Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 785/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2014-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6212 Równoważnik za brak lokalu mieszkalnego i za remont lokalu mieszkalnego
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 oraz art. 152
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 88, art. 89, art. 94 i art. 95 ust. 1 pkt 1 i pkt 4
journal: Dz.U. 2011 nr 287 poz 1687
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Protokolant asystent sędziego Anna Dębowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2014 r. sprawy ze skargi W. K.– P. na decyzję Komendanta Wojewódzki Policji w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiego Policji w P. T. z dnia [...] r. nr [...]; 2. orzeka, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 785/14

U Z A S A D N I E N I E

Komendant Wojewódzki Policji w Ł. decyzją z dnia [...] r. ([...]), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 2 k.p.a. oraz art. 88, art. 94 ust. 1, art. 95 ust. 1 i art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tj. Dz.U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.) [dalej ustawa o Policji] utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji w P z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego.

Z ustalonego przez organy stanu faktycznego sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 29 kwietnia 2014 r. W K zwróciła się do Komendanta Miejskiego Policji w P o przyznanie pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego w m. G, gm. W.

Decyzją z dnia [...] r. (Nr [...]) Komendant Miejski Policji w P odmówił przyznania pomocy finansowej na wskazany cel. W uzasadnieniu organ wskazał, iż pomoc na budowę domu jest zastępczą formą realizacji prawa do lokalu mieszkalnego dla funkcjonariusza Policji. Wobec faktu, iż współmałżonkowi wnioskodawczyni (również policjantowi) została już uprzednio przyznana pomoc finansowa, to świadczenie takie nie przysługuje już wnioskodawczyni.

W K, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła odwołanie od ww. decyzji, wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Komendant Wojewódzki Policji zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy wskazał, że pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego jest formą zaspakajania potrzeb mieszkaniowych policjantów funkcjonującą obok podstawowej formy jaką jest prawo do lokalu mieszkalnego. Stąd też prawo do pomocy finansowej przysługuje tylko policjantowi posiadającemu prawo do uzyskania w drodze decyzji administracyjnej przydziału lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90 ustawy o Policji.

Warunek przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu lub domu należy zatem wiązać z taką sytuacją, w której policjant spełniałby warunki do uzyskania lokalu mieszkalnego zgodnie z zasadami określonymi w art. 88 - 90 ustawy o Policji. Równocześnie nie może zachodzić żadna z przesłanek, o których mowa w art. 95 ust. 1 pkt. 1-4 ustawy, albowiem wystąpienie którejkolwiek z nich powoduje, że lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie można przydzielić.

Takimi przesłankami negatywnymi - określonymi w art. 95 ust. 1 ustawy -powodującymi, iż przydział lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej jest niemożliwy są w szczególności: skorzystanie z pomocy finansowej (pkt 1) oraz zbycie własnościowego prawa do spółdzielczego lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość albo dom, o którym mowa w pkt 2 (pkt 4). Przy czym, zdaniem organu, przesłanki określone w art. 95 ust. 1 ustawy o Policji należy rozpatrywać zarówno w odniesieniu do policjanta (strony), jak i jego małżonka, którego, zgodnie z art. 89 ustawy, uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego oraz przy ustalaniu ilości służącej policjantowi norm pomocy finansowej.

Z materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym wynika natomiast bezsprzecznie, że mąż skarżącej – M. P. - wnioskiem z dnia 23 marca 2000 r. wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. o przyznanie pomocy finansowej na zakup lokalu mieszkalnego. Lokal ten nabył wspólnie z ówczesną żoną - A P. Decyzją z dnia [...] r. została mu ta pomoc przyznana w wysokości odpowiadającej 3 normom zaludnienia, tj. 1 norma dla M P, 1 norma dla żony A P i 1 norma dla "małżeństwa bezdzietnego".

Dalej organ II instancji wskazał, że zgodnie z § 7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów, pomoc finansowa nie przysługuje policjantowi, który uzyskał pomoc finansową w pełnej wysokości na podstawie dotychczasowych przepisów. Rozpatrując powyższy przepis w związku z art. 89 ustawy, zdaniem Komendanta Wojewódzkiego Policji, należało uznać, że pomoc nie przysługuje także w sytuacji, gdy pomoc finansową uzyskał małżonek policjanta, niezależnie od tego, kiedy fakt ten miał miejsce. Dlatego jako nietrafny uznał argument skarżącej, iż udzielenie pomocy finansowej na zakup lokalu mieszkalnego M P, co miało miejsce w 2000 r. (kiedy pozostawał w innym związku małżeńskim) jest "nadinterpretacją" art. 94 ust. 1 ustawy o Policji.

Zdaniem organu, z rozdziału 8 ustawy pragmatycznej wynika, że gdy małżonkowie są funkcjonariuszami uprawnionymi do lokalu "służbowego", to ich uprawnienia mogą być realizowane przez przydział jednego lokalu mieszkalnego zabezpieczającego należne im normy powierzchni mieszkalnej. W przydziale bowiem, stosownie do treści art. 88 ust. 1 ustawy, uwzględnia się małżonka funkcjonariusza i przysługujące mu normy zaludnienia, a zgodnie z art. 95 ust. 1 ustawy posiadanie lokalu lub domu (w tym przyznanie jednemu z małżonków będących funkcjonariuszami lokalu mieszkalnego) stoi na przeszkodzie w otrzymaniu przydziału takiego lokalu od organów Policji przez drugiego małżonka. Zatem, jak skonstatował organ odwoławczy, jeżeli pomoc finansowa na budowę domu jest zastępczą formą realizacji przez funkcjonariusza prawa do lokalu mieszkalnego, to w przypadku kiedy jednemu z małżonków została przyznana pomoc finansowa w oparciu o art. 94 ust. 1 ustawy o Policji, drugiemu małżonkowi będącemu także funkcjonariuszem świadczenie takie nie przysługuje.

Organ wskazał w związku z tym, że w aktach znajduje się wyrok Sądu Okręgowego w Ł. Wydział XII Cywilny Rodzinny z dnia 7 marca 2003 r., sygn. akt [...] rozwiązujący związek małżeński M P i A P oraz orzekający o podziale majątku dorobkowego, w ten sposób, że mieszkanie, na które M P uzyskał pomoc finansową, przyznano A P z obowiązkiem spłaty kredytu zaciągniętego na zakup tego lokalu. Zdaniem Komendanta Wojewódzkiego, mając na uwadze powyższe orzeczenie, przyjąć należało, że mąż skarżącej dobrowolnie zbył na rzecz byłej małżonki lokal mieszkalny, na który otrzymał pomoc finansową z budżetu Policji. Powyższe wyłącza skarżącą z grona osób uprawnionych do uzyskania pomocy finansowej, zgodnie z art. 95 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji.

Na powyższe rozstrzygnięcie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyła W. K. zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 88, art. 94 ust. 1, art. 95 ust. 1 i art. 97 ust. 5 ustawy o Policji, poprzez uznanie, iż w zaistniałym stanie faktycznym strona nie posiada prawa do uzyskania pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego, podczas gdy brak jest przesłanki negatywnej do uzyskania przez odwołującą się takiej pomocy finansowej oraz § 7 i § 8 rozporządzenia MSWiA w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych dla policjantów, poprzez nie uwzględnienie powyższych przepisów przy rozpoznaniu sprawy. Wnosiła w związku z tym o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi strona stwierdziła, że uznanie, iż w niniejszym stanie faktycznym przyznanie pomocy finansowej funkcjonariuszowi M P w roku 2000, kiedy nie pozostawał w związku małżeńskim ze skarżącą, stanowi przesłankę negatywną uzyskania pomocy finansowej z art. 95 ust. 1 ustawy o Policji, stanowi znaczną nadinterpretację tego przepisu. Ustawa o Policji ani też rozporządzenie MSWiA z dnia 10 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów, nie zawierają żadnej przesłanki negatywnej, uniemożliwiającej skarżącej skorzystanie z pomocy finansowej, o której mowa w art. 94 ust. 1 ustawy o Policji. Jako nadinterpretację przepisu art. 89 ustawy o Policji skarżąca uznała także stwierdzenie organu, że pomoc finansowa nie przysługuje także w sytuacji, gdy pomoc finansową otrzymał małżonek funkcjonariusza, niezależnie od tego, kiedy fakt ten miał miejsce. Zdaniem skarżącej, ustawa w żadnym przepisie nie wyłącza prawa policjanta do pomocy finansowej na budowę domu rodzinnego w sytuacji, gdy pomoc taką otrzymał obecny małżonek policjanta w czasie, gdy pozostawał w poprzednim związku małżeńskim. Pomoc taka z oczywistych względów nie mogła być pomocą dla skarżącej i jej rodziny i nie może być podstawą wydania decyzji odmawiającej przyznania pomocy finansowej skarżącej.

Ponadto jako nieuzasadniony uznała wniosek organu, iż skarżącej nie przysługuje pomoc finansowa, gdyż mąż skarżącej zbył dobrowolnie na rzecz swojej byłej małżonki lokal mieszkalny, na który otrzymał pomoc. Uznała w związku z tym, że wyrok Sądu Okręgowego w Ł. orzekający o podziale majątku dorobkowego małżonków w żadnym wypadku nie może być potraktowany jako forma zbycia lokalu.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Ł. w całości podtrzymał swoje dotychczasowe rozstrzygnięcie i argumenty podniesione w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi skarżąca popierała skargę i wyjaśniła, że nie wie czy obowiązek spłaty kredytu został wykonany przez byłą żonę jej męża.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 powoływanej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

W myśl zaś art. 145 § 1 wymienionej ustawy, sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach,

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Jak stanowi przepis art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a., Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd rozpoznając sprawę, mając na uwadze powyższe kryteria stwierdził, że zaistniały podstawy do uwzględnienia skargi. W ocenie Sądu, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, organy obu instancji dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przechodząc do meritum wskazać należy na wstępie, że problematyka związana z uprawnieniami funkcjonariuszy Policji do uzyskania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego uregulowana została w Rozdziale 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tj. Dz.U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.) [dalej ustawa o Policji]. Znajdują się tam też regulacje dotyczące następujących form pomocy mieszkaniowej: prawa do lokalu mieszkalnego, prawa do równoważnika pieniężnego w przypadku nie posiadania lokalu mieszkalnego, prawa do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu.

Pomocy finansowej dotyczy również rozporządzenie MSWiA w sprawie pomocy finansowej, wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 94 ust. 2 ustawy o Policji. Jednak ten akt jako akt wykonawczy nie reguluje przesłanek nabycia prawa do pomocy finansowej, te uregulowane są w ustawie o Policji, reguluje natomiast szczegółowe zasady przyznawania, cofania oraz zwracania pomocy finansowej. Stąd też możliwość nabycia prawa do pomocy finansowej należy oceniać wyłącznie na podstawie art. 94 w związku z art. 88, art. 89, art. 95 ustawy o Policji. Przepisy te mają wprost zastosowanie do policjantów starających się o uzyskanie pomocy finansowej.

Istota kontrolowanej sprawy sprowadza się do ustalenia, czy skarżącej przysługuje pomoc finansowa na budowę domu jednorodzinnego przewidziana w art. 94 ust. 1 ustawy o Policji. Rozstrzygniecie przedmiotowej kwestii wymaga całościowego spojrzenia na przepisy dotyczące zaspokajania potrzeb mieszkaniowych członków tej formacji mundurowej. I tak zgodnie z art. 94 ust. 1 ustawy o Policji policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Przepis art. 95 ust. 1 tej ustawy wymienia enumeratywnie negatywne przesłanki, których zaistnienie skutkuje odmową przydzielenia lokalu mieszkalnego policjantowi. Dla rozpoznania niniejszej sprawy istotne znaczenie ma pkt 1 i pkt 4 tego przepisu. Punkt pierwszy stanowi, że lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się policjantowi w razie skorzystania z pomocy finansowej, o której mowa w art. 94. Punkt czwarty natomiast wyklucza takową pomoc w przypadku zbycia przez funkcjonariusza lub jego małżonka własnościowego prawa do spółdzielczego lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość albo domu, o którym mowa w pkt 2, z wyjątkiem przypadków określonych na podstawie art. 96 ust. 3.

Jak wynika z powyższego realizacja uprawnienia do uzyskania pomocy finansowej, zależy od tego, czy funkcjonariusz występujący o pomoc finansową skorzystał już uprzednio z tej formy pomocy (pkt 1 ust. 1 art. 95), z drugiej strony wykluczać przyznanie prawa pomocy będzie sytuacja zbycia przez funkcjonariusza własnościowego prawa do spółdzielczego lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość albo dom (pkt 4 ust. 1 art. 95).

Zgodzić się przy tym należy z organem administracji, że przesłanki określone w art. 95 ust. 1 należy rozpatrywać zarówno w odniesieniu do policjanta (strony wniosku) jak i jego małżonka.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt badanej sprawy należy stwierdzić, że istota argumentacji organu sprowadzała się do twierdzenia, że skoro mąż skarżącej (wnioskodawczyni prawa do pomocy finansowej w ramach niniejszego postępowania) nabył uprzednio – w czasie pozostawania w poprzednim związku małżeńskim z inną osobą – prawo do pomocy finansowej z art. 94 ustawy o Policji, to uprawnienie z art. 94 ustawy o Policji zostało skonsumowane i nie może z tego prawa skorzystać drugi z małżonków (obecnie wnioskujący). Jak bowiem argumentował organ, gdy małżonkowie są funkcjonariuszami uprawnionymi do lokalu "służbowego", to ich uprawnienia mogą być realizowane przez przydział jednego lokalu mieszkalnego zabezpieczającego należne im normy powierzchni mieszkalnej. Jako drugi argument organ wskazywał na fakt "zbycia" przez małżonka wnioskodawczyni na rzecz byłej małżonki lokalu mieszkalnego, na który otrzymał pomoc finansowa z budżetu Policji, a zatem przesłankę negatywną z art. 94 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji. Skarżąca z kolei podkreślała, że ustawa o Policji w żadnym przepisie nie wyłącza prawa policjanta do pomocy finansowej na budowę domu rodzinnego w sytuacji, gdy pomoc taką otrzymał obecny małżonek policjanta w czasie, gdy pozostawał w poprzednim związku małżeńskim. Pomoc taka z oczywistych względów nie mogła być pomocą dla skarżącej i jej rodziny i nie może być podstawą wydania decyzji odmawiającej przyznania pomocy finansowej skarżącej. Ponadto wyrok Sądu Okręgowego w Ł. orzekający o podziale majątku dorobkowego małżonków w żadnym wypadku nie może być potraktowany jako forma "zbycia" lokalu.

Oceniając powyższe stanowiska w świetle obowiązujących w tym zakresie przepisów rację należy przyznać skarżącej.

W niniejszej sprawie poza sporem jest, że wyrokiem z dnia 7 marca 2003 r., sygn. akt [...], Sąd Okręgowy w Ł rozwiązał związek małżeński M P (obecnego męża wnioskodawczyni) i A P oraz dokonał podziału majątku wspólnego stron, między innymi przyznając A P mieszkanie własnościowe z obowiązkiem spłaty kredytu zaciągniętego na zakup tego lokalu. M P zawarł następnie kolejny związek małżeński ze skarżącą W K. Po zawarciu tego związku małżeńskiego skarżąca wnioskiem z 29 kwietnia 2014 r. zwrócił się do Komendanta Miejskiego Policji w Ł o przyznanie pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego. Oświadczyła też, że wcześniej nie ubiegała się o pomoc finansową na zakup lokalu mieszkalnego, ani lokalu takiego nie otrzymała.

Zauważyć w związku z tym należy, że ustawa o Policji statuuje wprost prawo do pomocy finansowej dla funkcjonariusza Policji z takim wnioskiem występującego. W żadnym przepisie ustawy nie ma natomiast mowy wprost o odmowie przyznania takiego prawa z uwagi na fakt skorzystania z takiego prawa przez małżonka wnioskującego funkcjonariusza. Zgodzić się należy co prawda z organem, iż takie założenie o odmowie przyznania pomocy finansowej funkcjonariuszowi, którego współmałżonek skorzystał z pomocy finansowej można wyinterpretować z przepisów art. 88, art. 89 i art. 95 ustawy o Policji. Pamiętać jednakże należy przede wszystkim o podstawowym założeniu jakie legło u podstaw ustanowienia przez ustawodawcę prawa do pomocy finansowej, a także o tym, że skoro mówimy w tym przypadku o dokonywaniu wykładni przepisu stanowiącego wyjątek od generalnej zasady przyznawania funkcjonariuszom pomocy finansowej (a taki wyjątek stanowi właśnie art. 95 ustawy o Policji), to niedopuszczalne jest co do zasady dokonywanie wykładni rozszerzającej tego przepisu. Podkreślić w tym miejscu należy raz jeszcze, że nie ma żadnego przepisu prawa, który wprost odmawiałby prawa do pomocy finansowej w takiej sytuacji.

Podnieść należy dalej i mieć na uwadze, że w praktyce prawo do lokalu – jak podnosi to organ i z czym należy się zgodzić - odnosi się do funkcjonariusza i jego rodziny (podnoszona słusznie przez organ kwestia norm zaludnienia lokalu). Zgodzić się też należy, w tym konkretnym stanie faktycznym, że prawo to zostało skonsumowane, ale – czego nie zauważa w kontekście podnoszonych wcześniej rozważań o prawie funkcjonariusza i tworzonej przez niego rodziny do określonych świadczeń – że w analizowanym stanie faktycznym skonsumowania prawa dokonało się w ramach innej rodziny, którą tworzył obecny małżonek wnioskodawczyni, ale z inną kobietą, w ramach innego związku.

W praktyce zatem, po pierwsze sama wnioskodawczyni nie skonsumowała swego prawa do pomocy finansowej, a zrealizowanie tego prawa przez jej obecnego małżonka dotyczyło innej komórki rodzinnej. Nie można zatem z tego wyciągać ogólnego, zbyt daleko idącego wniosku, że prawo do pomocy finansowej wygasło także w stosunku do obecnie wnioskującej. Takie rozważania można byłoby ewentualnie przeprowadzić w sytuacji gdyby jej małżonek wciąż pozostawał właścicielem mieszkania, na które otrzymał uprzednio pomoc finansową. Kluczowym jest tutaj stwierdzenie ustawodawcy, że prawo to należy się funkcjonariuszowi i dotyczy rodziny. Zatem, skoro wnioskujący funkcjonariusz prawa tego nie zrealizował i jego obecna rodzina nie ma zrealizowanego prawa do lokalu, to nie można wprost przyjąć, że prawo takie wygasło w stosunku do wnioskodawczyni.

Trzeba mieć w tym względzie na uwadze również postanowienia Konstytucji RP, która w art. 18 stanowi, że (...) rodzina znajduje się pod ochroną i opieką Rzeczypospolitej Polskiej. Zdaniem Sądu, przyjęcie interpretacji zastosowanej przez organ w niniejszej sprawie naruszałoby nie tylko wskazany przepis art. 18 ustawy zasadniczej, ale także konstytucyjną zasadę równości (art. 32 ust. 1 Konstytucji), a także zasadę sprawiedliwości społecznej, pojmowaną nie w aspekcie socjalno-ekonomicznym, lecz odnoszoną również do społecznego poczucia sprawiedliwości, które w demokratycznym państwie prawnym nie powinno być przez ustawodawcę ignorowane (art. 2 Konstytucji).

Za całkowicie niezasadny należało także uznać argument organów administracji odnoszący się do dyspozycji art. 95 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji, a wskazujący na fakt "zbycia" przez funkcjonariusza lub jego małżonka własnościowego prawa do spółdzielczego lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość albo domu.

Wskazać należy, że nie ulega wątpliwości, że w rozpatrywanej sprawie w konsekwencji wyroku rozwodowego, którym rozstrzygnięto o podziale majątku dorobkowego małżonków P, nastąpiła zmiana w zakresie stosunków własnościowych rzeczy, objętych małżeńską wspólnością ustawową. Posiadany dotąd przez małżonka wnioskodawczyni udział w nieruchomości, który (czego strona nie kwestionuje) zaspokajał jego potrzeby mieszkaniowe, został przez niego definitywnie utracony. Utrata udziału w tej nieruchomości nastąpiła jednak - wbrew temu, co przyjmuje organ administracji - niezależnie od woli małżonka skarżącej. Sytuacja kiedy sąd dokonuje podziału majątku jest zasadniczo odmienna od sytuacji, kiedy to właściciel swobodnie dysponuje tym majątkiem w drodze czynności cywilnoprawnej. Taki zaś, cywilnoprawny charakter przypisać należy pojęciu "zbycie" użytemu przez ustawodawcę w art. 95 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji.

Ustawa o Policji nie definiuje pojęcia "zbycia", użytego w powoływanym przepisie. W języku potocznym terminy "zbyć" i "zbywać", oznaczają natomiast: sprzedać (sprzedawać), odstąpić (odstępować) coś za pieniądze, pozbyć się czegoś przez sprzedaż, jak na przykład: zbyć ziemię, posesję, zbyć coś na licytacji, zbywać akcje, wierzytelności (Uniwersalny słownik języka polskiego, pod red. prof. Stanisława Dubisza, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2006). Przez to pojęcie należy zatem, w kontekście art. 95 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji, rozumieć takie sytuacje prawne i faktyczne, które prowadzą do "wyzbycia się" przez policjanta uprawnienia do korzystania z lokalu, w sposób zależny od jego woli.

W analizowanym przypadku mamy natomiast do czynienia z sytuacją zgoła odmienną, kiedy to skarżący, w konsekwencji orzeczonego rozwodu, traci prawo do nieruchomości, na terenie której dotąd zamieszkiwał. Rozstrzygniecie sądu w tym zakresie ma charakter suwerenny i jest jedynie następstwem orzeczenia rozwodu. Jeżeli nawet małżonkowie godzą się na rozwód i nie ma miedzy nimi konfliktu co do sposobu podziału majątku wspólnego, to podział tego majątku jest, z punktu widzenia prawa rodzinnego, jedynie prostą konsekwencją rozwiązania małżeństwa, nie zaś celem, który przyświeca byłym małżonkom. W przypadku wydania orzeczenia przez sąd, nie może być mowy o zbyciu majątku dorobkowego przez osoby, których orzeczenie to w sposób bezpośredni dotyczy. Wyrok jest wyrazem woli sądu, nie zaś stron postępowania.

Zauważyć przy tym należy, że w podobnych sprawach sądy administracyjne wypowiadały się już odnośnie do rozumienia pojęcia "zbycie", użytego w art. 95 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji (por. m.in. wyroki WSA z 23 listopada 2006 r., sygn. akt II SA/Wa 1471/06 oraz z 27 sierpnia 2013 r., sygn. akt IV SA/Gl 1166/12).

Również w doktrynie prawa podkreśla się odrębność czynności prawnych i orzeczeń sądowych, przy czym przejawowi woli przypisuje się rolę czynnika decydującego dla klasyfikacji zdarzenia prawnego. Czynnością prawną jest zatem takie działanie, którego nieodłącznym i istotnym elementem jest oświadczenie woli podmiotu stosunku prawnego. Od woli podmiotu zależy nie tylko to czy zdarzenie prawne nastąpi, ale także czy wywoła ono skutki prawne. Z kolei realizacja obowiązku wydania aktu władczego przez uprawniony organ władzy publicznej (np. sąd), nie odpowiada wymaganiu pozostawania w związku z wolą osoby działającej (por. Z. Banaszczyk w: System prawa prywatnego. Prawo cywilne - część ogólna, tom I, Warszawa 2007, str. 884 i 887). Ponadto czynności procesowe (w tym najważniejsza: orzeczenie sądowe) różnią się od czynności prawnych nie tylko sposobem ich dokonywania, ale przede wszystkim różnymi skutkami prawnymi odnoszącymi się do sfery stosunków publicznoprawnych, do jakich należą stosunki procesowe (por. Z. Radwański w: System..., tom II, Warszawa 2002, str. 29).

W niniejszej sprawie podział został dokonany przez sąd, a zatem wola stron nie miała tu zasadniczego znaczenia. M P w wyniku postępowania rozwodowego prowadzonego przed Sądem, utracił dotychczas zajmowaną zabudowaną nieruchomość, która wcześniej zaspokajała jego potrzeby mieszkaniowe. Z treści wyroku rozwodowego wynika wprost, że utracił ten lokal w wyniku podziału wspólnego majątku dokonanego przez sąd. Nie dokonał zatem bycia wspomnianej nieruchomości, ale utracił ją na skutek orzeczenia sądowego. Tym samym nie sposób uznać, że została spełniona przesłanka, o której mowa w art. 95 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji.

W efekcie uznać należało, że przyjęta przez organy administracji wykładnia przepisów prawa materialnego znajdujących zastosowanie w sprawie, to jest: art. 94 ust. 1 w zw. art. 88 i art. 95 ust. 1 pkt 1 i pkt 4 ustawy o Policji, była zatem nieprawidłowa.

Ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy będzie zobowiązany wziąć pod uwagę powyższą ocenę prawną, celem wydania nowej, zgodnej z przepisami prawa, decyzji.

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 oraz na podstawie art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji oraz rozstrzygnął w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji.

k.p.