Wyrok NSA oz. w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 777/97
NSA oz. w Łodzi
Data orzeczenia: 1998-09-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Powołane przepisy: article: poz. 38
journal: Dz.U. 1994 nr 1 poz. 1
law: Ustawa z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy.
Teza: W świetle postanowień Artykułu 27 Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego ustanawiającego Stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi /załącznik do Dz.U. 1994 nr 11 poz. 38/ dotyczącego definicji pojęcia "produktów pochodzących" i metod współpracy administracyjnej do Układu Europejskiego wyniki sprawdzenia świadectwa pochodzenia nie mogą być przedmiotem oceny i dodatkowej weryfikacji przez organy celne państwa importera. Mają one charakter wiążący dla organów celnych państwa importera.

TEZY

W świetle postanowień Artykułu 27 Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego ustanawiającego Stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi /załącznik do Dz.U. 1994 nr 11 poz. 38/ dotyczącego definicji pojęcia "produktów pochodzących" i metod współpracy administracyjnej do Układu Europejskiego wyniki sprawdzenia świadectwa pochodzenia nie mogą być przedmiotem oceny i dodatkowej weryfikacji przez organy celne państwa importera. Mają one charakter wiążący dla organów celnych państwa importera.


SENTENCJA

oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Urzędu Celnego w Ł. w decyzji z dnia 8 sierpnia 1995 roku zawartej w dokumencie SAD dopuścił do obrotu na polskim obszarze celnym sprowadzone przez "S" spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. spody, obcasy i fleki do obuwia, zaklasyfikowane odpowiednio do podpozycji taryfy celnej kod PCN 6406 20 90 0 i 6406 99 80 0 ze stawkami celnymi obniżonymi w wysokości 10,4 procent od wartości celnej towaru. Wymierzając cło zastosowano obniżone stawki celne wobec przywiezionych towarów odprawionych w dwóch pozycjach dokumentu SAD na podstawie przedłożonego przez importera świadectwa przewozowego EUR 1.

Pismem z 28 sierpnia 1995 r. Urząd Celny w Ł. skierował za pośrednictwem prezesa Głównego Urzędu Ceł przedstawione świadectwo pochodzenia do weryfikacji przez niemieckie władze celne w celu potwierdzenia statusu pochodzenia towarów opisanych na świadectwie.

W piśmie z 2 października 1996 r. niemieckie władze celne poinformowały, że towary opisane na świadectwie przewozowym EUR 1 nie posiadają statusu pochodzenia z Unii Europejskiej, uprawniającego do skorzystania z preferencji celnych w obrocie handlowym z Polską.

Dyrektor Urzędu Celnego w t. wznowił postępowanie w przedmiotowej sprawie i decyzją z dnia 25 marca 1997 r. uchylił swoją decyzję zawartą w dokumencie SAD dokonując ponownego wymiaru należności celnych wobec przywiezionych towarów z zastosowaniem stawki celnej podstawowej i autonomicznej podwyższonej o 100 procent.

W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że stosownie do rozporządzenia z dnia 13 czerwca 1995 r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy /Dz.U. nr 72 poz. 357/ stawki celne obniżone stosuje się w przypadku udokumentowania pochodzenia towaru z państw członkowskich Unii Europejskiej. Udokumentowanie pochodzenia towaru winno nastąpić świadectwem przewozowym EUR 1 /lub formularzem EUR 2 dla towarów, których wartość nie przekracza 5110 ECU/ spełniającym wymogi Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego ustanawiającego Stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską z jednej strony a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi z drugiej strony. Przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 czerwca 1995 r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy oraz postanowienia Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego przewidują możliwość stosowania stawek celnych obniżonych do towarów wyszczególnionych w załączniku nr 1 do powyższego rozporządzenia, jeżeli: /a/ towar pochodzi z obszaru Unii Europejskiej, /b/ pochodzenie towaru zostało udokumentowane prawidłowo sporządzonym świadectwem przewozowym EUR 1 lub formularzem EUR 2, /c/ został spełniony warunek bezpośredniego przywozu towaru do Polski. Niezachowanie nawet jednego z tych warunków uniemożliwia zastosowanie stawki celnej obniżonej. Przepis art. 27 Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego stanowi, że władze celne państwa importującego mając uzasadnione wątpliwości co do autentyczności dokumentu EUR 1 lub rzetelności informacji dotyczących prawdziwego pochodzenia sprowadzonych produktów mogą przeprowadzić dodatkowe sprawdzenie za pośrednictwem swoich administracji celnych. Przeprowadzona przez niemiecką administrację celną weryfikacja wykazała, że przedstawione przez importera świadectwo EUR 1 nie spełnia wymogów co do autentyczności i rzetelności.

W odwołaniu od powyższej decyzji "S" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. podniosła, że eksporter na piśmie zapewnił spółkę, że sprowadzone towary pochodziły z krajów Wspólnoty Europejskiej. Ustalenia odnośnie sprowadzonych fleków i obcasów pozostają w sprzeczności z posiadanymi przez stronę dokumentami.

Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z 30 maja 1997 roku nie uwzględnił odwołania. W uzasadnieniu decyzji zaakcentowano, że dyrektor Urzędu Celnego w Ł. dysponował pismem niemieckich władz celnych odmawiającym towarom opisanym na świadectwie pochodzenia EUR 1 statusu pochodzenia z Unii Europejskiej. Wyniki weryfikacji przeprowadzonej przez władze celne kraju eksportera wskazują, iż pomimo deklaracji importera zawartej w polu 16 dokumentu SAD, iż krajem pochodzenia przywiezionych towarów są Niemcy, towary te nie posiadają statusu pochodzenia z jakiegokolwiek kraju Unii Europejskiej.

W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego "S" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. podniosła, że prezes Głównego Urzędu Ceł nie uwzględnił oświadczenia eksportera potwierdzającego pochodzenie towaru oraz że organy celne winny zażądać protokołu kontroli niemieckich organów celnych, z którego wynika, że świadectwo pochodzenia na obcasy i fleki jest potwierdzone przez oświadczenie dostawcy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył:

Skarga nie jest uzasadniona.

Kryteria zastosowania stawek celnych obniżonych dla towarów pochodzących z państw członkowskich Unii Europejskiej określone zostały w powołanym w zaskarżonej decyzji rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 13 czerwca 1995 r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy. Stosownie do paragrafu 3 cytowanego rozporządzenia jednym z warunków dla zastosowania stawek celnych obniżonych jest udokumentowanie pochodzenia towarów zgodnie z wymogami i kryteriami określonymi w wiążących Polskę umowach międzynarodowych i w ustawie Prawo celne oraz ustalonymi przez prezesa Głównego Urzędu Ceł na podstawie przepisów tej ustawy. Podstawowym źródłem zasad określania pochodzenia towarów w stosunku do towarów pochodzących z państw członkowskich Unii Europejskiej jest Protokół Nr 4 dotyczący definicji pojęcia "produktów pochodzących" i metod współpracy administracyjnej do Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską z jednej strony a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi z drugiej strony. Postanowienia Protokołu przewidują, że dowodem statusu pochodzenia jest świadectwo przewozowe EUR 1, a pod ściśle określonymi warunkami także formularz EUR 2 /art. 10 i art. 22 Protokołu/. Odpowiedzialność za sprawdzenie pochodzenia towarów i czy zostały spełnione warunki do wystawienia świadectwa ciążą na władzach celnych państwa eksportującego /art. 11 pkt 6 i 7 Protokołu/. Władze celne państwa importującego mogą natomiast zwrócić się jedynie o dodatkowe sprawdzenie świadectwa przewozowego "EUR 1" lub formularza "EUR 2" /art. 27 pkt 1 Protokołu/. Organy celne państwa importera nie są natomiast uprawnione do prowadzenia dodatkowej, własnej weryfikacji świadectw pochodzenia.

W razie wątpliwości co do autentyczności dokumentu lub rzetelności informacji dotyczących prawdziwego pochodzenia towaru następuje dodatkowe sprawdzenie świadectw pochodzenia przez organy celne państwa eksportera.

Nie można zatem uznać za uzasadniony zarzut skargi, że dyrektor Urzędu Celnego ani prezes Głównego Urzędu Ceł nie zażądali dodatkowej dokumentacji od niemieckich organów celnych oraz nie uwzględnili oświadczenia eksportera potwierdzającego pochodzenie towaru. W świetle postanowień Artykułu 27 Protokołu Nr 4 dotyczącego definicji pojęcia "produktów pochodzących" i metod współpracy administracyjnej do Układu Europejskiego wyniki sprawdzenia świadectwa pochodzenia nie mogą być przedmiotem oceny i dodatkowej weryfikacji przez organy celne państwa importera. Mają one charakter wiążący dla organów celnych państwa importera. Wniosek taki uzasadniają także pozostałe postanowienia Artykułu 27, a w szczególności pkt 7, który przewiduje, że jeżeli zaistnieją uzasadnione wątpliwości i brak odpowiedzi w ciągu dziesięciu miesięcy od dnia złożenia wniosku o dokonanie sprawdzenia albo jeżeli odpowiedź nie zawiera wystarczających informacji do ustalenia autentyczności dokumentu lub rzeczywistego pochodzenia produktów, to władze wnioskujące o sprawdzenie odmawiają, z wyjątkiem siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności, wszelkich korzyści wynikających z preferencyjnego traktowania określonego w Układzie.

Władze celne państwa importera nie mogą zatem swoimi czynnościami zastąpić czynności, do których uprawnione zostały organy celne państwa eksportera. Jednoznaczna informacja przesłana przez władze celne niemieckie, że towary nie posiadają statusu pochodzenia w rozumieniu Protokołu Nr 4, uzasadniała odmowę przez polskie organy celne zastosowania stawek celnych obniżonych.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ oddalił skargę.