Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 834/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2019-09-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6349 Inne o symbolu podstawowym 634
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2; 3; 5
journal: Dz.U. 2018 poz 690
law: Ustawa z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych - tekst  jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.), Protokolant specjalista Ewa Pasiek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2019 r. sprawy ze skargi Z.Z. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 28 grudnia 2017 r., skierowanym do Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, Z. Z. (dalej: "wnioskodawca" lub "skarżący") zwrócił się o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych, z taką argumentacją, że w latach 1980 - 1981 był działaczem opozycji antykomunistycznej i założycielem NSZZ "Solidarność" na Wydziale [...] Oddziału [...] "A" w C., gdzie angażował się w organizację strajku. Otrzymał kartę delegata do udziału w Walnych Zebraniach Delegatów Regionu C. NSZZ "Solidarność" w okresie kadencji 1981-1983, zbierał dla Związku składki i w stanie wojennym dostarczał [...] biuletyn "[...]". Za poglądy polityczne był represjonowany przez zwierzchników i omijano go przy wypłacaniu premii. W konsekwencji był kilka miesięcy bez pracy i dopiero w 1993 r. otrzymał na stałe inwalidztwo trzeciej grupy, a w 1999 r. przeszedł na emeryturę. Na poparcie swoich twierdzeń przedłożył decyzję nr [...] Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] r. nie potwierdzającą spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 4 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 693, dalej w skrócie: "ustawa") oraz oświadczenia świadków.

Decyzją Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r., nr [...], wydaną na podstawie art. 5 ust. 1 w związku z art. 2 i art. 3 ustawy, Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił potwierdzenia skarżącemu statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych z tym uzasadnieniem, że materiał dowodowy, na który się powoływał nie potwierdził okoliczności, które stanowiłyby podstawę do jego przyznania.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący domagał się ponownego i rzetelnego jej przeprowadzenia, podnosząc, że organizował w latach 1980-1989 NSZZ "Solidarność". Był z tego powodu przez kierownictwo i lekarzy represjonowany do 1984 r. Nie mógł uzyskać zwolnień lekarskich i przeszedł na rentę w dniu [...]1983 r., potem do dnia [...]1984 r. był bez pracy, następnie na podstawie wyroku sądowego od dnia [...]1984 r. ponownie otrzymał rentę.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...], Szef Urzędu i Osób Represjonowanych (dalej także: "organ" lub "Szef Urzędu"), działając na podstawie art. 5 ust 1 w związku z art. 2 oraz art. 3 ustawy oraz art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm., dalej: "k.p.a."), po ponownym rozpoznaniu sprawy, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] r. odmawiającą potwierdzenia skarżącemu statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Argumentując rozstrzygnięcie wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych potwierdza, w drodze decyzji administracyjnej, Szef Urzędu po stwierdzeniu przez Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, iż osoba ubiegająca się o potwierdzenie tego statusu spełnia warunki, o których mowa w art. 4 ustawy. Wnioskodawca przedłożył decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej z dnia [...] r., nr [...], w której stwierdzono, że nie był pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa oraz, że w archiwach Instytutu nie zachowały się dokumenty wytworzone przez wnioskodawcę lub przy jego udziale w ramach czynności wykonywanych przez nią w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa. Zgodnie z art. 2 ustawy działaczem opozycji komunistycznej jest osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 4 czerwca 1989 r., łącznie przez co najmniej 12 miesięcy prowadziła, w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością karną, działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Do wskazanego okresu 12 miesięcy nie wlicza się okresów działalności w ramach niezależnego ruchu związkowego lub niezależnego ruchu studenckiego, w okresie od dnia 31 sierpnia 1980 r. do dnia 12 grudnia 1981 r. Za podstawę uzyskania uprawnień wnioskodawca wskazywał okoliczność, że w 1980 r. był założycielem NSZZ Solidarność na Wydziale "A". W dniu 05.06.1981 r. otrzymał kartę delegata do udziału w Walnych Zebraniach Delegatów Regionu C. w okresie kadencji 1981-1983. Natomiast w okresie trwania stanu wojennego zbierał składki i dostarczał pracownikom biuletyny wraz z gazetkami solidarnościowymi, z tego powodu był pomijany przy wypłacaniu premii w zakładzie pracy. Do wniosku załączył oświadczenie M. W. i E. L., z których treści wynika, że podczas trwania stanu wojennego kolportował wydawnictwa podziemne, był organizatorem strajku na Oddziale [...] i był represjonowany przez zwierzchników. Wnioskodawca załączył również wyrok Sądu Rejonowego w C. z dnia [...] r. we własnej sprawie rozwodowej, gdzie w uzasadnieniu wskazano, że małżeństwo z żoną J. zostało zawarte w dniu [...] r. (cytat): "Nieporozumienia zaczęły się od czasu kiedy pozwany otrzymał od swego zakładu pracy – "A" dom. Wówczas swoje zainteresowanie skierował na wykończenie domu i działalność polityczną." (cytat). Organ pismem z dnia [...] r. zwrócił się o dodatkowe informacje do Instytutu Pamięci Narodowej, który w odpowiedzi z dnia [...] r. wskazał, że w zasobie Instytutu Pamięci Narodowej nie odnaleziono dokumentów dotyczących wnioskodawcy. Pomimo wezwania organu sam wnioskodawca nie przesłał dodatkowych dowodów, jak i nie doprecyzował okresu prowadzenia działalności opozycyjnej. Organ pismem z dnia [...] r. wystąpił do Regionu [...] NSZZ Solidarność o nadesłanie informacji, czy w zasobie archiwalnym tej jednostki znajdują się dokumenty potwierdzające prowadzenie przez wnioskodawcę nielegalnej działalności opozycyjnej. W odpowiedzi z dnia [...]r. wynika, że Region [...] NSZZ "Solidarność" nie odnalazł dokumentów potwierdzających prowadzenie po dniu 13.12.1981 r. przez wnioskodawcę takiej działalności. W celu zweryfikowania zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, dokładnego rozpoznania sprawy, organ zwrócił się o zaopiniowanie wniosku przez wojewódzką radę konsultacyjną oraz o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych, w trybie art. 5 ust. 6 ustawy. W odpowiedzi z dnia [...] r. (data wpływu do Urzędu), Wojewódzka Rada Konsultacyjna do Spraw Działaczy Opozycji Antykomunistycznej i Osób Represjonowanych z Powodów Politycznych w Katowicach przesłała jednogłośnie podjętą uchwałę nr [...] z dnia [...] r. wraz z uzasadnieniem opiniując negatywnie wniosek. W jej uzasadnieniu Rada wskazała, że zarówno wnioskodawca, jak i powołani przez niego świadkowie, w żaden wiarygodny sposób nie dowodzą, że w okresie po 13 grudnia 1981 r. był on członkiem jakiejkolwiek podziemnej struktury opozycyjnej na terenie C., lub trwale z nią współpracował w wymaganym ustawowo okresie. Pismem z dnia [...] r. organ poinformował wnioskodawcę o zakończeniu prowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie i przysługujących mu uprawnieniach wynikających z art. 10 k.p.a. W dniu 11.03.2019 r. (data wpływu do Urzędu), wnioskodawcy przesłał oświadczenie świadka E. L., który podał, że w 1982 r. wnioskodawca został odesłany do niego na wydział [...], z powodu roznoszenia biuletynu "[...]", zbierania składek na działalność NSZZ "Solidarność" oraz namawiania ludzi do strajku, z tego powodu miał być represjonowany przez swoich zwierzchników. Mając na uwadze całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organ stwierdził, iż w sprawie brak jest dowodów potwierdzających prowadzenie przez wnioskodawcę działalności opozycyjnej przez okres co najmniej 12 miesięcy w strukturach zorganizowanych bądź we współpracy ze zorganizowanymi strukturami. Jak też nie wynika, aby wnioskodawca doznał represji określonych w art. 3 ustawy. Przyznanie statusu osoby represjonowanej jest nierozerwalnie związane z udziałem w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka i doznaniu represji bezpośrednio wynikających i powiązanych z tym wystąpieniem. Natomiast w aktach sprawy brak informacji, iż w wyniku tego wystąpienia wnioskodawca doznał uszczerbku na zdrowiu na okres powyżej 7 dni, był inwigilowany i podjęto wobec niego bezprawne działanie - popełnienie na jego szkodę przestępstwa lub wykroczenia, by była z nim rozwiązana umowa o pracę, czy też był on pozbawiony możliwości wykonywania swojego zawodu. Wnioskodawca nigdy na takie zdarzenia się nie powoływał. Okoliczność odesłania na inny wydział – [...], którą podał E. L. - nie stanowi represji wskazanej w ustawie. Odnosząc się do podnoszonego zaangażowania w tworzenie i działalność związkową w latach 1980-1981, czy też podczas, gdy ten związek został już formalnie zalegalizowany, organ zaznaczył, że nie stanowi to podstawy do potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej. W aktach sprawy, brak jakichkolwiek dowodów potwierdzających działalność wnioskodawcy przez okres co najmniej 12 miesięcy, w okresie po wprowadzeniu stanu wojennego. Na temat prowadzonej działalności opozycyjnej, czy też doznanych represji organ nie uzyskał żadnych dowodów z instytucji archiwalnych, do których zwracał się w trakcie prowadzenia postępowania dowodowego. Również wniosek został negatywnie zaopiniowany przez Wojewódzką Radę Konsultacyjną do Spraw Działaczy Opozycji Antykomunistycznej i Osób Represjonowanych z Powodów Politycznych w Katowicach, w skład której wchodzą działacze opozycji danego regionu, mający najpełniejszą wiedzę o formach i osobach zaangażowanych w prowadzenie działalności opozycyjnej na danym terenie. Szef Urzędu do Spraw może w drodze decyzji administracyjnej, w trybie omawianej ustawy, potwierdzić status odpowiednio "działacza opozycji antykomunistycznej" lub "osoby represjonowanej z powodów politycznych", wyłącznie osobom spełniającym warunki określone wprost przez ustawodawcę w art. 2 ust. 1 i art. 3. Podał, zgodnie z treścią art. 3 ustawy, że osobą represjonowaną z powodów politycznych jest osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 31 lipca 1990 r.:

1) przebywała w:

a) więzieniu lub innym miejscu odosobnienia na terytorium Polski na mocy wyroku wydanego w latach 1956-1989 albo bez wyroku jednorazowo przez okres dłuższy niż 48 godzin lub wielokrotnie przez łączny okres dłuższy niż 30 dni, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce,

b) ośrodku odosobnienia na podstawie art. 42 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym (Dz. U. Nr 29,poz. 154, z późn. zm.2) za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce;

2) przez okres powyżej 30 dni pełniła zasadniczą służbę wojskową lub czynną służbę wojskową w ramach ćwiczeń wojskowych, do której odbycia została powołana z przyczyn politycznych za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce;

3) brała udział w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce i w związku z tym:

a) na skutek działania wojska, milicji lub organów bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art. 5 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz. U. z 2014 r. poz. 1075), zwanych dalej "organami bezpieczeństwa państwa", poniosła śmierć, doznała uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia na okres dłuższy niż 7 dni,

b) była inwigilowana przez organy bezpieczeństwa państwa i podjęto wobec niej bezprawne działanie polegające na popełnieniu na jej szkodę przestępstwa lub wykroczenia,

c) była pozbawiona możliwości wykonywania swojego zawodu,

d) została z nią rozwiązana umowa o pracę,

e) została relegowana z uczelni wyższej lub innej szkoły,

f) była objęta zakazem publikacji przez Główny Urząd Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk, wojewódzki lub miejski urząd kontroli prasy, publikacji i widowisk albo Główny Urząd Kontroli Publikacji i Widowisk lub okręgowy urząd kontroli publikacji i widowisk przez okres dłuższy niż jeden rok;

4) była poszukiwana listem gończym, oskarżona lub skazana za popełnienie przestępstwa lub wielokrotnie skazywana za popełnienie wykroczenia, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce.

Tymczasem, zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdza spełnienia przez wnioskodawcę przesłanek określonych w art. 3 ustawy, których zaistnienie jest warunkiem koniecznym w sprawie potwierdzenia statusu osoby represjonowanej.

W osobistej skardze skarżący powtórzył argumenty zawarte we wniosku o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej i osoby represjonowanej z powodów politycznych oraz wyraził niezadowolenie z podanych przez organ motywów rozstrzygnięcia. Nie zgodził się z uznaniem, że nie wskazał wystarczających dowodów na potwierdzenie działalności w opozycji antykomunistycznej, w rozumieniu art. 2 i art. 3 ustawy. Jego zdaniem, z materiału dowodowego wynika, że prowadził działalność opozycyjną antykomunistyczną. Zarzucił organowi naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy i zebrania całego materiału dowodowego, celem ustalenia czy spełnia przesłanki określone w art. 2 i art. 3 ustawy. Domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi zaznaczył, że w 1980 r. założył związek zawodowy NSZZ "Solidarność" w "A" w C. oraz pełnił funkcję społecznego przewodniczącego BHP na Wydziale [...], a także na Oddziale [...] pełnił funkcję Męża Zaufania. Otrzymał również kartę delegata na 2 lata na Walne Zebrania Delegatów Regionu C. i podziękowanie od zarządu RKZ NSZZ Solidarność. Uczestniczył w spotkaniach Komisji w sprawach BHP i we mszy świętej we W., odnośnie zdjęcia krzyży w szkole, podczas której został wraz innymi członkami "Solidarności" spisany przez milicję, a także w stanie wojennym uczestniczył co miesiąc w mszach za Ojczyznę w kościele św. [...] w C. wraz z innymi członkami "Solidarności". W całym okresie stanu wojennego dostarczał [...] Biuletyn [...] oraz zbierał składki, przez co był represjonowany przez kierownictwo oraz mistrza T. C. i brygadzistę Z. F. To oni podali, że buntował ludzi przeciw kierownictwu oraz namawiał do 1 godzinnego strajku, którego był organizatorem. Zdaniem skarżącego, kiedy upomniał się o podwyżkę wynagrodzenia, to otrzymał odpowiedź od szefa A. L., że powinien siedzieć w więzieniu, ale tylko dzięki niemu nie siedzi. W stanie wojennym został odesłany do dyspozycji działu kadr i odesłany na [...], gdzie szef powiedział, że ludzi o takich poglądach ma dużo u siebie i nie potrzebuje kolejnego. Był również represjonowany przez [...] lekarza i innych lekarzy. Odmawiali oni jego leczenia i zwolnień lekarskich mimo chorób, gdyż otrzymywali telefony, żeby nie wystawiać zwolnień. Po tych wszystkich przejściach z okresu stanu wojennego skarżący ciężko zachorował, był w depresji, a także miał bóle kręgosłupa. Po długotrwałej chorobie został zwolniony z pracy [...]1983 r. i przeszedł na rentę inwalidzką. Po miesiącu otrzymał wezwanie na ponowne badanie i odmówiono mu prawa do renty. Odwołał się wtedy do lekarza sądowego, który odmówił mu prawa do renty. Przez 10 miesięcy był bez renty i bez pracy, gdyż dział kadr "A" nie zgodził się na ponowne przyjęcie go do pracy, chociaż w przypadku innych pracowników nawet z rentą byli oni ponownie przyjmowani. Odwołał się do Sądu w K. i biegli lekarze w 1984 r. przyznali mu prawo do renty inwalidzkiej III grupy. W związku z tym uważa, że przytoczone fakty przemawiają na jego korzyść i potwierdzają, że prowadził w trakcie stanu wojennego działalność opozycyjną. Potwierdzają to świadkowie L., W. i L., których oświadczenia zostały załączone do akt. Dodatkowo, zebrany w sprawie materiał dowodowy nie został wnikliwie oceniony i nie podjęto wszystkich czynności niezbędnych do wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., dalej jako: "p.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Przeprowadzając taką kontrolę stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć w niej zastosowanie.

W rozpatrywanej sprawie przedmiotem kontroli jest decyzja Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. utrzymująca w mocy decyzję własną tego organu z dnia [...] r. o odmowie potwierdzenia skarżącemu statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych.

Materialnoprawną podstawą kontrolowanych decyzji są przepisy ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r. poz. 690, dalej w skrócie jak dotychczas: "ustawa").

Bezwzględnym warunkiem przyznania tych uprawnień i statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych jest stwierdzenie przez właściwy organ (w tym wypadku przez Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu) spełnienia przesłanki z art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy, tj. tego, że osoba ta nie była pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa, chyba że przedłoży dowody, że przed dniem 31 lipca 1990 r., bez wiedzy przełożonych, czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce i co do której w archiwum Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu nie zachowały się dokumenty wytworzone przez nią lub przy jej udziale, w ramach czynności wykonywanych przez nią w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa.

Pozostaje poza sporem, że skarżący uzyskał decyzję administracyjną Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej z dnia [...] r., zgodnie z którą spełnia warunki, o jakich mowa w art. 4 ustawy. Tym samym nie zachodzą wobec niego przesłanki negatywne, co do przyznania wnioskowanego statusu.

Status działacza opozycji lub osoby represjonowanej jest kategorią normatywną i przysługuje wyłącznie osobom spełniającym warunki określone wprost przez ustawodawcę odpowiednio w art. 2 i art. 3 ustawy. Kategorię "działaczy opozycji antykomunistycznej" ustawodawca uregulował w art. 2 ust. 1, zgodnie z jego treścią działaczem opozycji antykomunistycznej jest osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 4 czerwca 1989 r., łącznie przez co najmniej 12 miesięcy prowadziła, w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością karną, działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Przy czym, w myśl art. 2 ust. 2 ustawy, do okresu 12 miesięcy, o którym mowa w ust. 1, nie wlicza się okresów działalności w ramach niezależnego ruchu związkowego lub niezależnego ruchu studenckiego, prowadzonej w okresie od dnia 31 sierpnia 1980 r. do dnia 12 grudnia 1981 r. Z kolei kategorię "osoby represjonowanej z powodów politycznych" reguluje art. 3 ustawy stanowiący, że jest nią osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 31 lipca 1990 r.:

1) przebywała w:

a) więzieniu lub innym miejscu odosobnienia na terytorium Polski na mocy wyroku wydanego w latach 1956-1989 albo bez wyroku jednorazowo przez okres dłuższy niż 48 godzin lub wielokrotnie przez łączny okres dłuższy niż 30 dni, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce,

b) ośrodku odosobnienia na podstawie art. 42 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym (Dz. U. poz. 154, z 1982 r. poz. 18, z 1989 r. poz. 178 oraz z 2011 r. poz. 342) za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce;

2) przez okres powyżej 30 dni pełniła zasadniczą służbę wojskową lub czynną służbę wojskową w ramach ćwiczeń wojskowych, do której odbycia została powołana z przyczyn politycznych za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce;

3) brała udział w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce i w związku z tym:

a) na skutek działania, w tym niejawnego, wojska, milicji lub organów bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art. 5 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1575 oraz z 2018 r. poz. 5 i 369), zwanych dalej "organami bezpieczeństwa państwa", poniosła śmierć, doznała uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia na okres dłuższy niż 7 dni,

b) była inwigilowana przez organy bezpieczeństwa państwa i podjęto wobec niej bezprawne działanie polegające na popełnieniu na jej szkodę przestępstwa lub wykroczenia,

c) była pozbawiona możliwości wykonywania swojego zawodu,

d) została z nią rozwiązana umowa o pracę,

e) została relegowana z uczelni wyższej lub innej szkoły,

f) była objęta zakazem publikacji przez Główny Urząd Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk, wojewódzki lub miejski urząd kontroli prasy, publikacji i widowisk albo Główny Urząd Kontroli Publikacji i Widowisk lub okręgowy urząd kontroli publikacji i widowisk przez okres dłuższy niż jeden rok;

4) była poszukiwana listem gończym, oskarżona lub skazana za popełnienie przestępstwa lub wielokrotnie skazywana za popełnienie wykroczenia, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce.

Należy podkreślić, że nie są to kategorie rozłączne i osobie zainteresowanej może być przyznany zarówno status "działacza opozycji antykomunistycznej" jak i "osoby represjonowanej z powodów politycznych", co oznacza, że mogą zostać one potwierdzone przez właściwy organ w jednym postępowaniu osobom spełniającym warunki określone wprost przez ustawodawcę odpowiednio w art. 2 ust. 1 i 2 oraz art. 3 ustawy. Postępowanie w tym przedmiocie toczy się wedle reguł postępowania wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) z odpowiednimi modyfikacjami wynikającymi z przepisów omawianej ustawy.

Wymieniony katalog ma charakter zamknięty i ustawodawca nie przewidział możliwości przyznania wyżej wymienionych uprawnień z innego tytułu. Sam udział w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, a takim jest np. strajk, musi być związany z określonym skutkiem.

Organ, w trybie art. 5 ust. 5 ustawy, zwrócił się do Instytut Pamięci Narodowej o przekazanie informacji o treści zgromadzonych dokumentów dotyczących skarżącego i uzyskał negatywną pisemną odpowiedź nie pozwalającą na wykazanie spełniania przez skarżącego warunków, o których mowa w art. 2 i 3 ustawy, tj. potwierdzających status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej.

Analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji i akt administracyjnych daje podstawę do przyjęcia, że przedstawione przez skarżącego okoliczności nie mogą prowadzić do uwzględnienia jego wniosku i potwierdzenia żadnego z tych statusów. W świetle okoliczności wynikających z oświadczeń skarżącego i przedłożonych przez niego dokumentów, w tym świadków organ administracji podjął wystarczające działania, zmierzające do zweryfikowania przesłanek koniecznych do ich potwierdzenia. Przeprowadził rzetelne i wyczerpujące postępowanie administracyjne, czyniąc zadość wymogom określonym w przepisach k.p.a. W ramach swoich kompetencji podjął czynności zmierzające do wyjaśnienia istotnych w sprawie okoliczności i zebrania niezbędnego materiału dowodowego. Poza tym, rozstrzygnięcie oparto zarówno na dowodach przedstawionych przez skarżącego, jak i będących wynikiem prawidłowo przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego. Nie ulega wątpliwości, że na podstawie art. 5 ustawy organ mógł w drodze decyzji administracyjnej potwierdzić status odpowiednio "działacza opozycji antykomunistycznej" lub "osoby represjonowanej z powodów politycznych" wyłącznie osobie spełniającej warunki wskazane w przywołanej powyżej treści odpowiednio art. 2 ust. 1 i art. 3 ustawy.

Odnosząc się do zarzutów skargi należy wyjaśnić, że wszelkie inne okoliczności, na które powołuje się skarżący zarówno we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak również w skardze, nie stanowią przesłanek wynikających z art. 2 ust. 1 i art. 3 ustawy. Żadne inne zdarzenia, okoliczności i kłopoty nie mogą być uznane za działalność antykomunistyczną lub represję w rozumieniu ustawy, choćby w subiektywnej ocenie osoby poszkodowanej, stanowiły dużą dolegliwość (zob. wyrok WSA w Kielcach z dnia 19 października 2017 r., sygn. akt II SA/Ke 540/17, Lex nr 2400100; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 8 lutego 2017 r., sygn. akt II SA/Po 742/16, Lex nr 2231407). Nie sposób uznać, że treść przedstawionych przez skarżącego w toku postepowania materiałów i złożonych wyjaśnień oraz oświadczeń świadków pozwala na przyjęcie, że w jego przypadku została spełniona którakolwiek z przesłanek wymienionych w art. 2 lub art. 3 ustawy.

Organ zatem należycie ocenił materiał dowodowy w kontekście przepisów prawa materialnego oraz zasadnie w oparciu o ten materiał uznał, że brak jest podstaw do przyznania skarżącemu statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Dokonane ustalenia, ich ocena prawna oraz wyciągnięte na tej podstawie wnioski są prawidłowe i znajdują odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.