Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 984/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2019-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 89 ust. 1 pkt 2, art. 2 ust. 3, ust. 4, ust. 5
journal: Dz.U. 2018 poz 165
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.WSA Jarosław Szaro, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska, Asesor WSA Jacek Boratyn /spr./, Protokolant ref. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2019 r. sprawy ze skarg D.B. i Z.B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołań Z. B. i D. B. – dalej zwanych skarżącymi, od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego z [...] grudnia 2018 r., nr [...], w przedmiocie wymierzenia skarżącym solidarnie kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł, z tytułu urządzania gier na automacie o nazwie Csani Money Transfers nr [...], poza kasynem gry, utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

W stanie faktycznym przedmiotowej sprawy, w dniu 10 października 2013 r. funkcjonariusze Centralnego Biura Śledczego przeprowadzili kontrolę w zakresie przestrzegania przepisów regulujących urządzanie gier hazardowych w lokalu o nazwie [...]. Przedmiotowy lokal prowadzony był przez skarżących – wspólników spółki cywilnej "A"

W lokalu, o którym wyżej mowa stwierdzono między innymi urządzenie o nazwie Csani nr [...] i drugie tego typu urządzenie, oznaczone nr [...]. Oba były udostępnione do korzystania potencjalnym klientom lokalu. W ramach przeprowadzonego eksperymentu na urządzeniu Csani nr [...] ustalono, że stanowi ono automat do gier o charakterze losowym, umożliwiający uzyskiwanie wygranych pieniężnych, wypłacanych bezpośrednio z urządzenia. W następstwie przeprowadzonych czynności zatrzymane zostało urządzenie Csani nr [...], którego dotyczy przedmiotowa sprawa.

Wobec powyższego Naczelnik Urzędu Celnego, postanowieniem z dnia [...] października 2016 r., wszczął wobec skarżących postępowanie, w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za urządzenie gier na automacie poza kasynem gry.

W trakcie przedmiotowego postępowania urządzenie Csani nr [...] zostało poddane badaniu w Laboratorium Celno-Skarbowym [...] Urzędu Celno-Skarbowego– jednostce upoważnionej przez Ministra Finansów, które to badanie (sprawozdanie z 23 maja 2017 r.), którego rezultaty potwierdziły wyniki przeprowadzonego eksperymentu procesowego na innym tego typu urządzeniu, zabezpieczonym w lokalu skarżących.

Zgodnie ze sprawozdaniem z badań, urządzenie Csani nr [...], zawierając element losowości, umożliwia rozgrywanie na nim gier losowych, których wyniki są nieprzewidywalne i niezależne od woli grającego. Z jego rejestru wynika także, że urządzenie wypłacało wygrane pieniężne. Spełnia więc definicję automatu do gier, o którym mowa w art. w art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 847) - dalej: u.g.h.). Ponadto możliwość rozgrywania nowych gier za otrzymane punkty sprawia, iż urządzenie spełnia przesłanki, o których mowa w art. 2 ust. 4 u.g.h.

W kwestii przesłanki urządzania gier na automatach, posiłkując się definicją ze Słownika Języka Polskiego, z której wynika, że urządzanie oznacza zapewnienie, stworzenie, zorganizowanie komuś dobrych, odpowiednich, niezbędnych warunków do czegoś, biorąc pod uwagę kontekst ustawowy, organ II instancji uznał, że urządzającym gry na automatach poza kasynem, w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., będzie osoba stwarzająca komuś odpowiednie warunki do udziału w grach na automatach poza kasynem gry. Należy przez to rozumieć taką osobę, która podejmuje czynności w efekcie prowadzące do tego, że gra faktycznie się odbywa.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stanął na stanowisku, że skarżący, działający w ramach spółki cywilnej, wypełnili znamiona przesłanki urządzania gier na automatach poza kasynem gry, albowiem podpisując umowę dzierżawy powierzchni w prowadzonym przez siebie lokalu mieli pełną świadomość tego, do czego będzie ona wykorzystywana. W tym zakresie zwrócono uwagę, że w umowie dzierżawy, w jej § 2 pkt 1 b, znalazł się zapis, że przychód z automatu może być zatrzymany przez właściwe organy. Świadczy to o tym, że skarżący mieli pełną świadomość, że angażują się w działalność, która jest niezgodna z prawem.

Za udostępnienie miejsca w lokalu na umiejscowienie tam automatów skarżący pobierali czynsz, wynoszący 40 % uzyskanego przychodu. Zgodnie zaś z § 2 pkt 1 b umowy dzierżawy, w przypadku zatrzymania przychodu, wydzierżawiającemu przysługiwało wynagrodzenie ryczałtowe, wynoszące 20 zł brutto za miesiąc.

Z uwagi na powyższe Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uznał, że partycypowanie w zyskach z automatu do gier przesądza o tym, że skarżących, prowadzących działalność w ramach spółki cywilnej, należy uznać za współorganizujących te gry, zwłaszcza, że zakres ich obowiązków, wynikający z zawartej umowy i faktycznie realizowany wykraczał ponad podstawowe i typowe obowiązki wynajmującego.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ II instancji stwierdził, że dla oceny kwestii odpowiedzialności skarżących bez znaczenia jest to, kto był właścicielem automatu. W proces organizowania gier może być zaś zaangażowanych wiele podmiotów, z których jednak każdy odpowiada indywidualnie.

Rozstrzygając przedmiotową sprawę zaskarżoną decyzją i poprzedzającą ją decyzją organu I instancji, organy działały w warunkach związania wyrokiem Sądu z 10 maja 2018 r., sygn. II SA/Rz 367/18, którym to Sąd uchylił poprzednio wydaną ostateczną decyzję w niniejszej sprawie.

We wskazanym wyżej wyroku Sąd przesądził, że stan faktyczny będący podstawą rozstrzygnięcia, w zakresie istotnym dla tego rozstrzygnięcia, został ustalony na podstawie prawidłowo zebranego i ocenionego materiału dowodowego.

Sąd stwierdził, że w kontrolowanej sprawie nie ma wątpliwości, że lokal skarżących nie stanowił kasyna gry i nie był objęty koncesją lub zezwoleniem, a jego przeznaczenie wskazuje na ogólną dostępność dla klientów (potencjalnych graczy), czyli komercyjny cel lokalizacji. Nie budziło również zastrzeżeń Sądu, że gry na spornym urządzeniu odpowiadały dyspozycjom z art. 2 ust. 3, ust. 4 i ust. 5 u.g.h., gdyż zawierały w sobie element losowości (tj. przebieg i wynik gry był niezależny od gracza) i umożliwiały uzyskanie wygranej rzeczowej w postaci możliwości rozegrania kolejnej gry poprzez wykorzystanie wygranych wcześniej punktów, co w szczególności potwierdziły wyniki eksperymentu przeprowadzonego przez funkcjonariuszy Służby Celnej.

Sąd uznał, że organy celne bez wątpienia wykazały, że gry na spornym urządzeniu charakteryzowały się wyżej opisanymi cechami. Ich organizowanie było nastawione na zysk związany z odnoszeniem korzyści z wpłat inicjujących grę przez osoby uczestniczące w danej grze (charakter odpłatny gry) i odbywało się przy tym na urządzeniu wystawionym w miejscu cechującym się ogólną dostępnością dla nieograniczonej liczby potencjalnych graczy. Wyniki przeprowadzonych przez funkcjonariuszy eksperymentów w wystarczający sposób dowiodły, że gry na zakwestionowanym urządzeniu odpowiadały ww. definicjom ustawowym. Ustalenia organów orzekających w zakresie przesłanek zakwalifikowania gier jako gier na automacie w rozumieniu u.g.h. znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji.

Sąd stwierdził również, że w przedmiotowej sprawie w proces urządzania gier na ww. urządzeniu w zaangażowanych było kilka podmiotów.

Z umowy dzierżawy jaką zawarli skarżący wynikało, że będą oni otrzymywać 40% od zrealizowanych przez urządzenie przekazów pieniężnych. Skarżący partycypowali w zyskach przychodów (40%). Mieli świadomość, że sama działalność może być zakwestionowana przez powołane do tego organy, czego wyrazem jest określenie zysku w umowie.

W efekcie powyższych organy prawidłowo uznały skarżących za urządzających gry na automatach i z tego tytułu podlegającą karze pieniężnej przewidzianej w art. 89 art. 1 pkt 2 u.g.h.

Powodem uchylenia zaskarżonej decyzji było sformułowanie sentencji zaskarżonego rozstrzygnięcia, którym organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Naczelnika Urzędu Celnego. Organ I instancji wymierzył obojgu skarżącym karę w wysokości 12 000 zł, za urządzenie gier na automacie poza kasynem, nie precyzując jednak który z nich karę tę powinien uiścić oraz w jaki sposób winien tego dokonać. W tej sytuacji nie sposób jest też stwierdzić, jaki wpływ będzie miało uiszczenie czy też wyegzekwowanie kary od jednego ze wspólników na sytuację drugiego wspólnika.

Skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] czerwca 2019 r. wnieśli skarżący, domagając się jej uchylenia i umorzenie postępowania w sprawie, a także zasądzenia kosztów postępowania.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucili naruszenie:

1) art. 89 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2 u.g.h. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że organizowali oni gry na automatach w swoim lokalu, podczas gdy urządzenie Csani nr [...] służyło działalności inwestycyjnej,

2) art. 89 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2 u.g.h., poprzez wadliwą ocenę stanu faktycznego i przedwczesne zakwalifikowanie skarżących jako osób urządzających gry na automatach poza kasynem, w sytuacji gdy organ nie ustalił do czego służyło urządzenie Csani nr [...], w zw. z art. 6 ust. 4 u.g.h. , w zw. z art. 133 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 900 z późn. zm., zwanej dalej Ordynacją podatkową) poprzez skierowanie decyzji do podmiotu niebędącego zobowiązanym do uzyskania zezwolenia na prowadzenie kasyna gry, a tym samym niemogącego ponosić sankcji administracyjnej na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.

3) art. 7 a Prawa bankowego (ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2187 z późn. zm.) poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że produkty oferowane przez Csani.com, nie mają charakteru instrumentów finansowych,

4) art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów, skutkującej błędnym ustaleniem stanu faktycznego, polegającym na przyjęciu, że skarżący wykonywali czynności, które stanowią urządzenie gier, w rozumieniu art. 89 u.g.h.

5) art. 122, art. 180, art 187 Ordynacji podatkowej oraz art. 23 b ust. 1 u.g.h. poprzez zaniechanie podjęcia działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nieprzeprowadzenie badania urządzenia przez upoważnioną jednostkę badającą, a także niezasięgnięcie opinii biegłego, z zakresu instrumentów finansowych,

6) art. 187 Ordynacji podatkowej poprzez nieprzeprowadzenie badania urządzenia przez upoważniona jednostkę badającą, a także niezasięgnięcie opinii biegłego, z zakresu instrumentów finansowych.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Dokonując oceny legalności zaskarżonego aktu na wstępie stwierdzić należy, że podstawie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

W niniejszej sprawie wypowiadał się już Sąd, czego wyrazem jest prawomocny wyrok z 10 maja 2018 r., sygn. II SA/Rz 367/18.

W tymże orzeczeniu Sad przesądził, że w sprawie dokonano prawidłowych ustaleń faktycznych, a w szczególności zabrano adekwatny materiał dowodowy i dokonano jego właściwej oceny. Na tej podstawie zasadnie stwierdzono, iż sporne urządzenie – tj. Csani nr [...], odpowiadało kryteriom automatu do gier z art. 2 ust. 3, ust. 4 i ust. 5 u.g.h., gdyż gry na nim rozgrywane zawierały w sobie element losowości (tj. przebieg i wynik gry był niezależny od gracza) i umożliwiały uzyskanie wygranej rzeczowej lub pienięznej w postaci możliwości rozegrania kolejnej gry poprzez wykorzystanie wygranych wcześniej punktów.

Tak więc Sąd przesądził, że urządzenie Csani nr [...] nie służyło działalności inwestycyjnej, ale rozgrywaniu gier, wobec tego organy w ponownie prowadzonym postepowania były związane tym stanowiskiem, nie mogły więc czynić ustaleń, podważających takie stanowisko.

Niemniej jednak dodatkowo przeprowadzono badania spornego urządzenia, które choć nie były w tym wypadku konieczne, potwierdziły wcześniej przyjętą i zaakceptowaną przez Sąd jego kwalifikację, na gruncie przepisów u.g.h.

W tej sytuacji zarzuty skarżących w zakresie kwalifikacji urządzenia Csani nr [...] jako automatu do gier są bezpodstawne.

W wyroku z 10 maja 2018 r., sygn. II SA/Rz 367/18 Sąd przesądził także, że skarżący byli osobami, które w ramach prowadzonej w formie spółki cywilnej działalności urządzały gry na automatach poza kasynem gry. W tej kwestii jako przesądzające o tym cechy wskazał partycypowanie w generowanych przez ten automat zyskach oraz podejmowanie działań umożliwiających prawidłowe działanie urządzenia. Wobec tego ponownie rozpatrując sprawę organy nie mogły dokonać innej kwalifikacji roli skarżących w procesie udostępniania gier na spornym urządzeniu.

Jedyna okolicznością, jaka była powodem uchylenia przez Sąd zapadłego uprzednio w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia było nieokreślenie w jego treści tego, który ze skarżących i na jakich zasadach powinien uiścić nałożoną na nich oboje karę. Tylko więc ta okoliczność podlegała ponownej ocenie organów.

W tym zakresie organy, powołując się na art. 89 u.g.h., obciążyły odpowiedzialnością za organizowanie gier hazardowych poza kasynem gry oboje skarżących, na zasadach solidarności. Tak więc uznać więc należy, że uzupełniły rozstrzygnięcie w zakresie zasad odpowiedzialności skarżących, stosując się do wskazań Sądu.

W tej kwestii dodać także należy, że organ obu instancji, w rozpatrywanej przez siebie sprawie prawidłowo stwierdziły, że z uwagi na brak zdolności prawnej, zwłaszcza na gruncie przepisów u.g.h., spółka cywilna nie mogła i nie była stroną postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej, z tytułu urządzania gier na automacie Csani nr [...] poza kasynem gry. Postępowanie to od początku prowadzone było bowiem w stosunku do skarżących - osób fizycznych i zakończyło się wymierzeniem im solidarnie kary pieniężnej, jako osobom fizycznym - wspólnikom spółki cywilnej.

Tak więc to wspólnicy współorganizowali gry hazardowe na urządzeniu Csani nr [...] poza kasynem gry, stąd też zasadnym było obciążenie ich solidarną odpowiedzialnością z tego tytułu.

Wobec powyższego stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, natomiast zarzuty skargi są nieuzasadnione. Z tego więc względu Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.