Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SAB/Wa 28/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Stwierdzono, iż bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa i w tym zakresie umorzono postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 35, 36
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędziowie sędzia WSA Mirosława Kowalska, sędzia WSA Grzegorz Rudnicki (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 maja 2019 r. sprawy ze skargi P. K. na bezczynność i przewlekłość Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] I. umarza postępowanie w sprawie zobowiązania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] do wydania w określonym terminie decyzji; II. stwierdza, że organ ten dopuścił się bezczynności; III. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; IV. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] na rzecz P. K. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; V. w pozostałym zakresie skargę oddala.


UZASADNIENIE

Uzasadnienie.

Skarżący, pismem datowanym na 25 stycznia 2019 r., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. skargę na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego w sprawie stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w W., wszczętej na jego wniosek z dnia 3 września 2018 r. Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w W. (dalej: "PINB").

Skarżący domagał się stwierdzenie bezczynności PINB oraz przewlekłości prowadzonego postępowania wraz ze stwierdzeniem rażącego naruszenia prawa - art. 149 §1 pkt. 3 oraz art. 149 § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. – dalej: "p.p.s.a.") - i zobowiązania organu do rozpatrzenia sprawy w wyznaczonym terminie oraz zasądzenia kosztów postępowania.

W ww. piśmie skarżący zarzucił PINB naruszenie przepisów o doręczaniu korespondencji za pomocą środków komunikacji elektronicznej (art. 39 § 1 pkt. 1 oraz pkt. 2 k.p.a.); wysłanie zawiadomienia z dnia 19 września 2018 r. pod zły adres, co mogło mieć istotny wpływ na przebieg postępowania; naruszenie art. 35 § 1 k.p.a. poprzez wprowadzenie zbędnej zwłoki czasowej w prowadzonym postępowaniu. Ponadto, skarżący zarzucił przekroczenie terminów przewidzianych w art. 35 § 3 k.p.a. na załatwienie sprawy, nienależyte informowanie o przebiegu postępowania administracyjnego, w tym naruszenie art. 36 k.p.a. ze względu na brak poinformowania go o przyczynach zwłoki w załatwieniu sprawy i naruszenie art. 37 § 4 k.p.a. poprzez nieprzekazanie w terminie ponaglenia organowi wyższego stopnia do rozpatrzenia.

Uzasadniając skargę skarżący wyjaśnił, że 3 września 2018 r. zwrócił się do PINB z wnioskiem, przesłanym za pomocą systemu ePUAP, dotyczącym stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w W.. Pismem z dnia 4 września 2018 r. organ wezwał go do uzupełnienia wniosku, co skarżący uczynił 11 września 2018 r.

W swej korespondencji PINB naruszył art. 39 §1 pkt. 1 k.p.a., wysyłając zawiadomienie z dnia 19 września 2018 r. o planowanych oględzinach w wersji papierowej za pomocą poczty tradycyjnej (zamiast systemem ePUAP) i to w dodatku na zły adres wpisany na kopercie, tj. "ul. [...] " zamiast prawidłowego adresu "ul. [...] ".

Jak stwierdził skarżący, takie naruszenie "mogło skomplikować dalszy przebieg postępowania, pozbawiając mnie możliwości wzięcia czynnego udziału w zaplanowanych na dzień 16 października 2018 r. oględzinach, gdyż mógłbym się o oględzinach nie dowiedzieć. Awizo przesyłki listowej nie byłoby pozostawione przez listonosza w mojej skrzynce na listy, a skarżony Organ mógłby dojść do błędnego przekonania, iż zachodzą okoliczności uznania fikcji prawnej doręczenia zastępczego, gdyż błąd w moim adresie zamieszkania widnieje także na innych dokumentach w sprawie, z których niektóre są poprawiane korektorem".

Tym niemniej skarżący odebrał zawiadomienie o oględzinach, które odbyły się planowo, tj. w dniu 16 października 2018 r.

Podczas oględzin stanu technicznego budynku, pracownik organu dostrzegł istnienie zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia spowodowane niesprawnością zaworu instalacji gazowej, co zostało odnotowane w protokole z oględzin nr [...]. Po stwierdzeniu zagrożenia dla bezpieczeństwa mieszkańców bloku przy ul. [...] w W., organ nie podejmował dalszych czynności w sprawie, co mogło wprowadzić zbędną zwłokę oraz naruszyć art. 35 § 1 k.p.a..

Po upływie ponad miesiąca czasu od stwierdzenia zagrożenia dla bezpieczeństwa mieszkańców bloku, skarżący zatelefonował do PINB w dniu 19 listopada 2018 r., chcąc uzyskać informacje o przebiegu sprawy. Rozmowa miała miejsce o godzinie 9:15, a tego samego dnia o godzinie 9:39 organ wysłał do skarżącego zawiadomienie systemem elektronicznym ePUAP o wszczęciu postępowania administracyjnego.

Zdaniem skarżącego, organ podjął czynności w sprawie dopiero zmotywowany tą rozmową telefoniczną.

W dniu 20 listopada 2018 r., organ jeszcze raz wysłał do skarżącego zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego, pomimo tego, że zawiadomienie to zostało już wysłane poprzedniego dnia – przesyłką pocztową. Naruszył tym samym po raz kolejny art. 39 § 1 pkt. 1 k.p.a., ale również art. 39 § 1 pkt. 2 k.p.a., gdyż skarżący domagał się doręczania korespondencji elektronicznie, choć sprawa zainicjowana była wnioskiem w formie elektronicznej poprzez ePUAP

Z uwagi na to, iż datą wszczęcia postępowania administracyjnego na żądanie strony wniesione drogą elektroniczną zgodnie z art. 61 § 3a k.p.a. jest dzień wprowadzenia żądania do systemu teleinformatycznego organu administracji publicznej, przekroczone zostały terminy na rozpatrzenie sprawy przewidziane w art. 35 § 3 k.p.a., a skarżący nie został powiadomiony o przyczynach zwłoki (art. 36 k.p.a.).

W związku z powyższym, w dniu 30 grudnia 2018 r. skarżący wniósł ponaglenie do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. 15 stycznia 2019 r., czyli po upływie terminów art. 37 § 4 k.p.a. oraz art. 37 § 5 k.p.a. na rozpatrzenie ponaglenia, nie mając odpowiedzi na ponaglenie, zatelefonował do sekretariatu [...]WINB, dopytując się czy PINB doręczył ponaglenie, lecz dowiedział się, że nie zostało ono doręczone.

16 stycznia 2019 r., PINB wysłał do skarżącego w odpowiedzi na ponaglenie zawiadomienie systemem ePUAP, które datowane było na aż sześć dni wcześniej, tj. 10 stycznia 2019 r., z którego nie wynikało jednoznacznie, czy zamierza przekazać ponaglenie organowi wyższego stopnia.

Skarżący wyjaśnił też, że "wnosząc ponaglenie, o którym mowa w art. 37 k.p.a., liczyłem także na to, że organ wyższego stopnia zbada oraz wypowie się w drodze postanowienia, o którym mowa w art. 37 §6 k.p.a. czy skarżony Organ w dotychczasowym prowadzeniu sprawy dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania oraz czy nie nastąpiło rażące naruszenie prawa. W przypadku gdyby doszło do stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości postępowania, organ wyższego stopnia, stosownie do przepisu art. 37 §8 k.p.a., powinien zarządzić wyjaśnianie przyczyn i ustalenie osób winnych bezczynności lub przewlekłości, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających bezczynności lub przewlekłości w przyszłości, co dawałoby mi większą pewność, że dalszy bieg postępowania będzie prawidłowy".

Prowadzone postępowanie administracyjne dotyczy sprawy o niemałym znaczeniu, gdyż okoliczności, w których PINB mógł dopuścić się uchybień wskazują na istnienie zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia z powodu złego stanu technicznego instalacji gazowej, co oznacza, że zagrożenie to dotyczy nie tylko skarżącego, ale wszystkich mieszkańców całego 10-piętrowego bloku na [...], a więc około 70-ciu mieszkań.

PINB, w odpowiedzi na powyższą skargę, pismem z dnia 25 lutego 2019 r. wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że nie posiada informacji o sposobie rozpatrzenia ponaglenia przez organ nadrzędny. Wyjaśnił też, że ustalenia z czynności kontrolnych przeprowadzonych przez organ dały podstawy do wszczęcia na wniosek strony postępowania administracyjnego w sprawie stanu technicznego instalacji gazowej i wodno-kanalizacyjnej w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w W., O powyższym fakcie strony zostały poinformowane zawiadomieniem z datą 16 listopada 2018 r. Następnie, odrębnym pismem z dnia 16.11.2018 r. wezwano Spółdzielnię Mieszkaniową N. do przedłożenia aktualnych przeglądów stanu technicznego budynku tj. protokołu z przeglądu rocznego oraz protokołu z przeglądu pięcioletniego, a także książki obiektu.

Po przedłożeniu w/w dokumentacji przez zobowiązaną Spółdzielnię całość materiału dowodowego poddano wnikliwej analizie i zawiadomieniem z dnia 10 stycznia 2019 r. poinformowano strony o ich uprawnieniach wynikających z zapisu art. 10 k.p.a.

Decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2019 r. PINB nakazał Spółdzielni Mieszkaniowej N. usunięcie nieprawidłowości stwierdzonych w stanie technicznym instalacji gazowej w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w W. poprzez naprawę niesprawnego zaworu instalacji gazowej w lokalu nr [...] -w terminie 1 miesiąca od dnia, kiedy decyzja stanie się ostateczna. Ponadto, decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2019 r. PINB umorzył postępowanie administracyjne prowadzone w ramach nadzoru budowlanego w części dotyczącej stanu technicznego instalacji wodnokanalizacyjnej.

Odnosząc się do przedstawionego zarzutu naruszenia przepisów o doręczaniu korespondencji za pomocą środków komunikacji elektronicznej, PINB wyjaśnił, że P. K. dopiero w piśmie z dnia 1 października 2018 r. zwrócił się o doręczanie korespondencji drogą elektroniczną. Zgodnie zatem z jego wolą, po tym terminie, korespondencja w przedmiotowej sprawie była kierowana na elektroniczną skrzynkę podawczą skarżącego poprzez platformę ePUAP.

Odnośnie wysłania zawiadomienia PINB o zaplanowanej kontroli na niewłaściwy adres organ wyjaśnił, że przy obróbce komputerowej rozdzielnika do w/w zawiadomienia z dnia 19 września 2018 r. "nastąpiła niezamierzona omyłka pisarska, która spowodowała nieprawidłowe zaadresowanie korespondencji do skarżącego". Niemniej jednak pismem z dnia 1 października 2018 r. P. K. poinformował PINB, iż pomimo błędnie wpisanego adresu pismo zostało mu skutecznie doręczone. Ponadto, skarżący brał udział w czynnościach kontrolnych.

Odnosząc się do zarzucanego przekroczenia terminów załatwienia sprawy, organ wyjaśnił, że wpływ do organu wniosku obliguje organ do podjęcia stosownych działań, zgodnych z wymogami procedury administracyjnej w celu jej załatwienia. Wydanie decyzji musi być zatem poprzedzone przeprowadzeniem postępowania wyjaśniającego, w którym rzeczą organu orzekającego w sprawie jest dokładne ustalenie okoliczności składających się na stan faktyczny i prawny w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy. PINB "podejmował regularne czynności mające na celu uzyskanie dowodów niezbędnych do rozpatrzenia przedmiotowej sprawy, a następnie zakończył postępowanie merytorycznymi decyzjami. Natomiast Pan P. K. posiadał legitymację procesową strony w prowadzonym postępowaniu, zatem na każdym jego etapie mógł skorzystać z uprawnień wynikających z zapisu art. 73 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego".

Odnosząc się zaś do kwestii braku przekazania ponaglenia skarżącego PINB poinformował, że opóźnienie spowodowane było mylnym zakwalifikowaniem tego pisma jako pisma procesowego, związanego z wyjaśnieniem sprawy, a nie jako ponaglenia wniesionego w trybie art. 37 k.p.a. Po zweryfikowaniu tej kwestii ponaglenie P. K. zostało niezwłocznie przekazane do [...]WINB, przy piśmie z dnia 21 lutego 2019 r.

Pismem procesowym z 15 maja 2019 r., ustanowiony przez skarżącego pełnomocnik podtrzymał skargę i przedstawił własne, obszerne uzasadnienie faktyczne i prawne, potwierdzające stanowisko skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 3 § 2 pkt. 8 i 9 p.p.s.a., przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego może być brak działań administracji publicznej w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy nakładają na jej organy obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej w określonym czasie i w określonej formie. Z treści przywołanych przepisów p.p.s.a. wynika, że zaskarżalna do sądu opieszałość organu administracji w procedowaniu może przybrać dwie postacie - bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a., wymogiem skutecznego wniesienia do sądu administracyjnego omawianej skargi jest to, aby została ona poprzedzona ponagleniem skierowanym do właściwego organu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnia, że celem skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest zobligowanie organu administracji publicznej do podjęcia działań, o których mowa w art. 3 § 2 pkt. 1 - 4a p.p.s.a. Zgodnie bowiem z art. 149 § 1 zd. 1 tej ustawy, sąd - uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt. 1 - 4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Zgodnie z ww. podstawą prawną, sąd stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Co więcej, zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

W sprawie zawisłej przed tut. Sądem skarga była, wbrew stanowisku organu, częściowo zasadna. Organ dopuścił się bowiem bezczynności poprzez znaczne przekroczenie terminu załatwienia sprawy. W ocenie jednakże Sądu, organ nie prowadził postępowania administracyjnego w sposób przewlekły.

I. Bezczynność PINB.

1. Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w ustawowo określonym terminie załatwienia sprawy organ nie podjął czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt. 1-4 p.p.s.a.

Organa administracji publicznej są zobowiązanie do działania zgodnego z prawem (art. 6 k.p.a.). Powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia, natomiast sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (art. 12 § 1 i § 2 k.p.a.). W przepisie mającym charakter wiążący organa, w art. 35 k.p.a., ustawodawca określił terminy załatwienia spraw. Zgodnie z tym przepisem, niezwłocznie powinny zostać załatwione sprawy, które można rozpatrzeć na podstawie dowodów przedstawionych przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub na podstawie faktów i dowodów powszechnie znanych albo znanych z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2 k.p.a.). W art. 35 § 3 k.p.a. z kolei ustawodawca wyraźnie ustalił, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.

Zgodnie z art. 35 § 5 k.p.a., do terminów załatwiania spraw nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu.

Wobec takiego ujęcia terminów załatwienia sprawy uznać należy, że jeżeli organ nie poinformuje stron o przyczynach niezałatwienia sprawy i nowym terminie jej załatwienia lub nie podjął innych działań (wynikających z przepisów procesowych, a mających na celu usunięcie przeszkody w końcowym załatwieniu sprawy), wówczas pozostaje w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminach określonych w art. 35 k.p.a.

Dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po analizie akt sprawy, stwierdza, że PINB dopuścił się bezczynności, gdyż nie wywiązał się z ustawowego obowiązku rozpatrzenia sprawy bez zbędnej zwłoki, przy czym termin na wydanie decyzji w niniejszej sprawie wynosił co do zasady miesiąc od dnia wpływu wniosku skarżącego. Złożony w drodze elektronicznej przez skarżącego do PINB w dniu 3 września 2018 r. wniosek zainicjował postępowanie administracyjne. Organ powinien był więc sprawę załatwić (a więc wydać orzeczenie) nie później niż w ciągu miesiąca, a jeżeli sprawy byłaby szczególnie skomplikowana - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Jak wynika z akt sprawy, organ wydał decyzję dopiero [...] lutego 2019 r., a więc po ponad 5 miesiącach. Naruszył tym samym określone w art. 35 § 3 k.p.a. terminy załatwienia sprawy, a więc popadł w bezczynność.

Jest jednakże rzeczą prawnie oczywistą, że dla stwierdzenia bezczynności mającej charakter rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo tylko przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Kwalifikacja naruszenia jako rażącego, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego, jako zwykłe, obiektywne naruszenie prawa (niedochowanie terminu). Wspomniane przekroczenie musi być znaczne, niezaprzeczalne, a nadto oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia, czy wręcz nacechowane ewidentnym niedbalstwem organu (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13). W konsekwencji w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym wyraźnie, ewidentnie, bezdyskusyjnie i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie bezczynności PINB nie można przypisać rażącego charakteru. Nie wynikło ono z niedbalstwa organu, ani też nie sposób uznać je za drastyczne opóźnienie. Należy bowiem podkreślić, że PINB podejmował w trakcie postępowania szereg działań, które zmierzały do należytego ustalenia stanu faktycznego sprawy, umożliwiającego jej merytoryczne rozstrzygnięcie. W dniu 5 września 2018 r. organ zwrócił się do skarżącego o uzupełnienie braków wniosku (w drodze elektronicznej). 19 września 2018 r. organ wysłał w drodze tradycyjnej zawiadomienie o oględzinach budynku w związku z wnioskiem skarżącego. Wprawdzie wysłał je na nieprawidłowy adres i bez zachowania formy elektronicznej, tym niemniej skarżący wezwanie to odebrał 24 września ub. r.

W dniu 16 października odbyły się oględziny budynku, w których skarżący uczestniczył. 16 listopada 2018 r. PINB zażądał od SM "N." aktualnych przeglądów instalacji gazowej i wodno kanalizacyjnej (rocznego i pięcioletniego) w celu ustalenia stanu tej instalacji oraz zażądał książki obiektu. Dokumenty te otrzymał 17 grudnia 2018 r. W dniu [...] lutego 2019 r. PINB wydał decyzję, nakazująca SM "N." usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym instalacji gazowej budynku przy ul. [...] w W..

Z powyższego wynika, że wprawdzie organ przekroczył ustawowe terminy załatwienia sprawy, ale podjął ww. czynności wyjaśniające w sprawie i prowadził postępowanie administracyjne. Te podjęte przez PINB czynności zmierzały – w ocenie tut. Sądu – do wyjaśnienia sprawy i były celowe. Należy też wskazać, że ww. wezwanie do Spółdzielni Mieszkaniowej zostało przez nią podjęte wprawdzie 22 listopada 2018 r., ale Spółdzielnia żądane przez PINB dokumenty dostarczyła organowi dopiero 17 grudnia 2018 r. Biorąc pod uwagę konieczność zapoznania się przez organ z dostarczonymi dokumentami oraz przypadający okres Świąt Bożego Narodzenia i Nowy Rok, uznać należy, że zawiadomienie o możliwości zapoznania się z aktami i o mającym nastąpić wydaniu decyzji z dnia [...] stycznia 2019 r. zostało opracowane relatywnie szybko. Spółdzielnia otrzymała je w zwykłej formie 21 stycznia 2019 r., natomiast skarżący w formie elektronicznej 16 stycznia 2018 r.

Chociaż więc PINB przekroczył termin ustawowy na załatwienie sprawy, to z uwagi na 14-to dniowy termin na zapoznanie się ze sprawą, który Spółdzielni upływał 3 lutego 2019 r. nie mógł procesowo wydać decyzji przed tą datą. Decyzja wydana została [...] lutego, a więc w dwa tygodnie po upływie najpóźniejszej z dat na zapoznanie się z aktami.

Wskazana powyżej chronologia nie powoduje wprawdzie, że organ nie dopuścił się bezczynności, ale nie pozwala uznać, że nastąpiła ona z rażącym naruszeniem prawa.

Słusznie podkreślił skarżący, że PINB powinien był zawiadomić go o niezałatwieniu sprawy w terminie, podając przyczynę zwłoki, wyznaczając termin załatwienia sprawy i pouczyć skarżącego o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 k.p.a.). Obowiązkiem organu było dokonanie powyższych czynności nawet wówczas, gdyby uznał, że zwłoce nie zawinił (art. 36 § 2 k.p.a.). Organ tego nie uczynił. Tym niemniej, choć zaniechanie organu we wspomnianym zakresie samo w sobie stanowi naruszenie prawa, to jednak nie powoduje, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

2. Wobec tego, że PINB wydał w sprawie w dniu [...] lutego 2019 r. decyzję załatwiająca sprawę (w rozumieniu art. 104 § 1 i § 2 k.p.a.), to stan bezczynności organu istniał wprawdzie w dacie wniesienia skargi, ale w dacie orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. stan bezczynności ustał. Dlatego też Sąd umorzył postępowanie w zakresie ewentualnego zobowiązania organu do wydania decyzji (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2018 r. II OSK 2622/17, CBOSA).

II. Przewlekłość prowadzenia postępowania.

Zgodnie z art. 37 § 1 pkt. 2 k.p.a. przewlekłością jest prowadzenie postępowania dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Należy w pełni podzielić pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażony w wyroku z dnia 24 maja 2018 r. (sygn. akt II OSK 349/18 – CBOSA), że przewlekłość postępowania określona w art. 37 § 1 pkt. 2 k.p.a. oraz w art. 3 § 2 pkt. 8 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma inny zakres znaczeniowy niż "bezczynność organu". Przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, ale podejmuje czynności dowodowe lub inne czynności ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnia, że utrwalonym w orzecznictwie poglądem jest, że fakt ewentualnego przewlekłego prowadzenia sprawy przez organ administracji publicznej musi wynikać z konkretnych okoliczności sprawy. Jeżeli więc organ podejmuje czynności w postępowaniu w sposób nieporadny, bez jakiejkolwiek staranności, oczywiście błędnie lub nie zmierzając do wyjaśnienia jakiejkolwiek okoliczności istotnej – wówczas prowadzi postępowanie przewlekle. Jeżeli czynności organu będą nieadekwatne do stanu faktycznego sprawy i nie mają na celu ustalenia istotnej w sprawie okoliczności – również wówczas organ prowadzi postępowanie przewlekle. Z przewlekłością postępowania wiąże się również odstąpienie przez organ od obowiązku ustalenia istotnej w sprawie okoliczności, a zamiast tego prowadzi niepotrzebne postępowanie dowodowe (por. np. wyrok NSA z dnia 24 maja 2018 r., sygn. akt II OSK 349/18, z dnia 16 maja 2018 r., sygn. akt II OSK 2768/17, wyrok WSA w W. z dnia 13 marca 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 25/18 i z dnia 28 listopada 2017 r., sygn. akt VIII SAB/Wa 92/17 – CBOSA).

Chronologia oraz rodzaj czynności, podejmowanych przez PINB w sprawie niniejszej, nie pozwala na uznanie nieporadności organu w prowadzeniu postępowania, ani na uznanie, że czynności były pozorne i nie zmierzały do ustalenia istotnych okoliczności w sprawie. Nie sposób tez uznać, że organ przeprowadził niepotrzebne w sprawie dowody – a wręcz przeciwnie.

Dlatego też tut. Sąd, orzekając na podstawie akt sprawy, stwierdza, że PINB nie prowadził postępowania przewlekle.

Twierdzenia skarżącego, dotyczące kwestii stosowania przez organ zamiennie zwykłej i elektronicznej formy korespondencji ze stroną są, co do zasady, słuszne. Tym niemniej, okoliczność ta nie ma wpływu na ustalenie, że postępowanie było przewlekle prowadzone, ale na to, że organ częściowo (bo nie w każdym wypadku) zastosował nieprawidłową formę korespondencji. Należy bowiem wyraźnie zaznaczyć, że "przewlekłość" w ujęciu administracyjnoprawnym nie dotyczy wyłącznie czasu prowadzenia postępowania, ale przede wszystkim efektywności i celowości działań podejmowanych przez organ. W tej zaś sprawie gros działań PINB nakierowany był rzeczywiście na pozyskanie dowodów, na podstawie których można byłoby ustalić stan faktyczny. Dowody te pozyskiwane zaś były w czasie i w sposób niezależny od formy pism organu (jak dowód z oględzin) lub wymagały zwykłej formy pisemnej (korespondencja ze Spółdzielnią Mieszkaniową).

Skoro w sprawie niniejszej PINB nie prowadził postępowania w sposób przewlekły, to skarga w zakresie, w jakim skarżący żądał stwierdzenia przez Sąd przewlekłości, podlegała oddaleniu.

Podkreślana przez skarżącego okoliczność powstania zagrożenia dla mieszkańców budynku, w którym skarżący mieszka, spowodowana skorodowaniem zaworu gazowego w lokalu posiadanym przez skarżącego nakazuje jednakże zwrócić uwagę na postawę samego skarżącego. Pomimo, że – co wynika z jego wniosku do PINB, informacji do PINB z 11 września 2018 r., skargi do tut. Sądu, ale również z korespondencji do Spółdzielni Mieszkaniowej – skarżący dostrzegał potencjalne zagrożenie bezpieczeństwa swojego i innych mieszkańców, to nie zdecydował się na natychmiastową naprawę (wymianę zaworu gazowego, ewentualnie z częścią instalacji od zawory do kuchenki gazowej), zaproponowaną mu w listopadzie 2018 r. przez osobę zajmującą się na zlecenie Spółdzielni Mieszkaniowej konserwacją instalacji gazowej. Jak można wnioskować ze stanowiska skarżącego, zawartego w ww. "informacji" do PINB, kwestią sporną stała się konieczność pokrycia kosztów wymiany i stanowisko skarżącego, że koszty te ponosić powinna Spółdzielnia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podkreśla jednakże, że brak stosunkowo oczywistych, natychmiastowych działań skarżącego zmierzających do jak najszybszego i realnego usunięcia powstałego i opisywanego przez niego zagrożenia bezpieczeństwa życia lub zdrowia mieszkańców całego bloku przez zlecenie wykonania wymiany zaworu gazu (nawet, jeśli wiązałoby się to z koniecznością tymczasowej zapłaty niewielkiej – w porównaniu do opisywanego zagrożenia - kwoty za wymianę zaworu, i nawet jeśli nie obciążała ona skarżącego) pozostaje w rażącej dysharmonii z zarzutami stawianymi organowi, że działania PINB nie uwzględniały owego zagrożenia.

III. Podstawy prawne wyroku.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt. 3 p.p.s.a. stwierdził, że PINB dopuścił się bezczynności. Na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę w tej części, w jakiej skarżący domagał się stwierdzenia przewlekłego prowadzenia przez PINB sprawy.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.), zasądzając od organu na rzecz skarżącej zwrot uiszczonego wpisu oraz kosztów zastępstwa adwokackiego i uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt. 4 p.p.s.a.