Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1580/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-02-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Mienie zabużańskie
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 76 par 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz – Kluj (spr.), Sędziowie sędzia WSA Jolanta Dargas, sędzia WSA Magdalena Durzyńska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 lutego 2022 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie prawa do rekompensaty oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] kwietnia 2021r [...], utrzymano w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] czerwca 2019 r., znak: [...], stwierdzającej, że A. Z., dalej "Skarżącej" przysługuje prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez S. i M. małż. Z. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w miejscowości [...], powiat [...], woj. [...], w związku z II wojną światową oraz postanowienie Wojewody [...] z [...] października 2015 r., znak: [...].

Stan sprawy przedstawiał się w sposób następujący.

Wnioskiem z [...] listopada 1990 r. M. Z. zwróciła się do Urzędu Miejskiego w [...] o rekompensatę za nieruchomości pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, położone w miejscowości [...], powiat [...], woj. [...].

Następnie wnioskiem z dnia [...] grudnia 2008 r. (data wpływu) o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty wystąpiła A. Z. Organ w toku postępowania zgromadził dokumenty tj. postanowienia, dokumenty urzędowe, zaświadczenia i oświadczenia szczegółowo wymienione w decyzji i na ich podstawie ustalił, że następcami prawnymi S. Z. i jego żony M., są ich dzieci A. Z., S. Z., I. K., K. Z., W. K., M. K., w udziałach po 1/6 każde z nich. A. Z. na podstawie stosownych oświadczeń pozostałych spadkobierców jest osobą uprawnioną do odbioru rekompensaty z tytułu pozostawienia przez S. i M. małż. Z. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w miejscowości [...], powiat [...], woj. [...], w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r.

Decyzja z dnia [...] czerwca 2017 r., znak: [...], Wojewody [...] to prawo potwierdził.

A. Z. wystąpiła do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, z odwołaniem od decyzji Wojewody [...] znak: [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. oraz od postanowień Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. o uznaniu że zostały spełnione wymogi o których mowa w art. 2, 3, 5 ust. 1 i 2 ustawy z 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi gra nicami Rzeczypospolitej Polskie (D.U. 2017, poz. 935), dalej "ustawa". Zaskarżonej decyzji oraz zaskarżonym postanowieniom zarzucono błędne przyjęcie, że nieruchomość pozostawiona przez S. i M. poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej stanowiła gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha, podczas gdy w ocenie Skarżącej prawidłowe ustalenia pozwalają jednoznacznie stwierdzić, że nieruchomość ta miała powierzchnię [...] ha, naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę zeznań świadków, naruszenie art. 75 § 1 k.p.a. poprzez niezasadne zaniechanie przesłuchania w charakterze świadków I. K. oraz S. Z.

W toku postępowania odwoławczego badano przesłankę terminowości wniesienia odwołania i ostatecznie przesądzono o jej spełnieniu (organ szczegółowo tę kwestę wyjaśnił w uzasadnieniu decyzji).

Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego i analizie akt sprawy Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie znalazł podstaw do innej, niż zaprezentowana przez Wojewodę [...] oceny zebranych w sprawie dowodów.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano jako podstawę prawną przepisy

ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W dniu 1 czerwca 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935). Zgodnie z art. 16 tej ustawy do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie ostateczną decyzją lub postanowieniem stosuje się przepisy k.p.a. w brzmieniu dotychczasowym. W niniejszej sprawie postępowanie administracyjne zostało wszczęte i niezakończone ostateczną decyzją lub postanowieniem przed dniem 1 czerwca 2017 r., a zatem przy jej rozpatrywaniu zastosowano przepisy k.p.a. w brzmieniu dotychczasowym.

Skarżąca zaskarżyła postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2013 r., oraz z [...] października 2016 r., znak: [...]. Z okoliczności sprawy, w tym z treści pisma Strony z dnia [...] listopada 2013 r., która zarzuciła błędy w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2013 r., znak: [...] oraz z treści zaskarżonej decyzji, wynika że postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] października 2016 r., znak: [...], zastępuje wcześniejsze postanowienie z dnia [...] czerwca 2013 r. w zakresie sprostowania występujących w poprzednim postanowieniu błędów pisarskich oraz oczywistych błędów wynikających z niestarannego przetłumaczenia przez tłumacza przysięgłego zaświadczenia Państwowego Archiwum Obwodu [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. Nr [...]. Mając na względzie, że w ustawie z dnia 8 lipca 2005 r. brak jest regulacji prawnej w oparciu o którą można byłoby uchylić lub zmienić postanowienie wydane na podstawie art. 7 ust. 1 tej ustawy, to w praktyce wojewodowie w celu dokonania zmian w tego typu postanowieniu stosują zwykle art. 77 § 1 k.p.a. bądź wydają nowe postanowienie, które zastępuje poprzednie, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Uwzględniając powyższe, odwołanie Skarżącej zostało potraktowane i rozpatrzone jako dotyczące decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2017 r., znak: [...], oraz postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] października 2016 r., znak: [...]. Jakkolwiek oczywiste omyłki pisarskie należy prostować w trybie art. 113 § 1 k.p.a., to jednak brak wydania przez organ wojewódzki w tym trybie postanowienia prostującego treść poprzedniego postanowienia nie miał istotnego wpływu na wynik sprawy.

W przedmiotowej sprawie bezspornym jest fakt spełnienia przez Skarżącą przesłanek potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Tego faktu nie kwestionował również Wojewoda [...]. Strona przedłożyła do akt sprawy operat szacunkowy z dnia [...] maja 2017 r., sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego, określający wartość pozostawionej nieruchomości na kwotę [...] zł. Wojewoda [...] na tej podstawie prawidłowo określił wysokość rekompensaty przysługującej Pani A. Z., stanowiącej 20 % wartości nieruchomości pozostawionej, tj. kwotę [...] zł Kwestią sporną w niniejszym postępowaniu jest natomiast ustalenie powierzchni nieruchomości pozostawionych w miejscowości [...], powiat [...], woj. [...], w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r.

Zgodnie z art. 6 ustawy zabużańskiej, do wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty należy dołączyć dowody, które świadczą o pozostawieniu nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn, o których mowa w art. 1, oraz o rodzaju i powierzchni tych nieruchomości. Dowodami tymi mogą być w szczególności: urzędowy opis mienia, orzeczenie wydane przez Państwowy Urząd Repatriacyjny, dokumenty urzędowe, w tym sądowe, a także dokumenty pozyskane z archiwów państwowych [...], [...],[...],[...] lub innych państw. W przypadku braku dokumentów zawierających urzędowy opis mienia lub orzeczenia wydanego przez Państwowy Urząd Repatriacyjny, dowodami mogą być oświadczenia dwóch świadków złożone, pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, przed notariuszem, organem prowadzącym postępowanie lub w polskiej placówce konsularnej w kraju zamieszkania świadka. Wymagane jest, aby świadkowie zamieszkiwali w miejscowości, w której znajduje się nieruchomość pozostawiona poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, lub w miejscowości sąsiedniej, a także nie byli osobami bliskimi - w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - właścicieli lub spadkobierców ubiegających się o potwierdzenie prawa do rekompensaty, co wynika z art. 6 ust. 5 ustawy.

W postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją Wojewody [...], organ I instancji uznał za udowodnione pozostawienie przez S. i M. małż. Z. nieruchomości o powierzchni wskazanej w zaświadczeniu Państwowego Archiwum Obwodu [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. Nr [...], uzupełnionego o szczegółowe dane w zakresie rodzaju budynków położonych na nieruchomości pozostawionej, materiałów, z jakich zostały wybudowane, powierzchni budynku mieszkalnego oraz dat budowy wszystkich zabudowań znajdujących się na przedmiotowej nieruchomości zawartych w zeznaniach świadków. W oparciu o powyższe dokumenty organ ustalił, że nieruchomość pozostawiona w miejscowości [...], pow. [...], woj. [...] stanowiła własnościowe gospodarstwo rolne o pow. [...] ha (na datę jej pozostawienia tj. [...]), w skład którego wchodziły następujące zabudowania:

- dom mieszkalny o pow. [...] m2, drewniany, kryty dachówką? składający się z 4 pokoi, kuchni, spiżarni, pomieszczenia gospodarczego i łazienki, ogrzewany piecami kaflowymi, rok budowy 1934 r"

- duża stodoła, drewniana, kryta gontem, rok budowy 1930,

- duża stodoła, drewniana, kryta gontem, rok budowy 1932,

- spichlerz drewniany, kryty gontem, rok budowy 1929.

Odnosząc się do zarzutu błędnego ustalenia przez organy powierzchni pozostawionego majątku organ wskazał, że dokument, tj. [...] Dziennik Urzędowy nr [...] z dnia [...] czerwca 1930 r. zawierający zapis dotyczący regulacji hipoteki parceli nr [...] z majątku [...] o pow. [...] ha [...] m2, stanowiącej własność S. Z., został sporządzony w dniu [...] czerwca 1930 r. a zatem jest opatrzony datą znacznie wcześniejszą niż czasookres objęty zaświadczeniem Państwowego Archiwum Obwodu [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. [...].

Data sporządzenia dokumentu może mieć istotne znaczenie dla oceny czy dany dokument potwierdza fakt pozostawienia nieruchomości w chwili opuszczenia byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Jeżeli bowiem prawo do rekompensaty dotyczy wyłącznie nieruchomości pozostawionych w przypadkach wymienionych w art. 1 ustawy, to nabycie tego prawa będzie wymagało ustalenia, że nieruchomość wchodziła w skład majątku w chwili opuszczenia byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub zaistnienia innej okoliczności wymienionej w art. 1 ustawy. Wobec tego, przykładowo, dołączenie do wniosku dokumentu zawierającego urzędowy opis mienia, który został sporządzony przed opuszczeniem (wypędzeniem) może nie być wystarczające do ustalenia, iż nieruchomość wymieniona w tym dokumencie była własnością osoby wymienionej w art. 2 ustawy. Istotne jest bowiem ustalenie stanu majątkowego w dniu opuszczenia lub wypędzenia z byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Dokumenty przytoczone przez Skarżącą w treści odwołania tj. poświadczenie Biblioteki Uniwersyteckiej im. [...] w [...] z dnia [...] września 2013 r. wraz z potwierdzoną przez ww. instytucję kserokopią [...] Dziennika Urzędowego nr [...] z dnia [...] czerwca 1930 r. zawierającego zapis dotyczący regulacji hipoteki parceli nr [...] z majątku [...] o pow. [...] ha [...] m2, stanowiącej własność S. Z., wskazują jedynie, iż S. Z. posiadał wymienione w powyższych dokumentach nieruchomości według stanu na dzień [...] czerwca 1930 r. W związku z powyższym wskazane dokumenty nie mogą świadczyć o rozmiarach mienia pozostawionego przez M. Z. i S. Z. według stanu na rok 1952 r., w którym M. Z. wraz z dziećmi została deportowana do [...], co wynika ze znajdujących się w aktach przedmiotowej sprawy potwierdzonych urzędowo kopii zaświadczeń Urzędu do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, a następnie w 1956 r. wraz z dziećmi przybyła na obecne terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Natomiast S. Z. został aresztowany w 1951 r. i osadzony w Łagrze w [...], a następnie w 1954 r. przybył do [...] gdzie zmarł, co wynika ze wskazanego powyżej zaświadczenia Państwowego Archiwum Obwodu [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. Nr [...] oraz oświadczenia Pani A. Z.

Biorąc pod uwagę powyższe organ odwoławczy podzielił pogląd zawarty w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2017 r., znak: [...] oraz zaskarżonego postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] października 2016 r., znak: [...], że ww. zaświadczenie Państwowego Archiwum Obwodu [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. Nr [...] stanowi dokument najbardziej wiarygodny, z którego wynika, że nieruchomość pozostawiona przez S. i M. małż. Z. w [...] na datę jej opuszczenia, tj. 1952 r. posiadała [...] ha.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez Skarżącą dotyczących naruszenia kwestionowaną decyzją art. k.p.a. poprzez dowolną ocenę zeznań świadków: J. K., T. G., K. S. oraz M. M., Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji organ II instancji stwierdził, że oświadczenia te nie spełniają wymogów art. 6 ust. 5 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. Art. 6 ust. 5 ww. ustawy przewiduje, że w przypadku braku dokumentów, o których mowa w ust. 4 pkt 1 i 2 dowodami, o których mowa w ust. 1 pkt 1 mogą być oświadczenia dwóch świadków. Dodatkowo, ustawa zabużańska określa szczegółowe wymogi formalne jakie powinny spełniać oświadczenia świadków, które m. in. powinny być złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, przed notariuszem, organem prowadzącym postępowanie lub w polskiej placówce konsularnej w kraju zamieszkania świadka. Z treści wskazanych oświadczeń świadków J. K. i T. G. z dnia [...] grudnia 1990 r. oraz K. S. z dnia [...] grudnia 1990 r. wynika, że oświadczenia te zostały złożone jedynie z podpisem notarialnie poświadczonym. Samo potwierdzenie przez notariusza własnoręczności podpisu nie nadaje dokumentom prywatnym mocy dokumentu urzędowego i nie może być utożsamiane ze złożeniem oświadczenia przed notariuszem, a także nie potwierdza, że oświadczenie danej treści zostało przez notariusza odebrane Na skutek notarialnego poświadczenia podpisu charakter urzędowy zostaje nadany tylko podpisowi na dokumencie. Dodatkowo oświadczenia Pani J. K. oraz Pani T. G. w zakresie stopnia pokrewieństwa zawierają jedynie informację, że między nimi a współwłaścicielami nieruchomości pozostawionej zachodziło dalekie pokrewieństwo, natomiast w oświadczeniu Pani K. S. brakuje danych odnośnie pokrewieństwa ww. świadka ze współwłaścicielami nieruchomości pozostawionej oraz ich spadkobiercami.

Reasumując, oświadczenia J. K., T. G. oraz K. S. nie spełniają wymogów wynikających z ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. Jednocześnie z informacji zawartych w aktach przedmiotowej sprawy wynika, że ww. osoby zmarły, a zatem obecnie brak jest możliwości konwalidacji wskazanych oświadczeń świadków.

Odnosząc się do oświadczenia świadka M. M. z dnia [...] maja 2016 r. złożonego w Urzędzie Miejskim w [...], uzupełnionego oświadczeniem złożonym w dniu [...] sierpnia 2016 r., wskazano, że z treści tego oświadczenia wynika, że M. M. zamieszkiwała w miejscowości [...], powiat [...], woj. [...], która to miejscowość nie była miejscowością sąsiednią w stosunku do miejscowości [...]. Z tego względu oświadczenie to nie spełnia wymogu ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., która wymaga, aby świadkowie zamieszkiwali w miejscowości, w której znajduje się nieruchomość pozostawiona poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, lub w miejscowości sąsiedniej.

W związku z powyższym, zdaniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, przywołane przez skarżącą w odwołaniu dokumenty oraz oświadczenia świadków nie są wystarczające do uznania że poza granicami Polski pozostały nieruchomości o powierzchni przekraczającej tę wskazaną w decyzji i postanowieniach. Jednocześnie za chybiony uznano zarzut Skarżącej dotyczący naruszenia kwestionowaną decyzją art. 75 § 1 k.p.a. poprzez niezasadne zaniechanie przesłuchania w charakterze świadków I. K. oraz S. Z. Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. wymaga aby świadkowie nie byli osobami bliskimi - w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - właścicieli lub spadkobierców ubiegających się o potwierdzenie prawa do rekompensaty. I. K. oraz S. Z. jako dzieci właścicieli nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej oraz rodzeństwo Skarżącej, nie spełniają powyższego warunku, a zatem ich przesłuchiwanie w charakterze świadka jest bezprzedmiotowe.

Skarżąca zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję organu II instancji w całości.

Zarzuciła:

1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy,:

-art. 77 k.p.a. w zw. z art. 7 i 8 § 1 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że nieruchomość pozostawiona przez S. i M. Z. poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, stanowiła gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha, podczas gdy prawidłowe ustalenia pozwalają jednoznacznie stwierdzić, iż nieruchomość ta miała powierzchnię [...] ha;

- art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę zeznań świadków, a mianowicie J. K., T. G., K. S., M. Z. oraz M. M., których zeznania miały istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, bowiem zeznawali na okoliczność powierzchni nieruchomości pozostawionej poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej

- art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. poprzez niezasadne zaniechanie przesłuchania w charakterze świadków I. K. oraz S. Z. podczas, gdy osoby te mają wiedzą przydatną do wydania prawidłowego rozstrzygnięcia w niniejszym postępowaniu

-art. 145 § 1 pkt a w zw. z art. 3 § 1 ustawy p.p.s.a. polegające na dokonaniu przez Sąd niewłaściwej kontroli zaskarżonego orzeczenia i jego nie uchyleniu. Zarzut ten ma charakter następczy i jest skutkiem zarzutów wyżej opisanych.

Wniosła o uchylenie obu decyzji oraz postanowienia Wojewody [...], znak: [...] i przekazanie niniejszej sprawy do ponownego rozpoznania organu i zasądzenie kosztów postępowania sądowego oraz zrzekła się prawa do rozprawy.

W uzasadnieniu skargi uzasadniła jej zarzuty.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga podlega oddaleniu.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2021, poz. 2167, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 28 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Ponadto wskazać należy, że Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą, ale rozstrzyga jedynie w granicach danej sprawy, jak stanowi art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. przy czym stosownie do art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

W niniejszej sprawie niesporne jest pomiędzy stronami że poprzednicy prawni skarżącej pozostawili poza granicami obecnej Polski majątek w miejscowości [...].

Analiza dowodów przeprowadzona przez organ w szczególności zeznań świadków jest prawidłowa i sąd tę ocenę przyjmuje jak własną bez potrzeby powtarzania argumentacji organu. Nie ulega w jej świetle wątpliwości, że skarżąca nie przedłożyła w toku postępowania dowodów o jakich mowa w art. 6 pkt 1 ppkt 1 w zw. z art. 6 pkt 4 ustawy a zeznania świadków, w świetle art. 6 pkt 5 ustawy nie mogą stanowić wystarczającego dowodu na okoliczność pozostawionego majątku w większym niż wskazany w decyzji rozmiarze.

Ustawodawca ograniczył możliwość dowodzenia okoliczności o jakich mowa w art. 6 pkt 1 i 2 ustawy do oświadczeń 2 świadków, złożonych pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia przed notariuszem, organem prowadzącym postępowanie lub w polskiej placówce konsularnej w kraju zamieszkania świadka. Nie mogą to być osoby bliskie właścicieli lub spadkobierców i musiały zamieszkiwać w miejscowości w której znajdowała się nieruchomość lub w nieruchomości sąsiedniej. Tymczasem J. K. i T. G. oraz K. S. złożyła oświadczenia wyłącznie z podpisem notarialnie poświadczonym, co oznacza, że notariusz nie odebrał od nich oświadczeń po pouczeniu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań a jedynie potwierdził, że w jego obecności ww. osoby złożyły podpis pod oświadczeniami. notariusz jedynie potwierdził autentyczność podpisu i już z tego powodu nie stanowią dowodu o jakim mowa w art. 6 pkt 5 ustawy.

Skoro ustawa zastrzega dla określonych dowodów szczególną formę (jak chodzi np. o oświadczenia świadków), organ nie może tej formy pominąć gdyż w sposób ewidentny naruszyłby przepisy ustawy. Z kolei oświadczenie M. M. nie pochodzi od osoby, która mieszkała w tej samej miejscowości w której pozostawiono nieruchomość – mieszkała w miejscowości [...] a nie [...], która nie była miejscowością sąsiednią, co wynika z jej oświadczenia. Tym samym jej oświadczenie nie spełnia wymogu z art. 6 pkt 5.1.ustawy.

Nie mogą zatem te dowody stanowić dowodu na okoliczność obszaru pozostawionego majątku w rozmiarze większym niż to wynika z dokumentu urzędowego wydanego przez archiwum i tym bardziej nie stanowić kontrdowodu przeciwko zaświadczeniu z Archiwum Obwodu [...] z 2010 r.

Skarżąca w skardze powołuje się na treść numeru [...][...] Dziennika Urzędowego z [...] czerwca 1930 r. z którego wynika że nieruchomość miała ponad [...] ha. Sąd nie kwestionuje tego dowodu jednakże nie można go oceniać w powiązaniu z ww. dowodami z zeznań świadków gdyż nie spełniają one zastrzeżonej ustawowo formy, o czym była mowa wyżej. Poza tym organy słusznie wskazały, że dysponują zaświadczeniem Państwowego Archiwum Obwodu [...] z [...] stycznia 2010 r. nr [...] dotyczącym okresu późniejszego (lata 1944-1945). Z dokumentu tego (o charakterze urzędowym) wynika, że nieruchomość miała początkowo powierzchni [...] ha w 1946 r., następnie w 1947 r – [...] ha, w 1949 r - [...] ha. (k 73 akt adm.). Mając zatem dwa dowody o charakterze urzędowym z różnych dat – organ doszedł do prawidłowych wniosków, że dokument późniejszy odzwierciedla stan faktyczny bliższy dacie opuszczenia majątku przez repatriantów. Obwieszenie na które powołuje się skarżąca pochodzi z 1930r i dotyczy stanu hipotecznego na tę datę. Zaświadczenie z Archiwum dotyczy okresu późniejszego i podważa ustalenia dokumentu wcześniejszego.

Dokumenty urzędowe, zgodnie z art. 76 § 1 kpa stanowią dowód tego co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Zgodnie z art. 76 § 3 kpa można przeprowadzić dowód przeciwko treści dokumentu urzędowego. Strona, która zaprzecza prawdziwości (autentyczności) dokumentu urzędowego albo twierdzi, że zawarte w nim stwierdzenia, oświadczenia i poświadczenia upoważnionego podmiotu, od którego dokument ten pochodzi, są niezgodne z rzeczywistością, powinna tę okoliczność udowodnić. W postępowaniu administracyjnym obalenie takiego dowodu może nastąpić wszelkimi, zgodnymi z prawem, środkami dowodowym. Kpa nie przewiduje bowiem w tym zakresie żadnych ograniczeń. Zdaniem jednak Sądu, Skarżąca takiego przeciwdowodu nie przedstawiła. Analiza zaświadczenia z archiwum jasno wskazuje że na przestrzeni lat powierzchnia nieruchomości ulegała zmianie niestety w kierunku jej zmniejszenia.

Trafnie organ odmówił przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków I. K. i S. Z. – dzieci właścicieli nieruchomości i rodzeństwa uprawnionej, z uwagi na bliskie pokrewieństwo. Tak jak to było wskazywane wcześniej ustawodawca jasno wskazał w art. 6 ustawy jakimi środkami dowodowymi można wykazywać spełnienie przesłanek ustawowych do uzyskania prawa do rekompensaty. Ustawodawca w pierwszej kolejności wskazuje na: 1. dokumenty urzędowe: 2. urzędowy wykaz mienia, 3. orzeczenie wydane przez Państwowy Urząd Repatriacyjny, 4. inne dokumenty urzędowe w tym sądowe oraz dokumenty pozyskane z archiwów państwowych. Dowody z zeznań świadków można przeprowadzić tylko gdy brak jest dowodów wymienionych w § 6 ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy. Oznacza to, że dopiero brak tych dokumentów umożliwia dopiero przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków i to pod szczególnymi rygorami. Ustawodawca wskazał że poza wymogami formalnymi muszą to być osoby obce właścicielowi lub ich następcy prawnemu i takie które mieszkały w tej samej miejscowości lub sąsiedniej. Zdaniem Sądu takie ograniczenia dowodowe mają zapewnić obiektywność dowodu.

Odnosząc te przepisy do stanu faktycznego sprawy należy dojść do wniosku, że zeznania dzieci dawnego właściciela takim obiektywnym dowodem być nie mogły.

W ocenie sądu, wbrew wywodom skargi organ dokonał wszechstronnej oceny zebranych w sprawie dowodów, wskazał którym dowodom czy wnioskom odmówił wiary i dlaczego Tak przeprowadzona analiza spełnia kryteria o jakich mowa w art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. Uzasadnienie rozstrzygnięcia spełnia wymogi art. 107 § 3 k.p.a. Podnoszone przez skarżącą w uzasadnieniu skargi argumenty o niepełnym zebraniu materiału dowodowego i wadliwej jego ocenie stanowią jedynie polemikę z prawidłowymi ustaleniami organu, który wyjaśnił przyczyny jakie legły u podstaw przyjętego przez organ rozstrzygnięcia.

Z tych względów i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w wyroku. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnymi nastąpiło na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem Covid -19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (D.U: 2020, poz. 1842).