Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 743/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2021-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c art. 200, art. 205 § 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 78 ust. 2 pkt 1, art. 140mb pkt 2, art. 189f § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2021 poz 450
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Asesor WSA Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 listopada 2021 r. sprawy ze skargi S.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego S.S. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Starosta decyzją z dnia [...] maja 2021 r., nr [...] – działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735; dalej jako k.p.a.), art. 140mb pkt 2 oraz art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 450 ze zm.; dalej jako p.r.d.) – nałożył na S.S. (dalej jako skarżący/strona) karę pieniężną w wysokości 400 zł z tytułu naruszenia obowiązku zgłoszenia staroście nabycia pojazdu marki [...], nr rej. [...], nr [...] w terminie 30 dni od dnia jego nabycia.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu [...] stycznia 2021 r. skarżący nabył wskazany powyżej pojazd. W związku z tym, na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d., do dnia 2 marca 2021 r. miał obowiązek zawiadomić starostę o nabyciu pojazdu, czego w wymaganym terminie nie dopełnił, a zgłoszenia nabycia dokonał dnia [...] marca 2021 r.

Starosta wskazał, iż myśl art. 140mb pkt 2 p.r.d., kto, będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 nie zawiadamia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1000 zł. Zgodnie z art. 140n ust. 4 p.r.d., ustalając wysokość kary pieniężnej uwzględnia się zakres naruszenia, powtarzalność naruszeń oraz korzyści finansowe uzyskane z tytułu naruszenia ustawy.

W związku z tym, że do dnia 2 marca 2021 r. skarżący nie wywiązał się

z ciążącego na nim obowiązku, w dniu [...] kwietnia 2021 r. Starosta wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie powyższego naruszenia, o czym pisemnie powiadomił stronę.

Pismem z dnia [...] maja 2021 r. skarżący zwrócił się do organu z zapytaniem dlaczego przyjmując zgłoszenie dnia [...] marca 2021 r. o wszczęciu postępowania zawiadamia go dopiero 24 kwietnia 2021 r., wskazując że organ także obejmują terminy. Skarżący zarzucił też organowi, że zwraca dokumenty po trzech miesiącach od zgłoszenia zbycia/nabycia pojazdu. Zauważył ponadto, że na umowie widnieje też data

[...] marzec 2021 r. zgłoszenia do [...] poprzedniego właściciela, co zostało zaznaczone przy zgłaszaniu nabycia.

Mając na uwadze to pismo Starosta wskazał, że przepisy nie nakładają na organy konkretnego terminu do wszczęcia postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, a zgodnie z art. 189g § 1 k.p.a., administracyjna kara pieniężna nie może zostać nałożona, jeżeli upłynęło pięć lat od dnia naruszenia prawa albo wystąpienia skutków naruszenia prawa. Wobec czego termin nałożenia na skarżącego kary upłynie dopiero po pięciu latach od dnia naruszenia prawa (od dnia 2 marca 2021 r.). Ponadto od dnia wpływu do organu zawiadomienia skarżącego o nabyciu pojazdu, tj. od dnia

[...] marca 2021 r. nie minęły 3 miesiące, wobec czego dokumenty nie mogły zostać zwrócone w zarzucanym terminie.

Organ zauważył również, że na wniosku skarżącego o zgłoszeniu nabycia pojazdu widnieje następująca adnotacja strony: "Ze względu, iż faktura była wysłana korespondencyjnie dotarła do mnie dopiero teraz. Poniżej data zgłoszenia przez zbywcę u ubezpieczyciela [...].03.21".

Wobec tego Starosta poinformował, że zgodnie z § 6 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych, jednym z dokumentów będącym dowodem własności pojazdu lub jego pojedynczych zespołów jest faktura potwierdzająca nabycie pojazdu. Wystawienie faktury przenosi własność pojazdu z dniem jej wystawienia, a tym samym narzuca obowiązek zgłoszenia nabycia pojazdu w terminie 30 dni na nowego właściciela. Skarżący przy zgłoszeniu nabycia pojazdu przedstawił ważną fakturę z dnia [...] stycznia 2021 r. i to od tego dnia jest on właścicielem pojazdu, a nie od dnia odbioru faktury. Uzgodnienia ze sprzedawcą pojazdu w sprawie sposobu odbioru faktury (osobiście lub korespondencyjnie) nie mogą mieć wpływu na datę przeniesienia praw własności pojazdu. Data zgłoszenia przez zbywcę pojazdu do ubezpieczalni nie ma również żadnego znaczenia przy zgłoszeniu nabycia pojazdu. Żadne przepisy nie wymagają żeby na fakturze nabycia/zbycia pojazdu widniała pieczęć z ubezpieczalni. Co więcej, skarżący zgłaszał już kilkakrotnie zbycie/nabycie pojazdów, często po ustawowym terminie, więc miał wiedzę, że nie jest wymagana żadna pieczęć z ubezpieczalni na fakturze przy wyżej wymienionym zgłoszeniu, natomiast jest wymagane dokonanie zgłoszenia w ustawowym terminie,

a niedokonanie takiego zgłoszenia jest sankcjonowanie administracyjną karą pieniężną. Strona powinna zgłosić nabycie pojazdu w terminie 30 dni, do czego potrzebne było tylko pisemne zgłoszenie strony nabycia pojazdu z dołączoną kserokopią umowy lub faktury kupna pojazdu.

Organ wskazał, iż umożliwił interesantom dopełnianie obowiązków w różnej formie, np. przez osobiste stawiennictwo w dowolnym dniu w Wydziale Komunikacji, po uprzednim umówieniu się telefonicznie na wizytę w urzędzie, czy też przez złożenie w dowolnym terminie, bez żadnych kosztów, kolejek i ryzyka dla zdrowia w skrzynce podawczej przy wejściu do urzędu. Na stronie internetowej oraz na drzwiach starostwa był zamieszczony komunikat w jaki sposób i w jakim terminie należy zgłaszać zbycie/nabycie pojazdu w stanie epidemii. Obowiązku można było również dopełnić przez pełnomocnika, za pośrednictwem poczty albo przez ePUAP.

Dalej Starosta wyjaśnił, że wszystkich obowiązują ogólne zasady systemu prawa, w tym reguła ignorantia iuris nocet, która oznacza, że nie można tłumaczyć się nieznajomością prawa, nieznajomość prawa nie zwalnia od obowiązków czy odpowiedzialności. Dla poprawnego stosowania tej zasady konieczne jest również, aby wszystkie akty prawne były publikowane w sposób umożliwiający każdemu zapoznanie się z nimi. Wszystkie akty prawne na podstawie, których toczy się niniejsze postępowanie były publikowane w Dzienniku Ustaw, a dodatkowo organ na bieżąco informował interesantów o aktualnie obowiązujących przepisach dotyczących zasad

i terminów zgłaszania zmian właścicieli pojazdów. Od początku ogłoszenia w Polsce stanu epidemii organ wyczerpująco informował petentów w jaki sposób i w jakim terminie należy załatwiać sprawy dot. zgłoszeń nabycia/zbycia pojazdów. Na stronie internetowej starostwa oraz na drzwiach wejściowych do urzędu widniały wszystkie niezbędne informacje.

Organ wskazał też, że przepisy dotyczące zgłaszania zmian właścicieli pojazdów w terminie 30 dni obowiązują już od wielu lat, natomiast od stycznia 2020 r. w p.r.d. dodano art. 140mb pkt 2. O tym, że niezgłoszenie zbycia/nabycia pojazdu będzie skutkowało nałożeniem kary pieniężnej od ponad roku informowały także media. Ze względu na panującą pandemię okresowo dla pojazdów zbytych/nabytych w okresie od 1 marca 2020 r. do 31 grudnia 2020 r. powyższy termin został wydłużony do 180 dni. Przepis ten jednak miał charakter epizodyczny i ustawodawca nie przedłużył go na kolejny rok, wobec czego od stycznia 2021 r. obowiązuje 30-dniowy termin na dokonanie przedmiotowego obowiązku.

Ponadto organ zbadał czy w sprawie wystąpiły przesłanki z art. 189f k.p.a., stanowiące podstawę odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej.

W stanie faktycznym sprawy organ wykluczył podstawy wskazane w art. 189f § 1 pkt 2 i § 3 k.p.a. Rozważył natomiast przesłankę z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., z którego brzmienia wynika, że muszą być spełnione łącznie dwa warunki - znikoma waga naruszenia oraz - strona zaprzestała naruszania prawa. Odnośnie zaprzestania naruszania prawa, organ przywołał orzecznictwo dotyczące wymierzania kar na podstawie art. 200 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach za nieterminowe złożenie sprawozdań, z którego wynika, że nieterminowe przekazanie dokumentu jest usuwalne, złożenie dokumentu w terminie późniejszym powoduje, że dochodzi do zaprzestania naruszenia przez stronę prawa. Odnośnie natomiast przesłanki znikomej wagi naruszenia, organ wskazał, iż znikome naruszenie prawa to naruszenie nieistotne, takie, które nie wywołało negatywnych następstw dla wartości podlegających ochronie. Ponadto przy ocenie przesłanek zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. należy rozważyć całokształt okoliczności - czas trwania naruszenia, skutki tego naruszenia, wagę naruszonego obowiązku, ale również przyczyny naruszenia obowiązku.

Organ podkreślił też, że należy mieć tu na uwadze cel jakiemu służy nałożenie kary za nieterminowe zgłoszenie sprzedaży pojazdu - a więc cel prewencyjny. Odstąpienie przez organ od wymierzania kar za nieterminowe zgłaszanie zbycia pojazdów z uwagi na ewentualny brak negatywnych skutków tego naruszenia - de facto czyniłoby przepis przewidujący kary za nieterminowe zgłoszenie zbycia pojazdu - iluzorycznym i stanowiłoby przyzwolenie na przekraczanie ustawowego terminu. Podstawowym celem administracyjnych kar pieniężnych nie jest ukaranie sprawcy (temu służy bowiem odpowiedzialność karna, której nieodzownym elementem jest wina sprawcy), ale realizowanie głównie funkcji prewencyjnej. Istotą sankcji administracyjnej jest bowiem przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów przewidzianych

w prawie administracyjnym. Wprowadzenie od 1 czerwca 2017 r. przepisów ogólnych dotyczących administracyjnych kar pieniężnych (art. 189a-189f k.p.a.) nie miało na celu zniesienia jako zasady obiektywnego charakteru odpowiedzialności administracyjnej. Przepisy te, a zwłaszcza art. 189f k.p.a., miały natomiast na celu złagodzenie zasad tej odpowiedzialności w pewnych wyjątkowych przypadkach.

Mając na uwadze powyższe organ uznał, że w sprawie nie zachodzi wyjątkowy przypadek uzasadniający odstąpienie od nałożenia kary. Znaczenie ma tu postawa ukaranego i przyczyna opóźnienia. W ocenie organu w sprawie nie mamy do czynienia z zaprzestaniem naruszenia prawa, gdyż strona nie złożyła zawiadomienia o nabyciu pojazdu w terminie 30 dni, a złożenie zawiadomienia już po ustawowym terminie trudno określić mianem zaprzestania naruszenia prawa. Według organu brak jest także podstaw do uznania, że występuje znikome naruszenie prawa.

Sama możliwość nałożenia kary pieniężnej jest na tyle istotna, że ustawodawca usankcjonował karę pieniężną za niedostosowanie się do przepisów prawa, umożliwiając organowi luz decyzyjny przy określaniu wysokości kary. Kara powinna mieć charakter nie tylko sankcyjny, ale również prewencyjny. Ustawodawca uznał poza tym, że na stronie spoczywa obowiązek znajomości przepisów prawa. Tym bardziej, że przepisy dotyczące zgłaszania zmian właścicieli pojazdów w terminie obowiązują już od dawna. Sankcjonowanie tych przepisów, zostało wprowadzone od 1 stycznia 2020 r.

Ponadto organ wskazał, że bardzo ważną okolicznością mającą wpływ na decyzję jest dotychczasowa postawa skarżącego, który miał świadomość jakie są konsekwencje niedopełnienia obowiązku zgłoszenia nabycia pojazdu w ustawowym terminie, ponieważ tego typu naruszenie jest już trzecim, jakiego dopuścił się

w badanym okresie. Za pierwsze naruszenie został ukarany decyzją Starosty z dnia [...] kwietnia 2020 r., nr [...] karą pieniężną w wysokości 200 zł, natomiast za drugie naruszenie został ukarany decyzją Starosty z dnia [...] sierpnia 2020 r., nr [...] karą pieniężną w wysokości 300 zł.

Starosta wyjaśnił, że organ nie ma możliwości odstąpienia od wymierzenia kary w przypadku ziszczenia się ustawowych przesłanek do jej nałożenia. Organy administracji publicznej, zgodnie z art. 2 k.p.a. zobowiązane są do działania na podstawie przepisów prawa. Treść art. 140mb nie pozostawia staroście swobody decyzji czy nałożyć karę administracyjną w sytuacji ziszczenia się ustawowych przesłanek do jej nałożenia. Organ może jedynie ocenić wysokość kary, biorąc pod uwagę takie okoliczności jak długość opóźnienia, powtarzalność naruszeń oraz korzyści finansowe uzyskane z tytułu naruszenia ustawy. Określając wysokość kary organ zbadał przesłanki, o których mowa w art. 140n ust. 4 p.r.d., tj. zakres naruszenia, powtarzalność naruszeń oraz korzyści finansowe uzyskane z tytułu naruszenia ustawy. W wyniku analizy zakresu, w jakim strona dopuściła się przedmiotowego naruszenia, organ stwierdził, iż obejmuje on 6 dni, od [...] do [...] marca 2021 r. Oznacza to, że strona będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres sześciu dni pozostawała w stanie niezgodności z przepisami polegającej na niezawiadomieniu starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu. Tego typu naruszenie jest trzecim jakiego dopuściła się strona w badanym okresie. Strona była już dwukrotnie karana za niezgłoszenie nabycia pojazdu w terminie i nie uzyskała z tytułu naruszenia ustawy korzyści finansowych.

Biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności oraz stan faktyczny i prawny sprawy, Starosta uznał, iż zasadne jest nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 400 zł.

Pismem z dnia [...] maja 2021 r. S.S. wniósł odwołanie od powyższej decyzji, wskazując że poprzednie dwie sprawy są jeszcze w toku. W sprawie [...] faktura została wystawiona i wysłana pocztą, przez co nie był w posiadaniu faktury, a jak ją otrzymał, to zgłosił Staroście fakt nabycia, który jednak nie uznaje tego faktu. Dodatkowo w piśmie z dnia [...] czerwca 2021 r. S.S. oświadczył, że nie zgadza się z wydaniem decyzji przez Starostę, podkreślając, że faktura dotycząca nabycia powyższego pojazdu została wysłana listem poleconym przez zbywcę, więc nie wiedział z jaką datą została wystawiona.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r., nr [...] – działając na podstawie m.in. art. 138 § 1 ust. 1 k.p.a. w zw. z art. 140mb pkt 2 w zw. z art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. – utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało jedynie, że organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy i dokonał właściwych zważeń prawnych oraz odniósł się do kwestii proceduralnych, przepisów p.r.d., na których oparł rozstrzygnięcie i wyjaśnił zasadność ich zastosowania w sprawie. Organ odwoławczy wskazał, że Starosta wymierzył karę przewidzianą przepisami prawa w wysokości 400 zł, uzasadnił przesłanki nałożenia kary pieniężnej i ustalił wysokości tej kary stosownie do przepisów powołanej ustawy, kierując się jego powtarzalnością. Starosta wyczerpująco

i wiarygodnie zaprezentował swoje stanowisko, przedstawiając dokumenty i dowody w sprawie, które Kolegium uznało za rzetelne i zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Starosta odniósł się również wyczerpująco w wydanej decyzji w zakresie przesłanek określonych w art.140n p.r.d.

Pismem z dnia [...] lipca 2021 r. S.S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na powyższą decyzję. Wskazał, że poprzednie dwie sprawy nie zostały jeszcze ostatecznie wyjaśnione. Podniósł także, że nie mógł zgłosić nabycia pojazdu bez faktury, a faktura została wysłana pocztą i nie miał wpływu, że tak późno ją dostał.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie pod względem legalności przeprowadzonej na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Starosty nakładającą na skarżącego karę pieniężną w kwocie 400 zł za nieterminowe zawiadomienie organu o nabyciu pojazdu.

Podstawę materialną powyższych decyzji stanowił art. 140mb pkt 2 p.r.d. W myśl tego przepisu kto będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 nie zawiadamia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu - podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1000 zł. Stosownie do art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o nabyciu lub zbyciu pojazdu. W kontrolowanej sprawie niesporne było, iż skarżący nie dochował obowiązku zawiadomienia o nabyciu pojazdu w terminie określonym w art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. Skarżący nabył bowiem pojazd marki [...] o nr rej. [...] w dniu [...] stycznia 2021 r., natomiast zgłoszenie dokonania tej czynności prawnej Staroście nastąpiło przez wyżej wymienionego w dniu [...] marca 2021 r. Oznacza to, iż skarżący spóźnił się o 6 dni.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji należy przede wszystkim zauważyć, że jej uzasadnienie w części zawierające własne rozważania zostało skonstruowane

w sposób wskazujący, iż organ odwoławczy w istocie dokonywał jedynie badania poprawności decyzji organu I instancji. Pozostaje to w sprzeczności zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.), z której wynika, iż organ odwoławczy w wyniku wniesionego odwołania zobowiązany jest do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia merytorycznie sprawy. Oznacza to konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, a nie ograniczenie się jedynie do weryfikacji decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy jest - tak samo jak organ I instancji (stosownie do treści art. 140 k.p.a.) - związany art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. i ma obowiązek rozpoznać sprawę w oparciu o całokształt materiału dowodowego. Powinien więc uwzględnić wszystkie dowody zgromadzone

w aktach sprawy w prowadzonym zarówno przez organ I instancji, jak i organ II instancji postępowaniu administracyjnym. Istota administracyjnego postępowania odwoławczego polega zatem na ponownym rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej z jednoczesnym odniesieniem się do przedstawionych przez stronę w odwołaniu zarzutów. Organ odwoławczy zobligowany jest przy tym do rozpatrzenia żądań strony i podniesionych zarzutów oraz rozpoznania sprawy w jej całokształcie w sposób określony przepisami procedury administracyjnej. Tym samym organ wyższego stopnia ma obowiązek rozpoznać wszystkie żądania, wnioski i zarzuty strony oraz ustosunkować się do nich

w uzasadnieniu swej decyzji zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a. Wspomniane żądania, wnioski i zarzuty mogą być rzecz jasna zawarte także w złożonym przez stronę odwołaniu lub piśmie. Stąd obowiązkiem organu odwoławczego nie tylko przytoczenie w tym względzie treści odwołania, ewentualnie dalszych pism stron, ale również ustosunkowanie się do nich w uzasadnieniu wydanej decyzji (por. wyroki NSA z: 23 kwietnia 2001 r., IV SA 501/99,15 października 1999 r., IV SA 1654/97, 19 lipca 2001 r., V SA 3872/00, 20 grudnia 1999 r., IV SA 274/97, LEX nr 48234; wyroki WSA w Warszawie z: 7 sierpnia 2007 r., VII SA/Wa 441/07,

4 października 2006 r., VI SA/Wa 1409/06, K. Glibowski /w/ R. Hauser i M. Wierzbowski (red.), KPA, Komentarz, C.H. Beck 2014, s. 73-74). Do uznania bowiem, że zasada dwuinstancyjności została zrealizowana nie wystarczy stwierdzenie, iż w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest też, by rozstrzygnięcia zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z tych organów, który wydał decyzję postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone (por. K. Glibowski, ibidem i powołane tamże orzecznictwo).

W ocenie Sądu organ odwoławczy - w związku ze wspomnianą enigmatycznością uzasadnienia - w istocie nie odniósł się do argumentacji skarżącego zawartej w odwołaniu i piśmie z dnia [...] czerwca 2021 r. , którą należało ocenić przez pryzmat instytucji odstąpienia od wymierzenia kary przewidzianej w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Przepis ten stanowi, iż organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. To, iż przepis ten ma zastosowanie do kar przewidzianych w art. 140mb jest powszechnie akceptowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, w którym wskazuje się, iż przepisy ustawy p.r.d., ani też przepisy działu III Ordynacji podatkowej, nie zawierają uregulowań dotyczących odstąpienia od wymierzenia kar. Przepisy p.r.d., a mianowicie art. 140n ust. 4, regulują przesłanki wymiaru kary administracyjnej, przy jednoczesnym braku uregulowań w zakresie odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Okoliczność ta, przy uwzględnieniu treści reguły kolizyjnej z art. 189a § 2 k.p.a. in fine daje podstawy do wyrażenia poglądu co do powinności stosowania normy z art. 189f k.p.a. na tle spraw związanych z nakładaniem kar pieniężnych w trybie przepisów p.r.d. Przy uwzględnieniu zatem "odpowiedniego" stosowania przepisów Ordynacji podatkowej, jak również przy zastrzeżeniu, że przepisy tej ustawy nie określają np. warunków odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej, należało m.in. przyjąć, że stosowanie na gruncie p.r.d. przepisu art. 189f k.p.a. jest nie tylko wymagane, ale

i zgodne z intencją ustawodawcy, którego zamysłem było ujednolicenie zasad wymiaru kar pieniężnych w systemie prawa, za wyjątkiem przypadków uregulowania tych kwestii w przepisach odrębnych (por. wyrok WSA w Warszawie z 23 lutego 2021 r., VII SA/Wa 1974/20, wyrok WSA w Łodzi z 15 grudnia 2020 r., III SA/Łd 603/20, wyrok WSA

w Gorzowie Wlkp. z 17 lutego 2021 r., II SA/Go 373/20, wyrok WSA w Kielcach

z 7 października 2021 r., I SA/Ke 428/21, wyrok WSA w Szczecinie z 12 listopada 2020 r., II SA/Sz 637/20).

Wprowadzenie instytucji odstąpienia od wymierzenia kar należy wiązać

z coraz silniejszą krytyką ze strony doktryny i orzecznictwa, niepasującej do współczesnych demokratycznych standardów prawa, koncepcji absolutnej i obiektywnej odpowiedzialności administracyjnej, krytyką uzasadnioną standardami międzynarodowymi, europejskimi i opartą na orzecznictwie unijnych i europejskich trybunałów i sądów (por. D. Danecka, Konwersja odpowiedzialności karnej

w administracyjną w prawie polskim, Warszawa 2018 i powołane tam poglądy). Wspólnym mianownikiem tych zastrzeżeń jest teza, że dla zachowania współczesnych standardów sankcji administracyjnych konieczne jest odejście od ich absolutystycznego rozumienia i stworzenie prawnej możliwości uwzględniania sytuacji szczególnych

i jednostkowych, czemu właśnie służyć mają przepisy działu IVa kodeksu postępowania administracyjnego. Wobec inflacji odpowiedzialności administracyjnej i coraz większej ilości regulacji posługujących się karami administracyjnymi (wręcz nadużywania przez prawodawcę instytucji sankcji administracyjnych w ramach zjawiska określanego jako "konwersja odpowiedzialności karnej w administracyjną") wprowadzenie i zarazem efektywności regulacji korygujących automatyzm i nadmierny formalizm tej instytucji jest konieczne dla zachowania praworządności i sprawiedliwości stosowania kar administracyjnych. Te właśnie względy decydują zdaniem Sądu, o tym, że takie odesłania, jak zawarte w art. 140n ust. 6 p.r.d., stosowane w wielu innych regulacjach posługujących się karami administracyjnymi, nie mogą być stosowane rozpraszająco na niekorzyść jednostek, pozbawiając je możliwości ochrony przed sankcją administracyjną w oparciu o indywidualne i ważne względy. Wykluczenie takiej możliwości, przy coraz intensywniejszym operowaniu przez prawodawcę sankcjami administracyjnymi w połączeniu z takimi "zabiegami", jak odsyłanie do Ordynacji podatkowej uczyniłoby instytucje regulowane działem IVa k.p.a. fasadami, w praktyce niestosowanymi (por. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 19 sierpnia 2021 r., II SA/Go 293/21).

W swych lakonicznych rozważaniach dotyczących zastosowania art. 186f § 1 pkt 1 k.p.a. sprowadzających się – jak już powyżej wskazano - w istocie do zaakceptowania stanowiska organu I instancji, Kolegium nie dostrzegło, iż jest ono wewnętrznie sprzeczne. Z jednej bowiem strony Starosta odwołuje się do orzecznictwa dotyczącego kar przewidzianych w ustawie o odpadach, z którego wynika że naruszenie prawa przez stronę polegające na nieterminowym przekazaniu dokumentu w postaci sprawozdania jest usuwalne, złożenie bowiem dokumentu w terminie późniejszym powoduje, że dochodzi do zaprzestania naruszenia przez stronę prawa, z drugiej strony natomiast twierdzi, iż w kontrolowanej sprawnie nie mamy do czynienia z zaprzestaniem naruszenia prawa, gdyż strona nie złożyła zawiadomienia o nabyciu pojazdu w terminie 30 dni, a złożenie zawiadomienia już po ustawowym terminie trudno określić mianem zaprzestania naruszenia prawa. To ostatnie stanowisko jest błędne. Orzecznictwo - dopuszczając stosowanie instytucji odstąpienia od wymierzenia kary w odniesieniu do sankcji przewidzianej w art. 140mb p.r.d. - traktuje jako zaprzestanie naruszenia prawa wykonanie obowiązku zawiadomienia, o którym mowa w art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d., po terminie 30 dni. Wskazuje się bowiem, iż brak zawiadomienia o zbyciu lub nabyciu pojazdu powoduje, iż podmiot na którym ciążył ten obowiązek, pozostaje w sytuacji trwającego naruszenia prawa przez brak określonego działania nakazanego przez ustawę, to spełnienie tego obowiązku powoduje, że mamy w istocie do czynienia z zaprzestaniem naruszenia prawa. (por. wyrok WSA w Warszawie z 7 kwietnia 2021 r., VII SA/Wa 2261/20, wyrok WSA w Łodzi z 15 grudnia 2020 r., III SA/Łd 603/20).

Ponadto Kolegium - akceptując trafność argumentacji Starosty, wskazującej, iż przeciwko uznaniu znikomości wagi naruszenia prawa w rozpatrywanym przypadku jest okoliczność, że jest to już trzecia kara wymierzana skarżącemu za nieterminowe złożenie zawiadomienia o nabyciu pojazdu - nie dostrzegło, iż powoływane przez organ decyzje z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...]r. oraz z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...], wymierzające skarżącemu kary, zostały uchylone odpowiednio wyrokiem WSA w Gorzowie Wlkp. z 17 lutego 2021 r., II SA/Go 373/20 oraz decyzją SKO z dnia [...] października 2020 r. , [...], co jest Sądowi wiadome z urzędu ze spraw o sygn. akt

II SA/Go 585/20 i II SA/Go 691/20. Ponadto z akt sprawy nie wynika, iż w chwili wydawania zaskarżonego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia decyzja Starosty z dnia [...] maja 2021 r., nr [...], wydana w następstwie wspomnianego wyroku wydanego w spawie II SA/Go 373/20 była ostateczna. Stąd też argumenty te nie były - w ocenie Sądu - wystarczające do uznania, iż nie została spełniona przesłanka z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Natomiast pozostałe okoliczności, tj. opóźnienie w złożeniu zawiadomienia o zbyciu pojazdu było zaledwie kilkudniowe, skarżący bez wezwania dopełnił ciążącego na nim obowiązku, usprawiedliwiając to tym, iż dopiero na początku marca otrzymał od sprzedawcy fakturę, która stanowiła dowód nabycia pojazdu niezbędny do złożenia wspomnianego zawiadomienia, przemawiały za zastosowaniem instytucji odstąpienia od wymierzenia kary.

Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, iż organ odwoławczy dopuścił się naruszenia art. 7, 15, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a. oraz art. 189f § 1 pkt 1 p.r.d., co uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.

Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy będzie związany powyższą oceną prawną, a ponadto ustali, czy za wcześniejsze naruszenia obowiązku z art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. wymierzono skarżącemu kary na podstawie ostatecznych decyzji.

Jako, że skarga została uwzględniona Sąd – na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. - zasądził od organu na rzecz skarżącego poniesione przez niego koszty postępowania, które sprowadzają się do wpisu od skargi uiszczonego w wysokości wynikającej z § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r.

w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnym (tekst jedn. Dz. U nr 2021, poz. 535).

-----------------------

#

2