Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1059/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 151,250
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: par 2 ust 3 i par 18 ust 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 163 poz 1348
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
article: art 146a pkt 1
journal: Dz.U. 2004 nr 54 poz 535
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
article: art 8,9,105 par 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi L. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata J. W. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] kwietnia 2012 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] utrzymał w mocy, na zasadzie art. 138 § 1 ust 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", decyzję Prezydenta W. z [...] marca, 2012 r., którą orzeczono o umorzeniu, jako bezprzedmiotowego postępowanie, wszczętego na wniosek p. L. i L. W. z 16 września 2009 r., podtrzymany pismami z 9 i 19 kwietnia 2010 r.

Uzasadniając zaskarżoną decyzję organ opisał, następujący stan faktyczny:

- decyzja organu I. instancji została wydana na skutek uchylenia decyzją Nr [...] z [...] listopada 2010 r. przez organ II. instancji -. decyzji z [...] czerwca 2010 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia; organ odwoławczy stwierdził w uzasadnieniu decyzji Nr [...], że - mając na uwadze ogromną ilość zgromadzonej w sprawie korespondencji - należy przede wszystkim precyzyjnie ustalić przedmiot żądania wnioskodawców, co umożliwi podjęcie właściwego trybu postępowania, a także przystąpić do uporządkowania zapisów ewidencji gruntów i budynków dotyczącej nieruchomości [...] nr [...],

- realizując powyższe zalecenia, organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków zwrócił się do p. L. i L. W. pismem z 12 stycznia 2012 r., o sprecyzowanie żądań i wskazanie konkretnych danych ewidencyjnych, które Ich zdaniem są błędnie wykazane w ewidencji gruntów; poinformował ponadto, że w przypadku braku odpowiedzi wyda decyzję o umorzeniu postępowania, jako bezprzedmiotowego; również podczas spotkań 7 listopada 2011 r. i 16 lutego 2012 r. zwrócono się do p. W. o sprecyzowanie żądań, które dotyczyłyby kompetencji organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków; z uwagi na nie otrzymanie wymaganej odpowiedzi organ I. instancji wydał kwestionowaną decyzję; w uzasadnieniu poinformował, że w dalszym ciągu podejmuje działania, mające na celu zweryfikowanie zasadności ujawnienia w rejestrze gruntów wpisów 55 osób, jako współwłaścicieli działek ewidencyjnych oznaczonych, jako część [...] nr [...] i sprawa ta jest przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego.

Uzasadniając orzeczenie przywołano następujące uwarunkowania:

- umorzono postępowanie administracyjne wykazując jego bezprzedmiotowość z uwagi na nie sprecyzowanie przez wnioskodawców, jakich czynności oczekują od organu ewidencyjnego; jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez merytorycznego rozstrzygnięcia istoty sprawy; bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialno-prawnego skutkującego tym, że nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej, co do istoty; przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego,

- z pism wnioskodawców i odwołania wynika, że zgłaszają zastrzeżenia do sposobu zaewidencjonowania nieruchomości pochodzącej z [...] nr [...]; sprawa ta nie była jednak przedmiotem decyzji organu I. instancji, gdyż jak wyjaśniono w tejże decyzji - jest przedmiotem odrębnego postępowania;

- prowadzenie ewidencji gruntów i budynków jest procesem ciągłym a wszelkie zmiany wprowadzane do operatu ewidencyjnego powinny wynikać z prawem określonego źródła; źródłem praw podmiotowych są dokumenty wymienione w § 12 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. 38, poz. 454), a mianowicie: wpisy dokonane w księgach wieczystych, prawomocne orzeczenia sadowe, umowy zawarte w formie aktów notarialnych, dotyczące ustanowienia, bądź przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości; postępowanie ewidencyjne służy jedynie rejestracji bezspornych danych o gruntach, budynkach i ich właścicielach; warunkiem wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów jest dostarczenie przez zainteresowane osoby dokumentów geodezyjnych i kartograficznych oraz niezbędnych dokumentów stwierdzających własność nieruchomości, np. prawomocnych postanowień sądu o zasiedzeniu, bądź wyjściu ze współwłasności - o czym odwołujący byli wielokrotnie informowani.

W skardze na powyższą decyzję p. L. W. podniosła, że nie jest dla niej rozumiała treść kwestionowanej decyzji. W istocie żąda ona realizacji wytycznych zwartych w decyzji Nr [...] z 2010 roku. Wskazała, że w jej obecnie była źle potraktowana przez urzędników, nie uzyskała od nich pomocy, utrudniano jej dostęp do dokumentów.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

W toku postępowania przed Sądem ustanowiono dla Skarżącej pełnomocnika z urzędu – adwokata.

Na rozprawie Pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, że trudno mu wskazać, jakie są żądania Strony skarżącej, wykraczające poza przedmiot postępowania toczącego się już przed organem z urzędu, jednak ciężar ustalenia, co było intencją Strony spoczywał na organie. Przywołał orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 listopada 1998 r. o sygn. akt II SA 1428/98 (opubl. w LEX nr 41815).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym, niekwestionowanym przez Stronę stanie faktycznym:

- p. W. formułowali w swoich wystąpieniach do organów właściwych w sprawie ewidencji gruntów szereg żądań (m.in. dotyczących "wykonania mapki scalonej działki nr [...]" "wycofanie pism i dokonanie w dokumentacji wyprostowania"),

- w toku prowadzonego w następstwie ich wniosku postępowania wszczęto z kolei z urzędu postępowanie w sprawie zasadności ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków 55 osób, jako współwłaścicieli dla działek ewidencyjnych, dla których nadal prowadzony jest zbiór dokumentów [...] nr [...], co potwierdza znajdujące się w aktach sprawy - skierowane do Skarżącej - pismo z 15 grudnia 2011 r. (k. 124 akt adm.),

- pomimo wezwania oraz w toku spotkań w urzędach Skarżąca nie wyartykułowała dodatkowych żądań związanych z prowadzeniem ewidencji gruntów, wykraczających poza przedmiot postępowania opisany w piśmie z 15 grudnia 2011 r.

Jak można wnosić z treści skargi, a co wprost wyraził Pełnomocnik skarżącej, zdaniem Strony organ administracji winien był dopomóc w sformułowaniu żądań. Pogląd taki jednak nie jest trafny, obowiązku takiego nie sposób bowiem wywieść z treści zasad ogólnych K.p.a., w szczególności wykraczałby poza ramy zakreślone treścią art. 8 i 9 Kodeksu. Przedmiot toczącego się postępowania z urzędu został wszak określony w sposób zrozumiały dla przeciętnej osoby, także niedysponującej wiedzą specjalistyczną geodezyjną czy generalnie prawniczą. Możliwa była ocena, czy domniemane nieprawidłowości, co do zawartości ewidencji objętych toczącym się z urzędu postępowaniem mieszczą się w problematyce istotnej dla Strony. W tej sytuacji, wobec nie doprecyzowania żądań, które mogłyby stanowić podstawę procedowania w sprawie wykraczającej poza ramy toczącego się równolegle postępowania z urzędu, zasadnym było umorzenie przez organ postępowania z wniosku p. W., który to pierwotnie zawierał szereg niezbyt precyzyjnie sformułowanych żądań, przy czym szereg z nich - w sposób oczywisty - wykraczał poza zakres spraw załatwianych poprzez wydanie decyzji administracyjnej (np. "sporządzenie mapki"). W powoływanym przez Pełnomocna skarżącej wyroku o sygn. akt II SA 1428/98 wskazuje się trafnie jedynie na konieczność umożliwienia stronie sprecyzowania żądania, co w rozpoznawanej sprawie miało miejsce (kierowane pisma, spotkania w urzędach).

O tym, że żądanie od organu, aby dopomógł sformułować żądania było w danym przypadku niezasadne, może dodatkowo świadczyć fakt, że także profesjonalny Pełnomocnik skarżącej nie potrafił na rozprawie wyjaśnić, jakie konkretnie jej wnioski, mieszczące się w zakresie spraw geodezyjnych (a nie objęte toczącym się z urzędu postępowaniem) nie zostały rozpatrzone, wobec umorzenia postępowania z jej wniosku.

Należy z kolei wskazać, że Skarżąca jest stroną toczącego się odrębnie postępowania wszczętego z urzędu (w myśl art. 61 § 4 K.p.a.). W doktrynie i judykaturze przyjmuje się, że datą wszczęcia postępowania z urzędu jest pierwsza czynność organu, o której strona została powiadomiona. Niewątpliwie skierowanie do Skarżącej pism z informacja o toczącym się z urzędu postępowaniu oznacza, że jest ono już w toku. Skarżąca, jako jego strona, będzie mogła zajmować stanowisko w sprawie - w ramach zakreślonego przedmiotu postępowania. W razie wydania nie satysfakcjonującego ją orzeczenia końcowego np. o wprowadzeniu do ewidencji zmian, które nie wyczerpują jej żądań (w ramach zakreślonego przedmiotu postępowania), czy też o umorzeniu postępowania wszczętego z urzędu będzie mogła je kwestionować w ramach środków odwoławczych a następnie skargi do sądu administracyjnego, a w razie przewlekłości postępowania bądź bezczynności organu wykorzystać środki prawne służące zwalczaniu takie stanu rzeczy (zażalenie a potem skarga do sądu administracyjnego).

Wobec nie wskazania ostatecznie przez Strony żądania, które mogłoby zostać załatwione poprzez wydanie decyzji organu właściwego w sprawach geodezyjnych, wykraczających poza ramy toczącego się obecnie z urzędu postępowania w przedmiocie zasadności ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków 55 osób, jako współwłaścicieli dla działek ewidencyjnych, dla których nadal prowadzony jest zbiór dokumentów [...] nr [...], zasadnym było umorzenie postępowania wszczętego w następstwie wniosku stron z 16 września 2009 r., podtrzymanego pismami z 9 i 19 kwietnia 2010 r., a decyzja organu odwoławczego o utrzymaniu w mocy orzeczenia o umorzeniu postępowania, w związku z treścią art. 105 § 1 K.p.a. nie narusza prawa.

Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), orzekł jak w pkt 1 sentencji. O kosztach postępowania orzeczono w pkt 2 sentencji na podstawie art. 250 powyższej ustawy w zw. z § 2 ust. 3 i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.) oraz art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 54, poz. 535 ze zm.).