Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 396/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-10-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 50 § 1 i 2, art. 170, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 156 § 1 pkt 2, art. 7, art. 8, art. 11, art. 138 § 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 7 ust. 2
journal: Dz.U. 1945 nr 50 poz 279
law: Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.
article: art. 182 ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 164 poz 1365
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt Sędziowie: WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz WSA Iwona Maciejuk (spr.) Protokolant referent stażysta Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2013 r. sprawy ze skarg [...] Zarządu [...] oraz [...] na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargi.


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury decyzją nr [..] z dnia [..] stycznia

2008 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej nr [...] z dnia [...] grudnia 1954 r. utrzymującej w mocy orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w W. nr [...]

z dnia [...] października 1954 r. W uzasadnieniu wskazano, iż w dacie wydania kwestionowanych decyzji przedmiotowa nieruchomość objęta była planem zagospodarowania przestrzennego nr [...] uchwalonym przez [...], zgodnie z którym przeznaczona była pod [...]. Minister Infrastruktury uznał, iż dotychczasowa właścicielka nie mogła realizować żadnej z tych funkcji, w związku z czym odmowa przyznania prawa własności czasowej była zasadna.

W dniu [...] lutego 2008 r. do Ministerstwa Infrastruktury wpłynął wniosek M. Z., A. C., W. G., M. G., N. Y., E. P., A. Z., J. F., M. G. w której miejsce następnie wstąpiła M. G., Z. Z. w którego miejsce następnie wstąpił A. Z., A. B. w miejsce którego następnie wstąpił A. Z. reprezentowanych przez M. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wnioskodawcy podnieśli, iż nie zgadzają się z twierdzeniem, że właścicielka nieruchomości nie mogła realizować żadnej z funkcji zapisanych w planie.

Minister Infrastruktury decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. uchylił w całości swoją decyzję z dnia [...] stycznia 2008 r. i stwierdził nieważność decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej nr [...] z dnia [...] grudnia 1954 r. oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w W.

nr [...] z dnia [...] października 1954 r. W uzasadnieniu wskazał,

że ponownie rozpatrując sprawę Minister Infrastruktury oparł się na uchwale NSA z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 5/08, zgodnie z którą, przeznaczenie nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego na cele użyteczności publicznej nie włączało możliwości przyznania byłemu właścicielowi prawa własności czasowej. Podał, że nieruchomość położona przy ul. [...] była

[...] wykorzystywana na cele publiczne, tj. [...] i uznał, iż M.C. mogła ją wykorzystywać zgodnie z przeznaczeniem zapisanym w planie zagospodarowania przestrzennego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 grudnia

2009 r. sygn. akt I SA/Wa 1351/09 oddalił skargi [...] Zarządu [...] oraz [...] wskazując na brak legitymacji do złożenia skargi przez oba te podmioty, bowiem nie posiadają one praw rzeczowych do nieruchomości, której dotyczy postępowanie. Sąd wskazał, że władanie nieruchomością, czy też jej posiadanie w trwałym zarządzie nie daje podstawy

do uznania, że określony podmiot jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 741/10 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 1351/09 w części oddalającej skargę [...] w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał na konieczność zbadania, czy [...] posiada interes prawny w niniejszym postępowaniu w związku z licznymi przepisami które kształtowały jej stosunek do przedmiotowej nieruchomości z mocy prawa, bez konieczności wydawania decyzji lub dokonywania wpisów w rejestrach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 lipca 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 865/11 stwierdził nieważność decyzji Ministra Infrastruktury

nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. z powodu skierowania jej do osoby zmarłej. Sąd w uzasadnieniu wyroku nakazał organowi wziąć pod uwagę wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego i zbadać kwestię posiadania przez [...] interesu prawnego do udziału w postępowaniu.

Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia

[...] grudnia 2012 r. uchylił w całości decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2008 r. i stwierdził nieważność decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej nr [...] z dnia [...] grudnia 1954 r. oraz orzeczenia Prezydium Rady Narodowej

w W. nr [..] z dnia [...] października 1954 r.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w skład przedmiotowej nieruchomości wchodzą obecnie następujące działki ewidencyjne z obrębu [...]:

- dz. nr [..] własność [...] pozostająca [...] - teren [...],

- dz. nr [...] własność [...] zabudowana budynkiem o adresie [...],

- dz. nr [...] ( część o pow. [...] m2) własność [...] pozostająca zgodnie

z wpisem w księdze wieczystej we władaniu [...].

Organ ustalił, iż zgodnie z wypisami z ewidencji gruntów oraz wypisem z księgi wieczystej [...] nie posiada praw rzeczowych do przedmiotowej nieruchomości. Minister wskazał, że zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 741/10 decydujące dla prawidłowej oceny kwestii posiadania interesu prawnego przez [...] jest określenie skutku prawnego ,,przejścia" określonego w § [...] zarządzenia [...] z dnia [...] 1950 r. w sprawie [...]. Przejście to następowało na rzecz [...] ([...]), wydanego na podstawie Rozporządzenia [...] z dnia [...] 1950 r. w sprawie [...] ([...] które w § [...] nadawało [...] i dotyczyło nieruchomości [...] (...) oraz znajdujący się w jej posiadaniu majątek [..]. W szczególności istotne jest, czy to przejście kreowało stosunek prawnorzeczowy, czy go nie kreowało.

Organ wskazał, że we władaniu [...] pozostaje część przedmiotowej nieruchomości, która weszła w skład działki ewidencyjnej nr [...]. Obecnie toczy się postępowanie o jej nabycie na podstawie [...].

Minister wskazał, że w innej sprawie, dotyczącej pozostałej części tej samej działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku

z dnia 26 lutego 2002 r., sygn. akt I SA 1447/00 (nie publ.) uznał, iż przyznanie jednostce przez przepis prawa konkretnej korzyści, rodzi po stronie tej jednostki interes prawny, czyli publiczne prawo podmiotowe, które można realizować w postępowaniu administracyjnym. NSA wskazał wówczas, że skoro z akt sprawy oraz z oświadczenia [...] wynika, że [...] wystąpiła o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego do gruntu przedmiotowej nieruchomości,

to posiada ona interes prawny w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji dekretowych dotyczących przedmiotowego gruntu.

Mając to na uwadze, Minister uznał, iż [...] posiada przymiot strony w toczącym się postępowaniu administracyjnym.

W dalszej części uzasadnienia organ powołał art. 7 ust. 1 dekretu o własności

i użytkowaniu gruntów na obszarze W. Wskazał, że wniosek

o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej przy

ul. [...], hip. [...] złożyła w dniu [...]1947 r. właścicielka M. C. reprezentowana przez prawidłowo umocowanego pełnomocnika J. Z. Ogłoszenie o objęciu w posiadanie przez Gminę W. gruntu nieruchomości hip. [...] ukazało się w [...] z dnia [...] 1947 r., nr [...], tym samym wniosek został złożony w terminie.

Minister podał, że w dacie wydania kwestionowanych decyzji dekretowych nieruchomość ozn. nr hip. [...] objęta była planem zagospodarowania przestrzennego nr [...] uchwalonym przez [...] w dniu [...]1948 r. Plan uzyskał moc obowiązującą zgodnie z [...] rozporządzenia [...] z dnia [...] 1947 r. w sprawie [...] z dniem ogłoszenia w [...] obwieszczenia [...] tj. z dniem [...] 1948 r. ( [...] ). Zgodnie z powyższym planem teren ten przeznaczony był w całości pod [...]. W planie tym nie ma linii rozgraniczających wyżej wymienione funkcje. Odmowa przyznania prawa własności czasowej nastąpiła z uwagi na przeznaczenie nieruchomości pod [...] czyli na cel jaki był przewidziany dla tej nieruchomości w planie nr [...]. Zgodnie z uchwałą składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008., sygn. akt I OPS 5/08, przeznaczenie nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego na cele użyteczności publicznej nie wyłącza możliwości przyznania byłemu właścicielowi prawa własności czasowej na podstawie w/w dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W.

Organ wskazał, że w niniejszej sprawie przeznaczenie nieruchomości na cele [...] nie zostało w żaden sposób skonkretyzowane. W dacie wydania zaskarżonych decyzji przedmiotowa nieruchomość nie była objęta żadną decyzją lokalizacyjną ani nie została przekazana w zarząd podmiotowi publicznemu.

W aktach własnościowych przedmiotowej nieruchomości znajdują się dokumenty świadczące o tym, iż przed odebraniem dotychczasowej właścicielce nieruchomości była ona w znacznej części [...], co wynika między innymi z pisma J. Z., pełnomocnika właścicielki z dnia [...] listopada 1954 r. w budynku tym [...]. Ponadto z pisma Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] października 1954 r., przy którym przekazano odwołanie L. C. również wynika, iż [...], a jako przyczynę odmowy przyznania prawa własności czasowej podano [...].

Oznacza to, że organy dekretowe rażąco naruszyły art. 7 ust. 2 dekretu, bowiem odmówiły przyznania prawa własności czasowej mimo braku postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie, czy korzystanie z tej nieruchomości przez dotychczasowych właścicieli jest sprzeczne z jego przeznaczeniem określonym

w planie zagospodarowania przestrzennego.

Prezydium Rady Narodowej w W. oraz Ministerstwo Gospodarki Komunalnej nie zbadały dokładnie przeznaczenia nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego oraz nie rozważyły w sposób prawidłowy,

czy dotychczasowy właściciel może ją wykorzystywać zgodnie z jej przeznaczeniem,

co było w myśl art. 7 ust. 2 warunkiem prawidłowego rozpatrzenia wniosku

o przyznanie własności czasowej. Organy dekretowe naruszyły zatem przepisy

o postępowaniu administracyjnym nakazujące dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy ( art. 44 i art. 75 ust. 1 i 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22.03.1928 r. o postępowaniu administracyjnym ( Dz. U. Nr 36, poz. 341 ).

Z tego względu, Minister stwierdził, że decyzja Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] grudnia 1954 r. oraz utrzymane nią w mocy orzeczenie Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] października 1954 r. rażąco naruszyły przepis art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. Z tego względu uchylił decyzję Ministra infrastruktury z dnia [...] stycznia 2008 r. i stwierdził nieważność kwestionowanych decyzji.

Decyzja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia

[...] grudnia 2012 r. stała się przedmiotem skarg: [...] Zarządu [..], reprezentowanego przez radcę prawnego i [..], reprezentowanej przez adwokata, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

[..] Zarząd [...] wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji

i zasądzenie kosztów postępowania sądowego, zarzucił naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy poprzez jego błędną wykładnię, polegające na przyjęciu, iż korzystanie przez właścicielkę z nieruchomości oznaczonej nr [...] położonej przy ulicy [...] - w stanie prawnym obowiązującym w roku 1954 -

nie mogło nie dać się pogodzić z przeznaczeniem tejże nieruchomości według Planu zagospodarowania przestrzennego nr [...] obowiązującego od dnia [...]1948 r.;

2) przepisów prawa procesowego mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

tj. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., polegające na przyjęciu, iż decyzja Ministerstwa Gospodarki Komunalnej oraz orzeczenie Prezydium Rady Narodowej W. rażąco naruszają prawo; 3) przepisów prawa procesowego mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, 7, 8, 11 oraz 16 k.p.a., a w szczególności zasady przekonywania - polegające na niewyjaśnieniu przez organ przesłanek, którymi kierował się wydając zaskarżoną decyzję.

[...] wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania sądowego, zarzuciła: 1) naruszenie art. 153 P.p.s.a. i [...], bowiem Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej pominął przy wydaniu decyzji wiążące orzeczenia NSA i WSA w Warszawie oraz istnienie praw [...] wynikających z powołanych wyżej przepisów; 2) naruszenie art. 7, 8 i 11, a także art. 138 § 2 oraz art. 156 § 1 pkt 2 i § 2 k.p.a. przez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego oraz wszelkich okoliczności wynikających z zebranego materiału dowodowego, w szczególności:

- uchylenie się od dokładnego zbadania, czy J. Z. posiadał pełnomocnictwo L. C., aby skutecznie złożyć w imieniu wymienionej wniosek, stosownie do art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279),

- nabycia przez [...] z mocy prawa, na podstawie [...], użytkowania wieczystego nieruchomości przy ul. [...] oraz własności wzniesionych na tym gruncie budynków, a także [...] nr gruntu

z nieruchomości objętej księgą hipoteczną nr [...] (dawniej [...]) - z dniem [...] września 1990 r. (w dniu tym nie istniały żadne prawa "osób trzecich", w szczególności spadkobierców L. C.),

- nabycia powyższych praw, a więc także części działki gruntu o powierzchni

[...] m2 należącej przed wejściem w życie cytowanego wyżej dekretu z dnia

26 października 1945 roku, przez [...], chronionych rękojmią wiary publicznej księgi wieczystej, gdy wpis własności był ujawniony na rzecz [...] (KW nr [...] Sądu Rejonowego [..]),

- pominięcia, że grunt [...] przy ul. [...] część gruntu wchodzącego dawniej w skład nieruchomości przy ul. [...], stały się następnie własnością [...], stosownie do art. [...].

Pełnomocnik podniósł, że w obu wyrokach zawarto zalecenie należytego zbadania i potwierdzenia, że majątek [...], w tym będąca przedmiotem zaskarżonej decyzji działka nr [...] wchodząca w skład nieruchomości przy

ul. [...], na mocy [...], z mocy prawa stała się przedmiotem prawa użytkowania wieczystego skarżącej [...], a następnie na mocy [...], stała się własnością uczelni państwowej, jaką jest [...]. Okoliczności powyższe zostały

w zaskarżonej decyzji całkowicie pominięte.

Pominięto również, że [...] chroni rękojmia wiary publicznej księgi wieczystej KW nr [...] Sądu Rejonowego [...], gdyż w dacie nabycia użytkowania wieczystego gruntu, [...] był ujawniony jako właściciel nieruchomości.

Pełnomocnik podał, że [...] jeszcze w 1946 r. nabyła prawa do budowy [...] na gruncie przy ul. [...] wraz z przyległą częścią gruntu nieruchomości przy ul. [...]. M. C. po ostatniej wojnie nigdy nie była w posiadaniu przedmiotowej nieruchomości. Wniosek o przyznanie właścicielce praw własności czasowej nieruchomości [...] złożył "J. Z.", jednakże odpis pełnomocnictwa M. C. z daty [...] sierpnia 1946 r. upoważniał J. Z. jedynie do zarządzania określonymi w tym pełnomocnictwie nieruchomościami, które nie stanowiły własności Mocodawczyni, skoro zostały objęte działaniem dekretu. Pominięto również w decyzji, że w aktach sprawy znajduje się także wniosek [...] o przyznanie własności czasowej do nieruchomości [...] - wniosek [...] złożył jako dotychczasowy właściciel. Naruszono również art. 138 § 2 oraz art. 156 § 1 pkt 2 i § 2 k.p.a., skoro nie przekazano sprawy do ponownego rozpatrzenia i wyjaśnienia poruszonych wyżej spraw mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie, w tym potwierdzenie zaistnienia nieodwracalnych skutków prawnych w stosunku do części gruntu wchodzącej dawniej w skład nieruchomości [..], a od roku 1946 w skład nieruchomości

przy ul. [...] będącej własnością [...].

W odpowiedzi na skargi Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wniósł o ich oddalenie, powołując ustalenia poczynione w zaskarżonej decyzji.

Pełnomocnik uczestników postępowania wniósł o odrzucenie skargi wniesionej przez [...] Zarząd [...] i oddalenie skargi wniesionej przez [...] na decyzję Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] grudnia 2012 r. Pełnomocnik podniósł, że [...] Zarząd [...] nie jest podmiotem uprawnionym do złożenia skargi. Wskazał, że w związku z uprawomocnieniem się wyroku WSA w Warszawie z dnia 18 grudnia 2009 r., (sygn. I SA/Wa 1351/09) w części dotyczącej oddalonej skargi [...] Zarządu [...] na podstawie art. 153 w zw. z art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DzU. Nr 153 poz. 1279) stała się wiążąca ocena prawna dotycząca braku legitymacji skargowej [...] Zarządu [...] w związku przysługującym temu podmiotowi zarządem trwałym.

Reprezentujący uczestników postępowania radca prawny podał,

że nie zasługuje na uwzględnienie skarga [...], gdyż zaskarżona decyzja nie zawiera uchybień, które mogłyby doprowadzić do jej uchylenia. Wbrew twierdzeniom [...] zakres pełnomocnictwa J. Z. z dnia [...] sierpnia 1946 r., upoważniał go do złożenia wniosku dekretowego do nieruchomości przy ul. [...]. Za nietrafny pełnomocnik uznał zarzut naruszenia przez Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej art. 153 P.p.s.a. polegający na braku uwzględnia wykładni zawartej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lipca 2011 r., (sygn. I SA/Wa 865/11). W ocenie pełnomocnika, wbrew twierdzeniom skarżącego nie sposób zarówno z powołanego wyroku, jak i wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 marca 2011 r. (sygn. akt I OSK 741/10) wyprowadzić wywodu, że Sądy te dokonały wykładni w zakresie istnienia praw [...], na gruncie [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skargi podlegają oddaleniu, choć każda z innych powodów.

Skarga [..] Zarządu [...] podlega oddaleniu z uwagi na brak legitymacji tego podmiotu do wniesienia skargi na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [..] grudnia 2012 r.

Stosownie do przepisu art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi do sądu jest każdy, kto ma

w tym interes prawny. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (art. 50 § 2 P.p.s.a.).

Legitymacja do wniesienia skargi do sądu administracyjnego opiera się zatem na interesie prawnym podmiotu żądającego kontroli sądu w zakresie określonego aktu administracyjnego. W niniejszej sprawie, po stronie [...] Zarządu [...], brak jest interesu prawnego, o którym mowa w art. 50 § 1 P.p.s.a., a zatem opartego na prawie materialnym, z którego podmiot ten mógłby wywodzić dla siebie określone uprawnienie w tym postępowaniu. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym to znaczy wskazać przepis prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś własnej potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danego podmiotu – strony postępowania. Pozostawanie działki nr [...], która wchodzi w skład nieruchomości będącej przedmiotem postępowania, w trwałym zarządzie [...] Zarządu [...] nie stanowi podstawy do żądania podjęcia jakichkolwiek czynności organu – na gruncie prawa administracyjnego materialnego – w tym postępowaniu nadzwyczajnym. [...] Zarząd [...] nie legitymuje się tytułem prawnorzeczowym do nieruchomości. Samo zainteresowanie sposobem zakończenia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczeń dekretowych nie tworzy prawa [...] Zarządu [...] do kwestionowania decyzji administracyjnej przed sądem administracyjnym.

Wobec braku legitymacji skargowej [...] Zarządu [...]

w niniejszej sprawie, skarga tego podmiotu podlegała oddaleniu.

Sąd wskazuje jednocześnie, że brak legitymacji skargowej jest podstawą do oddalenia, a nie odrzucenia skargi. W ocenie Sądu, nie zachodzą także inne okoliczności, które powodowałyby konieczność odrzucenia skargi [...] Zarządu [...] w niniejszej sprawie. Okoliczność, że Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Warszawie wyrokiem z dnia 18 grudnia 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 1351/09 oddalił skargę [...] Zarządu [...] na inną, co wymaga podkreślenia, decyzję, tj. decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2009 r., której następnie nieważność stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 lipca 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 865/11, nie zmienia rozstrzygnięcia Sądu.

Odnosząc się natomiast do skargi [...], Sąd dokonał kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz postępowania, w ramach którego została wydana. Sąd przyjął, że [...] posiada legitymację skargową, a to za prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lipca 2011 r. sygn. akt I SA/wa 865/11, którym Sąd ten rozpoznał merytorycznie skargę [...] na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2009 r. (art. 170 P.p.s.a.).

W ocenie Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę, zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej dokonał w sprawie wszelkich niezbędnych ustaleń, a ocena tego organu w zakresie zaistnienia przesłanki rażącego naruszenia prawa w odniesieniu do orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w W. nr [...] z dnia [..] października 1954 r. oraz decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] grudnia 1954 r. jest prawidłowa.

Sąd podziela trafność ustaleń organu, co do tego, że wniosek o przyznanie prawa własności czasowej złożony został przez pełnomocnika prawidłowo umocowanego przez dawną właścicielkę nieruchomości – M. C. W ocenie Sądu, J. Z. posiadał – na mocy treści pełnomocnictwa – uprawnienie do działania w tym zakresie, co zasadnie stwierdził organ. Zarzut skargi odnoszący się do tej kwestii Sąd uznał za niezasadny. Niezrozumiały jest natomiast, na gruncie niniejszej sprawy, zarzut dotyczący wniosku [...] o przyznanie prawa własności czasowej do nieruchomości przy ul. [...], albowiem, jak bezspornie wynika z akt sprawy, postępowanie niniejsze dotyczy działki nr [...], której właścicielką była M. C., a nie działki nr [...]. Kwestia rozpoznania wniosku innego podmiotu w zakresie praw do innej działki, pozostaje bez znaczenia w niniejszej sprawie.

Zdaniem Sądu, prawidłowo organ uchylił w całości decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2008 r. i stwierdził nieważność wymienionych wyżej orzeczeń dekretowych.

Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej k.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, iż o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz skutki, które wywołuje decyzja. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (v. wyrok NSA z dnia 28 października 2011 r. sygn. akt I OSK 1888/10, Lex nr 1069632; wyrok NSA z dnia 18 lipca 1994 r. sygn. akt V SA 535/94, ONSA 1995, nr 2, poz. 91; wyrok NSA z dnia 21 października 2010 r. sygn. akt I OSK 28/10, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zdaniem Sądu, stwierdzenie nieważności orzeczeń dekretowych w niniejszej sprawie było prawidłowe z uwagi na rażące naruszenie przepisu art. 7 ust. 2 dekretu

z dnia 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Nieuzasadniony jest tym samym zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Nieruchomość będąca przedmiotem sprawy objęta była w dacie wydania orzeczeń dekretowych planem zagospodarowania przestrzennego nr [...] uchwalonym przez [...] w dniu [...] 1948 r. Teren nieruchomości wedle planu przeznaczony był w całości pod [..]. W świetle powyższego, Minister prawidłowo stwierdził w zaskarżonej decyzji, że odmowa przyznania dawnej właścicielce – M. C. prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej przy ul. [...] nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa.

W tamtym czasie nieruchomość nie była objęta żadną decyzją lokalizacyjną ani nie została przekazana w zarząd podmiotowi publicznemu, co w zaskarżonej decyzji stwierdził Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej. Akta postępowania administracyjnego nie zawierają żadnych dokumentów podważających ustalenia organu w tym zakresie. Z akt postępowania administracyjnego nie wynika również, aby w toku postępowania nieważnościowego [...] przedłożyła jakikolwiek dokument potwierdzający ustanowienie na jej rzecz prawa zarządu nieruchomością.

W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, prawidłowa jest ocena organu, zgodnie z którą korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela dało

się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania, a czego organy wydające decyzje dekretowe w istocie nie zbadały wydając orzeczenie z dnia [...] października 1954 r. o odmowie przyznania prawa własności czasowej oraz utrzymującą je w mocy decyzję z dnia [...] grudnia 1954 r.

Sąd podziela również ocenę organu, co do tego, że orzeczenia dekretowe, będące przedmiotem kontroli w postępowaniu nieważnościowym, nie wywołały nieodwracalnych skutków prawnych. Działki wchodzące w skład nieruchomości [...], na dzień wydania przez Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej zaskarżonej decyzji ([...] grudnia 2012 r.), stanowiły własność [...]

i nie były przedmiotem obrotu cywilnoprawnego. W odniesieniu do badania negatywnej przesłanki stwierdzenia nieważności określonej w art. 156 § 2 k.p.a., Sąd za trafną uznał ocenę organu w tym zakresie.

Odnosząc się natomiast do tych zarzutów skargi, które w nawiązaniu

do wcześniejszego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie

i wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego miałyby – zdaniem skarżącego – uzasadniać naruszenie art. 153 P.p.s.a. i [...], Sąd wskazuje, iż wytyczne Naczelnego Sądu Administracyjnego odnosiły się do kwestii ustalenia istnienia bądź nieistnienia legitymacji skargowej [...]. Kwestia ta została rozstrzygnięta. Także organ administracji publicznej przyznał [..] status strony postępowania. Zarzut skargi w tym zakresie uznać należało zatem za niezasadny.

Podkreślenia wymaga przy tym, że ani Naczelny Sąd Administracyjny

ani Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie we wcześniejszym wyroku

nie przesądziły – w tej sprawie – o istnieniu praw [...] do nieruchomości dekretowej. Kwestia nabycia prawa użytkowania wieczystego przez [..] na gruncie [...] , jak również prawa własności na gruncie przepisu [...] nie była przedmiotem oceny organu administracji publicznej i nie może być przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności orzeczeń dekretowych, choć pośrednio domaga się tego skarżący. Skuteczność powoływania się przez [...] na prawo, o którym mowa w [...], nie jest przedmiotem oceny Sądu

w tym postępowaniu i pozostaje bez wpływu na wynik niniejszej sprawy.

Kwestia nabycia praw na gruncie przepisu [...], w tym zagadnienie sposobu powstawania zarządu lub użytkowania, o którym mowa w tym przepisie, wielokrotnie była przedmiotem rozważań zarówno w orzecznictwie Sądu Najwyższego, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego ([...]). Kwestia nabycia praw, na gruncie powołanego przepisu rozważana była również w kontekście praw osób trzecich do nieruchomości, w tym praw dawnych właścicieli ([...]).

Zdaniem Sądu, organ prawidłowo stwierdził w zaskarżonej decyzji wydanej

w dniu [...] grudnia 2012 r., iż w sprawie niniejszej nie nastąpiły nieodwracalne skutki prawne. Twierdzenie organu w tym zakresie jest prawidłowe i to niezależnie od ustaleń, jakie mogłyby być dokonane na gruncie [...], czy [...], albowiem wpis własności ujawniony był w księdze wieczystej na rzecz [...]. Prawo użytkowania wieczystego na rzecz [...] nie było ujawnione w księdze wieczystej. Nie kwestionuje tego pełnomocnik skarżącej. Niezrozumiałe jest przy tym powoływanie się w tej sprawie na rękojmię wiary publicznej ksiąg wieczystych, która odnosi się wyłącznie do praw wpisanych w księdze wieczystej. Istotą rękojmii jest wyłączenie zasady, że nikt nie może przenieść więcej praw niż posiada i uznanie za skuteczne nabycia prawa nieistniejącego albo istniejącego, ale nieprzysługującego rozporządzającemu.

Niezasadne są zatem, w świetle powyższego, zarzuty naruszenia prawa procesowego, tj. art. 7, art. 8, art. 11, art. 138 § 2 k.p.a. Stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo, a dokonana przez organ ocena materiału dowodowego była pełna i wszechstronna.

Zdaniem Sądu, akceptowanie pozostawienia w obrocie prawnym decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa godziłoby w konstytucyjną zasadę demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Zgodnie z przepisem art. 156 § 2 k.p.a. nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne.

Zagadnienie nieodwracalności skutków prawnych decyzji administracyjnej

w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a. było już przedmiotem rozważań w orzecznictwie zarówno Naczelnego Sądu Administracyjnego jak i Sądu Najwyższego. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 listopada 1987 r. sygn. akt I SA 1406/86 (publ. ONSA 1987, nr 2, poz. 81), wyraził pogląd, wedle którego, nieodwracalność skutków prawnych występuje zwłaszcza wówczas, gdy przestał istnieć przedmiot, którego prawo dotyczyło, lub podmiot, któremu prawo przysługiwało, utracił zdolność do zachowania tego prawa albo wygasła instytucja stanowiąca źródło prawa. Sąd Najwyższy natomiast w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 28 maja 1992 r. sygn. III AZP 4/92 (publ. OSNCP 1992, nr 12, poz. 211) stwierdził, że odwracalność lub nieodwracalność skutku prawnego decyzji trzeba rozpatrywać, mając na uwadze zakres właściwości organów administracji publicznej oraz ich kompetencję, tzn. umocowanie do stosowania władczych i jednostronnych prawnych form działania.

Podkreślenia wymaga przy tym, że nieodwracalność skutku prawnego należy ograniczyć wyłącznie do skutków prawnych wywołanych bezpośrednio decyzją nieważną. Wyłączona jest zatem interpretacja rozszerzająca, a więc interpretacja uwzględniająca zdarzenia przyszłe, które tylko pośrednio wiążą się z decyzją nieważną. Pogląd ten wyrażony został przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia

7 maja 2013 r. sygn. akt I OSK 2475/11 (orzeczenia.nsa.gov.pl) i Sąd rozpoznający niniejszą sprawę pogląd ten w pełni podziela. To stwierdzenie nieważności decyzji ma wpływać na zdarzenia przyszłe, a nie zdarzenia przyszłe wyłączać nieważność decyzji, co wyraźnie podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyroku.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wielokrotnie wskazywano też, iż nawet okoliczność, że nieruchomość znajduje się w użytkowaniu wieczystym osoby trzeciej, sama przez się nie oznacza, że decyzja odmawiająca byłemu właścicielowi gruntów przyznania prawa własności czasowej wywołała nieodwracalne skutki prawne (v. wyrok NSA z dnia 4 grudnia 2012 r. sygn. akt I OSK 1505/12, orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy bowiem odróżnić skutki prawne, które wywołała decyzja o odmowie przyznania prawa własności czasowej od skutków prawnych dotyczących tego samego przedmiotu,

ale wywołanych późniejszymi zdarzeniami prawnymi.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł,

jak w wyroku.