Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 514/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2017-08-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 124 ust. 4, art. 128 ust. 4, art. 129 ust. 5 pkt 3
journal: Dz.U. 2015 poz 1774
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 10 sierpnia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Sędzia WSA Magdalena Sieniuć (spr.), Protokolant Asystent sędziego Jarosław Moraczewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2017 roku sprawy ze skargi A z o. o. Spółki Komandytowej z siedzibą w R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania z tytułu zmniejszenia wartości nieruchomości oddala skargę. LS


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. nr [...] Wojewoda [...] uchylił w całości decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] r., znak: [...], ustalającą odszkodowanie dla A Sp. z o.o. Spółki komandytowej z siedzibą w Ł. i orzekł o odmowie ustalenia A Sp. z o.o. Spółka komandytowa w Ł. odszkodowania z tytułu zmniejszenia wartości nieruchomości położonej w P. przy ul. A, oznaczonej nr działki 14/23, w obrębie [...], na skutek lokalizacji linii energetycznej 110 kV "SGS 1 – P.".

Jak wynika z akt sprawy, pismem z dnia 10 listopada 2015 r. A Sp. z o.o. Spółka komandytowa wystąpiła o ustalenie odszkodowania, na podstawie przepisów art. 124 ust. 1 w związku z art. 129 ust. 1 i 5 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 2147) z tytułu ograniczania prawa własności do nieruchomości położonej w P. przy ul. A, oznaczonej nr działki 14/23, obręb [...], dokonanego decyzją Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Urzędu Miejskiego w P. z dnia [...] maja 1985 r. Wnioskodawczyni podniosła, że nieruchomość została obciążona ograniczonym prawem rzeczowym na rzecz Zakładów Energetycznych Okręgu Centralnego Zakładu Energetycznego Ł. Decyzja z dnia [...] maja 1985 r. została doręczona B, która została przekształcona w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa - B S.A., a następnie w A Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością Spółkę komandytowo-akcyjną.

Decyzją z dnia [...]r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 129 ust. 1 i 5 pkt 3 w związku z art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, Prezydent Miasta P., wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, orzekł o ustaleniu odszkodowania w wysokości 9.883,00 zł na rzecz A Sp. z o.o. Spółki komandytowej w Ł. z tytułu ograniczenia prawa własności do nieruchomości położonej w P. przy ul. A, oznaczonej numerem działki 14/23, w obrębie [...], do wypłaty którego zobowiązał C S.A. w L. Oddział Ł.-Teren w Ł.. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, że w dniu [...] maja 1985 r. została wydana decyzja, na podstawie której nieruchomość należąca do B w P. położona w P. przy ul. A, oznaczona nr działki 14/32, obręb [...], została obciążona na rzecz Zakładów Energetycznych Okręgu Centralnego Zakładu Energetycznego Ł. ograniczonym prawem rzeczowym. Ograniczenie prawa do swobodnego gospodarowania przedmiotową działką polegało na wybudowaniu linii energetycznej. Za straty z tego tytułu odszkodowanie nie zostało nigdy wypłacone B. Stroną tego postępowania była B, która działała następnie jako spółka akcyjna. W trybie art. 551 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (tekst jedn. Dz. U z 2013 r., poz. 1030 ze zm.), w wyniku uchwały nr 1 Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy Spółki, B S.A. została przekształcona, zmieniając nazwę i formę prawną na A Sp. z o.o. Spółka komandytowo-akcyjna. Następnie uchwałą Nr 3/09/2014 Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością S.K.A. z siedzibą w R., Spółka została przekształcona w spółkę komandytową pod nazwą: A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa. Jednocześnie organ wyjaśnił, że odszkodowanie za ograniczenie prawa własności nieruchomości zajętej w 1985 r. nie zostało dotychczas przyznane osobom uprawnionym, tj. właścicielowi lub jego następcom prawnym, a przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, w szczególności art. 124 ust. 2 w związku z art. 128 ust. 2, nakazują wypłatę odszkodowania za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa m.in. w art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, i odszkodowanie to ustalane jest w oparciu o art. 129 ust. 5 pkt 3 tej ustawy. W związku z powyższym w sprawie został sporządzony operat szacunkowy z dnia 20 czerwca 2016 r. Zdaniem organu I instancji operat ten został sporządzony zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa, nie stwierdzono również błędów rachunkowych i dlatego mógł stanowić dowód w prowadzonym postępowaniu. Ustalono również, iż obowiązek zapłaty odszkodowania za zmniejszenie wartości nieruchomości obciąża C S.A. w L. Oddział Ł.-Teren w Ł.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyła C S.A. Oddział Ł.-Teren, wnosząc o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Spółka zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 1, art. 11 w związku z art. 8 i 6 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 105 § 1 tej ustawy oraz naruszenie art. 128 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami i podniosła m.in., że w chwili wydania decyzji wywłaszczeniowej B nie była odrębnym od Skarbu Państwa podmiotem i nie przysługiwała jej własność objętej wywłaszczeniem nieruchomości. W ocenie odwołującej się postępowanie powinno podlegać umorzeniu.

Odwołanie złożyła również A Spółka z o.o. Spółka komandytowa w Ł., zarzucając naruszenie przepisów: art. 128 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami i art. 77, 80, 10 § 1 oraz art. 107 § 3 i 11 Kodeksu postępowania administracyjnego. Spółka wniosła o uchylenie decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie o zmianę decyzji w zaskarżonym zakresie poprzez ustalenie odszkodowania w oparciu o szerokość pasa ochronnego (tym samym ograniczenia użytkowania przedmiotowej nieruchomości) wynikającego z bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa.

Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia [...] r. Wojewoda [...] uchylił decyzję organu I instancji i orzekł o odmowie ustalenia A Sp. z o.o. Spółce komandytowej w Ł. odszkodowania z tytułu zmniejszenia wartości nieruchomości położonej w P. przy ul. A, oznaczonej numerem działki 14/32 w obrębie [...], na skutek lokalizacji linii energetycznej 110 kV "SGS-1 – P.". W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia wyjaśniono, że decyzją Urzędu Miejskiego w P.- Wydział Geodezji i Gospodarki Gruntami z dnia [...] maja 1985 r. zezwolono Zakładom Energetycznym Okręgu Centralnego Zakładowi Energetycznemu Ł.-Teren na wejście w teren w związku z budową powyższej linii. Trasa budowy linii miała przebiegać przez nieruchomości podmiotów określonych w decyzji, w tym położonej w P. przy ul. A nieruchomości B (wymienionej w sentencji decyzji pod poz. 93). B była wówczas utworzonym w 1951 r. przedsiębiorstwem państwowym. Na dzień wydania orzeczenia z 1985 r. obowiązywały przepisy ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (tekst jedn. Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64). Wojewoda [...] wyjaśnił, że wydanie decyzji mającej podstawę w art. 35 ust. 1 tej ustawy prowadziło do trwałego ograniczenia prawa własności nieruchomości, gdyż sprawiało, że właściciel miał obowiązek znoszenia stanu faktycznego ukształtowanego przebiegiem urządzeń przez strefę, w której było lub mogło być wykonywane jego prawo. Decyzje wydawane w tym trybie prowadziły do ograniczenia prawa własności nieruchomości w związku z koniecznością znoszenia takiego jej wykorzystania dla celów publicznych, dla zrealizowania którego je wydano. Przepis art. 35 ust. 1 ustawy z 1958 r. odpowiada w swej treści przepisowi art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 2147). Przepisy obu przywołanych ustaw przewidują odszkodowanie za straty wynikłe z działań przewidzianych w art. 35 ust. 1 i 2 albo szkody powstałe wskutek zdarzeń, o jakich mowa w art. 120 i 124-126 (art. 128 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Zdaniem organu podmiotem posiadającym legitymację prawną do wystąpienia z roszczeniem o odszkodowanie jest tylko i wyłącznie "osoba wywłaszczona", tym samym uprawnionym do realizacji roszczenia nie może być podmiot niebędący właścicielem nieruchomości w dacie budowy infrastruktury technicznej, o jakiej mowa w art. 128 ust. 4 ustawy, a który nabył nieruchomość w drodze czynności prawnej od pierwotnego właściciela. Nabywca taki nie jest podmiotem uprawnionym i nie może domagać się przedmiotowego odszkodowania, trudno bowiem uznać, aby poniósł jakąkolwiek szkodę w wyniku realizacji inwestycji. Kierując się tymi ustaleniami Wojewoda [...] wskazał, że w załączonych do akt sprawy dokumentach źródłowych znajduje, się "Wykaz właścicieli użytkowników gruntów, nad którymi przebiega linia elektroenergetyczna", w którym pod pozycją 123 wpisano B i określono nieruchomość, przez którą przebiegać będzie linia 110 kV SGS1 – P.. jako działka nr 1. Według mapy trasy linii 110 kV SGS1 – P. linia 110 kV zlokalizowana była na działce nr 1, w jej południowych granicach. Ustalono, iż przy odnowieniu ewidencji gruntów przeprowadzonego dla przedmiotowego terenu w latach 1983 -1984 uległy zmianie numery działek i obrębów. Działka nr 1 z dawnego obrębu nr [...] otrzymała numer 14 w obrębie nr [...] i powierzchnię 10,4622 ha. Na podstawie map przyjętych do Miejskiego Ośrodka Geodezyjno-Kartograficznego działka nr 14 ulegała podziałom. Obecnie w ewidencji gruntów i budynków miasta P. figurują działki o numerach: 14/3, 14/8, 14/11, 14/15, 14/16, 14/19, 14/20, 14/21, 14/22, 14/23, 14/24, 14/26, 14/27, 14/28, 14/29, 14/30, 14/31, 14/32, 14/33, 14/37, 14/40, 14/41, 14/42, 14/43, 14/44, 14/45, 14/46, 14/47, 14/48, 14/49, 14/51, 14/52, 14/53, 14/54 i 14/55. Wnioskodawczyni w sprawie A Sp. z o. o. Spółka komandytowa wystąpiła o ustalenie odszkodowania z tytułu ograniczania prawa własności do nieruchomości położonej w P. przy ul. A, oznaczonej aktualnie nr działki 14/32, zatem stanowiącej część dawnej działki nr 1. Wojewoda wskazał również, że B (według Wikipedii, w aktach sprawy nie ma dokumentów) utworzono w 1951 r. Wówczas Minister Przemysłu Lekkiego utworzył przedsiębiorstwo państwowe pod nazwą D, które w 1958 r. przyjęło nazwę B. W latach 90-tych zmiana ustroju gospodarczego wymogła przeprowadzenie wielu zmian organizacyjnych i w 1994 r. przekształcono państwową B w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa. Przekształcenie przedsiębiorstwa państwowego odbywało się poprzez proces komercjalizacji. Zgodnie z art. 8 ust. 1-3 ustawy z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych (Dz. U. Nr 51, poz. 298 ze zm.), w razie przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego w spółkę prawo użytkowania przechodziło na nowy podmiot. Wobec powyższego przy komercjalizacji przedsiębiorstwa państwowego obowiązywała zasada sukcesji uniwersalnej - wszystkie prawa przysługujące poprzednio przedsiębiorstwu przechodziły na spółkę z chwilą jej wpisu do rejestru przedsiębiorców. Czynność tę poprzedzał obligatoryjny akt komercjalizacji przedsiębiorstwa państwowego. Przedsiębiorstwo państwowe gospodarowało wydzielonym mu mieniem, stanowiącym część mienia ogólnonarodowego, a jedynym właścicielem tego mienia było Państwo na podstawie art. 128 k.c., w brzmieniu wówczas obowiązującym, bez względu na to, że było w posiadaniu przedsiębiorstwa państwowego. Przedsiębiorstwo gospodarowało tym mieniem w imieniu właściciela. Decyzja z dnia [...] maja 1985 r. doprowadziła zatem do ograniczenia prawa własności nieruchomości państwowej, którą przedsiębiorstwo państwowe gospodarowało bez tytułu prawnego do tej nieruchomości. W świetle powyższego, uzasadnionym jest wniosek, że powstała z przekształconego przedsiębiorstwa państwowego spółka, która wstąpiła we wszystkie prawa byłego przedsiębiorstwa państwowego, nie nabyła praw z przedmiotowej decyzji, ponieważ dotyczyły one właściciela, a tym samym nie nabyły tych praw kolejne spółki. Skoro zatem w dacie wybudowania urządzeń infrastruktury przesyłowej strona prowadzonego postępowania nie była właścicielem nieruchomości, to nie przysługuje jej roszczenie o odszkodowanie w trybie art. 129 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w związku z art. 128 ust. 4 tej ustawy. A Sp. z o.o. Spółka komandytowa w Ł. nie jest "osobą wywłaszczoną" w myśl art. 128 i nast. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Organ dodał, że zakaz reformationis in peius nie ma zastosowania w sytuacji, gdy odwołanie (zażalenie) wnoszą strony o przeciwstawnych interesach, co w przedmiotowej sprawie miało miejsce.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosła A Sp. z o.o. Spółka komandytowa w Ł., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku z przepisem art. 124 ust. 4 i z przepisem art. 128 ust. 4 tej ustawy poprzez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie skutkujące przyjęciem, iż A Sp. z o.o. Spółka komandytowa w Ł. nie jest "osobą wywłaszczoną" w myśl art. 128 i następnych ustawy o gospodarce nieruchomościami, podczas gdy uprawnienie do żądania przedmiotowego odszkodowania przysługuje A Spółce z o.o. Spółce komandytowej jako następcy prawnemu B z siedzibą w P. (która poniosła szkodę w związku z posadowieniem przedmiotowej linii energetycznej), a który następnie wszedł w ogół praw i obowiązków poprzednika prawnego skarżącej. Zarzucono także naruszenie art. 75 § 1, 77 § 1 i 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji nierozpatrzenie materiału dowodowego i jego właściwej oceny, w szczególności dokumentów załączonych do pisma z dnia 25 kwietnia 2017 r., podczas gdy dokumenty te pozwalają ustalić, iż B Sp. z o.o. Spółka komandytowa wstąpiła we wszystkie prawa i obowiązki przekształconego przedsiębiorstwa państwowego. Wskazano także na naruszenie art. 21 ust. 2 Konstytucji RP poprzez jego niezastosowanie skutkujące przyjęciem, że właścicielowi nieruchomości/jego następcy prawnemu nie przysługuje odszkodowanie, pomimo iż omawiany przepis obejmuje prawo do dochodzenia odszkodowania w przypadku ograniczenia prawa własności. Z tych względów pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i zasądzenie od Wojewody [...] na rzecz skarżącej kosztów przedmiotowego postępowania, przywołując w uzasadnieniu skargi szczegółową argumentację na oparcie powyższych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.

Uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, Sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję i przyczyny wzruszenia decyzji organów administracji publicznej Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób określony w przywołanych wyżej przepisach.

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm.), dalej jako: "u.g.n.". Zgodnie z art. 128 ust. 1 tej ustawy, wywłaszczenie własności nieruchomości, użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego następuje za odszkodowaniem na rzecz osoby wywłaszczonej odpowiadającym wartości tych praw. Jednocześnie z ust. 4 tego artykułu wynika, że wywłaszczenie nieruchomości następuje za odszkodowaniem i dotyczy ograniczenia wymienionych praw do nieruchomości, odszkodowanie wypłaca się osobie wywłaszczonej i ma ono opowiadać wartości odebranych praw. W przypadku ograniczenia praw do nieruchomości odszkodowanie odpowiada wartości poniesionych szkód. Jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu.

Stosowanie zaś do art. 129 ust. 5 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu:

1) w przypadkach, o których mowa w art. 98 ust. 3, art. 106 ust. 1 i art. 124-126;

2) na wniosek podmiotu realizującego cel publiczny lub właściciela wywłaszczonej nieruchomości;

3) gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie.

Z powołanych regulacji wynika, że podmiotem uprawnionym do wystąpienia z roszczeniem o odszkodowanie może być wyłącznie "osoba wywłaszczona", a zatem jak – słusznie podnosi organ odwoławczy - właściciel nieruchomości, w czasie gdy doszło do wybudowania urządzeń przesyłowych na spornej działce. Oznacza to zatem, że podmiotem uprawnionym do realizacji owego roszczenia nie może być podmiot niebędący właścicielem nieruchomości w dacie budowy infrastruktury technicznej, o której stanowi art. 128 ust. 4 u.g.n., a który nabył nieruchomość w drodze czynności prawnej od pierwotnego właściciela. Nie budzi wątpliwości, że nabywca ten nie jest podmiotem uprawnionym i nie może domagać się wskazanego odszkodowania, trudno bowiem uznać, że poniósł jakąkolwiek szkodę w wyniku realizacji inwestycji.

Zasadnicze znaczenie dla rozpoznania niniejszej sprawy ma zatem ocena, czy organ odwoławczy prawidłowo uznał, że skarżącej nie przysługuje roszczenie odszkodowawcze, o którym mowa w powołanych wyżej przepisach ustawy o gospodarce nieruchomościami. Podkreślić przy tym należy, że wskazana decyzja z dnia [...] maja 1985 r. zezwalająca na wejście w teren została doręczona B, która następnie została przekształcona w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa - B S.A., a następnie w A Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością Spółkę komandytowo-akcyjną.

Przechodząc do tej oceny przede wszystkim należy wskazać, że z analizy akt sprawy wynika, iż decyzją Urzędu Wojewódzkiego w P. z dnia [...] lutego 1985 r. Nr [...] został zatwierdzony plan realizacyjny objęty załącznikami nr 1-18 – linia 110 kV B. SgS1 – P.. i udzielono Zakładowi Energetycznemu Ł.-Teren w Ł. pozwolenia na budowę ww. linii. Przebieg inwestycji, a tym samym jej usytuowanie w graniach poszczególnych nieruchomości, wyznaczały trzy załączniki graficzne – wyrysy z map miasta P., w skali 1:200 z wykreślaną trasą linii 110 kV.

W załączonych do akt sprawy dokumentach źródłowych znajduje się "Wykaz właścicieli użytkowników gruntów, nad którymi przebiega linia elektroenergetyczna", w którym pod pozycją 123 wpisano B i określono nieruchomość, przez którą przebiegać będzie linia 110 kV SGS1 - P. - jako działka nr 1. Ponadto z akt sprawy wynika, że działka nr 1 z dawnego obrębu nr [...] otrzymała numer 14 w obrębie nr [...] i powierzchnię 10,4622 ha. Na podstawie map przyjętych do Miejskiego Ośrodka Geodezyjno-Kartograficznego działka nr 14 ulegała podziałom. Obecnie w ewidencji gruntów i budynków miasta P. figurują działki o numerach: 14/3, 14/8, 14/11, 14/15, 14/16, 14/19, 14/20, 14/21, 14/22, 14/23, 14/24, 14/26, 14/27, 14/28, 14/29, 14/30, 14/31, 14/32, 14/33, 14/37, 14/40, 14/41, 14/42, 14/43, 14/44, 14/45, 14/46, 14/47, 14/48, 14/49, 14/51, 14/52, 14/53, 14/54 i 14/55. Skarżąca Spółka wystąpiła o ustalenie odszkodowania z tytułu ograniczania prawa własności do nieruchomości położonej w P. przy ul. A, oznaczonej aktualnie nr działki 14/32, zatem stanowiącej część dawnej działki nr 1.

Jednocześnie z ustaleń Wojewody [...] wynika, że B utworzono w 1951 r. Wówczas Minister Przemysłu Lekkiego utworzył przedsiębiorstwo państwowe pod nazwą D, które w 1958 r. przyjęło nazwę B. W latach 90-tych zmiana ustroju gospodarczego wymogła przeprowadzenie wielu zmian organizacyjnych i w 1994 r. przekształcono przedsiębiorstwo państwowe - B w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa. Przekształcenie to nastąpiło poprzez proces komercjalizacji. Zgodnie z art. 8 ust. 1-3 ustawy z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych (Dz. U. Nr 51, poz. 298 ze zm.), w razie przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego w spółkę prawo użytkowania przechodziło na nowy podmiot. Wobec powyższego przy komercjalizacji przedsiębiorstwa państwowego obowiązywała zasada sukcesji uniwersalnej - wszystkie prawa przysługujące poprzednio przedsiębiorstwu przechodziły na spółkę z chwilą jej wpisu do rejestru przedsiębiorców. Czynność tę poprzedzał obligatoryjny akt komercjalizacji przedsiębiorstwa państwowego. Przedsiębiorstwo państwowe gospodarowało wydzielonym mu mieniem, stanowiącym część mienia ogólnonarodowego, a jedynym właścicielem tego mienia było Państwo na podstawie art. 128 k.c., w brzmieniu wówczas obowiązującym, bez względu na to, że było w posiadaniu przedsiębiorstwa państwowego. W ocenie Wojewody [...], decyzja z dnia [...] maja 1985 r. doprowadziła zatem wyłącznie do ograniczenia prawa własności nieruchomości państwowej, którą przedsiębiorstwo państwowe gospodarowało bez tytułu prawnego do tej nieruchomości. Przedsiębiorstwo gospodarowało tym mieniem w imieniu właściciela. Dopiero w wyniku kolejnej nowelizacji kodeksu cywilnego, jak ustalił organ odwoławczy, w drodze ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. o zmianie ustawy kodeks cywilny skreślono art. 128 k.c. Zmieniła się więc rola Skarbu Państwa, który na podstawie art. 34 k.c. w stosunkach cywilno-prawnych stała się podmiotem praw i obowiązków, które dotyczą części mienia ogólnonarodowego niebędących pod zarządem innych państwowych osób prawych. Organ odwoławczy ustalił przy tym, że dopiero na gruncie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce nieruchomościami i wywłaszczeniu nieruchomości przedsiębiorstwa mogły otrzymywać grunty państwowe niezbędne do prowadzenia działalności gospodarczej w zarząd. Prawem zarządu objęto także grunty nabyte przez przedsiębiorstwa państwowe na zasadach ogólnych prawa cywilnego. Uprawnienia przedsiębiorstw zmieniły się z dniem 5 grudnia 1990 r. w wyniku nowelizacji tej ustawy i grunty będące w tym dniu w zarządzie państwowych osób prawnych innych niż Skarb Państwa stały się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego. Dopiero po tej dacie w związku ze zmianą k.c. przedsiębiorstwa mogły nabywać nieruchomości na ogólnych zasadach prawa cywilnego. Obowiązkową zatem formą korzystania przez przedsiębiorstwo państwowe z mienia ogólnonarodowego, w tamtym okresie, był zarząd uzyskiwany w formie ustawowej, tj. w drodze decyzji administracyjnej lub w innych przypadkach przewidzianych prawem przez przekazanie prawa do gruntu między jednostkami organizacyjnymi albo w drodze nabycia gruntu w umowie cywilnej. Z ustaleń poczynionych przez organ odwoławczy w tym kontekście wynika, że B prawo zarządu przedmiotowej nieruchomości zyskała na podstawie decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w P.nr [...] z dnia [...] maja 1996 r. Natomiast Urząd Miejski w P. Wydział Geodezji i Gospodarki Gruntami zezwolił Zakładom Energetycznego Okręgu Centralnego Zakładowi Energetycznemu Ł.-Teren w Ł. wejść w teren w związku z budową wskazanej linii 110kV "SGS 1 – P." na podstawie decyzji z dnia [...] maja 1985 r., która stała się ostateczna w dniu [...] czerwca 1985 r.

Mając na uwadze powyższe ustalenia organu odwoławczego dokonane z uwzględnieniem ewolucji rozwiązań prawnych dotyczących kwestii nabywania przez przedsiębiorstwo państwowe nieruchomości gruntowych, w ocenie Sądu organ odwoławczy zasadnie przyjął, że powstała z przekształconego przedsiębiorstwa państwowego spółka, która wstąpiła we wszystkie prawa byłego przedsiębiorstwa państwowego, nie nabyła praw z przedmiotowej decyzji, ponieważ dotyczyły one właściciela (Państwa), a tym samym nie nabyły tych praw kolejne spółki, w tym skarżąca. Kierując się tymi ustaleniami organ odwoławczy trafnie wywiódł, iż skoro w dacie wybudowania urządzeń infrastruktury przesyłowej strona prowadzonego postępowania nie była właścicielem nieruchomości (bowiem dysponowała ją w imieniu Skarbu Państwa bez tytułu prawnego), to nie przysługuje jej roszczenie o odszkodowanie w trybie art. 129 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w związku z art. 128 ust. 4 tej ustawy. Oznacza to, że A Sp. z o.o. Spółka komandytowa w Ł. nie jest "osobą wywłaszczoną" w myśl art. 128 i nast. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, a co za tym idzie, nie przysługuje jej roszczenie o odszkodowanie z tytułu zmniejszenia wartości opisanej na wstępie nieruchomości.

Jednocześnie Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego co do zasadności odstąpienia w niniejszej sprawie od regulacji zawartej w art. 139 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jed. Dz. U. z 2016 r., poz. 123 ze zm.). Wynikający bowiem z tej regulacji zakaz reformationis in peius nie ma zastosowania w przypadku, gdy odwołanie wnoszą strony o przeciwstawnych interesach, a taka właśnie sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie.

Mając na uwadze powyższe Sąd, nie podzielając zarzutów skargi dotyczących naruszenia przez organ orzekający w sprawie przepisów art. 129 ust. 5 pkt 3 w związku z art. 124 ust. 4 i art. 128 ust. 4 u.g.n., uznał zaskarżoną decyzję za zgodną z regulacją prawa materialnego. Nie dopatrzył się także wskazanych w skardze naruszenia przepisów procedury w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

A. P.