Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 306/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 li. c), art. 153, art. 174 pkt 2, art., 183 § 1, art. 184
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 18, art. 26c, art. 26d
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 6, art. 8
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Jagielska Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia del. WSA Marek Sachajko (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Michał Stępkowski po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 4 listopada 2015 r. sygn. akt I SA/Sz 960/15 w sprawie ze skargi Z. J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 4 listopada 2015 r. (sygn. akt I SA/Sz 960/15) w sprawie ze skargi Z. J. (określanego także jako: "skarżący" lub "strona") na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego uchylił zaskarżone postanowienie.

Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że sprawa niniejsza była już dwukrotnie przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który wyrokiem z dnia 19 marca 2015 r., (sygn. akt I SA/Sz 1271/14) uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia [...] sierpnia 2014 r., znak: [...], utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. z dnia [...] lipca 2014 r., znak: [...], którym odmówiono skarżącemu umorzenia postępowania egzekucyjnego wszczętego w dniu [...] września 2013 r. i prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...], [...], [...], którymi objęto zobowiązanie z tytułu nieopłaconych składek: na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy za okres od grudnia 2000 r. do sierpnia 2002 r.

Sąd I instancji w uzasadnieniu ww. wyroku wskazał, że organ egzekucyjny, tj. Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. jest zobowiązany do samodzielnego zweryfikowania w trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego tego, czy dana należność egzekwowana jest przedawniona. Sąd ten w uzasadnieniu orzeczenia dokonał analizy zmian treści przepisu art. 24 ust. ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2009 r., nr 205 poz. 1585, ze zm. - zwanej "u.s.u.s."). Sąd wskazał, że skoro składki objęte tytułami wykonawczymi dotyczyły roku 2000, 2001 i 2002, to organ II instancji zobowiązany jest rozważyć kwestie przedawnienia z uwzględnieniem zmian zachodzących w tym przedmiocie w obowiązujących przepisach. Sąd I instancji stwierdził, że przy rozpoznaniu wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego organ nie rozważył problematyki przedawnienia.

Dyrektor Izby Skarbowej w Szczecinie dokonał analizy stanu prawnego oraz faktycznego i stwierdził, że nie wystąpiły przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego unormowane w art. 59 § 1 u.p.e.a.

Od powyższego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia [...] lipca 2015 r. strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie ww. postanowienia w całości i zwrot kosztów postępowania sądowego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Szczecinie wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w uzasadnieniu wyroku wskazał, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Zgodnie więc z art. 153 p.p.s.a., przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania powoduje, że nie tylko organ, lecz i sąd ponownie rozpoznający sprawę jest związany wykładnią prawa dokonaną przez Sąd w tej sprawie. Sąd jednak może odstąpić od tej wykładni, ale tylko wtedy, gdy stan faktyczny sprawy, ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania, uległ tak zasadniczej zmianie, że w wyniku nowo ustalonego stanu faktycznego zaistniały w tej sprawie inne istotne wątpliwości mające wpływ na wynik sprawy, co ma miejsce, jak wskazał Sąd I instancji, w niniejszej sprawie.

Sąd I instancji uznał, że na podstawie okoliczności faktycznych ustalonych przez organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy i wskazaniu nowych okoliczności zachodzi istotna wątpliwość, czy w tej samej sprawie zostały wystawione podwójnie tytuły wykonawcze. Sąd ten stwierdził, że materiał dowodowy zebrany po ponownym rozpoznaniu sprawy przez organ wskazuje, że wystawione zostały w dniu [...] listopada 2002 r. tytuły wykonawcze o numerach: [...] a więc wcześniej niż te, które były przedmiotem analizy i oceny Sądu w wyroku z dnia 19 marca 2015 r. (I SA/Sz 1271/14), tj. tytuły wykonawcze o numerach: [...], wystawione w dniu [...] września 2013 r. Sąd I instancji stwierdził, że tytuły wykonawcze wystawione w dniu [...] listopada 2002r. oraz w dniu [...] września 2013 r., obejmują należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne za te same okresy tj. czerwiec, lipiec, sierpień 2002 r. Zdaniem Sądu I instancji organ odwoławczy nie wykazał bezspornie, że należności z tytułu nieopłaconych składek za czerwiec, lipiec i sierpień 2002 r., objęte tytułami wykonawczymi o numerach: [...] nie uległy przedawnieniu.

Sąd I instancji stwierdził, że podstawą prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), a także przepisy ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (K.p.a.). Zgodnie z art. 18 u.p.e.a. jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednio zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd I instancji wskazał, że ustawa o egzekucji w administracji nie reguluje zagadnienia związanego z funkcjonowaniem w obrocie prawnym ponownie wystawionych tytułów wykonawczych, wydanych na podstawie tego samego orzeczenia. W związku z powyższym, zdaniem Sądu I instancji, należy odwołać się należy do przepisów K.p.a. Sąd ten wskazał w uzasadnieniu art. 105 § 1 K.p.a., stanowiący, że w sytuacji gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe organ administracji publicznej wydaje decyzję (postanowienie) o umorzeniu postępowania. Sąd I instancji wskazał, że momentem rozpoczynającym postępowanie egzekucyjne jest (a) dzień złożenia w organie egzekucyjnym wniosku wraz tytułami wykonawczymi wystawionymi przez wierzyciela, o ile nie jest on organem egzekucyjnym lub (b) moment wystawienia tytułu wykonawczego, o ile wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym (art. 61 § 1 i § 3 K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a.). Natomiast egzekucja administracyjna zostaje wszczęta z chwilą zaistnienia zdarzeń wymienionych w art. 26 § 5 u.p.e.a., tj. z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienie o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.

Sąd I instancji podkreślił, że z okoliczności faktycznych wskazanych przez organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wynika, że postępowanie egzekucyjne w stosunku do Z. J. zostało umorzone na podstawie postanowienia z dnia [...] czerwca 2009 r. (jak wynika z jego uzasadnienia - wobec bezskuteczności). Postępowanie to było prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...], które obejmowały należności z tytułu nieopłaconych składek za czerwiec, lipiec i sierpień 2002 r., a które to należności również zostały następnie objęte tytułami wykonawczymi o numerach: [...], wystawionymi w dniu [...] września 2013 r., które są przedmiotem aktualnej oceny Sądu. Zdaniem Sądu I instancji zachodzi podstawa do uznania, że w sprawie doszło do ponownego wystawienia w dniu [...] września 2013 r. tytułów wykonawczych, gdyż tytuły te obejmują te same należności dotyczące tych samych okresów. Okoliczność ta świadczy, że w tej samej sprawie wystawiono po raz drugi tytuł wykonawczy, co z kolei uzasadnia twierdzenie, że wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych dotkniętych ww. wadą, a wystawionych w dniu [...] września 2013 r., było i jest bezprzedmiotowe, a postępowanie egzekucyjne podlega umorzeniu, na podstawie art. 18 u.p.e.a. w związku z art. 105 § 1 K.p.a.

Sąd I instancji stwierdził, że ponowne wystawienie tytułu wykonawczego w tej samej sprawie i doręczenie odpisu tego tytułu wykonawczego zobowiązanemu nie wywołało skutku w postaci wszczęcia drugiego postępowania egzekucyjnego. Wszczęcie egzekucji nastąpiło już bowiem w tej sprawie po doręczeniu zobowiązanemu odpisu prawidłowo wystawionego tytułu wykonawczego nr [...]. Wystawienie w tej samej sprawie tytułu wykonawczego i doręczenie jego odpisu zobowiązanemu w sytuacji, gdy tytuł wykonawczy, na podstawie którego przystąpiono już wcześniej do egzekucji jest prawidłowy - zdaniem Sądu I instancji - uznać należy za naruszenie ogólnych przepisów postępowania, w tym art. 6 i art. 8 k.p.a. w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Mając na uwadze, że ustalenia faktyczne organu budzą istotne wątpliwości w badanej sprawie w kwestii przedawnienia, zaistniała w konsekwencji tego - zdaniem Sądu I instancji - podstawa do uznania, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów postępowania, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł o uchyleniu rozstrzygnięcia organu. Sąd ten wskazał, że przy ponownym rozstrzyganiu sprawy organ odwoławczy będzie zobowiązany uwzględnić powyższą ocenę sprawy i ponownie wyjaśnić stan faktyczny w sposób nie budzący wątpliwości co do kwestii przedawnienia, przy czym w przypadku zaistnienia jakichkolwiek wątpliwości organ odwoławczy jest uprawniony z urzędu przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe w trybie art. 136 K.p.a., a następnie w zależności od dokonanych ustaleń wydać rozstrzygnięcie.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożył organ zaskarżając wyrok w całości. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. organ zarzucił naruszenie następujących przepisów postępowania:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm., określanej dalej jako "u.p.e.a.") oraz art. 7, art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2013r., poz. 267 z późn. zm. określanej dalej jako "k.p.a.") poprzez nieprawidłowe uznanie przez Sąd I instancji, iż organ odwoławczy nie wyjaśnił w sposób wystarczający stanu faktycznego sprawy co do kwestii braku przedawnienia składek zgodnie ze wskazaniami zawartymi w wyroku WSA w Szczecinie z dnia 19 marca 2015r., sygn. akt I SA/Sz 1271/14, co miało istotny wpływ na wynik sprawy bowiem doprowadziło do uchylenia postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia [...] lipca 2015r.;

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. oraz art. 7, art. 77, art. 105 § 1 k.p.a. poprzez wskazanie organowi na obowiązek umorzenia postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość, w sytuacji braku odniesienia się do okoliczności umorzenia pierwotnego postępowania egzekucyjnego postanowieniem organu egzekucyjnego z dnia [...] czerwca 2009r., oraz błędnego przyjęcia, iż obie egzekucje prowadzone były na podstawie tego samego orzeczenia, a w konsekwencji nieprawidłowego uznania, iż organ egzekucyjny nie miał prawa prowadzić egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...], co miało istotny wpływ na wynik sprawy bowiem prowadziło do uchylenia ww. postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie.

3.) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. oraz art. 61 oraz art. 105 § 1 k.p.a. poprzez nieprawidłowe uznanie, iż wierzyciel nie miał prawa w stanie faktycznym sprawy wystawić ww. tytułów wykonawczych, a w konsekwencji błędne uznanie, iż postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie ww. tytułów było bezprzedmiotowe i powinno ulec umorzeniu w sytuacji braku wskazania przez WSA w Szczecinie podstawy prawnej braku możliwości ponownego wystawienia tytułu egzekucyjnego, po umorzeniu wcześniejszego postępowania egzekucyjnego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy bowiem prowadziło do uchylenia postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie.

4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niedokonanie oceny stanu faktycznego sprawy w kwestii przedawnienia składek na ubezpieczenie społeczne, w sytuacji, gdy organ odwoławczy dokonał rozstrzygnięcia sprawy stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. zgodnie ze wskazaniami zawartymi w wyroku tut. Sądu z dnia 19 marca 2015r., sygn. akt I SA/Sz 1271/14.

5) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewskazanie przez WSA w Szczecinie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, w jaki sposób organ winien uzupełnić materiał dowodowy w celu ustalenia, czy doszło do przedawnienia składek ZUS, w sytuacji gdy Sąd dokonując oceny ustalonego przez organ stanu faktycznego pominął okoliczności sprawy mające zasadnicze znaczenie dla ustalenia tej kwestii tj. umorzenie pierwotnie prowadzonego postępowania egzekucyjnego oraz brak tożsamości orzeczenia będącego podstawą dwukrotnego wystawienia tytułów wykonawczych.

W konkluzji skargi kasacyjnej organ wniósł o:

- uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie,

- ewentualnie - uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie w całości oraz oddalenie skargi,

- rozpoznanie sprawy na rozprawie,

- zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.

Z. J. nie złożył odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu.

W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią art.174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2017, poz. 1369 z późn. zm. powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art.183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.

Wobec takich regulacji poza sporem winna pozostawać okoliczność, iż wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, a uzasadnione jest odniesienie się do poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.

Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została oparta na podstawie kasacyjnej określonej w art.174 pkt 2 p.p.s.a. tj. naruszeniu prawa procesowego, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Dokonując analizy ww. zarzutów wskazanych w skardze kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny dokona ich pogrupowania, a to z uwagi na ich funkcjonalny związek, a następnie dokona ich analizy.

Pierwsza grupa zarzutów, wskazana w pkt 1 - 3 petitum skargi kasacyjnej, obejmuje zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 153 p.p.s.a. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący kasacyjnie powiązał powyższy zarzut z zarzutem naruszenia art. 153 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Podkreślenia wymaga, że przepis art. 153 posiada charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże ich w sprawie (por. wyrok NSA z dnia 21 marca 2014 r., I GSK 534/12, LEX nr 1487724, i wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2015 r., II FSK 1404/13, LEX nr 1774161). Jednakże istotne zmiany w stanie faktycznym sprawy mogą powodować nieaktualność i, co za tym idzie, ustanie mocy wiążącej uzasadnienia orzeczenia sądu administracyjnego [por. T. Woś, Komentarz do art. 153 p.p.s.a., teza 39, Lex.el., jak również wyroki NSA: II OSK 2059/09, LEX nr 953021, z dnia 11 czerwca 2015 r., I OSK 596/15, LEX nr 1733578, z dnia 10 czerwca 2014 r., II FSK 1670/12, LEX nr 1518885, z dnia 24 marca 2015 r., II FSK 500/13, LEX nr 1774442)].

Przystępując do oceny zasadności zarzutów skargi kasacyjnej należy wskazać, że zarzuty wskazane w pkt 1-3 skargi kasacyjnej okazały się niezasadne.

W zakresie 1 zarzutu skargi kasacyjnej należy stwierdzić, że Sąd I instancji w sposób prawidłowy wskazał, że organ nie wyjaśnił w sposób wystarczający stanu faktycznego sprawy w zakresie przedawnienia zobowiązania z tytułu składek. Brak jest więc podstaw normatywnych do zarzucania Sądowi I instancji naruszenia w tym zakresie także przepisu art. 153 p.p.s.a. Dopiero bowiem w trakcie ponownego rozpoznania sprawy przez organ ustalona została nowa okoliczność - w postaci wystawienia kolejnych tytułów wykonawczych, których materialnoprawne źródło było tożsame. Okoliczność ta nie mogła być więc przedmiotem analizy w postępowaniu prowadzonym przez WSA w Szczecinie w sprawie o sygn. I SA/ Sz 1271/14, zakończonej wyrokiem z dnia 19 marca 2015 r. Z uwagi więc, gdy stan faktyczny sprawy, ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania, uległ zasadniczej zmianie, że w wyniku nowo ustalonego stanu faktycznego zaistniały w sprawie inne istotne wątpliwości mające wpływ na wynik sprawy uzasadnione jest stanowisko Sądu I instancji i treść sentencji wyroku.

Należy też wskazać, że - w zakresie zarzutu wskazanego w pkt 2 i 3 petitum skargi kasacyjnej - Sąd I instancji dokonał prawidłowej analizy - w aspekcie normatywnym – czynności organów administracji publicznej i zasadnie wskazał, że u.p.e.a. nie reguluje problematyki związanej z funkcjonowaniem w obrocie prawnym ponownie wystawionych tytułów wykonawczych obejmujących identyczne – z perspektywy materialnoprawnej - wierzytelności. Podkreślenia wymaga, że u.p.e.a., w Rozdziale 3 – dotyczącym zasad prowadzenia egzekucji - reguluje w sposób jednoznaczny problematykę tytułów wykonawczych.

Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela poglądy sądów administracyjnych wskazujące, że co do zasady organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego tylko jeden raz tytułu wykonawczego (oryginału). Wystawienie zaś drugich tytułów wykonawczych co do tej samej należności jest niedopuszczalne, gdyż narusza gwarancje ochrony praw zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym (chroni przed wielokrotnym dochodzeniem jednej i tej samej należności). Konieczność ponownego wszczęcia postępowania egzekucyjnego, w stosunku do zobowiązanego w celu wyegzekwowania należności, która była już przedmiotem egzekucji, a która została umorzona wobec jej nieskuteczności, może nastąpić na podstawie tylko jednego, pierwotnie wystawionego tytułu wykonawczego (oryginału). Podkreślić należy, że wyjątki od ww. zasady, przewidującej jeden tytuł wykonawczy w jednej sprawie (tj. dotyczącej tej samej należności) ustawodawca przewidział w polskim systemie prawnym - w art. 26c i art. 26d u.p.e.a, a dotyczą tylko wystawienia dalszego tytułu wykonawczego (w sytuacjach określonych przepisem art. 26 c) oraz utraty tytułu wykonawczego (art. 26d u.p.e.a. - por. wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2007 r. sygn. akt II OSK 146/06; wyrok NSA z dnia 21 lutego 2012 r., II OSK 2307/10, publikowane w internetowej bazie orzeczeń NSA: www.nsa.gov.pl, czy też wyrok WSA w Szczecinie z dnia 4 listopada 2015 r., sygn. akt I SA/Sz 960/15). Po dokonaniu analizy akt administracyjnych sprawy nie wynika, by powyższe sytuacje normatywne wystąpiły w niniejszej sprawie.

Mając zatem na uwadze powyższe rozważania należy stwierdzić, zaistniała podstawa do uznania, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów postępowania, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ zobowiązany będzie, przy ponownym rozpoznaniu sprawy, zbadać prawidłowość dokonanych w sprawie czynności egzekucyjnych (m.in. w zakresie występowania w obrocie różnych tytułów wykonawczych, a dotyczących tych samych - z perspektywy materialnoprawnej - wierzytelności). Z uwagi na powyższe Sąd I instancji prawidłowo uznał, że wystawienie w tej samej sprawie tytułu wykonawczego i doręczenie jego odpisu zobowiązanemu w sytuacji, gdy tytuł wykonawczy, na podstawie którego przystąpiono już wcześniej do egzekucji jest prawidłowy, uznać należy, za naruszenie ogólnych przepisów postępowania, w tym art. 6 i art. 8 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Te okoliczności doprowadziły Sąd I instancji do prawidłowej konkluzji, że ustalenia faktyczne organu budzą istotne wątpliwości w badanej sprawie w kwestii przedawnienia, zaistniała w konsekwencji tego podstawa do uznania, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów postępowania, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tak więc prawidłowo Sąd I instancji wskazał, że w niniejszej sprawie, rozpoznawanej po raz kolejny, nie została wyjaśniona kwestia przedawnienia zobowiązania Z. J.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że za nieusprawiedliwiony uznać należało zarzut zarówno wskazany zarówno w pkt 4, jak i pkt 5 petitum skargi kasacyjnej, a mianowicie zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.

Ocena zasadności omawianego zarzutu kasacyjnego wymaga, aby przypomnieć, że z treści przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. określającego wymogi formalne uzasadnienia wyroku wynika, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania.

Wykonanie przez wojewódzki sąd administracyjny wynikającego z art. 141 § 4 p.p.s.a. obowiązku wskazania w uzasadnieniu wyroku obok faktycznej, także i prawnej podstawy rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia, nie pozostaje bez wpływu na ocenę prawidłowości realizacji przez to uzasadnienie funkcji kontroli trafności rozstrzygnięcia. Powinno być ono sporządzone w sposób umożliwiający instancyjną kontrolę zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się bowiem i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia wówczas, gdy strona postępowania zażąda jego kontroli, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej. Jak wyjaśnia się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie jest możliwa kontrola orzeczenia, które nie zawiera określonych w art. 141 § 4 p.p.s.a. elementów, a mianowicie na przykład przedstawienia stanu sprawy, czy też wskazania i wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 12 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1620/10), jak również orzeczenia którego uzasadnienie zawierając te elementy, sformułowane jest jednak w sposób lakoniczny, niejasny, uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego i prawnego sprawy stanowiącego podstawę kontrolowanego orzeczenia sądu (por. wyrok NSA z dnia 30 maja 2012 r., sygn. akt II GSK 620/11). Podkreślenia wymaga, że sąd zobowiązany jest do przeprowadzenia w uzasadnieniu wydawanego rozstrzygnięcia weryfikacji i analizy obejmującej istotne dla rozstrzygnięcia sprawy elementy jej stanu faktycznego i prawnego oraz ich wzajemnej relacji, a brak wskazanej analizy stanowi wadliwość polegającą na niedostatecznym wyjaśnieniu przez sąd administracyjny stanu faktycznego i prawnego rozpoznawanej sprawy, a więc uchybienie, które mogło mieć istotny wpływ na jej wynik (por. wyroki NSA: z dnia 11 stycznia 2011 r., sygn. akt I GSK 685/09; z dnia 15 lutego 2011 r. sygn. akt II FSK 1832/09; z dnia 25 listopada 2010 r., sygn. akt I GSK 1215/09).

Sąd I instancji jest zobowiązany do przedstawienia i odniesienia się do tych zarzutów, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy i to w zakresie - co należy podkreślić - w jakim jest to konieczne dla rozstrzygnięcia danej sprawy oraz dla oceny prawidłowości tego rozstrzygnięcia. Biorąc pod uwagę zakres przedmiotowy problematyki Sąd I instancji w niniejszej sprawie zobowiązany był także ocenić czy organ wykonał dyrektywy wskazane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 19 marca 2015 r. oraz dokonać analizy czynności organu z uwzględnieniem treści przepisu art. 153 p.p.s.a.

Ocena zasadności omawianego zarzutu kasacyjnego wymaga, aby w punkcie wyjścia przypomnieć, że z art. 141 § 4 p.p.s.a. określającego wymogi formalne uzasadnienia wyroku wynika, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania.

Według Naczelnego Sądu Administracyjnego niezasadny jest zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w rozpatrywanej sprawie.

Z punktu widzenia przedstawionych uwag w zakresie wymogów wynikających z art. 141 § 4 p.p.s.a., a dotyczących standardu, któremu powinno czynić zadość uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego stwierdzić należy, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku od standardu tego nie odbiega. Powyżej została omówiona problematyka związana ze stosowaniem art. 153 p.p.s.a. Problematyka ta znalazła odzwierciedlenie w uzasadnieniu wyroku. Ponadto Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku wskazał zakres ponownego badania sprawy przez organ, przedstawił istotne wątpliwości w zakresie instytucji przedawnienia, a także powołał podstawy prawne znajdujące zastosowanie w niniejszej sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, biorąc pod uwagę ww. rozważania, za niezasadne wszystkie przedstawione w skardze kasacyjnej zarzuty.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art.184 p.p.s.a. orzekł jak sentencji wyroku.

M. Sachajko M. Jagielska M. Rysz