Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 587/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-03-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 par. 1 pkt 1, art. 6 par. 1, art. 553, art. 620 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1030
law: Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - tekst jednolity
article: art. 71 ust. 1, art. 72 ust. 1 pkt 1, art. 73 ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 28, art. 145 par. 1 pkt 2, art. 156 par. 1 pkt 2, 4, 6, art. 156 par. 1 pkt 1, 3, 5 i 7
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 153, art. 170
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 151, art. 153, art. 170
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Natalia Sikorska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2017 r. sprawy ze skargi W. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2016 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...]05.2016 r. (znak [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: "SKO") działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 oraz art. 156 § 1 pkt 2, 4 i 6, art. 157 § 1, art. 158 § 1 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2016 r. poz. 23, ze zm.) utrzymało w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]2015 r. (znak [...]) odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2015 r. (znak [...]) o uchyleniu decyzji Starosty [...] z dnia [...] 2010 r, nr [...] odmawiającej rejestracji ciągnika rolniczego [...] nr [...] na rzecz Przedsiębiorstwa [...] [...] s.j. w [...] i o nakazaniu rejestracji tego ciągnika na rzecz [...] [...] komandytowo - akcyjną z siedzibą w [...].

Przedmiotowa decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

Starosta [...] po rozpatrzeniu wniosku Przedsiębiorstwa [...] s.j. z siedzibą w [...], decyzją z dnia [...] 2010 r. nr [...] odmówił rejestracji ciągnika rolniczego [...] nr [...] na rzecz Przedsiębiorstwa [...] [...] s.j .z siedzibą w [...]. Organ podał, że wpisany w dowodzie rejestracyjnym właściciel, tj. Przedsiębiorstwo [...] to [...] spółka cywilna w skład której wchodzili: M. , W. i W. G.. W. G. wystąpił ze spółki 29 sierpnia 1994r. i od tego czasu spółka działa w składzie dwuosobowym zmieniając w latach następnych swój status prawny aż do powstania aktualnie działającej spółki jawnej pod nazwą [...] [...]. Zdaniem organu nastąpiła zmiana właściciela pojazdu więc wniosek o wymianę dowodu nie może być rozpatrzony. Organ podał również, że brak w dokumentach potwierdzenia przeniesienia własności ciągnika ze spółki trzyosobowej na spółkę dwuosobową. Powołując się na treść art. 869 k.c. organ podał, że bez dokonania przewidzianych prawem rozliczeń ze wspólnikiem, który wystąpił ze spółki pozostali wspólnicy nie mogą rozporządzać na rzecz osób trzecich wspólnym majątkiem.

Przedsiębiorstwo [...] [...] s.j. z siedzibą w [...] reprezentowane przez radcę prawnego A. B. złożyło w terminie ustawowym odwołanie od powyższej decyzji.

W wyniku złożonego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 11 marca 2011 r. nr [...] orzekło o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Kolegium stwierdziło, że w świetle obowiązujących przepisów prawa dopóki spółka cywilna istnieje, majątek należący do jej wspólników przysługuje tylko tym osobom, które w danym momencie pozostają wspólnikami, z wyłączeniem osób, które przestały być wspólnikami. Byłym wspólnikom przysługuje roszczenie z art. 871 Kodeksu cywilnego.

Po rozpatrzeniu skargi złożonej przez Wojciecha [...] Wojewódzki Sądu Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 7 grudnia 2011r. sygn. akt II SA/Po 637/11 uchylił zaskarżoną decyzję Kolegium. Sąd uzasadniając wyrok zarzucił Kolegium naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. przez jego zastosowanie w sytuacji braku ku temu podstaw, stwierdzając, że Kolegium powinno było rozstrzygnąć sprawę merytorycznie - co do istoty. Obowiązkiem Kolegium było także wypowiedzenie się co do skutków przekształcenia spółki cywilnej w spółkę jawną i związaną z tym przekształceniem kontynuacją w sferze praw i obowiązków cywilnoprawnych i administracyjnych. WSA wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy zobowiązany jest do dokonania merytorycznej oceny zasadności odwołania od decyzji Starosty [...] z dnia [...] 2011r. Dokonując tej oceny Kolegium zobowiązane jest uwzględnić dotychczasowe swoje stanowisko w zakresie skutków wystąpienia wspólnika ze spółki cywilnej, która funkcjonuje po tym wystąpieniu, a które to stanowisko Sąd w całości podziela.

Kolegium nie zgadzając się z wyrokiem WSA w Poznaniu w zakresie naruszenia art.138 § 2 kpa złożyło skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 13 sierpnia 2013 r. sygn. akt I OSK 626/12 oddalił skargę kasacyjną w całości, podzielając argumentację WSA w Poznaniu, którego wyrok stał się prawomocny.

W. G. pismem z dnia 25 listopada 2013 r. oświadczył, że nie wyraża zgody na przerejestrowanie środków transportowych na dwóch współwłaścicieli. Podniósł, że do dnia sporządzenia pisma nie doszło do umówionego między stronami podziału fizycznego spółki, stąd nadal jest współwłaścicielem w [...] własności środków transportowych. Wniósł o przeprowadzenie na tę okoliczność szeregu dowodów, które potwierdziłyby, że umowa spółki została rozwiązana i wyłączono zastosowanie art. 871 Kodeksu cywilnego. Podniósł, że zarówno pełnomocnik wnioskodawców, jak również sami wnioskodawcy posługiwali się podrobionymi dowodami. Podniósł również, że pełnomocnik wnioskodawców nie może być ich pełnomocnikiem w tym postępowaniu, ponieważ był on jego pełnomocnikiem. Wniósł o zobowiązanie wnioskodawców do przedłożenia dokumentów związanych z podziałem fizycznym spółki, poświadczających przeniesienie własności środków transportowych na wnioskodawców.

SKO decyzją z dnia [...] 2013 r. nr [...] orzekło o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i zobowiązało organ pierwszej instancji do wydania decyzji o rejestracji ciągnika rolniczego [...] nr [...] na rzecz Przedsiębiorstwa [...] A. s.j. z siedzibą w [...].

Kolegium jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia wskazało art. 138 § 4 k.p.a. oraz art 73 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym i § 2 ust. 16 § 6 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (tj. Dz. U. z 2007r. Nr 186 poz. 1322 ze zm.). Odnosząc się do kwestii skutków wystąpienia ze spółki cywilnej, zgodnie z w/w wyrokiem WSA (II SA/Po 637/11) Kolegium podało, że skoro spółka cywilna trwała po wystąpieniu z niej W. G. majątek należący do jej wspólników przysługuje tylko osobom, które w danym momencie pozostają wspólnikami z wyłączeniem osób, które przestały być wspólnikami. Byłym wspólnikom przysługują natomiast roszczenia przewidziane w art. 871 k.c. Wypowiadając się co do skutków przekształcenia spółki cywilnej w jawną Kolegium powołało art. 26 § 4 – 5 i art. 553 § 2 i 3 kodeksu spółek handlowych. Z cytowanych przepisów, zdaniem Kolegium, wynikało, że przekształcenie spółki cywilnej w spółkę jawną nie powoduje żadnych zmian w zakresie praw i obowiązków spółki – podmiotu przekształconego a więc również w zakresie majątku spółki.

Po rozpatrzeniu skargi złożonej przez W. G. WSA w Poznaniu wyrokiem z dnia 14 stycznia 2015r. sygn. akt III SA/Po 582/14 orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Sąd wskazał m.in., że "analiza przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm., dalej: "P.r.d.") oraz przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 186, poz. 1322 ze zm., dalej: "rozporządzenie"), wskazuje, że decyzja administracyjna w sprawie rejestracji pojazdu, o którym mowa w art. 71 ust. 1 P.r.d., nie jest wydawana w formie tak rozumianego blankietu urzędowego. Sąd wskazał na wyrażone na gruncie kontrolowanej sprawy stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawarte w wyroku z dnia 13 sierpnia 2013 r., sygn. akt I OSK 626/12, zgodnie z którym przepisy art. 71 - 80 P.r.d. oraz przepisy rozporządzenia nie wyłączają wydawania przez organ odwoławczy wszystkich rodzajów decyzji odwoławczych, w tym wymienionych w art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. Rejestracja pojazdu następuje w drodze decyzji na wniosek właściciela i dopiero w jej wykonaniu następuje wydanie między innymi dokumentu dowodu rejestracyjnego pojazdu oraz zalegalizowanych tablic.

Sąd stwierdził, że podejmując decyzję w oparciu o art. 138 § 4 K.p.a. organ odwoławczy dopuścił się nie tylko naruszenia wynikającej z tej regulacji normy prawnej, lecz także naruszenia art. 153 p.p.s.a, i związanego z nim związania oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w wyroku WSA z dnia 7 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Po 637/11, a także w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 sierpnia 2013 r., sygn. akt I OSK 626/12. Z wyrażonego w tych orzeczeniach stanowiska jednoznacznie wynika, że Kolegium - wskazując na naruszenie prawa materialnego - winno wydać decyzję reformatoryjną (art. 138 § 1 pkt. 2 K.p.a. - przyp. Sądu), rozstrzygając kontrolowaną sprawę co do istoty, dokonując oceny przesłanek do wydania decyzji o rejestracji spornego ciągnika. Tymczasem organ odwoławczy odstąpił od powyższego wskazania, podejmując kolejną decyzję o charakterze kasacyjnym, tym razem działając na podstawie art. 138 § 4 K.p.a., pomimo iż nie przemawiały za tym żadne szczególne okoliczności.

W ocenie Sądu Kolegium prawidłowo przyjęło związanie oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania (art. 153 p.p.s.a.) odnośnie wystąpienia Skarżącego ze spółki cywilnej, która to spółka funkcjonowała po tym wystąpieniu. Z uwagi na związanie oceną prawną wyrażoną w wyroku z 7 grudnia 2015r. (II SA/Po 637/11) stanowisko Skarżącego kwestionującego te okoliczności jest co najmniej spóźnione i stanowi niedopuszczalną polemikę z prawomocnym wyrokiem od którego nota bene Skarżący nie składał skargi kasacyjnej. Ustalono bowiem jednoznacznie, że Skarżący dnia 29 sierpnia 1994r. wystąpił ze spółki cywilnej, i od tego czasu spółka działała w składzie dwuosobowym. W ocenie Sądu przeprowadzenie nowych środków dowodowych, proponowanych przez Skarżącego, które zmierzają wyłącznie do podważenia dotychczas poczynionych ustaleń faktycznych, na tle art. 153 p.p.s.a należy uznać za niedopuszczalne. Sąd wskazał, że niedopuszczalne jest przeprowadzenie przez tutejszy sąd postępowania dowodowego w powyższym zakresie (z wyroku Sądu Okręgowego z dnia [...] 2000r., sygn. [...], czy też z prezentowanego przez uczestnika wyroku Sądu Najwyższego z dnia [...] 2011r., sygn. [...]). Wskazane środki dowodowe zostały bowiem powołane na okoliczności związane z wystąpieniem Skarżącego ze spółki cywilnej i kontynuacją tej spółki po tym wystąpieniu a więc okoliczności faktycznych, które zostały już dostatecznie wyjaśnione na poprzednich etapach postępowania, a które po uprawomocnieniu się wyroku tutejszego Sądu z dnia 7 grudnia 2011r. nie budzą już istotnych wątpliwości (art. 106 § 3 p.p.s.a.)

Zdaniem Sądu Kolegium dopuściło się z kolei naruszenia art. 6 K.p.a. i przewidzianej w nim zasady praworządności. W wyroku Sądu z dnia 7 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Po 637/11, wskazano, że obowiązkiem organu odwoławczego było między innymi wypowiedzenie się, co do skutków przekształcenia spółki cywilnej w spółkę jawną, a także związaną z tym przekształceniem kontynuacją w sferze praw i obowiązków cywilnoprawnych oraz administracyjnoprawnych. Kolegium czyniąc zadość temu wskazaniu, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, powołało się na przepis art. 26 § 4 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 ze zm., dalej: "K.s.h."), w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 stycznia 2004 r., pomimo iż przekształcenie spółki cywilnej w spółkę jawną, zgodnie ze stanowiskiem spółki A. prezentowanym na etapie postępowania odwoławczego, nastąpiło dnia [...] 1998 r. (por. postanowienie z dnia [...] 1998 r. Sądu Wojewódzkiego w P. o wpisie do rejestru, k. 10 akt administracyjnych), a więc na długo przed wspomnianą ostatnio nowelizacją, a nawet jeszcze przed wejściem w życie Kodeksu spółek handlowych (co nastąpiło dnia 1 stycznia 2001 r. zgodnie z art. 633 K.s.h. - przyp. Sądu). Tymczasem zgodnie z art. 620 § 1 K.s.h. do oceny skutków zdarzeń prawnych stosuje się przepisy obowiązujące w dniu, w którym zdarzenia te nastąpiły. Zatem ocena powyższego przekształcenia i związanej z nim kontynuacji w sferze praw i obowiązków winna nastąpić z zastosowaniem regulacji rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 czerwca 1934 r. Kodeks handlowy (Dz. U. z 1934 r. Nr 57, poz. 502 ze zm.), co organ winien uczynić ponownie rozpoznając sprawę z uwzględnieniem dalszych przekształceń spółki jawnej.

W. G. pismem z dnia 22 kwietnia 2015 r. wniósł do SKO o przeprowadzenie dowodów z załączonych dokumentów, w tym z prawomocnego w części, tj. w [...] wyroku Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] 2014r. sygn. akt [...] na okoliczność, że ww. Sąd ustalił, iż między stronami nie istnieje współwłasność łączna, a ułamkowa ( art. 875 Kodeksu cywilnego), tj. inaczej jak dotychczas ustalił stan faktyczny WSA w Poznaniu. Ponadto wniósł o przeprowadzenie dowodów z załączonych dowodów prywatnych i urzędowych. Oświadczył, że wyrok Sądu Okręgowego w P., sygn. akt [...] jest bezwzględnie nieważny, gdyż spółka [...] nie miała zdolności sądowej oraz pełnomocnik ANR w P. nie posiadał właściwego pełnomocnictwa, stąd wnosi o przeprowadzenie dowodu z uzasadnienia pisma z dnia [...] 2015 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] 2015 r., nr [...] uchyliło decyzję Starosty [...] z dn. [...]2010 r., nr [...] o odmowie rejestracji ciągnika rolniczego [...] nr [...] na rzecz Przedsiębiorstwa [...] [...] s.j. w [...] i orzekło o zarejestrowaniu tego ciągnika na rzecz [...] [...] spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą w [...]. Organ w uzasadnieniu wskazał, że jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi w prawomocnym wyroku WSA w Poznaniu z dnia 7 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Po 637/11, prawomocnym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 sierpnia 2013 r., sygn. akt I OSK 626/12 oraz w prawomocnym wyroku WSA w Poznaniu z dnia 14 stycznia 2015r. sygn. akt III SA/Po 582/14, z tych względów wydał decyzję reformatoryjną.

Organ wskazał, że podtrzymuje pogląd stosownie do którego: wspólny majątek wspólników spółki prawa cywilnego ma charakter współwłasności łącznej, istniejącej tak długo, jak długo istnieje spółka cywilna. Należy przy tym jednak pamiętać, że wystąpienie ze spółki jednego ze wspólników spółki liczącej więcej niż 2 wspólników, nie powoduje rozwiązania spółki, a jedynie wygaśnięcie członkostwa występującego ze spółki. Sytuacja taka powoduje konieczność rozliczenia się pozostałych wspólników z występującym wspólnikiem. Rozliczenie takie, zgodnie z art. 872 Kodeksu cywilnego dotyczy przy tym rzeczy, które występujący ze spółki wniósł w naturze do spółki do używania, wkładu wniesionego do spółki przez takiego wspólnika oraz wspólnego majątku wspólników spółki cywilnej pozostałego po odliczeniu wartości wkładów wszystkich wspólników. Należy podkreślić, że z istoty współwłasności łącznej wynika, że póki spółka cywilna istnieje, żaden ze wspólników takiej spółki nie ma prawa do udziału we wspólnym majątku wspólników, ani w żadnym z przedmiotów należących do tego majątku. Nie może też rozporządzać ani tym udziałem, ani udziałem w poszczególnych jego składnikach. Ponadto w czasie trwania spółki, wspólnik nie może żądać podziału majątku wspólnego. Konsekwencją przedstawionych zasad jest to, że dopóki spółka cywilna istnieje, majątek należący do jej wspólników przysługuje tylko osobom, które w danym momencie pozostają wspólnikami z wyłączeniem osób, które przestały być wspólnikami. Byłym wspólnikom przysługują natomiast roszczenia przewidziane w art. 871 Kodeksu cywilnego.

Odnosząc się do kwestii związanej ze skutkami przekształcenia organ podał, że Spółka cywilna Przedsiębiorstwo [...] [...] przekształciła się w spółkę jawną dnia [...] 1998r., co wynika z postanowienia Sądu Wojewódzkiego w P. z dnia [...] 1998r. sygn. akt [...] oraz umowy spółki jawnej Przedsiębiorstwo [...] [...] w [...], stanowiącej część uchwały Nr [...] wspólników Przedsiębiorstwa [...] A. w [...]. Z § 1 ust. 2 ww. umowy spółki wynika, że spółka jawna powstała po przekształceniu w dniu [...] 1998r. ze spółki cywilnej Przedsiębiorstwo [...] [...] i prowadzi działalność na majątku pozostającym w dyspozycji spółki cywilnej w dniu jej przekształcenia i na majątku nabytym już przez Spółkę. Ponadto z § 5 i § 10 tej umowy wynika że udziałowcami są M. G. i W. G.. Zgodnie z art. 82 Kodeksu handlowego w brzmieniu obowiązującym w dniu powstania spółki jawnej, tj. w dniu [...] 1998r. rzeczy i prawa, wniesione tytułem wkładu, a także nabyte lub uzyskane dla spółki w jaki bądź sposób w czasie jej istnienia, stanowią majątek spółki. Z cytowanego przepisu prawa wynika, że dotychczasowy majątek spółki cywilnej, w tym przedmiotowy ciągnik, stał się majątkiem spółki jawnej.

Kolegium uwzględniło podany przez pełnomocnika spółki A. w piśmie z dnia 28 grudnia 2014r. skierowanego do WSA w Poznaniu fakt, że Spółka ta przekształciła się ze spółki jawnej w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością spółkę komandytowo- akcyjną. Z centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że [...] [...] spółka komandytowo- akcyjna została zarejestrowana w KRS dnia [...] 2012r. W tym czasie obowiązywała już ustawa z dnia 15.09.2000r. kodeks spółek handlowych (j.t.Dz. U. z 2013r. poz. 1030 ze zm., powoływanej dalej jako k.s.h.). Z art. 553 k.s.h. wynika, że spółce przekształconej przysługują wszystkie prawa i obowiązki spółki przekształcanej a więc również prawo własności przedmiotowego pojazdu.

Organ podał, że również wniosek spółki z dnia 30 września 2010r. o rejestrację pojazdu, który nie został cofnięty pozostaje w mocy. Z tych względów Kolegium orzekło reformatoryjnie na podstawie art. 72 ust.l i ust.2, art. 73 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów będąc związane ustaleniami sądów administracyjnych zawartych w ww. wyrokach. Kolegium podało, że argumentacja i wnioski dowodowe Skarżącego nie mogły być uwzględnione z uwagi na związanie Kolegium w/w wyrokami sądów.

Decyzja ta nie została zaskarżona Skarżącemu doręczona była 30 lipca 2015r. a pełnomocnikowi spółki [...] 15 lipca 2015r.

W. G. pismem z dnia 18 września 2015 r. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dn. [...] 2015 r. nr [...]

Skarżący powołał jako podstawy stwierdzenia nieważności art. 156 § 1 pkt 2, 4 i 6 kpa We wniosku zarzucił, że SKO "kolejny raz nie wykonało wskazań WSA w Poznaniu sygn. akt III SA/Po 14 w zakresie zastosowania norm KH w dniu dokonania przekształcenia to jest [...].1998 r." Zarzucił, że decyzja SKO rażąco narusza prawo, nie uwzględniono bowiem, że przekształcenia dokonano aby dokonać czynów niedozwolonych, że 1 lipca 1998r. nie było rozliczenia i gdyby rację miało SKO to jego majątek przeszedłby do spółki jawnej, a ta ma odrębny majątek a nie łączny i nie mają do niej zastosowania przepisy k.c. Podał również, że decyzja nie może być skierowana do spółki wymienionej w decyzji bo ona nie istniała i nie istnieje, gdyż powstała następczo ze spółki jawnej, która powstała bez podstawy prawnej. Zdaniem Skarżącego zmian własnościowych dokonano z pominięciem wnioskodawcy. Wniósł o przeprowadzenie dowodów z "akt ewidencji w [...] i KRS w przedmiocie spółki jawnej i wymienionej we wnioskowanej decyzji na okoliczność, że dokonano przekształceń z naruszeniem praworządności i akt wnioskowanej decyzji a także z dokumentów wskazujących, że do 2008r. nie dokonano rozliczeń i tak pozostało a byli wspólnicy rozwiązali spółkę cywilna i przed rozwiązaniem nie dokonali rozliczeń z wnioskodawcą to jego prawa istnieją w kolejno przekształcanych spółkach. ".

SKO decyzją z dnia [...] 2015 r. odmówiło stwierdzenia nieważności ww. decyzji SKO z dnia [...] 2015 r. Organ wskazał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i wydana została na podstawie obowiązujących przepisów, skierowana do strony postępowania, a jej wykonanie nie wywoła czynu zagrożonego karą.

Decyzja z dn. [...] 2015 r. wydana została w oparciu o ocenę prawną i wskazania wyrażone w prawomocnych wyrokach WSA w Poznaniu z dnia 7 grudnia 2011 r. sygn. akt II SA/Po 637/11, wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 sierpnia 2013 r. sygn. akt I OSK 626/12 oraz wyroku WSA w Poznaniu z dnia 14 stycznia 2015 r. sygn. akt III SA/Po 582/14. W wyrokach tych Sąd zaakceptował pogląd Kolegium, że majątek spółki cywilnej, dopóki spółka istniej, należy do niej, a występujący wspólnik ma roszczenia przewidziane w art. 871 Kodeksu cywilnego. W tej sprawie majątek spółki cywilnej, w tym ciągnik, zarejestrowany decyzją SKO z dnia 15.05.2015 r. stał się majątkiem spółki jawnej, w którą przekształciła się spółka cywilna, a następnie Spółki [...], [...] spółka komandytowo-akcyjna, na której rzecz Kolegium orzekło o zarejestrowaniu ciągnika rolniczego [...], nr [...]

W. G. wniósł do SKO w P., z zachowaniem terminu ustawowego, wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zarzucił zaskarżonej decyzji rażące naruszenie prawa, w tym art. 28 k.p.a. i art. 61 § 4 k.p.a., a także art. 10 k.p.a., poprzez niezapewnienie wszystkim stronom udziału w każdym stadium postępowania oraz doręczenie decyzji tylko W. G., z pominięciem pozostałych stron.

W. G. zarzucił, że Kolegium dopuściło się obrazy art. 75 § 1 k.p.a., ponieważ nie dokonało prawidłowych ustaleń w zakresie przekształceń spółki [...] oraz w zakresie stwierdzenia, że skutecznie wystąpił on ze spółki. W piśmie z dnia 24 marca 2016 r. wniósł dodatkowo o przeprowadzenie dowodu z akt i wyroku Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] 2014 r. sygn. akt [...] [...] na okoliczność, że między stronami tego postępowania zachodzi powaga rzeczy osądzonej w przedmiocie istnienia współwłasności ułamkowej, co do praw wniesionych do spółki, oraz że art. 871 Kodeksu cywilnego nie ma mocy bezwzględnej i wspólnicy w tym przedmiocie mogą ustalić inaczej, co nastąpiło. Ponadto powołał się na pisma Burmistrza Miasta i Gminy S. K. na okoliczność dowodu, że środki transportu wniesione do spółki należy traktować jako współwłasność z pozostałymi wspólnikami.

SKO w P. decyzją z dnia [...] 2016 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ wskazał, że po ponownym przeanalizowaniu stanu faktycznego i prawnego sprawy, nie dopatrzył się istnienia przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2015 r, nr [...] KM.

Organ podkreślił, że decyzja z dnia [...] 2015 r. nr [...] wydana została w oparciu o ocenę prawną i wskazania wyrażone w prawomocnych wyrokach WSA w Poznaniu z dnia 7 grudnia 2011 r. sygn. akt II SA/Po 637/11, wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 sierpnia 2013 r. sygn. akt I OSK 626/12 oraz wyroku WSA w Poznaniu z dnia 14 stycznia 2015 r. sygn. akt III SA/Po 582/14.

Organ wskazał, że rozstrzygnięcia opartego na ww. wskazaniach i ocenie prawnej w żadnym przypadku nie można uznać za rażące naruszenie prawa, skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji. Oceny tej nie zmienia w szczególności powołany przez W. G. wyrok Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] 2014 r. sygn. akt [...] [...], albowiem nie dotyczy on będącego przedmiotem niniejszego postępowania ciągnika rolniczego [...] nr [...]

Ponadto organ wskazał, że nieuzasadnione są również zarzuty dotyczące naruszenia art. 28 kpa i art. 61 § 4 kpa, a także art. 10 kpa. Jak wynika z akt sprawy, strony postępowania zostały zawiadomione pismem z dnia 25 listopada 2015 r. zawiadomione o wszczęciu postępowania nieważnościowego oraz o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się w sprawie. Decyzja nr [...] z dnia [...] 2015 r. została doręczona wszystkim stronom postępowania.

W. G. pismem z dnia 20 lipca 2016 r. złożył skargę na powyższą decyzję Kolegium, zarzucając naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym, przepisów prawa materialnego, oraz nieustalenie rzeczywistych stron postępowania i niewykonanie wskazań zawartych w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 14 stycznia 2015r. sygn. akt III SA/Po 582/14.

Skarżący wniósł o (1) stwierdzenie nieważności decyzji wydanych przez SKO w P. jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa, (2) ewentualnie przekazanie do ponownego rozpatrzenia, ale nie przez SKO w P., (3) zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, (4) zawieszenie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu wydania wyroku w przedmiocie skargi.

Skarżący podniósł, że spółka cywilna nie mogła i nie może być dzierżawcą, w tym wykupić od wydzierżawiającego sporny ciągnik, gdyż zgodnie z ustawą o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa dzierżawcą mogą być osoby prawne i fizyczne. Ponadto umowa spółki z dnia [...].1990 r. nie obejmowała gospodarstwa rolnego, a zatem stroną gospodarstwa rolnego mogli w tym postępowaniu być tylko trzy osoby fizyczne i to działając łącznie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 16 stycznia 2017 r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Pismem z dnia [...] 2016 r. uczestnik postępowania: [...] [...] s. k-a w [...], działając przez pełnomocnika wniosła o oddalenie skargi i zasądzenie od skarżącego na rzecz uczestników postępowania kosztów postępowania według norm przepisanych.

Na rozprawie w dniu 16 marca 2017 r. skarżący złożył do akt kopię aktu notarialnego z dnia [...]2011 r. , repertorium A numer [...] umowy darowizny W. G. jego praw i obowiązków wspólnika spółki [...] spółka jawna na rzecz wspólnika M. G..

Na rozprawie dnia 16 marca 2017r. Skarżący podał, że ciągnik należał i należy do gospodarstwa rolnego i nie mógł przejść na spółkę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Należy na wstępie wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2016.1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.Dz.U. z 2016.718; dalej: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Kontrola sądu nie obejmuje natomiast zasadniczo oceny wypełniania przez organy administracji tzw. pozasystemowych kryteriów słusznościowych, w szczególności kierowania się zasadami współżycia społecznego, ani kryteriów celowościowych, takich jak realizacja określonej polityki stosowania prawa administracyjnego (por. wyrok NSA z 25.09.2009 r., I OSK 1403/08, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA").

W przedmiotowej sprawie zaskarżoną decyzją z dnia 06.05.2016 r. (znak [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: "SKO") działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 oraz art. 156 § 1 pkt 2, 4 i 6, art. 157 § 1, art. 158 § 1 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2016 r. poz. 23, ze zm.) utrzymało w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]2015 r. (znak [...]) odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2015 r. (znak [...]) o uchyleniu decyzji Starosty [...] z dnia [...] 2010 r, nr [...] odmawiającej rejestracji ciągnika rolniczego [...] nr [...] na rzecz Przedsiębiorstwa [...] [...] s.j. w [...] i o nakazaniu rejestracji tego ciągnika na rzecz [...] [...] komandytowo - akcyjną z siedzibą w [...]

Rozważania w zakresie stwierdzenia nieważności należy rozpocząć od wskazania, że postępowanie, w którym zapadła kwestionowana w niniejszej sprawie decyzja toczyło się w jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego – stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Jest to postępowanie odrębne od tego, w którym podjęto źródłową decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości. Jego celem nie jest ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej takim rozstrzygnięciem, lecz ustalenie czy jest ono dotknięte jedną z wad enumeratywnie określonych w art. 156 § 1 kpa. Wady muszą być istotne i tkwić w samej decyzji. Wada ma wywołać skutki niemożliwe do zaakceptowania w praworządnym państwie.

Zgodnie a art. 156 § 1 kpa Organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:

1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości;

2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa;

3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną;

4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie;

5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały;

6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą;

7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.

Co nie zostało wprost wyartykułowane w zaskarżonej decyzji a wynika ze zgromadzonej w aktach dokumentacji, nie zostało również podniesione jako zarzut przez stronę - w decyzji z [...] 2015r. nie stwierdzono spełnienia przesłanek wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1, 3, 5 i 7 k.p.a. Decyzja ta została wydana przez właściwy organ, nie dotyczyła sprawy poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną i nie była niewykonalna w dniu jej wydania, , nie zawierała wady powodującej jej nieważność z mocy prawa.

Słusznie organ uznał, że wykonanie decyzji z [...] 2015r. nie wywołałoby czynu zagrożonego karą. Przez czyn zagrożony karą rozumie się czyny, które są zagrożone sankcją karną przewidzianą w kodeksie karnym, kodeksie karnym skarbowym, kodeksie wykroczeń i w innych przepisach pozakodeksowych, czyny zagrożone jedynie karami dyscyplinarnymi oraz delikty dyscyplinarne. Skarżący zarzutu tego nie umotywował, z treści wniosku, odwołania i skargi wynika, że nie tyle uznaje, że wykonanie decyzji wywołałby czyn zagrożony karą, co uważa, że przy jej wydaniu organ dopuścił się czynu niedozwolonego w postaci świadomego stosowania uchylonych przepisów, udzielania pomocy nie istniejącej spółce i poświadczeniu nieprawdy a więc podnosi zarzuty, które ewentualnie mogłyby być podstawą wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 kpa, gdyby zostały wykazane np. wyrokiem skazującym czy uprawdopodobnione w wysokim stopniu, czego Skarżący nie uczynił. Twierdzenia o czynach niedozwolonych sprowadzały się w istocie do zarzutu nieprawidłowego zastosowania przepisów czy błędnych ustaleń faktycznych, które stanowią podstawę zarzutu z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, o czym niżej a nie zarzutu z art. 156 § 1 pkt 6 kpa. Organ słusznie zatem uznał, że decyzja z [...] 2015r. nie spełniała przesłanek z art. 156 § 1 pkt 6 kpa.

Słusznie organ uznał, że zarzut z art. 156 § 1 pkt 4 kpa również nie był zasadny. Decyzja z [...] 2015r. skierowana była do spółki będącej podmiotem w sprawie. [...] [...] spółka komandytowo – akcyjna jest wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego za nr [...]. Jak wynika z informacji z KRS została wpisana do rejestru [...]2012r. , nadal istnieje, i powstała na podstawie uchwały z dnia [...] 2012r. sporządzonej przed notariuszem P. P. w Kancelarii Notarialnej w C., rep A Nr [...] o przekształceniu spółki jawnej "[...] spółka jawna w spółkę komandytowo – akcyjną. Spółka ta jako następca prawny przekształconej spółki jawnej, weszła w prawa i obowiązki spółki jawnej, która złożyła wniosek o rejestrację przedmiotowego ciągnika.

W postępowaniu nieważnościowym stronami są te podmioty, które były stronami w postępowaniu zwykłym, chyba, że jak w niniejszej sprawie podmiot składający wniosek o rejestrację pojazdu tj [...] [...] spółka jawna zostało przekształcone w spółkę komandytowo – akcyjną, wówczas wnioskodawca jest spółka komandytowo – akcyjną. Stroną postępowania zwykłego był również Skarżący, jako osoba, która swój interes prawny widziała w wykazaniu, że jest współwłaścicielem ciągnika. Zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. 2017.128) rejestracji pojazdu dokonuje właściwy starosta na wniosek właściciela pojazdu. W postępowaniu nieważnościowym organ prawidłowo umożliwił udział w postępowaniu spółce i Skarżącemu. Nie został naruszony art. 28 k.p.a., nie doszło do skierowania decyzji do podmiotu nie będącego stroną w sprawie.

Skarżący powołując się na nieistnienie spółki komandytowo – akcyjnej wpisanej do Krajowego Rejestru Sądowego nie zwrócił uwagi na wynikające z ustawy z dnia 20 sierpnia 1997r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (t.j. Dz.U. 2016.687) zasadę domniemania prawdziwości wpisów do rejestru (art. 17) i zasadę niemożności zasłaniania się nieznajomością wpisu w Rejestrze (art. 16) i jawności wpisów (art. 8). W tym miejscu wskazać należy, że odnośnie spółek wpisanych do rejestru handlowego również zgodnie z art. 10, 13 i 23 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 czerwca 1934r. Kodeks handlowy obowiązywały te zasady. Przedsiębiorstwo [...] spółka jawna było wpisane do rejestru handlowego w dziale A pod numerem [...] od [...].1998r., co wynikało ze znajdującego się w aktach postanowienia Sądu Wojewódzkiego w P. ([...] [...]). Zarzut podnoszony przez Skarżącego, że spółki te nie istniały (nie istnieje) był więc bezzasadny. Dokonane zmiany własnościowe w spółkach osobowych a takimi zgodnie z art. 4 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 września 2000r. kodeks spółek handlowych (t.j. 2016.1578, powoływanej dalej jako k.s.h.) są spółki jawne i spółki komandytowo – akcyjne nie mają wpływu na określenie stron postępowania. Zgodnie z art. 8 § 1 k.s.h. spółka osobowa może we własnym imieniu nabywać prawa, w tym własność nieruchomości i inne prawa rzeczowe, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywana.

Kolejna ze wskazywanych przez Skarżącego podstaw nieważnościowych, a mianowicie rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 kpt 2 k.p.a.) również słusznie została nieuwzględniona przez organ.

Samo pojęcie "rażącego naruszenia prawa" stało się przedmiotem licznych rozważań zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie sądów administracyjnych. Mimo różnorodności, a nawet pojawiających się rozbieżności koncepcji w tym zakresie, przedstawiciele doktryny oraz orzecznictwa NSA w przeważającej mierze skłaniają się ku tzw. czystej kasacyjnej formule rozumienia art. 156 § 1 pkt 2 kpa, a więc do uznawania konieczności eliminowania decyzji z obrotu prawnego z powodu istnienia w niej "wad o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym". Wady te powstają w wyniku naruszenia prawa w toku czynności zmierzających do wydania decyzji lub w wyniku załatwienia sprawy wydaniem decyzji. Naruszenia prawa mają charakter rażący w takim przypadku, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treści załatwienia sprawy w niej wyrażone stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części". (M. Wierzbowsjki, A. Wiktorowska, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz online 2010, por. również wyrok NSA z 21.08.2001r., sygn. II SA 1726/00).

O tym, czy naruszenia prawa jest rażące, decyduje ocena skutków społeczno – gospodarczych, jakie naruszenie to za sobą pociąga. Rażącym będzie więc tylko takie naruszenie prawa, które rodzi skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. Stosowanie zatem tego pojęcia do każdego naruszenia prawa, należy uznać za wadliwe. Nie każde zatem – nawet oczywiste – naruszenie prawa może być uznane za rażące, nie jest też decydujący charakter przepisu, jaki został naruszony" (wyrok WSA w Warszawie z 12.06.2008r., sygn. VII SA/Wa 497/08, lex nr 509195).

Podkreślić należy, że w trakcie nadzwyczajnego postępowania organ nie gromadzi nowych dowodów w sprawie, które prowadziłyby do nowych ustaleń faktycznych. Oceny legalności decyzji ostatecznej dokonuje się tylko i wyłącznie na podstawie materiałów zgromadzonych w postępowaniu zwykłym zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji. Tak więc badany jest stan faktyczny, jak i prawny z daty wydania decyzji, w stosunku do której toczy się postępowanie administracyjne o stwierdzenie nieważności.

To, że Skarżący nie godzi się z rozstrzygnięciem mając nadal nie załatwione kwestie rozliczeń z byłymi wspólnikami nie stanowi o rażącym naruszeniu prawa przez organy.

Oceniając zgłoszone przez Skarżącego zarzuty z art. 156 § 1 pkt 2 i 4 kpa organ słusznie uznał iż ich ocena nie może być dokonana bez odniesienia się do oceny prawnej i wskazań wyrażonych w prawomocnych wyrokach WSA w Poznaniu z dnia 7 grudnia 2011 r. sygn. akt II SA/Po 637/11, wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 sierpnia 2013 r. sygn. akt I OSK 626/12 oraz wyroku WSA w Poznaniu z dnia 14 stycznia 2015 r. sygn. akt III SA/Po 582/14.

Godzi się bowiem podkreślić, że zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Ponadto w myśl art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. W świetle cytowanych przepisów organ administracji ponownie rozpoznający daną sprawę – a także sąd administracyjny następnie kontrolujący wydaną przez ów organ decyzję – są związani uprzednio zapadłymi w tej sprawie prawomocnymi wyrokami sądu administracyjnego, tak co do treści rozstrzygnięcia (sentencji wyroku), jak i zawartych w jego uzasadnieniu ocen prawnych oraz wytycznych. Utrata mocy wiążącej ocen i wytycznych następuje jedynie wyjątkowo: w razie zmiany stanu prawnego powodującego, że pogląd sądu stanie się nieaktualny, bądź w razie zmiany, po wydaniu orzeczenia sądowego, istotnych okoliczności faktycznych, bądź też na skutek wzruszenia orzeczenia zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie (por. A. Kabat [w:] B. Dauter i in., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX 2013, uw. 8 do art. 153).

Należy stwierdzić, że żadna z przywołanych wyżej okoliczności nie wystąpiła w niniejszej sprawie, wobec czego zarówno organ II instancji ponownie orzekający w sprawie, jak i Sąd w obecnym składzie, pozostawali związani oceną prawną i wytycznymi zawartymi w ww. wyrokach WSA w Poznaniu i NSA.

Jak wynika z uzasadnienia wyroku z 14 stycznia 2015r. organ II instancji był zobowiązany do wydania decyzji dotyczącej rejestracji pojazdu na wniosek jej właściciela w wykonaniu której nastąpi m.in. wydanie dokumentu dowodu rejestracyjnego oraz zalegalizowanie tablic. Sąd wskazał, że a ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2005r. poz. 908 ze zm. ) oraz z przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 22 lipca 2002r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (t.j. Dz.U. z 2007r., Nr 186 poz. 1332 ze zm.) wskazuje, że decyzja administracyjna w sprawie rejestracji pojazdu, o którym mowa w art. 71 ust. 1 prawo o ruchu drogowym nie jest wydawana w formie blankietu urzędowego, o którym mowa w art. 138 § 4 kpa. Wzór decyzji o rejestracji przewidziany w załączniku nr 2a do rozporządzenia jest wyłącznie ułatwieniem, ujednoliceniem podejmowanych w tych kategoriach spraw rozstrzygnięć.

Po dacie wyrokowania we wskazanym zakresie nie uległ zmianie stan prawny regulowany ustawa z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym oraz rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (t.j. Dz.U. 2016.1038). Prawidłowo więc stosując się do w/w oceny prawnej i wytycznych organ II instancji w decyzji z [...] 2015r. orzekł reformatoryjnie.

W w/w wyroku Sąd też jednoznacznie wskazał, że prawidłowo Kolegium opierając się na treści art. 153 p.p.s.a przyjęło związanie oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania odnośnie wystąpienia Skarżącego ze spółki cywilnej, która to spółka funkcjonowała po tym wystąpienia. Za przesądzone Sąd uznał przyjęcie, że Skarżący dnia 29 sierpnia 1994r. wystąpił ze spółki cywilnej i od tego czasu spółka działała w składzie dwuosobowym zmieniając w latach następnych swój status prawny.

Sąd w w/w wyroku uznał za niedopuszczalne przeprowadzenie nowych środków dowodowych zmierzających do podważenia ustaleń dotyczących okoliczności wystąpienia wspólnika ze spółki czy też istnienia tej spółki po tym wystąpieniu jako jedynie polemiki z prawomocnym wyrokiem sądu z 7 grudnia 2011r. (II S.A./PO 637/11). Sąd uznał za niedopuszczalne przeprowadzania wskazywanego przez Skarżącego dowodu z wyroku Sądu Okręgowego z [...] 2000r. (sygn [...]) czy też wskazywanego przez uczestnika dowodu z wyroku Sądu Najwyższego z [...] 2011r., sygn. [...]). Jak wskazał Sąd dokumenty te zostały bowiem powołane na okoliczności związane z wystąpieniem skarżącego ze spółki cywilnej i kontynuacją tej spółki po tym wystąpieniu, a więc okoliczności faktycznych, które zostały już dostatecznie wyjaśnione na poprzednich etapach postępowania, a które po uprawomocnieniu się wyroku tutejszego sądu z dnia 7 grudnia 2011r. nie budzą już istotnych wątpliwości.

Bez wątpienia więc Sąd w tym wyroku przesądził, że Skarżący wystąpił ze spółki cywilnej w dniu 29 sierpnia 1994r. a spółka wówczas nie została rozwiązana tylko istniała nadal, z tymże w dwuosobowym składzie.

Sąd w tymże wyroku wskazał, że organy winny ocenić skutki przekształcenia spółki cywilnej w jawną, a także związaną z tym przekształceniem kontynuacją w sferze praw i obowiązków cywilnoprawnych oraz administracynoprawnych. W tym zakresie sąd uznał, że do oceny tych skutków organy błędnie zastosowały przepisy kodeksu spółek handlowych, który w momencie przekształcenia spółki cywilnej w jawną, co miało miejsce [...] 1998r., nie obowiązywał. Ocena przekształcenia i związanej z nim kontynuacji w sferze praw i obowiązków winna nastąpić z zastosowaniem regulacji kodeksu handlowego z 27 czerwca 1934r., na mocy art. 620 § 1 k.s.h., zgodnie z którym do oceny skutków zdarzeń prawnych stosuje się przepisy obowiązujące w dniu, w którym zdarzenia te wystąpiły. Sąd zalecił również uwzględnienie jaki skutki, w tym znaczenie dla postępowania ma dalsze przekształcenie spółki jawnej.

Będąc związany tymi ustaleniami organ nie mógł kwestionować faktu, że Skarżący wystąpił ze spółki 29 sierpnia 1994r. a spółka po jego wystąpieniu istniała nadal w składzie dwuosobowym i została przekształcona w spółkę jawną [...] 1998r. Z uwagi na składane przez Skarżącego dokumenty należy wyjaśnić, że nie stanowią one dowodów potwierdzających istotne zmiany w ustalonym w w/w wyroku stanie faktycznym sprawy. Wyrok Sądu Rejonowego w B. z [...] 2014r. ([...] [...]) dotyczył ustalenia, że Skarżący jest właścicielem trzech środków transportowych, wśród których nie było przedmiotowego ciągnika. Skarżący nie przedłożył żadnego dokumentu, z którego wynikałoby, że sporny ciągnik był przez niego jako osobę fizyczną wniesiony do spółki do używania. W zawiadomieniu o wszczęciu postępowania z 7.10.2010r. (k. 25) wskazano, że w dowodzie rejestracyjnym ciągnika wystawionym w dniu [...] 1991r. jako właściciela pojazdu wpisano Przedsiębiorstwo [...]. W umowie spółki cywilnej z [...]1990r. wskazano, że przedmiotem spółki jest w/w przedsiębiorstwo obejmujące działalnością obszar całego kraju jak również poza granicami kraju. (k. 14). Na tej podstawie a także z uwagi na brak wykazania tej okoliczności przez Skarżącego nie można było uznać, że ciągnik stanowiący majątek przedsiębiorstwa stanowił przy zawarciu umowy spółki cywilnej własność tylko Skarżącego, który wniósł go do spółki do używania.

Uwzględniając ocenę prawną wyrażoną w wyroku Sądu z 7 grudnia 2011r. organ słusznie uznał, że w sytuacji gdy spółka istnieje wspólnikowi, który z niej wystąpił przysługuje roszczenie przewidziane w art. 871 kodeksu cywilnego. Z art. 871 k.c. wynika, że na skutek jednostronnej czynności prawnej jaką jest decyzja wspólnika o wystąpieniu ze spółki traci on zarówno członkostwo w niej jak i status współwłaściciela majątku wspólnego i to niezależnie od tego co jest przedmiotem tej współwłasności, gdyż przepis nie wprowadza w tym zakresie żadnych zróżnicowań. Skutek w postaci utraty uprawnień do wspólnego majątku następuje z mocy samego prawa.. Na skutek wystąpienia wspólnika ze spółki dotychczasowy majątek wspólny staje się ex lege współwłasnością łączną tych wspólników, którzy w niej pozostali Po wystąpieniu ze spółki były wspólnik może domagać się ekwiwalentu w pieniądzu za pozostawiony majątek a w stosunku do rzeczy, które wniósł do spółki do używania – zwrotu ich w naturze. Wbrew temu co wskazywał Skarżący brak rozliczenia z art. 871 k.c. nie powoduje, że majątek spółki cywilnej staje się majątkiem w częściach ułamkowych. Z akt zgromadzonych w sprawie nie wynika, by przedmiotowy ciągnik był wniesiony do spółki przez Skarżącego do używania, nie mógł więc domagać się jego zwrotu w naturze. Brak ostatecznego rozliczenia ze Skarżącym nie był sporny (vide pismo pełn pozostałych dwóch wspólników k. 255), nie miało to jednak wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie, dotyczyło bowiem rozliczeń finansowych, do których w razie sporu właściwa jest droga postępowania przed sądem powszechnym. Zauważyć należy, że wskazywanie przez Skarżącego na brak rozliczenia po wystąpieniu ze spółki potwierdza przyjętą okoliczność, że ze spółki cywilnej wystąpił a nie, że spółka cywilna została rozwiązana.

Po wystąpieniu Skarżącego w dniu [...] 1994r. ze spółki cywilnej istniała ona nadal pod nazwą [...] i [...] 1998r. przekształciła się w spółkę jawną [...] ( postanowienie Sądu Wojewódzkiego w P. z [...] 1998r., sygn. [...] oraz umowy spółki jawnej, odpis z KRS nr [...] dotyczący spółki jawnej, z której wynika, że spółka została przerejestrowana z dotychczasowego rejestru [...] w Sądzie Rejonowy w P. k. 53). Podnoszony przez Skarżącego fakt, że wykreślenie z ewidencji działalności gospodarczej [...] z siedzibą w [...] zarejestrowanej [...]1990r. pod nr [...] nastąpiło dopiero decyzją Wójta Gminy [...] z 18.04.2001r. nie oznacza, że nie powstała spółka jawna z przekształcenia spółki cywilnej. Wykreślenie z ewidencji nastąpiło z uwagi na zmianę przepisów wprowadzających obowiązek wpisania do ewidencji każdego z przedsiębiorców w terminie do 31 marca 2000r. i świadczyło jedynie o tym, że wspólnicy nie uregulowali formalnie wpisów w ewidencji działalności gospodarczej (por. oświadczenie dyrektora spółki k. 255). Nie podważa to wpisów w rejestrze handlowym a następnie w krajowym rejestrze sądowych w zakresie powstania i istnienia spółki jawnej jako następcy spółki cywilnej.

Z zapisów umowy spółki (a także zgodnie z obowiązującym wówczas art. 82 k.h.) wynikało, że dotychczasowy majątek spółki cywilnej stał się majątkiem spółki jawnej. W tamtym okresie obowiązywał kodeks handlowy, który nie wskazywał przepisów na podstawie, których dokonywano przekształcenia spółek cywilnych w spółki jawne. Było to dopuszczalne jedynie w odniesieniu do tzw. spółek cywilnych większych rozmiarów. Spółka jawna powstawała następczo (art. 75 kh). Fakt powstania spółki jawnej ze spółki cywilnej został odnotowany w postanowieniu Sądu Wojewódzkiego w P. z [...] 1998r. ([...] [...]) – wpis w rubryce 6. Z uwagi na fakt, że Skarżący nie był wówczas wspólnikiem przekształcanej spółki a pozostali dwaj wspólnicy w umowie spółki jawnej wskazali, że majątek spółki cywilnych przechodzi na spółkę jawną i co do tego faktu nie mieli wątpliwości – uznanie, że majątek spółki cywilnej, a więc i przedmiotowy ciągnik przeszedł na spółkę jawną nie budziło wątpliwości. Jak już wyżej podano kwestia dokonania rozliczeń ze Skarżącym, który wystąpił ze spółki nie miała wpływu na dokonane ustalenia w przedmiotowej sprawie. Spółka jawna przekształciła się w spółkę z o.o. spółkę komandytowo akcyjną, która wpisana została do KRS – u [...] 2012r. w czasie obowiązywania ustawy z 15.09.2000r. Kodeks spółek handlowych. W krajowym rejestrze sądowym w rubryce 6 – sposób powstania spółki wpisano, że spółka komandytowo – akcyjna powstała z przekształcenia spółki jawnej [...] spółka jawna wpisanej do KRS nr [...] – k. 72 akt sądowych. Nie ma więc wątpliwości co do ciągłości przekształceń. Z treści art. 553 ksh wynika, że spółce przekształconej przysługują wszystkie prawa i obowiązki spółki przekształcanej, a więc również prawo własności przedmiotowego ciągnika, co zostało ustalone przez organ.

Organ w decyzji z [...] 2015r., jak słusznie wskazano w zaskarżonej decyzji nie dopuścił się rażącego naruszenia przepisów prawa, wykonał zalecenia sądu i uwzględnił zawartą w nim ocenę prawną.

Organ w decyzji z [...] 2015r. nie dopuścił się rażącego naruszenia prawa stosując w/w przepisy w zakresie skutków przekształceń oraz art. 72 ust. 1 i ust. 2 i art. 73 ustawy z dnia 22 lipca 2002r. prawo o ruchu drogowym oraz rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów. Prawidłowo rozpoznał wniosek spółki złożony 30 września 2010r. Zgodnie z art. 72 ust.1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, do zarejestrowania pojazdu wymagane jest przedstawienie dowodu jego własności. Wymóg ten powtarza także przepis § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (t.j. Dz.U. 2016.1038 ). W § 4 ust. 1 rozporządzenie określa, że dowodem własności pojazdu jest w szczególności jeden z następujących dokumentów: umowa sprzedaży, umowa zamiany, umowa darowizny, umowa o dożywocie, faktura VAT, prawomocne orzeczenie sądu rozstrzygające o prawie własności. Ze względu na przykładowe wymienienie dokumentów stanowiących dowód własności pojazdu, wykazanie tytułu prawnego do pojazdu może nastąpić z wykorzystaniem różnych dokumentów, ilustrujących w sposób dostateczny tok następstwa prawnego. Oceniając zgromadzony w sprawie materiał dowodowy na dzień wydania decyzji z [...] 2015r. organ oparł się na dokumentach zgromadzonych w sprawie dokonując prawidłowych ustaleń w świetle wiążących ocen dokonanych w wyrokach sądów.

Jak już wyżej wskazano Skarżący na dzień wydania decyzji z [...] 2015r. nie przedłożył żadnych dokumentów wskazujących na istotną po wydaniu wyroku z 14 stycznia 2015r.zmianę okoliczności faktycznych związanych z ustaleniem, że wystąpił ze spółki cywilnej, która po jego wystąpieniu trwała nadal w składzie dwuosobowym.

Podnoszone przez Skarżącego dopiero w skardze zarzuty odnośnie faktu, że przedmiotowy ciągnik wchodził w skład gospodarstwa rolnego a nie spółki cywilnej jest niedopuszczalny w postępowaniu nieważnościowym . Nie był podnoszony na etapie wcześniejszym a nadto nie został wykazany. Marginalnie tylko wskazać można, że zgodnie z art. 75 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 czerwca 1934r. kodeks handlowy:

§ 1. Spółką jawną jest spółka, która prowadzi we wspólnem imieniu przedsiębiorstwo zarobkowe w większym rozmiarze (art. 4), a nie jest inną spółką handlową.

§ 2. Spółka, która prowadzi we wspólnem imieniu gospodarstwo rolne w większym rozmiarze (art. 7), a nie jest inną spółką handlową, może być na swe żądanie wpisana do rejestru handlowego i przez wpis staje się spółką jawną.

Ewentualny wynik sprawy [...] [...] nie ma również znaczenia w postępowaniu nieważnościowym. Skarżący dopiero bowiem wniósł pozew o ustalenie, że uchwały o przekształceniu były nieważne a spółka cywilna powstała dnia [...] 1990r. została rozwiązana z dniem [...].1994r. Jak już wyżej wskazano w postępowaniu nieważnościowym organ nie gromadzi nowych dowodów w sprawie, które prowadziłyby do nowych ustaleń faktycznych. Oceny legalności decyzji ostatecznej dokonuje się tylko i wyłącznie na podstawie materiałów zgromadzonych w postępowaniu zwykłym zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji. Tak więc badany jest stan faktyczny, jak i prawny z daty wydania decyzji, w stosunku do której toczy się postępowanie administracyjne o stwierdzenie nieważności.

Uwzględniając powyższe Sąd uznał, że organ wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie decyzji z obrotu, skarga okazała się nieuzasadniona i tym samym na podstawie art. 151 p.p.s.a podlegała oddaleniu, jak orzeczono w wyroku.