Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1258/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-10-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art 40 ust 1 i ust 2
journal: Dz.U. 2012 poz 680
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie sędzia WSA Piotr Korzeniowski, sędzia WSA Beata Sobocha (spr.), Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2014 r. sprawy ze skargi V. S. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego R. S. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Po rozpatrzeniu wniosku cudzoziemca V. S. o nadanie statusu uchodźcy Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] działając na podstawie art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012 r. poz.680) postanowił umorzyć postępowanie wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny.

W uzasadnieniu wskazano, że V.S. obywatel G. deklarujący narodowość [...]., w dniu 16 lipca 2013 r. złożył drugi wniosek o nadanie statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej, wskazując na te same przyczyny ubiegania się o status uchodźcy, na które powoływał się w trakcie składania pierwszego wniosku w dniu 14 września 2012 r. i które były przedmiotem rozstrzygnięcia decyzją Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] kwietnia 2013 r.

Od powyższej decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r. V. S. odwołał się stwierdzając, że nie zgadza się z otrzymaną decyzją i prosi o ponowne przychylne rozpatrzenie jego sprawy.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. Rada do Spraw Uchodźców po rozpatrzeniu odwołania V. S. orzekła o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. Rada do Spraw Uchodźców podzieliła stanowisko organu I instancji, że V. S. złożył kolejny wniosek o nadanie statusu uchodźcy oparty na tych samych podstawach. Organ wskazał, że w obrocie prawnym znajduje się ostateczna w administracyjnym toku instancji decyzja Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] kwietnia 2013 r. utrzymująca w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [....] stycznia 2013 r. o odmowie nadania statusu uchodźcy oraz ochrony uzupełniającej i wydaleniu z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany. Decyzja ta rozstrzygała ostatecznie sprawę wniosku V. S. o nadanie statusu uchodźcy.

Rada stwierdziła, że na podstawie wniesionego odwołania i aktualnych informacji na temat sytuacji w kraju pochodzenia, brak było jakichkolwiek podstaw do twierdzenia, że kolejny wniosek dawał podstawę do wszczęcia kolejnego postępowania w sprawie o nadanie statusu uchodźcy. Zmiany jakie zaszły w G. między rozpatrzeniem pierwszego wniosku a obecną datą, są bez znaczenia dla sprawy. Ani wygrana opozycji w wyborach parlamentarnych w październiku 2012 r., ani odsunięcie od władzy Prezydenta [...] w listopadzie 2013 r. nie mają wpływu na sytuację wnioskodawcy. W związku z tym sytuacja w kraju pochodzenia nie może stanowić nowej podstawy wniosku uzasadniającej obawę strony przed prześladowaniem.

Zdaniem Rady do Spraw Uchodźców, cudzoziemiec nie wykazał we wniosku żadnych okoliczności dających podstawę do rozważania nowych podstaw wniosku, a zgodnie z art. 40 ust. 2 pkt 2 wniosek jest niedopuszczalny, gdy wnioskodawca po otrzymaniu decyzji ostatecznej złożył nowy wniosek oparty na tych samych podstawach.

Pismem z dnia 30 kwietnia 2014 r. następnie uzupełnionym przez pełnomocnika w dniu 20 sierpnia 2014 r. V. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając decyzji naruszenie przepisów prawa procesowego:

- art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o udzieleniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, poprzez bezzasadne uznanie, że wniosek jest niedopuszczalny i umorzenie postępowania,

- art. 7 K.p.a. poprzez przekroczenie zasady prawdy obiektywnej oraz niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego, a także poprzez nie przeprowadzenie dowodu z urzędu,

- 8 K.p.a. poprzez zignorowanie istotnych dla postępowania okoliczności i tym samym nadwyrężenia zaufania do organu administracji,

- art. 77 § 1 K.p.a. poprzez naruszenie obowiązku zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego,

- art. 80 K.p.a. poprzez niewłaściwe i niewyczerpujące przeprowadzenie postępowania dowodowego oraz nieuwzględnienie całokształtu materiału zebranego w sprawie,

- art. 107 § 3 K.p.a. poprzez wadliwe uzasadnienie decyzji,

- art. 10 K.p.a. poprzez uniemożliwienie skarżącemu wypowiedzenia się do zebranych dowodów i materiałów,

- art. 9 K.p.a. poprzez nieudzielenie przez organ informacji co do okoliczności faktycznych i prawnych stwierdzonych przy wydawaniu decyzji,

- art. 11 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie przesłanek, jakimi kierował się organ, wydając zaskarżoną decyzję,

- art. 81 K.p.a polegające na zapewnieniu czynnego udziału skarżącemu poprzez niezawiadomienie o zebraniu zgromadzonego materiału dowodowego i o możliwości ustosunkowania się do zebranego materiału,

- art. 75 § 1 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie całości materiału dowodowego oraz innych okoliczności przedstawionych przez skarżącego, na które się on powołuje.

Naruszenie przepisów prawa materialnego:

- art. 13, art. 15, art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy o udzieleniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie wymienionych przepisów, skutkujące uznaniem, iż nie spełnia przesłanek do objęcia ochroną międzynarodową,

- art. 19 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy poprzez uznanie, iż po powrocie do kraju pochodzenia nie istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem,

- art. 3 i art. 5 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. poprzez stwierdzenie, iż po powrocie do Gruzji nie dojdzie do naruszeń praw do wolności i bezpieczeństwa osobistego.

Wobec powyższego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik rozwinął powyższe zarzuty, podkreślając iż organ zobowiązany był do zbadania czy uległ zmianie stan faktyczny i prawny sprawy. Jednocześnie wskazał, że w jego ocenie zasadny jest wniosek o udzielenie stronie statusu uchodźcy politycznego wobec realnego zagrożenia zdrowia i życia jeżeli zostanie deportowany do G.. Z uwagi na niebezpieczeństwo jakie panuje w kraju ojczystym skarżącego sprawia, że powrót stanowi poważne zagrożenie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie ewentualnie o odrzucenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. zwanej dalej p. p. s. a.).

Oceniając zaskarżoną decyzję w oparciu o powyższe kryteria Sąd rozpoznający niniejszą sprawę doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi jest decyzja Rady do Spraw Uchodźców utrzymująca w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców umarzającą postępowanie wobec stwierdzenia, że wniosek skarżącego o udzielnie statusu uchodźcy jest niedopuszczalny.

Podstawę prawną wydanych decyzji stanowił art. 40 ust. 1 ww. ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej (Dz. U z 2012 r. poz.680), zgodnie z którym umorzenie postępowania w przedmiocie udzielenia ochrony jest wynikiem niedopuszczalności wniosku. Jedną z przyczyn uznania wniosku za niedopuszczalny jest wystąpienie przez cudzoziemca z nowym wnioskiem o nadanie statusu uchodźcy, gdy organ odmownie rozpatrzył już takie żądanie, a nowy wniosek został oparty na tych samych podstawach (art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy).

W takim wypadku zgłoszony wniosek nie prowadzi do merytorycznego rozpoznania sprawy, ale do formalnego zakończenia postępowania. Według ustawy jest on niedopuszczalny, a jego nieskuteczność wynika z nadużycia procedury przez cudzoziemca.

Wydanie decyzji o umorzeniu postępowania na podstawie art. 40 ust. 2 pkt 2 analizowanej ustawy z tego powodu, że nowy wniosek został oparty na tych samych podstawach, wymaga stwierdzenia przez organ nie tylko tego, że cudzoziemiec nie przedstawił we wniosku nowych informacji uzasadniających objęcie go ochroną, ale też tego, że sytuacja w kraju pochodzenia wnioskodawcy nie zmieniła się.

Orzekające w sprawie organy uznały, że V. S. obywatel G. deklarujący narodowość [...], składając w dniu 16 lipca 2013 r. po raz drugi wniosek o nadanie statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej, wskazał na te same przyczyny ubiegania się o status uchodźcy, co w poprzednim wniosku. Z oświadczenia skarżącego wynika, iż w G. prowadził działalność polityczną i był z tego powodu prześladowany. Wskazał, że otrzymywał liczne groźby, został dotkliwie pobity.

W ocenie Sądu orzekające organy zasadnie uznały, iż okoliczność ta była podnoszona w poprzednim wniosku o nadanie statusu uchodźcy. Mając na uwadze, iż podnoszone przez skarżącego okoliczności mające uzasadnić nadanie mu statusu uchodźcy są tożsame z okolicznościami podnoszonymi w poprzednim wniosku i które były już przedmiotem merytorycznego rozpoznania przez organy orzekające organy zasadnie uznały, iż zachodzi tożsamość spraw, zarówno podmiotowa jak i przedmiotowa.

Organ wyjaśnił, iż sytuacja polityczna w G. nie zmieniła się od czasu wydania decyzji rozstrzygającej, co do istoty do dnia złożenia ostatniego wniosku oraz do dnia dzisiejszego, w taki sposób, by można było mówić o jej pogorszeniu względem sytuacji cudzoziemca. Nie wskazują na to żadne dostępne opracowania. W związku z tym sytuacja w kraju pochodzenia nie może stanowić nowej podstawy wniosku uzasadniającej obawę strony przed prześladowaniem.

Dlatego też zdaniem Sądu zgodzić należy się z organami, iż cudzoziemiec nie wykazał we wniosku żadnych okoliczności dających podstawę do rozważania nowych podstaw wniosku, a zgodnie z art. 40 ust. 2 pkt 2 wniosek jest niedopuszczalny, gdy wnioskodawca po otrzymaniu decyzji ostatecznej złożył nowy wniosek oparty na tych samych podstawach.

Jednocześnie podkreślić należy, iż wniosek o nadanie statusu uchodźcy jest jedynym wnioskiem inicjującym postępowanie w sprawie cudzoziemca, którego celem jest przyznanie mu ochrony i dowodzi tego jasno treść art. 23 ust. 1 ustawy, jak i art. 15 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, z którego wynika, że w warunkach w nim określonych cudzoziemcowi, który nie spełnia warunków do nadania statusu uchodźcy, udziela się ochrony uzupełniającej. Zasadzie określonej w tym przepisie nie przeczy treść art. 23 ust. 2 ustawy, z którego wynika, że wniosek o nadanie statusu uchodźcy rozpatruje się równocześnie jako wniosek o udzielenie ochrony uzupełniającej. Z zestawienia treści art. 15 i 23 ust. 2 ww. ustawy należy wyprowadzić jedynie taki wniosek, że rozpatrywanie wniosku o nadanie statusu uchodźcy równocześnie jako wniosku o udzielenie ochrony uzupełniającej nakłada na organ konieczność rozpoznania takiego wniosku z urzędu, ale tylko w sytuacji, gdy istnieje podstawa rozpoznania wniosku o status uchodźcy. Nie zmienia to jednak zasady rozpoznania wniosku o status uchodźcy. Konsekwencją takiego uregulowania jest brzmienie przepisu art. 48 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, który stanowi: w przypadku, gdy wnioskodawcy (...) odmawia się nadania statusu uchodźcy, w decyzji orzeka się ponadto o udzieleniu: 1) ochrony uzupełniającej (...) albo 2) zgody na pobyt tolerowany (...). W związku z tym w decyzji o umorzeniu postępowania z powodu niedopuszczalności wniosku, wydanej na podstawie przepisu art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy, organy nie orzekają o odmowie nadania statusu uchodźcy i nie mogą zatem znaleźć się w niej rozstrzygnięcia w przedmiocie ochrony uzupełniającej, czy w przedmiocie pobytu tolerowanego, bo nie ma podstaw prawnych do samoistnego rozstrzygania w tym zakresie.

Mając na uwadze powyższe Sąd nie podzielił zarzutów skargi, iż w sprawie doszło do naruszenia art. 7, 8, 9, 10, 11, 77 § 1 i § 3, 80, 81 oraz art. 107 § 3 K.p.a. W ocenie Sądu, decyzje w niniejszej sprawie wydane zostały na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego, który uzasadnia oceny i rozstrzygnięcia orzekających w sprawie organów. Czyni to nietrafnymi zarzuty skargi dotyczące naruszenia powinności wyczerpującego zebrania dowodów i dokładnego ustalenia stanu faktycznego, jak również niewłaściwego uzasadnienia.

W tej sytuacji, Sąd przyjął, iż zaskarżone rozstrzygnięcie jest prawidłowe i skargę jako nieuzasadnioną w oparciu o art. 151 P.p.s.a. oddalił. O kosztach dla pełnomocnika z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 P.p.s.a w zw. z § 2 ust. 3 i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461). Sąd nie przyznał radcy prawnemu wynagrodzenia wg stawki 150 % gdyż sprawa nie jest skomplikowana i nie wymagała zwiększonego nakładu pracy.