Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 547/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1, art. 8c ust. 4
journal: Dz.U. 1995 nr 142 poz 702
law: Ustawa z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska (sprawozdawca), Sędziowie asesor WSA Konrad Aromiński, sędzia WSA Włodzimierz Gurba, Protokolant referent stażysta Maria Góraj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia numeru identyfikacji podatkowej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] grudnia 2018r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej ("Dyrektor IAS") utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] ("Naczelnik US") z dnia [...] września 2018r. o uchyleniu numeru identyfikacji podatkowej nadanego Fundacji [...] (dalej: "Skarżąca", "Fundacja").

Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu 16 maja 2016r. do Urzędu Skarbowego [...] (dalej: "Urząd") wpłynęło pismo Skarżącej, w którym Prokurent S. W. poinformował, że od dnia 2 maja 2016r. Fundacja zmieniła adres do korespondencji na adres: "Biuro Zarządu, ul. [...], [...] W."

W związku z powyższym Naczelnik US pismem z 20 maja 2016r., działając na podstawie art. 155 § 1 oraz art. 272 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018r. poz. 800 ze zm., dalej: "O.p.") w związku z art. 9 ustawy z dnia 13 października 1995r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz. U. z 2012r. poz. 314 ze zm., dalej: "ustawa o NIP"), wezwał Fundację do złożenia w terminie 7 dni zgłoszenia aktualizacyjnego w zakresie danych uzupełniających NIP-8 ze wskazaniem adresu do korespondencji.

W odpowiedzi na ww. wezwanie Skarżąca złożyła zgłoszenie aktualizacyjne w zakresie danych uzupełniających NIP-8. W przedmiotowym zgłoszeniu Fundacja wskazała adres: ul. [...], [...] W., jako adres do korespondencji oraz adres przechowywania dokumentacji rachunkowej. Zgłoszenie, z datą wypełnienia formularza 30 maja 2016r. zostało podpisane przez S. W..

Pismem z 7 sierpnia 2017r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego [...], przesłał zgodnie z właściwością do Naczelnika US zgłoszenie aktualizacyjne NIP-2 Skarżącej. W treści przedmiotowego zgłoszenia Fundacja poinformowała, że działalność rozpoczęła 2 czerwca 2006r. Ponadto w zgłoszeniu wskazała adres: ul. [...], [...] W., jako adres siedziby oraz adres przechowywania dokumentacji rachunkowej.

Następnie wraz z pismem z 13 czerwca 2018r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego [...] przesłał zgodnie z właściwością pełnomocnictwo do podpisywania deklaracji Skarżącej składanej za pomocą środków komunikacji elektronicznej UPL-1 dla S. W., z ujawnionym adresem siedziby: ul. [...], [...] W..

Z uwagi na fakt, że w Krajowym Rejestrze Sądowym Skarżąca figurowała pod adresem siedziby: ul. [...], [...] W., a jako adres do doręczeń poprzednio wskazała inny numer lokalu niż wskazany na formularzu UPL-1, tj. lok. [...], organ pierwszej instancji pismem z 18 czerwca 2018r., działając na podstawie art. 155 § 1 oraz art. 272 O.p. wezwał Fundację o poprawienie w terminie 7 dni adresu siedziby na formularzu UPL-1 oraz złożenie formularza NIP-8 w celu wskazania aktualnego adresu do doręczeń.

W odpowiedzi na ww. wezwanie Skarżąca poinformowała, że w zakresie UPL-1, druk złożono prawidłowo w dniu 28 maja 2018r. Jednocześnie złożyła zgłoszenie aktualizacyjne w zakresie danych uzupełniających NIP-8, w którym wskazała adres: ul. [...], [...] W., jako adres do korespondencji oraz adres przechowywania dokumentacji rachunkowej oraz zgłosiła zakończenie działalności pod adresem: ul. [...], [...] W.. Zgłoszenie z datą wypełnienia formularza 9 lipca 2018r., zostało podpisane przez S. W..

W dniu 3 sierpnia 2018r. pracownicy organu pierwszej instancji przeprowadzili wizję lokalną pod adresem: ul. [...], [...] W., zgłoszonym w Krajowym Rejestrze Sądowym jako siedziba Spółki oraz w Centralnym Rejestrze Podmiotów Krajowej Ewidencji Podatników - dalej: CRP KEP jako dodatkowe miejsce prowadzenia działalności. W wyniku podjętych czynności ustalono, że pod ww. adresem znajduje się dom wolnostojący, w którym zastano właścicielkę E. H.. Oświadczyła ona, że Skarżącej została wypowiedziana umowa najmu w trybie natychmiastowym. Na powyższą okoliczność E. H. okazała kserokopię wypowiedzenia umowy najmu z dnia 27 kwietnia 2016r. potwierdzoną za zgodność z oryginałem, która została dołączona do akt sprawy.

W związku z poczynionymi ustaleniami Naczelnik US pismem z dnia 7 sierpnia 2018r., na podstawie art. 155 § 1 oraz art. 272 O.p., wezwał Fundację do złożenia w terminie 7 dni w Krajowym Rejestrze Sądowym wniosku o zmianę adresu siedziby, gdyż na dzień 6 sierpnia 2018r. w KRS figuruje adres: [...] w W. oraz przedłożenia w urzędzie jego uwierzytelnionej kopii. Jednocześnie organ pierwszej instancji poinformował Fundację, że zgodnie z art. 22 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2018r. poz. 986, dalej: "ustawa o KRS") wniosek o wpis do rejestru powinien być złożony nie później niż w terminie 7 dni od dnia zdarzenia uzasadniającego dokonanie wpisu. Ponadto organ podatkowy poinformował Skarżącą, że w myśl art. 8c pkt 4 ustawy o NIP – Naczelnik Urzędu Skarbowego uchyla w drodze decyzji NIP, jeżeli podatnik posługuje się fałszywymi lub fikcyjnymi danymi adresowymi swojej siedziby lub miejsca wykonywania działalności gospodarczej.

W odpowiedzi na ww. wezwanie Skarżąca wskazała, że Urząd nie jest dla niej właściwy i nie przedstawiła żądanych dokumentów.

Decyzją z dnia [...] września 2018r. Naczelnik US, na podstawie art. 8c ust. 4 ustawy o NIP uchylił numer identyfikacji podatkowej nadany Skarżącej, z powodu posługiwania się fałszywymi lub fikcyjnymi danymi adresowymi siedziby i miejsca prowadzenia działalności gospodarczej ([...], [...] W.) do czasu zmiany danych adresowych w odpowiednim rejestrze lub ewidencji, tj. ustania przesłanek uzasadniających uchylenie NIP skutkującego wygaśnięciem niniejszej decyzji i przywrócenia NIP w Centralnym Rejestrze Podmiotów - Krajowej Ewidencji Podatników.

W odwołaniu od ww. decyzji Skarżąca wniosła o uchylenie powyższej decyzji w całości. Do odwołania Skarżąca załączyła kopie złożonych uprzednio do organu podatkowego zgłoszeń aktualizacyjnych NIP-8, kopię zgłoszenia NIP-2, kopie pism składanych w toku postępowania oraz kopię pisma z dnia 6 lipca 2018r.

W uzasadnieniu odwołania podniosła, że decyzja Naczelnika US "została sporządzona w sprzeczności z rzeczywistym stanem faktycznym, z dotychczasową korespondencją i dokumentacją" w sprawie jej adresu oraz z pominięciem jej stanowiska w tym zakresie. Skarżąca wskazała, że spełniła wszystkie obowiązki wynikające z art. 9 ustawy o NIP i na bieżąco informowała organ podatkowy o zmianach w adresie. W jej ocenie stwierdzenie przez organ podatkowy, że adres siedziby i miejsca prowadzenia działalności jest niezgodny ze stanem faktycznym jest fałszywe. Skarżąca wywodziła, że ww. decyzja została wydana z przekroczeniem kompetencji organu i stanowi ingerowanie w kompetencje Krajowego Rejestru Sądowego. Na zakończenie podniosła, że Naczelnik US nie jest dla niej właściwym organem podatkowym.

Wskazaną na wstępie decyzją z [...] grudnia 2018r. Dyrektor IAS utrzymał w mocy decyzję Naczelnika US z dnia [...] września 2018r.

Organ odwoławczy zauważył, że możliwość uchylenia podatnikowi nadanego NIP uregulowana została w art. 8c ust. 4 ustawy o NIP. Stosownie do tego przepisu naczelnik urzędu skarbowego uchyla z urzędu, w drodze decyzji NIP, jeżeli podatnik posługuje się fałszywymi lub fikcyjnymi danymi swojej siedziby lub miejsca wykonywania działalności gospodarczej. Z chwilą ustania przesłanek uzasadniających uchylenie NIP na skutek zmiany danych w odpowiednim rejestrze lub ewidencji następuje przywrócenie NIP w CRP KEP. Do przywrócenia NIP stosuje się odpowiednio przepisy art. 8a.

Sposób procedowania w sprawach ewidencji podatników został natomiast określony w art. 8d ustawy o NIP, zgodnie z którym, w zakresie nieuregulowanym w art. 8b i art. 8c do postępowań w sprawie odmowy nadania NIP, unieważnienia lub uchylenia nadanego NIP oraz do innych postępowań z zakresu ewidencji i identyfikacji podatników i płatników stosuje się odpowiednio przepisy działu IV ustawy Ordynacja podatkowa.

W przypadku ustalenia przez organ podatkowy, że dane adresowe siedziby lub miejsca wykonywania działalności gospodarczej podatnika są fałszywe lub fikcyjne, do postępowania w sprawie uchylenia NIP nie stosuje się art. 165 § 2 i 4 oraz art. 200 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (art. 8d ust. 2 powoływanej wyżej ustawy), tj. nie wydaje się postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego ani też przed wydaniem decyzji nie wyznacza się stronie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego.

W konsekwencji powyższego Dyrektor IAS przyjął, że Naczelnik US był uprawniony do przeprowadzenia postępowania podatkowego i sprawdzenia czy ujawnione dane adresowe Fundacji nie są fałszywe lub fikcyjne. W ocenie organu odwoławczego postępowanie podatkowe w przedmiocie uchylenia numeru identyfikacji podatkowej nadanego Skarżącej, zakończone wydaniem decyzji z dnia [...] września 2018r. przeprowadzone zostało w sposób prawidłowy, a konkluzje organu odwoławczego są zbieżne z wnioskami organu podatkowego pierwszej instancji.

Dyrektor IAS stwierdził, że w oparciu o zebrany w toku postępowania materiał dowodowy należało uznać, że pod wskazanym przez Fundację adresem: "ul. [...], [...] W." Fundacja faktycznie nie ma zlokalizowanej swojej siedziby. Pod tym adresem w istocie nie funkcjonuje zarząd Skarżącej. Wskazał, że nie jest to miejsce, w którym zapadają istotne decyzje dotyczące ogólnego zarządzania podmiotem, ani też miejsce, gdzie można zastać i skontaktować się bezpośrednio z Prezesem Zarządu Skarżącej, co Skarżąca przyznała w złożonym odwołaniu.

Dyrektor IAS wyjaśnił, że zgłoszenie NIP-2 nie jest formularzem, za pośrednictwem którego Fundacja mogła dokonać aktualizacji adresu swojej siedziby. Zgłoszenie NIP-2 jest bowiem formularzem przeznaczony dla osób prawnych i jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej będących podatnikiem lub płatnikiem podatków, lub płatnikiem składek na ubezpieczenia społeczne lub ubezpieczenia zdrowotne z wyjątkiem podmiotów wpisanych do Krajowego Rejestru Sądowego (w zakresie rejestru przedsiębiorców lub rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej), dla których przeznaczony jest formularz NIP-8. Formularz NIP-2 przeznaczony jest również do dokonania zgłoszenia identyfikacyjnego przez podmioty, którym nie nadano NIP, wpisane do ww. rejestrów przed grudniem 2014r. Fundacja nie spełnia żadnej z opisanych przesłanek uzasadniających dokonanie aktualizacji danych poprzez złożenie zgłoszenia NIP-2. Także pełnomocnictwo do podpisywania deklaracji składanej za pomocą środków komunikacji elektronicznej UPL-1 nie jest formularzem, za pośrednictwem którego Fundacja mogła dokonać aktualizacji adresu siedziby.

Organ odwoławczy zaznaczył, że zgodnie z treścią art. 49 ust. 1 ustawy o KRS fundacje podlegają obowiązkowi wpisu do rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej. W myśl art. 50 ww. ustawy, jeżeli podmiot wpisany do rejestru, o którym mowa w art. 49 ust. 1, podejmuje działalność gospodarczą, podlega obowiązkowi wpisu także do rejestru przedsiębiorców. Stosownie do treści art. 53a ustawy o KRS podmioty podlegające obowiązkowi wpisu do rejestru, o którym mowa w art. 49 ust. 1, są obowiązane zgłaszać dotyczące ich informacje wymienione m.in. w art. 38 oraz zmiany tych informacji, niezależnie od obowiązków wynikających z odrębnych przepisów. Artykuł 38 ustawy o KRS wskazuje natomiast, jakie dane zamieszcza się w tym rejestrze - dla każdego podmiotu jest to m.in. jego siedziba i adres. Zgodnie z art. 22 ustawy o KRS wniosek o wpis do rejestru powinien być złożony nie później niż w terminie 7 dni od dnia zdarzenia uzasadniającego dokonanie wpisu. Z kolei w myśl art. 20 ust. 1c ustawy o KRS po dokonaniu wpisu podmiotu do Rejestru lub jego zmiany dane objęte treścią wpisu są przekazywane za pośrednictwem systemu teleinformatycznego do Centralnego Rejestru Podmiotów - Krajowej Ewidencji Podatników (CRP KEP) i krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej. Z kolei z art. 17 ust. 1 ustawy o KRS wynika zasada domniemania prawdziwości danych wpisanych do rejestru, wiążąca zarówno dla podmiotu podlegającego wpisowi oraz dla stron uczestniczących w postępowaniu z udziałem tego podmiotu.

Dyrektor IAS wskazał, że z powyższych przepisów jednoznacznie wynika, iż adres siedziby Skarżąca może zmienić wyłącznie poprzez złożenie stosownego wniosku do Krajowego Rejestru Sądowego, który jest rejestrem referencyjnym dla Centralnego Rejestru Podmiotów Krajowej Ewidencji Podatników (CRP KEP).

Organ odwoławczy zauważył również, że wbrew twierdzeniom Skarżącej organ pierwszej instancji w toku postępowania nie pominął żadnych dokumentów złożonych przez Fundację, które dotyczyły ustalenia przesłanek uzasadniających uchylenie numeru NIP. Wszystkie zgłoszenia aktualizacyjne w zakresie danych uzupełniających NIP-8 zostały bowiem wprowadzone do systemu CRP KEP.

Dyrektor IAS nie podzielił stanowiska Skarżącej, że dopełniła ona wszelkich obowiązków wynikających z treści art. 9 ustawy o NIP. Stwierdził, że w żadnym ze złożonych zgłoszeń aktualizacyjnych w zakresie danych uzupełniających NIP-8 Skarżąca nie wskazała zakończenia działalności pod adresem: ul. [...] w W., jak również nie wskazała innego, aktualnego adresu miejsca prowadzenia działalności. Co prawda Fundacja dokonała aktualizacji adresu do doręczeń oraz adresu miejsca przechowywania dokumentacji rachunkowej, jednakże poprawność zgłoszenia powyższych adresów nie ma wpływu na ustalenie przesłanek uzasadniających uchylenie numeru NIP w oparciu o art. 8c ust. 4 ustawy o NIP.

Odnosząc się natomiast do twierdzenia Skarżącej, zgodnie z którym Naczelnik US nie jest dla Fundacji organem właściwym, Dyrektor IAS wyjaśnił, że zgodnie z art. 4 ustawy o NIP w sprawach określonych w art. 5 ust. 1, art. 8b i art. 8c oraz art. 9 ust. 1 właściwymi naczelnikami urzędów skarbowych są dla podatników podatku od towarów i usług - naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach podatku od towarów i usług, a dla pozostałych podatników będących podatnikami podatku dochodowego - naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach tego podatku. Ponadto w myśl § 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005r. w sprawie właściwości organów podatkowych (Dz. U. z 2005r. Nr 165 poz. 1371 ze zm.) w sprawach podatku dochodowego od osób prawnych właściwy miejscowo jest organ podatkowy według adresu siedziby wynikającej z odpowiedniego rejestru. Zgodnie natomiast z aktualnym odpisem z Krajowego Rejestru Sądowego w dniu 29 czerwca 2009r., w związku ze zmianą danych rejestrowych Fundacji, Sąd dokonał aktualizacji danych podmiotu, wpisując nowy adres siedziby, tj.: ul. [...], [...] W.. Według załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 24 lutego 2017r. w sprawie terytorialnego zasięgu działania oraz siedzib dyrektorów izb administracji skarbowej, naczelników urzędów skarbowych i naczelników urzędów celno-skarbowych oraz siedziby dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (Dz. U. z 2017r. poz. 393), dzielnica [...] jest objęta właściwością Naczelnika Urzędu Skarbowego [...], natomiast zgodnie z Rejestrem TERYT ul. [...], [...] W. należy do dzielnicy [...]. Zatem Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] od dnia 29 czerwca 2009r. jest organem właściwym miejscowo dla Fundacji.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Skarżąca wniosła o uchylenie ww. decyzji Dyrektora IAS w całości oraz wskazanie czy Naczelnik US jest organem właściwym terytorialnie dla Skarżącej, zarzucając naruszenie przepisów:

1) Ordynacji podatkowej, tj.:

- art. 15, art. 17 i art. 18a poprzez błędne ustalenie właściwości organu;

- art. 233 poprzez niezastosowanie § 1 ust. 2 lit. a) tego przepisu w zw. z art. 15 i art. 17;

- art. 247 § 1 ust. 1 poprzez jego niezastosowanie;

2) ustawy o NIP, tj.:

- art. 4 poprzez działanie niewłaściwego organu;

- art. 8a ust. 1 i 2 poprzez nieuznanie dokumentacji złożonej przez Fundację i wskazanie innych przepisów regulujących zapisy w ewidencji podatników tzn. zastosowanie przepisów o KRS;

- art. 8c ust. 4 i art. 8d poprzez błędną kwalifikację, a tym samym błędną interpretację czynności sprawdzających w zakresie adresu Skarżącej;

3) rozporządzenia Ministra Finansów z 22 sierpnia 2005r. (Dz. U. z 2005r. Nr 165 poz. 1371), tj.:

- § 2 ust. 2 oraz § 13 ust. 1 poprzez ich niezastosowanie;

4) ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, tj.:

- art. 7 poprzez ingerencję w kompetencje sądów.

W uzasadnieniu skargi Skarżąca podniosła, że w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 8c ust. 4 ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników. Fundacja nie zaniedbała bowiem obowiązku informowania organu podatkowego o rzeczywistym adresie swojej siedziby i adresie miejsca wykonywania działalności gospodarczej. Świadczy o tym fakt, że złożyła pisma i wymagane formularze, z których wynika wprost, że zostały spełnione wszelkie obowiązki strony opisane w art. 9 ustawy o NIP. Skarżąca podkreśliła również, że nowy adres wskazała m.in. w piśmie z 6 lipca 2018r. Zatem twierdzenie organu podatkowego, że adres siedziby Skarżącej jest niezgodny ze stanem faktycznym jest fałszywe.

Skarżąca zaznaczyła, że organ podatkowy pierwszej instancji niezasadnie dokonał czynności weryfikacyjnych w zakresie siedziby Fundacji pod adresem przy [...], ponieważ właściwym adresem siedziby jest adres przy [...], o czym Fundacja od maja 2016r. wielokrotnie informowała. Pomimo spełnienia przez Fundację obowiązków wynikających z art. 9 ustawy o NIP organ podejmował bezpodstawne działania w zakresie ustalania adresu podatnika. Fundacja podniosła, że bezskutecznie występowała do organu o wskazanie podstawy prawnej opisującej zasady przeprowadzania tych czynności, a w szczególności przepisów, na podstawie których stwierdzono brak działalności.

Skarżąca nie zgodziła się również ze stanowiskiem Dyrektora IAS, że adres siedziby może zmienić wyłącznie poprzez złożenie stosownego wniosku do Krajowego Rejestru Sądowego. Zdaniem Skarżącej procedura zmiany adresu, m.in. podatnika, jest opisana i wykonywana na podstawie art. 9 ustawy o NIP, a nie w oparciu o przepis art. 34 ustawy o KRS.

W ocenie Skarżącej, organ podatkowy przekroczył swoje kompetencje ingerując w kompetencje Krajowego Rejestru Sądowego. Na zakończenie Fundacja podniosła, że Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] nie jest dla niej właściwym organem podatkowym.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie była ocena istnienia przesłanek uzasadniających uchylenie z urzędu nadanego Fundacji Numeru Identyfikacji Podatkowej (NIP).

Stosownie do treści art. 8c ust. 4 ustawy o NIP, naczelnik urzędu skarbowego uchyla z urzędu w drodze decyzji NIP, jeżeli podatnik posługuje się fałszywymi lub fikcyjnymi danymi adresowymi swojej siedziby lub miejsca wykonywania działalności gospodarczej. Z chwilą ustania przesłanek uzasadniających uchylenie NIP na skutek zmiany danych adresowych w odpowiednim rejestrze lub ewidencji, następuje przywrócenie NIP w CRP KEP.

Postępowanie w przedmiocie nadania numeru NIP, odmowy jego nadania, unieważnienia lub uchylenia nadanego NIP, uregulowane zostało w ustawie o NIP, z tym, że w zakresie nieuregulowanym w art. 8b i art. 8c, do postępowań w sprawie nadania NIP, unieważnienia lub uchylenia nadanego NIP oraz do innych postępowań z zakresu ewidencji i identyfikacji podatników i płatników, stosuje się odpowiednio przepisy działu IV Ordynacji podatkowej. Natomiast zgodnie z art. 8d ust. 2 ustawy o NIP, do postępowania w sprawie uchylenia NIP nie stosuje się art. 165 § 2 i 4 i art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej.

Niewątpliwie w sprawie ustalenia wystąpienia przesłanek uzasadniających uchylenie NIP na podstawie art. 8c ust. 4 ustawy o NIP niezbędne jest przeprowadzenie postępowania podatkowego i sprawdzenie czy adres wskazany w ewidencji NIP w ogóle nie istnieje, czy konkretny podmiot nie ma tam faktycznej siedziby lub miejsca prowadzenia działalności. Oznacza to, że w celu ustalenia faktu, czy podatnik ma prawo posługiwania się danym adresem siedziby lub miejsca prowadzenia działalności oraz czy nie są to dane fałszywe lub fikcyjne organ podatkowy zobowiązany jest przeprowadzić analizę dokumentów rejestracyjnych, aktualizacyjnych, sprawdzić czy podatnik dysponuje tytułem prawnym do lokalu, w którym znajduje się siedziba przedsiębiorcy, a w razie wątpliwości uzasadnione będzie przeprowadzenie wizji lokalnej pod zgłoszonym adresem.

Podkreślenia wymaga, że celem istnienia systemu NIP jest m.in. umożliwienie organom państwa sprawowania kontroli nad prawidłowością rozliczeń podatkowych, a możliwość ustalenia adresu siedziby podatnika ma istotne znaczenie dla zapewnienia skuteczności takiej kontroli.

Z mocy art. 5 ust. 1 ustawy o NIP, podatnicy są zobowiązani do dokonania zgłoszenia identyfikacyjnego do naczelnika urzędu skarbowego albo organu właściwego na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z art. 5 ust. 2b ustawy o NIP zgłoszenie identyfikacyjne podatników wpisanych do Krajowego Rejestru Sądowego zawiera dane: 1) objęte treścią wpisu w Krajowym Rejestrze Sądowym, z wyłączeniem rejestru dłużników niewypłacalnych, przekazywane automatycznie za pośrednictwem systemu teleinformatycznego; 2) uzupełniające: skróconą nazwę (firmę), wykaz rachunków bankowych lub imiennych rachunków w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, z wyjątkiem rachunku VAT w rozumieniu art. 2 pkt 37 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług, adresy miejsc prowadzenia działalności, dane prowadzącego dokumentację rachunkową, w tym jego NIP, adres miejsca przechowywania dokumentacji rachunkowej, dane kontaktowe, a w przypadku osobowych spółek handlowych i podmiotów podlegających wpisowi do rejestru przedsiębiorców na zasadach określonych dla spółek osobowych - dane dotyczące poszczególnych wspólników, w tym ich identyfikatory podatkowe. Z kolei w myśl art. 5 ust. 2c ustawy o NIP podatnicy wpisani do Krajowego Rejestru Sądowego dokonują zgłoszenia identyfikacyjnego wyłącznie w zakresie danych uzupełniających wskazanych w ust. 2b pkt 2.

Tak więc podmioty wpisane do Krajowego Rejestru Sądowego, a takim podmiotem niewątpliwie jest Fundacja, dokonują zgłoszenia identyfikacyjnego wyłącznie w zakresie danych uzupełniających wskazanych w art. 5 ust. 2b pkt 2 ustawy o NIP. Dane uzupełniające zgłaszane są na formularzu NIP-8 i nie obejmują adresu siedziby.

Zgodnie z treścią art. 49 ust. 1 ustawy o KRS fundacje podlegają obowiązkowi wpisu do rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej. W myśl art. 50 ustawy o KRS, jeżeli podmiot wpisany do rejestru, o którym mowa w art. 49 ust. 1, podejmuje działalność gospodarczą, podlega obowiązkowi wpisu także do rejestru przedsiębiorców. Stosownie do treści art. 53a ustawy o KRS podmioty podlegające obowiązkowi wpisu do rejestru, o którym mowa w art. 49 ust. 1, są obowiązane zgłaszać dotyczące ich informacje wymienione m.in. w art. 38 oraz zmiany tych informacji, niezależnie od obowiązków wynikających z odrębnych przepisów. Artykuł 38 ustawy o KRS wskazuje natomiast, jakie dane zamieszcza się w tym rejestrze - dla każdego podmiotu jest to m.in. jego siedziba i adres. Zgodnie z art. 22 ustawy o KRS wniosek o wpis do rejestru powinien być złożony nie później niż w terminie 7 dni od dnia zdarzenia uzasadniającego dokonanie wpisu.

Jeżeli zatem nastąpiła faktyczna zmiana adresu siedziby podmiotu wpisanego do Krajowego Rejestru Sądowego, gdyż pod adresem wpisanym do tego rejestru jako adres siedziby siedziba podmiotu już się nie mieści, podmiot ten jest zobowiązany złożyć do KRS wniosek o zmianę wpisu w zakresie adresu jego siedziby.

Z kolei w myśl art. 20 ust. 1c ustawy o KRS po dokonaniu wpisu podmiotu do Rejestru lub jego zmiany dane objęte treścią wpisu są przekazywane za pośrednictwem systemu teleinformatycznego do Centralnego Rejestru Podmiotów - Krajowej Ewidencji Podatników (CRP KEP) i krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej. Z art. 17 ust. 1 ustawy o KRS wynika natomiast zasada domniemania prawdziwości danych wpisanych do rejestru, wiążąca zarówno dla podmiotu podlegającego wpisowi oraz dla stron uczestniczących w postępowaniu z udziałem tego podmiotu.

Wskazać też za Dyrektorem IAS należy, że zgłoszenie NIP-2 nie jest formularzem, za pośrednictwem którego Fundacja mogła dokonać aktualizacji adresu swojej siedziby. Zgłoszenie NIP-2 jest bowiem formularzem przeznaczonym dla osób prawnych i jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej będących podatnikiem lub płatnikiem podatków, lub płatnikiem składek na ubezpieczenia społeczne lub ubezpieczenia zdrowotne z wyjątkiem podmiotów wpisanych do Krajowego Rejestru Sądowego (w zakresie rejestru przedsiębiorców lub rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej), dla których przeznaczony jest formularz NIP-8. Formularz NIP-2 przeznaczony jest również do dokonania zgłoszenia identyfikacyjnego przez podmioty, którym nie nadano NIP, wpisane do ww. rejestrów przed grudniem 2014r. Fundacja nie spełnia żadnej z opisanych przesłanek uzasadniających dokonanie aktualizacji danych poprzez złożenie zgłoszenia NIP-2. Z kolei formularz NIP-8 zawiera jedynie dane uzupełniające, a zatem nie obejmuje adresu siedziby. Także pełnomocnictwo do podpisywania deklaracji składanej za pomocą środków komunikacji elektronicznej UPL-1 nie jest formularzem, za pośrednictwem którego Fundacja mogła dokonać aktualizacji adresu siedziby.

W świetle powyższego należy podzielić stanowisko Dyrektora IAS, że adres siedziby Skarżąca mogła zmienić wyłącznie poprzez złożenie stosownego wniosku do Krajowego Rejestru Sądowego, który jest rejestrem referencyjnym dla Centralnego Rejestru Podmiotów Krajowej Ewidencji Podatników (CRP KEP). Tym samym zarzut Skarżącej, że organy podatkowe ingerują w kompetencje Krajowego Rejestru Sądowego uznać trzeba za nieuprawniony.

Zważyć należy, że adres siedziby podatnika ma zasadnicze znaczenie dla prawidłowej realizacji zobowiązań podatkowych (ustalenie właściwości organów podatkowych), obowiązków w zakresie rachunkowości i innych zobowiązań związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Wymóg posiadania przez podatnika siedziby, umożliwiającej organom utrzymywanie z nim kontaktu, jest istotny chociażby w świetle art. 151 § 1 O.p., zgodnie z którym osobom prawnym oraz jednostkom organizacyjnym niemającym osobowości prawnej pisma doręcza się w lokalu ich siedziby lub w miejscu prowadzenia działalności - osobie upoważnionej do odbioru korespondencji, czy z uwagi na instytucję tzw. doręczenia zastępczego, o której mowa w art. 150 O.p., a której skuteczność może nastąpić jedynie w przypadku spełnienia przesłanek z art. 151 O.p.

Przez "adres siedziby" podatnika należy uznać adres zawierający co najmniej nazwę miejscowości i ulicy, numer budynku oraz lokalu, w którym faktycznie funkcjonuje zarząd przedsiębiorstwa podatnika i zapadają istotne decyzje dotyczące ogólnego nim zarządzania. Pojęcie "adresu siedziby" nie może być zatem utożsamiane z samym tylko adresem, w oderwaniu od faktycznie wykonywanych pod tym adresem funkcji podmiotu. Jeżeli więc pod podanym adresem siedziby podatnik w rzeczywistości nie istnieje, to adres ten nie może być uznany jako adres siedziby w rozumieniu ustawy o NIP.

Jak wynika z ustaleń organów podatkowych Skarżąca w Krajowym Rejestrze Sądowym jako adres siedziby wskazała adres: "ul. [...], [...] W.". W związku z tym ten adres widnieje jako adres jej siedziby również w Centralnym Rejestrze Podmiotów Krajowej Ewidencji Podatników (CRP KEP). Adres ten widnieje w tym rejestrze również jako adres dodatkowego miejsca prowadzenia działalności. Tymczasem Fundacja faktycznie nie ma zlokalizowanej swojej siedziby pod tym adresem, ani nie prowadzi pod tym adresem żadnej działalności. Wynika to jednoznacznie z ustaleń dokonanych w dniu 3 sierpnia 2018r. przez pracowników organu pierwszej instancji w wyniku przeprowadzonej wizji lokalnej pod adresem: ul. [...], [...] W.. Ustalono bowiem, że pod ww. adresem znajduje się dom wolnostojący, w którym zastano właścicielkę E. H.. Oświadczyła ona, że Skarżącej została wypowiedziana umowa najmu w trybie natychmiastowym. Na powyższą okoliczność E. H. okazała kserokopię wypowiedzenia umowy najmu z dnia 27 kwietnia 2016r. potwierdzoną za zgodność z oryginałem, która została dołączona do akt sprawy.

W świetle powyższego nie budzi wątpliwości, że pod adresem: "ul. [...], [...] W." nie funkcjonuje zarząd Skarżącej. Nie jest to miejsce, w którym zapadają istotne decyzje dotyczące ogólnego zarządzania podmiotem, ani też miejsce, gdzie można zastać i skontaktować się bezpośrednio z osobą upoważnioną do reprezentacji Fundacji. Niewątpliwie pod adresem tym nie jest też wykonywana przez Skarżącą jakakolwiek działalność. Ustaleń w zakresie oznak funkcjonowania Fundacji pod ww. adresem dokonano w trybie art. 272 O.p. (tj. w ramach czynności sprawdzających). Ponadto na brak rzeczywistego charakteru siedziby Fundacji pod tym adresem wskazała sama Skarżąca zarówno w toku postępowania jak i w treści odwołania.

Zatem zgłoszona przez Fundację siedziba i jednocześnie dodatkowe miejsce prowadzenia działalności pod adresem: "ul. [...], [...] W." nie może być – w okolicznościach rozpoznanej sprawy – uznana za miejsce, w którym zapadają istotne dla Skarżącej decyzje, a zgłoszony adres umożliwia realny kontakt z podatnikiem.

Na podstawie uzyskanych informacji organ podatkowy miał prawo uznać, że pod wskazanym adresem Fundacja nie prowadzi działalności gospodarczej, ani nie posiada swojej siedziby. Oznacza to, że dane adresowe wskazane przez Fundację w powyższym zakresie były fałszywe, co uzasadniało uchylenie nadanego jej NIP, stosownie do treści art. 8c ust. 4 ustawy o NIP. Celem tej regulacji jest też m.in. zdyscyplinowanie podatników do wykonywania ciążących na nich obowiązków w zakresie dokonywania aktualizacji danych ich dotyczących w stosownych rejestrach, w tym w Krajowym Rejestrze Sądowym, które to dane są z urzędu przekazywane do rejestrów prowadzonych przez organy podatkowe.

Z powyższych względów za niezasadne należy uznać zarzuty naruszenia art. 8c ust. 4 oraz art. 8d ustawy o NIP.

Na uwzględnienie nie zasługiwał również zarzut naruszenia art. 8a ust. 1 i 2 ustawy o NIP. Przepisy te regulują bowiem procedurę nadania numeru identyfikacji podatkowej, która nie była przedmiotem postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją.

Zauważyć jednocześnie należy, że organy podatkowe w toku postępowania nie pominęły żadnych dokumentów złożonych przez Fundację. Jak wyjaśnił Dyrektor IAS wszystkie zgłoszenia aktualizacyjne w zakresie danych uzupełniających NIP-8 zostały bowiem wprowadzone do systemu CRP KEP. Natomiast pismo Skarżącej z dnia 6 lipca 2018r., które załączono zarówno do odwołania jak i do skargi nie dotyczy postępowania w sprawie ustalenia przesłanek uzasadniających uchylenie numeru NIP. Ponadto jak już wskazano powyżej złożenie przez Skarżącą ww. dokumentów (w tym zgłoszenia NIP-8 oraz NIP-2) nie mogło prowadzić do aktualizacji adresu jej siedziby.

Nie można również podzielić stanowiska Skarżącej o dopełnieniu przez nią wszelkich obowiązków wynikających z treści art. 9 ustawy o NIP. Jak słusznie wskazał Dyrektor IAS, w żadnym ze złożonych zgłoszeń aktualizacyjnych w zakresie danych uzupełniających NIP-8 Fundacja nie wskazała zakończenia działalności pod adresem: "ul. [...] w W.", jak również nie wskazała innego, aktualnego adresu miejsca prowadzenia działalności. Co prawda Fundacja dokonała aktualizacji adresu do doręczeń oraz adresu miejsca przechowywania dokumentacji rachunkowej, jednakże poprawność zgłoszenia powyższych adresów nie ma wpływu na ustalenie przesłanek uzasadniających uchylenie numeru NIP w oparciu o art. 8c ust. 4 ustawy o NIP.

Zdaniem Sądu na uwzględnienie nie zasługiwały również zarzuty naruszenia przepisów o właściwości.

Odnosząc się do tych zarzutów wskazać przede wszystkim należy, że zgodnie z art. 4 ustawy o NIP w sprawach określonych w art. 5 ust. 1, art. 8b i art. 8c oraz art. 9 ust. 1 właściwymi naczelnikami urzędów skarbowych są dla podatników podatku od towarów i usług - naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach podatku od towarów i usług, a dla pozostałych podatników będących podatnikami podatku dochodowego - naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach tego podatku.

W myśl § 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005r. w sprawie właściwości organów podatkowych (Dz. U. z 2017r. poz. 122 ze zm.) w sprawach podatku dochodowego od osób prawnych właściwy miejscowo jest organ podatkowy według adresu siedziby wynikającej: 1) z odpowiedniego rejestru lub 2) ze statutu lub umowy, jeżeli adres siedziby nie został ujawniony w odpowiednim rejestrze.

Stosownie zaś do § 11 ust. 1 pkt 2 w/w rozporządzenia organem podatkowym właściwym miejscowo w sprawach należnego za dany rok podatkowy podatku dochodowego od osób prawnych dla podatników, którzy zmienili adres siedziby, wskutek czego właściwy stał się organ podatkowy inny niż dotychczasowy - jest organ podatkowy właściwy według adresu siedziby w ostatnim dniu roku podatkowego, za który jest składane zeznanie. Przy czym jak stanowi § 11 ust. 2 w/w rozporządzenia jeżeli zgodnie z odrębnymi przepisami podatnik jest obowiązany do ujawnienia adresu siedziby w odpowiednim rejestrze, przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się, gdy nowy adres siedziby został ujawniony w tym rejestrze do końca roku podatkowego, za który jest składane zeznanie.

Jak wynika z akt sprawy, tj. aktualnego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego adres siedziby Fundacji znajduje się pod adresem: "ul. [...], [...] W.". Według załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 24 lutego 2017r. w sprawie terytorialnego zasięgu działania oraz siedzib dyrektorów izb administracji skarbowej, naczelników urzędów skarbowych i naczelników urzędów celno- skarbowych oraz siedziby dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (Dz. U. z 2017r. poz. 393), dzielnica [...] jest objęta właściwością Naczelnika Urzędu Skarbowego [...], natomiast zgodnie z Rejestrem TERYT "ul. [...], [...] W." należy do dzielnicy [...]. Zatem Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] jest organem właściwym miejscowo dla Fundacji.

W ocenie Sądu, właściwość miejscową Fundacji należało określić zgodnie z jej siedzibą. Siedzibę Fundacji w sposób prawidłowy ustalono w oparciu o wpis w Krajowym Rejestrze Sądowym. Ocena ta pozostaje w zgodzie z treścią art. 17 ust. 1 i 2 ustawy o KRS. Powoływane przez Skarżącą zmiany dokonane w zakresie m.in. jej siedziby wobec ich nie zgłoszenia do Krajowego Rejestru Sądowego nie mogły mieć skutku w zakresie wyznaczenia właściwego dla Fundacji organu podatkowego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 maja 2010r., sygn. akt II FSK 67/09; CBOSA).

Z powyższych względów za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia przepisów § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005r. w sprawie właściwości organów podatkowych. Podkreślenia wymaga, że według tego przepisu właściwy miejscowo jest organ podatkowy według adresu siedziby wynikającej ze statutu lub umowy, jeżeli adres siedziby nie został ujawniony w odpowiednim rejestrze. Skoro w Krajowym Rejestrze Sądowym został ujawniony adres siedziby: "ul. [...], [...] W.", to właściwość miejscową organu podatkowego ustala się według adresu siedziby wynikającej z tego rejestru (§ 2 pkt 1 ww. rozporządzenia).

Niezasadny jest także zarzut dotyczący naruszenia § 13 ust. 1 w/w rozporządzenia bowiem przepis ten dotyczy podatników podatku od towarów i usług, którym Skarżąca nie jest.

W świetle powyższego na uwzględnienie nie zasługiwały również zarzuty naruszenia art. 15, art. 16 i art. 17 O.p. oraz art. 4 ustawy o NIP. Tym samym za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) w związku z art. 15 i art. 17 O.p., jak też zarzut naruszenia art. 247 § 1 pkt 1 O.p. W rozpoznanej sprawie orzekały organy podatkowe zgodnie ze swoją właściwością rzeczową i miejscową.

Reasumując: Sąd rozpoznając niniejszą sprawę nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa, zaś zarzuty skargi są niezasadne. W sprawie niniejszej organy podatkowe działały na podstawie przepisów prawa i w granicach prawa, został zebrany wystarczający materiał dowodowy, materiał ten został poddany wnikliwej analizie, a teza wywiedziona w wyniku tej analizy jest uprawniona. Zaskarżona decyzja spełnia wymogi wynikające z przepisów art. 210 § 1-4 O.p. Zaskarżona decyzja zawiera wszystkie wymagane prawem elementy, w tym prawidłową podstawę prawną rozstrzygnięcia i właściwe uzasadnienie faktyczne i prawne. W wystarczającym stopniu realizuje także zasadę przekonywania, wskazaną w art. 124 O.p.

W tym stanie rzeczy Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019r. poz. 2325 ze zm.).