Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 528/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2016-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 92a
journal: Dz.U. 2013 poz 1414
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Protokolant sekretarz sądowy Ewa Zawal po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 17 listopada i 1 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi D.R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz D. R. kwotę [...], - zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją nałożono na D. R. ( dalej: strona, skarżący) karę pieniężną w wysokości [...] zł, Organ, jako podstawę nałożenia kary przyjął dopuszczenie się przez skarżącego następujących naruszeń: 1) wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji, 2) wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji.

Jak wynika z akt sprawy, w dniu [...] sierpnia 2015 r. na [...] km drogi krajowej nr [...] (K.) przeprowadzono kontrolę drogową pojazdu marki M. o numerze rejestracyjnym [...][...] , którym kierował M. B. Kierujący wykonywał przejazd z Z. W. do K. w imieniu przedsiębiorcy Pana D. R. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: "A" D. R. z siedzibą w T. . Do kontroli kierujący okazał wypis nr [...] z zaświadczenia na krajowe przewozy drogowe na potrzeby własne nr [...]. W chwili zatrzymania do kontroli kierujący jechał wraz z M. S. i L. Z. Na podstawie zeznań M. S. , L. Z. i M. B. kontrolujący przyjęli, że kierujący i L. Z. wykonywali prace na rzecz strony na działce przygotowywanej pod budowę kliniki. Podczas kontroli stwierdzono również, że ostatnie sprawdzenie okresowe tachografu zainstalowanego w kontrolowanym pojeździe zostało przeprowadzone w dniu [...] sierpnia 2013 r. Przebieg i ustalenia z kontroli zostały zawarte w protokole

nr [...] [...].

Pismem z dnia [...] sierpnia 2015 r. D. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego. W toku postępowania w piśmie z dnia [...] października 2015 r. strona złożyła wyjaśnienia podnosząc, że przewóz wykonywany w dniu kontroli był przewozem prywatnym M.B . W wyjaśnieniach wskazał, że "A" jest firmą rodzinną, zaś M. B., kierujący w dniu [...] sierpnia 2015 r. ww. pojazdem jest kuzynem skarżącego, który pomaga przy budowie domu swoim dwóm braciom, zatrudnionym w"A" . M. B. miał zgodę na zabranie drzew owocowych z terenu przygotowanego pod inwestycję (budowa kliniki), pod warunkiem uporządkowania własnym działaniem (wyrównania) nawierzchni po wyrwanych z korzeniami drzewach. W tym celu przewoził niezbędne do tego humus i narzędzia. Organ nie wziął natomiast pod uwagę celu przejazdu, a to on decydował o zarobkowym, prywatnym lub jeszcze innym charakterze przewozu. Na potwierdzenie dołączono oświadczenie M. B. z [...] października 2015 r. Postępowanie zakończyło się wydaniem przez D. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego jako organu I instancji decyzji administracyjnej z dnia grudnia 2015 r. nr [...][...] nakładającej na stronę karę pieniężną w wysokości [...] zł (słownie: [...] tysięcy złotych).

W dniu [...] grudnia 2015 r. strona złożyła odwołanie od wymienionej decyzji, wnosząc o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania lub przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Wydanej decyzji zarzuciła naruszenie:

- prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie norm prawnych i przyjęcie, że przedsiębiorca naruszył przepis sankcjonowany z Ip. 1.1 i Ip. 6.1.4 ustawy o transporcie drogowym,

- art. 107 k.p.a. poprzez błędne ustalenie strony postępowania,

- art. 77 i art. 78 § 1 k.p.a. poprzez niezbadanie sprawy pod względem faktycznym i prawnym oraz rozpatrzenie sprawy na podstawie niekompletnego i niewystarczającego materiału dowodowego,

-art. 107 § 3 k.pa. poprzez niewskazanie przyczyn odmowy wiarygodności i mocy dowodowej środkom dowodowym, które organ I instancji zgromadził,

- art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez wadliwie poczynione ustalenia faktyczne,

- art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób zakładający dokonanie przez stronę zarzucanych jej naruszeń.

Skarżący podniósł, że ustalenia organu i instancji są całkowicie dowolne, zgromadzone dowody są niewystarczające i niezgodne ze stanem faktycznym, zaś opis naruszenia opiera się na poszlakach. Podtrzymał wyjaśnienia zawarte w piśmie z [...] października 2015 r., podkreślając, że M. B. przewóz wykonywał we własnym imieniu. Miał także prawo dysponowania pojazdem o numerze rejestracyjnym [...][...] (faktura za wynajem). Tym samym przewóz przez niego wykonywany nie miał żadnego związku z działalnością gospodarczą strony. Ponadto zdaniem skarżącego kierujący i osoby obecne podczas kontroli nie wiedzieli o co kontrolującym chodzi i na jaką okoliczność są przesłuchiwani. Skarżący wskazał również, że kierowca nie musiał okazywać zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne, ponieważ był to przewóz prywatny wykonywany pojazdem użyczonym kierowcy. Z tego względu także brak legalizacji tachografu nie może stanowić podstawy do stwierdzenia naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym. Skarżący wyjaśnił również, że Pan L. Z. jest zatrudniony w więziennictwie i sporadycznie dorabia sobie w przedsiębiorstwie"A", a w dniu kontroli pomagał M. B. zasypywać doły po wyrwanych drzewach. Z uwagi na powyższe w ocenie strony złożone oświadczenie w zakresie zwolnienia go z odpowiedzialności za zaistniałe naruszenia jest przedwczesne.

Organ odwoławczy zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją utrzymał w mocy rozstrzygniecie pierwszoinstancyjne.

W uzasadnieniu organ wskazał, że stosownie do art. 87 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy o transporcie drogowym podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku oraz zaświadczenie albo oświadczenie, o których mowa w art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców, a wykonując transport drogowy - wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji.

W myśl art. 87 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym, podczas przewozu drogowego wykonywanego na potrzeby własne kontrolowany jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli, oprócz odpowiednich dokumentów wymaganych przy takim przewozie, określonych w ust. 1, wypis zaświadczenia, o którym mowa w art. 33 ust. 10.

Zgodnie z art. 92a ust. 1 ww. ustawy, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10000 złotych (ust. 2). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa ust. 1, oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 6 ustawy o transporcie drogowym). Według

Ip. 1.1 załącznika nr 3 ustawy o transporcie drogowym, wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 8000 zł. Natomiast zgodnie z Ip. 6.1.4. załącznika nr 3 do ww. ustawy, wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 1000 zł.

Odnośnie naruszenia z Ip. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji dokonał prawidłowych ustaleń stanu faktycznego sprawy i prawidłowo zastosował przepisy ustawy o transporcie drogowym dotyczące charakteru przewozu z dnia kontroli. Powołując się na przesłanki wymienione w art. 4 pkt 4 ustawy organ wyjaśnił, że dla uznania danego przewozu za niezarobkowy - przewóz na potrzeby własne, przesłanki musza być spełnione łącznie, a zatem brak którejkolwiek z nich powoduje, że nie można wówczas mówić o wykonywaniu przewozu na potrzeby własne. Warunki te dotyczą kierowcy, pojazdu, przewożonego ładunku lub osób i przedmiotu działalności gospodarczej. Ponadto przewozy te nie mogą być wykonywane odpłatnie, ponieważ służą wykonywaniu podstawowej działalności gospodarczej przedsiębiorcy. W przypadku skarżącego nie można mówić o przewozie na potrzeby własne, jako że M. B. nie był pracownikiem strony. Jak stwierdził organ, z zeznań kierującego, złożonych w trakcie kontroli, wynikało, że na polecenie skarżącego

przewoził humus z działki budowlanej na drogę. Kierujący zeznał również, że w czasie urlopu i dni wolnych pracuje u skarżącego wykonując przewozy od około 20 lipca 2015 r. Wykonywał przede wszystkim przewozy urobku ziemnego na terenie D. S., ale także przewoził maszynę budowlaną z K. oraz szpadle budowlane do miejscowości na terenie powiatu t. i o. Kierujący zeznał, że pracę na rzecz skarżącego wykonuje od około 4 lat, lecz żadnej umowy o pracę nie zawierał ze skarżącym, ponieważ służy w Wojsku Polskim w O.

W kwestii natomiast naruszenia opisanego w Ip. 6.1.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym organ powołał się na § 7 ust. 1 rozporządzenia z dnia 11 lutego 2005 r. w sprawie zezwoleń na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie instalacji lub napraw oraz sprawdzenia urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym - tachografów samochodowych, zgodnie z którym sprawdzanie urządzenia rejestrującego zainstalowanego w pojeździe zarejestrowanym na terenie RP, o którym mowa w ust. 3 lit. b) rozdział VI załącznika I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, wykonuje się nie rzadziej, niż co 24 miesiące, licząc od daty naniesionej na tabliczkę pomiarową, o ile wcześniej nie nastąpi uszkodzenie urządzenia rejestrującego, przekroczenie dopuszczalnych wartości błędów, uszkodzenie bądź utrata cechy nałożonej w czasie sprawdzania lub tabliczki pomiarowej. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie potwierdzał natomiast, że tachograf zamontowany w pojeździe marki M. o numerze rejestracyjnym [...][...] , będący własnością skarżącego, nie został poddany wymaganemu sprawdzeniu okresowemu. Jak bowiem wykazała kontrola, zainstalowany w pojeździe tachograf został poddany ostatniemu sprawdzeniu okresowemu w dniu 20 sierpnia 2013 r., co potwierdził sam skarżący. Wobec tego termin ważności badania opisanego tachografu upłynął w dniu 20 sierpnia 2015 r., gdyż termin ważności badań kontrolnych wynosi dwa lata. Organ zwrócił uwagę, że obowiązek przeprowadzania okresowych badań tachografów nakłada na przedsiębiorcę przepis ust. 3 lit. a rozdziału VI załącznika nr I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym. Po upływie terminu ważności przeprowadzonego badania przedsiębiorca jest zobowiązany zgłosić tachograf do ponownego sprawdzenia okresowego. Skarżący jako przedsiębiorca wykonujący transport drogowy był zobowiązany przeprowadzić sprawdzenie okresowe tachografu zainstalowanego w pojeździe służącym mu do wykonywania działalność, czego nie dopełnił.

W skardze wniesionej na powyższą decyzję do tutejszego Sądu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Ponowił zarzuty i argumentację sformułowane w odwołaniu.

Skarżący podkreślał, że nie zgadza się z dokonaną przez organ oceną charakteru przewozu w dniu [...] sierpnia 2015 r. i wskazywał, że obowiązkiem organu było ponowne sprawdzenie okoliczności opisanych w protokole kontroli oraz ustalenie, czy w świetle zeznań świadków , oświadczenia i wyjaśnień strony można ustalić stan faktyczny, biorąc pod uwagę istniejące wątpliwości, można dokonać prawidłowego zakwalifikowania stanu faktycznego i ustalenia właściwej strony postępowania. Podnosił, że dowody, na których oparł się organ zostały pozyskane poza zakresem postępowania administracyjnego, przed sporządzeniem protokołu kontroli, która trwała 8 godzin, a przesłuchiwani nie wiedzieli naprawdę o co kontrolującym chodzi i na jaką okoliczność są przesłuchiwani. Ustalenia organu były, w opinii skarżącego dowolne i pomijały zgromadzone w sprawie dowody. Błędnie bowiem przyjął organ, że kierujący pojazdem na zlecenie skarżącego przewoził humus z działki budowlanej na drogę. Powyższe nie wynikało z protokołu kontroli ani decyzji organu I instancji. Podkreślił, że zgodził się użyczyć samochodu kuzynowi, by ten mógł na prywatne potrzeby zabrać ścięte na terenie przeznaczonym pod budowę kliniki drzewka owocowe, pod warunkiem uporządkowania terenu. W związku z powyższym kierujący pojazdem nie miał obowiązku i nie mógł okazać zaświadczenia na potrzeby własne, bowiem był to przewóz prywatny, niehandlowy, dokonany "na pusto" przez kierowcę posiadającego stosowne uprawnienia do jego prowadzenia. Błędnie także organ ustalił obowiązek posiadania legalizowanego urządzenia rejestrującego i jego używania w trakcie kontrolowanego prywatnego przejazdu. Tachograf, w przypadku którego opóźnienie dotyczące legalizacji wynosiło 5 dni, miał być poddany kontroli po zakończeniu okresu użyczenia pojazdu, skarżący nie mógł go legalizować w okresie, w którym nie był on w jego posiadaniu i nie dokonywał kontrolowanym pojazdem przewozów drogowych objętych obowiązkiem posiadania tachografu. W skardze podniesiono także zarzuty dotyczące naruszenia zasady przekonywania poprzez niewyjaśnienie przesłanek, jakimi kierował się organ przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji oraz nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów strony.

Organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 1 grudnia 2016 r. Sąd postanowił na wniosek skarżącego dopuścić jako dowód w sprawie odpis wyroku Sądu Rejonowego dla W. K. z dnia 17 maja 2016 r., Sygn. Akt [...], w którym uznano M. B. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu z art. 92 ust. 1 i 2 ustawy o transporcie drogowym w zw. z Ip. 13.15.2

załącznika nr 1 do ww. ustawy (okazanie na żądanie kontrolującego inspektora wykresówki z dnia 25 sierpnia 2015 r. niezawierającej numeru rejestracyjnego pojazdu) oraz uniewinniające M. B. od popełnienia czynu z art. 92 ust. 1 i 2 ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp.1 załącznika nr 1 do ww. ustawy ( nieokazanie na żądanie kontrolującego wykresówek za okres od dnia 30 lipca do dnia 24 sierpnia 2015 r., a także wydruków z tachografu lub karty kierowcy zawierających dane o aktywności kierowcy w tym okresie oraz wymaganych zgodnie z art. 87 ww. ustawy zaświadczeń o aktywności kierowcy, o których mowa w art. 31 ustawy o czasie kierowców za ten okres.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna .

Podstawą nałożenia na skarżącego kary był przepis art. 92a ustawy o transporcie drogowym, w myśl którego podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10 000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa ust. 1, oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 6 ustawy o transporcie drogowym).

Zarzucając skarżącemu naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego organ zarzucił mu niedopełnienie warunku posiadania licencji na dokonywanie transportu drogowego oraz brak ważnych badań tachografu. Obowiązki przewoźnika w tym zakresie organ wywodził z brzmienia poniższych regulacji.

W myśl art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i 2, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE, zwanym dalej "rozporządzeniem (WE) nr 1071/2009".

Według przepisu art. 33 ust. 1 ww. ustawy, przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej.

W myśl art. 87 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku oraz zaświadczenie albo oświadczenie, o których mowa w art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców, a wykonując transport drogowy - wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji. Zgodnie natomiast z art. 87 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym, podczas przewozu drogowego wykonywanego na potrzeby własne kontrolowany jest obowiązany mieć przy sobie i okazywaó na żądanie uprawnionego organu kontroli, oprócz odpowiednich dokumentów wymaganych przy takim przewozie, określonych w ust. 1, wypis zaświadczenia, o którym mowa w art. 33 ust. 10. Jednocześnie warunki wykonywania przewozu na potrzeby własne wynikają z art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, w myśl którego niezarobkowy przewóz drogowy to przewóz na potrzeby własne - każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:

a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników,

b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,

c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z

przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin,

d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.

Zarazem według art. 4 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym, transport drogowy to krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy; określenie to obejmuje również:

a) każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4,

b) działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy.

W kwestii obowiązku okresowego sprawdzania tachografu odwołać się należy do treści lit. b ust. 3 rozdziału VI załącznika nr I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. Zgodnie z tą regulacją badanie mające ną celu stwierdzenie zgodności z postanowieniem rozdziału III pkt 3 lit. f) dotyczącym maksymalnych dopuszczalnych błędów w eksploatacji jest przeprowadzana co najmniej raz na sześć lat, przy czym każde państwo członkowskie może ustalić krótszy odstęp między takimi badaniami, dotyczący pojazdów zarejestrowanych na swoim terytorium. Po takim badaniu należy dokonać wymiany tabliczki pomiarowej. W myśl § 7 ust. 1 rozporządzenia z dnia 11 lutego 2005 r. w sprawie zezwoleń na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie instalacji lub napraw oraz sprawdzenia urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym - tachografów samochodowych, sprawdzanie urządzenia rejestrującego zainstalowanego w pojeździe zarejestrowanym na terenie RP, o którym mowa w ust. 3 lit. b) rozdział VI załącznika I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, wykonuje się nie rzadziej, niż co 24 miesiące, licząc od daty naniesionej na tabliczkę pomiarową, o ile wcześniej nie nastąpi uszkodzenie urządzenia rejestrującego, przekroczenie dopuszczalnych wartości błędów, uszkodzenie bądź utrata cechy nałożonej w czasie sprawdzania lub tabliczki pomiarowej.

Uchybienia powołanym wyżej przepisom skutkują nałożeniem kar w wysokości określonej w załącznikach do ustawy o transporcie drogowym. Według Ip. 1.1 załącznika nr 3 ustawy o transporcie drogowym, wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 8000 zł. Natomiast zgodnie z Ip. 6.1.4. załącznika nr 3 do ww. ustawy, wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 1000 zł. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10000 złotych (art. 92a ust. 2 ustawy).

Oceniając zastosowanie przytoczonych wyżej przepisów w realiach rozpoznawanej sprawy zwrócić należy jednak uwagę, na określony w art. 1-3 ustawy o transporcie drogowym zakres zastosowania przepisów tej ustawy.

I tak, zgodnie z art. 1 ust.1 ustawa określa zasady podejmowania i wykonywania: 1) krajowego transportu drogowego; 2) międzynarodowego transportu drogowego; 3) niezarobkowego krajowego przewozu drogowego; - 4) niezarobkowego międzynarodowego przewozu drogowego.

Wyłączenia z zakresu zastosowania ustawy zawarto w art. 3. Zgodnie z tym artykułem (ust. 1) przepisów ustawy nie stosuje się do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów:

1) przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą - w niezarobkowym przewozie drogowym osób;

2) o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony w transporcie drogowym rzeczy oraz niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy;

3) zespołów ratownictwa medycznego oraz w ramach usług transportu sanitarnego. 1a. Przepisy ustawy stosuje się do kontroli przez Inspekcję Transportu Drogowego:

1) przestrzegania przepisów ruchu drogowego przez kierujących pojazdami na zasadach określonych w ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137, z późn. zm.);

2) prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1440). Stosownie zaś do brzmienia ust. 2. do przewozów drogowych wykonywanych:

1) w ramach powszechnych usług pocztowych,

2) w ramach usług polegających na przewozie odpadów komunalnych lub nieczystości ciekłych,

3) przez podmioty niebędące przedsiębiorcami,

4) w ramach usuwania skutków awarii lub wypadków pojazdami pomocy drogowej

- stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego.

Z przytoczonych regulacji wynika zatem, że co do zasady adresatem norm zawartych w ustawie jest przedsiębiorca, jako podmiot dokonujący transportu/przewozu drogowego. Do podmiotów wymienionych ust. 2 art. 3 ww. ustawy przepisy te stosuje się jedynie odpowiednio, odpowiednie stosowanie może polegać na zastosowaniu przepisu (lub jego części) wprost, z modyfikacją lub nawet na odmowie zastosowania (por. Uchwała SN z dnia 18 grudnia 2001 r., III ZP 25/01, OSNP2002, nr 13, poz. 301).

Na tle przytoczonych przez organ ustaleń i zgłaszanych do nich przez skarżącego zastrzeżeń, jako kluczowa jawi się kwestia ustalenia, kto był w rozpoznawanej sprawie podmiotem dokonującym przewozu. Konsekwencją tego ustalenia jest bowiem zaakceptowanie takiego, a nie innego zakresu zastosowania przepisów ustawy o transporcie drogowym. W rozpoznawanej sprawie organ wymierzając skarżącemu karę na podstawie art. 92a ustawy o transporcie drogowym uznał, że przewóz w dniu [...] sierpnia 2015 r. dokonywany pojazdem wykorzystywanym na co dzień w firmie "A" a prowadzonym przez kierującego M. B. nastąpił w związku z działalnością gospodarczą prowadzoną przez skarżącego i na jego rzecz.

Organ stoi na stanowisku , że dokonującym w niniejsze sprawie przewozu był skarżący. Przemawiają za tym, zdaniem organu złożone w czasie kontroli zeznania L. Z., a także wyjaśnienia M. B. Ponadto pojazd [poddany kontroli był niewątpliwie na co dzień wykorzystywany w firmie prowadzonej przez skarżącego. Tymczasem w opinii D. R. nie było podstaw do takiego wniosku, jako że w momencie kontroli pojazd był na podstawie umowy najmu w dyspozycji M. B., który go wykorzystywał na potrzeby własne, niezwiązane z prowadzoną przez skarżącego działalnością.

Jednoznaczne przesądzenie tej kwestii będzie zatem miało zasadnicze znaczenie sprawie, skoro do przedsiębiorców dokonujących transportu drogowego/przewozu na potrzeby własny stosuje się przepisy ustawy o transporcie drogowym z pełnym zakresie, natomiast do osób fizycznych niebędących przedsiębiorcami wypełnienie nałożonych ta ustawą obowiązków należy oceniać przez pryzmat przepisów dotyczących niezarobkowego przewozu drogowego. Odwołując się w tym miejscu do zawartej w art. 4 pkt 4 ustawy (i przytoczonej wyżej) definicji niezarobkowego przewozu drogowego (przewozu na potrzeby własne) zauważyć trzeba, że odpowiednie stosowanie tego przepisu do osoby fizycznej niebędącej przedsiębiorcą i niezatrudniającej innych osób musi oznaczać rezygnację m.in. z alternatywnego warunku prowadzenia pojazdu przez pracownika przedsiębiorcy i pozostanie przy wymogu osobistego prowadzenia pojazdu. W rozpoznawanej sprawie, zdaniem strony dokonującym przewozu był w tym wypadku M. B., który był jednocześnie kontrolowanym kierowcą - w stosunku do niego należy oceniać wypełnianie wymogów wynikających z przepisów ustawy o transporcie drogowym. Jeśli natomiast przyjąć argumentację skarżącego, to za wadliwe należałoby uznać dalsze procedowanie w zakresie odpowiedzialności właściciela pojazdu -przedsiębiorcy. Podkreślenia przy tym wymaga, że wyłączenie w takim wypadku możliwości prowadzenia postępowania wobec przedsiębiorcy wynika nie tylko wprost z treści art. 92a ustawy o transporcie drogowym (podmiot dokonujący przewóz... podlega karze), ale pośrednio także z analizy przesłanek ekskulpacyjnych zawartych w art. 92b i 92c ustawy, treść których wskazuje, że ustawodawca przyjął odpowiedzialność przedsiębiorcy także w przypadku działania osób trzecich (bezpośrednie naruszenie przepisów ustawy np. przez kierowcę), opierając się jednak na założeniu, że w stosunku do tych osób przewoźnik dysponował możliwością wydawania poleceń służbowych , określania zakresu ich obowiązków oraz dyscyplinowania. W przypadku przekazania pojazdu do dyspozycji na podstawie umowy cywilnoprawnej na cudze potrzeby przedsiębiorca przestaje być jego dysponentem i o ile organ nie wykażę, że pojazd ten jest wykorzystany na potrzeby działalności przedsiębiorcy i na jego zlecenie, nie można go uznać za podmiot dokonujący przewozu drogowego.

Odnosząc powyższe uwagi do realiów rozpoznawanej sprawy Sąd stoi na stanowisku, że organy nie wyjaśniły w sposób dostateczny kto w dniu 25 sierpnia 2015 r. był podmiotem dokonującym przewozu drogowego - przez co doszło do naruszenia art. 7, art. 77 i art. 87 k.p.a, nakładających na organ obowiązek zebrania wyczerpującego materiału dowodowego i wszechstronnego wyjaśnienia sprawy. Wbrew temu, co podniesiono w zaskarżonej decyzji, materiał dowodowy zebrany w katach sprawy nie daje podstaw do jednoznacznej odpowiedzi na powyższe pytanie.

Niewątpliwie na zasadność stanowiska organu nogą wskazywać niektóre stwierdzenia świadka Z. ("pomagałem w pracy D. R.") oraz M. B. Który stwierdził, że prace polecił mu wykonać D.R. Jednocześnie trzeba zwrócić uwagę, że skarżący kwestionował te twierdzenia przedstawiając obszerne wyjaśnienia, w których opisał okoliczności przekazania M. B. pojazdu na potrzeby prywatne (oraz podnosił, że podczas kontroli kierowca i drugi świadek nie orientowali się dobrze co do okoliczności, w których złożono zeznania), co potwierdził M. B. w swoim oświadczeniu z dnia 23 października 2015 r. Nie kwestionując stanowiska organu, ze wyjaśnienia i zeznania złożone do protokołu w momencie kontroli stanowią materiał dowodowy, powyższe nie powinno się przekładać na automatyczne dyskredytowania pozostaiych dowodów, ale wymaga ich rzetelnego przeanalizowania i odniesienia się do nich. W sprawie tymczasem przedcześnie, zdaniem Sądu organ wnioskował z twierdzeń dotyczących przeszłej współpracy M. B. ze skarżącym, ze również kontrolowany przejazd miał miejsce w ramach takiej współpracy, nie wyjaśniając podniesionych przez skarżącego kwestii. Zdaniem Sadu wymagała wyjaśnienia sprawa wynajęcia pojazdu M. B.przez skarżącego i wystawionej przez niego faktury z tego tytułu ( na co powołuje się strona) , a także doprecyzowania celu wyjazdu i zakresu działań podjętych w związku z nim przez M. B. i towarzyszące mu osoby. Skarżący wskazuje, że M. B. jechał na teren kliniki, gdzie prowadzona były prace budowlane, alby wyciąć na swoje potrzeby drzewa owocowe, na co posiadał zgodę. Wobec takich twierdzeń skarżącego celowe wydaje się wyjaśnienie, czy prace na terenie kliniki były wykonywane przez "A" i czy do wycięcia drzew zobowiązany był skarżący oraz kto w związku z tym wyraził powoływaną przez stronę "zgodę" na wycięcie drzew. Zauważyć trzeba, ze trzeci z obecnych w pojeździe nie dostarczył żadnych informacji przydatnych do wyjaśnienia sprawy.

Zasadność wątpliwości wydaje się jedynie potwierdzać przekazany przez skarżącego wyrok Sądu Rejonowego dla W. K. z dnia 17 maja 2016 r.,

Sygn. Akt [...]. W wyroku tym Sąd odnosił się ł co prawda do naruszenia prawa p[r5zez M. B., jednakże nie można zignorować, że dokonał także jednoznacznej oceny charakteru przewozu jako dokonanego na potrzeby prywatne przez samego kierowcę. Do wniosków takich Sad doszedł na podstawie materiałów z kontroli, a także zeznań złożonych w postępowaniu karnym. Z treści decyzji Pierwszej instancji wynika, że postępowanie to toczyło się już przed wydaniem zaskarżonej w sprawie decyzji - nie było zatem przeszkód , aby i te materiały włączyć do akt postępowania, jeśli miałyby być przydatne dla rozpoznania sprawy. Organ powinien bowiem korzystać przy rozpoznawaniu sprawy ze wszelkich dopuszczalnych środków dowodowych. W szczególności należy zwrócić uwagę, że organ ma prawo - w myśl art. 86 k,.p.a - do przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony, jeśli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.

Odnosząc się do kwestii obowiązku przeprowadzania okresowych badań tachografów należy stwierdzić, że spoczywa on na przedsiębiorcy na podstawie ust. 3 lit. a rozdziału VI załącznika nr I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym. Po upływie terminu ważności przeprowadzonego badania przedsiębiorca jest zobowiązany zgłosić tachograf do ponownego sprawdzenia okresowego. Podkreślić jednak ponownie należy, że uchybienie temu obowiązkowi można przypisać skarżącemu tylko w przypadku niewątpliwego ustalenia, że był on w dniu 25 sierpnia 2015 r. odpowiedzialny za dokonywanie kontrolowanym pojazdem przewozu drogowego, zaś ustalenia organu w tym zakresie Sad ocenił jako niewystarczające.

Mając na uwadze powyższe Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 780 ze zm.)

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ będzie zobowiązany przeprowadzić postępowanie wyjaśniające przy wykorzystaniu dostępnych środków dowodowych, tak by możliwe było ustalenie bez żadnych wątpliwości, kto był w dniu 25 sierpnia 2015 r. podmiotem dokonującym transportu drogowego.

Orzekając ponownie w sprawie organ będzie obowiązany uwzględnić zawartą w niniejszym wyroku ocenę prawną.

O kosztach orzeczono zgodnie z wnioskiem stronny, na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Z.:

1. proszę odnotować w repertorium;

2. odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć:

- strony skarżącej, z pouczeniem o skardze kasacyjnej

- organowi , z pouczeniem o skardze kasacyjnej

3. kalendarz 30 dni (na ewentualne wywiedzenie skargi kasacyjnej);