Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 54/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2016-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 51 ust. 1 pkt 1 i ust. 7, art.28 ust, 1, 29 ust. 2, 29 ust. 2 pkt 11
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: § 136 ust. 2, ust. 2a, § 204 ust. 1, ust. 3
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 200, art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2013 poz 461
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb  Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2016 r. sprawy ze skargi Z.S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia pomieszczenia do stanu poprzedniego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego Z.S. kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z [...] listopada 2012 r. zarządca nieruchomości Wspólnoty Mieszkaniowej [...] – E.B. zwróciła się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: PINB) o przeprowadzenie kontroli w sprawie podłączenia w poszczególnych lokalach ww. budynków pieców na opał stały. Podała, że piece zostały podłączone przez mieszkańców kilku lokali, m.in. przez Z.S. ([...]), bez wystąpienia do zarządu Wspólnoty oraz przedłożenia wymaganej opinii kominiarskiej. Wskazała na wątpliwości, czy prace te wykonane zostały zgodnie ze sztuką budowlaną. Poinformowała, że piece użytkowane są tylko nocą, zaś w dzień ich użytkownicy korzystają z butli z gazem płynnym zlokalizowanych obok pieców węglowych. W jej ocenie powoduje to zagrożenie dla życia i zdrowia mieszkańców całego budynku.

Pismem z [...] stycznia 2013 r. E.B. poinformowała PINB, że [...] grudnia 2012 r., po otrzymaniu zaleceń kominiarskich, sformułowanych w wyniku przeprowadzonego przeglądu przewodów kominowych i podłączeń wentylacyjnych w budynkach mieszkalnych [...], zarządca nieruchomości wezwał użytkowników pieców, m.in. Z.S., do natychmiastowego zaprzestania ich użytkowania. Niemniej jednak piece nadal są użytkowane, powodując niebezpieczeństwo dla życia i zdrowia wszystkich mieszkańców nieruchomości, ponadto podejmowane są dalsze roboty budowlane w kominie stanowiącym część wspólną budynku. Dodatkowo pismem z dnia [...] listopada 2012 r. Naczelnik Wydziału Budownictwa i Ochrony Środowiska Starostwa Powiatowego poinformował zainteresowanych o możliwości dokonania podłączeń do komina po spełnieniu wskazanych warunków, nie posiadając prawdopodobnie wiedzy, że sprawa dotyczy budowy w mieszkaniach "małych kotłowni" z wykorzystaniem pieców z ruchomym rusztem a nie tradycyjnych trzonów kuchennych.

Postanowieniem nr [...] z [...] maja 2013 r., wydanym na podstawie art. 81c ust. 2 w związku z art. 50 ust. 1 pkt 1 i art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego, PINB nałożył na Z.S. obowiązek dostarczenia, w terminie 30 dni od daty otrzymania postanowienia, oceny technicznej robót budowlanych polegających na montażu w pomieszczeniu kuchennym jego lokalu mieszkalnego pieca grzewczego typu [...] na paliwo stałe z instancją c.o.

Żądana ocena techniczna wpłynęła do PINB 21 sierpnia 2013 r. W opracowaniu tym stwierdzono, że wewnętrzna instalacja centralnego ogrzewania w lokalu mieszkalnym nr [...] została wykonana zgodnie z zasadami wiedzy technicznej i nie powoduje uciążliwości dla lokali sąsiednich, jak również nie wpływa na bezpieczeństwo użytkowników, a zatem nadaje się do bezpiecznego użytkowania. Brak jest przeciwwskazań technicznych do korzystania z wykonanej instalacji centralnego ogrzewania, bowiem jest ona m.in. zgodna z "§ 136 pkt 1 i 2 Warunków technicznych do ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane" i nie jest wymagane wykonanie "innych dodatkowych robót budowlanych". Do oceny technicznej dołączono kopię opinii kominiarskiej nr [...] z [...] maja 2013r., dotyczącej wykonanej instalacji, z której wynika, że "Piec kuchenny c.o. z płaszczem wodnym na paliwo stałe został podłączony do przewodu dymowego o wymiarach 18 cm. Przewód kominowy – (dymowy) jest szczelny. Wentylacja nawiewno-wywiewna działa prawidłowo. Podłączenia prawidłowe. Zaleca się remont komina na dachu". Do oceny technicznej dołączono również kopię protokołu z pozytywnej próby szczelności wewnętrznej instalacji centralnego ogrzewania.

Decyzją z [...] października 2013 r. nr [...] PINB, powołując się na art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego, nie nałożył na inwestora – Z.S., obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem, oraz jednocześnie orzekł o doprowadzeniu do stanu zgodnego z prawem instalacyjnych robót budowlanych dotyczących instalacji grzewczej w lokalu mieszkalnym nr 1 w budynku w miejscowości [...].

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła E.B. zarzucając, że piec c.o. na paliwo stałe został podłączony do wspólnego komina bez wiedzy Wspólnoty Mieszkaniowej, przy czym komin ten jest spękany. Natomiast z uwagi, iż od lat używane są w budynku urządzenia gazowe, stan kominów nie pozwala na ich normalne eksploatowanie bowiem zagraża to życiu i zdrowiu wszystkich mieszkańców.

Decyzją z [...] kwietnia 2014 r. nr [...],Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB) uchylił zaskarżoną decyzję w całości i na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 i ust. 7 Prawa budowlanego nakazał Z.S. doprowadzić do stanu poprzedniego pomieszczenie kuchni w lokalu mieszkalnym nr 1 w budynku w miejscowości [...], w którym zamontowano kocioł c.o. na paliwo stałe, poprzez odłączenie kotła c.o. zainstalowanego w tym pomieszczeniu od przewodu kominowego oraz od instalacji grzewczej oraz zamurowanie otworu w przewodzie kominowym po odłączonym kotle. W/w roboty budowlane WINB nakazał wykonać zgodnie ze sztuką budowlaną, pod nadzorem osoby uprawnionej i zgodnie z zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy.

Zdaniem WINB w świetle art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego wykonywanie robót przeprowadzonych w niniejszej sprawie wymaga uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Tymczasem ustalony zakres robót wykonany został bez pozwolenia na budowę. Bez wpływu na powyższą kwalifikację omawianych robót budowlanych pozostawało stanowisko zawarte w skierowanym do inwestora piśmie Starosty z [...] listopada 2012 r. znak [...], w którym stwierdzono, że roboty te nie wymagają pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, lecz wyłącznie uzyskania opinii kominiarskiej o możliwości podłączenia kotła c.o. do przewodu kominowego z informacją o istniejącej wentylacji pomieszczenia przeznaczonego na usytuowanie kotła oraz uzgodnienia montażu kotła ze Wspólnotą Mieszkaniową budynku. Stanowisko to nie odpowiada bowiem przepisom ustawy Prawo budowlane, nie stanowi wykładni prawa i nie jest wiążące dla organów administracji orzekających w określonych sprawach indywidualnych.

Usuwanie skutków samowoli polegającej na wykonywaniu bez pozwolenia lub zgłoszenia robót budowlanych innych niż budowa obiektu budowlanego podlega art. 50 i 51 Prawa budowlanego. W odniesieniu do robót wykonanych bez wymaganego pozwolenia albo zgłoszenia w postępowaniu legalizacyjnym znajduje zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 1 lub pkt 2 oraz ust. 3. Zgodnie z art. 51 ust.7 ustawy, jeżeli roboty zostały już wykonane, przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio. Zakres ewentualnych robót naprawczych, których wykonanie organ może nałożyć na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2, winien ściśle dotyczyć zakresu robót już wykonanych. Przez roboty naprawcze nie można rozumieć dodatkowych robót, mających na celu dokończenie podjętego w warunkach samowoli zamierzenia inwestycyjnego.

W ocenie WINB organ pierwszej instancji nie był uprawniony do wydania decyzji w trybie art. 51 ust 1 pkt 2 w związku z ust. 7 Prawa budowlanego w przedmiocie odstąpienia od nałożenia obowiązku wykonania robót lub czynności naprawczych oraz - jak orzekł PINB - stwierdzającej doprowadzenie omawianych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Przeprowadzone roboty instalacyjne w zakresie montażu kotła c.o. naruszają bowiem rażąco obowiązujące przepisy techniczno-budowlane, przy czym brak jest możliwości doprowadzenia zaistniałej sytuacji do stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie decyzji nakładającej na inwestora obowiązek wykonania określonych robót lub czynności naprawczych.

W omawianym przypadku kocioł centralnego ogrzewania na paliwo stałe, którego nominalna grzewcza moc w świetle dokumentów sprawy wynosi 13 kW, zamontowano w pomieszczeniu, które pełniąc funkcję pomieszczenia kuchennego nie jest pomieszczeniem technicznym. Pomieszczenie kuchenne, znajdujące się w obrębie lokalu mieszkalnego, stosownie do definicji zawartej w § 3 pkt 11 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75 poz. 690 ze zm.) jest pomieszczeniem pomocniczym. W pkt 12 w/w paragrafu zawarta jest też definicja pomieszczeniu technicznego – należy przez nie rozumieć pomieszczenie przeznaczone dla urządzeń służących do funkcjonowania i obsługi technicznej budynku. Zatem pomieszczenie pomocnicze (kuchenne) jest pomieszczeniem o innej funkcji niż pomieszczenie techniczne.

Natomiast stosownie do wymagania § 136 ust. 2 w/w rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, który ma zastosowanie w omawianym przypadku, kotły na paliwo stale o mocy cieplnej nominalnej do 25 kW powinny być instalowane w wydzielonych pomieszczeniach technicznych zlokalizowanych na kondygnacji podziemnej, na poziomie ogrzewanych pomieszczeń lub w innych pomieszczeniach, w których mogą być instalowane kotły o większych mocach cieplnych nominalnych. Przy czym w § 136 ust. 3 rozporządzenia określono, że kotły na paliwo stałe o łącznej mocy cieplnej nominalnej powyżej 25 kW do 2.000 kW powinny być instalowane w wydzielonych pomieszczeniach technicznych zlokalizowanych na kondygnacji podziemnej lub na poziomie terenu. Do omawianego przypadku nie może mieć zastosowania przepis § 136 ust. 2a cytowanego rozporządzenia dopuszczający instalowanie kotłów na paliwo stałe na poziomie ogrzewanych pomieszczeń w pomieszczeniach niebędących pomieszczeniami mieszkalnymi (a takim pomieszczeniem niemieszkalnym jest pomieszczenie pomocnicze - kuchenne) bowiem dotyczy on kotłów o mocy cieplnej nominalnej do 10 kW, a więc wartości którą przekracza kocioł c.o. zamontowany w lokalu strony. Montaż przedmiotowego kotła w sposób oczywisty nastąpił z naruszeniem § 136 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.

Ponadto WINB wskazał, że w opinii kominiarskiej nr [...] zalecono remont komina na dachu, co zdaniem organu świadczy o istnieniu nieprawidłowości w jego stanie technicznym. Natomiast podłączenie kotła grzewczego na paliwo stałe do przewodu dymowego w kominie, wobec którego według w/w opinii kominiarskiej należy wykonać prace remontowe, w ocenie organu odwoławczego, narusza wprost ogólne wymaganie zawarte w § 204 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., zgodnie z którym konstrukcja budynku powinna spełniać warunki zapewniające nieprzekroczenie stanów granicznych nośności oraz stanów granicznych przydatności do użytkowania w żadnym z jego elementów i w całej konstrukcji. Przy czym ust. 3 pkt 1 w/w paragrafu jednoznacznie precyzuje, iż stany graniczne przydatności do użytkowania uważa się za przekroczone, jeżeli wymagania użytkowe dotyczące konstrukcji nie są dotrzymywane. Oznacza to, że w konstrukcji budynku nie mogą wystąpić lokalne uszkodzenia, w tym również rysy, które mogą ujemnie wpływać na przydatność użytkową trwałość i wygląd konstrukcji, jej części, a także przyległych do niej niekonstrukcyjnych części budynku.

Użytkowanie kotła podłączonego do niesprawnego przewodu kominowego powoduje naruszenie § 19 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych (Dz.U. Nr 74 poz. 836 ze zm.), zgodnie z którym sposób użytkowania przewodów i kanałów dymowych, spalinowych oraz wentylacyjnych powinien uniemożliwiać ograniczenie lub utratą ich drożności i szczelności. Zdaniem WINB użytkowanie przewodu kominowego, który wymaga prac remontowych z dużym prawdopodobieństwem wiązać się może z pogorszeniem jego parametrów technicznych, posiadających bezpośredni wpływ na drożność i szczelność komina.

Ewentualne roboty zmierzające do wydzielenia w lokalu pomieszczenia technicznego spełniającego wymagania przepisów techniczno-budowlanych oraz prace związane z zapewnieniem szczelności przewodu kominowego dla kotła c.o. na paliwo stałe, jak również prace związane z remontem części komina ponad dachem budynku, pomijając aspekt technicznej możliwości ich wykonalności, nie dotyczyłyby bezpośrednio zakresu robót już wykonanych i nie mogłyby być uznane za działania naprawcze. Stanowiłyby natomiast działania polegające na wykonaniu robót mających na celu wykonanie odrębnego od już wykonanego zamierzenia inwestycyjnego.

Określone czynności lub roboty budowlane, o jakich mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, muszą dotyczyć samowolnie wykonanych robót budowlanych i nie mogą polegać na ingerencji w legalnie wybudowane części budynku. Skoro bowiem te czynności lub roboty budowlane mają być podejmowane w celu doprowadzenia samowolnie wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, to muszą one dotyczyć robót samowolnie wykonanych, a nie wykonanych zgodnie z prawem. Natomiast ewentualne roboty polegające na wydzieleniu pomieszczenia technicznego oraz prace związane z zapewnieniem szczelnego przewodu kominowego dla kotła c.o. na paliwo stałe, jak również prace remontowe komina ponad dachem, oznaczałyby ingerencję w części budynku, które nie stanowiły przedmiotu rozpatrywanych samowolnych robót budowlanych. I tak, wydzielenie pomieszczenia technicznego obejmującego miejsce, w którym zamontowano kocioł c.o. wiązałoby się z koniecznością wykonania nowych ścian działowych, opartych na stropie międzykondygnacyjnym oraz wykonania wentylacji utworzonego pomieszczenia, zaś zapewnienie szczelnego przewodu kominowego wiązałoby się z naprawą przewodu istniejącego lub wykonaniem zupełnie nowego. Przy czym w tych elementach budynku (strop międzykondygnacyjny, komin) nie wykonywano żadnych robót związanych z montażem kotła c.o. i zmian w instalacji w lokalu. Roboty w takim zakresie w szczególności oznaczałaby przebudowę lokalu, a ściślej pomieszczenia kuchennego w którym zamontowano kocioł grzewczy, a ich wynikiem byłaby odmienna od dotychczasowej substancja budowlana w postaci przebudowanego lokalu mieszkalnego. W konsekwencji brak jest zdaniem WINB możliwości wydania w omawianej sprawie orzeczenia na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.

Jak wynika z akt sprawy, inwestor poprzestał na wykonanym zakresie robót, który nie spełnia wymagań przepisów techniczno-budowlanych. Natomiast żaden przepis ustawy Prawo budowlane nie uprawnia organu nadzoru budowlanego do podejmowania decyzji w kwestii podjęcia procesu inwestycyjnego w sytuacji, gdy inwestor nie wyraził takiej woli, tym bardziej gdy roboty budowlane zostały już wykonane. Przepisy Prawa budowlanego nie uprawniają organów administracji publicznej do nałożenia na inwestora obowiązku zainicjowania procesu budowlanego i uzyskania pozwolenia na budowę szczególnie w sprawach dotyczących samowolnego montażu urządzeń grzewczych, bowiem w świetle charakteru takiej inwestycji należy wykazać ostrożność polegającą na ścisłym przestrzeganiu odpowiednich przepisów prawa i zasad sztuki budowlanej, aby wyeliminować ewentualne niebezpieczeństwo związane z rodzajem inwestycji.

Od powyższej decyzji Z.S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie:

1) art. 7 i art. 136 k.p.a poprzez niepodjęcie wszelkich czynność niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie słuszny interes obywateli w szczególności nieustalenie stanu pierwotnego lokalu skarżącej, nieustalenie stanu przewodów kominowych, parametrów kuchni [...];

2) art. 8 k.p.a poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji polegające na wydaniu decyzji diametralnie odmiennej od decyzji organu pierwszej instancji, a opartej na tym samym materialne dowodowym, bez przeprowadzenia dowodów pozwalających na weryfikację ustaleń opinii technicznej E.C. oraz opinii nr [...] z dnia [...] maja 2013 r., a ponadto zakwalifikowanie kuchni grzewczej [...] jako pieca c.o. bez uzasadnienia tej kwalifikacji;

3) art. 75. § 1 i art 77 § 1 k.p.a poprzez niedopuszczenie jako dowodu mogących przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, zeznań świadków (autorów opinii załączonych do akt sprawy), opinii biegłego oraz oględzin, pozwalających bezsprzecznie ustalić pierwotny stan lokalu skarżącej, zakres i stan wykonanych robót oraz możliwości podjęcia robót naprawczych,

4) art. 80 k.p.a polegające na przekroczeniu granicy swobodnej oceny dowodów polegające na ustaleniu okoliczności nie wynikających z zebranego materiału dowodowego, w szczególności w zakresie kwalifikacji kuchni jako kotła c.o. o nominalnej mocy cieplnej 13 kW, ustalenia stanu pierwotnego przewodu kominowego bez otworu na podłączenie kuchni, nieprawidłowości w stanie technicznym przewodu kominowego,

5) art. 107 § 1 k.p.a przez niewskazanie w decyzji stron postępowania, co uniemożliwiło skarżącej weryfikację prawidłowości przeprowadzonego postępowania;

6) art. 107 § 3 k.p.a poprzez niewskazanie w uzasadnieniu decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których opinii E.C. oraz opinii nr [...] z [...] maja 2013 r. odmówił wiarygodności oraz mocy dowodowej;

7) art. 51 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego poprzez zaniechanie zobowiązania inwestora do przeprowadzenia robót budowlanych celem legalizacji wykonanych robót i niewdrożenie "procedury naprawczej" spornej inwestycji.

Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu skargi podniósł, iż ustalenie organu w zakresie mocy nominalnej kotła jest dowolne i nie znajdujące oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym. W tabeli zawartej w instrukcji obsługi kuchni producent nie podał tego parametru. W samej natomiast instrukcji jest wyłącznie mowa o łącznej mocy cieplnej kocioł-kuchnia. Stosownie do § 136 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, podstawą kwalifikacji pomieszczeń do instalacji kotłów jest nominalna moc cieplna. Organ nie posługuje się tym pojęciem i nie ustalił tego parametru przedmiotowego urządzenia. WINB bezpodstawnie uznał, że w zaistniałym stanie faktycznym nie ma zastosowania przepis § 136 ust. 2a ww. rozporządzenia. Bez jednoznacznego ustalenia parametrów kuchni grzewczej [...] nie było możliwe rozstrzygnięcie tej kwestii, a organ zaniechał jakichkolwiek czynności pozwalających ustalić tą okoliczność o istotnym znaczeniu dla sprawy. Nie może ostać się tym samym twierdzenie WINB, że "montaż przedmiotowego kotła w sposób oczywisty nastąpił z naruszeniem § 136 ust. 2 rozporządzenia", nie znajduje ono bowiem oparcia w zgromadzonych dowodach.

Wskazywane przez organ przepisy rozporządzenia nie stanowią wytycznych montażu urządzeń grzewczych, a są związane ze stanem technicznym budynków, za który odpowiedzialność ponosi zarządca nieruchomości, który jednak od lat ignoruje ten stan. Stan przewodu kominowego sam w sobie nie stanowi o możliwości instalacji urządzenia grzewczego, a w zaistniałym stanie faktycznym, zgodnie z opinią E.C. i opinią z dnia [...] maja 2013 r. nie ma on żadnego wpływu na bezpieczeństwo użytkowania zainstalowanego kotła. Co więcej przed wymianą kuchni do przedmiotowego przewodu kominowego była podłączona kuchnia i nie stwierdzono nigdy zagrożenia spowodowanego jej funkcjonowaniem.

Wykonane przez skarżącego roboty nie obejmowały budowy przewodu kominowego, a tym samym nie doszło do naruszenia § 140 ust. 2 ww. rozporządzenia.

Organ drugiej instancji w sposób dowolny zinterpretował opinię E.C. oraz opinię z dnia [...] maja 2013 r. i ustalił nie wynikające z tego dokumentu okoliczności, jakoby komin na dachu znajdował się w nieprawidłowym stanie technicznym. Po powzięciu wątpliwości w związku z analizą ww. opinii organ był obowiązany do przeprowadzenia postępowania dowodowego celem należytego wyjaśnienia stanu sprawy. Organ jednak zaniechał oględzin, czy chociażby przesłuchania autora opinii. Tym samym ocena ta nie została w żaden sposób podważona i brak było podstaw do jej zakwestionowania jako zasadniczego dowodu w postępowaniu. Ustalenia organu należy w takim stanie rzeczy uznać za dowolne i godzące w uzasadniony interes strony.

Nadto w sprawie nie został naruszony § 19 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych. Wskazany wyżej przepis nakazuje użytkować przewody i kanały dymowe w sposób uniemożliwiający ograniczenie i utratę ich szczelności. Użytkowanie kanałów dymowych do odprowadzania spalin z kuchni na paliwo stałe nie ogranicza ani nie powoduje utraty ich szczelności. Ustalenie organu w tym zakresie stanowi nieuprawnione domniemanie, nie poparte jakimkolwiek dowodem.

WINB swoje rozważania odnośnie możliwości realizacji działań naprawczych skupił wyłącznie na kwestii związanej z doprowadzeniem pomieszczeń do możliwości stosowania w nich kotła o nominalnej mocy cieplnej przekraczającej 10 kW. Jest to błędne stanowisko. Po pierwsze organ nie przeprowadził postępowania dowodowego w zakresie ustalenia możliwości kwalifikacji urządzenia [...] jako kotła c.o,, po drugie nie ustalono nominalnej mocy cieplnej kuchni [...] i po trzecie organ nie rozważył w ogóle możliwości przeprowadzenia działań naprawczych związanych z wymianą ww. urządzenia na inne o nominalnej mocy cieplnej poniżej 10 kW, w sytuacji gdyby zainstalowana kuchnia rzeczywiście przekraczała tą wartość.

Skoro w ocenie WINB kanał kominowy jest niesprawny, to roboty naprawcze w żadnym wypadku nie naruszałyby legalnie istniejącego elementu budynku. To wskutek zaniedbań zarządcy powstała konieczność ingerencji w kanały kominowe, których nie można traktować na równi ze stanami faktycznymi spraw w przywołanych przez organ orzeczeniach. W konsekwencji WINB bezpodstawnie stwierdził brak podstaw do zastosowania przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.

Istotą postępowania unormowanego w art. 51 Prawa budowlanego jest usunięcie stanu samowoli budowlanej i doprowadzenie wykonywanych lub już wykonanych (zakończonych) robót do stanu zgodnego z prawem. W niniejszej sprawie koniecznym było nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Zakres tych robót możliwy był do ustalenia po prawidłowym przeprowadzeniu postępowania dowodowego, czego organ jednak nie uczynił. Organ drugiej instancji posiadał ekspertyzę wskazującą, że roboty budowlane wykonane zostały w sposób niezagrażający bezpieczeństwu ludzi lub mienia i niezagrażający środowisku, pozostało jedynie ustalenie czy wykonane zostały zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi i z tzw. "sztuką budowlaną".

Co istotne, WINB nakazał skarżącemu wykonanie robót budowlanych mających na celu doprowadzenie do stanu poprzedniego pomieszczenia kuchni w jej lokalu mieszkalnym. Zgodnie z wydaną decyzją roboty te mają obejmować zamurowanie otworu w przewodzie kominowym po odłączonym kotle c.o. Jednak wykonane w lokalu skarżącej roboty nie obejmowały wykucia otworu, który nakazano zamurować, albowiem otwór ten istnieje od momentu oddania budynku do użytkowania. Nakaz organu drugiej instancji nie prowadzi do przywrócenia stanu pierwotnego, a obejmuje roboty wykraczające poza zakres robót dotychczas wykonanych i ingeruje w pierwotny stan lokalu. W takim stanie rzeczy wydana decyzja w pkt. 2) jest oczywiście błędna i nie może zostać zrealizowana. Przywrócenie lokalu do stanu poprzedniego obejmować powinno zupełnie inne czynności niż te które wskazano w decyzji. W stanie poprzednim w miejscu obecnie zamontowanej kuchni [...] znajdowała się kuchnia stanowiąca wyposażenie lokalu mieszkalnego od momentu oddania go do użytkowania, która to kuchnia nie była podłączona do instalacji grzewczej lokalu. Otwór w przewodzie kominowym istniał od początku eksploatacji przedmiotowego lokalu.

Nie można też pominąć rozważań w zakresie kwalifikacji wymiany będącej na wyposażeniu lokalu kuchni na kuchnię [...] jako robót budowlanych. Zasadnym jest rozważenie rozgraniczenia pomiędzy robotami związanymi z rozprowadzeniem instalacji c.o. w przedmiotowym lokalu od wymiany zużytego urządzenia. Nie można jednak pominąć nakazu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. W tym celu należy przede wszystkim ocenić jakość wykonanych robót budowlanych pod kątem wymogów art. 5 Prawa budowlanego.

W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja narusza prawo.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a) lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a).

W tak zakreślonej kognicji zaskarżona decyzja, zdaniem Sądu, narusza prawo, wobec czego należy wyeliminować ją z obrotu prawnego.

Przedmiotem rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie jest decyzja WINB z [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie doprowadzenia pomieszczenia kuchennego w lokalu mieszkalnym w budynku mieszkalnym wielorodzinnym do stanu poprzedniego poprzez odłączenie kotła c.o. zainstalowanego w kuchni od przewodu kominowego oraz instalacji grzewczej, a także zamurowanie otworu w przewodzie kominowym po odłączonym kotle c.o.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 51 ust. 1 pkt 1 i ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409, dalej jako Pr. bud.). Inwestorem wykonanych robót budowlanych był skarżący, który jak wynika z akt sprawy, nie legitymował się ostatecznym pozwoleniem na budowę na ich wykonanie. Należy zaznaczyć, że stosownie do treści art. 28 ust. 1 Pr. bud. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Przy czym art. 29 ust. 2 Pr. bud. nie wymienia takiego rodzaju robót, jak występujące w analizowanej sprawie, a polegające na zamontowaniu kotła na paliwo stałe wraz z osprzętem oraz instalacji centralnego ogrzewania. W art. 29 ust. 2 pkt 11 Pr. bud., ustawodawca zawarł jedynie przebudowę sieci, w tym gazowej, niemniej sprawa nie dotyczyła tego rodzaju prac. Zatem, wobec tego, że wykonane prace nie mieściły się w żadnym ze zwolnień przewidzianych w art. 29, należało uznać, iż na ich wykonanie konieczne było uzyskanie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Brak takiej decyzji właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej oznacza, że skarżący działał w warunkach samowoli budowlanej. Biorąc jednak pod uwagę charakter tych prac (stanowiących roboty budowlane, a nie budowę obiektu lub jego części), dla ich legalizacji należało zastosować tryb naprawczy określony w art. 50-51 Pr. bud. Art. 48 Pr. bud. obejmuje budowę w warunkach samowoli obiektu budowlanego lub jego części. Wskazany zaś tryb naprawczy, zgodnie z art. 50 ust. 1, ma zastosowanie w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1, w tym – w przypadkach prowadzenia robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia (pkt 1) albo w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska (pkt 2). Zatem co najmniej te dwie przywołane przesłanki uzasadniały wszczęcie postępowania w niniejszej sprawie, w ww. trybie uregulowanym w art. 50-51 Pr. bud. Jak stanowi art. 51 ust. 7 tej ustawy, przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. Wskazane przepisy mają więc zastosowanie także w przypadku zakończenia robót budowlanych. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowym (wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 kwietnia 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 2690/14, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 5 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Gl 962/14, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt II SA/Go 10/12 – orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl)).

Zgodnie z § 136 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 ze zm., dalej jako rozp. MI) kotły na paliwo stałe o mocy cieplnej nominalnej do 25 kW powinny być instalowane w wydzielonych pomieszczeniach technicznych zlokalizowanych na kondygnacji podziemnej, na poziomie ogrzewanych pomieszczeń lub w innych pomieszczeniach, w których mogą być instalowane kotły o większych mocach cieplnych nominalnych. Natomiast w myśl § 136 ust. 2a rozporządzenia MI kotły na paliwo stałe o mocy cieplnej nominalnej do 10 kW mogą być instalowane w budynkach, o których mowa w § 132 ust. 3, na poziomie ogrzewanych pomieszczeń, w pomieszczeniach niebędących pomieszczeniami mieszkalnymi. Definicje pomieszczeń pomocniczych (do których zalicza się kuchnie) oraz pomieszczeń technicznych zawiera § 3 pkt 11 i 12 rozporządzenia MI.

Analiza akt administracyjnych sprawy, w oparciu o które orzeka Sąd (art. 133 § 1 p.p.s.a) prowadzi do wniosku, że organ odwoławczy - orzekając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 7 Pr. bud. - nie dokonał wiarygodnych ustaleń co do mocy cieplnej nominalnej kotła zamontowanego w kuchni mieszkania stanowiącego własność skarżącego. W opinii technicznej E.C. mowa jest jedynie o "mocy grzewczej 13 kW". Dodatkowo WINB w odpowiedzi na skargę powołał się na wydrukowany ze strony internetowej producenta kotłów [...] opis, z którego wynika, że "moc znamionowa" kotła zainstalowanego w mieszkaniu skarżącego to 15 kW, zaś jego "moc obiegu wodnego przy mocy znamionowej" to 13 kW. Pomijając już kwestię, czy wydruk ze strony internetowej może być dokumentem w rozumieniu art. 106 § 3 p.p.s.a, należy przyjąć, że organ nie poczynił w sprawie żadnych ustaleń na okoliczność "mocy cieplnej nominalnej" kotła zainstalowanego w kuchni skarżącego. Dodatkowo nie wiadomo, jaka jest relacja pomiędzy wskazanymi wyżej parametrami mocy kotłów na paliwo stałe. Tymczasem moc cieplna nominalna kotła ma takie znaczenie, że kotły o mocy do 10 kW mogą być instalowane w pomieszczeniach niebędących pomieszczeniami mieszkalnymi, a więc m.in. w kuchniach (§ 136 ust. 2a rozp. MI), natomiast kotły o mocy od 10 do 25 kW mogą być instalowane tylko w wydzielonych pomieszczeniach technicznych.

Nie może budzić wątpliwości, iż instalacja kotła i sposób jego użytkowania musi odpowiadać wszystkim wymogom wynikającym z rozp. MI. Przepis § 140 ust. 2 wymaga, aby przewody kominowe były m.in. szczelne. Kwestia ta nie budzi wątpliwości w niniejszej sprawie, gdyż jak wynika z opinii kominiarskiej z dnia [...] maja 2013 r. nr [...], przewód kominowy, do którego podłączony jest sporny piec, jest szczelny. W opinii tej jednocześnie zalecono remont komina, z czego organ wywiódł - bez powołania się na jakikolwiek materiał dowodowy, nakierowany bliżej na stan tego komina i zakres jego ewentualnych uszkodzeń – iż istnieje w tym zakresie duże prawdopodobieństwo pogorszenia jego parametrów posiadających bezpośredni wpływ na drożność oraz szczelność komina. Ustalenia te – w ocenie Sądu – są dowolne. Powyższą konieczność wykonania remontu komina – zresztą w zakresie bliżej nieokreślonym - zostało stwierdzone niejako "przy okazji" prac montażowych wykonanych przez skarżącego. Jednakże uzyskanie przez organy nadzoru budowlanego informacji o tym fakcie, co nastąpiło z momentem wpływu do nich opinii kominiarskiej, powinno prowadzić do podjęcia czynności kontrolnych i wszczęcia postępowania w trybie art. 66 Pr. bud. w stosunku do właściwego podmiotu, na którym ciąży obowiązek utrzymania budynku w należytym stanie technicznym. Przepis ten dotyczy takich nieprawidłowości, które powstały podczas użytkowania obiektu budowlanego i wiążą się z jego użytkowaniem, odnosi się zatem do przypadków szczególnego zaniedbania obowiązków ze strony właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego w odniesieniu do jego stanu technicznego. Usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w trybie art. 66 ust. 1 Pr. bud. może dotyczyć jedynie takich nieprawidłowości, które powstały podczas użytkowania obiektu budowlanego, a więc związanych zazwyczaj z niewłaściwym jego użytkowaniem, doprowadzeniem do znacznego zużycia technicznego poprzez brak remontów, konserwacji spowodowanych biernością, niedbalstwem, brakiem kontroli właściciela lub zarządcy. Tryb przewidziany w art. 66 ust. 1 Pr. bud. odnosi się więc jedynie do nieprawidłowości powstałych w trakcie użytkowania budynku, natomiast tryb określony w przepisach art. 50 i 51 Pr. bud. odwołuje się bezpośrednio do procesu budowlanego. Istotne w okolicznościach niniejszej sprawy pozostaje też to, że skarżący nie wykonał żadnych prac dotyczących komina oraz to, że przewody kominowe i sam komin w budynku mieszkalnym należą do części wspólnych. Nieruchomość wspólną w przypadku wyodrębnienia lokali stanowią bowiem m.in. części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali (art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. ustawy o własności lokali (Dz. U z 2000 r., nr 80, poz. 903 ze zm. – określanej dalej jako u.w.l.)

Z powołanych przyczyn za bezpodstawne uznać również należy stanowisko WINB, iż użytkowanie kotła podłączonego do niesprawnego przewodu kominowego powoduje naruszenie § 19 ust. 1 pkt 2 r.w.t.u.b., zgodnie z którym sposób użytkowania przewodów i kanałów dymowych, spalinowych oraz wentylacyjnych powinien uniemożliwiać ograniczenie lub utratą ich drożności i szczelności. W ocenie Sądu bowiem, to na organie nadzoru budowlanego ciążył obowiązek podjęcia w odniesieniu do właściwego podmiotu działań zmierzających do doprowadzenia do należytego stanu technicznego komina. Równoczesne, z postępowaniem naprawczym, działania organów nadzoru egzekwujące doprowadzenie stanu komina do należytego stanu technicznego powinny służyć wyeliminowaniu niezależnej i niemożliwej do usunięcia przez stronę przeszkody w możliwości legalizacji wykonanych robót budowlanych (oczywiście przy spełnieniu pozostałych warunków ).

W odniesieniu do zakresu wykonanych przez skarżącego robót budowlanych wskazać należy, że nie wszystkie z nich były przedmiotem oceny organów pod kątem możliwości ich legalizacji. Jak wynika z protokołu kontroli roboty zrealizowane przez stronę obejmowały też "odcięcie się" się od zbiorczej instalacji centralnego ogrzewania oraz wykorzystanie przewodu kominowego (dymowego) zajętego wcześniej przez trzon kuchenny do podłączenia całkowicie odmiennego urządzenia grzewczego. Wskazać należy, że wykorzystanie w zakresie odmiennym niż dotychczasowy przewodu dymowego, jak też wykonanie "odcięcia" od zbiorczej instalacji c.o., stanowi bez wątpienia ingerencję w nieruchomość wspólną. Tymczasem organy orzekające w sprawie całkowicie pominęły w prowadzonym postępowaniu kwestie dysponowania przez skarżącego nieruchomością na cele budowlane.

W ocenie Sądu, kwestia ta musi pozostawać przedmiotem zainteresowania organów również w postępowaniu legalizacyjnym prowadzonym w trybie art. 50 i 51 Pr. bud. Wprawdzie w uchwale 7 sędziów NSA z dnia 10 stycznia 2011r. w sprawie o sygn. akt II OPS 2/10 wskazano, że przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 Pr. bud. nie stanowi podstawy do wydania decyzji nakładającej na inwestora obowiązku złożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jednak uchwały tej nie można interpretować w taki sposób, że zwalnia ona organy z konieczności badania tytułu prawnego inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Odmienną bowiem kwestią pozostaje sama możliwość skorzystania przez inwestora z uproszczonej formy wykazania swojego uprawnienia do dysponowania nieruchomością na cele budowlane przez złożenie stosownego oświadczenia, a czym innym jest posiadanie przez niego tytułu prawnego dającego mu takie uprawnienie. Wskazana uchwała wyklucza możliwość wydania na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Pr. bud. decyzji, którą nałożono by na inwestora obowiązek przedłożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ale nie wyłącza możliwości badania w postępowaniu naprawczym czy inwestor posiada takie prawo. Wskazać bowiem należy, że NSA podejmując powołaną uchwałę uznał w jej uzasadnieniu, że nie można wykluczyć, iż organ nadzoru budowlanego, prowadząc postępowanie naprawcze uregulowane w art. 51 Pr. bud. , po ustaleniu, że inwestor nie miał i nadal nie ma wymaganego ustawą prawa do terenu na cele budowlane, skorzysta z uprawnienia określonego w art. 51 ust. 1 pkt 1 Pr. bud. i wyda stosowne do ustalonego stanu faktycznego rozstrzygnięcie, którym może być decyzja nakazująca rozbiórkę. W takim przypadku, jak wskazał skład 7 sędziów NSA, podstawę rozstrzygnięcia stanowiłoby ustalenie, że inwestor nie dysponuje i nie dysponował prawem do nieruchomości na cele budowlane, a nie to czy ma przedłożyć oświadczenie o posiadaniu takiego prawa ( por. również wyrok NSA z 3 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 755/11). Za taką interpretacją przepisów prawa budowlanego, regulujących tryb naprawczy przemawia również treść jego art. 4 Pr. bud. zgodnie z którym, każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Definicja prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane została sformułowana w art. 3 pkt 11 Pr. bud. Zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 Pr. bud. pozwolenie na budowę może być wydane tylko temu kto wykazał, że posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Oczywiście w tym przypadku ustawodawca ułatwił inwestorowi wykazanie, że posiada to prawo, gdyż nie musi przedkładać dokumentów, z których wynika jeden z tytułów prawnych wskazanych w art. 3 pkt 11 Pr. bud. Wystarczy, że złoży, pod rygorem odpowiedzialności karnej, oświadczenie według urzędowego wzoru, że takie prawo posiada. W podobny sposób prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane musi wykazać m.in. ten, kto zamierza realizować roboty budowlane, które nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę, lecz jedynie zgłoszenia (art. 30 ust. 2Pr. bud.), ten kto chce uzyskać decyzję o przeniesieniu pozwolenia na budowę lub decyzję o przeniesieniu pozwolenia na wznowienie robót budowlanych (art. 40 ust. 1 i 2 Pr. bud.), ten kto zamierza zalegalizować samowolnie wybudowany obiekt budowlany (art. 48 ust. 3 pkt 2 w zw. z art. 33 ust. 2 pkt 2 Pr. bud. ), ten kto zamierza zmienić sposób użytkowania obiektu budowlanego (art. 71 ust. 2 pkt 3 Pr. bud. ). Zatem zbadanie, czy inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jest kwestią z zakresu prawa budowlanego i prawa administracyjnego, a nie tylko prawa cywilnego. Bez znaczenia pozostaje przy tym okoliczność, że tytuły prawne, z których prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane są z reguły tytułami cywilnoprawnymi. Organy administracji właściwe w sprawach uregulowanych w Pr. bud. są uprawnione i zobowiązane do badania czy inwestor realizuje prawo zabudowy, o którym mowa w art. 4 Pr. bud., na nieruchomości do której ma tytuł prawny uprawniający do wykonywania robót budowlanych. Skoro zaś taki tytuł prawny jest z reguły tytułem cywilnoprawnym, to tym samym organy te są uprawnione i zobowiązanie do badania czy inwestor posiada tytuł cywilnoprawny. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy istniała zatem, zaniechana przez organy, konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie prawa własności części wspólnych budynku oraz prawa dysponowania tą nieruchomością przez skarżącą na cele budowlane.

W ocenie Sądu, podniesione dotychczas okoliczności wskazują na takie wadliwości decyzji związane z niewyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy w zakresie elementów istotnych dla jej rozstrzygnięcia i oceny możliwości legalizacji wykonanych robót budowlanych bądź jej wykluczenia, iż skutkują koniecznością jej uchylenia celem ponownego rozpoznania sprawy.

Koniecznym pozostaje jednak wskazanie na wadliwości rozstrzygnięcia organu odwoławczego w odniesieniu do orzeczenia o zakresie nakazanych do wykonania robót, mających doprowadzić do stanu poprzedniego tj. istniejącego przed ich wykonaniem. W tym kontekście zgodzić się należy ze skarżącą, że organ nie ustalił precyzyjnie jaki w istocie był ten stan poprzedni (np. czy funkcjonowała jeszcze kuchnia węglowa - trzon kuchenny czy też korzystano z butli gazowej w celu zasilania kuchenki gazowej ). Tym samym orzeczenie WINB tworzy w istocie stan nowy naruszając tym samym przepis art. 51 ust.1 pkt 1 i ust. 7 Pr. bud. Z opinii technicznej wynika, że zainstalowane nielegalnie urządzenie grzewcze podłączone zostało do przewodu dymowego (kominowego), tego samego do którego podłączona była kuchnia węglowa. Zatem otwór w przewodzie kominowym (dymowym) uprzednio istniał. Tak więc nakazanie "zamurowania otworu w przewodzie kominowym po odłączonym kotle c.o." tworzy stan nowy. Nakaz zamurowania otworu trwale uniemożliwia stronie ponowne zamontowanie uprzednio używanego urządzenia, w jakie wyposażone było pomieszczenie kuchenne. W zaistniałej sytuacji wydaje się, że wystarczające byłoby nakazanie jedynie odpowiedniego zabezpieczenia istniejącego otworu. Sposób sformułowania w decyzji organu odwoławczego nakazu doprowadzenia do stanu poprzedniego w istocie pozbawia też lokal mieszkalny skarżącej możliwości jakiegokolwiek ogrzewania go. W stanie istniejącym przed wykonaniem samowolnie zrealizowanych robót lokal skarżącej podłączony był bowiem do zbiorczej instalacji c.o. , a nielegalnie wykonane roboty polegały m.in. na odcięciu instalacji wewnętrznej c.o. od instalacji zbiorczej. Stąd również w omawianym zakresie rozstrzygnięcie organu nie prowadzi do skutku w postaci przywrócenia stanu poprzedniego.

Mając na uwadze powyższe naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, które miały ( w odniesieniu do przepisów prawa materialnego ) lub mogły mieć istotny wpływ ( w odniesieniu do przepisów prawa procesowego ) na rozstrzygnięcie, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c p.p.s.a uchylił zaskarżoną decyzję ( pkt I wyroku ) .

Ponownie rozpoznając sprawę organ związany będzie oceną prawna i wskazaniami co do dalszego postępowania wynikającymi z niniejszego uzasadnienia. Orzeczenie o kosztach znalazło podstawę w art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ww. ustawy. Na koszty te składają się: wpis od skargi (500 zł), wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika strony skarżącej (240 zł), ustalone stosownie do przepisu § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013, poz. 461) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł).