Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 898/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2018-01-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, lit. c, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 28, art. 30 ust.5b, art. 31 ust. 2, art. 48 ust. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: art. 7, art. 10, art. 77 § 1, art. 80
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 31 stycznia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot- Szustowska, Sędzia WSA Jolanta Rosińska, , Protokolant Referent stażysta Aleksandra Banasiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2018 roku sprawy ze skargi B. T. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych i nałożenia obowiązków 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], nr [...]; 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz B. T. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. LS


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. postanowieniem z dnia [...], nr [...], po rozpoznaniu zażalenia D. i B. T., uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], nr [...] w całości i orzekł w sprawie.

Stan faktyczny sprawy przedstawia się w sposób następujący:

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. postanowieniem z dnia [...]:

1. zobowiązał D. T. i B. T. do wstrzymania prowadzenia robót budowlanych przy rozbudowie zakładu wędliniarskiego na działkach nr ewid. gruntu 218 i 219/1 położonych w miejscowości B. 22a, gm. B., wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę,

2. nie ustalił wymagań dotyczących niezbędnych zabezpieczeń budowy,

3. nałożył na D. T. i B. T. obowiązek przedstawienia w terminie do dnia 31 sierpnia 2017 roku:

- zaświadczenia wójta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania ternu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego,

- czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z wymaganymi sprawdzeniami, opiniami i uzgodnieniami,

- oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał przepis art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 roku, poz. 1332).

Kwestionując powyższe postanowienie zażalenie wniosła D. T. i B. T. podnosząc, iż organ naruszył podstawowe ogólne zasady postępowania administracyjnego oraz wadliwie zebrał i rozpatrzył zgromadzony materiał dowodowy.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu zażalenia, wskazanym na wstępie postanowieniem, uchylił w całości postanowienie organu pierwszej instancji i zobowiązał B. T. do wstrzymania prowadzenia robót budowlanych przy rozbudowie zakładu wędliniarskiego na działkach nr ewid. gruntu 218 i 219/1 położonych w miejscowości B. 22a, gm. B., wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę, oraz nałożył na B. T. obowiązek przedstawienia, w terminie do dnia 30 listopada 2017 roku:

- zaświadczenia wójta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania ternu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego,

- czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z wymaganymi sprawdzeniami, opiniami i uzgodnieniami,

- oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

W motywach rozstrzygnięcia organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania wskazując, iż w dniu 4 kwietnia 2017 roku organ powiatowy przeprowadził oględziny na nieruchomości położonej w miejscowości B. 22a, gm. B. (działki nr ewid. 218 i 219/1) stwierdzając, na tym terenie znajduje się budynek parterowy o zewnętrznych wymiarach długość ok. 32 m, szerokość od strony północnej ok. 12,76 m, szerokość od strony południowej ok. 10,40 m, wysokość ok. 4 m do okapu. Budynek konstrukcji murowanej z drewnianą więźbą dachową, dach dwuspadowy. Budynek użytkowany jest na Zakład Wędliniarski. Według oświadczenia właściciela budynek został wybudowany w latach 1999 – 2002 i oddany do użytkowania w dniu 16 maja 2003 roku, jako budynek gospodarczy. W roku 2004 inwestor dokonał zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na zakład wędliniarski, na podstawie zgłoszenia przyjętego bez sprzeciwu przez Starostwo Powiatowe w Ł. Ponadto organ stwierdził, że do istniejącego budynku zakładu wędliniarskiego dobudowano pomieszczenia tymczasowe od strony zachodniej i wschodniej. Pomieszczenia wykonane zostały z płyty warstwowej, posadowione na gruncie (na piance poliuretanowej) – nie posiadają fundamentów. Od strony wschodniej dobudowano pomieszczenie o wymiarach: długość ok. 11,55 m i szerokość ok. 1,82 m i wysokości ok. 3,50 m do okapu. Od strony zachodniej dobudowano pomieszczenia na długości ok. 28,52 m i szerokości ok. od 4,17 m do 5 m i wysokości ok. 2,50 - 2,70 m do okapu. Od strony południowej dobudowane zostało zadaszenie o wymiarach ok. 3 m x 3 m. Dobudowane pomieszczenia połączone zostały z istniejącym budynkiem zakładu wędliniarskiego. Dobudowanie ww. pomieszczeń nastąpiło w latach 2014 – 2015. Według oświadczenia inwestora pomieszczenia zostały dobudowane na potrzeby istniejącego zakładu. Inwestor oświadczył, że w chwili obecnej jest na etapie opracowywania projektu budowlanego na rozbudowę i przebudowę istniejącego zakładu wędliniarskiego, posiada decyzję o warunkach zabudowy z dnia [...] maja 2015 roku oraz zatwierdzony projekt technologiczny zakładu przez Powiatowego Lekarza Weterynarii. Podczas rozbudowy – jak wskazał inwestor – po uzyskaniu decyzji pozwolenia na rozbudowę zlikwiduje istniejące dobudowane pomieszczenia tymczasowe.

Pismem z dnia 5 kwietnia 2017 roku organ powiatowy zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie legalności rozbudowy zakładu wędliniarskiego na działkach nr ewid. 218 i 219/1 w miejscowości B. 22a, gm. B.

Następnie w dniu 26 kwietnia 2017 roku organ przeprowadził ponowne oględziny stwierdzając, iż na działce nr ewid. 218 i 219/1 istnieje budynek parterowy użytkowany jak Zakład Przetwórstwa Mięsnego – Zakład Wędliniarski B. T. Budynek został wybudowany na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę dla budynku gospodarczego. Organ powiatowy decyzją z dnia [...] marca 2003 roku, nr [...] udzielił D. i B. T. pozwolenia na wznowienie robót przy budowie budynku gospodarczego według załączonego projektu budowlanego. Według zatwierdzonego projektu budynek gospodarczy posiadał wewnętrzne wymiary: długość elewacji zachodniej 32 m, szerokość budynku od strony południowej 10 m, szerokość budynku od strony północnej 12,40 m, długość elewacji wschodniej 32 m w tym część wysunięta wynosiła 4,83 m. Zawiadomieniem z dnia 21 grudnia 2004 roku Starostwo Powiatowe w Ł. nie zgłosiło sprzeciwu w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na zakład wędliniarski na działce nr 218. Jak oświadczył B. T., do rozbudowy istniejącego zakładu od strony wschodniej i zachodniej przystąpił w miesiącu kwietniu – maju 2016 roku. Rozbudowa polegała na: dobudowie od strony wschodniej pomieszczeń przeznaczonych na magazyn przypraw i magazyn składowania pojemników brudnych. Od strony południowej wykonano wiatę – zadaszenie na przyjęcie mięsa. Od strony zachodniej dobudowano pomieszczenia: mroźne, kotłownie na ekogroszek, pomieszczenie wędzarni na piece gazowe, pomieszczenie wędzarni na drzewo i dwa pomieszczenia przeznaczone na chłodnie. Na dokonaną rozbudowę zakładu wędliniarskiego B. T. nie przedłożył wymaganego pozwolenia. Rozbudowa wykonana jest z płyt warstwowych na konstrukcji stalowej, dach na konstrukcji stalowej z płyty warstwowej. Wiata konstrukcji stalowej osłonięta blachą trapezową. Według oświadczenia B. T. zakończenie robót nastąpiło w czerwcu 2016 roku i od miesiąca lipca dobudowane pomieszczenia są użytkowane na zakład wędliniarski.

W takim stanie faktyczno – prawnym organ powiatowy wydał kwestionowane w zażaleniu postanowienie.

W toku prowadzonego postępowania zażaleniowego na ww. rozstrzygnięcie, organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 roku zlecił Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Ł.:

1. przyjęcie od D. T. i B. T. oświadczeń, złożonych pod rygorem odpowiedzialności karnej na okoliczność ustalenia kto dokładnie był inwestorem rozbudowy zakładu wędliniarskiego;

2. przeprowadzenie dodatkowych, uzupełniających oględzin na nieruchomości, dbając by w toku tych czynności zachowana była zasada czynnego udziału w postępowaniu wobec wszystkich stron postępowania oraz by strony zostały zawiadomione o terminie oględzin w sposób przewidziany prawem.

Z dostarczonej w dniu 1 sierpnia 2017 roku dokumentacji wynika, iż w dniu 25 lipca 2017 roku organ powiatowy przeprowadził uzupełniające oględziny na nieruchomości, w trakcie których obecny B. T. oświadczył, że jest jedynym inwestorem rozbudowy. D. T. nie uczestniczyła w oględzinach pomimo wezwania i nie upoważniła nikogo do działania w jej imieniu. Na działkach nr ewid. gruntu 218 i 219/1 istnieje budynek parterowy użytkowany jako Zakład Przetwórstwa Mięsnego – Zakład Wędliniarski B. T. Budynek został wybudowany na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę budynku gospodarczego. Organ powiatowy decyzją z dnia [...] marca 2003 roku, nr [...] udzielił D. i B. T. pozwolenia na wznowienie robót przy budowie budynku gospodarczego według załączonego projektu budowlanego. Według zatwierdzonego projektu budynek gospodarczy posiadał zewnętrzne wymiary: długość elewacji zachodniej 32 m, szerokość budynku od strony południowej 10 m, szerokość budynku od strony północnej 12,40 m, długość elewacji wschodniej 32 m w tym część wysunięta wynosiła 4,83 m. Zawiadomieniem z dnia 21 grudnia 2004 roku Starostwo Powiatowe w Ł. nie zgłosiło sprzeciwu w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na zakład wędliniarski. Jak oświadczył B. T. do rozbudowy istniejącego zakładu od strony wschodniej i zachodniej przystąpił w miesiącu kwietniu – maju 2016 roku. Rozbudowa polegała na: dobudowie od strony wschodniej pomieszczeń przeznaczonych na magazyn przypraw i magazyn składowania pojemników brudnych. Od strony południowej wykonano wiatę – zadaszenie na przyjęcie mięsa. Od strony zachodniej dobudowano pomieszczenia: mroźnie, kotłownie na ekogroszek, pomieszczenie wędzarni na piece gazowe, pomieszczenie wędzarni na drzewo i dwa pomieszczenia przeznaczone na chłodnie. Na rozbudowę zakładu wędliniarskiego B. T. nie przedłożył wymaganego pozwolenia. Rozbudowa wykonana jest z płyt warstwowych na konstrukcji stalowej. Dach na konstrukcji stalowej z płyty warstwowej. Wiata konstrukcji stalowej osłonięta blachą trapezową. Według oświadczenia B. T. zakończenie robót nastąpiło w czerwcu 2016 roku i od miesiąca lipca dobudowane pomieszczenia użytkowane są na zakład wędliniarski. Ponadto B. T. oświadczył, że wykonana rozbudowa jest obiektem tymczasowym, służącym w celu poprawienia bezpieczeństwa produkcji żywności. Jest to obiekt zgłoszony do Starostwa Powiatowego w Ł. do rozbiórki i przyjęty bez zastrzeżeń. Jest to obiekt tymczasowy bez konstrukcji stalowej. Obiekt został zgłoszony do rozbiórki ponieważ w 2015 roku inwestor uzyskał decyzję o warunkach zabudowy i były prowadzone prace projektowe nad rozbudową zakładu, otrzymując pozwolenie na rozbudowę w maju 2017 roku.

Nadto organ powiatowy przekazał oświadczenie D. T. z dnia 26 lipca 2017 roku, z którego wynika, że jedynym inwestorem rozbudowy zakładu wędliniarskiego jest B. T.

W dalszej kolejności organ odwoławczy cytując treść art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 roku, poz. 1257, dalej jako: "K.p.a.") stwierdził, iż przedmiotem postępowania jest legalność rozbudowy zakładu wędliniarskiego na działkach nr ewid. 218 i 219/1 położnych miejscowości B. 22a, gm. B. Następnie sięgając do treści art. 28 Prawa budowlanego organ napisał, iż inwestycja polegająca na rozbudowie zakładu wędliniarskiego nie jest objęta katalogiem zwolnień enumeratywnie wyliczonych w art. 29 Prawa budowlanego, a tym samym wymagała uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. W sprawie ustalono bezspornie, iż inwestor przed rozpoczęciem robót budowlanych nie dysponował decyzją o pozwoleniu na budowę, co stanowi naruszenie przepisu art. 48 Prawa budowlanego. W tej sytuacji sięgając do treści art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego organ wojewódzki wyjaśnił, iż organ pierwszej instancji w toku postępowania prawidłowo, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego oraz ustaleniu, iż sporna rozbudowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza przepisów, kwestionowanym postanowieniem – na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego – umożliwił jej legalizację. Legalizacja samowoli budowalnej nie jest obowiązkiem inwestora, ale jego prawem, z którego nieskorzystanie skutkować będzie nakazem rozbiórki spornej rozbudowy.

W toku postępowania zażaleniowego organ ustalił, iż jedynym inwestorem rozbudowy był B. T., dlatego organ drugiej instancji uznał za zasadne skorzystanie z kompetencji przewidzianych w art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., tj. uchylenie kontestowanego postanowienia i nałożenie określonych obowiązków na B. T., jako inwestora.

Jak dostrzegł organ, inwestor zgłosił w Starostwie Powiatowym w Ł. rozbiórkę "dobudowanej części do budynku Zakładu Wędliniarskiego", zatem nie legalizuje samowolnie wykonanej rozbudowy obiektu.

W skardze do sądu administracyjnego B. T. wskazał, iż kwestionuje postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. w zakresie punktu drugiego postanowienia i wnosi o jego uchylenie i przekazanie sprawy Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowalnego w Ł. oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. W skardze jej autor wskazał na naruszenie art. 138 § 2b w zw. z art. 10 K.p.a. poprzez niedostateczne przeprowadzenie postępowania dowodowego przez organ drugiej instancji oraz art. 138 § 2 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie.

W motywach skargi jej autor wyjaśnił, iż postępowanie na etapie pierwszej instancji odbywało się z naruszeniem zasady czynnego udziału stron, bowiem przykładowo poprzez przeprowadzenie oględzin w dniu 26 kwietnia 2017 roku, pominięcie ustaleń dokonanych podczas oględzin w dniu 4 kwietnia 2017 roku, błędne określenie stron postępowania. Organ drugiej instancji co prawda prawda uchylił zaskarżone postanowienie, jednak przed merytorycznym rozstrzygnięciem nie usunął wadliwości jakie miały miejsce podczas prowadzenia postępowania dowodowego.

W zażaleniu strona zakwestionowała ustalenia faktyczne co do charakteru i konstrukcji budynków. Budynki nie są oparte na konstrukcji stalowej. Ściany i dach przybudówek mają charakter samonośny, nie są oparte na żadnej konstrukcji. W tym zakresie organ drugiej instancji bezrefleksyjnie powielił ustalenia organu powiatowego nie przeprowadzając w tym zakresie żadnego postępowania dowodowego. Tymczasem, ustalenie to w ocenie skarżącego ma kluczowe znacznie ze względu na konsekwencje decyzji ostatecznej dla innych ewentualnych rozstrzygnięć w przedmiocie rozbiórki bądź legalizacji budynków. Organ wojewódzki decydując się nie przekazywać decyzji do ponownego rozpoznania winien w ramach prowadzonego na podstawie art. 138 § 2b K.p.a. postępowania wyjaśnić wszystkie wątpliwości, szczególnie że postępowanie przed pierwszą instancją dotknięte było tak poważnymi wadami jak błędne oznaczenie stron, uniemożliwienie stronom udziału w postępowaniu czy wreszcie samo określenie charakteru budynków. Zgodnie z art. 29 ust 1 pkt 12 Prawa budowlanego, zgłoszenia nie wymaga budowa tymczasowych zatem obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, w tym zakresie kwalifikacja budynku ma znaczenie dla określenia wymogów jakim powinna towarzyszyć jego budowa lub rozbiórka. W ocenie skarżącego, uzupełniające postępowanie dowodowe odbyło się w zakresie niewystarczającym dla prawidłowego rozstrzygnięcia. Analizując sposób i daty uzupełniania materiału dowodowego zarówno przez organ pierwszej, jak i drugiej instancji – w ocenie strony – zachodzi uzasadnione podejrzenie, iż zawiadomienia o przeprowadzenia dowodów i uzupełnieniu materiału dowodowego nie zawsze "nadążały" za czynnościami organów, a co za tym idzie strona pozbawiona była możliwości aktywnego uczestniczenia w postępowaniu dowodowym.

Organ drugiej instancji pominął w ocenie sytuacji prawnej fakt zgłoszenia przez stronę rozbiórki dobudowanych części. W dniu 31 marca 2017 roku strona zgłosiła rozbiórkę obiektów dobudowanych do zakładu, które są przedmiotem postępowania. Zgłoszenie rozbiórki strona zadeklarowała zatem wcześniej niż doszło do wszczęcia niniejszego postępowania. W związku z powyższym skoro strona zadeklarowała niejako likwidację "przedmiotu" postępowania to dalsze prowadzenie postępowania wydaje się bezprzedmiotowe. W ocenie skarżących skoro strona sama przystąpiła do realizacji rozbiórki obiektów to nie ma potrzeby władczej ingerencji organów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zaprezentowane w motywach kwestionowanego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 roku, poz. 2188 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 roku, poz. 1369 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu (decyzji lub postanowienia) nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.

Uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, Sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli sądu jest postępowanie prowadzone przez organu nadzoru budowlanego w trybie art. 48 § 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2017 roku, poz.1322 ze zm.).

W ocenie sądu organy obu instancji naruszyły przepisy procesowe, w tym normę art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w stopniu, który mógł mieć wpływ na zakończenie sprawy. Nie wyjaśniono w sposób niewątpliwy wszystkich okoliczności, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji brak w ogóle rozważań, jaki charakter miała sporna rozbudowa zakładu wędliniarskiego. Być może jest to efekt procedowania z naruszeniem zasady zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu. Na etapie postępowania odwoławczego udział zgłosił pełnomocnik uczestników, ale również on nie został powiadomiony w trybie art. 10 § 1 K.p.a. o zakończeniu postępowania i możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Uchybienie to w pewnym tylko zakresie niweluje udział stron w oględzinach nieruchomości. Być może z tego powodu dopiero na etapie skargi inwestor kwestionował ustalenia organu dotyczące opisu i charakteru prawnego rozbudowy.

Należy zauważyć, że pomimo iż organy co najmniej dwukrotnie prowadziły oględziny nieruchomości, to w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ w zasadzie nie odniósł się do twierdzeń strony co do tymczasowego charakteru rozbudowy, ograniczając się do przytoczenie ustawowej definicji obiektu tymczasowego Wydaje się wprawdzie, że wbrew zarzutom skargi w sprawie nie mamy do czynienia z tymczasowym obiektem budowlanym, bowiem takowym – w rozumieniu art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego – jest obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. Brak jednak przekonujących, szczegółowych ustaleń, czy zrealizowana przez inwestora rozbudowa jest wykonana z trwałych czy nietrwałych elementów – czy jest trwale, integralnie połączona z obiektem budowlanym.

Niezależnie od powyższych uwag, czy wykonane roboty budowlane doprowadziły do powstania obiektu tymczasowego nie przesądza, czy rozbiórki obiektu można dokonać na podstawie zgłoszenia w trybie art. 31 ust. 2 Prawa budowlanego, czy też niezbędne jest pozwolenie na rozbiórkę w trybie art. 28 Prawa budowanego. Należy też pamiętać, że nie każde wadliwe czy tez nieuzasadnione zgłoszenie daje podstawy do wniosku, że mamy do czynienia z samowolą budowlaną. Zarzut samowoli budowlanej można skutecznie postawić jedynie w sytuacji, gdy dokonano zgłoszenia w sytuacji, gdy roboty budowlane w sposób oczywisty, niewątpliwy mogły być wykonane jedynie na podstawie pozwolenia na budowę

W protokole oględzin przeprowadzonych na etapie postępowania odwoławczego ich uczestnicy odmiennie opisują przedmiot oględzin. Organ odwoławczy nie wyjaśnił, dlaczego przyjmuje, że budowa oparta jest na konstrukcji stalowej, choć skarżący czynił w protokole adnotację, że rozbudowane elementy nie zawierają konstrukcji stalowej i nie są trwałe.

Charakter spornej inwestycji, to czy jej rozbiórka podlegała zgłoszeniu, czy pozwoleniu na budowę ma tymczasem fundamentalne znaczenie dla weryfikacji zaskarżonych rozstrzygnięć.

Przy wspomnianych brakach w ustaleniach organów i niepełnej ocenie materiału dowodowego trudno jednoznacznie rozstrzygnąć, czy uzasadniony jest zarzut pominięcia przez organy nadzoru budowlanego dokonanego zgłoszenia. W aktach administracyjnych znajduje się również pozwolenie na rozbudowę zakładu. Jego weryfikacja wykracza poza przedmiot postępowania, ale organ powinien ocenić przedmiot tego rozstrzygnięcia i określić, czy miało ono wpływ na wnioski w niniejszym postępowaniu. Tego zaś organy nadzoru budowlanego nie uczyniły.

Z akt administracyjnych (zdjęć i oświadczenia inwestora złożonego podczas oględzin w dniu 26 kwietnia 2017 roku) wynika, że prowadzona była rozbudowa zakładu, zakończona według oświadczenia inwestora w czerwcu 2016 roku i jest ona użytkowana od lipca. Na marginesie wskazać trzeba, że w takiej sytuacji zbędne jest wstrzymywanie prowadzenia robót budowlanych, ale jest to naruszenie nie mające wpływu na wynik postępowania.

Niewątpliwie inwestor w marcu 2017 roku dokonał zgłoszenia rozbiórki rozbudowy. Między innymi od rozstrzygnięcia, czy rozbiórka tej rozbudowy, a więc i sama rozbudowa podlegają trybowi zgłoszenia czy pozwolenia na budowę zależy ocena skutków zgłoszenia. Inwestor w zgłoszeniu określił termin jej wykonania – 14 lub 24 kwietnia 2017 roku. Wprawdzie rozbiórki dotychczas nie wykonano, ale trafnie strona skarżąca podnosi, że nie upłynął jeszcze termin ustawowy do realizacji rozbiórki, określony w art. 30 ust.5b Prawa budowanego. Zgodnie z tym przepisem w przypadku nierozpoczęcia wykonywania robót budowlanych przed upływem 3 lat od określonego w zgłoszeniu terminu ich rozpoczęcia, rozpoczęcie tych robót może nastąpić po dokonaniu ponownego zgłoszenia. Z przepisu tego wynika jednoznacznie, że niezależnie od wskazanego w zgłoszeniu terminu inwestor jest uprawniony i zobligowany do dotrzymania terminu ustawowego. Prawo budowlane nie precyzuje bowiem skutków niedochowania terminu rozbiórki, określonego w zgłoszeniu robót budowlanych. Precyzuje jedynie ujemne skutki przekroczenia terminu ustawowego w postaci konieczności dokonania ponownego zgłoszenia.

Z kolei organ nadzoru budowlanego wszczął postępowanie w sprawie legalności rozbudowy w dniu 5 kwietnia 2017 roku. W dacie obowiązywania zgłoszenia rozbiórki i przed upływem ustawowego terminu realizacji rozbiórki – w ocenie sądu – nie można skutecznie prowadzić postępowania w trybie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego. Postępowanie takie, zmierzające do doprowadzenia budowy do stanu zgodnego z prawem w sytuacji, gdy udokumentowanym zamiarem inwestora jest jej rozbiórka jest o tyle bezprzedmiotowe, że w obrocie prawnym funkcjonuje de facto rozstrzygnięcie (brak sprzeciwu od zgłoszenia) co do rozbiórki. Można wówczas mówić o legalnej, zgodnej z prawem rozbiórce. Legalności rozbiórki organ wyczerpująco nie wyjaśnił. Ponadto, zważywszy na to, że do zgłoszenia rozbiórki doszło przed wszczęciem postępowania przez organy nadzoru budowlanego, nie można skutecznie postawić inwestorowi zarzutu, że swym działaniem zmierzał do obejścia prawa. Dopełnił wszak formalności związanych z uzyskaniem zgody na legalną rozbiórkę obiektu.

Niezależnie jednak od ostatniej uwagi, dopóki istnieje w obrocie prawnym skuteczne zgłoszenie rozbiórki obiektu, brak jest racjonalnych podstaw do wdrażania postępowania w trybie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego.

Reasumując, rzeczą organów w niniejszym postępowaniu jest wyczerpujące wyjaśnienie w jakim trybie inwestor uprawniony był do dokonania rozbiórki robót budowanych, a następnie dopiero ocena, czy dokonane zgłoszenie było skuteczne i rozważenie, czy ewentualne uchybienia w tym zakresie skutkują wnioskiem o samowoli budowalnej.

Z uwagi na powyższe sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" w zw. z art. 135 p.p.s.a. O kosztach postępowania, na które składają się uiszczony wpis w wysokości 100 zł oraz koszty zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł, orzeczono z mocy art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Nadpłatę wpisu w kwocie 400 złotych zwrócono stronie postanowieniem z dnia [...].

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uzupełni postępowanie wyjaśniające we wskazanym zakresie i uwzględni zaprezentowaną wyżej wykładnię przepisów Prawa budowlanego.

ds