Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 284/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2015-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.1
journal: Dz.U. 2014 poz 1647
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jednolity
article: art.134 par.1, art.145 par.1,art.151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art.92 ust.4
journal: Dz.U. 2004 nr 68 poz 622
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne
article: art.23b ust.4 i 5
journal: Dz.U. 2011 nr 134 poz 779
law: Ustawa z dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw.
article: art.18 ust.1, art.129 ust.3
journal: Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.

SENTENCJA

Dnia 19 maja 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędziowie sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) sędzia WSA Ewa Osipuk Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2015 roku sprawy ze skargi Spółki A na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie kosztów za przeprowadzone badanie sprawdzające automatu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia "[...]" Naczelnik Urzędu Celnego w O. ustalił wysokość kosztów postępowania należnych za przeprowadzone przez jednostkę badającą upoważnioną do badań technicznych automatów i urządzeń do gier badanie sprawdzające automatu o niskich wygranych "[...]", nr fabryczny: "[...]", nr rejestracji: "[...]", w kwocie 900 zł oraz obciążył Spółkę "[...]" tymi kosztami. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołano się na art. 269 w zw. z art. 267 § 1 pkt 4 i art. 207a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 749 ze zm., dalej jako: O.p.), art. 8, art. 23b ust. 5 ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych (Dz.U. Nr 201, poz. 1540 ze zm., dalej jako: u.g.h), § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 kwietnia 2004r. w sprawie ryczałtowych stawek opłat za badania lub analizy przeprowadzone przez laboratoria celne (Dz.U. Nr 94, poz. 913 ze zm., dalej jako: rozporządzenie z dnia 26 kwietnia 2004r.) W uzasadnieniu wyjaśniono, że w postępowaniu prowadzonym w sprawie cofnięcia rejestracji przedmiotowego automatu do gier, w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2013r. (sygn. akt II GSK 298/12), organ przekazał automat do badania sprawdzającego w trybie art. 23b u.g.h., wyznaczając do jego przeprowadzenia jednostkę badającą upoważnioną do badania technicznych automatów i urządzeń do gier – Izbę Celną w B. Wydział Laboratorium Celne. W rezultacie do organu wpłynęła opinia z dnia 11 grudnia 2014r., wskazująca negatywny wynik zleconego badania. W opinii stwierdzono, że automat nie spełnia warunków określonych w ustawie, w tym m.in. warunków wynikających z art. 129 ust. 3 u.g.h. w zakresie dotyczącym limitów ograniczających wartość jednorazowej wygranej i wartości maksymalnej stawki za udział w jednej grze. W tej sytuacji, zgodnie z art. 23b ust. 5 u.g.h. w związku z art. 267 § 1 pkt 4 O.p. koszty badania sprawdzającego obciążają podmiot eksploatujący automat. Podano, że wysokość tych kosztów ustalono zgodnie z pkt 136 załącznika do rozporządzenia z dnia 26 kwietnia 2004r.

W zażaleniu na powyższe postanowienie Spółka wniosła o jego uchylenie, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych oraz ustawy o systemie oceny zgodności, Kodeksu cywilnego, Konstytucji RP oraz zarządzenia Ministra Finansów w sprawie nadania statutów izbom celnym i urzędom celnym poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że Izba Celna w B., której Minister Finansów udzielił dnia 27 listopada 2012r. upoważnienia do badania automatów i urządzeń do gier, posiada status jednostki badającej pomimo braku przedstawienia Ministrowi Finansów certyfikatu akredytacji adekwatnego do badań urządzeń mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, jakimi z racji definicji ustawowej są automaty o niskich wygranych a w związku z tym, iż uzasadnione jest obciążenie strony kosztami takiego badania, które nie jest badaniem sprawdzającym w rozumieniu ustawy o grach hazardowych. Zarzucono także, że Izba Celna w B. jest jednostką badającą, w sytuacji gdy przepisy obowiązujące w dniu 27 listopada 2012r. (data udzielenia upoważnienia) nie zezwalały Izbie Celnej w B. na prowadzenie badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Wskazano, że według zakresu akredytacji Izba Celna w B. jest kompetentna w dziedzinie badań chemicznych, analityki chemicznej oraz badań właściwości fizycznych: chemikaliów, wyrobów konsumpcyjnych przeznaczonych dla ludzi, w tym żywności. Zdaniem żalącej się Spółki jednostką badającą nie może być podmiot posiadający udzieloną akredytację na cokolwiek, lecz posiadający akredytację do badań urządzeń mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych. Wskazano ponadto, że w dniu 27 listopada 2012r. tj. w dacie udzielenia przez Ministra Finansów upoważnienia Izbie Celnej w B. jako jednostce do badań technicznych automatów i urządzeń do gier żaden z przepisów prawa nie przewidywał takiej kompetencji Izby. Kompetencje te Izba uzyskała dopiero w dniu wejścia w życie zarządzenia Ministra Finansów w sprawie nadania statutów izbom celnym i urzędom celnym, tj. w dniu 1 lipca 2013r. Zatem zdaniem żalącej się Spółki wadliwe upoważnienie Ministra Finansów należy oceniać przez pryzmat art. 58 § 1 Kodeksu cywilnego i art. 7 Konstytucji RP. W związku z tym brak jest opinii z badania sprawdzającego automatu przez upoważnioną jednostkę.

Postanowieniem z dnia "[...]" Dyrektor Izby Celnej w O. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu podniesiono, że stosownie do art. 267 § 1 pkt. 4 O.p. stronę obciążają koszty przewidziane w odrębnych przepisach. Zgodnie zaś z art. 23b ust. 1 u.g.h. na pisemne żądanie naczelnika urzędu celnego, w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie, podmiot eksploatujący ten automat lub urządzenie jest obowiązany poddać automat lub urządzenie badaniu sprawdzającemu. Przy czym w myśl art. 23b ust. 5 u.g.h. w przypadku potwierdzenia w wyniku badania sprawdzającego, że automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie, koszty badania sprawdzającego obciążają podmiot eksploatujący ten automat lub urządzenie. Wskazano, że koszty badania automatu lub urządzenia do gier ustalone zostały zgodnie §1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 kwietnia 2004r. w wysokości 900 zł (poz. 136 załącznika do ww. rozporządzenia). Wyjaśniono, że z brzmienia art. 23b ust. 5 u.g.h. wynika, że negatywny wynik badania sprawdzającego stanowi podstawę do obciążenia kosztami takiego badania podmiot eksploatujący owe urządzenie, a zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy nie pozostawia wątpliwości co do wyniku badania sprawdzającego. Podano, że wykaz jednostek badających i upoważnionych do badań technicznych automatów i urządzeń do gier - w myśl art. 23f ust. 6 u.g.h. - Minister właściwy do spraw finansów publicznych podaje do publicznej wiadomości na stronie internetowej urzędu obsługującego tego ministra. Z treści wykazu jednostek upoważnionych przez Ministra Finansów do badań technicznych automatów i urządzeń do gier opublikowanego na stronie internetowej Ministra Finansów wynika, że Izba Celna w B. znajduje się na tym wykazie. Wskazano, że upoważnienie do przeprowadzenia badań sprawdzających automatów jest aktem wewnętrznym Ministra Finansów, na podstawie którego dokonuje on wyboru jednostek umocowanych do prowadzenia odpowiednich badań. Upoważnienie to nie stanowi rozstrzygnięcia kwestii materialno-prawnej, nie tworzy na rzecz innych podmiotów żadnych praw i obowiązków, a adresatem tego upoważnienia jest jednostka badająca. Organy prowadzące postępowanie w sprawie cofnięcia poświadczenia rejestracji rzeczonego automatu do gier, jak również strona postępowania nie posiadają kompetencji do weryfikacji, a w konsekwencji podważania mocy upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, udzielonego jednostce badającej przez Ministra Finansów w trybie art. 23f u.g.h. Dopóki nadane Wydziałowi Laboratorium Celne Izby Celnej w B. upoważnienie nie wygaśnie wskutek upływu terminu jego ważności, lub nie zostanie cofnięte w drodze decyzji o której mowa wart. 23f ust. 5 pkt 1 i 2 u.g.h., nie ma podstaw by poddawać w wątpliwość jej status jako pełnoprawnej jednostki badającej. Przy czym wskazano, że podstawowe kryteria nadania upoważnienia jednostce badającej odnoszą się przede wszystkim do panującego w niej systemu zarządzania (art. 23f ust. 1 pkt 1 u.g.h ), profesjonalizmu gwarantującego odpowiedni standard przeprowadzonych badań (art. 23f ust. 1 pkt 1 u.g.h), z drugiej zaś strony - do jej bezstronności wyrażającej się głównie w autonomii względem podmiotów prowadzących działalność w zakresie gier hazardowych oraz ich organizacji i stowarzyszeń, mającej wymiar konkretnego zakazu występowania określonych relacji. Podniesiono także, że biorąc pod uwagę literalne brzmienie art. 23f ust. 1 pkt 1 u.g.h. trzeba uznać, że z przepisów ustawy nie wynika obowiązek przedstawienia Ministrowi Finansów akredytacji dopasowanej zakresowo do charakterystyki badań koniecznych do przeprowadzenia efektywnych badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Wynika natomiast obowiązek przedstawienia jakiejkolwiek akredytacji wydanej przez podmioty wymienione wart. 23f ust. 1 pkt 1 u.g.h. W związku z tym brak jest podstaw, aby poddawać w wątpliwość, iż upoważniona przez Ministra Finansów jednostka badająca nie spełnia katalogu wymogów zdefiniowanych w art. 23f u.g.h. Stąd też opinia z badania sprawdzającego stanowi pełnoprawny, wymierny dowód, o którym mowa w art. 180 §1 O.p., zrealizowany w oparciu o delegację unormowaną art. 23b ust. 3 u.g.h.

Skargę na powyższe postanowienie złożyła Spółka, żądając jego uchylenia. Zakwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie:

- art. 23b ust. 3 i 5 w związku z art. 23f ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 i 6 oraz art. 129 ust. 3, jak również art. 23f ust. 5 pkt 1 u.g.h. w zw. z art. 2 pkt 3, art. 15 ust. 2 pkt 3 i art. 16 ust. 2 pkt 5, ust. 3 i ust. 4 ustawy o systemie oceny zgodności oraz w zw. z art. 58 § 1 Kodeksu cywilnego przez błędną wykładnię polegająca na przyjęciu, że Izba Celna w B. posiada status jednostki badającej pomimo braku przedstawienia Ministrowi Finansów certyfikatu akredytacji adekwatnego do badań urządzeń mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych jakimi z racji definicji ustawowej są automaty o niskich wygranych;

- art. 23b ust. 3 i u.g.h. w zw. z § 7 ust. 2 pkt 5 i § 22 zarządzenia nr 28 Ministra Finansów z dnia 28 czerwca 2013r. w sprawie nadania statutów izbom celnym i urzędom celnym (Dz. Urz. MF poz. 19) i w zw. z § 1 ust. 2 i § 6 ust. 2 zarządzenia nr 30 Ministra Finansów z dnia 29 października 2009r. w sprawie nadania statutów izbom celnym i urzędom celnym (Dz. Urz. MF poz. 72 ze zm.) oraz w zw. z art. 58 § 1 Kodeksu cywilnego i art. 7 Konstytucji RP przez przyjęcie, że Izba Celna w B. jest jednostką badająca, w sytuacji gdy przepisy prawa obowiązujące dnia 27 listopada 2012r. (data udzielenia upoważnienia) nie zezwalały Izbie Celnej w B. na prowadzenie badań technicznych automatów i urządzeń do gier,

- art. 187 § 1, art. 188 w związku z art. 122 i art. 120 O.p. przez naruszenie zasady prawdy obiektywnej oraz zasady zupełności materiału dowodowego, polegające na przyznaniu z jednej strony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że publikowana na stronie internetowej Ministerstwa Finansów lista jednostek badających stwarza tylko domniemanie jej prawdziwości, a z drugiej strony na eliminacji w prowadzonym postępowaniu wszelkich dowodów wykazujących, iż Izba Celna w B. formalnie umieszczona na tej liście, faktycznie nie jest upoważnioną jednostką badająca w rozumieniu u.g.h. wobec braku przedstawienia Ministrowi Finansów certyfikatu akredytacji adekwatnego do badań urządzeń mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, jak również na podważeniu fundamentalnej zasady legalizmu wyrażonej wart. 120 O.p. oraz w art. 7 Konstytucji RP przez przyjęcie, że organ jest zwolniony od działania na podstawie przepisów prawa,

- naruszenie art. 210 § 4 O.p. poprzez brak właściwego uzasadnienia prawnego w zakresie wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, a mianowicie brak podania wykładni art. 129 ust. 3 u.g.h., stanowiącej podstawę rozstrzygnięcia, iż przedmiotowy automat nie spełnia tego warunku, w szczególności niepodanie jak organ rozumie takie pojęcia jak "stawka za udział w jednej grze", co nie pozwala na ocenę prawidłowości ustaleń organu co do przekroczenia w automacie maksymalnych wartości ww. parametru,

- naruszenie art. 129 ust. 3 u.g.h. w zw. z art. 1 pkt. 3, 4 i 11 oraz art. 8 ust. 1 dyrektywy nr 98/34/WE przez bezpodstawne zastosowanie art. 129 ust. 3 u.g.h., pomimo, że ten przepis w związku z takimi regulacjami jak art. 129 ust. 1 i 2, art. 135 ust. 2, art. 138 ust. 1, art. 144 oraz art. 14 ust. l, art. 6 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt. 1 lit. a i art. 15 ust. 1 u.g.h. wprowadza warunki mogące mieć istotny wpływ na sprzedaż lub właściwości produktów, jakimi są automaty do gier, co w świetle wykładni art. 1 pkt. 4 i 11 dyrektywy przedstawionej w wyroku TSUE z dnia 19 lipca 2012r. pozwala na uznanie go za "przepis techniczny" w rozumieniu tej dyrektywy, a ponadto, ze względu na to, że art. 129 ust. 3 u.g.h. dotyczy produktów i określa obowiązkowe parametry techniczne produktów, jakie mogą być eksploatowane, jako automaty do gier poza kasynami i salonami gier na automatach, może być uznany za specyfikację techniczną w rozumieniu art. 1 pkt. 3 dyrektywy 98/34/WE, a więc zgodnie z art. 8 ust. 1 ww. dyrektywy wymagał notyfikacji Komisji Europejskiej, a wobec braku jego notyfikacji, nie może być stosowany,

- naruszenie art. 122 O.p. oraz art. 187 § 3 O.p. poprzez skierowanie automatu do gier o niskich wygranych do Izby Celnej w B. Wydział Laboratorium Celnego celem przeprowadzenia badań sprawdzających i obciążenie kosztami tych badań pomimo posiadanej z urzędu wiedzy, iż IC w B. nie posiada akredytacji na badania automatów do gier oraz urządzeń do gier i nie ma statusu jednostki badającej.

W uzasadnieniu skargi powtórzono argumenty zawarte w zażaleniu na postanowienie organu I instancji, wskazując że z art. 23f ust. 1 pkt 1 u.g.h. wynika, iż Minister Finansów może udzielić upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier wyłącznie jednostce badającej, która posiada akredytację Polskiego Centrum Akredytacji. Z certyfikatu akredytacji posiadanego przez Izbę Celną w B. wynika, że jest ona kompetentna w dziedzinie badań chemicznych, analityki chemicznej chemikaliów; wyrobów konsumpcyjnych przeznaczonych dla ludzi – w tym żywności; badań właściwości fizycznych chemikaliów, wyrobów chemicznych, wyrobów konsumpcyjnych przeznaczonych dla ludzi – w tym żywności, wyrobów tytoniowych. Natomiast w ocenie Spółki jednostką uprawnioną do przeprowadzenia badań może być tylko podmiot posiadający akredytację z zakresem adekwatnym do badań urządzeń mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych jakimi są automaty o niskich wygranych. W tym przypadku wystarczającej podstawy nie może stanowić upoważnienie wydane przez Ministra Finansów, z pominięciem odpowiedniego zakresu akredytacji. Nadto podniesiono, że przepisy prawa obowiązujące w dniu 27 listopada 2012r. tj. w dacie udzielenia przez Ministra Finansów upoważnienia Izbie Celnej w B., nie zezwalały izbom celnym na prowadzenie badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Stan ten uległ zmianie dopiero z dniem wejścia w życie § 7 ust. 2 pkt 5 zarządzenia nr 28 Ministra Finansów w sprawie nadania statutów izbom celnym i urzędom celnym (wydanego w oparciu o delegację ustawową zamieszczoną w art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o Służbie Celnej), tj. z dniem 1 lipca 2013r. Poprzednie zarządzenie Ministra Finansów – nr 30 z dnia 29 października 2009r. - takiej kompetencji izbom celnym nie przyznawało. W konsekwencji Izba Celna w B. – zdaniem skarżącej Spółki - nie posiada upoważnienia do przeprowadzania badań automatów o niskich wygranych, a z jednoznacznej woli ustawodawcy wynika, że przedsiębiorcy nie można obciążać kosztami badania sprawdzającego wykonanego przez podmiot inny niż jednostka badająca. Ponadto zarzucono, że powołując się m.in. na art. 129 ust. 3 u.g.h., tj. na ustawową definicję gier na automatach o niskich wygranych organ wskazał, że przyczyną obciążenia kosztami badania sprawdzającego spornego automatu było niespełnianie przezeń warunków tego przepisu w zakresie maksymalnej stawki za udział w jednej grze, lecz nie wyjaśnił w oparciu o jaka wykładnię art. 129 ust. 3 u.g.h. stwierdził, iż przedmiotowy automat nie spełnia warunków określonych w tym przepisie. Podano przy tym, że art. 129 ust. 3 u.g.h. jest niejasny, bowiem jest niejednoznaczny i możliwe są różne jego interpretacje. Podniesiono, że automat spełnia wymóg w zakresie najwyższej wartości jednorazowej wygranej, która w spornym automacie nie może zostać przekroczona, gdyż nie wykazano możliwości uzyskania za jednym razem wygranej o wartości wyższej niż równowartość 50 zł (czyli 10 zł mniej niż maksymalna wartość jednorazowej wygranej). Natomiast nie jest jednoznaczne pojęcie stawki za udział w jednej grze w rozumieniu art. 129 ust. 3 u.g.h., co potwierdza – zdaniem skarżącej – orzecznictwo sądowoadministracyjne. Wskazano, że określona wykładnia art. 129 ust. 3 u.g.h. może mieć wpływ na ocenę wartości dowodowej np. opinii Izby Celnej w B. choćby pod kątem tego, czy w jej opinii poczynione są wystarczające ustalenia do dokonania tej oceny prawnej. Ponadto zdaniem strony skarżącej opinia jednostki badającej powinna zawierać dostateczną treść, aby organ mógł samodzielnie dokonać oceny prawnej. Podniesiono także, że organ winien zweryfikować przepis art. 129 ust. 3 u.g.h. pod kątem możliwości jego zastosowania, w przypadku uznania, że jest to przepis techniczny. Przepis ten nie został przed wprowadzeniem w życie notyfikowany Komisji Europejskiej, a jeżeli okazałby się przepisem technicznym w rozumieniu przywołanej dyrektywy, to brak jego uprzedniej notyfikacji w zasadzie wyklucza możliwość jego stosowania przez sądy i organy krajowe. W konsekwencji zatem nie można cofnąć na podstawie art.23a ust. 7 u.g.h. rejestracji automatu w razie stwierdzenia niespełniania warunku określonego w nienotyfikowanym przepisie technicznym, ani obciążyć kogokolwiek kosztami badania automatu. Podniesiono, że art. 129 ust. 3 u.g.h. ogranicza możliwość eksploatacji poza kasynami znacznej ilości automatów do gier, tj. produktów będących urządzeniami elektronicznymi, elektromechanicznymi i mechanicznymi umożliwiającymi odpłatne gry losowe lub zawierające element losowości o wygrane pieniężne lub rzeczowe, gdyż aby mogły być eksploatowane muszą dodatkowo spełniać wymagania art. 129 ust. 3 u.g.h. w zakresie maksymalnej stawki za udział w jednej grze i jednorazowej wygranej. W konsekwencji należy go uznać za co najmniej potencjalny przepis techniczny w rozumieniu art. 1 pkt. 4 i 11 dyrektywy 98/34/WE, a także nie sposób wykluczyć, że przepis ten można także uznać za przepis techniczny w rozumieniu art. 1 pkt. 3 i 11 dyrektywy 98/34 WE.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w O. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego braku notyfikacji ustawy o grach hazardowych podkreślono, że art. 23b ust. 5 u.g.h., stanowiący materialną podstawę wydania zaskarżonego postanowienia nie narusza przepisów dyrektywy nr 98/34/WE, gdyż projekt ustawy zmieniającej ustawę o grach hazardowych, zawierający między innymi art. 23b ust. 5 został notyfikowany Komisji Europejskiej, a okres obowiązkowego wstrzymania procedury legislacyjnej upłynął 17 grudnia 2010r. (informacja ta zawarta jest w treści pisma Prezesa Rady Ministrów z dnia 28 stycznia 2010r., kierowanym do Marszałka Sejmu, przesyłającym do Sejmu projekt ustawy o ustawy o grach hazardowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw). Wyjaśniono ponadto, że definicja gry na automacie o niskich wygranych, zawarta w art. 129 ust. 3 u.g.h., nie wskazuje warunków uniemożliwiających lub ograniczających prowadzenie gier na automatach poza kasynami i salonami gier albo mogących wpływać na sprzedaż takich automatów. W związku z tym przepisu tego nie można uznać, za "techniczny" w rozumieniu przepisów dyrektywy 98/34/WE oraz wykładni przedstawionej w wyroku TSUE z dnia 19 lipca 2012r. w połączonych sprawach C 213/11, C-214/11 i C-217/11 Fortuna i inni. Wskazano, że w punkcie 29 i 30 tego wyroku Trybunał jednoznacznie stwierdził, że przepisy przejściowe ustawy o grach hazardowych (art. 129 zamieszczony jest w rozdziale Przepisy przejściowe i dostosowujące) dotyczą zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Nie odnoszą się więc do automatów do gier o niskich wygranych, ani do ich opakowania, nie określają żadnej ich cechy. W konsekwencji przepisy te nie zawierają specyfikacji technicznych w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 58 § 1 Kodeksu cywilnego wyjaśniono, że przepis ten nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż proces ustalania upoważnionych jednostek badających przez ministra, jak i zamieszczenie informacji o wyborze tych jednostek na stronach internetowych Ministra Finansów nie może być zaliczony do kategorii stosunków cywilnoprawnych. Czynności te wynikają z zastosowania przepisów podatkowych, a nie przepisów prawa cywilnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych(Dz.U. z 2014r., poz. 1647) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd administracyjny nie może zatem opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Uchylenie zaskarżonej decyzji może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy jej wydanie decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.). Przy czym zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest zasadność obciążenia strony skarżącej kosztami badania sprawdzającego automatu do gier o niskich wygranych. Zdaniem Sądu zasadnie organy obu instancji uznały, że w rozpoznawanej sprawie sporne koszty obciążają podmiot eksploatujący automat, czyli skarżącą Spółkę.

Należy podnieść, że zaskarżone postanowienie zostało wydane w toku postępowania o cofnięcie rejestracji przedmiotowego automatu do gier o niskich wygranych, prowadzonego na podstawie przepisów ustawy o grach hazardowych. Ustawą nowelizującą z dnia 26 maja 2011r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 134, poz. 779) zostały dodane do ustawy o grach hazardowych przepisy art. 23a - art. 23f, obowiązujące od dnia 14 lipca 2011r. Z treści tych przepisów wynika, że badanie sprawdzające następuje na zlecenie naczelnika urzędu celnego w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie. Badanie to przeprowadzane jest przez jednostkę upoważnioną do badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Koszty badań sprawdzających nie powinny przekraczać średnich stawek stosowanych za dany rodzaj badania, zaś w przypadku potwierdzenia w wyniku badania sprawdzającego, że automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie, koszty badania sprawdzającego obciążają podmiot eksploatujący ten automat lub urządzenie (art. 23b ust. 4 i 5 u.g.h.). Zatem jedynym warunkiem obciążenia kosztami badania sprawdzającego podmiot eksploatujący jest negatywny wynik badania przeprowadzanego przez jednostkę upoważnioną do badań technicznych automatów i urządzeń do gier.

Należy przy tym zauważyć, że zaskarżone postanowienie ma charakter wpadkowy (w toku postępowania w sprawie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych), a w związku z tym kontrolując legalność takiego postanowienia Sąd jest zobowiązany ograniczyć się jedynie do oceny zgodności z prawem tego postanowienia, a zatem do oceny czy wystąpiły okoliczności, które uzasadniały nałożenie na stronę kosztów badania sprawdzającego.

W przedmiotowej sprawie - w wyniku zlecenia przez organ badania należącego do Spółki automatu - Izba Celna w B. Wydział Laboratorium Celne sporządziła opinię z badania sprawdzającego nr "[...]" z dnia 11 grudnia 2014r. z wynikiem negatywnym. Z treści sporządzonej opinii wynika, że automat nie spełnia warunków określonych w ustawie, w tym warunków wynikających z art. 129 ust. 3 u.g.h. w zakresie maksymalnej jednorazowej wygranej i maksymalnej stawki za udział w jednej grze, a także art. 18 ust. 1 u.g.h. w zakresie wartości wygranej niższej od wpłaconej stawki. Ponadto stwierdzono niespełnienie warunków dotyczących: wyposażenia w system trwałej rejestracji i zapamiętywania danych, zabezpieczenia liczników elektromechanicznych przed próbą zmiany wskazań, ochrony przed możliwością modyfikacji oprogramowania, wyposażenia automatu w widoczne dla grających informacje umieszczone w sposób uniemożliwiający ich usunięcie bez uszkodzenia lub zniszczenia automatu. Zatem w tej sprawie zostały spełnione przesłanki określone w art. 23 ust. 5 u.g.h., a obciążenie Spółki kosztami badania sprawdzającego nastąpiło zgodnie z prawem.

Należy również uznać, że – wbrew zarzutowi skargi - został spełniony warunek przeprowadzenia badania przez uprawnioną jednostkę. Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w B. został bowiem wymieniony jako jednostka upoważniona przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych do wykonywania badań sprawdzających automatów do gier o niskich wygranych (vide: www.mf.gov.pl). Na posiadanie przez tę jednostkę stosownego upoważnienia w dacie przeprowadzania kwestionowanego badania wskazywał organ odwoławczy, przytaczając numer upoważnienia "[...]" i jego datę "[...]". Sąd nie podziela przy tym stanowiska skarżącej Spółki, aby w niniejszym postępowaniu mogły być rozpatrywane merytorycznie zarzuty skargi odnośnie uprawnień wskazanej jednostki badającej. Należy bowiem wyjaśnić, że adresatem normy prawnej zawartej w art. 23f ust. 1 pkt 1- 4 u.g.h. jest minister właściwy do spraw finansów publicznych, który w ramach przyznanych mu przez ustawę uprawnień władczych udziela upoważnień do badań technicznych według kryteriów określonych w tym przepisie. Prawidłowość jego działań w tym zakresie nie może być zatem oceniana w niniejszym postępowaniu, gdyż zupełnie inny jest przedmiot tego postępowania, a Minister Finansów nie jest jego stroną, czy też organem podejmującym rozstrzygnięcia. W związku z tym poza oceną w tym postępowaniu pozostaje to, czy Minister Finansów właściwie dokonał wyboru jednostek upoważnionych do badań technicznych automatów i urządzeń. Należy w tym względzie podzielić stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 19 listopada 2013r. (sygn. II SA/Bk 719/13, dostępne na stronie nsa.gov.pl), że jeżeli jednostka badająca posiadała w dacie prowadzenia badania upoważnienie Ministra Finansów do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, to jest to fakt wykluczający prowadzenie w sprawie dodatkowego, uzupełniającego postępowania dowodowego na okoliczność posiadania przez tę jednostkę uprawnień do sporządzania opinii o legalności działania automatów do gier o niskich wygranych. Fakt figurowania jednostki badającej w wykazie jednostek upoważnionych do badań technicznych automatów i urządzeń do gier stanowi podstawę przyjęcia przez organ statusu danej jednostki jako uprawnionej do przeprowadzania badania sprawdzającego automatów do gier o niskich wygranych. Zatem Sąd ocenia wyłącznie, czy zostały spełnione formalne warunki do obciążenia strony kosztami, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 23b ust. 5 u.g.h.

Prawidłowo także ustalona została kwota kosztów sporządzenia opinii, jaką obciążono Spółkę. Odnośnie wysokości kosztów badania sprawdzającego przepis art. 23b ust. 4 u.g.h. stanowi jedynie, że nie powinny one przekraczać średnich stawek stosowanych za dany rodzaj badania. Szczegółowo opłaty za przeprowadzone badania i analizy zostały określone w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 26 kwietnia 2004r. Wskazane rozporządzenie zostało wydane na podstawie upoważnienia ustawowego - art. 92 ust. 4 ustawy z 19 marca 2004r. Prawo celne (Dz.U. Nr 68, poz. 622 ze zm.), zgodnie którym minister właściwy do spraw finansów publicznych może określić, w drodze rozporządzenia, ryczałtowe stawki opłat za badania lub analizy przeprowadzane przez laboratoria celne. Określając stawki opłat, należy uwzględnić rodzaj przeprowadzanych badań lub analiz, stopień ich skomplikowania i pracochłonność. Z treści art. 92 ust. 4 tej ustawy wynika, że Minister Finansów, przy ustalaniu opłat został zobowiązany do uwzględnienia między innymi stopnia skomplikowania badania i jego pracochłonności. W rozporządzeniu z 26 kwietnia 2004 r. opłata za badania automatu i urządzeń do gier została ustalona na kwotę 900 zł (pkt 136 załącznika do rozporządzenia) i jest to suma, która uwzględnia już stopień skomplikowania i pracochłonność tej czynności. Uwzględnia zatem zarówno koszty czasu pracy wykwalifikowanego pracownika przeprowadzającego badania jak i koszty zużycia materiałów. Organy celne prawidłowo zatem obciążyły stronę skarżącą kosztami sporządzenia opinii w kwocie 900 zł.

Odnosząc się do podnoszonej w skardze kwestii "techniczności" przepisów w rozumieniu dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE z 1998 r. Nr L 204, s. 37) i braku zachowania wymogów proceduralnych określonych w tej dyrektywie wskazać należy, że zarzuty skargi w tym zakresie nie są zasadne. Podstawą wydania zaskarżonego postanowienia był bowiem przepis art. 23 ust. 5 u.g.h., a projekt ustawy zmieniającej u.g.h., zawierający między innymi ten przepis, został notyfikowany, stosownie do wymogów dyrektywy nr 98/34/WE, Komisji Europejskiej w dniu 16 września 2010 r. pod numerem 2010/0622/PL (materiały z prac sejmowych nad projektem ustawy, Sejm VI kadencji, druk nr 3860 oraz pismo z 30 maja 2010 r. - odpowiedź Jacka Kapicy, podsekretarza stanu w Ministerstwie Finansów na interpelację poselską nr 22397; www.sejm.gov.pl). Natomiast wskazywany w skardze art.129 ust. 3 u.g.h. nie był podstawą orzekania przez organy w niniejszej sprawie. Tym samym zarzuty dotyczące braku podstaw do jego zastosowania z uwagi na brak notyfikacji, czy też braku wyjaśnienia rozumienia tego przepisu przez organ pozostają poza zakresem niniejszej sprawy.

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.