Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 652/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-08-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 187 par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 3 pkt 3
journal: Dz.U. 2004 nr 10 poz 76
law: Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o  przyznanie płatności
article: art. 10 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2007 nr 64 poz 427
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich
article: par. 2 ust. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 34 poz 200
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 lutego 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
article: art. 105 par. 1, art. 138 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zajda (sprawozdawca) Sędziowie NSA Marzenna Zielińska del. WSA Piotr Pietrasz Protokolant Dorota Gaj-Mizerska po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 9 listopada 2010 r. sygn. akt VIII SA/Wa 260/10 w sprawie ze skargi A.E.M. Spółki z o.o. w B., A.E.P. Spółki z o.o. w B. oraz R.M.– wspólników spółki P.A. s.c. w B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 9 listopada 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. w sprawie ze skargi A. E. M. spółki z o.o. w B., A. E. P. spółka z o.o. w B. oraz R. M. - wspólników spółki P. A. s.c. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z [...] stycznia 2010 r. w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowych uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości oraz zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego.

Wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2008 złożyła [...] maja 2008 r. do Biura Powiatowego ARiMR w B. P. A. s.c., która przejęła zobowiązania rolnośrodowiskowe w zakresie działek uzyskanych - do użytkowania od A. E. K. spółki z o.o. w B. oraz A. E. M. spółki z o.o. w B. Z przedłożonych do wniosku dokumentów wynikało, że wspólnikami spółki cywilnej są R. M. oraz spółki: A. E. P. spółka z o.o. w B. i A. E. M. spółka z o.o. w B.

Decyzją z [...] listopada 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego ARMiR w B. odmówił przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2008 z wniosku P. A. s.c. wskazując, że poprzednik prawny wnioskodawcy realizował program rolnośrodowiskowy przez dwa, a nie trzy lata, zaś okresy realizacji programu przez różne podmioty nie sumują się, ponieważ nie zostały zachowane zasady przejścia na program rolnośrodowiskowy określone w § 30 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 28 lutego 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013. Ponadto organ wskazał, że zwiększenie powierzchni użytków rolnych w trzecim i dalszych latach realizacji programu rolnośrodowiskowego skutkuje koniecznością opracowania nowego planu działalności rolnośrodowiskowej oraz zarzucił Spółce naruszenie art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji WE nr 1975/2006 z 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady WE nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich. Organ wskazał, że naruszając przepis beneficjent sztucznie stworzył warunki do otrzymania płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami systemu wsparcia, bowiem w wypadku spółek cywilnych, których wspólnikiem jest P. M. lub spółek kapitałowych, których udziałowcem i prezesem zarządu jest również P. M. nie nastąpiło przeniesienie posiadania na inny podmiot, lecz przekazanie posiadania samemu sobie. Ponadto organ wskazał, że spółka cywilna nie ma osobowości prawnej ani zdolności prawnej, zdolność taką mają jedynie wspólnicy spółki.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W., decyzją z [...] stycznia 2010 r. uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji. Stwierdził, że postępowanie w sprawie przyznania P. A. s.c. płatności rolnośrodowiskowej na rok 2009 nie może być prowadzone w związku z brakiem podmiotowości prawnej samej spółki cywilnej. Spółka cywilna nie może zostać uznana za stronę w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego, a jedynie jej wspólnicy, zatem również spółka nie może zostać beneficjentem płatności. Organ odwoławczy zauważył, że wspólnicy spółki cywilnej P. A. – R. M., A. E. M. sp. z o.o. oraz A. E. P. sp. z o.o. zarejestrowani są w ewidencji producentów rolnych ARMiR osobno, jako niezależni producenci rolni, dlatego też organ nie jest władny do przyznania płatności, o którą wnosi Spółka, a wniosek złożony w imieniu Spółki, nie może być uznany za wniosek złożony faktycznie przez jej wspólników, stąd też nie ma możliwości wydania w przedmiotowej sprawie decyzji.

Skargę na powyższą decyzję do sądu administracyjnego złożyła A. E. M. sp. z o.o. w B., A. E. P. sp. z o.o. w B. oraz R. M. - wspólnicy spółki cywilnej P. A. - wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 10 ust. 1, art. 21 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, art. 39 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005, § 2 rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania Program rolnośrodowiskowy w związku z art. 2 lit. a/ rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 oraz przepisów postępowania - art. 29, art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 105 § 1 i art. 139 kpa.

Skarżący wskazali, iż zgodnie ze stanowiskiem doktryny posiadanie osobowości prawnej prawa cywilnego nie jest konieczne dla możliwości bycia stroną stosunków administracyjnoprawnych i uzyskania statusu strony postępowania. Podniesiono ponadto, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęto, iż stroną postępowania administracyjnego może być również spółka cywilna niemająca osobowości prawnej i reprezentowana w obrocie cywilnoprawnym przez wspólników, jeżeli przepisy szczególne przyznają jej status strony. Skarżący wywodzili ponadto, że z dyspozycji art. 10 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, art. 39 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005, § 2 rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej ONW oraz art. 2 lit. a/ rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 wynika, iż materialne przepisy prawa w dziedzinie płatności rolnośrodowiskowych przyznają spółce cywilnej zdolność administracyjną. Wskazano, że art. 39 wyraźnie stanowi, iż płatności udziela się rolnikom (w tym także grupom osób prawnych lub fizycznych - spółkom cywilnym), a ta kategoria podmiotowa jest szersza niż wynikająca z tezy art. 29 kpa grupa podmiotów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. w wyroku z 9 listopada 2010 r. stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są zasadne. Zdaniem Sądu organ odwoławczy dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przede wszystkim naruszając zasady wynikające z art. 8 kpa. Sąd wskazał, że organ odwoławczy jako okoliczność powodującą bezprzedmiotowość postępowania podniósł brak podmiotowości spółki cywilnej przy ubieganiu się o płatność rolnośrodowiskową. W ocenie Sądu, treść art. 29 kpa nie powinna być interpretowana w taki sposób, że spółka cywilna nie może być stroną postępowania administracyjnego z tego powodu, że nie mieści się w katalogu podmiotów wymienionych w tym przepisie, gdyż każdy, kto może stać się stroną stosunku prawnego nawiązanego na podstawie prawa materialnego z mocy decyzji będzie występował w postępowaniu administracyjnym jako strona. Oznacza to zdaniem Sądu, że także jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej mogą być stronami postępowania administracyjnego, jeżeli przepisy szczególne przyznają im taki status.

Sąd na podstawie art. 5 ust. 1a ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. nr 64, poz. 427) i art. 3 pkt 3 lit. a/ ustawy z 18 marca 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznawanie płatności lub grupy producentów rolnych (Dz.U. nr 10, poz.76 ze zm.) wywiódł, że o płatności rolnośrodowiskowe może ubiegać się producent rolny, czyli osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, będąca rolnikiem w rozumieniu art. 2 lit. a/ rozporządzenia Rady /WE/ 1782/2003. Sąd wskazał na podstawie powyższych przepisów, że "rolnik" oznacza osobę fizyczną lub prawną, bądź grupę osób fizycznych lub prawnych, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty, określonym w art. 299 Traktatu oraz które prowadzą działalność rolniczą, bez względu na status prawny tej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego. Sąd wskazał ponadto, że w przypadku spółki cywilnej wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej powinien zostać złożony przez jednego ze wspólników, mianowicie tego, któremu za zgodą pozostałych wspólników nadano numer identyfikacyjny. Również przyznanie płatności winno nastąpić właśnie dla tego wspólnika, na którego wpis do ewidencji producentów zgodę wyrazili pozostali wspólnicy. Tymczasem organ w sposób nieuprawniony odstąpił od wezwania strony do wyjaśnienia, czy wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej był złożony przez wspólnika P. M., na co pozostali wspólnicy wyrazili zgodę, aby ubiegał się o przedmiotową pomoc. Sąd zobowiązał organ, aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy odniósł się do kwestii szczególnego pełnomocnictwa, udzielonego P. M. przez wspólników Spółki do działania w ich imieniu, a także w imieniu Spółki, w trakcie postępowań związanych z poszczególnymi płatnościami rolnymi oraz aby wezwał wspólników spółki cywilnej (ewentualnie ich pełnomocnika) do wskazania jednego z nich, jako osoby uprawnionej do otrzymania płatności rolnośrodowiskowych.

Skargę kasacyjną na powyższy wyrok wniósł Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W., zarzucając orzeczeniu (na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012, poz. 270; dalej: ppsa):

1) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ppsa w związku z:

a) art. 7 Konstytucji RP w związku z art., 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 61 § 1, 64 § 2, art. 105 § 1 kpa w związku z art. 2 lit. a/ i b/ rozporządzenia Rady (WE) 1782/2003 z 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (dalej: rozporządzenie Rady (WE) 1782/2003) oraz w związku z art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy z o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich i w związku z § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 28 lutego 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. Nr 34, poz. 200 ze zm.) poprzez ich błędną wykładnię oraz nieprawidłowe zastosowanie, polegającą na błędnym przyjęciu, iż postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie nie stało się bezprzedmiotowe w sytuacji, gdy spółka cywilna, która skierowała żądanie do organu o przyznanie płatności nie ma podmiotowości prawnej, nie może być stroną postępowania administracyjnego oraz nie jest i nie może być uznana za rolnika,

b) art. 29, art. 61 § 1, art. 105 § 1 kpa w związku z art. 2 lit. a/ i b/ rozporządzenia Rady (WE) 1782/2003 poprzez ich błędną wykładnię skutkującą przyjęciem, iż postępowanie przed organem I instancji nie stało się bezprzedmiotowe, w sytuacji gdy stroną postępowania rozpoznawanego przez skarżącego była spółka cywilna, a zatem zgodnie z ustaleniami poczynionymi w zaskarżonym wyroku przez Sąd orzekający instytucja nieposiadająca osobowości prawnej w rozumieniu art. 29 kpa oraz niemająca statusu rolnika,

c) art. 33 i art. 1 ustawy - kodeks cywilny w związku z art. 30 i art. 61 § 1 kpa poprzez ich błędną wykładnię skutkującą uznaniem, iż płatność może być przyznana wspólnikowi spółki wskazanemu przez spółkę, a zatem osobie niewystępującej jako strona w postępowaniu,

d) art. 61 § 1, art. 64 § 2 kpa w związku z art. 2 lit. a/ i b/ rozporządzenia Rady (WE) 1782/2003 w związku z art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich i w związku z § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 poprzez ich błędną wykładnię skutkującą przyjęciem, iż płatność, o którą wnioskowała spółka cywilna może być przyznana wspólnikowi tej spółki wskazanemu przez wspólników, w sytuacji gdy zgodnie z powyższymi przepisami płatność może być przyznana jedynie na wniosek rolnika, który złoży wniosek o przyznanie takiej płatności, a nadto w sytuacji, gdy każdy ze wspólników spółki jest zarejestrowanym zgodnie z ustawą o krajowym systemie ewidencji producentów producentem rolnym "rolnikiem", a zatem zgodnie z powyższymi wskazaniami płatność zostałaby przyznana na rzecz podmiotu niewystępującego z żądaniem przyznania płatności, a zatem z naruszeniem obowiązujących przepisów prawnych,

e) art. 6 i 7 kpa oraz w związku z art. 2 lit. a/ i b/ rozporządzenia Rady (WE) 1782/2003 w związku z art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich i w związku z § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 poprzez zobowiązanie organu od rozpoznania przedmiotu postępowania wobec strony, która nie złożyła wniosku o przyznanie płatności, tj. wspólnika spółki cywilnej, na którego pozostali wspólnicy lub pełnomocnik wyrażą zgodę,

f) art. 141 § 4 oraz art. 153 ppsa poprzez ich błędną wykładnię oraz nieprawidłowe zastosowanie polegające na błędnym wskazaniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz błędne jej wyjaśnienie,

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ ppsa w związku z art. 2 lit. a/ i b/ rozporządzenia Rady (WE) 1782/2003 w związku z art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich i w związku z § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 przez ich błędną wykładnię oraz nieprawidłowe zastosowanie na skutek przyjęcia, iż spółka cywilna jest rolnikiem - grupą osób fizycznych lub prawnych (wspólników spółki cywilnej) mającą zdolność administracyjnoprawną do ubiegania się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej.

W oparciu powyższe zarzuty Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARMiR w W. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż objęte nią orzeczenie Sądu pierwszej instancji mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

Orzeczenie odpowiada prawu mimo błędnego uzasadnienia, gdy nie ulega wątpliwości, że po usunięciu błędów zawartych w uzasadnieniu, sentencja nie uległaby zmianie (v. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 sierpnia 2004 r., FSK 207/04, ONSAiWSA 2005, nr 5, poz. 101; B. Gruszczyński (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, taka sytuacja zaistniała niniejszej sprawie.

Przedmiotem dokonanej przez Sąd pierwszej instancji kontroli legalności była decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji o odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowej oraz umarzająca postępowanie w sprawie w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowych w oparciu o przepis art. 105 § 1 kpa. Przepis ten w stanie prawnym wiążącym dla sprawy stanowił, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.

Z poglądów prezentowanych zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie sądów administracyjnych, które skład orzekający w tej sprawie podziela wynika, że bezprzedmiotowość postępowania występuje m.in. wówczas, gdy podmiot nieuprawniony do domagania się wszczęcia postępowania zgłosił inicjatywę w tym względzie. Wszczęcie postępowania administracyjnego, w sytuacji gdy zgodnie z przepisami prawa administracja publiczna może kształtować stosunki prawne wyłącznie na wniosek jednostki, oparte jest na zasadzie skargowości. Wymaga to wniosku strony - osoby mającej legitymację procesową w rozumieniu art. 28 kpa. Wszczęcie postępowania na wniosek nielegitymowanego podmiotu jest podstawą do wydania decyzji o umorzeniu postępowania (v. uchwała 7 sędziów NSA z 5 lipca 1999 r., OPS 16/98, ONSA 1999, nr 4, poz. 119; wyrok NSA z 24 maja 2001 r., IV SA 599/99).

W sprawie, Sąd pierwszej instancji zaaprobował pogląd organów, że wnioskodawcą o przyznanie płatności bezpośredniej nie może być spółka cywilna. Różnica w stanowiskach organów i Sądu polega na tym, że według Sądu pierwszej instancji tę wadliwość podmiotową wniosku organ powinien konwalidować poprzez wezwanie na podstawie art. 64 § 2 kpa wnoszących do usunięcia braków, przez wskazanie, kto jest wnioskodawcą.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że pogląd prezentowany zarówno przez skarżący organ, jak i Sąd pierwszej instancji, że spółka cywilna nie jest podmiotem uprawnionym do złożenia wniosku o przyznanie płatności bezpośredniej pozostaje w sprzeczności z uchwałą składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 maja 2012 r., II GPS 2/12. Zgodnie z podjętą uchwałą, w przypadku grupy osób związanych umową spółki cywilnej status producenta rolnego, w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy z 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz.U. z 2004 r. Nr 10, poz. 76 ze zm.; dalej: ustawa o ewidencji producentów), przysługuje spółce cywilnej.

Przenosząc treść uchwały na przepisy materialnoprawne mające zastosowanie w tej sprawie wskazać należy, że zgodnie art. 10 ustawy o wspieraniu obszarów wiejskich pomoc jest przyznawana na wniosek osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w odpowiednich przepisach. Przepis ten zatem przesądza, że wszczęcie postępowania następuje na wniosek i określa podmiot uprawniony do wystąpienia z wnioskiem. Stosownie do art. 2 lit. a/ rozporządzenia nr 1782/2003 "rolnik" oznacza osobę fizyczną lub prywatną, bądź grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty, określonym w art. 299 Traktatu, oraz które prowadzą działalność rolniczą. W uzasadnieniu powołanej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że spółka cywilna stanowi grupę osób w rozumieniu powyższego przepisu, a zatem nie sposób odmówić jej statusu rolnika, o którym mowa w art. 10 ust. 1 ustawy o wspieraniu obszarów wiejskich.

W sprawie, o czym już była mowa, wniosek o przyznanie płatności bezpośredniej na rok 2008 złożyła spółka cywilna P. A. W świetle nie kwestionowanych ustaleń Spółka zarejestrowana jest w ewidencji producentów rolnych, o której mowa w ustawie o ewidencji producentów rolnych. Była zatem uprawniona do wystąpienia z wnioskiem o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w oparciu o art. 10 ust. 1 ustawy o wspieraniu obszarów wiejskich. To z kolei oznacza, że nie było podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego, nie wystąpiła bowiem przesłanka jego bezprzedmiotowości, o której mowa w art. 105 § 1 kpa.

W kontrolowanym wyroku Sąd pierwszej instancji uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 105 § 1 kpa, a uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1c ppsa. Nadto Sąd pierwszej instancji przyjął, że ta sama wadliwość występuje w decyzji organu pierwszej instancji i w oparciu o przepis art. 135 ppsa wyeliminował ją z obrotu prawnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się z oceną legalności decyzji organów obydwu instancji wyprowadzonym przez Sąd pierwszej instancji, aczkolwiek nie podziela argumentacji zawartej w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku. Ta wadliwość uzasadnienia nie mogła mieć jednak wpływu na wynik postępowania kasacyjnego, gdyż nie ulega wątpliwości, że po usunięciu błędów zawartych w uzasadnieniu, sentencja wyroku nie uległaby zmianie.

W sytuacji, gdy Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, ale wyraża w uzasadnieniu wyroku inną oceną prawną niż sąd pierwszej instancji, ocena ta jest wiążąca dla organów administracyjnych oraz wojewódzkiego sądu administracyjnego na podstawie art. 153 w zw. z art. 193 (por. wyrok NSA z 18 sierpnia 2004 r., FSK 207/04, ONSAiWSA 2005, nr 5, poz. 101, z glosą Z. Kmieciaka, OSP 2005, z. 2, poz. 18).

Z przedstawionych powodów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 in fine, orzekł jak w sentencji wyroku.