Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1640/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2014-03-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 1 i ust 2
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.
article: § 3
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Dorota Kotlarek po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 marca 2014 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 30 września 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 30 września 2013 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych,

po rozpatrzeniu wniosku A. M. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 11 lipca 2013 r. odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek.

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:

W dniu 8 maja 2013 r. A. M. wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych, decyzją z dnia 11 lipca 2013 r., wydaną na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 i art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 z późn. zm.) dalej jako "u.s.u.s.", po rozpoznaniu wniosku A. M., odmówił umorzenia należności z tytułu składek wraz z odsetkami, za okres od kwietnia 2010 r. do marca 2013 r., na ubezpieczenie społeczne w łącznej kwocie 24.380,56 zł, ubezpieczenie zdrowotne za okres od marca 2010 r. do marca 2013 r. w łącznej kwocie 10.780,47 zł oraz Fundusz Pracy za okres od marca 2010 r. do marca 2013 r. w łącznej kwocie 2.134,76 zł.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona podniosła, że zadłużenie z tytułu nieopłaconych składek powstało w wyniku bardzo trudnej sytuacji finansowej. Ponadto A. M. poinformował, że jego syn sprzedał samochód marki Peugeot (ZUS błędnie wskazał, że był to Seat Cordoba), a jego żona J. M. miała obciążone wynagrodzenie z tytułu potrąceń komorniczych.

Decyzją z dnia 30 września 2013 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję z dnia 11 lipca 2013 r. Organ wskazał, że z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, iż zobowiązany w dniu 19 lipca 2013 r. wznowił działalność gospodarczą w zakresie prowadzenia taksówek osobowych. Wskazana działalność przynosi zyski, co potwierdza PIT za 2012 r. A. M. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, która jest zatrudniona w Urzędzie Statystycznym, z wynagrodzeniem 2.519,37 zł brutto za miesiąc sierpień 2013 r. Na utrzymaniu zobowiązanego i jego żony pozostaje 17-letnia córka uczennica I klasy LO. Z załączonych do sprawy kart rozliczeniowych za lata 2011-2012 wynika, że rodzina zobowiązanego nie posiada zobowiązań wobec innych wierzycieli, a wynagrodzenie jego żony nie jest obciążone z tytułu potrąceń komorniczych.

W dalszej kolejności ZUS przyznał, że A. M. legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności wydanym okresowo tj. do dnia 31 lipca 2016 r. Jednakże zgodnie ze wskazaniami orzeczenia, zobowiązany nie posiada całkowitych przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy oraz nie wymaga opieki innej osoby w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych. Organ wskazał, że żona zobowiązanego ma problemy zdrowotne, co potwierdza zaświadczenie lekarskie z dnia 23 lipca 2013 r. jednakże są to problemy, które nie stanowią całkowitych przeciwwskazań do zatrudnienia. W uzasadnieniu decyzji ZUS zauważył, że pomimo, iż zobowiązany opisuje swoją sytuację finansową jako ciężką, to jednak nie korzysta z pomocy opieki społecznej.

W ocenie organu aktualnie trudna sytuacja finansowa A. M. może mieć charakter przejściowy. Zebrane w sprawie dokumenty nie potwierdzają jednoznacznie, że istnieją bezwzględne przesłanki przemawiające za koniecznością umorzenia należności z tytułu nieuregulowanych składek. ZUS zauważył, że wniosek o umorzenie zaległości mógłby być uwzględniony jedynie wówczas, gdyby zobowiązany do ich spłaty, na skutek niezależnych od siebie zdarzeń losowych, utracił całkowicie możliwość osiągania jakichkolwiek dochodów. Zdaniem organu z pewnością również utrata zdrowia przez zobowiązanego mogłaby stanowić podstawę umorzenia zobowiązania jedynie wtedy, gdyby okazało się, że na skutek choroby zobowiązany utracił zdolność do podjęcia jakiegokolwiek zatrudnienia. W uzasadnieniu decyzji ZUS wskazał, że A. M. nie wykazał dostatecznie, że ze względu na sytuację finansową, zdrowotną i rodzinną nie jest w stanie spłacić należności.

Ponadto nie została również stwierdzona całkowita nieściągalność zadłużenia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego lub Komornika Sądowego zgodnie z art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s. Nie zachodzi także przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt 4a u.s.u.s., gdyż kwota zadłużenia z tytułu składek znacznie przekracza kwotę kosztów upomnienia. Poza tym nie wykorzystano wszystkich środków egzekucyjnych i w związku z tym nie można jednoznacznie stwierdzić, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne (art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s.).

Zakład Ubezpieczeń Społecznych zaznaczył, że decyzje podejmowane w zakresie umarzania należności z tytułu składek mają charakter fakultatywny. Oznacza to, że zaistnienie którejkolwiek z przesłanek przewidzianych w powołanych przepisach daje jedynie potencjalną możliwość umorzenia istniejącego zadłużenia.

Organ nadmienił, że przedmiotowe rozstrzygnięcie uzasadnia również fakt, że należności powstałe z tytułu nieterminowego regulowania zobowiązań wraz z należnymi odsetkami za zwłokę, stanowią przychody Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, powołanego w celu realizacji zadań z zakresu ubezpieczeń społecznych, z którego środków pokrywa się wydatki na świadczenia pieniężne z ubezpieczenia społecznego.

Powyższą decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych A. M. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że z uzasadnienia decyzji wynika, iż dochód żony skarżącego wynosi 2.571,45 zł. Jednakże ZUS nie zauważa, że to od dochodu netto powinny być odliczone opłaty. Zdaniem skarżącego organ powinien również uwzględnić opłaty za telewizję, radio i internet. A. M. podał, że dochód netto jego żony wynosi około 1.600 zł. Odliczając wydatki stałe 3-osobowej rodzinie skarżącego pozostaje około 900 zł miesięcznie na żywność, ubrania, lekarstwa i edukację córki. Skarżący zaznaczył, że jego wznowiona działalność gospodarcza ze względu na jej charakter – taksówka osobowa i stan jego zdrowia (zwolnienie lekarskie od 30 września do 7 listopada 2013 r.) nie pozwoliły mu na uzyskanie dochodu. Zdaniem skarżącego niesłuszne są założenia ZUS jakoby niekorzystanie przez niego z pomocy opieki społecznej czyniło z niego osobę majętną.

W ocenie A. M. decyzja organu jest niedokładna, a jego trudna sytuacja finansowa nie ma charakteru przejściowego.

W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

W piśmie z dnia 26 lutego 2014 r. skarżący wskazał, że od dnia 11 lutego 2014 r. nie pracuje, gdyż samochód który umożliwiał mu prowadzenie działalności gospodarczej został uszkodzony wskutek kolizji drogowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw, zatem należało ją oddalić.

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia

25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej jako "P.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest zasadność odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek, wraz z odsetkami, na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy.

Materialnoprawną podstawą umorzenia należności z tytułu składek jest powołany w decyzjach art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.). Powołana ustawa w treści wskazanego przepisu daje prawo do umorzenia tych należności w sytuacji ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 1-3), a także w uzasadnionych przypadkach, w stosunku do składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 3a), przy czym umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty (art. 28 ust. 4). Jednocześnie na postawie art. 32 cytowanej ustawy, przepisy dotyczące składek na ubezpieczenie społeczne stosuje się odpowiednio także do składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz na ubezpieczenie zdrowotne.

Całkowita nieściągalność zachodzi, gdy: 1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie; 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze; 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa; 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

O ile regulacja powyższa, dotycząca możliwości umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne z powodu ich całkowitej nieściągalności, odnosi się do wszystkich podmiotów zobowiązanych do ich uiszczenia, o tyle w odniesieniu do osób ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami tych składek, a więc osób płacących składki na własne ubezpieczenie społeczne, omawiana ustawa przewiduje również możliwość umorzenia należności z tytułu składek (odsetek za zwłokę) pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, co może mieć miejsce w uzasadnionych przypadkach (art. 28 ust. 3a), których wskazanie pozostawiła ministrowi właściwemu do spraw zabezpieczenia społecznego, upoważniając go w art. 28 ust. 3b, aby w drodze rozporządzenia określił szczegółowe zasady tego umarzania, z uwzględnieniem przesłanek uzasadniających to umorzenie przy wzięciu pod uwagę ważnego interesu osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek oraz stanu finansów ubezpieczeń społecznych.

Działając na mocy powyższego upoważnienia Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej wydał w dniu 31 lipca 2003 r. rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz.U. Nr 141, poz. 1365), w którym to rozporządzeniu zawarta została zasada (§ 3 ust. 1), że Zakład Ubezpieczeń Społecznych może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, iż ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie tych należności pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Stanowiąc takie materialnoprawne podstawy do orzekania w sprawie umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (także odsetek za zwłokę jako należności pochodnej), co dokonać się winno na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, kompetencję do tego orzekania ustawa o systemie o ubezpieczeń społecznych powierzyła, jak to wynika nie tylko z powołanego wyżej przepisu art. 28 ust. 1, ale także z przepisu art. 83 ust. 1, Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych.

W przypadku obu ww. rodzajów przesłanek umorzenia składek na ubezpieczenie społeczne (całkowita nieściągalność, ważny interes osoby zobowiązanej) ustawodawca pozostawił Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych swobodę w uznaniu zasadności podstaw umorzenia, stanowiąc o możliwości, a nie konieczności zastosowania tej ulgi w razie zaistnienia mających ją uzasadniać zdarzeń, co podejmowanym w tym zakresie decyzjom nadaje charakter tzw. decyzji uznaniowych. Uznaniowy charakter decyzji w przedmiocie umorzenia zaległych należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne oznacza, że z woli ustawodawcy nawet stwierdzenie istnienia przesłanki w postaci ważnego interesu osoby zobowiązanej do opłacenia tych należności, której wystąpienie jest warunkiem wstępnym ewentualnego umorzenia, organ ma możliwość dokonania swobodnego wyboru w ocenie tego, czy zachodzi przypadek uzasadniający to umorzenie. Ulga w postaci umorzenia zaległości składkowych czy odsetek stanowi niewątpliwie odstępstwo od reguły, jaką jest płacenie składek ubezpieczeniowych, zatem musi ona mieć charakter wyjątkowy, związany z wystąpieniem zdarzeń o takim też charakterze, z reguły od samego zobowiązanego niezależnych. Kontrola sądowa legalności decyzji wydanych w ramach tzw. uznania administracyjnego sprowadza się w związku z tym jedynie do badania, czy w procesie dochodzenia do tych rozstrzygnięć organ uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych, jakie wskazywać mogłyby na ważny interes zobowiązanego oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów.

Mając na uwadze to, że uznaniowy charakter omawianych decyzji ograniczony został przez prawodawcę kierunkowymi dyrektywami wyboru rozstrzygnięcia, istotnym jest, aby w procesie dochodzenia do tego wyboru dokonujący go organ uwzględniał te kierunkowe dyrektywy w oparciu o wszechstronnie zgromadzony materiał dowodowy, wskazany głównie przez zobowiązanego i przez organ należycie zweryfikowany, oraz w oparciu o jego wszechstronną ocenę, która swój zewnętrzny wyraz winna znaleźć w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, wskazującym na ewentualny brak prawnych przesłanek do zastosowania umorzenia, względnie na racjonalne przyczyny uznania, że przesłanki te nie dają wystarczających podstaw do zastosowania żądanej ulgi. Brak takiego uzasadnienia zasadnym czyniłby bowiem wniosek, iż rozstrzygnięcie o odmowie zastosowania ulgi oparte zostało nie na racjonalnym uznaniu, lecz podyktowane zostało dowolnością ocen.

Należy również podkreślić, że sąd administracyjny nie jest kolejnym organem

w postępowaniu o udzielenie ulgi i nie dokonuje badania merytorycznej zasadności podjętej decyzji administracyjnej. Sąd bada natomiast, czy podjęta decyzja jest zgodna

z przepisami postępowania i czy dokonanej przez organ podatkowy ocenie występowania przesłanek zastosowania ulgi nie można przypisać cech dowolności.

Kontrola legalności decyzji wydanych w ramach tzw. uznania administracyjnego jest więc ograniczona do badania prawidłowości postępowania organów, których wynikiem jest podjęcie decyzji administracyjnej.

Odnosząc przedstawione powyżej rozważania teoretyczne do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy należało podzielić stanowisko organu administracji co do braku wystąpienia przesłanki całkowitej nieściągalności i – w konsekwencji – braku prawnej możliwości umorzenia należności w oparciu o to kryterium.

W uzasadnieniu decyzji organ bowiem zaznaczył, że naczelnik urzędu skarbowego oraz komornik sądowy nie stwierdzili całkowitej nieściągalności zadłużenia wskazanej w art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s. Ponadto nie zachodzi przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt 4a u.s.u.s. bowiem kwota zadłużenia z tytułu składek znacznie przekracza kwotę kosztów upomnienia. Organ prawidłowo również wskazał, że w sprawie nie wykorzystano wszystkich środków egzekucyjnych w związku z tym nie można stwierdzić, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne (art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s.).

Należy w tym miejscu jeszcze raz podkreślić, że konstrukcja unormowania zawartego w art. 28 u.s.u.s. daje organowi administracyjnemu prawo do umorzenia zaległości w przypadku zaistnienia stanu całkowitej nieściągalności, nie obligując jednak Zakładu Ubezpieczeń Społecznych do wydania takiego rozstrzygnięcia. Uznanie administracyjne wyraża się w możliwości negatywnego dla zobowiązanego rozstrzygnięcia nawet przy ustaleniu istnienia przesłanek umorzenia. Natomiast zastosowanie instytucji uznania administracyjnego możliwe jest dopiero w sytuacji, gdy zostanie stwierdzone istnienie przesłanek umorzenia, a to oznacza, że ich brak zawsze skutkować będzie odmową umorzenia zaległości, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie.

Podzielić także należy stanowisko organu, że okoliczności niniejszej sprawy nie wskazują na taki ważny interes zobowiązanego, który w świetle art. 28 ust. 3a i 3b u.s.u.s. oraz § 3 rozporządzenia wykonawczego, przy uwzględnieniu jego możliwości płatniczych oraz stanu finansów funduszów emerytalno-rentowego i składkowego uzasadniałby konieczność umorzenia narosłych zaległości składkowych. Skarżący wprawdzie posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności wydanym okresowo, jednakże stwierdzona niepełnosprawność nie stanowi przeszkody w prowadzeniu przez niego działalności gospodarczej polegającej na przewozie osób taksówką. Ponadto organ zauważył, że żona skarżącego ma problemy zdrowotne, co potwierdza zaświadczenie lekarskie z dnia 23 lipca 2013 r., jednakże jak słusznie zaznaczył ZUS są to dolegliwości, które nie stanowią całkowitych przeciwwskazań do zatrudnienia.

Z akt sprawy wynika, że w dniu 19 lipca 2013 r. A. M. wznowił działalność gospodarczą. Z prowadzonej we wcześniejszych latach działalności uzyskiwał zaś dochód co potwierdzają zeznania podatkowe za lata 2010, 2011 i 2012. Na marginesie zaznaczyć trzeba, że wniosek o umorzenie nieopłaconych składek dotyczy lat 2010-2013, a z przedłożonych zeznań podatkowych wynika, iż w latach 2010-2012 skarżący z całą pewnością uzyskiwał dochód, zatem miał środki które pozwoliłby mu na opłacenie należności chociażby w części.

Zauważyć należy, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, która jest zatrudniona w Urzędzie Statystycznym z wynagrodzeniem 2.519,37 zł brutto (za miesiąc sierpień 2013 r.). Na utrzymaniu skarżącego i jego żony pozostaje małoletnia córka. Ponadto z informacji przedstawionych przez MOPS wynika, że rodzina skarżącego nie korzysta ze środków pomocy społecznej.

Jakkolwiek zatem sytuacja skarżącego, zobowiązanego do zapłaty zaległych składek jest trudna, to jednak skarżący ma obiektywną możliwość uiszczenia zaległości, jeśli nie jednorazowo, to przynajmniej częściowo w ratach. W tej sytuacji umorzenie zaległych składek byłoby przedwczesne. Zatem decyzji ZUS nie można przypisać cech dowolności bowiem została oparta na zgromadzonym w sposób kompletny materiale dowodowym, który następnie został szczegółowo przeanalizowany.

W dalszej kolejności ustosunkowując się do zarzutu skargi dotyczącego niedokładnego ustalenia stanu faktycznego stwierdzić należy, że wprawdzie organ w zaskarżonej decyzji niewłaściwie podaje markę sprzedanego przez skarżącego i jego syna samochodu (Seat Cordoba zamiast Peugeot), jednak wskazana omyłka nie ma żadnego wpływu na treść przedmiotowego rozstrzygnięcia.

Ponadto skarżący we wniesionej skardze twierdzi, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie uwzględnił jego wydatków ponoszonych na telewizję, radio i internet. Zauważyć przy tym należy, że ustawodawca w § 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365) nakłada na wnioskodawcę ciężar udowodnienia okoliczności wskazujących na stan majątkowy i sytuację rodzinną (por. wyrok NSA z dnia 6 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 685/11). Z akt sprawy zaś wynika, że A. M. w żadnym ze złożonych oświadczeń nie wskazał, że ponosi wydatki na radio i internet.

Mając powyższe na względzie Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji i wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

Organ administracyjny rozpoznając sprawę zgromadził kompletny materiał dowodowy niezbędny do analizy sytuacji materialnej wnioskodawcy, który następnie ocenił w sposób wyczerpujący. Na tej podstawie organ, w ramach przysługującego mu uprawnienia, doszedł do przekonania, że sytuacja skarżącego całkowicie i trwale nie uniemożliwia opłacenia wymaganych należności, a tym samym nie zaistniały przesłanki do umorzenia, o jakich mowa w § 3 rozporządzenia wykonawczego.

Zdaniem Sądu – wbrew twierdzeniom skarżącego – zaskarżona decyzja została przekonująco uzasadniona, wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały rozważone i ocenione, zaś ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Organ uzasadniając swoje stanowisko nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy dowodów. Tym samym, wydana w sprawie decyzja spełnia wymagania stawiane przez przepisy art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267).

Należy zauważyć, że ustawowym obowiązkiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest wykorzystanie wszelkich dostępnych środków przymusowego dochodzenia należności. Zobowiązania z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne są uprzywilejowane i podlegają – co do zasady – zaspokojeniu przed innymi należnościami (art. 24 ust. 3 u.s.u.s.). Umorzenie należności z tytułu składek stanowi wyraz definitywnej rezygnacji uprawnionego organu z możliwości ich wyegzekwowania.

Biorąc pod uwagę publicznoprawny charakter należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz uwzględniając cele, na które są one przeznaczane, organy odpowiedzialne za ich pobór zobligowane są do szczególnej staranności i ostrożności w dysponowaniu nimi. Jeżeli zatem, tak jak w rozpatrywanej sprawie, istnieje możliwość wyegzekwowania zaległych należności, a umorzenie zaległości przy braku przesłanki całkowitej nieściągalności jest zastrzeżone jedynie dla sytuacji szczególnie krytycznych, gdy ze względu na wiek, stan zdrowia oraz inne względy społeczne i znikome źródło przychodów na utrzymanie, jest niemożliwe wywiązanie się strony z zobowiązań wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (których zaistnienia skarżący nie wykazał), to negatywne dla wnioskodawcy rozstrzygnięcie nie może być uważane za dowolne.

Niezależnie od powyższego przypomnieć należy, że każda zmiana okoliczności faktycznych, w szczególności sytuacji majątkowej, rodzinnej lub zdrowotnej osoby zobowiązanej, może być zawsze podstawą do ponownego wystąpienia z wnioskiem

o umorzenie zaległości lub z wnioskiem o rozłożenie należności na raty w myśl art. 28 u.s.u.s., bowiem odmowa ich umorzenia nie stwarza sytuacji powagi rzeczy osądzonej

i zobowiązany do uiszczenia zaległości może występować o jej umorzenie tak długo, jak długo zaległość ta istnieje, zwłaszcza jeśli jego sytuacja ulegnie pogorszeniu.

Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd uznał, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych, podejmując decyzję nie wykroczył poza granice przyznanego mu uznania administracyjnego.

Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałyby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.