Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SAB/Rz 78/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2022-07-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
658
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: zobowiązano do rozpoznania wniosku
Powołane przepisy: article: art. 398 ust. 4
journal: Dz.U. 2021 poz 2233
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.
article: art. 64 § 2
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 149 § 1 i 1a
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ Sędziowie WSA Paweł Zaborniak AWSA Maria Mikolik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 lipca 2022 r. sprawy ze skargi Gminy Miasto [...] na bezczynność Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w [...] w przedmiocie wydania pozwolenia wodnoprawnego I. zobowiązuje Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w [...]do rozpoznania wniosku Gminy Miasto [...] z dnia 13 grudnia 2018 r. w terminie 30 dni od dnia zwrotu organowi akt sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem; II. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w [...] na rzecz Gminy Miasto [...] kwotę 580 zł /słownie: pięćset osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 13 grudnia 2018 r. (data wpływu do organu - 28 grudnia

2018 r.) Gmina Miasto [...] (dalej: "skarżąca" lub "Gmina") zwróciła się do Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: "organ" lub "Dyrektor"), o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na korzystanie z wód, polegające na odprowadzaniu wód opadowych i roztopowych istniejącymi wylotami kolektorów deszczowych o nr 352, 368 do krytego odcinka potoku R. i wylotem kolektora deszczowego nr 369 do odkrytego odcinka potoku R.

Pismem z dnia 17 stycznia 2019 r. nr RZ.ZUZ.1.421.621.2018.KW Dyrektor wezwał Gminę do uzupełnienia braku formalnego wniosku poprzez uzupełnienie opłaty o kwotę 434 zł za wydanie pozwoleń wodnoprawnych, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania.

W piśmie z dnia 31 stycznia 2019 r. Gmina podała, że uiściła opłatę 217 zł za wydanie pozwolenia wodnoprawnego i zastrzegła, że nie zgadza się ze stanowiskiem organu, że opłatę tego rodzaju winna uiścić za każdy wylot kanalizacji deszczowej objęty wnioskiem, a wysokość opłaty należy obliczyć jako iloczyn wylotów objętych danym wnioskiem i stawki określonej w art. 398 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane.

Wobec powyższego, zawiadomieniem z dnia 18 lutego 2019 r. nr RZ.ZUZ.1.421.621.2018.KW, wydanym na podstawie art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm. – dalej: "k.p.a."), organ poinformował skarżącą o pozostawieniu jej wniosku bez rozpoznania.

Pismem z dnia 12 stycznia 2022 r. Gmina złożyła do Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wody Polskie w [...] ponaglenie na niezałatwienie w terminie sprawy dotyczącej pozwolenia wodnoprawnego. Postanowieniem z dnia 27 stycznia 2022 r. nr RZ.RUZ.4232.6.2022.JP organ ten nie stwierdził by Dyrektor dopuścił się bezczynności.

W tych okolicznościach Gmina Miasto [...] złożyła dnia 24 marca 2022 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na bezczynność Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego. Zawnioskowała o zobowiązanie organu do wydania decyzji w sprawie zainicjowanej wnioskiem skarżącej oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa dla radcy prawnego.

W ocenie skarżącej, nie zaistniały przesłanki by pozostawić wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego bez rozpoznania, a zatem organ pozostaje w bezczynności. Nie zgodziła się ze stanowiskiem organu, że nieuiszczenie opłaty za wydanie pozwolenia wodnoprawnego w pełnej wysokości jest brakiem formalnym. Zdaniem organu opłata winna być uiszczona za każdy wylot, gdyż pozwolenia wodnoprawne o które ubiega się Gmina nie są tożsame rodzajowo. Każdy wylot jest odrębnym urządzeniem wodnym. Natomiast według skarżącej wniosek dotyczy wydania pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie 3 wylotami kolektorów deszczowych wód opadowych i roztopowych do rzeki W. Rodzaj pozwolenia wodnoprawnego jest tożsamy rodzajowo dla każdego wylotu, zatem opłata od wniosku za wydanie decyzji w zakresie objętym wnioskiem powinna wynosić 217 zł i taką opłatę Gmina uiściła.

Jako nieuprawnione Skarżąca oceniła stanowisko organu odnośnie uznania, że nieuiszczenie pełnej wysokości opłaty określonej w art. 398 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2021 r. poz. 2233 ze zm. – dalej: "P.w.".), jest brakiem formalnym, w rozumieniu art. 64 § 2 k.p.a. Jest to brak fiskalny, a przepisy ustawy Prawo wodne nie przewidują, w razie braku uiszczenia opłaty, pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Bezpodstawne pozostawienie wniosku bez rozpoznania powoduje, że organ pozostaje w bezczynności. Nieuzasadnione pozostawienie wniosku bez rozpoznania jest nierozpoznaniem sprawy w terminie.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie poinformował, że uwzględnił skargę w całości i jednocześnie nie stwierdził, aby bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

W piśmie procesowym z dnia 17 maja 2022 r. organ podał z kolei, że w związku z przekazaniem akt sprawy do Sądu, nie wydał wnioskowanego pozwolenia wodnoprawnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosowanie zaś do przepisu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm., dalej jako: P.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 P.p.s.a., a więc wówczas gdy organ pomimo ciążącego na nim obowiązku nie wydaje decyzji administracyjnej, postanowienia albo też uchyla się od podjęcia innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Uwzględniając skargę na bezczynność, sąd administracyjny zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, jednocześnie stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 2 oraz § 1a P.p.s.a.).

Sąd w niniejszej sprawie podziela w całości stanowisko zawarte w wyroku tut. Sądu z dnia 15 czerwca 2022r., II SAB/Rz 77/22 i z dnia 5 lipca 2022 r., sygn. akt II SAB/Rz 56/22 co do zaistnienia stanu bezczynności po stronie organu Wód Polskich w realiach niniejszej sprawy, analogicznych do zaistniałych w powołanym orzeczeniu.

Na wstępie wskazać należy, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Ponieważ pozostawienie podania bez rozpoznania w trybie art. 64 § 2 k.p.a. nie podlega zaskarżeniu, kontrola tego aktu następuje w ramach skargi na bezczynność organu. Z akt sprawy wynika, że skarżąca spółka złożyła ponaglenie do właściwego organu, o którym mowa w art. 37 k.p.a., co oznacza, że strona wyczerpała wymogi ustawowe warunkujące wniesienie przedmiotowej skargi.

Pozostawienie nieuzasadnione podania (wniosku) bez rozpoznania jest nierozpoznaniem sprawy w terminie. Stronie, która zarzuca organowi administracji publicznej naruszenie prawa polegające na bezczynności wobec zaniechania wszczęcia jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego na podstawie wniesionego przez nią podania (żądania), przysługuje - na zasadach ogólnych - skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego (vide: uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2013 r., I OPS 2/13 www.orzeczenia.nsa.gov.pl dalej jako: CBOSA).

Jak już wyżej wskazano pozostawienie nieuzasadnione podania (wniosku) bez rozpoznania jest nierozpoznaniem sprawy w terminie. W rozpoznawanej sprawie organ pozostawał w związku z tym w bezczynności, skoro w stanie faktycznym sprawy powinien był dalej procedować przystępując do czynności rozpoznawczych żądania strony skarżącej, celem merytorycznego załatwienia sprawy. Rzeczą organu będzie zatem przejście do etapu merytorycznego rozpatrzenia sprawy (tj. przedmiotowego wniosku strony skarżącej).

Zgodnie z brzmieniem art. 398 ust. 3 ustawy - Prawo wodne, obowiązującym w dacie wniesienia przez Gminę podania, opłata za wydanie pozwolenia wodnoprawnego wynosiła 217 zł. Gmina domagała się wydania pozwolenia wodnoprawnego na korzystanie z wód w zakresie usług wodnych, polegających na odprowadzaniu wód opadowych i roztopowych istniejącymi wylotami kolektorów deszczowych o nr 352, 368, 369 do potoku R.

Sąd podziela stanowisko Gminy, w takim stanie faktyczno – prawnym, że należy w jednej decyzji administracyjnej wydać tyle pozwoleń wodnoprawnych, ile jest wylotów kolektorów deszczowych do potoku. Ta konkluzja w żaden jednak sposób nie uzasadnia stanowiska o konieczności adekwatnej multiplikacji opłaty za udzielenie pozwolenia wodnoprawnego, określonej treścią art. 398 ust. 3 p.w. Z art. 398 ust. 4 p.w. wynika, że jeżeli w jednej decyzji wydano co najmniej dwa pozwolenia wodnoprawne, które nie są tożsame rodzajowo, opłatę, o której mowa w ust. 3 mnoży się przez liczbę tych pozwoleń wodnoprawnych, przy czym maksymalna wysokość opłaty nie może przekroczyć 4 340 zł. Zatem wnioskując a contrario: udzielenie w jednej decyzji administracyjnej co najmniej dwóch jednorodzajowych pozwoleń wodnoprawnych, nie rodzi obowiązku poniesienia więcej niż jednej opłaty z tego tytułu (art. 398 ust. 4 p.w.). Ustawodawca expressis verbis nie rozstrzyga o tym, co należy rozumieć przez jednorodzajowe pozwolenia wodnoprawne. Oceny w tym zakresie można jednak bez trudu dokonać, analizując treść art. 389 p.w., który w swej treści wymienia poszczególne kategorie działań wymagających uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Do działań takich należą: 1) usługi wodne; 2) szczególne korzystanie z wód; 3) długotrwałe obniżenie poziomu zwierciadła wody podziemnej; 4) rekultywację wód powierzchniowych lub wód podziemnych; 5) wprowadzanie do wód powierzchniowych substancji hamujących rozwój glonów; 6) wykonanie urządzeń wodnych; 7) regulację wód, zabudowę potoków górskich oraz kształtowanie nowych koryt cieków naturalnych; 8) zmianę ukształtowania terenu na gruntach przylegających do wód, mającą wpływ na warunki przepływu wód; 9) prowadzenie przez wody powierzchniowe pływające oraz przez wały przeciwpowodziowe obiektów mostowych, rurociągów, przewodów w rurociągach osłonnych lub przepustów; 10) prowadzenie przez śródlądowe drogi wodne oraz przez wały przeciwpowodziowe napowietrznych linii energetycznych i telekomunikacyjnych.

Odprowadzanie wód opadowych i roztopowych istniejącymi wylotami kolektorów deszczowych do potoku - o takie pozwolenia wodnoprawne wnosiła Gmina - stanowi usługę wodną w myśl art. 35 ust. 3 pkt 7 P.w. Wobec powyższego wniosek jest taki, że niezależnie od tego ile pozwoleń wodnoprawnych na usługi wodne udzielono tą samą decyzją, pozwolenia te mają charakter jednorodzajowy, bowiem zostały ujęte w jednej kategorii - stosownie do art. 389 pkt 1 P.w. Ustalając jednorodzajowość pozwoleń wodnoprawnych należy posiłkować się treścią art. 389 powyższej ustawy, w którym enumeratywnie (choć nie w sposób zamknięty) określono kategorie działań wymagających uzyskania tej formy zgody wodnoprawnej z art. 388 ust. 1 pkt 1 P.w. (patrz: wyrok WSA w Rzeszowie z 13 sierpnia 2019 r. II SAB/Rz 64/19, dostępny w cbosa).

Wzywając Gminę do uiszczenia opłaty od każdego pozwolenia wodnoprawnego organ naruszył przepis art. 398 ust. 4 p.w. poprzez jego niezastosowanie, co w konsekwencji doprowadziło do wadliwego pozostawienia podania skarżącej Gminy bez rozpoznania i w rezultacie bezczynności organu.

Sąd nie podziela też stanowiska organu, że brak poświadczenia wniesienia opłaty za wnioskowane pozwolenie wodnoprawne jest brakiem formalnym, którego nieuzupełnienie winno skutkować pozostawieniem wniosku bez rozpoznania. Zgodnie z art. 398 ust. 9 pkt 2 P.w. poświadczenie wniesienia opłaty za zgodę wodnoprawną dołącza się do wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, jednak jego brak nie prowadzi do pozostawienia podania bez rozpoznania, lecz do przymusowego ściągnięcia nieuiszczonej opłaty. W przeciwnym razie przepis art. 398 ust. 18 P.w. byłby zbędny (patrz: wyrok NSA z 21 maja 2020, III OSK 3787/19, cbosa) .

Mając na względzie powyższe organ wzywając Gminę do uiszczenia opłaty od każdego pozwolenia wodnoprawnego naruszył art. 398 ust. 4 p.w. przez jego niezastosowanie, co doprowadziło do wadliwego pozostawienia podania skarżącej Gminy bez rozpoznania i w rezultacie do bezczynności organu. W konsekwencji doszło do bezpodstawnego zastosowania art. 64 § 2 k.p.a. i pozostawienia wniosku bez rozpoznania ze względu na wniesioną opłatę w niepełnej wysokości.

Z tego powodu na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a. Sąd skargę uwzględnił. Jednocześnie z uwagi na naruszenie art. 64 § 2 k.p.a., wobec braku przesłanek do jego zastosowania i biorąc pod uwagę datę złożenia wniosku, tj. 9 maja 2019 r. Sąd stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa na podstawie art. 149 §1 a P.p.s.a.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a., na które składa się uiszczony wpis od skargi (100 zł) oraz koszt zastępstwa procesowego przez radcę prawnego (480 zł – zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych; t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265).

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym (art. 119 pkt 4 P.p.s.a.).