Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1998/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2012-03-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżone postanowienie w części
Powołane przepisy: article: art. 187 par. 1, art. 191
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 1998/11 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 marca 2012 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Piotr Głowacki (spr.), Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek, Sędzia: WSA Urszula Zięba, Protokolant: Urszula Bukowiec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2012 r., sprawy ze skargi K. S.A. w K., na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 31 stycznia 2009r. Nr [...], w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym I. uchyla pkt b zaskarżonego postanowienia także w części dotyczącej nieuznania zarzutu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za październik, listopad i grudzień 2002r., II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania 240 zł (dwieście czterdzieści złotych).


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 17 grudnia 2008 r. "K" S.A. z siedzibą w K. zgłosiła na podstawie art. 33 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954 ze zm.) zarzuty na egzekucję administracyjną, prowadzoną przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w oparciu o tytuły wykonawcze z dnia 23 września 2008 r. nr od 1 do 5, wystawione przez Burmistrza B. Przedmiot egzekucji stanowiły zaległości podatkowe z tytułu podatku od nieruchomości za poszczególne miesiące lat podatkowych od 1998 do 2002, za które Kompania odpowiada jako następca prawny "N" S.A.

W ocenie spółki zobowiązania te miały ulec przedawnieniu, zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej. Zobowiązania te były płatne do 15 dnia każdego miesiąca. Zatem zobowiązanie z tytułu podatku od nieruchomości, należnego za miesiące od stycznia do grudnia 1998 r., uległo przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2003 r., a pozostałe konsekwentnie do dnia 31 grudnia 2004, 2005, 2006 i 2007 roku. Spółka przeanalizowała przepisy Ordynacji podatkowej pod kątem okoliczności, które przerywają bądź zawieszają bieg terminu przedawnienia, lecz nie stwierdziła zaistnienia takich przypadków. Powołano się również na art. 20 § 2 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 169, poz. 1387).

Burmistrz B. będący wierzycielem, postanowieniem z dnia 19 stycznia 2009 r. (doręczonym skutecznie w dniu 27 stycznia), nr [...] wydanym w trybie art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, uznał zarzut przedawnienia za nieuzasadniony, podając, że w sprawie zapadł wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 lipca 2006 r. (sygn. akt I SA/Kr 466/04), "którego skutkiem było przerwanie biegu do czasu jego uprawomocnienia się, tj. do dnia 28 września 2006 r."

W zażaleniu na powyższe postanowienie "K" S.A. wniosła o jego uchylenie i uznanie zgłoszonych zarzutów za zasadne. Wskazano, iż zgodnie z art. 70 § 7 pkt 2 Ordynacji podatkowej złożenie skargi do sądu administracyjnego skutkuje wyłącznie zwieszeniem biegu terminu przedawnienia, a nie jego przerwaniem, jak twierdzi wierzyciel. Niezależnie od tego spółka podniosła, iż w jej przypadku zastosowanie znajduje art. 20 cyt. ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Zgodnie z § 1 tego artykułu do przedawnienia zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie tej ustawy (tj. przed 1 stycznia 2003 r.) stosuje się przepisy ustawy zmienianej w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Jednocześnie jednak art. 20 § 2 ustawy nowelizującej stanowi, iż jeżeli dotychczasowe przepisy określają korzystniejsze dla podatnika, płatnika lub inkasenta zasady i terminy przedawnienia zobowiązań podatkowych, stosuje się przepisy obowiązujące przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. W świetle tych przepisów, przed dniem 1 stycznia 2003 r., wniesienia skargi do sądu administracyjnego pozostawało bez wpływu na bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Skoro zatem przepisy obowiązujące przed dniem wejścia w życie powołanej ustawy nowelizującej były dla spółki korzystniejsze, to powinny znaleźć zastosowanie w przedmiotowej sprawie.

Przekazując akta sprawy SKO Burmistrz B. dołączył ugodę zawartą w dniu 16 kwietnia 2004 r. z K. .A., na podstawie której podatek od nieruchomości z okres od 1 października 2002 r. do 26 grudnia 2003 r. miał zostać spłacony do końca roku 2006, zgodnie z uzgodnionym terminarzem spłat (k: 44-47 akt egzekucyjnych).

Postanowieniem z dnia 31 lipca 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu zażalenia ‘K". S.A. z siedzibą w K. na postanowienie Burmistrza B. z dnia 19 stycznia 2009 r., nr [...], w przedmiocie oddalenia zarzutu przedawnienia zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości w ramach toczącego się przeciwko K. postępowania egzekucyjnego, uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i orzekło co do istoty sprawy. SKO uznało zarzut przedawnienia za uzasadniony w zakresie zaległości podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości za lata 1998-2001, natomiast za nieuzasadniony uznano zarzut przedawnienia zaległości podatkowych w tym podatku za rok 2002.

W ocenie SKO wierzyciel dokonał błędnej wykładni art. 70 Ordynacji podatkowej, przyjmując, iż wniesienie skargi do sądu administracyjnego powoduje przerwanie biegu przedawnienia. Zgodnie z art. 70 § 6 pkt 2 oraz § 7 pkt 2 cyt. ustawy wniesienie skargi powoduje jedynie zawieszenie biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego, a termin zaczyna biec od dnia następującego po dniu doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego, ze stwierdzeniem jego prawomocności.

SKO uznało, że w tym przypadku zasadne jest stanowisko dłużnika, iż zastosowanie powinny znaleźć przepisy Ordynacji podatkowej w brzmieniu sprzed nowelizacji, które nie przewidywały w ogóle zawieszenia biegu terminu przedawnienia w takim przypadku. Zgodnie z powołanym art. 20 § 2 ustawy nowelizującej z dnia 12 września 2002 r. stosuje się przepisy obowiązujące przed dniem wejścia w życie tej ustawy, jeżeli określają one korzystniejsze dla podatnika, płatnika lub inkasenta zasady i terminy przedawnienia zobowiązań podatkowych. Ocena zasadności zarzutów winna zatem mieć miejsce w oparciu o art. 70 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2003 r. W świetle tych przepisów przedawnieniu uległy zobowiązania podatkowego K. z tytułu podatku od nieruchomości za lata 1998, 1999, 2000 i 2001.

Natomiast w ocenie Kolegium w stosunku do zobowiązania podatkowego za rok 2002 nastąpiło przerwanie biegu terminu przedawnienia, a to wskutek podjęcia czynności egzekucyjnych. Za taką czynność SKO uznało upomnienie skierowane przez wierzyciela do dłużnika, które miało miejsce w dniu 8 września 2007 r. czyli przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania za rok 2002 (tytuł wykonawczy nr 5 z dnia 23 września 2008 r. – k. 42 akt egzekucyjnych).

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie "K" S.A. z siedzibą w K. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia SKO z dnia 31 lipca 2009 r. w części, w jakiej organ nie uznał za uzasadniony zarzutu przedawnienia zaległości podatkowych w podatku do nieruchomości za 2002 r. W ocenie strony skarżącej naruszono przede wszystkim art. 70 § 3 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2003 r., a to w zw. z art. 1a pkt 2 cyt. ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ordynacja podatkowa stanowiła, iż przerwanie biegu terminu przedawnienia następuje wskutek pierwszej czynności egzekucyjnej, o której dłużnik został powiadomiony. Zgodnie z art. 1a pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji czynnością taką może być jedynie działanie (czynność) organu egzekucyjnego. Nie ulega wątpliwości, iż upomnienie dokonane przez wierzyciela na podstawie art. 15 § 1 cyt. ustawy egzekucyjnej taką czynnością nie jest, zatem biegu terminu przedawnienia przerwać nie mogło. Upomnienie wystosował Burmistrz B., działając jako wierzyciel, zaś postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte i było prowadzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, pełniącego rolę organu egzekucyjnego. Ponadto zgodnie z powołaną ustawą zmieniającą Ordynację podatkową w kwestii przedawnienia należy stosować przepisy korzystniejsze dla podatnika. Strona skarżąca podniosła, iż w przypadku zobowiązania za ten rok powinien być to art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej po nowelizacji. Przepis ten przerwanie biegu terminu przedawnienia wiąże z podjętym środkiem egzekucyjnym, jakim niewątpliwie nie jest samo upomnienie wierzyciela. Strona skarżąca podniosła, że tego aspektu sprawy SKO nie wzięło w ogóle pod uwagę, badając rok 2002 jedynie pod kątem starych przepisów.

Zarzucono także naruszenie art. 70 § 1 i § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obecnie obowiązującym (Dz. U. z 2005 r. nr 8. poz. 60, ze zm.) w zw. z art. 20 § 1 i 2 cyt. ustawy nowelizującej z dnia 12 września 2002 r. Co do wyroku WSA w Krakowie z dnia 14 lipca 2006 r. (sygn. akt I SA/Kr 466/04) podniesiono, iż "powołana wyżej sprawa sądowa nie była prowadzona odnośnie decyzji dotyczącej dochodzonego w egzekucji zobowiązania, lecz zapadłego w postępowaniu podatkowym postanowienia. Nie mogła zatem skutkować zawieszeniem biegu terminu przedawnienia, na co wskazywał wierzyciel".

W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało w całości dotychczas prezentowane w sprawie stanowisko i wniosło o oddalenie skargi.

Wyrokiem z dnia z dnia 21 grudnia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w sprawie o sygn. akt I SA/Kr 1464/09, w punkcie I sentencji uchylił punkt b) zaskarżonego przez "K" S.A. postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 lipca 2009 roku w przedmiocie uznania w postępowaniu egzekucyjnym zarzutu dotyczącego przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2002 rok za nieuzasadniony. Uchylona przez Sąd część decyzji dotyczyła nieuznania przez organy w postępowaniu egzekucyjnym zarzutu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2002 rok za miesiące od stycznia do września 2002 roku. W punkcie II sentencji zaskarżonego wyroku Sąd oddalił skargę spółki w pozostałym zakresie.

Na skutek skargi kasacyjnej "K"S.A., Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 października 2011 r. sygn. akt II FSK 769/10 uchylił pkt II zaskarżonego wyroku i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, zasądzając od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz "K" S.A. z siedzibą w K. kwotę 340 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

W uzasadnieniu wyroku NSA wskazał, że Sąd administracyjny pierwszej instancji nie zastosował się do dyspozycji normy art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), wydając wyrok na podstawie ustaleń faktycznych, które w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zostały udokumentowane w aktach sprawy podatkowej. Sąd I instancji bezpodstawnie przyjął, iż pismo Wydziału Finansów Urzędu Gminy B. informujące o zawarciu ugody z dnia 16.04.2004 roku pomiędzy "K" S.A. a Gminą B. wraz z terminarzem spłaty, stwierdza, iż podatek od nieruchomości w kwotach i terminach tam wskazanych, zapłacony został z dniem 31.12.2006 roku. Dowodem zapłaty podatku za październik, listopad i grudzień 2002 roku nie jest również treść załączonej do akt sprawy ugody. "K" S.A. wbrew twierdzeniom Sądu I instancji podniosła, iż w ogóle nie zapłacono podatku od nieruchomości za wymienione wyżej miesiące. Wobec tego zobowiązanie w tym zakresie przedawniło się, co podniesiono w zarzucie na postępowanie egzekucyjne powołując art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Pomimo tego sąd I instancji nie zażądał uzupełnienia materiału dowodowego w tej sprawie i nie przeprowadził dowodu z dokumentu. Dokumentem potwierdzającym zapłatę podatku, która prowadziłaby do wygaśnięcia zobowiązania podatkowego w badanym stanie faktycznym, jest zgodnie z art. 61 § 1 Ordynacji podatkowej, polecenie przelewu. Takiego dokumentu brak w aktach sprawy. Brak jest w uzasadnieniu wyroku wskazania na konieczność uzupełnienia dowodów świadczących o zapłacie podatku od nieruchomości za październik, listopad i grudzień 2002 roku. Dopiero ustalenie, w sposób poprawny, stanu faktycznego w przedmiocie zapłaty podatku za wskazane miesiące 2002 roku umożliwi zbadanie zasadności zarzutów kasacyjnych dotyczących naruszenia przez sąd, podczas kontroli legalności zaskarżonej, decyzji przepisów prawa materialnego, to jest art. 70 § 1 i § 6 pkt 2 oraz obowiązującego przed dniem 1.01.2003 roku art. 70 § 1 i § 3 Ordynacji podatkowej, a więc kwestii zasadności przedawnienia zobowiązania podatkowego, podnoszonego przez stronę skarżącą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a., uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Wady, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. W wypadku zaś nieuwzględnienia skargi, sąd, w myśl art. 151 p.p.s.a., skargę oddala.

W realiach rozpoznawanej sprawy sąd stosownie do treści art. 190 p.p.s.a. związany jest zapatrywaniami prawnymi zawartymi w wyżej przywołanym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 października 2011 r. W związku z tym przyjąć należy , iż ustalenia faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy nie zostały prawidłowo dokonane , ani też kompleksowo udokumentowane w aktach sprawy podatkowej. Samorządowe kolegium Odwoławcze nie poddało analizie pisma Wydziału Finansów Urzędu Gminy B. informującego o zawarciu ugody z dnia 16.04.2004 roku pomiędzy "K" S.A. a Gminą B. wraz z terminarzem spłaty, a stwierdzającego , iż podatek od nieruchomości w kwotach i terminach tam wskazanych, zapłacony został z dniem 31.12.2006 roku. Dowodem zapłaty podatku za październik, listopad i grudzień 2002 roku nie jest treść przy tym załączonej do akt sprawy ugody. "K" S.A. podniosła, iż w ogóle nie zapłacono podatku od nieruchomości za wymienione wyżej miesiące. Jeśli tak , to zobowiązanie w tym zakresie przedawniłoby się, co podniesiono w zarzucie na postępowanie egzekucyjne powołując art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Pomimo tego organ nie ocenił w powyższym zakresie materiału dowodowego, ani nie uzupełnił go i nie przeprowadził dowodu z dokumentu. Dokumentem potwierdzającym zapłatę podatku, która prowadziłaby do wygaśnięcia zobowiązania podatkowego w badanym stanie faktycznym, jest zgodnie z art. 61 § 1 Ordynacji podatkowej, polecenie przelewu. Takiego dokumentu brak w aktach sprawy. Koniecznym jest zatem przeprowadzenie przez organ postępowania dowodowego ukierunkowanego na ustalenia świadczące o zapłacie, bądź nie podatku od nieruchomości za październik, listopad i grudzień 2002 roku. Dopiero ustalenie, w sposób poprawny, stanu faktycznego w przedmiocie zapłaty podatku za wskazane miesiące 2002 roku umożliwi zbadanie zasadności zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego, to jest art. 70 § 1 i § 6 pkt 2 oraz obowiązującego przed dniem 1.01.2003 roku art. 70 § 1 i § 3 Ordynacji podatkowej, a więc kwestii zasadności przedawnienia zobowiązania. Wobec naruszenia zasad postępowania wyrażonych w art. 187 § 1 i 191 Ordynacji podatkowej rzeczą organu będzie zatem ponowne przeprowadzenie postępowania dotyczącego zaległości podatkowych za rok 2002 z uwzględnieniem powyższej oceny. Mając na uwadze przedstawione motywy orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 p. 1 lit. c ustawy o p.p.s.a. , o kosztach rozstrzygając na podstawie art.200 i 205 § 2 tożsamej ustawy.