Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 404/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-08-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Komunalizacja mienia
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 105  par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 73  ust. 1
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba po rozpoznaniu w dniu 14 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. B. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własności nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A. B., uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] i odmówił stwierdzenia nabycia z dniem [...] stycznia 1999 r. z mocy prawa przez Gminę-Miasto [...] własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną – gminną – ul. G., położonej w [...], obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] m².

Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wojewoda [...], działając na podstawie art. 105 § 1 Kpa, decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nabycia z dniem [...] stycznia 1999 r. z mocy prawa przez Gminę-Miasto [...] własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną – gminną – ul. G., położonej w [...], obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] m². W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.).

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła A. B. wskazując na niewłaściwe dokonanie zmian w księdze wieczystej nr [...] oraz na niewyjaśnienie istotnych dla sprawy okoliczności, w tym skuteczności wywłaszczenia dokonanego decyzją z dnia [...] marca 1969 r. oraz komunalizacji przedmiotowej działki z dniem [...] maja 1990 r.

Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] uchylił w całości rozstrzygnięcie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] i odmówił stwierdzenia nabycia z dniem [...] stycznia 1999 r. z mocy prawa przez Gminę-Miasto [...] własności spornej nieruchomości. W uzasadnieniu Minister wyjaśnił, że zgodnie z art. 73 ust. 1 w/w ustawy z dnia 13 października 1998 r. nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem [...] stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.

Organ odwoławczy wskazał, że ostateczną decyzją z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] Wojewoda [...] stwierdził, na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. z 2004 r. Nr 141, poz. 1492 ze zm.), nabycie z dniem [...] maja 1990 r. z mocy prawa przez Gminę-Miasto [...] własności nieruchomości położonej w [...], obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] m². Jak wyjaśnił, decyzja ta stanowiła podstawę ujawnienia prawa własności Miasta [...] w księdze wieczystej KW Nr [...]. Tym samym na dzień [...] grudnia 1998 r. nieruchomość stanowiła własność Gminy-Miasta [...]. Zatem nie została spełniona jedna z przesłanek wskazanych w art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Powyższe nie skutkuje jednak bezprzedmiotowością postępowania i w konsekwencji jego umorzeniem, lecz odmową uwzględnienia żądania strony w decyzji załatwiającej sprawę co do istoty.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła A. B. działająca przez pełnomocnika - radcę prawnego M. K., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W ocenie skarżącej Minister dopuścił się naruszenia:

1. art. 7, art. 8. art. 10 i art. 11 Kpa poprzez niepodjęcie czynności zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jak również niewskazania braku uwzględnienia okoliczności przytoczonych w treści odwołania oraz akt sprawy w zakresie informacji dotyczących nierzetelnego ustalenia stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości na dzień [...] grudnia 1998 r. z uwagi na nieustalenie, czy orzeczenie, na które powołuje się Wojewoda [...] jest prawomocne oraz czy decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2009 r. - w związku z powyższym - została w sposób prawidłowy wydana i prawidłowo uznana za prawomocną, co stanowi istotne zagadnienie w sprawie,

2. art. 12 § 1, art. 35 § i 36 Kpa poprzez rozpatrywanie odwołania ponad 2 lata, z brakiem przekazywania informacji o stanie sprawy, jak również przy braku wskazania terminu do załatwienia sprawy, co naruszało interes skarżącej w zakresie docelowego uzyskania odszkodowania za przejętą na własność Skarbu Państwa nieruchomość,

3. art. 136 Kpa z uwagi na nieprzeprowadzenie postępowania celem ustalenia zasadności zarzutów, w szczególności w zakresie doręczenia decyzji z dnia [...] marca 1969 r. wydanego przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej, która stanowiła podstawę ujawnienia prawa własności Miasta [...] w KW Nr [...], która to okoliczność skutkuje dopiero prawomocnością decyzji, jak również ustalenia braku podstaw do wydania przez Wojewodę [...] decyzji Nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r., co stanowiło istotne zagadnienie w sprawie,

4. naruszenie interesu prawnego skarżącej, poprzez brak możliwości uzyskania decyzji Wojewody o przejściu na własność Skarbu Państwa przedmiotowej nieruchomości, w oparciu o regulację wskazaną w art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, niezbędnej do uzyskania odszkodowania za przejętą nieruchomość pomimo złożenia stosownego wniosku w terminie wskazanym w ust. 4 tegoż artykułu, co uniemożliwia otrzymanie odszkodowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji oraz o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.

Skarżąca i uczestnicy postępowania nie zażądali przeprowadzenia rozprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w tak określonych granicach Sąd uznał, iż skarga jest niezasadna.

Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.

Jak słusznie zauważył organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, powołany przepis określa przesłanki, od spełnienia których uzależnione jest nabycie przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności gruntów. Przesłanki te to: zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną, władanie nią w dniu [...] grudnia 1998 r. przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego oraz nieprzysługiwanie Skarbowi Państwa lub jednostce samorządu terytorialnego prawa własności do nieruchomości.

Podkreślić trzeba, że przesłanki określone w art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. muszą być spełnione łącznie, a niespełnienie chociażby jednej z nich wyklucza możliwość nabycia przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości, na podstawie tego przepisu.

Zdaniem Sądu Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej prawidłowo uznał, że w sprawie niezaistniała jedna z przesłanek określona w art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. umożliwiająca wydanie decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem [...] stycznia 1999 r. przez Gminę-Miasto [...] własności nieruchomości. Ostateczną bowiem decyzją z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] Wojewoda [...] stwierdził, na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. z 2004 r. Nr 141, poz. 1492 ze zm.), nabycie z dniem 27 maja 1990 r. z mocy prawa przez Gminę-Miasto [...] własności nieruchomości położonej w [...], obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] m². Decyzja ta stanowiła podstawę ujawnienia prawa własności Miasta [...] w księdze wieczystej (odpis KW Nr [...]). Prawo to korzysta z domniemania wiarygodności publicznej ksiąg wieczystych (art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece, Dz.U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 ze zm.). Tym samym na dzień [...] grudnia 1998 r. właścicielem nieruchomości będącej przedmiotem niniejszego postępowania była Gmina-Miasto [...]. Zatem nie została spełniona jedna z przesłanek wskazanych w art. 73 ust. 1 ustawy. Powyższe, jak słusznie stwierdził Minister, skutkuje odmową uwzględnienia żądania strony, tj. odmową stwierdzenia nabycia własności nieruchomości, nie zaś umorzeniem postępowania administracyjnego z uwagi na jego bezprzedmiotowość w trybie art. 105 § 1 Kpa.

W świetle powyższego, w ocenie Sądu, Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej dokonał prawidłowej oceny przesłanek wynikających z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. w odniesieniu do wskazanej wyżej działki nr [...]. Wydane w sprawie rozstrzygnięcie jest więc zgodne z prawem.

Jednocześnie, odnosząc się do podnoszonych w skardze zarzutów, stwierdzić należy, że są one bezpodstawne. Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd nie dopatrzył się bowiem naruszenia powołanych w skardze przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W sposób wszechstronny wyjaśniony bowiem został stan faktyczny sprawy. Minister wyjaśnił również, dlaczego nieuwzględnił okoliczności przytoczonych w treści odwołania, słusznie zaznaczając, że ocena zarówno decyzji wywłaszczeniowej (w tym prawidłowości jej doręczenia), jak i komunalizacyjnej wykracza poza przedmiot prowadzonego postępowania administracyjnego. Decydujące znaczenia ma fakt, że w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2009 r., która nie została w żaden sposób przewidziany prawem wzruszona, a której skutki uniemożliwiają komunalizację w trybie ustawy z dnia 13 października 1998 r.

Bez znaczenia dla niniejszej sprawy pozostaje również zarzut rozpatrywania odwołania z naruszeniem art. 12, art. 35 i art. 36 Kpa. W niniejszym postępowaniu kontroli bowiem podlega legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, nie zaś ewentualna bezczynność, czy przewlekłość Ministra.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 oraz art. 119 pkt 2 i 120 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.