Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 543/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2007-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6169 Inne o symbolu podstawowym  616
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 5
journal: Dz.U. 2004 nr 174 poz 1809
law: Rozporządzenie Rady Ministtrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie  przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich.
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18  art. 50 ust. 3, art. 51 ust. 1, art. 66 ust. 2
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorza Jankowski, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk Meder /spr./, Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2007 r. sprawy ze skargi D. T. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych oddala skargę


UZASADNIENIE

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. decyzją z dnia [...] r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071, ze zm.) w związku z § 2 ust. 1 pkt 2 i § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. (Dz.U. Nr 174, poz. 1809 ze zm.), oraz art. 50 ust. 3, art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE nr L141 z dnia 30 kwietnia 2004 r.) i art. 66 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenie Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz. Urz. WE nr L153 z dnia 30 kwietnia 2004r.), po rozpatrzeniu odwołania D. T. od decyzji Kierownika Biura Powiatu D. Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z siedzibą w Z. z dnia 23 czerwca 2006r., utrzymał w mocy decyzję organ I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił stan faktyczny sprawy, z którego wynikało, że w dniu 1 października 2004r. na wniosek D. T., złożony w Biurze Powiatu D. Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (zwanej dalej "ARiMR"), zostało wszczęte postępowanie w sprawie przyznania płatności tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt. We wniosku strona zadeklarowała 26 działek rolnych o łącznej powierzchni 75,63 ha.

Decyzją z dnia [...] r. Kierownik Biura Powiatu D. ARiMR przyznał D. T. płatności rolnośrodowiskowe w ramach pakietu S02 - rolnictwo ekologiczne do łącznej powierzchni 72,73 ha w tym 22,50 ha w wariancie S02a01 - uprawy rolnicze (bez certyfikatu zgodności) i 50,23 ha w wariancie S02b01- trwale użytki zielone (bez certyfikatu zgodności).

W dniu [...] r. do Biura Powiatu D. ARiMR wpłynął wniosek D. T. o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolno środowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na drugi rok realizacji programu rolno środowiskowego. Wniosek ten był rozbieżny z wnioskiem złożonym w roku 2004 w następującym zakresie:

- zwiększeniu uległa liczba zadeklarowanych działek rolnych (z 25 do 31),

- zmniejszeniu uległa globalna powierzchnia objęta działaniami

rolnośrodowiskowymi (z 75,13 ha do 73,81 ha),

- zwiększona została powierzchnia w ramach wariantu S02a01 (z 50,03 ha do 62,73 ha) oraz zmniejszona została powierzchnia w ramach wariantu S02b01 (z 25,10 ha do 8,68 ha),

- dodany został wariant S02d01 o powierzchni 2,40 ha.

Podane wyżej powierzchnie były wielkościami deklarowanymi przez stronę we wnioskach złożonych w roku 2004 i 2005.

Nadto organ ustalił, że we wniosku złożonym w roku 2005, w porównaniu z wnioskiem z roku poprzedniego, D. T. pozmieniał oznaczenia poszczególnych działek rolnych.

W dniu [...] r. na gruntach zadeklarowanych przez D. T. do płatności rolnośrodowiskowych, przeprowadzona została kontrola na miejscu. W czynnościach kontrolnych wziął udział pełnomocnik wnioskodawcy- M.D..

W wyniku kontroli ustalono, że D. T. prowadzi działalność rolniczą kwalifikującą dany areał do płatności rolnośrodowiskowych na gruntach rolnych o łącznym obszarze 55,57 ha (wobec zadeklarowanych 73,81 ha), w tym:

- dla wariantu S02a01 - uprawy rolnicze (bez certyfikatu zgodności) - 49,93 ha (wobec zadeklarowanych 62,73 ha),

- dla wariantu S02b01 - trwale użytki zielone (bez certyfikatu zgodności) - 3,94 ha (wobec zadeklarowanych 8,68 ha),

- dla wariantu S02d01 - uprawy sadownicze w tym jagodowe (bez certyfikatu

zgodności) - 1,70 ha (wobec zadeklarowanych 2,40 ha).

Przedstawiony kontrolerom plan działalności rolnośrodowiskowej, odpowiadał treści wniosku złożonego 1 października 2004r., natomiast wniosek z dnia 4 maja 2005r., zawierał inny układ działek rolnych oraz powierzchni zadeklarowanych w ramach poszczególnych wariantów pakietu S02 rolnictwo ekologiczne. W związku z tym, w treści protokołu zapisano, iż producent nie posiada planu działalności rolnośrodowiskowej oraz zamieszczono adnotacje, iż z uwagi na rozbieżności między deklaracją działek we wniosku strony a danymi dotyczącymi działek w planie działalności rolnośrodowiskowej, niemożliwe jest wypełnienie tabeli przeznaczonej do weryfikacji realizacji pakietu S02 rolnictwo ekologiczne. Adnotacje te zostały wprowadzone do treści protokołu w dniu 18 sierpnia 2005r.

Do protokołu dołączono uwagi pełnomocnika strony, który odnosząc się do działki ewidencyjnej nr [...] stwierdził, iż na przedmiotowej działce znajduje się łąka częściowo zalewana wodą, raz do roku osuszana i wykaszana. Ponadto wskazał, iż rozbieżności pomiędzy wynikami pomiarów i wnioskiem wynikały z tego, iż kontrolerzy nie wliczali do powierzchni użytkowanej rolniczo drzew i zakrzewień, których obecność na gruncie jest niezbędna z punktu widzenia zaleceń dla rolnictwa ekologicznego.

W dniu 23 czerwca 2006r., Kierownik Biura Powiatu D. ARiMR wydał decyzję o przyznaniu D. T. płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości. Analiza treści powyższego aktu administracyjnego wskazywała, iż jest to faktycznie decyzja o odmowie przyznania płatności, albowiem w przypadku każdego z trzech zadeklarowanych wariantów pakietu S02 rolnictwo ekologiczne organ I instancji stwierdził, iż wnioskodawca zadeklarował powierzchnie większe o przeszło 20% od powierzchni stwierdzonych w wyniku kontroli na miejscu, co - w oparciu o przywołany w treści decyzji art. 32 ust. 1 rozporządzenia Komisji nr 2419/2001 stanowiło podstawę do odmowy przyznania wsparcia dla danej grupy upraw.

W dniu 7 lipca 2006r. pełnomocnik strony złożył odwołanie od powyższej decyzji podnosząc, iż decyzja Kierownika Biura Powiatu D. ARiMR wydana została na podstawie wadliwego protokołu z czynności kontrolnych. W odwołaniu stwierdzono, iż organ I instancji nie posiadał protokołu z czynności kontrolnych, który zawierał zmiany wprowadzone w Oddziale Regionalnym ARiMR w S. w dniu 20 sierpnia 2005r. Ponadto wskazał, iż uwagi kontrolerów, w których zapisali, iż wnioskodawca nie posiada planu działalności rolnośrodowiskowej, są w opozycji do faktu, iż do protokołu załączono kopię planu.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził w swojej decyzji, iż analiza protokołu z czynności kontrolnych, nie wskazuje na istnienie nieprawidłowości, które miałyby wpływ na rozstrzygnięcie organu I instancji. Stwierdzenie, jakoby organ ten nie dysponował kopią protokołu, zawierającą zmiany wprowadzone w komórce odpowiedzialnej za kontrole na miejscu [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, jest niezgodna z prawdą. Kopia protokołu znajdująca się w aktach sprawy, przekazana przez organ I instancji do organu odwoławczego wraz z całością akt, zawiera także adnotacje, na rzekomy brak których wskazuje pełnomocnik strony. Jednocześnie organ odwoławczy potwierdził, iż uwaga odnośnie sprzeczności pomiędzy zapisem w treści protokołu, iż producent nie posiada planu działalności rolnośrodowiskowej i faktem załączenia kopii tegoż planu do protokołu jest słuszna. Okoliczność ta jednakże nie miała jakiegokolwiek wpływu na rozstrzygnięcie sprawy i została wymuszona przez fakt, iż wniosek strony z dnia 4 maja 2005r., został sporządzony z naruszeniem zapisów planu działalności rolnośrodowiskowej, który powinien być jego podstawą. Organ II instancji podkreślił ponadto, iż protokół zawierał stosowną adnotację o niezgodności wniosku D. T. z planem działalności rolnośrodowiskowej, co należało wytłumaczyć, iż intencją osób sporządzających protokół było wskazanie braku takiego planu, który odpowiadałby prowadzonej przezeń działalności.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, analizując dokumentację zgromadzoną w niniejszej sprawie, potwierdził, że wnioskodawca nie posiadał aktualnego planu działalności rolnośrodowiskowej. Wniosek, złożony w dniu 4 maja 2005r., wypełniony został niezgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej, sporządzonym przez doradcę rolnośrodowiskowego w roku 2004, z założeniem, iż plan ten realizowany będzie przez pięć lat. Plan ten precyzyjnie określał oznaczenia, powierzchnię oraz płodozmian dla poszczególnych działek rolnych wchodzących w skład gospodarstwa D. T., na których wnioskodawca miał realizować program środowiskowy. Stan użytków rolnych zadeklarowanych we wniosku z roku 2005 wskazywał, iż odwołujący się odszedł od realizacji planu działalności rolnośrodowiskowej, naruszając w ten sposób zobowiązanie z § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004r. oraz przepis § 5 ust. 1 tego rozporządzenia, zgodnie z którym powierzchnia użytków rolnych, na których realizowany jest program rolnośrodowiskowy, nie może ulec zmniejszeniu. Naruszony został również art. 66 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004, zgodnie z którym podczas okresu ważności zobowiązania rolnośrodowiskowego, zidentyfikowane indywidualnie działki (rolne), których dotyczy wsparcie, nie mogą być przedmiotem wymiany.

Analiza wyników kontroli na miejscu, pozwoliła na stwierdzenie, iż zarzut pełnomocnika odwołującego się, jakoby zadrzewienia stwierdzone na objętych kontrolą gruntach stanowiły realizację ciążącego na beneficjentach płatności rolnośrodowiskowych w zakresie rolnictwa ekologicznego wymogu zachowania ostoi dzikiej przyrody, jest nieprawdziwy. Stwierdzony stan roślinności na części działek zgłoszonych do płatności wskazywał na brak rolniczego wykorzystywania znacznych obszarów, które mimo tego zostały zadeklarowane we wniosku, jako użytkowane rolniczo zgodnie z wymogami przewidzianymi dla rolnictwa ekologicznego. W przypadku gruntów oznaczonych we wniosku jako działki rolne A i B (działka ewidencyjna nr [...], obręb B.), do których wprost odniósł się pełnomocnik strony, w uwagach dołączonych do protokołu z czynności kontrolnych oraz gruntu oznaczonego jako działka rolna L (działka ewidencyjna nr [...] obręb K.), dla których to gruntów kontrolerzy zapisali w protokole, iż działka rolna nie została zlokalizowana, uwagi kontrolerów zamieszczone pod tabelami z danymi z pomiarów, jednoznacznie wskazują, iż na dzień przeprowadzenia kontroli grunty te znajdowały się w stanie zadrzewienia i zakrzaczenia (a w przypadku działki ewidencyjnej nr[...] - także podtopienia), który uniemożliwiał stwierdzenie istnienia jakichkolwiek działek rolnych na ich powierzchni, a co za tym idzie wykluczył te grunty z płatności. Odnosząc się do podniesionej przez pełnomocnika kwestii korzystnego wpływu obecności zadrzewień na gruntach rolnych, organ odwoławczy stwierdził, że skala tego zjawiska na działkach zgłoszonych do płatności przez D.T. jest zdecydowanie zbyt duża, by można było mówić o zachowaniu ostoi dzikiej przyrody - np. na działce rolnej J, o powierzchni, wg deklaracji 3,20 ha, wg pomiaru 2,97 ha - aż 1,02 ha zajmuje zwarty obszar leśny, co nie stało na przeszkodzie do ubiegania się o wsparcie do całości powierzchni tej działki.

Reasumując, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził, iż protokół z kontroli na miejscu przeprowadzonej na działkach zadeklarowanych przez D. T. do płatności rolnośrodowiskowych w dniu 4 maja 2005r., stanowi wiarygodny dowód, pozwalający na określenie powierzchni użytkowanej rolniczo przez odwołującego się, a co z tym idzie, na stwierdzenie skali rozbieżności pomiędzy powierzchniami deklarowanymi przez wnioskodawcę do płatności w ramach poszczególnych wariantów pakietu S02 - rolnictwo ekologiczne w roku 2005, a powierzchniami użytków rolnych faktycznie spełniających wymogi programu rolnośrodowiskowego.

W odniesieniu do poszczególnych wariantów pakietu SO2, organ stwierdził następujące rozbieżności:

- wariant SO2a01- powierzchnia deklarowana – 62,73 ha,

powierzchnia stwierdzona – 49,93 ha,

- wariant S02b01- powierzchnia deklarowana 8,68 ha,

powierzchnia stwierdzona 3,94 ha,

- wariant S02d01- powierzchnia deklarowana 2,40 ha,

powierzchnia stwierdzona 1,70 ha.

Łącznie w odniesieniu do wariantu SO2 powierzchnia zadeklarowana wynosiłą73,81 ha natomiast powierzchnia stwierdzona 55,57 ha.

Rozporządzenie Komisji (WE) nr 814/2004, odnoszące się m.in. do kwestii płatności rolno środowiskowych, nie reguluje bezpośrednio zasad stosowania sankcji w przypadku różnic pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wnioskach a powierzchnią stwierdzoną w wyniku kontroli na miejscu i kontroli administracyjnej przeprowadzonej przez agencję płatniczą. W zakresie sankcji rozporządzenie to odsyła w art. 70 do regulacji rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001, stwierdzając, iż "art. 30 i 31 oraz art. 32 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 stosuje się do płatności obszarowych". Rozporządzenie Komisji (WE) nr 2419/2001 zostało uchylone z dniem wejścia w życie rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, jednakże - zgodnie z art. 80 ust. 2 tego ostatniego rozporządzenia - "Odniesienia do rozporządzenia (WE) nr 2419/2001 będą interpretowane jako odniesienia do niniejszego rozporządzenia i będą rozumiane zgodnie z tabelą korelacji przedstawioną w załączniku 111". Wspomniana tabela korelacji zawiera odesłanie do przepisów - odpowiednio - art. 49, 50 ust. 1,3,6 i 7 oraz art. 51 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004.

Zgodnie z art. 50 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, ,,(...) jeśli obszar zadeklarowany we wniosku o jednolite dopłaty przekracza obszar zatwierdzony dla danej grupy upraw, do obliczania pomocy zostanie zastosowany obszar zatwierdzony dla tej grupy upraw". Oznacza to, iż w przypadku każdego z wariantów pakietu S02 - rolnictwo ekologiczne, dla którego powierzchnia zatwierdzona w wyniku kontroli na miejscu jest mniejsza, niż zadeklarowana do obliczania wsparcia przyjąć należy obszar zatwierdzony, czyli odpowiednio:

- dla wariantu S02a01 - uprawy rolnicze (bez certyfikatu zgodności) - 49,93 ha (wobec zadeklarowanych 62,73 ha),

- dla wariantu S02b01 - trwałe użytki zielone (bez certyfikatu zgodności) - 3,94 ha (wobec zadeklarowanych 8,68 ha),

- dla wariantu S02d01 - uprawy sadownicze w tym jagodowe (bez certyfikatu

zgodności) - 1,70 ha (wobec zadeklarowanych 2,40 ha).

Jednocześnie, zgodnie z art. 51 ust. 1 powyższego rozporządzenia, "jeśli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej, za wyjątkiem skrobiowych odmian ziemniaka i ich nasion zgodnie z odpowiednio art. 93 i 99 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003, przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 50 ust. 3 do 5 niniejszego rozporządzenia, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi 3% lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20% zatwierdzonego obszaru. Jeśli różnica ta przekracza 20% zatwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw nie zostanie przyznana żadna pomoc obszarowa."

W przypadku wariantu S02a01 - uprawy rolnicze (bez certyfikatu zgodności) obszar zadeklarowany wynosi 62,73 ha, zaś obszar zatwierdzony - 49,93 ha. Różnica pomiędzy tymi wielkościami wynosi 12,80 ha, czyli 25,64% obszaru zatwierdzonego (sposób obliczenia różnicy: 12,80 ha /49,93 ha = 0,256358 * 100 = 25,64%). W związku z powyższym - w świetle regulacji art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 - nie może zostać przyznana pomoc obszarowa dla wariantu SO2a01 uprawy rolnicze (bez certyfikatu zgodności).

Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że treści uzasadnienia decyzji organu I instancji w części odnoszącej się do wariantu S02a01 - uprawy rolnicze (bez certyfikatu zgodności) znalazł się błąd rachunkowy - organ błędnie podał wielkość powierzchni deklarowanej (67,23 ha w miejsce 62,73 ha), a co za tym idzie - nieprawidłowo obliczona została wyrażona procentowo wielkość różnicy (w decyzji organu I instancji - 34,64% powierzchni zatwierdzonej, podczas gdy prawidłowa wielkość różnicy to 25,64%). Z uwagi jednak na fakt, iż błąd w decyzji Kierownika Biura Powiatu D. ARiMR pozostał bez wpływu na merytoryczną stronę decyzji (zarówno prawidłowo, jak i błędnie obliczona różnica znajduje się powyżej 20% powierzchni stwierdzonej), organ II instancji uznaje za wystarczające skorygowanie tej nieprawidłowości w treści własnej decyzji.

W przypadku wariantu SO2b01 - trwale użytki zielone (bez certyfikatu zgodności) obszar zadeklarowany wyniósł 8,68 ha, zaś obszar zatwierdzony - 3,94 ha. Różnica pomiędzy tymi wielkościami wyniosła 4,92 ha, czyli 124,87% obszaru zatwierdzonego (sposób obliczenia różnicy: 4,92 ha /3,94 ha = 1,248730 * 100 = 124,87%). W związku z powyższym - w świetle regulacji art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 - nie mogła zostać przyznana pomoc obszarowa dla wariantu SO2b01 trwale użytki zielone (bez certyfikatu zgodności).

W przypadku wariantu SO2d01 - uprawy sadownicze, w tym jagodowe (bez certyfikatu zgodności) obszar zadeklarowany wynosił 2,40 ha, zaś obszar zatwierdzony - 1,70 ha. Różnica pomiędzy tymi wielkościami wyniosła 0,70 ha, czyli 41,18% obszaru zatwierdzonego (sposób obliczenia różnicy: 0,70 ha /1,70 ha = 0,411764 * 100 = 41,18%). W świetle regulacji art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 - nie może zostać przyznana pomoc obszarowa dla wariantu SO2d01 uprawy sadownicze w tym jagodowe (bez certyfikatu zgodności).

Konkludując, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził, iż analiza treści odwołania oraz zgromadzonych akt sprawy w żadnej mierze nie pozwoliła na przyjęcie rozstrzygnięcia innego, niż wynikające z zaskarżonej decyzji organu I instancji. Niewielkie nieprawidłowości w treści zaskarżonej decyzji miały charakter błędów technicznych, pozostających bez związku z merytoryczną stroną decyzji.

D. T. wniósł skargę na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia 19 marca 2007 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S.

Skarżący domagał się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji oraz uwzględnienie powierzchni deklarowanej przeze we wniosku o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt oraz uwzględnienie protokółu pokontrolnego z Jednostki Certyfikującej PCBC S.A. Zespołu Certyfikacji Rolnictwa Ekologicznego z dnia 20.08.2006 r., jako nadrzędnego w rolnictwie ekologicznym.

W uzasadnieniu skargi D. T. podniósł, że w październiku 2004r. złożył pierwszy wniosek dla gospodarstwa o płatność rolnośrodowiskową do Biura Powiatu D. ARiMR w Z.. We wniosku zadeklarował 26 działek rolnych o łącznej powierzchni 75,63 ha. Przeprowadzona dniu 4 listopada 2004 r. kontrola w gospodarstwie skarżącego nie wykazała żadnych niezgodności i w roku 2005 otrzymał płatność rolnośrodowiskową. Wcześniej, 14 lipca 2004 r. miała miejsce również kontrola z Jednostki Certyfikującej, która również nie wykazała niezgodności, jedynie niedociągnięcia, które zostały natychmiast usunięte.

W roku 2005 powierzchnia gospodarstwa uległa zmianie bowiem skarżący dokupił kilka działek, jak również część sprzedał.

W dniu 11 lipca 2005 roku kontrolę gospodarstwa rolnego skarżącego przeprowadzili pracownicy Oddziału Regionalnego ARiMR w S. W ocenie skarżącego, A. G. za przyjechał z nastawieniem od pierwszego dnia kontroli, by cyt.

"nie będąc jeszcze na polu, żeby tego gospodarstwa nie zaliczyć. Wtrącał uwagi, iż jest to rolnik z Niemiec i płatności mu się nie należą".

Po przejrzeniu planu rolnośrodowiskowego, miał zastrzeżenia do jego aktualności, lecz wyraził zgodę na dokonanie poprawek.

W ocenie skarżącego, plan rolnośrodowiskowy sporządzony przez doradcę rolnośrodowiskowego mógł zostać poprawiony wyłącznie przez tę osobę jako posiadającą odpowiednie przeszkolenie i kwalifikacje, zaś osoba dokonująca kontroli nie ma uprawnień do przygotowania tego planu jak i do jego oceny.

Skarżący podniósł ponadto, że powierzchnia objęta działalnością rolnośrodowiskową zmniejszyła się z 75, 13 ha do 73,81 ha, czyli różnica w powierzchni wynosi 1,32 ha. Nowy plan rolno środowiskowy jest wymagany przy powierzchni przekraczającej 2 ha. W przypadku skarżącego wymagany był jedynie aneks do planu zrobiony w późniejszym terminie.

D. T. wniósł również zastrzeżenia do przebiegu kontroli i wskazał, że kontrolujący A. G. nie zmierzył działek, ponieważ cyt. "w większości nie dało się ich "objechać" samochodem po jej granicy".

Skarżący przyznał, że iż niektóre jego działki są trudne do zmierzenia co jednak nie oznacza, że ich zmierzenie jest niemożliwe.

D. T. zarzucał, że kontrolujący kazał wyciąć drzewka, które zostały nasadzone i pielęgnowane jako nasadzenia śródpolne, co było zgodne z wytycznymi o rolnictwie ekologicznym zawartymi w broszurach wydawanych przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Odmówił również zmierzenia jednej z działek ponieważ nie była jeszcze na niej skoszona trawa. Kontrola w gospodarstwie skarżącego trwała kilka dni i podczas nieobecności pełnomocnika skarżącego pomimo wskazania działek należących do kontrolowanego gospodarstwa nie zlokalizowano jednej działki.

Skarżący podał, że wszystkie jego działki są wykaszane i dodatkowo wypasane przez bydło i konie. Dzięki wypasowi każdy metr pola jest wykorzystany rolniczo. Miejsca, które nie są wykorzystywane rolniczo zostały odjęte od powierzchni zadeklarowanej we wniosku. Działka [...] jest ogrodzona stałym ogrodzeniem i cały czas wypasana. Z tego powodu zakwestionować należało okoliczność nie uwzględnienia całej deklarowanej powierzchni.

D. T. podniósł również, że dnia 20 sierpnia 2005 roku odbyła się w gospodarstwie skarżącego kontrola z Jednostki Certyfikującej. Zmiany, jakie zaistniały w tym gospodarstwie zostały zgłoszone do Jednostki i przez nią zaakceptowane. Kontrola nie wykazała niezgodności. Wszystkie powierzchnie i uprawy zostały zaliczone przez Jednostkę Certyfikującą. W roku 2006 gospodarstwo skarżącego otrzymało Certyfikat zgodności potwierdzający zgodność warunków prowadzenia produkcji rolnej metodami ekologicznymi z Rozporządzenia Rady Nr 2092/91/EWG.

Skarżący zarzucał, że napisał zażalenia na protokół pokontrolny i przebieg kontroli po otrzymaniu poprawionego protokołu. Bezskutecznie domagał się ponownego przeprowadzenia kontroli. Uwagi do kontroli wniósł również pełnomocnik skarżącego.

D. T. przyznał, iż plan rolnośrodowiskowy nie zawierał prawidłowo wymienionych działek. Były to jednak te same działki, miały tylko poprzestawiane oznaczenia. Zmiany zostały zrobione niezwłocznie po pouczeniu kontrolującego, który stwierdził również, że plan źle bądź niezaktualizowany całkowicie uniemożliwia otrzymanie płatności.

Skarżący wskazał, że gospodarstwo, którego jest właścicielem jest gospodarstwem ekologicznym i spełnia wszystkie jego wymogi.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Odnosząc się do treści skargi organ wskazał na emocjonalny charakter tego pisma, w szczególności odnośnie postępowania oraz zachowania jednego z pracowników Biura Kontroli na miejscu.

Organ odniósł się również do pozostałych zarzutów i stwierdził, że kontrola przeprowadzona w listopadzie 2004r., na wynik której powołuje się skarżący, była kontrolą o ograniczonym zakresie - zgodnie z zawartością protokołu z czynności kontrolnych wizualnej kontroli poddano wtedy 14 z 25 zadeklarowanych działek rolnych, zaś pomiarów dokonano jedynie na 2 działkach. Taki sposób przeprowadzania kontroli zgodny był z ówcześnie obowiązującymi wewnętrznymi regulacjami ARiMR, normującymi zasady dokonywania kontroli rolno środowiskowych w terenie. Z uwagi na fakt, iż kontrole tego typu nie pozwalały na rzetelną weryfikację stanu użytków rolnych wnioskodawców, zasady przeprowadzania kontroli uległy w okresie późniejszym głębokim zmianom, zmierzającym do daleko bardziej dokładnej weryfikacji stanu realizacji wniosku rolnośrodowiskowego. Jednakże w przypadku wniosków składanych w roku 2004 wynik tak przeprowadzonej kontroli uzasadniał przyznanie pierwszej płatności rolno środowiskowej w kwocie wnioskowanej przez producenta rolnego, tym bardziej, że w niniejszym przypadku wniosek D. T. stanowił na dzień kontroli prawidłowe odbicie planu działalności rolnośrodowiskowej.

Organ wskazał również, że stwierdzenie - w świetle prostego zestawienia treści planu rolnośrodowiskowego i zawartości wniosku skarżącego z dnia 4 maja 2005r. - iż plan w okresie kontroli jest nieaktualny było uprawnione. Rozbieżność między planem a wnioskiem jest okolicznością niesporną, potwierdzona przez D. T. w treści skargi.

Niezasadne są zarzuty dotyczące konieczności sporządzenia nowego planu rolnośrodowiskowego, albowiem taka konieczność nie zaistniała. Organ podkreślił, że zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004r. - z zasady nie jest dopuszczalne zmniejszanie powierzchni użytków rolnych, na których realizowany jest program rolnośrodowiskowy (za wyjątkiem pakietu K01 ochrona gleb i wód, który jednakże nie był zgłaszany przez stronę), zaś we wniosku D. T. do takiego zmniejszenia (o 1,32 ha) doszło. Plan działalności rolno środowiskowej jest sporządzany przed złożeniem wniosku, co wynika wprost z brzmienia § 2 ust. 1 pkt 2) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004r., stanowiącego, że płatność przysługuje producentowi, który zobowiąże się do realizacji pakietów rolno środowiskowych zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej, który to plan - zgodnie z logiką - powinien powstać zanim producent się zobowiąże do realizacji jego zapisów. Sytuacja przedstawia się analogicznie w przypadku zmian do wniosków - jeżeli wolą producenta jest dokonanie określonych modyfikacji w sposobie użytkowania posiadanych przez siebie gruntów, najpierw musi zostać sporządzony aneks do planu działalności rolnośrodowiskowej, gdyż tylko doradca rolno środowiskowy – jako osoba dysponująca odpowiednią wiedzą, jak i stosownymi uprawnieniami, co podkreślono w treści skargi - może ocenić, czy planowane zmiany mogą zostać wprowadzone z zachowaniem zgodności z wymogami programu rolnośrodowiskowego. Wbrew twierdzeniom skarżącego, że zmiana do planu nie stanowi jedynie formalności, celem której jest usankcjonowanie samowoli rolnika. Skarżący dysponował znaczną ilością czasu na uzupełnienie brakującej dokumentacji. Wnioski kontynuacyjne (czyli w drugim i kolejnych latach realizacji programu rolno środowiskowego) składane winny być - według regulacji obowiązującej w roku 2005 - do dnia 30 kwietnia, z tym, że dopuszczalne (acz wiążące się z koniecznością naliczenia sankcji za opóźnienie) jest złożenie wniosku z maksymalnie 25-dniowym przekroczeniem tego terminu. Wniosek D. T. został złożony w dniu 4 maja 2005r. i powinien był odpowiadać stanowi faktycznemu, w związku z czym przyjąć należy, iż w dniu 4 maja 2005r. producent powinien był realizować program w kształcie ujętym w treści wniosku. Kontrola na miejscu, o wyniki której toczy się spór, przeprowadzona została w dniach 11-12 lipca 2005r., a więc przeszło dwa miesiące po złożeniu powyższego wniosku i nawet w dacie tak odległej pełnomocnik skarżącego nie dysponował niezbędną modyfikacją planu.

Odnosząc się do zarzutu, iż kontrolujący na jednej z działek nie dokonał pomiaru wskazując, iż jest porośnięta za wysoką trawą, a w przypadku innej działki, dlatego że trawa była za niska, organ odwoławczy nie jest w stanie zweryfikować ich zasadności. Podkreślenia jednak wymaga fakt, iż w przypadku niewykoszenia traw w danym roku, jak najbardziej możliwe jest stwierdzenie zaistnienia tego faktu także podczas wizji lokalnej na gruncie w roku następnym. Potwierdzeniem jest występowanie wśród świeżej, tegorocznej roślinności zeschniętych roślin ubiegłorocznych. Nasilenie występowania takich śladów stanowi dowód na brak pokosu traw w roku poprzednim.

Działka ewidencyjna nr [...], podana przez skarżącego jako ta, której kontrolujący nie uwzględnił całej deklarowanej powierzchni działki, jako użytkowanej rolniczo, stanowi dowód na niezgodność twierdzeń strony ze stanem faktycznym. Zgodnie z treścią wniosku z dnia 4 maja 2005r., na działce ewidencyjnej nr [...] zlokalizowana miała być działka rolna oznaczona literą J, o powierzchni 3,20 ha. Zmierzona po obwodzie powierzchnia tej działki (rolnej) wyniosła 2,97 ha, jednakże uwzględniony być musiał fakt, iż w jej centralnej części znajduje się - uwidoczniony na zdjęciach nr 107-709 i 107-718 znajdujących się w aktach sprawy - zwarty kompleks drzew i krzewów o powierzchni zmierzonej 1,02 ha, w związku z czym powierzchnia możliwa do rolniczego wykorzystania wynosi 1,95 ha. Fakt, iż około 1/3 całości gruntów zgłoszonych jako użytkowane rolniczo na działce ewidencyjnej nr [...], stanowią drzewa i krzewy, nie przeszkadzało skarżącemu w ubieganiu się o płatności do całego tego obszaru, co - w opinii organu odwoławczego - stanowi próbę wyłudzenia dopłat. Podkreślić bowiem należy, iż przepisy regulujące kwestie rolnictwa ekologicznego nakładają na producentów rolnych obowiązek utrzymania elementów krajobrazu, tworzących ostoje dzikiej przyrody na poziomie nie mniejszym niż 3%, czyli ok. 10-krotnie mniejszym, niż udział zalesienia na działce rolnej J, zlokalizowanej na działce ewidencyjnej [...].

Kontrola przeprowadzona w dniu 20 sierpnia 2005r. przez przedstawiciela jednostki certyfikującej nie potwierdziła w ocenie skarżącego obserwacji kontrolerów ARiMR. Zauważyć jednak należy, że dane liczbowe odnoszące się do powierzchni, zawarte w treści protokołu z kontroli gospodarstwa rolnego, kopia którego została załączona do skargi, oparte są o deklaracje producenta. Świadczy o tym chociażby fakt, iż wszystkie części protokołu z naniesionymi danymi tego typu zawierają podpisaną przez D. T. adnotację" Oświadczam, że informacje podane przeze mnie są prawidłowe". Kontrole dokonywane przez pracowników jednostek certyfikujących służą innym celom, niż kontrole przeprowadzone przez Agencję. W związku z powyższym organ II instancji nie widzi możliwości uznania nadrzędności protokołu sporządzonego przez Polskie Centrum Badań i Certyfikacji nad protokołem sporządzonym przez pracowników ARiMR, zatrudnionych w komórce organizacyjnej, zadaniem której jest przeprowadzanie kontroli na miejscu. Podkreślić należy, iż - zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej - to "Agencja przeprowadza kontrole udzielenia i wykorzystania pomocy w zakresie zgodności z prawem i ustaleniami planu (..)".

Organ potwierdził, że pełnomocnik skarżącego złożył w dniu

12 października 2005r. "zażalenie czynności kontrolne z dnia 11.07.2005r.".

W treści pisma zakwestionowano prawidłowość nie uznania gruntów położonych na działce ewidencyjnej nr [...] za kwalifikujące się do płatności, potwierdzając jednocześnie, że część działki, zadeklarowana, jako działka rolna A jest zalana wodą, zaś na pozostałej jej części, oznaczonej jako działka rolna B dokonano pokosu w terminie do 15 sierpnia, mimo, iż wynikającym z § 1 ust. l pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 kwietnia 2004r. w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej granicznym terminem pokosu i zbioru jest dzień 31 lipca. Poza tym, zgodnie z treścią protokołu z czynności kontrolnych, cała działka ewidencyjna nr [...] była mocno zadrzewiona i zakrzaczona, z rozlewiskiem wodnym, zaś żaden z odnalezionych obszarów trawiastych nie spełniał warunku minimalnej powierzchni działki rolnej (0,10 ha). Nie potwierdził się zarzut, iż kontrolujący nie chcieli uwzględnić nasadzeń śródpolnych na ww. działkach. Analiza protokołu z czynności kontrolnych, w tym szkiców sytuacyjnych i materiałów zdjęciowych oraz informacji przekazanych przez pracowników Biura Kontroli na miejscu, wskazuje, iż wspominane nasadzenia śródpolne to różnych rozmiarów kępy drzew i krzewów, będące raczej dowodem zaniedbań ze strony producenta rolnego, niż troski o spełnianie wymogów rolnictwa ekologicznego. Potwierdzeniem tego faktu jest - oprócz wniosków kontrolerów jeden z zapisów planu działalności rolnośrodowiskowej w punkcie 10 "Charakterystyka gospodarstwa rolnego w podpunkcie a) klasy gleb i rodzaj prowadzonej działalności", doradca rolnośrodowiskowy umieścił zapis o stwierdzonej na znacznym obszarze (ok. 50% użytków rolnych) naturalnej sukcesji leśnej. Zapis taki wskazuje, iż na połowie obszaru użytków rolnych należących do D. T. wyrosły samosiejki drzew i krzewów leśnych, co jest jednoznacznym indykatorem faktu pozostawienia znacznych obszarów gruntu odłogiem, bez przeprowadzania właściwych zabiegów pielęgnacyjnych. Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należy, iż liczne i niejednokrotnie rozległe zadrzewienia, wykryte podczas czynności kontrolnych, to nie "nasadzenia śródpolne, które wymagały dużych nakładów pracy", a pozostałości po wieloletnich zaniedbaniach ze strony posiadacza tych gruntów.

Organ uznał za zasadny zarzut późnego wydania decyzji po odwołaniu złożonym w imieniu skarżącego przez jego pełnomocnika – M. D. Organ odwoławczy naruszył przewidziany przez ustawę Kodeks postępowania administracyjnego termin na rozpatrzenie odwołania z uwagi na znaczne spiętrzenie spraw odwoławczych w tym okresie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej "P.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Jego wykładnia wskazuje, że sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Sąd, kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie uwzględnił skargi uznając, że decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia 19 marca 2007r. i utrzymana nią w mocy decyzja Kierownika Biura Powiatu D. Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z siedzibą w Z. z dnia 23 czerwca 2006 r. nie naruszają prawa.

Jak wynika z przedstawionego stanu sprawy skarżący ubiegał się o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej .

Organy orzekające w sprawie odmówiły D. T. płatności z tytułu trzech zadeklarowanych wariantów pakietu SO2 - rolnictwo ekologiczne, albowiem przeprowadzona kontrola wykazała, że skarżący prowadzi działalność rolniczą kwalifikującą zgłoszony areał do płatności rolnośrodowiskowych na gruntach rolnych o łącznym obszarze 55,57 ha wobec zadeklarowanych we wniosku 73,81 ha.

Podstawę prawną decyzji stanowił § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. Nr 174, poz. 1809 ze zm.), art. 50 ust. 3 i art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE nr L141 z dnia 30 kwietnia 2004 r.) i art. 66 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenie Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz. Urz. WE nr L153 z dnia 30 kwietnia 2004r.).

W myśl § 5 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r., powierzchnia użytków rolnych, na których realizowany jest program rolnośrodowiskowy, nie może ulec zwiększeniu lub zmniejszeniu, z wyłączeniem pakietu, o którym mowa w § 1 ust. 2 pkt 5 ( ochrona gleb i wód) oraz z zastrzeżeniem ust. 2. Z kolei ustęp 2 tego przepisu stanowi, iż powierzchnia użytków rolnych, na których jest realizowany program rolnośrodowiskowy w zakresie pakietów innych niż wymienione w § 1 ust. 2 pkt 5, może ulec zwiększeniu o nie więcej niż 5% dotychczasowej powierzchni, lecz nie więcej niż o 2 ha, w pierwszym lub drugim roku realizacji programu rolnośrodowiskowego.

Art. 66 ust. 2 rozporządzenia 817/2004/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r., ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia 1257/1999/WE (Dz. Urz. UE L 153 z 30.04.2004) w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz. Urz. WE nr L153 z dnia 30 kwietnia 2004r.) stanowi z kolei, że w przypadku gdy środki wsparcia rozwoju obszarów wiejskich dotyczą powierzchni, działki rolne powinny zostać zidentyfikowane indywidualnie. Podczas okresu ważności zobowiązania, działki, których dotyczy wsparcie nie mogą być przedmiotem wymiany, z wyjątkiem przypadków specjalnych przewidzianych w dokumencie programowania.

Płatność rolnośrodowiskowa- w myśl § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. - jest udzielana producentowi rolnemu, który prowadzi działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym o powierzchni wynoszącej co najmniej 1 ha użytków rolnych i zobowiąże się do:

1) przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 23 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR), nowelizującego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z 26.06.1999, z późn. zm.) oraz art. 13 i 20 rozporządzenia 817/2004/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r., ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia 1257/1999/WE (Dz. Urz. UE L 153 z 30.04.2004);

2) realizacji pakietów, o których mowa w § 1 ust. 2, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej;

3) w przypadku realizacji pakietów, o których mowa w § 1 ust. 2 pkt 1 i 3-6 - prowadzenia rejestru działań realizowanych w ramach programu rolnośrodowiskowego (rejestr działalności rolnośrodowiskowej), zawierającego wykaz wypasów zwierząt oraz działań agrotechnicznych, w tym zastosowania nawozów i wykonania zabiegów przy użyciu środków ochrony roślin; rejestr prowadzi się na formularzu udostępnionym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zwaną dalej "Agencją",

4) w przypadku realizacji pakietu, o którym mowa w § 1 ust. 2 pkt 1 - realizacji tego pakietu na wszystkich działkach rolnych w gospodarstwie rolnym.

Na gruncie niniejszej sprawy, mając na uwadze powołane wyżej przepisy prawa krajowego oraz rozporządzenia Unii Europejskiej określające wymogi przyznawania płatności rolnośrodowiskowych oraz zebrany w sprawie materiał dowodowy, należało zbadać legalność odmowy przyznania tych płatności skarżącemu.

Organy orzekające w sprawie badały tożsamość zgłoszonych do płatności gruntów rolnych, aktualność planu działalności rolnośrodowiskowej oraz zgodność powierzchni gruntów zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności z powierzchnią gruntów stwierdzoną w trakcie kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniu 11 lipca 2005 r.

Ustalone rozbieżności dotyczyły zwiększenia liczby zadeklarowanych działek rolnych ( z 25 do 31), zmniejszenia powierzchni objętej działaniami rolnośrodowiskowymi ( z 75,13 ha do 73,81 ha), zmniejszenia powierzchni w ramach wariantu S02a01 – uprawy rolnicze ( z 50,03 ha do 62,73 ha), zmniejszenia powierzchni w ramach wariantu S02b01- trwałe użytki zielone ( z 25,10ha na 8,68ha), dodania wariantu S02d01- uprawy sadownicze, w tym jagodowe o powierzchni 2,40 ha.

Sąd dokonując oceny zaskarżonej decyzji stwierdził, że ustalenia organu dotyczące braku aktualnego- zarówno na dzień złożenia wniosku o przyznanie płatności jak i wydania decyzji – planu działalności rolnośrodowiskowej jak i zmniejszenia powierzchni użytków rolnych, na których program ten jest realizowany, w tym na skutek sprzedaży części gruntów oraz zakupu nowych działek rolnych, są prawidłowe. Okoliczności tych nie zakwestionował również skarżący.

Dla oceny legalności zaskarżonej decyzji wyłoniły się zatem dwie istotne okoliczności, których wystąpienie miało wpływ na prawo producenta rolnego do ubiegania się o płatności rolnośrodowiskowe: brak aktualnego planu rolnośrodowiskowego oraz naruszenie zakazu zmniejszania (§ 5 rozporządzenia RM z dnia 20 lipca 2004 r.) lub wymiany gruntów, których dotyczy wsparcie podczas okresu ważności zobowiązania (art. 66 ust. 2 rozporządzenia Komisji WE Nr 817/2004).

Powołane wyżej rozporządzenie Rady Ministrów w § 2 ust. 1 uzależnia udzielenie płatności rolnośrodowiskowej producentowi rolnemu, który zobowiąże się do realizacji pakietów zgodnie z planem działalności rolnosrodowiskowej. Z treści rozporządzenia wynika, że plan ten winien być realizowany przez beneficjenta płatności planu działalności rolnośrodowiskowej w okresie, na który plan ten został opracowany. Trudno jest jednak uznać wykonanie obowiązku w zakresie realizacji planu działalności rolnośrodowiskowej w sytuacji, gdy plan ten jest nieaktualny, a producent rolny nie podjął żadnych działań w kierunku realizacji tego obowiązku.

Nie bez znaczenia dla odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowych miała dokonana przez producenta rolnego wymiana części gruntów wymienionych we wniosku. Powołany wyżej art. 66 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 817/2004 wyklucza możliwość wymiany gruntów w czasie trwania zobowiązania (realizacji planu rolnośrodowiskowego). Jest to o tyle istotne, że plan rolnośrodowiskowy sporządzany jest dla gruntów, które są w tym planie wymienione. Wprawdzie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w § 5 ust. 2 dopuszcza zwiększenie lub zmniejszenie powierzchni użytków rolnych nie więcej niż o

5 % dotychczasowej powierzchni lecz nie więcej niż o 2 ha, jednakże okoliczność ta wymaga dokonania stosownych zmian w planie. Nie jest jednak dopuszczalna sytuacja, w której producent rolny dokonując zmiany w powierzchni użytków rolnych ujętych w planie poprzez ich częściowe zbycie oraz nabycie nowych działek, zmiany te wykazuje jedynie we wniosku o przyznanie dopłat dokonując swoistej wymiany gruntów. Taka okoliczność miała miejsce w niniejszej sprawie.

Zdaniem Sądu, przytoczony wyżej przepis dotyczący zakazu wymiany gruntów (art. 66 ust. 2 ) oznacza, iż producent rolny w czasie obowiązywania planu rolnośrodowiskowego ma obowiązek realizowania planu dla tych gruntów, które zostały wymienione w planie. Zmiana tożsamości gruntów wymienionych w planie rolnośrodowiskowym poprzez ich zbycie lub nabycie przy zachowaniu ogólnej sumy powierzchni stanowi podstawę do odmowy przyznania płatności.

Kwestię sporną stanowiły ustalenia organu dokonane w oparciu o kontrolę przeprowadzoną w gospodarstwie skarżącego w dniu 11 lipca 2005 r. dotyczące obszaru zadeklarowanego przez producenta, wynoszącego 73,81 ha oraz obszar stwierdzony podczas kontroli, wynoszący 55,57 ha.

W ocenie organu, wyniki przeprowadzonej kontroli świadczą o tym, że D. T. jako beneficjent płatności rolnośrodowiskowych w zakresie rolnictwa ekologicznego zadeklarował we wniosku o przyznanie płatności większą powierzchnię upraw ekologicznych od stwierdzonej w trakcie kontroli w dniu 11 lipca 2005 r.

Rozporządzenie Komisji (WE) nr 814/2004, odnoszące się m.in. do kwestii płatności rolnośrodowiskowych, nie reguluje bezpośrednio zasad stosowania sankcji w przypadku różnic pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wnioskach a powierzchnią stwierdzoną w wyniku kontroli na miejscu i kontroli administracyjnej przeprowadzonej przez agencję płatniczą. W zakresie sankcji rozporządzenie to odsyła w art. 70 do regulacji rozporządzenia Komisji (WE) nr 241912001, stwierdzając, iż "art. 30 i 31 oraz art. 32 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 stosuje się do płatności obszarowych. (.)". Rozporządzenie Komisji (WE) nr 2419/2001 zostało uchylone z dniem wejścia w życie rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, jednakże - zgodnie z art. 80 ust. 2 tego ostatniego rozporządzenia - "Odniesienia do rozporządzenia (WE) nr 2419/2001 będą interpretowane jako odniesienia do niniejszego rozporządzenia i będą rozumiane zgodnie z tabelą korelacji przedstawioną w załączniku 111". Wspomniana tabela korelacji zawiera odesłanie do przepisów - odpowiednio - art. 49, 50 ust. 1,3,6 i 7 oraz art. 51 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004.

Zgodnie z art. 50 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, ,,(...) jeśli obszar zadeklarowany we wniosku o jednolite dopłaty przekracza obszar zatwierdzony dla danej grupy upraw, do obliczania pomocy zostanie zastosowany obszar zatwierdzony dla tej grupy upraw". Oznacza to, iż w przypadku każdego z wariantów pakietu S02 - rolnictwo ekologiczne, dla którego powierzchnia zatwierdzona w wyniku kontroli na miejscu jest mniejsza, niż zadeklarowana do obliczania wsparcia przyjąć należy obszar zatwierdzony, czyli odpowiednio:

- dla wariantu S02a01 - uprawy rolnicze (bez certyfikatu zgodności) - 49,93 ha (wobec zadeklarowanych 62,73 ha),

- dla wariantu S02b01 - trwałe użytki zielone (bez certyfikatu zgodności) - 3,94 ha (wobec zadeklarowanych 8,68 ha),

- dla wariantu S02d01 - uprawy sadownicze w tym jagodowe (bez certyfikatu

zgodności) - 1,70 ha (wobec zadeklarowanych 2,40 ha).

Jednocześnie, zgodnie z art. 51 ust. 1 powyższego rozporządzenia, "jeśli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej, za wyjątkiem skrobiowych odmian ziemniaka i ich nasion zgodnie z odpowiednio art. 93 i 99 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003, przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 50 ust. 3 do 5 niniejszego rozporządzenia, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi 3% lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20% zatwierdzonego obszaru. Jeśli różnica ta przekracza 20% zatwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw nie zostanie przyznana żadna pomoc obszarowa."

W przypadku wariantu S02a01 - uprawy rolnicze (bez certyfikatu zgodności) obszar zadeklarowany wynosi 62,73 ha, zaś obszar zatwierdzony - 49,93 ha. Różnica pomiędzy tymi wielkościami wynosi 12,80 ha, czyli 25,64% obszaru zatwierdzonego (sposób obliczenia różnicy: 12,80 ha /49,93 ha = 0,256358 * 100 = 25,64%). W związku z powyższym - w świetle regulacji art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 - nie może zostać przyznana pomoc obszarowa dla wariantu SO2a01 uprawy rolnicze (bez certyfikatu zgodności).

W ocenie Sądu ustalenia dokonane w trakcie kontroli wskazują na rozbieżność pomiędzy powierzchnią stwierdzoną, a powierzchnią wymienioną we wniosku o przyznanie płatności. Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania wyników kontroli przeprowadzonej w obecności pełnomocnika producenta rolnego. Brak możliwości zidentyfikowania działek przez kontrolerów potwierdza, zdaniem Sądu, ustalenia organów co do przekroczenia rozsądnych proporcji pomiędzy gruntem użytkowanym rolniczo a elementami krajobrazu tworzącymi ostoje dzikiej przyrody. Na spornej działce ewidencyjnej [...] przekroczenie to było 10-krotne.

Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego oceny gospodarstwa D. T. przez Polskie Centrum Badań i Certyfikacji, rozbieżnej z ustaleniami Agencji, Sąd podzielił pogląd organu, że ocena ta służy producentowi rolnemu do uzyskania certyfikatu w rolnictwie ekologicznym.

Na gruncie tej sprawy organ dokonał oceny protokołu sporządzonego przez jednostkę certyfikującą i podważył jego przydatność w sprawie z uwagi na metodę jego sporządzenia opartą na oświadczeniu złożonym przez producenta rolnego.

Sąd nie znalazł podstaw do podważenia oceny tego dowodu.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. na podstawie art. 151 P.p.s.a orzekł jak w sentencji.