Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1575/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-10-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 lit. c, art. 153,
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107, art. 134, art. 138, art. 180,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 2 ust. 2, art. 36 ust. 1 pkt 10, art. 41a, art. 52, art. 55,
journal: Dz.U. 1998 nr 137 poz 887
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Irena Jakubiec - Kudiura, Asesor WSA - Joanna Gierak - Podsiadły (spr.), Protokolant - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2008 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia odsetek od nieuregulowanych składek na ubezpieczenie społeczne rolników; uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z 23 maja 2008 r., wniesionej przez M.Z., jest decyzja Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z [...] kwietnia 2008 r. nr [...], wydana w następującym stanie faktycznym:

Pismem z 14 listopada 2006 r. M. Z. zwrócił się do Prezesa KRUS o umorzenie odsetek od jego zadłużenia z tytułu składek objętego układem ratalnym [...] Uzasadniając żądanie powołał się na trudną sytuację mieszkaniową, materialną, bardzo wysokie straty poniesione w wyniku suszy oraz wydatki poniesione na operację i leczenie [...]. Wskazał, że systematycznie reguluje zobowiązania układowe.

Prezes KRUS decyzją z [...] stycznia 2007 r. odmówił umorzenia odsetek w kwocie [...] zł od zadłużenia powstałego z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne rolników za okres od IV kw. 1996 r. do IV kw. 2004 r. W sentencji tego orzeczenia powołał art. 41a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1998 r., Nr 7, poz. 25 ze zm.) zwanej dalej u.u.s.r. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że wysokość poniesionych strat z racji tegorocznej suszy oraz koszty leczenie [...] nie mogą zostać uznane za argumenty wystarczające do umorzenia wnioskowanych należności, gdyż wnioskodawca uzyskuje duży dochód z gospodarstwa o znacznym areale (15,17 ha przeliczeniowych), oraz z tytułu dostaw mleka. Nadto organ zauważył, że ze względu na trudną sytuację materialną została udzielona wnioskodawcy ulga w spłacie zadłużenia w postaci układu ratalnego.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy M.Z. ponowił argumenty podniesione we wniosku i wskazał, że obecnie nie ma żadnego źródła utrzymania, ponieważ od listopada nie odstawia mleka.

Decyzją z [...] lutego 2007 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.) i art. 41a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, Prezes KRUS uchylił zaskarżoną decyzję z [...] stycznia 2007 r. i umorzył odsetki za okres od IV kw. 1996 r. do I kw. 1997 r. w kwocie 1.069,00 zł. W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył treść art. 41 a ust. 1 pkt. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników i stwierdził, że po ponownym rozpatrzeniu sprawy ustalono, iż straty w gospodarstwie wnioskodawcy z tytułu suszy w 65 %, na powierzchni - 25,46 ha (co stanowi 91% całego gospodarstwa), są wyższe niż w innych sąsiednich gospodarstwach rolnych, ponadto wydatki związane z leczeniem [...] oraz brak dochodów z tytułu odstawiania mleka wpłynęły dodatkowo na pogorszenie sytuacji finansowej zobowiązanego. Z tych względów Prezes Kasy postanowił uchylić poprzednią decyzję z [...] stycznia 2007 r. i umorzyć odsetki w kwocie 1.069 zł odpowiadającej wysokości należności składek za III i IV kw. 2006 r.

Powyższą decyzję Prezesa KRUS, w części dotyczącej wysokości umorzonych odsetek, M.Z. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wyrokiem z 5 listopada 2007 r. sygn. akt V SA/Wa 1343/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi M.Z., uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa KRUS z [...] lutego 2007 r., w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.; dalej p.p.s.a.).

Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Wskazał, iż rozstrzygnięcie zawarte w decyzji wydanej w dniu [...] stycznia 2007 r. w pierwszej instancji przez Prezesa KRUS dotyczyło wniosku o umorzenie odsetek z tytułu nieopłaconych składek za okres od IV kw. 1996 r. do IV kw. 2004 r. w kwocie 12 697,50 zł. Tymczasem w sentencji decyzji z [...] lutego 2007 r. wydanej w drugiej instancji przez Prezesa ZUS, uchylającej w całości decyzję pierwszoinstancyjną, znalazło się rozstrzygnięcie odnoszące się jedynie do odsetek za okres od IV kw. 1996 r. do I kw. 1997 r. w kwocie 1 069,00 zł. Organ nie rozstrzygnął więc w pozostałym zakresie. Sąd zauważył, że skoro Prezes KRUS uchylił w całości decyzję własną wydaną w pierwszej instancji, to był zobowiązany do rozstrzygnięcia co do istoty sprawy bądź też umorzenia postępowania w zakresie objętym uchyloną decyzją, przy czym powinno to w sposób jednoznaczny wynikać z sentencji samej decyzji.

Niezależnie od powyższego Sąd wskazał, że decyzje podejmowane na podstawie art. 41a ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników są decyzjami uznaniowymi, a następnie zaznaczył, że uznaniowy charakter decyzji nie zwalnia organu od obowiązku przeprowadzenia prawidłowego postępowania oraz wydania decyzji spełniającej wymogi określone w art. 107 § 1 k.p.a.

Decyzją z [...] kwietnia 2008 r., wydaną po uprawomocnieniu się powyższego wyroku Sądu, Prezes KRUS na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego i art. 41a ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników postanowił umorzyć odsetki z tytułu nieuregulowanych składek na ubezpieczenie społeczne rolników za okres od 4 kw. 1996 r. do 1 kw. 1997 r. w kwocie 1.069,00 zł oraz 30% odsetek za okres od 2 kw. 1997 r. do 4 kw. 2004 r. w kwocie 3.488,60 zł i odmówić umorzenia pozostałej kwoty odsetek.

W uzasadnieniu decyzji Prezes KRUS przedstawił krótko dotychczasowy przebieg sprawy, a następnie wskazał na okoliczności, które uzasadniały umorzenie w części odsetek wynikających z zawartego ze stroną układu ratalnego. Podał, że w wyniku przeprowadzenia uzupełniającego postępowania wyjaśniającego pojawiły się w sprawie nowe okoliczności, które miały wpływ na znaczne obniżenie możliwości finansowych wnioskodawcy. Zaliczyć do nich należy, jak wskazał organ, utratę od 16 grudnia 2007 r. dochodu z tytułu odstawiania mleka oraz straty w uprawach w związku z przymrozkami, które wystąpiły wiosną 2007 r.

W dniu 23 maja 2008 r. M.Z. zaskarżył powyższą decyzję Prezesa KRUS, w części dotyczącej wysokości umorzonych odsetek, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Uzasadniając skargę skarżący zarzucił, że organ rozpatrując sprawę i umarzając część odsetek nie uwzględnił jego możliwości płatniczych. Wskazał, że uzyskane umorzenie odsetek w kwocie 4.557,60 zł jest zdecydowanie w jego sytuacji niewystarczające do uregulowania pozostałego do spłaty (w układzie ratalnym) zadłużenia wobec KRUS. Skarżący wskazał na straty spowodowane suszą w 2006 r., na brak dochodu z dostaw mleka oraz na duże wydatki ponoszone na paliwo.

W odpowiedzi na skargę Prezes KRUS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko prezentowane dotychczas w niniejszej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, iż sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, poz. 1269).

Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może zatem uwzględnić skargę także z takich przyczyn, które w ogóle nie zostały w niej podniesione.

Wskazać też trzeba, iż na podstawie art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Ocena prawna wynika z uzasadnienia wyroku sądu i dotyczy wykładni przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku, w związku z rozpoznawaną sprawą. Związanie samego sądu oznacza zaś to, że sąd zobowiązany jest do podporządkowania się wcześniej wyrażonemu przez sąd poglądowi w pełnym zakresie oraz konsekwentnemu reagowaniu w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przez organ administracji publicznej.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji we wskazanym zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że narusza ona prawo i jako taka nie może pozostać w obrocie prawnym.

Po pierwsze Sąd uznał, iż skarżona decyzja Prezesa KRUS z [...] kwietnia 2008 r. narusza w sposób istotny art. 138 § 1 k.p.a.

Zgodnie ze wskazanym przepisem, organ odwoławczy wydaje decyzję, w której:

1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo

2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji, albo

3) umarza postępowanie odwoławcze.

Powołany przepis, jak z niego wynika, zawiera zamknięty katalog sposobów rozstrzygnięć podejmowanych przez organy odwoławcze. O tym, iż jest to katalog zamknięty świadczy kategoryczne, enumeratywne wyliczenie zachowań organu drugiej instancji. Każde inne rozstrzygnięcie jako nieprzewidziane w omawianym przepisie jest niedopuszczalne i świadczy o jego naruszeniu.

W niniejszej sprawie, po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 listopada 2007 r. i po rozpatrzeniu wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy, Prezes KRUS w dniu [...] kwietnia 2008 r. wydał decyzję, którą "postanowił umorzyć odsetki z tytułu nieuregulowanych składek na ubezpieczenie społeczne rolników za okres od (...) do (...), umorzyć 30% odsetek za okres od (...) do (...), odmówić umorzenia pozostałej kwoty odsetek".

Należy w tym miejscu podkreślić, iż zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt 10 u.u.s.r. Prezes Kasy, jako centralny organ administracji rządowej (art. 2 ust. 2 u.u.s.r.) wydaje decyzje w sprawach, o których mowa w art. 41a i 55 tej ustawy.

W myśl art. 41a ust. 1 pkt 1 u.u.s.r. Prezes Kasy lub upoważniony przez niego pracownik Kasy, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zainteresowanego, na jego wniosek, uwzględniając możliwości płatnicze wnioskodawcy oraz stan finansów funduszów emerytalno-rentowego i składkowego, może odroczyć termin płatności należności z tytułu składek na ubezpieczenie, rozłożyć ich spłatę na raty lub umorzyć w całości lub w części.

Z kolei, w sprawach nieuregulowanych w u.u.s.r. stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.; dalej: u.s.u.s.), o czym stanowi art. 52 u.u.s.r.

Natomiast według art. 123 u.s.u.s. w sprawach uregulowanych tą ustawą, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że ustawa stanowi inaczej. Analogiczne unormowanie zawiera także art. 180 § 1 k.p.a. stanowiący, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych stosuje się przepisy tego Kodeksu, chyba że przepisy dotyczące ubezpieczeń ustalają odmienne zasady postępowania w tych sprawach.

W rezultacie stwierdzić trzeba, że do decyzji Prezesa Kasy w sprawach umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników zastosowanie ma art. 127 § 3 k.p.a. W myśl tego artykułu, od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wniosek ten różni się od odwołania tym, że nie ma on konstrukcji względnie dewolutywnej, gdyż do jego istoty należy przede wszystkim to, że jest rozpatrywany przez ten sam organ, który wydał decyzję w pierwszej instancji.

Do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, o czym stanowi art. 127 § 3 in fine k.p.a. W stosunku do wniosku zastosowanie zatem znajduje między innymi wymóg dochowania 14-dniowego terminu na jego złożenie (art. 129 § 2 k.p.a.), a postępowanie wszczęte tym wnioskiem kończy się rozstrzygnięciem -sposobem załatwienia sprawy- przewidzianym w art. 138 § 1 k.p.a., który to przepis stosuje się wprost (por. wyroki NSA z 17.11.2000 r., sygn. akt I SA 1543/99, LEX Nr 57182 i z 27.11.2001 r., sygn. akt I SA 1011/00, LEX Nr 81760).

Powyższe oznacza, że Prezes KRUS, wydający decyzję na skutek prawidłowo złożonego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę -która już raz została rozstrzygnięta przez ten organ w ramach działania jako organ pierwszej instancji- przy zastosowaniu tylko i wyłącznie takich rozstrzygnięć, które zostały przewidziane w art. 138 § 1 k.p.a.

Tymczasem, w niniejszej sprawie treść sentencji zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że jest to rozstrzygnięcie nieprzewidziane w katalogu zamieszczonym w art. 138 § 1 k.p.a. Prezes KRUS co prawda powołał w podstawie prawnej wydanej decyzji art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., jednakże zgodnie z treścią tego artykułu nie utrzymał w mocy zaskarżonej decyzji, co więcej - w ogóle nie wypowiedział się o "losach" zaskarżonej wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzji z [...] stycznia 2007 r. W to miejsce organ wydał zaś decyzję orzekającą bezpośrednio co do istoty sprawy, której to wydać nie mógł bez uchylenia poprzedniego orzeczenia. Zważyć bowiem należy, iż w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie jedynie uchylenie decyzji wydanej w I instancji w całości lub w części daje możliwość orzekania merytorycznego w uchylonym zakresie (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.). Bez takiego uchylenia organ odwoławczy nie może orzekać bezpośrednio co do istoty sprawy, tak jak czyni to organ w I instancji. Artykuł 138 § 1 k.p.a. nie przewiduje takiej możliwości.

Nadto, należy wskazać, iż skarżona decyzja została wydana po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 listopada 2007 r. (sygn. akt V SA/Wa 1343/07), uchylającym zaskarżoną decyzję, tj. decyzję Prezesa KRUS z [...] lutego 2007 r. z powodu naruszenia art. 138 § 1 k.p.a. Na skutek powyższego wyroku organ rentowy orzekając w niniejszej sprawie był związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w powyższym orzeczeniu Sądu i miał obowiązek uwzględnić je w prowadzonym postępowaniu. Winien zatem, z uwagi na wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, raz jeszcze rozpatrzeć wniosek strony z [...] stycznia 2007 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z [...] stycznia 2007 r. o odmowie umorzenia odsetek od nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne rolników w kwocie łącznej 12.697,50 zł, a więc wydać decyzję (niejako) w II instancji i uwzględnić przy tym ocenę prawną i wskazania Sądu wyrażone w powyższym wyroku, w tym dotyczące art. 138 k.p.a.

Konkludując, Prezes KRUS po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie mógł wydać decyzji postanawiającej o częściowym umorzeniu odsetek i o odmowie umorzenia pozostałej ich części. Obowiązany był natomiast wydać jedno z rozstrzygnięć przewidzianych w art. 138 § 1 k.p.a.

W sytuacji gdy w wyniku rozpoznania sprawy jego rozstrzygnięcie nie pokrywało się z rozstrzygnięciem wydanym w I instancji, postępując zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., winien uchylić zaskarżoną decyzję w części i w tej części orzec co do istoty sprawy, jednocześnie utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałym zakresie.

Powyższe, oczywiste naruszenie wskazanych reguł orzekania w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stanowiło -w ocenie Sądu- wystarczającą podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji, wydanej wbrew wytycznym Sądu i z naruszeniem art. 138 § 1 k.p.a.

Po drugie, w ocenie Sądu, skarżona decyzja została wydana z istotnym naruszeniem przepisów postępowania, przede wszystkim z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a.

Zgodnie z tym przepisem uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Wyjaśnić należy, iż w przypadku decyzji podejmowanych w ramach uznania administracyjnego, do jakich należą decyzje dotyczące umarzania należności z tytułu składek, uzasadnienie spełnia szczególnie istotną rolę. Pozwala ono bowiem na dokonanie oceny, czy decyzja nie została wydana z takim naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności czy organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, czy nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub czy nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 14 kwietnia 2005 r. (sygn. akt III SA/Wa 180/05, LEX nr 166546), podzielił ten pogląd wskazując, iż brak prawidłowego uzasadnienia decyzji, zwłaszcza tych o charakterze uznaniowym, uniemożliwia -w przypadku jej zaskarżenia- ustalenie, "(...). czy organ nie przekroczył granic przyznanego mu uznania administracyjnego (...)". Natomiast, w wyroku z 20 marca 2007 r. (sygn. akt GSK 345/06) Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył, iż "ograniczeniami swobody uznania są określone przez ustawodawcę dyrektywy wyboru. Organ przy wydawaniu decyzji o charakterze uznaniowym obowiązany jest do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki. Dopiero w ten sposób przeprowadzona, gruntowna analiza stanu faktycznego sprawy, stanowi materiał dowodowy będący podstawą do wydania decyzji o charakterze uznaniowym". Uzasadnienie decyzji, opartej na uznaniu administracyjnym, winno więc być wnikliwe i logiczne oraz zawierające dostatecznie zindywidualizowane przesłanki występujące w sprawie.

W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja powyższych wymogów nie spełnia. Nie zawiera bowiem wymaganego przepisami prawa uzasadnienia faktycznego, w tym w szczególności rozważań, do których obliguje ją przepis prawa materialnego będący podstawą rozstrzygnięcia, jak i odniesienia się do zgromadzonych w sprawie dowodów. Prezes KRUS ani nie przedstawił ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie, ani też nie dokonał analizy sytuacji finansowej skarżącego.

Przede wszystkim należy jednak podnieść, iż skarżona decyzja nie zawiera żadnego uzasadnienia odnoszącego się do tej części rozstrzygnięcia, które było dla skarżącego negatywne. Zaskarżoną decyzją Prezes KRUS postanowił odmówić umorzenia części należnych od skarżącego odsetek, a tym samym w szczególności w tej części organ winien swoje stanowisko w sposób pełny, z odniesieniem się do stanu faktycznego i zgromadzonego materiału dowodowego uzasadnić. Tymczasem z uzasadnienia tej decyzji wynikają jedynie te okoliczności sprawy, które zdaniem organu zadecydowały o częściowym umorzeniu odsetek, a więc o pozytywnym załatwieniu w części wniosku strony. W uzasadnieniu organ nie przedstawił zaś żadnych argumentów, którymi to kierował się odmawiając umorzenia pozostałej kwoty odsetek, przy czym -co równie istotne- nie wskazał o jaką kwotę odsetek tu chodzi.

W tym miejscu, dostrzegając powyższe, Sąd zauważa, iż stosownie do treści art. 107 § 4 k.p.a. organ może odstąpić od uzasadnienia decyzji jedynie wtedy, gdy uwzględnia ona w całości żądanie strony; nie dotyczy to jednak decyzji rozstrzygających sporne interesy stron oraz decyzji wydanych na skutek odwołania.

Nadto, należy podnieść, iż zakres postępowania wyjaśniającego w niniejszej sprawie określał cyt. już powyżej art. 41a ust. 1 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Skoro na podstawie tego przepisu za przesłankę uzasadniającą umorzenie należności z tytułu składek można uznać trudną sytuację materialną ubezpieczonego, to organ prowadząc postępowanie w sprawie z wniosku strony o umorzenie odsetek miał obowiązek wyjaśnić jej sytuację majątkową i ustalić czy zapłata składek wraz z odsetkami (w ramach zawartego układu ratalnego) rzeczywiście może zagrozić jej egzystencji. Organ obowiązany był więc ustalić wysokość osiąganych przez stronę skarżącą dochodów oraz wysokość ponoszonych przez nią wydatków, celem zbadania jej możliwości płatniczych. Dopiero dokonanie analizy sytuacji materialnej skarżącego -poprzez porównanie ww. kwot- pozwalałoby na stwierdzenie, czy poziom jego dochodów umożliwia mu zapłatę zaległych należności.

W rozpoznanej sprawie organ obowiązku tego nie wykonał. W uzasadnieniu decyzji nie zawarł bowiem żadnej analizy sytuacji majątkowej strony, z uwzględnieniem jej dochodów oraz koniecznych wydatków, co więcej nie przedstawił żadnych argumentów, które spowodowały, iż wniosek skarżącego w części został negatywnie załatwiony.

Konkludując, w ocenie Sądu, na podstawie uzasadnienia decyzji Prezesa Kasy nie można przyjąć, iż organ ten przeprowadził wyczerpujące, zgodne z normami k.p.a. -w tym uregulowanymi w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80- postępowanie wyjaśniające, mając na uwadze wymogi wynikające z art. 41a ust. 1 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, którymi to winien kierować się przy wydawaniu zaskarżonej decyzji.

W ponownie prowadzonym postępowaniu Prezes Kasy winien więc nie tylko pamiętać o treści art. 138 § 1 k.p.a. i katalogu rozstrzygnięć wiążących dla organu odwoławczego, wymienionych w tym przepisie, ale także mieć na uwadze, iż w uzasadnieniu faktycznym decyzji jest on obowiązany przytoczyć wszystkie okoliczności faktyczne jak i wskazać wszelkie zgromadzone -w sposób wyczerpujący- dowody. Uzasadnienie decyzji, jako jeden z jej elementów, winno zawierać pełną analizę i ocenę występujących w sprawie faktów, także wtedy, gdyby fakty te nie znalazły uznania u organu rozstrzygającego sprawę, oraz wyjaśnienie podstawy prawnej z przytoczeniem przepisu prawa materialnego mającego w tej sprawie zastosowanie, tak aby strona nie miała wątpliwości co do zasadności wydanego rozstrzygnięcia. Sąd jeszcze raz też podkreśla, iż stan faktyczny sprawy winien być rozważony z uwzględnieniem treści art. 41a ust. 1 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, w tym zawartych w nim wymogów dotyczących "uwzględnienia możliwości płatniczych" jak i "uzasadnionego ważnego interesu zainteresowanego".

Na koniec należy zauważyć, że decyzja Prezesa KRUS wydana po załatwieniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie może być mniej korzystna dla skarżącego od tej, która była przedmiotem oceny Sądu w tej sprawie. Winna więc przynajmniej w części być pozytywna dla skarżącego, tj. co do umorzenia odsetek w kwocie 4557 zł.

Z wymienionych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., art. 134 i art. 153 tej ustawy, orzekł jak w sentencji.