Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 449/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2020-09-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6, 8, 11, 15, art. 107 par. 1 pkt 6 i par. 3, art. 127 par. 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 70 par. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 66a, art. 207 ust. 1 pkt 2 i 3
journal: Dz.U. 2019 poz 869
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Justyna Siemieniako, sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski, Protokolant referent stażysta Renata Kryńska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 30 września 2020 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Zarządu Województwa P. z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty zobowiązania przypadającej do zwrotu oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...] października 2019 r. Zarząd Województwa P. - Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa P. na lata 2007-2013 (dalej" "IZ RPOWP"), określił kwotę zobowiązania w wysokości 613.897,96 zł przypadającą do zwrotu od M. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Biuro Usługowo-Handlowe M. z siedzibą w S., ul. [...], (dalej: "M. "), wypłaconą w związku z realizacją Projektu pn. "Nowocześnie w przyszłość - budowa hotelu 3-gwiazdkowego na terenie miasta S. w bezpośrednim sąsiedztwie Parku Naukowo-Technologicznego [...]" (dalej: "Projekt"), na podstawie Umowy o dofinansowanie nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. (zmienionej aneksami: nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...] z dnia [...] września 2013 r., nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. - aktualnie obowiązujący, dalej: "Umowa o dofinansowanie"), wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków do dnia zwrotu.

W uzasadnieniu decyzji IZ RPOWP wskazała, że ujęte przez Beneficjenta w kosztach kwalifikowalnych Projektu wydatki na roboty budowlane (konstrukcja dachu, podłoża i posadzki, tynki wewnętrzne, elewacja, malowanie, utwardzenie i zagospodarowanie terenu), których poniesienie potwierdzać miały faktury VAT i protokoły obioru poszczególnych etapów robót budowlanych, przedłożone do rozliczenia i zrefundowania przez IZ RPOWP, nie spełniały wymaganych warunków kwalifikowalności zawartych w "Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa P. na lata 2007-2013" (dalej: "Wytyczne"), określonych w rozdziale 3 pkt 3, rozdziale 5.2 pkt 2 lit. b) i g) oraz w rozdziale 5.4 pkt 4, do stosowania, których strona była zobowiązana na podstawie zapisów § 8 pkt 8 w zw. z § 1 pkt 14 Umowy. Odwołując się do definicji "wydatków kwalifikowalnych" z § 1 pkt 14 Umowy o dofinansowanie organ wyjaśnił, że dofinansowane ze środków przeznaczonych na realizację Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa P. na lata 2007-2013 (dalej: "RPOWP"), mogą być jedynie wydatki lub koszty ponoszone przez Beneficjenta zgodnie z zasadami obowiązującymi w Wytycznych. W sytuacji, gdy dokonany w projekcie wydatek narusza jakikolwiek warunek kwalifikowalności, nie może zostać rozliczony ze środków przeznaczonych na realizację RPOWP. Organ podniósł, iż zgodnie z Umową o dofinansowani

e i jej załącznikami, tj. harmonogramem rzeczowo-finansowym i Wnioskiem o dofinansowanie realizacji projektu, strona zobowiązana była do wykonania przedsięwzięcia w pełnym zakresie, w określonym terminie, z zachowaniem obowiązujących aktów prawa unijnego i krajowego wskazanych w Umowie, procedur i zasad dotyczących współfinansowania w ramach RPOWP.

Organ, w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy, ustalił, że strona nie wydatkowała środków dofinansowania zgodnie z Wytycznymi kwalifikowalności tj. zgodnie z prawem oraz w sposób należycie udokumentowany, których wymóg przestrzegania został skonkretyzowany w § 8 ust. 8 Umowy o dofinasowanie. Zgromadzone przez organ administracji dowody w sprawie, w tym materiały z postępowania karnego prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w Ł. oznaczonego sygn. akt [...] ([...]), jak też materiały z kontroli podatkowej prowadzonej wobec M. przez P. Urząd Celno-Skarbowy w B. ([...]) oraz protokoły z rozpraw Sądu Rejonowego w S. sygn. akt [...], ujawniły, że przedłożone przez stronę na potwierdzenie prawidłowej realizacji Projektu dokumenty w postaci faktur i protokołów odbioru robót budowlanych, nie są zgodne ze stanem faktycznym i nie odzwierciedlają prawdziwych zdarzeń gospodarczych w dacie ich wystawienia.

Strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym zaskarżyła decyzję IZ RPOWP nr [...] z dnia [...] października 2019 r. w całości, zarzucając jej naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2020 r. organ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, wskazując, że w wyniku kontroli dokonanej przez organy ścigania doszło do wykrycia nieprawidłowości, zatem naturalną konsekwencją tego stanu rzeczy musiało być wydanie decyzji określającej kwotę przypadającą do zwrotu wraz z odsetkami przez uprawniony organ administracji. Podkreślił, że ustalenia organu I instancji nie miały charakteru dowolnego, lecz wynikały z zebranych przez organ dowodów, które

zostały poddane swobodnej ocenie w myśl art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: "k.p.a."). Dalej organ podał, że w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki do ponownego zweryfikowania kwalifikowalności przedstawionych wydatków, gdyż wyszły na jaw nowe okoliczności, nieznane organowi w dniu dokonywania kontroli przez pracowników IZ RPOWP w okresie realizacji przedsięwzięcia od [...] lipca 2012 r. do sierpnia 2012 r., a następnie na zakończenie realizacji projektu w terminie [...] lipca 2014 r. do [...] sierpnia 2014 r. Z zebranego przez organy ścigania materiału dowodowego włączonego przez organ I instancji w poczet akt sprawy wynika, że są to okoliczności wskazujące na nierzetelność części dowodów księgowych wystawianych przez wyłonionego wykonawcę tj. E. na rzecz M. w okresie od listopada 2011 r. do sierpnia 2012 r. oraz ujawnienia przedłożenia tzw. pustych faktur wystawionych przez K. na rzecz M. . Organ wskazał, że wbrew twierdzeniom strony, są to nowe okoliczności, które mają istotne znaczenie w sprawie.

Organ II instancji podkreślił, że materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu prowadzonym przez Prokuraturę Okręgową w Ł., a następnie w postępowaniu sądowym, daje podstawy do uznania, że w toku realizacji inwestycji doszło do naruszenia zapisów Umowy o dofinansowanie oraz zasad dotyczących wydatkowania powierzonych środków publicznych. Strona natomiast nie przedstawiła dowodów przeciwnych, skutecznie podważających ustalenia organu administracji I instancji. W świetle powyższego, podnoszone przez stronę argumenty nie mają na gruncie oceny kwalifikowalności wydatków istotnego znaczenia. Zdaniem organu, brak wnoszenia zastrzeżeń lub uwag na etapie kontroli projektu nie wyklucza zakwestionowania wydatków na późniejszym etapie przez IZ RPOWP (lub inny uprawniony organ).

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku zaskarżając je w całości i zarzucając mu:

1. naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy w:

- art. 207 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2019 r., poz. 869 ze zm., dalej: "u.f.p.") poprzez uznanie, że Pan M. S. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Biuro Usługowo-Handlowe M. , wykorzystał części środków wypłaconych w ramach Projektu pn. "Nowocześnie w przyszłość - budowa hotelu 3-gwiazdkowego na terenie miasta S. w bezpośrednim sąsiedztwie Parku Naukowo-Technologicznego P." na podstawie Umowy o dofinansowanie nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. z naruszeniem procedur oraz pobrał je nienależnie lub w nadmiernej wysokości, podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie uzasadnia takiego stanowiska;

- art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900 ze zm., dalej: "o.p.") w zw. z art. 67 ust. 1 u.f.p. poprzez wydanie decyzji o zwrocie dofinansowania po upływie terminu przedawnienia, podczas gdy odpowiednie stosowanie do kwoty zwrotu przepisów ordynacji podatkowej prowadzi do wniosku, że decyzja w tym przedmiocie nie może być wydana po upływie 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności;

2. naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w:

- art. 15 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego w następstwie tego, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ ograniczył się w istocie jedynie do zweryfikowania zarzutów i twierdzeń podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie, podczas gdy jego obowiązkiem było rozpatrzenie sprawy w jej całokształcie, a więc m.in. ponowna analiza i wyjaśnienie podstaw prawnych, na których oparto nakaz zwrotu części środków wypłaconych w ramach Projektu pn. "Nowocześnie w przyszłość - budowa hotelu 3- gwiazdkowego na terenie miasta S. w bezpośrednim sąsiedztwie Parku Naukowo-Technologicznego P." na podstawie Umowy o dofinansowanie nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r.;

- art. 11 w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 oraz § 3 k.p.a. poprzez brak w uzasadnieniu skarżonej decyzji wyjaśnienia jej podstaw prawnych, które mogły stanowić podstawę do uznania, że zachodzi przesłanka do wydania decyzji nakazującej zwrot na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 2 i 3 u.f.p., co stanowi naruszenie zasady przekonywania i w istocie uniemożliwia kontrolę poprawności skarżonego rozstrzygnięcia;

- art. 6 w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów, co było następstwem pominięcia przy wydaniu decyzji nakazującej zwrot dofinansowania istotnej okoliczności związanej z prowadzonymi u Pana M. S. kontrolami wykonania umowy o dofinansowanie; kontrola przeprowadzona przez pracowników Referatu Kontroli RPOWP Departamentu Zarządzania Regionalnym Programem Operacyjnym Urzędu Marszałkowskiego Województwa P. w B. w okresie [...] lipca - [...] sierpnia 2012 r. obejmowała wydatki kwalifikowane przedstawione do refundacji w ramach wniosków o płatność od pierwszego do trzynastego tj. poniesionych od [...] października 2010 r. do [...] czerwca 2012 r., a zatem w oparciu o stan wykonania robót, dziennik budowy oraz harmonogram prac, wbrew skarżonej decyzji, potwierdzała wykonanie prac w danym okresie;

- art. 7 w zw. z art. 76 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej oraz zasady swobodnej oceny dowodów w następstwie pominięcia przy ustaleniu stanu faktycznego sprawy Informacji pokontrolnej za okres od dnia [...] lipca 2012 r. do [...] sierpnia 2012 r. potwierdzającej stan prac na kontrolowanym obiekcie oraz bezkrytycznego wykorzystania na potrzeby postępowania administracyjnego materiałów zebranych przez organy podatkowe, które jednak nie kwestionowały części faktur dokumentujących poniesione wydatki (za 2011), a ich rozstrzygnięcie dotyczące roku 2012 r. jest przedmiotem niezakończonego jeszcze postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym; ponadto organ wydający skarżoną decyzję przyznał szczególną moc dowodową w niniejszej sprawie dziennikowi budowy, który jednak nie może korzystać z domniemania wynikającego z art. 76 § 1 k.p.a.;

- art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 207 ust. 9 i art. 67 ust. 1 u.f.p. oraz z art. 54 § 1 pkt 3 o.p. w następstwie utrzymania w mocy decyzji określającej w swej sentencji w sposób wadliwy terminy naliczania odsetek od przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania, gdy w dacie wydania skarżonej decyzji terminy te uległy już modyfikacji w związku z przedłużającym się okresem załatwienia sprawy przez organ ponownie ją rozpatrujący.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji, a także zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

Organ wywiódł odpowiedź na skargę podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz wnosząc o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.

Spór w sprawie dotyczy zasadności zwrotu pobranych środków unijnych przez skarżącego.

Zgodnie z art. 207 ust. 1 u.f.p., w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są:

1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem,

2) wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184,

3) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości

- podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy.

Wykorzystanie środków niezgodnie z przeznaczeniem następuje przez zapłatę za zrealizowane zadania, inne niż te, na które środki były przyznane. Chodzi o sfinansowane zadania będące poza zakresem rzeczowym projektu, na który środki zostały przekazane, wydatki niezwiązane bezpośrednio z realizacją projektu, nieprzyczyniające się do osiągnięcia celu określonego w umowie o dofinansowanie, które nie mogą zostać uznane za kwalifikowalne. Przeznaczenie oznacza określenie z góry celu, któremu ma służyć dana rzecz, przekazanie dla kogoś, na czyjś użytek, zastosowanie.

Naruszenie procedur przy wykorzystaniu środków dotyczy przede wszystkim procedur wskazanych w umowie o dofinansowanie projektu, w szczególności w zakresie zamówień publicznych.

Środkami pobranymi w nadmiernej wysokości są środki otrzymane w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania, w szczególności zaliczki niewykorzystanej w całości przez beneficjenta.

Środkami nienależnymi są środki udzielone bez podstawy prawnej (przyznane na podstawie dokumentu potwierdzającego nieprawdę, przyznane beneficjentowi podlegającemu wykluczeniu z możliwości otrzymania środków, refundujące wydatki poniesione przed datą kwalifikowalności lub uprzednio zrefundowane ze środków publicznych (por. Ustawa o finansach publicznych. Komentarz, L. Lipiec-Warzecha, ABC 2011, do art. 207).

W pierwszej kolejności należy odnieść się do najdalej idącego zarzutu skargi, tj. kwestii przedawnienia.

Przedawnienie zobowiązań jest instytucją prawną, która uniemożliwia uzyskanie zaspokojenia wierzyciela w sytuacji, gdy nie podejmuje on w terminie wskazanych przez ustawodawcę czynności zmierzających do skutecznej realizacji roszczenia, której celem jest m.in. ochrona pewności obrotu prawnego. Przedawnienie stanowi tym samym sposób wygaśnięcia zobowiązania, który w świetle interesu wierzyciela jest nieefektywny.

Zobowiązanie do zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz innych należności związanych z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetek od tych środków i od tych należności, przedawnia się z upływem 5 lat. Termin 5-letni liczy się od dnia wskazanego w art. 66a ust. 1 pkt 1 i 2 u.f.p., przy czym z uwagi na to, że przepisy wskazują alternatywnie różne dni, rozpoczęcie biegu liczy się w zależności od tego, który z tych terminów nastąpi później.

Termin 5-letni liczy się od dnia, w którym stały się ostateczne decyzje o zapłacie odsetek wydane na podstawie art. 189 ust. 3b u.f.p. lub art. 207 ust. 9 u.f.p. Ewentualnie termin ten liczy się od dnia wypłaty salda końcowego, o którym mowa w: art. 89 ust. 1 rozporządzenia nr 1083/2006 albo art. 86 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1198/2006 z 27.07.2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rybackiego albo art. 141 ust. 2 rozporządzenia nr 1303/2013.

Z uwagi na obowiązywanie omawianej regulacji od dnia 2 września 2017 r. w zakresie terminów przedawnienia zobowiązań dotyczących zwrotu należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz innych należności związanych z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetek od tych środków i od tych należności, nie znajdują zastosowania regulacje art. 70 o.p. na zasadzie odesłania przewidzianego w art. 67 u.f.p. (zob. P. Majka [w:] Ustawa o finansach publicznych. Komentarz, red. Z. Ofiarski, Warszawa 2019, art. 66(a).)

Wskazać w tym miejscu należy, że decyzja wydawana na podstawie art. 207 § 9 u.f.p. jest decyzją określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków, z uwzględnieniem ust. 2 Jest ona poprzedzona wezwaniem do dobrowolnego zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, które m. in. wykorzystane zostały z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 (art. 207 ust. 8). Zgodnie z art. 207 ust. 10 u.f.p., decyzji o której mowa w ust. 9 nie wydaje się, jeżeli dokonano zwrotu środków przed jej wydaniem. Powyższe zapisy wskazują więc na deklaratoryjny charakter tej decyzji. Pogląd ten był już wielokrotnie prezentowany przez sądy administracyjne, choćby w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2017 r., sygn. akt II GSK 4503/16 (wszystkie orzeczenia powoływane w niniejszym uzasadnieniu są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), w którego uzasadnieniu stwierdzono: "Z treści przepisu wynika jednoznacznie, że środki wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, z naruszeniem procedur, bądź pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości, są środkami nienależnymi już z chwilą ich przekazania beneficjentowi, nie zaś z upływem 14 dni od wydania decyzji określającej kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki. Decyzja taka ma więc charakter deklaratoryjny, gdyż obowiązek zwrotu dofinansowania powstaje z chwilą zaistnienia przesłanek przewidzianych przepisami prawa".

Stosownie zaś do art. 67 ust. 1 u.f.p., do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800, z późn. zm.).

Podkreślić należy, że ustawa o finansach publicznych do dnia 2 września 2017 r. nie zawierała regulacji związanych z przedawnieniem prawa zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich. Skoro nie zawierała ich u.f.p., a zawierało unijne rozporządzenie, to ono ma zastosowanie w zakresie nieuregulowanym.

Zgodnie z przepisem art. 60 ust. 1 u.f.p. środkami publicznymi stanowiącymi nieopodatkowane należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym są w szczególności należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetki od tych środków i od tych należności.

Wskazać należy, że odpowiednie stosowanie przepisów prawa polega na uwzględnianiu indywidualnych odmienności, specyfiki i charakterystyki rozwiązań prawnych, do których, albo wespół z którymi, przepisy te z woli prawodawcy mają być stosowane. Prawo nie stanowi wówczas w regulacjach określonych instytucji pewnych przepisów, ale odsyła do innych, już obowiązujących zapisów prawnych, uznając, że te drugie, w obszarze pierwszych, mogą być odpowiednio stosowane. Inaczej rzecz ujmując – odpowiednie stosowanie przepisów oznacza, że unormowań stosowanych odpowiednio nie można przenosić w sposób "mechaniczny", bez uwzględnienia specyfiki i charakteru określonego obszaru prawnego, w jakim działa organ stosujący prawo (por. wyrok NSA z dnia 16 października 2013 r., sygn. akt II FSK 2877/11). Odpowiednie stosowanie przepisów może oznaczać zatem stosowanie ich wprost, bądź z modyfikacjami, a w pewnych okolicznościach może w ogóle wykluczać ich stosowanie. Ponadto, podkreślić należy, że zwrot środków unijnych musi pozostawać w zgodzie z regulacjami prawa unijnego, w stosunku do których istnieje pierwszeństwo w ich stosowaniu.

W prawodawstwie unijnym definicja nieprawidłowości obejmuje jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, powodujące lub mogące spowodować szkodę w budżecie ogólnym UE przez finansowanie nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego.

Przypomnieć należy, że środki z funduszy europejskich przyznawane były, w okresie zawierania i realizacji przedmiotowej umowy o dofinasowanie projektu, w oparciu o przepisy ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (dalej: "u.z.p.p.r."). Ustawa ta uwzględnia zasady określone w wówczas obowiązującym rozporządzeniu Rady nr 1083/2006.

Zgodnie zaś z art. 60 rozporządzenia nr 1083/2006 organ odpowiada za zarządzanie programami operacyjnymi i ich realizację zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami. Stosownie do art. 70 ww. rozporządzenia, państwa członkowskie są odpowiedzialne za zarządzanie programami operacyjnymi i ich kontrolę, w tym są odpowiedzialne za odzyskiwanie kwot nienależnie wypłaconych wraz z odsetkami z tytułu zaległych płatności w stosownych przypadkach. Państwa członkowskie zgłaszają te nieprawidłowości Komisji i informują Komisję na bieżąco o przebiegu postępowań administracyjnych i prawnych.

Do najistotniejszych aktów ukierunkowanych na ochronę interesów finansowych Unii Europejskiej należy rozporządzenie Rady nr 2988/95.

Zgodnie z motywem 3 tego rozporządzenia: "szczegółowe zasady regulujące zdecentralizowane zarządzanie oraz monitorowanie wykorzystywania środków podlegają szczegółowym przepisom, które są zróżnicowane w zależności od dziedziny polityki Wspólnoty; we wszystkich dziedzinach należy przeciwstawiać się działaniom przynoszącym szkodę interesom finansowym Unii." W motywie 5 tego rozporządzenia wskazano, że: "nieprawidłowe postępowanie oraz środki administracyjne i kary odnoszące się do tego postępowania są przewidziane w zasadach sektorowych".

Na gruncie polskiego prawa regulacja procedur, o których mowa w art. 2 ust. 4 rozporządzenia nr 2988/95, a w konsekwencji tego wynikający z art. 70 rozporządzenia nr 1083/2006 obowiązek odzyskiwania kwot wypłaconych w związku z nieprawidłowościami zdefiniowanymi w art. 1 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95 i art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006 - realizowany jest na podstawie przepisów u.f.p.

Wskazać należy, że art. 207 ust. 1 u.f.p., nie używa terminu "nieprawidłowości", lecz terminów – "wykorzystanie niegodnie z przeznaczeniem", "wykorzystanie z naruszeniem procedur", "pobranie nienależnie lub w nadmiernej wysokości." W ocenie sądu jednak, zastosowane nazewnictwo nie zmienia faktu, że zdarzenia określone w art. 207 ust. 1 u.f.p. są działaniami podejmowanymi na rachunek budżetu Unii, w celu usuwania nieprawidłowości w rozumieniu art. 1 rozporządzenia nr 2988/95, skutkiem czego są to działania podejmowane w zakresie tego rozporządzenia. Są zatem częścią tej samej dyspozycji gwarantującej dobre zarządzanie funduszami Unii i ochronę jej interesów finansowych, a konsekwentnie do tego, terminy użyte w art. 207 ust. 1 pkt 1-3 u.f.p. powinny być interpretowane w sposób jednolity z pojęciem "nieprawidłowości" w rozumieniu art. 1 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95, jak też art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006.

Zgodnie zaś z art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95, okres przedawnienia wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości określonej w art. 1 ust. 1. Zasady sektorowe mogą jednak wprowadzić okres krótszy, który nie może wynosić mniej niż trzy lata.

W przypadku nieprawidłowości ciągłych lub powtarzających się okres przedawnienia biegnie od dnia, w którym nieprawidłowość ustała. W przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia w każdym przypadku biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu.

Na mocy art. 3 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95, państwa członkowskie zachowują możliwość stosowania dłuższego okresu niż okres przewidziany odpowiednio w ust. 1 i 2.

Z treści wymienionego przepisu wynika, że początek biegu terminu przedawnienia związany jest z samym zdarzeniem, zaistnieniem nieprawidłowości. Nie ma on związku z okolicznością kiedy organ się o tym dowiedział. Organ jest zobligowany do starannego działania i prowadzenia czynności kontrolnych mających za zadanie niedopuszczenia do zaistnienia takiej sytuacji. Mimo regulacji zawartej w ust. 3 wymienionego przepisu, polski ustawodawca dopiero w dniu 2 września 2017 r. uregulował kwestię przedawnienia.

Zdaniem sądu, w sprawie należało zastosować art. 3 rozporządzenia nr 2988/95, bowiem początek biegu terminu przedawnienia jest tam wprost określony. Przemawia za tym okoliczność dotycząca pewności prawa i zaufania do organów państwa. Ustanowienie instytucji przedawnienia wynika z zasady demokratycznego państwa prawnego, o której mowa w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i jest przejawem zasady bezpieczeństwa prawnego. Jednym z przejawów bezpieczeństwa prawnego jest stabilizacja sytuacji prawnej jednostki, przekładająca się w efekcie na stabilizację sytuacji stosunków społecznych. Z art. 2 Konstytucji RP, wynika tym samym obowiązek ustawodawcy ukształtowania regulacji prawnych, które będą sprzyjały wygaszaniu – wraz z upływem czasu – stanu niepewności (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2012 r., sygn. akt P 41/10 pkt 3.3).

Z taką funkcją instytucji przedawnienia nie koreluje jednak wariant interpretacyjny, uzależniający rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia wyłącznie od zdarzenia przyszłego i niepewnego, jakim jest stwierdzenie przez organ faktu nienależnego pobrania płatności i wydania decyzji. Doprowadziłoby to bowiem do sytuacji, w której mająca w założeniu działać na korzyść dłużnika instytucja przedawnienia znajdowałaby zastosowanie w terminie, którego bieg rozpoczyna określone działanie wierzyciela (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 stycznia 2017r., sygn. akt I SA/Po 893/16).

Wskazać należy, że przyjęcie jako początkowej daty biegu przedawnienia daty poszczególnych płatności w projekcie oraz stosowanie terminu przedawnienia z art. 70 § 1 o.p. wyłączyłoby skuteczność szeregu kompetencji oraz instrumentów prawnych, którymi dysponuje organ w zakresie kontroli realizacji projektów (także w okresie ich trwałości), odzyskiwania kwot podlegających zwrotowi i nakładania korekt finansowych (art. 25 ust. 1 pkt 14-15a u.z.p.p.r.). Trudno zatem przyjąć, aby po upływie 5 lat od daty płatności w projekcie kontrole takie miały wyłącznie charakter stwierdzający, bez możliwości wywołania określonych skutków i zastosowania określonych środków prawnych oraz zastosowania przewidzianych prawem środków administracyjnych, nawet w przypadku ujawnienia w toku kontroli nowych okoliczności lub dowodów. Wskazać należy, że zgodnie z art. 35e ust. 2 u.z.p.p.r., obowiązek beneficjenta w zakresie poddania się kontroli trwa od dnia otrzymania informacji o wyłonieniu projektu do dofinansowania do dnia upływu 3 lat od zamknięcia programu operacyjnego lub do dnia upływu 3 lat następujących po roku, w którym dokonano częściowego zamknięcia programu operacyjnego. Zakładając, że projekt beneficjenta zostanie zrealizowany, rozliczony i zakończony w początkowym etapie okresu programowania, wszczynanie kontroli jeszcze w okresie przewidzianym w art. 35e u.z.p.p.r., lecz już po terminie 5 lat od daty płatności, byłoby bezcelowe z uwagi na przedawnienie roszczeń i brak możliwości skutecznego orzeczenia zwrotu środków.

Podkreślić należy, że dla wielu projektów, w szczególności projektów inwestycyjnych o strategicznym znaczeniu, okres realizacji trwa kilka lat, przy czym są to projekty rozliczane w istotnym procencie w systemie zaliczkowym lub w formie płatności pośrednich. Przyjęcie koncepcji przedawniania związanej z datą poszczególnych płatności przyznanego dofinansowania, prowadziłoby do takiego stanu rzeczy, w którym stwierdzenie w projekcie na etapie kontroli końcowej nieprawidłowości lub innych naruszeń prawa mogłoby powodować dochodzenie jedynie części środków, wypłaconych w ostatnich latach realizacji. Takie założenie stwarzałoby dogodne warunki dla uniknięcia w znacznym zakresie odpowiedzialności z tytułu zwrotu środków przez beneficjentów dopuszczających się nawet najpoważniejszych naruszeń lub nadużyć finansowych, tylko z tego względu, że projekt miał dłuższy czas realizacji. Wskazać należy, że każdy projekt podlega ocenie i kontroli jako całość. Rozdrobnienie kwestii przedawnienia na poszczególne płatności w projekcie prowadzi do sytuacji, w której w jednym projekcie z tytułu tych samych naruszeń prawa lub nieprawidłowości, niektóre sumy mogą stanowić podstawę zwrotu, zaś inne powinny być uznane za wygasłe wskutek przedawnienia, przez wzgląd na przyjęty przez strony harmonogram płatności.

W ocenie sądu, zawarte w przepisach u.f.p. odesłanie do przepisów Działu III o.p., nie może i nie pozwala, w świetle powyższych rozważań, na stosowanie niejako mechaniczne, lecz wymaga uwzględnienia szczególnej regulacji jaka została zawarta w przepisach art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95.

Wskazać zatem należy, że w art. 3 ust. 1 akapit drugi zdanie drugie rozporządzenia nr 2988/95 postanowiono, iż "w przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia w każdym przypadku biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu".

Wykładnię powyższego przepisu przeprowadził Europejski Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 15 czerwca 2017 r. o sygn. akt C-436/15 (polskie tłumaczenie wyroku dostępne w Systemie LEX). Trybunał zauważył, że wobec braku definicji pojęcia "programu wieloletniego" w rozporządzeniu Rady nr 2988/95, należy określić zakres tego pojęcia przy uwzględnieniu znaczenia każdego z terminów wchodzących w jego skład, kontekstu w jakim pojęcie to jest użyte, a także celów uregulowania odnoszącego się do tego pojęcia (punkt 45). W tym względzie, jeśli chodzi przede wszystkim o użyte terminy, należy zaznaczyć, że termin "program" ma szeroki zakres i że terminy "program" i "projekt" mogą być używane zamiennie w rozumieniu art. 3 ust. 1 tego rozporządzenia (punkt 46). Tak więc, pojęcie "programu wieloletniego" w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit drugi zdanie drugie rozporządzenia nr 2988/95, stanowi pojęcie przekrojowe, mogące występować we wszystkich dziedzinach objętych politykami Unii, o ile ma miejsce wykorzystania środków budżetowych Unii (punkt 47). W związku z tym nie ma potrzeby ustalania ścisłego związku terminologicznego między tym pojęciem a pojęciami stosowanymi w różnych instrumentach ustanawiających różne fundusze przyznające pomoc finansową (punkt 48). Co się tyczy następnie kontekstu, w jaki wpisuje się to pojęcie oraz celów rozpatrywanego unormowania, po pierwsze [...] celem rozporządzenia nr 2988/95 jest przeciwstawianie się działaniom przynoszącym szkodę interesom finansowym Unii (punkt 49). Po drugie art. 3 ust. 1 akapit drugi zdanie drugie owego rozporządzenia jest częścią całości przepisów wskazanych w art. 3 ust. 1 mających na celu, jak wynika z pierwszego akapitu tego ustępu, określenie zasad przedawnienia postępowań mających zastosowanie do nieprawidłowości określonych w art. 1 ust. 1 owego rozporządzenia, które odnoszą się do naruszenia przepisu prawa Unii wynikającego z działania lub zaniedbania ze strony podmiotu gospodarczego powodującego lub mogącego spowodować szkodę w ogólnym budżecie Unii lub w budżetach przez nią zarządzanych (punkt 50).

Ponadto, odnosząc się do pojęcia "ostatecznego zakończenia programu", Trybunał podniósł, że rozporządzenie nr 2988/95 nie przewiduje konkretnego wiążącego momentu w odniesieniu do "ostatecznego zakończenia programu", ponieważ [...] moment ten różni się nieuchronnie w zależności od poszczególnych etapów i procesów przewidzianych w celu zakończenia każdego wdrożonego programu wieloletniego (punkt 60). Ustalenie momentu "ostatecznego zakończenie programu" w celu stosowania zasady przedawnienia właściwej dla "programów wieloletnich", przewidzianej w art. 3 ust. 1 akapit drugi zdanie drugie rozporządzenia nr 2988/95, zależy zatem od przepisów, które normują każdy program wieloletni (punkt 61). W celu ustalenia momentu "ostatecznego zakończenie programu" w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit drugi zdanie drugie rozporządzenia nr 2988/95, należy uwzględnić cel terminu przedawnienia, o którym mowa w owym przepisie. Przedawnienie przewidziane bowiem w owym przepisie pozwala po pierwsze zagwarantować, że dopóki program nie jest ostatecznie zakończony, dopóty właściwy organ może nadal podejmować czynności w sprawie nieprawidłowości, których dopuszczono się w ramach wykonywania tego programu, w celu ułatwienia ochrony interesów finansowych Unii. Po drugie celem tego przepisu jest zapewnienie pewności prawa dla podmiotów gospodarczych. Podmioty te powinny być bowiem w stanie określić, które z dokonywanych przez nie czynności można uznać za ostateczne, a które mogą być jeszcze przedmiotem dochodzenia (punkt 62). Ze względu na ten podwójny cel, aby określić datę "ostatecznego zakończenia programu", do której biegnie okres przedawnienia w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit drugi zdanie drugie rozporządzenia nr 2988/95, należy uwzględnić dzień zakończenia danego "programu wieloletniego" (punkt 63). Po upływie nieprzekraczalnego terminu określonego przez Komisję dla zakończenia prac i dokonania płatności z tytułu związanych z tymi pracami wydatków kwalifikowalnych, projekt taki należy uznać za ostatecznie zakończony w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit drugi zdanie drugie rozporządzenia nr 2988/95, bez uszczerbku dla ewentualnego przedłużenia na mocy nowej decyzji Komisji w tym zakresie (punkt 66).

W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o dofinansowanie w ramach wieloletniego programu jakim był Regionalny Program Operacyjny Województwa P. na lata 2007-2013.

W ocenie sądu, skoro projekt skarżącego był realizowany w ramach programu wieloletniego w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit drugi zdanie drugie rozporządzenia nr 2988/95, to okres przedawnienia zwrotu środków udzielonych stronie na ten projekt, biegnie do ostatecznego zakończenia programu.

Jak wskazano w wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 11 czerwca 2015 r. (C-52/14) ZOTSiS 2015/6-/1-, www.eur-lex.europa.eu) termin przedawnienia ustanowiony w art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95 w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich ma zastosowanie zarówno do nieprawidłowości pociągających za sobą nałożenie kary administracyjnej w rozumieniu art. 5 tego rozporządzenia, jak i do nieprawidłowości pociągających za sobą zastosowanie, zgodnie z art. 4 tego rozporządzenia, środka administracyjnego polegającego na cofnięciu bezprawnie uzyskanej korzyści.

Ostatecznie w powyższej sprawie wypowiedział się Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z dnia 5 marca 2019 r. w sprawie C-349/17, Eesti Pagar AS przeciwko Ettevõtluse Arendamise Sihtasutus, Majandus- ja Kommunikatsiooniministeerium, (strony 12-15 wyroku), że w przypadku środków pochodzących z funduszy strukturalnych bieg terminu przedawnienia należy liczyć w sposób określony w art. 3 Rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.U. 1995, L 312, s. 1). W świetle przedmiotowego przepisu prawa, okres przedawnienia prawa do nałożenia kary administracyjnej (czyli wydania decyzji w sprawie zwrotu dofinansowania) wynosi 4 lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości określonej w art. 1 ust. 1 Rozporządzenia 2988/95. Przerwanie okresu przedawnienia jest spowodowane przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się daną osobę, a który odnosi się do śledztwa łub postępowania w sprawie nieprawidłowości. Po każdym przerwaniu okres przedawnienia biegnie na nowo. Upływ terminu przedawnienia następuje najpóźniej w dniu, w którym mija okres odpowiadający podwójnemu terminowi okresu przedawnienia, jeśli do tego czasu właściwy organ władzy nie wymierzył kary; nie dotyczy to przypadków, w których postępowanie administracyjne zostało zawieszone zgodnie z art. 6 ust. 1.

W świetle art. 3 ust. 1 Rozporządzenia nr 2988/95 organ władzy (w rozpatrywanej sprawie Zarząd Województwa jako IZ RPOWP na lata 2007- 2013) miał prawo wydać w stosunku do Beneficjenta M. S. decyzję w sprawie zwrotu części dofinansowania, bowiem, uwzględniając treść powołanego wyżej przepisu, decyzja ta nie mogła zostać wydana po upływie 8 lat od zaistnienia nieprawidłowości (podwójny termin okresu przedawnienia, przy uwzględnieniu, że ostatnia transza płatności została dokonana w dniu 25 września 2012 roku). Ostateczne zakończenie programu operacyjnego na lata 2007-2013 miało miejsce w dniu 17 sierpnia 2018 roku, (pismo Komisji Europejskiej VIA SFC2007 ref. Ares (2018)4407033-27/08/2018) natomiast termin biegu przedawnienia "zgodnie z art. 3 ust. 1 akapit trzeci rozporządzenia nr 2988/95 może ulec przerwaniu przez każdą czynność właściwego organu władzy, o której zawiadamia się daną osobę, a która odnosi się do dochodzenia lub postępowania w sprawie nieprawidłowości (pkt 125 ww. wyroku Trybunału Sprawiedliwości). W tym względzie z brzmienia art. 3 ust. 1 akapit trzeci rozporządzenia nr 2988/95 wynika, że pojęcie 'danej osoby' oznacza podmiot gospodarczy, co do którego istnieje podejrzenie, iż dopuścił się nieprawidłowości, oraz że pojęcie 'czynności odnoszącej się do dochodzenia lub postępowania' oznacza każdą czynność, która określa dostatecznie dokładnie operacje, w odniesieniu do których istnieje podejrzenie wystąpienia nieprawidłowości, w związku z czym warunek wskazany w tym przepisie należy uznać za spełniony, jeśli na podstawie całokształtu okoliczności danego przypadku można dojść do wniosku, że dana osoba została rzeczywiście zawiadomiona o takich czynnościach odnoszących się do dochodzenia lub postępowania (por. wyrok z dnia 11 czerwca 2015 r., Pfeifer & Langen, C-52/14, EU:C:2015:381, pkt 36, 38, 43 - pkt. 126 wyroku TSUE).

W przedmiotowej sprawie czynnością powodującą przerwanie biegu terminu przedawnienia było niewątpliwie postanowienie o przedstawieniu zarzutów przez Prokuraturę Okręgową w Ł. z dnia [...] czerwca 2017 roku, którego treść ogłoszona została skarżącemu w dniu [...] lipca 2017 roku. Obie decyzje zostały zatem wydane przed upływem 4 lat od momentu przerwania biegu terminu przedawnienia i przed upływem podwójnego okresu terminu przedawnienia. W sprawie znajduje bowiem zastosowanie art. 3 ust. 1 zdanie drugie rozporządzenia nr 2988/95, zgodnie z którym "W przypadku nieprawidłowości ciągłych lub powtarzających się okres przedawnienia biegnie od dnia, w którym nieprawidłowość ustała." W niniejszej sprawie mamy do czynienia z nieprawidłowością powtarzającą się, która w świetle ustaleń organu administracji ustała wraz ze złożeniem ostatniego wniosku o płatność, którego dotyczy korekta finansowa orzeczona zaskarżoną decyzją, dotycząca kwoty w wysokości 61.330,54 zł wypłaconej dnia 25 września 2012 r. Powyższe oznacza, że bieg terminu przedawnienia rozpoczął się w niniejszej sprawie z momentem ustania popełniania przez beneficjenta opisanej w decyzji organu I instancji nieprawidłowości powtarzającej się.

Zważyć w tym miejscu należy, że dla ustalenia, czy skutek decyzji deklaratoryjnych nastąpił przed upływem terminu przedawnienia, istotna jest data doręczenia decyzji organu odwoławczego, a nie data jej wydania (por. m.in. wyroki NSA: z dnia 22 kwietnia 2014 r., sygn. akt II FSK 2466/14, z dnia 6 maja 2015 r., sygn. akt II FSK 333/14, z dnia 15 kwietnia 2016 r., sygn. akt II GSK 1214/14, z dnia 9 czerwca 2016 r., sygn. akt II FSK 1683/14).

Należy nadto wskazać, że zgodnie z treścią art. 89 ust. 5 rozporządzenia Rady nr 1083/2006 zamknięcie programu operacyjnego następuje w dacie wcześniejszego spośród następujących trzech wydarzeń: płatności salda końcowego określonego przez Komisję na podstawie dokumentów, o których mowa w ust. 1, przesłania noty debetowej na kwoty nienależnie wypłacone państwu członkowskiemu przez Komisję w odniesieniu do danego programu operacyjnego, anulowania salda końcowego zobowiązania budżetowego. Komisja informuje państwo członkowskie o dacie zamknięcia programu operacyjnego w nieprzekraczalnym terminie dwóch miesięcy.

Podkreślić należy, że w dniu 2 września 2017 r. weszła w życie zmiana do przepisów u.f.p., m.in. dodany został art. 66a. W uzasadnieniu projektu zmian do przepisów u.f.p. (Sejm RP VIII kadencji nr druku 1636), wskazano, że regulacja zawarta w art. 66a stanowi uwzględnienie uwag zgłaszanych przez instytucje systemu wdrażania programów operacyjnych w zakresie konieczności jednoznacznego ustalenia okresu przedawnienia oraz terminu rozpoczęcia biegu przedawnienia w stosunku do niepodatkowych należności budżetowych z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz innych należności związanych z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetek od tych środków i od tych należności, o których mowa w art. 60 pkt 6 u.f.p. Ustawodawca uznał, że precyzyjne określenie rozpoczęcia biegu okres przedawnienia jest niezbędne z uwagi na specyfikę stwierdzenia nieprawidłowości w projektach oraz konieczność stosowania w tym zakresie art. 189 ust. 3 i art. 207 u.f.p. Ustawodawca przywołał także brzmienie art. 3 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95 i wskazał, że termin przedawnienia zobowiązania do zwrotu środków, o których mowa w art. 60 pkt 6 u.f.p. będzie wynosił 5 lat, licząc od dnia, w którym decyzja o zapłacie odsetek albo decyzja określająca kwotę do zwrotu środków stała się ostateczna albo od dnia wypłaty salda końcowego, o którym mowa odpowiednio w art. 89 ust. 1 rozporządzenia nr 1083/2006, w zależności który z tych terminów nastąpi później.

W ocenie sądu, w art. 66a u.f.p. ustawodawca przeniósł i doprecyzował na gruncie prawa krajowego regulację dotyczącą okresu przedawnienia i terminu rozpoczęcia biegu przedawnienia, która dotychczas obowiązywała jedynie w prawie unijnym w art. 3 rozporządzenia 2988/1995. Zaaprobowanie stanowiska strony skarżącej, odnośnie terminu przedawnienia w niniejszej sprawie, doprowadziłoby natomiast do kuriozalnej sytuacji, w której organ miałby możliwość kontroli sposobu wydatkowania uzyskanej ze środków unijnych dotacji, jednak bez możliwości nałożenia na beneficjenta jakiejkolwiek sankcji w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości. Działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści.

Z uwagi na powyższe, za niezasadne należy uznać zarzut skargi polegający na naruszeniu art. 70 § 1 o.p.

Chybiony okazał się również zarzut skargi dotyczący naruszenia przepisów art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 207 ust. 9 i art. 67 ust. 1 u.f.p. oraz z art. 54 § 1 pkt 3 o.p. Wskazać należy, że zgodnie z art. 54 § 2 o.p., przepisów art. 54 § 1 pkt 3 i 7 o.p. nie stosuje się, jeżeli do opóźnienia w wydaniu decyzji przyczyniła się strona lub jej przedstawiciel lub opóźnienie powstało z przyczyn niezależnych od organu. Zdaniem sądu, wydanie przez organ obu decyzji z naruszeniem terminów określonych w przepisach o.p. nastąpiło z przyczyn niezależnych od organu.

Wskazać należy, że termin liczenia odsetek od środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem, wykorzystanych z naruszeniem procedur oraz pobranych nienależnie lub w nadmiernej wysokości wynika wprosi z art. 207 u.f.p. Zgodnie z tym przepisem ww. środki podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji. Organ I instancji zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej orzekł o okresach odsetkowych. Art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., na który wskazuje skarżący, nie mógł być zastosowany. Uchylając decyzję organu I instancji, organ musiałby stwierdzić, że została ona wydana z naruszeniem prawa, co w rozpatrywanej sprawie nie miało miejsca, a okres odsetkowy zawarty w decyzji I instancyjnej został prawidłowo określony. To na etapie rozpatrywania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy doszło do przedłużenia postępowania, które nie nastąpiło z winy organu administracji. Jak wynika z akt, w toku postępowania, w dniu [...] stycznia 2020 r. organ otrzymał wyrok Sądu Okręgowego II Wydziału Karnego w S. wraz z uzasadnieniem. Decyzja II instancji została wydana przez Zarząd Województwa P., a następnie przesłana stronie skarżącej. To na skarżącym spoczywa obowiązek prawidłowego wyliczenia należnych odsetek, mając na uwadze wskazany w decyzji organu II instancji okres ich wyłączenia. Taki sposób informowania o okresach wyłączenia biegu odsetek, jaki zastosowano w decyzji II instancji, jest powszechnie praktykowany przez inne organy prowadzące postępowania zwrotowe, w tym w krajowych programach operacyjnych.

Ponadto istotną kwestią w niniejszej sprawie było rozstrzygnięcie Sądu II instancji w postępowaniu karnym. Z uwagi na apelację wniesioną przez M. S. od skazującego wyroku karnego wydanego przez Sąd Rejonowy w S., organ był zobligowany do wstrzymania się z wydaniem decyzji do czasu ostatecznego zakończenia sprawy karnej i doręczenia uzasadnienia wyroku sądu II instancji. Kwestia ta miała zasadnicze znaczenie, bowiem gdyby M. S. został uniewinniony od zarzucanego mu czynu, organ nie mógłby się opierać na przerwaniu biegu terminu przedawnienia związanego z postawieniem skarżącemu zarzutów i nie miałby możliwości wydania decyzji zwrotowej. Sąd Okręgowy II Wydział Kamy w S. na skutek wniesionej apelacji przez uznał M. S. winnym tego że: "w okresie od [...] listopada 2011 r do [...] sierpnia 2012 roku jako właściciel firmy Biuro Usługowo-Handlowe M. działając wspólnie i w porozumieniu z A. M. właścicielką firmy Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe E. A. M., w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu uzyskania dotacji ze środków unijnych z dofinansowaniem krajowym z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa P. stosownie do umowy [...] z dnia 25.08.2010 roku zawartej z Urzędem Marszałkowskim w B. na finansowanie projektu "Nowocześnie w Przyszłość-budowa hotelu 3-gwiazdkowego na terenie S. w bezpośrednim sąsiedztwie Parku Naukowo-Technologicznego P.", przedkładał w Urzędzie Marszałkowskim w B. wnioski beneficjenta o płatność dla osi priorytetowej I-IV w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa P. na lata 2007-2013 do których dołączał poświadczające nieprawdę faktury VAT oraz poświadczające nieprawdę protokoły odbioru wykonanych elementów robót obiektu co do terminu odbioru i faktycznego wykonania tych robót, a dokumenty te były niezbędne do przyznania mu jako beneficjentowi wskazanej wyżej umowy, dotacji w formie refundacji poniesionych wydatków na inwestycję", szczegółowo wymienionych w wyroku karnym. Zgodnie z bardzo obszernym orzecznictwem sądów administracyjnych, w tym NSA, "stosownie do art. 11 p.p.s.a., ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Oznacza to, że Sąd I instancji musi uwzględnić w swoim orzekaniu skazujący wyrok karny, a co najistotniejsze - nie może podważać ustaleń z niego wynikających w zakresie objętym sentencją tego wyroku. Istnienie takiego wyroku musi być odczytywane jako ograniczające także i same organy administracji w zakresie możliwego prowadzenia przez nie postępowania dowodowego oraz wywodzonych na jego podstawie ustaleń faktycznych. To bowiem, co przesądził w sposób prawomocny skazujący wyrok karny w zakresie między innymi strony podmiotowej i przedmiotowej przestępstwa oraz czasu jego popełnienia, nie może być już odmiennie dowodzone w toku prowadzonego postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego." (zob. np. wyrok NSA z dnia 4 lutego 2020 r., sygn. II OSK 825/18; wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2020 r., sygn. II GSK 1999/17).

Dokumenty z postępowania karnego nie stanowiły jedynego dowodu, na którym oparł się organ administracji orzekający w niniejszej sprawie, bowiem nie zapadł wówczas jeszcze prawomocny wyrok skazujący. Stanowiły one jeden z elementów, które we wzajemnym powiązaniu wskazywały na to, że skarżący nie wykorzystał środków w sposób zgodny z umową i wskazanymi powyżej przepisami prawa krajowego i unijnego, co skutkowało wydaniem decyzji określającej kwotę zobowiązania do zwrotu, która to została zrefundowana skarżącemu nienależnie i co skutkowało konieczność zastosowania art. 207 ust. 4 pkt 3 u.f.p., powodując na zasadach tam wskazanych, wykluczenie beneficjenta z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich.

W świetle powyższych przepisów, tutejszy sąd w pełni podziela zdanie Instytucji Zarządzającej, że w analizowanym przypadku miało miejsce nierzetelne dokumentowanie przez stronę w okresie od listopada 2011 r. do sierpnia 2012 r. postępu robót budowlanych, jak i czynionych wydatków. Jak słusznie wskazywały organy, wydatek poniesiony na podstawie dowodów księgowych nierzetelnych i nieodzwierciedlających stanu rzeczywistego, a zatem niespełniających wymogów z rozdziału 5.4 Wytycznych, należało uznać za wydatek, który nie jest zgodny z obowiązującymi przepisami prawa, który nie został właściwie udokumentowany w rozumieniu zapisów rozdziału 5.2 pkt 2 lit. b) i g) Wytycznych, a tym samym nie może być podstawą do wypłaty dofinansowania. W świetle powyższego zasadnie organ stwierdził, że strona naruszyła postanowienia Umowy o dofinansowanie i wskazanych w niej dokumentów regulujących zasady wykorzystywania środków pomocowych. Tym samym, strona wykorzystała otrzymane dofinansowanie z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., co skutkowało koniecznością jego zwrotu na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 2 tejże ustawy. Zaistniała również przesłanka z art. 207 ust. 1 pkt 3 u.f.p. do wydania decyzji w sprawie zwrotu, gdyż środki publiczne przekazane stronie w zakresie, w jakim wykorzystała je na sfinansowanie zakupów w Projekcie, zostały pobrane nienależnie - z uwagi na ich uzyskanie w wyniku przedstawienia nierzetelnych dokumentów dotyczących faktycznych okoliczności dokonywanych transakcji (dokumentów nieodzwierciedlających rzeczywistych zdarzeń gospodarczych oraz naruszających przepisy ustawy o rachunkowości).

Jak słusznie wskazywał organ, obarczone nieprawidłowością wydatki podlegają procedurze korekty finansowej, polegającej na anulowaniu wkładu ze środków publicznych, w tej części, w której strona dokonała naruszenia warunków jego przyznania. Odwołując się do definicji legalnej "nieprawidłowości" zawartej w art. 2 pkt 7 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. Urz. UE L 210 z dnia 31 lipca 2006 r.), zwanego dalej Rozporządzeniem Rady (WE) nr 1083/2006, organ wyjaśnił, że nieprzestrzeganie przez stronę zapisów Wytycznych, które mają dla niej wiążący charakter, wypełnia przesłankę "naruszenia prawa", które spowodowało realną "szkodę", rozumianą jako uszczerbek w budżecie ogólnym Unii Europejskiej lub budżetach zarządzanych przez Unię, w drodze sfinansowania nieuzasadnionego wydatku, innymi słowy poprzez wypłatę środków, które nie powinny być wypłacone w myśl warunków Umowy o dofinasowanie i przepisów prawa. Nie można więc było uznać za uzasadniony zarzutu skargi dotyczącego naruszenia przez organ art. 207 ust. 1 pkt 2 i 3 u.f.p.

Za chybione sąd uznał również zarzuty skargi dotyczące rzekomego naruszenia art. 15 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie całokształtu sprawy a ograniczenie się jedynie do zweryfikowania zarzutów i twierdzeń podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a także rzekome naruszenie art. 11 w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 oraz § 3 k.p.a. poprzez brak w uzasadnieniu wyjaśnienia podstawy prawnej do wydania decyzji. W ocenie sądu, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, w kontrolowanych decyzjach, organ w sposób wyczerpujący przedstawił i uzasadnił swoje stanowisko, zarówno co do stanu faktycznego jak i prawnego sprawy oraz w sposób szczegółowy odniósł się do poszczególnych twierdzeń strony. Skarżący podnosi, że postępowanie odwoławcze powinno polegać na ponownym rozpatrzeniu sprawy, a nie na weryfikacji decyzji wydanej przez I instancję. Wskazuje, że decyzja nie zawiera wyjaśnienia podstawy prawnej uzasadniającej orzeczenie o nakazie zwrotu środków, powołując się w treści uzasadnienia skargi na wyrok NSA z dnia 1 lutego 2012 roku I OSK 181/11 podnosi, że "organ ponownie rozpoznając sprawę powinien rozpoznać sprawę w jej całokształcie a w szczególności odnieść się do zarzutów stron przeciwnych, rozpatrzyć je i dać temu pełen wyraz w sporządzonym uzasadnieniu". Odnosząc się do powyższego należy przede wszystkim zaznaczyć, że wyrok, na który powołuje się strona zapadł w zupełnie innym stanie faktycznym bowiem odnosił się do decyzji wywłaszczeniowych wydanych z naruszeniem prawa w 2009 r. Dotyczył przemilczenia w ostatecznej decyzji organu kwestii nieodwracalnych skutków prawnych w odniesieniu do działki X które miały wpływ na ocenę przez WSA. Wyrwanie przez skarżącego z kontekstu całego uzasadnienia jednego zdania w oderwaniu od meritum konkretnej sprawy, które to zdanie pasuje do forsowanego stanowiska, nie może być podstawą do stawiania zarzutu organowi, w ocenie którego zebrany materiał dowodowy prowadzi do skrajnie odmiennych od stanowiska skarżącego wniosków. Sąd popiera stanowisko IZ RPOWP, że postępowanie wywołane wnioskiem o ponowie rozpatrzenie sprawy zostało przeprowadzone w sposób bardzo dokładny, szczegółowy, analizując zarówno dowody zebrane w I instancji jak i nowe, dopuszczone przez organ w wyniku ponownej weryfikacji decyzji organu I instancji. Organ, poza wnikliwym, ponownym rozpatrzeniu sprawy, odniósł się do poszczególnych zarzutów skarżącego. Ponownej analizie poddano cały materiał dowodowy, w szczególności zakwestionowane czynności: prace konstrukcyjne dachu, posadzek, tynków, elewacji, malowania ścian i sufitów, utwardzenie i zagospodarowanie terenu wokół hotelu oraz przeanalizowano ponownie i dopuszczono nowe dowody w postaci protokołów z zeznań poszczególnych świadków. Nie sposób zgodzić się także z zarzutem braku wyjaśnienia podstawy prawnej. Bardzo szerokie uzasadnienie decyzji wskazuje, jakie przepisy zostały naruszone i na czym polegało to naruszenie. Organ szczegółowo opisał w jaki sposób skarżący naruszył "Wytyczne w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa P. na lata 2007-2013", z których wynika, że dofinansowane mogą być jedynie wydatki lub koszty ponoszone przez Beneficjenta zgodnie z zasadami obowiązującymi w Wytycznych, do których przestrzegania strona zobowiązała się na podstawie zapisów § 8 pkt 8 w zw. z § 1 pkt 14 umowy.

Z treści przeprowadzonego postępowania wynika, że strona nierzetelnie dokumentowała wykonane roboty budowlane w Projekcie, gdyż dowody księgowe w postaci faktur wraz z protokołami odbioru robót budowlanych były niezgodne z rzeczywistym przebiegiem zdarzeń. Z materiału dowodowego wynika nadto, iż część zakwestionowanych faktur miała charakter tzw. "pustych faktur", które nie dokumentowały w swojej treści zdarzeń gospodarczych, a jedynie posłużyły do uzyskania refundacji wydatków kwalifikowalnych. Zdaniem sądu, wskazane okoliczności wypełniły dyspozycję art. 207 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o finansach publicznych, ponieważ doszło do wykorzystania środków z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. Sposób, w jaki doszło do naruszenia tych procedur szeroko został opisany w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji, gdzie wskazano również naruszone paragrafy umowy. Zatem gołosłowne twierdzenia skarżącego, że Instytucja Zarządzająca nie wykazała w jaki sposób została zrealizowana dyspozycja art. 207 i 184 ustawy o finansach publicznych i jakie konkretne warunki umowy naruszono, zdaniem sądu są nieuzasadnione.

Skarżący podniósł również zarzut naruszenia art. 6 w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez pominięcie wykonanych u niego kontroli przez pracowników Instytucji Zarządzającej, które nie wykazały żadnych nieprawidłowości. Nie sposób zgodzić się z prezentowanym przez stronę stanowiskiem w tym zakresie, gdyż w postępowaniu kontrolnym organ nie był w stanie sprawdzić, czy przedstawione już do refundacji zdarzenia gospodarcze zostały rzeczywiście wykonane w przedstawionym okresie. W momencie kontroli na miejscu część robót uległa już zakryciu i nie sposób było ustalić czy wykonane zostały przez wskazane podmioty w czasie wynikającym z przedstawionych przez beneficjenta dokumentów. Urząd Marszałkowski nie ma faktycznej możliwości zakwestionowania przedstawionej faktury, jeśli spełnia ona wszelkie wymogi formalne. Na etapie kontroli nie było podstaw kwestionowania ani "pustych faktur" ani też podstaw do uznania, że roboty budowalne zostały wykonane przez inny podmiot niż wyłoniony w zapytaniu ofertowym. Kwestia ta poruszana była również w trakcie postępowania karnego sądowego. Podkreślić należy w tym miejscu, że skarżący był powiadomiony o terminie kontroli. Na dzień jej przeprowadzenia kontrolujący zastali określony stan zaawansowania prac, który został odzwierciedlony w protokole kontroli. Niemożliwym było ustalenie kiedy faktycznie prace były wykonane, czy też, że prace były nierzetelnie fakturowane, gdyż w dacie wystawienia faktur nie miały miejsca zdarzenia gospodarcze, które zostały nimi udokumentowane. Oczywistym jest, że w przypadku, gdy strona dopuszcza się naruszeń, stwierdzonych dopiero na późniejszym etapie, jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie, gdy podczas kontroli na miejscu niemożliwe było stwierdzenie terminu wykonywania poszczególnych robót budowlanych czy też prawidłowości zastanych na miejscu faktur, a do wykrycia nieprawidłowości doszło dopiero na etapie postępowania karnego prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w Ł., a następnie przez Sąd Rejonowy i Okręgowy w S., to wynik takiej kontroli nie ma znaczenia przy ocenie kwalifikowalności wydatków, bowiem to, że w czasie kontroli nie zostały one zakwestionowane nie oznacza, że nie mogą zostać zakwestionowane w czasie późniejszym i to również przez inne organy. Umowa o dofinansowanie w § 7 ust 14 wyraźnie wskazuje, że wypłacona kwota dofinansowania może zostać pomniejszona o kwoty wydatków błędnie uznanych za kwalifikowane w ramach poprzednich wniosków o płatność. Orzecznictwo sądów administracyjnych w powyższym zakresie jest jednoznaczne. Powołane w uzasadnieniu decyzji wyroki NSA z dnia 20 marca 2014 r, sygn. akt II GSK 430/13, II GSK 2318/13, II GSK 79/13, II GSK 249/13, wyraźnie stwierdzają, że beneficjent nie nabywa żadnych ostatecznych praw do wypłaconej kwoty pomocy, jeśli nie przestrzega warunków, którymi to wsparcie zostało obwarowane, oraz zawsze należy orzec o zwrocie nienależnie pobranych środków nawet w sytuacji, gdy wpłata nastąpiła wskutek omyłki organu czy też nieprawidłowości, działań lub zaniechań leżących po stronie beneficjenta. W związku z powyższym za chybione należy uznać również zarzuty naruszenia art. 6 w zw. z art. 8 k.p.a.

Kolejnym zarzutem skargi jest naruszenie art. 7 w zw. z art. 76 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez wykorzystanie na potrzeby postępowania administracyjnego materiałów zgromadzonych przez organy podatkowe oraz przyznanie szczególnej mocy dowodowej dziennikowi budowy, który nie może korzystać z domniemania z art. 76 § 1 k.p.a. Skarżący powołał się przy tym na wyrok NSA z dnia 13 marca 2019 r. II OSK 894/18 podkreślając że "dziennik budowy to dokument prywatny, który musi odpowiadać określonym normatywnie wymogom. Dziennik budowy nie jest dokumentem urzędowym, o którym mowa w art. 76 § 1 k.p.a. (...) jest to dowód przedkładany przez strony, a zatem podlega wszystkim regułom wynikającym ze swobodnej oceny dowodów i może być konfrontowany z pozostałymi dowodami, o ile takie pozyska organ bądź zostaną przedłożone przez stronę postępowania". Przede wszystkim należy zgodzić się z organem, że nie przyznał żadnej szczególnej mocy dowodowej dziennikowi budowy. Jest on jednym z dowodów, na których opierał się organ analizując stan faktyczny niniejszej sprawy. Przepis art. 7 k.p.a. zobowiązuje organ do podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Formułuje w ten sposób ogólną zasadę, nie precyzując jednak, o jakie konkretnie czynności chodzi. Ich zakres każdorazowo zależy od rodzaju sprawy, przesłanek wynikających z prawa materialnego, wyznaczających zakres postępowania wyjaśniającego. Formułując zarzut naruszenia tej zasady należy zatem wskazać jakie okoliczności wymagały w sprawie ustalenia i określić zaniechania, które spowodowały niedostateczne ustalenie stanu faktycznego. Formułując zarzut naruszenia zasady prawdy obiektywnej oraz swobodnej oceny dowodów, skarżący ponownie opiera się na wyrwanym z kontekstu zdaniu uzasadnienia wyroku NSA, nie cytując już dalszej jego treści, z której wynika, że "Wbrew ocenie skarżących, należy uznać moc dowodową dziennika budowy w tej sprawie i ustaleń z niego wynikających. Dziennik budowy jest to faktycznie dokument prywatny, który musi odpowiadać określonym normatywnie wymogom. Rzeczywiście dziennik budowy nie jest dokumentem urzędowym, o którym mowa w art. 76 § 1 k.p.a., niemniej jednak zgodnie z art. 45 ust. 1 Pr. bud. stanowi potwierdzenie przebiegu robót budowlanych oraz zdarzeń i okoliczności zachodzących w toku wykonywania robót. Wartość dowodową tego dokumentu można podważyć tylko przy pomocy innych dowodów, z których jednoznacznie będzie wynikać, że stan faktyczny odzwierciedlony w dzienniku budowy nie odpowiada stanowi przeprowadzonych w sprawie robót budowlanych. Nadto jest to dowód przedkładany przez strony, a zatem podlega wszystkim regułom wynikającym ze swobodnej oceny dowodów i może być konfrontowany z pozostałymi dowodami, o ile takie pozyska organ bądź zostaną przedłożone przez stronę postępowania". Powołując się na nieprawidłowości wynikające z zapisów dziennika budowy, skarżący nie przedstawili żadnych innych dokumentów, które mogłyby stanowić przeciwwagę dla wynikających z dziennika budowy okoliczności faktycznych. Ponadto, w niniejszej sprawie dziennik budowy nie był jedynym dowodem, na którym oparł się organ wydając decyzję. Takimi dokumentami były również protokoły z zeznań świadków, wystawione faktury, wnioski o płatność, protokoły odbioru, dokumenty z postępowania podatkowego i postępowania sądowego oraz dokumenty włączone do postępowania na etapie rozpatrywania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W świetle art. 7 k.p.a. organ ma obowiązek podjąć wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego konkretnej sprawy. Kwestionowane rozstrzygnięcie zapadło na podstawie wielu różnych dowodów, które doprowadziły organ do prawidłowych wniosków, że skarżący dopuszczał się nieprawidłowości w wydatkowaniu środków unijnych. Organ dokonał własnej oceny materiału dowodowego i materiału dowodowego z niezakończonej sprawy w postępowaniu podatkowym, która oczekuje na wyrok NSA. Nie przesądził tym samym o wyniku postępowania, wbrew temu, co podnosi strona. Rozstrzygnięcie organu zostało oparte na wielu dowodach, które zostały powołane w uzasadnieniu decyzji, wskazując jakie czynności zostały zakwestionowane i z jakiego powodu oraz jakim zdarzeniom budowlanym i dowodom organ dał wiarę.

Organ, rozpatrując wniosek skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, wykazał związek naruszenia regulacji obowiązujących przy wykorzystaniu środków pomocowych ze szkodą w budżecie Unii Europejskiej i budżecie państwa, co obligowało organ do wymierzenia korekty finansowej. Zgodnie z art. 2 pkt 7 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2003 szkoda polega na sfinansowaniu wydatków m. in. nieodpowiadających rzeczywistym zdarzeniom gospodarczym, które nie zostały poniesione we wskazanym okresie czasu, oraz wydatków które nie zostały faktycznie poczynione z uwagi na wystawianie tzw. "pustych faktur", co odbyło się ze szkodą dla budżetu unijnego, gdyż pokryte zostały wydatki które nie zostały poniesione we wskazanym przez beneficjenta okresie. W rozpatrywanej sprawie zostały zrefundowane wydatki za roboty budowlane, które nie zostały w tamtym okresie czasu wykonane. Z obszernego materiału dowodowego wynika, że prace budowlane były wstrzymywane lub realizował je inny podmiot w zupełnie innym terminie, a przedstawiane dokumenty szczegółowo określone w decyzji pozwoliły na uzyskanie refundacji rzekomo poniesionych już wydatków. Wobec stwierdzenia, że strona umowy o dofinansowanie wykorzystała środki w sposób niezgodny z umową, organ wydał decyzję określającą kwotę zobowiązania przypadającą do zwrotu. Jednocześnie w dniu [...] listopada 2019 r. Referat Zarządzania Finansowego i Nieprawidłowości przekazał za pośrednictwem systemu Irregularity Management (IMS), Raport do Komisji Europejskiej dotyczący nieprawidłowości w projekcie [...] dotyczący firmy Biuro Usługowo-Handlowe M.

Reasumując, w ocenie sądu, organ prowadził postępowanie w sposób prawidłowy. Całość materiału zebranego poza postępowaniem administracyjnym, tj. np. dokumentacja przekazana przez sądy, policję i prokuraturę stanowiła akta sprawy administracyjnej. Jak wynikało z akt, strona była informowana o możliwości czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym, w tym o możliwości przeglądania akt, co uczyniła, przedkładania nowych dowodów i wyjaśnień w sprawie. Strona w swoich pismach odnosiła się do ustaleń utrwalonych w tych dokumentach, co świadczyło o jej znajomości akt sprawy prowadzonej przez organ. Strona aktywnie działała przez całe postępowanie. W ocenie sądu, organ w prawidłowy sposób zebrał materiał dowodowy i dokonał jego oceny, a zaskarżona decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne, z powołaniem się na odpowiednie przepisy i wyjaśnieniem ich treści oraz wskazanie na jakich dowodach organ się oparł, a których nie przeprowadził i dlaczego.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, oddalił ją na mocy art. 151 p.p.s.a.