Postanowienie NSA, sygn. akt II OZ 1169/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art. 61 par. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 18 października 2017 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 18 października 2017 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 maja 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 830/17 o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi O. M. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 12 maja 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 830/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Warszawie, po rozpoznaniu wniosku O. M. wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu.

W uzasadnieniu postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżący wniósł skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców uchylającą decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w Lublinie z dnia [...] sierpnia 2016 r. w części dotyczącej określenia terminu dobrowolnego powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen, orzekającą o nowym terminie dobrowolnego powrotu i nowym okresie powyższego zakazu oraz o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji w pozostałej części, tj. zobowiązaniu Cudzoziemca do powrotu.

W skardze wniesiono o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Wskazując na powyższe sąd pierwszej instancji stwierdził, że w niniejszej sprawie zachodziły przesłanki do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Zdaniem tegoż sądu wyjazd Cudzoziemca z Rzeczypospolitej Polskiej przed rozpoznaniem sprawy przez sąd pozbawiłby go możliwości osobistego uczestnictwa w postępowaniu sądowym, a tym samym - skorzystania w pełnym zakresie z prawa do sądu.

Zażaleniem Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców zaskarżył powyższe postanowienie w całości, zarzucając mu naruszenie art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez orzeczenie o wstrzymaniu wykonania decyzji, pomimo: braku wykazania przez stronę skarżącą realizacji którejkolwiek z przesłanek wstrzymania wykonania; wskazanie w postanowieniu okoliczności, na które nie powoływała się strona skarżąca; brak wskazania w uzasadnieniu postanowienia konkretnych okoliczności wskazujących na to, że wstrzymanie wykonania decyzji jest zasadne.

Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. W odpowiedzi O. M., działającego przez pełnomocnika wniesiono o oddalenie zażalenia w całości i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu skarżący podnosi, że przymusowe opuszczenie przez cudzoziemca terytorium Polski przed rozpoznaniem sprawy przez sąd, pozbawi go nie tylko możliwości osobistego uczestnictwa w postępowaniu sadowym, a tym samym skorzystania w pełnym zakresie z prawa do sądu, ale także sprawi, iż w razie ewentualnego uwzględnienia skargi, udzielona cudzoziemcowi ochrona sądowa może okazać się iluzoryczna.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; "Ppsa") sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

W pierwszej kolejności podkreślić należy, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wskazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, albowiem ciężar uprawdopodobnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne ze swych twierdzeń. Przy czym możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 61 § 3 Ppsa nie oznacza, że Sąd jest zobligowany w każdym przypadku - niezależnie od okoliczności sprawy - uwzględnić wniosek strony skarżącej. Wniesienie skargi nie pociąga za sobą automatycznego skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu zależy od oceny Sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie (por. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2008, s. 335 i n.). Sąd ma obowiązek zbadać, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Okoliczności wskazane we wniosku muszą mieć charakter konkretny i zindywidualizowany, pozwalający ustalić, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do danego wnioskodawcy.

W niniejszej sprawie uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji pełnomocnik skarżącego, poza przywołaniem treści art. 61 § 3 Ppsa, nie zawarł we wniosku żadnej argumentacji, która mogłaby przemawiać za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. Należy zauważyć, że chociaż w art. 61 § 3 Ppsa mowa jest jedynie o uprawdopodobnieniu okoliczności wymienionych w tym przepisie, nie oznacza to, że samo przekonanie strony skarżącej, iż wykonanie decyzji wywoła szczególnie niekorzystne konsekwencje, jest wystarczające do tego, aby wniosek został uwzględniony. Sąd pierwszej instancji z góry przyjął, że za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji przemawia konieczność urzeczywistnienia prawa strony do sądu, której to okoliczności strona skarżąca w uzasadnieniu wniosku nawet nie podawała. Skarżący w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym jest zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika będącego adwokatem, co - w powiązaniu ze specyfiką tego postępowania, które nie wymaga osobistego udziału strony na rozprawie i zasadą orzekania na podstawie akt sprawy (art. 107 i art. 133 § 1 Ppsa) -wyklucza przyjęcie, że do zapewnienia stronie prawa do sądu konieczne jest orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, który to zresztą argument strona przywołuje w odpowiedzi na zażalenie. Za zasadny uznać należy zarzut zażalenia, że sąd pierwszej instancji niejako na zasadzie automatyzmu uznał zasadne wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na jej skutek w postaci zobowiązania skarżącego do powrotu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest to sprzeczne z istotą omawianej regulacji. Tego rodzaju "automatyzm" stosowania ochrony tymczasowej, do którego prowadzi argumentacja sądu, oznaczałaby, że w przypadku każdej skargi na rozstrzygnięcie, które wiąże się z opuszczeniem kraju przez cudzoziemca, uzasadnione jest wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Tymczasem możliwości takiej ustawodawca nie przewidział stawiając wymóg, by to strona uprawdopodobniła przesłanki wskazane w art. 61 § 3 Ppsa. W sprawie tego rodzaju co poddana kontroli sądu pierwszej instancji istnienia tych przesłanek nie można domniemywać (por. postanowienia NSA: z dnia 14 czerwca 2011 r., sygn. akt II OZ 486/11, z dnia 6 września 2012 r, sygn. akt II OZ 701/12, z dnia 8 maja 2013 r., sygn. akt II OZ 335/13, z dnia 15 maja 2013 r., sygn. akt II OZ 270/13, z dnia 18 maja 2017 r., sygn. akt II OZ 463/17, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - CBOSA).

Biorąc pod uwagę powyższą argumentację, należy stwierdzić, że skarżący nie uprawdopodobnił, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, a tym samym, iż zachodzi konieczność zastosowania żądanej przez niego ochrony tymczasowej, zatem sformułowany przez skarżącego wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługiwał na uwzględnienie.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 Ppsa i art. 188 zw. z art. 197 § 2 Ppsa, uchylił zaskarżone postanowienie i odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.