Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 99/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2011-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od środków transportowych
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 8 ust. 1 pkt 2, art. 10 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.
article: art.  art. 121, 122, 187, 188, 191.
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alicja Polańska,, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 maja 2011 r. sprawy ze skargi P. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r. nr [...]w sprawie określenia P B wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od środków transportowych za rok 2010 w kwocie [...] zł.

Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynika, iż P B

w dniu 15 lutego 2010 r. złożył w Urzędzie Miasta deklarację na podatek od środków transportowych na rok 2010, deklarując w niej cztery pojazdy oraz kwotę podatku w kwocie [...]zł. Następnie w dniu 19 lutego 2010 r. w korekcie deklaracji wykazał te same pojazdy, zaś podatek w kwocie [...]zł, a w pisemnym wyjaśnieniu do korekty oświadczył, iż w pierwotnej deklaracji z 15 lutego 2010 r. zadeklarował niewłaściwą stawkę podatku dla samochodu ciężarowego o numerze rejestracyjnym [...]. Powyższa korekta stała się podstawą do wszczęcia z urzędu przez Prezydenta Miasta w dniu 13 września 2010 r. postępowania podatkowego w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych, zakończonego wydaniem przez organ podatkowy I instancji w dniu [...]r. decyzji określającej Pi B wysokość zobowiązania podatkowego w kwocie [...]zł od następujących środków transportowych:

- samochodu ciężarowego nr rej. [...]uciążliwy) w wysokości [...] zł,

- samochodu ciężarowego o nr rej. [...]w wysokości [...]zł,

- samochodu ciężarowego o nr rej. [...]uciążliwy)w wysokości [...] zł,

- samochodu ciężarowego o nr rej. ZS [...] uciążliwy) w wysokości [...] zł.

W odwołaniu od powyższej decyzji Paweł B wnosząc o jej uchylenie w części dotyczącej określenia podatku od pojazdu o nr rej ZS [...]

o dopuszczalnej masie całkowitej 23.000 kg (23 tony), liczbą osi 3 oraz z innym systemem zawieszenia, nie zgodził się z jego opodatkowaniem stawką podatkową

w wysokości 1.764 zł, argumentując, iż podatek winien wynosić 1.128 zł. Podatnik wskazał, że z danych zapisanych w dowodzie rejestracyjnym, będących podstawą dopuszczenia pojazdu do ruchu wynika, że pojazd ten nie może ciągnąć przyczepy

i nie występuje w zespole pojazdów. Podatnik stwierdził, że z decyzji organu podatkowego wynika, iż przedmiotowy pojazd można użytkować na drogach, przekraczając dopuszczalną masę 23.000 kg, sam będąc odmiennego zdania.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, organ II instancji uznał za zasadne podtrzymać stanowisko organu I instancji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, powołując się na treść przepisu art. 8 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, dotyczącego opodatkowania podatkiem od środków transportowych pojazdów ciężarowych o dopuszczalnej masie całkowitej równej lub wyższej niż 12 ton oraz na stawki podatku określone w załączniku nr 1 do uchwały Nr XLI/1021/09 Rady Miasta z dnia [...] r. w sprawie podatku od środków transportowych, odnosząc się do zapisów z dowodu rejestracyjnego samochodu ciężarowego [...] 250 o nr rej. [...], z którego wynika dopuszczalna masa całkowita wymienionego pojazdu wynosząca 23.000 kg (23 tony), stwierdził bezzasadność podnoszonych w odwołaniu zarzutów.

Końcowo, odnosząc się do zarzutu Strony, co do bezprawnego informowania na tym etapie postępowania, iż nieuregulowanie zaległości podatkowej spowoduje wszczęcie postępowania egzekucyjnego, organ odwoławczy wyjaśnił, że wprawdzie pouczenie to - jako przedwczesne - stanowi uchybienie, jednak nie miało ono wpływu na treść ostatecznego rozstrzygnięcia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na wyżej powołaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Skarżący nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu odwoławczego, podniósł takie same argumenty jak w odwołaniu. Skarżący podtrzymał swoje stanowisko, iż prawidłowe jest opodatkowanie pojazdu o nr rejestracyjnym [...]stawką podatku 1.128 zł, a więc przewidzianą dla pojazdów ciężarowych o masie całkowitej znajdującej się w przedziale DMCP>=21<23, zgodnie z warunkami dopuszczenia pojazdu do ruchu drogowego, nie zaś w kwocie 1.764 zł dla przedziału DMCP>=23<25. Zdaniem Skarżącego, zastosowany przez organ podatkowy wyższy próg stawki podatkowej nie odnosi się do stanu faktycznego sprawy, bowiem jest niezgodny z zapisem w dowodzie rejestracyjnym pojazdu i warunkami jego dopuszczenia do ruchu drogowego. W polu F.1 i F.2 dowodu rejestracyjnego maksymalna dopuszczalna masa całkowita spornego pojazdu wynosi 23 tony, co oznacza, że jest to przedział liczbowy >0>=23. W ocenie Podatnika, użytkowanie pojazdu w przedziale wyższym niż 23 tony, jak to określił organ podatkowy, jest zabronione.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany stanowiska wyrażonego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) – dalej: p.p.s.a. - uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło

do naruszenia przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność

i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa materialnego. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzeniem jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, określone są w przepisie

art. 145 § 1 p.p.s.a. W razie ich niestwierdzenia, sąd administracyjny – wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi - oddala ją na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Dokonując w takich granicach oceny legalności zaskarżonej decyzji, Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. W sprawie nie zachodzi bowiem żadne ze wskazanych w art. 145 § 1 p.p.s.a. naruszeń prawa, a zarzuty Skarżącego powoływane przed organami podatkowymi, jak i w skardze, nie są uzasadnione.

Istota sporu w sprawie sprowadza się do kwestii oceny zasadności opodatkowania podatkiem od środków transportu za rok 2010 w wysokości 1.764 zł samochodu ciężarowego [...]o nr rejestracyjnym [...]

o dopuszczalnej masie całkowitej 23.000 kg (23 tony), liczbą osi 3, stanowiącego własność P B. Zdaniem Podatnika, który złożył korektę pierwotnej deklaracji, podatek powinien wynosić 1.128 zł, ponieważ dla przedmiotowego pojazdu o masie równej 23.000 kg właściwy jest próg opodatkowania "nie mniej niż 21 ton - mniej niż 23 tony", wynikający z Uchwały Nr XLI/1021/09 Rady Miasta z dnia 23 listopada 2009 r. W ocenie Podatnika, kryteria opodatkowania zawarte ww. uchwale są nieprawidłowe.

Stwierdzić należy, że zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy mają przepisy ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613, ze zm.) - dalej: u.p.o.l.

Zakres przedmiotowy podatku od środków transportowych określony został

w art. 8 wymienionej ustawy. Na gruncie tego przepisu ustawodawca ustanowił zamknięty katalog rodzajów środków transportowych podlegających opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych. Zasadniczo opodatkowaniu tym podatkiem podlegają następujące rodzaje środków transportowych: samochody ciężarowe, ciągniki siodłowe i balastowe, przyczepy i naczepy o określonej ustawą dopuszczalnej masie całkowitej oraz autobusy. Z kolei zakres podmiotowy ustawy, w tym również kwestie powstania i wygaśnięcia obowiązku podatkowego, reguluje art. 9 przywołanej ustawy. Podatnikami w podatku od środków transportowych są osoby fizyczne

i prawne - właściciele środków transportowych - oraz jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, na które środek transportowy jest zarejestrowany. Okolicznościami z którymi ustawodawca wiąże powstanie obowiązku podatkowego od środków transportowych jest rejestracja oraz nabycie zarejestrowanego środka transportowego, a także ponowne dopuszczenie do ruchu środka transportowego

po upływie okresu, na jaki została wydana decyzja o czasowym wycofaniu tego pojazdu z ruchu. Z przepisu tego wynika między innymi, że właściciel środka transportowego zobowiązany jest do złożenia w terminie do dnia 15 lutego deklaracji na podatek

od środków transportowych na dany rok podatkowy, a w razie powstania obowiązku podatkowego w trakcie roku, w terminie 14 dni od dnia zaistnienia okoliczności uzasadniających powstanie tego obowiązku oraz wpłacać obliczony w deklaracji podatek - bez wezwania - na rachunek budżetu gminy (w terminach do 15 lutego I rata i do 15 września II rata).

Z art. 9 u.p.o.l. wynika więc, że podatek od środków transportowych powstaje z mocy prawa, na skutek zdarzeń określonych ustawą, z którymi ustawodawca wiąże powstanie obowiązku podatkowego.

O objęciu opodatkowaniem i o wysokości stawki podatku decyduje dopuszczalna masa całkowita – dalej: DMC - której ustalenie odbywa się na podstawie dowodu rejestracyjnego pojazdu.

Zatem w kontekście istoty sporu prawnego w sprawie dotyczącego wysokości zastosowanej stawki podatku dla ww. pojazdu – z punktu widzenia zgodności

z prawem zaskarżonej decyzji, wskazać należy także na przepis art. 10 ust. 1 u.p.o.l., zgodnie z którym stawki podatku określa rada gminy, w drodze uchwały. Wskazany przepis wskazuje stawki maksymalne podatku, natomiast stawki minimalne określone są w załącznikach 1-3 do ustawy.

Należy wyjaśnić, że przyznana radzie gminy przepisem art. 10 ust. 1 u.p.o.l. kompetencja do ustalania stawek podatkowych ma charakter ustrojowy. Dodać należy, że uprawnienie do tworzenia prawa podatkowego jest przez ustawodawcę limitowane. Przedmiot aktów miejscowego prawa podatkowego jest również bardzo mocno ograniczony w Konstytucji i ustawach zwykłych. Pozostawiają one organom lokalnym niewielki margines swobody przy kształtowaniu konstrukcji prawnej podatków. Organy mogą regulować tylko te sprawy i w takim zakresie, jak to wynika z upoważnienia ustawowego. Takie upoważnienie i to w wyraźnych granicach zawiera ustawowe umocowanie w art. 10 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. Ustalanie wysokości podatków i opłat lokalnych przez jednostkę samorządu terytorialnego sprowadza się zatem do określenia przez jego organy (w drodze stanowienia prawa miejscowego oraz poprzez wydawanie decyzji) elementów konstrukcji podatku decydujących o jego wielkości (stawki, ulgi, zwolnienia).

Wpływ organów samorządowych na ustalenie wysokości podatków (i opłat lokalnych) jest zagwarantowany konstytucyjnie (art. 168 Konstytucji). Jego treść nie przesądza jednak o uprawnieniach samorządu do kształtowania systemu podatkowego. Problematyka ta uregulowana jest w art. 84 i 217 Konstytucji. Wynika z nich nakaz regulowania obowiązków podatkowych w ustawie. Tak więc jedynym aktem umożliwiającym zgodnie z tymi przepisami nałożenie na dany podmiot ciężaru podatkowego jest ustawa. Ustawodawca konstytucyjny nie przewidział w tym zakresie żadnych wyjątków.

W art. 10 u.p.o.l. określone zostały zasady ustalania stawek w podatku

od środków transportowych. Rada gminy podejmuje uchwałę w sprawie skonkretyzowanych stawek podatku na dany rok podatkowy, z tym, iż roczna stawka podatku nie może przekroczyć kwot wskazanych w wymienionym artykule ustawy. Ponadto, w załącznikach do ustawy określono minimalne stawki podatku dla niektórych pojazdów (wymienionych w art. 8 pkt 2, pkt 4 i pkt 6). Równocześnie, w art. 12b ust. 1 u.p.o.l. wskazano, że "stawki określone w załącznikach do ustawy, począwszy

od 2004r., ulegają przeliczeniu na następny rok podatkowy" odpowiednio do zmian kursu euro, a tak przeliczone stawki – obowiązujące w następnym roku podatkowym - minister właściwy do spraw finansów publicznych ogłasza nie później niż do dnia 31 października każdego roku, w drodze obwieszczenia w "Monitorze Polskim".

Powyższe oznacza, że stawki podatku skonkretyzowane w uchwale rady gminy znajdują zastosowanie przez cały rok podatkowy którego dotyczy uchwała, tj. od 1 stycznia do końca grudnia. Generalnie z art. 11 ust. 1 u.p.o.l. wynika – jak już wyżej wspomniano - że podatek od środków transportowych jest płatny w dwóch równych ratach, w terminie do dnia 15 lutego i do dnia 15 września każdego roku.

Zgodnie z pkt 2 ust. 1 powołanego przepisu art. 10 u.p.o.l. w brzmieniu obowiązującym w 2010 r., w przypadku samochodów ciężarowych, o których mowa w art. 8 pkt 2 ustawy (tj. samochodów ciężarowych o DMC równej lub wyższej niż

12 ton) - a więc jak w stanie faktycznym sprawy - podatek od takich środków transportowych w roku 2010 nie mógł przekroczyć 2.786,03 zł – z tym, że w zależności od liczby osi, dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu i rodzaju zawieszenia, stawki podatku nie mogły być także niższe od kwot określonych w załączniku nr 1 do ustawy.

Z treści załącznika nr 1 do ustawy w brzmieniu ogłoszonym przez Ministra Finansów w obwieszczeniu z dnia 6 października 2009 r. (M. P. Nr 67, poz. 872) wynika natomiast, iż w roku 2010 stawka minimalna dla pojazdu o liczbie 3 osi i DMC w przedziale nie mniej niż 21 ton a mniej niż 23 tony wynosi 665,55 zł, a dla pojazdu o DMC wynoszącej nie mniej niż 23 ton a mniej niż 25 tony, wynosi 1025,15 zł.

Z kolei z uchwały Nr XLI/1021/09 Rady Miasta z dnia 23 listopada 2009 r. w sprawie podatku od środków transportowych wynika, iż od samochodu ciężarowego o DMC równej lub wyższej niż 12 ton w zależności liczby osi, DMC

i rodzaju zawieszenia wysokość rocznych stawek podatku określa załącznik Nr 1

do uchwały. W załączniku do przedmiotowej uchwały określono m.in. dla pojazdów posiadających trzy osie jezdne, DMC "równej lub wyższej niż 12 ton":

a/ z zawieszeniem pneumatycznym lub zawieszeniem uznanym za równoważne:

- o DMC nie mniej niż 21 ton i mniej niż 23 tony – stawkę 732 zł,

- o DMC nie mniej niż 23 tony i mniej niż 25 ton – stawkę 1.128 zł,

b/ z zakresie innych systemów zawieszenia osi jezdnych:

- o DMC nie mniej niż 21 ton i mniej niż 23 tony – stawkę 1.128 zł,

- o DMC nie mniej niż 23 tony i mniej niż 25 ton – stawkę 1.764 zł.

W rozpoznawanej sprawie bezsporne było, iż zgodnie z zapisem w dowodzie rejestracyjnym, branym pod uwagę przy ustalaniu parametrów środka transportowego (w tym dopuszczalnej masy całkowitej) dla celów podatkowych, będący własnością Skarżącego, wskazany wyżej samochód ciężarowy posiada DMC 23.000 kg oraz 3 osie, nie może ciągnąć przyczepy i nie występuje w zespole pojazdów.

Zatem, stosownie do załącznika nr 1 do uchwały, stawka podatku dla takiego samochodu ciężarowego, którego DMC - w ocenie Sądu - mieści się w przedziale "nie mniej niż 23 tony" oraz "mniej niż 25 ton" wynosi 1.764 zł. Zdaniem Sądu, użyty bowiem we wskazanym przepisie zwrot "nie mniej niż 23 tony a mniej niż 25 ton" ponad wszelką wątpliwość oznacza, iż w tym progu podatkowym znajdują się pojazdy o DMC równej i większej niż 23 tony, oraz o maksymalnej masie do 25 ton. Ustalona w ww. uchwale Rady Miasta stawka podatku dla takich pojazdów nie przekracza ustawowych maksymalnych stawek wynikających z ustawy podatkowej, przestrzega także stawek minimalnych wynikających z załącznika nr 1 do tej ustawy, opisanych wyżej. Należy też zauważyć, iż w art. 10 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. stawka dla samochodów ciężarowych o masie powyżej 12 ton na rok 2010 wynosiła maksymalnie 2.354,12 zł, a więc wysokość stawki uchwalona przez radę gminy w kwocie 1.764 zł była niższa, niż maksymalna. Wobec tego nie sposób zgodzić się z tokiem rozumowania Skarżącego, iż posiadany pojazd powinien być opodatkowany stawką niższą przewidzianą w uchwale, gdyż mieści się w przedziale "mniej niż 23 tony".

W świetle opisanych regulacji prawnych nie jest dopuszczalne przyjęcie sposobu rozliczenia podatku postulowanego przez Stronę, a więc aby pojazd o masie równej 23.000 kg opodatkować w przedziale dla pojazdów o masie mniejszej niż 23 tony (przedział "nie mniej niż 21 ton i mniej niż 23 tony"). W tym miejscu wypada wskazać,

iż podnoszone przez Skarżącego zastrzeżenia co do kategorii pojazdów i określenia progów podatkowych zawarte w uchwale pozostają bez znaczenia dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy. Należy przy tym zauważyć, że Sąd nie ma uprawnień

do tworzenia prawa miejscowego, dlatego też proponowane w skardze określenie progów podatkowych (np. "od – do" określonej wartości) nie ma wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji.

Przypomnieć także należy, iż zakres przedmiotowy i podmiotowy podatku od środków transportowych, stawki, ulgi podatkowe, a więc elementy konstrukcji podatku określa ustawa o podatkach i opłatach lokalnych oraz rada gminy w drodze stanowienia prawa miejscowego, co oznacza, że bez znaczenia dla ustalenia wysokości podatku pozostają kwestie użytkowania pojazdu na drogach i zakazy w tym zakresie, wynikające z przepisów prawa o ruchu drogowym. Wbrew twierdzeniom Strony, z zaskarżonej decyzji oraz dokonanego wymiaru podatku wcale nie wynika, iż ze względu

na zastosowaną stawkę podatkową użytkowanie przedmiotowego pojazdu jest zabronione.

Wskazać też należy, że użyte w uchwale Rady Miasta określenia progów stawek podatkowych (np. "nie mniej niż 23" /tony/ – "mniej niż 25" /ton/) są identyczne z określeniami zawartymi w ustawie podatkowej (a tym samym również w ww. obwieszczeniu Ministra Finansów z dnia 6 października 2009 r.), co oznacza,

że także i z tego powodu postanowieniom tej uchwały w omawianym zakresie nie można postawić zarzutu niezgodności z prawem.

Reasumując, Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem,

tj. z art. 8 ust. 1 pkt 2 i art. 10 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. oraz uchwałą Rady Miasta

z dnia 23 listopada 2009 r. Nr XLI/1021/09. Prawidłowo zatem postąpiły organy podatkowe, które po wpłynięciu korekty pierwotnej deklaracji podatkowej, w wyniku czynności sprawdzających wszczęły postępowanie podatkowe w celu określenia prawidłowej wysokości należnego podatku od środków transportowych i określiły wysokość tego podatku, przy uwzględnieniu zapisów z dowodu rejestracyjnego, według stawki wynikającej z ww. uchwały Rady Miasta w kwocie 1.764 zł. Sąd nie dopatrzył się w tym działaniu organów podatkowych żadnych naruszeń zarówno wyżej wskazanych przepisów prawa materialnego (tj. art. 8 pkt 2 i art. 10 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l.), jak i naruszenia przepisów procedury podatkowej (art. 121, art. 122, art. 187, art. 188 i art. 191 Ordynacji podatkowej). W ocenie Sądu, w sprawie została zrealizowana zasada zaufania, przekonywania, jak i czynnego udziału strony w postępowaniu. Przy rozstrzyganiu przedmiotowej sprawy organy podatkowe wzięły pod uwagę wszystkie istotne okoliczności faktyczne, o czym świadczy uzasadnienie zaskarżonej decyzji, a ocena tych okoliczności nie wykracza poza ramy swobodnej oceny dowodów. Sąd stwierdza, że żadne dowody i okoliczności sprawy nie zostały pominięte przez organy podatkowe.

Z tych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga podlega oddaleniu.