Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 348/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-06-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy podjęcia postępowania administracyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpatrzeniu zażalenia A. M. na postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy podjęcia zawieszonego postępowania, utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

Orzeczenie powyższe zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Postanowieniem z dnia [...] października 2004 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] zawiesiło postępowanie administracyjne w sprawie wniosku S. M. – w miejsce którego w ramach sukcesji spadkowej wstąpił A. M., o ustanowienie prawa własności czasowej do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] ozn. hip. nr [...], jednocześnie Kolegium wezwało A. M. do wystąpienia w terminie dwóch miesięcy od dnia otrzymania niniejszego postanowienia, do właściwego sądu powszechnego z wnioskiem o uznanie skuteczności na obszarze Polski, aktu prawnego wydanego przez [...] Sąd Pierwszej Instancji Cywilnej Okręgu Sądowego Dystryktu [...] w [...] z dnia [...] czerwca 1990 r. dotyczącego nabycia spadku po C. M.

Następnie wyrokiem z dnia 8 listopada 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 2066/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2004 r.

Wyrokiem z dnia 18 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 300/06 Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej A. M. od w/w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, oddalił skargę kasacyjną i wskazał, że sprawa spadku po C. M. nie należy do wyłącznej jurysdykcji krajowej, gdyż spadkodawca w chwili śmierci nie miał obywatelstwa polskiego, posiadał obywatelstwo [...]. Natomiast rozstrzygnięcie w przedmiocie uznania aktu Sądu w [...] stanowi kwestię prejudycjalną rozumianą jako okoliczność, od której osobnego ustalenia zależy rozstrzygnięcie sprawy. NSA wskazał przy tym, że rozstrzygnięcie tego zagadnienia pozwoli ustalić osobę uprawnioną do występowania w postępowaniu wszczętym wnioskiem S. M. z dnia [...] września 1948 r. o ustanowienie prawa własności czasowej.

Pismem z dnia 3 czerwca 2009 r. A. M., reprezentowany przez pełnomocnika adw. A. K., wniósł o podjęcie zawieszonego postępowania wskazując, że postanowieniem Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] lutego 2009 r., sygn. akt [...] stwierdzono, że nieruchomości położone na terenie Rzeczypospolitej Polskiej wchodzące w skład spadku po K. M. zamieszkałym w [...] w [...] i tam zmarłym w dniu [...] lipca 1989 r. nabył na podstawie sporządzonego w dniu [...] kwietnia 1973 r. otwartego i ogłoszonego na rozprawie testamentu, w całości A. M.

Postanowieniem z dnia [...] października 2009 r., nr [...] Prezydent [...] odmówił podjęcia postępowania administracyjnego zawieszonego postanowieniem z dnia [...] czerwca 2004 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że postępowanie zostało zawieszone do czasu ustalenia wszystkich stron postępowania w prawem przepisanej formie. Wnioskodawca był wzywany do wystąpienia do właściwego sądu powszechnego o uznanie skuteczności na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej aktu prawnego wydanego przez [...] Sąd Pierwszej Instancji Cywilnej Okręgu Sądowego Dystryktu [...] w [...] z dnia [...] czerwca 1990 r. w przedmiocie nabycia spadku po C. M. Zdaniem organu dostarczone przez wnioskodawcę postanowienie Sądu Rejonowego stwierdzające, że wchodzące w skład spadku po K. M., nieruchomości położone na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie testamentu nabył w całości A. M., nie jest wystarczające do podjęcia postępowania w niniejszej sprawie. Do podjęcia postępowania konieczne jest bowiem, zdaniem Prezydenta, postanowienie Sądu polskiego uznające skuteczność na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej aktu prawnego wydanego przez wskazany wcześniej Sąd [...]. Organ podkreślił również, że przedmiotowa sprawa nie dotyczy nieruchomości, lecz praw i roszczeń wynikających z art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy.

Na postanowienie powyższe zażalenie do organu wyższego stopnia złożył A. M. reprezentowany przez pełnomocnika adw. A. K., zarzucając organowi naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 i § 2 kpa poprzez odmowę podjęcia zawieszonego postępowania, podczas gdy wnioskodawca przedstawił niezbędne orzeczenie prejudycjalne oraz naruszenie art. 7 i art. 8 kpa. Uzasadniając zażalenie skarżący podniósł, że jego zdaniem nie jest konieczne występowanie do sądu o uznanie w/w aktu wydanego przez Sąd w [...], gdyż nie stanowi on pełnej podstawy do występowania w sprawie dotyczącej nieruchomości.

Po rozpatrzeniu powyższego zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uznając zażalenie za nieuzasadnione, utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 listopada 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 2066/04, w którym Sąd stwierdził, że rozstrzygnięcie w przedmiocie uznania orzeczenia [...] Sądu Pierwszej Instancji Cywilnej Okręgu Sądowego Dystryktu [...] w [...] stanowi kwestię prejudycjalną rozumianą jako okoliczność, od której osobnego ustalenia zależny rozstrzygniecie niniejszej sprawy. Kolegium wskazało ponadto, że wbrew twierdzeniom strony skarżącej, postanowienie Sądu Rejonowego [...]I Wydział Cywilny z dnia [...] lutego 2009 r. nie jest postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku rozumianego jako ogół praw i obowiązków majątkowych zmarłego. Wobec powyższego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uznało, że skoro przyczyną zawieszenia postepowania w niniejszej sprawie było nieustalenie następcy prawnego po C. M. wobec braku uznania przez właściwy sąd powszechny skuteczności na obszarze Polski aktu prawnego Sądu w [...], to nie można przyjąć, że organ I instancji winien podjąć postępowanie, tym bardziej wobec związania oceną prawną wyrażoną przez sądy administracyjne.

Niezgadzając się z rozstrzygnięciem organu A. M. reprezentowany przez pełnomocnika adw. A. K., złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie decyzji Kolegium oraz utrzymanego nią w mocy postanowienia Prezydenta [...] z [...] sierpnia 2011 r. W uzasadnieniu wskazał, że dostarczone przez niego do organu postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] stanowi o ustaniu przyczyny uzasadniającej zawieszenie postępowania. Ponadto podkreślił, że w sytuacji, gdy był on jedynym spadkobiercą po swoim ojcu i po swoim stryju i okoliczność ta była bezsporna, poszukiwanie "jakichkolwiek pretekstów do tego by sprawy nie załatwić w rozsądnym terminie" świadczy, jego zdaniem, o bezpodstawnym uchylaniu się od wydania merytorycznego rozstrzygnięcia.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie oraz podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie. Kolegium wniosło jednocześnie o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Stosownie zaś do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – dalej "ppsa", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zgodnie natomiast z treścią art. 119 § 2 ppsa - Sąd rozpoznaje sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a pozostałe strony nie wniosą sprzeciwu w terminie 14 dni – sytuacja taka ma miejsce w niniejszej sprawie.

W ocenie Sądu skarga jest niezasadna.

Przedmiotem kontroli sądu w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] utrzymujące w mocy orzeczenie Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. odmawiające podjęcia zawieszonego postępowania. W tym miejscu wskazać należy, że postępowanie niniejsze zawieszone zostało orzeczeniem Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2004 r., w którym organ wezwał jednocześnie A. M. m.in. do wystąpienia w terminie dwóch miesięcy od dnia otrzymania postanowienia, do właściwego sądu powszechnego z wnioskiem o uznanie skuteczności na obszarze Polski aktu prawnego wydanego przez [...] Sąd pierwszej Instancji Cywilnej Okręgu Sądowego Dystryktu [...] w [...] dotyczącego nabycia spadku po C. M.

Podkreślenia wymaga, że postanowienie powyższe było przedmiotem kontroli zarówno Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego, które zgodnie stwierdziły, że uznanie powyższego aktu przez sąd polski, stanowi zagadnienie wstępne w sprawie rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa własności czasowej (obecnie prawa użytkowania wieczystego) do gruntu nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...]. Skoro powyższe stanowiło przesłankę do zawieszenia postępowania, to postępowania tego nie można podjąć dopóki nie ustąpi przyczyna zawieszenia, w tym przypadku uznanie orzeczenia Sądu w [...] przez Sąd polski.

Wyjaśnić należy, że przedstawione przez stronę skarżącą postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] Wydział I Cywilny, jak słusznie zauważyły organy orzekające w niniejszej sprawie, dotyczy jedynie nabycia przez skarżącego nieruchomości położonych na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej, stanowiących własność zmarłego C. M. Orzeczenie to nie dotyczy jednak innych praw i obowiązków, w tym roszczeń o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości wynikających z art. 7 ust. 1 dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279).

Podkreślić przy tym należy, że nieruchomość będąca przedmiotem postępowania wszczętego na skutek wniosku S. M., objęta działaniem w/w dekretu, na podstawie art. 1 tego aktu przeszła na własność Gminy [...], a następnie na mocy art. 32 ust. 2 ustawy z 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130 ze zm.) na własność Skarbu Państwa. Zatem nieruchomość ta, w chwili śmierci spadkodawcy, nie była jego własnością.

W związku z powyższym przedstawione przez skarżącego orzeczenie, na mocy którego nabył on nieruchomości wchodzące w skład spadku po zmarłym C. M., nie obejmuje swym zakresem żadnych praw i roszczeń w stosunku do nieruchomości położonej przy ul. [...]ozn. hip. nr [...], będącej przedmiotem zawieszonego postępowania administracyjnego, którego podjęcia żąda skarżący.

Sąd zwraca uwagę, że przy piśmie z dnia 8 marca 2012 r. pełnomocnik strony skarżącej, złożył do akt sprawy odpis orzeczenia Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] listopada 2007 r., sygn. akt [...] uznające za skuteczne na obszarze Polski orzeczenia [...] Sądu Pierwszej Instancji Cywilnej Okręgu Sądowego Dystryktu [...] w [...] z dnia [...] czerwca 1990 r. Nie zmienia to jednak, zdaniem Sądu, tego że wydane w sprawie orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2011 r., utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. w przedmiocie odmowy podjęcia zawieszonego postępowania, wydane zostało zgodnie z przepisami obowiązującego prawa.

Stosownie bowiem do treści art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego, organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W dacie orzekania, organy administracji nie dysponowały powyższym orzeczeniem Sądu Okręgowego w [...]. Strona przedstawiła je dopiero w trakcie postępowania przed tutejszym sądem. Powyższe orzeczenie aby odniosło oczekiwany przez skarżącego skutek w postaci podjęcia zawieszonego postępowania powinno zostać przedłożone organowi administracji, który zawiesił postępowanie.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 września 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. z 2012 r., Nr 153, poz. 270) orzekł jak w sentencji.