Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 737/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2013-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędziowie WSA Anna Jarosz (spr.) WSA Tomasz Grossmann Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi E.P., Z. A. na decyzję Wojewody W. z dnia (...) r., nr (....) w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 6 lutego 2013 r. nr GN.7221-2-00007/05 Starosta P. na podstawie art. 104, art. 105 § 1 K.p.a., art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1, art. 142, art. 216 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (j. t. z 2004 r. Dz. U. Nr 261, poz. 2603 ze zm. dalej u.g.n.) odmówił zwrotu E. P. i Z. A. nieruchomości stanowiącej własność Miasta P., położonej w P. w rejonie ulic św. S. i J., dla których Sąd Rejonowy P. – Stare Miasto w P. prowadzi księgę wieczystą KW nr (...), oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr (...) część, obręb D., arkusz mapy (...).

Na wniosek H.Ł. z dnia (...) r. wszczęto postępowanie o zwrot nieruchomości wymienionej w sentencji decyzji.

Zgodnie z aktem poświadczenia dziedziczenia repertorium A nr 1550/2011 spadek po H. I. Ł. zmarłej (...) r. nabyły na podstawie ustawy córki E. M. P. w 1/2 części i Z. T. A. w 1/2 części,

Pismem z dnia (...) r. E.P. podtrzymała wniosek w sprawie zwrotu przedmiotowej nieruchomości.

W toku prowadzonego postępowania ustalono następujący stan faktyczny:

Aktem notarialnym rep. (...) z dnia (...) r. Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w P., zgodnie z zaświadczeniem o lokalizacji szczegółowej z dnia (...) r., nr (...) wydanej przez Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury nr (...), nabyło na własność od H. Ł. nieruchomość położoną w P. przy ulicy J. i ulicy K., objętą księgą wieczystą KW nr (...) - działkę nr(...), o powierzchni 171 m2 w myśl ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. Nr.18/61, poz.94, zm.) pod budowę osiedla mieszkaniowego - Dyrekcji Budowlowy Osiedli Robotniczych P.-Miasto.

W trakcie prowadzonego postępowania na podstawie mapy stanu prawnego z dnia (...) r. oraz wypisu z rejestru gruntów z dnia (...) r. ustalono, że dawna działka nr(...) , obecnie część działki nr (...) stanowi własność Miasta P. jako dzierżawca występuje Zakład Pracy Chronionej "K." (umowa dzierżawy nr (...) z dnia (...)r.).

Pismem z dnia (...) r. Urząd Miasta P. Wydział Urbanistyki i Architektury poinformował organ, że przedmiotowa działka w miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta P. zatwierdzonym Uchwałą Nr (...) Rady Miejskiej P. z dnia (...) r. (Dz. Urz. Woj. P. Nr (...) poz.(...)) znajduje się na obszarze oznaczonym symbolem II.MB6.m1. Jest to teren zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej - wysokiej, rejon o przewadze funkcji osiedli mieszkaniowych, strefa pośrednia intensywnego zagospodarowania mieszkaniowego i produkcyjno-magazynowego.

W piśmie z dnia (...) r. Urząd Miasta P. Wydział Gospodarki Nieruchomościami poinformował organ, że posiada kopię pisma Spółdzielni Inwalidów "K." z dnia (...) r., zgodnie z którą Spółdzielnia w dniu (...) r. zakupiła od P. Przedsiębiorstwa Budowlanego nr 2 barak gospodarczy wykorzystywany przy budowie osiedla mieszkaniowego.

W dniu (...) r. i (...) r. przeprowadzono oględziny, które wykazały, że na działce nr (...) w części objętej wnioskiem znajduje się część budynku magazynu murowanego, parterowego, trwale związanego z gruntem wraz otaczającą go zielenią wysoką (dwa wieloletnie drzewa liściaste) i niską.. Budynek jest opuszczony, a zieleń jest zaniedbana. Od strony zachodniej fragment nieruchomości użytkowany jest przez właściciela działki nr (...). Budynek otoczony jest murem z nadbudowaną na niej siatką - poza terenem objętym postępowaniem.

Kolejne oględziny przeprowadzone w dniu (...) r. wykazały, że granica działki przebiega około 10 m od muru betonowego na długości około 29 m, od strony północnej w linii prostej około 9 m w kierunku południowym, w kierunku wschodnim w linii prostej około 21,5 m do połowy chodnika obejmuje dzikie przejście piesze, część działki porośnięta jest trawą, w kierunku północnym w linii prostej około 10 m znajduje się część ogrodzona płotem na podmurówce. Za płotem według słów wnioskodawcy znajdują się baraki murowane, parterowe pozostałość po biurach budowy osiedla mieszkaniowego. Granica przebiega zgodnie z mapą zasadniczą przecinając płot. Na terenie tej nieruchomości rosną drzewa wieloletnie, liściaste oraz znajdują się pozostałości małej infrastruktury ogrodowej -zaniedbane. Teren w dużej części jest zaśmiecony. Od strony północnej graniczy z posesją przy ul. Św. S.. Teren jest uzbrojony - kanalizacja, energetyka. Od strony zachodnio –południowej znajduje się nieutwardzony plac dojazdowy - postojowy do głównej części nieruchomości. W tej części przebiega cieplik C-150. Plac ten graniczy od strony południowej z blokiem nr (...).

Pismem z dnia (...) r. Powiatowy inspektorat Nadzoru Budowlanego dla m. P. poinformował, że przeprowadził postępowanie wyjaśniające, w sprawie stanu technicznego budynku przy ul. św. S., zlokalizowanego na działce nr 104/15. Przedstawiciel właściciela wyżej wymienionego obiektu Spółdzielni Zakładu Pracy Chronionej "K." w trakcie czynności kontrolnych przekazał protokół nr (...) z dnia (...) r. oraz opinię techniczną, z których wynika, że budynek nie stanowi zagrożenia katastrofą budowlaną. W związku z powyższym Powiatowy inspektorat Nadzoru Budowlanego nie znalazł podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego.

Przywołując treść art. 136 ust. 3 i art. 216 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami organ I instancji wskazał, że przedmiotowa działka zgodnie z ww. aktem notarialnym została wywłaszczona pod budowę osiedla mieszkaniowego. Już sam ten fakt wskazuje na wykorzystanie przedmiotowej nieruchomości zgodnie z celem jej przeznaczenia

Działka ta w chwili obecnej zapisana jest w księdze wieczystej KW nr (...) jako własność Miasta P..

Wnioskodawczyni już w złożonym wniosku o zwrot przedmiotowej nieruchomości podniosła fakt, że na części tej działki został postawiony murowany barak, który początkowo był wykorzystywany jako zaplecze magazynowo - biurowe w czasie budowy osiedla D., a po jej zakończeniu w roku (...) barak został przejęty przez Spółdzielnię Inwalidów, która wykorzystywała go do końca (...) r.

Przeprowadzone postępowanie administracyjne wykazało, że powstały barak wykorzystywany podczas budowy osiedla mieszkaniowego pozostał do dnia dzisiejszego na tej nieruchomości. Jego obecny stan techniczny nie stanowi zagrożenia katastrofą budowlaną, co potwierdził Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. (protokół i pisma nadzoru powołane w decyzji}.

Plan zagospodarowania przestrzennego miasta P. wskazuje na przeznaczenie tego terenu na budowę osiedli mieszkaniowych z zaznaczeniem wykorzystania tej nieruchomości także na funkcje produkcyjno - magazynowe, co w tym przypadku miało miejsce.

Powołując wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca.2006 r. I OSK 623/05 organ I instancji wskazał, że w sytuacji gdy nieruchomość została zagospodarowana inaczej aniżeli to przewidywał cel wywłaszczenia, zwrot nieruchomości jest możliwy wtedy, gdy zagospodarowanie jest nietrwałe, tj. tego rodzaju, że daje się usunąć, natomiast jeżeli zagospodarowanie ma charakter trwały, to wtedy zwrot jest niemożliwy, co ma miejsce w stosunku do przedmiotowej nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot. Ponadto wskazano, że przed Starostą toczy się jeszcze kilka postępowań o zwrot tej nieruchomości tj. działki nr (...), wnioski powyższe pochodzą od różnych osób fizycznych i dotyczą poszczególnych części tej nieruchomości, nie jest możliwe fizyczne wydzielenie tej części nieruchomości pod kątem ewentualnego zwrotu z racji posadowienia na całej działce budynku, który stanowi nakład trały.

Zgodnie z linią orzecznictwa NSA, budowa osiedla mieszkaniowego wiąże się nie tylko z budową domów mieszkalnych ale także z budową obiektów towarzyszących, niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania samego osiedla.

W tych okolicznościach organ odmówił zwrotu przedmiotowej nieruchomości

Odwołanie od powyższej decyzji złożyły E. P. i Z. A. podnosząc, że organ I instancji naruszył przepisy art. 7, 10 i 77 § 1 K.p.a. oraz normy zawarte w art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez błędne ustalenie, że nie wystąpiły w sprawie przesłanki zbędności nieruchomości na cel wywłaszczeniowy. Strony wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy (zwrotu nieruchomości) bądź o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Decyzją z dnia (...) r. nr (...) Wojewoda W. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu wskazano, że bezspornym jest, iż przedmiotowa nieruchomość została nabyta na własność Skarbu Państwa na podstawie aktu notarialnego z (...) r., repertorium (...) sporządzonego w Państwowym Biurze Notarialnym w P.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się natomiast do ustalenia, czy przedmiotowa część nieruchomości została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia i tym samym do rozstrzygnięcia kwestii zbędności tejże nieruchomości stanowiącej przesłankę jej zwrotu byłym właścicielom.

W niniejszej sprawie celem, na który przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona była budowa osiedla mieszkaniowego. Zgodnie z obecnie obowiązującą ustawą o gospodarce nieruchomościami poprzedni właściciel bądź spadkobierca wywłaszczonej nieruchomości mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jeżeli stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Ustawa uznaje nieruchomość za zbędną, gdy pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją określonego w decyzji celu albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel określony w decyzji nie został zrealizowany. Ponadto ustawa przewiduje, że jeżeli cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część.

Art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, a nie zwrotu wywłaszczonej na podstawie przepisów niniejszej ustawy nieruchomości lub jej części lub wywłaszczonej w trybie niniejszej ustawy. Upoważnia to do stwierdzenia, że zwrotowi mogą podlegać nieruchomości wywłaszczone, niezależnie od tego, kiedy nastąpiło wywłaszczenie, jednak wywłaszczenie musiało nastąpić na podstawie obowiązującej wówczas ustawy wywłaszczeniowej i zgodnie z jej brzmieniem.

Zgodnie z treścią przepisu art. 216 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami przepisy rozdziału 6 działu III stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r., Nr 10, poz. 64 i z 1982 r., Nr 11, poz. 79).

Wskazany wyżej przepis art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami rozszerza możliwość zwrotu wywłaszczonych nieruchomości na te nieruchomości, które nabył Skarb Państwa w trybie i na zasadach nie mieszczących się w konstrukcji wywłaszczenia sensu stricte. Z tego wynika, że roszczenie obejmujące zwrot nieruchomości w trybie i na zasadach przewidzianych w przepisach art. 136 ust. 3 i nast. ustawy o gospodarce nieruchomościami może dotyczyć nieruchomości, których prawo własności Skarb Państwa nabył na podstawie wywłaszczenia oraz zdarzeń prawnych taksatywnie wymienionych w przepisie art. 216 ustawy.

Podstawowym zadaniem postępowania administracyjnego przy rozpoznaniu żądania zwrotu jest ustalenie celu wywłaszczenia, a następnie zbędności, jako przesłanki orzeczenia o zwrocie nieruchomości, przy czym cel ten musi być precyzyjnie ustalony. Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, wystąpienie choćby jednej z przesłanek zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia nakazuje organowi administracji uznać tę nieruchomość za zbędną, co w konsekwencji oznacza możliwość jej zwrotu.

Na podstawie aktu notarialnego z (...) r., repertorium (...) jako cel wywłaszczenia określono budowę osiedla mieszkaniowego. W akcie notarialnym wskazano, że przedmiotowa nieruchomość miała zostać przeznaczona pod budowę osiedla mieszkaniowego, powołano się na decyzję o lokalizacji szczegółowej numer (...) wydaną przez Prezydium Rady Narodowej miasta P. Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z (...) r., nr (...).

Z zebranego przez organ I instancji materiału dowodowego nie można dokładnie stwierdzić, kiedy rozpoczęto prace związane z realizacją określonego w decyzji celu. Na podstawie oświadczenia Spółdzielni Inwalidów "K.", wynika że w (...) r. przedmiotowa nieruchomość była już częścią osiedla mieszkaniowego. W tymże roku Spółdzielnia nabyła barak gospodarczy znajdujący się na nieruchomości od P. Przedsiębiorstwa Budowlanego nr (...) i zawarła umowę dzierżawy gruntu z Zarządem Geodezji i Gospodarki Terenami miasta P.działającego w imieniu Skarbu Państwa na czas nieoznaczony. W związku z czym należy uznać, że cel na rzecz którego dokonano wywłaszczenie został zrealizowany najpóźniej (...) r. - wtedy to P. Przedsiębiorstwo Budowlane nr (...) sprzedało barak gospodarczy, wykorzystywany przy budowie osiedla Spółdzielni Inwalidów

Organ II instancji w celu dokładniejszego zbadania stanu faktycznego zwrócił się do Urzędu Miasta P. - Wydział Urbanistyki i Architektury o dodatkowe informacje dotyczące budowy osiedla, którego zabudowania są zlokalizowane w rejonie ulic Klonowej, Jaworowej, Konarowej, św. S. i C. W odpowiedzi Urząd Miasta P. poinformował, iż akta sprawy dotyczące budowy osiedla zaginęły pod koniec lat 60-lych. Również kwerenda dokonana w Archiwum Państwowym w P. wskazała, że powyższe akta nie zostały zarchiwizowane.

Na podstawie powyższych informacji można wywnioskować, że realizacja celu jakim była budowa osiedla mieszkalnego nastąpiło przed upływem 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna oraz realizację inwestycji zakończono przed upływem 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna. Na podstawie powyższych informacji należy uznać, że nie wystąpiły przesłanki zbędności określone w art. 137 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w związku z czym należało zbadać czy przedmiotowa nieruchomość została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia.

W przedmiotowej sprawie cel wywłaszczenia nieruchomości został zrealizowany. W opinii organu fakt wykorzystania działki (...) jako zaplecza magazynowo - biurowego w czasie budowy osiedla D. był zgodny z celem wywłaszczenia.

Również późniejsze wykorzystanie przedmiotowej nieruchomości przez Spółdzielnię było zgodne z prawem. Na poparcie swojego stanowiska organ przywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 6 maja 2003 roku, sygn. I SA 1860/01), w którym Sąd wskazał, że skoro cel wywłaszczenia został określony w sposób ogólny (budowa osiedla mieszkaniowego), a budynek socjalno-administracyjny należy do infrastruktury takiego osiedla, to nie można zarzucić organom odmawiającym zwrotu działki, na której został ten budynek posadowiony, rażącego naruszenia prawa (...). Jeżeli nawet później przestano wykorzystywać budynek socjalno-administracyjny w pierwotnym celu (bo np. przestały istnieć potrzeby, dla których go wybudowano), to taka okoliczność nie stanowi przesłanki pozwalającej uznać, iż dana nieruchomość stalą się zbędna.

W skardze na powyższą decyzję E. P. i Z. A. reprezentowane przez zawodowego pełnomocnika wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji jako naruszającej prawo zarzucając naruszenie przepisów prawa administracyjnego tj. art. 7,8 i 12 K.p.a. oraz naruszenie prawa materialnego tj. art. 136 i 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 21 ust. 2 Konstytucji RP.

W uzasadnieniu wskazano, że wywłaszczenie nie jest stanem trwałym i nieodwracalnym dla właściciela nieruchomości w stosunku do której zostało przeprowadzone postępowanie wywłaszczeniowe Obowiązek dopuszczenia zwrotu nieruchomości w określonych sytuacjach nie zawsze musi oznaczać obowiązek dokonania zwrotu. Będzie tak wówczas, gdy nieruchomość wywłaszczona będzie niezbędna dla realizacji innego celu publicznego, który również uzasadniałby wywłaszczenie. Taka sytuacja w przedmiotowej sprawie nie występuje.

Przepis art. 21 ust. 2 Konstytucji RP stanowi, ze wywłaszczenie jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy jest dokonywane na cel publiczny. To oznacza, ze brak celu publicznego czyni to wywłaszczenie bezprawnym. Obecnie wywłaszczona nieruchomość nie jest wykorzystana na cele publiczne.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. 2012..poz. 270, dalej "P.p.s.a.") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a. w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody W. z (...) r., która utrzymała w mocy decyzję Starosty P. z (...) r. odmawiającą zwrotu nieruchomości stanowiącej własność Miasta P., położonej w P. w rejonie ulic św. S. i J., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr (...) część, obręb D., arkusz mapy (...).

Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd podzielił ustalenia faktyczne poczynione przez organ II instancji uznając je za własne i czyniąc je podstawą poniższych rozważań.

Zgodnie z art. 136 ust. 3 zdanie pierwsze ustawy poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu".

Pojęcie zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu definiuje przywołany art. 137 ust. 1 u.g.n. Według tego unormowania o zbędności można mówić wówczas, gdy: 1) pomimo upływu 7 lat od daty ostateczności decyzji "nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu, albo 2) gdy mimo upływu 10 lat "cel ten nie został zrealizowany.

W świetle powyższej regulacji prawnej zbędność nieruchomości należy oceniać ściśle w aspekcie celu wywłaszczenia określonego w decyzji wywłaszczeniowej. Cel ten musi być precyzyjnie ustalony. W sytuacji, gdy treść decyzji wywłaszczeniowej (osnowa i uzasadnienie) nie określają tego celu w sposób jasny i precyzyjny, należy na postawie wszelkich innych środków dowodowych cel ten ustalić. Pomocne w tym względzie mogą być zgromadzone w postępowaniu wywłaszczeniowym materiały, nie wyłączając dokumentacji załączonej do wniosku o wywłaszczenie (np. decyzja o lokalizacji inwestycji), z których również może wynikać cel wywłaszczenia (zob. ustawa o gospodarce nieruchomościami – Komentarz pod red. G. Bieńka, Wydawnictwo Prawnicze "Lexis- Nexis", Warszawa 2007, s. 473).

Konstrukcja przesłanki materialnoprawnej przyjęta w art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 powołanej ustawy przesądza, że do oceny zbędności nie można stosować zdarzeń przyszłych po realizacji celu określonego w decyzji o wywłaszczeniu, a podstawą tej oceny jest wyłącznie okoliczność faktycznego zrealizowania celu określonego w decyzji o wywłaszczeniu. Nie jest zatem dopuszczalna wykładnia, która wyprowadza zbędność nieruchomości ze zdarzeń przyszłych, które nastąpiły po zrealizowaniu celu wywłaszczenia (wyrok NSA w Warszawie z 13 stycznia 2010 r. I OSK 471/09, LEX nr 595395).

W rozpoznawanej sprawie cel wywłaszczenia został określony wystarczająco jasno i jednoznacznie w akcie notarialnym z (...) r., repetytorium (...) jako budowa osiedla mieszkaniowego - osiedle D. na podstawie decyzji o lokalizacji szczegółowej nr (...) wydana przez Prezydenta Rady narodowej miasta P., Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z (...) r. nr (...), czego skarga nie kwestionuje. Ze zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów wynika, że cel, na który wywłaszczono przedmiotową nieruchomość został zrealizowany najpóźniej do (...) r. kiedy to P. Przedsiębiorstwo Budowlane nr (...) sprzedało Spółdzielni Inwalidów "K." barak gospodarczy znajdujący się na spornej nieruchomości, a który wykorzystywany był jako zaplecze socjalno-administracyjne przy budowie osiedla. Zatem zgodnie z art. 137 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 u.g.n. nie wystąpiły przesłanki zbędności określone w tym przepisie. W związku z tym zasadnie organy zbadały czy przedmiotowa nieruchomość została wykorzystania zgodnie z celem wywłaszczenia i po przeprowadzeniu postępowania prawidłowo uznały, że sporna nieruchomość została wykorzystana zgodnie z celem zawartym w akcie notarialnym z (...) r. na budowę osiedla mieszkaniowego.

Skoro więc przedmiotowa nieruchomość została wykorzystana zgodnie z celem, na który ją wywłaszczono, to żądanie zwrotu przedmiotowej nieruchomości nie uzasadnia podnoszona w skardze okoliczność, że obecnie nieruchomość ta nie jest wykorzystywana na cele publiczne.

Fakt późniejszego wykorzystywania przedmiotowej nieruchomości, po wybudowaniu osiedla, przez Spółdzielnię Inwalidów (zakup baraku gospodarczego w (...) r., umowa dzierżawy na czas nieoznaczony nr (...) zawarta (...) r. pomiędzy Zarządem Geodezji i Katastru Miejskiego G. w P. reprezentującym Skarb Państwa a Spółdzielnią Inwalidów) nie stanowi wystarczającej przesłanki do zwrotu tej nieruchomości.

Problem ten znalazł rozstrzygnięcie w postanowieniach art. 137 ust. 1 u.g.n. W świetle treści tego przepisu a contrario należy przyjąć, że jeśli cel wywłaszczenia został definitywnie osiągnięty (art. 137 ust. 1 pkt 2 in fine u.g.n.), to nie istnieje możliwość zwrotu nieruchomości, mimo późniejszej zmiany jej przeznaczenia (zob. T. Woś, Wywłaszczanie nieruchomości i ich zwrot, Wydanie 3, LexisNexis Warszawa 2007, s. 274-275 i orzecznictwo tam powołane). Późniejsza zmiana wykorzystania nieruchomości wywłaszczonej na inny cel, po zrealizowaniu na niej celu wywłaszczenia, nie ma znaczenia dla oceny dopuszczalności zwrotu tej nieruchomości. Z chwilą bowiem zrealizowania celu wywłaszczenia, wykonywania prawa własności takiej nieruchomości nie jest ograniczone jakimikolwiek warunkami dlatego prawo to – w zakresie jego wykonywania – poddane jest tylko takim ograniczeniom, jakim poddawane jest prawo własności przysługujące każdemu innemu podmiotowi (wyrok NSA w Warszawie z 17 maja 2010 r., I OSK 1025/09, LEX nr 594843).

Zatem nie można mówić w niniejszej sprawie o zbędności nieruchomości i o obowiązku jej zwrotu, ponieważ nieruchomość wywłaszczona została prawidłowo wykorzystana zgodnie z celem określonym w powołanym wyżej akcie notarialnym, a dopiero późnej przeznaczono ją na inny cel, poprzez rozporządzenie tą nieruchomością na rzecz osób trzecich tj. na rzecz Spółdzielni Inwalidów (umowa dzierżawy).

W konsekwencji wykorzystanie nieruchomości na cel inny niż wskazany w akcie notarialnym po prawidłowym zrealizowaniu celu wywłaszczenia było możliwe i nie rodziło obowiązku zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Z chwilą zrealizowania celu wywłaszczenia wykonywane prawo własności (lub inne prawo) na takiej nieruchomości nie było ograniczone jakimikolwiek warunkami. Prawo własności – w zakresie jego wykonywania - poddane jest tylko takim ograniczeniom, jakim poddawane jest prawo własności przysługujące każdemu innemu podmiotowi z uwzględnieniem ograniczeń związanych z wykonywaniem zadań publicznych przez właściciela publicznego (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 grudnia 2012 r. , P 12/11, LEX 1231684).

Z przedstawionych wyżej względów i na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.