Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1143/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-10-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6167 Rybołówstwo morskie, i rybactwo śródlądowe
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 34 pkt 4
journal: Dz.U. 2004 nr 62 poz 574
law: Ustawa z dnia 19 lutego 2004 r. o rybołówstwie.
article: art. 6, 7, 16, 77 § 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U.UE.L 2007 nr 180 poz 3 art. 2
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 804/2007 z dnia 9 lipca 2007 r. ustanawiające zakaz połowów dorsza w Morzu Bałtyckim (podobszary 25-32,  wody WE) przez statki pływające pod banderą Polski
journal: Dz.U.UE.L 2002 nr 358 poz 59 art. 26
law: Rozporządzenie Rady (WE) NR 2371/2002 z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie ochrony i zrównoważonej eksploatacji zasobów rybołówstwa w  ramach wspólnej polityki rybołówstwa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Protokolant Renata Puchalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2010 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) maja 2010 r. nr (...) w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję Okręgowego Inspektora Rybołówstwa Morskiego w G. z dnia [...] listopada 2009 r. wymierzającą M. B., kapitanowi statku rybackiego [...], karę pieniężną w wysokości 3500 zł za prowadzenie ukierunkowanych połowów dorsza w Morzu Bałtyckim podczas rejsu w dniu [...] października 2007 r.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż z materiałów zebranych w sprawie wynika, że M. B., będąc kapitanem statku rybackiego o polskiej przynależności [...] o długości całkowitej mniejszej niż 10 m, podczas rejsu połowowego zakończonego w porcie J. w dniu [...] października 2007 r., prowadził ukierunkowane połowy dorsza, naruszając tym samym przepis art. 34 pkt 4 ustawy z dnia 19 lutego 2004 r. o rybołówstwie stanowiący, iż zabrania się połowu organizmów morskich, których ogólna kwota połowowa została wyczerpana oraz art. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 804/2007 z dnia 9 lipca 2007 r. ustanawiającego zakaz połowów dorsza w Morzu Bałtyckim (podobszary 25-32, wody WE) przez statki pływające pod banderą Polski.

Minister wyjaśnił, iż uznając, że ogólna kwota połowowa dorszy na 2007 r. została wyczerpana, Komisja (WE) w rozporządzeniu nr 804/2007 ustanowiła zakaz połowów dorsza obowiązujący od dnia 11 lipca 2007 r. do dnia 31 grudnia 2007 r. Pomimo, iż w przepisach wspólnotowych mówi się o kwotach połowowych poszczególnych gatunków ryb pojęcia te są tożsame z obowiązującym w przepisach krajowych pojęciem ogólnej kwoty połowowej danego gatunku ryb, która w przypadku dorsza, zgodnie z dodatkiem do Załącznika do rozporządzenia Rady (WE) Nr 1941/2006 ustalającego wielkości dopuszczalnych połowów i inne związane z nimi warunki dla niektórych zasobów do Morza Bałtyckiego na 2007 r. (Dz. U. L 367 z dnia 22 grudnia 2006 r.), wynosiła w 2007 r. (łącznie na podobszarach 22-24 i 25-32) 13613 ton. Taka też kwota została rozdzielona do wykorzystania między rybaków w polskiej wyłącznej strefie ekonomicznej, na morzu terytorialnym, w Zatoce Puckiej, w Zatoce Gdańskiej oraz poza polskimi obszarami morskimi, zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 grudnia 2006 r. w sprawie sposobu i warunków wykorzystania ogólnej kwoty połowowej w 2007 r. (Dz. U. z 2006 r. Nr 251, poz. 1854). Pojęcie "ogólnego dopuszczalnego połowu" oraz

zasady podziału poszczególnych kwot połowowych w ramach specjalnych zezwoleń połowowych są powszechnie znane w środowisku rybackim, przynajmniej od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 18 stycznia 1996 r. o rybołówstwie morskim (Dz. U. z 1996 r. Nr 34, poz. 145). Każdorazowo (corocznie) podziału ogólnej kwoty połowowej danego gatunku dokonuje się po zasięgnięciu opinii organizacji społeczno -zawodowych rybaków.

Organ wskazał również, że wskutek przekroczenia przyznanej Polsce kwoty połowowej Rada (WE) przyjęła rozporządzenie nr 338/2008 z dnia 14 kwietnia 2008 r. dotyczące dostosowania kwot, jakie mają być przydzielone Polsce na połowy dorsza w Morzu Bałtyckim (podobszary 25-32, wody WE) w okresie od 2008 r. do 2011 r., w którym stwierdzono, że na podstawie posiadanych informacji Komisja oceniła, iż w lipcu 2007 r. połowy dorsza w Morzu Bałtyckim (podobszary 25-32), dokonywane przez statki pływające pod banderą Polski, trzykrotnie przekroczyły ilości początkowo zgłoszone przez Polskę. W oparciu o ustalone przełowienie Komisja Europejska rozłożyła spłatę tego przełowienia na kolejne lata 2008-2011 w stosunku: w 2008 zmniejszenie wynoszące 10% wysokości przełowienia w 2007 r. oraz w latach 2009 -2011 zmniejszenie wynoszące 30% wysokości przełowienia w 2007 r. Powyższy pogląd podzielił również Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 17 grudnia 2009 r. sygn. akt U 6/08, w którym podkreślił, iż ocena i kontrola stosowania zasad Wspólnej Polityki Rybołówstwa przez państwa członkowskie należy do Komisji Europejskiej.

W związku z powyższym organ stwierdził, iż bezspornym jest, że Polska wyczerpała przyznany jej limit połowów dorsza, a zatem M. B. prowadząc połowy w czasie obowiązywania zakazu naruszył przepisy Wspólnej Polityki Rybołówstwa, w związku z tym zasadne jest nałożenie na niego kary pieniężnej. Wymierzając M. B. karę w wysokości 3500 zł, organ wziął pod uwagę charakter szkody, wartość szkody poczynionej w danych zasobach połowowych i w środowisku morskim wartość produktów rybołówstwa uzyskanych dzięki popełnieniu poważnego naruszenia oraz sytuację ekonomiczną.

Odnosząc się do podniesionego w odwołaniu zarzutu niewyczerpania kwoty przyznanej w specjalnym zezwoleniu połowowym, Minister uznając go za niezasadny wskazał, że stosownie do art. 5 ustawy z dnia 19 lutego 2004 r. o rybołówstwie wykonywanie rybołówstwa morskiego przez armatora odbywa się przy użyciu statku rybackiego wpisanego do rejestru statków rybackich, posiadającego licencję

połowową oraz specjalne zezwolenie połowowe. Tylko podmiot, który otrzymał licencję może ubiegać się o wydanie specjalnego zezwolenia połowowego i po jego otrzymaniu prowadzić połowy, sama natomiast licencja nie upoważnia do prowadzenia połowów jakichkolwiek gatunków organizmów morskich.

W specjalnym zezwoleniu połowowym wydawanym w danym roku kalendarzowym wpisuje się nie tylko ile i jakie gatunki organizmów morskich armator może poławiać, ale także obszar na jakim te połowy mogą być dokonywane. Specjalne zezwolenie połowowe, jako decyzja administracyjna, nie musiała być wyeliminowana z obrotu prawnego, ponieważ nastąpiła częściowa utrata uprawnień w nich określonych z mocy prawa, wskutek zaistnienia przesłanek określonych w art. 2 rozporządzenia Komisji nr 804/2007 ustanawiającym zakaz połowów dorsza w Morzu Bałtyckim przez statki pływające pod polską banderą. Uprawnienia w zakresie kwoty połowowej dorsza, określone w zezwoleniach wygasły po wyłowieniu ogólnej kwoty połowowej dorsza przyznanej Polsce na obszarze Morza Bałtyckiego. Połowy ryb mogły być prowadzone przy spełnieniu łącznie następujących przesłanek: na statku powinna znajdować się licencja połowowa wraz z wydanym na dany rok specjalnym zezwoleniem połowowym oraz połowy mogą dotyczyć jedynie organizmów morskich, które są w nim określone i których ogólna kwota połowowa nie została wyczerpana. Podmioty wykonujące rybołówstwo mają obowiązek dokonywać tych połowów zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami krajowymi i wspólnotowymi, a więc nie wystarczy sama kwota wpisana w specjalnym zezwoleniu połowowym, ale również należy przestrzegać przy wykonywaniu tego rodzaju działalności wymiarów i okresów ochronnych określonych dla danego gatunku, używać stosownych narzędzi połowowych jak również należy zaprzestać prowadzenia połowów kiedy przepisy powszechnie obowiązujące tego wprost zakazują. W ocenie Ministra nie można mówić w tym przypadku o istnieniu praw nabytych, ponieważ prawa te wygasły z mocy prawa bez konieczności uchylania lub zmiany decyzji w drodze postępowania administracyjnego. Nie można w sytuacji zagrożenia zrównoważonej eksploatacji zasobów rybołówstwa w ramach Wspólnej Polityki Rybołówstwa powoływać się skutecznie na ochronę praw nabytych, które nie do końca mają ten charakter. Nie można bowiem nabyć bezwzględnego prawa do wykorzystania przyznanej w danym roku kwoty wynikającej ze specjalnego zezwolenia połowowego. Jest ono bowiem ograniczone przez przepisy prawa unijnego oraz przez ustawy o rybołówstwie oraz wydane na jej podstawie akty

wykonawcze. Dotyczy to takich kwestii jak wyczerpanie ogólnej kwoty połowowej, przestrzeganie wymiarów i okresów ochronnych dla danego gatunku, używanie stosownych narzędzi połowowych oraz zaprzestania prowadzenia połowów, gdy przepisy powszechnie obowiązujące tego wprost zakazują. Określenie więc w specjalnym zezwoleniu połowowym konkretnej, przyznanej kwoty nie stanowi pełnej regulacji praw i obowiązków armatora wynikających z obowiązujących przepisów w zakresie prowadzenia połowów.

Skargę na powyższą decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, M. B. Zaskarżonej decyzji zarzucono:

* naruszenie prawa materialnego tj. art. 34 ust. 4 ustawy o rybołówstwie w zw. z § 4

pkt 21 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 kwietnia 2005 r. w

sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenie przepisów o rybołówstwie poprzez

ich zastosowanie w sytuacji, gdy nie zaistniała przesłanka odpowiedzialności z tych

przepisów w postaci wyczerpania kwoty połowowej,

* naruszenie prawa procesowego tj. art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 7 kpa poprzez

niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, polegające na nie

dokonaniu jakichkolwiek ustaleń w zakresie wyczerpania bądź niewyczerpania

ogólnej kwoty połowowej za 2007 r. w momencie dokonywania przez skarżącego

rejsów połowowych, w szczególności nie powołanie biegłego, nie przeprowadzenie

dowodu z oficjalnych rejestrów połowowych, treści skargi Rzeczypospolitej Polskiej

przeciwko Komisji Europejskiej oraz oficjalnych stanowisk Ministerstwa w 2007 r.,

* naruszenie prawa procesowego tj. art. 16 kpa poprzez nie uwzględnienie

okoliczności, że połowy dokonywane były na podstawie niewyeliminowanych z obrotu

prawnego ostatecznych decyzji administracyjnych w postaci licencji i specjalnego

zezwolenia połowowego,

* naruszenie prawa materialnego tj. § 4 pkt 21 w/w rozporządzenia poprzez

wymierzenie kary za jeden połów w sytuacji, gdy w stosunku do strony toczą się

również inne postępowania dotyczące połowów tego samego rodzaju, a

przedmiotowy przepis przewiduje jedną sankcję za prowadzenie połowów,

* naruszenie prawa materialnego tj. art. 6 kpa poprzez wymierzenie kary na

podstawie dowolnie przyjętych kryteriów oraz nieustalenie sytuacji majątkowej

skarżącego jako przesłanek wymiaru kary,

* - naruszenie przepisów postępowania tj. art. 139 kpa poprzez ukaranie skarżącego według przepisów przewidujących surowszą odpowiedzialność po uchyleniu przez Ministra decyzji organu I instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że nie można utożsamiać zakazu połowów wprowadzonego rozporządzeniem Komisji (WE) nr 804/2007 z faktem wyczerpania ogólnej kwoty połowowej za 2007 r. Rozporządzenie to samo w sobie nie jest dowodem w sprawie. To, że Komisja subiektywnie przyjęła, iż istnieje zagrożenie nie oznacza, że ono faktycznie nastąpiło. Rozporządzenie stało się przedmiotem zaskarżenia przez stronę polską do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w Luksemburgu właśnie w oparciu o wątpliwości co do tego, czy ogólna kwota połowowa faktycznie została wyczerpana. Skarga została wycofana w wyniku uzyskania kompromisu co do określenia wysokości przełowienia. Oznacza to, że określenie faktycznej ilości złowionych w 2007 r. dorszy było traktowane nie jako przedmiot badań tylko politycznych ustaleń.

W skardze podniesiono również, że wyliczenia Morskiego Instytutu Rybackiego w G. wskazują, iż do końca 2007 r. Polska wykorzystała jedynie 8,6 tyś. ton dorsza, kiedy limit wynosił 12,8 tyś. ton. W związku z tym zdaniem skarżącego należy przyjąć, że wykonywał on jedynie swoje uprawnienia i nie złamał ustawowego zakazu poprzez dokonywanie połowów mimo faktycznego wyczerpania ogólnej kwoty połowowej. Dokonywanie połowów w czasie, gdy ogólna kwota połowowa została wyczerpana jest warunkiem koniecznym dla wymierzenia kary. Organ nie pokusił się jednak o zbadanie czy faktycznie doszło do wyczerpania tej kwoty, przyjmując to jedynie za fakty powszechnie znane.

Skarżący wskazał także, że dokonał połowu ryb w inkryminowanym okresie na warunkach decyzji - specjalnego pozwolenia połowowego. Nie naruszył zatem prawa, gdyż realizował prawa nabyte przez armatora. Nie można doprowadzić do ustania przedmiotowego prawa bez ustania decyzji ostatecznej przyznającej prawo nabyte i bez stosownego odszkodowania. Przedmiotowe uprawnienie nie wygasło, bowiem warunki wykonywania tej decyzji nie łączą połowów z uznaniem ogólnej kwoty połowowej za wyczerpaną. Specjalne zezwolenie połowowe nie podlegało żadnym zmianom. Organy przerzuciły odpowiedzialność będącą skutkiem ich bezczynności na obywatela, co nie powinno mieć miejsca.

W ocenie skarżącego karą administracyjną objęte jest nie pojedyncze zachowanie, czy też jeden połów, lecz wykonywanie połowów sprzeczne z ustawą.

W tej sytuacji połowy objęte różnymi postępowaniami muszą być objęte jedną decyzją o karze.

Zdaniem skarżącego organy ustalając karę nie dokonały jakichkolwiek ustaleń w zakresie stanu majątkowego skarżącego, posługując się dowolnie przyjętymi kryteriami. Suma nałożonych na skarżącego kar stanowi kwotę trudną do zapłaty dla przeciętnego obywatela.

Skarżący wskazał ponadto, że na skutek ponownego rozpoznania sprawy przez organ I instancji jego sytuacja uległa pogorszeniu wobec wymierzenia surowszej kary, co nie powinno mieć miejsca ze względu na zakaz reformationis in peius. Zakaz ten dotyczy całego przebiegu postępowania, a nie wyłącznie jednej z jego faz.

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.

Pismem procesowym z dnia 30 września 2010 r. skarżący podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz wniósł o przeprowadzenie dowodów z prywatnej opinii prof. I. D. na okoliczność braku wyczerpania ogólnej kwoty połowowej przyznanej Polsce w 2007 r, pisma Ministra Rolnictwa z listopada 2009 r. na okoliczność braku wiarygodności danych, pytania deputowanego do Parlamentu Europejskiego i odpowiedzi na to pytanie na okoliczność braku konkretnych dowodów ewentualnego przekroczenia przez Polskę w 2007 r. ogólnej kwoty połowowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza obowiązujących przepisów prawa zarówno wspólnotowego jak i krajowego w stopniu skutkującym koniecznością jej uchylenia.

Jak wynika z akt administracyjnych niniejszej sprawy M. B. był kapitanem jednostki rybackiej [...] o długości całkowitej mniejszej niż 10 m, podczas rejsu połowowego w dniu [...] października 2007 r., zakończonego w porcie J. W trakcie połowu prowadził ukierunkowane połowy dorsza, uzyskując połów o masie 263,25 kg dorszy w relacji pełnej. Na podstawie dokumentu pierwszej sprzedaży wartość dorsza oszacowano na kwotę 1462,50 zł. W tym miejscu na marginesie należy wskazać, iż z wyjaśnień pełnomocnika organu przedstawionych

na rozprawie, która odbyła się w dniu 15 października 2010 r. wynika, że określenie "dorsza w relacji pełnej" oznacza rybę niewypatroszoną, natomiast stwierdzone wielkości w dzienniku połowowym dotyczyły dorsza już wypatroszonego. Organ I instancji dokonał "przeliczenia" kilogramów dorsza stwierdzonych w dzienniku połowowym jako wyładowanego, na dorsza w relacji pełnej. Z rozporządzenia Komisji Europejskiej nr 2807/83 ustanawiającego wzór dziennika połowowego wynika, że należy wskazać ilość rzeczywistych kilogramów ryb - czyli wypatroszonych. Stąd wynikają rozbieżności pomiędzy kilogramami przyjętymi w decyzjach, a kilogramami wynikającymi z dziennika połowowego. W ocenie Sądu wyjaśnienia takiego brakuje w zaskarżonej decyzji, jednakże naruszenie to nie powoduje konieczności wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

Bezspornym jest, iż M. B., będąc kapitanem statku [...], wykonywał połów dorsza po wprowadzeniu z dniem 11 lipca 2007 r. przez rozporządzenie Komisji (WE) nr 804/2007 z dnia 9 lipca 2007 r. zakazu połowów dorsza w Morzu Bałtyckim (podobszary 25-32, wody WE) przez statki pływające pod banderą Polski (Dz. Urz. UE L 180 z dnia 10 lipca 2007 r.) Za działania te została mu wymierzona kara pieniężna w wysokości 3500 zł.

Wskazać należy, że wobec faktu członkostwa Rzeczpospolitej Polskiej w Unii Europejskiej krajowy porządek prawny kształtują zarówno akty stanowione na szczeblu krajowym i lokalnym, jak też bezpośrednio wiążące normy prawa stanowionego przez upoważnione instytucje tej międzynarodowej organizacji. Rozporządzenia (WE) zaliczane do pochodnego prawa wspólnotowego są aktami wiążącymi w całości, przewidzianymi do bezpośredniego stosowania w każdym państwie członkowskim. Dla ich mocy obowiązującej nie jest konieczny akt inkorporacji zawartych w nich treści do prawa wewnętrznego państw członkowskich. Stają się więc częścią krajowego systemu prawa, wywołują skutki bezpośrednie dla jednostek i mają charakter wiążący co do wszystkich zawartych w nich postanowień. W niniejszej sprawie podstawą do wymierzenia skarżącemu kwestionowanej kary administracyjnej było naruszenie zakazu połowu dorsza, określonego w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 804/2007. Zakaz ten wprowadzono w wyniku wyczerpania ogólnej kwoty połowowej przyznanej Polsce na rok 2007. Fakt owego wyczerpania, wbrew twierdzeniu skarżącego, nie może budzić wątpliwości. Wskazuje na to zawarte w akapicie 3 preambuły tego rozporządzenia stwierdzenie, iż połowy stada dorsza przez polskie statki rybackie w 2007 r.

trzykrotnie przekroczyły ilości zgłoszone przez Polskę i jej przyznane, zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) nr 1941/2006. Nadto Komisja w akapicie 5 preambuły stwierdziła jednoznacznie, że połowy dorsza dokonywane w morzu Bałtyckim na samym tylko obszarze Bałtyku Wschodniego (podobszar 25-32) wyczerpały całą kwotę połowową przyznaną Polsce i należy bezzwłocznie zakazać połowu tego stada.

Podstawę dla uprawnień Komisji Europejskiej w zakresie ustalania wielkości dopuszczalnych połowów na akwenach unijnych, jak też stosowania środków zapobiegawczych przed poważnym zagrożeniem dla ochrony żywych zasobów wodnych oraz wprowadzenia zakazu działalności połowowej w przypadku, gdy została wyczerpana kwota przyznana danemu państwu członkowskiemu (art. 26 ust. 4), stanowiło rozporządzenie Rady (WE) nr 2371/2002 z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie ochrony i zrównoważonej eksploatacji zasobów rybołówstwa w ramach wspólnej polityki i rybołówstwa (Dz. Urz. UE L Nr 358 z 31 grudnia 2002 r.). Stosownie bowiem do treści art. 26 w/w rozporządzenia Komisja Europejska jest podmiotem odpowiadającym za ocenę i kontrolę stosowania zasad wspólnej polityki rybołówstwa przez Państwa Członkowskie. Treść art. 26 ust. 4 wskazuje, że Komisja uprawniona jest do wprowadzenia bezwzględnego zakazu działalności połowowej na podstawie dostępnych sobie informacji.

Powyższe uwagi prowadzą zdaniem Sądu do stwierdzenia, że podniesiony w skardze zarzut dotyczący zastosowania wymienionej wyżej kary pieniężnej w przypadku braku, w ocenie skarżącego, zaistnienia przesłanki odpowiedzialności w postaci wyczerpania ogólnej kwoty połowowej uznać należy za bezzasadny.

W rozpoznawanej sprawie skarżący wywodzi również, że zakaz ustanowiony rozporządzeniem Komisji (WE) nr 804/2007 nie może być w stosunku do niego skuteczny, albowiem po pierwsze - prowadzi do utraty praw nabytych, po drugie -pozostaje w sprzeczności z pozostającą w obrocie prawnym decyzją - specjalnym zezwoleniem połowowym.

W pierwszym rzędzie w kontekście powyższego należy wskazać, iż nietrafne są podniesione w treści skargi wywody skarżącego, jakoby samo ustanowienie zakazu połowu przez upoważniony do tego organ Unii Europejskiej prowadziło do uszczuplenia praw nabytych. Wyjaśnić bowiem należy, że w krajowym porządku prawnym pozostawał na dzień uzyskania specjalnego zezwolenia połowowego jak i prowadzenia połowów, jako bezpośrednio skuteczny, powołany już art. 26 ust. 4

rozporządzenia Rady (WE) nr 2371/2002. Wobec wskazanych powyżej uwarunkowań - bezpośredniego obowiązywania w polskim porządku prawnym także regulacji ustanawianych przez instytucje Unii Europejskiej - istnienie w porządku prawnym normy, która jednoznacznie upoważniała Komisję Europejską do wprowadzania bezpośrednio skutecznego natychmiastowego zakazu kontynuowania połowów przez wszystkie statki pływające pod banderą określonego państwa (gdy wystąpią określone przesłanki - wyczerpanie ogólnej kwoty połowowej dla konkretnego państwa) powoduje, iż decyzja w przedmiocie specjalnego zezwolenia połowowego dla konkretnego podmiotu przysparzała prawo połowu jedynie w granicach wyznaczonych obowiązującym porządkiem prawnym, a więc do czasu wyekspirowania wskazanego datą terminu jego obowiązywania, wyczerpania indywidualnie przyznanej kwoty połowowej, bądź w sytuacji szczególnej - do czasu ustanowienia stosownego zakazu o charakterze ogólnym. Informacja o tych ostatnich uwarunkowaniach, zgodnie z zasadą dobrej administracji, winna była znaleźć się także w treści zezwolenia, jednak jej brak nie rodzi żadnych skutków, co do sytuacji prawnej strony. Wskazana bowiem zasada wynika z mocy prawa, nie jest zaś kreowana w wyniku stosownego rozstrzygnięcia administracyjnego w sprawie indywidualnej. Jedynie na marginesie wypada zauważyć, iż odmienna wykładania wskazanych regulacji pozostawałaby w sprzeczności z ich materialnoprawną treścią naruszając jednocześnie zasadę bezpośredniej skuteczności prawa wspólnotowego. W kontekście powyższych uwarunkowań, bez znaczenia są podnoszone kwestie pozostawania w obrocie decyzji uprawniającej do prowadzenia połowów -specjalnego zezwolenia połowowego, z którego wynikający limit indywidualny nie był wyczerpany (czy samej licencji połowowej), w czasie gdy wymierzono administracyjną karę pieniężną za prowadzenie działalności ujętej w zezwoleniu. Z decyzji tej, gdy chodzi o połów dorsza po wprowadzeniu odnośnego zakazu, nie wynikały dla strony żadne skutki w sferze materialnoprawnej. W tej sytuacji organ administracji mógł z urzędu lub na wniosek strony orzec o wygaśnięciu decyzji w zakresie niewykorzystanych kwot połowu dorsza (art. 162 § 1 pkt 1 kpa). Należy jednak podkreślić, iż ewentualne wygaszenie byłoby jedynie pośrednim następstwem prawnym ustanowienia zakazu, jednak sama utrata uprawnień do połowu wynika z mocy stosownego rozporządzenia Komisji (WE) nr 804/2007 nie jest zaś skutkiem ewentualnej decyzji o wygaszeniu. Należy wskazać, iż gdyby nawet wyrażoną wprost wolą polskiego prawodawcy było wprowadzenie konstrukcji opartej na zasadzie, iż

skuteczność zakazu ustanowionego w drodze rozporządzenia przez upoważnioną instytucję Unii Europejskiej jest skuteczny dopiero po wydaniu stosownego orzeczenia administracyjnego przez organ władzy publicznej, rozwiązanie takie, jako faktycznie ograniczające zasadę bezpośredniej skuteczności rozporządzeń, pozostawałoby w sprzeczności z porządkiem prawnym Unii Europejskiej (prawem pierwotnym z wyrażoną w nim zasadą bezpośredniej skuteczności rozporządzeń i prawem wtórnym, którym upoważniono wskazaną instytucję UE do wprowadzenia bezpośrednio skutecznego zakazu) i musiałoby zostać pominięte przy dokonywaniu wykładni regulacji, zarówno z uwagi na konstytucyjną zasadę pierwszeństwa norm umów międzynarodowych jak i pierwszeństwo norm stanowionych na podstawie umów międzynarodowych (art. 91 ust. 2 i 3 Konstytucji RP).

Wiadome jest sądowi z urzędu, iż rybacy, którzy ponieśli określone szkody w związku z ograniczeniem możliwości połowów, zostali objęci określonymi programami w ramach środków pomocowych. Można wprawdzie ubolewać, iż tego rodzaju rozwiązania nie zostały ustanowione, jako konkretna zasada w regulacjach o charakterze normatywnym stosownego rzędu stanowionych na szczeblu krajowym. Kwestia ta nie ma jednocześnie znaczenia dla meritum sprawy, której przedmiotem jest ocena legalności decyzji o wymierzeniu kary administracyjnej, nie zaś ewentualne zaniechanie legislacyjne.

W ocenie Sądu brak jest również podstaw do twierdzenia, że rozpoznając przedmiotową sprawę organ niedostatecznie ustalił i ocenił stan faktyczny, gdyż w rzeczywistości ustalił okoliczności faktyczne naruszenia przepisów o rybołówstwie w postaci prowadzenia połowów dorszy podczas obowiązującego zakazu wprowadzonego przez Komisję Europejską w związku z przekroczeniem ogólnej kwoty połowowej przyznanej Polsce na 2007 r. Ustalenia dotyczące przekroczenia kwoty połowowej przez statki pływające pod polską banderą zostały dokonane przez Komisję Europejską na podstawie kontroli, które ujawniły nieprawidłowości w zakresie raportowanych danych.

Z powyższych względów zarzuty naruszenia art. 34 ust. 4 ustawy o rybołówstwie w zw. z § 4 pkt 21 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenie przepisów o rybołówstwie oraz art. 7 i 77 § 1 kpa należy uznać za niezasadne.

Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia § 4 pkt 21 w/w rozporządzenia wykonawczego z uwagi na wymierzenie kary za jeden połów, w sytuacji gdy zdaniem skarżącego przepis ten przewiduje jedną sankcję za prowadzenie połowów, nie zaś za jeden połów, a w stosunku do skarżącego toczą się inne postępowania dotyczące połowów tego samego rodzaju. W ocenie Sądu wykładania stosownej regulacji zastosowana przez organ, który poszczególne czyny, skutkujące wymierzeniem kary, wiąże z odrębnymi rejsami, jest racjonalna i wpisuje się w ratio legis regulacji dotyczących wymierzania kar administracyjnych. Proponowana przez skarżącego wykładania w ramach, której jedną karę pieniężną należałoby wymierzyć, obejmując czyny z kilku rejsów, gdzie dokonywano połowów, nie jest racjonalna przede wszystkim z tego względu, iż prowadziłaby do nieuprawnionego różnicowania sytuacji prawnej podmiotów. Bowiem od dnia wszczęcia postępowania i jego zakończenia uzależniona byłaby w zasadzie ilość wykroczeń, za które wymierzanoby jedną karę, której maksymalna łączna wysokość została określona normatywnie. Tego rodzaju wykładania prowadziłaby do sytuacji, gdy kara pieniężna, której maksymalną wysokość wskazano w rozporządzeniu mogłaby stanowić sankcję za stosunkowo wiele połowów prowadzonych nawet w różnych latach, o ile ponownie wprowadzonoby zakaz połowów w związku z wyczerpaniem ogólnej kwoty połowowej. Oznaczałoby to hipotetycznie również, iż osoba, w stosunku do której prowadzonoby postępowanie o wymierzenie kary w maksymalnej wysokości, w czasie jego trwania mogłaby bez groźby dalszych sankcji dokonywać dalszych połowów, gdyż czyny tego samego rodzaju byłyby objęte jedną karą administracyjną. Stąd wykładnia normy zastosowana przez organ, gdzie sankcję wiążę się z zachowaniami w trakcie poszczególnych rejsów, jest prawidłowa. Za niezasadny należy również uznać zarzut skargi dotyczący naruszenia przepisów postępowania poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego w zakresie ustalenia sytuacji majątkowej skarżącego jako przesłanek wymiaru kary, gdyż organ wymierzył skarżącemu karę w wysokości dolnej granicy, a zatem karę minimalną. Należy podkreślić przy tym, że przepisy ustawy o rybołówstwie nie przewidują możliwości złagodzenia kary bądź odstąpienia od jej wymierzenia, a zatem sytuacja majątkowa skarżącego nie mogła mieć w tej sytuacji wpływu na rozstrzygnięcie.

Bez znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji pozostaje również podniesiona w skardze kwestia naruszenia w przedmiotowej sprawie zakazu

reformationis in peius, gdyż przepis art. 139 kpa nie ma zastosowania w postępowaniu toczącym się w następstwie kasacyjnej decyzji organu odwoławczego, wydanej na podstawie art. 138 § 2 kpa. Kwestia ta została przesądzona uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 maja 1998 r. (ONSA 1998/3/79). Wojewódzki Sąd Administracyjny w pełni podziela powyższe zapatrywanie prawne. Za Naczelnym Sądem Administracyjnym powtórzyć należy, że zwrot "organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się", użyty w art. 139 kpa wskazuje, że sformułowany w tej normie zakaz reformationis in peius dotyczy decyzji organu odwoławczego. Nie można zaś przyjąć, aby decyzja organu odwoławczego, do której nie odnosi się zakaz reformatio in peius (decyzja kasatoryjna), mogła "przenosić" ograniczenia związane z tym zakazem do "wynikającego" z niej postępowania przed organem pierwszej instancji.

Sąd nie uwzględnił wniosku strony skarżącej o przeprowadzenie dowodu z prywatnej opinii prof. I. D., pisma Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z listopada 2009 r. oraz pytania deputowanego do Parlamentu Europejskiego M. G. i odpowiedzi udzielonej przez Komisję Europejską na okoliczność niewyczerpania ogólnej kwoty połowowej w 2007r. i niewiarygodności danych przyjętych przez Komisję, gdyż przeprowadzenie tych dowodów zmierzałoby do dokonania oceny legalności rozporządzenia Komisji nr 804/2007, a nie oceny legalności zaskarżonej decyzji.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r, - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji.