Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 186/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-05-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 650  Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 82 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 53
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 maja 2021 r. sprawy ze skargi H.F. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie renty specjalnej - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Prezes Rady Ministrów (dalej: Prezes RM, organ) decyzją z [...] listopada

2020 r., znak [...] na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2020 r. poz. 53 ze zm.; dalej ustawa), po rozpatrzeniu wniosku H. F. (skarżąca), reprezentowanej przez adwokata, w sprawie przyznania renty specjalnej, odmówił przyznania świadczenia.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ wskazał między innymi, że zgodnie z art. 82 ust. 1 ustawy Prezes RM w szczególnie uzasadnionych przypadkach może przyznać emeryturę lub rentę na warunkach i w wysokości innej niż określone w ustawie. Przyznanie (lub odmowa przyznania) emerytury lub renty

na podstawie tego upoważnienia ma charakter uznaniowy. Świadczenie specjalne może być przyznane osobie posiadającej wybitne i niepowtarzalne zasługi w jakiejś dziedzinie aktywności, np. zawodowej, artystycznej, społecznej czy politycznej oraz w przypadku zaistnienia nadzwyczajnych, wyjątkowych zdarzeń losowych. Sytuacja bytowa wnioskodawcy, choć brana jest pod uwagę, nie może być jedyną przesłanką uzasadniającą przyznanie takiego świadczenia.

Jak przypomniał organ, skarżąca zwróciła się do Prezesa RM z prośbą

o przyznanie renty w drodze wyjątku na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy. Wniosek swój motywowała całkowitą niezdolnością do pracy i związanym z tym brakiem niezbędnych środków do utrzymania. Poinformowała, że w 2018 r. przyjechała

z Ukrainy do Polski w ramach akcji repatriacyjnej, a status repatriantki i polskie obywatelstwo zostało potwierdzone decyzją Wojewody L. z [...] września 2018 r. Przyczyną, dla której zdecydowała się na przyjazd do Polski wraz z synem, było zaproszenie Fundacji L.G. Obiecano im mieszkanie i pracę na terenie naszego kraju.

Organ podał, że wskutek interwencji Wojewody L. Fundacja zaoferowała skarżącej wynajęcie mieszkania. Mimo wynajęcia mieszkania wnioskodawczyni mieszka u znajomych w okolicach P., którzy jej pomagają, gdyż jej dochód nie pozwala jej wywiązać się ze stałych opłat. Zawarta z Fundacją umowa najmu mieszkania zobowiązuje ją do zapłaty miesięcznego czynszu

w wysokości 207 złotych. Miesięczny dochód to zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 215,84 złotych. Jak wskazał organ, skarżąca z wykształcenia jest księgową, ma przyznane ukraińskie świadczenie rentowe w wysokości 1638 hrywien, co

w przeliczeniu na złotówki wynosi 242,11 złotych. Poinformowała, że w chwili obecnej nie korzysta z powyższego świadczenia. Prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Ponadto wskazała, że posiadane środki finansowe nie zaspakajają jej podstawowych potrzeb życiowych, nie jest w stanie podjąć leczenia. Choruje na wrodzoną wadę serca i potrzebuje stałej opieki lekarskiej. Jak stwierdziła, jej stan nieustannie się pogarsza, w ostatnim czasie była wielokrotnie hospitalizowana. Skarżąca podjęła starania w celu uzyskania świadczenia finansowego (renty z tytułu niezdolności do pracy, prawa do świadczenia uzupełniającego, przyznania pomocy w formie gorącego posiłku, pomocy finansowej w marcu 2020 r.), bezskutecznie, gdyż wnioskodawczyni nie spełnia warunków

do ich otrzymania. Poinformowała, że jest właścicielką gospodarstwa rolnego

na terenie U., z którego nie czerpie żadnych korzyści.

Pełnomocnik skarżącej w piśmie z [...] sierpnia 2020 r. zwrócił uwagę na jej trudną sytuację zdrowotną i materialną. Ponadto wskazał, że skarżąca przyjechała do Polski w 2018 r. jako repatriantka z U., gdzie się urodziła i mieszkała przez całe życie. Została wychowana w polskiej kulturze i katolickiej rodzinie, o co dbała jej mama. Rodzina wnioskodawczyni zamieszkiwała na terenach W. Jak poinformował pełnomocnik, w czasie II Wojny Światowej, rodzina wnioskodawczyni spotkała się z prześladowaniami ze strony ukraińskich nacjonalistów ze względu

na polskie pochodzenie i wiarę katolicką. Wskutek tragicznych wydarzeń wojennych rodzina skarżącej została rozdzielona. Jej dziadkowie wraz z trójką małych dzieci pozostali na W., podczas gdy reszta rodziny została przewieziona do Polski Ludowej. Jak stwierdził pełnomocnik "(...) mama Pani F. pozostała poza Polską i wychowała moją M. na W.. Nieustannie kultywowała przy tym

w osobie H. F. jak i jej najbliższym otoczeniu polską tradycję. Oczywistym jest, że dbanie o polskość w tak ekstremalnych warunkach jakie panowały

na terenach byłego Związku Sowieckiego wymagało odwagi cywilnej i przywiązania do polskości (...)".

Prezes RM zauważył, że poza ogólnymi stwierdzeniami, pełnomocnik skarżącej nie przedstawił i nie udokumentował żadnych indywidualnych zasług H. F., które przyczyniły się do "zachowania polskiej tożsamości rejonu L. jak i całej zachodniej U.".

Jak wskazał organ, z nadesłanych przez skarżącą dokumentów wynika, że decyzją Wojewody L. z [...] września 2008 r. zostało przyznane jej obywatelstwo polskie jako repatriantce od 22 lipca 2018 r. Orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w P.z [...] marca 2018 r. została zaliczona do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności do 31 marca 2021 r. Orzeczeniem lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych

z [...] stycznia 2020 r. uznano ją za całkowicie niezdolną do pracy do 31 grudnia

2022 r. a orzeczeniem z tego samego dnia i tego samego organu uznano, że nie jest niezdolna do samodzielnej egzystencji. Dokumentacja medyczna wskazuje, że

u skarżącej rozpoznano ubytek w przegrodzie międzyprzedsionkowej. Decyzją

z [...] kwietnia 2020 r. ZUS odmówił przyznania skarżącej świadczenia uzupełniającego, gdyż nie została ona uznana za osobę niezdolną do samodzielnej egzystencji. Dalej organ wskazał, że skarżąca podjęła starania w celu uzyskania pomocy w formie finansowej oraz gorącego posiłku. Z decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] czerwca 2020 r., do którego odwołanie wniosła skarżąca od niekorzystnej decyzji Burmistrza Miasta i Gminy G. K., wynika, że organ I instancji próbował wyjaśnić sytuację finansową oraz życiową skarżącej, jednak z uwagi na brak współpracy z jej strony nie było możliwe poczynienie ustaleń w tym zakresie.

Ponadto organ wskazał, że skarżąca posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności wydane przez PCR w P. ważne do 31 marca 2021 r. Otrzymała je z powodu chorób związanych z układem oddechowym oraz krążenia, a także z upośledzeniem narządów ruchu. Z orzeczenia wynika, że może podjąć zatrudnienie na stanowisku przystosowanym. Wnioskodawczyni składała wnioski do ZUS w R. o przyznanie świadczenia uzupełniającego oraz renty inwalidzkiej, jednak otrzymała decyzje odmowne. Orzeczono, że jest niezdolna

do pracy oraz całkowicie niezdolna do pracy do 31 grudnia 2022 r., nie jest jednak niezdolna do samodzielnej egzystencji. W 2019 r. miała zlecony zabieg operacyjny,

z którego zrezygnowała. Jak podał organ, większość czasu skarżąca spędza

na wyjazdach poza G. K., często nocuje w W. u znajomych Polaków oraz obywateli Ukrainy. Poinformowała, że korzysta z pomocy jadłodajni przy ul. Ż. w W., organizacji charytatywnej C. Nadmieniła, że sytuacja finansowa nie pozwala jej regulować opłat za mieszkanie w G. K. a od marca zaprzestała opłat. Jeden miesiąc pomagał jej w opłatach syn zamieszkujący oddzielnie. Nie wskazała jednak miejsca jego zamieszkania.

W opinii Prezesa RM zgromadzone w sprawie dokumenty nie wskazują

na istnienie szczególnego przypadku dającego podstawę do przyznania H.F. świadczenia specjalnego.

Jak podkreślił organ, ustawodawca pozostawił wyłącznemu uznaniu Prezesa RM, jakie okoliczności uprawniające do nabycia świadczenia specjalnego należy uznać za szczególne. Podstawą uzyskania świadczenia specjalnego przyznawanego przez Prezesa RM (w trybie szczególnym) są jasno i dokładnie udokumentowane okoliczności, które wskazują, iż wnioskodawca podczas swojej działalności,

np. sportowej, artystycznej, naukowej, społecznej, politycznej, gospodarczej położył wybitne i niepowtarzalne zasługi, a jego obecna sytuacja socjalno-bytowa jest rażąco niesprawiedliwa w odniesieniu do jego dokonań (w przypadku osób pełnoletnich brane są pod uwagi ich indywidualne osiągnięcia).

Zdaniem organu powyższa okoliczność nie występuje w niniejszej sprawie. Prezes Stowarzyszenia P. "P." im. K. S. ogólnikowo wskazał, że wnioskodawczyni uczestniczyła w działalności na rzecz polskiej mniejszości narodowej, nie przedstawił żadnych osobistych jej dokonań. Udział

w spotkaniach opłatkowych czy innych imprezach organizowanych przez wskazane Stowarzyszenie nie świadczy o wybitnych i niepowtarzalnych osiągnięciach skarżącej i tym samym jest niewystarczający do wyróżnienia jej z grona innych bardzo aktywnych działaczy polonijnych. Nadto organ zauważył, że wnioskodawczyni

za swoją działalność na rzecz polskiej mniejszości narodowej na U. nie otrzymała żadnych wyróżnień czy odznaczeń.

Prezes RM podkreślił, że świadczenia specjalne nie są świadczeniami zastępczymi, np. w przypadku odmowy przyznania przez ZUS lub Prezesa ZUS świadczeń lub gdy ich wysokość nie zaspokaja potrzeb świadczeniobiorców. Świadczenia specjalne przyznawane przez Prezesa RM na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy podlegają innym regulacjom prawnym aniżeli renty i emerytury

z ubezpieczenia społecznego i stanowią odrębne obciążenie budżetu państwa. Sam sposób finansowania świadczenia specjalnego przemawia za jego wyjątkowym

i szczególnym charakterem.

Dalej organ wskazał, że drugą przesłanką mogącą mieć wpływ na przyznanie przez Prezesa RM świadczenia specjalnego jest wystąpienie szczególnego zdarzenia losowego, czyli takiego zdarzenia, które można uznać za nadzwyczajne, tzn. posiadające element wyjątkowości. W ocenie organu całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wskazuje na istnienie szczególnego przypadku dającego podstawę do przyznania przez Prezesa RM H. F. świadczenia specjalnego. Prezes RM musi kierować się jedynie obiektywnymi kryteriami oceny,

a taka obiektywna ocena nie daje podstaw do przyjęcia, że trudna sytuacja zdrowotna i finansowa posiada wymagany element wyjątkowości. Odnosząc się

do sytuacji w jakiej znalazła się wnioskodawczyni organ podkreślił, że świadczenia specjalne nie mają charakteru socjalnego i nie są przyznawane jedynie z uwagi

na podnoszone trudy życia codziennego. Podkreślił, że świadczenia specjalne przyznawane przez Prezesa RM nie stanowią dodatkowego odszkodowania, zadośćuczynienia bądź rekompensaty, nie są również świadczeniami o charakterze roszczeniowym.

Prezes RM dodał, że osoby znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej

i zdrowotnej, na którą powołuje się wnioskodawczyni, mają możliwość ubiegania się o inne rodzaje wsparcia, w szczególności przewidziane w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2019 r. poz. 1507 ze zm.), przy współpracy

ze swej strony. Ponadto, jak zauważył, skarżąca jest w wieku aktywności zawodowej i zgodnie z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności może wykonywać zatrudnienie na stanowisku przystosowanym. Również dorosłe dzieci mają obowiązek opiekowania się swoimi rodzicami podobnie jak wspierania ich finansowo, gdy zachodzi taka potrzeba.

Nadto organ wskazał, że celem wnioskowanego świadczenia nie jest jedynie poprawa sytuacji życiowej, ale uhonorowanie osób szczególnie zasłużonych dla kraju. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy i ma na celu polepszenie sytuacji osób, których szczególne zasługi dla społeczeństwa uzasadniają odstępstwo od ogólnie przyjętych zasad przyznawania świadczeń emerytalnych i rentowych.

Skarżąca złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem Prezesa RM, skargę na decyzję organu z [...] listopada 2020 r.,

nie zgadzając się z odmową przyznania świadczenia specjalnego, wskazując na brak środków do życia oraz zły stan zdrowia.

Jak podała skarżąca, wraz z synem są repatriantami i posiadają obywatelstwo polskie. Rodzina jej mamy była tradycyjną katolicką rodziną, ukrywała się w czasie wojny przed oddziałami UPA. Uratowali się, ale zostali "niestety" na terenie ZSRR.

O przyjazd do Polski skarżąca starała się od lat 90-tych. Na zaproszenie Fundacji L. G.przyjechali do Polski w roku 2018. Skarżąca wyjaśniła, że początkowo została z synem rozdzielona (syn był w S., a ona na wsi W.K. w woj. L.), bo nie było dla nich mieszkania ani pracy. Po kilku miesiącach – po interwencji Wojewody L. – w listopadzie 2018 roku Fundacja wynajęła im mieszkanie w G. K.. Niestety, jak podała skarżąca, nie "mamy pracy do tej pory, mimo obietnicy pracy przez Fundację L.G.. Syn od kilku miesięcy pracuje dorywczo – jeździ po całej Polsce. Mój syn również ma orzeczenie o niepełnosprawności. Jestem osobą

z niepełnosprawnością o stopniu znacznym (całkowicie niezdolna do pracy), mam orzeczenie z WCPR i z ZUS. Od urodzenia mam wadę serca, od lat leczę się, jestem pod stałą opieka kardiologa, biorę leki. Caritas wpiera mnie dofinansowując mi leki (średnio miesięcznie kosztują 250 złotych). W roku 2019 byłam 10 razy w szpitalu, rzadko przebywałam w swoim mieszkaniu, w roku 2020 także byłam kilka razy

w szpitalu. Obecnie czekam na operację na serce."

Wobec powyższego skarżąca wniosła o ponownie rozpatrzenie wniosku

o rentę specjalną.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, zwanej dalej p.p.s.a.) Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga oceniana według powyższych kryteriów nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 82 ust. 1 ustawy za dnia 17 grudnia 1998 r.

o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych Prezes Rady Ministrów w szczególnie uzasadnionych przypadkach może przyznać emeryturę lub rentę na warunkach i w wysokości innej niż określone w ustawie. Uprawnienie Prezesa Rady Ministrów z art. 82 ust. 1 ustawy do przyznawania emerytur i rent dotyczy sytuacji życiowych obywateli określanych przez ustawodawcę jako "szczególnie uzasadnione przypadki". Ratio legis art. 82 ust. 1 to przede wszystkim stworzenie możliwości uhonorowania osób zasłużonych dla społeczeństwa. Zadaniem Prezesa Rady Ministrów nie jest udzielanie wsparcia osobom ciężko poszkodowanym przez los, tym bardziej, że nie dysponuje

on odpowiednimi instrumentami oceny sytuacji faktycznej. Rola art. 82 to zatem nadanie Prezesowi Rady Ministrów kompetencji do przyznania prawa do emerytury lub renty w szczególnie uzasadnionych przypadkach, przez co należy rozumieć sytuacje życiowe obywateli, które nie mogą zostać rozwiązane przy zastosowaniu obowiązujących przepisów, z powodu braku odpowiedniej regulacji albo ze względu na osobę beneficjenta, którego sytuacja życiowa znacznie odbiega od jego zasług dla społeczeństwa.

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 17 października 2006 r., P 38/05, stwierdził, że art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych jest zgodny z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 67 ust. 1 Konstytucji. Trybunał odniósł się przy tym do normy generalnej zawartej w kontrolowanym przepisie stwierdzając, że świadczenie przyznane przez Prezesa Rady Ministrów nie zostało przewidziane dla sytuacji, w których osoby starsze lub też całkowicie niezdolne do pracy, a zarazem niespełniające warunków do uzyskania świadczeń przewidzianych w ustawie emerytalnej, nie są w stanie podjąć pracy (lub innej działalności zarobkowej) i pozostają w ciężkim położeniu materialnym. Dla wskazanych tu przypadków tzw. szczególnego pokrzywdzenia przewidziana jest instytucja emerytury/renty wyjątkowej, o której stanowi art. 83 ustawy o emeryturach

i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a ponadto świadczenia

o charakterze socjalnym. Celu ustanowienia emerytury lub renty przyznawanej przez Prezesa Rady Ministrów należy szukać w sferze uhonorowania osób szczególnie zasłużonych, wybitnych itd. Chodzi bowiem o uhonorowanie i zapewnienie godziwych warunków bytowych osobom, które mają wybitne indywidualne, także

w znaczeniu "niepowtarzalne", zasługi i osiągnięcia w określonej dziedzinie aktywności. Z uwagi na różnorodność, wyjątkowość, a często nieporównywalność tego typu zasług użycie przez ustawodawcę zwrotu niedookreślonego "w szczególnie uzasadnionych przypadkach" jest w pełni uzasadnione. Nie może być ono traktowane jako naruszenie zasad prawidłowej legislacji.

Zatem "szczególnie uzasadniony przypadek" należy wiązać z uhonorowaniem wyjątkowych osiągnięć indywidualnych w określonej dziedzinie aktywności, również w znaczeniu niepowtarzalnych. Świadczenie w drodze wyjątku nie może dotyczyć sytuacji wyłącznie trudnych pod względem bytowym i materialnym, ale które nie wyróżniają się owym szczególnym charakterem. Celem tego rodzaju świadczenia nie jest bowiem jedynie poprawa sytuacji życiowej, ale uhonorowanie osób, które zasłużyły się dla kraju w sposób szczególny, przez co należy rozumieć oddanie

w sposób niepowtarzalny, wybitnych zasług w sferze artystycznej, zawodowej czy społecznej. Zatem, samo powoływanie się na trudną sytuację materialną oraz związaną ze złym stanem zdrowia nie jest dostatecznym powodem do przyznania świadczenia specjalnego. Świadczenia specjalne przyznawane przez Prezesa Rady Ministrów są świadczeniami przyznawanymi w sytuacjach nadzwyczajnych (z uwagi na ściśle określone w art. 82 ust. 1 wypracowane w orzecznictwie okoliczności) a nie powszechnych. Świadczenia specjalne nie mogą bowiem stanowić odszkodowania, żadnej rekompensaty czy też zadośćuczynienia za doznane krzywdy, cierpienia, represje. Nie mają one charakteru roszczeniowego.

Do kompetencji Prezesa Rady Ministrów należy określenie w sposób zindywidualizowany czy konkretny przypadek należy uznać za szczególnie uzasadniony w rozumieniu art. 82 ust. 1 ustawy. Konstrukcja art. 82 ust. 1 ustawy

o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oznacza, że po pierwsze do wyłącznego uznania uprawnionego organu administracji publicznej należy kwalifikacja przypadku jako szczególnie uzasadniającego przyznanie świadczenia, a po drugie - nawet, gdy przypadek wnioskującego o świadczenie może być uznany za "szczególnie uzasadniony", to w gestii organu leży wybór rozstrzygnięcia (zob. wyrok NSA z 27 czerwca 2014 r., sygn. akt I OSK 434/14, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Decyzja wydana na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy ma bowiem charakter fakultatywny i podejmowana jest w ramach tzw. uznania administracyjnego. Zakres uznania administracyjnego wyznaczony jest zawsze przepisem prawa, a jego ramy określają normy kompetencyjne, przepisy

o postępowaniu administracyjnym i przepisy prawa materialnego. Wydając decyzję

o charakterze uznaniowym organ jest związany nie tylko przepisem prawa,

ale i celem ustanowionego przepisu oraz normami etycznymi. Uznanie administracyjne nie pozwala zatem organowi na dowolność w załatwieniu sprawy, ale jednocześnie nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela. Z kolei, sądowa kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym, jakkolwiek ma ograniczony zakres, to jednak wymaga zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, tj. czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia sprawy oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu istotnych dla sprawy okoliczności. Sąd bada zatem, czy decyzja organu nie jest arbitralna (dowolna) lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów. Kontrolując decyzję uznaniową, sąd nie jest natomiast uprawniony do dokonywania oceny tego, w jaki sposób organy administracji, wypełniając treści pozasystemowych kryteriów słusznościowych czy celowościowych, realizują określoną politykę stosowania prawa.

W ocenie Sądu nie można zarzucić organowi w niniejszej sprawie dowolności przy podejmowaniu rozstrzygnięcia.

Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w sposób szczegółowy przedstawił przesłanki na jakie powoływała się skarżąca domagając się przyznania świadczenia na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W tym miejscu należy wskazać, że skarżąca została pouczona

o przesłankach przyznania świadczeń specjalnych. Przedstawiając przesłanki, które miały skutkować przyznaniem świadczenia specjalnego skarżąca wskazała na fakt bycia repatriantką, podniesiono trudną sytuację materialną i zdrowotną skarżącej, wskazano, że była wychowywana w polskiej kulturze i katolickiej rodzinie, wskazano, że dbanie o polskość na terenie dawnego ZSRR wymagało odwagi cywilnej

i przywiązania do polskości. Z opinii Prezesa Stowarzyszenia Polaków "P."

im. K. S. w K., wynika, że H. F. w latach 2002 - 2018 uczestniczyła w działalności na rzecz polskiej mniejszości narodowej

w Stowarzyszeniu P. "P." im. K. S. w K. Uczestniczyła w spotkaniach opłatkowych i innych imprezach Stowarzyszenia,

tj. obchodach Dnia Niepodległości Polski, Dnia Konstytucji 3 Maja, Dnia Polonii

i Polaków za Granicą, spotkaniach z okazji jubileuszów wybitnych Polaków.

Sąd podziela stanowisko organu, że w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego nie można stwierdzić, iż w przypadku skarżącej zaistniał szczególnie uzasadniony przypadek uzasadniający przyznanie świadczenia na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Gdyby przyjąć, że bycie repatriantem i udział w spotkaniach opłatkowych i innych imprezach Stowarzyszenia Polaków "P." im. K. S. w K. wypełnia przesłanki z art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych to wtedy świadczenia specjalne Prezesa Rady Ministrów utraciłyby swój wyjątkowy charakter, stając się świadczeniami o charakterze niemal powszechnym.

Świadczenia te nie mogą natomiast stanowić formy odszkodowania, rekompensaty, czy też zadośćuczynienia za doznane krzywdy, cierpienia, represje lub skazanie. O ich charakterze przesądza bowiem zamieszczenie regulujących je przepisów w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, co jednoznacznie wskazuje, że nie mają one charakteru roszczeniowego (vide: wyrok NSA z dnia 31 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 898/12).

W ocenie Sądu, przywoływane przez skarżącą okoliczności słusznie uznane zostały zatem przez Prezesa Rady Ministrów za niewystarczające by stwierdzić, że winna ona być zaliczona do grona osób, o których mowa w art. 82 ust. 1 ustawy. Jak już bowiem wspomniano wyżej przyznanie świadczenia na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych możliwe jest wtedy, gdy wnioskodawca posiada wybitne zasługi na niwie zawodowej, artystycznej, społecznej, czy też politycznej, a nadto w przypadku nadzwyczajnych zdarzeń losowych.

Sąd nie kwestionuje, że obecna sytuacja życiowa skarżącej jest trudna. Należy jednak zwrócić uwagę, że sama sytuacja nie przesądza jeszcze

o konieczności przyznania świadczenia w trybie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. Szczególnie uzasadniony przypadek wiązać się winien bowiem nie tylko z ekstremalnie nawet trudną sytuacją bytową, lecz także ze szczególnymi właściwościami osoby ubiegającej się o przyznanie tego świadczenia, wskazującymi na wyjątkowość danego przypadku w aspekcie społecznym (vide: wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 894/06).

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w oparciu

o zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II z dnia 10 grudnia 2020 r., wydane na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1842 z późn. zm.).