Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2882/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 13, 15
journal: Dz.U. 2012 poz 680
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Leszek Kobylski, sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Protokolant ref. staż. Aleksandra Larkiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy oddala skargę


UZASADNIENIE

I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] Rada do Spraw Uchodźców (dalej "Rada"), po rozpatrzeniu odwołania K. M. (dalej "skarżącego", "cudzoziemca" albo "wnioskodawcy") od decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej "Szefa Urzędu") z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...], orzekającej o: 1) odmowie nadania skarżącemu statusu uchodźcy, 2) odmowie udzielenia skarżącemu ochrony uzupełniającej, 3) nieudzieleniu skarżącemu zgody na pobyt tolerowany, utrzymała decyzję Szefa Urzędu w mocy.

II. Stan sprawy, poprzedzający wydanie przez Radę zaskarżonej obecnie decyzji z dnia [...] czerwca 2015 r., przedstawia się w następujący sposób:

1. W dniu [...] listopada 2013 r. skarżący, obywatel [...], deklarujący narodowość [...], złożył wniosek o nadanie status uchodźcy w RP. Cudzoziemiec posługiwał się paszportem zagranicznym [...] wydanym w sierpniu 2013 r. oraz dowodem osobistym wydanym w grudniu 2012 r., wyjechał z kraju pochodzenia na [...], nie wskazał na jakiekolwiek problemy z przekraczaniem granicy kraju pochodzenia (vide k. [...] - [...]), nie zadeklarował członkostwa w żadnej partii politycznej, bądź organizacji społecznej, etnicznej lub religijnej. Oświadczył też, że nie brał udziału w działaniach wojennych. Skarżący został natomiast skazany wyrokiem sądu, w konsekwencji czego w latach 2004 -2013 odbywał wyrok pozbawienia wolności "za narkotyki" (vide k. [...] verte). Podczas składania wniosku o nadanie statusu uchodźcy skarżący oświadczył, iż czuł się prześladowany w kraju pochodzenia i jednocześnie padał ofiarą przemocy fizycznej – był bity (vide k. 11).

2. W dniu [...] listopada 2013 r., podczas pobytu skarżącego w Ośrodku dla Cudzoziemców w B., zostało przeprowadzone szczegółowe przesłuchanie skarżącego na temat przyczyn i okoliczności opuszczenia kraju pochodzenia oraz spodziewanych prześladowań, których może doświadczyć ze strony władz państwowych w kraju pochodzenia lub innych podmiotów (vide k. [...]). Skarżący miał możliwość przytoczenia okoliczności i dowodów, uzasadniających jego działania. Przesłuchanie zostało przeprowadzone w zrozumiałym dla skarżącego języku [...]. W toku przesłuchania skarżący oświadczył, co następuje: (-) skarżący mieszkał w miejscu zameldowania w [...], (-) pracował jako elektryk i kierowca, (-) po odbyciu kary pozbawienia wolności nie podjął już pracy, (-) przed rokiem 2004 r. migrował zarobkowo po [...] (vide k. [...]), (-) przyczyną emigracji skarżącego z [...] są problemy związane z jego sytuacją w kraju pochodzenia, (-) w 2004 r. sytuacja w regionie była niestabilna; dochodziło do wymiany ognia i detonacji ładunków wybuchowych, (-) po zabiciu 95 milicjantów nastąpiły masowe zatrzymania mężczyzn ("zaczystki" w przypadkowych miejscach), (-) po zatrzymaniu w październiku 2004 r. cudzoziemiec został umieszczony w pomieszczeniu z kamerami; bito go butelkami wypełnionymi piaskiem i nakłaniano go do przyznania się do uczestnictwa w zabójstwie milicjantów, zarzucono mu też handel narkotykami na targu w [...], (-) cudzoziemiec nie przyznał się do zarzucanego mu czyni i nie podpisał żadnych dokumentów, (-) w następstwie powyższego skarżący doświadczył kolejnych brutalnych pobić (vide k. [...]), (-) skarżący odbył karę osadzenia w [...], (-) w trakcie pobytu w zakładzie karnym skarżący wnosił skargi na wyrok sądu do różnych ośrodków w [...], a także "w 2011 roku odprawił całą dokumentację do Trybunału w S." (problemy z tym związane także zostały opisane podczas wywiadu), (-)podczas pobytu w więzieniu skarżący urządzał także strajki głodowe (vide k. [...]), (-) po zatrzymaniu, jego dzieci zostały umieszczone w domu dziecka (Cudzoziemiec wychowywał je samotnie), a następnie znalazły się pod opieką kuzynki – aktualnie są pełnoletnie, mieszkają w [...], (-) w 1977 r. skarżący uczestniczył w bójce w restauracji i odbył wyrok 3 lat pozbawienia wolności (vide k. [...]), (-) cudzoziemiec nie posiadał żadnych dokumentów potwierdzających odbywanie wyroku w [...] – poinformował, że powinny być w S., przy czym uznał, że być może nie zostały tam przekazane przez administrację zakładu karnego, (-) dom skarżącego został przez dzieci sprzedany (kupiono mieszkanie w [...]), a to spowodowało, że skarżący zamieszkał w barakach dla uchodźców, (-) z uwagi na wcześniejsze odbywanie wyroków pozbawienia wolności nie chciano go zatrudnić, (-) cudzoziemiec obawia się także ponownego zatrzymania w przypadku destabilizacji sytuacji w regionie (vide k. [...]), (-) skarżący wykluczył możliwość osiedlenia się w innej części [...], bowiem panuje tam ogólny chaos (vide k. [...]), (-) krewni skarżącego nie doznawali żadnych prześladowań ze strony przedstawicieli instytucji państwowych – wynikających z przesłanek: etnicznych, politycznych, konfesyjnych (vide k. 24).

3. Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] Szef Urzędu odmówił: nadania skarżącemu statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej, udzielenia ochrony uzupełniającej, udzielenia zgody na pobyt tolerowany.

4. Decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...], wydaną w wyniku rozpoznania odwołania skarżącego od decyzji Szefa Urzędu z dnia [...] czerwca 2014 r., Rada utrzymała tę decyzję w mocy.

5. Wyrokiem z dnia 11 grudnia 2014 r., wydanym w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 1822/14, tut. Sąd, po rozpoznaniu skargi skarżącego na decyzję Rady z dnia [...] lipca 2014 r., uchylił tę decyzję. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Sąd wskazał m.in., że organ niedostatecznie zbadał okoliczności podniesione przez cudzoziemca w piśmie z dnia [...] lipca 2014 r. i nie wyjaśnił, na czym polegają sprzeczności w oświadczeniach cudzoziemca w kwestii skazania go i odbywania kary pozbawienia wolności. W wyroku Sąd odniósł się także do pozostałych zarzutów, podniesionych przez skarżącego.

6. Jednocześnie w dniu [...] sierpnia 2014 r. skarżący wystąpił do organu z kolejnym wnioskiem o nadanie statusu uchodźcy. Uzasadniając przedmiotowy wniosek, oświadczył że nie może wrócić do kraju pochodzenia, albowiem jest tam prześladowany przez naczelnika [...], naczelnika [...] i sędziego [...]. Do cudzoziemca wysyłane są wezwania do stawiennictwa w organach śledczych, przeszukiwane są mieszkania jego bliskich. Skarżący był świadkiem zabicia człowieka przez wskazanych wyżej mężczyzn. Ponadto nakłaniali go do podłożenia bomby. Jego zdaniem dowody w prowadzonej przez nich sprawie przeciwko niemu zostały sfabrykowane, zaś on sam skazany na 9 lat (2004 - 2013, [...]). Cudzoziemiec ocenił, że był prześladowany w kraju pochodzenia i poddawano go przemocy; nie uczestniczył w działaniach zbrojnych (vide k. [...]). W październiku 2014 r. strona – na potrzeby kolejnego postępowania, przekazała oświadczenie, w którym stwierdziła, że jej żona została zabita – sprawców nie znaleziono. Wyjaśniła też, że dzieci aktualnie mieszkają u krewnych w rozmaitych miejscach. Organa władzy przejęły majątek nieruchomy i ruchomy Cudzoziemca (vide k. [...]).

7. W dniu [...] października 2014 r. przeprowadzono też kolejny wywiad z cudzoziemcem. Cudzoziemiec wyjaśnił, że nową okolicznością są wezwania na przesłuchanie, które otrzymał z kraju pochodzenia – były wrzucane do skrzynki pocztowej (vide k. [...]). Podczas wywiadu zapytano też skarżącego o rzeczywiste miejsce zamieszkania przed emigracją i miejsce dostarczania korespondencji – wyjaśnił on, że jego dom został sprzedany, ale nadal dochodzi tam do niego korespondencja i przeprowadzono w nim przeszukanie (vide k. [...]). Cudzoziemiec wyjaśnił też zagadnienie przedłożenia organowi rozpatrującemu wniosek o nadanie statusu uchodźcy wezwań. Oświadczył, że uzyskał je całkiem niedawno – po przekazaniu przez władze [...] do Polski, od dzieci(vide k. [...]). W dalszej części wywiadu opisano okoliczności związane z zatrzymaniem Cudzoziemca i osadzeniem. Strona scharakteryzowała także okoliczności bycia świadkiem zabójstwa i nakłaniania jej do współpracy (vide k. [...]). Oświadczyła, że proponowano jej 50 tys. [...] za współpracę – ze względu na znajomość z A. M. zaproponowano mu podłożenie ładunku wybuchowego pod jego samochód (vide k. [...]). Cudzoziemiec wyraził zgodę na współpracę i został zwolniony, a następnie poinformował o tym brata M. i wyemigrował do Polski (vide k. [...]). A. M. nadal żyje i jest chroniony. Jedynie do Cudzoziemca miał zaufanie. Po wypuszczeniu nadal był śledzony i obserwowany (vide k. [...]). W dalszej części wywiadu skarżąca poinformowała o sytuacji swoich dzieci, które pozostały w kraju pochodzenia.

8. W dniu [...] stycznia 2015 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców umorzył postępowanie prowadzone z wniosku skarżącego z dnia [...] sierpnia 2014 r. w związku z uchyleniem decyzji Rady, wydanej w postępowaniu uchodźczym, wszczętym z pierwszego wniosku skarżącego.

9. W dniu [...] lutego 2015 r. skarżący wystąpił z wnioskiem dowodowym o dopuszczenie jako dowodu opinii psychologicznych, dotyczących jego osoby.

10. W dniu [...] marca 2015 r. skarżący został poinformowany o możliwości wypowiedzenia się w trybie art.10 k.p.a. Z możliwości tej skorzystał. Pełnomocnik skarżącego w pismach do Rady wystąpił z wnioskami o dopuszczenie jako dowodów w postępowaniu wskazanych dokumentów (vide k. [...] akt RdU), a także uwzględnienie materiałów zgromadzonych podczas kolejnego postępowania prowadzonego przed Szefem Urzędu do Spraw Cudzoziemców.

11. W piśmie z dnia [...] kwietnia 2015 r. skarżący wniósł o przeprowadzenie dodatkowego przesłuchania w obecności psychologa lub lekarza. Strona wystąpiła też z wnioskiem o wyłączenie z rozpoznania niniejszej sprawy członków zespołu orzekającego w dniu [...] lipca 2014 r. Odrębnym postanowieniem Przewodniczący Rady do Spraw Uchodźców odmówił uwzględnienia wniosku.

III. Zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. Rada ponownie rozpatrzyła odwołanie skarżącego od decyzji Szefa Urzędu z dnia [...] czerwca 2014 r., utrzymując tę decyzję w mocy.

Uzasadniając orzeczenie odwoławcze, Rada wskazała w szczególności, co następuje:

1. Brak jest przesłanek, uzasadniających przeprowadzanie w niniejszej sprawie kolejnego (trzeciego) przesłuchania skarżącego. Wskazać należy, że w 2014 r. przeprowadzono powtórne przesłuchanie skarżącego (w postępowaniu z drugiego wniosku uchodźczego). Poczynione wówczas ustalenia nie zostały ocenione w kontekście zasadności udzielenia ochrony z uwagi na umorzenie postępowania. Rada postanowiła też o dopuszczeniu jako dowodów w postępowaniu pozostałych materiałów przekazanych przez Stronę (dokumentacja psychologiczna, wezwania z kraju pochodzenia). Rada ocenia, że nie zachodzi konieczność prowadzenia dodatkowego badania przez biegłego lekarza psychiatrę, albowiem określony stan zdrowia nie musi być wynikiem prześladowań podejmowanych wobec skarżącego. Natomiast o ile cudzoziemiec znajdzie się w trudnej sytuacji zdrowotnej może wystąpić o udzielenie mu pomocy medycznej i taka pomoc będzie mu udzielona.

2. Skarżący i jego pełnomocnik mieli możliwość wypowiedzenia się przed organami i z możliwości tej skorzystali. Zdaniem Rady w niniejszej sprawie zgromadzono wystarczający materiał dowodowy do merytorycznego rozstrzygnięcia – cudzoziemiec został dwukrotnie przesłuchany na potrzeby prowadzonych postępowań (w 2013 i w 2014), a także przekazywał organom dodatkowe materiały. Rada powiadomiła skarżącego o przewidzianej w art.10 k.p.a. możliwości zapoznania się z materiałami i dowodami w sprawie oraz wysuniętymi żądaniami przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy. Strona z możliwości tej skorzystała.

3. W ocenie Rady skarżący nie wykazał w przekonujący sposób, aby na terytorium [...] był faktycznie prześladowany, w następstwie czego zachodziłaby konieczność udzielenia mu stosownej ochrony w Polsce. Za rzeczywistą przyczynę opuszczenia przez skarżącego kraju pochodzenia należy bowiem uznać złą sytuację materialną skarżącego i nadzieje na jej polepszenie za granicą.

3.1. Przesłanki do objęcia skarżącego ochroną międzynarodową na terytorium RP nie może stanowić fakt zatrzymania skarżącego i odbycia przez niego kary pozbawienia wolności w wymiarze 8 i pół roku za posiadanie i sprzedaż narkotyków. Ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego nie daje przekonujących podstaw do uznania, że wymierzenie skarżącemu wskazanej wyżej kary było formą prześladowania. Podzielić w tym kontekście należy stanowisko Szefa Urzędu, wykazujące sprzeczności w oświadczeniach strony oraz wnioski wynikające z informacji uzyskanych z baz informacji w [...]. Jak udało się ustalić [...] Sąd Rejonowy [...] w dn. [...] stycznia 2014 r. wobec Pana K. M. orzekł o popełnieniu przestępstwa w związku z nielegalnym nabyciem, przygotowaniem i przechowywaniem narkotyków. Nie znaleziono informacji o postępowaniu prowadzonym wobec Pana K. M. Przekazany ponownie na potrzeby postępowania przez Cudzoziemca materiał (sprawka ser. [...]) potwierdzona przez [...] w B. jest czytelna i potwierdza odbycie kary od października 2004r. do kwietnia 2013r. Rada pragnie podkreślić, że jest to materiał wydany przez legalny organ [...] i nie zawiera on żadnej informacji, która mogłaby świadczyć o prześladowaniu Cudzoziemca. W dokumencie tym nie znaleziono wpisu o działalności antypaństwowej, religijnej czy politycznej, która mogłaby zostać uznana za dowód na wystąpienie prześladowań w kraju pochodzenia. Co istotne Rada odmawia mocy dowodowej pozostałym tzw. "oryginałom" dokumentów z [...] – wezwaniom na przesłuchanie w dn. [...] lutego 2015r. (pisma te są pozbawione godła [...] w lewym górnym rogu, w prawym nie posiadają sygnatury, nie posiadają też żadnej pieczęci stwierdzającej urzędowy charakter dokumentu; należy też podkreślić, że wezwania nie posiadają wymienionej osoby śledczego (linia: "kabiniet k"...). W grupie wezwań z sierpnia-września 2014r. znajduje się informacja o wezwaniu w charakterze podejrzanego. Oznacza to, że Cudzoziemiec byłby wzywany w związku z prowadzeniem postępowania, w którym byłby podejrzanym. Uwzględniając fakt, że w przeszłości był osobą wobec której orzeczono wieloletnią karę odosobnienia wydaje się niewiarygodne, aby organa nie zastosowały wobec niego przewidzianych w przepisach środków (np. aresztu tymczasowego), zaś same wezwania byłyby niejako "porzucane" w skrzynce pocztowej domu, który został przejęty. Rada zwraca też uwagę, że tzw. "oryginały" wezwań pozbawione są godła, sygnatury; zostały opatrzone wyraźną pieczęcią "dla przesyłek". O wiarygodności tych materiałów nie może przesądzać fakt posiadania koperty nadanej w [...] na adres Pana K. M. w B.

3.2. Wyjaśnienia skarżącego, w tym wskazane w wyroku Sądu pismo, jak i informacje uzyskane podczas kolejnego wywiadu nie mogą zmienić oceny stanu faktycznego sprawy. Bez wątpienia w oświadczeniach skarżącego pojawia się zjawisko eskalacji zdarzeń. Świadczy o tym choćby relacja o zamachu, do którego przeprowadzenia miano namawiać skarżącego, jako jedyną osobę darzoną zaufaniem przez potencjalną ofiarę. Dodatkowe wątpliwości nasuwa zaproponowanie skarżącemu wynagrodzenia z tego tytułu w kwocie 50 tys. [...]. Zważywszy na fakt wcześniejszego odbycia przez skarżącego kary pozbawienia wolności, uznać należy, że wskazana wyżej propozycja nie została skarżącemu złożona.

3.3. Brak przekonujących przesłanek do uznania, że skarżący był obiektem prześladowań ze strony funkcjonariuszy struktur siłowych po odbyciu kary pozbawienia wolności. W związku ze zwolnieniem z zakładu karnego skarżący mógł wprawdzie znajdować się w polu zainteresowań sił porządkowych (tym bardziej, że odbywał kolejny wyrok pozbawienia wolności), co nie świadczy jednakże o jego prześladowaniu.

3.4. Skarżący łącznie spędził ponad 10 lat w więzieniach [...] i [...], niemniej wymierzone kary nie noszą znamion prześladowania cudzoziemca. Co istotne Strona korzystała ze środków odwoławczych podczas postępowania w latach 2000. Fakt odniesienia obrażeń fizycznych (w tym wybicie zębów) nie został potwierdzony w kontekście działań o charakterze prześladowczym podejmowanych przez instytucje [...]. Podobnie stan psychiczny cudzoziemca nie stanowi dowodu na zaistnienie prześladowań zgodnie z przesłankami wskazanymi w Konwencji Genewskiej. Jednocześnie Rada nie kwestionuje stanu psychicznego cudzoziemca – takiego jaki został stwierdzony w odrębnych zaświadczeniach włączonych do akt postępowania, natomiast należy podkreślić, że stwierdzony stan psychiczny może wynikać z rozmaitych przesłanek – np. stanowiących efekt ponad 10-letniego pobytu w więzieniach [...] i [...]. Kary wobec Cudzoziemca były orzeczone przez sądy, zaś Strona posiadała prawo do obrony.

3.5. Skarżący, jako obywatel [...], może w kraju pochodzenia skorzystać z pomocy medycznej i systemu pomocy socjalnej. Fakt trudności na rynku pracy w ojczystej republice także nie może zostać uznany za formę prześladowania. Rada podkreśla, że Cudzoziemiec może podjąć zatrudnienie w innym podmiocie [...], gdzie panuje deficyt rąk do pracy. Sytuacja ta w żadnym stopniu nie dowodzi prześladowań. Należy tu podkreślić, że Cudzoziemiec mógł podjąć próbę osiedlenia się w innej części [...] czy [...] przed emigracją do Polski i nadal może to uczynić. Tym bardziej, że jak stwierdził miał problemy o charakterze mieszkaniowym. Rada uznaje za nieuzasadnione twierdzenie Pana K.M., że przeszkodą do osiedlenia się innej republice [...] jest ogólny bałagan – doświadczenia życiowe wielu imigrantów z [...] ubiegających się w Polsce o nadanie statusu uchodźcy, jasno dowodzą, że szczególnie w metropoliach istnieją wielotysięczne skupiska ludności wywodzącej się z [...]. Korzystają tam zarówno z możliwości edukacji dzieci, jak też wszelkich innych usług o charakterze socjalnym. Jednocześnie Rada ocenia, że podjęcie decyzji o osiedleniu się w [...] lub [...] wiązałoby się z nowymi wyzwaniami dla gospodarstwa domowego skarżącego, niemniej jednak przesłanki o charakterze ekonomicznym (socjalnym) nie mogą stanowić podstawy do nadania statusu uchodźcy.

Oceniając położenie Strony w kraju pochodzenia należy też uwzględnić jego sytuację materialną gospodarstwa domowego – z oświadczeń Pana K. M. wynika, że obecnie pozostawał bez zatrudnienia i nie miał też własnego mieszkania. Dodatkowo istotnym elementem była trudna sytuacja na rynku pracy na [...]. W efekcie gospodarstwo domowe utrzymywało się ze skromnych dochodów.

Powszechne zagrożenie wynikające z wojny lub zakłócenie porządku publicznego nie może zostać uznane za okoliczność przemawiającą za udzieleniem ochrony międzynarodowej w sytuacji, gdy nie istnieje zindywidualizowana obawa prześladowania.

3.6. Poszukiwania przez władze danego kraju sprawców wybuchów i porwań, bądź innych czynów o charakterze terrorystycznym, wśród osób, które potencjalnie (z racji kontaktów, znajomości języka lub określonego środowiska) mogą mieć o nich wiedzę lub dysponować informacjami o ewentualnych sprawcach takich czynów, nawet jeżeli jest to dla tych osób uciążliwe, nie jest działaniem, które można uznać za prześladowanie, dyskryminację lub za czynności naruszające prawa człowieka, o ile odbywa się to z zachowaniem stosowanych procedur i nie narusza powszechnie akceptowanych standardów ochrony wolności i podstawowych praw człowieka (vide wyrok z dnia 8 marca 2007 r. WSA w Warszawie V SA/Wa 1395/06).

4. Zgodnie z dyspozycją art. 48 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP w ramach prowadzonego postępowania o nadanie statusu uchodźcy organy administracji państwowej zobowiązane są do ustalenia, czy w przypadku odmowy uznania za uchodźcę zachodzą przesłanki do udzielenia cudzoziemcowi zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP, bądź ochrony uzupełniającej.

4.1. Jak zostało wykazane wyżej podstawą do objęcia cudzoziemca jedną z form ochrony międzynarodowej nie jest sytuacja panująca w kraju jego pochodzenia, stan poszanowania praw człowieka i obywatela, poziom oświaty czy opieki zdrowotnej, lecz czy konkretny Aplikant wyczerpuje przesłanki ujęte w zamkniętym katalogu przyczyn wymienionych w Konwencji Genewskiej i Protokole Nowojorskim. Konwencja Genewska dotyczącą statusu uchodźców określa przesłanki, jakie winny być spełnione, aby państwo mogło cudzoziemcowi przyznać status uchodźcy. Procedurę i tryb przyznawania ochrony międzynarodowej Konwencja pozostawiła do uregulowania prawu wewnętrznemu państwa przyjmującego aplikanta. Właściwe władze, powołane do określenia statusu uchodźcy lub innej formy udzielenia ochrony międzynarodowej nie mają za zadanie dokonywać osądu warunków, jakie panują w kraju pochodzenia aplikanta. Wiedza o warunkach w kraju pochodzenia jest dla nich - zgodnie z wytycznymi zwartymi w podręczniku UNHCR - jedynie elementem branym pod uwagę przy określaniu wiarygodności Strony. Zasada ta została w pełni i w sposób konsekwentny zastosowana przez organa obu instancji.

Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje na to, że w przypadku reemigracji do kraju pochodzenia Strona nie byłaby narażona na prześladowanie ani innego rodzaju represje. Nie można uznać za wiarygodne, że w przypadku powrotu Pana K. M. do [...] i republiki pochodzenia mogłoby mu grozić orzeczenie kary śmierci, tortury lub nieludzkie traktowanie czy karanie, poważne i zindywidualizowane zagrożenia dla życia i zdrowia.

4.2. Cudzoziemiec może podjąć próbę osiedlenia się w innej części [...], która jest krajem jego pochodzenia. Rada ocenia, że nie jest on poszukiwany przez władze swego kraju. Ponadto w żaden sposób nie uzasadnił niemożności życia w innym miejscu/regionie kraju pochodzenia. Jak wykazuje raport Ośrodka Studiów [...] nr [...] z [...].12.2009r. osoby pochodzące z [...] nie są systemowo i powszechnie prześladowane na terenie innych części [...]. Mogą swobodnie podróżować, osiedlać się, o czym najlepiej świadczy fakt istnienia dużych skupisk diaspory w prawie wszystkich dużych aglomeracjach miejskich Centralnego Okręgu [...]. Korzystają z pełnej swobody wyznania. Oczywiście proces adaptacji do odmiennych warunków życia dla niektórych jest trudny, a ponadto osiedlając się należy pokonać wiele barier biurokratycznych. Jednak te utrudnienia biurokratyczne dotyczą w równym stopniu imigrantów z [...], jak i przybyszów z innych republik czy krajów wchodzących skład [...].

W tym kontekście warto zwrócić uwagę na stwierdzenie raportu OSW: "(...) Wiele przypadków represji nie wynika z zaplanowanych wcześniej przez władze prześladowań, ale ze zwykłego bałaganu lub źle funkcjonującej administracji. Co więcej, wielu [...] również doświadcza niesprawiedliwości, korupcji i przemocy ze strony organów państwowych, co z kolei związane jest z ogólną kondycją państwa [...] i często odmiennym od europejskiego rozumieniem w [...] praw człowieka i obywatela, wolności osobistych i innych wartości demokratycznych". OSW podkreśla, że emigracja z [...] do innych części [...] mimo pewnego ryzyka jest poszukiwanym i atrakcyjnym rozwiązaniem, jednak decydują się na taki krok z reguły osoby mające w innych [...] regionach rodzinę lub wpływowych krewnych. Uznanie Cudzoziemca za uchodźcę byłoby jedynie możliwe, gdyby uwiarygodnił, że niezależnie od miejsca zamieszkania na terytorium [...] byłby narażony na prześladowania z przyczyn wskazanych w Konwencji Genewskiej i Protokole Nowojorskim.

Z tych też względów Rada do Spraw Uchodźców uznaje, że Pan K. M. nie spełnia przesłanek do objęcia go ochroną uzupełniającą na terytorium RP i zgodnie z art. 20 ust. 1 cytowanej ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP i należy odmówić jej udzielenia.

5. Jak zostało wykazane powyżej podstawą do objęcia cudzoziemca jedną z form ochrony międzynarodowej – nie jest sytuacja panująca w kraju jego pochodzenia, stan poszanowania praw człowieka i obywatela, poziom oświaty czy opieki zdrowotnej, lecz czy konkretny Aplikant wyczerpuje przesłanki ujęte w zamknięty katalog przyczyn wymienionych w Konwencji Genewskiej i Protokole Nowojorskim oraz ustawie o udzielaniu ochrony. Konwencja Genewska dotyczącą statusu uchodźców określa przesłanki, jakie winny być spełnione, aby państwo mogło cudzoziemcowi przyznać status uchodźcy. Procedurę i tryb przyznawania ochrony międzynarodowej Konwencja pozostawiła do uregulowania prawu wewnętrznemu państwa przyjmującego aplikanta.

Rada do Spraw Uchodźców po ponownym przeprowadzeniu postępowania odwoławczego stwierdza, że w przypadku powrotu Pana K. M. do kraju pochodzenia nie można uznać za wiarygodne, aby znalazł się w sytuacji rzeczywistego ryzyka zagrożenia jego prawa do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego lub też aby został poddany torturom albo nieludzkiemu traktowaniu, karaniu, zmuszana do pracy lub pozbawiona prawa do rzetelnego procesu sądowego czy ukarana bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i obywatela sporządzonej Rzymie dnia 4.11.1950r., zaś Strona ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia.

W ocenie Rady nie ma żadnych rzeczywistych powodów, oprócz zamiaru osiedlenia się na obszarze Unii Europejskiej powstrzymujących Pana K. M. przed reemigracją do kraju pochodzenia. Ponadto Strona może podjąć próbę legalizacji pobytu w Polsce z innych przesłanek (obejmujących obywateli [...]). Wnioskodawca posiada prawo pobytu na terytorium [...] i jak zostało wykazane w wyniku postępowania - nie był - i w przypadku powrotu do kraju pochodzenia - nie będzie z powodów konwencyjnych, przedmiotem żadnych działań represyjnych, czy też dyskryminacyjnych ze strony władz czy innych podmiotów. W ocenie Rady sytuacja w kraju pochodzenia Strony nie uległa pogorszeniu od jej wyjazdu. Sytuacja jest ustabilizowana i proces ten umacnia się, mimo incydentalnych przypadków przemocy czy korupcji panującej w lokalnej administracji.

W dniu [...] stycznia 2010r. wyodrębniono w strukturze administracyjnej [...] nowy [...], którego gubernatorem został A. C., były gubernator [...], który działa jako osobisty przedstawiciel prezydenta [...] z szeroko zakrojonymi kompetencjami. W skład nowej struktury administracyjnej weszło 8 następujących podmiotów: [...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...]. Oczekuje się, że coroczne dotacje z budżetu federalnego będą lepiej wykorzystywane do odbudowy infrastruktury i tworzenia miejsc pracy, jak też skuteczniejszego niż dotychczas zwalczania korupcji. Oczekuje się też, że nastąpi poprawa stanu infrastruktury będącej w bardzo złym stanie.

W przypadku powrotu do kraju pochodzenia, nie istnieje ryzyko orzeczenia wobec niego kary śmierci lub wykonania egzekucji, gdyż Sąd [...] orzeczeniem nr [...] z dnia [...].11.2009r., wprowadził bezterminowe moratorium na orzekanie i wykonywanie kary śmierci, które będzie obowiązywać aż do momentu zniesienia kary śmierci w drodze ustawowej. Ponadto Cudzoziemiec w trakcie postępowania uchodźczego nie powołał się na obawę orzeczenia wobec niego kary śmierci lub obawę przed wykonaniem egzekucji. Brak jest również podstaw, aby sądzić, iż w razie powrotu Cudzoziemca do kraju pochodzenia, wystąpi w stosunku do jego osoby rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy poprzez stosowanie tortur, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie. Wnioskodawca nie deklarował bezpośredniego zaangażowania w działania wojenne w kraju pochodzenia. Także stan zdrowia Pana K. M. nie uniemożliwia w żadnej mierze przemieszczenia się do kraju pochodzenia. W ocenie Rady nie ma zatem podstaw uznać, że zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP.

Rada do Spraw Uchodźców stoi na stanowisku, że organ pierwszej instancji prowadząc postępowanie w sprawie o nadanie statusu uchodźcy Panu K. M. wnikliwie zbadał okoliczności sprawy, wyczerpująco zebrał i trafnie ocenił materiał dowodowy (vide lista materiału dowodowego w uzasadnieniu decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców). Przesłuchania statusowe Wnioskodawcy zostały za jego zgodą przeprowadzone w zrozumiałym dla niego języku [...]. Strona podpisała protokoły z przesłuchan jako zgodne z treścią złożonych zeznań. Cudzoziemiec został pouczony przez obydwa organy o dyspozycji art. 10 Kpa.

IV. Pismem z dnia [...] sierpnia 2015 r. pełnomocnik skarżącego wniósł do tut. Sądu (za pośrednictwem organu) skargę na decyzję Rady z dnia [...] czerwca 2015 r., zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu, co następuje:

1. Naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, tj. naruszenie art. 27 § 1 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., polegające na niewyłączeniu od udziału w postępowaniu dwóch członków Rady do Spraw Uchodźców - pana P. H. oraz pana M. R., którzy brali udział w wydaniu poprzedniej decyzji Rady z dnia [...].07.2014 r. dotyczącej Skarżącego, która została następnie uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej: WSA) z dnia 11.12.2014 r. w sprawie o sygnaturze IV SA/Wa 1822/14, co oznacza, że uczestnicząc w składzie wydającym zaskarżoną decyzję Rady z dnia [...].06.2015 r., wymienione osoby były osobami, które brały udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, w rozumieniu art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., i tym samym powinny zostać z urzędu wyłączone od udziału w rozpatrywaniu przedmiotowej sprawy.

2. Naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 10 § 1, art. 77 § 4 i art. 81 k.p.a., polegające na niepoinformowaniu strony o zakończeniu postępowania dowodowego oraz o dokumentach włączonych ostatecznie do materiału dowodowego sprawy, jak również polegające na praktycznym uniemożliwieniu stronie wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów i materiałów, w tym wypowiedzenia się na temat dokumentów zawartych w aktach drugiej sprawy uchodźczej Szefa UDSC, przed wydaniem decyzji, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ nie wiedząc, co znajdowało się w aktach Szefa UDSC przesłanych do Rady, ani jakie dokumenty z tych akt Rada włączyła do akt swojego postępowania oraz które wnioski dowodowe strony zostały uwzględnione, ani kiedy należy spodziewać się wydania decyzji, strona nie mogła zaprezentować swojego końcowego stanowiska w sprawie i dlatego oczekiwała na ostateczne zawiadomienie od Rady wymagane przez art. 10 § 1 i art. 81 k.p.a, aby zapoznać się ze zgromadzonymi aktami postępowania i przedstawić Radzie przed wydaniem decyzji swoje pisemne stanowisko odnośnie zgromadzonego materiału dowodowego, a tymczasem została zaskoczona przedwczesnym wydaniem decyzji końcowej.

3. Naruszenie przepisów postępowania tj. art. 37a oraz art. 43a pkt 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, polegające na niezastosowaniu wprowadzonego przepisem art. 37a tej ustawy domniemania prawdziwości twierdzeń skarżącego, na poparcie których nie posiada dowodów, w sytuacji gdy spełnił wskazane w tym przepisie przesłanki uznania jego twierdzeń za udowodnione, jak również naruszenie polegające na nieustaleniu przez Radę, wbrew wymaganiu wynikającemu z art. 43a pkt 2 ustawy o udzielaniu ochrony, czy ze względu na przeszłość skarżącego, działania lub zaniechania, których doświadczył lub na które mógłby zostać narażony, stanowią prześladowanie lub narażają go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ wpłynęło na sposób prowadzenia postępowania dowodowego oraz nieprawidłowy sposób oceniania wiarygodności Skarżącego przez Radę.

4. Naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 138 § 2 k.p.a., polegające na nieuchyleniu przez Radę Decyzji Szefa UDSC w całości i nieprzekazaniu mu sprawy do ponownego rozpatrzenia, w sytuacji gdy decyzja Szefa UDSC została wydana z naruszeniem wielu przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, którego Szefa UDSC nie wyjaśnił, miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, co oznacza, że obowiązkiem Rady, wobec stwierdzenia uchybień postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez Szefa UDSC, pojawienia się nowych dowodów oraz konieczności wyjaśnienia istotnych dla przyznania statusu uchodźcy okoliczności, było uchylenie Decyzji Szefa UDSC i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpatrzenia.

5. Naruszenie przepisów postępowania tj. art. 44 ustawy o udzielaniu ochrony poprzez jego niezastosowanie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bo spowodowało zastosowanie przez organy obu instancji wadliwej koncepcji ciężaru dowodu, polegającej na przyjęciu, że obowiązkiem skarżącego było wykazanie, że jego obawa przed prześladowaniami jest zasadna, podczas gdy po udowodnieniu przez Skarżącego, lub po uznaniu za udowodnione w trybie art. 37a ustawy o udzielaniu ochrony, że był w przeszłości prześladowany i doznał poważnej krzywdy, na organie wydającym decyzję negatywną spoczywał ciężar wykazania, że prześladowanie lub poważna krzywda nie będzie się powtarzać w przyszłości.

6. Naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez niepełne rozpatrzenie materiału dowodowego, jego dowolną, wybiórczą ocenę i niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, polegające na bezzasadnym uznaniu przez Radę, że skarżący jest niewiarygodny i nie udowodnił tych twierdzeń, które dotyczą prześladowania lub zagrożenia poważną krzywdą w kraju pochodzenia, a nawet polegające na przyjęciu przez Radę absurdalnego założenia, że skarżący dokonuje eskalacji zdarzeń, przy jednoczesnym uznanie go za wiarygodnego w zakresie pozostałych twierdzeń i w ślad za tym dowolne uznanie, że nie udowodnił ani nie uprawdopodobnił bycia prześladowanym ani zagrożenia poważną krzywdą na terytorium [...].

Wskazane naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ doprowadziły do przyjęcia, że skarżący nie spełnia przesłanek do przyznania mu statusu uchodźcy ani innych form ochrony międzynarodowej, podczas gdy Skarżący we wnioskach o nadanie statusu uchodźcy oraz w toku przesłuchań statusowych w sposób przekonujący, spójny i logiczny opisał swoje niesłuszne zatrzymanie przez rosyjskie służby bezpieczeństwa, tortury, w tym wybicie wszystkich zębów, skazanie za przestępstwo, którego nie popełnił, a następnie przetrzymywanie w więzieniu przez 8 i pół roku, szykany i groźby spotykające go po wyjściu z więzienia oraz uzasadnił swoje obawy przed kolejnymi zatrzymaniami i torturami, przedstawiając dowody dalszego zainteresowania organów bezpieczeństwa jego osobą już po opuszczeniu kraju, tj. wezwania na przesłuchania w charakterze podejrzanego z sierpnia i września 2014 r.

7. Naruszenie prawa materialnego, tj. art. 13, art. 15 i art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy o udzielaniu ochrony oraz przepisów umów międzynarodowych regulujących zasady udzielania ochrony międzynarodowej w Polsce, polegające na ich niezastosowaniu, podczas gdy obowiązkiem organów obu instancji było zastosowanie tych przepisów jako podstawy do przyznania skarżącemu statusu uchodźcy, ewentualnie udzielenia ochrony uzupełniającej, a co najmniej udzielenia zgody na pobyt tolerowany.

W związku z wystąpieniem powyższych uchybień pełnomocnik wniósł, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a, b i c w zw. z art. 135 p.p.s.a., o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Rady oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Uzasadniając zarzuty skargi, skarżący wskazał w szczególności, co następuje:

1. W zakresie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 10 § 1, art. 77 § 4 i art. 81 k.p.a. wskazać należy, że wyrok WSA uchylający pierwszą decyzję Rady stał się prawomocny w połowie lutego 2015 r. W związku z tym pełnomocnik Skarżącego poinformował Radę pismem z dnia 25.02.2015 r., że będzie reprezentować Cudzoziemca w nowym postępowaniu oraz wystąpił z wnioskiem o przeprowadzenie dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach drugiego postępowania uchodźczego wszczętego przez Cudzoziemca, które było prowadzone przez Szefa UDSC pod sygnaturą [...] i zakończone zostało umorzeniem postępowania w dniu [...].01.2015 r. W odpowiedzi Rada w piśmie z dnia [...].03.2015 r. wezwała do złożenia oryginałów dokumentów oraz poinformowała o możliwości zapoznania się z aktami i wypowiedzenia co do zebranych dowodów i materiałów w terminie 7 dni. Pełnomocnik strony zwrócił się w piśmie z dnia [...].03.2015 r. o przedłużenie terminu na wypowiedzenie się oraz o przeprowadzenie dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach wspomnianego już drugiego postępowania uchodźczego prowadzonego przez Szefa UDSC. W odpowiedzi Rada wyraziła zgodę na przedłużenie terminu na wypowiedzenie oraz wystąpiła do Szefa UDSC o wypożyczenie wskazanych przez stronę akt. Następnie pełnomocnik strony w piśmie z dnia [...].04.2015 r. wniósł o uchylenie przez Radę decyzji Szefa UDSC wydanej w I instancji oraz o przekazanie mu sprawy do ponownego rozpatrzenia, a w razie nieuwzględnienia tego wniosku o przeprowadzenie przez Radę wymienionych w tym piśmie dowodów oraz o wyłączenie od udziału w postępowaniu osób, które wcześniej uczestniczyły w wydaniu decyzji Rady dotyczącej Skarżącego. Jak wynika dalej z akt sprawy, w drugiej połowie kwietnia, Rada otrzymała akta drugiego postępowania uchodźczego przed Szefem UDSC. Nastąpiło to najpóźniej dnia [...].04.2015 r., co potwierdza podpis członka Rady na karteczce sąsiadującej z kartą nr [...] akt sprawy. Po otrzymaniu tych akt, dokonaniu ich analizy i włączeniu kopii jednego dokumentu do akt niniejszej sprawy, obowiązkiem Rady było poinformowanie strony o włączeniu dokumentów do materiału dowodowego oraz o możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów z materiałów, w tym o możliwości wypowiedzenia się o dokumentach znajdujących się w aktach Szefa UDSC. Następnie Rada skierowała do strony postanowienie o odmowie uwzględnienia wniosku o wyłączenie członków Rady, zawierające rażące wady prawne, o których była mowa wcześniej. Nic nie stało zatem na przeszkodzie, aby w okresie niemal dwóch miesięcy, jaki upłynął od otrzymania przez Radę akt Szefa UDSC do dnia wydania decyzji, poinformować stronę o zakończeniu postępowania dowodowego, dokumentach włączonych do materiału dowodowego sprawy (stanowiących obecnie nieponumerowane karty nr [...] i [...] akt sprawy), jak również o możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji. Szczególnie istotnym obowiązkiem Rady było poinformowanie strony o możliwości zapoznania się z otrzymanymi od Szefa UDSC aktami drugiego postępowania uchodźczego, ponieważ strona ani jej pełnomocnik nie mógł w żaden inny sposób sprawdzić, co znajdowało się w otrzymanych przez Radę aktach i czy znajdowały się w nich wszystkie dokumenty, które w toku tego postępowania Szef UDSC zgromadził. Pełnomocnik Skarżącego oczekiwał na końcowe wezwanie Rady na podstawie art. 10 § 1 i art. 81 k.p.a., aby móc sprawdzić jakie materiały Rada zgromadziła oraz odpowiednio do tego sformułować ostateczne stanowisko w sprawie, które mogłoby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Pełnomocnik Skarżącego celowo nie podejmował we wcześniejszych pismach polemiki z merytorycznym rozstrzygnięciem Szefa UDSC na temat braku istnienia przesłanek do stwierdzenia statusu uchodźcy, aby najpierw umożliwić organowi zebranie pełnego materiału dowodowego, a potem zaprezentować w oparciu o ten materiał dowodowy swoje stanowisko co do istoty sprawy, czyli co do istnienia uzasadnionej obawy Cudzoziemca przez prześladowaniem z przyczyn konwencyjnych w państwie pochodzenia. Zamiast tego pełnomocnik Skarżącego został zaskoczony wydaniem decyzji, która została mu doręczona dnia [...].07.2015 r. Nie mógł zatem z winy organu zrealizować przysługujących stronie praw do wypowiedzenia się i przedstawienia swojej oceny zgromadzonych dowodów oraz wskazania organowi ewentualnej konieczności przeprowadzenia dodatkowych dowodów. Dokonane w ten sposób przez organ naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedstawienie przez pełnomocnika Skarżącego własnej uzasadnionej oceny materiału dowodowego oraz wskazanie ewentualnych dalszych czynności, które należy przeprowadzić w toku postępowania dowodowego mogło wpłynąć na wydanie innego rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, to znaczy mogło wpłynąć na uznanie Cudzoziemca za uchodźcę, a co najmniej na przyznanie mu ochrony uzupełniającej lub udzielenie zgody na pobyt tolerowany. Opisane naruszenie, jako mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, uzasadnia zatem uchylenie w całości zaskarżonej Decyzji Rady.

2. W niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki, o których mowa w art.37a ustawy, upoważniające organy obu instancji do uznania za udowodnione te okoliczności faktyczne, które skarżący powołał w toku postępowania, a z którymi wiąże on spełnienie się przesłanek do objęcia go ochroną międzynarodową. Rada nie dokonała oceny stanu faktycznego sprawy w kontekście możliwości zastosowania tego przepisu. Ponadto Rada zaniechała wykonania obowiązków, wynikających z art. 43 a pkt 2 ustawy poprzez nierozważenie, czy doznane przez skarżącego tortury, więzienie, nękanie i zastraszanie, były albo mogą prowadzić w przyszłości, do prześladowania albo poważnej krzywdy. Gdyby jednak Rada prawidłowo ustaliła stan faktyczny i podjęła refleksję nad grożącymi cudzoziemcowi działaniami władz [...], to mogłaby zmienić końcowe rozstrzygnięcie sprawy.

4. W odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 138 § 2 k.p.a. zauważyć należy, że w wyroku z dnia 11.12.2014 r. tut. Sąd zawarł wskazania co do dalszego prowadzenia postępowania odwoławczego przez Radę, a których Rada częściowo nie wykonała (zignorowanie przez Radę pisma cudzoziemca, które wpłynęło do tego organu dnia [...] lipca 2014 r., brak wyjaśnienia na czym polega sprzeczność w oświadczeniach skarżącego odnośnie skazania go i odbywania kary pozbawienia wolności oraz konieczność oceny, czy skierowane do cudzoziemca wezwania na przesłuchania, zaświadczenie o pobycie w więzieniu oraz opinie psychologów o jego stanie psychicznym mogą stanowić dowody prześladowania go w kraju pochodzenia lub doznania tam poważnej krzywdy). Wskazania te pociągały za sobą konieczność ponownego ustalenia stanu faktycznego sprawy w oparciu o prawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe. Powyższe wymagało przekazania sprawy Szefowi UDSC do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Ustalanie od nowa stanu faktycznego sprawy nie jest bowiem rolą organu II instancji. Należy w tym kontekście wziąć pod uwagę, że od czasu wydania decyzji przez Szefa UDCS do dnia wydania decyzji Rady upłynęło ponad 12 miesięcy, podczas których cudzoziemiec uzyskał nowe dowody (zaświadczenie o pobycie w więzieniu, pięć wezwań na przesłuchanie, opinie psychologów, nowe przesłuchanie statusowe oraz bardziej precyzyjne wskazał przykłady swojego prześladowania), wymagające rozpatrzenia w kontekście całokształtu materiału dowodowego dostępnego w sprawie.

Ponadto organ I instancji popełnił istotne uchybienia w toku postępowania wyjaśniającego. Przede wszystkim bezzasadnie uznał, że relacja cudzoziemca była niewiarygodna i w konsekwencji, że cudzoziemiec nie udowodnił ani nawet nie uprawdopodobnił uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia. Zdaniem Szefa UDSC głównym powodem braku wiarygodności zeznań cudzoziemca było to, że nie przedłożył do czasu wydania decyzji żadnego dokumentu na potwierdzenie skazania i uwięzienia. Co więcej Szef UDSC stwierdził, że brak jest podstaw do przyjęcia, aby władze Republiki [...] mogły interesować się osobą Cudzoziemca, w tym, aby mógł on zostać zatrzymany lub bezpodstawnie oskarżony. Konkluzja taka nie znajdowała już wtedy uzasadnienia w materiale dowodowym sprawy, natomiast obecnie, w świetle nowych dowodów przedstawionych przez Cudzoziemca, wydaje się być zupełnie nieuprawniona. Ponadto uzasadnienie Decyzji Szefa UDSC w zakresie argumentów przytoczonych przeciwko twierdzeniom Cudzoziemca, nie spełniło wymagań wynikających z art. 107 § 3 k.p.a., to znaczy nie wskazało racjonalnych przyczyn, dla których jego twierdzeniom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej.

Uchybieniem organu I instancji było także niepodjęcie z urzędu inicjatywy dowodowej w celu zbadania stanu zębów cudzoziemca oraz w celu zbadania stanu psychicznego Cudzoziemca. Zweryfikowanie twierdzeń Cudzoziemca o wybiciu mu wszystkich zębów podczas tortur towarzyszących przesłuchaniom w 2004 r., poprzez sprawdzenie faktycznego stanu jego naturalnych zębów, było oczywistą czynnością dowodową, z propozycją przeprowadzenia której, organ powinien był wystąpić z urzędu. Zbadania stanu psychicznego Cudzoziemca mogło zaś mieć istotne znaczenie dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, w szczególności mogło stanowić istotną wskazówkę co do wiarygodności jego twierdzeń, a być może mogło również dostarczyć innych istotnych informacji o doznanych przez Cudzoziemca prześladowaniach. Tym samym Szef UDSC nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, który miały obowiązek zgromadzić w toku postępowania wyjaśniającego w I instancji.

Gdyby zachodziła potrzeba przeprowadzenia tylko uzupełniającego postępowania dowodowego, Rada mogłaby samodzielnie je przeprowadzić. Niewątpliwie jednak, w tej sprawie kluczowym elementem stanu faktycznego jest ustalenie czy cudzoziemiec był faktycznie prześladowany z powodów wskazywanych przez ustawę lub doznał poważnej krzywdy przed wyjazdem z kraju pochodzenia. Wobec istotnych wątpliwości co do trafności stanowiska przyjętego przez Szefa UDSC, obowiązkiem Rady było przekazanie mu sprawy do ponownego rozpatrzenia w celu ponownego wszechstronnego zbadania i rozważenia całości poszerzonego materiału dowodowego oraz wskazanie mu jakie działania powinien podjąć z urzędu dla wyczerpującego zebrania materiału dowodowego.

Ponadto postępowanie prowadzone przez Szefa UDSC toczyło się przed zmianą ustawy o udzielaniu ochrony, w której od dnia 30 sierpnia 2014 r. dodane zostały nowe przepisy art. 37a oraz art. 43a, stanowiące istotną zmianę reguł dowodowych w postępowaniu o nadanie statusu uchodźcy dotyczącym Skarżącego. Nowe reguły dowodowe, o których była mowa w poprzednich zarzutach, powinny zostać w całej rozciągłości zastosowane przy rozpatrywaniu od nowa wniosku Skarżącego o nadanie statusu uchodźcy.

V. W odpowiedzi na skargę Rada wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

VI. Pismem z dnia [...] stycznia 2016 r. pełnomocnik skarżącego uzupełnił zarzuty skargi, wnosząc jednocześnie o przeprowadzenie przez Sąd uzupełniających dowodów z dołączonych do niniejszego pisma dokumentów, to jest:

1. odpisu protokołu przesłuchania skarżącego przez funkcjonariusza Straży Granicznej przeprowadzonego dnia [...] października 2015 r. w B. w toku postępowania o zobowiązanie skarżącego do powrotu;

2. odpisu oświadczenia skarżącego z dnia [...] grudnia 2015 r. złożonego do akt postępowania o zobowiązanie do powrotu, które stanowi uzupełnienie przesłuchania z dnia [...] października 2015 r.

na okoliczność braku przeprowadzenia przez organy obu instancji, rozpatrujące wniosek skarżącego o przyznanie statusu uchodźcy, koniecznego postępowania dowodowego pozwalającego na rzetelne wyjaśnienie okoliczności sprawy, co spowodowało błędne ustalenie stanu faktycznego stanowiącego podstawę wydania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Uzasadniając wskazany wyżej wniosek, pełnomocnik skarżącego wskazał w szczególności, co następuje:

(-) załączone dokumenty stanowią ostatnie złożone przez skarżącego przed organami administracji w Polsce zeznania na temat jego dotychczasowych doświadczeń oraz obaw przed prześladowaniem w razie powrotu do kraju pochodzenia,

(-) dokumenty te dowodzą, że skarżący zasługuje na przyznanie mu statusu uchodźcy, a co najmniej na udzielenie ochrony uzupełniającej lub zgody na pobyt tolerowany, ponieważ istnieje realne niebezpieczeństwo, że w razie powrotu do [...] zostanie zamordowany przez ludzi, którzy chcą się na nim zemścić,

(-) w ciągu ostatnich 11 lat w kraju pochodzenia skarżący doświadczył drastycznej niesprawiedliwości, został niesłusznie oskarżony, był torturowany, więziony, skazany za czyny, których nie popełnił, a teraz ma uzasadnione podstawy, aby obawiać się krwawej zemsty ze strony swoich prześladowców,

(-) wszystko to jest efektem tragicznego zbiegu niesprzyjających okoliczności, korupcji i mafijnych struktur społecznych rządzących w [...] oraz jego własnej uczciwości i niezgody na udział w przestępczych działaniach,

(-) w toku dotychczasowych postępowań administracyjnych w Polsce żaden organ nie przyjrzał się uważnie i wnikliwie wszystkiemu co skarżący zeznawał, szczególnie Rada do Spraw Uchodźców traktowała jego sprawy schematycznie i rutynowo, nie próbując zrozumieć rzeczywistego zagrożenia w jakim się znajduje.

Sąd postanowił, na podstawie art.106 § 3 p.p.s.a., przeprowadzić dowód z dokumentów przedłożonych przez pełnomocnika skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

VII. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.

Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja Rady do Spraw Uchodźców nie narusza przepisów prawa w sposób upoważniający Sąd do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.

Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a.

W świetle przywołanego przepisu sąd administracyjny:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków o których mowa powyżej, Sąd nie stwierdził.

VIII. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji Rady z dnia [...] czerwca 2015 r. prowadzi do następujących wniosków:

1. Przedmiotem postępowania administracyjnego, w którym w drugiej instancji ponownie orzekła Rada było rozstrzygnięcie, czy skarżący spełnia przesłanki do objęcia go ochroną międzynarodową, przewidzianą w przepisach ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w postaci: 1) nadania statusu uchodźcy (art.13 ust.1 ustawy), 2) objęcia ochroną uzupełniającą (art.15 ustawy), 3) udzielenia zgody na pobyt tolerowany (art.97 ustawy). Zdaniem Sądu trafnie uznały organy obu instancji, że przesłanek tych skarżący nie spełnia.

2. Sąd nie podziela stanowiska skargi, że w postępowaniu odwoławczym doszło do naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 10 § 1, art. 77 § 4 i art. 81 k.p.a., polegającego na: (-) niepoinformowaniu strony o zakończeniu postępowania dowodowego oraz o dokumentach włączonych ostatecznie do materiału dowodowego sprawy, (-) praktycznym uniemożliwieniu stronie wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów i materiałów, w tym wypowiedzenia się na temat dokumentów zawartych w aktach drugiej sprawy uchodźczej Szefa UDSC, przed wydaniem decyzji. W ocenie skargi wywodzone uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ nie uzyskawszy wiedzy na temat takich kwestii, jak: (-) zawartość akt Szefa Urzędu przekazanych Radzie, (-) tego, jakie dokumenty spośród otrzymanych od Szefa Urzędu Rada włączyła do akt postępowania odwoławczego, (-) tego, które wnioski dowodowe strony zostały przez Radę uwzględnione, (-) terminu wydania decyzji odwoławczej, strona nie mogła przedstawić swojego końcowego stanowiska w sprawie. W ocenie skargi powyższe okoliczności uzasadniały oczekiwanie przez skarżącego na dokonanie przez Radę ostatecznego zawiadomienia, wymaganego przez art. 10 § 1 i art. 81 k.p.a, umożliwiającego skarżącemu zapoznanie się ze zgromadzonymi aktami postępowania i przedstawienie Radzie, przed wydaniem przez ten organ decyzji, swojego pisemnego stanowiska odnośnie zgromadzonego materiału dowodowego. Wbrew powyższym oczekiwaniom strona została zaskoczona przedwczesnym wydaniem decyzji końcowej.

Ustosunkowując się do powyższego zarzutu stwierdzić należy, że w świetle akt postępowania odwoławczego: (-) w dniu [...] marca 2015 r. Radzie doręczono odpis prawomocnego wyroku tut. Sądu z dnia 11 grudnia 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 1822/14, uchylającego poprzednio wydaną decyzję odwoławczą wraz z aktami sprawy, (-) pismem z dnia [...] lutego 2015 r. skarżący zwrócił się do Rady osobiście przedkładając jako dowód kierowane do niego wezwania na przesłuchania (w kraju pochodzenia) oraz opinie psychologiczne, (-) pismem z dnia [...] lutego 2015 r. pełnomocnik skarżącego zgłosił swój udział w sprawie, przedkładając stosowne pełnomocnictwo i wnosząc o przeprowadzenie dowodu ze wszystkich dokumentów postępowania uchodźczego, wszczętego drugim wnioskiem uchodźczym skarżącego (z dnia [...] sierpnia 2014 r.), a umorzonego ostateczną decyzją Szefa Urzędu z dnia [...] stycznia 2015 r. (dalej "umorzone postępowanie uchodźcze"), (-) pismem z dnia [...] marca 2015 r. Rada poinformowała pełnomocnika skarżącego, na podstawie art.10 k.p.a., o prawie wypowiedzenia się w sprawie oraz wezwała pełnomocnika, w trybie uregulowanym w art.64 § 2 k.p.a., do uzupełnienia braków formalnych pisma skarżącego z dnia [...] lutego 2015 r. (niezałączenie oryginałów załączonych do pisma dokumentów), (-) pismem z dnia [...] marca 2015 r. pełnomocnik strony wniósł o: przedłużenie do dnia [...] kwietnia 2015 r. terminu na wypowiedzenie się strony i złożenie ewentualnych oświadczeń, wystąpienie do Szefa Urzędu o przekazanie akt umorzonego postępowania uchodźczego oraz o przeprowadzenie dowodu z siedmiu dokumentów, zawartych w tych aktach, (-) pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. Rada, przychylając się do wniosku pełnomocnika, przedłużyła termin na wypowiedzenie się strony i złożenie ewentualnych oświadczeń do dnia [...] kwietnia 2015 r., (-) również pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. Rada zwróciła się do Szefa Urzędu o wypożyczenie akt umorzonego postępowania uchodźczego, (-) pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. pełnomocnik skarżącego przedstawił stanowisko w sprawie, (-) pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. Szef Urzędu przekazał Radzie akta umorzonego postępowania uchodźczego, (-) postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r. Rada odmówiła uwzględnienia wniosku pełnomocnika skarżącego o wyłączenie od orzekania w sprawie tych członków Rady, którzy brali udział w wydaniu poprzedniej decyzji tego organu, zapadłej w niniejszej sprawie, (-) w dniu [...] czerwca 2015 r. Rada wydała zaskarżoną obecnie decyzję odwoławczą.

Oceniając przebieg postępowania odwoławczego w kontekście przywołanych na wstępie zarzutów skargi należy w pierwszej kolejności stwierdzić, że w oczywisty sposób pełnomocnik strony został zawiadomiony w trybie art.10 k.p.a. o prawie wypowiedzenia się w sprawie i z prawa tego skorzystał, przedstawiając to stanowisko w piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2015 r. (po uprzednim przedłużeniu stosownego terminu, na wniosek pełnomocnika, przez Radę). Wprawdzie akta umorzonego postępowania uchodźczego zostały przekazane przez Szefa Urzędu Radzie już po zajęciu przez pełnomocnika wskazanego wyżej stanowiska (tj. w dniu [...] kwietnia 2015 r.), o czym pełnomocnika nie informowano odrębnie, niemniej powyższej okoliczności nie można uznać za naruszenie przez organ przepisów postępowania administracyjnego (a co najmniej nie można uznać za naruszenie, mogące istotnie wpłynąć na wynik sprawy), w sytuacji, w której włączona do akt dokumentacja jest w całości dokumentacją znaną pełnomocnikowi z racji reprezentowania skarżącego w umorzonym postępowaniu uchodźczym (jak i w oczywisty sposób znaną stronie). W postępowaniu odwoławczym nie doszło zatem do przeprowadzenia przez organ dowodu z dokumentów nie znanych stronie. Dobitnym odzwierciedlaniem tego faktu jest to, że w swoim piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2015 r. pełnomocnik szczegółowo wymienił konkretne dokumenty, znajdujące się w aktach umorzonego postępowania uchodźczego, posiadające w jego ocenie istotne znaczenie z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy.

Zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. może odnieść skutek tylko wówczas, gdy strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2012 r. sygn. akt II GSK 431/12). Skutku takiego pełnomocnik nie wykazał.

3. Pozbawiony słuszności jest zarzut skargi, dotyczący naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem "pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji". Nie ma podstaw do takiej wykładni art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., która rozciągałaby jego zastosowanie również na sytuacje, gdy organ odwoławczy rozpoznaje sprawę ponownie na skutek bądź to uprzedniego uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi, bądź też uchylenia decyzji organu odwoławczego w postępowaniu sądowoadministracyjnym i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi drugiej instancji. Przepis art. 24 § 1 pkt. 5 k.p.a. stosuje się jedynie do sytuacji, gdy ta sama osoba uczestniczy w wydaniu decyzji w sprawie zarówno w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, jak i w postępowaniu prowadzonym przez organ odwoławczy, a także do przypadków, kiedy zaskarżenie decyzji ostatecznej realizowane jest w trybach nadzwyczajnych (por. wyrok NSA z dnia 5 listopada 2014 r., I OSK 1993).

4. Rozpatrując sprawę ponownie Rada – w myśl art.153 p.p.s.a. - zastosowała się do wskazań co do dalszego postępowania, zawartych w wyroku tut. Sądu, uchylającym poprzednie orzeczenie odwoławcze, dokonując oceny pism składanych w toku postępowania przez skarżącego.

5. Orzekające w niniejszej sprawie organy dopełniły obowiązków procesowych, wynikających z art.7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a., tj. w szczególności w wyczerpujący sposób zgromadziły i rozpatrzyły materiał dowodowy, niezbędny do jej rozstrzygnięcia, szczegółowo i wnikliwie wyjaśniając w uzasadnieniach obu decyzji faktyczne i prawne przesłanki ich wydania. W oparciu o stosowne materiały analityczne organy prawidłowo ustaliły sytuację w kraju pochodzenia skarżącego, wyczerpująco oceniając w jej kontekście indywidualne uwarunkowania skarżącego. Poczynione tą drogą ustalenia faktyczne nie naruszają granic swobodnej oceny dowodów, przewidzianej w art.80 k.p.a.

6. W myśl art.13 ust.1 ustawy z 2003 r. cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju.

W myśl ust.3 przywołanego artykułu prześladowanie, o którym mowa w ust. 1, musi:

1) ze względu na swoją istotę lub powtarzalność stanowić poważne naruszenie praw człowieka, w szczególności praw, których uchylenie jest niedopuszczalne zgodnie z art. 15 ust. 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 i 285, z późn. zm.), lub

2) być kumulacją różnych działań lub zaniechań, w tym stanowiących naruszenie praw człowieka, których oddziaływanie jest równie dotkliwe jak prześladowania, o których mowa w pkt 1.

W myśl ust.4 przywołanego artykułu prześladowanie może polegać w szczególności na:

1) użyciu przemocy fizycznej lub psychicznej, w tym przemocy seksualnej;

2) zastosowaniu środków prawnych, administracyjnych, policyjnych lub sądowych w sposób dyskryminujący lub o charakterze dyskryminującym;

3) wszczęciu lub prowadzeniu postępowania karnego albo ukaraniu, w sposób, który ma charakter nieproporcjonalny lub dyskryminujący;

4) braku prawa odwołania się do sądu od kary o charakterze nieproporcjonalnym lub dyskryminującym;

5) wszczęciu lub prowadzeniu postępowania karnego albo ukaraniu z powodu odmowy odbycia służby wojskowej podczas konfliktu, jeżeli odbywanie służby wojskowej stanowiłoby zbrodnię lub działania, o których mowa w art. 19 ust. 1 pkt 3;

6) czynach skierowanych przeciwko osobom ze względu na ich płeć lub małoletniość.

Nadanie statusu uchodźcy warunkowane jest zatem wykazaniem przez cudzoziemca, że żywi on "uzasadnioną obawę" przed prześladowaniem z określonych w ustawie powodów. W konsekwencji oznacza to, że osoba ubiegająca się o status uchodźcy winna w sposób nie budzący wątpliwości zasadność tej obawy wykazać. W tym względzie nie wystarcza jedynie subiektywne przekonanie, lecz obawa ta musi być w pewien sposób zobiektywizowana poprzez odniesienie jej do realiów występujących w kraju pochodzenia osoby ubiegającej się o nadanie jej statusu uchodźcy. Dopiero na tym tle można dokonać właściwej oceny, czy dana osoba ubiegająca się o status uchodźcy rzeczywiście może obawiać się prześladowań ze strony własnego państwa.

Oceniając w kontekście tych uwarunkowań prawnych materiał dowodowy sprawy, Rada stanęła na stanowisku, że:

1) brak jest wystarczających przesłanek do uznania, że długoletnia kara pozbawienia wolności, którą skarżący odbył w kraju pochodzenia w następstwie skazania za rozprowadzanie narkotyków, była represją polityczną (Rada nie znalazła przesłanek pozwalających na stwierdzenie, że zarzuty przeciwko skarżącemu zostały sfałszowane, a rzeczywistą intencją organów ścigania było ukaranie skarżącego za domniemany udział w zamieszkach z 2004 r.),

2) brak jest wystarczających przesłanek do uznania, że skarżącemu grożą prześladowania ze strony lokalnych funkcjonariuszy resortów siłowych, wiążące się ze sprawą nakłaniania przez nich skarżącego, po tym jak odbył on już karę pozbawienia wolności, do dokonania zamachu (za wynagrodzeniem 50 000 dolarów [...]) na niewygodną dla nich osobę – w ocenie Rady relacja skarżącego na ten temat nie jest wiarygodna,

3) dowodem na zagrożenie takimi represjami nie może być sam fakt kierowania do skarżącego wezwań do stawienia się na policji, albowiem sam fakt wykazywania przez policję zainteresowania osobami wchodzącymi w przeszłości w konflikt z prawem jest zjawiskiem normalnym,

4) wzgląd na trudną sytuację życiową i materialną skarżącego, który stara się zapewnić sobie egzystencję po długoletnim pobycie w zakładzie karnym, prowadzi do wniosku, że rzeczywistym powodem opuszczenia przez niego kraju pochodzenia i przybycia do Polski był zamiar poprawienia sobie warunków życia.

W ocenie Rady powyższe okoliczności wykluczają dopuszczalność przyjęcia, że skarżący żywi uzasadnioną obawę prześladowań, o których mowa w art.13 ust.1 ustawy, mogącą stanowić przesłankę do nadania statusu uchodźcy. Ocenę tę Sąd orzekający w niniejszej sprawie w całości podziela.

Uwzględniając zarówno materiał dowodowy, zgromadzony w toku postępowania przez organ, jak i dokumenty przedłożone do akt postępowania sądowego, podkreślić należy stałe rozbudowywanie przez skarżącego, na kolejnych stadiach postępowania, argumentacji mającej uzasadniać obawę skarżącego przed prześladowaniami. Ostatecznie skarżący powołał się na trzy różne źródła potencjalnych prześladowań: 1) stałe zagrożenie ze strony szeroko rozumianej władzy w jego rodzinnej republice, zapoczątkowane uznaniem skarżącego za uczestnika zbrojnych zamieszek z 2004 r. (wynikiem czego było skazanie i osadzenie skarżącego w zakładzie karnym); skarżący wywodzi, że odbycie kary nie usuwa perspektywy dalszych prześladowań, a on sam będzie już stale podlegał dyskryminacji, 2) zagrożenie pochodzące od rodzin milicjantów, którzy zginęli w 2004 r. (zemsta rodowa), 3) zagrożenie pochodzące ze strony konkretnie wymienionych funkcjonariuszy aparatu ścigania, a mające związek z niewywiązaniem się przez skarżącego ze zlecenia na zabójstwo jego krewnego (skarżący byłby tu narażony na nielegalne działania, motywowane zemstą, ewentualnie zamiarem pozbycia się świadka planowania przestępstwa).

Podzielić należy stanowisko Rady, że zasadniczy argument skarżącego, tj. represjonowanie go poprzez skazanie na karę długoletniego pozbawienia wolności za niepopełnione przestępstwo kryminalne, nie został w przekonujący sposób uprawdopodobniony, a na jego poparcie skarżący przestawił wyłącznie własne oświadczenia. W szczególności podkreślić należy, że skarżący nie wykazał, że konsekwentnie podejmował przewidziane prawem działania, mające na celu wzruszenie zapadłego przeciwko niemu wyroku sądu karnego. Za niewystarczające w tym zakresie należy uznać oświadczenia skarżącego, że podjął on stosowne kroki przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka w S., albowiem nie był w stanie potwierdzić tego faktu dokumentami. W oczywisty sposób sam fakt doznania przez skarżącego uszczerbku na zdrowiu w postaci utraty uzębienia (na skutek wybicia), nawet jeżeli doszło do niego w zakładzie karnym, nie stanowi dowodu na poddanie skarżącego prześladowaniom o charakterze politycznym, albowiem co najmniej równie wiarygodnym tłem wskazanego wyżej zajścia mogły być dziania o charakterze czysto kryminalnym (przemoc ze strony współwięźniów). Kwestię te przesądził zresztą tut. Sąd w poprzednim wyroku wydanym w sprawie.

Trafnie Rada oceniła dowody z przedłożonych przez skarżącego wezwań na milicję, konkludując że sam fakt zainteresowania skarżącym przez organy ścigania, w sytuacji, w której skarżący odbył długoletnią karę pozbawienia wolności, nie może być automatycznie utożsamiany z represjami.

Twierdzenia skarżącego odnośnie zagrożenia zemstą rodową ze strony rodzin milicjantów, którzy stracili życie w 2004 r., jak też ze strony funkcjonariuszy lokalnej milicji, czy też służby bezpieczeństwa, mających podżegać skarżącego do zabójstwa jego krewnego, są oparte wyłącznie na oświadczeniach skarżącego, dających się zweryfikować wyłącznie w oparciu o ogólną wiarygodność skarżącego. Bezspornie obniża tę wiarygodność m.in. szczegółowo zrelacjonowana przez skarżącego historia przemieszczania się po kolejnych krajach europejskich, mającego miejsce po tym, jak skarżący niezwłocznie opuścił Polskę po złożeniu wniosku uchodźczego. W sytuacji, w której jak twierdzi skarżący, wyłączną motywacją opuszczenia kraju pochodzenia była ucieczka przed zagrożeniami, uznać należy, że przybycie do Polski cel ten w zupełności realizowało. Opuszczenie Polski należy w tej sytuacji odczytywać jako argument na rzecz tezy, że rzeczywistą intencją skarżącego, przyświecającą opuszczeniu przez niego kraju pochodzenia, było osiedlenie się w kraju, w którym skarżący zdołałby zapewnić sobie lepsze warunki bytowe. W pełni koresponduje to z obiektywnie trudną sytuacją materialną skarżącego, wynikającą z braku satysfakcjonujących perspektyw na znalezienie przez niego, z racji długoletniego pobytu w zakładzie karnym, zatrudnienia, czy mieszkania.

Niezależnie od powyższego wskazać należy, że gdyby nawet dopuścić istnienie zagrożenia skarżącego prześladowaniami w miejscu zamieszkania, skarżący, będący obywatelem [...], może dokonać relokacji wewnętrznej na obszarze tego państwa. Zagadnienie relokacji wewnętrznej reguluje na gruncie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP art.18, w myśl którego to przepisu, jeżeli na części terytorium kraju pochodzenia nie zachodzą okoliczności uzasadniające obawę cudzoziemca przed prześladowaniem lub doznaniem poważnej krzywdy i istnieje uzasadnione przypuszczenie, że cudzoziemiec będzie bez przeszkód mógł zamieszkać na tej części terytorium mógł bezpiecznie i legalnie przemieścić się na tę część terytorium i zamieszkać na niej, uznaje się, że nie istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem lub rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy w kraju pochodzenia (ust.1). Przy ocenie, czy sytuacja na części terytorium kraju pochodzenia jest zgodna z ust. 1, bierze się pod uwagę okoliczności dominujące na tej części terytorium kraju oraz osobiste uwarunkowania cudzoziemca (ust.2).

Skarżący nie wykazał, że istnieją jakiekolwiek przekonujące przeszkody, uniemożliwiające mu dokonanie takiej relokacji na inną część [...]. O braku tego rodzaju przeszkód o charakterze systemowym świadczy w szczególności trafnie powołany przez organ odwoławczy fakt funkcjonowania na obszarze całej [...] dużej diaspory [...] (czy też szerzej – [...]). Nie może w tym kontekście także ujść z pola widzenia fakt, że skarżący posiada w kraju pochodzenia czworo dorosłych dzieci.

Z przedłożonej przez skarżącego dokumentacji lekarskiej wynika, że pozostaje on w niezadawalającej dyspozycji psychicznej, niemniej zbyt daleko idącym byłoby traktowanie samego tego faktu jako dowodu na zagrożenie prześladowaniami w kraju pochodzenia. Nie może bowiem ulegać wątpliwości, że przekonującym źródłem takiego dyskomfortu może być sam długotrwały stan niepewności co dalszego losu skarżącego, brak stabilizacji życiowej.

7. Nie sposób zgodzić się ze skargą, że w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym doszło do naruszenia art. 37a oraz art. 43a pkt 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (które weszły w życie w trakcie trwania postępowania). Stwierdzić należy, że przepis art.37a ustawy wskazuje warunki, od spełnienia których uzależniona jest dopuszczalność uznania za udowodnione okoliczności wskazanych we wniosku uchodźczym w sytuacji, w której wnioskodawca nie posiada dowodów potwierdzających te okoliczności, natomiast art.43a ustawy określa zakres ustaleń faktycznych, jakich należy dokonać w postępowaniu uchodźczym. Wprawdzie Rada nie odniosła się do tych przepisów bezpośrednio, niemniej nie może ulać wątpliwości dokonana przez organ analiza stanu faktycznego sprawy, w oczywisty sposób obejmowała wszystkie wymienione w tym przepisie przesłanki. Należy bowiem wskazać, że nowo wprowadzone przepisy jedynie katalogują przesłanki oceny wiarygodności oświadczeń cudzoziemca oraz konieczne do wyjaśnienia elementy stanu faktycznego sprawy uchodźczej, które przed wprowadzeniem nowych regulacji w życie były jednakże brane przez organy pod uwagę w ramach przewidzianego w art.77 § 1 k.p.a. nakazu wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy oraz swobodnej oceny dowodów (art.80 k.p.a.).

8. Wbrew zarzutom skargi w sprawie nie wystąpiły przesłanki do zastosowania przez organ odwoławczy art. 138 § 2 k.p.a. Zasadnie bowiem Rada orzekła w sprawie co do meritum, uznając zebrany w niej materiał dowodowy za kompletny.

9. Nie można zgodzić się ze skargą odnośnie naruszenia art.44 ustawy, albowiem przesłanka zastosowania tego przepisu jest stwierdzenie ponad wszelką wątpliwość faktu prześladowania cudzoziemca w przeszłości, ewentualnie doznania przez niego poważnej krzywdy lub bezpośredniego zagrożenia takim prześladowaniem lub doznaniem poważnej krzywdy. Jak już wskazano powyżej, tego rodzaju fakty nie zostały w postępowaniu wykazane.

10. Trafnie przyjęły organy orzekające w sprawie, że w odniesieniu do skarżącego nie zachodzą przesłanki, uzasadniające przyznanie mu ochrony uzupełniającej w rozumieniu art.15 ustawy. Stan faktyczny sprawy nie upoważnia bowiem do przyjęcia, że powrót skarżącego do kraju pochodzenia mógłby narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez: 1) orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji, 2) tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie, 3) poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia, wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego, ze względu na które to ryzyko skarżący

11. Trafnie przyjęły organy orzekające w sprawie, że w odniesieniu do skarżącego nie zachodzą przesłanki, uzasadniające udzielenie mu zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W oparciu o materiał dowodowy sprawy nie można bowiem przyjąć, aby wydalenie skarżącego:

1) mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.;

1a) naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., lub naruszałoby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526 oraz z 2000 r. Nr 2, poz. 11), w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu;

2) jest niewykonalne z przyczyn niezależnych od organu wykonującego decyzję o wydaleniu i od cudzoziemca,

ewentualnie, jeżeli jego wydalenie mogłoby nastąpić jedynie do kraju, do którego wydanie cudzoziemca jest niedopuszczalne na podstawie orzeczenia sądu o niedopuszczalności wydania cudzoziemca albo na podstawie rozstrzygnięcia Ministra Sprawiedliwości o odmowie jego wydania, uwzględniając przyczynę, z powodu której odmówiono wydania cudzoziemca, oraz interes Rzeczypospolitej Polskiej.

W świetle powyższych okoliczności stwierdzić należy, że wniesiona skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.