wskazany był ponadto adres magazynu, do którego ma być dostarczony towar wraz z danymi osoby kontaktowej w tym magazynie. W tamtym okresie było to zamówienie dobre, jednakże nie było ono czymś nadzwyczajnym dla Spółki, gdyż stara się ona cały czas wchodzić we współpracę z nowymi kontrahentami. Podkreślenia wymaga fakt, że podczas licznych rozmów z Kontrahentem, swoim zachowaniem i stylem wypowiedzi nie wzbudzał żadnych podejrzeń. Przekonanie, że Kontrahent nie chce postępować w sposób zwodzący wzbudzał również fakt, iż dostawa była podzielona na części. Urządzenia nie miały być dostarczone w ramach jednej przesyłki. Wspólnie z Kontrahentem ustalone zostało, że dostawa będzie odbywać się w następujących terminach: • 24 września – 42 sztuki; • 25 września – 42 sztuki; • 28 września – 42 sztuki; • 29 września – 42 sztuki; • 30 września – 42 sztuki; • 6 października – 42 sztuki; • 8 października – 48 sztuk. Spółka wspólnie z Kontrahentem ustalili, że termin płatności za powyższe zamówienia będzie wynosić 30 dni od dnia wystawienia faktury, co było odpowiednie w ocenie Spółki, z tytułu otrzymania ubezpieczenia należności w ramach przyznanego limitu kredytowego przez C. Ustalone ponadto zostało, że Spółka refakturuje na Kontrahenta wartość usługi spedycyjnej mającej na celu dostarczenie danych towarów – co jest powszechnym zachowaniem. Dokumenty transportowe, w tym CMR wracały do Spółki wraz z potwierdzeniem wywozu towarów poza terytorium kraju i dostarczenia ich do wskazanego przez Kontrahenta miejsca. Za organizację transportu odpowiedzialny był zaufany kontrahent Spółki, tj. przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą pod firmą A. ze stałym miejscem wykonywania działalności gospodarczej we W. przy ul. [...] . W związku z faktem, że urządzenia spełniały oczekiwania Kontrahenta, 7 października 2020 r. domówił on dodatkowe 176 sztuk w tej samej cenie, tj. 810 EUR za sztukę, które miały być dostarczone pod ten sam adres w następujących terminach: • 22 października – 42 sztuki; • 26 października – 42 sztuki; • 27 października – 42 sztuki; • 28 października – 42 sztuki. Zamówienie zostało przygotowane w podobny sposób jak to pierwsze (tj. zostały złożone na nim stosowne podpisy itp.). Ponadto faktury były wystawione w podobny sposób jak przy poprzednim zamówieniu – w dniu dostawy lub po dostawie z uwzględnieniem 30-dniowego terminu płatności. W związku z brakiem otrzymania płatności za pierwsze dostawy w terminie wymagalności, wystosowane zostało pismo do Kontrahenta, w którym został on zawezwany do zapłaty. W odpowiedzi Spółka uzyskała 28 października 2020 r. informację telefoniczną i mailową, że Kontrahent ma problemy personalne związane z COVID-19 i zapłata zostanie wykonana w kolejnym tygodniu. Jednakże z danych płatności Kontrahent nigdy się nie wywiązał, a informacja ta była ostatnim kontaktem z nim. W kolejnym tygodniu na skutek braku jakiegokolwiek kontaktu z Kontrahentem oraz otrzymania informacji od ubezpieczyciela należności w temacie oszustw na rynku francuskim, Spółka nabrała podejrzeń co do możliwości wyłudzenia towaru. W związku z powyższym zarząd Spółki złożył w jej imieniu 12 listopada 2020 r. zawiadomienie do Prokuratury Rejonowej w B. o możliwości popełnienia przestępstwa, któremu nadana została sygnatura [...] . Ponadto pismem z 12 marca 2021 r., Spółka otrzymała informację od Grupy C., iż: • Od początku marca 2020 r. kilku dostawców Kontrahenta, jak również przedsiębiorstwa, z którymi Kontrahent i jego spółki zależne nie utrzymują stosunków handlowych, otrzymało zamówienia na zakup sprzętu, wystawione w imieniu Kontrahenta za pośrednictwem wiadomości e-mail używających w sposób bezprawny nazwy i marki przedsiębiorstwa; • wykorzystane zostały rzeczywiste wewnętrzne dane Kontrahenta; • w celu realizacji tych zamówień sprawcy czynów posługiwali się adresem poczty elektronicznej podrabiając nazwę firmy, markę i nazwę domeny kontrahenta zgodnie z metodą znaną jako "typosquatting"; • podrobione maile mające zbliżone brzmienie do prawdziwych adresów e-mail Kontrahenta miały na celu zmylenie czujności ich odbiorców; • zamówienia były składane na sfałszowanych formularzach zamówień, zawierających w szczególności logo i dane kontaktowe kontrahenta; • ofiarą oszustwa padło co najmniej dziewięć spółek, które nie należały do grona dostawców referencyjnych, a które zostały oszukane w wyniku powyższych działań i zrealizowały całość lub część zamówień. Ostatecznie Spółka wskazała, że transakcje z września 2020 r. rozpoznał w informacji podsumowującej i deklaracji podatkowej oraz posiadał stosowne dokumenty przed złożeniem deklaracji za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy. Jednakże, po wykryciu przestępczego procederu z ostrożności procesowej wystawił z datą na 30 października 2020 r. korekty do wszystkich faktur WDT dot. sprzedaży za wrzesień i październik 2020 r. oraz opodatkował dostawy towarów stawką krajową 23%.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania.

1) Czy poprawna jest wykładania art. 12 ust. 3 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 1800 ze zm. – dalej: u.p.d.o.p.), prezentowana przez Spółkę, że w przypadku gdy padła ona ofiarą oszustwa, ale dochowała przy tym należytej staranności to nie jest ona zobowiązana do rozpoznawania przychodu w wysokości ceny wynikającej z faktury wystawionej na podmiot, którego dane zostały wykorzystane do oszustwa?

2) Czy poprawna jest wykładania art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., prezentowana przez Spółkę, że w przypadku gdy padła ona ofiarą oszustwa, ale dochowała przy tym należytej staranności jest ona uprawniona do zaliczenia do kosztów uzyskania wartość utraconych towarów?

3) W przypadku pozytywnej odpowiedzi na pytanie nr 1, Spółka zadała pytanie w zakresie momentu, w którym powinna ona zaliczyć dane wartości utraconych towarów do kosztów uzyskania przychodów?

4) Czy prawidłowo Spółka uznaje, że w przypadku gdy padła ona ofiarą oszustwa i dostarczyła towar nie do Kontrahenta, tylko do osoby podszywającej się pod niego, to pod warunkiem dochowania przy doborze Kontrahenta należytej staranności pod kątem jego weryfikacji, uzyskania stosownych dokumentów potwierdzających wywóz towarów poza granice kraju do innego Państwa Członkowskiego UE oraz spełnienia innych materialnych i formalnych warunków uprawniających Spółkę do stosowania stawki 0% przy wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów, Spółka będzie uprawniona do zastosowania wyżej wymienionej stawki 0% przy tej dostawie towarów dokonanej na rzecz osoby podszywającej się pod Kontrahenta?

Postanowieniem z 5 listopada 2021 r., Dyrektor KIS odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania wnioskowanej interpretacji. W uzasadnieniu swojego stanowiska podał, że Spółka faktycznie oczekiwała dokonania oceny stanu faktycznego - oceny dochowania przez nią "należytej staranności" - a nie wykładni przedstawionych przepisów prawa.

W wyniku złożonego przez spółkę zażalenia, Dyrektor KIS postanowieniem z 27 grudnia 2021 r., sygn. [...] , [...] , utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie na podstawie art. 13 § 2a, art. 221, art. 233 § 1 pkt 1 i art. 239 w zw. z art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm. – dalej: O.p.). W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia, powołując się na wskazane w postanowieniu przepisy prawa stwierdził, że udzielenie odpowiedzi na zadane przez Spółkę pytanie, wymagałoby przeprowadzenia postępowania dowodowego. W szczególności Dyrektor KIS musiałby badać okoliczności konkretnych transakcji przeprowadzanych przez Spółkę z kontrahentem, co prowadziłoby do ustalenia stanu faktycznego tych transakcji, a co wykracza poza zakres uprawnień organu interpretacyjnego w postępowaniu wywołanym wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej. Natomiast do przeprowadzenia postępowania dowodowego uprawnione są wyłącznie organy prowadzące postępowanie wyjaśniające, kontrolne bądź podatkowe, a do przeprowadzenia których Dyrektor KIS nie był upoważniony. Podkreślono również, że ustawodawca nie określił konkretnych czynności, które powinien podjąć podatnik, a które pozwalałyby wykluczyć albo potwierdzić, czy kontrahent (zamawiający towar) jest podmiotem za którego się podaje bądź też pozwalających ocenić czy Spółka miała uzasadnione podstawy do tego, aby domniemywać, że transakcje stanowią nadużycie podatkowe w celu uzyskania korzyści majątkowej przez Kontrahenta.

Analiza przedstawionego opisu sprawy, zadanych pytań i własnego stanowiska Spółki, dokonana przez Dyrektora KIS w świetle przepisów ustawy regulujących postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej, doprowadziła go do wniosku, że opisane okoliczności uniemożliwiają wydanie prawidłowej, w tym zawierającej niezbędne elementy przewidziane przez ustawodawcę dla tego rodzaju rozstrzygnięcia i spełniającej funkcje przypisane tej instytucji, interpretacji indywidualnej i mieszczą się w pojęciu "z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte", określonym w art. 165a § 1 O.p.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarzucono powyższemu postanowieniu naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego, tj.:

a) art. 3 pkt 2 w zw. z art. 14b § 1 O.p. poprzez błędną wykładnię polegającą na nieuzasadnionym uznaniu przez organ podatkowy, że celem wystąpienia Spółki z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej było zbadanie sprawy w sensie materialnoprawnym, a nie wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego, pomimo, że Spółka kilkukrotnie zaznaczyła w swoim wniosku, że nie oczekuje takiego postępowania, co w konsekwencji doprowadziło do odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie ww. wniosku;

2) przepisów prawa procesowego, tj.:

a) art. 165a § 1 w zw. z art. 14h oraz 14b § 1 O.p. polegające

na utrzymaniu w mocy postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania

w przedmiocie wniosku Spółki o wydanie interpretacji indywidualnej mimo, że wniosek ten spełniał wszystkie wymogi wskazane w obowiązujących przepisach, w związku z czym Spółka miała prawo oczekiwać, że jej wniosek zostanie rozpatrzony; oraz

b) art. 121 § 1 w zw. z art. 14h O.p. poprzez prowadzenie

postępowania w sposób niebudzący zaufania do organu podatkowego

objawiające się wydaniem zaskarżonego postanowienia, pomimo faktu, że

w ramach innych interpretacji indywidualnych, Organ rozpatrzył wnioski

innych podmiotów w niemal identycznych stanach faktycznych.

W związku z powyższym, Spółka wniosła o: uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia go poprzedzającego oraz o merytoryczne rozpatrzenie wniosku, jak i o zasądzenie na rzecz Spółki kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, nie wyłączając kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, według norm przepisanych.

Dyrektor KIS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Skarga, oceniona zgodnie z kryterium legalności, okazała się uzasadniona.

Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 – dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Podstawę odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie wniosku Spółki o wydanie interpretacji indywidualnej, stanowił art. 165a § 1 O.p., z którego wynika między innymi, że gdy z jakichkolwiek przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis ten ma zastosowanie w postępowaniu interpretacyjnym na podstawie art. 14h O.p. Ustawodawca pozostawił otwarty katalog przyczyn dla których nie jest możliwe prowadzenie konkretnego postępowania i dlatego koniecznym jest wydanie powyższego postanowienia. Dla zastosowania tego przepisu, organ podatkowy zobowiązany jest do szczegółowego wykazania, jakie konkretnie powody uniemożliwiają merytoryczne rozpoznanie sprawy zainicjowanej przez stronę. W rozpatrywanej sprawie Dyrektor KIS wskazał na specyfikę postępowania zmierzającego do wydania interpretacji indywidualnej, sprowadzającą się do tego, że nie można w jego trakcie prowadzić postępowania dowodowego, zaś dla udzielenia odpowiedzi na pytanie Spółki, czynności dowodowe musiałyby zostać przeprowadzone. W ocenie jednak Sądu, stanowisko takie nie zasługuje na aprobatę, gdyż możliwe było rozpoznanie złożonego wniosku, bez konieczności przeprowadzania jakichkolwiek dowodów.

Zgodnie z art. 14b § 3 O.p., składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Z przepisu tego wynika, że prawidłowo złożony wniosek powinien zawierać wyczerpujące przedstawienie dwóch elementów. Pierwszym z nich jest wyczerpujące przedstawienie faktów, wystąpienie których powoduje zastosowanie do nich norm prawa podatkowego, czyli ich wystąpienie wywołuje skutki w sferze materialnego prawa podatkowego. Konkretna norma prawa podatkowego znajduje bezpośrednie zastosowanie do takiego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, prowadząc bądź do powstania obowiązku zapłaty podatku, bądź też do skorzystania ze zwolnienia od opodatkowania lub zastosowania ulgi podatkowej. Drugim elementem wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, jest zaprezentowanie przez wnioskodawcę własnego stanowiska prawnego w zakresie stosowania norm prawa podatkowego, odnoszących się do opisanych faktów. W istocie zatem w tej części wniosku, dokonywana jest wykładnia adekwatnych przepisów prawa podatkowego, która podlega ocenie organu interpretacyjnego. Jego zadaniem jest potwierdzenie lub zaprzeczenie poglądowi wnioskodawcy. Jeżeli organ interpretacyjny uzna, że jeden z tych dwóch elementów nie został należycie przedstawiony przez składającego wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, powinien zastosować dyspozycję art. 169 § 1 O.p. w zw. z art. 14h O.p., wzywając wnioskodawcę do usunięcia dostrzeżonych braków, pod rygorem pozostawienia wniosku o wydanie interpretacji bez rozpatrzenia. Brak wydania postanowienia o którym mowa w art. 14g § 1 O.p., czyli pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia oznacza, że wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej spełnia wymogi formalne, umożliwiając jego merytoryczne rozpoznanie. Uzasadniony jest zatem wniosek, że został w nim między innymi przedstawiony wyczerpujący stan faktyczny/zdarzenie przyszłe.

W rozpatrywanej sprawie Dyrektor KIS nie pozostawił wniosku Spółki bez rozpatrzenia na podstawie art. 14g § 1 O.p., co prowadzi do jednoznacznej konkluzji, że wniosek ten był kompletny, między innymi w zakresie wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego sprawy. W tym kontekście za niezrozumiałe i jednocześnie nielogiczne uznać należy stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, że istniała konieczność prowadzenia postępowania dowodowego w celu udzielenia odpowiedzi na zadane przez Spółkę pytania, czego faktycznie w postępowaniu o wydanie interpretacji indywidualnej czynić nie można. W konsekwencji za nieuprawnione należało uznać stanowisko Dyrektora KIS, że nie było możliwym przeprowadzenie postępowania zmierzającego do wydania interpretacji indywidualnej. Odpowiedź taka powinna była zostać udzielona w oparciu o wyczerpująco przedstawiony stan faktyczny. Jeszcze raz należy zaznaczyć, że to Dyrektor KIS uznał ten stan za wyczerpujący, gdyż w przeciwnym wypadku wniosek Spółki zostałby pozostawiony bez rozpatrzenia.

Nie można również zgodzić się ze stanowiskiem Dyrektora KIS, że merytoryczne rozpatrzenie wniosku, prowadziłoby w istocie do oceny przedstawionego stanu faktycznego, nie zaś do dokonania wykładni przepisów prawa podatkowego. Zauważyć bowiem należy, że Spółka wskazała konkretne przepisy ustaw podatkowych i domagała się odpowiedzi, czy norma prawna w nich zawarta została zrealizowana w opisanym stanie faktycznym (który powinien zostać przyjęty przez Dyrektora KIS, jako odpowiadający prawdzie). Sama zaś akcentowana w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia okoliczność, że ustawodawca nie określił konkretnych czynności, które powinien podjąć podatnik, a które pozwalałyby wykluczyć albo potwierdzić, czy kontrahent (zamawiający towar) jest podmiotem za którego się podaje bądź też pozwalających ocenić czy Spółka miała uzasadnione podstawy do tego, aby domniemywać, że transakcje stanowią nadużycie podatkowe w celu uzyskania korzyści majątkowej przez kontrahenta, nie może uzasadniać odmowy prowadzenia postępowania zmierzającego do wydania interpretacji indywidualnej. Jeżeli bowiem, co nie zostało zakwestionowane przez Dyrektora KIS, do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego, konieczne jest spełnienie określonych wymagań (np. zachowania szczególnej staranności w doborze kontrahenta), to w postępowaniu interpretacyjnym, organ powinien stwierdzić, czy z przedstawionego stanu faktycznego wynika, iż wymagania takie zostały przez podatnika spełnione. Do prawidłowej wykładni przepisu prawa istotne jest stwierdzenie, czy wszystkie przesłanki w nim wymienione zostały spełnione. Niekiedy ustawodawca przesłanki takie wskazuje wyraźnie, niekiedy zaś używa pojęć niedookreślonych, spełnienie których może zostać potwierdzone jedynie na tle konkretnego stanu faktycznego. To przede wszystkim dla tego ostatniego przypadku przewidziana jest instytucja interpretacji indywidualnej. Podatnik znajdujący się w określonej sytuacji, może mieć wątpliwości, czy spełnione są wszystkie przesłanki do zastosowania określonego przepisu prawa materialnego. Jeżeli jego zdaniem tak jest w istocie, powołując się na ten przepis i przedstawiając stan faktyczny sprawy, może domagać się od organu interpretacyjnego, potwierdzenia swojego stanowiska. Organ interpretacyjny nie może przy tym uchylić się od odpowiedzi na zadane pytanie stwierdzając, że konkretna przesłanka, mająca bezpośredni wpływ na zastosowanie konkretnej normy prawnej, nie została przez ustawodawcę jednoznacznie określona, czy też zdefiniowana.

Sam proces stosowania prawa polega w pierwszym rzędzie na dokonaniu ustalenia stanu faktycznego i dopiero następnie dokonaniu jego subsumcji pod mający zastosowanie przepis prawa materialnego, przy jednoczesnym dokonaniu wykładni takiego przepisu, pozwalającym ustalić znaczenie normy prawnej w nim zawartej. Postępowanie zmierzające do wydania interpretacji indywidualnej, nie stanowi procesu stosowania prawa w wyżej opisanym znaczeniu. Pominięty zostaje bowiem element ustalania stanu faktycznego sprawy (gdyż ten podany zostaje przez wnioskodawcę) i dla organu interpretacyjnego istotne jest jedynie, czy rzeczywiście w opisanym stanie faktycznym, spełnione zostały przesłanki wymienione w konkretnym, wskazanym przez wnioskodawcę przepisie prawa podatkowego. Stwierdzenie takie wymaga przeprowadzenia wykładni ocenianego przepisu i jeżeli zawarte są w nim pojęcia nieostre, czy też niedookreślone, organ interpretacyjny nie może uchylić się od dokonania wykładni powołanych we wniosku przepisów prawnych.

Stanowisko takie zbieżne jest z poglądem wyrażonym w zaskarżonym postanowieniu, w którym stwierdzono, że "Zakres postępowania z art. 14b § 1 O.p. obejmuje bowiem interpretację przepisu prawa podatkowego, fazę kwalifikacji prawnej stanu faktycznego opisanego we wniosku przy respektowaniu prawidłowej wykładni przepisu prawa podatkowego i nie obejmuje fazy dowodzenia rzeczywistego przebiegu zdarzeń". W rozpatrywanej sprawie Dyrektor KIS bezpodstawnie uchylił się od dokonania kwalifikacji prawnej przedstawionego we wniosku Spółki stanu faktycznego pod przepis prawa, którego wykładnia powinna zostać przez niego dokonana. Dla wykonania swojego obowiązku, nie był on zobowiązany dowodzić rzeczywistego przebiegu transakcji, gdyż została ona opisana we wniosku Spółki. Nadmienić przy tym należy, że gdyby w postępowaniu podatkowym okazało się, iż zaprezentowany przez Spółkę stan faktyczny sprawy nie odpowiadał temu co zostało zawarte we wniosku o wydanie interpretacji, Spółka nie mogłaby skorzystać z funkcji ochronnej, przewidzianej w art. 14k O.p.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie. Ponieważ postanowienie wydane w pierwszej instancji dotknięte jest tożsamymi wadami, zostało ono uchylone na podstawie art. 135 p.p.s.a.

Ponownie rozpoznając wniosek Spółki Dyrektor KIS weźmie pod uwagę powyżej zaprezentowane stanowisko Sądu, biorąc w szczególności pod uwagę, że dla wydania interpretacji nie ma potrzeby prowadzenia postępowania dowodowego, jak również i to, że wykładni podlegają pojęcia niedookreślone, jeżeli mają one znaczenie dla dokonania prawidłowej wykładni powołanych przez Spółkę przepisów prawa materialnego.

O kosztach postępowania sądowego orzeczono zgodnie z art. 200 w zw. z art. 205 § 2 oraz w zw. z art. 209 p.p.s.a. Na koszty postępowania w kwocie 597 zł złożyły się: uiszczony wpis od skargi w wysokości 100 zł; koszty zastępstwa procesowego w kwocie 480 zł, określone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265) oraz opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa (17 zł).