Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1759/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 183 § 1, art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 6 pkt 2,3,4, art. 112 ust. 3 i art. 113 ust. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 46 poz 543
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łuczaj (spr.) Sędziowie NSA Irena Kamińska Alicja Plucińska-Filipowicz Protokolant Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 3 lipca 2006 r. sygn. akt II SA/Kr 3349/02 w sprawie ze skargi Gminy N. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wywłaszczenia prawa użytkowania wieczystego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 3 lipca 2006 r., sygn. akt II SA/Kr 3349/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę Gminy N. na decyzję Wojewody M. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wywłaszczenia prawa użytkowania wieczystego.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd podał, iż wnioskiem z dnia [...] lipca 2002 r. Burmistrz Miasta i Gminy N. zwrócił się do Starosty W. o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego prawa użytkowania wieczystego przysądzonego na rzecz "[...]" Spółka Cywilna M. D. i B. K., nieruchomości położonej w N. przy ul. [...], stanowiącej własność Gminy N. obj. Kw [...] — N., składającej się z dz. nr [...] o pow. [...] ha i dz. nr [...] o pow. [...] ha oraz własności położonych na nieruchomości budynków i budowli, a to: - na dz. nr [...] część budynku zakładu uzdatniania wody, zbiornik wody czystej, poletko osadowe i hydrofornia z magazynem, - na dz. nr [...] część zakładu uzdatniania wody. Nieruchomości te użytkowane są przez Zakład Wodociągów i Kanalizacji w N.; utrzymanie budynków i urządzeń należy do celów publicznych zaopatrzenia w wodę do celów socjalnych mieszkańców gminy i podmiotów gospodarczych. Rokowania przeprowadzone z użytkownikiem wieczystym o nabycie nieruchomości w drodze umowy nie przyniosły skutków.

Decyzją z dnia [...] Starosta W. odmówił wszczęcia w/w postępowania. Organ stwierdził, że zgłoszone do wywłaszczenia nieruchomości są zabudowane budynkami i budowlami, które stanowią cel publiczny w rozumieniu art. 6 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami i są one użytkowane przez Zakład Wodociągów i Kanalizacji. Oznacza to, że cel wywłaszczenia został już na nieruchomości zrealizowany. W świetle art. 112-113 ustawy o gospodarce nieruchomościami, niedopuszczalne jest wywłaszczenie nieruchomości, na których cel publiczny został już zrealizowany; brak jest też ustawowych przesłanek wszczęcia takiego postępowania. Wywłaszczenie nie może służyć uregulowaniu ich stanu prawnego. Stosunki między posiadaczem, a właścicielem (wieczystym użytkownikiem) kształtują się według zasad określonych w art. 224-231 K.c., a rozpoznanie wynikających z tych stosunków roszczeń należy do drogi postępowania cywilnego.

W odwołaniu od powyższej decyzji Miasto i Gmina N. podniosło, iż urządzenia znajdujące się na przedmiotowych nieruchomościach służą zaspokajaniu potrzeb ludności. Gmina winna mieć zapewnioną możliwość swobodnego korzystania z tych obiektów, a możliwość taką zagwarantować może tylko wywłaszczenie na rzecz Gminy użytkowania wieczystego służącego wspólnikom spółki cywilnej "[...]". Zdaniem Gminy interpretacja art. 6 ust. 3 i 4 w związku z art. 112 ust. 3 ustawy dokonana przez organ I instancji jest błędna. Skoro wywłaszczenie może nastąpić na cele publiczne, to cele te mogą polegać na budowie, lub utrzymaniu obiektów objętych dyspozycją art. 6 ust. 3 i 4 ustawy. Nie jest możliwe utrzymanie infrastruktury o charakterze publicznym w stanie zdolnym do spełnienia potrzeb lokalnej społeczności w sytuacji, gdy nieruchomość znajduje się w użytkowaniu wspólników spółki cywilnej i nie jest możliwe prowadzenie jakichkolwiek prac modernizacyjnych zmierzających do ulepszenia, bądź przystosowania do unijnych standardów istniejących urządzeń i obiektów. Cel publiczny na przedmiotowej nieruchomości nie został, wbrew temu co twierdzi organ I instancji, zrealizowany.

Decyzją z dnia [...] Wojewoda M. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wskazał, iż wywłaszczenie może nastąpić, jeżeli nieruchomość jest przeznaczona w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod realizację celu publicznego, czyli celu który mieści się w katalogu określonym w art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz gdy dana nieruchomość jest niezbędna na określony cel publiczny. Zgodnie z art. 6 pkt 3 i 4 ustawy celami publicznymi jest budowa i utrzymywanie publicznych urządzeń służących do zaopatrzenia ludności w wodę, gromadzenia, przesyłania i oczyszczania ścieków oraz utylizacji odpadów, a także budowa oraz utrzymywanie obiektów i urządzeń służących ochronie środowiska, zbiorników i innych urządzeń wodnych służących zaopatrzeniu w wodę, regulacji przepływów i ochronie przed powodzią, a także regulacja i utrzymywanie wód oraz urządzeń melioracji wodnych, będących własnością Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. W powyższych normach ustawodawca, poprzez użycie spójnika "i", zawarł koniunkcję przesłanek, które muszą zaistnieć, aby można było uznać cel zawarty we wniosku wywłaszczeniowym za cel publiczny w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami. Nie wystarczy więc chęć utrzymywania istniejących już obiektów, które spełniają funkcje publiczne. Aby bowiem istniała możliwość uznania za samodzielny cel publiczny samego tylko utrzymywania obiektów i urządzeń, ustawodawca posłużyłby się, w miejsce koniunkcji, alternatywą rozłączną - poprzez użycie wyrazów: lub, albo, itp. Podniesiono, że w drodze wywłaszczenia może być nabyta wyłącznie nieruchomość przeznaczona w planie miejscowym na cele publiczne, jeżeli znajduje się w liniach rozgraniczających inwestycji, określonej w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Zgodnie z art. 116 ust. 2 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, do wniosku o wywłaszczenie należy dołączyć decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu, zawierającą określenie granic zewnętrznych terenu niezbędnego do realizacji celu publicznego, na który nieruchomość ma być wywłaszczona. Skoro od obowiązku załączenia do wniosku powyższej decyzji ustawodawca nie przewiduje żadnych wyjątków potwierdza to powyższą wykładnię językową celu publicznego - cel publiczny stanowi łącznie budowa i utrzymywanie obiektów i urządzeń wymienionych w powołanych przepisach. Organ podniósł, że nieruchomość objęta wnioskiem została oddana w użytkowanie wieczyste wspólnikom spółki cywilnej "[...]" po wybudowaniu urządzeń. Ponieważ cel publiczny w postaci budowy urządzeń i obiektów został zrealizowany, a następnie ustanowiono na nieruchomości prawo użytkowania wieczystego, brak jest obecnie podstaw dla wywłaszczenia tego prawa.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Gmina N. zarzuciła naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. niewłaściwą interpretację art. 6 ust. 3 i 4 w związku z art. 112 ust. 3 oraz art. 116 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 2000 Nr 46, poz. 543), a także naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Podniesiono, że interpretacja ustawy dokonana przez organ II instancji pozostaje w sprzeczności z art. 6 ust. 3 i 4 w związku z art. 112 ust. 3 ustawy. Skarżący zaznaczył, że w praktyce trudno wykorzystywać urządzenia do zaopatrywania w wodę lokalnej społeczności bez naruszania praw użytkowania wieczystego. Nie ma innej możliwości utrzymania infrastruktury, aniżeli w drodze wywłaszczenia. Zdaniem strony, skoro Wojewoda twierdzi, że cel publiczny został zrealizowany, to powyższe oznacza, że nie wyjaśnił należycie stanu faktycznego i nie rozpatrzył w całości materiału dowodowego, naruszając tym art. 7 i art. 77 k.p.a.

W ocenie skarżącego organ II instancji dokonał niewłaściwej interpretacji art. 116 ust. 2 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami twierdząc, że nie istnieje żaden wyjątek od powinności załączenia do wniosku o wywłaszczenie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Zgodnie z art. 39 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, zmiana zagospodarowania terenu polegająca w szczególności na wykonaniu, odbudowie, rozbudowie i nadbudowie obiektu budowlanego wymaga ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Nie wymagają ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu: 1) roboty budowlane polegające na remoncie lub: montażu, przebudowa oraz zmiana przeznaczenia budynku lub jego części, jeżeli nie powodują zmiany sposobu zagospodarowania terenu, 2) roboty budowlane nie wymagające pozwolenia na budowę. Podniesiono iż, przy założeniu racjonalności ustawodawcy, trudno wymagać przedstawienia decyzji WZiZT, skoro w celu utrzymania przedmiotowej infrastruktury nie jest konieczne jej uzyskanie. Skarżący podniósł, że wywłaszczenie może nastąpić kiedy zawiodły inne sposoby uzyskania przez Gminę praw na nieruchomości. Starania o nabycie w drodze umowy cywilnoprawnej przedmiotowej nieruchomości od wspólników spółki "[...]" nie zostały zwieńczone sukcesem. Wskazane w decyzji organu I instancji przepisy art. 224 - 231 K.c. nie mogą znaleźć zastosowania.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda M. wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za nieuzasadnioną. Sąd stwierdził, że wywłaszczenie polega na pozbawieniu lub ograniczeniu prawa (art. 112 ust. 2), co należy interpretować tak, że ilekroć to możliwe, dane prawo winno być ograniczane, a nie odbierane. Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy wywłaszczenie może być dokonane, jeżeli cele publiczne nie mogą być zrealizowane w inny sposób niż pozbawienie albo ograniczenie praw do nieruchomości, a prawa te nie mogą być nabyte w drodze umowy. Ponadto wywłaszczenie może nastąpić na rzecz Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego ( art. 113 ust. 1 ), jeżeli przed jego zrealizowaniem nie miały żadnego wpływu na realizację celu na nieruchomości lub nieruchomością tą w żaden sposób nie władały. W przypadku wywłaszczenia mającego nastąpić na rzecz jednostki samorządu terytorialnego albo podmiotu, który ma realizować cel publiczny, wprowadzono instytucję odmowy wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego w formie decyzji (art. 115 ust. 4). Ma to zapobiegać toczeniu się postępowań wywłaszczeniowych w sytuacjach, w których od razu istnieją negatywne przesłanki wywłaszczenia. W ramach definicji celu publicznego mieści się "budowa i utrzymywanie" różnorakich urządzeń. Zdaniem Sądu prawidłowa interpretacja przepisów określających pojęcie celu publicznego prowadzi do wniosku, że mamy do czynienia z koniunkcją i że samo utrzymywanie urządzeń nie jest odrębnym celem publicznym.

W ocenie Sądu organy obu instancji nie naruszyły prawa. Obiekty, będące przedmiotem wniosku Gminy o wywłaszczenie prawa użytkowania wieczystego użytkowane są przez Zakład Wodociągów i Kanalizacji i są wykorzystywane dla celu publicznego, jakim jest niewątpliwie uzdatnianie wody i zaopatrywanie w wodę. Cel publiczny - i ten, polegający na budowie urządzeń i ten, polegający na ich utrzymywaniu jest więc realizowany i nie musi być realizowany w inny sposób. Wywłaszczenie nie może służyć jedynie zamianie podmiotów realizujących cel publiczny. Ponadto Gmina jako właściciel nieruchomości, na której znajdują się urządzenia dysponuje wobec użytkowników (także wobec użytkownika wieczystego) instrumentami cywilnoprawnymi bez konieczności uciekania się do drastycznych narzędzi wywłaszczeniowych, a instrumenty te mogą być wykorzystane w naturalny sposób bez wydawania decyzji administracyjnych.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Gmina N., reprezentowana przez adwokata R. P..

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 6 pkt 2, 3, 4 oraz art. 112 ust. 3 i art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (art. 176 w związku z art. 174 pkt 1 p.p.s.a.).

W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne wniesiono o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania za przyznaniem zwrotu kosztów procesu (art. 176 w związku z art. 185 §1 p.p.s.a.), względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uchylenie decyzji Wojewody M. z dnia [...](art. 176 w związku z art. 188 p.p.s.a.).

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zakwestiowano twierdzenie Sądu, że w ramach definicji ustawowej celu publicznego mieści się "budowa i utrzymywanie" różnorakich urządzeń. Zdaniem skarżącego prawidłowa wykładnia art. 6 pkt 3 i 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami winna prowadzić do wniosku, że celem publicznym jest tak budowa jaki i utrzymywanie obiektu i urządzeń i brak jest podstaw do twierdzenia, by oba człony musiały być zrealizowane łącznie. Skarżący uważa, iż cel publiczny polegający na utrzymywaniu urządzeń nie jest realizowany w pełni, albowiem nieruchomość pozostaje w użytkowaniu wieczystym osoby trzeciej - [...] Sp. z o.o., zaś z prawem użytkowania wieczystego związane jest prawo własności budynków, w których znajdują się urządzenia służące uzdatnianiu wody. Skarżący wskazał, iż wykorzystywał instrumenty cywilnoprawne wobec użytkownika wieczystego ( powództwo o rozwiązanie użytkowania wieczystego, powództwo o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie ), jednakże bez powodzenia, co zmusza go do sięgnięcia po narzędzia wywłaszczeniowe.

W ocenie Gminy N. wykładnia przepisu art. 112 ust. 3 w związku z art. 113 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami dokonana przez Sąd, a sprowadzająca się do wniosku, że w przedmiotowej sprawie występuje negatywna przesłanka wywłaszczenia, albowiem cele publiczne mogą być zrealizowane w inny sposób niż pozbawienie albo ograniczenie praw do nieruchomości, a skarżący włada nieruchomością, jest błędna. Podniesiono, iż stacja uzdatniania wody została usytuowana na terenie nieruchomości będącej własnością Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym [...] Zakładów [...]. Wspólnicy Spółki Cywilnej "[...]" na licytacji prowadzonej w toku postępowania egzekucyjnego nabyli prawo użytkowania wieczystego i prawo własności budynków, zaś Skarb Państwa przeniósł własność przedmiotowej nieruchomości w drodze umowy darowizny na rzecz Gminy N..

W piśmie z dnia 20 grudnia 2007 r. "[...]" Sp. z o.o. , reprezentowana przez adwokata J. F. wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów zastępstwa adwokackiego w postępowaniu kasacyjnym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Dokonując tej kontroli Sąd nie jest uprawniony do badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia wykraczającej poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Oznacza to związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej. A zatem zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.

W pierwszej kolejności podkreślić należy, iż naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch różnych formach tj. w postaci błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu określonego przepisu. Błędna wykładnia prawa polega nieprawidłowym odczytaniu treści prawa, bądź na zastosowaniu prawa uchylonego. Niewłaściwe zastosowanie prawa może polegać na błędnej subsumcji tj. podciągnięciu stanu faktycznego pod niewłaściwy przepis.

Zaskarżonemu wyrokowi nie można skutecznie przypisać naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 6 pkt 2, 3, 4 oraz art. 112 ust. 3 i art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. 2000 Nr 46, poz. 543).

Stosownie do art. 112 ust. 3 powołanej wyżej ustawy – w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie decyzji - wywłaszczenie nieruchomości może być dokonane, jeżeli cele publiczne nie mogą być zrealizowane w inny sposób niż przez pozbawienie albo ograniczenie praw do nieruchomości, a prawa te nie mogą być nabyte w drodze umowy. Nieruchomość może być wywłaszczona tylko na rzecz Skarbu Państwa albo na rzecz jednostki samorządu terytorialnego – art. 113 ust. 1 ustawy.

Jak zaś stanowi art. 6 pkt 2, 3, 4 tej ustawy celami publicznymi w rozumieniu ustawy są:

- budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń - pkt 2),

- budowa i utrzymywanie publicznych urządzeń służących do zaopatrzenia ludności w wodę, gromadzenia, przesyłania i oczyszczania ścieków oraz utylizacji odpadów - pkt 3),

- budowa oraz utrzymywanie obiektów i urządzeń służących ochronie środowiska, zbiorników i innych urządzeń wodnych służących zaopatrzeniu w wodę, regulacji przepływów i ochronie przed powodzią, a także regulacja i utrzymywanie wód oraz urządzeń melioracji wodnych, będących własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego - pkt 4).

W tym miejscu przypomnieć należy, iż w języku polskim wyróżniamy m.in. spójniki współrzędne łączne: a, i, też, także, albo, czyli, tudzież, jak oto, mianowicie, oraz. Spójnik "i" oznacza koniunkcję. Użycie spójników ma szczególne skutki dla wykładni przepisów prawa.

Użycie przez ustawodawcę w cytowanym wyżej przepisie ustawy spójnika "i" (koniunkcja) przemawia za przyjęciem stanowiska, iż aby można było mówić o niezbędności wywłaszczenia nieruchomości dla realizacji celu publicznego, o jakim mowa w art. 6 pkt 2, 3, 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. 2000 Nr 46, poz. 543) konieczne jest wykazanie, że cel ten polegać ma na budowie i utrzymywaniu publicznych urządzeń. A zatem do wywłaszczenia nieruchomości na cel publiczny określony w art. 6 pkt 2, 3, 4 ustawy nie jest wystarczająca sama konieczność utrzymywania publicznych urządzeń. Utrzymywanie publicznych urządzeń tylko łącznie z zaistnieniem konieczności budowy takich urządzeń uzasadnia skorzystanie z instytucji wywłaszczenia, a tym samym tylko wówczas stanowi o dopuszczalności wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego.

Konieczność utrzymywania istniejących urządzeń publicznych (bez uprzedniej konieczności budowy takich urządzeń) nie stanowi celu publicznego, o jakim mowa w art. 6 pkt 2, 3, 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, a zatem nie uzasadnia wszczęcia postępowania o wywłaszczenie nieruchomości.

Zarówno doktrynie jak i w orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd, że odjęcie prawa własności w drodze wywłaszczenia ma charakter wyjątkowy. Może mieć ono zastosowanie dopiero wówczas, gdy w inny sposób nie można uzyskać nieruchomości niezbędnej do realizacji określonych w ustawie celów o charakterze publicznym. Z tych też względów – na co trafnie zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji - przepisy prawa dopuszczające instytucje wywłaszczenia winny być interpretowane ścieśniajaco. Nie można zatem podzielić stanowiska Gminy N., że celem publicznym w rozumieniu art. 6 pkt 2, 3, 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest samo utrzymywanie istniejących urządzeń publicznych.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ukształtował się także pogląd, podzielany przez skład orzekający w niniejszej sprawie, że jeżeli określony w ustawie cel inwestycyjny został już zrealizowany, to brak jest ustawowych przesłanek do orzeczenia wywłaszczenia nieruchomości. W takich wypadkach stosunki między inwestorem jako posiadaczem nieruchomości a właścicielem kształtują się według zasad określonych w art. 224 - 231 k.c., a rozpoznanie roszczeń wynikających z tych stosunków należy do drogi postępowania cywilnego. Z możliwości wywłaszczenia można bowiem skorzystać jedynie przed rozpoczęciem inwestycji. Zrealizowanie na nieruchomości celu publicznego pozbawia możliwości skutecznego wystąpienia z wnioskiem o wywłaszczenie nieruchomości, gdyż brak celu publicznego skutkuje brakiem materialnej przesłanki z art. 112 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami ( por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 10 stycznia 2001 r., I SA 1790/99, ONSA 2002/1/39, z dnia 22 czerwca 2001 r., I SA 242/00, LEX nr 54433 ).

W tym stanie rzeczy należy uznać, że skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.