Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1759/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c,  art. 152,  art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 156
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art. 47 ust. 1
journal: Dz.U. 1974 nr 10 poz 64
law: Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rudnicka Sędziowie: Sędzia WSA Gabriela Nowak asesor WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] maja 2007 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz skarżącego Z. B. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 roku nr [...] Minister Budownictwa utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] orzekającej o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej m. P. Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia [...] stycznia 1959 roku NR [...] w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości położonej w P. przy ul. [...], Księga Wieczysta [...] tom IX wkl [...], parcela [...] o pow. [...] m2, stanowiącej własność W. M..

Powyższe rozstrzygnięcie zostało oparte na następujących ustaleniach faktycznych i ocenach prawnych:

Decyzją z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] Minister Budownictwa odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej m. P. Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia [...] stycznia 1959 roku [...] w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości położonej w P. przy ul. [...], Księga Wieczysta Poznań –[...] tom IX wkl [...], parcela [...] o pow. [...] m2, stanowiącej własność W. M. . Pismem z dnia 13 czerwca 2007 roku Z. K. B. wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, wskazując, iż wezwanie do dobrowolnego odstąpienia nieruchomości było wadliwe, gdyż nie zawierało konkretnie ustalonej ceny oraz nie zawierało gotowości zawarcia umowy o przejęcie nieruchomości w zamian za nieruchomość zamienną.

Wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości dokonano w oparciu o przepis art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. nr 17, poz. 70) oraz art. 1. 10 i 21 dekretu o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952 r. Nr 4 poz. 31). W przedmiotowej sprawie zezwoleniem z dnia [...] stycznia 1955 roku Przewodniczący Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego zezwolił Dyrekcji Budowy [...] w P., jako wykonawcy narodowych planów gospodarczych, na nabycie pod budowę budynków mieszalnych, nieruchomości położonych w P. przy ul. [...]. Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia 9 lutego 1955 roku Dyrekcja Budowy [...] w P. wystąpiła do W. M. z wezwaniem do zawarcia umowy kupna za cenę, która miała zostać określona na podstawie art. 28 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 roku i zatwierdzona przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej. Odnosząc się do zarzutu, że w wezwaniu skierowanym do W. M. nie podano konkretnie ustalonej ceny wskazano, że Dyrekcja Budowy [...] w P. powołała się na § 2 zarządzenia Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z dnia [...] listopada 1949 roku w sprawie wzywania osób nie będących wykonawcami narodowych planów gospodarczych do przekazywania nieruchomości niezbędnych do realizacji tych planów, zgodnie z którym wezwanie powinno zawierać wyrażenie gotowości wykonawcy narodowych planów gospodarczych do zawarcia umowy kupna za cenę, która miała zostać określona przez wykonawcę narodowych planów gospodarczych zgodnie z zasadami art. 28 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 roku, a zatwierdzona przez władzę naczelną wykonawcy narodowych planów gospodarczych, na warunkach ustalonych przez tę władzę. W związku z powyższym, w ocenie organu, nie można uznać, aby brak ceny w wezwaniu był rażącym naruszeniem prawa, skoro szczegółowy tryb ustalony ww. zarządzeniem przewidywał możliwość wskazania jedynie zasad jej ustalania, co wnioskodawca wywłaszczenia zastosował. Obowiązek wezwania , przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego, właściciela do sprzedaży został tym samym wypełniony, organ wywłaszczeniowy nie mógł zatem zanegować działań wnioskodawcy postępowania, skoro wynikały one z zastosowania się do obowiązujących wówczas przepisów regulujących wówczas tryb wezwania.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 4 ust. 1 dekretu tj. niezbędność celów wywłaszczenia, należy wskazać, że zgodnie z art. 5 i 7 dekretu o niezbędności nieruchomości dla celów narodowych planów gospodarczych i braku możliwości pozyskania na ten cel innej nieruchomości Skarbu państwa rozstrzygał Przewodniczący Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego na podstawie przedstawionych dokumentów i w postępowaniu odrębnym od postępowania wywłaszczeniowego. Biorąc powyższe pod uwagę organ stwierdził , że postępowanie wywłaszczeniowe zakończone kwestionowaną decyzją nie naruszało przepisów dekretu wywłaszczeniowego z dnia 26 kwietnia 1949 roku.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Z.K.B., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzającej. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie zasad wszechstronnego, rzetelnego i zgodnego z prawem rozpatrzenia sprawy zawartych w art. 7 i 8 kpa oraz dokonanie ustaleń sprzecznych z treścią materiału dowodowego co spowodowało w konsekwencji naruszenie art. 156 §1 1 pkt 2 kpa przez odmowę stwierdzenia nieważności orzeczenia o wywłaszczeniu nieruchomości . w szczególności skarżący zakwestionował stanowisko organu , że brak podania w wezwaniu do zawarcia umowy sprzedaży skierowanym do W.M., konkretnie ustalonej i zatwierdzonej przez prezydium wojewódzkiej rady narodowej ceny – nie stanowiło rażącego naruszenia art. 8 ust. 1 dekretu .

Minister Budownictwa w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

W niniejszej sprawie sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz decyzją ja poprzedzająca naruszają prawo w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, co skutkowało uchyleniem obu decyzji.

Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejsza sprawa prowadzona w trybie nadzorczym dotyczy wywłaszczenia nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] parcela nr [...] o pow. [...] m2, stanowiącej tabularną własność W. M. , które to wywłaszczenie prowadzone było na podstawie ustawy z dnia 12 marca 1958 o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości ( Dz. U. z 1974 r. Nr 10 poz. 64 ze zm. )oraz dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 roku o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych do realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952 roku Nr 4 poz. 31) Organ ustalił, że orzeczenie Prezydium Rady Narodowej miasta P. nie naruszyło art. 8 ust. 1 powołanego dekretu, gdyż było sformułowane zgodnie z ówcześnie obowiązującymi przepisami. Z akt administracyjnych wynika, że w wezwaniu z dnia 9 lutego 1955 roku skierowanym do W. M. zawarto sformułowanie, że Dyrekcja Budowy [...] w P. wyraża gotowość zawarcia umowy kupna nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] o pow. [...] m2 ozn, jako parcela nr [...] za cenę , która zostanie określona na podstawie art. 28 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 roku. Zgodnie z treścią art. 8 ust. 1 powołanego dekretu wywłaszczeniowego wykonawca narodowych planów gospodarczych, który uzyskał zezwolenie na nabycie nieruchomości, obowiązany jest wezwać właściciela nieruchomości, niezbędnej do realizacji planu, by odstąpił mu tę nieruchomość za cenę określoną na podstawie art. 28 przez wykonawcę, a zatwierdzoną przez prezydium wojewódzkiej rady narodowej. Z takich sformułowań przepisu wynika, że wykonawca planów- przed wezwaniem właściciela -powinien określić cenę na podstawie art. 28 dekretu, a ponadto cena ta powinna podlegać zatwierdzeniu. Zatem niedopełnienie tego warunku powoduje, że nie jest skuteczne wezwanie właściciela do odstąpienia nieruchomości. Skoro dokonanie uprzedniego wezwania właściciela stanowiło o dopuszczalności wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego , to organ wojewódzki wszczynając w przedmiotowej sprawie postępowanie wywłaszczeniowe w sposób oczywisty naruszył przepisy dekretu z 1949 roku . Naruszenie art. 8 ust. 1 powołanego dekretu zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok z 29 czerwca 2001 roku sygn. akt I Sa 220 /2000 , z dnia 12 marca 2002 roku sygn. akt I Sa 1654/00, z dnia 23 marca 2004 roku sygn. akt OSK 77/04) ma charakter rażącego naruszenia prawa w rozumienia art. 156 §1 pkt 2 kpa. W wyrokach tych wyrażono stanowisko, że przepis art. 8 ust. 1 dekretu nakładał obowiązek podania ceny za nieruchomość w określonej kwocie, tym samym nie jest wystarczające poinformowanie właściciela , że cena zostanie określona na podstawie wskazanych przepisów. Naruszenie powyższego przepisu jest już wystarczającą przesłanką obligującą organ nadzoru do stwierdzenia nieważności , zatem ocenę innych przepisów dekretu pod kątem ich rażącego naruszenia należy uznać za zbędną.

W tym miejscu należy zauważyć, że obowiązkiem organu przy ocenie wystąpienia przesłanek z art. 156 jest również zbadanie czy nie wystąpiły negatywne przesłanki dla stwierdzenia nieważności tj. , czy kwestionowane orzeczenie o wywłaszczeniu wywołało nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 §2 kpa

Z tych względów orzeczono jak wyroku na podstawie art. 145 §1 lit c oraz art. 152 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. ).