Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA 1730/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-10-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak ( spr.), Sędziowie (NSA, WSA Bogusław Moraczewski, Leszek Kamiński, Protokolant Katarzyna Bednarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2004 r. sprawy ze skargi H. Sp. z o.o. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2003 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania H. Sp. z o.o. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2003 r. stwierdzającej z urzędu nieważność decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] marca 2002 r. udzielającej H. Sp. z o.o. pozwolenia na użytkowanie kondygnacji parteru oraz I piętra budynku wielofunkcyjnego położonego na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w L.

- utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż decyzja organu I instancji jest słuszna i nie ma podstaw do jej uchylenia.

Stwierdzając nieważność udzielonego pozwolenia na użytkowanie części obiektu budowlanego organ prawidłowo ustalił, iż nastąpiło rażące naruszenie art. 59 ust. 3 Prawa budowlanego, który nie przewiduje możliwości udzielenia pozwolenia na użytkowanie części obiektu budowlanego. Inwestor, na którego w decyzji o pozwoleniu na budowę został nałożony obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie, zobowiązany jest do spełniania wszystkich warunków wynikających z art. 56 ust. 1 i art. 57 ust. 1-4 Prawa budowlanego. Natomiast organ administracji architektoniczno-budowlanej, prowadząc postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie, zobowiązany jest do przestrzegania wymogów wynikających z przepisu art. 59 Prawa budowlanego.

Udzielając pozwolenia na użytkowanie na podstawie art. 59 ust. 3 w sytuacji niewykonania części robót, przy równoczesnym ustaleniu spełnienia wymogów ust. 1 tego artykułu, organ powinien określić, czy zakres robot pozostałych do wykonania umożliwia bezpieczne użytkowanie obiektu oraz czy wpływa na bezpieczeństwo użytkowników tego obiektu. Powinien także określić termin wykonania robót.

Niezależnie od powyższego organ II instancji wskazał, iż w aktach sprawy znajduje się postanowienie Komendanta Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w L. z dnia [...].02.2002 r., którym utrzymał on swoje stanowisko w zakresie sprzeciwu na użytkowanie pomieszczeń zlokalizowanych na poziomie II piętra i piwnic (garaży) zawarte w postanowieniu z dnia [...].12.2001 r.

Zgodnie z projektem budowlanym w piwnicach miała być zlokalizowana kotłownia gazowa, która wg przedstawionej przez inwestora inwentaryzacji powykonawczej znajdować się ma obecnie na II piętrze. W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wyklucza to możliwość bezpiecznego użytkowania parteru i I piętra, zważywszy na negatywna opinię dotyczącą spełnienia norm bezpieczeństwa przeciwpożarowego odnośnie piwnic i II piętra, gdyż pomiędzy zabezpieczeniami przeciw pożarowymi na poszczególnych kondygnacjach istnieje związek funkcjonalny.

Wskazał także, iż z protokołu oględzin sporządzonego przez organ administracji architektoniczno-budowlanej, przed wydaniem pozwolenia na użytkowanie wynika, iż inwestor w trakcie robót budowlanych dokonał istotnych zmian w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego. Nie wykonał także, nałożonego na niego decyzją o pozwoleniu na budowę, dojazdu do obiektu od strony południowej, nie wykończył i nie zagospodarował pomieszczeń piwnic i II piętra.

Stwierdzone odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego organ ocenił jako istotne.

W związku z tym wskazał, iż jednym z warunków uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest zgodność jego wykonania z warunkami pozwolenia na budowę, czego w niniejszej sprawie nie można stwierdzić.

W ocenie organu II instancji powyższe argumenty wskazują, iż udzielenie pozwolenia na użytkowanie nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa, co prawidłowo stwierdził Wojewoda [...] w swojej decyzji.

Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniósł pełnomocnik Spółki H., zarzucając decyzji naruszenie:

– art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa przez przyjęcie, że organ stwierdzając nieważność decyzji nie jest zobowiązany do wyjaśnienia dlaczego uznał, iż naruszenie prawa ma charakter rażący,

– naruszenie art. 156 § 1 poprzez utrzymanie w mocy decyzji stwierdzającej nieważność decyzji, która w ocenie skarżącego jest zgodna z prawem,

– naruszenie art. 59 ust. 3 Prawa budowlanego poprzez przyjęcie, że inwestor w sposób istotny odstąpił od udzielonego pozwolenia na budowę,

– naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 59 ust. 3 Prawa budowlanego poprzez przyjęcie, że organ nie mógł wydać pozwolenia na częściowe użytkowanie obiektu.

Podnosząc powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.

W obszernej skardze wskazał przede wszystkim, iż organ nie wykazał, aby naruszenie prawa przy wydawaniu decyzji o pozwoleniu na użytkowanie (o ile w ogóle naruszono tą decyzją prawo) miało charakter "rażącego naruszenia prawa". Przywołał szereg orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego określających rażące naruszenie prawa.

Zdaniem skarżącego, błędny jest także pogląd organów, iż na podstawie art. 59 ust. 3 Prawa budowlanego nie można udzielić pozwolenia na częściowe użytkowanie budynku, pomimo nie wykonania przez inwestora wszystkich robót budowlanych. Wydanie takiego pozwolenia ma charakter warunkowy i zobowiązuje inwestora do wykonania pozostałych prac budowlanych w określonym terminie.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację przedstawioną w skarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1269 i 1270) sądowa kontrola decyzji administracyjnych polega wyłącznie na ocenie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji.

Oceniając w tym aspekcie zaskarżoną decyzję, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdza, aby została ona wydana z naruszeniem przepisów prawa.

Zaskarżona decyzja wydana została w postępowaniu nieważnościowym, którego zakres został precyzyjnie określony w art. 156 § 1 kpa.

Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem o charakterze nadzwyczajnym i odrębnym od innych postępowań, ukierunkowanym wyłącznie na kontrolę decyzji w aspekcie przesłanek określonych w art. 156 § 1 kpa.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Stosownie do jego brzmienia organ administracji państwowej stwierdza nieważność decyzji, która (...) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić wtedy, gdy decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa materialnego, a więc gdy jest ewidentnie sprzeczna z wyraźnym i nie budzącym wątpliwości przepisem, a przy tym naruszenie jest tak ciężkie, ze powoduje sankcje nieważności.

Z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma na celu wyjaśnienie jej kwalifikowanej niezgodności z prawem, a nie ponowne rozpoznanie zakończonej sprawy w jej całokształcie.

Zgodzić się należy ze stanowiskiem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zaprezentowanym w zaskarżonej decyzji, że decyzja Prezydenta Miasta L. z dnia [...].03.2002 r. udzielająca H. Spółka z o.o. pozwolenia na użytkowanie parteru i I piętra budynku wielofunkcyjnego [...] przy ul. [...] w L., wydana została z naruszeniem prawa i że naruszenie to ma rażący charakter.

Odnosząc się do ustaleń stanu faktycznego wynikających z akt sprawy, niesporne jest że decyzja z dnia [...].10.2000 r. zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę budynku wielofunkcyjnego [...] przy ul. [...] w L., zawierała wymóg uzyskania pozwolenia na użytkowanie.

Ustawa Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. wymaga, by organ przed wydaniem decyzji pozwolenia na użytkowanie, dokonał sprawdzenia na miejscu budowy zgodności wykonania obiektu z warunkami określonymi w decyzjach: o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu i pozwoleniu na budowę oraz stanu uporządkowania budowy (art. 59 ust. 1).

Każda więc decyzja o pozwoleniu na użytkowanie musi być poprzedzona wizją na miejscu budowy, a dokonane ustalenia potwierdzone protokołem z tej wizji.

Z protokołu z wizji z dnia 20.02.2002 r. w sprawie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku wynika m.in., iż inwestor wprowadził istotne zmiany w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego, nie wykonał nałożonego na niego decyzją udzielającą pozwolenia na budowę dojazdu od strony południowej do obiektu przed przystąpieniem do jego użytkowania, nie zakończył prac budowlanych i nie zagospodarował pomieszczeń piwnic oraz II piętra budynku.

Zgłoszony do użytkowania budynek użyteczności publicznej nie spełniał także wymogów Prawa budowlanego oraz warunków technicznych określonych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.12.1994 r., gdyż nie zamontowało dźwigu osobowego.

Wskazać należy, iż niezależnie od okoliczności, inwestor nie ma prawa samowolnie odstąpić w trakcie budowy od warunków i ustaleń określonych przez organ w pozwoleniu na budowę, gdyż stanowi to naruszenie postanowień decyzji ostatecznej, która może być uchylona bądź zmieniona tylko w przypadkach przewidzianych w kpa.

Trafnie zatem Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego ocenił, iż wydanie w tym stanie faktycznym kontrolowanej w trybie nadzoru decyzji, udzielającej pozwolenia na użytkowanie kondygnacji parteru i I piętra wielofunkcyjnego budynku [...], nastąpiło z rażącym naruszeniem przepisów prawa materialnego, gdyż organ wbrew własnym ustaleniom, potwierdzonym protokołem z wizji uznał, że obiekt budowlany spełnia warunki określone w art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego.

Stwierdzenie, ze roboty budowlane wykonane są w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach wykluczało wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie na podstawie art. 59 ust. 1 i 3 Prawa budowlanego.

Sąd podziela stanowisko organu, iż wydanie w niniejszej sprawie w ustalonym i przedstawionym wyżej stanie faktycznym pozwolenia na użytkowanie części obiektu budowlanego na podstawie art. 59 ust. 3 Prawa budowlanego przy nie spełnieniu wymogów określonych w ustępie 1 tego artykułu, stanowi rażące naruszenie prawa.

Wskazać nadto należy, iż przepis art. 59 ust. 3 prawa budowlanego pozwala na wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie pomimo niewykonania części robót wykończeniowych lub innych robót budowlanych związanych z obiektem, jednakże przepis ten nie powinien mieć zastosowania w niniejszej sprawie.

Wykazane istotne odstępstwa od projektu budowlanego, jak również nie zrealizowanie przez inwestora drogi dojazdowej do budynku, co uniemożliwia dostęp do parkingu zlokalizowanego w podpiwniczeniu, a także sprzeciw Komendanta Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w L. na użytkowanie dla pomieszczeń zlokalizowanych na poziomie drugiego piętra i piwnic (garaży), z uwagi na stan zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia uniemożliwia użytkowanie pozostałej części obiektu budowlanego w stosunku do której udzielono pozwolenia na użytkowanie.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) skargę oddalił.