Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 544/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2009-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 20 i art. 22
journal: Dz.U. 2005 nr 240 poz 2027
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (spr.) Sędzia NSA Julia Szczygielska Sędzia WSA Anna Siedlecka Protokolant Patrycja Kikosicka-Jędrzejczak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi J.i W. D. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów obrębu K. gmina K. G. oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Starosta K. na podstawie § 47 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454), art. 22 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 z późn. zm.) i art. 104 kpa, po rozpatrzeniu wniosku skarżących J. i W. D., odmówił wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów obrębu K. Gmina K. G., na podstawie protokołu zwrotu gruntów z dnia [...]r., polegającej na przywróceniu numeracji działek wynikających z księgi wieczystej nr [...] i [...] prowadzonych przez Sąd Rejonowy w K. G..

W uzasadnieniu organ I instancji podał, że z wnioskiem o dokonanie powyższej zmiany skarżący zwrócili się w dniu [...]r. Starosta K. ustalił, że J.i W. D. od [...] r. byli właścicielami gruntów w granicach działek[...], [...],[...] i[...] , położonych w K. Grunty te wnieśli jako wkład do Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej. W 1978 r. miało miejsce scalenie i wymiana gruntów. Postępowanie prowadzone było w oparciu o obowiązująca wówczas ustawę z dnia 24 stycznia 1968 r. o scalaniu i wymianie gruntów. Grunty skarżących objęte były tym postępowaniem. Organ podniósł, że istota postępowania scaleniowego i wymiany gruntów polega m.in. na tym, że właściciel działki wniesionej do obszaru scalenia nabywa automatycznie, z momentem uprawomocnienia się decyzji o zatwierdzeniu projektu scalenia, prawa własności ekwiwalentnej działki w obrębie gruntów scalonych. Wskazując, że J.i W. D. w 1977 r. przekazali do Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej działki nr[...], [...],[...]i [...] o łącznej powierzchni 10,11 ha oraz że działki te, jako grunty Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej, zostały objęte postępowaniem scaleniowym przeprowadzonym w 1978 r., organ I instancji zaznaczył, że postępowaniem tym nie objęto działki[...]. W wyniku tego postępowania w miejsce działek[...], [...],[...]i [...] zostały utworzone nowe działki o numerach [...] i [...] o łącznej powierzchni 10,36 ha. Starosta K. podał następnie, że w wyniku nowego pomiaru w 1998 r. działki skarżących otrzymały nową numerację i zmieniły się nieznacznie ich powierzchnie. Działka [...] o powierzchni 7,40 ha otrzymała numer [...] i jej nowa powierzchnia wyniosła 7,4666, działka [...] o powierzchni 2,96 otrzymała numer [...] i jej nowa powierzchnia wyniosła 2,9479 ha, działka [...]o powierzchni 0,10 ha otrzymała numer[...], a jej nowa powierzchnia wyniosła 0,1023 ha. Taki stan jest ujawniony w ewidencji gruntów. W operacie ewidencji gruntów obrębu K. J. i W. D. są ujawnieni jako właściciele działek nr[...],[...] i [...] położonych w K. Przed przepisaniem danych z rejestru gruntów do systemu komputerowego figurował zapis "właściciel J. i W. D.", a jako osoba władająca gruntem wpisane było "RSP K. wkłady". Organ I instancji podał, że w dniu [...] r. likwidator Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej przekazał do Starostwa Powiatowego wniosek o wykreślenie z rejestru gruntów RSP w K. działek[...],[...] i [...] w związku ze zwrotem działek wniesionych jako wkład do Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w K.

Wskazując na powyższe Starosta K. podkreślił, że zapisy w ewidencji gruntów mają jedynie charakter techniczno-deklaratoryjny. Rejestr odzwierciedla aktualny stan prawny nieruchomości i ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. Nie może zatem rozstrzygać sporów co do prawa własności gruntu, ani nadawać prawa do nieruchomości. Poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich. Powołując się na wyrok z dnia 22 czerwca 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 698/07 organ I instancji podniósł, że zmiany danych w ewidencji gruntów można dokonać tylko w oparciu o decyzje administracyjne, orzeczenia sądowe lub akty notarialne, w których zawarte są dane objęte ewidencją gruntów. Starosta stwierdził, że nie ma możliwości prawnych zadośćuczynienia żądaniu skarżących z tej przyczyny, iż żądanie to nie ma oparcia w decyzji, orzeczeniu sądu lub akcie notarialnym.

W odwołaniu złożonym od powyższej decyzji J.i W. D. wnieśli o jej uchylenie w całości i "pozytywne uwzględnienie" ich wniosku "w sprawie potwierdzenia zwrotu gruntów" stanowiących własność skarżących "w takiej postaci jak przed ich przekazaniem i po ich zwrocie przez Rolniczą Spółdzielnię Produkcyjną w K.".

Skarżący zarzucili, że decyzja ta nie ustosunkowuje się do podstawowych kwestii zawartych w ich wniosku, odnoszących się "do usankcjonowania stanu faktycznego, zawartego w zapisach ksiąg wieczystych". W opinii skarżących, organ I instancji "nie chciał lub nie mógł zrozumieć tak prozaicznej kwestii jaką jest dokonanie zapisów w operacie ewidencji gruntów zgodnych ze stanem faktycznym i nadal aktualnymi zapisami w księgach wieczystych", przy czym nieistotne są nowe numery działek, ale to, by były to te same działki, które zostały przekazane do Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w K. Zdaniem skarżących, jest to możliwe do przeprowadzenia także teraz, ale – z niewiadomych przyczyn – odmawia się im prawa zwrotu ich własności, chociaż prawa tego nie byli pozbawieni.

Decyzją z dnia [...]r. nr [...] D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego we W., po rozpatrzeniu powyższego odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 7d ust. 1 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, do zadań starosty należy w szczególności prowadzenie powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w tym ewidencji gruntów i budynków. W myśl art. 20 ust. 1 i 2 powołanej ustawy, ewidencja gruntów obejmuje m.in. informacje dotyczące ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz klas gleboznawczych, a także ich właściciela oraz innych osób fizycznych lub prawnych, w których władaniu znajdują się grunty i budynki. Ponadto na organie prowadzącym ewidencję gruntów i budynków ciąży obowiązek utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, to jest zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, który wynika z § 44 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z § 46 ust. 2 pkt 1 tego rozporządzenia zmiany w operacie ewidencyjnym wprowadza się z urzędu na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych. Aktualizacji operatu ewidencyjnego, na podstawie § 47 ust. 1 rozporządzenia, dokonuje się niezwłocznie po uzyskaniu przez starostę odpowiednich dokumentów, określających zmiany danych ewidencyjnych. W przypadku, gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów, starosta przeprowadza w sprawie tej aktualizacji postępowanie administracyjne (§ 47 ust. 3 rozporządzenia).

Organ II instancji podniósł, że na podstawie ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz.U. Nr 3, poz. 13 z późn. zm.), na mocy której przeprowadzono w [...] r. częściowe scalenie gruntów wsi K., w projekcie scalania grunty wkładowe członków rolniczej spółdzielni produkcyjnej mogły być wydzielane w dwojaki sposób, uzależniony od tego, czy istniał wniosek zarządu spółdzielni zgłoszony w oparciu o uchwałę walnego zgromadzenia członków, która wskazuje, iż grunty stanowiące wkład członków spółdzielni należy wydzielić jako jedną nieruchomość z określeniem wielkości udziału każdego z członków w tej nieruchomości: 1) w przypadku istnienia takiego wniosku – jako jeden blok stanowiący współwłasność członków spółdzielni o określonych udziałach wynikających ze stosunku wartości gruntów wkładowych każdego członka do ogólnej wartości gruntów spółdzielczych, 2) w przypadku braku takiego wniosku – jako oddzielne grunty każdego członka spółdzielni odpowiadające wartości jego gruntów sprzed scalenia. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego stwierdził, że obowiązująca w czasie podejmowania tej decyzji ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (t.jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 178, poz. 1749 z późn. zm.) w art. 16 ust. 1 sprawę wydzielania gruntów wkładowych dla przypadku istnienia uchwały reguluje w taki sam sposób.

Powołując się na analizę operatu scaleniowego organ ustalił, że w wyniku przeprowadzonego w [...] r. scalenia gruntów, poszczególnym członkom spółdzielni wydzielano oddzielne grunty odpowiadające wartości ich gruntów sprzed scalenia. W przypadku W. D., w zamian za grunty działek nr[...], [...], [...] i [...]o ogólnej powierzchni 10,11 ha i wartości 912,90 punktów, wydzielono ekwiwalentne grunty działek nr [...] i [...] o ogólnej powierzchni 10,36 ha i wartości 929,70 punktów. Ponadto ustalono, że grunty działki nr [...] o powierzchni 0,10 ha nie były objęte scaleniem. Nie stwierdzono, aby W. D. wniósł zastrzeżenia do opracowanego projektu scalenia.

Organ odwoławczy wskazał, że Wojewoda J. decyzją z dnia [...] r. nr [...] zatwierdził projekt częściowego scalenia niezabudowanych gruntów położonych we wsi K. Decyzja została podana do publicznej wiadomości przez jej wywieszenie na okres 14 dni w siedzibie Urzędu Gminy w K. G. Organ zaznaczył, że zgodnie z art. 12 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o scalaniu i wymianie gruntów, po upływie tego terminu decyzję uważa się za doręczoną.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego podniósł następnie, że zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami, zmiany przedmiotowe wynikające z ostatecznej decyzji organu zostały wprowadzone na jej podstawie do operatu ewidencji gruntów w jednostce rejestrowej [...], w oparciu o wykaz zmian gruntowych zarejestrowany w dowodach zmian pod poz.[...]. Zmiana została wprowadzona w dniu [...]r.

Wskazując, że zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o scalaniu i wymianie gruntów, decyzja o zatwierdzeniu projektu scalenia lub wymiany gruntów stanowi tytuł do ujawnienia nowego stanu własności w księgach wieczystych, organ II instancji stwierdził, że wykonawca prac scaleniowych, realizując powyższy przepis, przekazał przy piśmie z dnia [...] r. do Państwowego Biura Notarialnego w K. G., które wówczas prowadziło księgi wieczyste dla obszaru gminy K., mapy i rejestry pomiarowe po scaleniu z wnioskiem o założenie ksiąg wieczystych zgodnie ze stanem wynikającym z zatwierdzonego projektu scalenia. Organ odwoławczy podał, że z nieznanych przyczyn, dla przedmiotowej nieruchomości objętej księgą wieczystą [...], zmiany wynikające z ostatecznej decyzji scaleniowej nie zostały dotychczas ujawnione, na co wskazuje przeprowadzone badanie zapisów tej księgi wieczystej. Zatem w KW [...] występuje niezgodność pomiędzy ujawnionym w niej stanem prawnym i faktycznym stanem prawnym wynikającym z decyzji.

Organ II instancji wskazał, że w wyniku odnowienia ewidencji gruntów przeprowadzonego w latach 1997-98 na podstawie nowego pomiaru gruntów z 1987 r. ustalona w wyniku scalenia numeracja działek wsi K. uległa zmianie. Działka nr [...] ,otrzymała nr[...], działka nr [...] otrzymała nr[...], a działka nr [...] otrzymała nr[...]. W wyniku nowego pomiaru, bez zmiany granic dotychczasowych działek, uległy również zmianie ich powierzchnie. Po ogłoszeniu przez Wojewodę J. w Dzienniku Urzędowym z dnia [...] r. nr[...], poz.[...] odnowienia ewidencji gruntów dla obrębu K., nowy stan przedmiotowej nieruchomości został ujawniony w ewidencji gruntów i nadal obowiązuje. Organ podał, że również w tym przypadku, pomimo obowiązku wynikającego z przepisów oraz treści obwieszczenia, nie dokonano zmian w[...].

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego stwierdził, że organ I instancji dokonał prawidłowego rozpoznania wniosku stron z dnia [...] r. oceniając, że dotyczy on żądania przywrócenia wpisu w operacie ewidencji gruntów działek w granicach sprzed dokonania scalenia w [...] r. Samo sformułowanie w decyzji Starosty K., że "odmawia się przywrócenia numeracji działek" sprzed scalenia nie przesądza o tym, jak to podniosły strony w odwołaniu, że organ I instancji rozpatrzył sprawę numeracji działek. Z uzasadnienia decyzji wynika jednoznacznie, że odmowa dotyczy ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków gospodarstwa rolnego w granicach sprzed scalenia dokonanego w [...] r. Zdaniem organu odwoławczego, nie można zatem podzielić nieuprawnionego żądania stron do wpisania w ewidencji gruntów i budynków działek sprzed scalenia gruntów, które nie istnieją od momentu, gdy decyzja Wojewody J. z [...] r. zatwierdzająca scalenie gruntów wsi K. stałą się ostateczna.

Na powyższą decyzję J. i W. D. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i o zasądzenie kosztów postępowania zarzucając, że decyzja ta została oparta na sprzecznych ze stanem faktycznym okolicznościach i dowodach, z których wiele nie zostało dostatecznie wyjaśnionych.

W opinii skarżących, organ I instancji nie miał racji powołując się na § 46 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, twierdząc, że brak jest prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych lub aktów normatywnych, bowiem nie budzi żadnych wątpliwości zapis w księdze wieczystej nr[...], potwierdzony prawomocnym orzeczeniem Sądu Rejonowego z dnia [...] r. w sprawie[...].

Wskazując na dwukrotny brak wpisu zmian do księgi wieczystej nr [...] skarżący wywodzili, że istniejący w tej księdze zapis ma moc prawną zgodnie z § 46 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r.

J. i W. D. zarzucili, że niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym jest twierdzenie organu I instancji jakoby: "...jeżeli zainteresowany wniósł do RSP inne działki niż otrzymał jako zwrot wkładu, powinien dochodzić swoich roszczeń w RSP, która już nie istnieje", gdyż Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna w .została postawiona w stan likwidacji, nadal funkcjonuje prawnie ustanowiony likwidator tej spółdzielni i proces likwidacji Spółdzielni nie został zakończony jej wykreśleniem z rejestru sądowego.

Skarżący podnieśli, że w sprawie tej organ I instancji uwzględnił dwa zdarzenia faktyczne i prawne: częściowe scalenie niezabudowanych gruntów wsi K. na podstawie decyzji Wojewody J. z dnia [...] r., podjęte z urzędu, oraz odnowienie ewidencji gruntów dla obrębu wsi K., wykonane w latach[...]. Zdaniem skarżących, postępowanie scaleniowe nie dotyczyło granic ich nieruchomości, stanowiącej wówczas wkład gruntowy do RSP K., o czym świadczy fakt, że nie byli ujęci na liście osób, które miały otrzymać ekwiwalenty w wyniku scalenia gruntów, nie ujęto ich na "Liście osób wezwanych na zebranie w dniu [...] na okazanie granic" i odnotowano wykluczenie ich z tego zebrania, a w "Kwestionariuszu życzeń" przy pozycji "W. D." nie ma zaznaczonych żadnych propozycji zmian.

J. i W. D. wywodzili, że w tej sprawie odrębnie należy potraktować zmiany wynikające z następnej operacji: odnowienia ewidencji gruntów, jako nie mającej żadnego związku z częściowym scaleniem gruntów, zakończonych ostateczną decyzją Wojewody J., podaną do publicznej wiadomości w dniach od [...] do [...] r. Wszystkie zmiany po tej decyzji musiały być z mocy prawa uzgodnione bezpośrednio z właścicielami poszczególnych gruntów i "słusznym były zastrzeżenia W. D. do poz. 47 protokołu ogłoszenia wyników pomiaru, z tym, że w danej sytuacji nie chodziło o właściwą numerację działek, ale o granice działek". Skarżący podali, iż z działki [...] zabrano 1,34 ha w [...] r. na rzecz J. K. (obecny numer 233 – KW nr 2145), a działka nr [...] nigdy nie była ich własnością, na co wskazuje protokół zwrotu gruntów RSP z dnia [...] r. (obecny nr[...]). Działka nr [...]była odrębną nieruchomością, nie podlegającą scaleniu, nie była też wniesiona do RSP jako wkład gruntowy. Skarżący podnieśli, że działka nr [...] o powierzchni 2,67 ha w 1994 r. została bez ich zgody jako właścicieli podzielona dla dwóch odrębnych właścicieli i zostały na nią założone dwie księgi wieczyste: KW nr [...] o powierzchni 0,77 ha dla Parafii Rzymsko-Katolickiej w K. i KW nr[...], której właścicielem jest S. M. (obecny numer tej działki:[...]). W opinii skarżących, działka ta została im odebrana bez żadnej podstawy prawnej i faktycznej, wynikającej z częściowego scalenia z [...] r., ani z odnowienia ewidencji gruntów z [...] r. Również na dokumencie pod nazwą: "Lista wezwanych do współudziału przy pomiarach dla celów sprostowania operatów ewidencji gruntów" z dnia [...] r. przy nazwisku W. D. nie ma żadnych adnotacji odnoszących się do numeru rejestru gruntów, jaki byłby przedmiotem pomiaru.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał zaskarżoną decyzję i argumenty zawarte w jej uzasadnieniu.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wskazał w szczególności, że Sąd Rejonowy w K. G. rozpatrując sprawę z pozwu W. D. o ustalenie treści [...] z rzeczywistym stanem prawnym, postanowieniem z dnia 4 stycznia 2001 r. sygn. akt I C 330/00 oddalił wniosek o zwolnienie powoda od kosztów sądowych, wskazując w uzasadnieniu, że powód wraz z żoną J. D. są właścicielami gospodarstwa rolnego położonego w K. nr [...]o powierzchni 10 ha 11 a, a więc o takiej powierzchni, o jakiej pisze powód, zatem powództwo zmierza do ustalenia stanu, który faktycznie znajduje się w księdze wieczystej. W związku z tym Sąd uznał, że wniosek powoda o zwolnienie z kosztów podlega oddaleniu. Powołując się na art. 7 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 12 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, organ II instancji stwierdził, że przedmiotowe rozstrzygnięcie Sądu wskazane przez skarżących, nie dotyczyło zmian w zakresie podmiotowym nieruchomości, zatem nie może mieć wpływu na stan ujawniony w operacie ewidencyjnym, przy czym Sąd nie rozpatrywał zasadności oraz prawidłowości wpisów w dziale I KW 3386 w zakresie oznaczenia nieruchomości.

W piśmie procesowym z dnia [...]r. pełnomocnik skarżących wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji podniósł w szczególności, że po zakończeniu postępowania scaleniowego nie doszło do objęcia przez skarżących we władanie gruntów, "jakoby im przysługujących po scaleniu". Zdaniem skarżących, postępowanie scaleniowe nie dotyczyło gruntów stanowiących ich własność i zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem prawa, podobnie jak decyzja D.Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego we W. oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty K.. Przedstawiwszy zarzuty stawiane postępowaniu scaleniowemu pełnomocnik skarżących wywodził, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji rażąco naruszają w szczególności § 44 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, ponieważ "wbrew twierdzeniom uzasadnień zaskarżonych decyzji przepis powyższy uzasadnia wniosek Skarżących przywrócenia ewidencji do stanu faktycznego. Skarżący dostarczyli Staroście K. wszelkie niezbędne dokumenty w tym księgę wieczystą nr [...] oraz pismo Likwidatora RSP o zwrocie Skarżącym działek gruntu wniesionych jako wkład do Spółdzielni i te dokumenty, zgodnie z przepisem § 47 ust. 1 cytowanego wyżej rozporządzenia powinny być podstawą do dokonania zmian w ewidencji gruntów. Wniosek Skarżących o dokonanie zmian w ewidencji gruntów uzasadniony jest także przepisem art. 20 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, ponieważ ewidencja gruntów prowadzona przez Starostę powinna odzwierciedlać dane zgodne z wpisami do ksiąg wieczystych, a w związku z odmową dokonania zmian w ewidencji gruntów dane dotyczące działek stanowiących własność Skarżących będą nadal niezgodne z aktualnym wpisem do księgi wieczystej nr [...]". W omawianym piśmie zaznaczono, że skarżący zarzucają, iż spór w niniejszej sprawie dotyczy nie tylko zmian w ewidencji gruntów, ale także żądania skarżących fizycznego im zwrotu działek gruntu nr [...] o powierzchni 1,40 ha, nr[...]o powierzchni 2,70 ha, nr [...] o powierzchni 3,34 ha i nr [...]o powierzchni 2,67 ha, zgodnie z wpisem do księgi wieczystej nr [...] oraz umożliwienia im faktycznego korzystania z tych gruntów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).

W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie mogła zostać uwzględniona.

Ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie podlega zgodność z prawem decyzji D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego we W. z dnia [...] r. nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty K. z dnia[...] r. nr[...], podjętych w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów obrębu K. gmina K. G. Ocenie takiej nie podlegają natomiast decyzje scaleniowe oraz pomiary gruntu, dokonywane w innych postępowaniach.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w tej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 z późn. zm.) oraz wydanego na podstawie jej art. 26 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454).

Unormowanie zawarte w art. 20 ust. 1 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne stanowi, że ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące: 1) gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty; 2) budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych; 3) lokali - ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej.

W myśl ust. 2 tego artykułu, w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także: 1) właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części; 2) miejsce zamieszkania lub siedzibę osób wymienionych w pkt 1; 3) informacje o wpisaniu do rejestru zabytków; 4) wartość nieruchomości.

Zgodnie z art. 22 ust. 3 cytowanej ustawy, na żądanie starosty osoby, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 i art. 51, zgłaszające zmiany są obowiązane dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków.

Stosownie do § 47 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, aktualizacji operatu ewidencyjnego dokonuje się niezwłocznie po uzyskaniu przez starostę odpowiednich dokumentów określających zmiany danych ewidencyjnych (ust. 1). W celu zapewnienia wewnętrznej spójności operatu ewidencyjnego jednocześnie dokonuje się aktualizacji rzeczowych praw związanych, a w szczególności: 1) prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz własności wzniesionych na tym gruncie budynków, 2) własności lokalu oraz udziału we współwłasności gruntu, 3) własności lokalu oraz udziału w użytkowaniu wieczystym gruntu, 4) własności lokalu oraz udziału we współwłasności budynku (ust. 2). W przypadku gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów, starosta przeprowadza w sprawie tej aktualizacji postępowanie administracyjne lub stosuje art. 22 ust. 3 ustawy (ust. 3).

W sprawie tej jest bezsporne, że skarżący W. D. w 1977 r. przekazał Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w K. grunty o powierzchni 10,11 ha, obejmujące działki nr[...], [...],[...]i [...]oraz że – stosownie do zawartej umowy – miały one być zwrócone skarżącym po upływie 10 lat.

Powyższe działki gruntu zostały objęte w [...] r. postępowaniem scaleniowym, w wyniku którego w miejsce czterech działek [...], [...],[...] i [...]o łącznej powierzchni 10,11 ha zostały utworzone dwie nowe działki o numerach [...] i [...] o łącznej powierzchni 10,36 ha.

W wyniku nowego pomiaru w [...] r. działki skarżących otrzymały nową numerację i zmieniły się nieznacznie ich powierzchnie, choć zmianie nie uległy ich granice. I tak, działka nr [...] o powierzchni 7,40 ha otrzymała numer 236 i jej nowa powierzchni wyniosła 7,4666 ha, a działka nr [...] o powierzchni 2,96 ha otrzymała numer [...] i jej nowa powierzchni wyniosła 2,9479 ha.

Taki stan jest ujawniony obecnie w ewidencji gruntów.

W dniu [...]r. J. i W. D. wnieśli o sprostowanie zapisów w ewidencji gruntów polegających na przywróceniu stanu sprzed przekazania w 1977 r. gruntów w użytkowanie Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w K.

W piśmie procesowym z dnia [...] r. doprecyzowano, że spór w niniejszej sprawie dotyczy nie tylko zmian w ewidencji gruntów, ale także żądania skarżących fizycznego im zwrotu działek gruntu nr [...] o powierzchni 1,40 ha, nr [...] o powierzchni 2,70 ha, nr [...] o powierzchni 3,34 ha i nr [...] o powierzchni 2,67 ha, zgodnie z wpisem do księgi wieczystej nr [...] oraz umożliwienia im faktycznego korzystania z tych gruntów.

Zauważyć wypada, że wskutek postępowania scaleniowego przeprowadzonego w 1978 r. działki o numerach [...], [...],[...]i[...], które miały łączną powierzchnię 10,11 ha, nie tylko utraciły swoją numerację, ale – jak już wyżej zaznaczono – w ich miejsce zostały utworzone nowe działki o numerach [...] i [...] o łącznej powierzchni 10,36 ha, a więc o powierzchni innej niż miały działki[...], [...] , [...] i[...]. Skutkiem powyższego postępowania scaleniowego było zatem m.in. zlikwidowanie działek [...], [...],[...] i [...] oraz utworzenie działek [...] i[...], których właścicielami stali się skarżący J. i W. D. Zmianie uległy więc nie tylko numery przedmiotowych działek, ale także ich granice i liczba (w miejsce czterech działek –[...], [...],[...]i[...]– o łącznej powierzchni 10,11 ha, utworzono dwie –[...]i[...]– o powierzchni łącznej 10,36 ha). Wskutek późniejszego nowego pomiaru gruntu działki [...].i [...] uzyskały nowe numery ([...]i[...]), przy czym ich granice nie zostały zmienione, chociaż nowy pomiar wykazał, że miały one nieco inną powierzchnię niż przyjmowano przed tym nowym pomiarem.

Jak trafnie wskazały organy administracyjne, zapisy w ewidencji gruntów mają jedynie charakter techniczno-deklaratoryjny i nie mogą rozstrzygać sporów co do prawa własności. Zmiany danych w ewidencji gruntów można dokonać tylko na podstawie odpowiednich dokumentów określających takie zmiany, a więc na podstawie decyzji administracyjnych, orzeczeń sądowych lub aktów notarialnych, w których zawarte są dane objęte ewidencją gruntów. Nie można zatem wpisać w ewidencji gruntów i budynków działek sprzed scalenia gruntów, które przestały istnieć od momentu, gdy decyzja zatwierdzająca scalenie gruntów stała się ostateczna. Jeżeli nawet w księdze wieczystej – wbrew obowiązującym przepisom – nie dokonano stosownych zmian i nadal figurują w niej dawne zapisy, uwzględniające stan sprzed dokonania scalenia gruntów, zapisy widniejące w księdze wieczystej nie stanowią wystarczającej podstawy do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów. Ewentualne przywrócenie dawnego stanu mogłoby nastąpić dopiero po wzruszeniu decyzji scaleniowej lub po uzyskaniu stosownego orzeczenia sądu powszechnego.

Zauważyć ponadto wypada, że dokonane zmiany nie pozbawiły skarżących prawa własności gruntu wniesionego w 1977 r. do Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w K., chociaż spowodowały, że zamiast działek, które w 1977 r. nosiły numery[...], [...],[...] oraz [...] i miały łączną powierzchnię 10,11 ha, skarżący obecnie są właścicielami działek o numerach [...] i [...] o łącznej powierzchni 10,4145 ha.

Tak więc, gdyby nawet przyjąć, że – jak sugerują to skarżący – wadliwie dokonano scalenia, to najpierw należałoby skutecznie wzruszyć decyzje scaleniowe, a dopiero potem można byłoby prostować zapisy w ewidencji gruntów. Skoro jednak decyzje, na podstawie których dokonano zmian w ewidencji gruntów, pozostają w obrocie prawnym, organy administracyjne orzekające w niniejszej sprawie nie miały podstaw do prostowania przedmiotowych zapisów. Zauważyć przy tym wypada, że scalenie gruntów oraz zmiany w numeracji i powierzchni dotyczyły także wielu innych działek, stanowiących własność innych osób, a nie tylko działek skarżących, a zatem nie można prostować ewentualnych wadliwości i związanych z nimi zapisów dotyczących działek skarżących bez równoczesnego prostowania zapisów dotyczących działek należących do innych podmiotów.

W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji nie wykazała, by decyzje te naruszały prawo i to w stopniu wymagającym usunięcia ich z obrotu prawnego.

Mając na względzie powyższe – zgodnie z art. 151 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczono jak w sentencji.