Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 11/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2013-05-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 3,art. 145 par 1 pkt 1 lit.c, art. 152
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7,77
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 102
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 130 a ust. 6
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi I.C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wynagrodzenia za dozór pojazdów I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...], II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...] r. nr III [...] wydanym na podstawie art. 102 § 1,§2 i § 4, art. 174 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.), § 3 i § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 46, poz. 237), po rozpoznaniu wniosku I. Ch. z dnia [...] r. o przyznanie wynagrodzenia za usunięcie i przechowywanie pojazdu marki [...] o nr rej. [...] w okresie od dnia [...] r. do dnia [...] r. odmówił przyznania wynagrodzenia.

W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że przedmiotowy pojazd został usunięty z drogi w dniu [...] r. i przechowywany do dnia jego przejścia na rzecz Skarbu Państwa przez wspólników spółki A. cywilnej. Wynika to

m. in. ze znajdującego się w aktach sprawy pisma tej spółki z dnia [...] r. informującego o nie odebraniu pojazdu marki [...] o nr rej. [...] przez dotychczasowego właściciela, wystosowane na podstawie § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów. Po likwidacji spółki A. cywilnej, pojazd do dnia [...] r. przechowywało Spółka B. z o.o., które wydało wrak spalonego pojazdu, na skutek pożaru który miał miejsce na parkingu przy ulicy [...] w [...] . Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w uprzednio przeprowadzonych postępowaniach dotyczących przyznania wynagrodzenia za przechowywanie innych pojazdów przechowywanych przez tę spółkę ustalił, iż w momencie rozwiązania spółka A. nie posiadała żadnego materialnego majątku, zatem wspólnicy nie dokonali jego podziału. Z oświadczenia D. S., wspólnika spółki A ." wynikało ponadto, że nikomu nie powierzał on dozoru nad przechowywanymi pojazdami, a w momencie rozwiązania spółki dozorowane pojazdy znajdowały się na parkingu zarządzanym później przez Spółkę B.., co sprawiło, że pojazdy te przechowywane były przez ten podmiot. W kwestii ewentualnego wynagrodzenia za dozór pojazdu D. S. oświadczył, iż wynagrodzenie winno zostać przyznane jemu i I.Ch. w takim samym zakresie, tj. po 50 %, gdyż taki podział wynikał z umowy spółki. Drugi wspólnik, I. Ch. oświadczyła z kolei, że za okres do dnia rozwiązania spółki A., tj. od [...] r. wynagrodzenie przysługuje byłym wspólnikom po 50 %. Z uwagi na powyższe ustalenia Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego przyjął, że podział majątku spółki A. nie został przeprowadzony, a I. Ch., za okres trwania Spółki A., występuje z wnioskiem o przyznanie wynagrodzenia za holowanie i dozór pojazdu jako były wspólnik tej spółki w udziale do 50%.

Zgodnie z art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny przyzna na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór. Z przepisu tego wynika, że należności przysługują dozorcy. Przechowywanie pojazdu w okresie objętym wnioskiem przez dwa odrębne podmioty, tj. I. Ch. i D. S. prowadzących działalność w formie spółki cywilnej oraz Spółka B. w dwóch różnych okresach oraz wystąpienie o przyznanie należności przez byłego wspólnika pierwszego z wymienionych podmiotów, również za okres gdy dozór sprawowało Spółka B. wymagało ustalenia, czy za okres ten wnioskodawczyni przysługuje status dozorcy, oraz czy istnieją podstawy do przyznania jej wynagrodzenia za ten okres. W ocenie organu egzekucyjnego, materiał dowodowy zgromadzony w sprawie żądania przyznania wynagrodzenia za dozór w okresie, kiedy był on sprawowany przez Spółkę B.., nie pozwala przyznać statusu dozorcy I. Ch., jako że spółka cywilna uległa rozwiązaniu z dniem [...] r., a więc z dniem rozpoczęcia faktycznego przechowywania pojazdu przez Spółka B. Faktyczne przechowywanie pojazdu przez Spółkę B.., co potwierdza zebrany w sprawie materiał dowodowy, wyklucza jego przechowywanie przez I. Ch.. Skoro więc wnioskodawczyni nie przechowywała pojazdu objętego wnioskiem od [...] r., nie było podstaw do uznania jej za dozorcę, ani przyznania wynagrodzenia za dozór za okres od [...] r. do [...] r.Za ten okres, z wnioskiem takim mogło wystąpić Spółka B.., co też uczyniło, a postępowanie w powyższym zakresie zostało zakończone wydaniem ostatecznego orzeczenia, które obecnie jest przedmiotem skargi skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Przy ustalaniu prawa do wynagrodzenia za dozór pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] organ egzekucyjny uwzględnił również postanowienia umowy z dnia [...] r.

o współdziałaniu w zakresie parkowania pojazdu, tj. między innymi czasowy okres jej obowiązywania. Zgodnie z § 8 ust. 2 przedmiotowej umowy, została ona zawarta na okres 3 lat, co przy uwzględnieniu daty jej podpisania wskazuje, że wygasła z dniem

[...] r.

Zestawiając powyższe z uzasadnieniem prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 29 grudnia 2010 r. o sygn. akt II SA/Sz 860/10 wydanego w sprawie dotyczącej parkowania pojazdu [...] o numerze rejestracyjnym[...] , w którym Sąd uznał, że ze skutecznym żądaniem ustalenia w trybie administracyjnym wynagrodzenia za dozór może wystąpić tylko podmiot wyznaczony przez starostę albo podmiot umowy o współdziałaniu w zakresie parkowania pojazdów, o której stanowił § 10 rozporządzenia Ministra Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 stycznia 2000 r. w sprawie usuwania pojazdów i blokowania ich kół przy założeniu istnienia stosunku administracyjno prawnego wynikającego z obowiązywania takiej umowy i jej realizowania. Zdaniem organu, wobec wygaśnięcia umowy o współdziałaniu od [...] r., wspólnicy Spółki A. nie mogą skutecznie ubiegać się o przyznanie wynagrodzenia za parkowanie za okres po zakończeniu umowy o współdziałaniu. Z zebranego materiału dowodowego oraz

z dowodów przedłożonych przez wnioskodawczynię nie wynika bowiem, aby istniała podstawa prawna pozwalająca uznać wspólników spółki cywilnej za podmiot wyznaczony do parkowania pojazdów, po wygaśnięciu umowy z dnia [...] r., bądź też za podmiot wyznaczony przez starostę. W ocenie organu egzekucyjnego, również za okres od [...] r. do dnia likwidacji Spółka A. ([...] r.), brak było podstaw do przyznania wnioskodawczyni wynagrodzenia za dozór pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] . W ocenie organu I instancji ewentualne istnienie stosunku dozoru, a więc stosunku administracyjnoprawnego między organami publicznymi, a wspólnikami Spółka A. co do zasady mogło mieć jedynie miejsce do dnia wygaśnięcia umowy o współdziałaniu, tj. do [...] r., przy zastrzeżeniu obowiązywania umowy o współdziałaniu oraz wykonywania jej postanowień i istnienia podstawy prawnej do jej realizowania. Żądanie przyznania wynagrodzenia w odniesieniu do przedmiotowego pojazdu, przy założeniu obowiązywania umowy, prawidłowego jej wykonywania i istnienia podstaw do jej stosowania, mogłoby więc dotyczyć jedynie powyższego okresu. Stanowisko to zdaniem organu likwidacyjnego znajduje odzwierciedlenie w powołanym już wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 29 grudnia 2010 r. o sygn. akt II SA/Sz 860/10, oraz innych wydanych w sprawie ze skarg Spółki B. Z uzasadnienia powyższego wyroku

w szczególności wynika, że jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale

z dnia 29 listopada 2010 r. o sygn. akt I OPS 1/10 istota regulacji dotyczącej usuwania pojazdów z drogi i dalszego postępowania z tymi pojazdami wynika z tego, że jest to wykonywanie zadania publicznego o charakterze administracyjnoprawnym, które jest wykonywane przez organy administracji publicznej, którymi są jednostki wyznaczone do usunięcia pojazdów z drogi lub prowadzenia parkingów dla takich pojazdów. Skoro zatem zadanie to jest wykonywane przez jednostki wyznaczone przez organy administracji publicznej, to również te jednostki wykonują zadanie z zakresu administracji publicznej, a wobec tego łączy te jednostki także z organami administracji publicznej stosunek prawny o charakterze administracyjnym oparty na założeniu, że otrzymają one wynagrodzenie i zwrot kosztów za wykonywanie nałożonych na nie obowiązków.

Przy rozstrzyganiu przedmiotowego wniosku, rozważenia jednak wymagało czy umowa o współdziałaniu z dnia [...] r., w zakresie parkowania pojazdu, wywarła skutki prawne w postaci nawiązania stosunku dozoru. Powyższe wynikało z następującej przesłanki:

- art. 1 pkt 84 i 86 a także art. 5 ustawy z dnia 6 września 2001r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 129 poz. 1444), które z dniem 1 stycznia 2002 r. zmieniły dotychczasowe brzmienie art. 129 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz dodały do tego aktu prawnego art. 130a (a w szczególności art. 130a ust. 5 i 6, na mocy których za upoważnione do usuwania i parkowania pojazdów usuniętych z dróg traktowano wyłącznie podmioty wyznaczone przez starostę), a dotychczasowe przepisy wykonawcze utrzymywały w mocy przez okres 24 miesięcy z zastrzeżeniem braku ich sprzeczności z nowo wprowadzanymi przepisami. Według oceny organu I instancji, z uwagi na zaistnienie wskazanej wyżej okoliczności, brak jest przesłanek do uznania, iż do parkowania pojazdu doszło na podstawie umowy zawartej w dniu [...] r. z Komendantem Miejskim Policji, w związku z czym nie doszło do nawiązania stosunku prawnego o charakterze administracyjnym, pozwalającym uznać wnioskodawczynię (wspólników spółki cywilnej) za dozorcę pojazdu w rozumieniu art. 100-102 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Podmiot prowadzący parking przy ulicy [...] w [...] nie posiadał bowiem statusu podmiotu wyznaczonego przez starostę, a tylko takie jednostki, zgodnie z ustawą Prawo o ruchu drogowym mogły od 1 stycznia 2002 r. przechowywać pojazdy usunięte z dróg. Usunięcie i przechowywanie pojazdu po 1 stycznia 2002 r. faktycznie następowało przy tym na podstawie przepisów art. 130a ust.5 i 6ustawyPrawo o ruchu drogowym w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2002 r., a nie na podstawie art. 129 ust. 2 i 5 w brzmieniu tej ustawy przed nowelizacją, a zatem obowiązującym do 31 grudnia 2001r.

Z analogicznych powodów brak jest przesłanek do przyznania wynagrodzenia za usunięcie (holowanie) pojazdu objętego wnioskiem (brak wyznaczenia przez starostę spółki A. do usuwania pojazdów). W ocenie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego również jednak w przypadku uznania, iż w przedmiotowej sprawie obowiązywały postanowienia umów o współdziałaniu w zakresie usuwania i parkowania pojazdów z uwagi na wydaną przez funkcjonariusza Policji dyspozycję usunięcia pojazdu oraz zawartą w dniu [...] r. na okres 3 lat umowę na parkowanie pojazdów usuniętych z dróg, brak jest przesłanek do przyznania wynagrodzenia w powyższym zakresie I. Ch.. Przyjęcie założenia o obowiązywaniu wskazanych wyżej umów rodziłoby bowiem obowiązek uznania, iż realizowane winny być wszystkie zawarte w niej postanowienia. Przy ocenie istnienia podstaw do przyznania wynagrodzenia za holowanie i dozór pojazdu według organu likwidacyjnego niezbędne byłoby więc zweryfikowanie wywiązywania się przez podmiot, który dokonał holowania i parkowania pojazdu z obowiązków wynikających z zawartych umów o współdziałaniu w zakresie usuwania i przemieszczania pojazdów oraz ich parkowania jakie wspólnicy spółki cywilnej zawarli z Komendantem Miejskim Policji w Szczecinie w dniu [...] r. Odpowiednio z § 4 i § 3 powyższych umów wynikało zobowiązanie wspólników Spółka A. do wystawiania rachunków obciążających właściciela pojazdu za usunięcie, przemieszczenie i parkowanie pojazdu oraz dochodzenie zapłaty z tego tytułu od właściciela pojazdu, przy wyraźnym zastrzeżeniu przyjętym przez wspólników spółki, że zawarta umowa

o współdziałaniu nie stanowi podstawy do żądania od Policji zapłaty za wystawione rachunki obejmujące usługi usuwania, przemieszczenia i parkowania, jeżeli ich dochodzenie i egzekucja od właścicieli pojazdów okaże się bezskuteczna.

Ze zgromadzonego materiału dowodowego, a w szczególności pisma I. Ch. z dnia [....] r. wynika tymczasem, że wnioskodawczyni nie podjęła żadnych działań zmierzających do uzyskania zapłaty za usługi usuwania, przemieszczenia i parkowania od poprzedniego właściciela pojazdu, co pozostaje

w sprzeczności z treścią zawartych umów o współdziałaniu oraz przyjętych na siebie zobowiązań wspólników. Brak jakichkolwiek działań w powyższym zakresie nie daje podstaw do przyjęcia, iż wspólnicy spółki cywilnej wykonywali postanowienia umów

o współdziałaniu, a zatem prowadzi do wniosku o braku podstaw do przyznania wynagrodzenia. Brak działań w zakresie odpowiedniego dochodzenia zapłaty (wystawienie rachunku, skierowanie go do właściciela pojazdu) wskazuje, że to działania wspólników co najmniej mogły doprowadzić do braku zapłaty za należności, które wynikały z zawartej umowy, a których teraz I. Ch. dochodzi od Skarbu Państwa. Wniosek o przyznanie wynagrodzenia za holowanie i parkowanie pojazdu z powyższych względów, organ uznał za nieuzasadniony.

Niezależnie od powyższego, Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego

dokonał oceny pozostałych przesłanek warunkujących przyznanie dozorcy wynagrodzenia za holowanie i dozór zgodnie z art. 100 i art. 102 ustawy

o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W szczególności organ przy rozstrzyganiu żądania I. Ch. uwzględnił, że wspólnicy Spółka A. nie poinformowali organu likwidacyjnego ani o ustaniu dozoru w związku z likwidacją spółki z dniem [...] r., ani o zamiarze likwidacji spółki we wcześniejszym okresie, mimo, że na parkingu przechowywali szereg samochodów usuniętych z dróg nieodebranych przez dotychczasowych właścicieli, o czym sukcesywnie informowali Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego.

W szczególności nie wystąpili o ustanowienie nowego dozorcy, o wskazanie zasad lub sposobu przekazania pojazdów innemu podmiotowi, ani o odbiór pojazdów z parkingu w związku z likwidacją spółki. O fakcie likwidacji Spółki A. i ustaniu dozoru nie poinformowała między innymi wnioskodawczyni w piśmie z dnia [...] r. będącym odpowiedzią na wezwanie do wydania pojazdów z dnia [...] r., która uzależniła jednak wydanie pojazdów od uprzedniego uregulowania należności za parkowanie pojazdów według stawek ustalonych przez prowadzących parking. Odpowiedź ta powielała stanowisko spółki A prezentowane od [...] roku. Dopiero w odpowiedzi na kolejne pismo organu z dnia [...] r., w dniu [...] r. do Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego [...] wpłynęło pismo podpisane przez byłych wspólników Spółka A., informujące o zawarciu w dniu [...] r. umowy przelewu wierzytelności, przysługujących od Skarbu Państwa w związku z przechowywaniem pojazdów, na rzecz Spółki B. i wskazujące ten podmiot jako właściwy do wyjaśnienia wszelkich spraw. Przechowywanie pojazdów usuniętych z dróg potwierdziło Spółka B.. w piśmie, które również wpłynęło [...] r., podpisanym przez I. Ch. w imieniu tej Spółki, która uprzednio była wspólnikiem Spółki A. Spółka B.. nie wystąpiła jednak z wnioskiem o ustanowienie jej dozorcą, ani o uregulowanie kwestii parkowania pojazdów usuniętych z dróg w jakikolwiek sposób, a wydanie pojazdów uzależniła od uprzedniego uiszczenia kosztów parkowania według ustalonych przez siebie stawek począwszy od dnia przejścia poszczególnych pojazdów na rzecz Skarbu Państwa. Z uwagi na powyższe stanowisko, podtrzymywane przez Spółkę B.., do [...] roku organ orzekający jako jednostka reprezentująca Skarb Państwa nie mógł wejść w posiadanie pojazdów przechowywanych na parkingu przy ulicy [...] w[...] . Z ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika, że organ ustanawiając dozór (oceniając możliwość oddania rzeczy konkretnemu dozorcy) faktycznie wpływa na warunki i zasady sprawowania dozoru. Kwestii tych, co oczywiste nie mógł więc jednostronnie ustalać dozorca, tj. wspólnicy Spółki A.. Przyznanie zatem należności określonych w art. 102 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w sytuacji gdy parkowanie wykonywane było bez zgody organu egzekucyjnego (po likwidacji Spółka A.), a w przedmiotowej sprawie wręcz wbrew zamierzeniom organu (organ likwidacyjny zamierzał odebrać pojazdy) i w sposób rozbieżny od oczekiwań organu egzekucyjnego, nie jest możliwe.

Przyznanie wynagrodzenia z tytułu dozoru warunkuje ponadto spełnienie przesłanek zawartych w art. 102 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, który kreuje obowiązki dozorcy. Zgodnie z powyższym przepisem:

- dozorca obowiązany jest przechowywać ruchomość z taką starannością, aby nie straciła na wartości,

- dozorca obowiązany wydać ruchomość na wezwanie organu egzekucyjnego lub poborcy skarbowego,

- dozorca obowiązany jest zawiadomić organ egzekucyjny o zamierzonej zmianie miejsca przechowywania ruchomości.

W postępowaniach likwidacyjnych dotyczących pojazdów przechowywanych na parkingu przy ulicy [...] w[...] , biegły skarbowy stwierdził, iż wszystkie pojazdy po odholowaniu na ten parking straciły na wartości nie przedstawiając w momencie przedstawienia do wyceny wartości i jako odpad kwalifikowały się jedynie do złomowania i utylizacji. Dowodem na to jest stan w jakim wydano pojazd w dniu [...] r. (spalony wrak pojazdu). Powyższe wskazuje, iż pojazd był przechowywany bez jakiegokolwiek dozoru lub co najmniej bez należytego dozoru, na co zapewne wpływ miało przechowywanie pojazdu przez wspólników Spółki A., począwszy od [...] r. na parkingu niestrzeżonym, w wyniku samowolnie podjętej decyzji w tym zakresie. Taki sposób przechowywania pojazdów, w opinii Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego, zdecydowanie nie odpowiadał obowiązkom nałożonym na dozorcę wynikającym z obowiązujących przepisów prawa. Uwzględnienie powyższego wraz z ujawnionym przy odbiorze spaleniem pojazdu, do którego doszło w wyniku braku wydawania pojazdów przez wspólników Spółka A. wskazuje, że również po [...] r. dozór nie był sprawowany lub był sprawowany nienależycie. Dozorca nie wykazał się więc należytą starannością przy przechowywaniu pojazdów.

Reasumując powyższe organ stwierdził, że nie spełniona została pierwsza

z przesłanek zawartych w art. 102 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym

w administracji (przechowywanie ruchomości z taką starannością, aby nie straciła

na wartości), warunkująca przyznanie wynagrodzenia i już tylko dlatego nie było podstaw do przyznania jakiegokolwiek wynagrodzenia. Dla oceny zaistnienia drugiej

z przesłanek, tj. wydania pojazdu przez dozorcę na wezwanie organu egzekucyjnego, konieczne jest również uwzględnienie sposobu postępowania wspólników spółki cywilnej w trakcie jej istnienia, w odniesieniu do innych pojazdów, które przeszły na własność Skarbu Państwa (między innymi w trybie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym). Na tę okoliczność Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego postanowił dopuścić jako dowód:

- pisma Spółki A. z dnia [...] r., z dnia [...] r., z dnia [...] r., z dnia [...] r., z dnia [...] r., z dnia [...] r.,

- protokół z dnia [...] r. na okoliczność odmowy przyjęcia pojazdów pod dozór,

- wezwanie organu z dnia [...] r. dotyczące wydania [...] pojazdów przechowywanych przez wspólników spółki cywilnej na tym samym parkingu,

co pojazd będący przedmiotem niniejszego postępowania.

Z powyższych dowodów jednoznacznie wynika, iż dozorca (wspólnicy spółki cywilnej):

- bezpodstawnie przyjmował, iż przechowanie następuje na podstawie umowy przechowania, uregulowanej w przepisach Kodeksu cywilnego, a nie na podstawie przepisów dotyczących przechowania wynikających z ustawy o postępowaniu egzekucji w administracji (pismo z dnia [...] r.),

- wydanie pojazdów z parkingu jednoznacznie uzależniał od uprzedniego opłacenia kosztów holowania i parkowania oraz posiadania odpowiednich dokumentów

do odbioru pojazdu, tj. zezwolenia wydanego przez jednostki Policji (pisma

z [...] r., [...] r., [...] r., [..] r.),

- jednostronnie określał wysokość kosztów parkowania w kwocie [...] zł brutto za dobę, bez względu na warunki sprawowanego dozoru i negował prawo do określenia wynagrodzenia za przechowywanie pojazdu przez organ likwidacyjny (pismo z dnia [...] r.); stawka ta wielokrotnie przewyższała stawki stosowane przez inne parkingi, a z chwilą wydania uchwały Rady Miasta Szczecin w sprawie określenia stawek za parkowanie pojazdów zatrzymanych na podstawie art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym, także stawkę określoną w tej uchwale (Uchwała Nr VII/135/03 z dnia 23 czerwca 2003 r. określająca stawkę dla samochodów osobowych 5 zł),

- odmawiał przyjęcia pod dozór pojazdów przechowywanych na parkingu przy ulicy [...] w [...] (pismo z [...] r.) do czasu uregulowania należności za parkowanie i holowanie pojazdów, powoływał się na prawo zatrzymania określone w art. 461 Kodeksu cywilnego (pismo z [...] r.).

Uwzględniając powyższe Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego stwierdził, że wspólnicy spółki cywilnej bezpodstawnie odmawiali wydania pojazdów, o których wydanie sukcesywnie występował organ do czasu likwidacji spółki. Stanowisko takie z powodów wskazanych powyżej było jednolite w odniesieniu do wszystkich pojazdów, z wyłączeniem kilku pojazdów wydanych w [...] r. Działania wspólników spółki jednoznacznie zatem wskazują, iż do wydania pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] także by nie doszło, z uwagi na wysuwanie bezpodstawnych żądań i nie realizowanie obowiązków dozorcy, przewidzianych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Niezmienna postawa wspólników Spółki A. spowodowała bowiem, iż wobec braku wydania pojazdów, o które wcześniej wystąpiono, do pojazdów, które podlegały likwidacji w późniejszym okresie (w tym pojazdu będącego przedmiotem niniejszego postanowienia) nie kierowano odrębnych wezwań do wydania pojazdów, ani nie zlecano ich odbioru przedsiębiorstwom holowniczym, celem uniknięcia generowania kosztów takiej operacji. Stawianie przez dozorcę warunków nie wynikających z przepisów prawa, a nawet z nimi sprzecznych uniemożliwiło odbiór pojazdów, zatem w opinii Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego, było równoznaczne z odmową wydania pojazdów. Analogiczne stanowisko w zakresie warunków wydania pojazdów, jak już wcześniej wspomniano zajęło Spółkę B.. w piśmie, które wpłynęło do tutejszego organu 30 sierpnia 2006 r. Jak wynikało z oświadczenia I. Ch. piastującej funkcję prezesa zarządu Spółki B., złożonego w piśmie z dnia [...] r., taka postawa była podyktowana przekonaniem obu podmiotów o prawie zatrzymania pojazdu do czasu uregulowania należności za parkowanie według stawek jednostronnie określonych przez podmiot administrujący parkingiem. Dopiero uchwała Sądu Najwyższego podjęta w sprawie III CZP 47/07 w 2008 r. wpłynęła na zmianę stanowiska I. Ch., co jednoznacznie wskazuje, iż podmioty te świadomie uniemożliwiały odbiór pojazdu. W opinii Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego działania powyższe były oczywiście bezzasadne i równoznaczne z odmową wydania pojazdów. Także i ta przesłanka może więc skutkować jedynie odmową przyznania wynagrodzenia za dozór i zwrotu koniecznych wydatków związanych z dozorem. Organ wspomniał również, że oddanie wszelkich pojazdów, w tym pojazdu stanowiącego przedmiot postępowania, pod dozór nowemu przechowawcy byłoby zbędne, jako

że organ likwidacyjny wielokrotnie wyrażał gotowość ich odbioru, co nie nastąpiło jedynie z tego powodu, że pierwotny dozorca (spółka cywilna) uzależniał wydanie pojazdów od uiszczenia samowolnie ustalonych kosztów parkowania, co nie znajdowało uzasadnienia w obowiązujących przepisach.

Niezależnie od powyższych okoliczności organ zauważył, że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie wynika, aby wspólnicy spółki cywilnej dopełnili obowiązku zawiadomienia urzędu skarbowego oraz jednostki Policji zlecającej usunięcie pojazdu o fakcie nie odebrania pojazdu po upływie 6 miesięcy od dnia jego usunięcia z drogi. Pomimo stosownego wezwania w tym zakresie, dowodów w tym przedmiocie nie przedłożyła również wnioskodawczyni. Brak potwierdzenia dokonania stosownych powiadomień zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. Nr 134, poz. 1133 ze zm.), inicjujących procedurę likwidacji pojazdu nieodebranego z parkingu strzeżonego, również uzasadnia brak zaistnienia przesłanek do przyznania wynagrodzenia za dozór. W związku ze zgłoszonym przez wnioskodawczynię wnioskiem o ustalenie trybu wyznaczania podmiotu do usuwania

i parkowania pojazdów usuniętych z dróg, organ orzekający wystąpił o udzielenie informacji w powyższym zakresie między innymi do Zarządu Dróg i Transportu Miejskiego, do którego zadań należało realizowanie przedmiotowego zagadnienia. Z nadesłanej pismem z dnia [...] r. odpowiedzi od tego podmiotu wynika jednak, iż dokumentacja w powyższym zakresie została zniszczona z uwagi na upływ okresu przechowywania tego rodzaju dokumentacji.

Ponieważ, zdaniem Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego, nie zaistniały przesłanki pozwalające na uznanie wspólników Spółka A. za podmiot wyznaczony do usuwania i parkowania pojazdów, zgodnie z obowiązującą od 1 stycznia 2002 r. regulacją zawartą w art. 130a ust. 5 i 6 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, organ odmówił przyznania wynagrodzenia za usuniecie i przechowywanie przedmiotowego pojazdu w okresie objętym wnioskiem.

W zażaleniu na to postanowienie I. Ch. wniosła o jego uchylenie wskazując, że ustalenia organu egzekucyjnego zawarte w uzasadnieniu postanowienia nie znajdują oparcia w rzeczywistości. Strona wskazała, że wbrew twierdzeniom organu nie występowała o przyznanie wynagrodzenia w udziale 50%, ale całości wynagrodzenia. Zdaniem strony, ewentualny podział wynagrodzenia pomiędzy byłych wspólników spółki cywilnej odbędzie się na drodze cywilnej i nie powinien być obiektem zainteresowania organu likwidacyjnego. Zdaniem I. Ch. ustalenia dotyczące nie uznania jej za dozorcę w okresie od [...] r. są ewidentnie sprzeczne ze stanem faktycznym. To, że przedmiotowy pojazd znajdował się na parkingu zarządzanym przez Spółka B. nie czyni z tej Spółki nowego dozorcy. Zostało to jednoznacznie określone prawomocnym wyrokiem WSA

w Szczecinie, którego treść Naczelnik III Urzędu Skarbowego zna. Zgodnie z tym wyrokiem Spółka B. nie mogło wystąpić z wnioskiem

o wynagrodzenie, ponieważ nie nabyło praw w postępowaniu administracyjnym. Ewentualne umowy cywilnoprawne nie spowodowały przeniesienia praw nabytych

w postępowaniu administracyjnym, w tym prawa do wynagrodzenia za dozór,

na zarządzającego parkingiem. Status dozorcy został nadany wspólnikom Spółki A. i obejmował cały okres przechowania pojazdu. Także ustalenia organu dotyczące okresu od dnia [...] r. do dnia [...] r. są sprzeczne z prawem. Umowa zawarta pomiędzy wspólnikami Spółki A., a Komendantem Miejskim Policji nie określała okresu czasu, w którym wspólnicy będą dozorcami. Była to umowa cywilna określająca okres czasu, w którym wspólnicy są zobowiązani przyjmować do przechowania pojazdy i określała wysokość wynagrodzenia za tę czynność. Znaczy to, że I. Ch. jako wspólnik spółki cywilnej miała obowiązek wynikający z umowy przyjęcia na przechowanie pojazdu także w ostatnim dniu jej obowiązywania. Natomiast status dozorcy uzyskany w wyniku przyjęcia pojazdu obowiązywał do dnia odbioru pojazdu przez uprawnioną osobę. Także ustalenia, jakoby parking nie został wyznaczony przez starostę są błędne. Brak jest bowiem określonej formy wyznaczania podmiotów dokonujących usunięcia i przechowania pojazdów. W związku z tym każdy podmiot wyznaczony przez funkcjonariusza publicznego do wykonania zadań z zakresu administracji publicznej nawiązuje stosunek prawny o charakterze administracyjnym. Funkcjonariusz Policji realizując zadanie z zakresu administracji publicznej (wydając decyzję o usunięciu pojazdu z drogi na mocy art. 130a ustawy prawo o ruchu drogowym) jest organem administracji publicznej. W orzecznictwie dotyczącym tej materii nie budzi to najmniejszych wątpliwości, że funkcjonariusz Policji działa jako organ w postępowaniu administracyjnym. W tym przypadku doszło do nawiązania stosunku o charakterze administracyjnym zarówno w zakresie usunięcia pojazdu jak i jego przechowania. Zgodnie zaś z obowiązującym prawem za wykonane czynności należy się wynagrodzenie i zwrot kosztów.

Także zastrzeżenia dotyczące wywiązywania się z obowiązków dozorcy

w okresie od dnia usunięcia pojazdu do dnia 23 marca 2003 r., w szczególności dotyczące braku realizacji zapisów umowy dotyczących dochodzenia wynagrodzenia od właściciela pojazdu na drodze cywilnej, są bezpodstawne. Zgodnie z powszechnie obowiązującą wykładnią brak jest możliwości dochodzenia roszczeń przez przechowawcę pojazdu od jego właściciela na drodze cywilno-prawnej. Zapisy, które znalazły się w umowie zobowiązujące przechowawcę do dochodzenia roszczeń

na drodze cywilnej nie miały umocowania w prawie i jako sprzeczne z prawem nie obowiązywały. Nie znajduje także umocowania zarzut nie złożenia informacji

o nieodebraniu pojazdu. Zaniedbania organów państwowych w prowadzeniu ewidencji pojazdów usuniętych nie mogą obciążać przedsiębiorcy. Spółka A. wywiązywała się z nałożonych obowiązków zgodnie z obowiązującym prawem.

Od kiedy wprowadzono obowiązek informowania urzędu skarbowego o fakcie nieodebrania pojazdu przez właściciela, takie informacje były składane. Nie jest prawdą, że III Urząd Skarbowy nie został powiadomiony o zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej przez wspólników spółki cywilnej. Wspólnicy złożyli wszystkie prawem wymagane informacje o zaprzestaniu wykonywania działalności w tym także do III Urzędu Skarbowego. Nie wystąpiła także potrzeba informowania o ustaniu dozoru, ponieważ dozór był sprawowany do dnia odbioru pojazdu przez organ likwidacyjny. Zdaniem strony, jest oczywistą nieprawdą,

że poprzez działania dozorcy organ likwidacyjny nie mógł wejść w posiadanie pojazdu przechowywanego na parkingu. Organ likwidacyjny dysponuje szeregiem procedur administracyjnych umożliwiających wejście w posiadanie takiego pojazdu. Jednak poprzez zaniechanie jakichkolwiek działań, poza korespondencją, organ spowodował tak długi okres przechowania pojazdu. Organ był wielokrotnie informowany o miejscu przechowania pojazdu i mógł go odebrać w każdej chwili. Czynienie zarzutu dozorcy, że dążył do wyjaśnienia swojej sytuacji prawnej poprzez kierowanie korespondencji do urzędu jest karygodne. To organ złamał zasady zawarte w art. 9 i 11 K.p.a. przez wielokrotne błędne informowanie wnioskodawczyni, że pojazdy przechowywane są na podstawie umowy cywilnej, że ma dochodzić swoich roszczeń na drodze cywilnej,

że organ likwidacyjny porzuca pojazdy i zobowiązuje wnioskodawczynię do ich utylizacji. Także to właściwe organy administracji publicznej (Izba Skarbowa ) wydały prawomocne postanowienie stwierdzające, że ewentualnych roszczeń strona wnosząca zażalenie może dochodzić na drodze cywilnej.

Wnioskodawczyni zauważyła, że przy analizowaniu przesłanek wypełniania obowiązków dozorcy, organ zastosował niedopuszczalną metodę selekcji dowodów. Wybrał poszczególne pisma z licznej korespondencji prowadzonej pomiędzy spółką cywilną a organem, nie uwzględniając innych dowodów (w tym swojej korespondencji). Jednocześnie powołał się na korespondencję nie dotyczącą spornego pojazdu.

Wręcz kuriozalne są stwierdzenia organu I instancji, że nie kierował on odrębnych wezwań, ani nie zlecił odbioru pojazdu celem uniknięcia generowania kosztów takiej operacji. Jeżeli warunki stawiane przez dozorców byłyby bezprawne to organ miał do dyspozycji szereg możliwości prawnych celem przymuszenia dozorcy do zachowania zgodnego z prawem. Powoływanie się na przypuszczenia co do zachowania dozorcy jako uzasadnienie własnych zaniechań i obciążanie dozorcy konsekwencją własnej nieudolności jest charakterystyczne w postępowaniu w tej sprawie. Także opinia organu jakoby prowadzenie korespondencji z urzędem było równoznaczne z odmową wydania pojazdów, nie znajduje umocowania w orzecznictwie. Sądy wielokrotnie wskazywały, że aby doszło do odmowy wydania pojazdów muszą być podjęte fizycznie działania zmierzające do tego odbioru. Bezsprzecznym jest, że prawo dotyczące zasad przechowania i wynagradzania za przechowanie było niejednoznaczne. Dowodem na to jest konieczność kilkukrotnej zmiany przepisów dotyczących usuwania i parkowania pojazdów, kilkukrotnego angażowania Trybunału Konstytucyjnego, oraz konieczność orzekania przez najwyższe instancje zarówno cywilne jak i administracyjne. Jednak to po stronie organu administracji publicznej leży takie prowadzenie postępowania, żeby stać na straży praworządności oraz podejmować wszelkie kroki niezbędne

do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 K.p.a.). To organy powinny czuwać, żeby strony nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu powinny udzielać im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek (art. 9 K.p.a.). To także organy powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi się kierują aby doprowadzić do wykonania decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu (art. 11 K.p.a.). W przedmiotowym postępowaniu zabrakło tych podstawowych zasad działania organu administracji. Poprzez brak jakichkolwiek działań ze strony urzędu zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego, narażono wnioskodawczynię na ewidentne straty. Organ likwidacyjny wielokrotnie wprowadzał ją w błąd co do sytuacji prawnej, a w chwili obecnej próbuje to wykorzystać przeciwko niej. Jest to rażący przykład działania organu niezgodnego z prawem.

Także stwierdzenie, że pojazd uległ spaleniu w wyniku braku wydania pojazdu nie odpowiada prawdzie. Pojazd uległ spaleniu w wyniku pożaru. Pożar zaś wystąpił niezależnie od woli i mocy sprawczych przechowawcy. Dozorca dopełnił wszystkich starań, aby pojazd nie stracił na wartości, tj. zawiadomił właściwe służby (straż pożarną) o pożarze, podjął działania ratownicze na własną rękę itp. Nieprawdziwe jest także stwierdzenie organu, że przesłanki wymienione w art.102 § ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji warunkują przyznanie wynagrodzenia za dozór, przepis ten określa jedynie obowiązki dozorcy i brak jest w nim mowy o wynagrodzeniu. Ponadto, strona składająca zażalenie nie miała możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem postanowienia co do zebranych dowodów i materiałów, co narusza art.10 K.p.a.

Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] r. nr[...] , wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 144 K.p.a., w związku z art. 18 oraz 102 § 2 i § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015) oraz § 3 pkt 1 lit. b i c i § 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 46, poz. 237), po rozpoznaniu zażalenia, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ II instancji wskazał, że mając na uwadze podobieństwo stanu faktycznego niniejszej sprawy ze stanem faktycznym sprawy zakończonej postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej

z [...] r. nr [...] , postanowieniem z [...] r. zawiesił postępowanie w niniejszej sprawie do czasu zakończenia prawomocnym wyrokiem postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym [...] w wyniku skargi na postanowienie z [...] ,r. nr[...] . Po otrzymaniu prawomocnego wyroku WSA organ postanowieniem z [...] r. podjął zawieszone postępowanie. Postanowieniem z [..] r. Dyrektor Izby Skarbowej włączył do materiału dowodowego sprawy pisma Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska Urzędu Miasta z [...] r. oraz z [...] r. Analizując stan faktyczny i prawny sprawy Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż w myśl § 3 pkt 1 lit. b i c rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (zwanego dalej rozporządzeniem rozciągającym), przepisy działu II rozdziału 6 ustawy dotyczące przechowywania, oszacowania i sprzedaży ruchomości stosuje się do ruchomości które stały się własnością Skarbu Państwa albo powiatu na podstawie przepisów o rzeczach znalezionych oraz o likwidacji niepodjętych depozytów i nieodebranych rzeczy oraz na podstawie darowizny, zrzeczenia się, dziedziczenia ustawowego oraz objęcia w posiadanie rzeczy niczyjej. Jednocześnie na podstawie § 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia rozciągającego, przepisy działu II rozdziału 6 ustawy dotyczące organu egzekucyjnego stosuje się odpowiednio do naczelników urzędów skarbowych zwanych dalej "organem likwidacyjnym" w odniesieniu do przechowywania oraz likwidacji ruchomości innych niż określone w pkt 1 i 2, dla których właściwi są dyrektorzy izb celnych albo starostowie.

Zgodnie z art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (zwanej dalej "u.p.e.a".) organ egzekucyjny przyzna, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór, chyba że dozorcą jest jedna z osób wymienionych w art. 101 § 1 tej ustawy. Jednocześnie na podstawie art. 18 u.p.e.a., jeżeli jej przepisy nie stanowią inaczej,

w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego - dalej "K.p.a." Na podstawie art. 138 § 1 K.p.a. organ odwoławczy wskutek wniesionego odwołania wydaje decyzję, w której w zależności od sposobu rozstrzygnięcia: utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo umarza postępowanie odwoławcze. W myśl art. 144 K.p.a. przepis ten ma odpowiednie zastosowanie do zażaleń.

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w uchwale z 29 listopada 2010 r. sygn. akt I OPS 1/10 orzekł, że jeżeli właściciel pojazdu usuniętego z drogi

w przypadkach, o których mowa w art. 130a ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), nie odebrał pojazdu w określonym terminie, jednostce wyznaczonej do prowadzenia parkingu strzeżonego (jednostce wyznaczonej do usuwania pojazdów) może być przyznane wynagrodzenie za cały okres wykonywania dozoru nad pojazdem oraz zwrot kosztów związanych z wykonywaniem dozoru, w tym kosztów usunięcia pojazdu z drogi, na podstawie art. 102 § 2 u.p.e.a. w związku z § 3 pkt 1 lit. c rozporządzenia rozciągającego. Uchwała ta stanowi odmienne spojrzenie na kwestię wynagrodzenia za dozór oraz zwrot koniecznych wydatków związanych z dozorem nad pojazdami usuniętymi z drogi w trybie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym w okresie sprzed ich przejścia na rzecz Skarbu Państwa. W dotychczasowym orzecznictwie dominował bowiem pogląd, iż początkowym terminem ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów związanych ze sprawowaniem dozoru za pojazd powinna być data, w której upłynął 6-miesięczny termin, o jakim mowa w art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu obowiązującym do 3 marca 2010 r. (por. wyroki NSA

z 07.08.2009 r. sygn. akt I OSK 1141/08, z 08.09.2008 r. sygn. akt I OSK 1184/05,

z 17.05.2007 r. sygn. akt I OSK 1848/06, z 06.03.2008 r. sygn. akt I OSK 325/07). Sąd w uchwale z 29 listopada 2010 r. podkreślił przy tym, że istota regulacji dotyczącej usuwania pojazdów z drogi i dalszego postępowania z tymi pojazdami wynika z tego, że jest to wykonywanie zadania publicznego o charakterze administracyjnoprawnym; jest ono wykonywane przez organy administracji publicznej, ale w części także przy pomocy (z udziałem) podmiotów spoza administracji publicznej, którymi są jednostki wyznaczone do usunięcia pojazdów z drogi lub prowadzenia parkingów dla takich pojazdów. Skoro zatem zadanie to jest wykonywane przez jednostki wyznaczone przez organy administracji publicznej, to również te jednostki wykonują zadanie z zakresu administracji publicznej, a wobec tego łączy te jednostki także z organami administracji publicznej stosunek prawny o charakterze administracyjnym, oparty na założeniu,

że otrzymają one wynagrodzenie i zwrot kosztów za wykonywanie nałożonych na nie obowiązków.

Jak wynika z akt sprawy [...] r. między Komendantem Miejskim Policji w Szczecinie, a spółka A. zostały zawarte umowy o współdziałaniu w zakresie usuwania i przemieszczania pojazdów oraz o współdziałaniu w zakresie parkowania pojazdów. Umowy te stanowiły realizację dyspozycji wynikającej z §10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 stycznia 2000 r. w sprawie usuwania pojazdów i blokowania ich kół (Dz. U. Nr 5 poz. 64 ze zm.). Zgodnie z nim komendant powiatowy Policji upoważniony był do zawierania umów z przedsiębiorcami, którzy, na podległym mu terenie, wykonywać mieli czynności usuwania lub przemieszczania pojazdów lub parkowania ich na parkingach strzeżonych na podstawie dyspozycji Policji, straży gminnej (miejskiej), Straży Granicznej, podmiotów zarządzających drogami oraz jednostek prowadzących akcje ratownicze.

W obu umowach w § 8 ust. 2 ustalono, że zawarte zostały na okres trzech lat. Zatem ostatnim dniem ich obowiązywania miał być dzień [...] r.

Na podstawie art. 1 pkt 86 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 129, poz. 1444 ze zm.) do ustawy dodano

art. 130a. Zgodnie z nim (ust. 5 i 6) ustawodawca upoważnił starostów do wyznaczania jednostek usuwających pojazdy z drogi oraz parkingów, na których umieszcza się te pojazdy. Dalej, w myśl art. 5 ustawy nowelizującej do czasu wydania przepisów wykonawczych na podstawie upoważnień zmienionych niniejszą ustawą, nie dłużej jednak niż przez okres 24 miesięcy od dnia jej wejścia w życie, zachować moc miały przepisy wydane przed dniem jej wejścia w życie, jeżeli nie były sprzeczne z ustawą zmieniającą. Na podstawie art. 6 ustawa zmieniająca weszła w życie z dniem 1 stycznia 2002 r. Biorąc pod uwagę, że regulacje zawarte w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 stycznia 2000 r. w sprawie usuwania pojazdów i blokowania ich kół, w zakresie w jakim dawały komendantom powiatowym Policji uprawnienie do zawierania umów z przedsiębiorcami, którzy, na podległych im terenach, wykonywać mieli czynności usuwania lub przemieszczania pojazdów lub parkowania ich na parkingach strzeżonych, były sprzeczne z przepisami art. 130a ust. 5 i 6 Prawa o ruchu drogowym, rozporządzenie to w tej części utraciło moc obowiązującą z dniem 1 stycznia 2002 r. W konsekwencji tego z mocy prawa wygasły umowy zawarte na podstawie powyższego rozporządzenia. Podkreślić trzeba, że argumentację tę podzielił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 9 sierpnia 2012 r., sygn. akt I OSK 603/12, wydanym po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej złożonej przez I. Ch..

Zgodnie z art. 92 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1592 ze zm.), funkcje organów powiatu w miastach na prawach powiatu, jakim jest Gmina Miasto, sprawują rada miasta oraz prezydent miasta. Biorąc powyższe pod uwagę, od [...] r. z dróg leżących na terenie Gminy Miasto pojazdy mogły być usuwane tylko przez jednostkę wyznaczoną do tego przez Prezydenta Miasta na podstawie art. 130a ust. 5 P.r.d. w brzmieniu wówczas obowiązującym. Usunięte pojazdy winne były zaś być umieszczane na parkingu strzeżonym wyznaczonym przez Prezydenta Miasta na podstawie art. 130a ust. 6 Prawa o ruchu drogowym. Z pism Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska Urzędu Miasta z [...] r. oraz z [...] r. jednoznacznie wynika, że ani spółka A., ani odrębnie I. Ch. nigdy nie byli podmiotami wyznaczonymi przez Prezydenta Miasta do usuwania pojazdów z drogi w trybie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym, ani też podmiotami prowadzącymi parking wyznaczony przez Prezydenta Miasta do przechowywania usuniętych pojazdów. Przy tym, jak

w wyroku z 9 sierpnia 2012 r., sygn. akt I OSK 603/12 zauważył NSA, znajduje to także potwierdzenie w stanowisku zajętym przez samą I. Ch. w piśmie z dnia [...] r., w którym oświadczyła, że jej parking nie był parkingiem wyznaczonym. Jak wynika z uzasadnienia wyroku NSA z 9 sierpnia 2012 r., sygn. akt I OSK 603/12 stosunek prawny, którego przedmiotem jest parkowanie usuniętego z drogi pojazdu jest typowym stosunkiem administracyjnym powstałym na skutek władczych działań organów administracji (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 19 czerwca 2007 r., sygn. III CZP 47/07). Ten stosunek administracyjny mógł być nawiązany tylko wówczas, gdy podmiot usuwający pojazdy z drogi i prowadzący parking dla takich pojazdów został wyznaczony do wykonywania tych zadań publicznych przez starostę. Okoliczność, że dyspozycję usunięcia pojazdu wydał funkcjonariusz Policji nie świadczy o tym, że spółka cywilna była podmiotem wyznaczonym zgodnie z wskazanymi powyżej przepisami. Policjant, który zadecydował o usunięcia pojazdu nie może być uznany za organ administracji publicznej, ani tym bardziej organ uprawniony do wyznaczania podmiotów usuwających pojazdy z dróg i parkingów na jakich takie pojazdy mają być umieszczane. Błędne wskazanie w dyspozycji usunięcia na podmiot, który nie był wyznaczony przez Prezydenta Miasta Szczecin, nie może skutkować uznaniem, że podmiot taki staje się jednostką (parkingiem) wyznaczoną przez odpowiedni organ. Ponadto, aby można było mówić o przymusie administracyjnym do określonego zachowania (w niniejszej sprawie do usunięcia pojazdu z drogi i umieszczenia pojazdu na parkingu w wyniku dyspozycji funkcjonariusza Policji), przymus taki musi wynikać z konkretnej normy prawnej. Wykonywanie bowiem zadania publicznego o charakterze administracyjnoprawnym przez organy administracji publicznej przy pomocy (z udziałem) podmiotów spoza administracji publicznej odbywać się może, w myśl art. 6 K.p.a., wyłącznie na podstawie przepisów prawa. W przeciwnym przypadku współpraca organów administracji publicznej z podmiotami zewnętrznymi ma charakter stosunku cywilnoprawnego. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, w konsekwencji braku przepisu, który po 1 stycznia 2002 r. nakładałby na spółkę A. obowiązek usuwania pojazdów z drogi i przechowywania ich na parkingu, między Skarbem Państwa reprezentowanym przez Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego

a spółką nie powstał stosunek administracyjny, o którym mowa w przepisach działu

II rozdziału 6 u.p.e.a., łączący dozorcę i organ egzekucyjny.

Organ II instancji wskazał, że w tej sytuacji bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy są rozważania na temat:

- przechowywania pojazdu od momentu jego usunięcia do dnia odbioru przez organ likwidacyjny, zarówno w okresie przechowywania go przez Spółkę A. jak i przez Spółkę B. .,

- wywiązywania się przez podmiot, który dokonał holowania i parkowania pojazdu

z obowiązków wynikających z umów o współdziałaniu w zakresie usuwania

i przemieszczania pojazdów oraz ich parkowania, jakie wspólnicy Spółki A. . zawarli z Komendantem Miejskim Policji;

- spełnienia przesłanek zawartych w art. 102 § 1 u.p.e.a. kreujących obowiązki dozorcy.

Skoro bowiem z żądaniem przyznania wynagrodzenia za dozór wystąpił podmiot do tego nieuprawniony, brak jest podstaw do przyznania wnioskodawcy wynagrodzenia za usunięcie z drogi i przechowywanie pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] , za okres od [...] r., które przysługiwać może wyłącznie dozorcy w rozumieniu u.p.e.a. W tej sytuacji ocena spełnienia przez wnioskodawcę obowiązków dozorcy, czy też zmiany podmiotu przechowującego pojazd pozostają bez wpływu nawiązanie stosunku administracyjnego. Umowy z Komendantem Miejskim Policji

o współdziałaniu w zakresie usuwania i przemieszczania pojazdów oraz ich parkowania, z których I. Ch. wywodzi nawiązanie stosunku administracyjnego, zawarła spółka A. , której wspólnikiem, poza skarżącą, był także D. S.. Gdyby więc uznać, że wspólnikom tej spółki przysługiwał status dozorcy w rozumieniu u.p.e.a., byłby on stroną postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek I. Ch.. Jednakże skoro na podstawie ustalonego stanu faktycznego stwierdzono brak możliwości przyznania statusu dozorcy wspólnikom spółki, nie było potrzeby uznania za stronę postępowania o przyznanie wynagrodzenia za dozór drugiego ze wspólników zlikwidowanej spółki, który nie złożył wniosku o przyznanie wynagrodzenia. Z powyższych względów organ uznał, że postanowienie wydane w I instancji odpowiada przepisom prawa.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na ww. postanowienie I. Ch. podniosła, że zostało ono wydane z naruszeniem prawa. W ocenie skarżącej Dyrektor Izby Skarbowej niewłaściwie zastosował § 3 rozporządzenia RM z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i bezpodstawnie przyjął, że skoro pomiędzy skarżącą a Skarbem Państwa nie doszło do nawiązania stosunku administracyjnego w zakresie przechowania pojazdu, to wynagrodzenie za przechowanie pojazdu jest nienależne. Jest to w oczywisty sposób niezgodne z zapisami rozporządzenia. Zgodnie z zapisami rozporządzenia rozciągnięto stosowanie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji na ruchomości,

które stały się własnością Skarbu Państwa m.in. na podstawie:

a) prawomocnego orzeczenia przepadku przedmiotów, wydanego w postępowaniu karnym, postępowaniu w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe, w postępowaniu administracyjnym, w postępowaniu cywilnym oraz

w postępowaniu w sprawach o wykroczenia,

b) przepisów o rzeczach znalezionych oraz o likwidacji niepodjętych depozytów

i nieodebranych rzeczy,

c) darowizny, zrzeczenia się, dziedziczenia ustawowego oraz objęcia w posiadanie rzeczy niczyjej,

Rozporządzenie nie wskazuje, że należy je stosować jedynie do ruchomości przechowywanych w ramach stosunku administracyjnego. Wręcz przeciwnie mowa jest o ruchomościach przechowywanych w ramach postępowań: administracyjnych, cywilnych, karnych. Jedynym kryterium wyznaczającym odpowiednie zastosowanie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji do przechowania ruchomości jest fakt przejścia ich własności na rzecz Skarbu Państwa.

W rozpatrywanym przypadku pojazd przechowywany był w trybie cywilnym, ale po przejściu na rzecz Skarbu Państwa jedyną drogą dochodzenia odszkodowania jest droga administracyjna. Organ w postanowieniu stwierdza, że wynagrodzenie za dozór należne jest jedynie dozorcy w rozumieniu ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Twierdzenie takie zaprzecza zapisom rozporządzenia. Ustawodawca świadomie upoważnił Radę Ministrów do rozciągnięcia przepisów ustawy na inne ruchomości przechowywane w ramach innych stosunków prawnych. Gdyby wynagrodzenie należne było jedynie dozorcy w rozumieniu ustawy nie byłoby potrzeby odpowiedniego stosowania jej przepisów, ponieważ można byłoby stosować je wprost. W wyniku rozciągnięcia stosowania ustawy na przechowanie ruchomości podmiotem uprawnionym do złożenia wniosku o wynagrodzenie za przechowanie stał się także przechowawca, a nie tylko dozorca. W związku z powyższym, wbrew twierdzeniom organu, skarżąca jest podmiotem uprawnionym do złożenia wniosku o przyznanie wynagrodzenia za przechowanie pojazdu. Gdyby natomiast przyjąć zasadność twierdzeń organu, że złożony wniosek o wynagrodzenie jest bezpodstawny ze względu na brak drogi administracyjnej, organ powinien uchylić postanowienie I instancji i wydać decyzję umarzającą postępowanie w sprawie. Jeżeli wniosek nie mógł być rozpatrywany na drodze administracyjnej organ nie może podejmować merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie.

Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Odnosząc się do zarzutu niewłaściwego zastosowania przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ podkreślił, że pojazd, którego dotyczy wniosek o przyznanie wynagrodzenia za dozór był ruchomością, która stała się własnością Skarbu Państwa na podstawie przepisów

o rzeczach znalezionych oraz o likwidacji niepodjętych depozytów i nieodebranych rzeczy, o których mowa w § 3 pkt 1 lit. b rozporządzenia rozciągającego. Pojazd ten,

na podstawie ówcześnie obowiązującego przepisu art. 130a ust. 10 ustawy z dnia

20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, przeszedł na rzecz Skarbu Państwa

z mocy ustawy. Skarżąca pisząc na poparcie swoich argumentów o ruchomościach przechowywanych w ramach postępowań; administracyjnych, cywilnych, karnych pominęła to, że w § 3 pkt 1 lit a rozporządzenia rozciągającego, do którego wydaje się odnosić, mowa jest o ruchomościach, które stały się własnością Skarbu Państwa albo powiatu na podstawie prawomocnego orzeczenia przepadku przedmiotów, wydanego w takich postępowaniach. W niniejszym przypadku pojazd stał się własnością Skarbu Państwa z mocy prawa, nie zaś na podstawie orzeczenia. Wprawdzie w stosunku do przedmiotowego pojazdu wydana została, na mocy § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów, decyzja o przejęciu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, jednak że była to decyzja o charakterze deklaratoryjnym, jedynie potwierdzająca to, co stało się z mocy prawa.

Jakakolwiek by jednak nie była podstawa przejścia wspomnianego pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, do której odpowiedniego stosowania odsyła rozporządzenie rozciągające, prawo złożenia żądania przyznania wynagrodzenia

za dozór, daje wyłącznie dozorcy. Dozorcą zaś może być jedynie podmiot wyznaczony przez poborcę skarbowego. Mając przy tym na uwadze, że przepisy u.p.e.a. stosować należy odpowiednio, organem uprawnionym do wyznaczenia podmiotu właściwego do usunięcia pojazdu oraz dozorcy takiego pojazdu był, na mocy ówczesnych przepisów art. 130a ust 5 i 6 Prawa o ruchu drogowym starosta, a w realiach miasta na prawach powiatu jakim jest Szczecin, prezydent miasta. Co istotne pogląd taki zaprezentowany został w kilkunastu wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w tym także wydanym w sprawie tego pojazdu z dnia 1 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Sz 748/11. Zatem tylko podmiot wyznaczony przez Prezydenta Miasta miałby przymiot dozorcy i w konsekwencji byłby stroną stosunku administracyjnego łączącego organ likwidacyjny i dozorcę. Rację ma przy tym skarżąca pisząc, iż w rozpatrywanym przypadku pojazd przechowywany był w trybie cywilnym. Wywodzi z tego jednak błędny, w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej wniosek, iż jedyną drogą dochodzenia wynagrodzenia jest droga administracyjna. Skoro bowiem przechowywanie odbywało się na podstawie stosunku cywilnego a nie administracyjnego, na drodze cywilnej skarżąca winna dochodzić ewentualnego wynagrodzenia za przechowanie. Zauważyć w tym miejscu należy, że skarżony organ rozważał, czy w niniejszej sprawie winien mieć zastosowanie art. 61 a § 1 K.p.a. normujący odmowę wszczęcia postępowania w przypadku, gdy żądanie wszczęcia zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Przyczyny te nie zostały wszakże w ustawie skonkretyzowane. Zdaniem organu należy przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, także oczywiste winno być, bez konieczności prowadzenia postępowania wyjaśniającego, że żądanie wszczęcia nie pochodzi od strony. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej

w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z taką sytuacją, zauważyć bowiem należy, że w toku postępowania prowadzonego przez organy obu instancji skarżąca stała na odmiennym niż prezentowane obecnie w skardze, stanowisku (wyrażonym w zażaleniu na postanowienie organu I instancji oraz piśmie z dnia [...] r.), że między spółką, której była wspólnikiem a Skarbem Państwa nawiązany został stosunek administracyjny, zaś podstawą tego stosunku było wyznaczenie (poprzez zawarcie stosownych umów) przez Komendanta Miejskiego Policji spółki A., jako podmiotu uprawnionego do usuwania pojazdów z dróg w trybie przepisów Prawa o ruchu drogowym oraz ich późniejszego parkowania na parkingu strzeżonym. Obie umowy zostały zawarte [...] r. w oparciu o § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 stycznia 2000 r. w sprawie usuwania pojazdów i blokowania ich kół. Rozporządzenie to wydane zaś było na podstawie ustawowej delegacji zawartej w ówcześnie obowiązującym art. 129 ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Z dniem 1 stycznia 2002 r., w wyniku nowelizacji ustawy, dodano do ww. ustawy art. 130a. Na mocy nowych przepisów, art.130a ust. 5 i 6, starostowie otrzymali kompetencje do wyznaczania jednostek uprawnionych do usuwania pojazdów z drogi oraz parkingów, na których takie pojazdy mają być umieszczane. Jednocześnie w myśl art. 5 ustawy nowelizującej, do czasu wydania przepisów wykonawczych na podstawie upoważnień zmienionych ustawą nowelizującą, nie dłużej jednak niż przez okres 24 miesięcy od dnia jej wejścia w życie, zachować moc miały przepisy wydane przed dniem jej wejścia w życie, jeżeli nie były sprzeczne z ustawą nowelizującą. Organ I instancji mając wątpliwości, czy powyższe umowy wywarły skutki prawne co do pojazdu usuniętego z drogi po wspomnianej zmianie przepisów, załatwił sprawę niejako dwutorowo, przy tożsamym rozstrzygnięciu każdego z nich. Z jednej strony uznał, że z wnioskiem zwrócił się podmiot nieuprawniony, w związku z tym należy odmówić mu przyznania wynagrodzenia. Z drugiej strony organ I instancji rozpatrzył sprawę tak, jakby obowiązywały postanowienia umów zawartych przez spółkę z Komendantem Miejskim Policji. Dokonując zaś oceny dozoru organ uznał, że wynagrodzenie nie jest należne wnioskodawcy.

Organ II instancji, podzielając wątpliwości Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego, zawiesił postępowanie w niniejszej sprawie do czasu rozstrzygnięcia prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego sprawy ze skargi na postanowienie wydane w podobnym stanie faktycznym i prawnym. Dopiero po uznaniu przez sąd, iż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, rozwiane zostały wątpliwości co do sposobu rozstrzygnięcia sprawy. Dyrektor Izby Skarbowej nie zdecydował się przy tym na uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, lecz utrzymał je mocy. Kierował się przy tym zasadą szybkości i prostoty postępowania, zawartą w art. 12 § 1 K.p.a., gdyż uchylenie i przekazanie do ponownego rozstrzygnięcia w trybie art. 61 a § 1 K.p.a. byłoby niepotrzebnym przedłużaniem sprawy. Nawet gdyby uznać, że należało jednak w niniejszej sprawie wydać rozstrzygnięcie w oparciu o art. 61a § 1 K.p.a., to nie stanowi to naruszenia przepisów postępowania, które ma istotny wpływ na wynik sprawy. Wskutek wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia wynik ten jest bowiem taki sam (odmowa przyznania wynagrodzenia w trybie administracyjnym), jaki byłby gdyby na podstawie powyższego przepisu odmówiono wszczęcia postępowania z uwagi na to, że żądanie nie pochodzi od dozorcy.

W dniu [...] r., na rozprawie, pełnomocnik skarżącej oświadczył,

że popiera skargę i wskazał, że niezależnie od podstawy powstania stosunku przechowania pojazdu, mają zastosowanie przepisy rozporządzenia Rady Ministrów

z dnia [...] r. i na tej podstawie można wypłacić należne wynagrodzenie.

Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny u z n a ł, co następuje:

Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia prowadzona na podstawie

art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm.) – dalej "P.p.s.a." doprowadziła

do stwierdzenia, że skarga jest zasadna, aczkolwiek Sąd nie podzielił wszystkich zarzutów skargi.

Sąd podziela stanowisko organu I instancji, który wskazał, że okres dozoru przypadał od dnia 23 stycznia 2002 r. do dnia 23 marca 2003 r., tj. od dnia usunięcia pojazdu z drogi do dnia wygaśnięcia umowy o współdziałaniu. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy umowa o współdziałaniu w zakresie parkowania pojazdów

z dnia [...] r. zawarta pomiędzy Spółką A. a Policją, została zawarta

na okres 3 lat i wygasła z dniem [..] r. Pojazd marki [...] p o nr rej.

[...] został usunięty z drogi w dniu [...] r., czyli w okresie obowiązywania umowy, oraz w czasie kiedy obowiązywało rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 stycznia 2000 r. w sprawie usuwania pojazdów i blokowania ich kół, które w § 10 ust. 1 nakładało na komendantów powiatowych Policji obowiązek zawierania umów z przedsiębiorcami którzy wykonywali czynności usuwania lub przemieszczania pojazdów lub parkowania ich na parkingach strzeżonych na podstawie dyspozycji m. in. Policji. Przy czym w aktach sprawy brak jest odpisu kopii umowy z dnia [...] r., co uniemożliwia Sądowi ocenę poszczególnych jej przepisów. Okoliczność, że z dniem 1 stycznia 2002 r. weszła w życie zmiana ustawy Prawo o ruchu drogowym, która powierzyła kompetencję wyznaczania jednostki właściwej do usuwania pojazdów z drogi oraz parkingu strzeżonego starostom nie oznacza, że umowy o współdziałaniu zawarte na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów wygasły, skoro były realizowane. Natomiast od dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych do zmienionej od dnia 1 stycznia 2002 r. ustawy Prawo o ruchu drogowym, tj. od dnia wejścia w życie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 134 poz. 1133), co zgodnie z § 12 rozporządzenia nastąpiło 11 września 2002 r., komendanci powiatowi Policji nie mieli kompetencji do zawierania umów o współdziałaniu w zakresie usuwania pojazdów z drogi i ich parkowania. Ustawa powierzyła to zadanie starostom.

Jednocześnie, z materiałów zgromadzonych w sprawie nie wynika, aby po wygaśnięciu umowy o współdziałaniu, prowadzony dalej przez spółkę cywilną parking stał się parkingiem wyznaczonym przez starostę (Prezydenta Miasta), zgodnie z § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów i art. 130a ust. 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Z tego powodu wynagrodzenie podmiotowi prowadzącemu parking za okres po wygaśnięciu umowy z Policją nie przysługuje (por .wyrok NSA z dnia 9 sierpnia 2012 r. I OSK 603/12).

W orzecznictwie Sądu Najwyższego ukształtował się pogląd, że stosunek prawny, którego przedmiotem jest parkowanie usuniętego z drogi pojazdu jest typowym stosunkiem administracyjnym powstałym na skutek władczych działań organów administracyjnych (por. Uchwała SN z dnia 19 czerwca 2007 r., sygn. III CZP 46/07, postanowienie SN z dnia 11 lutego 2009 r., sygn. akt V CSK 332/08).

Do nawiązania stosunku administracyjnego pomiędzy Skarbem Państwa,

a podmiotem prowadzącym parking strzeżony mogło dojść w niniejszej sprawie tylko

w wyniku zawarcia umowy z Policją lub wyznaczenia parkingu przez starostę i to wówczas, gdy parking spełniał określone kryteria. Mając na uwadze, że umowa

z Policją z dnia [...] r. wygasła w dniu [...] r., a starosta nie wyznaczył parkingu zgodnie z rozporządzeniem z 2 sierpnia 2002 r., strona utraciła status dozorcy z dniem [..] r.

W tej sytuacji, rozważania dotyczące kwestii przemieszczenia pojazdu na parking niestrzeżony w dniu [...] r. jak i likwidacji spółki z dniem [...] r. są bezprzedmiotowe, albowiem miały miejsce po wygaśnięciu umowy

o współdziałaniu. Na marginesie Sąd wskazuje, że przemieszczenie pojazdu w ramach sprawowanego dozoru na parking niestrzeżony było sprzeczne z przepisami prawa, tj. art. 130a ust. 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz § 3 ust. 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów.

Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie sposób uznać, że skarżąca w okresie od dnia [...] r. wykonywała swoje obowiązki w sposób nieprawidłowy. Organ I instancji powołał się na stan techniczny pojazdu stwierdzony w dniu odbioru pojazdu z parkingu przy ul. [...] w [..] (spalony wrak pojazdu) w dniu [...] r. W niniejszej sprawie istotne jest to, czy uszkodzenie pojazdu nastąpiło w okresie od dnia [...] r. i czy zniszczenie pojazdu powstało w wyniku działań dozorcy. W myśl bowiem art. 103 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dozorca nie odpowiada za uszkodzenie, zniszczenie lub zaginięcie zajętej ruchomości, wynikłe wskutek przypadku lub siły wyższej.

Organ administracji publicznej powinien zatem uzupełnić materiał dowodowy

i ustalić kiedy i w jakim zakresie powstały uszkodzenia pojazdu. Ponadto należy ustalić ponad wszelką wątpliwość, czy w okresie istnienia stosunku dozoru organ występował o wydanie pojazdu marki [...] nr rej [...] stosownie do treści art. 102 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, albowiem obowiązkiem sprawującej dozór jednostki jest dostosowanie się do wezwania i jego należyte wykonywanie bez uzależnienia tej czynności od uiszczenia wynagrodzenia za dozór. Odmowa dostosowania się do wydania w oznaczonym terminie przechowywanego pojazdu, który uległ następnie zniszczeniu, może stanowić podstawę odmowy wypłaty wynagrodzenia za dozór.

Reasumując, na podstawie zebranego przez organy materiału dowodowego nie sposób uznać, że dozór nad przedmiotowym pojazdem w okresie obowiązywania umowy był wykonywany nieprawidłowo.

Odnosząc się do stanowiska zaprezentowanego w kwestii przyznania wynagrodzenia z tytułu usunięcia pojazdu wskazać należy, iż ustalenia organu administracji są nieprawidłowe. W orzecznictwie podkreśla się, że wydatki konieczne związane z wykonywaniem dozoru muszą być konkretne i muszą odnosić się do danego dozorcy i określonego pojazdu (wyrok NSA z dnia 17 listopada 2009r., sygn. akt I OSK 585/09). Nadto z dyspozycji art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika, że dozorca nie tylko powinien wskazać konieczne wydatki poniesione na dozór konkretnego pojazdu, ale musi również przedstawić sposób obliczenia tych kwot. Dopiero wówczas, gdy dozorca zgłaszający roszczenie z tytułu zwrotu wydatków koniecznych nie przedstawi żadnych dowodów i obliczeń konieczne jest ich ustalenie w drodze dowodów podejmowanych przez organ z urzędu.

Dowody te w sprawach dozoru muszą odnosić się do kosztów ponoszonych przez podmioty prowadzące tego rodzaju działalność. (por. wyrok NSA z dnia

18 czerwca 2009 r., I OSK 831/08).

Jednocześnie w orzecznictwie przyjmuje się, że w przypadku, gdy żądanie wynagrodzenia zgłasza jednostka wyznaczona przez organ administracji do usuwania pojazdów z drogi i przechowywania ich na parkingu strzeżonym na podstawie przepisów ustawy – Prawo o ruchu drogowym, nie wchodzi w grę wynagrodzenie określone w umowie albo w taryfie, będącej urzędowo określonym wykazem stawek opłat za przechowanie. Jednostkę tą wiąże bowiem z organem stosunek administracyjnoprawny (wyrok WSA w Lublinie, sygn. III SA/Lu 683/11). Przy ustalaniu zatem kosztów holowania należy uwzględniać stawki stosowane przez podmioty prowadzące parkingi depozytowe dozorujące pojazdy usunięte z drogi, co pozwala na określenie kosztów w sposób precyzyjny i w większym stopniu odpowiadający istocie tych kosztów.

Reasumując za trafne należy uznać zarzuty podniesione w skardze dotyczące naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 kpa, art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie przez organ administracji w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, a w konsekwencji dokonanie błędnych ustaleń faktycznych.

Z tych przyczyn skargę należało uwzględnić i zgodnie z art.145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. uchylić zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika III US. Sąd orzekł o wykonalności postanowienia na podstawie art. 152 p.p.s.a. oraz o kosztach postępowania na podstawie art. 200 ww. ustawy.

Organy ponownie rozpatrując sprawę uwzględnią ocenę prawną Sądu wyrażoną w niniejszym wyroku.