Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 886/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 35 i art. 28 ust. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 1397
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności - tekst jedn.
article: art. 6, art. 7, art. 8, art. 75 § 1 i art. 77 § 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 17 grudnia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), , , Protokolant Specjalista Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2019 roku sprawy ze skargi G. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę


UZASADNIENIE

III SA/Łd 886/19

U Z A S A D N I E N I E

Wojewoda [...] decyzją z [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 5 ust. 1 w zw. z art. 35 ustawy z 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (tj. Dz.U. z 2019 r., poz. 1397 ze zm.) [dalej: ustawa o ewidencji ludności], utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy K. z [...] orzekającą o wymeldowaniu G.J. z pobytu stałego w miejscowości K. nr 9 gm. K.

W stanie faktycznym sprawy, w dniu 25 kwietnia 2018 r. do Wójta Gminy K. wpłynął wniosek P.J. o wymeldowanie z pobytu stałego G.J. w miejscowości K. 9, gmina K. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że jest wyłącznym właścicielem zabudowanej nieruchomości i załączył na udokumentowanie powyższego, kserokopię aktu notarialnego, poświadczoną za zgodność z oryginałem. Ponadto wskazał, że G.J. opuścił sporną nieruchomość w grudniu 2017 r. i nie zamieszkuje pod adresem pobytu stałego. Zgodnie z posiadanymi przez niego informacjami, przeprowadził się z K., pod adres: [...] R., ul. A 228.

Działając w oparciu o powyższy wniosek Wójt Gminy K. wszczął postępowanie administracyjne. Po przeprowadzonej analizie zgromadzonego materiału dowodowego, organ pierwszej instancji wydał decyzję z [...] o wymeldowaniu G.J. z pobytu stałego ww. miejscowości.

W świetle przeprowadzonego postępowania organ pierwszej instancji uznał, że G.J. opuścił miejsce swojego stałego zameldowania, bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się, pozostając w wyraźnym konflikcie z członkami rodziny. Ponadto uznał, że w trakcie postępowania o wymeldowanie, odmawiał odpowiedzi na wiele istotnych pytań. Zasadniczo opierał się na twierdzeniu, że nadal mieszka pod adresem zameldowania. Organ meldunkowy, na podstawie przeprowadzonych oględzin mieszkania, stwierdził, że w zajmowanym pokoju G.J. pozostawił swoje rzeczy osobiste oraz całe jego wyposażenie. Jednakże przyjął, że pozostawione rzeczy w zajmowanym pokoju nie mogą być dowodem, że strona stale tam zamieszkuje. Bezspornym faktem w przedmiotowym postępowaniu jest załączone postanowienie Sądu Rejonowego w R. I Wydział Cywilny z 3 lipca 2017 r. (sygn. akt [...]), w którym Sąd na podstawie art. 11a ustawy z 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie zobowiązał G.J. do opuszczenia spornego mieszkania. Od powyższego wyroku G.J. złożył apelację, która została oddalona przez Sąd Okręgowy w P. II Wydział Cywilny Odwoławczy w postanowieniu Sądu z 16 października 2017 r. (sygn. akt [...]). Zatem powyższe orzeczenie Sądu z klauzulą wykonalności stało się prawomocne 16 października 2017 r.

Od decyzji Wójta Gminy K. G.J. złożył odwołanie do Wojewody [...]. W treści odwołania wskazał, że nie zgadza się z decyzją orzekającą wymeldowanie jego osoby z pobytu stałego i wniósł o jej uchylenie w całości.

Po przeanalizowaniu uzupełnionego materiału dowodowego i całego postępowania administracyjnego, organ odwoławczy uznał, że nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji.

W pierwszej kolejności organ odwoławczy wskazał, że nie w każdym przypadku zachowany został termin zawiadomienia świadków i stron o terminie przeprowadzenia dowodu przynajmniej na siedem dni przed terminem, w toczącym się postępowaniu administracyjnym przed organem pierwszej instancji. Organ administracji rozpatrujący sprawę o wymeldowanie osoby z pobytu stałego jest obowiązany do ustalenia stanu faktycznego w sposób nie budzący wątpliwości. Zwrócił się w związku z tym do organu pierwszej instancji o ponowne przesłuchanie świadków i stron z zachowaniem wymogów ustawowych.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wójt Gminy K., przeprowadził 14 maja 2019 r. dowód z przesłuchania świadków oraz stron, i przesłał do organu odwoławczego protokoły przesłuchania wraz z informacją z Posterunku Policji w K. z przeprowadzonej kontroli meldunkowej pod spornym adresem.

Przechodząc do meritum niniejszej sprawy Wojewoda wskazał, że z materiału dowodowego organu pierwszej instancji, w związku z przeprowadzonymi oględzinami lokalu mieszkalnego położonego w miejscowości K. nr 9 gm. K. i przedstawionych przy tym wyjaśnieniach stron wynika, że pod spornym adresem, pokój który zajmował G.J. był zamknięty na klucz. Właściciel nieruchomości P.J., udostępnił lokal do oględzin. W pokoju tym znajdowały się rzeczy należące do odwołującego (meblościanka, ława, fotele, sprzęt grający itd.) Ponadto, w garażu, znajdował się zakurzony, w widocznych pajęczynach, jeden z posiadanych przez G.J. samochodów. Podczas oględzin, znajdowała się w lokalu J.M., która za przyzwoleniem wujka jej narzeczonego – P.J. przebywa wraz z dzieckiem w tymże lokalu mieszkalnym wraz ze swoim narzeczonym, od 29 grudnia 2017 r.

Przeprowadzane interwencje Policji pod adresem K. 9, gm. K. zgłaszane przez G.J. (wykazane interwencje z: 6 grudnia 2017 r., 19 grudnia 2017 r., 26 lutego 2018 r.), w ocenie organu, wskazują na głęboko zakorzeniony konflikt na tle rodzinnym. Interwencje powyższe, dotyczyły próby wejścia do domu przez G.J., lecz nie w celu ponownego zamieszkiwania. Jak wynika z materiałów Policji, G.J. i jego rodzina, byli za każdym razem informowani o możliwościach prawnych i sposobie rozwiązania problemu.

Na potwierdzenie faktu zamieszkiwania bądź niezamieszkiwania G.J. w spornym lokalu zostali powołani świadkowie. Zeznania świadków są spójne, co do czasu opuszczenia miejsca pobytu stałego przez G.J. (grudzień 2017 roku). Ponadto świadkowie zeznali, że nie widują G.J., ani też jego samochodu. P.O., zeznał "(...,) G.J. ma dwa samochody, tego którym się porusza, nie widuję w ogóle, a drugi stoi od dłuższego czasu zaparkowany na posesji w tym samym miejscu (...) ".

Świadek, J.M. zeznała, "(...) od 29 grudnia 2017 r. zamieszkuje wraz z moim narzeczonym Z.U. oraz dzieckiem w K. nr 9 gm. K. Od kiedy tam mieszkam, Pan G.J. nie zamieszkuje pod tym adresem. (...)". Ponadto, poinformowała, że nie pracuje, gdyż zajmuje się dzieckiem oraz codziennie wychodzi do sklepu, a także codziennie nocuje na posesji wraz z swoim narzeczonym. Zeznała, że podczas ewentualnej nieobecności (zakupy, odwiedziny u rodziców), zamyka mieszkanie i bramę wjazdową i nie można wówczas dostać się na posesję. Obecny przy przesłuchaniu J.M., G.J., ani jego pełnomocnik, nie wnieśli żadnych wyjaśnień i uwag do protokołu.

Kolejno powołany świadek, M.W. - funkcjonariuszka Policji zeznała, iż wolą G.J. nie jest pozostanie na nieruchomości, lecz jedynie odebranie części swoich rzeczy, cyt. (...) W czasie jednej z takich interwencji, (...), Pan G.J. w mojej obecności wszedł do swojego pokoju, zamknął za sobą drzwi. Później wyszedł ze spakowaną torbą (...). W czasie kolejnej interwencji, również chciał zabrać część swoich rzeczy (...) ".

G.J. odmawiał w większości odpowiedzi na zadawane pytania w toczącym się postępowaniu. Odniósł się jedynie do terminu opuszczenia miejsca pobytu stałego cyt. "(...) nie opuściłem miejsca pobytu stałego, mam tam wszystkie swoje rzeczy (...), mieszkam tam od urodzenia, (...) toczy się w tej chwili postępowanie sądowe o przywrócenie prawa posiadania. W tej chwili jestem na etapie odwołania, gdyż Sąd Rejonowy w R. wydał dla mnie niekorzystny wyrok. Sprawa nie dotyczyła dobrowolnego opuszczenia przeze mnie lokalu, tylko konfliktu rodzinnego na tle majątkowym (...), jestem tam zameldowany i chcę tam mieszkać jeśli tylko sprawy administracyjne i sądowe zostaną pozytywnie dla mnie zakończone (...) ".

Ponadto, pełnomocnik G.J. oświadczył w piśmie do Urzędu Gminy K., iż G.J. posiada pod spornym adresem, oddzielny pokój zamykany na klucz, a dom opuścił, około lutego 2018 r. na skutek wypędzenia przez rodzinę. Powyższe, budzi wątpliwość organu drugiej instancji, gdyż jak wynika z zeznań J.M., mieszkającej pod spornym adresem od 29 grudnia 2017 r., G.J., w tej dacie, już tam nie było.

P.J. 14 maja 2019 r. zeznał, że odwołujący dobrowolnie, bez przymusu opuścił miejsce pobytu stałego, "(...) Wyjechał swoim samochodem, dobrowolnie, nikt go nie usuwał z mieszkania.(...), G.J. już wcześniej opuszczał dom na dłużej lub krócej jeszcze za życia rodziców. Mama uskarżała się na nocne hałasy. Jego nieobecność trwała nawet miesiąc (...)".

Przedstawione zeznania wskazują na dobrowolność opuszczenia spornego lokalu i brak utrzymywania w nim swojego centrum życiowego, pomimo że życzeniem G.J. jest przywrócenie posiadania. Bezspornym jest fakt, że P.J. jest wyłącznym właścicielem zabudowanej nieruchomości, położonej w K. 9, gminie K. a prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w R. I Wydział Cywilny z 3 lipca 2017 r. (sygn. akt [...]) zobowiązało G.J. do opuszczenia mieszkania.

Organ drugiej instancji wysłał do pełnomocników stron, prośbę o pilne dostarczenie kopii wyroku sądu pierwszej instancji w sprawie o przywrócenie prawa posiadania, z uwagi na powzięcie informacji od G.J. (zeznania z 14 maja 2019 r.) o toczącym się postępowaniu i niekorzystnym dla niego wyroku o przywrócenie posiadania. Pełnomocnik P.J. przesłał do Wojewody [...] wydruk wyroku Sądu I instancji wydany przez Sąd Rejonowy w R., I Wydział Cywilny, w sprawie o przywrócenie posiadania ([...]) wyjaśniając, że w przedmiotowej sprawie została złożona przez G.J. apelacja. Reprezentujący G.J. adwokat przesłał do organu tylko protokół z rozprawy, wnosząc o przeprowadzenie z niego dowodu, a nie załączył żądanej kserokopii wyroku sądu.

Organ drugiej instancji, odnosząc się do wniosku G.J. o przeprowadzenie dowodu z załączonego protokołu rozprawy na okoliczność braku dobrowolnego opuszczenia spornej posesji przyjął, że zgromadzony już w postępowaniu materiał dowodowy został zbadany w sposób wyczerpujący, a stan faktyczny dokładnie wyjaśniony. Jak wskazuje orzecznictwo mnożenie dowodów zmierzających do wykazania istotnej dla sprawy kwestii uznać należy za niecelowe jeśli organ zasadnie uznał, że okoliczności sprawy zostały wyjaśnione w oparciu o dowód już przeprowadzony i jest on wiarygodny.

Pomimo tego, organ odwoławczy uznał, że faktycznie toczy się przez sądem postępowanie o przywrócenie posiadania G.J., lecz w przedmiotowej sprawie wyrok sądu z 8 kwietnia 2019 r. ([...]), nie jest pozytywny dla G.J., wobec tego złożył on od niego apelację. Organ drugiej instancji przeanalizował, że ów wyrok sądu, stanowi jeden z elementów całego przyjętego stanu faktycznego i na dzień wydania decyzji w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, nie mógł uznać powyższego wyroku za wiążący, z uwagi na jego nieprawomocność.

Ponadto zważyć należy, że w obrocie prawnym istnieje prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w R. z 3 lipca 2017 r. ([...]) zobowiązujący G.J. do opuszczenia mieszkania na nieruchomości nr 9 w miejscowości K., gminie K.

Wobec tego orzeczenia i zarzutu skarżącego we wniesionym odwołaniu, że dopiero wykonanie wyroku przez komornika oznacza spełnienie przesłanki dobrowolności przez osobę eksmitowaną w rozumieniu art. 35 ustawy o ewidencji ludności i uzasadnia wymeldowanie tej osoby z pobytu stałego, organ drugiej instancji wskazał, że wykonanie wyroku dotyczącego eksmisji, odbywa się nie tylko w drodze egzekucji. Samo bowiem opuszczenie lokalu przez osobę zobowiązaną, jest wykonaniem wyroku sądu z orzeczeniem nakazującym eksmisję.

Wobec przedstawionych faktów i dostarczonych dowodów, organ drugiej instancji przyjął, że G.J. nie mieszka w miejscowości K. nr 9, gminie K., opuścił miejsce swojego stałego pobytu w grudniu 2017 r., przed 29 grudnia 2017 r., co poświadczają cytowane powyżej zeznania świadków i strony postępowania.

W świetle zgromadzonego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że G.J. dobrowolnie, chcąc uniknąć sytuacji konfliktowych ze swoją rodziną, również bratem P.J., opuścił miejsce stałego pobytu, przestał koncentrować swoje sprawy życiowe w dotychczasowym miejscu zameldowania, nie korzysta z niego do zaspokajania swoich potrzeb życiowych, nie nocuje w nim, ani nie spędza wolnego czasu, nie ponosi żadnych opłat. Przy tym, - jak podkreślił organ - wolą G.J. nie było pozostanie w nieruchomości (zeznania M.W. - funkcjonariuszki Policji), tylko odbieranie co jakiś czas, części swoich rzeczy.

Przeciwko dalszemu zamieszkiwaniu odwołującego w nieruchomości położonej w K. nr 9, gm. K., przemawia fakt głębokiego konfliktu rodzinnego, trwającego jeszcze za życia rodziców P. i G.J. oraz okoliczność, że w stosunku do G.J. istnieje prawomocny tytuł, zobowiązujący go do opuszczenia spornej nieruchomości. Wysnuć można wniosek, że gdyby taka sytuacja konfliktowa nie miała miejsca, to T.J., ich matka, nie wniosłaby bezpodstawnie sprawy do sądu o zobowiązanie do opuszczenia mieszkania. Sąd Rejonowy w R. I Wydział Cywilny ([...]), na podstawie art. 11a ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie zobowiązał G.J. do opuszczenia mieszkania położonego na nieruchomości nr 9 w miejscowości K., gmina K. Dodatkowo, w ocenie organu drugiej instancji, opuszczenie spornego lokalu przez G.J., jest również realizacją powyższego wyroku sądu.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntował się pogląd, że sam fakt istnienia konfliktu między osobą skarżącą i uczestnikiem postępowania nie powoduje podważenia oceny, że opuszczenie lokalu miało charakter trwały i dobrowolny. Nie traci co do zasady dobrowolnego charakteru wyprowadzenie się z dotychczasowego miejsca zamieszkania, jeżeli ma ono na celu poprawienie komfortu życiowego strony przez uniknięcie sytuacji konfliktowych związanych ze wspólnym zamieszkiwaniem.

Organ odwoławczy, odnosząc się do zarzutów G.J. we wniesionym odwołaniu i naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 80 k.p.a., pozostaje w przekonaniu, iż odwołujący, chcąc uzyskać korzystne dla siebie rozstrzygnięcie przedmiotowego postępowania, konsekwentnie odmawia udzielania odpowiedzi na pytania organu, który odczytuje takie zachowanie jako przyjęcie strategii w toczącym się postępowaniu i próbę wpływu na czas jego trwania.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożył G.J., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz przyznanie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Decyzji obydwu organów zarzucił:

I. Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.,

a. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 35 ustawy o ewidencji ludności polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego - w tym zakresie niepodjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy w szczególności nie zbadanie zasadności zeznań skarżącego w zakresie sposobu opuszczenia miejsca zamieszkania, w zakresie gdzie mieści się centrum życiowe skarżącego, danie wiary wyłącznie okolicznościom przedstawianym przez wnioskodawcę, gdzie z zeznań skarżącego wynika, że opuścił on miejsce zamieszkania z obawy o własne bezpieczeństwo, co wyklucza jakąkolwiek dobrowolność również w zakresie rzekomej realizacji wyroku [...] z 3 lipca 2014 roku;

b. art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego – w zakresie niepodjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy w tym nie odniesienie się przez organ do kwestii dotyczącej powodu zabrania części rzeczy z pokoju znajdującego się w budynku na nieruchomości pod adresem K. 9 w gminie K., gdzie skarżący w postępowaniu przed organem I instancji złożył wniosek dowodowy dotyczący wyjazdu na wypoczynek na M. w postaci biletów lotniczych, stąd była konieczność zabrania ubrań z pokoju, a zachowanie uczestnika P.J. spowodowało konieczność wezwania Policji;

c. naruszenie art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębionego zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżanej decyzji w szczególności: nie odniesienie się do zeznań skarżącego w przedmiocie powodu opuszczenia lokalu, gdzie skarżący zeznał, iż nie opuścił miejsca zamieszkania dobrowolnie, a został zmuszony do tego; Strona nie rozumie w jaki sposób miał zostać okazany według organów fakt dobrowolności przy opuszczaniu miejsca zamieszkania bez narażenia się na niebezpieczeństwo pobicia ze strony uczestnika i jego rodziny;

II. Naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 33 pkt. 1 ustawy o ewidencji ludności przez jego zastosowanie, gdzie w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły przesłanki do wymeldowania skarżącego w szczególności zasada dobrowolności i stałości opuszczenia miejsca zamieszkania.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi skarżący popierał skargę i oświadczył, że wyrokiem Sądu Okręgowego w P. z 21 października 2019 r. oddalono jego apelację od wyroku Sądu Rejonowego w R. o przywrócenie naruszonego posiadania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 powoływanej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2019, poz. 2325), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

W myśl zaś art. 145 § 1 wymienionej ustawy, sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach,

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, że Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Podkreślić przy tym należy, że analiza w tym zakresie dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem oceny Sądu jest decyzja Wojewody [...] z [...] utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy K. z [...] orzekającą o wymeldowaniu G.J. z pobytu stałego w miejscowości K. nr 9 gm. K. Badając legalność zaskarżonej decyzji, Sąd nie stwierdził naruszenia przez organ administracji przepisów prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Przechodząc do merytorycznego rozpoznania niniejszej sprawy wskazać należy, że podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy ustawy z 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (tj. Dz.U. z 2019 r., poz. 1397 ze zm.) [dalej: ustawa o ewidencji ludności]. Zgodnie z treścią art. 35 tej ustawy, organ gminy wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanego w art. 28 ust. 2 decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się przy tym, że o opuszczeniu miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 35 ww. ustawy można mówić wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Dla zaistnienia przesłanki "opuszczenia miejsca pobytu stałego" konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu, niż miejsce pobytu stałego, towarzyszył zamiar stałego i dobrowolnego opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu (por. m.in. wyrok NSA z 23 kwietnia 2001 r., V SA 3169/00, niepublikowany; wyrok NSA z 10 lutego 1989 r., SA/Wr 789/88, ONSA 1989/2/72 – wydane na bazie poprzednio obowiązującej ustawy, ale w oparciu o przepis o bardzo podobnej treści).

Zamiar taki określa się na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Ustalenie zamiaru strony ma istotne znaczenie przy ocenie, czy do opuszczenia lokalu rzeczywiście doszło. Przez termin "zamiar" w przypadku opuszczenia miejsca pobytu należy pojmować nie tylko wolę wewnętrzną, ale wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Dla jego oceny istotne znaczenie mieć będzie ustalenie, czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę wewnętrzną zainteresowanego, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Ustalenie zatem, czy nastąpiło opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu wymaga zbadania istnienia owego zamiaru.

W rozpoznawanej sprawie – w ocenie Sądu – kwestia ta została rozważona przez organ odwoławczy, a wnioski do których organ doszedł są zgodne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego.

W pierwszej kolejności odnieść należy się w związku z tym do ustaleń związanych z opuszczeniem przez skarżącego spornego lokalu. W tym zakresie, istotne dla rozstrzygnięcia sprawy ustalenia faktyczne organów, stanowiące podstawę wydanych w sprawie decyzji nie budzą wątpliwości. Organy prawidłowo uznały, że G.J. opuścił miejsce pobytu stałego w miejscowości K. nr 9 i było to opuszczenie dobrowolne i trwałe. W pierwszym rzędzie wskazać tutaj należy na zeznania świadków i samego skarżącego.

Zeznania świadków co do terminu opuszczenia spornego miejsca pobytu skarżącego, a także co do jego obecności w spornym lokalu są spójne. Świadkowie zgodnie zeznają, iż opuszczenie miejsca pobytu przez G.J. miało miejsce w grudniu 2017 roku. Zgodnie zeznawali, że nie widują skarżącego na spornej posesji (zeznania P.O.). Świadek, J.M., zamieszkująca na spornej posesji zeznała, że "od 29 grudnia 2017 r. zamieszkuje wraz z narzeczonym (...) oraz dzieckiem w K. nr 9 gm. K. Od kiedy tam mieszka, Pan G.J. nie zamieszkuje pod tym adresem. (...)". Istotne jest przy tym, że obecny przy przesłuchaniu J.M., G.J. oraz jego pełnomocnik nie wnieśli żadnych wyjaśnień i uwag do protokołu przesłuchania, tym samym nie kwestionując co do zasady tych zeznań.

Na charakter trwały opuszczenia spornego miejsca pobytu stałego skarżącego wskazują też zeznania funkcjonariuszki Policji – M.W., z których wynika, że wolą G.J. nie jest pozostanie na nieruchomości, lecz jedynie odebranie części swoich rzeczy, cyt. (...) W czasie jednej z takich interwencji, (...), Pan G.J. w mojej obecności wszedł do swojego pokoju, zamknął za sobą drzwi. Później wyszedł ze spakowaną torbą (...). W czasie kolejnej interwencji, również chciał zabrać część swoich rzeczy (...) ". Powyższe wskazuje, że wizyty skarżącego na posesji, w szczególności te które odbywały się w asyście Policji miały jedynie na celu odebranie swoich rzeczy i nie prowadziły do zamiaru trwałego, stałego powrotu do spornej nieruchomości.

Przedstawione zeznania wskazują zatem jednoznacznie na dobrowolność opuszczenia spornego lokalu i brak utrzymywania w nim swojego centrum życiowego, pomimo, iż życzeniem G.J. – jak wynika z faktu wniesienia powództwa do sądu jest przywrócenie posiadania.

W tym zakresie wskazać należy natomiast na kolejny ważki argument przemawiający za oddaleniem skargi. Skarżący w toku postepowania przed organem I instancji oraz postępowania odwoławczego podnosił, jako argument na swoją korzyść, że wystąpił do sądu powszechnego z powództwem posesoryjnym. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że sąd I instancji powództwo to oddalił. W toku rozprawy przed sądem administracyjnym natomiast sam skarżący poinformował z kolei, że wyrokiem Sądu Okręgowego w P. z 21 października 2019 r. oddalono jego apelację od wyroku Sądu Rejonowego w R. o przywrócenie naruszonego posiadania.

Zauważyć zatem należy, że w sytuacji gdy doszło do opuszczenia lokalu i pomimo skorzystania we właściwym czasie z ochrony posesoryjnej, czy też innych kroków prawnych w celu przywrócenia posiadania lokalu, a owo posiadanie nie zostało przywrócone, to w orzecznictwie sądów administracyjnych panuje zgoda, co do tego, iż uznać należy, że w stosunku do osoby, która takie powództwo przegrała mamy do czynienia z opuszczeniem lokalu w sposób dobrowolny (zob. m.in. wyrok WSA w Bydgoszczy z 18 maja 2010 r., II SA/Bd 228/10, wyrok NSA z 12 kwietnia 2001 r., akt V 3078/00).

Oddalenie bowiem powództwa przez sąd powoduje, że brak jest podstaw prawnych do utrzymania fikcji meldunkowej. Wymóg dobrowolności opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego nie może być przyjmowany bezkrytycznie i automatycznie, ale oceniany według kryteriów obiektywnych. Jeśli więc nawet osoba zameldowana na pobyt stały zostanie z lokalu usunięta wbrew jej woli, a podjęte kroki prawne nie przyniosą zamierzonego skutku w postaci przywrócenia naruszonego posiadania, przy jednoczesnym, faktycznym zamieszkiwaniu i koncentracji swoich spraw życiowych w innym lokalu, uznać należy, że odmowa wymeldowania stałaby się w takim przypadku utrzymywaniem fikcji, naruszającej sens i wiarygodność ewidencji ludności.

Poza tym przyjąć należy, że długotrwały stan faktyczny, w którym osoba zameldowana na pobyt stały w danym lokalu rzeczywiście w nim nie mieszka, przebywając w tym czasie w innym lokalu, nie wykazuje zamiaru trwałego pobytu w rozumieniu ustawy o ewidencji ludności, a zatem opuszczenie dotychczasowego lokalu nosi znamiona trwałości i powinno skutkować wydaniem decyzji o wymeldowaniu, w oparciu o art. 35 powoływanej ustawy.

Wszystkie powyższe ustalenia świadczą o całkowitym zerwaniu więzów z dotychczasowym lokalem i założeniu w nowym miejscu (lokalu w którym obecnie zamieszkuje) swoich osobistych i majątkowych interesów. Z tych względów nie można uznać za wadliwe ustaleń poczynionych przez organ, że w dotychczasowym miejscu pobytu skarżący niewątpliwie nie realizuje swoich podstawowych funkcji życiowych, tj. w szczególności nie mieszka, nie nocuje, nie spożywa posiłków, nie wypoczywa, nie przechowuje rzeczy niezbędnych do codziennego funkcjonowania, nie przyjmuje wizyt członków rodziny lub znajomych. Prawidłowo zatem organ uznał, iż G.J. opuścił sporny lokal w rozumieniu art. 35 ustawy o ewidencji ludności.

Podkreślenia przy tym wymaga, że fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego (gdy zaniechano realizacji obowiązku wymeldowania się) jest jedynym warunkiem niezbędnym do orzeczenia o wymeldowaniu. Przepis art. 35 ustawy o ewidencji ludności nie wiąże bowiem wymeldowania z prawem do lokalu. Na mocy przepisów powołanej ustawy, zameldowanie w lokalu służy bowiem wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Realizacja obowiązku meldunkowego służy zatem jedynie zapewnieniu prawidłowego funkcjonowania ewidencji ludności, polegającej na rejestracji danych o miejscu pobytu (adresie) osób, jak też służy ochronie interesów samych zainteresowanych, umożliwiając ich odnalezienie.

Ustalenia w tym zakresie, dotyczące dobrowolnego opuszczenia lokalu przez skarżącego i fakt, iż nie zamieszkiwał on w spornym lokalu, potwierdziły także wyniki przeprowadzonej przez pracowników organu pierwszej instancji kontroli meldunkowej. Z załączone do akt protokołu wynika, że pracownicy organu pierwszej instancji nie zastali skarżącego w miejscu zameldowania.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze wskazać należy, że fakt przechowywania przez skarżącego w mieszkaniu jakichś rzeczy, czy nawet mebli w świetle pozostałych dowodów, zeznań świadków, zeznań samego skarżącego oraz ustaleń co do prawomocnego wyroku w zakresie przywrócenie utraconego posiadania, nie jest wystarczające do uznania jakoby nieruchomość w miejscowości K. nr 9 stanowiła jego główne miejsce pobytu. Okoliczność bowiem, iż w lokalu znajdują się rzeczy należące do skarżącego nie może stanowić dowodu, że skarżący stale tam zamieszkuje. Opuszczenie lokalu nie musi być połączone z jego opróżnieniem ze wszystkich rzeczy należących do opuszczającego lokal. Nawet więc pozostawienie rzeczy osobistych nie świadczy o skoncentrowaniu spraw życiowych w spornym lokalu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 15 stycznia 2009 r., III SA/Gd 360/08).

Z punktu widzenia zaś zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego podnieść należy, iż organy obu instancji przeprowadziły obszerne postępowanie dowodowe, w sposób zgodny z przepisami procedury administracyjnej. Przesłuchano wszystkich wskazanych świadków. Jako dowód dopuszczono wszystko, co mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. W sposób wyczerpujący zebrano i rozpatrzono cały materiał dowodowy. Tym samym w postępowaniu administracyjnym postępując stosownie do treści art. 75 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a. zrealizowano zasady ogólne postępowania administracyjnego wyrażone w art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a. O dążeniu do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy świadczy m.in. uzupełnianie postępowania dowodowego przez organ pierwszej instancji na żądanie organu odwoławczego. Uzasadniając swoją decyzję organ wskazał jakie fakty uznał za udowodnione oraz dowody na których się oparł. Wyjaśnił także, dlaczego odmówił wiarygodności twierdzeniom skarżącego, a także podstawy prawne swej decyzji i wskazując obowiązujące przepisy prawa, dokonał prawidłowej ich interpretacji oraz subsumpcji ustalonego prawidłowo stanu faktycznego. Nie sposób więc dopatrzyć się, aby w postępowaniu administracyjnym doszło do naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisów ustawy o ewidencji ludności.

Z tych względów skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

k.ż.