Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 3915/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-06-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 61
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 4 pkt 25, art. 13g
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi B. F. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzja z dnia [...] sierpnia 2014r. znak: [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: GITD lub organ), po rozpatrzeniu odwołania Pani B.F. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą: B.F. "D." (dalej też: skarżąca ), utrzymał w mocy decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: WITD) z dnia [...] lutego 2014r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężną w wys. 15.240zł za przejazd po drodze publicznej pojazdem nienormatywnym, bez zezwolenia.

Decyzja została wydana w oparciu o przepis na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (jt. Dz.U. z 2013r., poz. 267 – dalej: k.p.a.) oraz art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13g ust. 1, ust. 1a, ust. 1b pkt 1, ust. 2, art. 40c, art. 41 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (jt. Dz. U. z 2013r. poz. 260 z późn. zm.-u.d.p.) oraz lp. 8 pkt 6 lit. d) i e). lp. 8 pkt 9 lit. d), lp. 9 pkt. 6 lit.d), załącznika nr 2 do w/w ustawy, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (jt. Dz.U. z 2012r. poz. 1137 z późn. zm. – dalej: p.r.d.), art. 5 w zw. z art. 8 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2011r. nr 222, poz. 1321).

Przedmiotowa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...] grudnia 2011 r. w miejscowości N. na drodze krajowej nr 7 zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z trzyosiowego ciągnika siodłowego marki Scania o nr rej. [...] i trzyosiowej naczepy marki Sommer o nr rej. [...]. Pojazdem członowym kierował Pan B.K., który wykonywał przewóz drogowy złomu w imieniu Pani B.F. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą B.F. "D.". Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r.

W dniu [...] września 2012 r. po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wydał decyzję nr [...], którą nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 15.240 (słownie: piętnaście tysięcy dwieście czterdzieści) złotych. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 11,5 t dla potrójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości pomiędzy osiami składowymi większej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,4 m, dla podwójnej osi napędowej pojazdów silnikowych, przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,8 m, oraz przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu członowego składającego się z trzyosiowego ciągnika siodłowego i dwu- lub trzyosiowej naczepy.

Od powyższej decyzji Pani B.F. prowadząca działalność gospodarczą pod firmą: B.F. "D." złożyła odwołanie.

W wyniku odwołania wniesionego przez stronę, decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r., Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji wydał decyzję nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r., którą ponownie nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 15.240zł.

Od tej decyzji skarżąca również wniosła odwołanie do organu II instancji wnosząc o uchylenie skarżonej decyzji i umorzenie postępowania. W odwołaniu podniesiono, iż w ocenie odwołującej się organ orzekając o wysokości kary, posłużył się niewłaściwą liczbą porządkową załącznika do u.d.p., przez co błędnie została określona wysokość kary pieniężnej za przekroczenie dopuszczalnego nacisku potrójnej osi naczepy. Podniesiono, że w trakcie kontroli organ nie dokonał pomiaru odległości pomiędzy osiami składowymi naczepy, przyjmując założenie, iż odległość ta jest większa od 1,3m i mniejsza od 1,4m, podczas gdy faktycznie, odległość pomiędzy pierwszą i drugą osią tej naczepy wynosiła 143cm, natomiast odległość pomiędzy drugą a trzecią osią naczepy wynosiła 133cm i była to odległość, która została ustawiona podczas montażu naczepy w fabryce przy jej produkcji. W odwołaniu podkreślono także, że skarżąca nie neguje ustaleń organu dot. stwierdzonych nacisków osi pojazdów i jego masy całkowitej. Nie zgadza się jednak ze stanowiskiem organu, dot. nałożenia kary pieniężnej za przekroczenie dopuszczalnego nacisku potrójnej osi naczepy, w oparciu o lp. 7.6 lit. d) i e) załącznika nr 2 u.d.p.

GITD po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] sierpnia 2014r. utrzymał w mocy skarżone orzeczenie WITD. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał na stan faktyczny sprawy, przywołał brzmienie obowiązujących przepisów mających zastosowanie w sprawie i stanowiących podstawę prawną nałożenia kary w wysokości 15.240 zł. w tym w szczególności wskazał, że w wyniku pomiarów kontrolnych pojazdu członowego organ stwierdził następujące naruszenie dopuszczalnych norm:

- nacisk 23t na podwójnej osi napędowej pojazdu – przekroczenie o 5 t.

-nacisk 39,1t na potrójnej osi naczepy – przekroczenie 15,1t.

-masa całkowita pojazdu członowego – 68,1t – przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej

-kierowca podczas kontroli nie okazał zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego.

Organ wyjaśnił również odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu a dot. odległości między pierwszą a drugą oraz drugą a trzecią osią składową potrójnej osi naczepy, że zarzut ten jest niezasadny, bowiem z protokołu kontroli wynika jednoznacznie, że odległość pomiędzy osiami składowymi naczepy wynosiła od 1,3m do 1,4m a kierowca podpisał przedmiotowy protokół kontroli zaznaczając jednocześnie, że brał czynny udział przy pomiarach nacisków osi pojazdu oraz nie wnosi uwag do sposobu przeprowadzania pomiarów nacisków osi pojazdu. Organ wskazał również, że przyjęte przez organ odległości pomiędzy osiami potwierdza również przesłana przez Urząd Miasta Gdańska dokumentacja tj. wyciąg ze świadectwa homologacji dla kompletnych pojazdów, gdzie wskazano, że rozstaw osi naczepy wynosi 1310mm przy czym dokument ten został sporządzony przez kierownika sekcji sprzedaży producenta naczepy tj. SOMMER Polska sp. z o.o.

Organ wskazał również, iż przeprowadził postępowanie zgodnie z przepisami obowiązującymi w sprawie a także wypełnił on obowiązek płynący z normy art. 7 i 77 k.p.a. gromadząc w aktach dowody konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Wskazał również, że zaskarżona decyzja zawiera niezbędne elementy określone w art. 107 k.p.a.

Organ przeanalizował również i wskazał, że w niniejszej sprawie niezaistniały przesłanki umorzenia postępowania, o których mowa w art. 5 ust.2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011r. o zmianie ustawy –Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw.

Niezgadzając się z w/w rozstrzygnięciem Pani B.F. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie skarżonej decyzji oraz o orzeczenie o umorzeniu postępowania w sprawie niewłaściwie stwierdzonego naruszenia.

W uzasadnieniu skargi podobnie jak w odwołaniu zarzucono, iż organ orzekając o wysokości kary, nałożonej za stwierdzone naruszenie posłużył się niewłaściwą liczbą porządkową załącznika nr 2 do u.d.p., przez co błędnie została określona wysokość kary pieniężnej za przekroczenie dopuszczalnego nacisku potrójnej osi naczepy. Skarżąca podkreśliła przy tym, że nie kwestionuje ustaleń organu, dotyczących stwierdzonych nacisków osi pojazdu i jego masy całkowitej. Nie zgadza się jednak ze stanowiskiem organu, dot. nałożenia kary pieniężnej za przekroczenie dopuszczalnego nacisku potrójnej osi naczepy w oparciu o lp.7.6 lit.d) i e) załącznika nr 2 u.d.p., bowiem w ocenie skarżącej w/w pozycja załącznika do u.d.p. nie odpowiada stanowi faktycznemu na poparcie czego skarżąca załączyła do skargi oświadczenie wydane przez SOMMER Polska sp.z o.o., z którego wynika, iż naczepa podkontenerowa typ SP240/k o nr VIN [...], którą to naczepą był dokonywany przewóz drogowy dnia [...] grudnia 2011r. została wyprodukowana fabrycznie z rozstawem osi : 1410mm – pomiędzy pierwszą a drugą osią i 1310mm- pomiędzy drugą a trzecią osią.

W odpowiedzi na skargę GITD podtrzymując dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi, jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm. dalej: p.p.s.a.).

Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyn określanych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa.

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów, należy uznać, że jest ona zasadna.

Zgodnie z art. 61 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108 poz. 908 ze zm.) - ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu oraz umieszcza się go w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę.

Art. 4 pkt 25 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) stanowi natomiast, że pojazdem nienormatywnym jest pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach niniejszej ustawy, albo którego wymiary i masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach o ruchu drogowym, z wyłączeniem autobusów w zakresie nacisków osi.

Ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, albo którego wymiary lub masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia (art. 64 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym).

Za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym, zgodnie z art. 13 g ustawy o drogach publicznych, wymierza się natomiast karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej, w wysokości określonej w załączniku nr 2 do tej ustawy.

Z powyższych unormowań wynika, iż w przypadku stwierdzenia podczas kontroli drogowej, że pojazd jest nienormatywny, służby kontrolujące mają obowiązek nałożyć karę pieniężną, a jej wysokość, odnoszona do wielkości stwierdzonego przekroczenia, jest ściśle określona.

W niniejszej sprawie służby Inspekcji Transportu Drogowego ustaliły, że pojazd skarżącej, przewożący w dacie kontroli złom, przekraczał dopuszczalne parametry w zakresie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu oraz dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę. Rodzaj i wielkość przekroczeń utrwalone zostały w protokole kontroli z dnia [...] grudnia 2011r., który to protokół, został podpisany przez kierowcę pojazdu Pana B.K. bez uwag.

Skarżąca konsekwentnie podczas całego postępowania nie kwestionowała prawidłowości ważenia pojazdu, kwestionowała natomiast od samego początku prawidłowość ustalenia wysokości kary za przekroczenie nacisku na potrójnej osi naczepy o 15,1t., gdyż zdaniem skarżącej organ nieprawidłowo przyjął, że rozstaw pomiędzy osiami składowymi potrójnej osi naczepy jest większy od 1,3m i mniejszy od 1,4m co powoduje, iż w sposób błędny ustalił w tym zakresie karę w oparciu o lp. 7.6 lit. d) i e) załącznika nr 2 do ustawy o drogach publicznych. Przy czym zdaniem skarżącej rozstaw pomiędzy osiami składowymi potrójnej osi naczepy wynosi 1410mm (między pierwszą i drugą osią) i 1310mm (między drugą i trzecią osią) i co potwierdza załączona do skargi oświadczenie Kierownika Działu Konstrukcji L.K. firmy SOMMER Polska sp.o.o. (producent naczepy) z dnia [...] września 2014r.

Należy również podkreślić, że jak wynika z akt sprawy, wątpliwości w tym zakresie zostały również dostrzeżone przez organ II instancji, który decyzją z dnia [...] listopada 2012r. uchylił pierwotną decyzję w tym zakresie organu I instancji i wskazał na konieczność wyjaśnienia tej kwestii. Powyższe spowodowało wystąpienie przez organ I instancji do Prezydenta m. Gdańska, jako organu rejestracyjnego naczepy, o udzielenie w tym zakresie informacji (pismo z dnia [...] grudnia 2013r. – k. 26 akt adm.). W odpowiedzi Prezydent m. Gdańska nadesłał potwierdzoną za zgodność z oryginałem kopię Wyciągu ze świadectwa homologacji dla naczepy SOMMER typ SP240/K o nr identyfikacyjnym [...] gdzie na str. 2 wskazane zostały dane techniczne pojazdu w tym w pkt. 3 rozstaw osi: 1310mm. (k-31-32). Przy czym co istotne dokument ten został podpisany przez Kierownika sekcji sprzedaży firmy SOMMER Polska sp. z o.o. Tak wiec dokonane ustalenia potwierdzałyby przyjęty podczas kontroli przez organ, rozstaw między osiami powyżej 1,3m i nie więcej niż 1,4 m. Jednakże zauważyć należy, że z powyższym dokumentem stoi w sprzeczności oświadczenie jakie zostało złożone przez Firmę Sommer Polska sp. z o.o. z siedzibą w Zapolu, które zostało podpisane przez Kierownika Działu Konstrukcji L.K., z którego wynika, że naczepa podkontenerowa typ SP240/K marki SOMMER o nr VIN [...] została wyprodukowana fabrycznie z rozstawem osi: 1410mm (między pierwsza a drugą osią) oraz 1310mm (między osią drugą a trzecią).

Sąd zauważa zatem, iż obydwa dokumenty są wystawione przez pracowników tej samej firmy SOMMER sp. z o.o. i dotyczą tego samego pojazdu – naczepy typu SP240/K o nr [...]. W obydwu dokumentach stwierdzany jest jednak inny rozstaw osi. Kwestia ta budzi zatem w dalszym ciągu uzasadnione wątpliwości i nie została w sposób dostateczny wyjaśniona przez organ. Istnieje zatem konieczność jednoznacznego ustalenia rozstawu między osiami składowymi, bowiem ma to istotny wpływ na rozpoznawaną sprawę, gdyż wpływa na prawidłowość dokonanych ustaleń w zakresie kary.

Mając na względzie, że kwestia budząca wątpliwości może być wyjaśniona poprzez wskazanie przez producenta jednoznacznego stanowiska w tym zakresie przy wyjaśnieniu rozbieżności zapisów jakie znalazły się w dwóch różnych dokumentach wystawionych przez pracowników tej samej spółki SOMMER Polska sp.z o.o. a także poprzez ustalenie, jaki zapis znajduje się w dokumencie homologacyjnym naczepy, Sąd doszedł do przekonania, że w sprawie może być zastosowany przepis art.136 k.p.a., i z tego względu Sąd postanowił jedynie o uchyleniu orzeczenia organu II instancji.

Mając zatem na względzie, iż mimo podjętych przez organ starań sprawa nie została w sposób dostateczny wyjaśniona, co narusza przepis art. 7 i 77 par. 1 k.p.a. a przez to również art. 107 par. 3 k.p.a. Sąd postanowił jak w pkt 1 sentencji w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd stwierdził, że uchylona decyzje nie podlegają wykonaniu.