Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 569/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2012-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 18, art. 64e par. 1-2
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 7, art. 8, art. 11, art. 124 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i  lit. c, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędzia WSA Karol Pawlicki Protokolant referent stażysta Monika Wiza po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2012 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w [...] na rzecz skarżącego kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...], nr [...], Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w P., działając na podstawie art. 17 i art. 64e § 1 i § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm. – dalej w skrócie: "u.p.e.a."), po ponownym rozpatrzeniu wniosku P. S., odmówił umorzenia kosztów egzekucyjnych, powstałych w wyniku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] października 2010 r. i [...] maja 2011 r.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ egzekucyjny wyjaśnił, że wnioskiem z dnia [...] maja 2011 r. zobowiązany zwrócił się o umorzenie kosztów egzekucyjnych naliczonych w toku postępowania egzekucyjnego, w związku z zajęciem rachunku bankowego. Motywując powyższy wniosek, zobowiązany powołał się na trudną sytuację materialną i rodzinną, w tym konieczność opieki nad chorą żoną. Do powyższego wniosku o umorzenie kosztów P. S. dołączył formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis. Następnie na wezwanie organu I instancji zobowiązany przedłożył szereg oświadczeń i dokumentów źródłowych (w tym deklaracje VAT-7 i faktur wystawionych przez dostawców mediów) dotyczących jego sytuacji materialnej i rodzinnej. W oparciu o zgromadzone dowody organ I instancji ustalił, że P. S. prowadził działalność gospodarczą w zakresie instalacji wodno - kanalizacyjnych i centralnego ogrzewania, rozliczając się w formie ryczałtu ewidencjonowanego. Zobowiązany przedłożył deklaracje dla podatku od towarów i usług za 2011 r., z których wynika, że w okresie od stycznia do lutego zobowiązany nie uzyskał przychodu, w miesiącu marcu podstawa opodatkowania wynosiła [...] zł, w kwietniu przychód wyniósł [...] zł, w maju nie wykazano przychodu, w czerwcu podstawa opodatkowania wyniosła [...] zł, w lipcu nie uzyskał dochodu, w sierpniu podstawa opodatkowania wynosiła [...] zł, a podatek należny [...] zł, natomiast we wrześniu 2011 r. nie uzyskał dochodu. Strona wyjaśniła, że z kwoty uzyskanej w sierpniu 2011 r. regulowane były wydatki na utrzymanie domu i rodziny oraz należne wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych składki. W oświadczeniu z dnia [...] czerwca 2011 r. strona wskazała, że łączny przychód w 2011 r. wyniósł [...] zł. Średnie miesięczne koszty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, tj. koszt paliwa, zakup materiałów wynoszą około 50% przychodu i za rok 2010 wyniosły [...] zł, podczas gdy przychód za ten rok wyniósł [...] zł, w 2009 r. – [...] zł, a w 2008 r. – [...] zł. Z zaświadczenia wydanego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] czerwca 2011 r. wynika, że P. S. nie posiada zaległości podatkowych. Zobowiązany prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną – G. S., która jest osobą schorowaną i nie uzyskuje dochodu oraz z dziećmi, które są pełnoletnie. Córka od [...] stycznia 2009 r. zarejestrowana jest w Powiatowym Urzędzie Pracy w G., natomiast syn otrzymuje stypendium z uczelni w wysokości [...] zł. P. S. oświadczył, iż nie posiada zobowiązań publicznoprawnych oraz cywilnoprawnych, natomiast stałe wydatki związane z utrzymaniem rodziny wynoszą miesięcznie około [...] zł, co wynika z załączonych faktur.

Organ I instancji, powołując się na treść art. 64 e u.p.e.a. zaznaczył, że przepis ten zawiera zamknięty katalog przesłanek umożliwiających umorzenie kosztów egzekucyjnych, a mianowicie, jeżeli:

1. stwierdzono nieściągalność od zobowiązanego dochodzonego obowiązku lub gdy zobowiązany wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej,

2. za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny,

3. ściągnięcie tylko kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne.

Po przeprowadzeniu analizy zgromadzonej dokumentacji organ I instancji stwierdził, że w niniejszej sprawie nie zaistniała żadna z powyższych przesłanek umożliwiających umorzenie kosztów egzekucyjnych. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego żaden uprawniony organ do chwili obecnej nie stwierdził braku majątku, co uniemożliwiałoby przymusowe dochodzenie należności. Nadto zabezpieczono wierzytelność organu poprzez ustanowienie zastawu skarbowego na samochodzie oraz dokonano wpisu hipoteki na nieruchomości. Według organu I instancji za umorzeniem nie przemawia również ważny interes publiczny, gdyż nie zostały przedłożone dokumenty potwierdzające trudną sytuację finansową dłużnika. Mimo, że średni dochód na członka rodziny wynosi [...] zł, to jednak zdaniem organu można uznać, że jest to sytuacja przejściowa z uwagi na fakt, iż dłużnik prowadzi działalność gospodarczą, z której uzyskuje przychody, a dzieci, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe są już pełnoletnie. Organ wskazał, że strona nie posiada zobowiązań kredytowych, rachunki są opłacane na bieżąco, a stan zdrowia współmałżonki nie został potwierdzony żadną dokumentacją lekarską. Według organu, fakt prowadzenia przez P. S. działalności gospodarczej wskazuje na brak konieczności sprawowania stałej opieki nad małżonką, co uniemożliwiałaby uzyskiwanie dochodów. Organ I instancji podkreślił, że podejmując decyzję w przedmiocie odmowy umorzenia, kierował się stanem finansów ubezpieczeń społecznych, publicznoprawnym charakterem należności oraz dokonał konfrontacji interesu dłużnika z interesem ogólnospołecznym.

Kwestionując powyższe orzeczenie zobowiązany wniósł zażalenie, w którym zarzucił naruszenie przepisów procesowych, mianowicie art. 7, art. 77, art. 11, art. 124 § 2, art. 107 § 3, art. 126 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej w skrócie: "K.p.a."). Formułując żądanie uchylenia zaskarżonego postanowienia i umorzenia kosztów postępowania egzekucyjnego P. S. podniósł, że organ nie rozważył, czy poniesienie kosztów egzekucyjnych spowoduje znaczny uszczerbek dla jego sytuacji finansowej. Strona podała, że średni dochód na członka jego rodziny wynosi [...] zł, a nie jak twierdzi organ I instancji – [...] zł. Zdaniem autora zażalenia, określenie jego sytuacji materialnej w zaskarżonym postanowieniu jako przejściowej, jest niedochowaniem przez organ obowiązku rozpoznania sprawy na podstawie stanu faktycznego na dzień wydania orzeczenia i stanowi dowolnie kreowaną prognozę. W zażaleniu strona podała, że jej przychód netto za cały rok 2011 wyniósł [...] zł, co po odliczeniu 50 % kosztów, daje obecnie średni miesięczny dochód na członka jego rodziny – [...] zł.

W wyniku rozpatrzenia sprawy w toku instancji odwoławczej Dyrektor Izby Skarbowej w P., podzielając stanowisko Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w P., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a. oraz art. 64e § 5 u.p.e.a., postanowieniem z dnia [...], [...], utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W motywach postanowienia organ odwoławczy przywołał treść art. 64c § 1 oraz art. 64e § 1 i 2 u.p.e.a., stwierdzając, że brak jest podstaw do obciążenia kosztami egzekucyjnymi wierzyciela (organu wykonującego), czy organu egzekucyjnego. Organ II instancji zwrócił uwagę, że uznaniowy charakter rozstrzygnięć w przedmiocie umorzenia kosztów egzekucyjnych, z uwagi na przesłanki z art. 64e § 2 u.p.e.a., nie budzi wątpliwości. Stąd nawet stwierdzenie, że w sprawie występują okoliczności świadczące o spełnieniu określonych przepisami przesłanek, może, lecz nie musi prowadzić do rozstrzygnięcia pozytywnego dla wnioskodawcy. Prawem do umorzenia kosztów egzekucyjnych dysponuje w tym przypadku organ egzekucyjny, który może, ale nie musi, umorzyć te koszty. Nie mniej jednak, jak wykazało przeprowadzone postępowanie wyjaśniające, w niniejszym przypadku nie zachodzą przesłanki wymienione w art. 64e § 2 u.p.e.a., stanowiące podstawę ewentualnego umorzenia kosztów egzekucyjnych. Tym samym organ I instancji miał podstawy do podjęcia decyzji o odmowie umorzenia kosztów postępowania egzekucyjnego. Oceniając zatem legalność zaskarżonego postanowienia w zakresie ustawowo przyznanych kompetencji i zasadność podniesionych przez stronę argumentów organ odwoławczy stwierdził, że brak było podstaw do uchylenia postanowienia organu I instancji. Jak bowiem wynika z przedłożonego w sprawie materiału dowodowego, organ egzekucyjny ocenił sytuację materialną zobowiązanego na podstawie całego zgromadzonego materiału dowodowego oraz rozważenia przesłanek wymienionych w art. 64e § 2 u.p.e.a.

W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w P. skarżący nie wykazał również, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej. Nie wykazał bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego między zapłatą przedmiotowych kosztów egzekucyjnych, a znacznym uszczerbkiem w jego sytuacji finansowej. Zdaniem organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia, aby za umorzeniem naliczonych, w toku prowadzonego wobec P. S. postępowania egzekucyjnego, kosztów przemawiał ważny interes publiczny. W niniejszej sprawie koszty egzekucyjne powstały w związku z zastosowaniem przez Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w P. środka egzekucyjnego w postaci dokonanego zawiadomieniami z dnia [...] maja 2011 r., zajęcia rachunku bankowego w [...] Banku. Powyższe spowodowało naliczenie opłaty za dokonaną czynność oraz opłaty manipulacyjnej, które organ egzekucyjny pobiera w oparciu o przepis art. 64 § 1 u.p.e.a. Opisane koszty stanowią zatem należność powstałą w związku ze zgodnym z prawem przymusowym dochodzeniem wykonania obowiązku uiszczenia należności, od której dobrowolnej zapłaty zobowiązany się uchylał. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w P. organ I instancji dokonał całościowej oceny materiału dowodowego, wydając rozstrzygnięcie w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy dotyczący sytuacji majątkowej, wnikliwie go rozpatrując.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu P. S. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w P., zarzucając naruszenie art. 64e § 1 i 2, art. 18 u.p.e.a. w związku z art. 7, art. 11, art. 77, art. 124 § 2, art. 107 § 3 oraz w związku z art. 126 K.p.a. W uzasadnieniu skargi powtórzono argumentację podniesioną uprzednio w zażaleniu. Skarżący stanął na stanowisku, że jego sprawa nie została dostatecznie uzasadniona zindywidualizowanymi przesłankami. Według skarżącego organy administracyjne obu instancji nie rozważyły dostatecznie wszystkich okoliczności istniejących w czasie prowadzenia postępowania, a mogących mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia o umorzeniu.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w P., podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu, wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej.

Podczas rozprawy w dniu 18 października 2012 r. pełnomocnik skarżącego oświadczyła, że wg jej wiedzy wysokość kosztów egzekucyjnych w niniejszej sprawie wynosi około [...] zł, natomiast pełnomocnik organu nie posiadała wiedzy, w jakiej wysokości są przedmiotowe koszty i czy w tej sprawie zostało wydane postanowienie ustalające wysokość kosztów. Co do określenia w zaskarżonym postanowieniu sytuacji materialnej skarżącego jako przejściowej wyjaśniono, że organ miał na względzie sam fakt prowadzenia przez stronę działalności gospodarczej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Na wstępie należy zauważyć, iż z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej w skrócie: "P.p.s.a."), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów i czynności sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, w celu wyeliminowania z obrotu prawnego aktów lub czynności wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).

W tym miejscu należy zaznaczyć, że rozstrzygnięcia organów egzekucyjnych w sprawie umorzenia kosztów egzekucyjnych mają charakter uznaniowy, są podejmowane w ramach tzw. uznania administracyjnego. W świetle dotychczasowego orzecznictwa sądowego takie orzeczenia podlegają ograniczonej kontroli sądów administracyjnych. Kontroli nie podlega uznanie administracyjne samo w sobie, lecz kwestia, czy rozstrzygnięcie zostało podjęte zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego, a w szczególności, czy wydano je w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz, czy ocena tego materiału została dokonana zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, czy też zawiera elementy dowolności.

Odnosząc powyższe uwagi na grunt badanej sprawy i dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdza, że skarga jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 64e § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny może umorzyć w całości lub w części przypadające na jego rzecz koszty egzekucyjne. Stosownie zaś do § 2 koszty egzekucyjne mogą być umorzone, jeżeli stwierdzono nieściągalność od zobowiązanego dochodzonego obowiązku lub gdy zobowiązany wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej, za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny, bądź ściągnięcie tylko kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne. Jak wspomniano powyżej, z użytego przez ustawodawcę sformułowania "może" wynika, że postanowienie wydane w oparciu o powyższe uregulowania prawne daje podstawy organom egzekucyjnym do orzekania w ramach tzw. uznania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 13 stycznia 1998 r., sygn. akt I SA/Łd 1811/96, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że przepis ten pozostawia do uznania organu egzekucyjnego istnienie lub nieistnienie w konkretnej sprawie szczególnych okoliczności uzasadniających umorzenie kosztów egzekucyjnych, jak też zakres ewentualnego umorzenia. Nie może to jednak oznaczać dowolności rozstrzygnięcia. Wydanie postanowienia musi być poprzedzone wyjaśnieniem okoliczności sprawy w zakresie przesłanek umorzenia i ich analizą - z zachowaniem wymogów proceduralnych, co winno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Dopiero w takich warunkach podjęta decyzja uznaniowa może być uznana nie za decyzję dowolną, lecz mieszczącą się w granicach uznania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 3 września 1999 r., sygn. akt I SA/Lu 478/98, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl oraz wyrok NSA z dnia 18 maja 2005 r., sygn. akt FSK 2211/04 - publ.: Biul. Skarb. z 1999 r., Nr 6, poz. 30). Organ powinien rozważyć szczegółowo kwestie istnienia bądź nieistnienia w konkretnej sprawie szczególnych okoliczności, uzasadniających skorzystanie z omawianej instytucji oraz ewentualnie okoliczności uzasadniające zakres ich zastosowania.

Z kolei uzasadnienie takich rozstrzygnięć, zwłaszcza negatywnych dla podatnika, powinno szczegółowo wskazywać przyczyny, dla których organ instytucji tej nie zastosował, pomimo wystąpienia szczególnych okoliczności. Brak prawidłowego uzasadnienia takiego orzeczenia uniemożliwia bowiem jego właściwą kontrolę ze strony sądu (por. wyrok NSA z dnia 25 czerwca 2003 r., sygn. akt III SA 3118/01, publ.: POP z 2004 r., nr 4, poz. 77). Uprawnienie organu administracji państwowej do wydania decyzji uznaniowej nie zwalnia sądu administracyjnego z obowiązku oceny, czy spełnione zostały przesłanki uzasadniające umorzenie kosztów egzekucyjnych w całości lub w części. Ograniczenie kontroli sądowej do badania zgodności postanowienia z prawem (a nie z punktu widzenia słuszności i celowości) nie oznacza, że Sąd bada jedynie, czy wydanie postanowienia w zakresie umorzenia kosztów egzekucyjnych poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego. Sąd administracyjny ma obowiązek zbadać i ocenić, czy organ egzekucyjny, a także organ wyższego stopnia, prawidłowo zinterpretował pojęcie nieostre (niedookreślone) na tle stanu faktycznego w konkretnej sprawie (por. wyrok NSA z 25 lutego 1983 r., sygn. akt II SA 2075/82, publ.: OSP z 1983 r., Nr 7 poz. 143). Negatywne rozstrzygnięcie, szczególnie podjęte w ramach uznania administracyjnego, powinno być szczególnie przekonywująco, wyczerpująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak aby nie istniały wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. W przypadku decyzji uznaniowej organ zobowiązany jest w sposób czytelny, umożliwiający kontrolę poszczególnych etapów rozumowania, przedstawić wszystkie przesłanki faktyczne i interpretacyjne wnioskowania.

W rozpatrywanej sprawie zarówno organ egzekucyjny, jak i organ wyższego stopnia w stosunku do organu I instancji, stwierdziły, że P. S. nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej. Powyższe stanowisko, zdaniem Sądu, nie znajduje odzwierciedlenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Organy obu instancji całkowicie pominęły podstawowy element stanu faktycznego, jakim jest wskazanie w zaskarżonych postanowieniach wysokości kosztów postępowania egzekucyjnego, które są przedmiotem sporu. Brak tak istotnej kwoty w orzeczeniach organów administracyjnych obu instancji powoduje, że w istocie uchylają się one spod kontroli Sądu. Fakt, że na rozprawie pełnomocnik skarżącego podała kwotę [...] zł - jako wysokość spornych kosztów, jest w ocenie Sądu informacją nie do końca miarodajną. Po pierwsze, podając powyższą kwotę padło zastrzeżenie "około", co świadczy o niepewności i nieprecyzyjności tych danych. Po drugie to rolą organu, który decyduje o odmowie umorzenia przedmiotowych kosztów jest podanie ich wysokości, ze wskazaniem z czego wynikają i na jaką datę zostały wyliczone. Konsekwencją braku informacji o wysokości kosztów postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie jest w istocie niemożność oceny zdolności finansowych skarżącego do ich uiszczenia. Organy administracyjne obu instancji obliczając wysokość przychodów zobowiązanego i średniego miesięcznego dochodu na członka jego rodziny, w ogóle nie odniosły tych kwot do wysokości przedmiotowych kosztów, a mimo to odmówiły ich umorzenia. W tym zakresie, zdaniem Sądu, organy przekroczyły w niniejszej sprawie granice uznania administracyjnego. Nie sposób bowiem jednoznacznie stwierdzić na jakiej podstawie organy uznały, że skarżący będzie w stanie pokryć należności z tytułu przedmiotowych kosztów egzekucyjnych, skoro nie dokonały kwotowego zestawienia jego dochodów z wysokością przedmiotowych kosztów. Wprawdzie w aktach sprawy znajdują się "zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego..." z dnia [...] maja 2011 r. skierowane do [...] Banku przez Dyrektora Zakład Ubezpieczeń Społecznych w P. (k. 385-310), które zawierają poszczególne określenie kosztów dla każdego zajęcia oddzielnie, ale w ocenie Sądu pełna kwota winna wynikać z zaskarżonych aktów i organy nie mogą oczekiwać od strony, a tym bardziej od Sądu, że będzie on dokonywał za niego ustaleń i wyliczeń. Okoliczność ta powinna w sposób jednoznaczny wynikać z orzeczeń organów obu instancji i Sąd nie może w tym zakresie zastępować organów administracyjnych. W świetle powyższego zasadny okazał się zarzut skargi dotyczący naruszenia przepisu art. 64e § 2 u.p.e.a.

Zdaniem Sądu, nie zasługuje na aprobatę twierdzenie organu odwoławczego, że organ egzekucyjny zgromadził pełne dane, a następnie dokonał całościowej i wnikliwej analizy materiału dowodowego sprawy. Przeciwnie – należy stwierdzić, że poczynione przez organ odwoławczy ustalenia faktyczne nie odpowiadają prawdzie obiektywnej (art. 7 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.). Powyższe dotyczy sytuacji powzięcia wątpliwości co do sytuacji majątkowej i stanu zdrowia żony zobowiązanego. W tym zakresie organy obu instancji zobowiązane były do przeprowadzenia szczegółowego postępowania wyjaśniającego. Organ winien bowiem wskazać, jakie konkretnie dokumenty – w odniesieniu do konkretnych okoliczności – powinien przedłożyć zobowiązany w celu udokumentowania swej sytuacji majątkowej i rodzinnej. Wobec braku takich działań organ w istocie naruszył zasadę zaufania do organów administracji publicznej (art. 8 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.) oraz zasadę informowania stron o zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwianiu sprawy (art. 11 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.).

Sąd uznał jako niezgodne z prawem, a w szczególności naruszające przepis art. 124 § 2 K.p.a. określenie w zaskarżonym postanowieniu sytuacji skarżącego jako przejściowej, bez przedstawienia jakichkolwiek argumentów na poparcie tej tezy (np. wyliczeń, badań statystycznych, analizy dotychczasowej działalności gospodarczej skarżącego). Sam fakt prowadzenia działalności gospodarczej, wbrew twierdzeniom organu, nie może uzasadniać takiego przekonania. Wobec braku motywów tego stwierdzenia, Sąd podziela zarzut skarżącego co do jego dowolności. Dodatkowo przy uwzględnieniu zasad doświadczenia życiowego, specyfiki działalności skarżącego i powszechnie znanego faktu, panującego na świecie i dostrzeganego również w Polsce, kryzysu gospodarczego, a przynajmniej spowolnienia rozwoju, powyższe określenie uznać należy za całkowicie dowolne.

W ocenie Sądu, okoliczności przedmiotowej sprawy uzasadniają konieczność ponownego wnikliwego przeanalizowania co najmniej przez organ II instancji stanu faktycznego, uzupełnionego o dane dotyczące wysokości kosztów egzekucyjnych i zestawione z aktualną sytuacją materialną skarżącego, obejmującą stosowne wyliczenia obrazujące jego możliwości finansowe. Rzeczą organu przy ponownym rozpatrzeniu sprawy będzie zatem uwzględnienie stanowiska Sądu w zakresie jednoznacznego ustalenia i wskazania wysokości kosztów egzekucyjnych i odniesie tych danych do sytuacji finansowej skarżącego, uwzględniając wszystkie dane przedstawione przez skarżącego również w odwołaniu co do wysokości średniego dochodu na członka jego rodziny. Następnie organ winien dokonać właściwej oceny tych okoliczności, zgodnie z wymogami proceduralnymi i przedstawić wyczerpujące motywy rozstrzygnięcia w orzeczeniu kończącym postępowanie.

Mając na uwadze całokształt powyższych okoliczności, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a., Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie odpowiada prawu i orzekł jak w pkt. I wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego, na które składają się uiszczony wpis sądowy w kwocie [...] zł, koszty zastępstwa procesowego radcy prawnego w wysokości [...] zł oraz zwrot opłaty skarbowej, orzeczono w oparciu o treść art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a., jak w punkcie II sentencji.