Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 904/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2016-03-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 3 pkt 9, art. 30 ust. 2, 3, art. 51 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
article: art. 4, art.7, art. 3 pkt 11
journal: Dz.U. 1997 nr 54 poz 348
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (sprawozdawca) Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Specjalista Jolanta Sikora, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 marca 2016 r. sprawy ze skargi D. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazania przebudowy mocowania przyłącza energetycznego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. znak: [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta C. nałożył na A. i R. małżonków W., właścicieli działki nr ewid. [...], położonej przy ul. [...] w C., obowiązek przebudowania sposobu mocowania napowietrznego przyłącza energetycznego do budynku mieszkalnego usytuowanego na tej działce, poprzez wymianę śruby hakowej wysięgnika w ten sposób, aby odległość przewodu przyłącza od krawędzi dachu wynosiła co najmniej 1,0 m (do ww. robót należy zastosować osprzęt stosowany przy budowie przyłączy n.n. typ ENSTO), w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych, polegających na przebudowie przyłącza, do stanu zgodnego z prawem.

Postępowanie zostało wszczęte z urzędu, postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r. w związku z pismem D. M., z dnia [...] maja 2014 r., właściciela sąsiedniej działki nr ewid. [...], nad którą przebiega sporne przyłącze. W piśmie D. M. wskazywał na "samowolną przebudowę przyłącza dokonaną w latach 2011-2012 polegającą na zmianie miejsca mocowania, co spowodowało zmianę trasy przebiegu i obniżenie wysokości".

W zawiadomieniu o wszczęciu postępowania organ I instancji wskazał, że postępowanie dotyczy przebudowy przyłącza energetycznego do budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr ewid. [...] (k.1).

Podczas oględzin przeprowadzonych w dniu [...] czerwca 2014 r. stwierdzono, że przyłącze zostało wybudowane w oparciu o warunki techniczne wydane dla poprzedniego właściciela działki nr ewid. [...] - F. O. w 1976 r., następnie w 2005 r. zostały wymienione przewody przyłącza, a w 2011-2012 R. W. wymienił wysięgnik mocujący to przyłącze do budynku znajdującego się na jego działce, obniżając go i powodując zagrożenie dla użytkowników działki nr ewid. [...]. Stwierdzono przy tym, że wysięgnik jest elementem budynku, a więc jest własnością właściciela budynku. D. M. podnosił, że Zakład Energetyczny nigdy nie miał tytułu prawnego do usytuowania przyłącza nad jego działką.

Organ I instancji stwierdzając, że przebudowy przyłącza dokonano bez wymaganego na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego - zgłoszenia, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014 r. w celu zalegalizowania tych robót zobowiązał - na podstawie art. 49 b ust. 2 Prawa budowlanego - [...] Z., Rejon Energetyczny C. do przedstawienia określonej dokumentacji m.in. oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane, wymaganego w takim postępowaniu.

W wykonaniu tego postanowienia PGE S.A. przedstawił wskazane dokumenty, z wyjątkiem oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Organ I instancji stwierdził następnie, że z przedstawionej dokumentacji wynika, że przyłącze zgodne jest z obowiązującymi przepisami, w szczególności z planem miejscowym zagospodarowania przestrzennego. Wskazał również, że postępowanie powinno toczyć się w trybie naprawczym tj. w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 w zw. z art. 50 Prawa budowlanego, w który nie jest wymagane oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W konsekwencji decyzją z dnia [...] października 2014 r. - wydaną na podstawie powyższych przepisów - odmówił nakazania PGE S.A. Oddział Z., Rejon Energetyczny C. wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót polegających na przebudowie napowietrznego przyłącza energetycznego do stanu zgodnego z prawem.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił jednak tę decyzję wskazując, że organ I instancji wadliwie przyjął jako przedmiot postępowania roboty budowlane dokonane przez PGE S.A. w 2005 r., natomiast nie odniósł się do zmiany sposobu mocowania przyłącza, dokonanej przez [...] i R. W. w 2011 r., która spowodowała zmianę trasy przebiegu przyłącza.

W związku z powyższym, organ I instancji prowadził dalej postępowanie w przedmiocie robót budowlanych polegających na wymianie wysięgnika mocującego napowietrzne przyłącze energetyczne niskiego napięcia na ścianie zewnętrznej budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr ewid. [...].

Organ administracji ustalił, że przyłącze przebiega od słupa energetycznego, usytuowanego w ciągu ul. [...] w C., poprzez działkę nr ewid. [...], do budynku mieszkalnego na działce nr ewid. [...].

Przyłącze w postaci czterech "gołych" aluminiowych żył zostało wykonane w 1976 r. w wyniku realizacji warunków przyłączenia, określonych przez Rejon Energetyczny w C. na wniosek ówczesnego odbiorcy energii, właściciela działki nr ewid. [...] oraz znajdującego się na niej budynku mieszkalnego - F. O.. Zgodę na przebieg przyłącza nad działką nr ewid. [...] wyraził - zdaniem organu I instancji - ówczesny właściciel działki C. M..

[...] i R. W. nabyli natomiast nieruchomość przy ul. [...] w C. w 2005 r. już z istniejącym przyłączem energetycznym.

Organ I instancji ustalił, że w 2005 r. na skutek awarii, spowodowanej nadpaleniem przyłącza w gałęziach drzewa owocowego rosnącego pod przyłączem na działce nr [...] ewid., właściciel przyłącza tj. [...] Z., Rejon Energetyczny C. dokonał wymiany przewodów tzw. "gołych" na splot przewodów izolowanych, robót tych PGE nie zgłosiła właściwemu organowi.

Organ I instancji ustalił ponadto, że w 2005 r. budynek mieszkalny na działce nr [...], do którego było przymocowane przyłącze w 2005 r. był parterowy i wysięgnik mocujący napowietrzne przyłącze energetyczne wystawał ponad dach. Natomiast w trakcie robót związanych z nadbudową tego budynku, wykonywaną w latach 2011-2012 na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] listopada 2010 r. udzielonego przez Prezydenta Miasta C., właściciele budynku - A. i R. małż. [...] zlecili montaż nowego wysięgnika przymocowanego do ściany zewnętrznej budynku. W wyniku tych robót zmieniła się trasa przyłącza, przebiega ono obecnie - zdaniem D. M. - ok. 1,3 m niżej, ponadto zostało przesunięte o ok. 0,7 m w lewą stronę w stosunku do trasy poprzedniej.

Organ I instancji wskazał, że podczas oględzin w dniu [...] marca 2015 r. R. W. oświadczył, że wymiany wysięgnika jako robót nie wymagających pozwolenia na budowę nie zgłaszał właściwemu organowi, nie były one również objęte projektem budowlanym dotyczącym nadbudowy budynku.

W związku z wątpliwościami co do prawidłowości dokonanej wymiany wysięgnika, [...] i R. W., na żądanie organu, przedstawili ocenę techniczną wykonanych robót w tym zakresie, sporządzoną, a następnie uzupełnioną przez mgr inż. D. S..

Zgodnie z powyższą oceną sposób mocowania przyłącza do budynku wprawdzie nie stwarza zagrożenia dla osób postronnych, lecz nie spełnia normy [...] "Elektroenergetyczne linie napowietrzne. Projektowanie i budowa" pkt 16.3.2. Zgodnie bowiem z powyższym przepisem odległość przewodu nieuziemionego linii o napięciu do 1 kV przy największym zwisie normalnym albo w temperaturze - 25 st. C i przy bezwietrznej pogodzie powinna wynosić co najmniej 1 m od każdej trudno dostępnej części budynku i krawędzi dachu. Z tego względu w ocenie zalecono przebudowanie sposobu mocowania przyłącza, poprzez wymianę śruby hakowej wysięgnika w ten sposób, aby odległość nieuziemionego przewodu przyłącza od krawędzi dachu wynosiła co najmniej 1 m, przy czym należy zastosować osprzęt stosowany przy budowie przyłączy n.n. np. typu ENSTO.

Mając na uwadze powyższe zalecenia, organ I instancji - wskazaną we wstępie decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. - na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 - Prawa budowlanego - nakazał [...] i R. W. przebudowanie sposobu mocowania napowietrznego przyłącza energetycznego do budynku mieszkalnego usytuowanego na tej działce, poprzez wymianę śruby hakowej wysięgnika w ten sposób, aby odległość przewodu przyłącza od krawędzi dachu wynosiła co najmniej 1,0 m (do ww. robót należy zastosować osprzęt stosowany przy budowie przyłączy n.n. typ ENSTO), w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych, polegających na przebudowie przyłącza, do stanu zgodnego z prawem.

Decyzją z dnia [...] października 2015 r., znak: [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania D. M., zasadniczo podzielił stanowisko i ustalenia organu I instancji, z tym, że za zasadne uznał ponadto uwzględnienie w sentencji zaleceń zawartych w ocenie technicznej, wynikających z przepisów ustawy Prawo energetyczne (Dz.U. z 2015r., poz. 942), aby roboty wykonane zostały pod nadzorem i przy udziale pracowników właściwego przedsiębiorstwa energetycznego. Z tego względu organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji, a nakładając ponownie na A. i R. małżonków W. taki sam obowiązek, wskazał dodatkowo, aby roboty wykonać pod nadzorem pracowników właściwego przedsiębiorstwa energetycznego.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podkreślił, że przedmiotem postępowania nie jest wykonane w 1976 r. przyłącze elektroenergetyczne, lecz roboty budowlane, polegające na zmianie sposobu mocowania tego przyłącza do budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr ewid. [...].

Organ administracji stwierdził zatem, że wykonywanie powyższych robót budowlanych, polegających na zmianie sposobu i miejsca mocowania przyłącza nie wymagało zgłoszenia właściwemu organowi, a także uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Roboty te nie stanowią bowiem remontu, o którym mowa w art. 3 pkt 8, ani też przebudowy (jak podnosił D. M. ), o której mowa w art. 3 pkt 7a. Również zgodnie z przepisami obowiązującymi do dnia wejścia ustawy z dnia [...] lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz. 443), przebudowa sieci elektroenergetycznych, wodociągowych, kanalizacyjnych, gazowych, cieplnych i telekomunikacyjnych, zwolniona była z obowiązku uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, wymagała ona natomiast od inwestora jedynie zgłoszenia. W świetle powyższego, zdaniem organu odwoławczego, niewielki i stosunkowo nieskomplikowany zakres robót, będący przedmiotem niniejszego postępowania, nie podlega jakiejkolwiek weryfikacji przez organ architektoniczno - budowlany. Obecnie na realizację przyłącza elektroenergetycznego nie jest wymagane nawet zgłoszenie.

Zdaniem organu odwoławczego przedmiotowe roboty nie stanowiły również budowy, o której mowa w art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego, na którą wymagane jest pozwolenie.

Organ administracji stwierdził ponadto, że kwestia braku zgody na realizację przyłącza nad działką nr ewid. [...] nie ma zasadniczego znaczenia w niniejszej sprawie. Ustalił jednak, że C. M., który - jak przyjął organ I instancji -złożył "domniemaną" zgodę na realizację przyłączy nad działką nr ewid. [...] nie posiadał w tamtym okresie tytułu prawnego do działki. Na podstawie pisma Urzędu Miasta C. z dnia [...] września 2015 r. organ odwoławczy ustalił, że C. M. był jedynie wraz z żoną J. M. władającym nieruchomością. Dopiero na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w C., I Wydział Cywilny, sygn. akt. I Ns [...] z dnia [...] marca 2000 r. o stwierdzenie zasiedzenia, właścicielem działki stała się z dniem [...] czerwca 1985 r. M. R. (matka J. M.), a następnie na podstawie umowy o dział spadku z dnia [...] lipca 2000 r., nieruchomość tę nabyła J. M..

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, D. M. domagał się uchylenia decyzji organów obu instancji.

Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, 77, 80 kpa poprzez nienależyte ustalenie i wyjaśnienie sprawy oraz naruszenie przepisów Prawa budowlanego tj. art. 30 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 3 pkt 11 oraz art. 50 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że organ wadliwie przyjął, iż przedmiotem niniejszego postępowania są wyłącznie roboty budowlane polegające na zmianie sposobu mocowania przyłącza, wykonane w 2011-2012 r., a nie legalność budowy całego przyłącza w 1976 r., a następnie jego przebudowy w 2005 r., o co wnosił skarżący w piśmie z dnia [...] czerwca 2015 r. podnosząc, że prace te zostały wykonane bez wymaganej wówczas zgody właściciela. Zarzucił, że organ nie określił jednoznacznie, jaki charakter miały objęte postępowaniem roboty - uzasadnienie w tym zakresie zawiera sprzeczności (nie ustalono czy była to przebudowa czy też budowa nowego przyłącza). Zdaniem skarżącego brak powyższych ustaleń jest istotny i ma wpływ na rozstrzygnięcie, gdyż w zależności od kwalifikacji wykonanych robót uzależniony był tryb postępowania (legalizacyjny, art. 48, 49, 49b Prawa budowlanego lub naprawczy – art. 50, 51 Prawa budowlanego). Organ powinien ocenić - na podstawie poprzednio obowiązującej ustawy z dnia [...] października 1974 r. Prawo budowlane - legalność wykonanego w 1976 r. słupa oraz przyłącza i rozważyć nakaz rozbiórki na podstawie art. 37 ustawy, ze względu na brak zgody ówczesnego właściciela działki nr ewid. [...]. Ponadto - zdaniem skarżącego - również w postępowaniu naprawczym w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego, a nie tylko w postępowaniu legalizacyjnym prowadzonym na podstawie art. 48 czy 49 Prawa budowlanego, wymagane jest wykazanie przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Skarżący podkreślił, że organ nie rozstrzygnął więc istoty sprawy, ograniczając się wyłącznie do samego sposobu zamontowania przyłącza energetycznego, pomijając, że przebudowa wywołała znaczne obniżenie (o 1,30 m) linii energetycznej, co ze względu na istniejący na działce nr ewid. [...] drzewostan może spowodować zagrożenie porażeniowe i pożarowe dla użytkowników działki, co zostało potwierdzone w piśmie PGE z dnia [...] maja 2014 r. Zaskarżona decyzja narusza więc również art. 5 ust. 1 pkt 1 ppkt "a" i "b" pkt 9 Prawa budowlanego i art. 7a Prawa energetycznego. Ponadto znajdująca się w aktach sprawy ocena stanu technicznego odnosi się wyłącznie do sposobu montażu przyłącza, a nie do całego przyłącza.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że postępowanie niniejsze toczyło się z urzędu. W takim postępowaniu, odmiennie niż w postępowaniu wszczynanym na wniosek, granice sprawy i przedmiot postępowania określa organ. Postępowanie zostało wprawdzie zainicjowane żądaniem skarżącego D. M., ale toczyło się z urzędu. W takim postępowaniu nieuprawniony jest więc zarzut nieprawidłowego określenia przedmiotu postępowania. Obowiązkiem organu jest natomiast w każdym przypadku jednoznaczne określenie tego przedmiotu, tak by nie budził on wątpliwości.

Badając niniejszą sprawę stwierdzić należy, że organy nadzoru budowlanego jasno określiły przedmiot postępowania wskazując, że dotyczy on legalności i prawidłowości robót budo wlanych wykonanych przez [...] i R. W., dokonanych w 2011-2012r. w trakcie nadbudowy budynku mieszkalnego na działce nr ewid. [...], polegających na zmianie sposobu mocowania napowietrznego przyłącza energetycznego.

Początkowo organ przyjmował, że przedmiotem postępowania jest ocena legalności wykonanych przez PGE S.A. Rejon Energetyczny C. robót budowlanych w 2005 r., polegających na wymianie przewodów przyłącza i do PGE S.A. skierował postanowienie z dnia [...] sierpnia 2014 r. nakładające obowiązek przedstawienia określonych dokumentów, a następnie decyzję z dnia [...] października 2014 r. o odmowie nałożenia obowiązku doprowadzenia wykonanych robót do stanu poprzedniego.

W związku jednak z tym, że skarżący, będący stroną postępowania, wskazywał konsekwentnie na zmianę sposobu mocowania wysięgnika przez [...] i R. W. w 2011 r. organ odwoławczy stwierdził w decyzji z dnia [...] grudnia 2014 r., że przedmiotem postępowania powinny być objęte roboty budowlane tj. zmiana umocowania wysięgnika na ich budynku mieszkalnym. Dalsze postępowanie prowadzone było zatem w tym przedmiocie i w tym przedmiocie została prawidłowo wydana zaskarżona decyzja.

Wbrew zarzutom skargi organ określił charakter objętych postępowaniem robót ("zmiana sposobu mocowania przyłącza") i stwierdził, że nie wymagały one ani pozwolenia, ani zgłoszenia.

Wprawdzie roboty budowlane mogą być prowadzone na podstawie pozwolenia na budowę lub zgłoszenia (art. 28 ust. 1 - art. 30 ustawy z dnia [...] lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2013r., poz.1409 ze zm.), to jednak zdarzają się roboty, które ze względu na ich niewielki rozmiar i znaczenie nie podlegają reglamentacji prawno-budowlanej, właściwej dla organów architektoniczno-budowlanych. Jak trafnie zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (wyrok z dnia 9 marca 2011r., II SA/Gl 1249/10) "przy kwalifikacji robót budowlanych należy mieć bowiem na uwadze przepisy art. 64 ust. 3 i art. 31 Konstytucji RP, które wymagają zapewnienia możliwie nieskrępowanych działań właścicielowi nieruchomości. Za wątpliwe należy uznać, by intencją racjonalnego ustawodawcy było nałożenie obowiązku uzyskania na realizację nieskomplikowanych robót pozwolenia na budowę, które wydawane jest w sformalizowanym postępowaniu i wymaga sporządzenia przez uprawnionego architekta projektu budowlanego, czy dokonania uzgodnień z właściwymi organami".

Roboty budowlane, nawet te niewielkie, nie podlegające reglamentacji prawno -budowlanej (pozwoleniu/zgłoszeniu) nie mogą być jednak wykonywane w sposób dowolny, dlatego poddane są kontroli organów nadzoru budowlanego.

Zgodnie bowiem z art. 51 Prawa budowlanego - w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 tj. innych niż budowa (rozbudowa, odbudowa, nadbudowa, na którą wymagane jest pozwolenie) - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych:

1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub

2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub

3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub

4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach.

Z powyższego przepisu wprost wynika, że tryb ten ma zastosowanie nie tylko wtedy, gdy roboty budowlane (nie będące budową) nie są prowadzone na podstawie wymaganego pozwolenia czy zgłoszenia, ale nawet wówczas, gdy pozwolenie bądź zgłoszenie w ogóle nie jest wymagane tj. gdy nie podlegają one regulacjom Prawa budowlanego. Ma to miejsce w sytuacji, gdy wykonywane są (lub gdy już zostały wykonane - art. 51 ust. 7) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska (art. 50 ust. 1 pkt 2).

Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest ocena legalności i prawidłowości dokonanej zmiany sposobu mocowania przyłącza energetycznego do budynku mieszkalnego na działce nr ewid. [...].

Zasadnie organy stwierdziły, że wykonanie takich robót nie wymagało pozwolenia na budowę - są one bowiem niewielkich rozmiarów, a ponadto nie zostały wymienione wśród robót wymagających zgłoszenia (art. 30 Prawa budowlanego).

Organ nadzoru budowlanego uprawniony był natomiast wszcząć postępowanie naprawcze i wydać decyzję, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, skoro - jak wskazano - tryb ten stosuje się w celu sprawdzenia wykonanych robót z przepisami oraz wówczas, gdy roboty są wykonywane w sposób mogący spowodować niebezpieczeństwo dla życia lub mienia.

Zgodnie bowiem z tym przepisem, przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji (...) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania (...). Jak wyżej wskazano, przepis ten ma zastosowanie również do robót już zrealizowanych (art. 51 ust. 7).

"Stan zgodny z prawem" w pierwszej kolejności oznacza zgodność z zatwierdzonym projektem budowlanym lub innymi warunkami pozwolenia na budowę albo zgodność z dokonanym zgłoszeniem i z przepisami prawa administracyjnego materialnego, w szczególności przepisami techniczno- budowlanymi (zob. A. Gliniecki w: Prawo budowlane. Komentarz, red. A.Gliniecki, LexisNexis wyd.1, s.493). Zgodność z prawem dotyczy również zgodności z przepisami ustawy z dnia [...] kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne, (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 1059 ze zm.) zwanej dalej "Prawo energetyczne". Przepis art. 7a powyższej ustawy stanowi, że przyłączane do sieci urządzenia, instalacje i sieci podmiotów ubiegających się o przyłączenie muszą spełniać wymagania techniczne i eksploatacyjne w określonym w tym przepisie zakresie m.in. w zakresie bezpieczeństwa funkcjonowania systemu elektroenergetycznego, zabezpieczenia tego systemu przed uszkodzeniami spowodowanymi niewłaściwą pracą przyłączonych urządzeń, instalacji i sieci czy w zakresie zabezpieczenia przyłączonych urządzeń, instalacji i sieci przed uszkodzeniami w przypadku awarii.

W niniejszej sprawie organ I instancji ustalił, w oparciu o sporządzoną w sprawie ocenę techniczną, że wprawdzie zmiana sposobu mocowania przyłącza energetycznego nie powoduje zagrożenia "dla osób postronnych", to jednak nie spełnia wymagań normy [...] "Elektroenergetyczne linie napowietrzne. Projektowanie i budowa" pkt 16.3.2. Zgodnie bowiem z tym przepisem odległość przewodu nieuziemionego linii o napięciu do 1 kV przy największym zwisie normalnym albo w temperaturze - 25 st. C i przy bezwietrznej pogodzie powinna wynosić co najmniej 1 m od każdej trudno dostępnej części budynku i krawędzi dachu. Z tego względu, w ocenie zalecono więc przebudowanie sposobu mocowania przyłącza, poprzez wymianę śruby hakowej wysięgnika w ten sposób, aby odległość nieuziemionego przewodu przyłącza od krawędzi dachu wynosiła co najmniej 1 m, przy czym należy zastosować osprzęt stosowany przy budowie przyłączy n.n. np. typu ENSTO.

Mając na uwadze powyższą ocenę, organ prawidłowo, zgodnie z jej zaleceniami, skierował do [...] i R. W. odpowiednie nakazy zaskarżoną decyzją wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.

Skarżący zakwestionował to rozstrzygnięcie podnosząc, że zmiana sposobu mocowania przyłącza to zmiana trasy jego przebiegu, bowiem spowodowała obniżenie sieci elektrycznej, a to zagraża bezpieczeństwu skarżącego. Domaga się więc rozbiórki przyłącza tj. odcinka sieci energetycznej wraz ze słupem, od którego to przyłącze przebiega, nad działką skarżącego, tym bardziej, że nigdy nie została wyrażona zgoda na taki przebieg przyłącza. Wszystkie czynności związane z przyłączem były wykonane więc samowolnie.

Zarzuty skarżącego w niniejszym postępowaniu nie mogły być uwzględnione.

Jak wskazano, przedmiotem postępowania była wyłącznie dokonana przez [...] i R. W. zmiana sposobu mocowania wysięgnika podtrzymującego przyłącze.

Skarżący traktuje natomiast mocowanie przyłącza za element tego przyłącza, a w konsekwencji przyjmuje, że każda czynność dotycząca tego mocowania jest czynnością dotyczącą samego przyłącza. Skoro - zdaniem skarżącego - przyłącze zostało zrealizowane samowolnie, to kolejne roboty dotyczące tego przyłącza (remont, przebudowa) również należy traktować jako wykonane samowolnie, tj. bez zgody skarżącego jako właściciela działki nr ewid. [...].

Stanowisko to jest nie usprawiedliwione.

Przyłącze to "urządzenie budowlane" w rozumieniu art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego i jednocześnie odcinek "sieci", rozumianej jako "instalacje połączone i współpracujące ze sobą, służące do przesyłania lub dystrybucji paliw lub energii, należące do przedsiębiorstwa energetycznego" (art. 3 pkt 11 Prawa energetycznego). Zgodnie z § 2 pkt 15 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia [...] maja 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu elektroenergetycznego (Dz.U. z 2007r., Nr 93, poz.623 ze zm.) - "przyłącze" to odcinek lub element sieci służący do połączenia urządzeń, instalacji lub sieci podmiotu, o wymaganej przez niego mocy przyłączeniowej, z pozostałą częścią sieci przedsiębiorstwa energetycznego świadczącego na rzecz podmiotu przyłączanego usługę przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej.

O ile można przyjąć, że umocowanie tego urządzenia (kabli) jest częścią "urządzenia budowlanego" w rozumieniu Prawa budowlanego, to już nie w każdym przypadku można przyjąć, że jest to element "sieci" w rozumieniu Prawa energetycznego. Jak wynika z art. 3 pkt 11 Prawa energetycznego, sieć energetyczna, a więc i przyłącze jest bowiem własnością przedsiębiorstwa energetycznego, urządzenie mocujące tę sieć do budynku należy już natomiast do jego właściciela. Z Prawa energetycznego wynika, że podmiot ubiegający się o przyłączenie do sieci musi zapewnić urządzenia, instalacje, sieci, do których będzie możliwe podłączenie sieci (zrealizowanie przyłączenia), choć instalacje te, należące do tego podmiotu, muszą spełniać określone wcześniej przez przedsiębiorstwo energetyczne warunki przyłączenia (art. 7 ust. 1,2,3a Prawa energetycznego oraz załącznik nr [...] - pkt. I. 2 lub II w zw. z § 5 rozporządzenia).

Zgodnie natomiast z art. 4 ust. 1 Prawa energetycznego, przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją paliw lub energii, magazynowaniem paliw gazowych, w tym skroplonego gazu ziemnego, skraplaniem gazu ziemnego lub regazyfikacją skroplonego gazu ziemnego jest obowiązane utrzymywać zdolność urządzeń, instalacji i sieci do realizacji zaopatrzenia w te paliwa lub energię w sposób ciągły i niezawodny, przy zachowaniu obowiązujących wymagań jakościowych. Przedsiębiorstwo to obowiązane jest do spełniania technicznych warunków dostarczania paliw gazowych lub energii określonych w przepisach (...) (art. 7 ust. 4 Prawa energetycznego). Ono również zapewnia budowę i rozbudowę odcinków sieci służących do przyłączenia instalacji należących do podmiotów ubiegających się o przyłączenie do sieci (...) (art. 7 ust. 6 Prawa energetycznego). Przyłączany podmiot jest natomiast zobowiązany umożliwić przedsiębiorstwu energetycznemu w obrębie swojej nieruchomości budowę i rozbudowę sieci w zakresie niezbędnym do realizacji przyłączenia oraz udostępnić pomieszczenia lub miejsca na zainstalowanie układów pomiarowych, na warunkach określonych w umowie o świadczenie usługi przyłączenia do sieci. (art. 7 ust. 12 Prawa energetycznego).

Z powyższego wynika, że realizacja przyłącza należy do przedsiębiorstwa energetycznego. Z tego względu należy przyjąć, że również wszelkie inne roboty budowlane związane z tym przyłączem, rozumianym jako element lub odcinek sieci energetycznej należący do tego przedsiębiorstwa, może wykonywać wyłącznie to przedsiębiorstwo.

Ponadto, w świetle art. 4 Prawa energetycznego, to na przedsiębiorstwie energetycznym ciąży obowiązek zapewnienia utrzymywania sieci, w tym przyłączy, w stanie zapewniającym dostawę energii, a więc na nim ciąży obowiązek dbania o należyty stan tych urządzeń i ochrona ich przed ewentualnymi awariami, spowodowanymi m.in. usytuowaniem sieci na niewłaściwej wysokości. Również z tego powodu wszelkich zmian w zakresie funkcjonowania urządzeń sieci, w tym wysokości jej przebiegu, może zatem dokonywać tylko to przedsiębiorstwo i tylko ono jest zobowiązane do dokonywania takich zmian.

Brak natomiast podstaw prawnych do nałożenia obowiązku dotyczącego przebiegu przyłącza na właściciela obiektu budowlanego, będącego zazwyczaj odbiorcą energii; dotyczy to również sytuacji, gdy na skutek działań tego właściciela faktycznie stan czy przebieg przyłącza ulegnie zmianie z naruszeniem norm prawa energetycznego. W takim przypadku tylko przedsiębiorstwo energetyczne jako właściciel i podmiot wyłącznie zobowiązany do zapewnienia prawidłowego działania urządzeń, instalacji, sieci ma obowiązek doprowadzenia przebiegu przyłącza do stanu zgodnego z prawem; odmienną natomiast kwestią jest to, jakimi instrumentami prawnymi się ono w tym celu posłuży.

W związku z powyższym, zarzuty skargi, że na skutek zmiany sposobu mocowania przyłącza zmienił się przebieg jego trasy i w związku z tym należy nakazać inwestorom tj. [...] i R. W. rozbiórkę przyłącza, czyli odcinka sieci energetycznej, nie ma podstawy prawnej, co nie wyklucza odrębnego postępowania w tym przedmiocie z udziałem przedsiębiorstwa energetycznego.

Wprawdzie przyłącze energetyczne może być wykonywane przez właściciela obiektu budowlanego (odbiorcę energii) na podstawie zgłoszenia (art. 29 ust.1 pkt 20 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 li.t "a" Prawa budowlanego), to jednak - w świetle powołanych przepisów - za realizację przyłącza, w tym jego przebieg, jest odpowiedzialne przedsiębiorstwo energetyczne. Nie można przyjąć, że w takim przypadku obowiązek zapewnienia określonych parametrów przyłącza (m.in. wysokości jego trasy) przechodzi na odbiorcę. Wykonywanie przyłącza na podstawie zgłoszenia przez właściciela budynku (wybranego przez niego wykonawcę bądź przez przedsiębiorstwo energetyczne na zlecenie właściciela) jest bowiem dopuszczalne wyłącznie po uzyskaniu stanowiska przedsiębiorstwa energetycznego na podstawie art. 30 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, które inwestor/właściciel zobligowany jest dołączyć do zgłoszenia (zob. A. Gliniecki, Prawo budowlane. Komentarz, red. A. Gliniecki, Lexisnexis, wyd.1, s. 246). Pomimo więc wykonania we własnym zakresie przez odbiorcę danego urządzenia, o parametrach technicznych tego urządzenia decyduje wyłącznie przedsiębiorstwo energetyczne. Z przysługującego właścicielowi budynku/obiektu budowlanego uprawnienia do wykonania przyłącza energetycznego na podstawie zgłoszenia nie można więc wyprowadzać wniosku, że na nim ciąży także obowiązek przywrócenia wykonanych (nawet za zgodą przedsiębiorstwa) robót budowlanych dotyczących tego przyłącza, do stanu zgodnego z prawem.

W świetle powyższego organ rozpoznając sprawę w przedmiocie mocowania przyłącza, mając na względzie wyniki oceny technicznej, zasadnie nałożył na [...] i R. W. obowiązek doprowadzenia tego mocowania do stanu zgodnego z prawem; organ nie miał natomiast podstaw prawnych do nakazania im rozbiórki całego przyłącza, nawet jeśli zmiana sposobu mocowania miała wpływ ma zmianę wysokości trasy przyłącza.

Z tych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz.270).