Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 1047/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2014-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 44
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 153, art. 190
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Fornalik Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Protokolant sekr. sąd. Malwina Tomiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi A.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego A.K. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z [...] kwietnia 2010 r. Wójt Gminy wymierzył A.K. karę pieniężną w wysokości 707.450,30 zł za usunięcie 374 drzew na działce nr [...] bez wymaganego zezwolenia i zobowiązał go do uiszczenia orzeczonej kary pieniężnej na konto Gminy w terminie 14 dni, od dnia w którym decyzja ustalająca wysokość opłaty stała się ostateczna.

Dnia 18 czerwca 2010 r. A.K. złożył pismo do organu I instancji z informacją, że nie została mu doręczona decyzja, a o jej wydaniu dowiedział się od brata R.K., wnosi więc o jej doręczenie i przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

Postanowieniem z [...] czerwca 2010 r. Wójt Gminy, działając na podstawie art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a) przekazał wniosek A.K. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: SKO).

Wezwaniem z [...] lipca 2010 r. nr [...] SKO wezwało A.K. do uzupełnienia, w terminie 7 dni, wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, poprzez przedłożenie odwołania od powyższej decyzji Wójta Gminy. Wezwanie doręczono stronie 2 sierpnia 2010 r. W odpowiedzi na wezwanie strona przesłała do organu kopię prośby skierowanej do Urzędu Gminy, w której zwróciła się o doręczenie jej decyzji z [...] kwietnia 2010 r., celem umożliwienia wniesienia od niej odwołania. Strona wyjaśniła, że pomimo skierowania do organu prośby w powyższym zakresie, nie otrzymała wskazanej decyzji, w związku z czym nie wie do czego się odnieść i jak sformułować odwołanie. Ponownie zwróciła się o umożliwienie jej zapoznania się z treścią decyzji.

Postanowieniem z [...] sierpnia 2010 r. nr [...], powołując się na przepisy art. 58 § 1 i 2 w zw. z art. 129 §1 i 2 k.p.a SKO odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy z [...] kwietnia 2010 r. Wskazując na treść przepisu art. 58 § 1 k.p.a. Kolegium wyjaśniło, że w rozpatrywanej sprawie nie zachodzą przesłanki przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, bowiem strona wraz z wniesieniem wniosku o przywrócenie terminu nie dokonała czynności, dla której ma być przywrócony termin, zatem nie wniosła odwołania. Jednocześnie organ pouczył stronę o przysługującym jej prawie wniesienia do SKO wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Termin do złożenia wniosku wynosi 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. Postanowienie to zostało doręczone stronie 19 października 2010 r.

W dniu 11 października 2010 r. do SKO wpłynął wniosek A.K. o ponowne rozpatrzenie prośby o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Wójta Gminy z [...] kwietnia 2010 r. Do wniosku załączono odwołanie od decyzji Wójta Gminy. Strona wyjaśniła, że uchybiła ona terminowi bez swojej winy, bowiem nie doręczono jej decyzji. Nadto wyjaśniła, że w dniu kiedy dokonano pierwszej próby doręczenia – 5 maja 2010 r., pod tym samym adresem A.K. odebrał przesyłkę poleconą, adresowaną na ten sam adres do R.K.. Według twierdzeń strony nie jest zatem możliwe, aby odebrawszy decyzję za ww. osobę (za brata) nie odebrał przesyłki skierowanej do niego. W zaistniałych okolicznościach nieotrzymania decyzji, nie miał możliwości zapoznania się z jej treścią, a tym samym dochowania terminu do wniesienia od niej odwołania.

Postanowieniem z [...] października 2010 r., powołując się na treść art. 134 w zw. z art. 59 § 2 k.p.a., SKO stwierdziło niedopuszczalność wniesionego środka zaskarżenia, tj. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu postanowienia organ wyjaśnił, że zgodnie z treścią art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy termin przywrócić na prośbę zainteresowanego, jeżeli ten uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Organ wskazał, że prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 k.p.a.). Natomiast stosownie do treści art. 58 § 3 k.p.a o przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej, zaś na takie postanowienie służy stronie zażalenie (art. 59 § 1 k.p.a.). Natomiast stosownie do przepisu art. 59 § 2 k.p.a. o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Od takich postanowień, jako kończących postępowanie administracyjne, służy stronie skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego. SKO zwróciło uwagę, że w rozpatrywanej sprawie w treści zaskarżonego postanowienia organ zawarł błędne pouczenie o sposobie jego zaskarżenia wskazując, wbrew treści powołanych wyżej przepisów, że stronie niezadowolonej z rozstrzygnięcia przysługuje prawo złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie "prośby". Tymczasem zaskarżone postanowienie jest ostateczne i służy na nie prawo wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. (dalej: WSA). Organ stwierdził, iż błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do pouczenia (art. 112 k.p.a.). Zatem w takiej sytuacji, strona stosując się do błędnego pouczenia nie może ponieść negatywnych konsekwencji z tego tytułu i tak jak w rozpatrywanej sprawie, może wnieść skargę do WSA za pośrednictwem SKO w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia. Natomiast w sytuacji, gdy doszło do uchybienia terminu strona powinna wraz ze skargą złożyć wniosek o przywrócenie terminu z powołaniem się na powyższe okoliczności. W stwierdzonym stanie sprawy, w ocenie organu, zobligowany jest on stwierdzić niedopuszczalność wniesionego środka zaskarżenia, wyjaśniając że nie mogło zadość uczynić żądaniu strony, czyli merytorycznie rozpoznać tego środka zaskarżenia, gdyż w świetle przepisów k.p.a zaskarżone postanowienie jest ostateczne i służy od niego skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego.

A.K. wniósł do WSA w Gorzowie Wlkp. skargę na ww. postanowienie oraz na postanowienie z 10 sierpnia 2010 r. zarzucając rażące naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 40, art. 43, art. 44 i art. 58 k.p.a.

W treści wniesionej skargi skarżący wskazał, iż działanie organu, dokonane z rażącym naruszeniem przepisów prawa, a także zasad postępowania, doprowadziło do uprawomocnienia się postanowienia z [...] sierpnia 2010 r., naruszającego prawo. W pozostałym zakresie strona skarżąca podniosła argumenty dotyczące prawidłowości doręczenia przez Wójta Gminy decyzji z [...] kwietnia 2010 r. w związku zaś z nieprawidłowością doręczenia, niezasadne jest, zdaniem skarżącego, stosowanie w sprawie procedury z art. 58 k.p.a.

Odpowiadając na skargę SKO podtrzymując swoje stanowisko w sprawie, wynikające z zaskarżonego postanowienia, wniosło o jej oddalenie.

Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 25 stycznia 2011 r. rozdzielono skargi A.K. w ten sposób, że pod sygn. akt II SA/Go 47/11 prowadzona była sprawa skargi na postanowienie SKO z [...] października 2010 r. w przedmiocie niedopuszczalności środka zaskarżenia, natomiast ze sprawy wyłączono skargę A.K. na postanowienie SKO z [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i zarejestrowano pod sygn. akt II SA/Go 48/11.

Wyrokiem z 17 marca 2011 r., sygn. akt II SA/Go 47/11 WSA, oddalił skargę A.K. na postanowienie SKO z [...] października 2010 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności środka zaskarżenia.

W uzasadnieniu orzeczenia WSA wskazał, iż przedmiotem postępowania jest postanowienie, którym SKO powołując się na przepis art. 134 i art. 59 § 2 k.p.a., stwierdziło niedopuszczalność wniesionego środka zaskarżenia, tj. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. WSA uznał, że nie jest uprawniony do oceny prawidłowości wydania przez SKO postanowienia z [...] sierpnia 2010 r. o odmowie przywrócenia terminu, w związku z czym nie podlegają ocenie w tym postępowaniu zarzuty dotyczące oceny prawidłowości doręczenia skarżącemu decyzji z dnia [...] kwietnia 2010 r. Wójta Gminy i zastosowania przez organ przepisu art. 44 k.p.a. WSA stwierdził, że zarzutów w tym zakresie, nie można bowiem skutecznie podnosić wobec orzeczenia wydanego na podstawie art. 134 k.p.a., którym stwierdzono niedopuszczalność wniesionego środka zaskarżenia. WSA wskazując na treść art. 141 § 1 k.p.a. w związku z treścią art. 144 k.p.a., który stanowi, że w sprawach nie uregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań, zastosowanie do zażalenia znajdzie przepis art. 127 § 3 k.p.a.

WSA wyjaśnił, że z dyspozycji powołanych wyżej przepisów wynika, że od postanowień wydanych przez samorządowe kolegium odwoławcze służy stronie prawo wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jednakże środek taki przysługiwać będzie stronie jedynie wówczas, gdy stosownie do przepisów ustawy, służy od niego prawo wniesienia zażalenia. WSA podkreślił, że stosownie do przepisu art. 59 § 2 k.p.a. o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia (odpowiednio także wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) ostatecznie postanawia organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Ustawodawca nie przewidział zatem możliwości zaskarżenia w toku instancji wydanego w tym przedmiocie postanowienia. Orzeczenie o odmowie przywrócenia terminu do złożenia środka odwoławczego z mocy art. 59 § 2 k.p.a. zawsze wydawane jest w postępowaniu jednoinstancyjnym, niezależnie od tego, czy orzeka w tym przedmiocie naczelny organ administracji publicznej, czy też organ niższego stopnia. Postanowienie to kończy postępowanie administracyjne, bo jest ostateczne. Na postanowienie to nie służy środek odwoławczy, a co za tym idzie, nie przysługuje od niego także wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, o którym mowa w art. 127 § 3 k.p.a. WSA wyjaśnił, iż stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w toku postępowania administracyjnego, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Tym samym postanowienie wydane na podstawie art. 59 § 2 k.p.a. podlegać będzie zaskarżeniu do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Postanowienie w sprawie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania kończy incydentalne postępowanie w tym zakresie.

WSA stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie, strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy opierając się na pouczeniu o prawie wniesienia takiego środka zaskarżenia, zawartym w postanowieniu SKO z [...] sierpnia 2010 r. Pouczenie w tym zakresie, co jest bezsporne, było błędne. WSA wskazał, że jakkolwiek, powołując się na treść przepisu art. 112 k.p.a., iż błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia, to jednak nie może ono również prowadzić do przyznania stronie uprawnień, nie przewidzianych przez przepisy prawa. W konsekwencji błędu organu nie może dojść do prawnie skutecznego wykreowania środka zaskarżenia danego indywidualnego aktu administracyjnego, którego nie przewidział dla strony ustawodawca, a tym bardziej wbrew jego dyspozycji o niezaskarżalności danego aktu w toku instancji. W tym zakresie orzeczenia organu administracji publicznej nie mają mocy prawotwórczej. Sąd podkreślił, iż o dopuszczalności i trybie wnoszenia środków zaskarżenia nie decydują bowiem organy administracji, lecz przepisy prawa, które organy winny prawidłowo stosować. W konsekwencji wniesienie takiego, prawem nie przewidzianego środka zaskarżenia, stosownie do treści art. 134 k.p.a., skutkować musi stwierdzeniem jego niedopuszczalności. Zdaniem Sądu nie poniesienie szkody w konsekwencji błędnego pouczenia, jak to ma miejsce w opisanej sprawie, sprowadzać się będzie do możliwości skutecznego wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Nie można natomiast z zapisanej w art. 112 k.p.a. zasady wywodzić, że w takiej sytuacji organ obowiązany jest rozpatrzyć dany środek odwoławczy, wbrew obowiązującym przepisom prawa. Kierując się powyższymi uwagami Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako bezpodstawną. Dodatkowo WSA zauważył, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wpłynął do organu przed doręczeniem postanowienia, od którego środek ten został złożony. Wskazał, że w przypadku, gdyby z mocy ustawy stronie służyło prawo wniesienia środka zaskarżenia w toku instancji, jego wniesienie przed doręczeniem aktu administracyjnego od którego strona by się odwołała, jako przedwczesne - byłoby nieskuteczne i prowadzić mogłoby do orzeczenia o wniesieniu tego środka z uchybieniem terminu do jego wniesienia.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył A.K. reprezentowany przez radcę prawnego.

Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA) wyrokiem z 19 grudnia 2012 r. sygn. akt II OSK 1544/11 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez WSA.

Uzasadniając wyrok NSA wskazał, że w niniejszym postępowaniu jak i również w postępowaniu zakończonym postanowieniem NSA z 25 sierpnia 2011 r., ani organy administracyjne, jak również sąd administracyjny nie zajął się kwestią prawidłowości doręczenia decyzji Wójta Gminy z [...] kwietnia 2010 r. dla skarżącego kasacyjnie. W wyniku rozdzielenia skargi dotyczącej postanowień SKO z [...] sierpnia 2010 r. i [...] października 2010 r., w obydwu postępowaniach sądowych z przyczyn formalnych nie doszło do rozpoznania odwołania znajdującego się w aktach postępowania administracyjnego złożonego przez skarżącego kasacyjnie

[...] października 2010r. od ww. decyzji Wójta Gminy. W postępowaniu administracyjnym, w wyniku którego została wydana decyzja Wójta Gminy z [...] kwietnia 2010r. zaistniały dwa zdarzenia rzutujące na prawidłowość tegoż postępowania. Pierwsze dotyczy podnoszonej przez skarżącego kasacyjnie już w piśmie z [...] czerwca 2010r. skierowanym do organu I instancji, prawidłowości doręczenia decyzji organu I instancji skarżącemu kasacyjnie. Tej kwestii zarówno organy jak i WSA nie wyjaśniły. Oraz drugie zdarzenie, a mianowicie zawarte w postanowieniu SKO z [...] sierpnia 2010 r. błędne pouczenie o możliwości wystąpienia o ponowne rozpatrzenie prośby w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. Nie ulega wątpliwości, że pouczenie to jest wadliwe, gdyż taki środek odwoławczy stronie nie przysługiwał.

Zdaniem NSA po wniesieniu skargi przez A.K. na dwa postanowienia SKO należało te sprawy rozpoznać łącznie, gdyż pozostają ze sobą w związku (art. 111 § 2 p.p.s.a.), tym bardziej, że obydwa postanowienia zostały objęte jedną skargą. Obecnie natomiast po prawomocnym rozstrzygnięciu przez NSApostanowieniem z 25 sierpnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1545/11, kwestii odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy z [...] kwietnia 2010 r. decyzja ta stałaby się ostateczna bez rozpoznania odwołania, które znajduje się w aktach sprawy. Skarżący kasacyjnie od początku kwestionuje prawidłowość doręczenia mu ww. decyzji i na wezwanie organu podnosi, że nie wie do czego ma się odnieść i od czego mógłby się odwołać, natomiast SKO postanowieniem z [...] sierpnia 2010 r. właśnie z przyczyn tylko i wyłącznie formalnych (braku wniesienia odwołania) odmawia przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Gdyby WSA rozpoznał wniesioną skargę łącznie na dwa postanowienia mając na uwadze także treść art. 134 p.p.s.a. nie doszłoby prawdopodobnie do tak kuriozalnej sytuacji, iż nie zostało rozpoznane merytorycznie odwołanie pomimo wątpliwości co do doręczenia decyzji organu I instancji a tym samym określenia daty od której należy liczyć termin do wniesienia odwołania (art. 129 § 2 k.p.a.), gdyż należało wyjaśnić wątpliwości co do prawidłowości doręczenia decyzji z [...] kwietnia 2010 r. NSA zwrócił także uwagę na to, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wraz z załącznikiem w postaci odwołania został złożony przed doręczeniem postanowienia z [...] sierpnia 2010 r., które nastąpiło 19 października 2010 r., natomiast wniosek został złożony 11 października 2010 r. Organy zatem nie wyjaśniły jaki charakter ma ten wniosek i czy faktycznie był to środek zaskarżenia od postanowienia z [...] sierpnia 2010 r., a więc wydanie postanowienia z [...] października 2010 r. było przedwczesne.

NSA wskazał, że powyższe skutkuje uchyleniem zaskarżonego wyroku, gdyż skarga została oddalona pomimo naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy a w szczególności art. 134 p.p.s.a, art. 112 k.p.a. oraz niewyjaśnienia czy został naruszony przepis art. 44 k.p.a. Wskazano także, że ponieważ zarzuty skargi kasacyjnej zostały oparte wyłącznie na przesłance określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a, NSA nie mógł rozpoznać w trybie art. 188 p.p.s.a. skargi.

NSA wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę Sąd I instancji powinien wziąć pod uwagę kwestię złożenia wniosku z [...] października 2010 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy i ocenić, czy jest to środek odwoławczy od postanowienia SKO z [...] sierpnia 2010r. i przede wszystkim zalecić, mając na uwadze istotę postępowania, wyjaśnienie czy doszło w niniejszej sprawie do naruszenia art. 44 k.p.a. NSA zaznaczył także, że w przypadku nowych ustaleń faktycznych związanych z doręczeniem decyzji z [...] kwietnia 2010 r. i przyjęciem, że w tym zakresie były uchybienia może się okazać, że postępowania w zakresie uchybienia terminu były bezprzedmiotowe i wtedy organy nie będą związane zapadłymi w sprawie wyrokami sądowymi i w tym zakresie nie dojdzie do naruszenia art. 153 p.p.s.a. Natomiast przy przyjęciu prawidłowego doręczenia decyzji organu I instancji odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu.

Na rozprawie 11 kwietnia 2013 r. skarżący podtrzymując złożoną skargę, wniósł o uchylenie także postanowienia SKO z [...] sierpnia 2010 r. nr [...], odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy z [...] kwietnia 2010 r. nr [...].

WSA po ponownej kontroli zaskarżonego postanowienia, wydał dnia 11 kwietnia 2013r. wyrok sygn. akt II SA/Go 248/13, którym uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2010r., nr [...].

Powołując się na art. 190 p.p.s.a. Sąd,uwzględniając treść wytycznych zawartych w wyroku NSA wskazał, że pismo skarżącego z [...] października 2010 r. (zatytułowane: "Wniosek o ponowne rozpatrzenie prośby"), które do SKO wpłynęło 11 października 2010 r., nie stanowi środka odwoławczego od postanowienia SKO

z [...] sierpnia 2010 r. Z akt sprawy wynika bowiem, iż pismo to wraz z załącznikiem

w postaci odwołania (do rozpoznania którego w sprawie nie doszło), zostało złożone przed doręczeniem postanowienia z [...] sierpnia 2010 r., które nastąpiło

19 października 2010 r. Trudno zatem, zdaniem Sądu przyjąć, że pismo to mogło stanowić środek odwoławczy od wskazanego wyżej postanowienia. Oznacza to zatem, że SKO wydając zaskarżone postanowienie, a więc stwierdzając niedopuszczalność środka zaskarżenia, naruszyło przepisy postępowania a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ponownie rozpatrując sprawę SKO powinno zatem zająć się (mając na uwadze istotę niniejszego postępowania) kwestią prawidłowości doręczenia skarżącemu decyzji Wójta Gminy z [...] kwietnia 2010 r. nr [...]. Organ ustali więc czy doszło w niniejszej sprawie do naruszenia art. 44 k.p.a.

Odnosząc się do żądania skarżącego uchylenia postanowienia SKO z

[...] sierpnia 2010 r. nr [...] odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy z [...] kwietnia 2010 r. nr [...], Sąd stwierdził, że jest ono nieuzasadnione. Powołał się na wyrok NSA z 19 grudnia 2012 r. sygn. akt II OSK 1544/11 i zaznaczył, że w przypadku nowych ustaleń faktycznych związanych z doręczeniem decyzji z [...] kwietnia 2010 r. i przyjęciem, że w tym zakresie były uchybienia może się okazać, iż postępowania w zakresie uchybienia terminu były bezprzedmiotowe (a więc także postępowanie zakończone postanowieniem z [...] sierpnia 2010 r.) i wtedy organy nie będą związane zapadłymi w sprawie wyrokami sądowym i w tym zakresie nie dojdzie do naruszenia art. 153 p.p.s.a. Natomiast przy przyjęciu prawidłowego doręczenia decyzji organu I instancji odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu.

Wskutek powyższego wyroku Kolegium wydało dnia [...] września 2013r. postanowienie nr [...], którym stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że decyzja Wójta Gminy z dnia [...] kwietnia 2010r. została wysłana A.K. zam. [...], za zwrotnym potwierdzeniem odbioru 30.04.2010 r. (dowód: stempel placówki pocztowej operatora publicznego na kopercie nadania i druku zwrotnego potwierdzenia odbioru). Na kopercie istnieją wpisy: "I awizo- 5.05.10 r., II awizo — 12.05.10 r." oraz "zwrot - nie podjęto w terminie" stempel placówki pocztowej operatora publicznego [...].

Organ przytoczył następnie przepisy art. 42, 43, 44 i 129 § 2 kpa i wskazał, że w rozpoznawanej sprawie skuteczne doręczenie stronie decyzji organu I instancji nastąpiło z dniem 2 czerwca 2010 r. (dzień tygodnia - środa). Termin czternastodniowy do złożenia odwołania od decyzji upływał z dniem 16 czerwca 2010 r. (dzień tygodnia - środa).

Pełnomocnik strony radca prawny B.S. wniosła odwołanie od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] kwietnia 2010 r. w dniu 7 października 2010 r. (data wpływu do Kolegium 11 października 2010 r.). Wniosek A.K. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od w/w decyzji organu I instancji, został rozstrzygnięty postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2010 r., odmawiającym przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od w/w decyzji organu I instancji (doręczony stronie 19 października 2010 r.). Kolegium rozpoznając sprawę uznało wpisy na kopercie nadania w/w decyzji adresatowi przez placówkę pocztową za wiarygodne.

Skargę na powyższe postanowienie Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wniósł profesjonalny pełnomocnik A.K. zarzucając:

1. naruszenie przepisów prawa procesowego, które to uchybienie miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a w szczególności:

- art. 7 Kpa poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a w szczególności pominięcia i niewyjaśnienie zależności pomiędzy znajdującymi się w aktach sprawy zwrotkami podpisanymi osobiście przez skarżącego na zwrotnych potwierdzeniach odbioru przesyłek adresowanych do jego brata i pozostawionymi jakoby w tym samym dniu i pod tym samym adresem awiza o przesyłce dla skarżącego,

- art. 8, art. 9 i art. 10 Kpa poprzez nieinformowanie skarżącego o podejmowanych czynnościach, nieumożliwienie mu wzięcia udziału w sprawie oraz wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego,

- art. 40, art. 43, art. 44 i art. 58 Kpa poprzez zastosowanie fikcji doręczenia skarżącemu przesyłki w sytuacji, gdy jest on obecny pod adresem, pod którym miała być jakoby dokonana próba doręczenia przesyłki, co potwierdzone jest jego podpisem pod przesyłką kierowaną w tym samym postępowaniu, pod ten sam adres i w tym samym dniu dla jego brata,

2. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez pominięcie uregulowań prawa europejskiego dotyczącego wspólnej polityki rolnej tj. Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 oraz implementujące go rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010r. w sprawie norm minimalnych (Dz. U. nr 39, poz. 211 ze zm.) i uznanie, że drzewa i krzewy samosiewy rosnące na gruntach rolnych podlegają uregulowaniom art.84-88 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (tekst jednolity: Dz. U. z 2013r., poz. 627 ze zm.).

Pełnomocnik wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przyjęcie, że odwołanie skarżącego od decyzji organu I instancji zostało wniesione w terminie oraz uchylenie decyzji Wójta Gminy z dnia [...] kwietnia 2010r. nr [...] i umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi II instancji.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podniósł, że Kolegium odniosło się wyłącznie do awiz i zwrotek adresowanych do skarżącego, pominięto natomiast zwrotki znajdujące się w aktach tego samego postępowania adresowane do brata skarżącego R.K., który zamieszkuje pod tym samym adresem, jednak w maju 2010 roku przebywał poza miejscem stałego zamieszkania. Skarżący w dniu 5 maja 2010r. pokwitował osobiście odbiór przesyłki dla brata, co stanowi urzędowy dowód na to, że skarżący w dniu 5 maja 2010r., kiedy to zostało pozostawione awizo dla skarżącego, przebywał w swoim miejscu zamieszkania i mógł odebrać także przesyłkę adresowaną do niego. Nie było zatem potrzeby pozostawiania awiza i nie jest w takiej sytuacji możliwe zastosowanie fikcji doręczenia z art. 44 Kpa.

Pełnomocnik skarżącego wskazał też, że skarżący nie dokonywał wycinki drzew, lecz przywracał grunty rolne, których wraz z innymi osobami był dzierżawcą, do dobrej kultury rolnej.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Jednocześnie podniósł, że sprawa nie była poddawana merytorycznemu rozpatrzeniu, w związku z czym za nieuzasadniony uznał zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga była zasadna.

W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że analizowane postępowanie administracyjne zainicjowane zostało wnioskiem skarżącego z dnia [...] czerwca 2010 r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wraz z prośbą o doręczenie decyzji organu pierwszej instancji. W toku postępowania, na skutek wniesionej skargi kasacyjnej od wyroku pierwszej instancji z dnia 17 marca 2011 r. sygn. akt II SA/Go 47/11, wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z dnia z 19 grudnia 2012 r. sygn. akt II OSK 1544/11 zawarł wykładnię prawa oraz wskazania co do dalszego toku postępowania administracyjnego. Po myśli art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270)- dalej ppsa - sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Mając na uwadze treść powyższego przepisu, na skutek ponownego rozpatrzenia sprawy, w wyroku z dnia 11 kwietnia 2013 r. sygn. akt II SA/Go 248/13, Sąd stwierdził, że pismo skarżącego z dnia [...] pażdziernika 2010 r. zatytułowane – "wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy" – nie jest środkiem zaskarżenia, nadto Sąd zawarł wytyczne co do dalszego toku postępowania przed organem administracyjnym drugiej instancji, wskazując na konieczność zbadania sprawy pod kątem prawidłowości doręczenia stronie decyzji w trybie art. 44 kpa. Stosownie do treści art. 153 ppsa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że rozpatrując ponownie sprawę organ administracyjny zwrócił się do właściwej placówki Poczty Polskiej o wyjaśnienie i udokumentowanie sposobu i daty doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, nadanej za zwrotnym potwierdzeniem odbioru w dniu 30 kwietnia 2010 r., której adresatem był A.K.. W odpowiedzi, Urząd Pocztowy poinformował, że reklamacja nie może zostać pozytywnie rozpatrzona z uwagi na przedawniony termin jej rozpatrzenia, sprawy roszczeniowe rozpatrywane są bowiem w terminie 12 miesięcy, licząc od daty nadania przesyłki.

W oparciu o tak uzupełniony materiał dowodowy organ drugiej instancji zaskarżonym postanowieniem stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

Badając legalność powyższego postanowienia SKO z dnia [...] września 2013 r., w pierwszej kolejności należy podnieść, że wbrew zaleceniom Sądu wyrażonym w wyroku z dnia 11 kwietnia 2013 r. sygn. akt II SA/Go 248/13, organ nie zbadał poprawności doręczenia skarżącemu decyzji w trybie art. 44 kpa, czym naruszył dyspozycję art. 153 ppsa. Próba wyjaśnienia powyższych okoliczności poprzez skierowanie stosownego zapytania do Poczty Polskiej nie przyniosła żadnego skutku. W tej sytuacji należało przeprowadzić dalsze czynności procesowe w celu ustalenia okoliczności i sposobu doręczenia skarżącemu decyzji organu pierwszej instancji, w trybie art. 44 kpa. Brak możliwości przeprowadzenia środków dowodowych w celu dokonania ustaleń w powyższym zakresie, czego nie można w sprawie wykluczyć, musi skutkować oceną prawidłowości doręczenia w oparciu o już zgromadzony materiał dowodowy. Przeprowadzając taką ocenę organ administracyjny winien oprzeć się na wnikliwej analizie przepisu art. 44 kpa.

Stosownie do treści art. 44 § 1 w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43:

1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego;

2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ.

§ 2. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata.

§ 3. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia.

Wykładnia (gramatyczna, systemowa i celowościowa) przytoczonego wyżej przepisu prowadzi do wniosku, że aby doręczenie zastępcze było skuteczne muszą być spełnione łącznie wszystkie wymienione w art. 44 przesłanki. Wszelkie okoliczności związane z doręczeniem powinny bezspornie wynikać z pocztowego potwierdzenia odbioru (awiza), które odgrywa istotną rolę przy stwierdzeniu skuteczności doręczenia. W dokumencie tym powinna być zawarta miedzy innymi jednoznaczna informacja, w którym miejscu doręczyciel pozostawił zawiadomienie – tzw. awizo. Przy czym nie może to być jakieś dowolne miejsce, ale jedno z miejsc określonych w art. 44 § 2 kpa (por. przykładowo wyroki: WSA w Gliwicach z dnia 25 marca 2013 r. sygn. akt IV SA/GL 444/12 LEX nr 1299608, WSA w Gdańsku z dnia 21 marca 2013 r. sygn. akt III SA/Gd 789/12 LEX nr 1301252, WSA w Warszawie z dnia 21 lutego 2013 r. sygn. akt ISA/Wa 1177/12 LEX nr 1323484, WSA w Łodzi z dnia 16 pażdziernika 2012 r. sygn. akt II SA/Łd 469/12 LEX nr 1235552).

Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, że wszystkie przesłanki doręczenia (w trybie art. 44 kpa) skarżącemu przesyłki zawierającej decyzję organu pierwszej instancji zostały spełnione. Na kopercie ( k-87 akt administracyjnych) brak jest adnotacji o pozostawieniu informacji o możliwości i miejscu odbioru przesyłki, w sposób określony w art. 44 § 2 kpa. Trzeba również zauważyć, że fikcja doręczenia wynikająca z trybu uregulowanego w art. 44 kpa może mieć zastosowanie jeżeli nie jest możliwe doręczenie w sposób wskazany w art. 42 i 43 kpa. Tymczasem z twierdzeń skarżącego, popartych zgromadzonym materiałem dowodowym (k-86 potwierdzenie przez skarżącego odbioru przesyłki adresowanej do R.K.) wynika, że w dniu 5 maja 2010r. (data pierwszego awiza przesyłki adresowanej do skarżącego) skarżący przebywał w miejscu swego zamieszkania.

Wszystkie wyżej wykazane nieścisłości i wątpliwości powinny zostać wyjaśnione. Wskazanym wydaje się przeprowadzenie dowodu z przesłuchania w charakterze świadka osoby, która w dniu 5 maja 2010 r. w imieniu Poczty Polskiej dokonywała doręczenia w.w. przesyłek. Jednocześnie trzeba mieć na uwadze, że wypadku braku możliwości dowodowych w powyższym zakresie, skutkującym w efekcie niemożnością wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności, w myśl art. 80 kpa sprawę należy ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, według stanu na datę orzekania. W takiej sytuacji organ administracyjny, w oparciu o wskazania zawarte w uzasadnieniu tegoż wyroku, winien dokonać prawidłowej wykładni przepisu art. 44 kpa oraz prawidłowo przeprowadzić subsumcję stanu faktycznego sprawy.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, należało stwierdzić że ze względu na ich merytoryczny charakter odnoszący się do zasadności nałożonej kary pieniężnej za wycięcie drzew, w postępowaniu którego przedmiotem było postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, były one przedwczesne i dlatego nie podlegały rozpatrzeniu.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "c" ppsa, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie. Orzeczenie zawarte w punkcie II sentencji wyroku oparto na podstawie art. 152. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205.