Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 109/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-07-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Gawlak - Nowakowska (spr.), Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, Protokolant Spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi A.S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2010 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala


UZASADNIENIE

Sygnatura akt VII SA/Wa 109/11

UZASADNIENIE

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r., znak: [...], na podstawie art. 157 oraz 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, z późn. zm., zwanej dalej K.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku A. S., stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2008 r., znak: [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] Sp. z o.o. Spółka Komandytowa z siedzibą w [...] (obecnie [...] sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w [...]) pozwolenia na przebudowę, rozbudowę i nadbudowę budynku oficyny mieszkalnej wielorodzinnej, polegającego na nadbudowie kondygnacji mieszkalnych (jedna kondygnacja i poddasze) wraz z wewnętrznymi instalacjami: wodno – kanalizacyjną, elektryczną, gazową i c.o. wraz z budową szybu windowego z dźwigiem na działce nr ew. [...] i [...], obręb [...].

W uzasadnieniu organ wskazał, że wnioskujący o stwierdzenie nieważności podniósł, że przedmiotowe pozwolenie na budowę zostało wydane z naruszeniem przepisów art. 32 ust. 4 pkt 2, art. 33 ust. 2 pkt 2 i art. 35 ust. 1 Prawa budolanego.

Organ stwierdził, że w sprawie inwestor [...] Sp. z o.o. Spółka Komandytowa z siedzibą w [...] - obecnie [...] sp. z o.o., sp. k. z siedzibą w [...] w oświadczeniu o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane z dnia 30 kwietnia 2008 r. wskazała ugodę sądową zawartą przed Sądem Rejonowym dla [...] w dniu [...],maja 2004 r., sygn. akt [...] oraz na KW nr [...], prowadzoną dla lokalu nr [...] w budynku oficyny przy ul. [...] w [...]. Przedmiotem ww. ugody z dnia [...] maja 2004 r., było zniesienie współwłasności budynku przy ul. [...] w [...], pomiędzy J. S., A. S., J. T., T. T., A. W., W. R., R. K., Z. P., R. P., J. S. i J. B. W treści pkt 10 przedmiotowej ugody, współwłaściciele nieruchomości wyrazili zgodę na dokonanie nadbudowy, względnie adaptacji na inne cele strychów w lokalu nr [...] w budynku frontowym - przez J. S. lub jej następców prawnych, zaś w lokalu nr [...] w budynku oficyny - przez T. T. lub przez jego następców prawnych. Powyższą ugodą dysponował organ wydając badaną decyzję z dnia [...]października 2008 r.

Organ wskazał, że w celu wyjaśnienia prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane pismem z dnia 8 lipca 2010 r., znak: [...] wezwał [...] sp. z o.o. sp. k. do udzielenia informacji, czy w związku z przedmiotową inwestycją zwierał on umowę lub umowy z którymkolwiek ze współwłaścicieli budynku przy ul. Batorego 19, których przedmiotem było uzyskanie pozwolenia na budowę oraz ewentualne przesłanie poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii ww. dokumentów.

W odpowiedzi [...] Sp. z o.o. sp. k. w [...] w piśmie z dnia 23.07.2010 r., poinformowała, że podstawą oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w stosunku do działek nr ew. [...], obr. [...] była ww. ugoda sądowa z dnia [...] maja 2004 r., sygn. akt [...].

W związku z powyższym organ stwierdził, że w dacie wydania decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...] (znak[...]) prawo do dysponowania nieruchomością w przypadku adaptacji strychów w budynkach oficyny i frontowym miał A. S. (jako spadkobierca J. S.) i T. T., którzy posiadali zgodę pozostałych współwłaścicieli budynku przy ul. [...], wyrażoną w wyżej przywołanej ugodzie sądowej z dnia [...] maja 2004 r., sygn. akt [...]. Organ stwierdził, że [...]Sp. z o.o. sp. k. (dawniej [...] Sp. z o.o. Spółka Komandytowa z siedzibą w [...]) nie posiadając zgody, oświadczenia lub umowy cywilnoprawnej zawartej z A. S. i T. T. lub ich następcami prawnymi, nie posiadała w chwili złożenia wniosku oraz wydania pozwolenia na budowę prawa do dysponowania na cele budowlane, co tym samym stanowi rażące naruszenie przepisu art. 34 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego (obowiązującego w dacie wydania pozwolenia na budowę) w zw. z art. 77 § 1 i 80 K.p.a., zgodnie z którymi organ organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a następnie na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona.

Ponadto stwierdzając nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2008 r., znak: [...], oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...] (znak: [...]) organ wskazał na naruszenie przepisu art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, tj. na niezgodność udzielonego pozwolenia na budowę z poprzedzającą je decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...] (znak: [...]) (przeniesioną następnie decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...], znak: [...], na rzecz [...] Sp. z o.o. w [...]), ustalającą warunki zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn. przebudowa (modernizacja), rozbudowa i nadbudowa budynku oficyny mieszkalnej wielorodzinnej, polegająca na nadbudowie kondygnacji mieszkalnych i budowie szybu windowego z dźwigiem osobowym przy ul. [...], na części działki nr [...] i działce [...] obr. [...] w [...].

W załączniku nr 1 do ww. decyzji o warunkach zabudowy terenu (pkt II ppkt 1.4 lit c), ustalono bowiem, że nadbudowę oficyny należy realizować w obrysie istniejących ścian zewnętrznych budynku. Zgodnie z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...] (znak: [...]) (projekt zagospodarowania terenu, rzut IV piętra, rzut poddasza), zaprojektowano łącznie osiem balkonów znajdujących się poza licem ścian budynku, co tym samym jest niezgodne z w w/w decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...] (znak: [...]) o warunkach zabudowy.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2010 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 127 § 3 K.p.a., po rozpatrzeniu wniosku [...] Sp. z o.o., s.k. z siedzibą w [...] (dawniej [...] sp. z o.o. w [...]) o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2010 r., uchylił w całości zaskarżoną decyzję i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2008 r., znak: [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...] (znak: [...]).

W uzasadnieniu organ wskazał, że na etapie postępowania związanego z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej własną decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r., znak: [...], [...] Sp. z o.o., s.k. przedstawiła nowy dowód w sprawie w postaci aktu notarialnego z dnia [...] grudnia 2007 r. Rep [...] nr [...], stanowiącego umowę sprzedaży lokalu nr [...] przy ul. [...]. Z treści ww. aktu notarialnego załączonego do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wynika, że [...] Sp. z o.o., s.k. na podstawie umowy sprzedaży nabyła własność ww. lokalu nr [...] o powierzchni 227,80 m² od T. T. wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej, która stanowi grunt oraz budynek i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali, objętej księgą wieczystą nr [...].

Ponadto organ wskazał, że w toku postępowania nieważnościowego, pismem z dnia [...] lipca 2010 r., znak: [...], wezwał [...] sp. z o.o. sp. k. do udzielenia informacji, czy w związku z przedmiotową inwestycją zawierał on umowę lub umowy z którymkolwiek ze współwłaścicieli budynku przy ul. [...]. Inwestor w odpowiedzi na to wezwanie poinformował, że podstawą oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w stosunku do działek nr ew. [...], obr. [...] była ugoda sądowa z dnia [...] maja 2004 r., sygn. akt [...], nie wspominając o jakiejkolwiek umowie cywilnoprawnej łączącej ją z którymkolwiek z właścicieli lokali w budynku przy ul. [...], którzy posiadali zgodę pozostałych współwłaścicieli na nadbudowę lokalu nr 19.

W związku z powyższym organ stwierdził, że [...] sp. z o.o., s.k. jest następcą prawnym T. T., który na podstawie ugody sądowej z dnia [...] maja 2004 r., sygn. akt [...], posiadał w dacie wydania pozwolenia na budowę zgodę współwłaścicieli budynku objętego inwestycją na dokonanie jego nadbudowy, a tym samym posiadał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że rozpatrując wniosek A. S. dysponował KW nr [...] (internetowy system dostępu do KW), prowadzoną przez Sąd Rejonowy dla [...] dla lokalu nr [...] w budynku oficyny przy ul. [...] w [...], z której wynikało, że [...] Sp z o.o. w [...] posiada własność tego lokalu wraz z udziałem związanym z własnością lokalu. Powyższa księga wieczysta zawierała informację o podstawach wpisu do niej, wymieniając na pierwszym miejscu ugodę sądową z dnia [...] maja 2004 r., sygn. akt [...], a następnie umowę sprzedaży Rep [...] nr [...] z dnia 13 grudnia 2007 r. Jednak nie dysponując treścią powyższej umowy sprzedaży, do przedstawienia której inwestor został wzywany, nie było możliwe jednoznaczne stwierdzenie, że [...] Sp. z o.o., s.k. jest następcą prawnym T. T.

Odnosząc się do drugiego zarzutu, dotyczącego błędnego ustalenia, iż projekt budowlany jest niezgodny z decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].04.2006 r., nr [...] (znak: [...]), ustalającą warunki zabudowy dla spornego zamierzenia inwestycyjnego, po dokonaniu ponownej analizy akt sprawy, organ stwierdził, że dokonano zbyt szerokiej interpretacji zapisów zawartych w decyzji o warunkach zabudowy. W załączniku nr 1 do tej decyzji o warunkach zabudowy w pkt II ppkt 1.4 lit c, ustalono, że nadbudowę oficyny należy realizować w obrysie istniejących ścian zewnętrznych budynku.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że ponowna analiza przepisów Prawa budowlanego oraz przepisów rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002r. Nr 75, poz. 690, z późn. zm.) dokonana pod kątem zacytowanego powyżej zapisu decyzji o warunkach zabudowy terenu, doprowadziła do wniosku, że brak jest przepisu z którego jednoznacznie wynikałoby, iż balkony przewidziane w projekcie budowlanym zatwierdzonym decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].07.2008 r., nr [...] (znak: [...]), należy traktować jako część elewacji budynku, znajdującą się poza obrysem istniejących ścian zewnętrznych budynku.

Organ wskazał, że przepis § 3 pkt 24 przywołanego wyżej rozporządzenia w sprawie warunków technicznych definiuje kubaturę brutto budynku - jako sumę kubatury brutto wszystkich kondygnacji, stanowiąca iloczyn powierzchni całkowitej, mierzonej po zewnętrznym obrysie przegród zewnętrznych i wysokości kondygnacji brutto, albo między podłogą na stropie lub warstwą wyrównawczą na gruncie a górną powierzchnią podłogi bądź warstwy osłaniającej izolację cieplną stropu nad najwyższą kondygnacją, przy czym do kubatury brutto wlicza się kubaturę przejść, prześwitów i przejazdów bramowych, poddaszy nieużytkowych oraz przekrytych części zewnętrznych budynku, takich jak: loggie, podcienia, ganki, krużganki, werandy, a także kubaturę balkonów i tarasów, obliczaną do wysokości balustrady. Z przepisu tego wynika jedynie, że kubatura balkonów jest wliczana do kubatury budynku i jest mierzona m.in. po zewnętrznym obrysie przegród zewnętrznych, a nie zaś, że należy kwalifikować balkony jako znajdujące się poza zewnętrznym obrysem przegród zewnętrznych danego obiektu budowlanego.

Ponadto Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zauważył, że z przepisu § 12 ust. 5 przywołanego wyżej rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (wg stanu prawnego na dzień wydania pozwolenia na budowę) wynika, iż takie części jak balkony, galerie, tarasy, schody zewnętrzne, pochylnie i rampy - nie mogą pomniejszać odległości od granicy działki budowlanej, o których mowa w § 12 ust. 1 (tj. 3 m w przypadku ściany bez otworów okiennych lub drzwiowych i 4 m w przypadku ściany z otworami okiennymi lub drzwiowymi) o więcej niż 1,3 m. Warunek ten został spełniony w omawianym przypadku, bowiem jak wynika z analizy treści ugody sądowej z dnia 11 maja 2004 r., sygn. akt [...], oraz z projektu budowlanego (projekt zagospodarowania terenu), zaprojektowane balkony znajdują się nad działką do której inwestor wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

W konkluzji organ stwierdził, że przeprowadzone postępowanie doprowadziło do stwierdzenia, że wydanie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2008r., znak: [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...] (znak: [...]), nie nastąpiło z rażącym naruszeniem przepisów art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego oraz art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego i zasadnym jest uchylenie decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego stwierdzającej nieważność obu ww. rozstrzygnięć.

Ponadto organ wskazał, że analiza materiału dowodowego wykazała, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...].10.2008 r., znak: [...] oraz decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].07.2008 r., nr [...] (znak: [...]), nie są obarczone żadną z pozostałych wad wymienionych w art. 156 § 1 Kpa, tj. zostały wydane przez właściwy organ, w oparciu właściwą podstawę prawną, nie dotyczą spraw rozstrzygniętych już poprzednio innymi decyzjami ostatecznymi, nie zostały skierowane do osoby niebędącej stroną w sprawie, nie były niewykonalne w dniu ich wydania i ich niewykonalność nie ma charakteru trwałego, w razie ich wykonania nie wywołałyby czynu zagrożonego karą oraz nie zawierają wady powodującej ich nieważność z mocy prawa.

W związku z powyższym organ stwierdził, że należało uchylić w całości własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2010 r., znak: [...] i odmówić stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2008r., znak: [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...] (znak: [...]).

Na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2010 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył A. S. wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1) Art. 138 § 1 K.p.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia uchylającego decyzję organu pierwszej instancji pomimo istnienia przestanek do utrzymania jej w mocy,

2) Art. 77 i 7 K.p.a. poprzez rezygnację z prawidłowego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, w tym postępowania dowodowego, w toku ponownego rozpatrz 7c.r sprawy,

3) Art. 107 ust. 3 K.p.a. poprzez błędne skonstruowanie faktycznego i prawnego,

4) Art. 11 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie zasady przekonywania,

5) Art. 8 K.p.a. poprzez rezygnację z realizacji zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

W uzasadnieniu skargi zarzucił, że organ rozpatrując sprawę w drugiej instancji wydał odmienne rozstrzygnięcie dysponując tym samym materiałem dowodowym, poszerzonym przez Inwestora w zakresie nie wpływającym na istotę oceny badanych kwestii, bo dotyczącym wyłączne prawa do dysponowania działką nr 120 obręb 59 na cele budowlane. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdzając nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2008 r. i Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2008 r. wyraził przekonanie, że inwestor nie dysponował całą nieruchomością na cele budowlane, tj. nie posiadał prawa do dysponowania działką nr [...] obręb [...] [...]. Organ również całkowicie zgodził się z zarzutem dotyczącym niezgodności zatwierdzonego projektu budowlanego z parametrami nowej zabudowy wskazanymi w decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Natomiast we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy inwestor nie przedstawił żadnych dokumentów, które mogłyby potwierdzić prawo do dysponowania działką nr [...]. Organ w skarżonej decyzji, powołując się na umowę z dnia [...] grudnia 2007 r., wykazał, że inwestor legitymował się w dniu wydania decyzji o pozwoleniu na budowę prawem do dysponowania działką nr [...] obręb [...]. Zdaniem skarżącego powyższe nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, gdyż prawo do dysponowania przez inwestora działką nr [...] nigdy nie było kwestionowane. Głównym zarzutem wniosku o stwierdzenie nieważności był brak prawa do dysponowania działką nr [...] obręb [...], w granicach której inwestor rozpoczął budowę balkonów, co jeszcze zostanie niżej rozwinięte. Ponadto w zaskarżonej decyzji organ nie wskazał, co stanowiło podstawę zmiany poglądów, a wskazał jedynie na nowy dokument przedstawiony przez inwestora, który potwierdzał prawo co dysponowania działką nr [...].

Analizując spełnienie przesłanki do dysponowania nieruchomością na cele budowlane organ nadzoru budowlanego po zweryfikowaniu prawa do dysponowania nieruchomością składającej się z działki nr [...] obręb [...] powinien przystąpić do zweryfikowania istnienia prawa do dysponowania działką nr [...] obręb [...]. Ocena w tym ostatnim zakresie możliwa jest wyłącznie na podstawie znajdującej się w aktach sprawy ugody sądowej. W świetle protokołu powyższej ugody współwłaściciele nieruchomości składającej się z działki nr [...] wyrazili wyłącznie zgodę na nadbudowę budynku oficynowego znajdującego się na działce nr [...]. Zgoda ta nie jest tożsama ze zgodą na rozbudowę budynku oficynowego przekraczającą granicę obu działek i zajmującą część działki nr [...].

Skoro nie zostały wskazane nowe dowody potwierdzające stanowisko inwestora, że w dniu wydania decyzji przez Prezydenta Miasta [...] i przez Wojewodę [...] posiadał on prawo do dysponowania całą nieruchomością na cele budowlane (a więc nie tylko działką nr [...] obr. [...]), to nie byłe podstaw do uchylenia decyzji stwierdzającej nieważność decyzji organów administracji architektoniczno - budowlanej. Nieprawidłowo organ przeprowadził postępowanie zainicjowane wnioskiem inwestora o ponowne rozpatrzenie sprawy, ponieważ nie przeprowadzono dokładnej analizy akt sprawy i nie wyjaśniono motywów zmiany stanowiska zajętego w tym samym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Powyższe prowadzi również do wniosku, że wadliwie przeprowadzone zostało postępowanie dowodowe, co oznacza naruszenie art. 7 i 77 K.p.a.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2010 r., znak: [...], którą na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 127 § 3 K.p.a. uchylił w całości własną decyzję i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2008 r., znak: [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 11 lipca 2008 r., nr [...] (znak: [...]) zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] Sp. z o.o. Spółka Komandytowa z siedzibą w [...] (obecnie [...] sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w [...]) pozwolenia na przebudowę, rozbudowę i nadbudowę budynku oficyny mieszkalnej wielorodzinnej, polegającego na nadbudowie kondygnacji mieszkalnych (jedna kondygnacja i poddasze) wraz z wewnętrznymi instalacjami: wodno – kanalizacyjną, elektryczną, gazową i c.o. wraz z budową szybu windowego z dźwigiem na działce nr ew. [...], obręb [...].

Stwierdzenie nieważności decyzji jest instytucją procesową, służącą do usunięcia z obrotu prawnego decyzji administracyjnych dotkniętych ciężką, kwalifikowaną wadą prawną opisaną w art. 156 § 1 K.p.a. Przedmiotem natomiast postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest badanie przez organ nadzoru czy zaskarżona decyzja dotknięta jest jedną z wad określonych w powołanym powyżej przepisie. Z tych względów obowiązkiem organu nadzoru dokonującego oceny, czy zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 K.p.a., jest wyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego sprawy według daty wydania badanej decyzji.

Zatem zakres postępowania nadzorczego w niniejszej sprawie, jak słusznie stwierdził organ odwoławczy, obejmował jedynie zbadanie przesłanek przewidzianych w art. 156 K.p.a., bowiem organ nadzoru nie orzeka co do istoty postępowania zakończonego kontrolowaną decyzją, ani też nie jest władny rozstrzygać o innych kwestiach dotyczących meritum tego postępowania.

Zdaniem Sądu – w kontekście obowiązujących w dniu wydania decyzji decyzja Wojewody [...] z dnia [...] października 2008 r., znak: [...] oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...] (znak: [...]) przepisów art. 35 i art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego organ w zaskarżonej decyzji trafnie przyjął, że badana decyzja nie zawiera kwalifikowanych wad wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a.

W doktrynie jak i w orzecznictwie sądów przyjmuje się, że o rażącym naruszeniu prawa z art. 156 § 1 K.p.a. decydują trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz skutki które wywołuje decyzja (vide; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 sierpnia 2000 r., sygn. akt III SA 1935/99; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 1998 r., sygn. akt II SA 1202/98).

Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że przepisy prawa budowlanego na podstawie których wydano badaną decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą [...] Sp. z o.o. Spółka Komandytowa z siedzibą w [...] (obecnie [...] sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w [...]) pozwolenia na budowę mają charakter przepisów bezwzględnie obowiązujących i muszą być ściśle stosowane.

Kwestią zasadniczą w sprawie niniejszej była ocena zasadności stawianego przez skarżącego zarzutu, że kontrolowana w trybie nadzoru decyzja zatwierdziła projekt budowlany i udzieliła [...] Sp. z o.o. Spółka Komandytowa z siedzibą w [...] (obecnie [...] sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w [...]) pozwolenia na przebudowę, rozbudowę i nadbudowę budynku oficyny mieszkalnej wielorodzinnej, polegającego na nadbudowie kondygnacji mieszkalnych (jedna kondygnacja i poddasze) wraz z wewnętrznymi instalacjami: wodno – kanalizacyjną, elektryczną, gazową i c.o. wraz z budową szybu windowego z dźwigiem na działce nr ew. [...], obręb [...] z naruszeniem art. 32 ust. 4 pkt 2 i art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego obowiązującego w dacie podjęcia badanego rozstrzygnięcia, które polegało na niemającym umocowania w materiale dowodowym dowolnym przyjęciu, że inwestor składając wniosek o wydanie pozwolenia na budowę dysponował odpowiadającym wydanemu rozstrzygnięciu prawem do zabudowania wskazanych działek, a w szczególności działki nr ew. [...] oraz niezgodności wydanego rozstrzygnięcia z decyzją o ustaleniu warunków zabudowy.

Podstawą prawną kontrolowanej decyzji stanowiły obowiązujące w dniu jej wydania przepisy art. 28, 33 ust. 1, 34 ust. 4 i art. 36 Prawa budowlanego.

Stwierdzić należy, że decyzja wydawana w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, jak wynika z art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego musi być wydana przez organ administracji architektoniczno – budowlanej, po uprzednim jego sprawdzeniu w zakresie w tym przepisie wskazanym.

Po sprawdzeniu i ustaleniu kompletności projektu budowlanego, zgodnie z wymogami wynikającymi z art. 32 i art. 34 Prawa budowlanego, jeżeli spełnione zostaną wymagania o których mowa wyżej, właściwy organ administracji architektoniczno – budowlanej, zgodnie z art. 35 ust. 4 nie może odmówić wydania pozytywnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwolenia na budowę. Powołany przepis nie dopuszcza jakiejkolwiek uznaniowości w sprawie wydania pozwolenia na budowę, ani możliwości wprowadzania dalszych warunków od których zależałoby wydanie pozwolenia. A zatem w przypadku gdy organ wydał decyzje o pozwoleniu na budowę, która w sposób rażący naruszyła ww. wymagania zawarte w art. 32 ust. 4 oraz art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, to tylko w takim przypadku organ nadzorczy obowiązany był do stwierdzenia nieważności w oparciu o przepis art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.

Zgodnie z treścią art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego (w stanie prawnym na dzień kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji) pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. "Prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane" to z kolei tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienie do wykonania robót budowlanych (art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego).

Jak wynika z akt sprawy w dniu 30 kwietnia 2008 r. inwestorzy złożyli do organu wniosek o pozwolenie na budowę, do którego dołączyli oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W treści którego wskazali, że posiadają prawo do dysponowania nieruchomością oznaczoną w ewidencji gruntów i budynków jako działki [...] w obrębie ewidencyjnym [...] na cele budowlane, wynikające z tytułu: "współwłasności dla działki [...] – pozostali współwłaściciele – W. A., T. J., S. J., K. R., R. W., B. J., S. M., [...] nieruchomości Spółka z o.o." (pkt 2) oraz "stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienie do wykonywania robót i obiektów budowlanych dla działki [...] (J. S., A. S., E. i J. W., R. i Z. P.) (pkt 6), wynikające z następujących dokumentów potwierdzających powyższe prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane: Ad. 1 odpis z księgi wieczystej [...] Ad. 6 Ugoda sądowa wydana przez Sąd Rejonowy dla [...] w [...] Wydział [...] z dnia [...] maja 2004 r. sygn. [...]".

Przedmiotem ugody z dnia [...] maja 2004 r. było zniesienie współwłasności budynku przy ul. [...] w [...], pomiędzy J. S., A. S., J. T., T. T., A. W., W. R., R. K., Z. P., R. P., J. S. i J. B.. W treści pkt 10 przedmiotowej ugody, współwłaściciele nieruchomości wyrazili zgodę na dokonanie nadbudowy, względnie adaptacji na inne cele strychów w lokalu nr [...] w budynku frontowym - przez J. S. lub jej następców prawnych, zaś w lokalu nr [...] w budynku oficyny - przez T. T. lub przez jego następców prawnych.

Treść ugody wskazuje, że prawo do dysponowania nieruchomością w przypadku adaptacji strychów w budynkach oficyny i frontowym miał A. S. (jako spadkobierca J. S.) i T. T., którzy posiadali zgodę pozostałych współwłaścicieli budynku przy ul. [...], wyrażoną we wskazanej ugodzie sądowej z dnia [...] maja 2004 r.

Na etapie postępowania nadzorczego [...] Sp. z o.o., s.k. przedstawiła akt notarialny z dnia [...] grudnia 2007 r. Rep [...], stanowiący umowę sprzedaży lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...]. Z treści przedmiotowego aktu notarialnego załączonego do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wynika, że [...] Sp. z o.o., s.k. na podstawie umowy sprzedaży nabyła własność lokalu nr [...] o powierzchni 227,80 m² od T. T. wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej, która stanowi grunt oraz budynek i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali, objętej księgą wieczystą nr [...].

Tak więc [...] sp. z o.o., s.k. jako następca prawny T. T., który na podstawie ugody sądowej z dnia [...] maja 2004 r. posiadał zgodę współwłaścicieli budynku objętego inwestycją na dokonanie jego nadbudowy, w dacie wydania pozwolenia na budowę posiadała prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Jak wynika z powyższego inwestor spełnił wymagania z art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego, tj. wykazał prawo dysponowanie nieruchomością na cele budowlane.

Akt notarialny z dnia [...] grudnia 2007 r. Rep [...] nr [...] został złożony na etapie postępowania nadzorczego, jednakże w oświadczeniu o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane inwestor wskazał na odpis z księgi wieczystej [...]. Powyższa księga wieczysta zawierała informację o podstawach wpisu do niej, wymieniając na pierwszym miejscu ugodę sądową z dnia [...] maja 2004 r., sygn. akt I [...], a następnie umowę sprzedaży Rep [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2007 r.

Zgodnie z art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania badanej decyzji przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z: miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego i wymaganiami ochrony środowiska, wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Ponadto organ sprawdza kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, oraz wykonanie projektu przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane.

Jak wynika z akt sprawy Prezydent Miasta [...] w dniu 19 kwietnia 2006 r. wydał decyzję o ustaleniu warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. W punkcie Ii 1.4 c załącznika nr 1 do przedmiotowej decyzji wskazano, że "W zakresie formy architektonicznej zamierzenia obowiązują w szczególności warunki podane w pkt 3. Ponadto ustala się: nadbudowę oficyny należy zrealizować w obrysie istniejących ścian zewnętrznych budynku".

Zgodnie z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...] (projekt zagospodarowania terenu, rzut IV piętra, rzut poddasza) w zaprojektowanej nadbudowie kondygnacji mieszkalnej i poddasza mieszkalnego przewidziano łącznie osiem balkonów.

Zgodzić się należy organem, że brak jest przepisu z którego jednoznacznie wynikałoby, iż przedmiotowe balkony należy traktować jako część elewacji budynku, znajdującą się poza obrysem istniejących ścian zewnętrznych budynku. Niewątpliwie przepis § 3 pkt 24 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych definiuje kubaturę brutto budynku - jako sumę kubatury brutto wszystkich kondygnacji, stanowiąca iloczyn powierzchni całkowitej, mierzonej po zewnętrznym obrysie przegród zewnętrznych i wysokości kondygnacji brutto, albo między podłogą na stropie lub warstwą wyrównawczą na gruncie a górną powierzchnią podłogi bądź warstwy osłaniającej izolację cieplną stropu nad najwyższą kondygnacją, przy czym do kubatury brutto wlicza się kubaturę przejść, prześwitów i przejazdów bramowych, poddaszy nieużytkowych oraz przekrytych części zewnętrznych budynku, takich jak: loggie, podcienia, ganki, krużganki, werandy, a także kubaturę balkonów i tarasów, obliczaną do wysokości balustrady. Z przepisu tego wynika jedynie, że kubatura balkonów jest wliczana do kubatury budynku i jest mierzona m.in. po zewnętrznym obrysie przegród zewnętrznych, a nie zaś, że należy kwalifikować balkony jako znajdujące się poza zewnętrznym obrysem przegród zewnętrznych danego obiektu budowlanego.

Jak wynika z projektu budowlanego nadbudowa kondygnacji mieszkalnej i poddasza mieszkalnego została zaprojektowana w obrysie istniejącego budynku (ściany nadbudowy wznoszone będą w obrysie istniejących ścian zewnętrznych), natomiast balkony nie są uwzględniane w powierzchni zabudowy i jako takie nie mieszczą się w pojęciu "nadbudowy oficyny", a więc badana decyzja nie narusza wymogów decyzji o warunkach zabudowy.

Nie narusza również warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.) obowiązującym w dniu wydania badanej decyzji z dnia [...] listopada 2003 r. Projektowany budynek spełnia wymogi określone tym rozporządzeniem odnośnie wymaganych odległości w stosunku do sąsiednich działek. Ponadto inwestor posiadał wymagane opinie i uzgodnienia.

Stwierdzić należy, że decyzja wydana przez Wojewodę [...] z dnia [...] października 2008 r., znak: [...] oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...] (znak: [...]) była podjęta przez właściwy rzeczowo organ. Skierowana była do podmiotu będącego stroną w sprawie. Nie dotyczyła sprawy rozstrzygniętej wcześniej inną decyzją ostateczną, nie była niewykonalna, a także jej wykonanie nie powoduje czynu zagrożonego karą.

Z powyższych względów Sąd uznał wydaną w sprawie decyzję za zgodną z prawem, a zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.