Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 349/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 30 ust. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 554
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maciej Dybowski Sędziowie NSA Wiesław Morys del. WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy [...] o rozstrzygniecie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy [...] a Prezydentem Miasta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku K. W. o umorzenie zaległości alimentacyjnych postanawia: wskazać Wójta Gminy [...] jako organ właściwy w sprawie.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy [...] wnioskiem z dnia [...] grudnia 2017 r. wystąpił do

Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego

pomiędzy Wójtem Gminy [...] a Prezydentem Miasta [...] poprzez

wskazanie Prezydenta Miasta [...] jako organu właściwego do rozpoznania

wniosku K. W. w sprawie umorzenia zaległości alimentacyjnych.

W uzasadnieniu wniosku podniesiono m.in., że K. W. złożył

wniosek o umorzenie zaległości alimentacyjnych na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy z

dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z

2017 r., poz. 489 ze zm. - dalej jako "ustawa") do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych

w B.

Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B. przekazał wniosek do

Prezydenta Miasta [...], a ten przekazał go do Wójta Gminy [...].

K. W. mieszka w I. przy ul. [...]. Posiada zadłużenie z tytułu zaliczki alimentacyjnej wypłaconej na podstawie

decyzji Wójta Gminy [...] nr [...] z dnia [...] października 2006 r., w okresie

od [...] września 2006 r. do [...] sierpnia 2007 r. oraz nr [...] z dnia [...]

listopada 2005 r., w okresie od [...] października 2005 r. do [...] sierpnia 2006 r. w myśl

ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych

oraz zaliczce alimentacyjnej ze względu na miejsce zamieszkania córki A.

W. W okresie wypłacania zaliczki alimentacyjnej Wójt Gminy [...] był

organem właściwym wierzyciela.

Zdaniem wnioskodawcy w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy

ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.

U. z 2017 r., poz. 489 ze zm. - dalej jako "ustawa") i ustawy z dnia 22 kwietnia 2005r.

o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz.

U. z 2005 r., nr 86, poz. 732 ze zm.). Skoro w niniejszej sprawie mamy do czynienia

z żądaniem umorzenia należności, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 ustawy

o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Stąd też organem właściwym, w myśl

art. 30 ust. 1 ustawy, do rozpoznania wniosku dłużnika zamieszkałego w

Inowrocławiu winien być Prezydent Miasta [...].

W odpowiedzi na wniosek Prezydent Miasta [...] wniósł o ustalenie,

że organem właściwym jest Wójt Gminy [...] albowiem K. W.

zwrócił się o umorzenie zaległości alimentacyjnych na podstawie art. 30 ust. 2

1

Sygn. akt I OW 349/17

ustawy. Uczestnik postępowania wskazał m.in., że K. W. nie jest

dłużnikiem alimentacyjnym i nie posiada zadłużenia z tytułu wypłaconych świadczeń

z funduszu alimentacyjnego oraz zaliczki alimentacyjnej wobec Prezydenta Miasta

[...]. Z załączonych do wniosku akt wynika, że A. W.

(reprezentowana przez przedstawiciela ustawowego W. W.) w

okresie świadczeniowym 2005/2006 oraz 2006/2007 zamieszkiwała na terenie

Gminy [...]. Wójt Gminy [...] przyznał A. W. decyzjami nr

[...] i nr [...] zaliczkę alimentacyjną w wysokości po [...]

zł miesięcznie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369

ze zm. - dalej jako "Ppsa"), Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o

właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między

samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej

oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji

rządowej.

Przez spór kompetencyjny lub spór o właściwość, o którym mowa w art. 4

Ppsa, należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji

publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy

(spór pozytywny) lub też każdy z nich uważa się za niewłaściwy do jej załatwienia

(spór negatywny).

W niniejszej sprawie spór, jaki zaistniał pomiędzy Wójtem Gminy [...], a

Prezydentem Miasta [...], jest sporem negatywnym, gdyż żaden z tych

organów nie uznaje się za właściwy do rozpoznania wniosku K. W.

o umorzenie zadłużenia powstałego z tytułu zaliczki alimentacyjnej.

Stosownie do brzmienia art. 30 ust. 1 ustawy, organ właściwy dłużnika może

umorzyć należności, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 ustawy, w łącznej

wysokości:

1) 30%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez

okres 3 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych

alimentów;

2

Sygn. akt I OW 349/17

2) 50%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez

okres 5 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych

alimentów;

3) 100%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez

okres 7 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych

alimentów.

W myśl natomiast art. 30 ust. 2 ustawy organ właściwy wierzyciela może na

wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych

świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub części,

odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i

rodzinną.

K. W. we wniosku z dnia [...] sierpnia 2017 r., podając

podstawę prawną swego żądania, wskazał na art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy

osobom uprawnionym do alimentów i powołał się na swoją bardzo trudną sytuację

materialną i zdrowotną.

Dlatego zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w oparciu o przepis art.

30 ust. 2 ustawy organy powinny rozpoznać sprawę.

Należy mieć na uwadze, że w ust. 1 i ust. 2 art. 30 ustawy, różne są przesłanki

umorzenia należności i zakres w jakim należności te podlegają umorzeniu. Wybór

podstawy prawnej umorzenia należy zatem do strony. Ocenę, czy wskazana przez

stronę podstawa prawna jej żądania w stanie faktycznym sprawy może mieć

zastosowanie organ powinien zawrzeć w orzeczeniu kończącym postępowanie.

Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 30 maja

20016 r., sygn. akt I OW 20/16 i z dnia 8 grudnia 2017 r., sygn. akt I OW 207/17 -

publ. CBOSA).

Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie w pełni

podziela pogląd zawarty w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30

maja 20016 r., sygn. akt I OW 20/16, że "wprawdzie literalna wykładnia art. 30 ust 2

wskazuje, że przepis ten dotyczy tylko należności powstałych na skutek świadczeń

wypłaconych z funduszu alimentacyjnego (a więc pod rządami obowiązującej do 30

kwietnia 2004 r. ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o funduszu alimentacyjnym oraz

obecnie obowiązującej ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom

uprawnionym do alimentów), jednak wykładnia taka spowodowałby nieuzasadnione

pozbawienie dłużników alimentacyjnych, których należności powstały w związku z

3

Sygn. akt I OW 349/17

wypłatą osobom uprawnionym zaliczek alimentacyjnych (a więc pod rządami

poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec

dłużników alimentacyjnych i zaliczce alimentacyjnej) możliwości ubiegania się o

umorzenie powstałych należności z uwagi na sytuację życiową i dochodową

dłużnika, podczas gdy pozostali dłużnicy alimentacyjni nadal taką możliwość

posiadają. Dlatego uwzględniając pro konstytucyjną wykładnię art. 30 ust. 2 ustawy o

pomocy osobom uprawnionym do alimentów uznać należy, że hipotezą tej normy

prawnej objęte są również należności powstałe w okresie obowiązywania ww. ustawy

z 2005 r., czyli z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych" (podobnie w wyroku

NSA z dnia 16 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 1095/11 - pub. CBOSA).

Ponieważ K. W. wskazał we wniosku art. 30 ust 2 ustawy,

zgodnie z którym właściwym do załatwienia sprawy jest organ wierzyciela, nie ulega

wątpliwości, że organem tym jest Wójt Gminy [...].

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art.

4 i art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 Ppsa orzekł jak w sentencji.

4