Postanowienie NSA, sygn. akt II OSK 1299/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Odrzucono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 176
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Bujko Sędzia NSA Ludwik Żukowski Protokolant Andżelika Borek po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 maja 2007 r. sygn. akt IV SA/Gl 1060/06 w sprawie ze skargi J.S. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej postanawia odrzucić skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

II OSK 1299 / 07

UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 9 maja 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę wniesioną przez J. S. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] odmawiającą stwierdzenia u J. S. choroby zawodowej wymienionej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach /Dz. U. Nr 132 poz. 1115-dalej zwanego rozporządzeniem/.

W uzasadnieniu powyższego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż decyzją z dnia [...] wydaną przez Państwowego Inspektora Sanitarnego w B. na podstawie art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej /Dz. U. z 1998 r. Nr 90 poz. 575 z późn. zm./ stwierdzono u J. S. chorobę zawodową - ostre zatrucie zawodowe [...] i [...] w miejscu pracy z następową [...], wymienionej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia. Jak wynikało z uzasadnienia wskazanej decyzji stwierdzenia choroby zawodowej organ dokonał na podstawie orzeczenia lekarskiego Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. wydanego po hospitalizacji J. S., w którym rozpoznano u badanego ostre zatrucie zawodowe [...] w miejscu pracy z następową niedokrwistością hemolityczną, toksycznym uszkodzeniem nerek i wątroby, wymienionej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych. Organ wziął także pod uwagę stan faktyczny sprawy, z którego wynikało, iż zatruciu temu uległ J. S. w czasie wykonywanej pracy.

Od powyżej opisanej decyzji wniósł odwołanie pracodawca Huta [...] podnosząc, w powołaniu na załączony do odwołania protokół powypadkowy nr [...], iż sprawa zatrucia J. S. została już rozpoznana jako wypadek przy pracy. Zdaniem odwołującego ocena tego samego zdarzenia wywołującego chorobę jako wypadek przy pracy i jako chorobę zawodową nie jest możliwa, a na poparcie swego stanowiska przytoczył stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowane w wyroku z dnia 2 kwietnia 1999 r. sygn. U II SA/Ka 1313/97.

Po rozpoznaniu wniesionego odwołania Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia wskazał, iż lekarze specjaliści uprawnieni do orzekania w sprawach chorób zawodowych po uprzedniej hospitalizacji J. S. rozpoznali u niego chorobę zawodową, co upoważnia do jej stwierdzenia przez organ inspekcji sanitarnej.

Organ odwoławczy, nie podzielając stanowiska odwołującego uznał, iż zatrucie zawodowe ostre może być równocześnie rozpatrywane jako wypadek przy pracy, jeżeli czas działania czynnika szkodliwego nie przekraczał jednej zmiany.

Nie godząc się ze stanowiskiem Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K., Huta [...] skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę, w której ponownie podniosła, iż zdarzenie to odpowiadało definicji wypadku przy pracy sformułowanej w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych /Dz. U. Nr 199 poz. 1673/.

Powołując się powtórnie na stanowisko judykatury co do braku możliwości uznania zdarzenia jednocześnie za wypadek przy pracy i chorobę zawodową skarżąca Huta wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po rozpoznaniu skargi złożonej przez pracodawcę wyrokiem z dnia 24 października 2005 r. sygn. akt III SA/GI 477/04 uchylił zaskarżoną decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreślił, iż zdarzenie w wyniku, którego nastąpiło stwierdzenie choroby niewątpliwie miało charakter zdarzenia nagłego i nie było w przedmiotowej sprawie żadnych podstaw do twierdzenia, że warunki pracy J. S. wiązały się z długotrwałym narażeniem na oddziaływanie [...].

Odnosząc się do definicji wypadku przy pracy zawartej w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych /Dz. U. Nr 199 poz. 1673/, Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważył, iż cechą charakterystyczną wypadku przy pracy jest jego nagłość. W przypadku natomiast choroby zawodowej przyczyną jej nie jest zdarzenie nagłe i zewnętrzne lecz warunki pracy i sposób jej wykonywania, a zatem można przyjąć, iż choroby zawodowe są przewidywalne, co oznacza, iż z góry można przewidzieć jakie skutki zdrowotne wywołają w organizmie człowieka. W uzasadnieniu wskazanego wyroku zwrócono uwagę na brak związania organu inspekcji sanitarnej treścią orzeczenia jednostek służby zdrowia uprawnionych do rozpoznawana chorób zawodowych.

W oparciu o rozpatrzony ponownie materiał sprawy, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 1 pkt 2, art 5 pkt 4 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej /Dz. U. z 1998 r. Nr 90 poz. 575 z późn. zm./ i rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r., Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. uchylił w całości decyzję organu I instancji z dnia [...] stwierdzającą chorobę zawodową i odmówił stwierdzenia u J. S. choroby zawodowej.

Zdaniem organu odwoławczego pracownik w swej codziennej pracy nie był narażony na kontakt z [...] w szkodliwym stężeniu.

Z decyzją tą nie zgodził się J. S. i wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę. Zdaniem skarżącego postępowanie w sprawie stwierdzenia u J. S. choroby zawodowej bezspornie dostarczyło podstaw do stwierdzenia, iż w miejscu pracy skarżącego, w wyniku awarii wentylatora doszło do ostrego zatrucia skarżącego [...]. Wystąpił zatem w środowisku pracy czynnik szkodliwy, a jego natężenie było na tyle intensywne, by stać się przyczyną zatrucia. W skardze podniesiono ponadto, iż ocena medyczna schorzenia skarżącego dawała podstawy do stwierdzenia choroby zawodowej, a krótkotrwałość narażenia nie może stanowić podstawy do przeciwnego osądu w przypadku istnienia związku przyczynowego pomiędzy schorzeniem, a warunkami pracy.

W odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie organ ponowił swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż z wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 października 2005 r. sygn. akt III SA/GI 477/04 wynikała jednoznaczna ocena prawna, co do charakteru zdarzenia stanowiącego przyczynę choroby biologicznej skarżącego. Jak wynika z treści art. 153 p.p.s.a. orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres kontrolowanego na skutek wniesionej skargi postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Ocena prawna wynika z uzasadnienia wyroku sądu i dotyczy wykładni przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku, w związku z rozpoznawaną sprawą.

Sąd pierwszej instancji podkreślił, iż w sprawie będącej przedmiotem rozstrzygania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym nie nastąpiła zmiana stanu faktycznego mogąca uzasadniać nieaktualność wyrażonych w wyroku z dnia 24 października 2005 r. sygn. akt III SA/GI 477/04 ocen prawnych. Nie został też uchylony ani nie uległ zmianie stan prawny, będący podstawą orzekania w sprawie zakończonej wskazanym wyrokiem.

Zdaniem Sądu organ odwoławczy dokonał analizy sprawy zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku z dnia 24 października 2005 r. i uznał za konieczne odmówić stwierdzenia choroby zawodowej u skarżącego. Wystąpienie w środowisku pracy czynnika szkodliwego, o tak intensywnym natężeniu, by stać się przyczyną zatrucia nie jest jeszcze wystarczającą przesłanką do stwierdzenia choroby zawodowej. Nagłość, a wręcz nieoczekiwane wystąpienie tego czynnika nakazuje uznać zdarzenie jako wypadek przy pracy, a nie chorobę zawodową, która jest schorzeniem biologicznym "przewidywanym" wobec występowania określonych, typowych dla danego środowiska pracy czynników.

W tym stanie rzeczy Sąd pierwszej instancji przyjął, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa i zapadła po należytym wyjaśnieniu sprawy. Z tego powodu skarga została oddalona, w oparciu o 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1270 ze zm.- zwanego dalej p.p.s.a.).

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł działający w imieniu J. S. pełnomocnik adw. J. P. zaskarżając go w całości i opierając skargę kasacyjną na zarzucie "naruszenia przepisów prawa materialnego, a w szczególności rozporządzenia Rady Ministrów z 30 lipca 2002r. w sprawie chorób zawodowych przez jego niezastosowanie w wyniku błędnego ustalenia, że schorzenie to nie może być uznane za zawodowe w związku z krótkotrwałym narażeniem na działanie czynnika szkodliwego, lecz jest ono następstwem wypadu w pracy, mimo że narażenie to, choć krótkotrwałe, wywołało u skarżącego nieodwracalne skutki chorobowe."

Następnie autor kasacji stwierdził, iż "wskazując na podstawy skargi kasacyjnej należy zwrócić się do Naczelnego Sądu Administracyjnego z pytaniem, czy krótkotrwałość narażenia na działanie czynnika szkodliwego automatycznie wyklucza możliwość stwierdzenia choroby zawodowej, z tego narażenia wynikającej, a także o ustalenie na gruncie niniejszego niekonwencjonalnego przypadku relacji pomiędzy wypadkiem w pracy, a chorobą zawodową."

Pełnomocnik skarżącego wniósł o zmianę, lub uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie "na rzecz Kancelarii Adwokackiej kosztów procesu wraz z kosztami zastępstwa adwokackiego w kwocie oznaczonej według spisu lub taryfy".

W motywach kasacji wskazano, iż bezspornym jest, że odwołujący pracował w Hucie [...]. Poza sporem pozostaje również, że w wyniku awarii wentylatora skarżący doznał ostrego zatrucia [...].

Jak stwierdził skarżący, prawdą jest że narażenie było krótkotrwałe, lecz czynnik szkodliwy w środowisku pracy wystąpił, a jego natężenie było na tyle intensywne, że stało się przyczyną poważnych zmian chorobowych - zatrucie [...]. Skoro u skarżącego wykryto schorzenie - ostre zatrucie [...] w miejscu pracy z następową niedokrwistością, toksycznym uszkodzeniem nerek i wątroby, przyczyny jego wystąpienia wskazują z niemal całkowitym prawdopodobieństwem na jego etiologię zawodową, a organ orzekający nie wykluczył jednoznacznie związku przyczynowego stwierdzonej choroby z pracą w narażeniu na działanie czynnika szkodliwego to Sąd winien uchylić zaskarżoną decyzję sanitarną jako sprzeczną z prawem.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeśli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak) to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej i wyłącznie w granicach wyżej określonych może rozpatrywać wniesioną skargę kasacyjną.

Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga więc nie tylko ich prawidłowego określenia w samej skardze, ale stosownie do art. 176 p.p.s.a. w ogóle ich przytoczenia. Przytoczenie podstaw kasacyjnych polega na wskazaniu, czy strona skarżąca zarzuca naruszenie prawa materialnego, czy naruszenie przepisów postępowania, czy też oba te naruszenia łącznie. Konieczne jest przy tym wskazanie konkretnych przepisów naruszonych zdaniem skarżącego przez Sąd, z podaniem numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu oraz innych jednostek redakcyjnych (por. uzasadnienie postanowienia SN z dnia 7 kwietnia 1997 r., III CKN 29/97, OSNC 1997, nr 6-7, poz. 96, postanowienia NSA z dnia 8 marca 2004 r., FSK 41/04, ONSA WSA 2004, nr 1, poz. 9). Warunek przytoczenia podstaw zaskarżenia i ich uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody, zmuszające Sąd kasacyjny do domyślania się, który przepis prawa autor kasacji miał na uwadze, podnosząc zarzut nieokreślonego naruszenia prawa materialnego, czy też zarzut naruszenia nie wskazanych przepisów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny nie może domyślać się intencji skarżącego i formułować za niego zarzutów pod adresem zaskarżonego wyroku (por. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 22 lipca 2004 r., GSK 356/04, ONSA WSA 2004, nr 3, poz. 72, s. 142).

Wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna ograniczyła się do przedstawienia jako zarzutu "naruszenia przepisów prawa materialnego, a w szczególności Rozporządzenia Rady Ministrów z 30 lipca 2002 r. w sprawie chorób zawodowych przez jego niezastosowanie w wyniku błędnego ustalenia", bez wskazania jakiegokolwiek konkretnego przepisu prawa, któremu w ocenie autora skargi kasacyjnej uchybił Sąd pierwszej instancji wydając zaskarżony wyrok.

Brak przytoczenia we wniesionej skardze kasacyjnej podstaw, wskazywanie na zarzut naruszenia bliżej nieokreślonych przepisów prawa materialnego i powoływanie się na uchybienia, które mogłyby dotyczyć ewentualnego naruszenia przepisów prawa procesowego, stanowi niespełnienie wymagań przepisanych dla skargi kasacyjnej, przewidzianych w art. 176 p.p.s.a. i nie podlega sanacji. Z uwagi na to, że wymagania te są elementami konstrukcyjnymi, których brak uniemożliwia rozpoznanie sprawy, wobec tego skarga kasacyjna jako sporządzona z naruszeniem art. 176 p.p.s.a. na podstawie art. 178 w zw. z art. 180 p.p.s.a. podlegała odrzuceniu.

Mając na uwadze powyższe względy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak sentencji postanowienia.

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w postępowaniu kasacyjnym orzeknie Wojewódzki Sąd Administracyjny, który wydał postanowienie o przyznaniu tej pomocy.