Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 261/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-06-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Budowlane prawo
Czystość i porządek
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: par. 26 ust. 1 i 3, par. 34
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
article: par. 5
journal: Dz.U. 2003 nr 164 poz 1588
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego
article: art. 29 ust. 1 pkt 19a, art. 30 ust. 1 pkt 1 i ust. 4b, art. 33 ust. 1 i ust. 2 pkt 3
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 59 ust. 1 i 2, art. 61 ust. 1 (pkt 3) i 5
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
article: art. 153, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i lit. c, art. 135
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 5 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1399
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity.
article: art. 6 ust. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 123 poz 858
law: Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 03 czerwca 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 03 czerwca 2016 roku sprawy ze skargi A. C. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2016 r. Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] 2014 roku Nr [...] znak [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 997,- zł (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

J. K. w dniu 23 stycznia 2014 r. zwrócił się do Prezydenta Miasta P. z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku produkcyjno-magazynowego z budynkiem biurowo-usługowym wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną i zagospodarowaniem terenu przy ul. [...] w [...], na terenie działek nr [...], [...], [...], [...], ark. [...], obręb [...] oraz działek nr [...], [...], [...],, ark. mapy [...], obręb [...]. We wniosku zgłosił zapotrzebowanie na wodę 2,5 m3 (z istniejącego przyłącza w ul. [...]) i oświadczył, że ścieki będą odprowadzane do zbiorników bezodpływowych do czasu wybudowania kolektora kanalizacji sanitarnej. Do wniosku dołączono opinię [...] S.A. z 15 listopada 2013 r. o możliwości przyłączenia do sieci energetycznej ważną na okres 12 miesięcy, warunki przyłączenia do sieci gazowej wydane w dniu 10 grudnia 2013 r. przez P. sp. z o.o., umowę na dostawę wody oraz oświadczenie właściciela o zgodzie na zasilenie nowego budynku z istniejącego przyłącza wodociągowego, umowę przedwstępną gwarantującą wykonanie uzbrojenia terenu, niezbędnego dla realizacji planowanej inwestycji tj. na wykonanie zbiorników bezodpływowych (do czasu wybudowania kolektora kanalizacji sanitarnej przez A. S.A. ścieki będą odprowadzane do zbiorników bezodpływowych), a także zapewniono, że obsługa komunikacyjna zapewniona jest przez zjazd przy ul. [...], który jest na działce nr [...] (własność inwestora), obszar inwestycji jest własnością inwestora, obszar ten nie jest chroniony, nie obowiązuje w jego ramach strefa ochronna środowiska, w tym ujęcia wód głębinowych.

W wyniku rozpoznania sprawy Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] 2014 r. nr [...] ustalił warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł A. C. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą [...] (dalej: A. C. lub Skarżący), zarzucając inwestorowi, iż inwestycja doprowadzi do zwiększonego ruchu pojazdów, a ponadto inwestor będzie dążył do zmiany przeznaczenia budynków na mieszkalne oraz, że organ I instancji naruszył przepisu rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Ponadto odwołujący wskazał, że z racji tej, iż inwestor zaplanował obsługę inwestycji przez tymczasowe zbiorniki bezodpływowe, konieczna byłaby ocena tego zagadnienia przez organy ochrony środowiska, albowiem takie zbiorniki mogą negatywnie wpływać na ujęcie wody w okolicy. W tym kontekście A. C. zarzucił organowi I instancji naruszenie art. 61 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 poz. 647 ze zm., dalej: u.p.z.p.), wskazując, że planowane uzbrojenie jest niewystarczające dla zamierzonej inwestycji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...], po rozpoznaniu powyższego odwołania, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W wyniku skargi A. C. W. Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2015 r. sygn.. akt II SA/Po 113/15 uchyliło powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2014 r.

Uzasadniając orzeczenie Sąd - w świetle przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588 ze zm, dalej: rozporządzenie) – uznał, że analiza funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji objętej wnioskiem skarżącego, składająca się z części graficznej i tekstowej, przeprowadzona została prawidłowo. W szczególności trafnie wyznaczony został obszar analizowany w relacji do szerokości frontu terenu objętego inwestycją oraz zasadnie przyjęto, iż dla planowanego sposobu zagospodarowania terenu zachodzi kontynuacja funkcji już występujących w analizowanym obszarze. Sąd uznał, że na aprobatę zasługują również ustalenia dotyczące wyznaczenia linii zabudowy, wielkości powierzchni zabudowy i wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki i geometrii dachu. Sąd uznał, że Prezydent Miasta P. odwołując się do wyników analizy prawidłowo uzasadnił przesłanki odstąpienia od wyznaczenia wskaźnika wielkości powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki na podstawie średniego wskaźnika tej wielkości dla obszaru analizowanego i przyjęcie innego wyższego wskaźnika powierzchni nowej zabudowy wynoszącego 35%. W tym zakresie decyzja odpowiadała wymogom wynikającym z regulacji § 5 rozporządzenia. Jednocześnie Sąd stwierdził, iż nietrafnym okazał się zarzut naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie w sprawie przepisów § 26 ust. 1 i 3 oraz § 34 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wyjaśniono, że ustalenie warunków zabudowy jest etapem wstępnym na drodze realizacji inwestycji. Decyzja o warunkach zabudowy ma odpowiedzieć na pytanie, czy na danym terenie dopuszczalna jest zabudowa określonego rodzaju, a więc czy zamierzenie jest zgodne z przepisami szczególnymi. W decyzji tej określa się podstawowe parametry dotyczące zmiany zagospodarowania terenu, które podlegają dalszym szczegółowym ustaleniom w postępowaniu poprzedzającym wydanie pozwolenia na budowę, unormowanym w przepisach ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) oraz przepisach ustaw odrębnych i aktach wykonawczych. Ochrona interesów osób trzecich w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy w zakresie ustalonym w przepisach odrębnych może mieć miejsce tylko do zagadnień, które nie są objęte kognicją organów architektoniczno-budowlanych, ustaloną na podstawie przepisów Prawa budowlanego. Ochrona taka może zatem dotyczyć tylko tych kwestii, które są przedmiotem ustaleń decyzji o warunkach zabudowy. Co za tym idzie w postępowaniu w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy rozstrzyga się jedynie o tym, czy realizacja planowanego zamierzenia inwestycyjnego jest dopuszczalna na konkretnym terenie. Organ orzekający w sprawie warunków zabudowy nie może zatem wkraczać w kompetencje organu administracji architektoniczno-budowlanej, do którego należy ocena, czy projektowany obiekt spełnia warunki określone w Prawie budowlanym i przepisach wykonawczych wydanych na jego podstawie, w tym w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Sąd uznał zaś, że orzekające w sprawie organy dokonały naruszenia przepisów postępowania, w tym w szczególności art. 77 § 1 k.p.a. i art. 7 k.p.a., w następstwie czego co najmniej przedwcześnie uznały, że odnośnie planowanej inwestycji spełnione zostały wymogi wynikające z art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. Organy uznały, że warunek zagwarantowanego uzbrojenia terenu jest spełniony wskazując, że planowana inwestycja posiada wystarczające uzbrojenie techniczne, nie uzasadniając jednakże w jakikolwiek sposób swojego stanowiska, co stanowiło samodzielne naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., które mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Dokonana zaś przez Sąd analiza akt sprawy wskazała, iż jedynym dokumentem rzekomo wskazującym na możliwość uzbrojenia terenu inwestycji poprzez zaopatrzenie go w wodę jest dołączone do wniosku o ustalenie warunków zabudowy pisemne oświadczenie J. K. z dnia 21 stycznia 2014 r., w którym wskazuje on, iż jako osoba reprezentująca S. Sp. Komandytowa" wyraża zgodę na cyt. "zasilenie planowanego budynku produkcyjno-magazynowego z budynkiem biurowo-usługowym z istniejącego przyłącza wodociągowego w granicy nieruchomości [...] w [...] zrealizowanego na podstawie umowy na dostawę wody z dnia 1 października 2013 r.". Wnioskodawca dołączył do tego oświadczenia kopię umowy na dostawę wody zawartej 1 października 2013 r. na czas nieokreślony pomiędzy F. (dostawcą wody), a J. Sp. Komandytowa (odbiorca wody), na mocy której pierwszy z wyżej wskazanych podmiotów jako dostawca zobowiązał się dostarczać odbiorcy do granicy działki przy ul. [...] w [...] wodę pitną. W umowie wskazano, iż ilość pobranej wody określa się na podstawie wskazań zainstalowanych wodomierzy oraz, że odbiorca zobowiązany jest do zapłaty na rzecz dostawcy opłaty za odprowadzanie ścieków wg cen A. S.A. w ilości równej ilości pobranej wody. W umowie wskazano nadto, iż odbiorca zobowiązuje się do bezwzględnego przestrzegania postanowień załącznika nr 1 do umowy określającego stan, skład oraz zasady odbioru ścieków przez A. S.A. w [...] od podmiotów gospodarczych, który to załącznik stanowi integralną część umowy. Do oświadczenia J. K. z dnia 21 stycznia 2014 r. dołączono nadto odpis aktualny z rejestru przedsiębiorców KRS nr [...], z którego wynika między innymi, iż uprawnionym do reprezentowania Spółki Komandytowej [...] jest komplementariusz samodzielnie, to jest J. sp. z o.o. W aktach sprawy zarówno organu I jak i II instancji brak przy tym odpisu KRS, względnie innego dokumentu wskazującego, kto i na jakich zasadach uprawniony jest do reprezentacji J. sp. z o.o. Zdaniem Sądu analiza ww. dokumentów pozwala na stwierdzenie, iż nie wynika z nich, by J. K. był osobą uprawnioną do reprezentowania Spółki Komandytowej [...], albowiem brak w aktach sprawy jakiegokolwiek dokumentu wskazującego na jego uprawnienie do jednoosobowej reprezentacji komplementariusza tej spółki komandytowej, to jest J. Sp. z o.o. Zastrzeżono, że powyższego braku postępowania administracyjnego nie mógł samodzielnie konwalidować orzekający w sprawie sąd administracyjny, albowiem prowadziłoby to do zastępowania organów administracji w gromadzeniu i ocenie materiału dowodowego.

Następnie wskazano, iż nawet pomijając powyższą wątpliwość co do uprawnienia do reprezentacji J. Sp. Komandytowa, oświadczenie nabywcy wody, iż wyraża zgodę na zaopatrywanie w wodę nowej inwestycji z własnego, istniejącego przyłącza wodociągowego nie może być uznane za spełnienie warunku, by istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, było wystarczające dla zamierzenia budowlanego, bowiem odbiorcy wody nie można uznać za właściwą jednostkę organizacyjną mogącą zagwarantować wykonanie uzbrojenia terenu, o jakiej mowa w art. 61 ust. 5 u.p.z.p. Taką jednostką jest bowiem nie odbiorca (konsument) wody, lecz podmiot który prowadzi działalność w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę, to jest działalność polegającą na ujmowaniu, uzdatnianiu i dostarczaniu wody. Oczywistym jest, iż to przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, a nie podmiot gospodarczy będący jedynie odbiorcą wody posiada wiedzę dotyczącą tego, czy eksploatowana sieć wodociągowa ma techniczne możliwości zaopatrzenia w wodę nowej inwestycji i co za tym idzie, czy możliwym będzie spełnienie warunku, by istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, było wystarczające dla zamierzenia budowlanego. Sąd zważył, że z przedłożonej do akt umowy na dostawę wody z dnia 1 października 2013 r. nie wynika do granicy jakiej działki przy ul. [...] przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne zobowiązuje się dostarczać wodę pitną dla [...].o. Sp. Komandytowa i co za tym idzie czy istnieje faktyczna możliwość połączenia terenu planowanej inwestycji J. K. na działce przy ul. [...] z przyłączem wodociągowym wykorzystywanym przez [...] Sp. Komandytowa na podstawie umowy z dnia 1 października 2013 r.

Następnie Sąd stwierdził, że niewyjaśnioną przez organy okolicznością związaną z zapewnieniem spełnienia przez inwestora warunku określonego w art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p., jest możliwość przyłączenia planowanej inwestycji do sieci kanalizacyjnej. W decyzji Prezydenta Miasta P. z [...] 2014 r. wskazano bowiem, iż planowana inwestycja ma objąć budowę dwóch tymczasowych zbiorników bezodpływowych, do których odprowadzane będą ścieki do czasu realizacji kolektora [...]. Okoliczności tej jednak nie wyjaśniono. Do kwestii możliwości zapewnienia uzbrojenia terenu poprzez przyłączenie go do sieci kanalizacyjnej w żaden sposób nie odniesiono się także w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego. Oznacza to, iż organy nie wyjaśniły, w oparciu o jakie dowody ustaliły istotną dla sprawy okoliczność faktyczną jaką jest brak możliwości przyłączenia planowanej inwestycji do sieci kanalizacyjnej i planowane zrealizowanie w przyszłości kolektora kanalizacyjnego takie przyłączenie umożliwiającego. W ocenie Sądu dowodów pozwalających na jednoznaczne i bezsporne wyjaśnienie tej okoliczności brak także w aktach sprawy, albowiem brak w nich jakiejkolwiek opinii przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego funkcjonującego na tym obszarze w sprawie możliwości przyłączenia do sieci kanalizacyjnej, a przedłożona umowa na dostawę wody z dnia 1 października 2013 r. zawarta pomiędzy Firmą P. (dostawcą wody), a [...] Sp. Komandytowa (odbiorca wody) zdaje się sugerować, iż możliwość takowa istnieje. Skoro bowiem zdaniem wnioskodawcy możliwym jest w oparciu o tą umowę pozyskanie dla planowanej inwestycji wody pitnej z przyłącza zrealizowanego dla [...] Sp. Komandytowa, a umowa ta zakłada także odprowadzanie przez [...] Sp. Komandytowa ścieków wg cen, stanu i składu stosowanych przez przedsiębiorstwo A. S.A., to niejasnym jawi się niemożność "przedłużenia" nie tylko przyłącza wodociągowego, lecz także przyłącza kanalizacyjnego. Sąd uznał, że zagadnienie to wymaga wyczerpującego zbadania przez organ, tym bardziej, iż to właśnie uciążliwości związane z realizacją w ramach planowanej inwestycji zbiorników bezodpływowych w miejsce przyłączenia jej do sieci kanalizacyjnej, stanowią istotę zarzutów podnoszonych w postępowaniu przez stronę skarżącą.

Sąd wyjaśnił, że wyjaśnienie powyższej okoliczności ma istotne znaczenie prawne także w kontekście art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1399 ze zm.), w świetle którego oczywistym jawi się, iż o ile na danym terenie istnieje sieć kanalizacyjna, to inwestor planujący zabudowę danej działki pozbawiony jest w tym zakresie swobody wyboru co do sposobu zapewnienia realizacji wymogu zapewnienia wymogu posiadania przez teren uzbrojenia wystarczającego dla zamierzenia budowlanego, w tym w szczególności nie może zapewnić tegoż uzbrojenia poprzez budowę zbiorników bezodpływowych na nieczystości płynne, w miejsce przyłączenia się do sieci kanalizacji sanitarnej. Sąd stwierdził, że nie można uznać za spełnienie przesłanki o jakiej mowa w art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. przedstawienia przez wnioskodawcę oświadczenia podmiotu, który zobowiązuje się do wykonania robót związanych z dostawą i montażem zbiorników bezodpływowych, albowiem podmiot takowy nie jest właściwą jednostką organizacyjną w rozumieniu art. 61 ust. 5 u.p.z.p., a fakt, iż istnieje wykonawca gotowy zrealizować fragment planowanej inwestycji (w tym przypadku zbiornik bezodpływowe na ścieki) nie oznacza, że istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego.

Sąd zaznaczył, że uchylenie jedynie zaskarżonej decyzji uzasadnione jest faktem, iż naruszenia przepisów postępowania zaistniałe w toku postępowania administracyjnego mogą zostać konwalidowane przez organ odwoławczy poprzez uzupełnienie materiału dowodowego sprawy w trybie przewidzianym w art. 136 k.p.a.

Postanowieniem z dnia [...] 2015r. (nr [...]) Prezydent Miasta P. na podstawie art. 113 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013r., poz. 267 ze zm.) sprostował oczywista omyłkę w decyzji nr [...] o warunkach zabudowy z dnia [...] 2014r. w ten sposób, że w wierszu 31 na str. 1 wykreślił zapis "budowa zbiornika retencyjno – infiltracyjnego" oraz w wierszach od 40 – 45 na str. 3 decyzji zamiast wyrazów "odprowadzanie wód deszczowych zgodnie z pismem WOŚ nr [...] z dnia 16 lutego 2012r. wody deszczowe z powierzchni dachowych należy zagospodarować poprzez infiltrację do studni chłonnych. Wody opadowe i roztopowe z powierzchni parkingowej należy po podczyszczeniu w piaskowniku i separatorze zagospodarować na terenie działki poprzez budowę zbiornika retencyjno – infiltracyjnego. Na wykonanie w/w urządzeń należy uzyskać pozwolenie wodnoprawne" powinno być "odprowadzanie wód deszczowych do istniejącego na terenie inwestycji zbiornika retencyjno – infiltracyjnego". W uzasadnieniu podał, że w treści decyzji zaistniała oczywista omyłka polegająca na błędnym wpisaniu zapisów dotyczących zbiornika retencyjno – infiltracyjnego, który istnieje na przedmiotowym terenie inwestycji.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławczy decyzją z dnia 29 lutego 2016 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium stwierdziło, iż uwzględniając rozważania Sądu zawarte w wyroku z dnia 8 kwietnia 2015 r. sygn. akt II SA/Po 113/15, J. K. poinformował organ, że w dniu 1 lipca 2015 r. zawarł z [...] S.A. umowę o zasadach realizacji i korzystania z sieci wodociągowych i kanalizacji sanitarnej. Tym samym zdaniem organu odwoławczego został wypełniony obowiązek wynikający z art. 61 ust. 1 pkt 3 w zw. z ust. 5 u.p.z.p. Wyjaśniono, że brakujące uzbrojenie w zakresie zaopatrzenia w wodę i odbiór ścieków sanitarnych zostanie zaprojektowane i zrealizowane na podstawie podpisanej umowy z [...] S.A. od miejsca włączenia do istniejącej sieci [...] S.A. do nieruchomości objętej wnioskiem o wydanie warunków zabudowy (dz. nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]). Kolegium uznało za dopuszczalne w świetle powołanych przepisów, zważywszy na obecny brak infrastruktury oraz brak zastrzeżeń [...] S.A., na wybudowanie tymczasowych zbiorników bezodpływowych do czasu wybudowania sieci kanalizacyjnej, z uwagi na niezbędny czas na przygotowanie stosownych pozwoleń na budowę brakującej infrastruktury. Wskazano, że zbiorniki te są szczelne, zostaną wykonane zgodnie z przepisami prawa i będą usunięte po wykonaniu brakującej infrastruktury w zakresie sieci kanalizacji sanitarnej. Potwierdzono, że wnioskodawcą w niniejszej sprawie jest J. K. prowadzący działalności gospodarczą pod nazwą [...]. W ocenie Kolegium powyższe ustalenia wypełniły zalecenia zawarte w wydanym w sprawie wyroku, a co za tym idzie istniały podstawy do ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji.

A. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Skarżący zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie:

- art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez ich niewłaściwe zastosowanie,

- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewykazanie, że istniejące lub planowane uzbrojenie terenu w zakresie odprowadzania ścieków poprzez budowę zbiorników bezodpływowych jest wystarczające dla planowanej inwestycji,

- art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego i przyjęcie bez weryfikacji, że planowane zamierzenie budowlane ma wystarczające uzbrojenie techniczne terenu w zakresie odprowadzania ścieków poprzez budowę zbiorników bezodpływowych,

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i art. 138 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie.

Mając na uwadze przedstawione zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W motywach skargi powołano przepisy art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z. oraz art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, by następnie wskazać, że Kolegium błędnie zastosowało te przepisy, uznając, że zapewnieniem uzbrojenia następuje poprzez budowę dwóch przydomowych zbiorników bezodpływowych. Tymczasem inwestor nie wykazał, by budowa sieci kanalizacyjnej była technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, co usprawiedliwiałoby wyposażenie nieruchomości w zbiorniki bezodpływowe nieczystości ciekłych. Ponadto zdaniem skarżącego ze względu na zapis pkt 5 umowy zawartej pomiędzy inwestorem a [...] S.A. z dnia 1 lipca 2015 r. nie sposób uznać, by była ona umową gwarantującą wykonanie uzbrojenia terenu w postaci budowy dwóch tymczasowych zbiorników bezodpływowych. Gwarancji takiej nie daje też pismo inwestora, które wpłynęło do Kolegium w dniu 2 lutego 2016 r., w którym wskazał on, że podtrzymuje on budowę tymczasowych, szczelnych zbiorników bezodpływowych, które to zostaną usunięte po wykonaniu brakującej infrastruktury w zakresie kanalizacji sanitarnej. Zdaniem skarżącego inwestor w ramach powołanej umowy z [...] S.A. wykazał jedynie, że gwarantuje wykonanie uzbrojenia terenu w postaci przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej, to Kolegium błędnie utrzymało w mocy decyzje organu I instancji, dopuszczającą budowę dwóch zbiorników bezodpływowych. Skarżący zwrócił uwagę na ryzyko związanie z powstanie zbiorników bezodpływowych, które wynika z faktu prowadzenia przez skarżącego działalności związanej z zaopatrzeniem w wodę oraz zabezpieczeniem okolicznych terenów w sytuacji wystąpienia zagrożenia zalewem wód opadowych. Wskazał, że wystąpienie zagrożenia wylania się nieczystości z planowanych zbiorników jest realne w sytuacji akceptacji zgłoszonych przez inwestora propozycji budowy infrastruktury towarzyszącej inwestycji nie popartych żadnymi dowodami. Ponadto skarżący zarzucając organowi odwoławczemu naruszenie ww. przepisów postępowania podniósł, że Kolegium nie wykazało, by planowane uzbrojenie terenu w zakresie odprowadzania ścieków poprzez budowę zbiorników bezodpływowych było wystarczające dla planowanego zamierzenia.

W odpowiedzi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, powołując się na stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia 18 maja 2016 r. pełnomocnik inwestora J. K. wniósł o oddalenie skargi. Wskazał, iż zagwarantowanie uzbrojenia terenu inwestycji nie nastąpiło w przedstawionej przez inwestora umowie z dnia 1 lipca 2015 r. Wyjaśniono, że w oparciu o przepis art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach obowiązek przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej obciąża właścicieli nieruchomości wtedy, gdy taka sieć istnieje. Innymi słowy właściciel ma jedynie obowiązek dokonania przyłączy do sieci kanalizacyjnej i wodociągowej, a nie budowy sieci. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że sieci: wodociągowa i kanalizacji sanitarnej umożliwiająca zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków bytowych na terenie nieruchomości objętej inwestycją nie istnieją i nie są przewidziane w Programie działań inwestycyjnych [...] S.A. Sieci te – wedle zawartej umowy – zostaną wybudowane na koszt inwestora. Złożone więc przez [...] S.A. w umowie oświadczenie potwierdza brak finansowych i technicznych możliwości spółki w zakresie zaspokajania potrzeb ludności. Zatem teren objęty inwestycją nie ma możliwości dokonania przyłączenia do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej. Wskazano, że z informacji Wydziału [...] Urzędu Miasta P. z dnia 15 lipca 2015 r. w sprawie zasad postępowania z nieczystościami ciekłymi oraz gospodarki wodno-ściekowej na terenie miasta P. wynika, że obowiązkiem właścicieli nieruchomości do czasu wybudowania kanalizacji sanitarnej jest wyposażenie jej w zbiornik bezodpływowy bądź przydomową oczyszczalnię ścieków. W kontekście powyższego oraz treści art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3a ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach zdaniem pełnomocnika inwestora zaskarżona decyzja jest uzasadniona, albowiem wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych jest obowiązkiem wynikającym z ustawy w sytuacji, gdy nie istnieje sieć wodociągowo-kanalizacyjna. Zbiorniki te mają wyłącznie charakter tymczasowy i nie zwalniają inwestora z obowiązku podłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej, która powstanie w przyszłości na koszt inwestora. Z umowy zawartej między inwestorem a [...] S.A. wynika, że ulega ona rozwiązaniu jeśli inwestor nie wystąpi do [...] S.A. w przeciągu 2 lat od podpisania umowy o wydanie warunków technicznych na budowę sieci. Wobec tego – zdaniem pełnomocnika inwestora – spełniony został wymóg określony w art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 z późn. zm.) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., powoływanym dalej jako ppsa) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 cytowanej ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W kontekście powyższego trzeba zaznaczyć, że każde naruszenie przepisów prawa materialnego, czy procesowego należy oceniać przez pryzmat jego wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Ponadto, z art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że co do zasady Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, iż Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonej decyzji niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, w tak zakreślonej kognicji Sąd dopatrzył się uchybień, które musiały skutkować jej uchyleniem oraz uchyleniem decyzji ją poprzedzającej.

Przedmiotem niniejszego postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla planowanej inwestycji była ocena czy zamierzona przez inwestora zmiana zagospodarowania terenu, dla którego nie został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, jest dopuszczalna. Podstawę materialnoprawną takiej oceny stanowi art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 z 2003 r. z ze zm., dalej u.p.z.p.), przy zachowaniu warunków określonych w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588, dalej powoływanego jako Rozporządzenie).

Ustalenie warunków zabudowy możliwe jest w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków:

1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu;

2) teren ma dostęp do drogi publicznej;

3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego;

4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym;

5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.

Zgodnie z art. 61 ust. 5 u.p.z.p. warunek, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, uznaje się za spełniony, jeżeli wykonanie uzbrojenia terenu zostanie zagwarantowane w drodze umowy zawartej między właściwą jednostką organizacyjną a inwestorem.

Brak spełnienia jakiejkolwiek z tych przesłanek musi - w świetle wyraźnego brzmienia art. 61 ust. 1 u.p.z.p. - skutkować wydaniem decyzji odmawiającej ustalenia warunków zabudowy. Jednocześnie, jeżeli inwestycja spełnia wszystkie wskazane w tym przepisie kryteria, organ administracji jest obligowany do ustalenia warunków zabudowy.

W tej sprawie, co wymaga podkreślenia, już raz orzekał Wojewódzki Sąd Administracyjny, który prawomocnym wyrokiem z dnia 8 kwietnia.2015 r. sygn. akt II SA/Po 113/15 uchylił wcześniej wydaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 listopada 2014r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] 2014r. ustalającego warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji.

Zgodnie z art. 153 ppsa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Jest to jedna z kluczowych zasad, zapewniająca zachowanie praworządności i mająca zapobiegać sytuacjom, kiedy to organy pomimo ponownego rozpatrzenia sprawy, dopuszczają się tych samych błędów i uchybień.

W w/w wyroku z 8 kwietnia 2015r. Sąd ustalił, że spełnione zostały warunki z art. 61 ust.1 pkt 1, 2, 4 i 5 u.p.z.p.

W ocenie Sądu analiza funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji przeprowadzona została prawidłowo. Trafnie został wyznaczony obszar analizowany. Prawidłowo wyznaczona została linia zabudowy, wielkość powierzchni zabudowy i wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki i geometrii dachu. Zgodne z § 5 Rozporządzenia – wynikające z wyników analizy było odstąpienie od wyznaczenia wskaźnika wielkości powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki na podstawie średniego wskaźnika tej wielkości dla obszaru analizowanego i przyjęcie innego wyższego wskaźnika powierzchni nowej zabudowy wynoszącego 35%.

W tym zakresie stan prawny i faktyczny po wydaniu w/w wyroku z 8 kwietnia 2015r. nie uległ zmianie.

Inwestycja ma dostęp do drogi publicznej do ulicy [...] przez działki nr [...] i [...] będące w użytkowaniu wieczystym Inwestora (spełniony wymóg z art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p). Teren nie wymaga zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych (spełniony wymóg z art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p). Decyzja ustalająca warunki zabudowy jest zgodna z przepisami odrębnymi (spełniony wymóg z art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p.).

Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów § 26 ust. 1 i 3 oraz § 34 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie Sąd w wyroku z 8 kwietnia 2015r. podał, że okazały się one nietrafne, podkreślając, iż realizacja inwestycji przebiega w dwóch następujących po sobie etapach, w dwóch różnych postępowaniach toczących się przed różnymi organami. Sąd wyjaśnił, że w postępowaniu w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy rozstrzyga się jedynie o tym, czy realizacja planowanego zamierzenia inwestycyjnego jest dopuszczalna na konkretnym terenie. Organ orzekający w sprawie warunków zabudowy nie może zatem wkraczać w kompetencje organu administracji architektoniczno-budowlanej, do którego należy ocena, czy projektowany obiekt spełnia warunki określone w ustawie - Prawo budowlane i przepisach wykonawczych wydanych na jego podstawie, w tym warunkach technicznych określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690, z późn. zm.). Określony w art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. warunek zgodności decyzji o warunkach zabudowy z przepisami odrębnymi nie dotyczy przepisów określających warunki techniczne, jakie powinny spełniać budynki. Zgodność z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002r. nie jest badana na etapie ustalania przeznaczenia terenu, określenia sposobów zagospodarowania i warunków planowanej zabudowy. Nie może być zatem przedmiotem badania w tym postępowaniu (por. wyroki NSA z dnia 8 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 1302/12; z dnia 27 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 267/11, z dnia 7 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2151/12, z dnia 23 listopada 2007 r., sygn. II OSK 1552/06, z dnia 20 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1643/09 – wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Sąd podkreślił, że skoro organy orzekające w kontrolowanej sprawie nie stosowały i nie miały podstaw do zastosowania przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2012 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, to nie mogły ich naruszyć.

W tym zakresie również z uwagi na brak zmiany stanu prawnego i faktycznego ocena prawna wyrażona w wyroku z 8 kwietnia 2015r. była wiążąca.

Oceniając ostatni z warunków wymaganych do uzyskania decyzji o warunkach zabudowy określony w art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p., tj. wymóg, by istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu z uwzględnieniem ust. 5 było wystarczające dla zamierzenia budowlanego Sąd uznał, że zgromadzony materiał w zakresie zaopatrzenia w wodę i odprowadzanie ścieków nie jest wystarczający.

Obsługa komunikacyjna została prawidłowo ustalona w oparciu o opinię wyrażoną przez Zarząd [...] z 12 maja 2014r. Zaopatrzenie w energię elektryczną jest wystarczające zgodnie z opinią wydaną przez E. sp. z o.o z 15.11.2013r. Sposób ogrzewania jest wystarczający, zgodnie z warunkami przyłączenia do sieci gazowej wydanymi przez P. sp. z o.o. z 10.12.2013r.

W tym miejscu należy podkreślić, że z uwagi na treść wyroku organy winny zwrócić uwagę na aktualność wydanych terminowo uzgodnień.

Gospodarowanie odpadami jest zgodne z Regulaminem utrzymania czystości i porządku Miasta P. przyjętym uchwałą nr [...] Rady Miasta P. z dnia [...]2013r. Odprowadzanie wód deszczowych uznane zostało za wystarczające zgodne z pismem WOŚ nr [...] z dnia 16 lutego 2012r. wody deszczowe z powierzchni dachowych należy zagospodarować poprzez infiltrację do studni chłonnych. Wody opadowe i roztopowe z powierzchni parkingowej należy po podczyszczeniu w piaskowniku i separatorze zagospodarować na terenie działki poprzez budowę zbiornika retencyjno – infiltracyjnego. Na wykonanie w/w urządzeń należy uzyskać pozwolenie wodnoprawne. W decyzji z [...] 2014r. Prezydent Miasta P. określając rodzaj inwestycji wymienił m.in. budowę zbiornika – rentencyjno – infiltracyjnego. Ten zapis oraz zapis o zgodności z pismem WOŚ z 16 lutego 2012r. zmienił postanowieniem z [...] 2015r. – po wydaniu wyroku na podstawie art. 113 § 1 i 3 kpa, uznając go za oczywistą omyłkę w decyzji z [...] 2014r., gdyż jak podał w uzasadnieniu taki zbiornik istnieje.

W ocenie Sądu w trybie wskazanym w art. 113 § 1 kpa nie mogą być rozpatrywane kwestie merytoryczne będące przedmiotem rozstrzygnięcia w decyzji, w której dokonano sprostowania (por. wyrok NSA z 24.09.1999r., IV SA 1184/97). Pojęcie oczywistego błędu dotyczy błędów pisarskich bądź rachunkowych, oczywistej rozbieżności między treścią rozstrzygnięcia a uzasadnieniem wskazującym za rozbieżność między myślą (zamierzeniem) wyrażoną przez organ a doborem poszczególnych słów lub cyfr dla określenia nie budzących wątpliwości faktów. Dotyczy niewłaściwego użycia wyrazu, opuszczenia wyrazu/wyrazów, mylnej pisowni, czyli oczywistego błędu pisarskiego lub rachunkowego, które są widoczne "na pierwszy rzut oka", bez potrzeby przeprowadzania dodatkowych badań czy ustaleń oraz takich, które nie dotyczą merytorycznej strony danej sprawy (por. wyr. NSA z 27.03.1984r., SA 592/81, wyr. WSA w Warszawie z 29.06.2007r., VI SA/Wa 433/07, wyr WSA w Warszawie z 3.07.2007r., VII SA/Wa 672/07 ).

Dokonane postanowieniem z dnia [...] 2015r. sprostowanie rozstrzygnięcia w zakresie merytorycznego rozstrzygnięcia dot. określenia rodzaju inwestycji zarówno w rozstrzygnięciu jak i uzasadnieniu decyzji do oczywistej omyłki zaliczone być nie może. Dodatkowo wskazać należy, że okoliczności związane z istnieniem zbiornika retencyjno – infiltracyjnego nie zostały uwzględnione w analizie funkcji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni te okoliczności.

Sąd w wyroku z dnia 8 kwietnia 2015r., zakwestionował prawidłowość ustaleń w zakresie spełnienia warunku z art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. w związku z ust. 5 tego przepisu odnośnie zaopatrzenia w wodę i odprowadzanie ścieków. Podkreślił brak umowy zawartej między właściwą jednostką organizacyjną a inwestorem. Odnośnie zaopatrzenia w wodę Sąd uznał złożone dokumenty za niewystarczające, podając, że nie ustalono czy J. K. był uprawniony do reprezentowania J. spółka komandytowa. Nadto podał, że odbiorca wody Firma P. nie jest właściwą jednostką organizacyjną mogącą zagwarantować wykonanie uzbrojenia terenu o jakim mowa w art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. Jest nim bowiem nie odbiorca (konsument wody) a podmiot, który prowadzi działalność w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę. Nadto z przedłożonej umowy nie wynikało do jakiej działki ma dostarczać wodę, w umowie zapisano tylko ulicę [...] Sąd wyjaśnił, że przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, a nie podmiot gospodarczy będący jedynie odbiorcą wody posiada wiedzę dotyczącą tego, czy eksploatowana sieć wodociągowa ma techniczne możliwości zaopatrzenia w wodę nowej inwestycji i co za tym idzie, czy możliwym będzie spełnienie warunku, by istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, było wystarczające dla zamierzenia budowlanego.

Odnośnie sieci kanalizacyjnej Sąd podał, że organy nie wyjaśniły w oparciu o jakie dowody ustaliły istotną dla sprawy okoliczność faktyczną jaką jest brak możliwości przyłączenia planowanej inwestycji do sieci kanalizacyjnej i planowane zrealizowanie w przyszłości kolektora kanalizacyjnego takie przyłączenie umożliwiającego. W ocenie Sądu dowodów pozwalających na jednoznaczne i bezsporne wyjaśnienie tej okoliczności brak także w aktach sprawy, albowiem brak w nich jakiejkolwiek opinii przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego funkcjonującego na tym obszarze w sprawie możliwości przyłączenia do sieci kanalizacyjnej, a jednocześnie przedłożona przez wnioskodawcę umowa na dostawę wody z dnia 1 października 2013 r. zawarta pomiędzy Firmą [...] P. (dostawcą wody), a [...] Sp. Komandytowa (odbiorca wody) zdaje się sugerować, iż możliwość takowa istnieje. Skoro bowiem zdaniem wnioskodawcy możliwym jest w oparciu o tą umowę pozyskanie dla planowanej inwestycji wody pitnej z przyłącza zrealizowanego dla [...] Sp. Komandytowa, a umowa ta zakłada także odprowadzanie przez [...] Sp. Komandytowa ścieków wg cen, stanu i składu stosowanych przez przedsiębiorstwo [...] S.A., to niejasnym jawi się niemożność "przedłużenia" nie tylko przyłącza wodociągowego, lecz także przyłącza kanalizacyjnego. Sąd wskazał, że w świetle art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1399 ze zm.) oczywistym jawi się, iż o ile na danym terenie istnieje sieć kanalizacyjna, to inwestor planujący zabudowę danej działki pozbawiony jest w tym zakresie swobody wyboru co do sposobu zapewnienia realizacji wymogu zapewnienia wymogu posiadania przez teren uzbrojenia wystarczającego dla zamierzenia budowlanego, w tym w szczególności nie może zapewnić tegoż uzbrojenia poprzez budowę zbiorników bezodpływowych na nieczystości płynne, w miejsce przyłączenia się do sieci kanalizacji sanitarnej. Sąd uznał, że przedstawienia przez wnioskodawcę oświadczenia podmiotu, który zobowiązuje się do wykonania robót związanych z dostawą i montażem zbiorników bezodpływowych nie oznacza, że istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego.

Sąd w wyroku z 8 kwietnia 2015r. uznał, że wyjaśnienie tych okoliczności faktycznych oraz wyrażenia stanowiska organu w tym zakresie możliwe będzie przez organ II instancji w trybie art. 136 kpa i wskazał, by organ uwzględniając wyrażone w uzasadnieniu stanowisko w zależności od poczynionych ustaleń rozstrzygnął w tym zakresie reformatoryjnie względnie orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej odwołaniem decyzji pierwszoinstancyjnej, o ile pozwalać na to będą wyniki uzupełnionego postępowania dowodowego.

Rozpoznając ponownie sprawę organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję uznając dostarczoną przez Inwestora umowę o zasadach realizacji i korzystania z sieci wodociągowych i kanalizacyjnych z 1 lipca 2015r. zawartą pomiędzy [...] s.a. w [...] a J. K. za wystarczającą. Zdaniem organu odwoławczego został wypełniony obowiązek wynikający z art. 61 ust. 1 pkt 3 w zw. z ust. 5 u.p.z.p. Wyjaśniono, że brakujące uzbrojenie w zakresie zaopatrzenia w wodę i odbiór ścieków sanitarnych zostanie zaprojektowane i zrealizowane na podstawie podpisanej umowy z [...] S.A. od miejsca włączenia do istniejącej sieci [...] S.A. do nieruchomości objętej wnioskiem o wydanie warunków zabudowy (dz. nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]). Kolegium uznało to za dopuszczalne w świetle powołanych przepisów, zważywszy na obecny brak infrastruktury oraz brak zastrzeżeń [...] S.A., na wybudowanie tymczasowych zbiorników bezodpływowych do czasu wybudowania sieci kanalizacyjnej, z uwagi na niezbędny czas na przygotowanie stosownych pozwoleń na budowę brakującej infrastruktury. Wskazano, że zbiorniki te są szczelne, zostaną wykonane zgodnie z przepisami prawa i będą usunięte po wykonaniu brakującej infrastruktury w zakresie sieci kanalizacji sanitarnej. Potwierdzono, że wnioskodawcą w niniejszej sprawie jest J. K. prowadzący działalności gospodarczą pod nazwą [...] Podgórnym. W ocenie Kolegium powyższe ustalenia wypełniły zalecenia zawarte w wydanym w sprawie wyroku, a co za tym idzie istniały podstawy do ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji.

Z treści umowy z [...] s.a. z 1 lipca 2015r. wynika, że budowa sieci wodociągowej i kanalizacji sanitarnej umożliwiającej zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków bytowych z zabudowy na terenie nieruchomości, na której planowana jest inwestycja, nie jest przewidziana w obecnie obowiązującym Programie działań inwestycyjnych [...] (§ 1.1 umowy ). Inwestor zobowiązał się do wybudowania na własny koszt i własnym staraniem odcinki sieci wodociągowej i kanalizacji sanitarnej umożliwiające zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków (§ 1.2 umowy). W § 1.3 umowy określono warunki jakie musi spełniać wybudowana przez Inwestora sieć wodociągowa a w § 1.5 – kanał sanitarny. W § 1 .7 umowy [...] podał, że nie wnosi zastrzeżeń do budowy przez Inwestora tymczasowych zbiorników bezodpływowych. Inwestor zobowiązał się podłączyć zabudowę planowaną na terenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej po jej wybudowaniu, poprzez realizację kanalizacji sanitarnej.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie w odniesieniu do ustaleń organów związanych z odprowadzaniem ścieków sanitarnych do dwóch tymczasowych zbiorników bezodpływowych uznał za wystarczające. Z w/w umowy w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego funkcjonującego na tym obszarze nie przewiduje w określonym czasie na terenie nieruchomości budowy sieci kanalizacyjnej i wodociągowej.

Analiza treści art. 61 ust. 1 pkt 3, art. 61 ust. 5, § 26 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich budowle pozwala wnioskować, że co do zasady za uzbrojenie terenu w odbiór nieczystości ciekłych należy rozumieć podłączenie terenu inwestycji do sieci kanalizacyjnej, a jedynie w razie braku takiej możliwości, co jednak jest dopuszczalne, także w drodze zapewnienia możliwości korzystania ze zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe lub przydomowej oczyszczalni ścieków. Zbiorniki bezodpływowa są dopuszczalne jedynie w wyjątkowych okolicznościach, tj. wówczas gdy dotychczas nie wybudowano sieci wodociągowej umożliwiającej przyłączenie do niej uzbrojenia działki, nie istnieje projekt budowy takiej sieci a właściwa jednostka nie gwarantuje w drodze zawartej umowy budowy takiej sieci. Podnieść dodatkowo należy, iż co prawda ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzania ścieków (Dz. U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858, ze zm., dalej w skrócie u.z.z.w.), z oczywistych względów nie reguluje problematyki zaopatrzenia nieruchomości w zbiorniki bezodpływowe, to jednakże poprzez wprowadzenie zapisów obligujących tylko przedsiębiorstwo do zawarcia umowy, jeżeli spełnione są odpowiednie warunki (art. 6 ust. 1 u.z.z.w.) pozwala na przyjęcie systemowej wykładni, że odprowadzający ścieki nie ma obowiązku zawarcia umowy, co oznacza, że może on wobec tego korzystać ze zbiorników bezodpływowych w celu zapewnienia odprowadzenie ścieków. Sąd w wyroku z 8 kwietnia 2015r. wskazał na art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1399 ze zm.) stanowiący, iż właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych; przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych. I podał, że w świetle powyższej regulacji oczywistym jawi się, iż o ile na danym terenie istnieje sieć kanalizacyjna, to inwestor planujący zabudowę danej działki pozbawiony jest w tym zakresie swobody wyboru co do sposobu zapewnienia realizacji wymogu zapewnienia wymogu posiadania przez teren uzbrojenia wystarczającego dla zamierzenia budowlanego, w tym w szczególności nie może zapewnić tegoż uzbrojenia poprzez budowę zbiorników bezodpływowych na nieczystości płynne, w miejsce przyłączenia się do sieci kanalizacji sanitarnej. Cytowany przepis expressis verbis dopuszcza odprowadzanie ścieków do bezodpływowego zbiornika, zatem i trudno w konsekwencji twierdzić, że brak sieci kanalizacyjnej oraz umowy o jej wykonanie pozwala na wydanie decyzji odmawiającej ustalenia warunków zabudowy. Skoro, jak wynika z umowy budowa sieci kanalizacyjnej nie jest przewidziana w określonym czasie w planie [...], co wskazuje na brak uzasadnienia technicznego bądź ekonomicznej budowy takiej sieci, Inwestor ma taką sieć wybudować w nieokreślonej przyszłości a obecnie Inwestor dysponuje faktyczną możliwością odprowadzania ścieków przez przewidziane w decyzji o warunkach zabudowy wybudowanie dwóch zbiorników bezodpływowych, takie alternatywne odprowadzania ścieków dopuszczone przez organ lokalizacyjny jest prawidłowe.

Zarzuty skargi w tym zakresie nie były zasadne. Do wybudowania zbiorników bezodpływowych jak wyżej podano nie jest konieczna umowa z przedsiębiorstwem wodociągowym. Wystarczające jest ustalenie, że budowa kanalizacji nie jest planowana przez przedsiębiorstwo, co wskazuje na brak uzasadnienia jej budowy co najmniej ekonomicznego. Na etapie postępowania o warunkach zabudowy wymagana jest jedynie promesa przyłączenia, a w braku możliwości wybudowania sieci wykazanie, choćby w drodze uwzględnienia tego jako elementu inwestycji wybudowania zbiorników bezodpływowych. Na etapie ustalania warunków zabudowy nie jest konieczne wykazywanie spełnienia warunków technicznych takich zbiorników z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002, nie jest także konieczne przedstawianie analiz dotyczących technicznych parametrów tych zbiorników, analiz geologicznych czy innych dotyczących zagrożenia zanieczyszczeniem. Etap ustalania warunków zabudowy jest etapem wstępnym realizacji inwestycji i dlatego zbyt rygorystyczne byłoby wymaganie, by już na tym etapie wszystkie warunki podłączenia mediów były spełnione. W art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. mowa jest nie tylko o istniejącym ale również projektowanym uzbrojeniu. W ocenie Sądu nie można wprowadzać na terenach pozbawionych miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego zakazu zabudowy do czasu wybudowania lub zaprojektowania ogólnodostępnej sieci wodociągowej, do czego zmierzałoby zakwestionowanych w przedmiotowej sprawie rozwiązań.

W tym zakresie nie doszło do wskazywanego w skardze naruszenia przepisów postępowania.

Przenosząc powyższe rozważania na ocenę spełnienia warunku z art. 61 ust. 1 pkt 3 i ust. 5 tego przepisu u.p.z.p. w odniesieniu do sieci wodociagowej Sąd uznał, że przedłożenie umowy z [...] z 1 lip[ca 2015r. nie spełnia tych wymogów odnośnie tej sieci. Inwestor nie wykazał, by dysponował alternatywnym od brakującej sieci źródłem wody. Do korzystania z wody niezbędne jest wybudowanie przez niego wskazanej w tej umowie sieci wodociągowej. SKO utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję tej kwestii nie przeanalizowało, naruszając tym samym art. 7, 77 § 1 kpa i art. 107 § 3 kpa. Bez wydania orzeczenia reformatoryjnego błędnie pozostawiło w decyzji dotychczasowe zakwestionowane przez sąd w wyroku z 8 kwietnia 2015r. ustalenia, uznające, że zaopatrzenie w wodę jest zagwarantowane zgodnie oświadczeniem J. K. reprezentującego J. sp komandytowa, który wyraża zgodę na zasilanie wnioskowanej inwestycji z istniejącego przyłącza wodociągowego zrealizowanego na terenie nieruchomości przy ul. [...] na podstawie umowy z 1 października 2013r. z [...].

Z uwagi na fakt, że po przedłożeniu umowy z 1 lipca 2015r. okazało się, że nie ma wybudowanej sieci, co zdawało się (jak podał WSA w wyroku z 8 kwietnia 205r.) wynikać z zebranych dokumentów i wybudowanie tej sieci wodociągowej, nie jest przez [...] planowane a Inwestor nie dysponuje tak jak w przypadku sieci kanalizacyjnej alternatywnymi źródłami wody, koniecznym było uwzględnienie przez organ tej okoliczności w decyzji. Podkreślić należy, że w przypadku sieci kanalizacyjnej w decyzji o warunkach zabudowy w pkt I "rodzaj inwestycji" uwzględniono budowę dwóch tymczasowych zbiorników bezodpływowych. Nie dokonano zaś tego w przypadku sieci wodociągowej, co do której istnieje obowiązek jej wybudowania przez inwestora aby inwestycja w ogóle miała dostęp do wody.

Budowa sieci kanalizacyjnej pociąga za sobą zmianę zagospodarowania terenu. Zgodnie bowiem z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 27 marca 2003 r. u.p.z.p.- zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Przepis art. 50 ust. 2 stosuje się odpowiednio. Przepis ust. 1 stosuje się również do zmiany zagospodarowania terenu, która nie wymaga pozwolenia na budowę (art. 59 ust. 2 u.p.z.p.).

Realizacja sieci wodociągowej stanowi budowę, co wynika wprost z art. 29 ust. 1 pkt 19a Prawa budowlanego, a zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 i ust. 4b w zw. z art. 33 ust. 2 pkt 3 Prawa budowlanego dla takiej inwestycji decyzja o warunkach zabudowy jest wymagana.

Zgodnie z art. 33 ust. 1 Prawa budowlanego pozwolenie na budowę dotyczy całego zamierzenia budowlanego, a więc konsekwentnie całe zamierzenie budowlane, a nie tylko jego poszczególne fragmenty, winne być objęte decyzją o warunkach zabudowy. Z tych względów, w sytuacji takiej jak ma miejsce w przedmiotowej sprawie w decyzji o warunkach zabudowy winna być również uwzględniona konieczna do spełnienia warunku z art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. budowa sieci wodociągowej. Na etapie ustalania warunków zabudowy nie ma oczywiście konieczności dokonywania przez Inwestora wcześniejszych nakładów czy budowania samej sieci. Nie można jednak poprzestać, tak jak to zrobił organ na uznaniu, że umowa z [...] w sposób wystarczający określa dostęp do projektowanej sieci. Sieć ta nie jest projektowana przez [...] a ma być wykonana, co oczywiste, wcześniej zaprojektowana przez samego Inwestora i objęta wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy. Stanowi więc niezbędny element planowanego zamierzenia budowlanego, które bez dostępu do wody nie mogłoby uzyskać pozytywnej decyzji o warunkach zabudowy.

W tym stanie rzeczy należy uznać, że organ przedwcześnie uznał, że w sprawie zostały spełnione warunki z art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. odnośnie sieci wodociągowej. Z uwagi więc na wydanie decyzji z naruszeniem wskazanym wyżej przepisu oraz przepisów postępowania tj. art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c ppsa w zw. z art. 135 ppsa uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z [...] 2014r. Wymaga ona bowiem uzupełnienia poczynając od złożonego wniosku, które nie może być dokonane jedynie na etapie postępowania przed organem odwoławczym.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni wskazane w uzasadnieniu wskazania oraz ocenę prawną i w zależności od wyników postępowania wyda decyzję.