Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 970/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-08-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 122
journal: Dz.U. 2017 poz 1566
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Joanna Borkowska, Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman (spr.), sędzia WSA Katarzyna Golat, Protokolant ref. staż. Paweł Jastrzębski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2017r, 2. zasądza od Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz M. K. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

IV SA/Wa 970/18

UZASADNIENIE

Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego [...]decyzją z dnia [...]lutego 2018 r. po rozpatrzeniu odwołania M. K. utrzymał w mocy decyzję Marszałka Województwa [...]z dnia [...]sierpnia 2017 r., znak: [...], udzielającą Marszałkowi Województwa [...] pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie suchego zbiornika przeciwpowodziowego "[...]" na rzece [...], na terenie miejscowości: [...],[...],[...]w gminie [...] woj. [...] (zgodnie z zestawieniem w punkcie I decyzji).

W punkcie II decyzji organ określił szereg warunków, m.in. zobowiązał użytkownika do uporządkowania terenu w rejonie inwestycji po zakończeniu prac i doprowadzenia do stanu pierwotnego, kontroli stanu technicznego obiektów suchego zbiornika dokonywanej przynajmniej dwa razy w roku, a także każdorazowo po przejściu wód powodziowych, oraz do porządkowania terenu czaszy zbiornika każdorazowo po przejściu wód wezbraniowych. W punkcie III decyzji organ umieścił informację, iż udzielone pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń, natomiast w punkcie IV nadał niniejszej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

Decyzja była wynikiem następujących ustaleń i oceny prawnej.

Wnioskiem z dnia [...]stycznia 2017 r. Marszałek Województwa [...], reprezentowany przez Dyrektora [...]Zarządu [...] – M. W., wystąpił do Marszałka Województwa [...]o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych w ramach przedsięwzięcia pn.: "Budowa suchego zbiornika przeciwpowodziowego "[...]" na rzece [...], na terenie m. [...],[...],[...], gm. [...]woj. [...]" oraz o nadanie wnioskowanej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Do wniosku załączony został operat wodnoprawny z września 2014 r. i aneks do operatu z grudnia 2016 r., opis prowadzenia zamierzonej działalności sporządzony w języku

nietechnicznym, a także potwierdzone za zgodność z oryginałem kopie: decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...]z dnia [...]stycznia 2015 r., znak: [...]określającej środowiskowe uwarunkowania dla planowanego przedsięwzięcia i decyzji Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...]listopada 2016r. znak: [...]. Postanowieniem z dnia [...]stycznia 2017 r. nr [...], znak: [...], Prezes Krajowego I Zarządu Gospodarki Wodnej wyznaczył Marszałka Województwa [...]do prowadzenia sprawy ( z powyższego wniosku.

Decyzją z dnia [...]sierpnia 2017r. Marszałek Województwa [...]udzielił Marszałkowi Województwa [...]pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie suchego zbiornika przeciwpowodziowego "[...]" na rzece [...].

Odwołanie od powyższej decyzji, w ustawowym terminie złożył M. K., wnosząc o jej uchylenie w całości oraz o przeprowadzenie postępowania w zakresie dowodów, które nie zostały wymienione i wyjaśnione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Po przeanalizowaniu akt sprawy organ odwoławczy stwierdził, iż Marszałek Województwa [...]zasadnie uznał, że możliwe jest udzielenie wnioskowanego pozwolenia wodnoprawnego, a zarzuty odwołującego nie zasługują na uwzględnienie.

Organ odwoławczy wyjaśniłł, że w przypadku spełnienia przez wnioskodawcę przesłanek wydania tego aktu, organ administracji publicznej ma obowiązek wydania wnioskowanej decyzji. Odmowa udzielenia pozwolenia wodnoprawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy ujawnione zostaną okoliczności określone w art. 126 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, obowiązującej w dniu wydania zaskarżonej decyzji, tj. wówczas gdy:

- projektowany sposób korzystania z wody narusza ustalenia dokumentów, o których mowa w art. 125 pkt 1-2, tj.:

• planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza lub ustaleń warunków korzystania z wód regionu wodnego lub warunków korzystania z wód zlewni;

• planu zarządzania ryzykiem powodziowym;

• planu przeciwdziałania skutkom suszy;

• krajowego programu ochrony wód morskich;

• krajowego programu oczyszczania ścieków komunalnych;

• miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz decyzji o warunkach zabudowy;

lub nie spełnia wymagań, o których mowa w art. 125 pkt 3, tj. wymagań ochrony zdrowia ludzi, środowiska i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z odrębnych przepisów;

- projektowany sposób korzystania z wody dla celów energetyki wodnej nie zapewni wykorzystania potencjału hydroenergetycznego w sposób technicznie i ekonomicznie uzasadniony.

Organ wskazał, że w rozpatrywanej sprawie wniosek o udzielnie pozwolenia wodnoprawnego dotyczy wykonania suchego zbiornika przeciwpowodziowego "[...]" na rzece [...]. Planowana inwestycja ma na celu ochronę przed skutkami powodzi doliny rzeki [...], w szczególności miasta [...]. Zadaniem projektowanego suchego zbiornika "[...]" będzie przechwycenie w czaszy zbiornika wód wezbraniowych rzeki [...]oraz umożliwienie ciągłego odpływu upustem dennym zgromadzonych wód w takiej ilości, która może spływać Istniejącym korytem bez szkody dla terenów zlokalizowanych poniżej.

Zdaniem organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do odmowy udzielenia wnioskowanego pozwolenia wodnoprawnego. Żadna z okoliczności wymienionych enumeratywnie w przepisie art. 126 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, stanowiących o odmowie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego, nie wystąpiła w rozpatrywanej sprawie.

Planowana inwestycja nie stoi w sprzeczności z treścią Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza [...], zatwierdzonego na posiedzeniu Rady Ministrów dnia 18 października 2016 r. i stanowiącego aktualizację Planu przyjętego dnia [...]lutego 2011 r. Zgodnie z ww. dokumentem planowana inwestycja zlokalizowana będzie w granicach Jednolitej Części Wód Powierzchniowych o nazwie "[...]", o kodzie: [...], należącej do typu abiotycznego: potok fliszowy (12). Stanowi ona naturalną cześć wód. Stan JCWP określony został jako zły, lecz bez zagrożenia ryzyka nieosiągnięcia celów środowiskowych. W dokumencie tym nie ustanowiono derogacji. Ponadto zgodnie z ww. dokumentem objęty wnioskiem teren zlokalizowany jest na obszarze jednolitej części wód podziemnych JCWPd o kodzie: [...], która jest monitorowana i została określona jako dobra jeśli chodzi o ocenę stanu ilościowego i jako dobra z punktu widzenia oceny stanu technicznego, a także niezagrożona nieosiągnięciem celów środowiskowych. Organ podkreślił, iż przedmiotowe przedsięwzięcie znajduje się na liście zadań inwestycyjnych w Załączniku nr 2 Lista nr 1 pn.: "Inwestycje, które nie wpływają negatywnie na osiągnięcie dobrego stanu wód lub nie pogarszają stanu wód" [...] dla obszaru dorzecza [...]pod poz. Lp. [...] (ID inwestycji do [...]:[...]). Zdaniem organu odwoławczego jak słusznie zauważył organ I instancji prace objęte przedmiotowym pozwoleniem wodnoprawnym nie wpłyną negatywnie na realizację założonych celów środowiskowych dla rzeki [...]i wód podziemnych.

Objęta wnioskiem inwestycja nie narusza również warunków korzystania z wód regionu [...] ustalonych w rozporządzeniu nr [...]Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...]z dnia [...]stycznia 2014 r., co było jednym z zarzutów odwołującego i co zostało potwierdzone w przeprowadzonym przez organ I instancji postępowaniu dowodowym i wyjaśnione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Planowana inwestycja nie narusza także ustaleń Planu zarządzania ryzykiem powodziowym dla obszaru dorzecza [...], obejmującego między innymi region wodny [...], który został zatwierdzony rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18 października 2016 r., wypełnia bowiem cel tego planu, poprzez obniżenie istniejącego ryzyka powodziowego (jego ograniczenie), spełniając warunki grupy działań nr [...] (Budowa obiektów retencjonujących wodę), których priorytet dla regionu wodnego [...] określono jako wysoki. Objęta wnioskiem inwestycja polegająca na budowie suchego zbiornika przeciwpowodziowego "[...]" została wymieniona wśród zamierzeń objętych tym Planem. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, iż w przypadku tej inwestycji, która polegać ma na wykonaniu urządzeń wodnych nie zachodziła potrzeba badania przez organ, czy wnioskowane pozwolenie wodnoprawne nie będzie naruszać ustaleń krajowego programu oczyszczania ścieków komunalnych. Organ nie dokonywał również oceny pod kątem ustaleń planu przeciwdziałania skutkom suszy dla regionu wodnego, ponieważ plan ten nie został dotychczas zatwierdzony. Krajowy program ochrony wód morskich jest natomiast dokumentem strategicznym, mającym na celu wdrożenie zapisów dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/56/WE z dnia 17 czerwca 2008 r., ustanawiającej ramy działań Wspólnoty w dziedzinie polityki środowiska morskiego. Jego celem jest określenie optymalnego zestawu działań, który doprowadzi w określonym czasie do osiągnięcia dobrego stanu środowiska wód morskich, przy czym przedmiotowe pozwolenie nie będzie miało wpływu na jego realizację. Jednocześnie organ odwoławczy wyjaśnił, iż lokalizacja przedmiotowego przedsięwzięcia jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, przyjętego uchwałą Nr [...]Rady Miejskiej w [...] z dnia [...]maja 2014 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w miejscowości [...] (Dz. Urz. Woj. [...] z [...] r., poz. [...]), zgodnie z którym inwestycja będzie częściowo zlokalizowana na terenie oznaczonym na rysunku planu symbolem IR. Zgodnie z § 20 ust. 1 tego planu, dla terenów oznaczonych/ na rysunku planu symbolami: IR o powierzchni 1,53 ha, ustala się przeznaczenie - tereny rolnicze, na których może dochodzić do zalania wodami projektowanego zbiornika przeciwpowodziowego "[...]" na rzece [...].

Odnosząc się do zarzutu odwołującego w kwestii naruszenia art. 40 ust. 1 pkt 3 i art. 88l ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, poprzez udzielenie przez organ pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią, organ odwoławczy wyjaśnił, iż dla objętego wnioskiem terenu nie zostały sporządzone mapy zagrożenia powodziowego potwierdzające położenie tych działek na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią. Ponadto podkreślił, że we wstępnej ocenie ryzyka powodziowego (WORP) w tabeli 10.8 dot. zestawienia rzek zakwalifikowanych w ramach WORP do opracowania map zagrożenia powodziowego (MZP) i map ryzyka powodziowego (MRP) w I i II cyklu planistycznym dla regionu wodnego [...], jedynym odcinkiem rzeki [...], wskazanym do wykonania map w II cyklu planistycznym, jest km 0-3 tej rzeki (pozycja nr 1.17.17.2), podczas gdy czasza suchego zbiornika na zostać zlokalizowana na odcinku ( od 7+820 do km 10+200 rzeki [...].

Zdaniem organu bezzasadny jest również zarzut odwołującego dotyczący naruszenia przez organ art. 125 pkt 2 ustawy Prawo wodne, bowiem wykaz niezbędnych dokumentów jakie należy załączyć do wniosku o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego został wyszczególniony w art. 131 ust. 2 Prawa wodnego obowiązującego w dacie wydania przedmiotowej decyzji. Stosownie do treści ww. przepisu organ nie miał podstaw do wezwania wnioskodawcy do uzupełnienia wniosku o wspomniany wypis miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a jedynie zobowiązany był zgodnie z art. 125 ust. 2 Prawa wodnego do oceny, czy wnioskowane pozwolenie wodnoprawne nie będzie naruszać ustaleń tego planu, co zostało przez organ I instancji dokonane.

Nie doszło również do naruszenia art. 131 ust. 2a Prawa wodnego, ponieważ przepis ten wyraźnie stanowi, że projekt instrukcji gospodarowania wodą dołącza się do wniosku o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie wód powierzchniowych. Przedmiotowy wniosek dotyczył natomiast uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego w postaci suchego zbiornika przeciwpowodziowego, a nie pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód polegające na piętrzeniu wód powierzchownych w tym zbiorniku, tym bardziej, że zadaniem tego zbiornika jest przechwytywanie wód wezbraniowych, a nie stałe piętrzenie wód rzeki [...].

Organ odwoławczy zauważył, że M. K. w swoim odwołaniu kolejny raz zwrócił uwagę na naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle hydrotechniczne i ich usytuowanie. Ponieważ Marszałek Województwa [...] w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] sierpnia 2017 r. odniósł się do powyższych zarzutów zwracając m.in. uwagę, że przepisy ww. rozporządzenia dotyczą budowli hydrotechnicznych stale piętrzących wody, a taką budowlą nie jest objęty wnioskiem suchy zbiornik przeciwpowodziowy, który okresowo w czasie wezbrań powodziowych wypełniany jest wodą, dlatego też, zdaniem organu zbędnym było powielanie tego stanowiska.

Odnosząc się do poruszonej w odwołaniu kwestii naruszenia przez organ I instancji zasady czynnego udziału stron w postępowaniu wyrażonej w art. 10 § 1 Kpa, organ odwoławczy wskazał, że może ono odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Na stronie stawiającej zarzut spoczywa zatem ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania, a wynikiem sprawy. Odwołujący nie wykazał jakiej konkretnie czynności procesowej nie mógł dokonać, jakiego dowodu w sprawie nie mógł przedstawić i jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć tak stwierdzone uchybienie, co wyklucza możliwość uznania, iż doszło do takiego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Organ nie zgodził się z zarzutem odwołującego dotyczącym braku przeprowadzenia przez organ I instancji postępowania dowodowego. Z akt sprawy wynika, że wszystkie zastrzeżenia zgłaszane przez odwołującego każdorazowo były wyjaśniane przez organ I instancji, co znalazło odzwierciedlenie w wydanym rozstrzygnięciu z dnia 31 sierpnia 2017 r. Organ podkreślił, że organy administracji mają obowiązek podejmować czynności niezbędne do wyjaśniania sprawy, nie zaś wszystkie czynności, których przeprowadzenie postuluje strona postępowania. To, czy dany dowód, zostanie przeprowadzony zależy od przydatności tego dowodu dla wyjaśnienia okoliczności sprawy, co do których organ miał wątpliwości. Szeroki zakres środków dowodowych możliwych do przeprowadzenia w sprawie nie powoduje konieczności ich przeprowadzenia, jeśli dana okoliczność została już wyjaśniona (por. wyrok NSA z dnia 29 marca 2017 r., sygn. akt: II OSK 1936/15). Odnosząc się do zarzutu naruszenie przepisu art. 89 § 2 Kpa, organ wskazał, że pozwolenie wodnoprawne nie narusza prawnie chronionego interesu odwołującego. Ustawa Prawo wodne w swoich regulacjach kieruje się potrzebą ochrony zasobów wodnych i warunkami, na jakich zasoby te mogą być udostępniane na potrzeby ludności oraz gospodarki. Przepisy te nie regulują natomiast zagadnień uzyskania prawa do użytkowania nieruchomości lub urządzeń wodnych. Przesądza o tym treść obowiązującego w dacie wydania przedmiotowej decyzji art. 123 ust. 2 Prawa wodnego. Zgodnie z tym przepisem pozwolenie wodnoprawne nie rodzi dla adresata takiej decyzji praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do realizacji zapisów zawartych w pozwoleniu oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich do tych nieruchomości i urządzeń. Informacja tej treści została zamieszczona w punkcie III zaskarżonej decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r., zgodnie z obowiązkiem wynikającym z ww. przepisu. Uzyskane przez Marszałka Województwa [...] pozwolenie wodnoprawne stanowi uprawnienie tylko do wykonania urządzeń wodnych w ramach realizacji objętej wnioskiem inwestycji, co nie oznacza, że jest do niego przypisane prawo do użytkowania nieruchomości na potrzeby wykonywania orzeczonego uprawnienia. Zgodnie z powołanym przepisem kwestia ta stanowi zagadnienie wykraczające poza sferę administracyjno - prawną i wymaga odrębnych ustaleń pomiędzy uprawnionym do wykonywania pozwolenia, a właścicielem nieruchomości. Oznacza to, że inwestorowi nie wolno realizować uprawnienia wynikającego z pozwolenia wodnoprawnego bez uzyskania tytułu do ingerencji w cudzą własność. Tym samym brak zgody właściciela nieruchomości nie stanowi przesłanki do odmowy udzielenia pozwolenia wodnoprawnego.

Skargę na decyzję złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. K. zaskarżając decyzję w całości i zarzucając jej:

- naruszenie przepisów prawa materialnego, a to:

- art. 40 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t. jedn. Dz. U. 2012 r., poz. 145, ze zm.) poprzez wydanie decyzji w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na zlokalizowanie na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią budowli w postaci urządzeń wodnych mogących znacząco oddziaływać na środowisko;

- art. 88l ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne poprzez wydanie decyzji w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią;

- art. 125 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne poprzez wydanie decyzji w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego sprzecznej z ustaleniami Rozporządzenia Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. w sprawie warunków korzystania z wód regionu wodnego [...] (Dz. Urz. Woj. [...] z [...] stycznia 2014 r., poz. [...]);

- art. 125 pkt 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne poprzez wydanie decyzji w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego sprzecznej z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przyjętego w drodze uchwały nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] maja 2014 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w [...] (Dz. Urz. Województwa [...] z dnia [...] czerwca 2014 r., poz. [...]);

- art. 131 ust. 2a ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne poprzez wydanie decyzji w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na budowę urządzeń piętrzących pomimo braku przedstawienia przez wnioskodawcę instrukcji gospodarowania wodą dla tych budowli;

- Art. 132 ust. 2 pkt. 2a) ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne poprzez wydanie decyzji w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego w oparciu o operat wodnoprawny podający sprzeczne i niejednolite dane dotyczące planowanej lokalizacji planowanego urządzenia wodnego - zapory ziemnej suchego zbiornika przeciwpowodziowego, w co najmniej trzech różnych lokalizacjach, jeżeli chodzi o kilometraż cieku, na którym budowla ta ma zostać posadowiona;

- § 5 ust. 5 lit. b) rozporządzenia Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. w sprawie warunków korzystania zwód regionu wodnego [...] (Dz. Urz. Woj. [...] z [...] stycznia 2014 r., poz. [...]) poprzez oparcie zaskarżonej decyzji o obliczenia hydrologiczne dokonane w oparciu o inną metodę obliczeniową, niż wymaganą w rozporządzeniu w sprawie warunków korzystania z wód regionu wodnego [...];

- § 20 rozporządzenia Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. w sprawie warunków korzystania z wód regionu wodnego [...] poprzez wydanie decyzji w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego, w którym zastosowano rozwiązania oparte na przekrojach kołowych, mimo zakazu stosowania takich rozwiązań, wynikającym z przywołanego § 20 tegoż rozporządzenia;

- § 15 pkt 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle hydrotechniczne i ich usytuowanie (Dz.U. z 2007 r., nr 86 poz. 579), poprzez wydanie decyzji w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego dla budowli hydrotechnicznej niespełniającej określonych w przywołanym przepisie warunków;

- § 21 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle hydrotechniczne i ich usytuowanie, poprzez wydanie decyzji w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego dla budowli hydrotechnicznej niespełniającej określonych w przywołanym przepisie warunków;

- § 68 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle hydrotechniczne i ich usytuowanie, poprzez wydanie decyzji w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego dla budowli hydrotechnicznej niespełniającej określonych w przywołanym przepisie warunków;

- § 74 pkt 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle hydrotechniczne i ich usytuowanie, poprzez wydanie decyzji w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego dla budowli hydrotechnicznej niespełniającej określonych w przywołanym przepisie warunków;

- § 79 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle hydrotechniczne i ich usytuowanie, poprzez wydanie decyzji w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego dla budowli hydrotechnicznej niespełniającej określonych w przywołanym przepisie warunków;

- § 117 pkt 4 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle hydrotechniczne i ich usytuowanie, poprzez wydanie decyzji w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego dla budowli hydrotechnicznej niespełniającej określonych w przywołanym przepisie warunków;

- naruszenie treści norm technicznych określonych przez Polską Normę:

PN-G-02100:2013-12 - Górnictwo odkrywkowe - Szerokość pasów ochronnych wyrobisk odkrywkowych.

Naruszenie przepisów postępowania, a to:

- art. 8 oraz art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: kpa) - poprzez uniemożliwienie stronom postępowania wypowiedzenia się, co do zebranych w sprawie dowodów, materiałów oraz zgłoszonych żądań, w tym pominięcie części pism i wniosków złożonych przez strony w toku postępowania oraz niedoręczenie Skarżącemu wyjaśnień Wnioskodawcy składanych organowi I instancji oraz decyzji organu I instancji;

- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie przez organ w toku sprawy wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym nieustalenie rzeczywistej treści żądania zgłoszonego w treści wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego;

- art. 35 § 1 w zw. z § 3 kpa poprzez niezałatwienie sprawy w terminach wskazanych w obowiązujących przepisach;

- art. 78 kpa - poprzez nieprzeprowadzenie w toku postępowania przez organ dowodów, których treść ma znaczenie dla rozpoznania przedmiotowej sprawy;

- art. 89 § 2 kpa poprzez nieprzeprowadzenie w toku postępowania przez organ rozprawy administracyjnej w sytuacji, gdy zachodziła potrzeba uzgodnienia interesów stron;

- art. 107 § 1 i 3 kpa poprzez pominięcie przez organ w uzasadnieniu faktycznym zaskarżonej decyzji wszystkich dowodów, na których organ się oparł oraz przyczyn, z powodu których organ innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, w tym przede wszystkim pominięcie części pism i wniosków złożonych przez strony w toku postępowania.

Ponadto zaskarżonej decyzji zarzucił: dowolność i sprzeczność ustaleń dokonanych przez organ ze stanem faktycznym, naruszenie zasady bezstronności, poprzez przyjęcie twierdzeń inwestora jako bezwzględnie prawdziwych i posługiwanie się nimi bezpośrednio w zaskarżonej decyzji.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi podniósł m.in., że nie sposób zgodzić się z przyjętymi przez organ II instancji ustaleniami na stronie 4 zaskarżonej decyzji, jakoby inwestycja nie naruszała warunków korzystania z wód regionu wodnego [...] ustalonych w przepisach Rozporządzenia nr [...] Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...]. Organ ten - tj. Dyrektor RZGW w [...], wydając jednostronicową "interpretację", czy też "opinię" dołączoną do akt sprawy i przywołaną w uzasadnieniu decyzji przez organ I instancji, przekroczył swoje uprawnienia - dokonując rozstrzygnięcia co do ustaleń faktycznych poza jakimkolwiek prowadzonym postępowaniem administracyjnym, nie zapewniając możliwości udziału Skarżącego w tym postępowaniu, ani nie informując na jakich dowodach się oparł i jakie czynności przeprowadził, aby ustalić stan faktyczny i prawny sprawy, w której wydał przywołaną "interpretację", zalegającą w aktach sprawy.

Dokonana przez Dyrektora RZGW w [...] i stanowiąca dowód, na którym oparły się organy I i II instancji, ocena okoliczności, czy projektowana inwestycja zbiornika " [...] " narusza, czy też nie narusza warunków określonych w warunkach korzystania z wód regionu wodnego [...], jak również ocena morfologii potoku [...], na którym ta inwestycja ma zostać zlokalizowania, a w szczególności jego klasyfikacji do kategorii potoków górskich wymaga posiadania wiadomości specjalnych - których organ nie posiada - i powinna zostać poprzedzona analizą całości założeń projektowych w tym operatu wodnoprawnego - którymi nie dysponował przecież Dyrektor RZGW w [...] wydając swoją "opinię" stanowiącą dowód w postępowaniu, na którym oparły swoje rozstrzygnięcia organy I i II instancji - takich wiadomości nie posiadał.

Brak przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na przywołane okoliczności skutkował nieprawidłową oceną zgromadzonego materiału dowodowego i miał wpływ na wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie.

W przedstawionym operacie wodnoprawnym wnioskodawca, przy wyborze metod obliczeniowych dla ustalenia przepływów charakterystycznych dla potoku [...], posłużył się nieprawidłowa wartością powierzchni zlewni potoku [...]. Konsekwencją takiego działania autora operatu wodnoprawnego jest skorzystanie z innych metod obliczeniowych, niezgodnych z treścią przepisów rozporządzenia w sprawie warunków korzystania z wód regionu wodnego [...].

Wnioskodawca w operacie przyjął obliczenia przepływów dla przekrojów niekontrolowanych przy pomocy formuły opadowej - podając przepływy maksymalne o określonym prawdopodobieństwie przewyższenia dla cieków o powierzchni zlewni poniżej 50 km2. W przepisie § 5 ust. 5 rozporządzenia nr [...] w sposób oczywisty chodzi o całkowitą powierzchnię zlewni danego cieku, a nie o powierzchnię zlewni cząstkowej określoną dla danego przekroju poprzecznego cieku. Powierzchnia zlewni potoku [...] wynosi 65.89 km2. Nie ulega zatem wątpliwości, iż w operacie wodnoprawnym zastosowano inną formułę obliczeniową niż wymaganą zgodnie z brzmieniem w par. 5 ust. 5 rozporządzenia [...]. Opisane powyżej okoliczności strona przestawiła organowi prowadzącemu postępowanie w piśmie z dnia [...] sierpnia 2017 r. Zaskarżona decyzja zatem została wydana w oparciu o obliczenia hydrologiczne przeprowadzone niezgodnie z brzmieniem § 5 ust. 5 lit. b) rozporządzenia nr [...] w sprawie warunków korzystania z wód regionu wodnego [...].

Paragraf 20 rozporządzenia [...] stanowi, iż: "wprowadza się ograniczenia w zabudowie potoków górskich, poprzez zakaz stosowania rozwiązań opartych ma przekrojach kołowych lub wielootworowych". Natomiast w konstrukcji zapory ziemnej suchego zbiornika przeciwpowodziowego " [...] " przewidziano, zgodnie z przedłożonym przez wnioskodawcę operatem wodnoprawnym, że w korpusie zapory do przeprowadzania całości wód potoku [...] służyć ma upust denny w postaci rury stalowej o przekroju kołowym, o średnicy wynoszącej 1,2 metra i długości 8,3 metra, połączonej z dalszą częścią upustu dennego o długości 74 metra i przekroju łukowym. Takie rozwiązanie techniczne pozostaje w sprzeczności z treścią w/w przepisu rozporządzenia [...].

Potok [...], na którym planowane jest do realizacji urządzenie wodne w postaci suchego zbiornika przeciwpowodziowego spełnia wszystkie warunki, określone w art. 9 ust. 1 pkt. 9 ustawy Prawo wodne.

Dane dotyczące wysokości przekrojów źródła i ujścia potoku [...] nie zostały ujęte przez wnioskodawcę w treści przedłożonego operatu wodnoprawnego - tym samym uniemożliwiając organowi prowadzącemu przedmiotowe postępowanie ustalenie spadku zwierciadła wody potoku [...], dla prawidłowego określenia typu hydrologicznego tego cieku i zaliczenia go do kategorii potoków górskich. Organ prowadzący postępowanie powinien był zatem wezwać wnioskodawcę do przedstawienia danych dotyczących wysokości przekrojów źródła i ujścia potoku [...] wraz z informacją o spadku zwierciadła wody.

Obszar gminy [...] leżący wzdłuż rzeki [...] nie został zakwalifikowany jako obszar, gdzie ryzyko powodzi w ogóle występuje - i nie zostały dla niego porządzone mapy zagrożenia powodziowego - pomimo, iż zgodnie z obowiązującym prawem - ukończono ich opracowywanie dla terenów całego kraju już w roku 2015. Oznacza to - iż wzdłuż rzeki [...] nie występuje zagrożenie powodziowe - więc lokalizowanie na rzece [...] budowli przeciwpowodziowej - w sytuacji gdy ryzyko powodzi nie występuje - jest działaniem, które wprost narusza cele planu zarządzania ryzykiem powodziowym - nie może bowiem dochodzić do ograniczenia czy tez obniżenia ryzyka powodziowego w miejscu - gdy to ryzyko w ogóle nie występuje. Zaniechanie przez organ I instancji przeprowadzenia rozprawy administracyjnej z udziałem przedstawicieli Gminy [...], którzy zgodnie na podstawie przepisów odrębnych dysponują na podstawie map zagrożenia powodziowego - wiedzą dotyczącą występowania ryzyka powodziowego na terenie gminy - uniemożliwiło wykazanie braku takiego ryzyka - a tym samym sprzeczność realizacji planowanego przedsięwzięcia z ustaleniami Planu zarządzania ryzykiem powodziowym dla obszaru dorzecza [...] - co miało wpływ na wynik prowadzonego postępowania w przedmiotowej sprawie.

Powstanie budowli zbiornika przeciwpowodziowego powoduje z natury rzeczy, iż w czaszy tego zbiornika piętrzone będą wody powodziowe - a zatem obszar ten ulegać będzie zalewaniu przez wodę za każdym razem, gdy tylko wystąpi zjawisko większych niż przeciętne opadów atmosferycznych, tym samym obszar ten staje się z chwilą ukończenia tej budowli - z natury rzeczy - obszarem szczególnego zagrożenia powodzią. Ustawodawca nie czyni wymogu, aby obszar szczególnego zagrożenia powodzią, dla takiego go zaklasyfikowania, wymagał jakichś dodatkowych czynności klasyfikacyjnych - jak chociażby ujęcie go w treści tzw. map ryzyka powodziowego, czy tez wstępnej ocenie ryzyka powodziowego - jak wskazuje to organ II instancji. Sam fakt występowania ryzyka powodzi, które jest średnie (raz na 100 lat) lub wysokie (raz na 10 lat) czyni z danego terenu - obszar szczególnego zagrożenia powodzią w rozumieniu ustawy Prawo wodne z 2001 r. - a tym samym powoduje - iż zakazy o których mowa w art. 40 ust. 1 pkt. 3 w zw. z art. 88l ust. 1 pkt. 1 ustawy Prawo wodne z 2001 r. są aktualne i należy ich przestrzegać.

Organ II instancji błędnie i wbrew faktom przyjął, iż w przypadku budowli zbiornika " [...] " nie będzie dochodziło do trwałego piętrzenia wód. Jednakże trwałe piętrzenie będzie miało miejsce w tzw. części kopanej zbiornika o powierzchni ok. 4,2 ha, a poziom piętrzenia wód w tym zbiorniku regulowany będzie przy użyciu tzw. mnicha piętrzącego. Ponadto wody potoku [...] będą podlegały piętrzeniu w okresach wezbrań - a czas trwania takiego piętrzenia nie został - choćby w przybliżeniu - określony przez inwestora w przedłożonym operacie wodnoprawnym, jak również przez organy I i II instancji w wydanych rozstrzygnięciach. Należało zatem do wniosku oraz operatu wodnoprawnego dołączyć projekt instrukcji gospodarowania wodą.

Organ II instancji na stronie 5 zaskarżonej decyzji stwierdza, że przepisy rozporządzenia z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle hydrotechniczne i ich usytuowanie dotyczyć mają jakoby budowli "stale" piętrzących wodę, a do takich zdaniem organu I instancji nie należy zapora ziemna sztucznego zbiornika przeciwpowodziowego " [...] " - co podziela organ II instancji w zaskarżonej decyzji.

Z takim twierdzeniem nie sposób się zgodzić. Istotnym jest, że ani inwestor, ani też żaden z organów rozstrzygających w powyższej sprawie nie są w stanie powiedzieć - ile dni w roku planowana do wykonania budowla zapory ziemnej zbiornika przeciwpowodziowego będzie piętrzyła wodę. Wielkości tych nie określa decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia. Właśnie z tego powodu, zdaniem Skarżącego, konieczne jest zbadanie przez obiektywnego biegłego, posiadającego wiadomości specjalne z zakresu projektowania budowli technicznych, poprawności zaprojektowania budowli zapory zbiornika " [...] ". Zarówno organ I, jak i II instancji, nie wskazują, jakie to normy techniczne zatem powinny znaleźć zastosowanie do projektowania tego typu budowli piętrzących, jak w przypadku zapory zbiornika " [...] ". Rezygnacja z zastosowania wobec tej budowli przepisów z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle hydrotechniczne i ich usytuowanie, oznacza bowiem, iż zastosowania nie znajdą żadne normy - ponieważ nie istnieje akt prawny, który regulowałby zasady projektowania budowli piętrzących suchych zbiorników przeciwpowodziowych - których rolą jest jednakże piętrzenie wody - co jest wnioskiem absurdalnym i niosącym ze sobą ogromne zagrożenie dla bezpiecznego użytkowania budowli zaprojektowanych "bez zasad". Interpretacja przepisów tego rozporządzenia jakoby dotyczyły one tylko budowli "stale piętrzących" wodę jest zdaniem Skarżącego błędna. Przepisy przywołanego rozporządzenia nie dokonują bowiem podziału budowli hydrotechnicznych na piętrzące wody "stale" i "okresowo", czy "epizodycznie" - jak wynikałoby to z argumentacji przytoczonej przez organ II instancji. Zgodnie bowiem z § 3 pkt 2 rozporządzenia z dnia 20 kwietnia 2007 r. ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o budowli piętrzącej - rozumie się przez to każdą budowlę hydrotechniczną umożliwiającą stałe lub okresowe piętrzenie wody oraz substancji płynnych lub półpłynnych ponad przyległy teren albo akwen.

Zdaniem skarżącego zaniechanie przeprowadzenia zgłoszonego wniosku dowodowego w postaci oględzin obszaru planowanego przedsięwzięcia miało wpływ na wynik postępowania oraz prawidłowość rozstrzygnięcia. Tylko podczas wizji terenowej oraz rozprawy administracyjnej w terenie można było przedstawić charakter cieku naturalnego, którego wody mają być piętrzone w tzw. kopanej części zbiornika " [...] ". Ciek ów funkcjonuje na opisanym terenie, jego istnienie potwierdza treść map topograficznych tego obszaru. Podczas oględzin byłaby możliwość poddania analizie widocznych w terenie źródeł, z których ciek ten bierze swój początek, oraz określenia wielkości przepływów w korycie tego cieku - czego zaniechano. Dla części kopanej zbiornika "[...]" powinna zostać sporządzona, zgodnie z przepisami ustawy Prawo wodne, instrukcja gospodarowania wodą, a operat wodnoprawny powinien zawierać obliczenia w zakresie bilansu wodnego tego zbiornika, zasobów wodnych cieku zasilającego zbiornik, a także opis morfologii tego cieku oraz jego zlewni - czego nie wykonano.

Tym samym organ wydał zaskarżoną decyzję na wykonanie urządzenia piętrzącego na rowie A, z pominięciem okoliczności, iż rów ten stanowi ciek naturalny - wypływający ze źródeł zlokalizowanych na pobliskiej wysoczyźnie - co można było potwierdzić w toku oględzin terenowych podczas rozprawy administracyjnej w terenie, a co było sygnalizowane organowi wielokrotnie na piśmie.

Budowa zbiornika wodnego ze stałym piętrzeniem, w wyrobisku powstałym poprzez pobór kruszyw na potrzeby budowy zapory ziemnej suchego zbiornika przeciwpowodziowego - nie stanowi przedsięwzięcia powiązanego technologicznie z suchym zbiornikiem. Materiały budowlane, w tym kruszywa, mogą być dostarczane z wielu źródeł i lokalizacji. Organy obu instancji, przed wydaniem zaskarżonych decyzji powinny były zatem potraktować planowany pobór kruszyw w dolinie rzecznej potoku [...] na obszarze o powierzchni 4,2 ha, o ilości około 140,6 tys. m3, jako działanie wypełniające przesłanki organizacji zakładu górniczego i w związku z brzmieniem przepisów w/w rozporządzenia oraz pozostałych norm w tym zakresie, w tym przepisów ustawy prawo geologiczne i górnicze, zobowiązać inwestora do uzupełnienia operatu wodnoprawnego o stosowne treści - odpowiadające przedsięwzięciu wydobywania kopalin ze złoża metodą odkrywkową.

Przedłożony przez inwestora wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na budowę suchego zbiornika przeciwpowodziowego oraz załączony do niego operat wodnoprawny są niekompletne - Wnioskodawca nie przedstawił projektu instrukcji gospodarowania wodą dla planowanych obiektów obiektu, opracowanej zgodnie z treścią rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 17 sierpnia 2006 r. w sprawie zakresu instrukcji gospodarowania wodą, której obowiązek sporządzenia przez wnioskodawcę formułuje art. 131 ust. 2a ustawy prawo wodne. Zaskarżona decyzja nie zawiera zatem zatwierdzenia wymaganej przepisami prawa instrukcji gospodarowania wodą, co stanowi, iż w tym zakresie pozostaje ona w sprzeczności z obowiązującymi przepisami.

Elementami konstrukcyjnymi suchego zbiornika przeciwpowodziowego, na budowę którego organ wydał zaskarżoną decyzję w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego, są m.in. zapora ziemna o długości 468 metrów i wysokości 6 metrów. To właśnie ta zapora będzie powodować spiętrzenie wody powierzchniowej w okresie wzmożonych opadów czy przechodzącej fali powodziowej. W związku z powyższym, należy stwierdzić, iż zaskarżona decyzja narusza normę zawartą w art. 131 ust. 2a ustawy Prawo wodne.

Zaskarżona decyzja w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego nie zawiera koniecznych w tym przypadku rozstrzygnięć, co do sposobu gospodarowania wodą w zbiorniku powyrobiskowym, tzw. 'zbiorniku kopanym' (opisanym powyżej), w którym ma być prowadzone stałe piętrzenie wód. Zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami, dla tego typu obiektu również powinna zostać sporządzona instrukcja gospodarowania wodą.

W treści przedstawionego przez Wnioskodawcę operatu wodnoprawnego zamieszczono sprzeczne ze sobą informacje, uniemożliwiające prawidłowe wskazanie rzeczywistej lokalizacji planowanego do realizacji urządzenia wodnego, w odniesieniu do kilometrażu potoku [...], na którym ma powstać owo urządzenie. W operacie wodnoprawnym podano co najmniej trzy, różniące się od siebie lokalizacje.

Tym samym organ prowadzący postępowanie powinien był zakwestionować prawidłowość obliczeń hydrologicznych dokonanych przez inwestora w treści operatu wodnoprawnego. skoro dla trzech różnych przekrojów: km 9+350, km 7+750 oraz km 7+810 Wnioskodawca podał tą samą powierzchnię zlewni potoku [...] i na tych danych wyjściowych wnioskodawca oparł przedstawione w operacie obliczenia, w tym między innymi wartości przepływów w korycie potoku [...] w przekroju znajdującym się w osi projektowanej zapory ziemnej suchego zbiornika przeciwpowodziowego.

W przypadku planowanego do budowy wyrobiska - 'zbiornika kopanego' ze stałym piętrzeniem wód - nie zostały spełnione stawiane przez prawo warunki, co do określenia szerokości filara ochronnego zabezpieczającego koryto potoku [...] przed konsekwencjami działalności górniczej. Dla określenia bezpiecznej odległości planowanego wyrobiska - "zbiornika kopanego" - od koryta potoku [...] zastosowanie powinna znaleźć norma PN-G-02100:2013-12, która stanowi, iż pas ochronny (licząc od zasięgu wielkiej wody) nie powinien być węższy niż 50 metrów, a pas ten wyznacza się od zasięgu wody o dużym prawdopodobieństwie wystąpienia (Q10%).

Przedmiotowa inwestycja podlega realizacji na podstawie ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych (Dz.U. z 2010 r., nr 143, poz. 963, ze zm.) - a jej wykonanie pociąga za sobą automatyczne wywłaszczenie terenów, na których inwestycja jest lokalizowana - w tym pozbawienie własności Skarżącego. W przedmiotowym przypadku, inaczej niż twierdzi organ II instancji, nie zachodzi w ogóle możliwość swobodnego kształtowania stosunku cywilnoprawnego pomiędzy stronami - tj. Skarżącym, a inwestorem, w przedmiocie udostępnienia nieruchomości Skarżącego. Skutkiem bowiem realizacji przez inwestora planowanego zamierzenia inwestycyjnego będzie pozbawienie Skarżącego prawa własności, bez wpływu z jego strony na takie elementy, jak wysokość odszkodowania, termin wydania nieruchomości etc. Argument użyty przez organ II instancji jest w przedmiotowej sprawie chybiony i nieprzystający do okoliczności tej sprawy, co z kolei miało wpływ na wynik postępowania oraz prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia.

Organ I instancji prowadzący postępowanie, po zakończeniu gromadzenia materiału dowodowego w sprawie, a przed wydaniem zaskarżonej decyzji - powinien był - zgodnie z treścią art. 10 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego - umożliwić stronom wypowiedzenie się, co do zebranych w sprawie dowodów, materiałów oraz zgłoszonych żądań. Organ prowadzący postępowanie w żaden sposób nie sygnalizował stronom, iż zakończył postępowanie dowodowe i zmierza do wydania decyzji kończącej postępowanie w sprawie.

Organ powinien był rozpoznać i przeprowadzić zgłoszone wnioski dowodowe - w tym wnioski dowodowe zgłoszone przez stronę postępowania w pismach z dnia [...] maja oraz z dnia [...] czerwca 2017 r.

Organ wydał decyzję de facto ponad treść sformułowanego przez [...] Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych wniosku, czym naruszył przepisy proceduralne ustawy Prawo wodne oraz ustawy kodeks postępowania administracyjnego. Charakter i zakres planowanych przez wnioskodawcę budowli i urządzeń wodnych wskazuje, iż będą miały miejsce co najmniej następujące sposoby korzystania z wód: piętrzenie wód (wód powodziowych oraz wód cieku naturalnego - rowu A), pobór wód powierzchniowych i podziemnych (zbiornik wyrobiskowy - 'kopany'), regulacja wód (przełożenie i wyprostowanie biegu kilkusetmetrowego odcinka potoku [...]), zrzut i odprowadzanie wód pochodzących z urządzeń wodnych do wód powierzchniowych (zrzut wód ze zbiornika 'kopanego' poprzez mnich betonowy do potoku [...]). Wniosek inicjujący przedmiotowe postępowanie posiada znacznie węższy zakres - pomijający wyżej wymienione sposoby zamierzonego korzystania z wód. Organ powinien wezwać wnioskodawcę o zmianę i uzupełnienie wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, czego jednakże nie uczynił - tym samym decyzja z dnia [...] sierpnia 2017 r. wydana została ponad treść wniosku, co powoduje iż jest ona wadliwa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W ocenie sądu Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zarówno zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja Marszałka Województwa [...] z [...] sierpnia 2017r. naruszają przepisy prawa procesowego w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W prowadzonym przez organ postępowaniu administracyjnym, zgodnie z art. 7 k.p.a. obowiązuje zasada prawdy obiektywnej, obligująca organ do dokładnego wyjaśnienia okoliczności stanu faktycznego. Wyrazem tej zasady są wynikające z treści art. 77, art. 80 i 107 § 3 k.p.a. obowiązki nałożone na organ, a zatem zgromadzenie wyczerpującego materiału dowodowego i jego obiektywna, wszechstronna ocena, obejmująca rozpatrzenie całego materiału dowodowego, a następnie rzetelne uzasadnienie m.in. dokonanej oceny dowodów i stanowiska organu.

W ocenie sądu organ odwoławczy rozpatrując przedmiotową sprawę na skutek wniesionego odwołania naruszył powyższe zasady, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Organ wbrew zasadzie wyrażonej w artykule 7, 77§ 1 i 107 § 3 K.p.a nie przeprowadził czynności niezbędnych do załatwienia sprawy, nie ustalił w sposób wystarczający stanu faktycznego sprawy i nie wyjaśnił w sposób przekonujący swojego stanowiska w sprawie co powoduje, że rozstrzygnięcie jest przedwczesne.

Materialną podstawę przedmiotowej decyzji stanowią przepisy ustawy Prawo wodne z dnia 18 lipca 2001 r. (Dz.U. z 2017r., poz. 1121 j.t., zwanej dalej ustawą) ze względu na treść art. 545 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne.

Według art. 122 ust. 1 ustawy pozwolenie wodnoprawne wymagane jest m.in. na wykonanie urządzeń wodnych, a więc przedmiot wniosku tj. wykonanie urządzeń wodnych w ramach przedsięwzięcia pn. "Budowa suchego zbiornika przeciwpowodziowego "[...]" na rzece [...], na terenie m. [...], [...],[...], gm. [...] woj. [...]" wymagał uzyskania pozwolenia. Treść wskazanego przepisu wskazuje, że dopuszczalne jest wystąpienie z wnioskiem o udzielenie pozwolenia wyłącznie na wykonanie urządzeń wodnych, skoro szczególne korzystanie z wód określone jest w nim jako odrębna przesłanka obligująca do uzyskania pozwolenia wodnoprawnego.

W art. 131 ust. 2 ustawy określono konieczne elementy dla każdego rodzaju wniosku o udzielnie pozwolenia wodnoprawnego. Wynika z niego, że do wniosku dołącza się:

1) operat wodnoprawny, zwany dalej "operatem";

2) decyzję o lokalizacji inwestycji celu publicznego lub decyzję o warunkach zabudowy, jeżeli jest ona wymagana - w przypadku wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego;

3) opis prowadzenia zamierzonej działalności sporządzony w języku nietechnicznym.

Wymagania jakie spełniać musi operat wodnoprawny wynikają z art. 132 ust. 2 – 6 ustawy.

Należy zauważyć, że choć było to podstawowym obowiązkiem organu odwoławczego, którego zadaniem jest ponowne kompleksowe rozpoznanie sprawy nie dokonał on jakiejkolwiek oceny spełnienia wymagań formalnych w odniesieniu do wniosku i operatu, ani jakiejkolwiek oceny kompletności, jasności treści operatu wodnoprawnego.

W przedmiotowej sprawie do wniosku o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego nie została dołączona decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego, a o tym, że inwestycja będzie realizowana na podstawie ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych można wnioskować jedynie na podstawie wyjaśnienia złożonego w postępowaniu przez wnioskodawcę w związku z zarzutem stawianym przez skarżącego co do przedwczesności i braku rzetelności projektowanego podziału nieruchomości.

Jak słusznie wskazał organ odwoławczy pozwolenie wodnoprawne jest typem aktu związanego, co oznacza że w braku przesłanek przemawiających za odmową udzielenia pozwolenia, organ zobowiązany jest pozwolenie wydać. Przesłanki odmowy zostały określone w art. 126 ustawy Prawo wodne zgodnie z którym wydania pozwolenia wodnoprawnego odmawia się, jeżeli:

1) projektowany sposób korzystania z wody narusza ustalenia dokumentów, o których mowa w art. 125 pkt 1-2, lub nie spełnia wymagań, o których mowa w art. 125 pkt 3;

2) projektowany sposób korzystania z wody dla celów energetyki wodnej nie zapewni wykorzystania potencjału hydroenergetycznego w sposób technicznie i ekonomicznie uzasadniony.

W przedmiotowej sprawie dla jej rozstrzygnięcia istotne znaczenie spośród dokumentów na które wskazuje przepis, miały ustalenia planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza [...] oraz rozporządzenia nr [...] Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z dnia [...] stycznia 2014r. w sprawie warunków korzystania z wód regionu wodnego [...] zmienionego rozporządzeniem Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z dnia [...] października 2017 r., a także planu zarządzania ryzykiem powodziowym dla obszaru dorzecza [...], który został zatwierdzony rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18 października 2016r.

Organ odwoławczy analizując ustalenia zawarte w tych dokumentach ocenił, że planowana inwestycja nie jest z nimi sprzeczna.

W ocenie sądu stanowisko organu co do braku naruszenia planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza [...] zatwierdzonego rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18 października 2016r., a tym samym braku istnienia ryzyka stworzenia przez planowaną inwestycję zagrożeń dla osiągnięcia celów środowiskowych określonych dla JCWP "[...]" o kodzie [...] oraz dla JCWPd o kodzie [...] jest prawidłowe o czym świadczy to, że przedmiotowe przedsięwzięcie znalazło się na liście zadań inwestycyjnych w dokumencie tzw. "Inwestycje [...] dla obszaru dorzecza [...] pod poz. [...]). Nie ma więc znaczenia, że opis JCWP "[...]" podany przez organ w uzasadnieniu nie do końca odpowiada ustaleniom zawartym w planie gospodarowania wodami co do twierdzenia organu, że dla osiągnięcia celu środowiskowego dla rzeki [...] jakim jest dobry stan wód nie ustanowiono derogacji. Z dokumentu tego wynika, że ustanowiono odstępstwo co do osiągnięcia celu polegające na przedłużeniu terminu jego osiągnięcia do 2021r. (tabela poz. 273).

Prawidłowa jest również ocena organu odwoławczego, że projektowana inwestycja nie jest sprzeczna z planem zarządzania ryzykiem powodziowym dla obszaru dorzecza [...] skoro jest inwestycją służącą obniżeniu ryzyka powodziowego i przewidzianą do realizacji w tym dokumencie. Twierdzenia skarżącego o braku występowania ryzyka powodziowego w tym rejonie jest więc w gruncie rzeczy polemiką z rządowym dokumentem, nie zaś treścią zaskarżonej decyzji i nie zasługują na uwzględnienie. Niesłużące wyjaśnieniu zagadnień istotnych dla rozstrzygnięcia tej sprawy byłoby przeprowadzenie rozprawy w celu wyjaśniania wątpliwości skarżącego co do zasadności występowania ryzyka powodziowego w sytuacji, gdy dokument rządowy został opracowany i jest realizowany.

Jednak argumentacja przemawiająca za słusznością takiego stanowiska w odniesieniu do ustaleń wynikających z rozporządzenia nr [...] Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] jest powierzchowna i niewystarczająca do kontroli jej zasadności. Organ odwoławczy nie dokonał samodzielnej analizy tego zagadnienia, a poprzestał na stwierdzeniu, że brak naruszenia został potwierdzony w przeprowadzonym przez organ I instancji postępowaniu i wyjaśniony w uzasadnieniu decyzji. Z tego wniosek, że organ odwoławczy akceptuje niespójną argumentację przedstawioną przez organ I instancji. Wynika z niej, że § 20 rozporządzenia DRZGW w [...] nie znajduje zastosowania do takiego przedsięwzięcia jak suchy zbiornik przeciwpowodziowy, co potwierdza pisemna informacja tego organu z [...] czerwca 2017r. dołączona przez wnioskodawcę (str. 13 decyzji), obliczenia hydrologiczne zostały wykonane zgodnie z § 5 ust. 5 rozporządzenia bowiem rzeka [...] należy do cieków o powierzchni zlewni poniżej 50 km2 (str. 14 decyzji), a także, że poza tym przepisem pozostałe "zapisy" tego rozporządzenia nie dotyczą inwestycji o takim charakterze jak wykonanie suchego zbiornika przeciwpowodziowego. Z pewnością nie jest to merytoryczna, rzetelna i logicznie umotywowana argumentacja.

W ocenie sądu kwestia ta nie została w istocie oceniona przez organ. Oczywiście można zgodzić się z twierdzeniem, że nie wszystkie przepisy rozporządzenia będą miały zastosowanie w przedmiotowej sprawie, ale nie dlatego że nie dotyczą suchego zbiornika przeciwpowodziowego, ale dlatego, że wniosek dotyczy wyłącznie wykonania urządzeń wodnych (suchego zbiornika przeciwpowodziowego), nie zaś szczególnego korzystania z wód. Organy obu instancji w tej sprawie mylą te kwestie podkreślając często, że przecież suchy zbiornik przeciwpowodziowy nie służy stałemu piętrzeniu wód, w sytuacji gdy znaczenie ma tylko to, że wniosek nie dotyczy jego eksploatacji. Nie wystarczy powołać się na pismo autora rozporządzenia, by organ mógł stwierdzić brak naruszenia przepisów prawa miejscowego określającego warunki korzystania z wód w dorzeczu [...].

Organ odwoławczy miał obowiązek dokonania oceny zgodności planowanej inwestycji wyłącznie co do przesłanek istotnych z punktu widzenia ustawy Prawo wodne, a więc tych ustaleń, które dotyczyć będą wykonywania urządzeń wodnych z punktu widzenia ich wpływu na kształtowanie i ochronę zasobów wodnych. Szczegóły konstrukcyjne tych urządzeń i warunki techniczne ich wykonania nie zawierają się w tej problematyce i choć wynikają z odrębnych przepisów nie należą do kompetencji organów udzielających pozwoleń wodnoprawnych. Zagadnienia dotyczące rozwiązań technicznych należą do kompetencji organów architektoniczno – budowlanych i podlegają ocenie w innym postępowaniu administracyjnym związanym z ubieganiem się o pozwolenie na realizację przedsięwzięcia lub pozwolenie budowlane, w którym ocenie i zatwierdzeniu będzie podlegał projekt budowlany. Na etapie ubiegania się o pozwolenie wodnoprawne wnioskodawca nie musi jeszcze dysponować projektem budowlanym. Z punktu widzenia kwestii objętych pozwoleniem wodnoprawnym nie ma znaczenia jakie rozwiązania i materiały zostaną zastosowane do budowy urządzenia wodnoprawnego. Dlatego zarzuty związane z zastosowaniem lub brakiem zastosowania określonych rozwiązań technicznych wynikających z § 20 rozporządzenia nr [...] DRZGW w [...] i przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 20 kwietnia 2007r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budowle hydrotechniczne i ich usytuowanie nie zasługują na uwzględnienie, gdyż podnoszone kwestie będą mogły być rozważane przez właściwy organ na etapie ubiegania się o pozwolenie na realizację inwestycji.

Jednak należy zauważyć, że w rozporządzeniu DRZGW w [...] z [...] stycznia 2014r. zakaz wynikający z § 20 choć dotyczy kwestii rozwiązania technicznego wiąże się z zagadnieniem istotnym dla udzielenia pozwolenia wodnoprawnego, a mianowicie z uwzględnieniem wymogów ciągłości morfologicznej i zachowaniem możliwości migracji ryb i organizmów wodnych. Wprowadzony zakaz dotyczy potoków górskich dla których zachowanie warunków migracji ma szczególne znaczenie.

To z pewnością jest kwestia która powinna podlegać ocenie organów w tej sprawie, a więc wykonanie planowanych urządzeń wodnych stanowiących elementy budowli przeciwpowodziowej nie będzie miała negatywnego wpływu na ciągłość morfologiczną rzeki [...] i migrację organizmów wodnych, co stanowiłoby naruszenie ustaleń rozporządzenia. Organ odwoławczy nie wykazał, by dokonywał takiej analizy. Nie podjął żadnych działań w celu ustalenia czy rzeka [...] jest potokiem górskim, ani też jaka jest powierzchnia jej zlewni. Brak tych ustaleń powoduje, że nie jest możliwa ocena poprawności stanowiska organ o nienaruszeniu § 5 ust. 5 rozporządzenia DRZGW w [...] określającego metody obliczeń hydrologicznych, których wyniki zawarte w operacie wodnoprawnym mają wpływ na rozstrzygnięcie, bowiem na ich podstawie określone zostały przepływy i podstawowe parametry urządzeń wodnych wchodzących w skład suchego zbiornika przeciwpowodziowego. Organ zaakceptował obliczenia dokonane przy zastosowaniu metody dopuszczonej w rozporządzeniu dla cieku o powierzchni zlewni mniejszej niż 50 km2. Tymczasem skarżący w toku postępowania kwestionował prawidłowość przyjętej powierzchni zlewni i dokonanych ustaleń i przedstawił fragmenty opracowania "Wartości przepływów o określonym prawdopodobieństwie przewyższenia w przekrojach charakterystycznych dla rzek zlewni [...]", co do którego organ nie zajął żadnego stanowiska, choć ma obowiązek dokonania oceny przydatności zgłaszanego dowodu. Na większą powierzchnię zlewni wskazuje także treść uzasadnienia decyzji środowiskowej wydanej przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z [...].01.2015r. Błędna metoda obliczeń przyjęta w operacie wodnoprawnym podważałaby przydatność tego dokumentu w przedmiotowej sprawie, dlatego stwierdzone naruszenie ma istotny wpływ na wynik sprawy.

Organ odwoławczy wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 125 pkt 3 ustawy nie dokonywał oceny wpływu wykonywanych urządzeń wodnych na wymagania ochrony zdrowia ludzi, środowiska i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków, ponieważ brak jest jakiejkolwiek wzmianki na ten temat w uzasadnieniu decyzji. Organ dysponował decyzją środowiskową, którą uzyskał wnioskodawca, jednak nie dokonał oceny zgodności złożonego wniosku z treścią decyzji środowiskowej, ani nie oparł się na ustaleniach z niej wynikających.

Organ odwoławczy pozytywnie ocenił zgodność planowanego przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, stąd zarzut naruszenia art. 125 pkt 2 ustawy jest niezasadny. Nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut naruszenia art. 131 ust. 2a ustawy, gdyż projekt instrukcji gospodarowania wodą stanowi wymóg konieczny wniosku o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie wód powierzchniowych, a przedmiotowy wniosek dotyczy jedynie wykonania urządzeń wodnych.

Prawidłowe jest również stanowisko organu odwoławczego co do braku naruszenia art. 40 ust. 1 pkt 3 i art. 88l pkt 1 ustawy, bowiem teren planowanej inwestycji nie został ujęty na mapach zagrożenia powodziowego, a jak ustalił organ odwoławczy jedynym odcinkiem rzeki [...] wskazanym do wykonania map w II cyklu planistycznym jest km 0 -3 tej rzeki, a nie odcinek w którym ma zostać zlokalizowana czasza suchego zbiornika.

Niezasadny jest również zarzut dotyczący naruszenia art. 132 ust. 2 pkt 2a ustawy bowiem operat wodnoprawny nie zawiera sprzeczności co do lokalizacji przedsięwzięcia. Błąd został poprawiony w toku postępowania przed organem I instancji.

W ocenie sądu nie doszło do naruszenia art. 10 § 1 kpa bowiem organ odwoławczy nie przeprowadzał uzupełniającego postępowania dowodowego, a zatem zgromadzony materiał dowodowy był identyczny jak w postępowaniu przed organem I instancji. Skarżący, który bez przeszkód korzystał z przysługującego mu uprawnienia do zajmowania stanowiska w postępowaniu przed organem I instancji zgłaszając wiele zarzutów nie wykazał wpływu ewentualnego naruszenia tego przepisu na jego sytuację procesową.

Zgodzić się jednak należy z zarzutem dotyczącym naruszenia wcześniej wskazanych zasad postępowania w związku z niezajęciem przez organ stanowiska co wszystkich twierdzeń i zarzutów wskazanych w odwołaniu, a także wcześniej w toku postępowania przed organem I instancji. Organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutu związanego z naruszeniem przepisów ustawy Prawo geologiczne i górnicze i niespełnienia warunków lokalizowania zbiornika kopanego w bezpiecznej odległości od koryta rzeki, a także zarzutu, iż zbiornik ten będzie służył poborowi wody z naturalnego cieku wodnego, którym zdaniem skarżącego w rzeczywistości jest rów A.

Wskazane uchybienia mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy uzasadniały wyeliminowanie przez sąd z obrotu zarówno zaskarżonej decyzji, jak też utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji. Organ w ponownie przeprowadzonym postępowaniu uwzględni powyższą ocenę prawną, dokona brakujących ustaleń faktycznych co do powierzchni zlewni, oceni przydatność zgłoszonych przez skarżącego wniosków dowodowych, dokona wszechstronnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i przesłanek uzasadniających udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych, odniesie się do twierdzeń zgłaszanych przez strony postępowania.

Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.