Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 862/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2008-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5  pkt 4a
journal: Dz.U. 1998 nr 90 poz 575
law: Obwieszczenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 16 lutego 1998 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.) Asesor WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant Referent - stażysta Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2008r. sprawy ze skargi I. D. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K.

z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 104 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 1998 r. nr 90, poz. 575 z późn. zm.) nie stwierdzono u I. D. choroby zawodowej - [...] spowodowanej [...] wymienionej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115).

Organ I instancji wydał wskazaną decyzję na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału w postaci karty oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej, wywiadu środowiskowego, orzeczenia lekarskiego o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wystawionego przez Poradnię Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S., a także orzeczenia lekarskiego o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, wystawionego przez Przychodnię Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S..

Z orzeczenia lekarskiego placówki medycznej pierwszego szczebla wydanego na podstawie przeprowadzonych badań [...] z oceną [...] nie stwierdzono w narządzie głosu badanej I. D. zmian patologicznych w postaci [...] ([...] wykazu), [...] ([...] wykazu) lub [...], a w konsekwencji uznano, iż brak jest podstaw upoważniających do rozpoznania przewlekłej choroby zawodowej [...] o podłożu [...].

Wobec zakwestionowania przez badaną wydanego przez Poradnię Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. orzeczenia lekarskiego, organ inspekcji sanitarnej zwrócił się o wydanie orzeczenia lekarskiego przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S.

Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. potwierdził rozpoznanie placówki medycznej niższego szczebla i wydał orzeczenie, z którego wynikało, iż u badanej występują [...]. Schorzenie to jednak, w opinii wydających orzeczenie lekarskie, nie miało cech organicznej patologii narządu [...] powodowanych [...] wymienionych w wykazie chorób zawodowych.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w D. w uzasadnieniu wyżej opisanej decyzji, przyznał, iż I. D. wykonywała pracę w warunkach narażenia zawodowego jako nauczyciel w latach [...] do [...]. Powołując się jednak na treść wydanych w sprawie orzeczeń właściwych jednostek służby zdrowia I i II szczebla uznał, iż nie można stwierdzić u niej choroby zawodowej.

Wobec powyższego I. D. złożyła od przywołanej decyzji odwołanie, w którym zakwestionowała zarówno wydaną w sprawie decyzję, jak i rozpoznanie medyczne, które stanowiło podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Dodatkowo, w odpowiedzi na wezwanie do zajęcia stanowiska w sprawie, zgodnie z jej uprawnieniem wynikającym z art. 10 k.p.a., przekazała Państwowemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Sanitarnemu w K. obszerną dokumentację lekarską w postaci kart historii choroby począwszy od [...] i dokumentacji badania [...] bez opisu.

W toku postępowania odwoławczego, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wystąpił do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego o ponowne zajęcie stanowiska.

Placówka ta w oparciu o ponowne badanie [...], w tym badanie [...] oraz analizę dokumentacji medycznej orzekła, iż zdiagnozowane zmiany chorobowe u badanej I. D. w postaci [...] nie kwalifikują się do stwierdzenia choroby zawodowej.

Wskazano, iż zaobserwowany w kilkakrotnym badaniu nieznaczny brak zwarcia fonacyjnego w części przedniej głośni ma związek z rozpoznanym czynnościowym zaburzeniem emisji głosu.

W oparciu o tak uzupełniony materiał dowodowy Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. wydał w dniu

[...] decyzję nr [...] utrzymując decyzję organu I instancji w mocy w całości.

Odnosząc się do treści odwołania Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny zauważył, iż do stwierdzenia choroby zawodowej wymagane jest rozpoznanie przez kompetentną placówkę diagnostyczną służby zdrowia istnienia schorzenia jako choroby zakwalifikowanej do chorób zawodowych, a więc znajdującej się w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. oraz wykazanie związku przyczynowego pomiędzy środowiskiem pracy, a rozpoznaną jednostką chorobową, tj. wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał rozpoznane schorzenie, istniało w miejscu pracy i w czasie jej wykonywania.

Jakkolwiek, zdaniem organu, stwierdzono w sprawie wystąpienie szkodliwego czynnika ([...]) w miejscu pracy I. D., to jednak orzeczenia lekarskie uzyskane z dwóch kompetentnych ośrodków orzeczniczych wykluczyły wystąpienie u niej choroby zawodowej. Diagnoza przedstawiona w orzeczeniach lekarskich nie odpowiada skutkom biologicznym działania czynnika szkodliwego i nie nosi cech organicznej patologii związanej z [...].

Organ podniósł, iż dwie kompetentne jednostki orzecznicze nie rozpoznały u odwołującej choroby zawodowej, co zostało oparte na specjalistycznych badaniach.

Nie godząc się z rozstrzygnięciem Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. I. D. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach ze skargą wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji jako niesłusznej i krzywdzącej.

Ponownie zakwestionowała wyniki badań lekarskich stanowiących podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia wskazując, iż pozostają w sprzeczności z rozpoznaniem lekarza, pod którego kontrolą znajduje się od kilku lat.

W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Na rozprawie skarżąca oświadczyła, iż chce, aby skierować ją na ponowne badania do innej jednostki medycznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) zwanej dalej P.p.s.a.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, wojewódzkie sądy administracyjne rozstrzygają w granicach danej sprawy nie będąc jednak związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 145 § 1 P.p.s.a.).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W rozpoznawanej sprawie przeprowadzona kontrola sądowoadministracyjna nie wykazała naruszeń prawa uzasadniających uchylenie zaskarżonej decyzji.

Oceniając postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji, Sąd uznał, iż jest ono zgodne z przepisami prawa zawartymi w kodeksie postępowania administracyjnego, jak również z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). Przede wszystkim wskazać należy, iż stosownie do § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115) chorobą zawodową jest choroba ujęta w wykazie, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanymi "narażeniem zawodowym".

Jak wynika z brzmienia wskazanej normy prawnej, chorobą zawodową nie jest każde schorzenie, na które zapada pracownik w trakcie wykonywania pracy, lecz takie schorzenie, które wymienione zostało w wykazie chorób zawodowych.

Właściwymi do orzekania o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do jej rozpoznania są jednostki orzecznicze wymienione w § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach.

Zgodnie z § 6 ust. 1 oraz § 2 ust. 3 pkt 4 przywoływanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. orzeczenie lekarskie stanowiące ocenę medyczną zagadnienia wydaje się na podstawie przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika oraz oceny narażenia zawodowego.

Ocenę narażenia zawodowego, odnosi się m.in. do sposobu wykonywania pracy, a więc określenia stopnia obciążenia wysiłkiem fizycznym oraz chronometrażem czynności, które mogą powodować nadmierne obciążenie narządów.

Do kompetencji organów Inspekcji Sanitarnej - Powiatowego i Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego należy ocena prawna zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.

Ocena ta dokonywana jest zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a to art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., gdyż zarówno przeprowadzone dochodzenie epidemiologiczne i rozpoznanie medyczne stanowią materiał dowodowy podlegający prawnej ocenie organu, przy czym trzeba podkreślić, iż w postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej organy inspekcji sanitarnej są związane rozpoznaniem choroby podanym w orzeczeniu lekarskim, wydanym w trybie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania, postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115) i nie są uprawnione do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia.

Bezspornie natomiast mają one obowiązek kontrolować, czy wydane orzeczenia wyjaśniły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalistycznych i czy są rzeczowo i przekonywająco uzasadnione. Bezsporne jest również, iż organ nie może oprzeć rozstrzygnięcia na orzeczeniu lekarskim, nie zawierającym przekonywającego uzasadnienia, bądź sprzecznym z przepisami prawa. Dysponując bowiem tak wadliwym orzeczeniem, organ po myśli

§ 8 przywołanego wcześniej rozporządzenia zobowiązany jest wezwać orzeczników do uzupełnienia wydanych orzeczeń w kierunku przez siebie wskazanym bądź z urzędu zasięgnąć opinii innej placówki naukowej służby zdrowia z zakreśleniem jej okoliczności, jakie winny być w opinii ustalone.

W przypadku jednak, gdy orzeczenia lekarskie wydane w sprawie wyjaśniły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalistycznych i są rzeczowo i przekonywająco uzasadnione, a zatem odpowiadają warunkom opinii w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a., stanowią podstawę do wydania decyzji uwzględniającej treść tych orzeczeń. Organy inspekcji sanitarnej nie mogą bowiem rozstrzygać o istnieniu choroby zawodowej wbrew lub niezgodnie z orzeczeniem lekarskim, jeżeli zostało ono wydane z zachowaniem norm zamieszczonych w cytowanym rozporządzeniu w sprawie wykazu chorób zawodowych, nie jest sprzeczne z zebranym materiałem dowodowym i jest przekonywująco uzasadnione.

Wracając na grunt rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, iż w treści karty narażenia zawodowego praca skarżącej uznana została jako praca wykonywana w warunkach [...], a więc w warunkach, w których występowało hipotetyczne narażenie zawodowe. Jednocześnie jednostki orzecznicze, zarówno pierwszego, jak i drugiego stopnia, rozpoznały u skarżącej chorobę narządu głosu - lecz nie była to choroba ujęta w wykazie chorób zawodowych, stanowiących załącznik do rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r. Istotne dla oceny dowodu w postaci orzeczeń lekarskich wydanych w sprawie jest, iż zgodnie z wolą skarżącej, przy uwzględnieniu dokumentacji medycznej pochodzącej od placówki medycznej prowadzącej skarżącą, dwukrotnie wypowiadała się placówka medyczna wyższego szczebla. Podtrzymała ona dotychczasowo prezentowane stanowisko wykluczając możliwość stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej.

Jeśli więc obie jednostki orzecznicze, w tym wyższego szczebla dwukrotnie, nie rozpoznały u skarżącej choroby zawodowej, a stwierdzone zmiany chorobowe nie odpowiadały żadnej z chorób wymienionych w wykazie - to niekorzystnym dla strony decyzjom nie można zarzucić sprzeczności z prawem.

Wbrew zarzutom skarżącej Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż organy inspekcji sanitarnej rozpoznające sprawę, w sposób przekonywujący uzasadniły brak możliwości stwierdzenia, iż występująca u skarżącej choroba narządów głosu jest chorobą zawodową w rozumieniu prawa. Trzeba bowiem zauważyć, iż organy inspekcji sanitarnej nie kwestionowały występowania u niej schorzeń narządów głosu. Nie kwestionowali tego również lekarze jednostek orzeczniczych. Odnosząc jednak stwierdzone schorzenia do ujętych w wykazie chorób zawodowych uznały, iż różny jest ich charakter, a tym samym brak jest możliwości stwierdzenia choroby zawodowej. Ponownie należy zauważyć, iż chorobą zawodową jest wyłącznie takie schorzenie , które widnieje w wykazie sporządzonym przez ustawodawcę, a decyzja wydana w tym przedmiocie nie ma cech uznania administracyjnego. Opinie lekarskie jednostek orzeczniczych I i II szczebla były jednomyślne w tym zakresie, a ich uzasadnienie jednoznaczne i logiczne.

Powoływanie się przez skarżącą w złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skardze na diagnozę jej stanu zdrowia, jaką postawić mieli jej prywatni lekarze nie ma dla sprawy istotnego znaczenia.

Zgodnie z poglądem orzecznictwa podzielonym w pełni przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w rozpoznawanej sprawie, wskazanie w przepisach jednostek uprawnionych do stwierdzania choroby zawodowej powoduje, że gdy ich opinie nie stwierdzają istnienia choroby zawodowej, opinia innej jednostki służby zdrowia i to nie spełniająca żadnych wymogów formalnych nie może być uznawana za podstawę kwestionowania opinii podmiotów uprawnionych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2005 r. sygn. OSK 148/04 publ. w LEX 166671).

Sąd nie mógł także uwzględnić wniosku skarżącej o ponowne przebadanie. Przede wszystkim prowadzenie ustaleń co do faktów wykracza poza kompetencje sądów administracyjnych, które nakreślone zostały na wstępie.

Nadto procedura diagnostyczno-orzecznicza wynika z treści rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie chorób zawodowych i nie przewiduje, poza dwukrotnym, możliwości kolejnego badania. Mówi o tym przepis § 7 ust. 1 i ust. 3, gdzie ustawodawca stwierdza, że pracownik, który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia, a orzeczenie wydane w wyniku ponownego badania jest ostateczne.

W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja nie narusza prawa procesowego bądź materialnego, a tylko taki wzgląd w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. mógłby stać się przyczyną uwzględnienia skargi.

W tym stanie rzeczy - działając w granicach właściwości sądu ograniczonej do badania zgodności z prawem zaskarżonych decyzji administracyjnych, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

SJ/