Postanowienie NSA, sygn. akt II OW 86/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-10-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Marszałek Województwa
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 129 ust. 1, art. 151 ust. 1 pkt 1 lit. a i ust. 8
journal: Dz.U. 2016 poz 1987
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach - tekst jedolity
article: art. 4, art. 15 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Masternak - Kubiak Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.) Sędzia del. WSA Piotr Broda po rozpoznaniu w dniu 4 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta Dąbrowy Górniczej z dnia [...] czerwca 2017 r. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Dąbrowy Górniczej a Marszałkiem Województwa Śląskiego w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku w sprawie przeniesienia całości praw i obowiązków wynikających z zezwolenia na przetwarzanie odpadów związanych z rekultywacją zamkniętego składowiska odpadów postanawia: wskazać Marszałka Województwa Śląskiego jako organ właściwy do rozpoznania sprawy.


UZASADNIENIE

W dniu [...] kwietnia 2017 r. M. z siedzibą w D. wystąpił do Marszałka Województwa Śląskiego z wnioskiem o przeniesienie całości praw i obowiązków wynikających z zezwolenia na przetwarzanie odpadów związanych z rekultywacją zamkniętego składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne L. [...] w D. przy ul. K. [...]: Decyzji Prezydenta Miasta Dąbrowa Górnicza znak: [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. zmienionej decyzją Prezydenta Miasta Dąbrowa Górnicza znak: [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. wydanej dla A. Sp. z o.o. w D.

W piśmie z dnia [...] maja 2017 r. Marszałek Województwa Śląskiego na podstawie art. 65 § 1 K.p.a. przekazał powyższy wniosek zgodnie z właściwością do Prezydenta Miasta Dąbrowa Górnicza, uznając swoją niewłaściwość w sprawie. Marszałek wskazując na treść art. 41 ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2016 r., poz. 1987, dalej jako ustawa o odpadach) stwierdził, że Prezydent Miasta Dąbrowa Górnicza wydał w dniu [...] sierpnia 2013 r. decyzję znak: [...], udzielającą zezwolenia na przetwarzanie odpadów w ramach rekultywacji zamkniętego składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne L. [...] w D. przy ul. K. [...] dla A. Sp. z o.o. z siedzibą w D. a także dokonał zmiany tejże decyzji, a tym samym to on jest właściwy do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku.

Prezydent Miasta Dąbrowa Górnicza w piśmie z dnia [...] czerwca 2017 r. złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Marszałkiem Województwa Śląskiego w zakresie ww. wniosku M. z siedzibą w D., wskazując, że wniosek ten powinien rozpoznać Marszałek Województwa Śląskiego.

Prezydent zwrócił uwagę, że przedmiotowy wniosek dotyczy przejęcia składowiska odpadów i nabycia przez wnioskodawcę statusu zarządcy składowiska stosownie do procedury określonej w art. 151 ustawy o odpadach. Przepis art. 151 ust. 1 pkt 1 lit a ustawy o odpadach wskazuje, że zmiana zarządzającego składowiskiem odpadów wymaga przeniesienia na podmiot zainteresowany przejęciem składowiska odpadów praw i obowiązków wynikających z decyzji zatwierdzającej instrukcję prowadzenia składowiska odpadów oraz odpowiednio z zezwolenia na przetwarzanie odpadów. Zgodnie z ust. 8 tego artykułu przeniesienie praw i obowiązków lub odmowa przeniesienia praw i obowiązków następuje w drodze decyzji właściwego organu, o którym mowa w art. 129 ust. 1. Z kolei art. 129 ust. 1 ustawy o odpadach stanowi, że decyzję zatwierdzającą instrukcję prowadzenia składowiska odpadów wydaje, na wniosek zarządzającego składowiskiem, marszałek województwa, a w przypadku przedsięwzięć i zdarzeń na terenach zamkniętych - regionalny dyrektor ochrony środowiska. Właściwość miejscową organu określa się według miejsca lokalizacji składowiska odpadów.

Wobec tego Prezydent uznał, że właściwym organem w niniejszej sprawie będzie Marszałek Województwa Śląskiego, bowiem art. 151 ust. 8 ustawy o odpadach wprost odsyła do art. 129 ust. 1 tej ustawy. Art. 151 ust. 8 ustawy o odpadach jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 41 ust. 3 ustawy o odpadach ustanawiającego ogólne zasady właściwości organów w sprawach zezwoleń na przetwarzanie odpadów.

Marszałek Województwa Śląskiego w odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość na wstępie wskazał, że wniosek ten został podpisany przez Zastępcę Prezydenta Miasta Dąbrowy Górniczej D. R. przy czym nie dołączono do wniosku odpisu upoważnienia ani upoważnienia w oryginale. Brak legitymacji stanowi przeszkodę dla rozpoznania wniosku.

Odnosząc się do istoty sprawy Marszałek odwołał się do art. 155 K.p.a., stanowiącego, że decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio.

Dalej wskazano, że organy samorządu województwa nie stanowią wobec powiatu i gminy organów nadzoru lub kontroli oraz nie są organami wyższego stopnia w postępowaniu administracyjnym. Biorąc powyższe stwierdzono, że marszałek województwa nie powinien przenosić praw i obowiązków wynikających z decyzji wydanej przez prezydenta miasta.

W zakresie zarzuconego przez Prezydenta we wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość braku odniesienia się przez Marszałka Województwa Śląskiego do treści art. 151 oraz art. 243a ustawy o odpadach Marszałek poinformował, że kierując się wymogami wynikającymi z art. 151 wydał decyzję Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r., którą przeniósł na M. w D. całość praw i obowiązków, nabytych przez Gminę D. (ul. G. [...]) na podstawie decyzji Nr [...] Marszałka Województwa Śląskiego z dnia [...] sierpnia 2016 r., wynikających z decyzji Nr [...] Marszałka Województwa Śląskiego z dnia [...] grudnia 2009 r. z późniejszymi zmianami, udzielającej firmie A. Sp. z o.o. z siedzibą w D. zgody na zamknięcie składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne L. [...] w D. przy ul. K. [...]. Dalej oznajmił, że podtrzymuje stanowisko w przedmiotowej sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej jako P.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny jest właściwy do rozpatrywania sporów o właściwość, o których mowa w art. 4 tej ustawy. Zgodnie art. 15 § 2 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga niniejszą sprawę na wniosek postanowieniem przez wskazanie organu właściwego do rozpoznania sprawy. Postanowienie wydaje w składzie trzech sędziów na posiedzeniu niejawnym - art. 15 § 2 in fine P.p.s.a.

Spór o właściwość ma miejsce wtedy, gdy rozbieżność poglądów co do zakresu działania organów administracji publicznej zachodzi w odniesieniu do rozpatrywania i rozstrzygania tej samej sprawy, czyli gdy mamy do czynienia z tożsamą sprawą, którą zajmują się co najmniej dwa organy. Spór ten może mieć wymiar pozytywny lub negatywny. W pierwszym przypadku oba organy twierdzą, że są właściwe do załatwienia sprawy. W drugim żaden z organów, do którego trafiła sprawa nie uważa się za właściwy. W niniejszej sprawie wystąpił spór negatywny bowiem zarówno Prezydent Miasta Dąbrowa Górnicza jak i Marszałek Województwa Śląskiego uważają, że nie są właściwe do rozpoznania wniosku M. z siedzibą w D. o przeniesienie całości praw i obowiązków wynikających z zezwolenia na przetwarzanie odpadów związanych z rekultywacją zamkniętego składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne L. [...] w D. przy ul. K. [...]: Decyzji Prezydenta Miasta Dąbrowa Górnicza znak: [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. zmienionej decyzją Prezydenta Miasta Dąbrowa Górnicza znak: [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. wydanej dla A. Sp. z o.o. w D.

Mając na uwadze treść art. 151 ustawy o odpadach, stwierdzić należy, że reguluje on procedurę zmiany zarządzającego składowiskiem oraz warunki jakie musi spełnić podmiot zainteresowany przejęciem składowiska. Ustęp 1 pkt 1 tego artykułu stanowi, że zmiana zarządzającego składowiskiem odpadów wymaga m.in. przeniesienia na podmiot zainteresowany przejęciem składowiska odpadów praw i obowiązków wynikających z decyzji zatwierdzającej instrukcję prowadzenia składowiska odpadów oraz odpowiednio z:

a. pozwolenia zintegrowanego albo zezwolenia na przetwarzanie odpadów;

b. zgody na zamknięcie składowiska odpadów lub jego wydzielonej części lub decyzji o zamknięciu składowiska odpadów lub jego wydzielonej części.

Z treści wniosku z dnia [...] kwietnia 2017 r. wynika, że M. z siedzibą w D. swoim wnioskiem dąży do tego by na jego rzecz została przeniesiona decyzja Prezydenta Miasta Dąbrowa Górnicza znak: [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. zmieniona decyzją Prezydenta Miasta Dąbrowa Górnicza znak: [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. wydana dla A. Sp. z o.o. w D.

Wskazane we wniosku decyzje dotyczą zezwolenia na przetwarzanie odpadów innych niż niebezpieczne poprzez odzysk poza instalacjami i urządzeniami w procesach R3 i R4, tj. wykorzystanie odpadów podczas rekultywacji M. L. [...] w D.

Z zawartej w aktach sprawy decyzji Marszałka Województwa Śląskiego z dnia [...] grudnia 2009 r. Nr [...] wynika, że na podstawie art. 54 ust. 1 i 2 pkt 1 i ust. 4 ustawy z dnia 21 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2007 r. Nr 39, poz. 251 ze zm.) wyrażona została zgoda na zamknięcie składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne "L. [...]' w D. przy ul. K. [...], zarządzanego przez M. Sp. z o.o. w D. Zamknięcie ogólnie rzecz ujmując polegać miało na rekultywacji terenu składowiska odpadów. Decyzja ta była następnie zmieniana kolejnymi decyzjami.

Decyzją Marszałka Województwa Śląskiego z dnia [...] sierpnia 2016 r. Nr [...] r., przeniesiono całość praw i obowiązków wynikających z decyzji Nr [...] Marszałka Województwa Dolnośląskiego z dnia [...] grudnia 2009 r. z późniejszymi zmianami na Gminę D. (ul. G. [...],[...] D). Nastąpiło to po ponownym rozpatrzeniu wniosku Gminy Dąbrowa Górnicza z dnia [...] października 2015 r. w oparciu o art. 243, 243a i art. 244a ustawy o odpadach.

Z przepisów tych wynika, że prawa i obowiązki z decyzji - zgody na zamknięcie składowiska odpadów lub jego wydzielonej części, wydanej na podstawie art. 54 ust. 1 poprzednio obowiązującej ustawy o odpadach mogą być przeniesione na inny podmiot, jeżeli podmiot ten daje rękojmię prawidłowego wykonania obowiązków wynikających z tych decyzji i wyrazi zgodę na przejęcie wszystkich praw i obowiązków wynikających z tych decyzji. W myśl art. 244 ust. 3 ustawy o odpadach organem właściwym w sprawach, o których mowa w ust. 1 i 2, jest marszałek województwa, a w przypadku przedsięwzięć i zdarzeń na terenach zamkniętych - regionalny dyrektor ochrony środowiska.

Z powyższego wynika, że M. z siedzibą w D. domaga się przeniesienia praw i obowiązków wskazanych w decyzji o zezwoleniu na przetwarzanie odpadów a nie praw i obowiązków wskazanych w decyzji udzielającej zgody na zamknięcie składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne "L. [...]' w D. przy ul. K. [...], zarządzanego przez M. Sp. z o.o. w D.

Należy podkreślić, że w odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu tj. w piśmie z dnia [...] lipca 2017 r. Marszałek Województwa Śląskiego podał, że w oparciu o art. 151 ustawy o odpadach wydał decyzję Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r., którą przeniósł na M. w D. całość praw i obowiązków, nabytych przez Gminę D. (ul. G. [...]) na podstawie decyzji Nr [...] Marszałka Województwa Śląskiego z dnia [...] sierpnia 2016 r., wynikających z decyzji Nr [...] Marszałka Województwa Śląskiego z dnia [...] grudnia 2009 r. z późniejszymi zmianami, udzielającej firmie A. Sp. z o.o. z siedzibą w D. zgody na zamknięcie składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne L. [...] w D. przy ul. K. [...].

Skoro wnioskodawca domaga się przeniesienia praw i obowiązków z decyzji zezwalającej na przetwarzanie odpadów mając na uwadze zmianę podmiotu zarządzającego składowiskiem, to zastosowanie powinien mieć art. 151 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o odpadach, który zobowiązuje do przeniesienia praw i obowiązków na podmiot zainteresowany przejęciem składowiska odpadów wynikających m.in. z decyzji o przetwarzaniu odpadów.

Niewątpliwie więc w myśl art. 151 ust. 8 ustawy o odpadach organem właściwym do rozpoznania wniosku tego Zakładu będzie Marszałek Województwa Śląskiego bowiem odesłanie zawarte w tym przepisie do art. 129 ust. 1 ustawy o odpadach i treść tego ostatniego przepisu jednoznacznie wskazują na właściwość marszałka województwa.

Podzielić należy pogląd Prezydenta Miasta Dąbrowa Górnicza, że ustawodawca poprzez zabieg odesłania z art. 151 ust. 8 ustawy o odpadach do art. 129 ust. 1 tej ustawy przesądził o właściwości marszałka województwa do rozpoznawania spraw związanych z przeniesieniem praw i obowiązków wynikających z decyzji o przetwarzaniu odpadów. Ustawodawca za pomocą odesłania wskazał organ właściwy w tego typu sprawach. Uznał, że będzie to ten sam organ, który wydaje decyzję zatwierdzającą instrukcję prowadzenia składowiska odpadów.

W związku z tym organem właściwym w sprawie wydania decyzji o przeniesieniu całości praw i obowiązków wynikających z zezwolenia na przetwarzanie odpadów związanych z rekultywacją zamkniętego składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne L. [...] w D. przy ul. K. [...]: Decyzja Prezydenta Miasta Dąbrowa Górnicza znak: [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. zmienionej decyzją Prezydenta Miasta Dąbrowa Górnicza znak: [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. wydanej dla A. Sp. z o.o. w D., zdaniem NSA, będzie Marszałek Województwa Śląskiego, gdyż zastosowanie znajdzie art. 151 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 151 ust. 8 ustawy o odpadach oraz art. 129 ust. 1 tej ustawy.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny wskazał Marszałka Województwa Śląskiego jako organ właściwy w sprawie.