Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 227/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2016-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Władysław Kulon (spr.) Sędzia WSA Alicja Palus Protokolant Natalia Galewicz po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 maja 2016 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia A. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie rozbudowy stacji bazowej telefonii komórkowej oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu jest decyzja D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej - DWINB) z dnia [...] r., nr [...], którą w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. - dalej - k.p.a.), utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. (dalej - PINB) z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umarzenia postępowania w sprawie rozbudowy stacji bazowej telefonii komórkowej sieci [...] nr [...] zlokalizowanej w Ś. przy ul. G., na terenie działki nr 4/27, AM-[...].

Wskazane rozstrzygnięcia zapadły w toku postępowania o następującym przebiegu.

Pismem z dnia 24 lipca 2012 r. Stowarzyszenie A. z siedzibą w Ś. wystąpiło do PINB w Ś. żądając wszczęcia postępowania naprawczego "w myśl wymagań i procedur wg art. 50-51 Prawa budowlanego, dla wyłączenia z eksploatacji i rozbiórki samowolnie rozbudowanej stacji bazowej telefonii komórkowej sieci [...] ([...]) nr [...] zlokalizowanej w Ś. przy ul. G.nr [...], na terenie działki nr 4/27, AM-[...]." Treść pisma wskazuje, że wnioskodawca podnosząc brak decyzji środowiskowej żądał rozbiórki i wyłączenia z eksploatacji przedmiotowej stacji bazowej w trybie art. 50-51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm.).

Organ nadzoru budowlanego powziąwszy wątpliwości względem powyższego wniosku postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] wydanym na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. wezwał Stowarzyszenie do przedłożenia w wyznaczonym terminie statutu, z którego będzie wynikał cel uzasadniający żądania wszczęcia postępowania. Jak wynika z akt administracyjnych Stowarzyszenie A. uzupełniło wniosek w żądanym zakresie. Zawiadomieniem z dnia 16 listopada 2012 r. PINB w Ś. zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie rozbudowy przedmiotowej stacji bazowej i jednocześnie wezwał upoważnionego przedstawiciela [...] do złożenia wyjaśnień. Z akt administracyjnych wynika, że właściwie umocowany przedstawiciel inwestora złożył przed organem wyjaśnienia w sprawie. Organ nadzoru budowlanego I instancji w dniu 18 grudnia 2012 r. przeprowadził oględziny stacji bazowej telefonii komórkowej zlokalizowanej na dachu biurowca przy ul. [...] w Ś. dokumentując tą czynność stosownym protokołem. Z kolei w dniu [...] r. organ ten wydał postanowienie nr [...], którym na podstawie art. 31 § 2 w związku z art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. dopuścił Stowarzyszenie A. do udziału w postępowania na prawach strony. Na tym etapie postępowania rozstrzygnięcie o charakterze procesowym wydawał także DWINB, gdyż postanowieniem z dnia [...] r. wydał on postanowienie nr [...] uznające zażalenie Stowarzyszenia na bezczynność i przewlekłość PINB za nieuzasadnione.

Merytorycznie w sprawie organ nadzoru budowlanego I instancji orzekł w dniu [...] r. decyzją nr [...], którą na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzono postępowanie w sprawie rozbudowy stacji bazowej telefonii komórkowej sieci [...] ([...]) nr [...] zlokalizowanej w Ś. przy ul. G.nr [...], na terenie działki nr 4/27, AM-[...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego odniesiono się do przeprowadzonych dowodów. W szczególności wskazano na pismo Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska we W. - Delegatury w W. z dnia 11 stycznia 2013 r., w którym stwierdzono, że pomiary monitoringowe wykonane w latach 2007, 2010 i 2011 w konkretnych punktach na terenie Ś. nie wykazały przekroczenia dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku. Następnie przytoczono zapisy protokołu przesłuchania pełnomocnika inwestora K. K. z dnia [...] r., gdzie zeznał on, iż pierwotna stacja bazowa telefonii komórkowej o wysokości do 3m powstała na dachu biurowca przy ul. G.nr [...] w Ś. w okresie miesiąca kwietnia 2010 r. Inwestycja ta została poprzedzona wykonaniem "Analizy kwalifikacyjnej" stwierdzającej, że planowana inwestycja nie jest znacząco oddziaływująca na środowisko i nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Ponieważ cała inwestycja wówczas miała mieć wysokość nieprzekraczającą 3m, nie było wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę ani też dokonanie zgłoszenia o zamiarze wykonania robót budowlanych w organie administracji architektoniczno-budowlanej. Pismem z dnia 20 kwietnia 2010 r. pełnomocnik [...] zgłosił w Starostwie Ś. zamiar wykonania robót budowlanych, polegających na zainstalowaniu na istniejącym obiekcie przy ul. G. w Ś. urządzeń o wysokości powyżej 3m. Miały to być antenowe konstrukcje wsporcze o wysokości 6m, zawierające sześć anten sektorowych (2 sztuki na jednej konstrukcji i 4 sztuki na drugiej konstrukcji wsporczej). Zgłoszenie zostało przyjęte bez wniesienia sprzeciwu, co potwierdzono zaświadczeniem z dnia [...] wydanym przez Starostwo Ś.. Inwestycja objęta zgłoszeniem została wykonana w lipcu 2010 r. Po wykonaniu robót budowlanych zostały wykonane pomiary natężenia pól elektromagnetycznych [...] z dnia [...] r., które wykazały że we wszystkich punktach pomiarowych wartość gęstości mocy nie przekracza poziomu dopuszczalnego tj. 0,1 W/m². Od tego czasu na stacji bazowej przy ul. G. nie były prowadzone żadne roboty budowlane. Kolejnym dowodem, do którego odniósł się organ w uzasadnieniu decyzji był protokół z oględzin przeprowadzonych w dniu 18 grudnia 2012 r. W oparciu o ten dokument organ stwierdził, że podczas oględzin dokonano pomiarów kontrolnych masztów antenowych stacji bazowej oraz umieszczonych na nich anten składających się na stację bazową. Jako przymiar użyto łatę geodezyjna długości 5m. Wykonano dokumentacje fotograficzną. Stwierdzono, że na jednym z masztów antenowych (wysokość ok. 6,0m) umieszczone są 4 sztuki anten, z których największa ma wysokość ok. 2,70m. Na drugim maszcie zlokalizowane są dwie anteny, których wysokość nie przekracza 2,70m. Stwierdzono, że stan faktyczny jest zgodny z dokonanym w 2010 r. zgłoszeniem.

W oparciu o przywołane dowody PINB w Ś. przyjął, że zarówno budowa przedmiotowej stacji bazowej telefonii komórkowej, jak i jej rozbudowa zostały zrealizowane w poszanowaniu Prawa budowlanego. Inwestor dokonał także wymaganych prawem zgłoszeń zamiaru wykonania robót budowlanych. Względem wykonanej w 2010 r. rozbudowy istniejącej stacji bazowej organ wskazując na art. 29 ust. 2 pkt 15 ustawy Prawo budowlane, przypomniał, iż pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń na obiektach budowlanych. Instalowanie urządzeń o wysokości powyżej 3m na obiektach budowlanych wymaga, stosownie do art. 30 ust. 1 pkt 3 lit.b Prawa budowlanego, zgłoszenia właściwemu organowi, a taki obowiązek został dopełniony przez inwestora.

W treści uzasadnienia decyzji organ nadzoru budowlanego I instancji podał, że skoro w sposób oczywisty stwierdził brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, na skutek ustalenia, iż wykonanie przedmiotowych robót budowlanych zostało zrealizowane na podstawie stosownego zgłoszenia oraz w poszanowaniu Prawa budowlanego należało umorzyć postępowanie administracyjne w sprawie samowolnej rozbudowy stacji bazowej telefonii komórkowej sieci [...] ([...]) nr [...] zlokalizowanej w Ś. przy ul. G., na terenie działki nr 4/27, AM-[...], jako bezprzedmiotowe.

Wobec złożenia odwołania od powyższej decyzji przez Stowarzyszenie A. sprawa była badana w trybie odwoławczym przez DWINB, który w dniu [...] r. wydał decyzję nr [...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji drugoinstancyjnej po zrelacjonowaniu dotychczasowego postępowania i przedstawieniu istotnych elementów oprotestowanej odwołaniem decyzji DWINB przeprowadził analizę przepisów prawa materialnego dotyczących postępowania legalizacyjnego prowadzonego w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego. Zauważono jednak że nie zawsze wykonanie robót budowlanych bez zgłoszenia kończy się wydaniem decyzji merytorycznej i jako przykład podano sytuację, gdy wykonane roboty nie naruszają przepisów. W odniesieniu do stanu faktycznego podkreślono, że PINB w Ś. ustalił, że stacja bazowa telefonii komórkowej sieci [...] ([...]) nr [...] zlokalizowana w Ś. przy ul. G., została wykonana legalnie. Organ doszedł do takiego przekonania poprzez zasadę ustanowioną w art. 28 Prawa budowlanego, że roboty budowlane (przez które należy rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego) można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30. Natomiast zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 15 pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń na obiektach budowlanych. Instalowanie urządzeń o wysokości powyżej 3m na obiektach budowlanych wymaga, stosownie do art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b Prawa budowlanego zgłoszenia. W myśl art. 29 ust. 3 pozwolenia na budowę wymagają przedsięwzięcia, które wymagają przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, oraz przedsięwzięcia wymagające przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000, zgodnie z art. 59 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. W dalszej kolejności organ odwoławczy przytoczył art. 59 ust. 1 i art. 63 ust. 1 ww. ustawy zauważając, że odnośnie przedmiotowej stacji nie wydawano postanowienia, o jakim mowa we wskazanych normatywach odnośnie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

Rozważania organu II instancji związane były także z rozpoznaniem zagadnienia objętego regulacjami obowiązującego w chwili wykonania stacji bazowej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. z 2007, nr 158, poz. 1105). Po przytoczeniu zapisów § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia dotyczącego rodzaju instalacji wymagających sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko skonkludowano, że moc poszczególnych anten stacji bazowej telefonii komórkowej sieci [...] ([...]) nr [...] zlokalizowanej przy ul. G. w Ś. nie przekracza 2000 W, największa moc anteny wynosi 1905 W (protokół kontroli z dnia [...] dołączony do pisma inwestora z dnia 20 grudnia 2012 r., karta nr 15 akt administracyjnych). Zatem według organu stacja bazowa nie należała do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, których wykonanie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Przedmiotowa stacja bazowa została wykonana legalnie i nie narusza przepisów Prawa budowlanego. Stwierdzono więc, iż nie ma podstaw do nakazania wykonania w stosunku do niej jakichkolwiek czynności lub robót budowlanych w trybie art. 51 Prawa budowlanego, a tym bardziej nakazania jej rozbiórki.

DWINB w swoim rozstrzygnięciu odnosząc się do twierdzeń odwołania stanął na stanowisku, że ,,przekonanie osób tworzących Stowarzyszenie co do szkodliwego oddziaływanie rzeczonej stacji bazowej na życie i zdrowie ludzi oraz mienie, nie poparte żadnymi wiarygodnymi dowodami pochodzącymi od osób cieszących się autorytetem w środowisku naukowym w dziedzinie promieniowania elektromagnetycznego, nie pozwala na zastosowanie przez organ art. 51 Prawa budowlanego. Organy administracji państwowej działają na podstawie przepisów prawa i zobowiązane są prawo stosować. Skoro przepisy dopuszczają lokalizowanie stacji bazowych telefonii komórkowej, to nie należy od organów nadzoru budowlanego wymagać wydania nakazu ich usunięcia ze względu na subiektywne obawy niektórych osób co do ich szkodliwości. Żadnego znaczenia dla sprawy nie mają zarzuty kierowane wobec organów samorządu terytorialnego czy organów szczebla centralnego odnośnie ich działania. Są to sprawy znajdujące się poza właściwością rzeczową organów nadzoru budowlanego. Co oczywiste żadnego wpływu na "legalność" spornej stacji bazowej nie może mieć uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu, na którym stacja się znajduje już po jej wybudowaniu. Plan zagospodarowania przestrzennego ustala warunki zabudowy przyszłej a nie tej już istniejącej. W tej sytuacji postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe i należało jej umorzyć (...),".

W skardze na decyzję DWINB Stowarzyszenie A. wniosło o jej uchylenia w całości i uchylenie poprzedzającej ją decyzji PINB z dnia [...] r. Zdaniem Stowarzyszenia obie decyzje organów nadzoru budowlanego naruszają przepisy prawa proceduralnego, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 84 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. i liczne przepisy prawa materialnego, zaś naruszenia te "implikują nieważność decyzji nr [...] po myśli art. 156 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a." W szczegółowych motywach skargi podano, że inwestor podejmując w kwietniu 2010 r. realizację stacji bazowej nr [...] przy ul. G. w Ś., opracował na bazie, obowiązującego do 15 listopada 2010 r., rozporządzenia Rady Ministrów "Analizę kwalifikacyjną inwestycji", która nie została nigdy przedłożona do oceny organu gminnego z udziałem społeczeństwa, czym naruszono przepisy art. 33, art. 63, art. 72 ust. 1, art. 72 ust. 3 i art. 75 ust.1 pkt 4 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie przyrody oraz ocenach oddziaływania na środowisko. Zarzucono ponadto, iż w analizie pominięto w sposób niedopuszczalny kumulację oddziaływań od anten rozsiewczych systemu UMTS (typ K 742 215) i systemu GSM (typ K 800 10306), co powoduje, że ocena oddziaływania stacji bazowej nr [...] na środowisko wyłącznie w oparciu o takową analizę jest niemiarodajna.

Zdaniem strony skarżącej rozbudowa, a tym bardziej budowa na istniejącej budowli nowej stacji bazowej o tak znacznej mocy emisji i znacznym zasięgu ponadnormatywnych PEM stanowi nowe przedsięwzięcie, dlatego też budowa lub rozbudowa stacji nr [...] powinna być poprzedzona wypełnieniem przez inwestora niezbędnych procedur, obejmujących co najmniej:

a) uzyskanie od organu gminnego (Prezydenta Ś.) decyzji uzgodnień i uwarunkowań środowiskowych,

b) uzyskanie od organu gminnego (Prezydenta Ś.) decyzji lokalizacyjnej,

c) uzyskanie od organu architektoniczno-budowlanego (Starosty) pozwolenia na budowę.

Ponadto skarżące Stowarzyszenie podniosło, że w skład zbudowanej od zera na dachu biurowca, a następnie przebudowanej stacji bazowej, wchodzą:

- maszty wraz z stabilizującymi stalowymi zastrzałami,

- adaptery z zamocowanymi antenami rozsiewczymi i radioliniowymi,

- okablowanie, aparatura zasilająca, sterująca i kontrolna.

Na koniec zacytowano pismo Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] i wskazano, iż przedmiotowa stacja "wykracza poza pojęcie instalacji na obiektach budowlanych urządzeń emitujących pola elektromagnetyczne i wymaga uzyskania ostatecznej decyzji zezwalającej na budowę na podstawie art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego". Dodatkowo w skardze stwierdzono, że wskazana wykładnia jednoznacznie przesądza o tym, że niedopuszczalnym jest podciąganie przez inwestora, Starostę, PINB i DWINB stacji bazowej nr [...] pod przepisy art. 29 ust. 2 pkt 15 lub art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, które obejmują takie nieszkodliwe dla środowiska drobiazgi budowlane jak ogrodzenia, kraty na oknach czy obiekty małej architektury (piaskownice, huśtawki, itp.).

W odpowiedzi na skargę DWINB wniósł o jej oddalenie, uznając że merytoryczne uzasadnienie zostało zawarte w zaskarżonej decyzji, a po zapoznaniu się ze skargą nie znaleziono jakichkolwiek podstaw do jej zmiany.

Uczestnik postępowania sądowoadministracyjnego [...] piśmie procesowym z dnia 30 grudnia 2013 r. wniósł o oddalenie skargi w całości jako bezzasadnej. Stanowisko inwestora negujące zasadność twierdzeń i zarzutów skargi zostało poparte szeroką argumentacją odnoszącą się do samego procesu inwestycyjnego oraz do analizy obowiązujących przepisów.

Wyrokiem z dnia 28 stycznia 2014 r. (sygn. akt II SA/Wr 756/13) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji stwierdzając jednocześnie, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej [...] od powyższego wyroku, wyrokiem z dnia 28 stycznia 2016 r. (sygn. akt II OSK 1247/14) uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia sądowi I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie i jako taka została oddalona.

Wyjaśnienie motywów wyroku wypada rozpocząć od przypomnienia, że stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r. poz. 1647) kontrola sądowoadministracyjna sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej - p.p.s.a.).

W postępowaniu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach albo stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych przepisach. W razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.).

Biorąc pod uwagę zakres kognicji sądu administracyjnego należy podkreślić, że kluczowym zagadnieniem, które jest przedmiotem postępowania sądowego jest ustalenie, czy wynik postępowania administracyjnego w danej sprawie odpowiada prawu. Sąd może uchylić zaskarżoną decyzję dopiero w razie stwierdzenia, że w postępowaniu administracyjnym doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy albo do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Trzeba zatem powiedzieć, że nie każde naruszenie prawa materialnego czy procesowego, którego dopuściłyby się organy administracji publicznej musi skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny. Takie rozstrzygnięcie sądu jest dopuszczalne wyłącznie, jeśli sąd stwierdzi kwalifikowane naruszenia prawa materialnego lub procesowego, to jest takie, które miały wpływ na wynik sprawy lub mogły były mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wobec powiedzianego trzeba wskazać, że materialnoprawną podstawę działań organów administracji publicznej w omawianym postępowaniu stanowiły przepisy cytowanej już ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Organy obu instancji dochodząc do przekonania o bezprzedmiotowości postępowania, a więc stwierdzeniu zaistnienia ustawowej przesłanki jego umorzenia, poddały w toku postępowania ocenie proces inwestycyjny polegający na rozbudowie stacji bazowej telefonii komórkowej sieci [...] ([...]) nr [...] zlokalizowanej w Ś. przy ul. G.. Twierdzenia inicjatora postępowania Stowarzyszenia A. z siedzibą w Ś. sprowadzają się do żądania zaniechania funkcjonowania przedmiotowej stacji, a nawet jej rozbiórki jako zrealizowanej, (przebudowanej) niezgodnie z obowiązującymi przepisami i dodatkowo negatywnie (w sposób ponadnormatywny) oddziaływującej na otoczenie. Organy nadzoru budowlanego w toku postępowania administracyjnego przeprowadziły oględziny, a także inne dowody m.in. z przesłuchania stron. Nadto dopuściły w poczet dowodów dokumenty uzyskane od innych organów, które utwierdziły je w przekonaniu, że inwestor poprzedził proces inwestycyjny stosownym zgłoszeniem, adekwatnym na gruncie obowiązujących przepisów do realizowanego zamierzenia, roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z tym zgłoszeniem, zaś uzyskane pomiary natężenia pól elektromagnetycznych oraz informacja od Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska we Wrocławiu Delegatura w Wałbrzychu o braku przekroczeń dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku miały potwierdzać prawidłowe funkcjonowanie stacji.

W kontekście zarzutów i twierdzeń skargi negujących legalność zapadłych rozstrzygnięć nie można z pola widzenia tracić brzemiennych w skutkach zdarzeń w postaci wydania w niniejszej sprawie wyroków przez Wojewódzki i Naczelny Sąd Administracyjnego. Tutejszy Sąd wyrokiem z dnia 28 stycznia 2014 r. (sygn. akt II SA/Wr 756/13) uchylił decyzje organów obu instancji. U podstaw stanowiska Sądu legły wątpliwości dotyczące zrealizowania przedmiotowej stacji w oparciu o zgłoszenie, gdy przyjęta przez ten Sąd kwalifikacja prawna wskazywała na konieczność uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Dodatkowo w uzasadnieniu wyroku na tle ustaleń faktycznych dokonanych przez organy, ze względu na rozpiętość w czasie montażu anten, a następnie zastąpienia ich innymi, Sąd doszedł do przekonania, iż na przestrzeni dwóch etapów robót realizowano jedno zamierzenie budowlane.

Dla Sądu obecnie rozpoznającego sprawę istotny jest fakt uchylenia wskazanego wyżej wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 stycznia 2016 r. (sygn. akt II OSK 1247/14). Zaznaczyć bowiem należy, że dalsze postępowanie sądowoadministracyjne musi przebiegać z poszanowaniem normy prawnej wynikającej z art. 170 p.p.s.a. statuującego zasadę, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Dla podkreślenia znaczenia wskazanego przepisu przywołać można choćby jeden z licznych wyroków sądów administracyjnych dotyczących art. 170 p.p.s.a.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 4 grudnia 2014 r., (sygn. akt III SA/Gl 889/14) stwierdził, że ,,Zgodnie z art. 170 i art. 171 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe. Natomiast ocena prawna zawarta w wyroku traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną. Wskazać należy, że pomimo użycia w art. 153 p.p.s.a. określenia "orzeczenie" chodzi w nim nie o sentencję, lecz o uzasadnienie. Ocena prawna rozstrzygnięcia wiąże się bowiem w pierwszym rzędzie z wykładnią prawa, a ta może mieścić się jedynie w uzasadnieniu wyroku" - patrz LEX nr 1648429.

Dla dalszej oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy niezbędne okazuje się więc przytoczenie istotnych twierdzeń i ocen prawnych zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2016 r.

W pierwszej kolejności Sąd II instancji oceniając pogląd o konieczności objęcia realizacji stacji bazowej pozwoleniem na budowę podał, że ,,Sąd pierwszej instancji nie przedstawił jasnego i przekonującego wywodu na uzasadnienie swoich twierdzeń. Ponadto oparł się w części o przepisy prawa, które nie obowiązywały w czasie instalowania stacji bazowej telefonii komórkowej, nie uwzględnił istotnych zmian w obowiązującym w tym czasie stanie prawnym".

Po drugie zdaniem Sądu odwoławczego ,,ustalone przez organy administracji i zaakceptowane przez Sąd pierwszej instancji ustalenia faktyczne wcale nie wskazują na to, że te dwa etapy zmierzały do realizacji jednego, tego samego zamierzenia budowlanego. Możliwa jest też inna interpretacja ustalonych faktów, której Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił. Otóż zostało ustalone, że zamontowane w pierwszym etapie maszty o wysokości 2,95m, w drugim etapie zostały wymienione na maszty o wysokości 5,95m oraz że anteny zawieszone na masztach w pierwszym etapie, w drugim zostały przewieszone na wyższą wysokość. Takie fakty mogą świadczyć o tym, że po wykonaniu stacji w pierwotnym kształcie (maszty o wysokości 2,95 m i zawieszone na nich anteny), inwestor zmienił plany i postanowił w to miejsce zainstalować wyższe maszty i na nich, na wyższej wysokości, zawiesić anteny. Taka interpretacja faktów nie wskazuje, aby chodziło o realizację jednego zamierzenia budowlanego w dwóch etapach, co samo w sobie podważa zasadność powołania się przez Sąd pierwszej instancji na art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w czasie instalowania stacji bazowej telefonii komórkowej".

Po trzecie Naczelny Sąd Administracyjny zanegował stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wyrażone we wskazanym wyroku w zakresie znaczenia w sprawie sformułowanej w art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego definicji urządzeń budowlanych, podając jako oczywiste, że ,,sprawa nie dotyczy urządzeń budowlanych, gdyż stacje bazowe telefonii komórkowej, jakkolwiek są urządzeniami technicznymi, to nie służą zapewnianiu możliwości użytkowania obiektu budowlanego zgodnie z jego przeznaczeniem. Nie powinno też ulegać wątpliwości, że urządzenia, o których mowa w art. 29 ust. 2 pkt 15 i art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b Prawa budowlanego, nie mogą być utożsamiane z urządzeniami budowlanymi. Skoro w tych przepisach ustawodawca mówi o urządzeniach, a nie o urządzeniach budowlanych, to należy przyjąć, że chodzi o szerszą pojęciowo klasę przedmiotów. Zatem, przepisy te mogą dotyczyć urządzeń budowlanych, ale mogą też dotyczyć urządzeń technicznych, które nie są urządzeniami budowlanymi, np. stacji bazowych telefonii komórkowej".

Po czwarte w uzasadnieniu wyroku wykazano nieuwzględnienie w dotychczasowym postępowaniu sądowoadministracyjnym zmian w ustawie Prawo budowlane, ustawie o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych oraz ustawie o udostępnianiu informacji o środowisku oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

Na koniec wreszcie Sąd kasacyjny zalecając rozpoznanie sprawy według zmienionego stanu prawnego wyraził jednoznaczne stanowisko, że nieuprawnione jest stanowisko Sądu pierwszej instancji, które sprowadza się do stwierdzenia, że zainstalowanie stacji bazowej telefonii komórkowej, której dotyczy sprawa, wymagało pozwolenia na budowę. Ocena dotycząca tego, czy było wymagane pozwolenie na budowę, powinna się opierać o art. 29 ust. 2 pkt 15 i ust. 3 oraz art. 30 ust. 1 pkt 3 pkt b Prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym od kwietnia do lipca 2010 r., z których wynika, przy uwzględnieniu nowelizacji pierwszego z wymienionych przepisów, że instalowanie antenowych konstrukcji wsporczych oraz instalacji radiokomunikacyjnych na budynku nie wymagało ani pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, gdy nie były to urządzenia wyższe niż 3m oraz nie stanowiły przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko lub przedsięwzięcia mogącego znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko".

Przystępując zatem do oceny stanu faktycznego na tle zaleceń i ocen prawnych Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjdzie stwierdzić, że na inwestorze nie ciążył z całą pewnością obowiązek poprzedzenia robót budowlanych pozwoleniem na budowę. Skoro Sąd II instancji przyjął, że zostało ustalone, iż inwestor zmienił plany i zamontował w miejscu poprzednich anten anteny o innej wysokości, a więc nie miało miejsce zrealizowanie jednego podzielonego na etapy zamierzenia inwestycyjnego, to wystarczającym jest dla uznania wykonanych robót za legalne dokonanie zgłoszenia właściwemu organowi. Z akt administracyjnych niezbicie wynika, że inwestor obowiązku w tym względzie nie zaniechał i dysponuje zaświadczeniem z dnia [...]. Ponadto właściwy organ nie wydał postanowienia w trybie art. 63 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

Dodatkowym istotnym aspektem sprawy pozostaje ocena prawna jaką wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 stycznia 2016 r. podając, że ocena prawna sprawy ,,powinna się opierać o art. 29 ust. 2 pkt 15 i ust. 3 oraz art. 30 ust. 1 pkt 3 pkt b Prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym od kwietnia do lipca 2010 r., z których wynika, przy uwzględnieniu nowelizacji pierwszego z wymienionych przepisów, że instalowanie antenowych konstrukcji wsporczych oraz instalacji radiokomunikacyjnych na budynku nie wymagało ani pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, gdy nie były to urządzenia wyższe niż 3m oraz nie stanowiły przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko lub przedsięwzięcia mogącego znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko". W świetle przepisów wskazanych przez Sąd II instancji, w sytuacji gdy właściwy organ nie zakwalifikował rozbudowy stacji bazowej telefonii komórkowej jako przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko lub przedsięwzięcia mogącego znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, przedmiotowe roboty budowlane, poprzedzone zresztą zgłoszeniem, zostały wykonane legalnie. Zasadne jest więc stanowisko DWINB zaprezentowane w uzasadnieniu decyzji, gdzie na gruncie rozporządzenia rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko wykluczono konieczność sporządzenia raportu odziaływania na środowisko. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że w toku postępowania organy przeprowadziły dowody dotyczące mocy przedmiotowych anten, a w oparciu o stanowisko Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska we W. Delegatura w W. oraz dokumenty i oświadczenia przedłożone przez inwestora wykluczono ponadnormatywne poziomy pół elektromagnetycznych w środowisku.

Wobec dotychczas powiedzianego przyjąć należy, że w świetle zgromadzonych dowodów organy nadzoru budowlanego uprawnione były do stwierdzenia, że rozbudowę stacji bazowej telefonii komórkowej zrealizowano zgodnie z obowiązującymi przepisami, a to z kolei powodować musiało umorzenia postępowania w trybie art. 105 § 1 k.p.a. Inwestor dokonując zgłoszenia zamiaru wykonania robót, niezbędnego w świetle obowiązujących ówcześnie przepisów prawa materialnego ze względu na wysokość masztów przekraczającą 3m, nie popadł w kolizję z obowiązującymi przepisami. Wobec braku potrzeby sporządzania raportu oddziaływania inwestycji na środowisko w okolicznościach, które organy odpowiednio zbadały i uzasadniły, upadła kolejna z ewentualnych przesłanek warunkujących konieczność uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Ziściły się więc przesłanki bezprzedmiotowości postępowania, które w realiach niniejszej sprawy sprowadzały się do braku podstaw nałożenia na inwestora jakichkolwiek nakazów. Sąd zauważa, że precyzyjnie względem umorzenia postępowania w podobnych sytuacjach wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 24 listopada 2015 r. (sygn. akt II SA/Bk 573/15), podając, że ,,Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego jakim jest postępowanie naprawcze występuje, gdy okazuje się, że kontrolowane roboty budowlane wykonane zostały zgodnie z prawem. W takiej sytuacji nie zachodzi konieczność ingerencji w skutek tych robót, w tym ingerencji mającej je doprowadzić do stanu zgodnego z prawem" - por. - LEX nr 1940883.

W tych okolicznościach skargę należało oddalić o czym orzeczono w oparciu o art. 151 p.p.s.a.