Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 659/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-06-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Podatek akcyzowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 101 ust 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2009 nr 3 poz 11
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Hanna Kamińska Sędzia NSA Maria Myślińska Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski (spr.) Protokolant Dorota Gaj- Mizerska po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. Ś. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 listopada 2014 r. sygn. akt III SA/Gl 939/14 w sprawie ze skargi M. Ś. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Katowicach z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od M. Ś. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 12 listopada 2014 r., sygn. akt III SA/Gl 939/14 oddalił skargę [...] (dalej: skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. (dalej: Dyrektor IC) z 21 maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego.

Sąd I instancji rozstrzygał w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Skarżący 29 kwietnia 2009 r. złożył w Oddziale Celnym w Gliwicach deklarację uproszczoną nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego AKC-U dla samochodu osobowego: marki Mercedes E270, rok prod. 2003 deklarując podstawę opodatkowania w wysokości [...] zł i podatku akcyzowego w kwocie [...] zł. Do deklaracji dołączył m.in. umowę kupna - sprzedaży z 26 kwietnia 2009 r. na kwotę 2400 EUR, operat szacowania wartości pojazdu z 28 kwietnia 2009 r. wykonany przez rzeczoznawcę [...]. W deklaracji oświadczył, że pojazd zakupił w stanie nieuszkodzonym.

Pismem z 26 stycznia 2011 r. – na podstawie art. 274 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.; dalej: o.p.) w zw. z art. 104 ust. 8 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2009 r. Nr 3, poz. 11; dalej: u.p.a.) – organ podatkowy wezwał skarżącego do zmiany skorygowania złożonej deklaracji lub pisemnego wskazania przyczyn uzasadniających podanie wysokości podstawy opodatkowania w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej spornego samochodu, którego wartość znacznie odbiega od średniej rynkowej wartości tego samochodu ustalonej przez organ ([...]zł).

Skarżący w odpowiedzi z 25 lutego 2011 r. wskazał, że żądanie zmiany podstawy opodatkowania nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego jest nieuzasadnione.

Postanowieniem z 13 września 2013 r. Naczelnik Urzędu Celnego w R. (dalej: Naczelnik UC) wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w niniejszej sprawie.

W toku postępowania organ I instancji wezwał skarżącego do złożenia wyjaśnień dotyczących dokonania napraw w spornym samochodzie, do wskazania osoby bądź podmiotu, który dokonał poszczególnych napraw oraz przesłanie kopii dokumentów potwierdzających powyższe czynności, oraz wezwał [...] w charakterze świadka do złożenia pisemnych wyjaśnień dotyczących wydanej przez niego wyceny z 28 kwietnia 2009r., a w szczególności do uzasadnienia zastosowania w nim korekt.

Skarżący w piśmie z 9 października 2013 r. stwierdził, że w związku z upływem czasu nie posiada dokumentów potwierdzających zakupu części użytych do naprawy spornego samochodu, przy czym naprawy były dokonywane we własnym zakresie i nie posiada innych dowodów potwierdzających ich dokonane. Natomiast [...] w piśmie z 21 października 2013 r. wyjaśnił, że nie posiada archiwum wykonanych operatów szacowania wartości. Wskazał przy tym wysokość korekt zastosowanych przy wycenie pojazdów, które zostały ustalone na podstawie obowiązujących tabel oraz stwierdził, że wykonał kosztorys, aby wycenić koszt napraw spornego pojazdu, jednak nie był on dołączany do operatu, gdyż urząd nie wymagał tego dokumentu.

Naczelnik UC uzyskał także informację od [...] (aktualnego współwłaściciela pojazdu), że samochód zakupiony 30 kwietnia 2009 r. był w dobrym stanie technicznym, a przebieg licznika w dniu zakupu wynosił ok. 220.000 km.

W tak ustalonym stanie faktycznym Naczelnik UC decyzją z 20 grudnia 2013 r. określił skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego spornego samochodu w wysokości [...] zł.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Naczelnik UC wyjaśnił, że wartość spornego samochodu wynikająca z Operatu szacunkowego wartości pojazdu z 28 kwietnia 2009 r. sporządzonego przez [...], znacznie odbiega od wartości rynkowej podobnego pojazdu zawartej w stosownych katalogach wyceny. Organ podkreślił, że rzeczoznawca nie przedstawił kosztorysu dotyczącego korekty kosztu naprawy wynikającej z wyceny (- 58,8 %), co oznacza, że nie wyjaśnił, co korekta w sobie zawiera. Organ wskazał, że Operat nie został całkowicie pominięty i posłużył jako dowód w sprawie. Ustalenie wartości spornego samochodu dokonano na podstawie wartości bazowej brutto określonej przez rzeczoznawcę w oparciu o katalog Eurotax’Glass’s z uwzględnieniem stosownych korekt.

W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego, zaskarżoną decyzją z 21 maja 2014 r. Dyrektor IC utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

Organ wskazał, że podstawa opodatkowania w deklaracji wynosiła [...] zł natomiast średnia wartość rynkowa takiego samochodu w oparciu o elektroniczny katalog EurotaxGlass's wynosi [...] zł (netto). Odnosząc się do przedstawionego przez skarżącego Operatu z 28 kwietnia 2009 r. Dyrektor IC wskazał, że został on sporządzony przez [...] , który nie był wpisany na listę rzeczoznawców samochodowych, a wycena pojazdu została wykonana metodą porównawczą wg katalogu Eurotax.

Dyrektor IC stwierdził, że przy ustalaniu podstawy opodatkowania nie mogą być brane pod uwagę ani koszty naprawy pojazdu, nawet ustalone wielkością procentową ani stopień uszkodzenia pojazdu, ponieważ sporny pojazd nie był samochodem uszkodzonym w wyniku wypadku drogowego lub innego zdarzenia w momencie jego nabycia wewnątrzwspólnotowego. Tak więc Operat nie spełnia warunków prawidłowej opinii w oparciu, o którą można ustalić wartość spornego samochodu osobowego dla potrzeb opodatkowania podatkiem akcyzowym.

W związku z powyższym, Dyrektor IC – posługując się wyceną systemu EurotaxGlass's – określił zobowiązanie podatkowe w następujący sposób: wartość spornego pojazdu: [...] zł – [...] zł (korekta dodatnia ze względu na miesiąc pierwszej rejestracji [+ 2.800 zł], korekta ze względu na przebieg [-[...]zł], korekta ze względu na ilość właścicieli pojazdu [-2%], korekta ze względu na wykorzystywanie pojazdu [-10%], korekta ze względu na stan utrzymania i dbałość [-4%]) = [...]zł : (wartość rynkowa brutto): 1,22 (22% VAT) = 37.131 zł; 37.131 zł: 1,186 (18,6% akcyza)= 31.308 zł; 31.308 zł (podstawa opodatkowania) x 18,6% (stawka akcyzy - art. 105 pkt 1 u.p.a.) = 5.823 zł.

WSA wyrokiem z 12 listopada 2014 r. oddalił skargę na powyższą decyzję.

Sąd I instancji wskazał, że przedmiotem sporu jest określenie wysokości podstawy opodatkowania nabytego wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego akcyzą, od której należy obliczyć ten podatek. Sąd przypomniał, że wskazana przez skarżącego podstawa opodatkowania to kwota [...] zł, a zdaniem organów winna być określona na poziomie [...] zł, a więc różnica między wartością zadeklarowaną przez podatnika a średnią wartością rynkową wyniosła ponad 50%.

Sąd uznał, że organy zasadnie zakwestionowały prawidłowość obliczenia podstawy opodatkowania wynikającą z Operatu z 28 kwietnia 2009 r. sporządzonego przez [...], z uwagi na zastosowaną korektę jako koszt naprawy pojazdu (-58,8%). Wynika to z tego, że skarżący nie przedłożył kosztorysu naprawy pojazdu, ani żadnego dowodu potwierdzającego istnienie w momencie nabycia wewnątrzwspólnotowego pojazdu jego powypadkowych uszkodzeń, a także dowodów potwierdzających dokonanie tych napraw przed jego zbyciem, co miało miejsce 30 kwietnia 2009 r. Sąd dodał, że w oświadczeniu z 29 kwietnia 2009 r. załączonym do deklaracji podatkowej skarżący nie wskazała by sporny pojazd był w wstanie uszkodzonym. Także z dokumentacji fotograficznej oraz faktury zakupu nie wynikało, iż jest to pojazd w stanie uszkodzonym, powypadkowym. Ponadto nabywca pojazdu [...] w oświadczeniu zawartym w fakturze nr [...] wskazała, iż samochód zakupiony 30 kwietnia 2009 r., a zatem w niedługim czasie od jego zakupu od poprzedniego właściciela, był w dobrym stanie technicznym. Ponadto skarżący nie przedłożył organowi żadnych rachunków potwierdzających fakt zakupu części do pojazdu czy faktur z tytułu jego naprawy.

W konsekwencji powyższego – w ocenie Sądu I instancji – zasadnie organy uznały, iż skarżący nie wykazał przyczyn uzasadniających podanie wysokości podstawy opodatkowania spornego pojazdu w kwocie [...] zł, czyli znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej podobnego samochodu osobowego.

W związku z powyższym Sąd stwierdził, że organy podatkowe skutecznie zakwestionowały w trybie przewidzianym w art. 104 ust. 8 i 9 u.p.a. wysokość podstawy opodatkowania w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej tak nabytego samochodu osobowego. Sąd podzielił w całości ocenę organów, iż ustalenia poczynione przez [...] znajdujące swój wyraz w Operacie nie mogą uzasadniać zaistnienia uzasadnionej przyczyny odbiegania od średniej wartości rynkowej spornego samochodu.

W tym stanie rzeczy za bezzasadne Sąd I instancji uznał zarzuty skargi w zakresie naruszenia przepisów prawa materialnego jak i procesowego, gdyż stan faktyczny sprawy został dokładnie wyjaśniony, materiał dowodowy został zebrany i wyczerpująco rozpatrzony.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł [...] , zaskarżając go w całości.

Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) skarżący zarzucił naruszenie:

1) prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, co dotyczy art. 101 ust. 2 pkt 1, art. 104 ust. 1 pkt 2 oraz art. 104 ust. 8, ust. 9, ust. 11 u.p.a. wobec nieuzasadnionego uznania, że wykazana w deklaracji uproszczonej AKC-U podstawa opodatkowania nabytego wewnątrzwspólnotowo samochodu osobowego bez uzasadnionej przyczyny znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej samochodu tej samej marki, tego samego modelu, rocznika, z tym samym wyposażeniem i o przybliżonym stanie technicznym.

Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. skarżący zarzucił naruszenie:

2) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżący wykazał, iż postępowanie organów dotknięte było wadami, które uniemożliwiły prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie, co dotyczy art. 121 § 1 w zw. z art. 191 o.p. wobec przekroczenia granic uznania administracyjnego i swobody w ocenie sprawy, prowadzenia postępowania w sposób naruszający zaufanie strony do praworządności działań organu, braku działań na rzecz wyjaśnienia okoliczności korzystnych dla skarżącego oraz braku należytej staranności w ocenie okoliczności sprawy; naruszenie art. 122, art. 123 § 1, art. 187 § 1 oraz art. 188 o.p. poprzez błędną i jednocześnie stronniczą ocenę zebranego materiału dowodowego, jak również brak rozpatrzenia kluczowych dla sprawy okoliczności i argumentów strony, w tym poprzez nieuwzględnienie wniosku skarżącego o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków [...] na okoliczność stanu faktycznego przedmiotowego pojazdu w dniu jego nabycia przez skarżącego i ustaleń poczynionych przed jego nabyciem.

W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Gliwicach, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że obowiązkiem organu podatkowego było zbadanie okoliczności faktycznych, na które powoływał się podatnik wskazując, że samochód został mu sprzedany w stanie po kradzieży, o czym świadczyły o oświadczenia jak również sporządzony Operat.

Skarżący zarzucił, że w toku postępowania wyjaśnił, że samodzielnie dokonywał napraw pojazdu, a organy podatkowe nie odniosły się do tych twierdzeń. Skarżący podkreślił, że z przedstawionego Operatu jasno wynikało, że sporny pojazd był samochodem powypadkowym. Jeżeli zaś organ kwestionuje tę okoliczność to zobligowany jest do powołania biegłego dla oceny wartości tego pojazdu.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie na jego rzecz od skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego.

W piśmie procesowym z 9 czerwca 2017 r. pełnomocnik skarżącego uzupełnił skargę kasacyjna powołując się na uzasadnienie wyroku NSA z 8 czerwca 2016 r. sygn. akt I GSK 1706/14, który zapadł w analogicznym do zaskarżonego stanie faktycznym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Została ona oparta na obu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., tj. naruszeniu prawa materialnego oraz naruszeniu przepisów postępowania, jednak sposób sformułowania zarzutów wskazuje, że zamiarem wnoszącego skargę kasacyjną było podważenie dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych, na skutek których w jego ocenie doszło do niewłaściwego zastosowania prawa materialnego. Autor skargi kasacyjnej w obu podstawach kasacyjnych zarzucił bowiem brak wszechstronnego zgromadzenia i rozpatrzenia materiału dowodowego, w wyniku czego doszło do nieprawidłowego określenia podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego.

Przystępując do ich rozpoznania wypada wskazać, że choć tok postępowania wyjaśniającego co do zasady wyznaczają przepisy postępowania podatkowego, takie jak wskazane w punkcie 2 petitum skargi kasacyjnej, tj.: art. 121 § 1, art. 122, art. 123 § 1, art. 187 § 1 i § 3, art. 188 oraz art. 191 o.p., to jednak o zakresie i charakterze czynności procesowych podejmowanych w ramach tego postępowania decyduje prawo materialne regulujące daną materię. W tym zakresie kasator zarzuca naruszenie przepisów art. 101 ust. 2 pkt 1, art. 104 ust. 1 pkt 2, ust. 8, ust. 9, ust. 11 u.p.a. wobec nieuzasadnionego uznania, że wykazana w deklaracji AKC-U podstawa opodatkowania nabytego wewnątrzwspólnotowo samochodu osobowego bez uzasadnionej przyczyny znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej podobnego samochodu.

Zgodnie z art. 101 ust. 2 pkt 1 u.p.a. – obowiązek podatkowy z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym powstaje z dniem przemieszczenia samochodu osobowego z terytorium państwa członkowskiego na terytorium kraju - jeżeli nabycie prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel nastąpiło przed przemieszczeniem samochodu na terytorium kraju.

W zakresie objętym postępowaniem podstawą opodatkowania z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego jest albo kwota, jaką podatnik jest obowiązany zapłacić za ten samochód (z tym zastrzeżeniem, że w przypadku, o którym mowa w art. 101 ust. 2 pkt 3 u.p.a., podstawą opodatkowania jest średnia wartość rynkowa samochodu osobowego pomniejszona o kwotę podatku od towarów i usług oraz o kwotę akcyzy), albo, gdy samochód osobowy został dopuszczony wcześniej do obrotu w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej zgodnie z przepisami celnymi, ale nie został on zarejestrowany na terytorium innego państwa członkowskiego – kwota odpowiadająca wartości, o której mowa w ust. 1 pkt 3, z uwzględnieniem prowizji, kosztów transportu i ubezpieczenia, jeżeli nie zostały uwzględnione w cenie, ale zostały już poniesione do miejsca, w którym nastąpiło objęcie towaru procedurą celną (art. 104 ust. 1 pkt 2 i ust. 6 u.p.a.).

Jeżeli wysokość podstawy opodatkowania z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, o którym mowa w art. 100 ust. 1 pkt 2 u.p.a., bez uzasadnionej przyczyny znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej tego samochodu, organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej wzywa podatnika do zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub wskazania przyczyn uzasadniających podanie jej wysokości w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego (art. 104 ust. 8 u.p.a.).

W razie nieudzielenia przez stronę odpowiedzi, niedokonania zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub niewskazania przyczyn, które uzasadniają podanie jej wysokości znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego, organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej określa wysokość podstawy opodatkowania (art. 104 ust. 9 u.p.a.).

Przez średnią wartością rynkową samochodu osobowego ustawodawca uznaje wartość ustalaną na podstawie notowanej na rynku krajowym, w dniu powstania obowiązku podatkowego, średniej ceny zarejestrowanego na terytorium kraju samochodu osobowego tej samej marki, tego samego modelu, rocznika oraz - jeżeli jest to możliwe do ustalenia - z tym samym wyposażeniem i o przybliżonym stanie technicznym, co nabyty na terytorium kraju lub nabyty wewnątrzwspólnotowo samochód osobowy (art. 104 ust. 11 u.p.a.).

W pierwszej kolejności podkreślić należy, że celem powołanej regulacji nie jest ani utrudnianie obrotu samochodami osobowymi, ani też unifikowanie cen, lecz przeciwdziałanie nadużyciom podatkowym i celowemu zaniżeniu ceny nabycia w stosunku do ceny rzeczywiście zapłaconej, dla późniejszego zaniżenia opłat i podatków.

W drugiej zaś kolejności wskazać należy, co ważne, że skarżący nie deklarował w AKC-U jako podstawy opodatkowania kwoty, jaką podatnik był obowiązany zapłacić za ten samochód wynikającej z umowy kupna tego pojazdu, po przeliczeniu na złotówki (zgodnie z art. 104 ust. 1 pkt 2 u.p.a.), lecz jako podstawę opodatkowania wskazywał kwotę podaną w Operacie szacowania wartości pojazdu wyliczoną w oparciu o katalog Eurotax.

W świetle przywołanych przepisów, dla rozpoznania niniejszej skargi kasacyjnej, a w konsekwencji też sprawy, istotne znaczenie ma wyjaśnienie dwóch niedookreślonych przez ustawodawcę zwrotów, a mianowicie "bez uzasadnionej przyczyny" oraz "znacznie odbiega". Ich równoczesne zaistnienie nakłada na organ podatkowy obowiązek podwyższenia zadeklarowanej przez stronę podstawy opodatkowania i określenia podatku akcyzowego w należnej wysokości. Według SJP PWN "przyczyna" to "czynnik lub zespół warunków wywołujący jakieś zjawisko jako swój skutek", natomiast "uzasadniony" to "oparty na obiektywnych racjach, podstawach". Zatem uzasadnienie przyczyny polega na przedstawieniu dowodów, argumentów, motywów potwierdzających podjęte działania. Odczytując natomiast zwrot "znacznie odbiega" należy wskazać, że według SJP PWN "znacznie" to "w znacznym stopniu, o wiele, bardzo; wyraźnie, jawnie, w sposób widoczny", zaś "odbiega" znaczy tyle, co "być dalekim od czegoś; różnić się".

Przenosząc to na grunt niniejszej sprawy uznać należy, że warunek podania uzasadnionej przyczyny nabycia samochodu osobowego po cenie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej tego samochodu ukształtowanej w danym okresie na krajowym rynku samochodowym jest spełniony jedynie wówczas, gdy podatnik wskaże w wyjaśnieniach fakty i rzeczowe okoliczności dotyczące nabytego samochodu lub zdarzenia niezależne od niego, a mające wpływ na wartość samochodu. W przeciwnym razie uznać należy, że obniżenie wartości nabytego samochodu osobowego nastąpiło bez uzasadnionej przyczyny.

Skarżący, jako przyczynę obniżenia wartości nabytego wewnątrzwspólnotowo samochodu osobowego a zarazem podstawy opodatkowania, wskazał okoliczności wynikające z załączonego do deklaracji AKC-U z 29 kwietnia 2009 r. Operatu szacowania wartości z 28 kwietnia 2009 r. sporządzonego przez [...] . Wynikało z niego, że sporny pojazd jest powypadkowy i wymagał naprawy. W związku z tym rzeczoznawca od przyjętej do wyliczenia rynkowej pojazdu w kwocie [...] zł (wziętej z katalogu Eurotax), zastosował m.in. korektę z tytułu naprawy wynikającej z oceny – 58,8%. Pozostałe korekty nie były kwestionowane. W efekcie wartość pojazdu brutto wyniosła [...] zł, co po odjęciu podatku VAT i akcyzy dało zadeklarowaną przez skarżącego podstawę opodatkowania w kwocie [...] zł.

Organy podatkowe, a za nimi Sąd I instancji, zakwestionowały prawidłowość tak obliczonej podstawy opodatkowania spornego pojazdu, z uwagi na zastosowaną korektę jako koszt naprawy pojazdu (-58,8%). Powodem tego było to, że do Operatu nie załączono kosztorysu naprawy pojazdu, z umowy kupna pojazdu z 26 kwietnia 2009 r. nie wynikało, aby był to samochód powypadkowy, a sam skarżący w deklaracji AKC-U z 29 kwietnia 2009 r. oświadczył, że samochód zakupił w stanie nieuszkodzonym. Gdyby zaś przyjąć, że samochód ten nie był pojazdem powypadkowym jego wartość rynkowa za granicą kształtowałby się na poziomie co najmniej [...] zł netto, czego skarżący nie kwestionował.

W opisanej sytuacji, aby wyjaśnić tę wątpliwość Naczelnik UC zasadnie skorzystał z uprawnienia z art. 104 ust. 8 u.p.a. wzywając skarżącego do zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub wskazania przyczyn uzasadniających podanie jej wysokości w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego. Podkreślić należy, że w wezwaniu pouczono skarżącego o tym, że w przypadku wskazania przyczyn uzasadniających podanie wysokości znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej pojazdu należy przedłożyć wszelkie dokumenty potwierdzające wysokość zadeklarowanej przez podatnika podstawy opodatkowania. W tym faktury naprawy, montażu i zakupu części samochodowych zamontowanych w przedmiotowym samochodzie.

Skarżący w odpowiedzi na wezwanie, a także w późniejszych oświadczeniach, nie przedłożył organowi żadnych rachunków potwierdzających fakt zakupu części do pojazdu czy faktur z tytułu jego naprawy. Co więcej, jak wskazał Sąd I instancji, nabywca pojazdu [...] oświadczyła, że sporny samochód zakupiła 30 kwietnia 2009 r., a więc dwa dni po sporządzeniu Operatu, w dobrym stanie technicznym. O prawidłowości zakwestionowania braku naprawy świadczy również to, że – jak wynika z faktury [...] z 30 kwietnia 2009 r. – samochód ten został sprzedany za [...] zł brutto (w tym zapłacony podatek akcyzowy [...] zł), co oznacza, że ewentualne koszty naprawy pojazdu były minimalne, a więc z pewnością nie kształtujące się poziomie odliczonej 58,8 % korekty wskazanej w Operacie.

W związku z tym, wbrew zarzutom kasatora, organy podatkowe wywiązały się z obowiązku zbadania wszystkich istotnych okoliczności faktycznych w sprawie, a w szczególności odniosły się do twierdzeń skarżącego o naprawie pojazdu. To kasator, nie był w stanie przedstawić dokumentów, a nawet jakichkolwiek wyjaśnień co do wykonanej "samodzielnej naprawy pojazdu". Co więcej kasator nie podważa i nie odnosi się do argumentacji Sądu I instancji, dotyczącej braku wskazania w umowie kupna pojazdu z 26 kwietnia 2009 r., że przedmiotem umowy jest pojazd uszkodzony (powypadkowy), nie wyjaśnia również, dlaczego w deklaracji AKC-U oświadczył, że pojazd jest nieuszkodzony. Ponadto w skardze kasacyjnej znajdują się zupełnie oderwane od stanu faktycznego sprawy twierdzenia kasatora, jakoby "samochód został mu sprzedany w stanie po kradzieży, o czym świadczyły o oświadczenia jak również sporządzony operat szacunkowy".

W świetle powyższego Sąd I instancji prawidłowo uznał, że nie było potrzeby przeprowadzenia dowodów z przesłuchania świadków [...] na okoliczność stanu faktycznego spornego pojazdu w dniu jego nabycia od skarżącego i ustaleń poczynionych przed jego nabyciem. Sąd I instancji trafnie bowiem wskazał, że w myśl art. 188 o.p. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Stan faktyczny spornego pojazdu w dniu jego nabycia wynikał z oświadczenia drugiego z właścicieli to jest z wyjaśnienia Ewy Płonki w którym wskazała, że w 30 kwietnia 2009 r. był on w dobrym stanie technicznym z przebiegiem licznika ok. 220.000 w dniu zakupu, przeprowadzenie dowodu z zeznań drugiego właściciela [...] nie było konieczne. Podobnie wyjaśnienia [...] zawarte w piśmie 21 października 2013 r. były wystarczające dla podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie i nie było konieczności prowadzenia dowodu z zeznań tegoż na okoliczność potwierdzenia rzeczywistej wartości przedmiotowego pojazdu.

Reasumując Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że skarżący nie przedłożył żadnego wiarygodnego dowodu potwierdzającego istnienie w momencie przemieszczenia samochodu z terytorium państwa członkowskiego na terytorium kraju uszkodzenia pojazdu oraz dowodów potwierdzających dokonanie tych napraw przed jego zbyciem. Tym samym organ podatkowy, co zaakceptował Sąd I instancji, właściwie uznał zaistnienie przesłanek "bez usprawiedliwionej przyczyny" oraz "znacznie odbiega" o jakich mowa w art. 104 ust. 8 u.p.a., co obligowało organ do podwyższenia podstawy opodatkowania i obliczenia zobowiązania podatkowego w należytej wysokości.

Z powyższych względów za niezasadne należało uznać oba zarzuty skargi kasacyjnej.

Na końcu odnosząc się do przywołanego w piśmie procesowym skarżącego wyroku NSA z 8 czerwca 2016 r. sygn. akt I GSK 1706/14, wskazać należy, że każda sprawa ma indywidualny charakter i pomimo wydania wyroku odnoszącego się do tego samego skarżącego, ale dotyczącej innego nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego i określenia podstawy opodatkowania, zasadnym jest rozpatrzenie niniejszej sprawy bez opierania się na ocenie prawnej wyrażonej w przywołanym wyroku. Tym bardziej, że kasator w niniejszej sprawie na etapie postępowania podatkowego, a później przed WSA, nie kwestionował tego, że zadeklarowana przez skarżącego wartość spornego samochodu nie jest wartością prawdziwą w kraju sprzedaży pojazdu. Tak jak wyżej wyjaśniono, zarówno organ, jak i rzeczoznawca w Operacie jako cenę wyjściową (rynkową) wskazywali zgodnie kwotę [...]zł brutto. Polem sporu było zakwestionowanie odliczenia 58,8% korekty za naprawę pojazdu, co jak ustaliły organy i co zaakceptował Sąd I instancji, nie miało miejsca, i to było tym zaniżeniem wartości nabytego wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego "bez usprawiedliwionej przyczyny".

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c i § 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 490).