Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2471/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-03-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Farmaceutyczny
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. art. 94a, 129b
journal: Dz.U. 2016 poz 2142
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne
article: art. 107 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas (spr.) Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant st. sekr. sąd. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2018 r. sprawy ze skargi C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie art. 94 a ust. 1 ustawy Prawo farmaceutyczne 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Głównego Inspektora Farmaceutycznego na rzecz C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 2217 (dwa tysiące dwieście siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Farmaceutyczny (GIF) decyzją z [...] października 2017 r.,

nr [...], na podstawie art. 112 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 115 ust. 1 pkt 4, art. 94a ust. 1 oraz art. 129b ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne (Dz.U. z 2016 r. poz. 2142 ze zm.; dalej "Pf.") oraz art. 104 i art. 138 § 1 pkt 1 Kpa., po rozpoznaniu odwołania [...] sp. z o.o.

z siedzibą [...] (dalej: spółka, skarżąca), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego (dalej Inspektor Wojewódzki) z [...] czerwca 2016 r. stwierdzającą naruszenie zakazu, o którym mowa w art. 94a ust. 1 Pf., poprzez prowadzenie reklamy apteki o nazwie "[...]" zlokalizowanej w [...], przy ul. [...] (dalej apteka) oraz jej działalności poprzez prowadzenie w aptece programu "[...]", dystrybuowanie ulotek z krótkimi opisami produktów leczniczych, umieszczanie

w izbie ekspedycyjnej folderu informacyjnego stowarzyszenia [...]

w formie plakatu z krótkimi opisami produktów leczniczych wraz z ich cenami detalicznymi i umarzającą postępowanie w ww. zakresie oraz nakładającą karę pieniężną w wysokości 10.000 złotych.

Wydaniu powyższych decyzji towarzyszył następujący stan sprawy.

Pismem z 18 maja 2015 r. zawiadomiono Inspektora Wojewódzkiego

o podejrzeniu prowadzenia reklamy apteki, poprzez kolportowanie na terenie [...] i w ww. aptece folderu reklamowego z cenami leków, rozdawanie pacjentom apteki "[...]" wraz z opisem programu lojalnościowego. Do zawiadomienia dołączono materiały reklamowe, paragon fiskalny z zaznaczoną ilością punktów uzyskanych przez pacjenta przy zakupie oraz kopertę z napisem "[...]".

Inspektor Wojewódzki w okresie od 9 czerwca do 3 lipca 2015 r. przeprowadził w aptece kontrolę doraźną, w trakcie której ustalono, że:

- w korytarzu wewnętrznym apteki zdeponowano kilkaset egzemplarzy gazetki reklamowej "[...]" z zamieszczonymi informacjami: "OFERTA WAŻNA OD 01.06.2015 DO 15.06.2015" oraz "Cena detaliczna rekomendowana przez producenta obowiązuje w okresie

od 01.06.2015 do 15.06.2015" oraz krótkimi opisami produktów leczniczych: [...] wraz z ich cenami detalicznymi;

- w izbie ekspedycyjnej, na stole ekspedycyjnym, umieszczono 2 plakaty zawierające awers i rewers ww. gazetki;

- w aptece funkcjonuje program lojalnościowy "[...]", z którego korzystali pacjenci i którym to za dokonane zakupy naliczono punkty;

- foldery, o których mowa powyżej rozdawane były pacjentom bezpośrednio w aptece przez pracowników;

- pacjenci, po okazaniu karty programu, mogli skorzystać z 10 zł rabatu na zakup asortymentu znajdującego się w aptece;

- w pomieszczeniu administracyjno-szkoleniowym znajdował się opisany karton: "FORMULARZE ZGŁOSZENIOWE", w którym znajdowało się 70 kopert z opisem

o treści: "[...]"; w kopertach znajdowały się wypełnione przez pacjentów formularze z danymi osobowymi oraz informacjami o programie lojalnościowym.

Sprzeciw wobec kontynuowania czynności kontrolnych, wniesiony przez spółkę w dniu [...] czerwca 2015 r., spowodował przerwę w realizacji kontroli. Informacja na ten temat została zamieszczona w książce kontroli. Jednocześnie,

do czasu rozpatrzenia sprzeciwu, zabezpieczone zostały 4 egzemplarze "[...]" oraz karton zawierający wypełnione przez pacjentów formularze zgłoszeniowe programu "[...]".

Inspektor Wojewódzki dwoma postanowieniami z [...] czerwca 2015 r. postanowił o kontynuowaniu czynności kontrolnych w aptece oraz zabezpieczeniu dowodów mających związek z zakresem i przedmiotem kontroli, na czas rozpatrzenia ww. sprzeciwu.

Spółka wniosła zażalenia na ww. postanowienia.

GIF postanowieniem z [...] lipca 2015 r. umorzył postępowanie odwoławcze

w całości jako bezprzedmiotowe, a postanowieniem z [...] czerwca 2015 r. utrzymał

w mocy zaskarżone postanowienie o kontynuowaniu czynności kontrolnych,

co umożliwiło inspektorom podjęcie wcześniej zawieszonych czynności kontrolnych

w aptece od 3 lipca 2015 r. i ostateczne stwierdzenie (protokół z kontroli z [...] lipca 2015 r.), że w ww. aptece:

- realizowany był program "[...]", w ramach którego pracownicy apteki zachęcali pacjentów do uczestnictwa w nim, wydawali karty, zbierali formularze zgłoszeniowe, naliczali punkty za zakupy dokonane w aptece, udzielali rabatów

na asortyment dostępny w aptece;

- w izbie ekspedycyjnej znajdowały się foldery informacyjne stowarzyszenia [...], z zamieszczonymi informacjami: "OFERTA WAŻNA OD 01.06.2015

DO 15.06.2015" oraz "Cena detaliczna rekomendowana przez producenta obowiązuje w okresie od 01.06.2015 do 15.06.2015" oraz krótkimi opisami produktów leczniczych wraz z ich cenami detalicznymi, które były także dystrybuowane poza apteką.

W piśmie z 31 lipca 2015 r. spółka wniosła zastrzeżenia do protokołu kontroli, na które Wojewódzki Inspektor odpowiedział w piśmie z 6 sierpnia 2015 r., stwierdzając między innymi, że przedsiębiorca uzyskując zezwolenie na prowadzenie apteki zobowiązany jest do przestrzegania wszystkich przepisów dotyczących produktów leczniczych, wyrobów medycznych i innego asortymentu, który może być przedmiotem obrotu prowadzonego w aptece, przepisów dotyczących aptek oraz przepisów dotyczących Państwowej Inspekcji Farmaceutycznej.

Pismem z 30 września 2015 r. Wojewódzki Inspektor zawiadomił pełnomocnika spółki o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego,

w związku z ustaleniami poczynionymi w toku kontroli apteki, w sprawie podejrzenia naruszenia art. 94a ust. 1 Pf..

Wojewódzki Inspektor postanowieniem z [...] października 2015 r. dopuścił [...] Okręgową Izbę Aptekarską (OIA) do udziału w postępowaniu administracyjnym w sprawie podejrzenia naruszenia przez spółkę art. 94a ust. 1 Pf..

Spółka zaskarżyła ww. postanowienie.

W piśmie z 11 stycznia 2016 r. spółka wniosła o zawieszenie postępowania, natomiast Wojewódzki Inspektor postanowieniem z [...] stycznia 2016 r. odmówił zawieszenia postępowania, z uwagi na brak ku temu przesłanek. Spółka zaskarżyła to postanowienie.

GIF postanowieniem z [...] lutego 2016 r. stwierdził niedopuszczalność wniesienia zażalenia w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania,

a postanowieniem z [...] marca 2016 r. stwierdził niedopuszczalność zażalenia

w przedmiocie dopuszczenia OIA do udziału w postępowaniu administracyjnym.

Wojewódzki Inspektor decyzją z [...] czerwca 2016 r. stwierdził:

w pkt 1 naruszenie zakazu reklamy apteki, o którym mowa w art. 94a ust. 1 Pf., poprzez prowadzenie reklamy apteki i jej działalności, polegającej na:

a) prowadzeniu w aptece programu "[...]", w ramach którego:

- proponowano pacjentom uczestnictwo w programie "[...]";

- wydawano pacjentom karty programu;

- zbierano formularze zgłoszeniowe do programu;

- naliczano pacjentom dokonującym zakupów w aptece i okazującym kartę programu punkty za zakupy;

- udzielano pacjentom okazującym karty programu rabaty na asortyment dostępny

w aptece;

b) dystrybuowaniu poza apteką znalezionych w trakcie kontroli dwustronnych ulotek

o treści: "OFERTA WAŻNA OD 01.06.2015 DO 15.06.2015", "Cena detaliczna rekomendowana przez producenta obowiązuje w okresie od 01.06.2015

do 15.06.2015", z krótkimi opisami produktów leczniczych: [...] wraz z ich cenami detalicznymi;

c) umieszczeniu w izbie ekspedycyjnej folderu informacyjnego stowarzyszenia

[...]w formie plakatu z informacjami o treści: "OFERTA WAŻNA

OD 01.06.2015 DO 15.06.2015", "Cena detaliczna rekomendowana przez producenta obowiązuje w okresie od 01.06.2015 do 15.06.2015", z krótkimi opisami produktów leczniczych: [...]wraz z ich cenami detalicznymi;

i umorzył postępowanie w ww. zakresie,

zaś w pkt 2 nałożył na spółkę karę pieniężną w wysokości 10.000 złotych.

Spółka złożyła odwołanie od ww. decyzji, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania lub uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania organowi

I instancji.

W odwołaniu postawiła zarzut naruszenia następujących przepisów postępowania, a mianowicie:

- art. 107 § 1 Kpa. w związku z art. 129b ust. 1 Pf., poprzez zamieszczenie w decyzji rozstrzygnięcia w postaci nałożenia kary, bez wskazania z jakiego tytułu ww. kara została nałożona;

- art. 75 § 1 Kpa., poprzez dopuszczenie oraz przeprowadzenie dowodu sprzecznego z prawem;

- art. 7 i art. 77 § 1 Kpa., poprzez zaniechanie przez organ przeprowadzenia niezbędnych czynności dowodowych;

- art. 80 w związku z art. 7 i 77 § 1 Kpa., poprzez dokonanie błędnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, co doprowadziło do nieuzasadnionego przyjęcia, że apteka prowadzona przez spółkę była reklamowana, a nadto, iż reklama ta była prowadzona przez społkę, podczas gdy prawidłowa ocena zebranego, aczkolwiek niepełnego materiału dowodowego, nie pozwalała na wysnucie takiego wniosku.

Spółka formułowała również zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj.:

- art. 94a ust. 3 w związku z art. 129b ust. 1 Pf., poprzez przyjęcie, że podmiot prowadzący aptekę podlega odpowiedzialności w myśl ww. przepisów za wszelkie bezpośrednie lub pośrednie formy reklamowania lub informowania o aptece, podczas gdy z treści ww. przepisów wynika, że karze za reklamowanie apteki podlega wyłącznie podmiot prowadzący reklamę, a nie prowadzący aptekę;

- art. 94a ust. 1 Pf., poprzez błędną jego wykładnię, co doprowadziło do przyjęcia,

że działalność objęta niniejszym postępowaniem stanowiła niedozwoloną reklamę apteki, podczas gdy ze wskazywanych powyżej działań spółki nie można przypisać charakteru działalności marketingowej lub reklamowej;

- art. 129b ust. 2 Pf., poprzez dokonanie niewłaściwej oceny przesłanek uwzględnianych przy ustaleniu wysokości nałożonej na stronę kary pieniężnej,

co doprowadziło do nałożenia kary w wysokości rażąco zawyżonej w stosunku

do charakteru przypisywanego działania.

Jak stwierdził GIF w uzasadnieniu zaskarżonej do Sądu decyzji, udział skarżącej w programie lojalnościowym "[...]", w ramach którego kolportowano ulotki z krótkimi opisami produktów leczniczych wraz z ich cenami detalicznymi oraz umieszczano w izbie ekspedycyjnej apteki folder informacyjny

w postaci plakatu z opisami leków i ich cenami, zachęcał potencjalnych klientów

do zakupu leków, a po zarejestrowaniu się w programie lojalnościowym,

do nabywania wybranych produktów leczniczych po promocyjnych cenach.

GIF stwierdził, że art. 94a ust. 1 Pf. nie zawiera definicji reklamy apteki,

a jedynie zamknięty katalog czynności, które reklamą nie są. Przytoczył stanowiska zawarte w orzeczeniach tut. Sądu sygn. akt VII SA/Wa 1739/07 z dnia 1 kwietnia 2008 r., VI SA/Wa 1756/12 z dnia 10 grudnia 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 1908/12

z dnia 24 stycznia 2013 r., doprecyzowujące pojęcie reklamy.

W ocenie GIF, jedną z form reklamy aptek i ich działalności są programy lojalnościowe, za które należy uznać "[...]" wraz z dodatkowymi działaniami o charakterze reklamowym, które wspierały realizację ww. programu.

GIF stwierdził, że celem programów lojalnościowych jest pozyskanie grupy lojalnych klientów, regularnie nabywających towary lub korzystających z usług przedsiębiorcy. Podstawą realizacji celów programu jest więc wywołanie po stronie klienta stanu emocjonalnego zaangażowania. Kształtowanie przez program lojalnościowy swego rodzaju więzi pomiędzy klientem a przedsiębiorcą prowadzi

w rezultacie do wzrostu sprzedaży oferowanych towarów lub usług, często osłabiających pozycję konkurencji, jak również zapewniając bezpłatną reklamę.

GIF wyjaśnił, że głównym narzędziem programu jest "Karta" z elektronicznie przypisanymi do niej informacjami, zawierająca kod kreskowy oraz opatrzona numerem identyfikacyjnym. Posiadacz takiej karty – klient apteki – okazując ją

w aptece jest uprawniony do zakupu produktów z uwzględnieniem rabatów lub

z uprawnieniem do naliczenia punktów rabatowych przyznawanych w zamian

za zakup w aptece produktów. Dalej idącą preferencją przewidzianą w ww. programie jest możliwość posiadania dwóch kart lojalnościowych z tym samym unikalnym numerem – tak, aby inni członkowie rodziny mogli realizować niezależnie zakupy w aptece i gromadzić więcej punktów na jednym koncie (numerze karty),

a co za tym idzie – szybciej uzyskiwać rabaty w postaci "Bonów [...]". GIF dodał, że klienci apteki wypełniając formularz zgłoszeniowy programu, byli jednocześnie informowani o dodatkowych korzyściach, które niesie ze sobą uczestnictwo

w programie "[...]".

GIF uznał również, że spółka naruszyła zakaz reklamy apteki i jej działalności także poprzez kolportaż dwustronnych ulotek z krótkimi opisami produktów leczniczych wraz z ich cenami detalicznymi na terenie [...] oraz poprzez dystrybucję w izbie ekspedycyjnej apteki gazetki reklamowej.

Zdaniem GIF, takie działania miały zachęcać klientów do zakupu produktów

w aptece, a co za tym idzie, doprowadzić do zwiększenia sprzedaży, jak również budować u nich obraz apteki tańszej, w której opłaca się kupować. Powyższy sposób informowania o cenach wyróżniał aptekę z ogółu innych aptek i stanowił wskazówkę, którą powinni kierować się potencjalni klienci przy wyborze apteki.

GIF jako nietrafiony uznał zarzut spółki, że karze podlega wyłączenie podmiot prowadzący aptekę, a nie apteka. Wskazał, że niezasadność powyższej tezy wynika wprost z treści art. 129b ust. 1 Pf. stanowiącego, że karze pieniężnej w wysokości

do 50.000 złotych podlega ten, kto wbrew przepisom art. 94a prowadzi reklamę apteki, punktu aptecznego, placówki obrotu pozaaptecznego oraz ich działalności. Co prowadzi do wniosku, jak podał GIF, że nakazać zaprzestania prowadzenia reklamy i ukarać można każdy podmiot, który dopuścił się naruszenia art. 94a ust. 1 Pf. Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny sprawując nadzór nad przestrzeganiem przepisów ustawy w zakresie działalności reklamowej aptek, punktów aptecznych

i placówek obrotu pozaaptecznego ma kompetencje do wydania decyzji

w powyższym zakresie, niezależnie od tego, kto tę reklamę prowadzi – art. 94a ust. 2 Pf..

W ocenie GIF, prowadzenie dalszych czynności dowodowych w kierunku

i zakresie podnoszonym przez spółkę w odwołaniu, nie zasługuje na uznanie, bowiem dodatkowe dowodzenie organu I instancji, ponadto co oczywiste, mające oparcie w dokumentacji z kontroli, a jednocześnie wystarczające do podjęcia prawidłowej decyzji, można by poczytywać jako świadome działanie organu mające na celu wydłużanie postępowania.

GIF stanął na stanowisku, że z sentencji decyzji Inspektora Wojewódzkiego jasno wynika, jakiego rodzaju stwierdzono naruszenie, na czym ono polegało oraz

na jakiej podstawie prawnej nałożono karę pieniężną w wysokości 10.000 złotych. Następnie szczegółowo wskazano przesłanki jakimi się kierowano przy określeniu

jej wysokości. GIF, odnosząc się do treści art. 129b ust. 1 i ust. 2, przywołał okoliczności mające wpływ na ustalenie wysokości nałożonej kary pieniężnej. Zdaniem GIF, kara nie została nałożona arbitralnie, w oderwaniu od stanu faktycznego, czy też nieadekwatnie do niego. Jak stwierdził GIF, kara służyć ma zapobiegnięciu ponownego naruszenia przepisów przez podmiot prowadzący zakazaną reklamę apteki i jej działalności, przez co musi być dotkliwa,

a jednocześnie możliwa do spełnienia. Z tych względów wysokość kary uznał

za uzasadnioną.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Warszawie na powyższą decyzję GIF, skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z decyzją ją poprzedzającą, jak podała, w zaskarżonym zakresie, oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Decyzji GIF zarzuciła naruszenie następujących przepisów, a mianowicie:

a) art. 75 § 1 Kpa., poprzez dopuszczenie oraz przeprowadzenie dowodu sprzecznego z prawem w postaci zeznań mgr. farmacji M. B., która została przesłuchana w czasie kontroli przeprowadzonej w aptece, podczas gdy dowód

z przesłuchania może zostać przeprowadzony tylko w toku postpowania administracyjnego;

b) art. 7 w związku z art. 77 § 1 i art. 80 Kpa., poprzez zaniechanie zarówno przez organ I, jak i II instancji, podjęcia wszelkich niezbędnych czynności

do wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowej w sprawie,

w szczególności przez:

- zaniechanie ustalenia, jaki podmiot odpowiadał za organizację i zarządzanie kwestionowaną działalnością,

- zaniechanie ustalenia rzeczywistego czasookresu przypisanej skarżącej działalności,

- zaniechanie ustalenia, czy ulotka o treści "OFERTA WAŻNA OD 01.06.2015

DO 15.06.2015" rzeczywiście była kolportowana na terenie miasta [...],

co doprowadziło do wydania decyzji opartej na materiale niepełnym, który nie dowodzi prowadzenia przez aptekę jakiejkolwiek działalności, a tym bardziej działalności o charakterze reklamowym;

c) art. 94a ust. 1 Pf. w związku z § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia

10 czerwca 2002 roku w sprawie szczegółowych zasad uwidaczniania cen towarów

i usług oraz sposobu oznaczenia ceną towarów przeznaczonych do sprzedaży – poprzez przyjęcie, że umieszczona na plakacie informacja o cenach produktów stanowi niedozwolona reklamy apteki, podczas gdy wskazywane powyżej działania nie mają charakteru reklamowego, a jedynie stanowią wykonanie prawnie nałożonego obowiązku informowania o cenach oferowanych produktów;

d) art. 94a ust. 1 i ust. 3 w związku z art. 129b ust. 1 Pf., poprzez błędną wykładnię, co doprowadziło do przyjęcia, że sam program lojalnościowy – niezależnie

od sposobu informacji o nim – stanowi reklamę apteki w świetle wyżej wskazanego przepisu;

e) art. 129b ust. 1 Pf., poprzez dokonanie niewłaściwej oceny przesłanek uwzględnianych przy ustalaniu wysokości nałożonej na spółkę kary pieniężnej,

co doprowadziło do nałożenia kary w wysokości rażąco zawyżonej w stosunku

do charakteru przypisywanego działania.

W uzasadnieniu skargi skarżąca zawarła argumentację na rzecz postawionych w niej zarzutów, podtrzymując stanowisko prezentowane w toku postępowania przed organami Inspekcji Farmaceutycznej.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Farmaceutyczny wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga okazała się zasadna jednakże z innych przyczyn niż w niej wskazane.

Zgodnie z art. 107 § 1 Kpa. decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji lub, jeżeli decyzja wydana została w formie dokumentu elektronicznego, powinna być opatrzona bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu. Decyzja, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego, powinna zawierać ponadto pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa lub skargi.

Uzasadnienie jest zatem obowiązkowym składnikiem decyzji mającym na celu wyjaśnienie rozstrzygnięcia, przy czym z treści ww. przepisu wynika, że jest to element decyzji równouprawniony z jej osnową (tak zob. prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 marca 2012 r., sygn. akt I SA/Kr 114/12, dostępny na http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Mając na uwadze treść art. 107 § 1 Kpa. stwierdzić należy, że uzasadnienie decyzji nie może zastąpić jej rozstrzygnięcia. Sentencja decyzji zawiera rozstrzygnięcie sprawy co do istoty, dlatego też z uzasadnienia nie można wywodzić wniosków co do zakresu praw przyznanych stronie lub nałożonych na nią obowiązków. W powoływanym wielokrotnie w orzecznictwie wyroku z dnia 12 kwietnia 1999 r., sygn. akt IV SA 1886/96 - Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że rozstrzygnięcia decyzji nie można wyprowadzać z treści uzasadnienia (LEX

nr 48694).

Rozstrzygnięcie decyzji musi być sformułowane w taki sposób, ażeby możliwe było następnie wykonanie decyzji i by nie było wątpliwości, nawet po latach, czego ono dotyczyło. Ma to szczególne znaczenie w decyzjach, których wykonanie może przebiegać z zastosowaniem środków egzekucji administracyjnej.

Stosownie do art. 107 § 1 pkt 5 Kpa. decyzja administracyjna zawiera między innymi rozstrzygnięcie. W rozstrzygnięciu, nazywanym również sentencją decyzji zostaje wyrażona wola organu administracji publicznej, załatwienie której wymaga formy decyzji. Zatem rozstrzygnięcie, jako element decyzji administracyjnej, będący wiążącym ustaleniem konsekwencji stosowanego przepisu prawa materialnego musi być indywidualne, co do adresata decyzji jak i konkretne, co do przedmiotu uprawnienia, a w szczególności, co do precyzyjnego określenia obowiązku, który może podlegać przymusowemu wykonaniu w trybie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Sentencja decyzji powinna więc jednoznacznie wskazywać jaki obowiązek ciąży na zobowiązanym. Wykonanie tego obowiązku w sposób określony w sentencji pozwoli na jednoznaczną ocenę, czy zobowiązany wykonał ów obowiązek zgodnie

z nakazem. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie takiej jasności nie ma, gdyż zabrakło precyzji w określeniu zakresu umorzenia zawartego w rozstrzygnięciu decyzji organu I instancji. Aby prawidłowo odczytać obowiązek wynikający z ww. decyzji należy sięgnąć do uzasadnienia zatem nałożony obowiązek nie został precyzyjnie określony.

Należy podkreślić, że dookreślenie sentencji powinno nastąpić w samej sentencji (osnowie) nie zaś poprzez odniesienie do treści uzasadnienia decyzji. To sentencja decyzji jest bowiem podstawą egzekucji administracyjnej obowiązków w niej sformułowanych, z treści samej sentencji ma bez wątpienia wynikać do czego zobowiązany został adresat decyzji. Sentencja decyzji nie powinna umożliwiać interpretacji przez zobowiązanego. Jej sformułowania w jednoznaczny sposób mają wskazywać, co należy uczynić by uznać, że obowiązek został spełniony (por. wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2015 r., sygn. II OSK 800/15). Niedokładne sformułowanie obowiązku może stanowić podstawę do sformułowania zarzutu o niewykonalności obowiązku.

W niniejszej sprawie rozstrzygnięcie organu zawarte jest w decyzji organu I instancji, jednak w ocenie Sądu rozstrzygnięcie to nie jest jednoznaczne.

Z art. 129b Pf. wynika, że "Karze pieniężnej w wysokości do 50 000 złotych podlega ten kto wbrew przepisom art. 94 a prowadzi reklamę apteki, punktu aptecznego, placówki obrotu pozaptecznego oraz ich działalności." Jak wynika z powyższego, adresatem decyzji wydawanych w sprawach objętych zakresem ich zastosowania, pozostaje podmiot, który prowadzi reklamę apteki, punktu aptecznego, placówki obrotu pozaaptecznego oraz ich działalności.

Rozstrzygniecie organu I instancji, budzące wątpliwości Sądu brzmiało

w sposób następujący:

"1) stwierdza naruszenie przez przedsiębiorcę zakazu, o którym mowa w art. 94a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. - Prawo farmaceutyczne, polegającego

na prowadzeniu reklamy apteki poprzez:

a) prowadzenie w aptece Programu "[...]", w ramach którego:

- proponowano pacjentom uc2:estniczenia w Programie [...];

- wydawano pacjentom karty Programu;

- zbierano formularze zgłoszeniowe do Programu;

- naliczano pacjentom dokonującym zakupów w aptece i okazującym kartę Programu punkty za zakupy;

- udzielano pacjentom okazującym karty Programu rabaty na asortyment dostępny w aptece

b) dystrybuowanie poza apteką znalezionych w trakcie kontroli dwustronnych ulotek o treści: "OFERTA WAŻNA OD 01.06.2015 DO 15.06.2015", "Cena detaliczna rekomendowana przez producenta obowiązuje w okresie od 01.06.2015 do 15.06.2015", krótkimi opisami produktów leczniczych: [...] wraz z ich cenami detalicznymi;

c) umieszczenie w izbie ekspedycyjnej folderu informacyjnego Stowarzyszenia [...]w formie plakatu z informacjami o treści: "OFERTA WAŻNA OD 01.06.2015 DO 15.06.2015", "Cena detaliczna rekomendowana przez producenta obowiązuje w okresie od 01.06.2015 do 15.06.2015", krótkimi opisami produktów leczniczych: [...]wraz z ich cenami detalicznymi

i umarza przedmiotowe postępowanie w tej części,

2) na podstawie art. 129b ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne, nakłada na przedsiębiorcę: [...]Sp. z o.o., z siedzibą w [...], karę pieniężną w wysokości 10.000,00 zł (słownie dziesięć tysięcy złotych).".

Konstrukcja punktu pierwszego powyższej decyzji w ocenie Sądu jest nie do zaakceptowania ponieważ budzi poważne wątpliwości interpretacyjne. Z treści tego rozstrzygnięcia nie wynika w jakim zakresie organ umorzył postępowania, czy dokonał tego w stosunku do całego pkt 1 - w stosunku do postępowania, którego celem było ustalenie, czy skarżąca spółka narusza art. 94 a prawa farmaceutycznego, czy też sformułowanie "i umarza przedmiotowe postępowanie

w tej części" dotyczy tylko punktu 1b i 1c, co wynika wprost z uzasadnienia decyzji pierwszoinstancyjnej.

W wypadku jeżeli celem organu było umorzenie postępowania ,którego istotą było ustalenie, czy skarżąca spółka narusza art. 94 a prawa farmaceutycznego to

w ocenie Sądu nie było dopuszczalne nałożenie kary w trybie art. 129 b Pf., gdyż

w takim wypadku organ nawet jeżeli w toku postępowania stwierdził naruszenie

art. 94 a Pf. to postępowanie to umorzył.

Zdaniem Sądu, decyzja rozstrzyga sprawę co do jej istoty albo w inny sposób kończy postępowanie w danej instancji. Przy czym rozstrzygnięcie zwane osnową decyzji powinno być jednoznaczne i powiązane z komparycją, jasne, pełne i nie nasuwające wątpliwości co do jego zakresu. Osnowa decyzji musi być tak sformułowana, aby z niej wyraźnie wynikało, jakie obowiązki i za co zostały na stronę nałożone oraz w jakim zakresie. Rozstrzygnięcie nie może być w ocenie Sądu uzupełnione uzasadnieniem decyzji.

Reasumując należy stwierdzić, że organ I instancji wydając decyzję, w której osnowa jest niejednoznaczna i nasuwająca wątpliwości co do zakresu rozstrzygnięcia, naruszył art. 107 § 1 pkt 5 Kpa., gdyż wskazane tam rozstrzygnięcie nie zostało precyzyjnie określone w taki sposób, aby nie budziło wątpliwości adresat, do którego zostało skierowane.

Organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję organu I instancji wskazał, że wyżej omówionej wady decyzji w zakresie naruszenia art. 107 § 1 pkt 5 Kpa. nie dostrzegł.

W tym miejscu Sąd przypomina, że obowiązkiem organu II instancji, jest ponownie rozpatrzeć sprawę i poddać analizie całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a także decyzję organu I instancji zwłaszcza jeżeli zamierza utrzymać ją w mocy, jak nastąpiło to w niniejszej sprawie.

Sąd uchylił jedynie decyzję zaskarżoną organu II instancji, gdyż materiał

w sprawie został zgromadzony w sposób prawidłowy, tak więc organ II instancji rozpatrując ponownie sprawę uchyli decyzję organu I instancji i orzeknie co do istoty sprawy formułując w sposób prawidłowy osnowę decyzji oraz jej uzasadnienie.

Biorąc powyższe pod rozwagę Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji, a o kosztach w oparciu o art. 200 p.p.s.a.

w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w związku z § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackiego (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.).