Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 343/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-12-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy: article: art. 271 ust. 5, art. 279 pkt 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1566
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
article: art. 7a, art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 184
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Łuczaj Sędziowie sędzia NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) sędzia del. WSA Mirosław Gdesz po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Wr 506/18 w sprawie ze skargi P. [...] S.A. z siedzibą w B. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie określenia opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi oraz wód opadowych i roztopowych do wód 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz P. [...] S.A. z siedzibą w B. kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 14 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Wr 506/18, po rozpoznaniu skargi P. [...] S.A. z siedzibą w B. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...], w przedmiocie określenia opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi oraz wód opadowych i roztopowych do wód: 1) uchylił zaskarżoną decyzję; 2) zasądził od Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz strony skarżącej kwotę 6917 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Wyrok został podjęty w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Dyrektor Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (zwany dalej: "Dyrektorem Zarządu Zlewni") powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r., po rozpatrzeniu reklamacji P. [...] S.A. z siedzibą w B. (zwana dalej: "Spółką") od informacji rocznej ustalającej wysokość opłaty stałej za usługi wodne z dnia [...] marca 2018 r., znak: [...], wydanej przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w [...], na podstawie art. 273 ust. 6 w zw. z art. 271 ust. 1, art. 14 ust. 2 i ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2017 r. poz. 1566) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., zwana dalej: "k.p.a."), określił Spółce za okres od 1 stycznia 2018 r. do 31 grudnia 2018 r., na podstawie decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] maja 2009 r., znak: [...], opłatę stałą w wysokości 62.053 zł, w tym 62.050 za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi i 3,24 zł za wprowadzanie do wód - wód opadowych i roztopowych, ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej.

Dyrektor Zarządu Zlewni wskazał, że opłata została obliczona zgodnie z art. 271 ust. 4 i 5 ustawy Prawo wodne oraz § 6 i § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. z 2017 r. poz. 2502). Opłata za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi została obliczona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej 250 PLN, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni i maksymalnego zrzutu określonego w pozwoleniu wodnoprawnym albo pozwoleniu zintegrowanym w ilości 2448 m3/h i wynoszącego po przeliczeniu 0,68 m3/s. Opłata za wprowadzanie do wód - wód opadowych i roztopowych została obliczona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej 2,50 PLN, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni i maksymalnego zrzutu określonego w pozwoleniu wodnoprawnym w ilości 3,55 dm3/s i wynoszącego po przeliczeniu 0,00355 m3/s.

Dyrektor Zarządu Zlewni nie zgodził się z argumentacją Spółki zawartą w reklamacji. Podkreślił, że skoro opłatę stałą za usługi wodne za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, zgodnie z art. 271 ust. 5 ustawy Prawo wodne, ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, wyrażonej w m3/s, to opłata stała nie zależy od ilości substancji wprowadzanych ze ściekami do wód lub do ziemi. Opłata stała odnosi się do maksymalnej presji na środowisko wodne w formie maksymalnej ilości wprowadzanych ścieków do wód lub do ziemi w jednostce czasu, określonych w pozwoleniu wodnoprawnym lub pozwoleniu zintegrowanym i jest rekompensatą za korzystanie ze środowiska wodnego. Organ stwierdził, że zwolnienie z opłat, na podstawie art. 279 pkt 3 ustawy Prawo wodne, za wprowadzanie do wód lub do ziemi ścieków będących wodami zasolonymi, następujące w przypadku, jeśli wartość sumy chlorków i siarczanów (CI+SO4) w tych wodach nie przekracza 500 mg/l, dotyczy tylko opłaty zmiennej. Nadmienił przy tym, że również w decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] maja 2009 r., zmienionej decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r., maksymalna wartość sumy chlorków i siarczanów w wodach zasolonych wprowadzanych do wód wynosi 1500 mg/dm3.

Skargę na powyższą decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosła Spółka, zarzucając naruszenie:

1) art. 279 pkt 3 ustawy Prawo wodne, poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji nieuzasadnione uznanie, że zwolnienie z opłat za wprowadzanie do wód lub ziemi ścieków będących wodami zasolonymi następujące w przypadku, gdy wartość sumy chlorków i siarczanów w tych wodach nie przekracza 500 mg/l dotyczy tylko opłaty zmiennej, podczas gdy należy stwierdzić, że przewidziane w ww. przepisie zwolnienie z opłaty za usługi wodne obejmuje zarówno opłatę stałą, jak i opłatę zmienną, skoro art. 279 pkt 3 ustawy Prawo wodne nie formułuje innej reguły;

2) art. 7, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., poprzez uzasadnienie zaskarżonej decyzji w sposób, który nie wskazuje na zrealizowanie przy wydaniu decyzji obowiązków określonych w wymienionych przepisach, zgodnie z którymi organ administracji publicznej jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona oraz sporządzić uzasadnienie zawierające wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uwzględniając skargę, podzielił stanowisko Spółki, że nie można interpretować zakresu zwolnienia z art. 279 pkt 3 ustawy Prawo wodne, wyłącznie w oparciu o przepisy określające sposób wyliczenia opłaty stałej i opłaty zmiennej. Rolą organu jest w pierwszym rzędzie ustalenie, czy w danej sprawie występują okoliczności stanowiące przesłankę do zastosowania obligatoryjnego zwolnienia, które ustawodawca wprost określił w art. 279 pkt 3. Sąd uznał, że skoro zwolnienia z obowiązku ponoszenia opłat za usługi wodne o charakterze przedmiotowym i podmiotowym mają charakter wyjątków od zasady jaką jest odpłatność za usługi wodne, to przepisy je określające winny podlegać wykładni ścieśniającej. Z treści art. 279 ustawy Prawo wodne wynika natomiast, że wszystkie wyszczególnione w pkt 1-5 rodzaje usług wodnych polegające na wprowadzaniu ścieków lub wód, do ziemi albo do wód lub do ziemi, obligatoryjne zwolnione zostały z opłat, których obowiązek ponoszenia wynika z art. 268 omawianego aktu. Już zatem sama wykładnia gramatyczna tego przepisu wskazuje, że zwolnienie w nim przewidziane, znajduje zastosowanie do opłat za usługi wodne bez rozróżnienia, czy chodzi o opłatę stałą czy opłatę zmienną. Skoro zaś z art. 270 ust. 8 ustawy Prawo wodne wynika, że opłata stała i opłata zmienna jest częścią składową opłaty za usługi wodne za wprowadzanie ścieków (z jaką mamy do czynienia w niniejszej sprawie), to już literalne brzmienie przepisu wskazuje, że brak jest podstaw do ograniczenia tego zwolnienia tylko do opłaty zmiennej. Sąd podkreślił, że lektura przepisów dotyczących opłat za usługi wodne wskazuje także, że w przypadku, gdy wolą ustawodawcy jest zastosowanie zwolnienia tylko do jednej ze składowych opłat za usługi wodne, to daje temu wyraz w sposób jednoznaczny, tak jak uczynił to w art. 270 ust. 2 ustawy Prawo wodne, w którym to przepisie mowa o zwolnieniu z opłaty stałej. Sąd podniósł również, że charakter opłat za usługi wodne jako danin publicznych, wymaga uwzględnienia w procesie wykładni charakteru przepisów określających obowiązek ich uiszczenia (zatem także zwolnień). Stosowanie przepisów zobowiązujących do uiszczania opłat za usługi wodne nie może prowadzić do naruszenia wartości objętych ochroną konstytucyjną, a w szczególności nie może prowadzić do tego, ażeby opłaty te stały się instrumentem nadmiernego fiskalizmu. Charakter opłat za usługi wodne jako daniny publicznej wymaga od organu stosowania wykładni prawa zawężającej ingerencję w uprawnienia jednostki i stosowania zasady rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych na korzyść strony (art. 7a § 1 k.p.a.). Sąd podkreślił także, że w procesie analizy art. 279 pkt 3 ustawy Prawo wodne prowadzonej przy uwzględnieniu okoliczności niniejszej sprawy nie można pominąć też argumentów związanych z wykładnią celowościową. W przypadku usługi wodnej polegającej na poborze wód podziemnych lub powierzchniowych przedmiotem ochrony jest bowiem dostępność ich zasobów, natomiast w przypadku wprowadzania wód lub ścieków do ziemi lub do wód można mówić o ochronie środowiska przed odprowadzeniem wód lub ścieków złej jakości lub o możliwościach absorpcji określonej ilości wody. Podmiot odprowadzający ścieki ma wpływ na ich ilość i jakość przez ograniczenie ilości wprowadzanych ścieków i zastosowanie rozwiązań umożliwiających uzyskanie ich odpowiedniej, bezpiecznej dla środowiska jakości. Przewidziane przez ustawodawcę zwolnienia uzależnione od poziomu zasolenia wprowadzanych do wód ścieków wiązać należy zatem z takimi działaniami. Powyższe okoliczności, w ocenie Sądu, pozostały poza rozważaniami organu, który przyjmując wadliwą i niekorzystną dla strony interpretację art. 279 pkt 3 ustawy Prawo wodne, nie zbadał, czy w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy, wartość faktycznie wprowadzanych przez stronę sumy chlorów i siarczanów nie przekracza wartości uprawniającej do zwolnienia.

Niezależnie od powyższego, Sąd dopatrzył się wadliwości decyzji również ze względu na nieprawidłowo wyliczoną wysokość opłaty za wprowadzanie do wód ścieków. Podał, że pozwolenie wodnoprawne określa bowiem następujące dopuszczalne wartości (ilości) wód z odwodnienia wyrobiska: średniodobowo – 23.040 m3/d: maksymalnie - 2448 m3/h i wód opadowych i roztopowych z terenu oczyszczalni 3,55 dm3/s. Organ przyjął za punkt odniesienia maksymalną wartość godzinową (2448,0 m3/h) i - dokonawszy przeliczenia na m3/s - uznał, że jest to określona w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalna ilość ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi. Sąd uznał, że z takim założeniem nie można się zgodzić, gdyż nie jest tak, że na podstawie pozwolenia wodnoprawnego Spółka może dokonywać odwodnienia i wprowadzać do potoku wody z tego odwodnienia, pochodzące w ilości będącej iloczynem liczby godzin składających się na 365 dni i maksymalnej godzinowej wartości (ilości) odwodnienia i wprowadzanych wodę. Innymi słowy, skarżąca nie może stale, przez cały czas "wykorzystywać" maksymalnej godzinowej wartości - wchodzi bowiem w rachubę drugie, nieco dalej idące ograniczenie w postaci wartości dobowej. Gdyby przyjąć tak, jak uczynił to organ, że dla obliczenia opłaty stałej właściwy jest maksymalny godzinowy zrzut ścieków wynoszący 2448,0 m3/h, to po pomnożeniu tej liczby przez liczbę godzin w ciągu doby (24), a następnie przez 365 dni, okazałoby się, że maksymalny zrzut roczny ścieków wynosi 893520 m3/r.

Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, art. 77 § k.p.a. oraz art. 279 pkt 3 ustawy Prawo wodne.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Dyrektor Zarządu Zlewni, wnosząc o jego uchylenie i rozpoznanie skargi oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego, według norm przepisanych.

Skarżący kasacyjnie organ, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), zarzucił rozstrzygnięciu naruszenie:

1) prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię: art. 271 ust. 5 ustawy Prawo wodne, poprzez przyjęcie, iż skarżący dokonał błędnej wykładni pojęcia maksymalnej ilości ścieków wprowadzonych do wód lub do ziemi, bez przyjęcia miernika zrzutu ilości ścieków w ramach normalnej działalności, a nie maksymalnych możliwości, podczas gdy literalne brzmienie przepisu wprost odnosi się do iloczynu jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi;

2) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7a k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., polegające na przyjęciu, iż skarżący nie wyjaśnił przesłanek określonych art. 279 pkt 3 ustawy Prawo wodne, co spowodowało niekorzystne ustalenie opłaty, podczas gdy skarżący w decyzji odniósł się do dyspozycji art. 279 pkt 3 ustawy, iż nie ma on zastosowania do opłaty stałej, a jedynie zmiennej, uzasadniając swoje twierdzenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji treścią pozwolenia wodnoprawnego będącego źródłem obowiązku naliczenia opłaty jako swoistego ryczałtu za korzystanie ze środowiska.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Spółka wniosła o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie, to Sąd rozpoznający skargę kasacyjną związany jest jej granicami wyznaczonymi sformułowanymi w niej zarzutami.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia przepisów postępowania uznać należy, że nie jest on zasadny. Zgodnie z treścią art. 279 pkt 3 Prawa wodnego, zwolnione jest z opłat za usługi wodne wprowadzanie do wód lub do ziemi - ścieków będących wodami zasolonymi, jeżeli wartość sumy chlorków i siarczanów (CI+SO4) w tych wodach nie przekracza 500 mg/I. Z literalnego brzmienia tego przepisu nie wynika jednoznacznie, czy zwolnienie to odnosi się tylko do opłat stałych, czy też tylko do opłat zmiennych. Organ orzekający w sprawie w uzasadnieniu decyzji stwierdził, że zwolnienie z opłat na podstawie powołanego przepisu dotyczy tylko opłaty zmiennej. Nadmienił przy tym, że również w decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] maja 2009 r., zmienionej decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r., maksymalna wartość sumy chlorków i siarczanów w wodach zasolonych wprowadzanych do wód została określona na poziomie 1500 mg/dm3, co samo przez się wyklucza zastosowanie wymienionej normy prawnej. Stanowisko to zasadnie zostało zakwestionowane w zaskarżonym wyroku. Zgodzić się należy z wykładnią omawianej normy prawnej dokonaną w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Z powołanego przepisu nie wynika, że zwolnienie z opłaty odnosi się wyłącznie do opłat zmiennych. Generalnie, obowiązek ponoszenia opłat za usługi wodne został określony z art. 268 Prawa wodnego. W art. 270 ust. 8 powołanej ustawy prawodawca doprecyzował, że opłata za usługi wodne za wprowadzanie ścieków (z jaką mamy do czynienia w niniejszej sprawie) składa się z opłaty stałej i opłaty zmiennej. Uwzględniając treść wskazanych przepisów uznać należy, że brak jest podstaw do ograniczenia zwolnienia z opłaty tylko do opłaty zmiennej. Rację ma również Sąd I instancji, że charakter opłat za usługi wodne jako daniny publicznej, wymaga od organu stosowania wykładni prawa zawężającej ingerencję w uprawnienia jednostki i stosowania zasady rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych na korzyść strony. Zgodnie bowiem z art. 7a § 1 k.p.a., obowiązującym od 1 czerwca 2017 r. i mającym zastosowanie do postępowań administracyjnych wszczętych po tym dniu, jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. W rozpoznawanej sprawie nie występowały sporne interesy stron jak również nie dotyczyła ona interesu osób trzecich. Nie występują też przesłanki uzasadniające odmowę jego zastosowania określone w art. 7a § 2 k.p.a. Zasadnie także Sąd I instancji zwrócił uwagę, że w procesie analizy art. 279 pkt 3 ustawy Prawo wodnego nie można pominąć argumentów związanych z wykładnią celowościową. Celem wprowadzenie odpłatnej usługi wodnej polegającej na wprowadzania ścieków do ziemi lub do wód jest ochrona środowiska przed odprowadzeniem ścieków złej jakości. Podmiot odprowadzający ścieki, mając wpływ na ich ilość i jakość, przez wprowadzenie zwolnienia z opłaty jest motywowany do podejmowania rozwiązań umożliwiających uzyskanie jak najbardziej bezpiecznej dla środowiska jakości, co w efekcie przekładać się powinno na obniżenie kosztów prowadzonej działalności.

Nietrafne jest też stanowisko Dyrektora Zarządu Zlewni, że w rozpatrywanej sprawie brak było możliwości zwolnienia z opłaty, bowiem w powołanej wyżej decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] maja 2009 r., zmienionej decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r., maksymalna wartość sumy chlorków i siarczanów w wodach zasolonych wprowadzanych do wód została określona na poziomie 1500 mg/dm3. Z powyższego wynika, że dla zwolnienia z opłaty, zdaniem organu, decydujące znaczenia mają poziomy zanieczyszczeń określone w pozwoleniu wodnoprawnym albo pozwoleniu zintegrowanym. Należy jednak zauważyć, że w pozwoleniu wodnoprawnym wydanym w rozpoznawanej sprawie wielkości poszczególnych zanieczyszczeń zostały określone na poziomie maksymalnym, co oznacza, że rzeczywisty ich poziom nie może przekroczyć określonych wartości. Niewykluczone jest jednak, że poziom ten może być znacznie od nich niższy i spełniać warunek określony w art. 279 pkt 3 Prawa wodnego, zgodnie z którym wartość sumy chlorków i siarczanów (CI+SO4) w wodach ( ściekach) nie może przekraczać 500 mg/I. Zaakceptowanie stanowiska organu potencjalnie mogło by prowadzić do sytuacji, w której podmiot posiadający pozwolenie wodnoprawne wyznaczające wielkości zanieczyszczeń na poziomie niższym niż określone w art. 279 pkt 3 ustawy Prawo wodne korzystałby permanentnie ze zwolnienia z opłaty stałej, niezależnie od rzeczywistej jakości ścieków, natomiast podmiot, któremu w pozwoleniu wodnoprawnym wielkości zanieczyszczeń określono na poziomie powyżej 500 mg/l, zawsze ponosiłby opłatę stałą pomimo, że rzeczywiste zanieczyszczenia ścieków nie przekraczałby wskazanego wyżej poziomu. Zauważyć należy także, że skarżący kasacyjnie poniósł w uzasadnieniu skargi, że w I kwartale 2018r. ilość sumy chlorków i siarczanów w ściekach odprowadzanych do rzeki [...] wynosiła 670,3 dm3. W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący w I instancji powołał się natomiast na okoliczność, że w latach poprzednich, właśnie z uwagi na nie przekraczanie poziomu zanieczyszczeń w ściekach określonego w art. 279 pkt 3 Prawa wodnego, korzystał ze zwolnienia z opłat. Wątpliwości tych nie można rozstrzygnąć w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Trafnie zatem Sąd I instancji uznał, że doszło w sprawie do naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., a wskazane okoliczności pozostały poza rozważaniami organu, który przyjął wadliwą i niekorzystną dla strony interpretację art. 279 pkt 3 ustawy Prawo wodne. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że podniesiony zarzut należało uznać za niezasadny.

Nie można także uwzględnić zarzutu naruszenia prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię art. 271 ust. 5 Prawa wodne. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika jednoznacznie, czy Sąd I instancji przyjął, że opłata stała powinna być ustalana z uwzględnieniem rzeczywistej ilość odprowadzanych ścieków czy z uwzględnieniem maksymalnej ich wielkości określonej w pozwoleniu wodnoprawnym. Niewątpliwie jednak Sąd ten przyjął, że uwzględnienie przy wyliczaniu opłaty ograniczenia ilości odprowadzanych w przeliczeniu ilości metrów sześciennych na godzinę jest wadliwe, bowiem średniodobowe ograniczenie w ilości 23040 m3 jest bardziej korzystne dla strony. Zauważyć trzeba, z uwagi na to, że opłata stała jest wymierzana w odniesieniu do całego roku i następuje to w pierwszych miesiącach danego roku, uznać należy, że decydujące znaczenie dla jej ustalenia mają maksymalne wielkości określone w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym. Odrębnym zagadnieniem jest natomiast, w jaki sposób ustalić owe maksymalne wielkości, skoro w pozwoleniu wodnoprawnym w rozpoznawanej sprawie, Marszałek Województwa [...] przyjął następujące dopuszczalne wartości (ilości) wód z odwodnienia wyrobiska: średniodobowo – 23.040 m3/d: maksymalnie - 2448 m3/h. Powołany wyżej art. 271 ust. 5 Prawo wodnego wywołuje istotne wątpliwości interpretacyjne podczas jego stosowania, gdy w pozwoleniu wodnoprawnym maksymalna ilość ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi nie była wyrażona w m3/s, lecz w m3 w przeliczeniu różne jednostki czasu. Stanowi on, że wysokość opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, wyrażonej w m3/s. Przy tak sformułowanym przepisie, gdy w pozwoleniu wodnoprawnym maksymalna ilość ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi nie jest wyrażona w m3/s, można by przyjąć, że wystarczy przeliczyć na m3/s określoną w pozwoleniu wodnoprawnym maksymalną ilość ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi w odniesieniu do określonej jednostki czasu. Tak też postąpił w rozpoznawanej sprawie Dyrektorem Zarządu Zlewni, przyjmując za miarodajną maksymalną wielkość - 2448 m3/h. W pozwoleniu wodnoprawnym z 2009r. zmienionym w 2012r. wskazano jednak także drugi parametr ilości odprowadzanych ścieków – średniodobowy na poziomie 23.040 m3/d. Fakt, że w pozwoleniu wodnoprawnym określono średniodobowy wskaźnik odprowadzania ścieków nie oznacza, że nie może on być podstawą do wyliczenia należnej opłaty stałej wyliczanej w stosunku rocznym. Średniodobowa ilość odprowadzanych ścieków oznacza, że danej doby możliwe jest zarówno odprowadzenie ilości ścieków w większej jak i mniejszej ilości. W stosunku rocznym nie może jednak ilość odprowadzanych ścieków być większa ( ilość maksymalna) niż iloczyn ustalonej wielości średniodobowej pomnożonej przez ilość dni w roku. W rozpoznawanej sprawie maksymalna ilość ścieków przy uwzględnieniu wskaźnika dobowego wynosiłaby 8409600 m3 (23040m3 x 365 dni). Przy zastosowani maksymalnego wskaźnika godzinowego ilość odprowadzanych rocznie ścieków wynosiłaby natomiast 21444480 m3 ( 2448 m3 x 24 h. x 365 dni). Wyliczone ilości odprowadzanych w stosunku rocznym ścieków przy uwzględnieniu dwóch wskaźników wskazanych w pozwoleniu wodnoprawnym niewątpliwie różnią się w sposób istotny. Różnice te mają także oczywisty wpływ, po przeliczeniu tych wskaźników na wskaźnik określający ilość odprowadzanych ścieków w m3/s, na ustalenie wysokości opłaty stałej. W przypadku maksymalnego wskaźnika godzinowego po przeliczeniu go na ilość ścieków odprowadzanych w ciągu sekundy wynosiłby on 0,68 m3/s ( 2448 m3 : 3600s.). Opłata stała w takim przypadku wynosiłaby 62050 zł. ( 250 zł. x 0.68m3/s x 365 dni) i taką też opłatę wyliczył w zaskarżonej decyzji organ. W przypadku uwzględnienia wskaźnika średniodobowego, ilość odprowadzanych ścieków w metrach na sekundę wynosiłaby 0,266 m3/s ( 23040 m3 : 86400 s.). Opłata stała w stosunku rocznym wynosiłaby wówczas 24272,5 zł. ( 250 zł. x 0,266 m3/s x 365 dni). Literalne brzmienie art. 271 ust. 5 Prawa wodnego nie daje zatem podstawy do przyjęcia, że chodzi o najwyższą matematyczną wartość, jaką można osiągnąć po przeliczeniu maksymalnych ilości ścieków podanych w m3/h.

Istotne jest to, że w zależności od tego, który parametr zostanie przyjęty do ustalenia opłaty stałej, opłata ta będzie miała inną wysokość. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w sprawie, podziela stanowisko wyrażone w wyroku NSA z dnia 13 lutego 2020r. sygn. akt II OSK 3748/18 ( dostępny w bazie orzeczeń sądów administracyjnych), że wobec wątpliwości, jakie wywołuje wykładnia powołanego przepisu, mając na uwadze art. 7a § 1 k.p.a, należało przyjąć, że w przypadku, gdy w pozwoleniu wodnoprawnym nie określono maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi wyrażonej w m3/s, ale określono tę ilość na więcej niż jeden sposób, wyrażając ją w m3 na inne jednostki czasu niż sekunda, do ustalenia opłaty stałej należy przyjąć sposób wyrażenia ilości wprowadzanych ścieków do wód lub do ziemi korzystniejszy dla zobowiązanego do uiszczenia tej opłaty.

Mając na uwadze powyższą wykładnię art. 271 ust. 5 Prawa wodnego uznać należy, że podniesiony zarzut naruszenia prawa materialnego jest niezasadny.

Z przytoczonych wyżej powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

Skarga kasacyjna została rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny na posiedzeniu niejawnym z uwagi na wyrażenie na to zgody przez wszystkie strony postępowania, stosownie do treści art. 15zzs4 ust. 1ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVD-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych ( Dz. U. poz. 374,567,568,695 i 875).