Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 209/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-06-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Marasek-Zybura Sędziowie: WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko (spr.) WSA Janusz Kasprzycki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego skargę oddala.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO lub Kolegium) decyzją z dnia 9 grudnia 2021 r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 735) oraz art. 17 ust. 1, art. 24 ust. 2, art. 25 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 111, dalej jako: "u.ś.r.") po rozpatrzeniu odwołania skarżącej W. B. utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Burmistrza B z dnia [...] 2021 roku nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką B. G.

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

W dniu 8 grudnia 2020 r. skarżąca wniosła o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką B. G.

Burmistrza B po rozpoznaniu ww. wniosku decyzją z dnia [...] 2021 r. odmówił przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką B. G. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że B. G. legitymuje się orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia 29 lutego 2020 r. uznającym ją za trwale niezdolną do samodzielnej egzystencji. Niepełnosprawność istnieje od 2019 r., a zatem powstała w późniejszym okresie niż wymaga tego przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. W związku z powyższym świadczenie pielęgnacyjne nie może zostać przyznane, bowiem niepełnosprawność powstała po ukończeniu 25 roku życia. Dodatkowo w ocenie organu instancji brak jest rezygnacji z zatrudnienia przez skarżącą.

W wyniku rozpoznania odwołania od ww. decyzji., Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 2 czerwca 2021 r. uchyliło w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Kolegium wskazało na konieczność przeprowadzenia poszerzonego wywiadu środowiskowego oraz zebrania dodatkowych informacji, dotyczących zakresu, formy i czasu sprawowanej opieki.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy i przeprowadzeniu dodatkowego wywiadu środowiskowego Burmistrz B decyzją z dnia [...] 2021 r. ponownie odmówił przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką B. G. W motywach rozstrzygnięcia organ l instancji stwierdził, że w niniejszej sprawie nie został spełniony warunek o którym mowa w art. 17 ust. 1 b u.ś.r. Nadto w ocenie organu l instancji nie zachodzi związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy niepodejmowaniem przez zainteresowaną zatrudnienia, a wykonywaną przez nią opieką nad matką. Matka skarżącej cierpi na liczne, przewlekłe schorzenia, które utrudniają jej codzienne funkcjonowanie, jednakże zakres sprawowanej opieki nie stoi na przeszkodzie do podjęcia jakiegokolwiek zatrudnienia przez stronę, chociażby w niepełnym wymiarze czasu.

Szereg podstawowych czynności matka skarżącej wykonuje samodzielnie albo przy pomocy córki W. - w obrębie mieszkania, jak i poza nim porusza się samodzielnie, przy pomocy kuł, może samodzielnie siedzieć, sama korzysta z toalety, nie wymaga pomocy przy spożywaniu posiłków. Potrzebuje pomocy córki przy myciu, kąpieli, ubieraniu i rozbieraniu, podawaniu leków, przygotowywaniu i podawaniu posiłków, umawianiu wizyt lekarskich, robieniu zakupów, praniu i sprzątaniu mieszkania. Świadczona opieka nad matką nie ma charakteru ciągłego, gdyż może być wykonywana o różnych porach dnia. W ocenie organu l instancji skarżąca w zasadzie nie wykonuje przy matce czynności pielęgnacyjnych, ściśle związanych z jej osobą, wymagających ciągłej obecności i pomocy w podstawowych czynnościach życiowych, gdyż jej matka nie wymaga leczenia odleżyn, pielęgnacji przetok, karmienia, nie jest cewnikowana ani pampersowana. Pomoc skarżącej zasadniczo sprowadza się do wykonywania zwykłych czynności dnia codziennego, jakie wykonuje się zwykle w każdym gospodarstwie domowym, również w tych rodzinach, gdzie wszyscy ich członkowie pracują. Czynności opiekuńcze związane z opieką nad matką nie zajmują takiej ilości czasu w ciągu dnia, aby skarżąca przy należytej organizacji tej opieki nie mogła podjąć jakiejkolwiek pracy zarobkowej, chociażby w niepełnym wymiarze. Ponadto ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, aby skarżąca zrezygnowała z posiadanego zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki. B. G. została uznana za trwale niezdolną do samodzielnej w 2019r., natomiast skarżąca zaprzestała wyjazdów do pracy za granicę od sierpnia 2020r. Przez ostatnie miesiące przed sierpniem 2020r. wyjeżdżając do pracy organizowała rodzicom opiekę. Podczas jej nieobecności w domu spowodowanej pobytem i pracą za granicą opiekę i nadzór nad B. G. sprawowała kuzynka skarżącej, która przywoziła obiady, robiła zakupy, a całkowitą opiekę w tym czasie sprawował zięć, który nie pracuje i przebywa na rencie.

Od powyższej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosła skarżąca. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

naruszenie prawa materialnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy,

poprzez dokonanie błędnej wykładni art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach

rodzinnych i pominięcie wykładni systemowej i celowościowej. Organ nie dostrzegł

związku pomiędzy brakiem zatrudnienia skarżącej a sprawowaniem opieki nad

matką, gdyż związek taki istnieje;

naruszenia przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, a to

art. 6, art. 8, art. 9, art. 77 § 1 i art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie

wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Zwłaszcza dotyczących

niemożności podjęcia zatrudnienia przez skarżącą w związku z koniecznością opieki

nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką.

Opisaną we wstępie decyzją SKO utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu l instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy streścił przebieg dotychczasowego postępowania oraz powołał przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie.

W swoich rozważaniach SKO wskazało, że stanowisko prawne organu l instancji, jest nieprawidłowe i wynika z błędnie przeprowadzonej wykładni przepisów u.ś.r., w tym w szczególności wskazanych w art. 17 ust. 1b u.ś.r.

Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 (Dz. U. z 2014 r. poz. 1443) orzekł, że art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Wyrok ten jest tzw. wyrokiem zakresowym, na co wskazuje użycie zwrotu "w zakresie, w jakim różnicuje", którego skutkiem jest zmiana zastosowania art. 17 ust. 1 b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie treści w nim ujętej. Skutkiem ww. orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego jest stwierdzenie niekonstytucyjności art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie, ze względu na moment powstania niepełnosprawności, począwszy od dnia jego ogłoszenia, to jest od dnia 23 października 2014r. i ukształtowanie w tym zakresie nowego stanu prawnego. Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Przyjęcie, że stwierdzenie niekonstytucyjności przepisu nie przekłada się na ukształtowanie nowego stanu prawnego jest sprzeczne z zasadami państwa prawa, które organy mają obowiązek wcielać wżycie."

Niezależnie od powyższego, SKO stwierdziło, że w sprawie wystąpiła negatywna przesłanka uniemożliwiająca przyznanie skarżącemu wnioskowanego świadczenia. Zgodnie, bowiem z art. 17 ust. 1 omawianej ustawy, podstawową przesłanką, jaką musi spełnić osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne jest rezygnacja z pracy zarobkowej, spowodowana koniecznością sprawowania permanentnej opieki nad osobą bliską o określonym stopniu niepełnosprawności.

Z załączonego do akt sprawy wywiadu środowiskowego dotyczącego opieki sprawowanej przez skarżącą nad niepełnosprawną matką wynika, iż skarżąca i jej rodzina mieszka w jednym domu wraz z wymagającymi opieki matką – B. G. i ojcem E. G., którzy zajmują dolną kondygnację budynku. Skarżąca nie ma rodzeństwa. B. G. porusza się przy wsparciu kuł, nie jest osoba leżącą, ze względu na stan zdrowia wymaga pomocy w prowadzeniu gospodarstwa domowego oraz w wykonywaniu czynnościach higienicznych. Mąż B. G. ma problemy ze wzrokiem jest osobą mocno niedowidzącą ze względu na stan zdrowia również wymaga pomocy. Poruszają się tylko po domu i obejściu. Skarżąca obejmuje matkę pomocą w następujących czynnościach: myciu .kąpieli .ubieraniu .podawaniu leków, przygotowaniu i podawaniu posiłków, umawianiu wizyt lekarskich .nadzór nad matką oraz obejmuje oboje rodziców opieką w zakresie: przygotowania śniadania, obiadu, robienia zakupów, towarzyszenia im na spacerze (tj. wyjścia na podwórko) kawie, przygotowania kolacji, podania leków, pomocy w wieczornej toalecie.

W ocenie organu odwoławczego wykazany przez skarżącą zakres opieki, nie ma charakteru tego rodzaju, ażeby zmuszał ją do definitywnej rezygnacji z aktywności zawodowej choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Czynności takie jak: podanie leków, przygotowanie posiłków, organizowanie wizyt lekarskich, robienie zakupów, czyli szeroko rozumiane prowadzenie gospodarstwa domowego są czynnościami, które nie mogą być uznane za czynności wymagające całodobowej dyspozycyjności odwołującej. Opisane wyżej czynności to typowe czynności dnia codziennego, które są wykonywane przez osoby, które na co dzień pracują zawodowo i wykonują je przed rozpoczęciem pracy i po jej zakończeniu. Z powyższego bezspornie wynika, iż wykazany zakres oraz rozmiar czasowy opieki sprawowanej przez skarżącą nad niepełnosprawną matką a także ojcem którzy jak wynika z wywiadu nie są osobami obłożnie chorymi, leżącymi, są osobą kontaktowymi, jest do pogodzenia z jednoczesnym podjęciem zatrudnienia choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Jak wynika z treści art. 17 u.ś.r. obligatoryjną przesłanką warunkującą przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego jest sprawowanie stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności nie pozwalającej na kontynuowanie lub podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

Nadto Kolegium wskazało, iż z materiału dowodowego wynika, skarżąca w czasie gdy rodzice legitymowali się stosowanymi orzeczeniami o znacznym stopniu niepełnosprawności podejmowała zatrudnienie poza graniami kraju i jak oświadczenia była w stanie zabezpieczyć wymaganą pomoc rodzicom w czasie jej nieobecności w kraju. W związku z powyższym organ stwierdził, że przy współudziale choćby pomocy udzielanej w ramach usług opiekuńczych , które mają na celu wspomaganie opieki nad osobą jej wymagającą po to aby opiekun takiej osoby nie musiał rezygnować z zatrudnienia lub podejmować pracy w ograniczonym zakresie czasowym, skarżąca miałaby możliwość podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

Na powyższą decyzję skarżąca W. B. reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1. Naruszenie prawa materialnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy

t.j.:

a) dokonanie błędnej wykładni przepisu art. 17 ust. 1 pkt 4 uś.r. poprzez:

zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej i w konsekwencji

niewłaściwe przyjęcie przez organ, że zakres opieki świadczony przez skarżącą nie

wypełnia ww. dyspozycji podczas gdy w rozumieniu ww. przepisu osoba

niepełnosprawna w stopniu znacznym wymaga w zależności od rodzaju schorzenia

oraz aktualnego stanu zdrowia opieki stałej lub długotrwałej, lecz niekoniecznie

całodobowej;

zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej i w konsekwencji

niewłaściwe przyjęcie przez organ, że brak jest związku pomiędzy

niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą a sprawowaniem opieki nad matką,

podczas gdy w przedmiotowej sprawie taki związek przyczynowo - skutkowy istnieje.

2. Naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik

sprawy tj. art. 6, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez nie

wyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tj.

faktycznego zakresu opieki skarżącej nad matką, co skutkuje brakiem prawa do

świadczenia pielęgnacyjnego i zwalnia organy rozstrzygające w sprawie z

podejmowania działań zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy,

pozwalającego na wydanie rozstrzygnięcia z uwzględnieniem słusznego interesu

strony.

Mając powyższe zarzuty na uwadze skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu l instancji oraz o zobowiązanie organów do przyjęcia oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w orzeczeniu Sądu wydanym w niniejszej sprawie i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła powyższe zarzuty.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.)

Przedmiotowa sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 grudnia 2021 r. utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza B z dnia [...] 2021 r., na mocy której odmówiono skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, pod kątem kryterium legalności, wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W rozpoznawanej sprawie materialnoprawną podstawę działania organu stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 111 z późn. zm.), zwanej dalej u.ś.r.

Świadczenie pielęgnacyjne zostało zaliczone do świadczeń rodzinnych. Jego celem jest zapewnienie prawidłowego funkcjonowania w społeczeństwie osób niepełnosprawnych, gdyż służy pokryciu kosztów opieki zorganizowanej "we własnym zakresie", w tym opieki osób bliskich. Świadczenie to zapewnia środki sprawowanie nad nimi opieki (zob. R. Babińska-Górecka, K. Stopka, Polskie świadczenia rodzinne z punktu widzenia koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, PiZS 2012, nr 4, s. 28-34.). Jego celem jest rekompensowanie braku dochodów z pracy zarobkowej z powodu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny.

Świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje na podstawie art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. 2020.111 ze zm., dalej będzie stosowany skrót u.ś.r.). Zgodnie z powołanym przepisem świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje między innymi innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. -Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje ona z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Należy zatem podkreślić, że przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy zatem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 2020 r., l OSK 1148/20). Trafnie również wskazuje się, że zakres faktycznie sprawowanej opieki, wynikający z innych przyczyn niż potrzeby osoby legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności w zakresie opieki, może wskazywać na to, czy rezygnacja z zatrudnienia lub jego niepodjęcie pozostają z sobą w związku (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2020 r., l OSK 691/19, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 kwietnia 2020 r., l OSK 1544/19).

Zgodnie z ust. 1b art. 17 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:

1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub

2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do

ukończenia 25. roku życia.

Przepis ten został jednak wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 (Dz.U.2014.1443) uznany za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności.

W niniejszej sprawie skarżąca sprawuje opiekę nad niepełnosprawną matką B. G., która został zaliczona do osób trwale niezdolnych do samodzielnej egzystencji przez Lekarza Orzecznika ZUS, przy czym niepełnosprawność istnieje od 1grudnia 2019r. W aktach sprawy administracyjnej nie ma jakichkolwiek informacji na temat jednostki chorobowej B. G. Mąż B. G., a ojciec skarżącej również jest osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji na podstawie orzeczenia wydanego przez Lekarza Orzecznika ZUS. Znajduje się natomiast w aktach karta informacyjna z leczenia szpitalnego męża skarżącej M. B.

Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynika, że skarżąca zamieszkuje razem ze swoją matką B. G., przy czym B. G. wraz z mężem zajmują dół domu. W wywiadzie środowiskowym dalej ustalono, że B. G. pozostaje w leczeniu z powodu licznych, przewlekłych schorzeń. Porusza się po mieszkaniu z powodu dwóch kul. Jej mąż jest osoba prawie niewidomą i również wymaga opieki innych osób. Skarżąca przez 6 lat wyjeżdżała do pracy do Niemiec. Od sierpnia 2020r. z powodu konieczności sprawowania opieki nad matką zrezygnowała z tych wyjazdów. Natomiast przed sierpniem 2020r. inne osoby musiały się opiekować matką skarżącej z powodu jej wyjazdów do Niemiec, to jest jej kuzynka A. K., która przywoziła obiady i robiła zakupy oraz mąż skarżącej, który jest na rencie). Z wywiadu środowiskowego wynika, że ani B. G., ani jej mąż nie są osobami obłożenie chorymi. Poruszają się po mieszkaniu, z tym że wymagają nadzoru. Zakres czynności wykonywanych przez skarżącą podczas opieki nad niepełnosprawną matką to: mycie, kąpiel, ubieranie, rozbieranie, podawanie leków, przygotowanie i podawanie posiłków, umawianie wizyt lekarskich, stały nadzór nad matka. Skarżąca nie zostawia rodziców samych w domu poza sytuacją, gdy musi wyjść na zakupy do sklepu. W wywiadzie środowiskowym znajduje się również haromonogram dnia skarżącej: 7.00-9.00 - mycie, śniadanie, leki, 10.00 - przygotowywanie obiadu, 12.30-13.00 obiad (po obiedzie kładą się i leżą do ok. godz. 15.00, w tym czasie skarżąca robi zakupy), 15.00 - kawa, spacer, 18.00 - kolacja, mycie, leki, 19.00 rodzice kładą się spać.

Odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego przez organ l instancji nastąpiła przede wszystkim ze względu na fakt, że braku związku przyczynowego pomiędzy koniecznością sprawowania opieki, a rezygnacją z zatrudnienia, jak również organ jako negatywna przesłankę wskazał art. 17 ust. 1b u.ś.r. Z kolei organ II instancji utrzymując decyzję organu l instancji w mocy oparł się jedynie na braku związku przyczynowego, a więc na niespełnieniu przez skarżąca przesłanki wynikającej z art. 17 ust. 1 u.ś.r. podkreślając przy tym, że w niniejszej sprawie organ l instancji nie powinien uwzględniać negatywnej przesłanki wynikającej z art. 17 ust. 1b u.ś.r. Trafnie, w ocenie Sądu, organ II instancji przyjął, że stosownie do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 - że art. 17 ust. 1b u.ś.r. należy wykładać w ten sposób, iż w stosunku do opiekunów tych dorosłych osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała później niż w okresach wskazanych w ust. 1b pkt 1 i 2, kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności. Stąd w odniesieniu do tych osób oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego trzeba dokonywać z pominięciem tego kryterium. Uwzględniając ww. wyrok Trybunału, Kolegium prawidłowo uznało, że moment powstania niepełnosprawności nie może być podstawą odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, wobec czego brak było podstaw do odmowy przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego z tego powodu, że nie został spełniony warunek z art. 17 ust. 1b u.ś.r.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje w sytuacji jeżeli ściśle określona osoba uprawniona, nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie warunek ten nie został spełniony. Trafnie podkreśla się w orzecznictwie, że świadczenie pielęgnacyjne nie jest kierowane do wszystkich niezatrudnionych osób opiekujących się niepełnosprawnym członkiem rodziny, lecz do tych, które wywiązują się ze swego obowiązku alimentacyjnego, osobiście zapewniając stałą i długotrwałą opiekę i pomoc niepełnosprawnemu członkowi rodziny i jednocześnie z tego właśnie powodu zaprzestają aktywności zawodowej. Nie może być ono zatem traktowane jako zastępcze źródło dochodu (Wyrok NSA z 19.05.2021 r., l OSK 226/21, LEX nr 3177435.). Co więcej zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z uwagi na to, że ustawa z 2003 r. o świadczeniach rodzinnych nie zawiera definicji sprawowania opieki, to z treści art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy wyinterpretować, że aby można było mówić o opiece w jej rozumieniu musi ona być stała lub długoterminowa. Te określenia stała lub długoterminowa wskazują na to, że nie może to być opieka świadczona niecodziennie, a nawet jeżeli codziennie, to tylko przez część doby, zatem sporadycznie. Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy zatem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej (Wyrok NSA z 23.10.2020 r., l OSK 1148/20, LEX nr 3088207).

W przedmiotowej sprawie skarżąca nie spełniła tej przesłanki, gdyż zakres opieki sprawowanej nad niepełnosprawną matką nie wyklucza podjęcia przez nią zatrudnienia, a samo świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje jedynie z tytułu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, ale z tytułu niemożności podjęcia zatrudnienia z uwagi na konieczność stałej i długotrwałej opieki nad osobą niepełnosprawną. Należy więc podkreślić w niniejszej sprawie, że matka skarżącej wymaga opieki, która jednak nie uniemożliwia podjęcia zatrudnienia choćby w niepełnym wymiarze czasu. Wszystkie wymienione czynności opiekuńcze przez skarżącą można bowiem świadczyć albo przed pójściem do pracy, albo po powrocie do domu. Są to bowiem wprawdzie czynności codzienne, ale jednak takie, które nie pochłaniają całego dnia. Co więcej część czynności, jak gotowanie obiadu, wykonuje ona również dla siebie i swojego męża. Matka skarżącej porusza się samodzielnie po domu, nie wymaga zakładania pieluch-majtek, czy pomocy w toalecie. Należy także zwrócić uwagę, że nie jest założeniem ustawy o świadczeniach rodzinnych przyznawanie świadczenia pielęgnacyjnego osobom z tego powodu, że nie mogą one pracować za granicą z powodu sprawowanej opieki. Skarżąca może podjąć pracę w Polsce w niedalekiej odległości od swojego miejsca zamieszkania.

Ponadto świadczenie pielęgnacyjne jest przyznawane w sytuacji, gdy opiekun nie ma możliwości zatrudnienia się choćby na 1/2 etatu, a więc musi ono być powiązane ze stanem zdrowia osoby podopiecznej. W niniejszej sprawie, pomimo że skarżąca była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, nie zostały przez nią przedstawione jakiekolwiek dowody, które świadczyłyby o takim stanie zdrowia matki skarżącej, który skutkuje koniecznością ciągłego czuwania nad nią, chociaż ona sama to w swoich oświadczeniach podkreśla. Z kolei skarżąca złożyła do akt sprawy administracyjnej kartę informacyjną z leczenia szpitalnego swojego męża, gdyż chciała wykazać, że nie jest on już w stanie sprawować opieki nad jej matką.

Należy także podnieść, że ustawodawca przewidział w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2268 z późn. zm.), iż usługi opiekuńcze lub specjalistyczne usługi opiekuńcze świadczone przez Ośrodki Pomocy Społecznej mogą być przyznane również osobie, która wymaga pomocy innych osób, a rodzina, a także wspólnie niezamieszkujący małżonek, wstępni, zstępni nie mogą takiej pomocy zapewnić. Stąd skarżąca może mieć zapewnioną niezbędną pomoc również na tej podstawie, co zresztą zostało podniesione również w decyzji organu l instancji.

Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, o czym orzeczono w sentencji wyroku.