Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 472/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2006-03-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Podatek akcyzowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art7 ust.2 pkt.1
journal: Dz.U. 2004 nr 29 poz 257
law: Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art.145 par.1 pkt.1 lit.c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Czajecka-Szpringer, Sędziowie WSA Halina Chitrosz, NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk (spr.), Protokolant asyst. Anna Kurczuk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2006 r. sprawy ze skargi L. H. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego kwotę 355,00 (trzysta pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Celnej, działając na podstawie art. 233 § 1pkt. 1, art. 72 § 1 pkt. 1, art. 75 § 1 i § 3 Ordynacji podatkowej oraz art. 4 ust.1 pkt. 4, art. 11 ust. 1 , art. 75 , art. 80 ust.1, ust. 2 pkt. 2 i ust. 3 pkt. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym ( Dz. U> Nr 29, poz. 257 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania L. H. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego Nr [...] z dnia [...] maja 2005r. w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym na podstawie zgłoszenia celnego SAD Nr [...] z dnia [...] maja 2004r. w związku z importem samochodu osobowego Mercedes Benz 210, rok prod. 1997 nr nadwozia [...] – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Z uzasadnienia tej decyzji wynika, iż w dniu [...] kwietnia 2004r. L.H. kupił w Niemczech samochód osobowy marki Mercedes Benz 210 oraz dokonał zgłoszenia do procedury tranzytu wg dokumentu T2 nr MRN [...] i rozpoczął tranzyt.

W dniu 13 maja 2004r. został zakończony tranzyt przedmiotowego towaru oraz dokonane zgłoszenie celne do procedury dopuszczenia do obrotu. Organ celny zarejestrował zgłoszenie pod nr [...] i objął towar wnioskowaną procedurą. Towar został zataryfikowany do kodu [...].

Pismem z dnia 7 kwietnia 2005r. L.H. wystąpił do Naczelnika Urzędu Celnego o zwrot pobranego podatku akcyzowego w kwocie 8.787. zł , podnosząc iż obowiązek zapłaty podatku akcyzowego w związku z nabyciem wewnątrzwspólnotowym jest niezgodny z postanowieniami Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską zawartymi w art. 23 ust.1 i ust. 2, art. 25 oraz art. 90.

Decyzją z dnia [...]maja 2005r. Naczelnik Urzędu Celnego odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym na podstawie ww. zgłoszenia celnego.

Nie zgadzając się z tą decyzją strona wniosła odwołanie, w którym podtrzymała argumenty zawarte we wniosku o zwrot nadpłaty.

Rozpatrując sprawę w wyniku wniesionego odwołania Dyrektor Izby Celnej podniósł, iż Załącznik IV Nr 5 do Aktu Przystąpienia ( Unia Celna – procedury i środki przejściowe ) pozwala na to, aby pewien przepływ towarów rozpoczęty przed przystąpieniem i zakończony po przystąpieniu do Unii Europejskiej nadal był objęty poprzednimi przepisami celnymi Państw Członkowskich. Załącznik ten zawiera ogólne środki przejściowe w zakresie prawa celnego. Procedury celne rozpoczęte przed dniem przystąpienia muszą zostać zakończone, bez względu na to, czy dana procedura stosowana jest w odniesieniu do państwa trzeciego, pomiędzy obecnym a nowym państwem członkowskim lub pomiędzy dwoma nowymi państwami członkowskimi. Procedura tranzytu rozpoczęta przed dniem przystąpienia w obrocie towarowym pomiędzy obecnymi a nowymi państwami członkowskimi lub pomiędzy nowymi państwami członkowskimi musi zostać zakończona po przystąpieniu także wtedy, gdy od towarów nie pobiera się cła ze względu na ich wspólnotowy status. Jednakże towary takie należy dopuścić do wolnego obrotu lub nadać im inne przeznaczenie celne. Zgodnie z Rozporządzeniem Rady ( EWG ) nr 2913/92 ustanawiającym Wspólnotowy Kodeks Celny ze zmianami zgłoszenia w formie pisemnej dokonuje się na formularzu zgodnym z oficjalnym, przewidzianym w tym celu, wzorem. Są one podpisane i zawierają wszystkie elementy niezbędne dla zastosowania przepisów regulujących procedurę celną, do której zgłoszone są towary. Do zgłoszenia dołącza się wszystkie dokumenty, których przedłożenie jest wymagane dla zastosowania przepisów regulujących procedurę celną, do której zgłaszane są towary ( art. 62 ).

Zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym ( Dz. U. Nr 29, poz. 257 ), obowiązek podatkowy w imporcie powstaje z dniem powstania długu celnego w rozumieniu przepisów prawa celnego. Natomiast zgodnie z art. 20 ust. 1 podatnicy dokonujący importu wyrobów akcyzowych są obowiązani do obliczenia i wykazania kwoty akcyzy w zgłoszeniu celnym, z uwzględnieniem obowiązujących stawek.

W świetle art. 80 ust. 1 tej ustawy akcyzie podlegają samochody osobowe nie zarejestrowane na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym.

Przepisy te mają zastosowanie w przedmiotowej sprawie, gdyż w dniu 29 kwietnia 2004r. została rozpoczęta procedura tranzytu wg dokumentu T2 Nr [...] a została zakończona w dniu 13 maja 2004r. zgłoszeniem celnym do procedury dopuszczenia do wolnego obrotu na podstawie dokumentu SAD Nr [...], w związku z czym mamy do czynienia z importem, a nie nabyciem wewnątrzwspólnotowym.

W tej sytuacji zarzuty strony są bezzasadne, bowiem Naczelnik Urzędu Celnego zastosował przejściowe środki celne wynikające z przepisów wewnątrzwspólnotowych.

W ocenie organów zebrały one wszystkie niezbędne do wydania decyzji materiały dowodowe oraz rozpatrzyły je bez naruszenia zasad wynikających z Ordynacji podatkowej.

W skardze na tę decyzję wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie L. H. żądał uchylenia zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji i zasądzenia kosztów postępowania.

Podnosił, iż organy celne dokonał błędnej oceny stanu faktycznego sprawy, gdyż prawo do rozporządzania rzeczą ( nabytym samochodem ) przeniesione zostało na niego dopiero w dniu 1 maja 2004r. i w tym dniu przekroczył granicę, co potwierdza datownik funkcjonariusza celnego na fakturze zakupu. Fakty te potwierdzają zeznania świadków na piśmie dołączone do odwołania, które nie zostały uwzględnione, co narusza treść art. 180 i 187 w zw. z art. 122 Ordynacji podatkowej. Wskazuje to, iż w sprawie nie mamy do czynienia z importem towaru w rozumieniu ustawy o VAT, lecz z nabyciem samochodu używanego przez osobę fizyczną nie będącą podatnikiem tego podatku, a przepis art. 170 ust. 6 tej ustawy nie ma zastosowania. Dowodem na to jest zaświadczenie z dnia 6 maja 2004r. wydane przez Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego, stwierdzające, że nie ciąży na nim obowiązek podatkowy w VAT.

W sprawie nie mamy więc do czynienia z importem samochodu, a z jego wewnątrzwspólnowtowym nabyciem. Procedura tranzytu została rozpoczęta w momencie, kiedy Polska była już członkiem Unii Europejskiej, a zatem organy miały obowiązek przestrzegania jej dorobku prawnego.

W takiej zaś sytuacji decyzje organów obu instancji naruszają art. 25 i 90 TWE.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby celnej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w oparciu o dyspozycję zawartą w przepisie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 / oraz art. 3 ( 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm./, stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania podatkowego, które prowadzić mogło do naruszenia przepisów prawa materialnego art. 72 § 1 pkt. 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 pkt. 2 oraz art. 7 ust. 2 pkt. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym ( Dz. U. Nr 29, poz. 257).

Nie jest w sprawie sporne, iż skarżący L. H. na podstawie umowy z dnia 29 kwietnia 2004r. nabył w Niemczech samochód marki Mercedes Benz 210.

Samochód ten zgłoszony został do procedury tranzytu w dniu 29 kwietnia 2004r. wg dokumentu T2 nr [...].

Jak ustaliły organy podatkowe, w dniu 13 maja 2004r. został zakończony tranzyt przedmiotowego towaru oraz dokonano zgłoszenia celnego do procedury dopuszczenia do obrotu.

Wbrew zarzutom zawartym w skardze organy podatkowe bez naruszenia art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej ustaliły, iż samochód nabyty i wydany został kupującemu w dniu 29 kwietnia 2004r., a nie – jak twierdzi skarżący – w dniu 1 maja 2004r., kiedy to samochód przekroczył granicę RP. Powyższe okoliczności wynikają z pisemnej umowy kupna z dnia 29 kwietnia 2004r., w której zawarty jest zapis dotyczący wydania samochodu wraz z dokumentami kupującemu, który potwierdził ten fakt własnoręcznym podpisem, stąd ustaleniom tym nie można zarzucić dowolności.

Organ odwoławczy powołał Załącznik IV 5 do Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską i wskazał, iż procedury celne rozpoczęte przed dniem przystąpienia muszą zostać zakończone, bez względu na to, czy dana procedura stosowana jest w odniesieniu do państwa trzeciego, pomiędzy obecnym a nowym państwem członkowskim lub pomiędzy dwoma nowymi państwami członkowskimi. Procedura tranzytu rozpoczęta przed dniem przystąpienia w obrocie towarowym pomiędzy obecnymi a nowymi państwami członkowskimi lub pomiędzy nowymi państwami członkowskimi musi zostać zakończona po przystąpieniu także wtedy, gdy od towarów nie pobiera się cła ze względu na ich wspólnotowy status. Jednakże towary takie należy dopuścić do wolnego obrotu lub nadać im inne przeznaczenie celne. Przedmiotowy samochód został dopuszczony do wolnego obrotu w dniu 13 maja 2004r.

Stosownie do art. 7 ust. 2 pkt. 1 ustawy o podatku akcyzowym, w imporcie wyrobów akcyzowych obowiązek podatkowy powstaje z dniem powstania długu celnego.

Dlatego też w rozpoznawanej sprawie dla ustalenia daty powstania obowiązku podatkowego w akcyzie niezbędne było ustalenie, czy i w jakiej dacie powstał dług celny.

Takich ustaleń zaskarżona decyzja, wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 122 oraz art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, jednak nie zawiera, a to ustalenie ma decydujące znaczenie w rozpoznawanej sprawie. Uzasadnienie prawne decyzji poza przytoczeniem przepisów prawa powinno zawierać wyjaśnienie podające wykładnię tych przepisów odniesioną do stanu faktycznego sprawy, ze wskazaniem jego znamion istotnych dla zakresu stosowania przepisów. Istotne jest wyrażenie faktów w języku przepisów prawnych.

Jeżeli zatem dług celny, a co za tym idzie obowiązek podatkowy w akcyzie powstał przed dniem 1 maja 2004r., to trafne byłoby stanowisko organów podatkowych co do bezzasadności żądania jej zwrotu przez skarżącego, bowiem wskazane w decyzji przepisy ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym wskazują na konieczność uiszczenia akcyzy od nabytego samochodu.

Jeżeli natomiast obowiązek podatkowy w akcyzie powstał po dniu 1 maja 2004r., ( co wynikałoby z uzasadnienia decyzji organu I instancji wydanej w sprawie określenia skarżącemu podatku VAT z tytułu importu przedmiotowego samochodu – I S.A./Lu 505/05), to należało rozważyć zgodność tych przepisów, a w szczególności art. 80 powołanej ustawy z art. 25, art. 28 i art. 90 TWE.

Od 1.05.2004 r. tj. od dnia wejścia w życie Traktatu Akcesyjnego, na mocy którego Polska stała się państwem członkowskim Wspólnoty Europejskiej podlega wszelkim normom prawa wspólnotowego (z uwzględnieniem modyfikacji dotyczących tzw. okresów przejściowych, wynikających z załącznika Nr XII do art. 24 Aktu Przystąpienia, będącego integralną częścią Traktatu Akcesyjnego), bez potrzeby ich inkorporacji. Członkostwo w Unii Europejskiej oznacza, iż od 1.05.2004 r. na terytorium Polski obowiązuje prawo wspólnotowe z całym jego dotychczasowym dorobkiem. Prawo to stanowi część krajowego porządku prawnego, zaś w przypadku kolizji z ustawami państw członkowskich zgodnie z zasadami bezpośredniego skutku, pierwszeństwa i efektywności - regulacje prawne prawa wspólnotowego mają pierwszeństwo przed normami krajowymi, co wynika z art. 91 ust. 3 Konstytucji RP. Skoro prawo to stanowi część krajowego porządku prawnego obowiązek jego stosowania, a zatem także oceny sprzeczności regulacji krajowych z normami wspólnotowymi, ciąży na wszystkich organach stosujących prawo – w tym na organach administracji.

Pytanie prawne o zgodność tych przepisów skierowane zostało do Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie Sygn. akt IIISA/Wa 679/05 i zarejestrowane w Trybunale Sprawiedliwości pod sygn. C 313/05.

Orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości w przedmiocie wykładni lub obowiązywania przepisów prawa wspólnotowego jest wiążące dla sądu i innych organów państwa członkowskiego, który zwrócił się z pytaniem prawnym.

Dlatego też, w razie poczynienia ustaleń wskazujących na dzień powstania długu celnego po 1 maja 2004r.celowe byłoby zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia powyższej kwestii przez TWE, a to na podstawie art. 201 § 1 pkt. 2 Ordynacji podatkowej.

W tych okolicznościach faktycznych i prawnych, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit c oraz w zakresie kosztów postępowania art. 200 i art. 205 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.