Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2038/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 183, art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Dałkowska – Szary (spr.) sędzia NSA Małgorzata Stahl sędzia del. WSA Katarzyna Golat Protokolant starszy inspektor sądowy Anna Połoczańska po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. S.A. z siedzibą w N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 marca 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 164/14 w sprawie ze skargi J. S.A. z siedzibą w N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 marca 2014r., sygn. akt II SA/Kr 164/14, oddalił skargę J. S.A z siedzibą w N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania.

Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T., decyzją z [...] lipca 2012 r., po rozpatrzeniu wniosku J. S.A. z/s w N. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z [...] grudnia 2009 r. sygn. akt: [...] utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza R. z [...] września 2009r., znak: [...] w sprawie wymierzenia J. Spółce Akcyjnej administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 425.651,61 zł za usunięcie 133 drzew gatunek brzoza brodawkowata bez wymaganego zezwolenia (pkt 1), oraz określenia terminu i sposobu uiszczenia powyższej opłaty (pkt 2) - odmówiło uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z [...] grudnia 2009 r. sygn. akt: [...].

W uzasadnieniu organ podał, że decyzją z [...] września 2009 r. organ l instancji wymierzył J. S.A. - właścicielowi działki nr [...] w W. administracyjną karę pieniężną w wysokości 425.651,61 zł za usunięcie 133 sztuk drzew gatunku brzoza brodawkowata bez wymaganego zezwolenia. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że usunięte zostało 133 sztuk drzew gatunku brzoza brodawkowata i że tego usunięcia dokonała Spółka J. która, jak wykazało to przeprowadzone postępowanie, wiedziała i godziła się na to, że drzewa z nieruchomości będącej jej własnością zostaną usunięte. Fizycznie usunięcia tych drzew dokonał P. M. -poprzedni właściciel działki, który jednakże działał za wiedzą i zgodą J. S.A. Spółka ta nie dysponowała zezwoleniem na usunięcie drzew. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. decyzją z [...] grudnia 2009 r. utrzymało w mocy decyzję organu l instancji z [...] września 2009 r. W wyniku rozpatrzenia skargi na ww. decyzję, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 13 kwietnia 2010 r., sygn. akt II SA/Kr 206/10 oddalił skargę Spółki. W uzasadnieniu sąd wskazał m.in., iż Spółka wiedziała o zamiarze usunięcia drzew oraz godziła się na to. Świadczą o tym zapisy aktu notarialnego umowy sprzedaży przedmiotowej nieruchomości, w którym strony postanowiły, że drzewa wyrosłe na przedmiotowej działce, tak zwane samosiejki, sprzedający może wyciąć na własny koszt i usunąć z tej działki do 31 marca 2009 r. Wobec jasno sprecyzowanych zapisów, kto i w jakim terminie dokona usunięcia drzew, Sąd nie zgodził się z argumentami strony skarżącej, że nie może być zobowiązana do zapłaty wymierzonej kary, gdyż to nie ona dokonała usunięcia drzew. Wyrokiem z 21 lutego 2012 r, sygn. akt II OSK 2323/10 NSA oddalił skargę kasacyjną J. S.A. i podzielił stanowisko wyrażone przez Sąd I instancji.

W dniu 26 kwietnia 2012 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. wpłynął wniosek J. S.A o wznowienie postępowania. We wniosku powołując przesłankę zawartą w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wskazano, iż w dniu 19 marca 2012 r. do Prezesa Zarządu J. S.A zostało skierowane przez notariusza W. K. oświadczenie, iż zarówno przy podpisywaniu umowy warunkowej, jak i przyrzeczonej notariusz był poinformowany przez sprzedającego P. M., że na sprzedawanej działce prowadzi on uprawę drzew będącą wynikiem samo zasiania się drzew gatunku brzoza z przeznaczeniem na opał. Notariusz nie zawarł powyższego w treści aktu notarialnego, a znalazł się w nim jedynie zapis zawarty w § 5, że kupujący wyraża sprzedającemu zgodę na wycinkę drzew wyrosłych na działce do 31 marca 2009 r. Powyższe potwierdził P. M. oświadczeniem z 26 marca 2012 r. zwracając uwagę, iż zarówno przy podpisywaniu umowy warunkowej jak i przyrzeczonej dążył do umieszczenia w akcie notarialnym stosownego zapisu zezwalającego mu na wycinkę drzew znajdujących się na działce nr [...]. Było to spowodowane faktem, że P. M. traktował ww. działkę jako plantację brzozy brodawkowej - mimo, że forma rozprzestrzeniana drzew na działce nie polegała na umieszczaniu na niej sadzonek, a jedynie przez rozsiewanie nasion, które po skiełkowaniu otaczane były ochroną. Czynności te były przez P. M. powtarzane wielokrotnie. Po skiełkowaniu nasion dokonywał on również czynności pielęgnacyjnych przez wycinkę słabszych drzew, umożliwiającą prawidłowy wzrost pozostałym drzewkom, wykaszanie chwastów.

W świetle powyższego wnioskodawca stwierdził, że fakt traktowania drzew co do których toczy się sprawa jako plantacji, która miała zaspokoić zapotrzebowanie na drewno opałowe dla właściciela i jego rodziny, a także handel gałęziami brzozowymi z producentami mioteł brzozowych ma zasadnicze znaczenie przy ocenie. Organ wydający decyzję w sprawie nie miał możliwości zapoznać się z takim twierdzeniem P. M., a mogłoby mieć to zasadniczy wpływ na wydane w sprawie decyzje i późniejsze orzeczenia sądowe.

Postanowieniem z 6 czerwca 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. wznowiło postępowanie w sprawie. Przechodząc do oceny wydanej w sprawie decyzji Kolegium wskazało, że nie mogą być badane zarzuty zawarte we wniosku o wznowienie postępowania dotyczące prawidłowości decyzji o wymierzeniu kary pieniężnej Spółce. Te okoliczności zostały już prawomocnie przesądzone w postępowaniach sądowoadministracyjnych. Przedmiotem niniejszego rozstrzygnięcia jest zbadanie, czy w sprawie spełniona została przesłanka, określona we wniosku Spółki, zawarta w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Zdaniem Kolegium przedstawione przez J. S.A. oświadczenia mające wskazywać na spełnienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie mogą być traktowane jako nowe okoliczności, ani też nowe dowody w sprawie. Wykluczyć należy możliwość traktowania tych oświadczeń jako nowych dowodów, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., bowiem oświadczenia te zostały złożone po dacie wydania decyzji z [...] grudnia 2009 r., a zatem nie istniały w momencie jej wydawania. Informacje wynikające z oświadczeń nie mogą być też traktowane jako nowe okoliczności, bowiem te oświadczenia są całkowicie niewiarygodne i stoją w oczywistej sprzeczności z dokumentami i oświadczeniami, które zgromadzone zostały w toku dotychczasowego postępowania i które podlegały kontroli sądowoadministracyjnej. Oświadczenie B. i P. M. jakoby na działce nr [...] prowadzili plantację brzozy brodawkowatej rozmija się z zeznaniami, które składał P. M. w toku przesłuchania przed organem l instancji w dniu 12 sierpnia 2009 r. Wówczas P. M. zeznał, iż ma świadomość, że istnieją przepisy, że na wycinkę drzew trzeba zezwolenie uzyskać, ale że dotyczy to dużych drzew, a nie samosiejek rosnących na polu ornym. Określenia, iż działka nr [...] w W. stanowiła pole orne z samosiejkami lub też że porośnięta była samosiejkami, formułowane są również w pismach J., a w szczególności w odwołaniu, skardze i skardze kasacyjnej. Tak więc nie ulega wątpliwości, że B. i P. M. nie prowadzili żadnej plantacji, a jedynie mieli zamiar wykorzystać w celu opałowym drzewa, które jako samosiejki wyrosły na działce. Plantacją drzew jest natomiast specjalna uprawa, w której sadzi się sadzonki drzew w celu uzyskania surowca drzewnego lub drzew do sprzedaży. Pełnomocnik skarżącej oświadczył na rozprawie, iż usunięte drzewa były samosiejkami. Okoliczność ta przeczy tezie, iż prowadzona była plantacja drzew. Skoro plantacja jest specjalną uprawą, wykorzystywaną z reguły w celach gospodarczych, to zadrzewienie będące wynikiem samo zasiania się drzew nie może być traktowane jako ukierunkowane i mające charakter uprawy specjalnej, pełniącej funkcje produkcyjne lub też służące celom gospodarczym. Okoliczności tej nie przekreśla zamiar B. i P. M. wykorzystania drzew rosnących na działce nr [...] jako drewna opałowego. Taki zamiar jednakże nie powoduje, iż pole orne porośnięte samosiejkami może być traktowane jako plantacja. Tym samym oświadczenia, które przesłane zostały wraz z wnioskiem o wznowienie postępowania, nie mogą zostać uznane za wiarygodne i nie mogą powodować przyjęcia, że w sprawie pojawiły się jakieś nowe okoliczności lub nowe dowody, które mogłyby mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy.

Kolegium zwróciło także uwagę na zbieżność dat pomiędzy wyrokiem NSA oddalającym skargę kasacyjną, a oświadczeniem notariusza W. K. złożonym w dniu 19 marca 2012 r. oraz oświadczeniem B. i P. M. z 26 marca 2012 r. To również, zdaniem organu, świadczy o braku podstaw do przyznania tym oświadczeniom wiarygodności, tym bardziej, że od daty sporządzenia aktów notarialnych do dat złożenia oświadczeń upłynęło ponad 3 lata, a o informacji, którą miał udzielić P. M. notariuszowi, W. K. przypomniał sobie po przegranej w NSA sprawie. Ponadto pierwotnie Spółka wniosła skargę o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem z 21 lutego 2012 r. Następnie pismem z 16 kwietnia 2012 r. tą skargę wycofała kierując wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T., w wyniku rozpoznania wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, decyzją z [...] września 2012 r., utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy podzielając stanowisko wyrażone w decyzji z [...] lipca 2012r. Ponadto organ wskazał, że argumenty, jakoby J. S.A. nie mogła ponosić odpowiedzialności za usuwanie drzew bez zezwolenia zostały już odparte w wydanych w sprawie prawomocnych wyrokach. Uznał też za bezzasadne zarzuty dotyczące niezebrania w sposób pełny materiału dowodowego w sytuacji, gdy w toku postępowania wznowieniowego nie został złożony żaden wniosek dowodowy.

Skargą J. S.A. zaskarżyła powyższą decyzję wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie decyzji Burmistrza R. z [...] września 2009 r. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: art. 138 § 1 kp.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji z [...] grudnia 2009 r. w sytuacji gdy zaistniały powody do jej uchylenia; art. 7, art. 77 § 1 , art. 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego oraz arbitralne ustalenie, że J. S.A. dokonało wycinki drzew bez zezwolenia, co miało istotny wpływ na wynik sprawy; art. 7 i art. 8 k.p.a. poprzez przekroczenie zasad orzekania na zasadach uznania administracyjnego i wydanie decyzji sprzecznej ze słusznym interesem strony; art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że tylko podmiot który mógł uzyskać zezwolenie na usunięcie drzew, a zatem tylko posiadacz nieruchomości (właściciel) może ponosić odpowiedzialność za usunięcie drzew.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w uzasadnieniu przywołanego na wstępie wyroku stwierdził, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. jest prawidłowa. Sąd w całości podzielił stanowisko organu, że argumentacja Spółki zmierzająca do wykazania, że na przedmiotowej nieruchomości była prowadzona plantacja drzew, który to fakt w myśl art. 83 ust. 6 pkt 3 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (DZ. U. Nr 92, poz. 880) zwalniał właściciela/posiadacza od obowiązku uzyskania zezwolenia na wycinkę drzew – jest niewiarygodna. W ocenie Sądu nie można uznać, że na działce nr [...] prowadzona była plantacja brzozy brodawkowej. W złożonym oświadczeniu P. M. jednoznacznie wskazał, że drzewa powstały z samosiewów i były przeznaczone dla celów własnych dla uzyskania drzewa na opał. Należy podzielić stanowisko organu, że już "samo zasianie się drzew" stoi w sprzeczności z pojęciem plantacji. Poza stwierdzeniem, że dokonywana była przecinka w celu umożliwienia bujniejszego rozrostu drzew ze złożonego oświadczenia nie wynika, aby w okresie wcześniejszym tj. od 1994 r. jakiekolwiek drzewa były usuwane przez P. M. czy też jego poprzednika prawnego z uwagi na traktowanie tego terenu jako plantacji. Wręcz przeciwnie, dopiero w wyniku sprzedaży działki P. M. podjął decyzję o wycięciu samosiewów. Sąd podkreślił przy tym, że usunięte drzewa były w różnym wieku, co potwierdza wniosek, że poprzedni właściciele działki nie dokonywali regularnej wycinki, a jedynie zamierzali wykorzystać niepotrzebne kupującemu drzewo. Ponadto prezentowane obecnie stanowisko P. M. pozostaje w wyraźnej sprzeczności z jego wcześniejszymi zeznaniami składanymi w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza w dniu 28 kwietnia 2009 r. Zdaniem Sądu, pomijając okoliczność, że P. M. nie wskazywał, aby drzewa rosnące na działce traktował jako plantację, to wyraźnie twierdził – mimo, że plantacja drzew korzysta ze zwolnienia z obowiązku uzyskania zezwolenia organu na wycięcie drzew - iż w dacie zawierania umowy sprzedaży w dniu [...] lutego 2009 r. był pewny, że spółka J. posiada wszelkie zezwolenia w tym również na wycinkę drzew. Zeznawał również, że nie mógł starać się o uzyskanie zezwolenia na wycinkę drzew, gdyż w tym czasie nie był ani posiadaczem, ani właścicielem nieruchomości. Oznacza to, że zdawał sobie sprawę z konieczności uprzedniego uzyskania zezwolenia, a zatem miał świadomość, że nie zachodzi żadna okoliczność wyłączająca z art. 83 ust. 6 ustawy o ochronie przyrody.

Sąd nie stracił również z pola widzenia faktu, że oświadczenia przedłożone przez spółkę J. wraz z wnioskiem o wznowienie postępowania zostały złożone po uprawomocnieniu się wyroku tut. sądu z 13 kwietnia 2010 r., sygn. II SA/Kr 206/10 i nie sposób uznać, że złożenie tych oświadczeń nastąpiło z samodzielnej inicjatywy sporządzających je osób tj. W. K. i P. M.. W sposób oczywisty miało to uwiarygodnić przesłankę uzasadniającą wznowienie postępowania.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze Sąd podniósł, że jest związany stanowiskiem wyrażonym uprzednio przez sądy orzekające w tej sprawie i stwierdził, że kwestie dotyczące możliwości ponoszenia przez spółkę J. odpowiedzialności za usunięcie drzew zostały więc już przesądzone i nie mogą podlegać powtórnej ocenie.

Skargą kasacyjną J. S.A. zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie:

a) przepisu prawa materialnego - art. 88 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 83 ust. 6 pkt 4 ustawy o ochronie przyrody poprzez niezastosowanie przepisu art. 83 ust. 6 pkt 4 tej ustawy w brzmieniu obowiązującym od dnia 20 lipca 2010 r. i wymierzenie kary za nielegalne wycięcie drzew, w sytuacji gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, zwłaszcza w postaci załączników do decyzji Burmistrza R. z dnia [...] czerwca 2009 r., [...] wskazuje, że kara administracyjna za nielegalne wycięcie drzew dotyczyła w tym przypadku drzew z gatunku Brzoza brodawkowata, których wiek przekraczał 5 lat, zaś zgodnie z treścią powołanego przepisu, w brzmieniu obowiązującym od 20 lipca 2010 r., karalne w tym przypadku mogłoby być jedynie wycięcie drzew z tego gatunku, których wiek przekraczałby 10 lat, w związku z powyższym zanim doszło do uprawomocnienia się decyzji, nastąpiła zmiana przepisów określających wiek drzew, poniżej którego można dokonać legalnego wycięcia drzew i zmiana ta nastąpiła na korzyść skarżącej, co winno być uwzględnione w wyniku badania prawidłowości orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, także w ramach postępowania wznowieniowego;

b) przepisu prawa materialnego - art. 88 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 83 ust. 6 pkt 3 ustawy o ochronie przyrody poprzez niezastosowanie przepisu art. 83 ust. 6 pkt 3 i wymierzenie kary za nielegalne wycięcie drzew, w sytuacji gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w postaci oświadczeń poprzedniego właściciela P. M. oraz notariusza sporządzającego umowę sprzedaży, w której zgodzono się na dokonanie wycięcia drzew wskazuje, że w przedmiotowym przypadku nie była wymagana zgoda na dokonanie wycięcia drzew, gdyż drzewa zostały wycięte na plantacji Brzozy brodawkowatej,

c) przepisu prawa materialnego - art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że skarżąca jest podmiotem, wobec którego winna być wymierzona kara za nielegalne wycięcie drzew, w sytuacji gdy skarżąca nie była podmiotem, który dokonał wycięcia, ani nie była posiadaczem nieruchomości, w chwili gdy dokonywano wycięcia, ani nie była właścicielem nieruchomości, w chwili gdy w akcie notarialnym zamieszczano zapis o wyrażeniu zgody na wycięcie drzew, a nadto skarżąca w akcie notarialnym wyraziła jedynie zgodę na wycięcie tych drzew, które można było wyciąć bez zezwolenia, o czym świadczy fakt, iż w chwili nielegalnego wycinania drzew ścięto 242 szt. Brzozy brodawkowatej, która to czynność nie wymagała zezwolenia,

d) przepisów postępowania, mające wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia - art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a., przejawiające się w tym, że Sąd, w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej, zaaprobował i powielił błędną i niewszechstronną ocenę zgromadzonych w sprawie dowodów, która w konsekwencji doprowadziła do czynienia błędnych ustaleń faktycznych, a było to wynikiem nienależytego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy mających wpływ na wynik postępowania, które doprowadziły do błędnego przekonania, iż organ administracji zasadnie wymierzył karę za nielegalne wycięcie drzew, podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, zwłaszcza w postaci załączników do decyzji Burmistrz R. z [...] czerwca 2009 r. wskazuje, że komisja oceniająca wiele wyciętych drzew przyjęła, że tylko drzewa poniżej 5 lat mogą zostać wycięte bez zezwolenia, zaś zanim doszło do uprawomocnienia się decyzji, nastąpiła zmiana przepisów, zgodnie z którą dozwolone jest wycięcie drzew z gatunku Brzoza brodawkowata, których wiek przekraczał 5 lat, w związku z powyższym powinna nastąpić zmiana sposobu weryfikacji decyzji - w ramach oceny zgromadzonych w sprawie dowodów - i ponowne ustalenie, które drzewa wycięte przez P. M. miały mniej niż 10 lat, a które wiek ten przekraczały i w oparciu o te ustalenia winno dojść do ewentualnego ustalenia podstaw odpowiedzialności i wymierzenia kary,

e) przepisów postępowania, mające wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia - art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a., przejawiające się w tym, że Sąd, w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej, zaaprobował i powielił błędną i niewszechstronną ocenę zgromadzonych w sprawie dowodów, która w konsekwencji doprowadziła do czynienia błędnych ustaleń faktycznych, a było to wynikiem nienależytego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy mających wpływ na wynik postępowania, które doprowadziły do błędnego przekonania, iż organ administracji zasadnie wymierzył karę za nielegalne wycięcie drzew, podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci oświadczeń poprzedniego właściciela P. M. oraz notariusza sporządzającego umowę sprzedaży, w której zgodzono się na dokonanie wycięcia drzew wskazuje, że w przedmiotowym przypadku nie była wymagana zgoda na dokonanie wycięcia drzew, gdyż drzewa zostały wycięte na plantacji Brzozy brodawkowatej,

f) przepisów postępowania, mające wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia - art. 3 § 1, art. 134 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 oraz 145 § 1 pkt 5 k.p.a. albowiem Sąd, w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie dostrzegł, że w przedmiotowej sprawie Burmistrz R. wymierzał karę za wycięcie drzew z gatunku Brzoza brodawkowata, które miały powyżej 5 lat, zaś zanim doszło do uprawomocnienia się decyzji, z dniem 20 lipca 2010 r., weszły w życie przepisy zmieniające ustawę o ochronie przyrody w ten sposób, że dozwolone jest wycięcie drzew bez zezwolenia, których wiek nie przekracza 10 lat, w związku z tym, jeżeli nie doszło do uprawomocnienia się decyzji, winny znaleźć zastosowanie nowe przepisy, a w tej sytuacji wiele drzew usuniętych z działki stanowiącej własność skarżącej zostało usunięte w sposób legalny i nie było podstaw do obciążania skarżącej odpowiedzialność, zaś zmiana przepisów, w trakcie trwania postępowania, winna być traktowana - w ramach postępowania wznowieniowego, jako okoliczność w oparciu o której można dokonać weryfikacji zgodności z prawem danego orzeczenia,

g) przepisów postępowania, mające wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia - art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i zaniechanie zawieszenia przedmiotowego postępowania z urzędu, w sytuacji gdy przed Trybunałem Konstytucyjnym, w sprawie zawisłej pod sygnaturą akt SK 1/13 połączono do rozpoznania kilka postępowań, gdzie Trybunał będzie oceniał zgodność z Konstytucją przepisów ustawy o ochronie przyrody określających wysokość kary pieniężnej za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia, które miały zastosowanie w przedmiotowej sprawie przez co należy uznać, że wynik postępowania toczącego się przed Trybunałem Konstytucyjnym ma znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy.

Mając na uwadze podniesione zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie i zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym zwrot kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia.

Stosownie do regulacji art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i jest związany podstawami w niej zawartymi, z urzędu może brać pod uwagę jedynie okoliczności uzasadniające nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nie zaistniała. Kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ogranicza się zatem wyłącznie do zbadania zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów.

W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli Sądu I instancji było postępowanie administracyjne zainicjowane wnioskiem J. S.A z siedzibą w N. o wznowienie postępowania z powodu wyjścia na jaw istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy nowych okoliczności faktycznych i nowych dowodów w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., istniejących w dniu wydania decyzji, a nieznanych organowi, który wydał decyzję. W jego trakcie wydane zostały decyzje, mocą których odmówiono uchylenia kwestionowanej w postępowaniu wznowieniowym decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z [...] grudnia 2009 r. utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza R. z [...] września 2009 r. w sprawie wymierzenia J. S.A. administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia. W ocenie organów nie zaistniała wskazywana przez stronę podstawa wznowieniowa, wskazywane dowody nie potwierdziły istnienia plantacji drzew na miejscu wycinki.

Celem postępowania wznowieniowego jest pierwszej kolejności ustalenie istnienia podstaw wznowienia postępowania. W razie pozytywnego wyniku tych czynności - przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozstrzygnięcia istoty sprawy, będącej przedmiotem weryfikowanej decyzji ostatecznej (B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2004, s. 288). Granice tego postępowania wyznacza treść art. 145 § 1 i art. 145a k.p.a., stąd organ administracji musi zbadać, czy i w jakim zakresie postępowanie, w którym zapadła decyzja ostateczna, było dotknięte wadą wymienioną w tych przepisach. Zadaniem organu administracyjnego jest więc ustalenie, czy przesłanka stanowiąca podstawę do wznowienia rzeczywiście wystąpiła. Dopiero po ustaleniu podstaw wznowienia, organ administracyjny powinien dokonać rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, w której postępowanie zostało wznowione. Następuje więc otwarcie postępowania, w wyniku którego ma być podjęta decyzja w sprawie dalszego obowiązywania dotychczasowej decyzji ostatecznej. Stwierdzenie braku podstaw wznowienia skutkować musi wydaniem decyzji w trybie art. [...] § 1 pkt 1 k.p.a.

Przechodząc do wskazanej przez Spółkę w przedmiotowym wniosku przesłanki wznowieniowej zawartej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wyjaśnić należy, że ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody muszą być nowe, co w istocie oznacza dowody, okoliczności nowo odkryte, jak i po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Wskazywaną podstawą wznowienia jest błędne ustalenie stanu faktycznego. Ujawnienie nowych dowodów może prowadzić nie tylko do ustalenia nowych okoliczności, ale i do zmiany oceny stanu faktycznego sprawy.

Wbrew stanowisku strony skarżącej rację miał Sąd I instancji przyjmując za orzekającymi w sprawie organami, że w niniejszej sprawie nie zaistniały przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Należy w całej rozciągłości podzielić stanowisko Sądu I instancji, zgodnie z którym nie można uznać, że na działce nr [...] prowadzona była plantacja brzozy brodawkowatej, co zwalniałoby właściciela tej nieruchomości od obowiązku uzyskania zezwolenia na wycinkę drzew. Przede wszystkim w trakcie postępowania zwykłego, w którym wydano decyzję wymierzającą skarżącej Spółce karę pieniężną za wycinkę drzew na ww. działce, nie kwestionowano przyjęcia przez organy i Sąd I instancji, że przedmiotowe drzewa były tzw. samosiejkami. Słusznie także w zaskarżonym wyroku zwrócono uwagę, że stanowisko strony skarżącej wyrażane w niniejszym postępowaniu, oparte o oświadczenie notariusza W. K. z dnia 19 marca 2012 r. oraz oświadczenie P. M. z 26 marca 2012 r., stoi w wyraźnej sprzeczności z poprzednimi zeznaniami P. M. składanymi na potrzeby postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. Z zeznań tych wynika, że dokonujący wycinki P. M. był pewien, że skarżąca Spółka posiada wszelkie zezwolenia, w tym również na wycinkę przedmiotowych drzew. Słusznie także zwrócono uwagę na fakt, że na okoliczność prowadzenia na działce nr [...] plantacji brzozy powołano się dopiero po uprawomocnieniu się wyroku oddalającego skargę Spółki na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. z [...] grudnia 2009r.

Mając powyższe na uwadze należy podzielić stanowisko Sądu I instancji co do wiarygodności oświadczeń przedstawionych wraz z wnioskiem o wznowienie postępowania i w konsekwencji uznanie, że wskazywane przez stronę dowody nie wykazały, że wycince uległy drzewa z plantacji. W tych okolicznościach nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty naruszenia art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Wobec niewykazania, że w sprawie istnieją nowe dowody i okoliczności, Sąd nie mógł przystąpić do merytorycznej oceny sprawy. Stąd też Naczelny Sąd Administracyjny zaniechał oceny wskazywanego w skardze kasacyjnej naruszenia art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody oraz art. 88 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 83 ust. 6 pkt 3 i pkt 4 ustawy o ochronie przyrody a także tych zarzutów naruszenia przepisów postępowania, które zmierzają do podważenia stanu faktycznego stanowiącego podstawę wydania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. decyzji z [...] grudnia 2009 r. utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji wymierzającą przedmiotową karę pieniężną.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. podnieść należy, iż brak było w niniejszym postępowaniu podstaw do zawieszenia postępowania z urzędu w związku z toczącym się postępowaniem przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie o sygn. SK 1/13. Przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu była bowiem kwestia wystąpienia przesłanki wznowieniowej określonej w przepisie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. a nie kwestia wykładni przepisów ustawy o ochronie przyrody. W przedmiotowej sprawie nie wystąpiło zatem zagadnienie prejudycjalne w rozumieniu art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Mając powyższe względy na uwadze, należy uznać, że zaskarżony wyrok nie narusza wskazanych w podstawach kasacyjnych przepisów.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.