Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 400/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2013-08-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6040 Wyrób, rozlew i obrót alkoholami
Hasła tematyczne: Przeciwdziałanie alkoholizmowi
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 18  ust. 1, 3a,  art. 12  ust. 1,2,3,4,
journal: Dz.U. 2007 nr 70 poz 473
law: Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi - tekst jedn.
article: art. 62,  art. 61  par. 4
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1  pkt 1  lit. a i c,  art. 135,  art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska Protokolant Maciej Hoffman po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi Spółki A w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia zezwolenia na sprzedaż napojów zawierających powyżej 18% alkoholu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu na rzecz skarżącego kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] Prezydent Miasta T., na podstawie art. 62 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, art. 12 i art. 18 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U. z 2007 r. Nr 70, poz. 473 z późn.zm.), § 1 i § 4 uchwały nr [...] Rady Miasta T. z dnia [...] lipca 1993 r. w sprawie ustalenia liczby punktów sprzedaży napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5% alkoholu (z wyjątkiem piwa), przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży oraz zasad usytuowania miejsc sprzedaży napojów alkoholowych na terenie miasta T. (ze zm.), § 1, § 2 i § 3 uchwały nr [...] Rady Miasta T. z dnia [...] lipca 2008 r. w sprawie zasad usytuowania miejsc sprzedaży napojów alkoholowych na terenie miasta T., po rozpatrzeniu wniosków o wydanie zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających powyżej 18% alkoholu, przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży złożonych przez podmioty wskazane w pkt 1-14 oraz po ponownym rozpatrzeniu wniosków o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości powyżej 18% alkoholu, złożonych przez podmioty i w punktach sprzedaży wskazanych w pkt 15-20 orzekł udzielić zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających powyżej 18% alkoholu, przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży - Spółce A w punkcie sprzedaży przy ul. P. [...] . Jednocześnie odmówił udzielenia przedmiotowego zezwolenia wskazanym w pkt 1-18 przedsiębiorcom w określonych punktach sprzedaży (w tym Spółce B w punktach sprzedaży przy ul. S. [...] i S. [...]).

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że w związku ze zwrotem zezwolenia na sprzedaż ww. napojów alkoholowych w punkcie sprzedaży w T. przy ul. Ł. [...] przez Spółkę C zwolnił się jeden punkt sprzedaży, o czym, na podstawie § 4 ww. uchwały nr [...], podano do publicznej wiadomości. W trakcie naboru przeprowadzonego w dniach od [...] lipca 2012 r. do [...] sierpnia 2012r. wpłynęło 14 wniosków przedsiębiorców. Ponadto ponownie rozpatrzono 6 wniosków w sprawach, w których wydane wcześniej przez organ decyzje zostały uchylone wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy:

- z dnia 30 stycznia 2012 r. sygn. akt II SA/Bd 1276/11, II SA/Bd 1280/11, II SA/Bd 1285/11 uchylających, zaskarżone przez Spółkę B w k., decyzje odmawiające wydania zezwoleń dla sklepów na stacjach paliw w T. ul. S. [...], ul. S. [...] i G. [...]..

- z dnia 21 września 2010 r. sygn. akt II SA/Bd 678/10, 10 sierpnia 2010 r. sygn. akt II SA/Bd 559/10, 14 września 2010 r. sygn. akt II SA/Bd 576/10 uchylających zaskarżone przez Spółkę A. decyzje odmawiające wydania zezwolenia na sprzedaż ww. napojów alkoholowych w sklepach przy ul. S. [...], D. [...], Ż. [...].

Organ podał, że będąc ograniczonym obowiązującym limitem punktów sprzedaży zobowiązany był dokonać wyboru jednego wniosku, spośród 20 rozpatrywanych. Przyznając zezwolenie dla sklepu "[...]" w T. przy ul. P. [...], prowadzonego przez Spółkę A, wziął pod uwagę - mając na względzie dostępność punktów sprzedaży dla mieszkańców miasta - jego lokalizację w lewobrzeżnej części T., gdzie było tylko 11 punktów sprzedaży ww. napojów alkoholowych, na ogólną liczbę w całym mieście 93 punkty.

Wymieniony powyżej punkt sprzedaży był - wśród złożonych wniosków -najdalej wysuniętym punktem w kierunku zachodnim w lewobrzeżnej części miasta. Najbliższym punktem sprzedaży w tym rejonie był sklep znajdujący się przy ul. P. [...] (odległość między tymi punktami wynosi 755,6 m.). Pozostałe punkty sprzedaży wskazane przez wnioskodawców w lewobrzeżnej części miasta znajdują się w bliższych odległościach od obecnie istniejących punktów i dlatego nie udzielono zezwolenia w tych miejscach. Mając na uwadze niewielką obecnie liczbę punktów sprzedaży w lewobrzeżnej części miasta w stosunku do ogólnej ich liczby w T., nie uwzględniono także wniosków dotyczących punktów usytuowanych w prawobrzeżnej części miasta. Dane dotyczące odległości między ww. punktami sprzedaży ustalono na podstawie mapy zasadniczej miasta T., umieszczonej na stronie internetowej pod hasłem Geoportal Miasta T., a wykaz przedsiębiorców posiadających przedmiotowe zezwolenia dostępny jest w Wydziale Ewidencji i Rejestracji Urzędu Miasta T.

W odwołaniu od powyższej decyzji Spółka B w K. wniosła o zmianę decyzji przez wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych na rzecz Spółki B w punktach sprzedaży usytuowanych na stacjach paliw przy ul. S. [...] i ul. S. [...] (art. 132 K.p.a.), ewentualnie uchylenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania (art. 138 § 2 K.p.a.). Ponadto strona wniosła o przeprowadzenia rozprawy administracyjnej w postępowaniu odwoławczym.

Odwołująca się spółka zarzuciła wydanie decyzji organu I instancji z naruszeniem art. 32 ust. 1 Konstytucji w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 173, poz. 1807 ze zm.), art. 18 ust. 1 i ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U. Nr 70, poz. 473 ze zm.) oraz art. 11, art. 89, art. 107 § 3 K.p.a. Strona wskazała, że uzasadnienie decyzji organu zezwalajacego jest lakoniczne, nie stanowi uzasadnienia pełnego tj. nie uwzględnia wszystkich okoliczności faktycznych mogących mieć wpływ na wynik sprawy, podczas gdy decyzje, szczególnie te uznaniowe muszą być szczegółowo uzasadnione. Organ I instancji przedstawiając swoje rozstrzygnięcie nie podał na jakiej podstawie przyjął, że w lewobrzeżnej części T. znajduje się najmniej punktów sprzedaży napojów alkoholowych. Nieprawidłowo też uzasadnił decyzję w części, gdzie wyjaśnia czym kierował się przy udzieleniu zezwolenia w wyselekcjonowanej już wcześniej lewobrzeżnej (znacznie mniejszej, o mniejszej liczbie mieszkańców) części T.. W ocenie skarżącej wydając przedmiotową decyzję organ I instancji naruszył zasadę równości (art. 32. ust. 1 Konstytucji RP), a w szczególności - równości podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej (art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej). To uchybienie było efektem niejasności wyboru punktu sprzedaży napojów o zawartości powyżej 18% alkoholu. Decyzja w tym zakresie nie została uzasadniona przez organ I instancji żadnymi okolicznościami faktycznymi istotnymi w sprawie. Zasada równości przedsiębiorców została naruszona przez organ I instancji już w momencie zamieszczenia ogłoszenia o wolnych zezwoleniach na sprzedaż napojów zawierających powyżej 4,5 % alkoholu (z wyjątkiem piwa) na stronie internetowej Miasta T. w dniu [...] lipca 2012 r., w którym organ nie zamieścił informacji dotyczącej kryteriów, jakie zamierza stosować przy wyborze przedsiębiorcy, któremu udzieli przedmiotowego zezwolenia.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. (SKO), na podstawie art. 12 i art. 18 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U. z 2007 r. Nr 70, poz. 473 z późn.zm.), § 1 i § 4 uchwały nr [...] Rady Miasta T. z dnia [...] lipca 1993 r. w sprawie ustalenia liczby punktów sprzedaży napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5% alkoholu (z wyjątkiem piwa), przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży oraz zasad usytuowania miejsc sprzedaży napojów alkoholowych na terenie miasta T. (ze zm.), § 1, § 2 i § 3 uchwały nr [...] Rady Miasta T. z dnia [...] lipca 2008 r. w sprawie zasad usytuowania miejsc sprzedaży napojów alkoholowych na terenie miasta T. oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że na dzień [...] grudnia 2012 r. wyznaczył rozprawę administracyjną, na której stawili się przedstawiciele organu pierwszej instancji, strony odwołującej się oraz Spółka A, który wyraził pogląd, że decyzja wydana przez Prezydenta Miasta T. jest słuszna, gdyż zastosowane kryterium odległości należy uznać za obiektywne, mierzalne i porównywalne. Pełnomocnik strony odwołującej się zarzucił organowi przekroczenie kompetencji, poprzez kreowanie polityki udzielania zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych, co należy do kompetencji Rady Miasta. Tym samym naruszony został przepis art. 19 K.p.a., a kwestionowana decyzja obarczona jest wadą nieważności (art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a.) Zarzut ten został rozwinięty w piśmie strony z dnia [...] grudnia 2012 r. W ocenie pełnomocnika spółki uzasadnienie decyzji jedynie maskuje rzeczywiste powody odmowy uwzględnienia wniosku strony, tj. politykę eliminacji napojów alkoholowych ze stacji paliw, co narusza zasadę równości podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej.

SKO podkreśliło, że ustawodawca w ustawie o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi zawarł szereg obostrzeń, mających ograniczyć dostęp do alkoholu, jak i przewidział, jakie wymogi formalne muszą zostać spełnione, by sprzedaż napojów alkoholowych odbywała się zgodnie z prawem. Wskazało, że polityka Rady Miasta T., dotycząca ograniczeń w zakresie sprzedaży alkoholu, jak i usytuowania punktów sprzedaży alkoholu na terenie miasta nie podlega jego ocenie. Zdaniem Kolegium właściwe organy konsekwentnie prowadzą działania zmierzające do ścisłej reglamentacji zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych, co jest ich prawem. Prezydent Miasta T., przy wydawaniu zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych jest związany zarówno przepisami powszechnie obowiązującego prawa, jak i aktami prawa miejscowego. Zasady usytuowania miejsc sprzedaży na terenie miasta T. reguluje uchwała nr [...] Rady Miasta T. z dnia [...] lipca 2008 r. w sprawie zasad usytuowania miejsc sprzedaży napojów alkoholowych na terenie miasta T.. Z kolei lokalną strategię Gminy w zakresie profilaktyki uzależnień oraz minimalizacji szkód zdrowotnych i społecznych, wynikających m.in. z używania alkoholu określa uchwalana corocznie uchwała Rady Miasta T. w sprawie przyjęcia Miejskiego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Innych Uzależnień. Prezydent Miasta T. wykorzystując władztwo administracyjne, ma także uprawnienie do wyboru kryteriów przy udzielaniu kolejnych zezwoleń. SKO uznało za słuszną tezę, według której owe kryteria powinny być obiektywne, czytelne, racjonalne i możliwe do weryfikacji. Nie mogą także naruszać konstytucyjnie chronionych wartości, takich jak zasada równości. W ocenie Kolegium kryterium przyjęte przez organ zezwalający podczas udzielania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w niniejszej sprawie spełnia powyższe wymogi.

Zdaniem organu II instancji wyraźne podzielenie miasta T. rzeką Wisłą zasadniczo wpływa na socjotopografię miasta, nie ma więc wyłącznie charakteru geograficznego, lecz - ze względu na utrudnienia komunikacyjne, tj. jeden obecnie funkcjonujący most - determinuje życie mieszkańców. Dlatego też ważne jest, aby dążyć do wyrównania infrastruktury, handlu i usług lewobrzeżnej oraz prawobrzeżnej części miasta. Istotne jest, aby mieszkańcy tej części T. mogli nabywać towary i usługi bez częstej konieczności przeprawy na prawobrzeżną część miasta. Biorąc zatem pod uwagę specyfikę socjotopografii T., w ocenie Kolegium, Prezydent Miasta T. miał prawo dokonać wstępnej selekcji wniosków o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, poprzez przyjęcie, że przedmiotowe zezwolenie będzie przyznane w tym postępowaniu przedsiębiorcy prowadzącemu punkt sprzedaży alkoholu po lewej stronie Wisły. Za takim wyborem przemawiała przede wszystkim ogólna liczba punktów sprzedaży napojów alkoholowych zawierających powyżej 18% alkoholu po obu częściach miasta (11 do 93). Organ wskazał, że w istocie powierzchnia prawobrzeżnego T. jest nieporównywalnie większa, aniżeli lewobrzeżna część miasta, niemniej jednak stosunek rozmieszczania punktów sprzedaży alkoholu po obu stronach miasta wynosi 1 do 8 (po prawej stronie Wisły jest ponad ośmiokrotnie więcej punktów sprzedaży alkoholu niż po lewej stronie rzeki). Przyjęte kryterium jest więc uprawnione, obiektywne i czytelne. Mając to na uwadze w dalszej części procedury uwzględniono wnioski przedsiębiorców, prowadzących punkty sprzedaży na P. (Spółka A), na S. (Spółka A) oraz na P. (R. B.).

Dodatkowo organ I instancji uzasadniając udzielenie wnioskowanego zezwolenia Spółce A, na punkt sprzedaży przy ul. P. [...] oparł się również na porównaniu dystansu dzielącego projektowane punkty sprzedaży alkoholu od 6 najbliżej położonych względem nich punktów sprzedaży alkoholu. Okazało się, że największa odległość dzieli sklep usytuowany przy ul. P. [...] od sklepu spożywczego położonego przy ul. P. [...] (755,6 m). W ocenie SKO Prezydent Miasta T. zawarł w uzasadnieniu decyzji wszystkie dane, które są konieczne do weryfikacji stanowiska organu. Przede wszystkim wymienił tych przedsiębiorców, którzy w lewobrzeżnej części T. prowadzą punkty sprzedaży alkoholu położone najbliżej planowanych punktów sprzedaży tegoż alkoholu. Zarzut skarżącej, iż Prezydent Miasta T. nie udokumentował należycie wykazanych odległości pomiędzy poszczególnymi punktami sprzedaży, Kolegium uznało za chybiony. Prezydent Miasta T. w oparciu o dane, informacje i dokumenty, które posiada z urzędu, bardzo precyzyjnie określił odległości pomiędzy przywołanymi punktami sprzedaży. Dodatkowo zaś wskazał, że odległości te ustalono na podstawie mapy zasadniczej umieszczonej w Internecie. Odnosząc się do tezy skarżącej, iż Prezydent Miasta T. powinien wziąć pod uwagę także inne kryteria, takie jak liczba mieszkańców przypadająca na jeden punkt sprzedaży, z uwzględnieniem ich wieku, wykonywanych zajęć oraz natężenia ruchu turystycznego SKO wskazało, że kryteria uwzględniane podczas procedury przyznawania zezwoleń na sprzedaż alkoholu możnaby mnożyć. Ponadto zauważyło, że organ zezwalający nie miał obowiązku wskazywania już na etapie podawania do publicznej wiadomości informacji o wolnym punkcie sprzedaży napojów alkoholowych, jakimi kryteriami będzie się kierował podczas orzekania. Przepis § 4 uchwały nr [...] Rady Miasta T. nakłada bowiem na organ udzielający zezwolenia jedynie obowiązek podania do publicznej wiadomości informacji o wolnych punktach sprzedaży napojów zawierających powyżej 4,5% alkoholu (z wyjątkiem piwa), przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży, przy czym ogłoszenie to winno nastąpić w siedzibie Urzędu Miasta, w lokalnej prasie oraz na stronie internetowej Urzędu Miasta. Z Miejskiego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Innych Uzależnień wynika z kolei dla Prezydenta Miasta T. obowiązek podejmowania działań mających na celu ograniczenie dostępności alkoholu, poprzez bezwzględne przestrzeganie ustalonej stosownymi uchwałami Rady Miasta T. liczby punktów sprzedaży napojów alkoholowych i wydawanie zezwoleń dla placówek handlowych i gastronomicznych wyłącznie w ramach określonego limitu.

W zakresie doboru stosowanych kryteriów - o ile spełniają one w/w warunki - nie może być zatem mowy o naruszeniu zasady równości. Zarówno z zaskarżonej decyzji, jak i z akt sprawy nie wynika, jakoby Prezydent Miasta T. z kręgu podmiotów, które nie otrzymają zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych automatycznie wyłączył przedsiębiorców prowadzących stacje paliw. W niniejszym postępowaniu Prezydent Miasta T. miał do rozdysponowania wyłącznie jeden wolny punkt sprzedaży alkoholu. Dokonanie wyboru jednego przedsiębiorcy i jego umotywowanie powoduje, że nie można mówić o naruszeniu zasady równości. Finalnie wszystkie zainteresowane strony mogły zapoznać się z przesłankami, które legły u podstaw rozstrzygnięcia i skorzystać ze środków zaskarżenia.

Spółka B w K. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wniosła o uchylenie powyższej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego, zarzucając naruszenie:

- art. 2 i art. 32 Konstytucji RP,

- art. 41, art. 12 ust. 2, art. 18 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi,

- art. 6, art. 7, art. 19, art. 107 § 3 i art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a.

- art. 6 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.

W uzasadnieniu skarżąca spółka wywodziła, analogicznie jak w postępowaniu odwoławczym, że organ I instancji przekroczył granice swej właściwości, ponieważ rada gminy ustala politykę lokalną (gminną) w zakresie profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych, natomiast - wójt gminy (burmistrz, prezydent miasta) realizuje tą politykę, wykorzystując w szczególności swe kompetencje do reglamentowania sprzedaży napojów alkoholowych. W tej interpretacji ustawy nie ma miejsca na własną politykę Prezydenta Miasta T. w wydawaniu zezwoleń, w tym - własną politykę w kształtowaniu kryteriów wyboru wniosków załatwianych pozytywnie. Kompetencje Prezydenta Miasta T., jako organu wydającego decyzje w I instancji są wyznaczone przez ustawę oraz politykę Rady Miasta T. określoną we wskazanych uchwałach, które stanowią w T. integralną część podstawy materialnoprawnej każdego zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych oraz odmowy udzielenia takiego zezwolenia. Tymczasem decyzje Prezydenta Miasta T. wydane w niniejszej sprawie w żadnym miejscu nie nawiązują do powyższych uchwał Rady Miasta T. określających politykę Miasta w sprawach wychowania w trzeźwości i przeciwdziałania alkoholizmowi. Prezydent kierował się własną polityką w zakresie swej reglamentacji i we własnym zakresie ustalił kryterium przesądzające o przyznaniu przedmiotowego zezwolenia i jego odmowie. Taki sposób korzystania przez Prezydenta Miasta T. ze swej kompetencji decyzyjnej z art. 18 ust. 1 ustawy stanowi istotne naruszenie powołanych wyżej przepisów ustawy tj. art. 41. ust. 1 zd. 1., art. 41. ust. 1 2. zd. 1 i 3, art. 12 ust. 2, art. 18 ust. 1. Zdaniem skarżącej oznacza to, że decyzja organu I instancji została wydana z przekroczeniem kompetencji przysługujących temu organowi i wkroczeniem w kompetencje Rady Miasta T. do kształtowania polityki Miasta w zakresie wychowania w trzeźwości i rozwiązywania problemów związanych z alkoholizmem. Tego rodzaju naruszenie przepisów materialnoprawnych i przepisów określających kompetencje organów publicznych (art. 156 § 1 pkt 1 w zw. z art. 19 K.p.a.) mogło mieć bezpośredni wpływ na wynik postępowania administracyjnego przeprowadzonego w I instancji. Zdaniem skarżącej organ I instancji nieprawidłowo uzasadnił decyzję odsyłając stronę po szczegółowe dane do Wydziału Ewidencji i Rejestracji Urzędu Miasta T..

Skarżąca kwestionuje również sposób i tryb przyjęcia kryteriów selekcji wniosków. W jej ocenie nawet gdyby zgodzić się z organami obu instancji, że Prezydent Miasta T. był uprawniony do ustalania we własnym zakresie dodatkowych kryteriów selekcji wniosków o zezwolenie, to jednak standardy demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 6 K.p.a.) w tym - nakaz obiektywności i bezstronności w załatwianiu wniosków wzajemnie się wykluczających, zobowiązywały prezydenta do informowania wnioskodawców z adekwatnym wyprzedzeniem, jakimi kryteriami będzie się kierować — właśnie po to, aby strona i sąd administracyjny mógł sprawdzić rzetelność załatwienia sprawy czyli zastosowanie powyższych kryteriów, sprawdzić czy uzasadnienie nie jest zaledwie dopisane do arbitralnego rozstrzygnięcia.

Spółka zarzuciła, że na poprzednim etapie postępowania (przed zaskarżeniem decyzji z dnia [...] czerwca 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy) Prezydent dążył do zbliżenia średniej liczby mieszkańców przypadającej na 1 punkt sprzedaży w najbardziej rozległej dzielnicy miasta do średniej dla całego miasta i nie preferował lewobrzeżnego T.. Ponadto podobnie jak w odwołaniu skarżąca zarzuciła, że organy naruszyły zasadę równości przedsiębiorców.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu skarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn.zm., powoływanej dalej jako: "P.p.s.a."), w myśl którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości albo w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a); naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b); inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Sąd stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub w części w przypadku zaistnienia przesłanek określonych w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w przepisach szczególnych (ust. 2).

Dokonując sądowej kontroli zgodnie z powyższymi kryteriami należy stwierdzić, że skarga jest uzasadniona i podlega uwzględnieniu.

Przedmiot niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej stanowi rozstrzygnięcie organów administracji publicznej w sprawie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających powyżej 18% alkoholu, przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonych decyzji stanowiły zatem przepisy ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. Nr 35, poz. 21356).

W myśl art. 18 ust. 1 wskazanej ustawy, sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży może być prowadzona tylko na podstawie zezwolenia wydanego przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), właściwego ze względu na lokalizację punktu sprzedaży. Zezwolenia wydaje się oddzielnie na następujące rodzaje napojów alkoholowych: 1) do 4,5% zawartości alkoholu oraz piwo, 2) powyżej 4,5% do 18% zawartości alkoholu (z wyjątkiem piwa), 3) powyżej 18% zawartości alkoholu (ust. 3), na podstawie pisemnego wniosku przedsiębiorcy, po uzyskaniu pozytywnej opinii gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych o zgodności proponowanej przez wnioskodawcę lokalizacji punktu sprzedaży z uchwałami rady gminy, o których mowa w art. 12 ust. 1 i 2 (art. 18 ust. 3a w/w ustawy).

Zgodnie z treścią art. 12 ust. 1 i ust. 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi rada gminy ustala, w drodze uchwały, dla terenu gminy (miasta) liczbę punktów sprzedaży napojów zawierających powyżej 4,5% alkoholu (z wyjątkiem piwa), przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży, jak i w miejscu sprzedaży, oraz zasady usytuowania na terenie gminy miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych.

Bezsporną pozostaje okoliczność, że Rada Miasta T. określiła liczbę punktów sprzedaży napojów zawierających powyżej 4,5% alkoholu z wyjątkiem piwa, przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży § 1 uchwały z dnia [...] lipca 1993 r. nr [...] w sprawie ustalenia liczby punktów sprzedaży napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5% alkoholu (z wyjątkiem piwa), przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży oraz zasad usytuowania miejsc sprzedaży napojów alkoholowych na terenie miasta T.. Uchwała ta była wielokrotnie nowelizowana. Uchwałą zmieniającą nr [...] z dnia [...] września 2007 r. Rada Miasta T. ustaliła liczbę punktów sprzedaży napojów zawierających powyżej 4,5% alkoholu (z wyjątkiem piwa) przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży do dnia 31 grudnia 2010 r. i po tym dniu - 88 punktów (§ 1 pkt 4). Jednocześnie zobowiązano Prezydenta Miasta T. do podawania do publicznej wiadomości informacji o wolnych punktach sprzedaży napojów zawierających powyżej 4,5% alkoholu (z wyjątkiem piwa) przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży, przez ogłoszenie w siedzibie Urzędu Miasta, lokalnej prasie oraz na stronie internetowej Urzędu Miasta (§ 4). Uchwałą nr [...] z dnia [...] maja 2911 r. Rada Miasta T. kolejny raz zwiększyła liczbę punktów sprzedaży przedmiotowych napojów, ustalając odpowiednio (§ 1): do dnia 31 grudnia 2011 r.: 91 punktów, do dnia 31 grudnia 2012 r.: 94 punkty, do dnia 31 grudnia 2013 r.: 97 punktów, do dnia 31 grudnia 2014 r. i po tym dniu: 100 punktów.

Uchwałą nr [...] z dnia [...] lipca 2008 r. Rada Miasta T. ustaliła zasady usytuowania miejsc sprzedaży napojów alkoholowych na terenie miasta T., tj.:

- przedsiębiorcy zamierzający prowadzić sprzedaż napojów alkoholowych, w punktach sprzedaży zlokalizowanych w odległości mniejszej niż 50 m. mierzonej najkrótszą dostępną publicznie drogą dojścia, od wejścia do tych punktów sprzedaży do granicy działki: szkół i innych placówek oświatowo-wychowawczych i opiekuńczych; obiektów kultu religijnego; domów studenckich; publicznych zakładów opieki zdrowotnej; izby wytrzeźwień; dworców kolejowych i autobusowych; obiektów sportowych; obiektów wojskowych; prokuratury i wymiaru sprawiedliwości; aresztu śledczego; targowisk i kąpielisk mogą otrzymać zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych, po uzyskaniu opinii właścicieli, administratorów lub zarządców tych obiektów, z zastrzeżeniem § 2 (§ 1 uchwały),

- w przypadku, gdy przedsiębiorca zamierzający prowadzić sprzedaż napojów alkoholowych, nie otrzyma od właściciela, administratora lub zarządcy obiektu wymienionego w § 1 odpowiedzi w terminie 14 dni od dnia doręczenia wniosku o wydanie opinii, uznaje się, że uzyskał opinię pozytywną - na podstawie kopii wniosku z potwierdzeniem doręczenia oraz pisemnego oświadczenia przedsiębiorcy o braku odpowiedzi w terminie 14 dni od dnia doręczenia wniosku, pod warunkiem, iż we wniosku zawarto prośbę o udzielenie odpowiedzi w tym terminie (§ 2),

- wprowadza się stały zakaz sprzedaży, podawania, spożywania i wnoszenia napojów alkoholowych na terenie kąpielisk oraz na terenie targowisk, na których jest pobierana opłata targowa (§ 3).

Z przytoczonych wyżej regulacji prawnych wynika, iż każdy przedsiębiorca, spełniający kryteria ustalone ustawą o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz uchwałami rada gminy, ma prawo ubiegania się o wydanie zezwolenia na sprzedaż wymienionych wyżej rodzajów napojów alkoholowych, składając stosowny wniosek w tym zakresie.

Podkreślenia wymagają specyficzne okoliczności faktyczne niniejszej sprawy, a także akcentowana przez organ okoliczność wielości różnorodnych orzeczeń administracyjnych i sądowoadministracyjnych, które bez wątpienia miały istotny wpływ na przebieg ponownego postępowania i obecne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej - udzielenia konkretnemu przedsiębiorcy spornego zezwolenia.

Z analizy akt niniejszej sprawy oraz treści orzeczeń organów wynika, iż w niniejszym wspólnym postępowaniu administracyjnym organ rozpoznał i rozstrzygnął łącznie co do 20 wniosków o udzielenie zezwolenia na sprzedaż danego rodzaju napojów alkoholowych złożonych w ramach trzech odrębnych naborów ogłaszanych odpowiednio w styczniu 2010 r. (3 spośród 21 wniosków), w kwietniu 2011 r. (3 spośród 14 wniosków) oraz w lipcu 2012 r. (14 wniosków).

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, podziela pogląd wyrażony w tych orzeczeniach tutejszego Sądu (vide wyroki z dnia 29 września 2010 r. sygn. akt II SA/Bd 612/10, II SA/Bd 613/10, II SA/Bd 680/10 i II SA/Bd 681/10) oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego, w których Sąd wskazał, że rozpatrywanie wniosków o udzielenie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, na podstawie przepisu art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tekst jedn. Dz.U. z 2007 r., Nr 70, poz. 473 ze zm.), winno się odbywać w ramach jednaj sprawy administracyjnej, niezależnie od tego, czy do rozdysponowania istnieje jedno zezwolenie, czy też większa ich liczba, która przewyższa ilość wniosków o przyznanie zezwoleń.

Przykładowo w uzasadnieniu wyroku z dnia 6 czerwca 2012 r. (sygn. akt II GSK 743/11) NSA stwierdził, że na posiadanie w jednym postępowaniu administracyjnym przymiotu strony przez wszystkich przedsiębiorców ubiegających się o zezwolenie na sprzedaż alkoholu danego rodzaju w jednym naborze przemawiają istniejące między nimi więzy o charakterze materialnoprawnym. Ich źródłem są przede wszystkim istniejące między nimi relacje konkurencyjne. Można wskazać, iż w świetle art. 4 pkt 11 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) przez "konkurentów" rozumie się przedsiębiorców, którzy wprowadzają lub mogą wprowadzać albo nabywają lub mogą nabywać, w tym samym czasie, towary na rynku właściwym. Toteż, zezwolenie na sprzedaż alkoholu danego rodzaju, o którym mowa w przepisie art. 18 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, nie tylko kształtuje stosunek administracyjnoprawny, ale także wpływa na relacje konkurencyjne, zamykając przynajmniej niektórym przedsiębiorcom możliwość prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie objętym treścią wspomnianego zezwolenia. Dodatkowo Sąd wskazał, że na wykładnię wskazanych wyżej przepisów w kierunku przyznania przymiotu strony w jednym postępowaniu administracyjnym wszystkim przedsiębiorcom składającym wniosek o przyznanie deficytowego zezwolenia na sprzedaż alkoholu danego rodzaju może także wskazywać art. 22 Konstytucji RP. Zasada wolności działalności gospodarczej doznaje w tym przypadku ograniczenia wynikającego z ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Sąd wywiódł, że jeżeli liczba planowanych zezwoleń na sprzedaż alkoholu danego rodzaju jest mniejsza od liczby złożonych wniosków właściwy organ samorządu terytorialnego ma obowiązek prowadzenia jednego postępowania administracyjnego, z udziałem wszystkich przedsiębiorców, którzy złożyli stosowny wniosek, a tym samym doręczenia im decyzji o udzieleniu zezwolenia na sprzedaż alkoholu jednemu lub kilku podmiotom, om której mowa w art. 18 ust. 1 ustawy, a to dla umożliwienia złożenia odwołania tym przedsiębiorcom, którzy takiego zezwolenia nie uzyskali. Taki właśnie sposób prowadzenia postępowania w tego rodzaju sprawach NSA uznał za wzorzec, a stanowisko to podziela Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie.

Przy czym uwzględnienie okoliczności konkretnej sprawy, w przypadku uchybienia ze strony organu tym powinnościom, wymaga od organu co do zasady ponownego postępowania w sprawie z udziałem wszystkich podmiotów, które ubiegały się o to samo zezwolenie i uzyskały pozytywną opinię gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych. Oczywiście mogą się w tym zakresie pojawić różne przeszkody natury formalnej lub procesowej, które w miarę możliwości organ winien usunąć.

Brak analogicznej więzi funkcjonalnej i materialnoprawnej w łącznym rozpoznawaniu w jednej sprawie administracyjnej wniosków zgłoszonych w odrębnych naborach nawet, gdy dotyczą one tego samego rodzaju napojów alkoholowych. Podkreślić bowiem przyjdzie, iż w ramach każdego naboru przedsiębiorca, którego wniosek (spełniający warunki formalne, w tym co do pozytywnej oceny gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych) nie uzyskał akceptacji uprzednio, może zostać zgłoszony, i nie jest wykluczone, że w konkurencji do pozostałych wnioskujących przedsiębiorców, w kolejnym postępowaniu jemu zostanie udzielone stosowne zezwolenie.

W ocenie Sądu, brak jednak było podstaw prawnych do rozpoznawania w jednym postępowaniu administracyjnym wniosków zgłoszonych przez przedsiębiorców w ramach odrębnych ogłoszeń o naborze, nadto takie działanie nie jest zgodne ze wskazaniami wyrażonymi w ww. wyrokach WSA w Bydgoszczy, które zawierały wskazania wiążące organy w toku ponownego rozpoznania spraw co do zakresu oceny na podstawie tych samych kryteriów wszystkich wniosków złożonych w ramach tego samego naboru.

Odnośnie wniosków, które winny zostać poddane ponownej procedurze weryfikacji i oceny, a rozpoznanych niejako przy okazji, wraz z wnioskami zgłoszonymi w ramach naboru w lipcu/sierpniu 2012 r. w niniejszej sprawie Prezydent Miasta T. wskazał wnioski (pkt 15-20) złożone przez:

- Spółka B – punkty sprzedaży ul. S. [...] i ul. S. [...] (zgłoszone w ramach procedury naboru w kwietniu 2011r.),

- M. R. – punkt sprzedaży ul. G. [...] (zgłoszony w ramach procedury naboru w kwietniu 2011r.),

- Spółka A - punkty sprzedaży ul. Ż. [...], S. [...] oraz D. [...] (zgłoszone w ramach procedury naboru w styczniu 2010r.).

Okolicznością bezsporną pozostaje, jak wskazał organ, że jego wcześniejsze rozstrzygnięcia oraz rozstrzygnięcia organu odwoławczego wydane na skutek odwołań wnioskodawców co do wszystkich tych wniosków zostały uchylone wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. I tak wyrokami z dnia 10 sierpnia 2010r. (sygn. akt II SA/Bd 559/10), z 14 września 2010 r. (sygn. akt II SA/Bd 576/10) oraz z 21 września 2010r. (sygn. akt II SA/Bd 678/10) WSA uchylił decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. utrzymujące w mocy uprzednie decyzje Prezydenta Miasta T. z dnia [...] lutego 2010r. o odmowie wydania zezwolenia Spólce A na sprzedaż w ww. punktach danego rodzaju napojów alkoholowych.

W wyrokach tych WSA, akceptując praktykę organów rozpoznania odrębną decyzją każdego ze złożonych w ramach jednego naboru wniosków o uzyskanie przedmiotowego zezwolenia, wskazał jednakże, że w sytuacji złożenia w tym samym czasie, większej ilości wniosków niż przewidywany limit wolnych punktów sprzedaży napojów alkoholowych, organ zezwalający miał obowiązek określić jasno i precyzyjnie kryteria wyboru, które byłyby jednakowe dla ubiegających się o określone zezwolenie, i zostałyby zweryfikowane przez organ zezwalający i organ II instancji odnośnie spełnienia poszczególnych kryteriów przez wnioskodawcę, którego dotyczy konkretne decyzja. Tylko bowiem w takiej sytuacji decyzja byłaby transparentna, przejrzysta i jasna dla podmiotu ubiegającego się o określone dobro. Przyjęte zaś w decyzji organu zezwalającego kryteria wyboru, jak wynika z jej uzasadnienia, po pierwsze zostały zastosowane tylko do podmiotów, które otrzymały zezwolenie, po drugie nie były one dla nich jednakowe, po trzecie nie zostały one zweryfikowane odnośnie spełnia ich, bądź tez nie, przez podmiot, któremu odmówiono przedmiotową decyzją przyznania zezwolenia. Dalej Sąd wywiódł, że organ zezwalający zobligowany był przede wszystkim uzasadnić w swojej decyzji przyczyny wydania rozstrzygnięcia odmownego w stosunku do strony skarżącej, wskazując jakiego i dlaczego dodatkowego kryterium wyboru w jego ocenie ona nie spełnia, a nie zaś, tak jak to miało miejsce w sprawie, odwołać się do rozstrzygnięć udzielających zezwolenia innym przedsiębiorcom ubiegającym się o to samo zezwolenie co strona skarżąca.

Powyższa wykładnię i stanowisko zaakceptował Naczelny Sąd Administracyjny, oddalając skargi kasacyjne organu wyrokami z dnia 14 marca 2012 r. (sygn. akt II GSK 111/11 i 113/11) i z 22 marca 2012r. (sygn. akt II GSK 133/11), gdzie podkreślił, że okoliczność, iż przepis prawa materialnego pozostawia sposób rozstrzygnięcia sprawy uznaniu organu administracyjnego, nie zwalnia sam przez się tego organu od obowiązku wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych, istotnych dla rozpatrzenia sprawy konkretnego podmiotu ubiegającego się o takie zezwolenie. Zakres swobody organu administracji, wynikający z przepisu prawa materialnego, jest bowiem niewątpliwie ograniczony ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego określonymi w art. 7, 8, 11 K.p.a. a także art. 107 § 3 K.p.a. W szczególności wyrażona w art. 7 K.p.a. zasada postępowania administracyjnego odnosi się w równym stopniu do zakresu i wnikliwości postępowania dowodowego, jak i do całokształtu stosowania przepisów prawnych służących "załatwieniu sprawy". Dopełnienie tego obowiązku nabiera szczególnej wagi wówczas gdy organ dysponuje limitowaną liczbą (4) punktów sprzedaży napojów alkoholowych, a o zezwolenie na sprzedaż alkoholu wystąpiło aż 21 podmiotów. Wówczas w żadnym przypadku nie można było ograniczyć się do stwierdzenia, iż skoro przyznano zezwolenie 4 innym podmiotom, to wyczerpanie limitu punktów sprzedaży napojów alkoholowych stanowiło negatywną przesłankę w przedmiocie wydania zezwolenia stronie skarżącej. W niniejszej sprawie brak było

w istocie wskazania wystarczających przesłanek rozstrzygania skoro nie podano z jakich konkretnie względów wniosek strony skarżącej nie zasługiwał na uwzględnienie. Poszczególne kryteria wymienione w decyzji organu I instancji zastosowane przy udzielaniu zezwolenia innym podmiotom powinny zostać zatem poddane operacji wyczerpującego porównania przy ocenie wniosku strony skarżącej o udzielenie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych.

Z kolei wyrokami z dnia 30 stycznia 2012 r. (sygn. akt II SA/Bd 1276/11, II SA/Bd 1278/11, II SA/Bd 1280/11, II SA/Bd 1285/11) tutejszy Sąd uwzględniając skargi Spółki B w K. oraz M. R. uchylił decyzje SKO w T. oraz poprzedzające je decyzje Prezydenta Miasta T. z [...] czerwca 2011 r. o odmowie przyznania tym przedsiębiorcom zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości powyżej 18% alkoholu, o które ubiegali się w ramach naboru ogłoszonego w kwietniu 2011r. W uzasadnieniach tych wyroków Sąd wskazał, że zastosowany przez organy tryb procedowania narusza zasadę prawdy materialnej oraz metod do niej dochodzenia art. 7 i 77 K.p.a. (uzasadnienie odmowy wydania danemu przedsiębiorcy zezwolenia okolicznością przyznania go innemu podmiotowi, w sytuacji gdy analiza akt sprawy wykazała, że kwestia ta nie była jeszcze rozstrzygnięta, bowiem decyzję pozytywną dla konkurencyjnego podmiotu wydano dopiero [...] czerwca 2011 r.). Także organ odwoławczy nie powinien uzależniać w takiej sytuacji rozstrzygnięcia sprawy innego podmiotu wnioskującego o przyznanie zezwolenia na sprzedaż alkoholu od wyniku sprawy prowadzonej z wniosku drugiego podmiotu złożonego w tym samym okresie. Ponadto, w ocenie Sądu, w sytuacji, gdy wielu przedsiębiorców uzyska na jedno wolne miejsce pozytywną opinię komisji rozwiązywania problemów alkoholowych, to ocena stanowiska komisji podlega normalnym regułom oceny dowodów.

Sąd jako wadliwe ocenił uznanie przez organy, że pomimo jednego dobra do rozdysponowania przy wielości podmiotów zainteresowanych jego uzyskaniem można prowadzić wiele spraw administracyjnych. Co spowodowało szereg innych naruszeń procedury - pominięcie wszystkich stron postępowania w jednej sprawie (naruszenie ich interesów prawnych), brak rozpoznania sprawy w jednym postępowaniu, wydanie wielu decyzji zamiast jednej rozstrzygającej o uprawnieniach wszystkich zainteresowanych, oceny celowości przeprowadzenia rozprawy, pozbawienie stron możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym dotyczącym wszystkich zainteresowanych, możliwości porównania szans w oparciu o przyjęte kryteria oceny wniosków itd. Nadto Sąd wskazał możliwości podjęcia, w trybie nadzwyczajnego postępowania administracyjnego, próby wzruszenia wydanej w tym naborze ostatecznej decyzji o przyznaniu innemu przedsiębiorcy zezwolenia.

Zgodnie z przepisem art. 153 P.p.s.a, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Uregulowanie to oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 P.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania.

W pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego. Wykładnia w tym sensie zmierza do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych.

Organy, nie stosując się do wskazań i wytycznych co do dalszego postępowania zawartych w rozstrzygnięciach Sądu, naruszają tym samym przepis art. 153 P.p.s.a. Sytuacja taka zaistniała w niniejszej sprawie. We wskazanych wyżej wyrokach Sądy uchylając orzeczenia organów administracji wskazały, że wszystkie wnioski o udzielenia zezwolenia na sprzedaż danego gatunku alkoholu, zgłoszone w tym samym terminie, tj. w ramach tego samego naboru, winny podlegać weryfikacji i ocenie na podstawie tych samych kryteriów. W okolicznościach niniejszej sprawy oznacza to, iż organ powinien w odrębnej sprawie administracyjnej poddać ponownej ocenie wnioski producentów zgłoszone w ramach naborów ze stycznia 2010r, kwietnia 2011 r. i lipca 2012r. Zgodnie z wywodami zawartymi w uzasadnieniach cytowanych wyroków wnioski zgłoszone w toku naboru w styczniu 2010 r. (tj. poz. 18-20 sentencji decyzji) winny podlegać ocenie co do spełniania tych samych kryteriów wyboru, które stanowiły o dokonaniu w tamtej procedurze wyboru 4 konkretnych przedsiębiorców, którym udzielono zezwoleń (w tamtym naborze do rozdysponowania pozostawały pierwotnie 4 wolne miejsca, przy czym w trzech przypadkach decyzje pozytywne stały się ostateczne, jedna została uchylona na skutek orzeczeń sądowych i administracyjnych). Z kolei wnioski skarżącej Spółki B dotyczące punktów sprzedaży przy ul. S. [...] oraz S. [...] winny podlegać ponownej procedurze weryfikacji i oceny na tych samych warunkach i kryteriach, jak wszystkie inne zgłoszone w naborze w kwietniu 2011 r. wnioski, w tym wniosek przedsiębiorcy (K. B.), któremu ostateczną decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. przyznano przedmiotowe zezwolenie, o które ubiegała się skarżąca. Wraz z wnioskiem M. R. dla punktu sprzedaży przy ul. G. [...].

Nadto Sądowi z urzędu znana jest okoliczność, iż przed tutejszym Sądem toczy się równolegle postępowanie w sprawie ze skargi Spółki A w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia [...] października 2012 r. nr [...], którą organ I instancji, po ponownym rozpoznaniu dwóch spośród wniosków zgłoszonych pierwotnie w ramach naboru w styczniu 2010 r. tj. wniosku Spółki C w T. oraz Spółki A w K. (dla punktu sprzedaży przy ul. Ł. [...]) - przyznał zezwolenie Spółce C i odmówił udzielenia zezwolenia Spółce A (sygn. akt II SA/Bd 385/13). Podkreślenia wymaga, iż w tej decyzji organ zastosował odmienne kryterium wyboru i oceny wniosków, niż w rozpoznawanej sprawie, którym był fakt, iż Spółka C jako przedsiębiorca lokalny, nie posiada na terenie miasta T. punktów sprzedaży napojów alkoholowych danego rodzaju, a jego konkurent jest posiadaczem największej ilości zezwoleń (w sklepach "[...]"). Zważyć przyjdzie, iż w tym samym postępowaniu o udzielenie zezwolenia wpłynęły również wnioski Spółki A z [...] stycznia 2010 r., które zostały jednakże rozpoznawane przez organ nie w ramach tego samego postępowania, lecz wyłączone do niniejszej sprawy.

Zdaniem Sądu, ogłaszając w lipcu 2012 r o nowym wolnym zezwoleniu, w ramach limitu punktów sprzedaży ustalonego uchwałą rady gminy, Prezydenta Miasta T. uruchomił odrębną procedurę, w konsekwencji stronami tego postępowania administracyjnego są wszyscy przedsiębiorcy, którzy w określonym tu terminie złożyli stosowne wnioski – wskazani w pkt 1-14 sentencji decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] sierpnia 2012 r. Z analizy akt sprawy nie wynika, aby strona skarżąca zgłosiła nowy wniosek w tym postępowaniu (naborze). W konsekwencji podkreślić należy, iż dołączenie do nowego odrębnego postępowania administracyjnego, wniosków przedsiębiorców, którzy w tym postępowaniu nie zgłosili swojego wniosku, stanowi naruszenie przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego, jak również zasad konkurencyjności pomiędzy przedsiębiorcami. Skoro w danej procedurze naboru wniosków celem udzielenia przedmiotowego zezwolenia, swój akces na jedno zwolnione miejsce zgłosiło 8 przedsiębiorców (którzy złożyli 14 wniosków indywidualizowanych konkretnymi lokalizacjami punktów sprzedaży), narusza ich interes "dołączenie" przez organ kolejnych konkurentów do uzyskania tego dobra (dalsze 6 wnioskowanych punktów sprzedaży). Ponadto takie łączenie, dla którego nie było podstaw faktycznych ani prawnych, pozostaje również w sprzeczności ze wskazaniami ww. wyroków, zatem stanowiło naruszenie art. 153 P.p.s.a.

Organ błędnie powołuje się w niniejszej sprawie na przepis art. 62 K.p.a., albowiem nie zaistniały przesłanki do jego zastosowania. Dodatkowo wskazać należy, że także w orzeczeniach tutejszego Sądu uchylających uprzednie decyzje organów i wskazujących na konieczność prowadzenia jednej wspólnej sprawy administracyjnej, w której nastąpi ocena wszystkich wniosków o udzielenie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych danego rodzaju złożonych w tym samym okresie (np. z dnia 29 września 2010 r. sygn. akt II SA/Bd 612/10, II SA/Bd 613/10, II SA/Bd 680/10 i II SA/Bd 681/10) Sąd wskazywał, że rozpatrywanie wniosków o udzielenie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, na podstawie przepisu art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, winno się odbywać w ramach jednej sprawy administracyjnej, niezależnie od tego, czy do rozdysponowania istnieje jedno zezwolenie, czy też większa ich liczba, którą przewyższa ilość wniosków o przyznanie zezwoleń. Nadto w uzasadnieniu wyroku z dnia 6 czerwca 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził, iż sąd pierwszej instancji trafnie wywiódł, że w sprawie nie miał zastosowania art. 62 K.p.a., gdyż mamy w niej do czynienia z wielością stron w jednym postępowaniu (sprawie), nie zaś z wielością spraw, co stanowi przedmiot regulacji art. 62 K.p.a.

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie Prezydent Miasta T. nie przeprowadził ponownie postępowania w sprawie udzielenia przedmiotowych zezwoleń w sposób wynikający w ww. wyroków. Rozstrzygnięcie z dnia [...] sierpnia 2012 r. wydane zostało z naruszeniem art. 153 P.p.s.a., przepisów procedury administracyjnej oraz granic uznania administracyjnego wyznaczonych przepisami materialnoprawnymi, w tym ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

W konsekwencji nieuprawnionego połączenia do wspólnego rozpoznania w jednej sprawie administracyjnej zarówno nowych wniosków zgłoszonych w ramach naboru z lipca 2012 r. jak również ponownego rozpoznania wniosków złożonych w ramach innych naborów, nie doszło bowiem ani do ujawnienia istotnych motywów stanowiących podstawę wyboru kontrkandydatów (konkurentów) wobec skarżącego przedsiębiorcy w poprzednim postępowaniu, jak również organ nie dokonał oceny wniosków skarżącej Spółki pod kątem spełniania tych samych kryteriów, które stanowiły o wybraniu konkurenta w toku postępowania o udzielenia zezwolenia wszczętego po naborze w kwietniu 2011 r. W postępowaniu tym w istocie o udzielenie jednego zezwolenia ubiegało się kilkunastu konkurentów (złożono 14 wniosków). Takiej analizy brak w uzasadnieniu decyzji organów obydwu instancji, wbrew nakazowi wynikającemu z art. 153 P.p.s.a.

Obecnie, rozpoznając między innymi ponownie sprawę wniosków skarżącej z 2011 r. organ zezwalający oparł się na nowych i odmiennych kryteriach, co zasadnie podnosi skarżąca Spółka. Obowiązkiem organu, przy ponownym rozpoznaniu sprawy o udzielenie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zainicjowanych wnioskami z kwietnia 2011 r., wobec uchylenia 4 decyzji o odmowie przyznania tego zezwolenia, było dokonanie ponownej oceny wniosków, rozstrzygniętych uchylonymi przez Sąd decyzjami, oraz ewentualnych wniosków, co do których organ dokonałby weryfikacji ostatecznych decyzji odmownych w trybie nadzwyczajnym (np. 154 K.p.a.). W zakresie możliwości wzruszenia przez inne podmioty decyzji ostatecznej pozytywnej przyznanej w ramach tego naboru, wypowiedział się już wiążąco Sąd w ww. wyrokach. O ile zatem w dacie ponownego rozpoznania sprawy przez organ, pozostawała nadal w obrocie prawnym ostateczna decyzja o przyznaniu, w ramach tego samego naboru, jedynego wolnego zezwolenia na sprzedaż detaliczną napojów alkoholowych danego rodzaju, oznaczało to, że organ nie mógł przyznać już żadnemu innemu przedsiębiorcy tego samego zezwolenia. Wyjaśnić przy tym należy, iż podmiotem niniejszego postępowania nie jest określona lokalizacja punktu sprzedaży, lecz przedsiębiorca wnioskujący o udzielnie mu zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych danego rodzaju, we wskazanym przez niego punkcie sprzedaży. Na skutek powyższych prawomocnych wyroków nie powstała dla strony skarżącej sytuacja, w której w ramach tego samego wniosku, może się ona ubiegać o udzielenie zezwolenia w innych naborach. W konsekwencji, ponieważ z akt sprawy nie wynika, iżby decyzja Prezydenta Miasta T. z dnia [...] czerwca 2011 r. o udzieleniu zezwolenia K. B., o które ubiegała się między innymi skarżąca Spółka, została uchylona w trybie administracyjnym – jedyne zezwolenie w danej procedurze naboru - zostało ostatecznie rozdysponowane. W tej sytuacji rzeczą organów było szczegółowe wyjaśnienie przesłanek i kryteriów, którymi kierował się przyznając w tym postępowaniu zezwolenie temu, a nie innym przedsiębiorcom. Winien organ odnieść te wszystkie przesłanki do wniosków skarżącej spółki i wyjaśnić, których sposób tych kryteriów nie spełniła, albo co do których podmiot, któremu udzielono zezwolenia okazał się lepszym. Ponadto, jak zasadnie podkreślono w wyrokach tutejszego Sądu z dnia 30 stycznia 2011 r. obowiązkiem organu w tym postępowaniu było również dokonanie wszechstronnej oceny dowodów zgromadzonych w całej sprawie tj. co do wszystkich wnioskodawców, w tym pozytywnych wobec wszystkich opinii gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych. Tych obowiązków Prezydent Miasta T. nie wypełnił w żadnym zakresie.

Organ odwoławczy bezrefleksyjnie zaakceptował rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, nie dostrzegając wskazanych wyżej wad postępowania, w tym brak uzasadnienia wskazanych kryteriów stanowiących pierwotnie o odmowie przyznania skarżącej zezwolenia w postępowaniu zainicjowanym w kwietniu 2011r. oraz połączenia do wspólnego rozpoznania 20 wniosków, składanych w ramach odrębnych procedur naboru.

Niezależnie od powyższych uchybień należy także zwrócić uwagę, iż z naruszeniem norm przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i 107 § 3 K.p.a. Prezydent Miasta T. w niniejszym postępowaniu nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego i dowodowego, a następnie pominął obowiązek oceny dowodów w stopniu koniecznym do rozstrzygnięcia sprawy, w kontekście norm ustawy z dnia 26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

Już w samej Preambule ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi ustawodawca wskazał jej główne założenie stwierdzając, że życie obywateli w trzeźwości jest niezbędnym warunkiem moralnego i materialnego dobra Narodu. Jak wynika z art. 1 ust. 1 ww. ustawy, założenie to organy jednostek samorządu terytorialnego powinny realizować między innymi poprzez podejmowanie działań zmierzających do ograniczania spożycia napojów alkoholowych oraz zmiany struktury ich spożywania, inicjowania i wspierania przedsięwzięć mających na celu zmianę obyczajów w zakresie sposobu spożywania tych napojów, działania na rzecz trzeźwości w miejscu pracy, przeciwdziałania powstawaniu i usuwania następstw nadużywania alkoholu, a także wspierania działalności w tym zakresie organizacji społecznych i zakładów pracy. Zadanie w zakresie przeciwdziałania alkoholizmowi wykonuje się przez odpowiednie kształtowanie polityki społecznej, w szczególności ograniczenie dostępności alkoholu (art. 2 ust. 1 pkt 4).

Podkreślić zatem należy, że zarówno organy stanowiące, jak i organy wykonawcze jednostek samorządu terytorialnego, w świetle powyższych norm ogólnych ww. ustawy, nie mają pełnej swobody w realizacji swych ustawowych obowiązków tj. zarówno przy uchwalaniu właściwych aktów prawnych (w tym określenia liczby punktów sprzedaży i podawania napojów alkoholowych oraz zasad ich usytuowania), jak również podejmowaniu indywidualnych decyzji administracyjnych związanych z udzielaniem zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych. Organy te we wszystkich swych działaniach winny dążyć do realizacji określonych przepisami ww. ustawy celów, tj. wychowania w trzeźwości i przeciwdziałania alkoholizmowi, między innymi poprzez ograniczenia dostępności alkoholu i motywowanie obywateli do powstrzymywania się od jego spożywania. Tym celom winny zwłaszcza odpowiadać kreowane przez radę gminy akty prawa miejscowego ustalające liczbę punktów sprzedaży napojów alkoholowych w danej gminie jak również zasady usytuowania miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych. W art. 12 ust. 4 ustawodawca wprost wskazał, że liczba punktów sprzedaży, o których mowa w ust. 1, oraz usytuowania miejsc sprzedaży, podawania i spożywania napojów alkoholowych powinny być dostosowane do potrzeb ograniczania dostępności alkoholu, określonych w gminnym programie profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych. Przy czym pod pojęciem "zasad usytuowania miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych" należy rozumieć ich rozmieszczenie w konkretnym terenie, a w szczególności ich usytuowanie względem miejsc chronionych, takich jak np. szkoły, inne placówki oświatowo-wychowawcze i opiekuńcze, domy studenckie i.t.p.

Powyższe cele ustawowe nie mogą pozostać zatem organom zezwalającym obojętne w sytuacji gdy, tak jak w okolicznościach niniejszej sprawy, o reglamentowane przepisami dobro ubiega się większa ilość przedsiębiorców. Wobec tego dla dokonania wyboru spośród wielu wniosków o udzielnie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych określonego rodzaju i przedsiębiorcy, któremu zezwolenia tego organ udzieli, winien dokonać weryfikacji wszystkich wniosków także w aspekcie tego czy wnioskowana lokalizacja punktu sprzedaży, nawet gdy uzyska pozytywną opinię komisji (podlegającą ocenie jako dowód w sprawie), przyczyni się w większym stopniu do realizacji założeń ww. ustawy.

Przechodząc do okoliczności niniejszej sprawy wskazać należy, że w przedłożonych Sądowi aktach administracyjnych znajdują się postanowienia Miejskiej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w T:

- z dnia [...] stycznia 2010 r. – dotyczące 3 wniosków Spółki A z dnia [...] stycznia 2010 r.,

- z dnia [...] maja 2011 r. – dotyczące wniosków Spółki B z [...] kwietnia 2011 r. oraz M. R. z [...] maja 2011r.,

- z dnia [...] sierpnia 2012r. – dotyczące 14 wniosków złożonych w toku naboru w lipcu/sierpniu 2012r.

wydane na podstawie art. 18 ust. 3a ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, stanowiące pozytywne opinie co do określonych we wnioskach lokalizacji punktów sprzedaży napojów alkoholowych o zawartości pow. 18% alkoholu. W ich podstawie prawnej Komisja powołała ogólnie ww. uchwały Rady Miasta T. nr [...] z dnia [...] lipca 1993 r. w sprawie ustalenia liczby punktów sprzedaży napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5% alkoholu (z wyjątkiem piwa), przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży oraz zasad usytuowania miejsc sprzedaży napojów alkoholowych na terenie miasta T. z późniejszymi zmianami oraz uchwałę nr [...] z dna [...] lipca 2008 r. w sprawie zasad usytuowania miejsc sprzedaży napojów alkoholowych na terenie miasta T.. W nader lakonicznych i równobrzmiących uzasadnieniach wszystkich tychże opinii stwierdzono jedynie, że Miejska Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w T. ustaliła, że wskazana przez stronę lokalizacja punktu sprzedaży ww. rodzajów napojów alkoholowych spełnia wymogi uchwały nr [...] Rady Miasta T. z dnia [...] lipca 2008 r. co do ustalonych tą uchwałą zasad usytuowania punktów sprzedaży napojów alkoholowych na terenie miasta T.. Mając na względzie limit punktów sprzedaży napojów alkoholowych Komisja ustaliła, że usytuowanie punktu sprzedaży napojów alkoholowych nie narusza przepisów uchwały nr [...].

Stwierdzić należy jednoznacznie, że takie ogólnikowe i niekonkretne uzasadnianie opinii, oznacza w zasadzie jej brak. Nie wynika z niniejszej opinii w jakim zakresie Komisja badała usytuowanie punktu sprzedaży np. odległość od miejsc chronionych ustawowo i uchwałą. Czy w pobliżu i w jakiej dokładnie odległości od wnioskowanych punktów sprzedaży znajdują się miejsca chronione, bądź jakie inne konkretne zasady usytuowania punktów sprzedaży i okoliczności ich wypełnienia co do każdego z proponowanych lokalizacji rozważano. Taki ułomny akt administracyjny wymyka się zatem z jakiejkolwiek kontroli i oceny, którą w niniejszym postępowaniu winny dokonać w pierwszej kolejności organy administracji (art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3, art. 138 K.p.a.), a następnie Sąd w toku niniejszego postępowania. Nadto mając na uwadze przedmiot poddany przez ustawodawcę opinii gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych, istotę zagadnienia zasad usytuowania punktów sprzedaży napojów alkoholowych, a nadto ciągły rozwój urbanistyczny, zmiany w sposobie zagospodarowania obiektów, nie można przyjąć bez weryfikacji i aktualizacji tej okoliczności, że w sytuacji nawet, gdy wnioskowana lokalizacja punktu sprzedaży w dacie wydawania tych opinii (tj. np. w styczniu 2010r., maju 2011 r.) pozostawała w zgodzie z uchwałami, o których mowa w art. 12 ust. 1 i 2 ustawy, stan ten nie uległ zmianie na skutek zmiany okoliczności faktycznych lub prawnych po upływie nawet ponad 2,5 roku (tj. w sierpniu 2012 r.).

Kwestia odniesienia usytuowania poszczególnych, proponowanych przez wnioskujących miejsc sprzedaży, może mieć w kontekście wskazanych wyżej przepisów i wymogu ograniczania dostępności do alkoholu zasadnicze znaczenie. Stąd działania organów gminy, jak zasadnie podnosi to skarżąca, winny być w tym zakresie jasne, przejrzyste, równe dla wszystkich ubiegających się o uzyskanie zezwolenia, a nadto zmierzać do realizacji celów ustawy. Nie oznacza to, jednak w ocenie Sądu, że w każdym postępowaniu toczącym się o udzielenia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych danego rodzaju, zawsze wszystkie kryteria musza być jednakowe. Nie można bowiem wykluczyć, że zmieniające się okoliczności, struktura zamieszkania, zmiany organizacyjne i.t.p. nie mogą stanowić podstawy do weryfikacji wniosków w danym czasie na nieco odmiennych kryteriach, o ile dają się one pogodzić z wyżej wskazanymi założeniami i są równe, klarowne, obiektywne dla wszystkich konkurentów w tym samym postępowaniu.

Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić przyjdzie, że jedynie częściowo są one zasadne. W ocenie Sądu organ dokonał nieprawidłowej wykładni powoływanych przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi formułując zarzut wydania przedmiotowej decyzji z przekroczeniem kompetencji przysługujących Prezydentowi Miasta T., jako organowi wykonawczemu gminy do wydania decyzji o zezwoleniu na detaliczna sprzedaż danego rodzaju napojów alkoholowych. Czym innym bowiem jest wywodzone przez stronę skarżącą naruszenie właściwości danego organu administracji do rozpoznania konkretnej sprawy administracyjnej, a czym innym fakt niedostatecznego uregulowania przez kompetentny do tego inny organ gminy, jak zdaje się twierdzić strona, warunków reglamentacji deficytowego dobra.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawodawca dokonał rozróżnienia kompetencji organu stanowiącego oraz wykonawczego gminy w zakresie udzielenia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Jak już wyżej wskazano, zgodnie z dyspozycją art. 18 ust. 1 i 3 wyłącznie wójt (burmistrz, prezydent miasta), właściwy ze względu na lokalizację punktu sprzedaży napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży lub poza miejscem sprzedaży, zwany "organem zezwalającym" posiada kompetencję do udzielenia w tym zakresie zezwolenia, na pisemny wniosek przedsiębiorcy.

Wydając przedmiotowe zezwolenie, jak już wskazano, organ zezwalający jest związany regulacjami ww. ustawy oraz właściwych aktów prawnych ustanowionych przez radę gminy. Przede wszystkim co do liczby punktów sprzedaży napojów zawierających powyżej 4,5% alkoholu (z wyjątkiem piwa) dla terenu danej gminy (art. 12 ust. 1), jak również zasad usytuowania na terenie gminy miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych (art. 12 ust. 2), jak również norm ogólnych i celów ww. ustawy. Nadto ustawodawca wskazał, że liczba punktów sprzedaży, o których mowa w ust. 1, oraz usytuowanie miejsc sprzedaży, podawania i spożywania napojów alkoholowych powinny być dostosowane do potrzeb ograniczania dostępności alkoholu, określonych w gminnym programie profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych. Z kolei w miejscowościach, w których rozmieszczone są jednostki wojskowe, liczba punktów sprzedaży napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży jak i w miejscu sprzedaży oraz usytuowanie miejsc sprzedaży, podawania i spożywania napojów alkoholowych są ustalane przez radę gminy po zasięgnięciu opinii właściwych dowódców garnizonów ( art. 12 ust. 3 i 4).

Z analizy akt sprawy, w tym uzupełnionych uchwał Rady Miasta T., wynika, iż w dacie wydawania decyzji przez organy w niniejszej sprawie na terenie Miasta T. został obowiązującą uchwałą rady gminy określony limit punktów sprzedaży napojów alkoholowych. Bezsporna w sprawie pozostaje okoliczność, że nie został on przez organ zezwalający przekroczony. Jednocześnie pozostają w obrocie prawnym wskazane wyżej uchwały mocą których Rada Miasta T. określiła zasady usytuowania na terenie gminy miejsc sprzedaży napojów alkoholowych. Na uchwały te powołały się organy wydając zaskarżane rozstrzygnięcie. Niezasadny jest w takiej sytuacji zarzut nieważności decyzji organu pierwszej instancji wywodzony z rzekomego naruszenia kompetencji tego organu do rozstrzygnięcia sprawy.

Na marginesie można jedynie dodać, aczkolwiek nie może być to przedmiotem rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, iż porównanie treści uchwał Rady Miasta T. w sprawie zasad usytuowania miejsc sprzedaży napojów alkoholowych oraz gminnego programu rozwiązywania problemów alkoholowych z celami i przepisami ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi może budzić wskazywane w skardze uzasadnione wątpliwości. Przykładowo można zwrócić uwagę na niejednoznaczność i możliwą dowolność interpretacyjną ustanowionych przez rade gminy lakonicznych zasad usytuowania miejsc sprzedaży, które zdają się dopuszczać lokalizację punktów sprzedaży nawet w bezpośrednim sąsiedztwie obiektów chronionych w przypadku uzyskania "opinii", która wszakże nie musi być nawet pozytywna, albo nawet jej braku (§1 i 2 uchwały nr [...] z dnia [...] lipca 2008 r.). Kwestie te jednak wobec stwierdzonych uchybień proceduralnych i konieczności powtórzenia przez organ procedury oceny i wyboru są na obecnym etapie sprawy przedwczesne.

Dodatkowo Sąd podkreśla, iż w ramach niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej nie zaistniały podstawy do poddania ocenie legalności określonych faktycznie ww. uchwałami Rady Miasta T. zasad usytuowania miejsc sprzedaży napojów alkoholowych. Powyższe akty prawa miejscowego mogłyby podlegać ocenie Sądu na skutek odrębnej skargi złożonej we właściwym trybie (art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym), lub pośrednio w toku badania legalności decyzji administracyjnej wydanej na ich podstawie, gdyby w istocie organy administracji powołały się na konkretną zasadę uregulowaną uchwałą rady gminy. Sytuacja taka nie zaistniała w niniejszej sprawie. Organy orzekające bowiem, podobnie jak gminna komisja rozwiązywania problemów alkoholowych, uchyliły się od jednoznacznego określenia konkretnych zasad, wobec których ewentualnie ustalano i w jaki sposób zgodność z nimi usytuowania określonych, we wnioskach przedsiębiorców, punktów sprzedaży napojów alkoholowych.

Ewentualne postulaty co do zapewnienia oczekiwanej przez stronę skarżąca większej przejrzystości, jednolitości procedury udzielenia spornych zezwoleń, wprowadzonej przez organy Miasta T., jak również treści gminnych aktów prawnych, aczkolwiek mogą być zasadne w okolicznościach sprawy, nie stanowią kryterium sądowej kontroli wydanych w sprawie rozstrzygnięć. Adresatem tychże winny być właściwe organy gminy, ewentualnie organy nadzoru nad działalnością komunalną (wojewoda, prokurator).

Nie można zgodzić się z zarzutem strony skarżącej, że obowiązkiem Prezydenta Miasta T. było ustalenie dodatkowych kryteriów oceny wniosków już przy ogłoszeniu danego naboru, bowiem obowiązek taki nie wynika z obowiązujących przepisów prawa, co zasadnie stwierdziło Kolegium.

Ze wskazanych wyżej powodów co do zasady zasadnymi okazały się zarzuty niewłaściwego przeprowadzenia postępowania, przekroczenia granic uznania administracyjnego oraz zasad równości wobec prawa przedsiębiorców ubiegających się w tym samym postępowaniu o uzyskanie 1 deficytowego dobra (zezwolenia na sprzedaż detaliczną danego rodzaju napojów alkoholowych), aczkolwiek w zakresie wskazanym przez Sąd w prawomocnych wyrokach, a odmiennym od oczekiwanego w niniejszej sprawie przez stronę skarżącą.

Mając powyższe na uwadze Sąd zważył, iż z naruszeniem art. 153 P.p.s.a i wytycznych zawartych w ww. wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, Naczelnego Sądu Administracyjnego, a także przepisów procedury administracyjnej organ bezpodstawnie połączył i rozpoznał w jednym postępowaniu administracyjnym wnioski przedsiębiorców o udzielenie zezwolenia na sprzedaż danego rodzaju napojów alkoholowych zgłoszone w ramach odrębnych naborów w styczniu 2010 r., w kwietniu 2011 r. oraz lipcu/sierpniu 2012 r. Nadto organy nie dokonały właściwej i kompleksowej oceny złożonych w tym samym czasie wniosków, w kontekście przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i zapobieganiu alkoholizmowi oraz pierwotnych kryteriów decydujących o udzieleniu zezwoleń konkurentom skarżącego przedsiębiorcy do uzyskania wnioskowanego dobra na detalicznym rynku napojów alkoholowych danego rodzaju. Tym samym zaskarżone rozstrzygnięcie oraz poprzedzające je rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, jak zasadnie zarzuca strona skarżąca, narusza granice uznania administracyjnego wyznaczonego normami ogólnymi oraz art. 12 i art. 18 ust. 1, 3a ww. ustawy, a także obowiązującymi na terenie miasta T. aktami prawa miejscowego (co do zasad usytuowania punktów sprzedaży napojów alkoholowych).

Prowadząc ponownie postępowanie organ przeprowadzi stosowne czynności procesowe celem ponownego rozpoznania we wspólnym postępowaniu wyłącznie wniosków złożonych w ramach tego samego naboru tj. odrębnie wobec wniosków ze stycznia 2010 r., kwietnia/maja 2011 r. W tym celu organ rozważy istniejące możliwości prawne wzruszenia pozostających nadal w obrocie prawnym odmownych decyzji (niepodlegających dotąd kontroli sądowoadministracyjnej), w tym art. 154 K.p.a. i po ewentualnym ostatecznym ich wzruszeniu przeprowadzi właściwe postępowanie co do istoty sprawy, z udziałem wszystkich nadal zainteresowanych udzieleniem przedmiotowego zezwolenia przedsiębiorców. W postępowaniu tym organ stosownie do wytycznych Sądu podanych w ww. wyrokach uchylających rozstrzygnięcia organów oraz niniejszym wyroku, dokona rzetelnej oceny wniosków w kontekście tych samych wobec wszystkich kryteriów (oczywiście z odniesieniem się do kryteriów, które stanowiły przesłankę udzielenia uprzednio zezwoleń w danym postępowaniu), z uwzględnieniem granic uznania administracyjnego w niniejszej sprawie wyznaczonych przepisami ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz zasady równości wobec prawa. Z kolei odrębne postępowanie winien przeprowadzić organ co do wytypowania przedsiębiorcy, któremu udzieli zezwolenia, co do wniosków złożonych w odpowiedzi na ogłoszenie z lipca 2012r., z uwzględnieniem ewentualnego uzupełnienia i uszczegółowienia opinii gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych, a przede wszystkim oceny we własnym zakresie każdego z wniosków w kontekście zarówno zasad usytuowania tego miejsca sprzedaży, jak również celów ustawy.

Z tych powodów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 i art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. W myśl art. 152 ww. ustawy Sąd określił, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 ustawy, zasądzając od organu na rzecz skarżącego zwrot poniesionych kosztów postępowania (500 zł wpis od skargi, 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz 240 zł tytułem wynagrodzenia reprezentującego stronę skarżąca pełnomocnika - § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu tekst jedn. Dz.U. z 2013r. poz. 490).