Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt SA/Rz 1697/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2004-02-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Powołane przepisy: article: art. 138 § 1 pkt 1, art. 138 § 2, art. 136, art. 148, art. 149 § 1 - 3, art. 151, art. 152 § 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 § 1 pkt 1 c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA (del.) Anna Lechowska Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk (spr) AWSA Joanna Zdrzałka Protokolant ref. staż. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi E. J. na postanowienie Wojewody z dnia [...] czerwca 2001r. Nr [...] w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę 1. uchyla zaskarżone postanowienie 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej E. J. kwotę 10,00zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

SA/Rz 1697/01

U Z A S A D N I E N I E

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2001r. Nr [...] Starosta Powiatowy wstrzymał wykonanie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] sierpnia 1998r w sprawie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego, przyłącza kanalizacji sanitarnej, przyłącza wodociągowego oraz studni kopanej na działce nr ew 1028/2 położonej w P. udzielonego B. K.

Jako podstawę prawną powołano przepis art. 152 §1 K.p.a.

Na postanowienie to złożyła zażalenie B. K. – inwestor budowy. W jego motywach wskazała, że granice działki 1028/2 objętej pozwoleniem należy utożsamiać z przebiegiem ogrodzenia co wynika z pomiarów geodezyjnych wykonanych w 1988r.

Po rozpoznaniu zażalenia Wojewoda postanowieniem z dnia [...] czerwca 2001r. Nr [...] działając na podstawie przepisów art. 138 §2 w związku z art. 144 i 152 K.p.a. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

W jego motywach wskazał iż stosownie do przepisu art. 152 K.p.a. organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na wniosek wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania.

Z przepisu tego wynika, że nawet wznowienie postępowania poprzez wydanie postanowienia o wznowieniu nie przesądza o zasadności wstrzymania wykonania decyzji, instytucja ta powinna być traktowana jako środek ostateczny.

W rozpatrywanej sytuacji twierdzenia E. J. o innym przebiegu granicy i niezachowanie należytej odległości fundamentów wznoszonego budynku wskazują na naruszenie w wyniku realizacji przedmiotowej inwestycji warunków pozwolenia na budowę bądź przepisów prawa, nie zaś na prawdopodobieństwo uchylenia pozwolenia w wyniku wznowienia postępowania.

Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła E. J. wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia.

W motywach skargi ponownie wskazała, że przebieg granicy jest nieprawidłowy, a zatem lokalizacja fundamentów budynku jest niezgodna z przepisami prawa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Podobnie jak uprzednio Naczelny Sąd Administracyjny Sąd rozpoznaje skargi badając zgodność zaskarżonych decyzji z przepisami prawa materialnego i prawa procesowego. A skargę uwzględnia wówczas gdy stwierdzi naruszenie prawa i to w stopniu o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).

Poddawszy zaskarżone postanowienie takiej właśnie kontroli Sąd doszedł do przekonania iż naruszono przepisy prawa procesowego i to w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego.

Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy nie może zatem ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu pierwszej instancji, ale obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. Wynika to z art. 138 §1 K.p.a. który przyznaje organowi kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, czego następstwem jest utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji (art. 138 §1 pkt 1 K.p.a.), bądź uchylenie i zmiana zaskarżonej decyzji.

Tylko w ograniczonym zakresie organ ma kompetencje kasacyjne.

Według art. 138 §2 K.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. W przeciwieństwie więc do decyzji organu odwoławczego wymienionych w art. 138 §1 K.p.a., który nie ustanawia przesłanek wydania tych decyzji, decyzja kasacyjna może być wydana tylko wówczas gdy spełnione są przesłanki określone w art. 138 §2 K.p.a., to jest wtedy gdy zdaniem organu odwoławczego organ pierwszej instancji albo nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, albo przeprowadzone przez ten organ postępowanie wyjaśniające nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy i brak jest podstaw do zastosowania w postępowaniu odwoławczym przepisu art. 136 K.p.a.

Skoro decyzja kasacyjna może być wydana tylko wtedy, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, to nie powinno budzić wątpliwości, że organ odwoławczy przy jej wydawaniu ogranicza się tylko do oceny potrzeby przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz jego zakresu. Wymieniony organ nie rozstrzyga wówczas o meritum sprawy, nie przeprowadza też merytorycznej kontroli decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji.

W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy wydał postanowienie z powołaniem się na przepis art. 138 §2 K.p.a. a w uzasadnieniu wskazał iż wstrzymanie wykonania decyzji w trybie przepisów art. 152 §1 K.p.a. powinno być traktowane jako środek ostateczny. Treść wniosku E. J. o wstrzymanie wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę, dotyczącą usytuowania fundamentów budynku bez zachowania należytej odległości od granicy działki wskazuje na naruszenie warunków pozwolenia zaś nie na wydanie pozwolenia z naruszeniem prawa. Rozpoznając ponownie wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji o pozwolenie na budowę należy uwzględnić te wskazówki.

Zatem skoro zasadą wynikającą z art. 138 §1 K.p.a. jest merytoryczne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy, zatem brzmienie przepisu art. 138 §2 K.p.a. nie może być interpretowane rozszerzająco.

Wobec powyższego, skoro zaskarżone postanowienie narusza przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy podlega uchyleniu.

Na marginesie należy dodać, iż organ odwoławczy prowadząc ponownie postępowanie uwzględni fakt, iż instytucja wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej w toku postępowania wznowieniowego unormowana została w art. 152 §1 i §2 K.p.a.

Odrębna regulacja wstrzymania wykonania decyzji w postępowaniu wznowieniowym odbiega od unormowania tej instytucji procesowej w innych przepisach.

Zauważyć należy że z literalnego brzmienia tego przepisu wynika, iż element uznania organu odnieść należy do oceny prawdopodobieństwa, lecz jeśli już zostanie ono wykazane, względnie udokumentowane wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji będzie obligatoryjne.

W interpretacji przesłanki wstrzymania wykonania decyzji w postępowaniu wznowieniowym a mianowicie "jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania" należy uwzględnić fakt iż wniosek o wznowienie postępowania może być rozstrzygnięty na podstawie art. 149 §3 K.p.a. lub 151 K.p.a.

W pierwszym bowiem wypadku organ wydaje decyzję o odmowie wznowienia postępowania a ma to miejsce z przyczyn podmiotowych (z wnioskiem wystąpiła osoba nie będąca stroną) lub przedmiotowych (np sprawa nie należy do drogi administracyjnej, decyzja nie jest ostateczna) lub wniosek o wznowienie strona złożyła po terminie o którym mowa w art. 148 K.p.a.

Jeżeli przeszkody formalne nie występują organ wszczyna i przeprowadza postępowanie w trybie art. 149 §1 i §2 K.p.a.

Ustalenia bowiem, czy występują przesłanki wznowienia postępowania mogą być poczynione wyłącznie w toku wznowionego postanowieniem postępowania.

Takie postępowanie kończy się decyzją wydaną na podstawie art. 151 K.p.a.

Organ prowadząc ponownie postępowanie uwzględni ocenę Sądu wyrażoną w uzasadnieniu wyroku.

Z tych względów na zasadzie przepisów art. 145 §1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr153, poz. 1270) o kosztach orzeczono na zasadzie przepisów art. 200 cyt. ustawy.