Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 331/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2009-04-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: wymierzono grzywnę
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Kazimierz Bandarzewski Sędziowie WSA Renata Czeluśniak WSA Małgorzata Brachel –Ziaja (spr) Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2009 r. ze skargi J.P. na niewykonanie przez Starostę K. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 czerwca 2006r., sygn. akt. IISA/Kr 1233/01 w przedmiocie zwrotu nieruchomości I. wymierzyć Staroście K. grzywnę w wysokości 2000 zł ( dwa tysiące złotych ), II. zasądza od Starosty K. na rzecz adwokata Z.P. kwotę 292,80 zł( dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy ) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego w tym VAT.


UZASADNIENIE

W dniu 11 maja 2000 r. J. P. złożyła wniosek o zwrot nabytych (wywłaszczonych) nieruchomości położonych w K., oznaczonych jako działki nr 1 o pow. 2260 m2 i nr 2 o pow. 1700 m2 obręb [...] jednostka ewidencyjna P. m. K., niewykorzystanych na cel budowy szpitala im. "A" w K..

Decyzją z dnia 2 marca 2001 r. nr [...] Prezydent Miasta K. odmówił zwrotu przedmiotowych nieruchomości, a Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2001 r. nr [...] utrzymał tę decyzję w mocy.

Wyrokiem z dnia 28 czerwca 2006 roku sygn. akt II SA/Kr 1233/01 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zarówno wymienioną wyżej decyzję Wojewody [...], jak i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K.

Ponieważ część objętej wnioskiem nieruchomości tj. fragment działki nr 3 obręb [...] jedn. ewid. P. m. K. stanowiła własność Gminy K. i w odniesieniu do tej części o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości nie mógł orzekać Prezydent Miasta K., postanowieniem z dnia 2 maja 2007 r. znak [...] Wojewoda [...] wyznaczył Starostę K. do załatwienia sprawy zwrotu tej nieruchomości.

Zawiadomieniem [...] z dnia 25 maja 2007 roku Starosta poinformował strony postępowania, że niniejsza sprawa nie może być załatwiona w ustawowym terminie, a jej załatwienie nastąpi do dnia 31 lipca 2008 r.

Zawiadomieniem z dnia 30 lipca 2008 r. organ administracji publicznej poinformował o przedłużeniu terminu rozpatrzenia sprawy do 30 października 2008 r.

Dnia 4 listopada 2008 r. Starosta przedłużył termin rozpatrzenia sprawy do dnia 31 marca 2009 r. z powodu braku możliwości sporządzenia na obecnym etapie postępowania niezbędnej dokumentacji geodezyjnej.

Pismem z dnia 12 listopada 2008 r. J. P. wezwała Starostę K. do wykonania wyroku w sprawie II SA/Kr 1233/01.

W odpowiedzi na to pismo Starosta poinformował J. P., że istnieje niezależna od organu przyczyna, dla której nie może w chwili obecnej wykonać wyroku i została ona wyjaśniona w piśmie z 4 listopada 2008 r.

W dniu 16 stycznia 2001 r. J. P. za pośrednictwem Starosty K. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na niewykonanie przez Starostę K. wyroku z dnia 28 czerwca 2006 roku sygn. akt II SA/Kr 1233/01. Skarżąca opisała dotychczasowy przebieg postępowania i wniosła o wymierzenie grzywny Staroście K. na podstawie art. 154 § 1 i § 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o dokonanie oceny prawnej interpretacji przepisów regulujących terminy załatwiania spraw w świetle podejmowanych w tym względzie rozstrzygnięć przez organy administracyjne załatwiające przedmiotową sprawę oraz o wydanie postanowienia sygnalizacyjnego informującego organy nadzorcze o naruszaniu prawa.

W odpowiedzi na skargę Starosta K. wniósł o jej oddalenie i wskazał, że wnioskowana do zwrotu część działki nr 3 obr. [...] jedn. ewid. P. m. K., w granicach wywłaszczonej (nabytej) części działki nr 1 obr. [...] P., stała się zbędna dla celu wywłaszczenia, ale dla zakończenia postępowania w sprawie jej zwrotu niezbędne jest sporządzenie projektu podziału działki nr 3 w celu wydzielenia działki odpowiadającej części działki nr 1 obr. [...] P. Wykonawca projektu podziału (wybrany zgodne z ustawą Prawo zamówień publicznych) geodeta uprawniony J. M. przed podpisaniem umowy wskazał, że sporządzenie projektu podziału nie jest obecnie możliwe z uwagi na istniejący wcześniej opracowany projekt podziału tejże działki, związany z toczącą się sprawą o zwrot nieruchomości. Wykonany wcześniej projekt podziału do czasu jego zatwierdzenia lub anulowania blokuje możliwość ponownego podziału tej samej działki lecz w innej konfiguracji.

Powołany przez geodetę projekt podziału działki nr 3, obr. [...] jedn. ewid. P., na działki: nr 4 o pow. 0,1757 ha, nr 5 o pow. 0,0219 ha, nr 6 o pow 0,0713 ha, nr 7 o pow. 0,0537 ha i nr 8 o pow. 0,1554 ha, został wykonany dla potrzeb postępowań administracyjnych nr [...] i nr [...], prowadzonych przez Starostę K..

W sprawie nr [...] decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. Starosta K. orzekł o zwrocie działki nr 9 (powstałej na skutek podziału działki nr 3) w granicach wywłaszczonej (nabytej) działki nr 10 obr. [...] P., na rzecz J. P. W związku z wniesionym przez Prezydenta Miasta K. odwołaniem obecnie Wojewoda [...] prowadzi postępowanie odwoławcze, które powinno zakończyć się do 6 marca 2009 r., zgodnie z zawiadomieniem Wojewody [...] z 9 stycznia 2009 r. nr [...].

Sprawa nr [...] również dotycząca zwrotu części działki nr 3, ale w granicach wywłaszczonej działki nr 11 obr. [...] P., nie została dotychczas zakończona ze względu na konieczność sprostowania błędnie wydanego postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] w K. z dnia [...] października 2008 r. sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po A. B. Do tego czasu decyzja w przedmiotowej sprawie nie może być wydana.

Wobec powyższego w chwili obecnej nie można dokonać podziału nieruchomości na potrzeby niniejszego postępowania, przez co nie ma możliwości określenia przedmiotu zwrotu w sprawie objętej skargą. Z tego względu nie można podjąć dalszych czynności w przedmiotowej sprawie zmierzających do jej zakończenia decyzją merytoryczną.

Zawiadomieniem z dnia 4 listopada 2008 r. wyjaśniono stronom przyczyny opóźnień w rozstrzygnięciu sprawy i wyznaczono nowy termin jej załatwienia do dnia 31 marca 2009 r. Jednakże z uwagi na przedłużające się postępowanie odwoławcze w sprawie nr [...] wyznaczony termin załatwienia sprawy może wydłużyć się z przyczyn niezależnych od organu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zmianami, dalej określana jako "p.p.s.a.") sąd administracyjny kontroluje działalność administracji publicznej i stosuje środki przewidziane ustawą. Przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola wykazała zasadność skargi, co w konsekwencji doprowadziło do jej uwzględnienia i wymierzenia Staroście K. grzywny.

Skarga J. P., początkowo zarejestrowana jako skarga na bezczynność, w rzeczywistości jest skargą na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 czerwca 2006 roku sygn. akt II SA/Kr 1233/01 i znajduje oparcie w art. 154 p.p.s.a. Z tego też względu należało sprawę wykreślić z repertorium SAB i wpisać do repertorium SA, co też uczyniono zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 10 marca 2009 r.

Zgodnie z art. 154 § 1 p.p.s.a. w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. J. P. przed złożeniem skargi w niniejszej sprawie pismem z dnia 12 listopada 2008 r. wezwała Starostę K. do wykonania wyroku w sprawie II SA/Kr 1233/01, spełniając warunek formalny dopuszczalności skargi, o którym mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a. Z tego względu jej skarga podlegała merytorycznemu rozpoznaniu.

Po prawomocnym zakończeniu sprawy sądowoadministracyjnej w przypadku uwzględnienia skargi termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi, o czym stanowi art. 286 § 2 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny po wydaniu wyroku z dnia 28 czerwca 2006 roku sygn. akt II SA/Kr 1233/01 zwrócił akta administracyjne Wojewodzie [...]. Wcześniej (przed wyrokiem WSA) postępowanie w I instancji było prowadzone przez Prezydenta Miasta K. Starosta K. został wyznaczony do załatwienia niniejszej sprawy dopiero w dniu 2 maja 2007 r., kiedy to Wojewoda [...] wydał postanowienie na podstawie art. 26 § 2 z zw. z art. 26 § 3 k.p.a. W tym przypadku terminy wyznaczone organom administracji na rozpoznanie sprawy, określone w art. 35 k.p.a., zaczynają biec od dnia przesłania akt Staroście K. wraz z wymienionym postanowieniem.

Starosta K. dwukrotnie przesuwał termin rozstrzygnięcia sprawy: początkowo decyzja miała zapaść do dnia 31 lipca 2008 r. (k. 36 akt administracyjnych), później termin ten przesunięto na dzień 30 października 2008 r. (k. 174 akt administracyjnych), a następnie na dzień 31 marca 2009 r. (k. 188 akt administracyjnych). W chwili obecnej upłynęło niemal 2 lata od czasu przekazania sprawy do rozpoznania Staroście K., a sprawa nadal nie została rozstrzygnięta. Taka sytuacja niewątpliwie narusza postanowienia art. 35 k.p.a., mimo kolejnych zawiadomień na podstawie art. 36 k.p.a. o wyznaczeniu nowego terminu rozpoznania sprawy. Jak wynika z odpowiedzi na skargę powodem takiego stanu rzeczy jest niemożność dokonania podziału objętej wnioskiem nieruchomości, co jest niezbędne do zakończenia sprawy. Przeszkoda ta zostanie usunięta po zakończeniu innych postępowań o zwrot fragmentów działki nr 3, toczących się po numerami [...] i [...].

W tym miejscu należy przywołać art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Jeżeli Starosta K. uważa, że nie jest możliwe rozstrzygnięcie sprawy do czasu zakończenia wyżej wymienionych postępowań o zwrot nieruchomości, to powinien zastosować ten przepis i zawiesić postępowanie administracyjne. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 20 kwietnia 1999 r. sygn. IV SAB 199/98 (LEX nr 48746) zawieszenie postępowania formalnie przerywa bezczynność organu, gdyż zgodnie z art. 103 k.p.a. wstrzymuje bieg terminów przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Ponieważ jednak Starosta K. takiego postanowienia nie wydał, a jedynie ograniczył się do kilkukrotnego przesuwania terminu rozstrzygnięcia sprawy na podstawie art. 36 k.p.a., należało uznać, że pozostaje w bezczynności i nie wykonuje wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 czerwca 2006 roku sygn. akt II SA/Kr 1233/01. Takie ustalenie daje podstawę do wymierzenia Staroście K. grzywny na podstawie art. 154 p.p.s.a.

Art. 154 § 6 p.p.s.a. wskazuje maksymalną wysokość grzywny, która może zostać wymierzona za niewykonanie wyroku - dziesięciokrotność przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 19 lutego 2009 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2008 r. i w drugim półroczu 2008 r. (MP z 2009 r. Nr 11 poz. 138) przeciętne miesięczne wynagrodzenie w gospodarce narodowej za rok 2008 pomniejszone o potrącone od ubezpieczonych składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe oraz chorobowe wyniosło 2.578,26 zł, a więc grzywna może wynosić maksimum 25.782,6 zł. Co do minimalnej kwoty grzywny należy stwierdzić, że nie określa jej żaden przepis. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 26.10.2006 r. sygn. III SA/Wa 1237/06 (LEX nr 276797) podkreślił, że przepis art. 154 § 6 p.p.s.a. odwołujący się w swojej treści do ogłaszanej corocznie przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego wysokości przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, określa jedynie górną granicę grzywny, tak więc w przypadku wymierzenia grzywny poniżej tej granicy, nie jest konieczne, aby kwota wymierzonej grzywny odpowiadała określonej wielokrotności tego wskaźnika. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela to stanowisko, a wymierzając grzywnę w kwocie 2.000 zł uznał, iż kwota ta jest adekwatna biorąc pod uwagę, że niewykonanie wyroku spowodowane było przyczynami niezależnymi od organu.

Wobec powyższego wymierzono grzywnę Staroście K. na podstawie art. 154 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wynagrodzenie dla pełnomocnika skarżącej ustanowionego z urzędu zasądzono od strony przeciwnej na podstawie art. 250 p.p.s.a. w zw. z art. 200 p.p.s.a.