Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 4/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Bankowe prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 51 ust. 1 w zw. z art. 51 ust. 7
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski,, Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.), Protokolant specjalista Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. nr [...] z dnia [...] r.; 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., znak: [...] Naczelnik Miasta M. działając na podstawie art. 29 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229) udzielił Z. K. pozwolenia na budowę warsztatu samochodowego - lakierniczego na działce o nr ewid. [...], przy ul. [...] w M.

Decyzją z dnia [...] r. wydaną na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 oraz art. 158 § 1 kpa, Wojewoda [...] stwierdził nieważność tej decyzji wskazując, że pozwolenie na budowę było sprzeczne ze wskazaniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W wyniku odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 8 lutego 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 2162/06 oddalił skargę. Także skarga kasacyjna od ww. wyroku WSA w Warszawie została oddalona przez NSA wyrokiem z dnia 21 października 2008 r., sygn. akt IIOSK1226/07.

W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. (zwany dalej PINB w M.) w dniu [...] r. wszczął postępowanie administracyjne w trybie przewidzianym w art. 51 pr. bud. Prowadząc postępowanie dowodowe ustalono, że teren objęty inwestycją nie został uwzględniony w aktualnie obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dla miasta M. zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej M. Nr [...] z dnia [...] (Dz. U. Woj. [...]. z [...] r., Nr [...], poz. [...]). Powyższe skutkowało koniecznością wystąpienia przez inwertora do właściwego organu z wnioskiem o wydanie decyzji w przedmiocie uzyskania warunków zabudowy i zagospodarowania terenu objętego nr działki [...].

Decyzją z dnia [...] r., znak: [...] Burmistrz Miasta M. odmówił Z. K. ustalenia warunków zabudowy dla warsztatu samochodowego (błacharstwo i lakiernictwo pojazdów), położonego przy ul. [...] nr [...] w M. W uzasadnieniu organ wskazał, iż w obszarze poddanym analizie przez pryzmat przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, położonym w promieniu kilkudziesięciu metrów od przedmiotowego warsztatu występuje jedynie zabudowa mieszkaniowa wraz z budynkami gospodarczymi oraz garażami. Przedmiotowy budynek warsztatu poprzez swe gabaryty oraz funkcję nie stanowi kontynuacji istniejącej zabudowy, w związku

z czym należało odmówić wydania decyzji o warunkach zabudowy. Rozpatrując odwołanie od ww. decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją

z dnia [...] r. uchyliło zaskarżoną decyzję i umorzyło postępowanie. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ ten podniósł, iż tryb legalizacji samowoli budowlanej z art. 51 Prawa budowlanego, odrębnie niż tryby przewidziane w art. 48 i art. 49b Prawa budowlanego, nie przewiduje możliwości nałożenia na inwestora obowiązku przedłożenia w ramach legalizacji decyzji o warunkach zabudowy, a co za tym idzie nie ma podstaw prawnych do merytorycznego rozpatrzenia wniosku w tym zakresie

i wydania decyzji o której mowa w art. 59 ustawy z dnia 27 marca 2003r. planowaniu

i zagospodarowaniu przestrzennym.

Uzupełniając postępowanie dowodowe PINB w M. otrzymał od Burmistrza M. pełen wypis z aktualnie obowiązującego "Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Miasta M." zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta M. nr [...] z dnia [...] r. Z zapisów studium wynikało, iż działka nr [...] została oznaczona symbolem 3.2.116.M1- Tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i niskiej intensywności o przeznaczeniu dominującym Ml- tereny zabudowy mieszkaniowej, jednorodzinnej i niskiej intensywności-nieruchomości obiekty: mieszkaniowe jednorodzinne, mieszkaniowe wielorodzinne typu mały dom oraz o przeznaczeniu dopuszczalnym U 1- tereny zabudowy usług komercyjnych - nieruchomości i obiekty: handlu, usług nieprodukcyjnych, gastronomii oraz hotele, motele, schroniska.

W dniu 22 października 2014 r. przeprowadzono oględziny przedmiotowego warsztatu, podczas których ustalono, iż przedmiotowy obiekt jest nieustannie od 1981 r. użytkowany jako warsztat samochodowy. Następnie PINB w M., działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 oraz art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, decyzją z dnia [...] r., nr [...] nakazał Z. K. jako inwestorowi oraz właścicielowi przedmiotowego budynku rozbiórkę ww. budynku warsztatu samochodowego.

W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że w przedmiotowej sprawie zostało wydane pozwolenie budowlane dniu [...] r., wyeliminowane następnie z obrotu prawnego. Zdaniem organu pierwszej instancji, taki przypadek należało zaliczyć jako inny niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego

i w związku z tym procedura naprawcza powinna przebiegać w ramach postanowień art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Dalej wyjaśniono, że w przedmiotowej sprawie na obszarze, na którym znajduje się warsztat nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, zaś postępowanie w sprawie wydania decyzji

o warunkach zabudowy ternu zostało umorzone. W takiej sytuacji organ prowadzący postępowanie sam może dokonać oceny możliwości doprowadzenia legalizowanego obiektu do stanu zgodnego z prawem w oparciu o inne źródła dowodowe. W niniejszej sprawie organ dokonał analizy zgodności przedmiotowego budynku z prawem przez pryzmat "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta M." zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta M. z dnia [...] r. Z zapisów studium wynikało, iż działka nr [...] została oznaczona symbolem 3.2.116.M1- Tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i niskiej intensywności. Zapis taki zdaniem PINB w M. uniemożliwiał zalegalizowanie obiektu będącego warsztatem samochodowym, bowiem jest to niezgodne z zapisami studium, a dodatkowo nie można na tym obszarze otrzymać decyzji o warunkach zabudowy terenu. W konsekwencji organ ten uznał, że decyzja o warunkach zabudowy ternu lub miejscowy plan musi być zgodny ze studium uwarunkowań. Tymczasem obecne zapisy studium nie dopuszczają na analizowanym terenie zabudowę obiektami o znaczących gabarytach jak przedmiotowy warsztat oraz uniemożliwiają wydanie korzystnej dla inwestora decyzji o warunkach zabudowy terenu. Nadto wskazano, że właściwym przepisem, który pozwala na ustalenie adresata nakazów przewidzianych w postępowaniach legalizacyjnych jest art. 52 Prawa budowlanego. Z akt wynika natomiast, że jedynym inwestorem, który może wykonać przedmiotowy nakaz jest Z. K. będący właścicielem obiektu.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Z. K., który zarzucił jej naruszenie art. 6, 1 i 8 kpa, poprzez stwierdzenie, iż przedmiotowy budynek nie może zostać zalegalizowany z uwagi na naruszenie przepisów o planowaniu przestrzennym, w sytuacji gdy obiekt ten swoimi gabarytami oraz funkcją nie odbiega od innych budynków ulokowanych w pobliskim sąsiedztwie. Ponadto wskazał, że na działkach sąsiednich od 1982 roku prowadzona jest działalność gospodarcza, tj. zakład ślusarsko - odlewniczy, zakład energetyczny, zespół budynków fermy kurzej i ubojni.

Po rozpoznaniu odwołania decyzją z dnia [...] r., nr [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. (zwany dalej [...] WINB), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia podzielił ustalenia organu pierwszej instancji oraz ich ocenę prawną. Jednocześnie zaakcentował, iż w każdym przypadku prowadzenia procesu inwestycyjnego na podstawie decyzji, która została wyeliminowana z obrotu prawnego, niezbędna jest ocena wykonanych już robót budowlanych przez organ nadzoru budowlanego pod kątem ich zgodności z przepisami prawa budowlanego, w tym z przepisami o planowaniu przestrzennym i dopiero

w zależności od wyniku tego postępowania inwestor może ubiegać się o pozwolenie na budowę, które niezbędne jest mu do zgłoszenia zakończenia robót budowlanych i tym samym do zgodnego z prawem użytkowania obiektu budowlanego. Oznacza to, że jeżeli organ powiatowy stwierdzi, iż roboty budowlane, które zostały wykonane przed uchyleniem ostatecznego pozwolenia na budowę, naruszają przepisy techniczno - budowlane, w taki sposób że nie można doprowadzić ich do stanu zgodnego z prawem w rozumieniu art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, wówczas organ ten zobowiązany jest na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 tej ustawy wydać decyzję nakazującą zaniechania dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego

Dalej wyjaśniono, że przedmiotem badania w postępowaniu legalizacyjnym

w trybie art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego winna być między innymi zgodność obiektu z porządkiem planistycznym na danym obszarze, przy czym nie ogranicza oceny tej zgodności wyłącznie do badania zgodności z planem miejscowym lub decyzją o warunkach zabudowy. Zdaniem organu odwoławczego w sytuacji braku planu i braku decyzji o warunkach zabudowy, badanie zgodności z przepisami sprowadzić się winno do badania zgodności z ogólnym porządkiem planistycznym, który wytyczony jest wytyczony przede wszystkim przepisami ustawy z dnia 27 marca 2003 roku

o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), ale także przepisami odrębnymi, do których odsyła np. art. 61 ust. 1 pkt 5 tej ustawy.

Przede wszystkim organ odwoławczy podzielił ustalenia PINB w M., że przedmiotowy obiekt nie może zostać zalegalizowany z uwagi na naruszenie przepisów o planowaniu przestrzennym tj. niezgodność z ww. "Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Miasta M.", a także z przepisem art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Organ ten ustalił również, że obiekt ten naruszał wszystkie przepisy miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, które obowiązywały na działce nr [...], od daty jego budowy. Mianowicie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obowiązujący od [...] r., zatwierdzony uchwałą Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. nr [...] z dnia [...] r., przewidywał, iż ww. działka oznaczona w ww. miejscowym planie symbolem C46ZP oraz 35KNIV jest przeznaczona pod teren zieleni publicznej - skwer oraz ulicę ruchu normalnego klasy. Natomiast miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obowiązujący od 1992 roku do 2003 roku, przewidywał, iż ww. działka oznaczona w ww. miejscowym planie symbolem 38MN, jest przeznaczona pod tereny mieszkaniowe o niskiej intensywności zabudowy, przy czym dopuszcza się budowę warsztatów samochodowych, ale wyłącznie w sytuacji uchwalenia planu szczegółowego zagospodarowania przestrzennego danej jednostki mieszkaniowej, czego jak wynika z pisma UM w M. z dnia 24 sierpnia 2015r. nie zrobiono. W konsekwencji organ stwierdził, że sporny budynek narusza przepisy państwowego porządku planistycznego w zakresie zagospodarowania przestrzennego, bowiem po pierwsze od daty jego budowy stał on w sprzeczności z przepisami o planowaniu przestrzennym, gdyż żaden ww. miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obowiązujący na działce nr [...], nie zezwalał na realizację tego rodzaju obiektu budowlanego. Dalej podkreślono, że ww. miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, który aktualnie obowiązuje na działkach sąsiednich, położonych przy ul. [...] w M., zabrania realizacji tego rodzaju obiektu budowlanego. Mianowicie działki sąsiednie znajdujące się przy ul. [...] w M. zostały oznaczone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego symbolem 260 MN - tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oraz dopuszcza on nieuciążliwą działalność gospodarczą, co oznacza że działalność prowadzona w spornym budynku - będąca niewątpliwe działalnością uciążliwą została wykluczona na tym terenie.

Dokonując analizy zagospodarowania sąsiednich działek, organ odwoławczy stwierdził, że na działkach sąsiednich znajdują się obiekty budowlane o innych parametrach i przeznaczeniu, niż sporny obiekt budowlany. Na sąsiednich działkach znajdują się obiekty budowlane o zdecydowanie mniejszych rozmiarach i są to przede wszystkim budynki mieszkalne jednorodzinne. Ponadto zauważono, że działalność gospodarcza prowadzona w budynkach znajdujących się na działkach sąsiednich, ma zupełnie innych charakter niż działalność prowadzona w spornym obiekcie budowlanym i przede wszystkim jest mniej uciążliwa, bowiem polega ona między innymi na robotach budowlanych związanych ze wznoszeniem budynków mieszkalnych i niemieszkalnych oraz na pracach elektrycznych, które w zdecydowanej większości są wykonywane poza siedzibą prowadzonej działalności gospodarczej. Dalej wskazano, że działalność polegająca na hodowli drobiu i ubojnia znajduje się w odległości ponad 60m (działalność zarejestrowana przy ul. [...]). Zdaniem organu odwoławczego przy ustalaniu linii zabudowy sąsiednich działek, należało wziąć pod uwagę wyłącznie sąsiedni obszar w odległości 60 m od granicy działki nr [...], gdyż front ww. działki wynosi 20 m.

W postępowaniu dotyczącym wydania decyzji o warunkach zabudowy sposób ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu określony został

w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie sposobu ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588), wydanym na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 61 ust. 6 u.p.z.p.

Odpowiadając z kolei na zarzuty skarżącego dotyczące nieważności uchwały Rady Miasta M. nr [...] z dnia [...] r. w sprawie uchwalenia zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta M., organ odwoławczy uznał je za bezzasadne wskazując, że tylko w części stwierdzono nieważność uchwały, natomiast jej zasadnicza część, która między innymi określa przeznaczenie terenu działki nr [...] nadal obowiązuje. Także zarzuty dotyczące sąsiedniej funkcji zabudowy, organ ten uznał za nietrafione, bowiem na działkach sąsiednich wytworzyła się jednolita funkcja zabudowy - budownictwo mieszkalne jednorodzinne oraz budynki gospodarcze, co pozwala na ustalenie, iż w analizowanej sprawie występują negatywnego przesłanki dla legalizacji przedmiotowej inwestycji, wynikające z przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zdaniem organu subiektywna argumentacja skarżącego kwestionująca opracowanie pt. "wyniki analizy architektoniczno - urbanistycznej" sporządzone przez uprawniony do tego organ, nie stanowi dowodu, który mógłby je skutecznie podważyć. Nadto zwrócono uwagę, że skarżący do chwili wydania niniejszej decyzji nie przedstawił żadnej kontropinii, wykonanej przez uprawnionego urbanistę, który potwierdziłaby jego zarzuty.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższą decyzję Z. K. powtórzył w zasadzie argumenty zawarte w odwołaniu, wnosząc o jej uchylenie oraz skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, celem przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego, na nadto o zasądzenie kosztów postępowania. Dodatkowo skarżący zarzucił, że decyzje Naczelnika Miasta M. z dnia [...] r. korzystały z domniemania zgodności z prawem, a stwierdzenie ich nieważności po tak długim okresie narusza zasadę zaufania obywateli do państwa. Zdaniem skarżącego organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję pominął wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13. Tym samym stwierdzenie nieważności decyzji z uwagi na wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania takiej decyzji upłynął znaczny okres czasu, a ona sama była podstawą nabycia prawa, jest niedopuszczalne. Dalej skarżący zarzucił naruszenie art. 7 i 8 kpa oraz art. 77 § 1 kpa. Nie zgodził się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że jego warsztat bardziej oddziałuje na otoczenie niż funkcjonująca w sąsiedztwie odlewnia lub firma energetyczna. Nadto skarżący podniósł, że organ odwoławczy powołując się na odmienność parametrów budynku warsztatu wobec zabudowy sąsiedniej całkowicie pominął okoliczność, że rzeczywista wysokość budynku warsztatu to około 3 m, sąsiednie budynki są natomiast wyższe, z kolei rozmiar kubaturowy budynku przy jego całościowym ukształtowaniu nie jest znacznie większy od powierzchni zabudowy. Skarżący podniósł również, że rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] r., nr [...] Wojewoda [...] unieważnił uchwałę Rady Miejskiej w M. z dnia [...] r. w całości, a nie tylko w części jak wskazał organ odwoławczy. Tym samym uchwała ta nie mogła zdaniem skarżącego stać się podstawą rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji z dnia [...] r.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie, która odbyła się w dniu 20 kwietnia 2016 r. skarżący podtrzymał zarzuty zawarte w skardze wskazując, że nie przeprowadzono żadnych badań związanych z uciążliwością jego zakładu, dlatego też twierdzenia organu nie są oparte na żadnych obiektywnych przesłankach. Przez kilkadziesiąt lat żaden z podmiotów zajmujących się ochroną środowiska, ochroną pracy nie kwestionował funkcjonowania tego zakładu, który był wielokrotnie kontrolowany. Dalej oświadczył, że za płotem w odległości 15 metrów jest zakład odlewnictwa metali i żeliwa i nie wie na ile jest on szkodliwy, przypuszcza jednak, że nie mniej niż jego zakład. Z kolei w odległości 25 metrów znajduje się zakład energetyczny. Nieruchomość, na której zlokalizowana jest ubojnia, znajduje się około 15 metrów od płotu skarżącego. Szerokość działki skarżącego wynosi 20 – 25 metrów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez m.in. kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Stosownie do art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: [...] WINB) z dnia [...] r., nr [...], utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie Państwowego Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. (dalej: PINB) z dnia [...] r., nr [...] nakazujące Z. K. rozbiórkę budynku warsztatu samochodowego zlokalizowanego na działce o nr ewid. [...] przy ul. [...] w M.

Kontrolowana decyzja została podjęta na podstawie art. 51 ust. 1 pkt. 1 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 290, dalej: pr. bud.).

Odnosząc się do podstawy materialnoprawnej zaskarżonej decyzji, a tym samym i decyzji pierwszoinstancyjnej zauważyć trzeba, iż przepis art. 51 pr. bud. zawiera regulacje tzw. trybu naprawczego odnoszącego się do samowoli budowlanej, innej niż wskazana w art. 48 i 49a pr. bud. Samowola ta może polegać na prowadzeniu robót budowlanych:

1/ bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub

2/ w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub

3/ na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub

4/ w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach.

Stwierdzając tego rodzaju samowolę budowlaną właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych (art. 50 ust. 1 pr. bud.) i przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania tego postanowienia w drodze decyzji:

1/ nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo

2/ nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo

3/ w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.

Następnie, po upływie wskazanego wyżej terminu, właściwy organ sprawdza wykonanie nałożonych obowiązków i podejmuje stosowne rozstrzygnięcia określone w art. 51 ust. 3 (o stwierdzeniu wykonania obowiązku albo w przypadku niewykonania obowiązku - nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego) i 4 ( w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego) bądź w ust. 5 ( w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego).

Jak wynika z analizy postanowień art. 50 w zw. z art. 51 pr. bud. istota postępowania naprawczego polega na nałożeniu na inwestora takich obowiązków, które zrealizowanie pozwoli na zalegalizowanie dokonanych przez niego uchybień względem prawa budowlanego bez konieczności uiszczania opłaty. Postępowanie to nakierowane jest w zasadzie na legalizację prowadzonych robót budowlanych bądź robót wykonywanych z istotnym odstępstwem od projektu budowlanego.

Natomiast, co ma zasadnicze znaczenie dla przedmiotowej sprawy, w myśl art. 51 ust.7 przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. Norma zawarta w ust. 7 otwiera możliwość odpowiednego zastosowania trybu naprawczego do robót budowlanych, które już zostały zakończone .

W rozpatrywanej sprawie, w której problem sprowadza się do tego, że ze względu na wyeliminowanie z obrotu prawnego pozwolenia budowlanego udzielonego skarżącemu w roku 1980 na budowę warsztatu, a tym samym zaistnienie samowoli budowlanej, uznano za zasadne podjęcie postępowania naprawczego regulowanego art. 50 i 51 pr. bud. i przyjęto możliwość przeprowadzenia w ramach tego postępowania samodzielnej analizy przez organ nadzoru budowlanego w zakresie warunków zabudowy. W ocenie Sądu stanowisko takie nie zasługuje na aprobatę przede wszystkim z tego względu, że w jego konsekwencji kompetencję organu gminy (Burmistrza Miasta M. w tym przypadku) przyjmuje organ nadzoru (PINB w M.) podczas gdy z przepisów u.p.z.p. wyraźnie wynika właściwość tego pierwszego. Wobec tego wykładnia postanowień art. 51 pr. bud. znajdujących "odpowiednie" zastosowanie do zrealizowanych bez pozwolenia obiektów budowlanych powinna zmierzać w tym kierunku, aby otworzyć możliwość uzyskania w trakcie postępowania naprawczego dotyczącego zrealizowanego obiektu, decyzji o warunkach zabudowy wydanej przez właściwy organ. To tak jak w przypadku samowoli budowlanej z art. 48 i 49a pr. bud. stanowi to swoiste zagadnie wstępne, którego rozwiązanie musi poprzedzać wydanie decyzji legalizującej samowolę bądź decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego.

Skład orzekający podziela stanowisko wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu z dnia 13 października 2015 r. II SA/Po 666/15. Sąd uznał, iż w ramach odpowiedniego stosowania prawa, o jakim mowa w ust. 7 art. 51 pr. bud., w stosunku do obiektu budowlanego wykonanego na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego, którą następnie uchylono może być stosowany odpowiednio zarówno przepis art. 51 ust. 1 pkt 3 pr. bud., który pozwala, po nałożeniu obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, dokonanie następnie ustaleń, ocen i rozstrzygnięć, o których mowa w art. 51 ust. 4 i 6 pr. bud., jak i sam art. 51 ust. 4 przewidujący wprost możliwość następczego (już po wykonaniu robót budowlanych) zatwierdzenia projektu budowlanego.

W rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia z podobnym stanem faktycznym, bowiem unieważniona decyzja Naczelnika Miasta M. z dnia [...] r. dotyczyła pozwolenia budowlanego oraz zatwierdzenia projektu budowlanego. Jak wynika z treści tej decyzji, projekt budowlany stanowił jej "integralną część". Wobec tego stwierdzenie nieważności wyeliminowało z obrotu prawnego nie tylko samo pozwolenie, ale także akt zatwierdzający projekt budowlany.

Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt. 3 pr. bud., który zdaniem Sądu znajduje zastosowanie w przedmiotowej sprawie, w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.

Zatem organ nadzoru budowlanego, prowadząc postępowanie naprawcze w trybie określonym w tym przepisie, powinien nałożyć na właściciela warsztatu obowiązek przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, przy czym projekt taki, stosownie do art. 51 ust. 1 pkt. 3 in fine w zw. z art. 34 ust. 1 pr. bud. musi w szczególności spełniać wymagania określone w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jak również inne wymogi wynikające z art. 34 pr. bud.

Jak wynika z powyższych rozważań, punktem wyjścia dla załatwienia rozpatrywanej sprawy powinno być uzyskanie, w ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 51 pr. bud., w pierwszym rzędzie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu zaś w kolejnym etapie, o ile będzie ona pozytywna, projektu budowlanego zamiennego. W razie potrzeby organ nadzoru budowlanego będzie uprawniony do nałożenia na właściciela obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem (art. 51 ust. 1 pkt. 3 pr. bud.).

Dopiero po tym mogą być podejmowane rozstrzygnięcia o jakich mowa w art. 51 ust. 4 ( w sprawie zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego) bądź, w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, decyzji o rozbiórce obiektu (art. 51 ust. 5 pr. bud.).

Zaprezentowana wyżej wykładnia postanowień art. 51 pr. bud. regulujących tryb postępowania naprawczego w odniesieniu do szczególnego przypadku samowoli budowlanej jakim jest wybudowanie obiektu na podstawie ostatecznego pozwolenia budowlanego oraz zatwierdzonego projektu budowalnego, unieważnionego po upływie ponad dwudziestu lat, otwiera możliwość zalegalizowania budowy tego obiektu, oczywiście w sytuacji, w której zostaną spełnione warunki konieczne do jego lokalizacji w miejscu posadowienia, ocenione przez właściwy organ oraz pozostałe wymogi wynikające z przepisów prawa. Przyjdzie w tym miejscu zauważyć, że z informacji zawartych w aktach sprawy, jak i podanych przez skarżącego w trakcie rozprawy może wynikać fakt lokalizacji w bliskiej odległości od warsztatu obiektów, w których prowadzona jest działalność gospodarcza. Poprzedzająca wydanie decyzji o warunkach zabudowy szczegółowa analiza urbanistyczna powinna wykazać, czy jest możliwe i na jakich warunkach lokalizowanie tego obiektu na terenie, na którym jest on posadowiony.

Ponadto wnioski z płynące z dokonanej wykładni pozwalają na rozstrzygnięcie kwestii lokalizacji budynku poprzez wydanie wskazanej decyzji przez właściwy w tej sprawie organ, zważywszy zwłaszcza na to, że przyznanie mu przez ustawodawcę kompetencji w tym względzie ma nie tylko znaczenia formalne, ale i merytoryczne. Nie bez znaczenia dla przedmiotowej sprawy pozostaje także przywołany w skardze wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r. sygn. akt. P 46/13. Co prawda nie może znaleźć on bezpośredniego zastosowania w tej sprawie, jednakowoż stwierdzenie niekonstytucyjności postanowień art. 156 § 2 k.p.a. powinno skłaniać do takiej wykładni przepisów prawa, aby maksymalnie chronić pozycję obywatela ukształtowaną ostatecznymi decyzjami administracyjnymi, unieważnionymi po upływie relatywnie długiego okresu czasu. W tym kierunku zmierza przyjęte przez Sąd stanowisko.

Ocen prawna oraz wskazania co do dalszego postępowania, wiążące organy w dalszym postępowaniu na zasadach określonych w art. 153 p.p.s.a., wynikają z rozważań prowadzonych wyżej.

W tym stanie rzeczy Sąd, uwzględniając wskazane wyżej naruszenia prawa materialnego i procesowego, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i pkt. 1 lit.c p.p.s.a. postanowił orzec jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie 200 w zw. z art. 203 pkt. 1 i 212 § 1 p.p.s.a.