Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 487/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2008-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6169 Inne o symbolu podstawowym  616
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7
journal: Dz.U. 2003 nr 229 poz 2273
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej
article: par. 3 i  par. 9
journal: Dz.U. 2005 nr 17 poz 142
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 153 poz 30  art. 72 ust. 1
law: Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenie Rady (WE) nr  1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Siedlecka, Sędziowie WSA Alicja Palus (spraw.), NSA Andrzej Wawrzyniak, Protokolant Katarzyna Grott, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 stycznia 2008r. sprawy ze skargi P.B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we w. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej I. uchyla decyzję I i II instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; III. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. na rzecz skarżącego kwotę 1928 zł (tysiąc dziewięćset dwadzieścia osiem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we W.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...]wydaną na podstawie art. 162 § 2 i § 3 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z § 9 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. Nr 17, poz. 142 z późn. zm.) Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G.Ś. uchylił w całości własną decyzję Nr [...] przyznającą P.B. pomoc finansową na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej.

W uzasadnieniu tej decyzji organ orzekający wyjaśnił, że P.B. złożył w dniu 01.03.2005r. do Kierownika Biura Powiatowego wniosek o pomoc finansową na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej. Do wniosku załączył Plan dostosowania z dnia 01.03.2005r. Zobowiązał się w ramach dostosowania gospodarstwa do standardów Unii Europejskiej w zakresie przechowywania nawozów naturalnych do wykonania płyty obornikowej o powierzchni 237,90 m2 oraz krytego zbiornika na gnojówkę o powierzchni 203,91 m3. W tabeli 4.4 Planu " typ zbiornika na płynne nawozy naturalne została wybrana opcja - " zbiornik podziemny (zagłębiony) zamknięty na gnojówkę ( strona 7 Planu dostosowania z dnia 01.03.2005r.) Zgodnie z tymi danymi zostały skalkulowane w tabeli 7.2 Planu ( strona 10 ) płatności dla przedsięwzięcia polegającego na wyposażenie gospodarstwa w kryty zbiornik na gnojówkę. Wyliczona kwota na zbiornik zamknięty wynosiła 117044,34 zł. ( 203,91 m3 x 574 zł/m3 ). Wyliczona kwota na płytę obornikową po korekcie wniosku z dnia 20.12.2005r wynosiła 37350,30zł ( 237,90m2 x 157zł/m2 ). Łączna kwota wyliczona w kalkulacji według Planu dostosowania wynosiła 154 394,64 zł.

Po rozpatrzeniu wniosku Kierownik Biura wydał decyzję nr [...] nr [...]przyznającą pomoc finansową w kwocie 96 373,25 zł. Przyznana płatność była mniejsza niż wnioskowana i wynikała z zapisu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów UE objętej planem rozwoju obszarów wiejskich § 2 pkt. 1 (Dz.U. z 2005r. Nr 17, poz. 142 ze zmianami) który mówi, że płatność jest udzielana do wysokości limitu stanowiącego równowartość w złotych kwoty euro określonej w planie rozwoju obszarów wiejskich na dostosowanie gospodarstw do standardów Unii Europejskiej.

Przyznana pomoc finansowa jest wypłacana w dwóch równych ratach z zastrzeżeniem dopełnienia obowiązków wynikających z treści § 9 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów UE objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2005 r. Nr 17, poz. 142 ze zmianami), w następujący sposób:

1) Pierwsza rata przyznanej płatności wynosiła 48186,63 zł i została wypłacona wnioskodawcy w terminie 60 dni od dnia, gdy decyzja stała się ostateczna.

2) Druga rata przyznanej płatności wynosi 48 186,62 zł i powinna być wypłacana po dopełnieniu przez wnioskodawcę obowiązków wynikających z § 9 ust. 3 w/w rozporządzenia.

W dniu 03.01.2007r do Kierownika Biura wpłynęło oświadczenie od Pana P.B. o zrealizowaniu przedsięwzięcia i osiągnięciu przez gospodarstwo żywotności ekonomicznej na poziomie co najmniej 4 EJW.

W dniu 11.01.2007r w gospodarstwie została przeprowadzona kontrola przez pracowników Biura Powiatowego, która wykazała, że nie zostało zrealizowane przedsięwzięcie opisane w Planie dostosowania - zamiast zbiornika zamkniętego na gnojówkę wnioskodawca wybudował zbiornik otwarty.

P.B. był obecny przy kontroli i podpisał sporządzony protokół z dnia [...] nr [...]

W dniu 18.01.2007r w gospodarstwie została przeprowadzona kolejna kontrola przez pracowników Biura Kontroli na Miejscu Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego ARiMR, która również wykazała błąd polegający na niezgodności wybudowanego zbiornika na gnojówkę co do typu i rodzaju zbiornika, który został określony w Planie dostosowania. Zamiast zbiornika zgłębionego, zamkniętego na gnojówkę wnioskodawca wybudował zbiornik częściowo zagłębiony otwarty na gnojowicę (zgodnie z dokumentacją projektową). Z kontroli został sporządzony protokół z dnia [...] nr [...]. Protokół został podpisany przez P.B. , który nie wniósł do niego uwag.

Ponieważ wnioskodawca złożył w dniu 03.01.2007r. oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięcia i nie zrealizował przedsięwzięcia określonego w Planie dostosowania, należy uznać, że nie zrealizował on w terminie przedsięwzięcia określonego w Planie dostosowania gospodarstwa rolnego do Standardów UE, do czego zobowiązywał go § 3 pkt. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów UE objętej planem rozwoju obszarów wiejskich ( Dz. U. z 2005 r. Nr 17, poz. 142 ze zmianami ) oraz nie dopełnił obowiązku wynikającego z § 9 ust. 3 w/w rozporządzenia. Taka sytuacja skutkuje wstrzymaniem wypłaty całej drugiej raty płatności oraz zgodnie z § 10 ust. 1 w/w rozporządzenia zwrotem w całości pierwszej raty płatności na zasadach i w trybie określonych w przepisach o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

Zasadność opisanej powyżej decyzji zakwestionował P.B. . W odwołaniu skierowanym do Dyrektora Dolnośląskiego Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zwrócił się o "zmianę decyzji na taką, która uwzględniłaby stawki wynikające z budowy zbiornika otwartego ...".

Uzasadniając odwołanie P.B. wyjaśnił m.in., że z polecenia ODR zlecił wykonanie projektu wg Planu dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej, a projektant nie zwrócił uwagi, że w planie zaznaczony został zbiornik zamknięty zagłębiony na gnojówkę. Wg projektu wykonany został zbiornik częściowo zagłębiony. Wskazał również, że niesłuszny jest zarzut wykonania zbiornika na gnojowicę zamiast na gnojówkę, ponieważ ze względu na system utrzymania zwierząt na ściółce – co wynika z protokołu sporządzonego przez pracowników Agencji – w gospodarstwie nie powstaje gnojowica. Błąd pisarski powstały w dokumentacji projektowej jest korygowany w Starostwie Powiatowym i u wykonawcy projektu, natomiast powstały zbiornik wielkością odpowiada przelicznikowi zwierząt utrzymywanych na ściółce. Został też zagłębiony w gruncie do głębokości przewidzianej dla określonej planem jego pojemności, a ponadto ogrodzony i zabezpieczony przed dostępem zwierząt i osób trzecich.

P.B. oświadczył również w odwołaniu, że był przekonany iż zlecenie projektu profesjonalistom zagwarantuje mu zrealizowanie inwestycji w zakresie wymaganym Planem. Jest też świadomy zmiany typu zbiornika i nie kwestionuje zasadności obniżenia przyznanej kwoty, ponieważ nie poniósł kosztów jego zadaszenia.

W zakończeniu odwołania P.B. stwierdził, iż – w jego ocenie – dopełnił obowiązku wynikającego z § 3 pkt 3 lit. a i dostosował gospodarstwo rolne do standardów UE w zakresie przechowywania nawozów naturalnych, a wykonanie innego typu zbiornika nie może dyskwalifikować tej inwestycji, ponieważ spełnia ona wszelkie wymogi rozporządzenia.

Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. decyzją [...] nr [...] stosując przepis art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisy : art. 5 a ust. 4 ustawy z dnia 29 grudnia 1993r. o utrzymaniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j. Dz.U. z 2005r. Nr 31, poz. 264 z późn. zm.), art. 5 ust. 2 i art. 7 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o wspieraniu obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U. Nr 229, poz. 2273 z późn. zm.), § 3 pkt 3, § 9 pkt 1 i § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. z 2005r. Nr 17, poz. 142 z późn. zm.) oraz art. 72 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił w szczegółowy sposób stan faktyczny sprawy i w tym zakresie podał, że P.B. złożył w dniu 01.03.2005r. w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. , wniosek o pomoc finansową na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej wraz z Planem dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej zwanego dalej Planem, stanowiącego obowiązkowy załącznik do wniosku. W w/w Planie Producent zobowiązał się wykonania płyty obornikowej o powierzchni 237,90 m2 oraz zakrytego zbiornika na gnojówkę o pojemności 203,91 m3. Wysokość płatności z tytułu dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej wyliczona na podstawie tabeli stanowiącej załącznik nr 3 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005r. oraz załączonego planu wynosiła 154 394,64 zł.

Zgodnie z wymogami dotyczącymi obsługi wniosków o pomoc finansową na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej (Artykuł 9a rozporządzenie Komisji (EC) Nr 740/2004 z 21 kwietnia 2004 zmieniające rozporządzenie (EC) Nr 141/2004 w sprawie szczegółowych zasad stosowania rozporządzenia Rady (WE) 1257 /1999 w odniesieniu do przejściowych zasad stosowanych w realizacji planów rozwoju obszarów wiejskich w odniesieniu do państw: Czechy, Estonia. Cypr, Łotwa, Litwa, Węgry, Malta, Polska, Słowenia, Słowacja) w przypadku, gdy producent rolny wnioskuje o pomoc finansową przekraczającą równowartość 10 000 euro konieczne jest przeprowadzenie wizytacji w gospodarstwie zarówno przed wydaniem decyzji jak również po złożeniu przez wnioskodawcę Oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia (przed wypłatą drugiej raty pomocy). Celem wizytacji jest zweryfikowanie czy gospodarstwo nie jest już wyposażone w urządzenia, o których sfinansowanie wnioskuje producent rolny, a przed wypłatą drugiej raty pomocy czy zrealizowane zostały wszystkie przedsięwzięcia, na które beneficjent otrzymał dofinansowanie. Wizytacja gospodarstwa jest elementem kontroli administracyjnej i przeprowadzana jest przez pracowników Biur Powiatowych. W związku z tym, że kwota wnioskowanej pomocy dla gospodarstwa Pana P.B. przekroczyła równowartość 10 000 euro, zostało ono zakwalifikowane do kontroli na miejscu.

W dniu 28.11.2005r. w gospodarstwie P.B. została przeprowadzona wizytacja w celu ustalenia czy gospodarstwo nie jest już wyposażone w urządzenia, o których sfinansowanie wnioskuje producent rolny. Udokumentowaniem przedmiotowej kontroli w gospodarstwie P.B. jest Protokół z wizytacji Nr 13 z dnia 28.11.2005r. Wynik wizytacji był pozytywny.

Producent rolny decyzją z [...] nr [...]. otrzymał pierwszą ratę płatności w wysokości 48 186,63 zł. na dostosowanie gospodarstwa rolnego do wymagań w zakresie przechowywania nawozów naturalnych, a drugą ratę w wysokości 48 186,62 zł. otrzymałby po złożeniu oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia zgodnie z planem. Przyznana płatność w wysokości 96 373,25 zł. była mniejsza niż wnioskowana, zgodnie z § 2 rozporządzenia z dnia 18.01.2005r., który stanowi że płatność udzielana jest do wysokości limitu stanowiącego równowartość w złotych kwoty w euro określonej w pkt.9.8.4. Planu Rozwoju Obszarów Wiejskich na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej.

Zgodnie z powyższym wsparcie finansowe w ramach tego działania nie może przekroczyć równowartości 25 000 euro. W/w norma zostaje wyjaśniona producentowi rolnemu już w Planie dostosowania ( objaśnienia do pkt. IX ) gdzie uprzedzano, iż w przypadku gdy kwota wnioskowanej pomocy jest większa niż równowartość 25 000 euro, producent rolny otrzyma kwotę pomocy nie przekraczającą równowartości 25 000 euro.

W dniu 03.01.2007r. w Biurze Powiatowym w G. P.B. po zakończeniu realizacji przedsięwzięć określonych w Planie złożył Oświadczenie o zrealizowaniu inwestycji i osiągnięciu przez gospodarstwo żywotności ekonomicznej na poziomie co najmniej 4 EJW. Po złożeniu Oświadczenia a przed wypłatą drugiej raty pomocy w gospodarstwie Pana P.B. odbyła się ponowna kontrola przez pracowników Biura Powiatowego Agencji celem weryfikacji, czy zostały zrealizowane wszystkie przedsięwzięcia, za które beneficjent otrzymał pomoc.

Z wizytacji inspektorów z Biura Powiatowego - stanowiącej II etap kontroli, która odbyła się 11.01.2007r. został sporządzony Protokół Nr [...] Kontrola w gospodarstwie wykazała, że nie zostało zrealizowane przedsięwzięcie opisane w Planie dostosowania i zamiast zbiornika zamkniętego na gnojówkę wybudowany został zbiornik otwarty.

W związku z wytypowaniem beneficjenta przez pracowników Biura Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego zwanego dalej BKnM, w dniu 18-01-2007r. gospodarstwo Pana P.B. zostało skierowane do kontroli, która również wykryła błąd polegający na niezgodności typu zbiornika zadeklarowanego w planie. Wyniki kontroli wskazują, że Producent zrealizował zbiornik zgodnie z projektem budowlanym , natomiast nie zrealizował zbiornika zgodnie z planem dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej. Z kontroli został sporządzony protokół nr[...]

W przedstawionej w uzasadnieniu argumentacji prawnej odnoszącej się do podjętej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że rozstrzygające znaczenie w sprawie ma treść § 9 ust 3 i § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. z 2005r. Nr 17, poz. 142 ze zm.).

Brzmienie powołanych paragrafów wskazuje jednoznacznie, iż drugą ratę płatności wypłaca się, jeżeli producent rolny zrealizował w terminie przedsięwzięcie określone w planie dostosowania. Natomiast podlega zwrotowi, jeżeli producent rolny nic zrealizował w terminie przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania lub nie złożył w terminie oświadczenia, o którym mowa w § 9 ust. 3 pkt 1 lit. b.

Powyższe wymogi nie zostały spełnione w przypadku P.B. . Producent rolny zrealizował przedsięwzięcie dotyczące realizacji płyty gnojowej zgodnie z planem dostosowania, natomiast nie zrealizował przedsięwzięcia dotyczącego zamkniętego zbiornika na gnojówkę/gnojowicę, tak jak zobowiązał się do tego w planie dostosowania.

Załączone do akt sprawy dokumenty w postaci protokołów pokontrolnych w gospodarstwie: Protokół nr [...] z dnia [...]., Protokół nr [...] z dnia [...]., zdjęcia - 6 szt , jednoznacznie wskazują, że P.B. nie zrealizował inwestycji zgodnie z planem dostosowania.

Strona w odwołaniu zaznacza, że wykonanie projektu według Planu dostosowania "z polecenia ODRu zlecił" dla profesjonalnego biura projektowego. Producent podkreśla, iż projektant nie zwrócił uwagi na to, że jednym z celów inwestycji jest zbiornik na gnojówkę -zamknięty. Został natomiast wykonany zbiornik na gnojówkę - otwarty. P.B. w odwołaniu podnosi fakt, iż był przekonany, że profesjonalne biuro projektowe zrealizuje inwestycje zgodnie z wymaganym w planie zakresem a on sam, jako inwestor ponosi odpowiedzialność za niedopatrzenie, w wyniku którego został zmieniony typ zbiornika z zamkniętego na otwarty i że dopiero kontrola z ARiMR uzmysłowiła mu popełniony błąd.

Należy stwierdzić, że producent rolny składając wniosek o pomoc finansową na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej w punkcie IX OŚWIADCZENIA I ZOBOWIĄZANIA na str.4/4 wniosku oświadcza, że znane mu są zasady przyznawania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów UE, oraz że jest świadomy skutków niewykonania zobowiązań wynikających z realizacji działania "Dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów UE" a także zobowiązuje się do realizacji przedsięwzięć określonych w planie. W związku z powyższym, jeżeli Strona skorzystała przy realizacji inwestycji z pomocy osób trzecich (np. biura projektowego) i w wyniku błędu tych osób poniosła szkodę w postaci odmowy przyznania wsparcia, czy też niższej kwoty dotacji, to może dochodzić wyrównania wspomnianych uszczerbków od osób odpowiedzialnych za ich powstanie.

W odwołaniu P.B. stwierdza, że zarzut wykonania zbiornika na gnojowicę zamiast na gnojówkę jest bezpodstawny ze względu na system utrzymania zwierząt. Jak wynika z akt sprawy dotyczyło to jedynie błędu pisarskiego, który został skorygowany. Należy jednak zauważyć, że stawki płatności, które zostały naliczone dla Producenta są zróżnicowane pod kątem powierzchni oraz typu zbiornika, czy to zamkniętego czy otwartego. Dla P.B. płatność została naliczona przy uwzględnieniu stawki dla zbiorników zamkniętych (zgodnie z załącznikiem nr 3 do rozporządzenia z dnia 18.01.205r.), a więc wyższe niż dla zbiorników otwartych a także zgodne z Planem dostosowania. P.B. nie poinformował organu, który wydał mu decyzję w sprawie przyznania płatności o zmianach jakie zaszły podczas realizacji inwestycji w jego gospodarstwie.

Strona w odwołaniu zaznacza również, że gospodarstwo jest dostosowane do standardów Unii Europejskiej i spełnia wszelkie wymogi rozporządzenia. Jednak zgodnie z art. 7 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich za środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U. z 2003r. Nr 229, poz. 2273 ze zm.), Agencja przeprowadza kontrole udzielenia i wykorzystania pomocy w zakresie zgodności z prawem i ustaleniami planu zgodnie z przyjętym planem kontroli. A zatem nieskorzystanie ze wsparcia na dane przedsięwzięcie (mimo iż gospodarstwo, w ramach obowiązujących przepisów, powinno być w zakresie tego przedsięwzięcia dostosowane) nie jest przedmiotem kontroli ARIMR w ramach działania Dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej. ARIMR przeprowadza kontrole pod kątem ustaleń planu, natomiast nie przeprowadza kontroli czy gospodarstwo zostało w pełni dostosowane.

W sprawie P.B. stan faktyczny został przez organ I instancji ustalony prawidłowo i wyczerpująco. Wobec nie spełnienia przez stronę warunku określonego w § 3 pkt 3 oraz § 9 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. z 2005r. Nr 17, poz.l42 ze zm.) organ I instancji podjął decyzję o uchyleniu w całości decyzji Nr [...] o przyznaniu pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej.

Wskazane wyżej przepisy rozporządzenia ograniczają krąg podmiotów ubiegających się o pomoc w działaniu Dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów UE, zobowiązując jednocześnie do realizacji przedsięwzięć zgodnie z Planem dostosowania.

W myśl z art. 72 rozporządzenia Komisji (KE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) od beneficjenta, który świadomie lub w wyniku poważnego zaniedbania nie wykonał swych zobowiązań, można wymagać zwrotu kwoty pomocy. Powyższe obwarowania wynikają wprost z przepisów Unii Europejskiej i stanowią wytyczne dla stosowania działania 6 Planu Rozwoju Obszarów Wiejskich "Dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów EU".

Decyzja wydana w postępowaniu odwoławczym została zaskarżona przez P.B. , który w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. zwrócił się o jej uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu tego wniosku skarżący powołał argumenty przedstawione wcześniej w odwołaniu od decyzji wydanej w sprawie w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Do skargi załączone zostały faktury potwierdzające wydatki poniesione na przedmiotową inwestycję.

W odpowiedzi na skargę zawartej w piśmie doręczonym Sądowi w dniu 24 sierpnia 2007r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie, wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W toku postępowania sądowoadministracyjnego Sąd postanowił na rozprawie w dniu 26 października 2007r. zwrócić się do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa – Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego we W. o doręczenie pisma – komunikatu Departamentu Obsługi Środków Towarzyszących z dnia 14 lipca 2007r. Kopia pisma została przekazana Sądowi w dniu 20 listopada 2007r.

Na rozprawach wyznaczonych w dniach 26 października 2007r. i 30 stycznia 2008r. skarżący podtrzymał skargę i wnioski w niej zawarte.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podjął orzeczenie w sprawie po rozważeniu następujących okoliczności faktycznych i prawnych:

Wyjaśniając przesłanki podjętego rozstrzygnięcia wskazać przede wszystkim należy, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia innego aktu albo czynności, będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu.

Istotne również jest, że w ustawowo określonych ramach kompetencji kontrolnych sądów administracyjnych ustawodawca nie uwzględnił uprawnienia tych sądów do merytorycznego orzekania w sprawie rozpoznawanej w postępowaniu administracyjnym, co sprawia, że zasadność skargi skutkuje jedynie wydaniem orzeczenia kasacyjnego lub o innej szczególnej treści, wynikającej z przepisów art. 145 – 150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).

Mając na względzie wskazane wcześniej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych stwierdził konieczność uwzględnienia skargi poprzez zastosowanie przy orzekaniu przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c powoływanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przy jednoczesnym skorzystaniu z dyspozycji art. 135 tej regulacji.

Materialnoprawną podstawą orzekania w rozpoznawanej sprawie stanowiły przepisy powoływanego poprzednio rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardu Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (zwane dalej rozporządzeniem), wydanego z upoważnienia zawartego w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, wcześniej wskazywanej oraz przepis art. 72 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej.

Treść przepisów przyjętych przy orzekaniu aktów prawnych, a przede wszystkim treść § 7 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005r., w których postanowiono o wydawaniu w sprawach uregulowanych tym aktem decyzji administracyjnych pozwala uznać, że mają do nich – jaki do spraw administracyjnych – zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, ustanawiające reguły procedury administracyjnej.

Działania procesowe organów administracji publicznej uprawnionych do prowadzenia postępowania w sprawie administracyjnej i do podejmowania orzeczeń podporządkowane są przede wszystkim zasadzie praworządności zawartej w art. 6 kodeksu postępowania administracyjnego i art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a ponadto uwzględnionej jako jedna z zasad podstawowych w art. 4 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji.

Wymaga ona zgodności z prawem każdej czynności procesowej, w tym czynności orzeczniczej podejmowanej przez organ administracji publicznej, działający zgodnie z kompetencją przyznaną mu przepisami ustrojowymi, materialnymi i formalnymi.

W doktrynalnym ujęciu postępowanie administracyjne traktowane jest jako zorganizowany proces stosowania prawa, w którym pierwszorzędne znaczenie ma ustalenie normy prawa odpowiedniej dla orzeczenia, poprzez które następuje załatwienie sprawy, stanowiące cel postępowania.

W literaturze przedmiotu w etapach zorganizowanego procesu stosowania prawa wyróżnia się min. ustalenie, jako norma obowiązuje w zakresie niezbędnym dla potrzeb rozstrzygnięcia oraz uznanie - przy uwzględnieniu obowiązujących przepisów procesowych i przyjętej teorii dowodów - za udowodniony (lub nie udowodniony) fakt, objęty stosowaną normą (np. J. Wróblewski : Sądowe stosowanie prawa, Warszawa 1972: B. Adamiak, J. Borkowski : KPA Komentarz, Warszawa 2006).

Elementem dokonywanych w pierwszym zakresie czynności jest ustalenie rozumienia normy prawnej przy zastosowaniu odpowiedniego modelu wykładni i właściwych dyrektyw interpretacyjnych.

Prawo administracyjne posługuje się wprawdzie powszechnie stosowanymi i wypracowanymi przez teorię prawa zasadami wykładni, ale w nauce wskazano pewne założenia interpretacji prawa szczególnie charakterystyczne dla tej dziedziny, artykułując w nich przede wszystkim niedopuszczalność interpretacji normy prawnej z pominięciem kontekstu właściwej dla przedmiotu postępowania ustawy lub aktu wykonawczego wydanego na jej podstawie, który przeczy literze prawa (por. J. Starościach: Źródła prawa administracyjnego).

W rozpoznawanej sprawie organy orzekające w administracyjnym postępowaniu instancyjnym uznały zasadność uchylenia – na podstawie art. 162 § 2 kpa – decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. z dnia [...] nr [...] przyznającej P.B. pomoc finansową w łącznej kwocie 96.373,25 zł na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej, stwierdzając jednocześnie, że beneficjent nie zrealizował w terminie przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej, a tym samym nie spełnił warunku określonego w § 3 pkt 3 rozporządzenia oraz nie dopełnił obowiązku wynikającego z § 9 ust. 3 tego aktu.

Należy zatem wskazać, że przepis § 3 pkt 3 rozporządzenia stanowi, że płatność jest udzielana producentowi rolnemu, który zobowiąże się do realizacji przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej, zwanego dalej "planem dostosowania" w terminie określonym w tym planie w celu dostosowania gospodarstwa rolnego do:

- wymagań w zakresie przechowywania nawozów naturalnych określonych w przepisach o nawozach i nawożeniu oraz w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać programy działań mające na celu ograniczenie odpływu azotu ze źródeł rolniczych, lub

- wymagań w zakresie minimalnych warunków utrzymywania poszczególnych gatunków zwierząt gospodarskich, lub

b) gospodarstwa produkcyjnego w rozumieniu przepisów w sprawie wymagań weterynaryjnych dla mleka oraz produktów mlecznych do minimalnych standardów co do higieny określonych w wymaganiach weterynaryjnych dla tego gospodarstwa.

Stan faktyczny ustalony w sprawie wskazuje, że odnosić do niego należy sytuację opisaną w pkt 3 lit. a tiret pierwsze przywołanego przepisu.

Z kolei zgodnie z przepisem § 9 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia, wskazanym w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji drugą ratę płatności wypłaca się:

1) jeżeli producent rolny:

a) zrealizował w terminie przedsięwzięcie określone w planie dostosowania oraz nie później niż w dniu, w którym upłynął termin zakończenia realizacji tego przedsięwzięcia, osiągnął wielkość ekonomiczną gospodarstwa rolnego wynoszącą co najmniej 4 EJW (ESU), w rozumieniu decyzji Komisji (EWG) nr 85/377 z dnia 7 czerwca 1985 r. ustanawiającej wspólnotową typologię gospodarstw rolnych (Dz. Urz. WE L 220 z 17.08.1985, z późn. zm.2),

b) złożył kierownikowi biura powiatowego Agencji, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania producenta rolnego, nie później niż w terminie 14 dni od dnia. w którym upłynął termin zakończenia realizacji przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania, na formularzu udostępnionym przez Agencję, oświadczenie o:

- zakończeniu realizacji tego przedsięwzięcia,

- tym, że wielkość ekonomiczna gospodarstwa rolnego wynosi co najmniej 4 EJW (ESU).

Ponadto z przepisu § 10 ust. 1 rozporządzenia, uznanego przez organ odwoławczy (wraz z przepisem p 9 ust. 3 powyżej przywołanego) za przepis o rozstrzygającym znaczeniu w sprawie wynika, że pierwsza rata płatności podlega zwrotowi, jeżeli producent rolny nie zrealizował w terminie przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania lub nie złożył w terminie oświadczenia, o którym mowa w § 9 ust. 3 pkt 1 lit. b.

Zdaniem Sądu stosując wskazywane przepisy w czynnościach orzeczniczych podejmowanych w czynnościach orzeczniczych podejmowanych w rozpoznawanej sprawie w administracyjnym postępowaniu jurysdykcyjnym właśnie organy w sposób nieprawidłowy dokonały ich wykładni, przyjmując przy tym niewłaściwe reguły interpretacyjne.

Kwestią o zasadniczym w sprawie znaczeniu jest to, czy P.B. , któremu decyzją właściwego organu z dnia [...] nr [...] przyznano pomoc finansową na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętą planem rozwoju obszarów miejskich, zrealizował przedsięwzięcie określone w planie dostosowania gospodarstwa rolnego do standardu Unii Europejskiej, jeżeli zrealizował płytę gnojową i częściowo zagłębiony zbiornik otwarty na gnojówkę zamiast deklarowanego zbiornik zagłębionego zamkniętego.

W tym kontekście należy zwrócić uwagę, że samo określenie przez prawodawcę przedmiotu regulacji w rozporządzeniu, którego przepisy stanowiły bezpośrednią podstawę prawną orzekania w niniejszej sprawie zawiera w sobie element celowościowy, jakim jest dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej, czyli przyjętych w niej norm lub wzorców.

Treść tego aktu oraz treść znajdującego się w aktach sprawy planu dostosowania pozwalają stwierdzić typowanie a tym samym dopuszczenie różnorodnych działań poprzez które postulowany cel może być osiągnięty.

Zwraca tę uwagę to, że w tabeli oznaczonej w planie dostosowania symbolem 4.4, katalogującej typy zbiorników na płynne nawozy naturalne, a zatem dotyczącej tego zakresu działań, które objęte są powoływanym rozporządzeniem i mających charakter zapewne proekologiczny przewidziano 10 rodzajów takich urządzeń. Oznacza to zatem – zdaniem Sądu, że zrealizowanie dowolnego z nich jest działaniem spełniającym warunek zrealizowania przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej.

W uznaniu Sądu terminu "określonego w planie dostosowania" użytego w przepisie § 3 pkt 3 i w §9 ust. 3 rozporządzenia nie można utożsamiać z pojęciem "deklarowanego w planie dostosowania", czyli inaczej takiego, do którego realizacji producent rolny ubiegający się o pomoc finansową w trybie omawianych przepisów się zobowiązał, a takie właśnie znaczenie zwrotowi "określony w planie dostosowania" przypisują organy orzekające w sprawie w postępowaniu instancyjnym.

Na indywidualny charakter samego formularza planu dostosowania nie wskazuje również przepis § 6 rozporządzenia.

Zdaniem Sądu ocena spełnienia przez beneficjenta wymogów określonych dla wypłaty drugiej raty przyznanej w ramach pomocy finansowej płatności, a w jej ramach ocena zrealizowania przedsięwzięcia, o którym mowa w powoływanym rozporządzeniu powinna być dokonywana z uwzględnieniem wykładni celowościowej i w odniesieniu do standardów przyjętych w Unii Europejskiej, które – jak wynika z przepisów rozporządzenia – uzyskać można poprzez różnorodne działania.

Sąd zwrócił przy tym uwagę, że ze znajdującego się w aktach sprawy protokołu czynności kontrolnych przekazanego w dniu 24 stycznia 2007r. (l.p. 28) wynika, że przedsięwzięcie zostało zrealizowane, ale niezgodnie z planem dostosowania. (Takie rubryki zostały – odpowiednio: tak, nie – zakreślone przez inspektorów terenowych dokonujących kontroli).

Pozwala to zatem uznawać, że organy rozróżniają sytuację, w której zrealizowano przedsięwzięcie określone w planie dostosowania i sytuacje, w której zrealizowano takie przedsięwzięcie niezgodnie z tym planem.

W tym aspekcie rozważań istotne – zdaniem Sądu – jest również to, że powoływana wcześniej ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej uwzględnia w przepisie art. 1 ust. 1 pkt 6 działania dotyczące dostosowywania gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej jako objęte pomocą ze środków pochodzących z tej Sekcji. Jednocześnie przepis art. 5 ust. 2 tego aktu w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania w sprawie w postępowaniu jurysdykcyjnym stanowi, że pomoc, o której mowa w art. 1 ust. 1 pkt 1 – 7 jest udzielana, wstrzymywana, zawieszana lub zmniejszana w drodze decyzji administracyjnej kierownika jednostki organizacyjnej Agencji, a pomoc, o której mowa w art. 1 ust. 1 pkt 8 – na podstawie umowy cywilnoprawnej.

Ustawodawca przewidział zatem możliwość korygowania przez właściwy organ kwoty pomocy finansowej przyznanej w określonym celu m.in. poprzez jej zmniejszenie.

Sąd nie kwestionuje bowiem konieczności kontrolowania przez właściwe organy rzetelnego, czy też uczciwego korzystania przez beneficjentów z przyznanej pomocy (służy temu także rozłożenie płatności na raty oraz regulacja z tym związana) i właściwego reagowania w konkretnych sytuacjach, nie eliminuje to jednak – zważywszy na obowiązujący stan prawny – możliwości korzystania przez nie z prawa do weryfikowania własnych działań orzeczniczych w tym zakresie w sposób, jakiego wymaga obowiązujący porządek prawny, a zatem z zachowaniem legalności działania, racjonalizmu oraz poszanowania interesu społecznego i indywidualnego. Ustawodawca zagwarantował bowiem organom administracji publicznej odpowiednie dla takich sytuacji środki prawne.

Odnosząc powyższe do okoliczności istniejących w rozpoznawanej sprawie należy – zdaniem Sądu – uznać, ze zrealizowanie przez P.B. zbiornika częściowo zagłębionego otwartego na gnojówkę zamiast zagłębionego zamkniętego, mimo niezgodności z deklarowanym w planie jest działaniem, poprzez które nastąpiło dostosowanie gospodarstwa rolnego prowadzonego przez niego do standardów Unii Europejskiej, bowiem zarówno zbiornik zrealizowany jak i zadeklarowany przez niego w planie dostosowania zostały poprzez samo ich uwzględnienie w formularzu planu określone w nim jako zbiorniki spełniające kryteria standardów obowiązujących w Unii Europejskiej.

Tym samym uzasadniało to skorzystanie np. z trybu art. 155 kpa (wobec jednoznacznego oświadczenia beneficjenta) w zw. z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r., wcześniej powoływanej i skorygowanie kwoty przyznanej pomocy finansowej poprzez jej zmniejszenie do wysokości odpowiedniej dla przedsięwzięcia faktycznie zrealizowanego.

Nie budzi przy tym wątpliwości to, że P.B. zrealizował przedsięwzięcie w terminie, osiągnął w dacie wskazanej w przepisie § 9 ust. 3 pkt 1 lit. a rozporządzenia wymaganą wielkość ekonomiczna gospodarstwa rolnego oraz z zachowaniem terminu określonego w przepisie § 3 ust. 3 pkt 1 i lit. b złożył wymagane tym przepisem oświadczenie przy uwzględnieniu właściwego interpretowania pojęcia "określone w planie".

Zważyć też należy, że terminy realizacji przedsięwzięć wskazane w § 6 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia odnoszą się nie do skonkretyzowanych, indywidualnie deklarowanych przedsięwzięć, ale do przedsięwzięć określonych grupowo w przepisach § 3 pkt 3 lit. a tiret pierwsze, tiret drugie oraz § 3 pkt 3 lit. b tego aktu wykonawczego.

W tych okolicznościach nie można uznać zasadności twierdzenia organów orzekających w sprawie w administracyjnym postępowaniu instancyjnym o niespełnieniu przez P.B. wymogów określonych w § 3 pkt 3 i § 9 ust. 3 powoływanego rozporządzenia.

W toku podjętych w sprawie czynności ocennych Sąd uwzględnił również fakt, że w związku z członkostwem Polski w Unii Europejskiej organy administracji stosują przy orzekaniu bezpośrednio akty normatywne wydawane przez organy Unii Europejskiej w randze rozporządzeń, zgodne z Traktatem ustanawiającym Europejską Wspólnotę Gospodarczą i postanowieniami art. 2 aktu dotyczącego warunków przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii, Republiki Słowacji do Unii Europejskiej oraz dostosowań w traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej (Dz.U. z 2004r., Nr 90, poz. 864).

Do aktów tych należy powołane przez organ odwoławczy w osnowie decyzji rozporządzenie Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej.

Przepisy rozporządzeń Unii Europejskiej muszą być jednak stosowane z poszanowaniem wewnętrznego porządku prawnego państwa członkowskiego, w tym procedury administracyjnej, chyba, że z unormowań rozporządzeń wynika, że ustanawiają one odrębne zasady proceduralne lub określają inne reguły tej procedury niż wynikające z regulacji krajowej.

W obowiązujących warunkach prawnych ukształtowanych m.in. przepisem art. 7 i art. 77 § 1 kpa oraz ustalonym w sprawie stanem faktycznym wątpliwości budzi powoływanie się w zaskarżonej decyzji na przepis art. 72 wskazanego powyżej rozporządzenia, w którym przesłankę wymogu zwrotu kwoty pomocy przyznanej wcześniej beneficjentowi jest stwierdzenie, że świadomie lub w wyniku poważnego zaniedbania nie wykonał on swoich zobowiązań.

Niezależnie od wątpliwej zasadności odwoływania się w ogóle do tego przepisu w rozpoznawanej sprawie, należy uznać, że ocena tej przesłanki dokonana została przez organ odwoławczy w odniesieniu do skarżącego w sposób dowolny i powierzchowny, bez podjęcia jakichkolwiek czynności wyjaśniających w tym zakresie.

Ponadto istotna w sprawie również jest prawidłowość zastosowania w niej jako podstawy prawnej przepisu art. 162 § 2 kpa przez organ pierwszej instancji bezpośrednio, a przez organ odwoławczy pośrednio – poprzez przepis art. 138 § 1 pkt 1 kpa.

Przepis ten należący do systemu nadzwyczajnej weryfikacji decyzji administracyjnych uprawnia organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji do uchylenia decyzji, jeżeli została ona wydana z zastrzeżeniem dopełnienia określonych czynności, a strona nie dopełniła tych czynności w wyznaczonym terminie.

Z jego treści wynika, że decyzja eliminowana w tym trybie z obrotu prawnego musiała zawierać dodatkową klauzulę mającą konstrukcję zlecenia.

Taki element strukturalny jest wprowadzany do treści decyzji dla wywołania określonego skutku przez podmiot, będący adresatem decyzji, ale nie wpływa na moc obowiązująca decyzji.

Chodzi przy tym o sytuacje, w których przepisy prawa materialnego uprawniają organ administracji publicznej do określenia w decyzji administracyjnej pewnych obowiązków. W literaturze przedmiotu i orzecznictwa stwierdza się jednak, że zastrzeżenie, o którym mowa w przepisie art. 162 § 2 kpa nie może dotyczyć czynności – obowiązków wynikających bezpośrednio z przepisów ustawy (np. J. Borkowski w: B. Adamiak, J. Borkowski, KPA, Komentarz, Warszawa 2006; G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Maten KPA, Komentarz tom II Zakamycze 2006, uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 24 września 2001r., sygn. akt OPS 6/01, ONSA 2002, nr 1, poz. 7).

Zważyć zatem należy, że w powołanym w zaskarżonej decyzji w odniesieniu do zastrzeżonych obowiązków przepisie § 9 ust. 1 rozporządzenia wyartykułowane zostały czynności, których beneficjent musi dokonać dla uzyskania drugiej raty pomocy finansowej. Wskazane zostały też one w dodatkowej informacji załączonej do decyzji przyznającej pomoc finansową. Normatywny charakter tych obowiązków wyklucza jednak uznanie ich za czynności opisane w przepisie art. 162 § 2 kpa, a to w konsekwencji eliminowało możliwość zastosowania w sprawie tego przepisu jako podstawy orzekania.

Jednocześnie poza oceną organów orzekających w sprawie pozostałe środki prawne przyznane im przez ustawodawcę w przepisach prawa materialnego odnoszących się do przedmiotu sprawy.

Wobec przedstawionych powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny – stwierdzając, że czynności orzecznicze organów orzekających w tej sprawie dokonane zostały z naruszeniem prawa materialnego oraz przepisów postępowania w sposób kwalifikowany – zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c powołanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Klauzula zawarta w pkt II wyroku wynika z obowiązku zastosowania przez Sąd przy uwzględnieniu skargi przepisu art. 152 wskazanej powyżej ustawy, a orzeczenie o kosztach uzasadnione jest treścią art. 200 tego samego aktu, który stanowi, że w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.

Rozpoznając sprawę ponownie właściwy organ powinien uwzględnić uwagi przedstawione w uzasadnieniu, rozważyć istotne w sprawie okoliczności faktyczne i prawne w odniesieniu do wskazanego w nim aspektu zasady praworządności i podjąć czynności orzecznicze, zważając na ustawowy obowiązek przyjęcia dla nich prawidłowej podstawy prawnej.

H.B. 29.02.2008r.