Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 328/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2019-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Prawo miejscowe
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 10 ust. 1 pkt 1, art. 15 ust.2  pkt 1, art. 15 ust. 1 i art. 20 ust.1, art. 1 ust. 2 pkt , ust. 3 , art. 6 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
article: art. 1 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2107
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
article: art. 3 par. 2 pkt 5, art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.) Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Klimek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi E. O. na uchwałę Rady Miasta Szczecin z dnia 25 lutego 2013 r. nr XXVII/790/13 w przedmiocie Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego – "Pogodno–Somosierry" w Szczecinie oddala skargę.


UZASADNIENIE

E. O. (zwany dalej: "Skarżącym") wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ze skargą na uchwałę Rady Miasta Szczecin z dnia

25 lutego 2013 r. nr XXVII/790/13 w sprawie Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Pogodno – Somosierry" w Szczecinie (publ. Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2013r., poz. 1202) w części dotyczącej § 52 ust. 5 lit. a) o treści: "dopuszcza się rozbudowę budynków jednorodzinnych wyłącznie od strony elewacji ogrodowej, z utrzymaniem obrysu istniejącej ściany bocznej" oraz odpowiadających im zapisów w załączniku graficznym do uchwały, zarzucając powyższemu rozstrzygnięciu naruszenie:

- art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu

i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 Nr 80, poz. 717) poprzez oparcie uchwały na studium nieuwzględniającym dotychczasowego przeznaczenia działki skarżącego oraz stanu jej zagospodarowania,

- art. 15 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu

i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 Nr 80, poz. 717) poprzez niejednoznaczne określenie przeznaczenia terenów objętych planem,

- art. 15 ust. 1 i art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu

i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003, Nr 80, poz. 717) z powodu zaistnienia sprzeczności pomiędzy tekstem uchwały a jej załącznikiem graficznym,

- art. 1 ust. 2 pkt 7, ust. 3, art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r.

o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003, Nr 80, poz. 717) w zw. z art. 64 ust. 1, 2 i 3, art. 32 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 1 Protokołu dodatkowego Nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, poprzez nieuwzględnienie przez Radę Miasta w procesie planowania i zagospodarowania przestrzennego prawa własności wnioskodawcy, prowadzące do naruszenia istoty tego prawa.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały w zaskarżonej części oraz zasądzenie na Jego rzecz kosztów niniejszego postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Uzasadniając swoje stanowisko Skarżący przytoczył stan faktyczny sprawy dotyczący jego nieruchomości. Podał, że decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta S. ustalił na Jego rzecz warunki zabudowy dla nieruchomości położonej w S. przy ul. [...] dla inwestycji polegającej na rozbudowie istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego o garaż dwustanowiskowy dla samochodów osobowych z nadbudową częścią biurową. Następnie decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta S. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego o pomieszczenia mieszkalne z usługą na parterze oraz z wbudowanym garażem dwustanowiskowym. Na wniosek B. i M. Ł. – współwłaścicieli nieruchomości przy ul. [...], na której prowadzone były roboty budowlane Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie grodzkim S. (dalej jako PINB) wszczął postępowanie administracyjne w sprawie zgodności prowadzonych robót budowlanych z zatwierdzonym projektem.

Postanowieniem z dnia [...] PINB wstrzymał prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od zatwierdzonego projektu budowlanego. Decyzją z dnia [...] PINB nałożył na inwestora obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót oraz projektowane zmiany w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.

W związku z wydaniem decyzji PINB z dnia [...] decyzją z dnia [...]. Prezydent Miasta S. uchylił swoją decyzją z dnia [...] o pozwoleniu na budowę. Wojewoda Zachodniopomorski decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie. Postanowieniem z dnia [...] PINB zawiesił prowadzone postępowanie w sprawie. Postępowanie było zawieszone do dnia [...]. W dniu 7 kwietnia 2005r. Skarżący przedłożył projekt zamienny rozbudowy budynku mieszkalnego przy ul. [...].

Po sprawdzeniu wykonania obowiązku nałożonego decyzją PINB z dnia [...] decyzją z dnia [...] PINB zatwierdził projekt budowlany zamienny

i udzielono pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Następnie decyzją ZWINB z dnia [...]. uchylono decyzję PINB z dnia [...] przekazano sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że skoro dla rejonu ul. [...] brak jest obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, to doprowadzenie robót do stanu zgodnego z prawem wymagało doprowadzenia ich do zgodności z decyzją z dnia [...] o warunkach zabudowy, według której obiekt miał być zlokalizowany w odległości 1,5 m od granicy, zaś w projekcie przewidziano dobudowę obiektu do granicy. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy na Skarżącego nałożono obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowość w projekcie budowlanym zamiennym. Postanowieniem z dnia [...] PINB nałożył na Skarżącego obowiązek przedstawienia w terminie do dnia 15 czerwca 2012r. dodatkowych dokumentów, dotyczących projektu budowlanego zamiennego.

W dniu 14 kwietnia 2013 r. wszedł w życie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego "Pogodno – Somosierry" uchwała Rady Miasta XXVII/790/13 z dnia

25 lutego 2013r., zgodnie z którym działka przy ul. [...] znajduje sią na terenie elementarnym oznaczonym symbolem [...]. Zgodnie z § 52 ust. 3

pkt 5a planu na powyższym terenie dopuszcza się rozbudową budynków jednorodzinnych wyłącznie od strony elewacji ogrodowej, z utrzymaniem obrysu istniejącej ściany bocznej.

Decyzją z dnia [...] PINB nakazał Skarżącemu rozbiórkę rozbudowanej części budynku mieszkalnego jednorodzinnego, wolnostojącego na nieruchomości w S. przy ul. [...] w celu doprowadzenia rozbudowy do zgodności z obowiązującym obecnie planem zagospodarowania przestrzennego.

Z kolei decyzją ZWINB z dnia [...] utrzymano w mocy decyzję PINB z dnia [...] W uzasadnieniu decyzji wskazano, że wykonana przez Skarżącego rozbudowa budynku mieszkalnego jest sprzeczna w całości z zapisami miejscowego plan zagospodarowania przestrzennego "Pogodno – Somosierry", ponieważ wykonano ją obok istniejącego obiektu, od strony elewacji bocznej.

Wyrokiem z dnia 12 marca 2015r, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, sygn. II SA/Sz 979/14, uchylił decyzję ZWINB z dnia [...] Jednym z zaleceń co do dalszego postępowania zawartym w powyższym wyroku było zwrócenie się przez ZWINB do organu wnioskującego o dokonanie wykładni zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Pogodno - Somosierry".

W piśmie z dnia 16 listopada 2015r. Prezydenta Miasta S. potwierdzono, że rozbudowa budynku od strony ulicy, tj. w lokalizacji gdzie znajduje się sporny budynek, jest wykluczona, ponieważ zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przewidują rozbudowę wyłącznie na tyłach istniejącego budynku i o szerokości ograniczonej ścianami bocznymi.

Wobec powyższego, decyzją z dnia [...] r. ZWINB uchylił w całości decyzję PINB z dnia [...]. i nakazał E. O. rozbiórkę w całości dokonanej rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, wolnostojącego, zlokalizowanego na nieruchomości przy ul. [...].

Wyrokiem z dnia 25 maja 2016r. sygn. akt II SA/Sz 211/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę E. O. na decyzję ZWINB z dnia [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki.

Wyrokiem z dnia 29 sierpnia 2018r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Skarżącego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 25 maja 2016r. sygn. akt II OSK 2182/16. W pisemnym uzasadnieniu wyroku sąd stwierdził, że dokonana w sprawie wykładnia planu miejscowego, sprowadzająca się do konkluzji, że jego zapisy wykluczają możliwość rozbudowy budynku od strony ulicy, nawet jeżeli w tym miejscu znajduje się ogród, z uwagi na dodatkowe ograniczenie w postaci nienaruszalności obrysu ściany bocznej, jest prawidłowa.

Pismem z dnia 15 grudnia 2018 r. pełnomocnik skarżącego wezwał Radę Miasta do usunięcia naruszenia prawa dokonanego zaskarżoną uchwałą poprzez wykreślenie z § 52 Teren elementarny [...],[...] - ust. 5 lit. a) o treści: "wyłącznie od strony elewacji ogrodowej, z utrzymaniem obrysu istniejącej ściany bocznej", ewentualnie dodanie w ust. 5 lit. a) § 52. Teren elementarny [...] zdania o treści: "z wyłączeniem budynków zlokalizowanych na działkach narożnych".

Pismem z dnia 25.01.2019r., Rada Miasta poinformowała Skarżącego o odmowie uwzględnienia wskazanego powyżej wezwania.

W dalszej części uzasadnienia skargi podniesiono, że zgodnie z § 52 ust. 5 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Pogodno – Somosierry", przyjętego zaskarżoną uchwałą w terenie elementarnym [...] dopuszcza się rozbudowę budynków jednorodzinnych wyłącznie od strony elewacji ogrodowej,

z utrzymaniem obrysu istniejącej ściany bocznej (a), o maksymalnej wysokości nie wyższej niż istniejąca wysokość obiektu (b), przy zachowaniu formy i kątów istniejących połaci dachowych od strony elewacji frontowej i elewacji bocznych (c), z możliwością doświetlenia poddaszy od strony elewacji frontowej i elewacji bocznych wyłącznie oknami połaciowymi (d).

Zdaniem Skarżącego lektura zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego prowadzi do wniosku, że nie zawarto w nim definicji pojęcia "elewacja ogrodowa". Jednakże w § 8 pkt 11 cytowanego planu znajduje się definicja pojęcia "przedogródek", oznaczającego część niezabudowaną działki, przeznaczoną na dojście i zieleń ozdobną, znajdującą się pomiędzy linią rozgraniczającą ulicy a linią zabudowy (elewacją frontową budynku).

W świetle powyższego za teren działki od strony elewacji ogrodowej uznać zatem należy teren niezabudowany wokół istniejącego budynku przeznaczony pod zieleń ozdobną lub użytkową.

Zdaniem Skarżącego, w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy za taki teren uznać należy część działki, na której wybudowany został sporny budynek.

Użycie w § 52 ust. 5 zaskarżonego planu zwrotu "elewacja ogrodowa" wskazuje również na konieczność ustalania lokalizacji tej części budynku w relacji do położenia ogrodu, a nie np. strony świata, czy też relacji względem ulicy (frontowa, tylna, boczna). Jednocześnie przyjęta konstrukcja prowadzi do wniosku, że prawidłowe wskazanie ściany bocznej może nastąpić wyłącznie po ustaleniu elewacji ogrodowej. Prowadzi to do wniosku, że ściana boczna w stosunku do elewacji ogrodowej nie musi pokrywać się ze ścianą boczną w stosunku do elewacji frontowej (od strony ulicy).

W odpowiedzi na skargę Rada Miasta wniosła o jej oddalenie

i wyjaśniła, że zaskarżona uchwała stanowiła finalny rezultat procesu planistycznego rozpoczętego w dniu 15 kwietnia 2002 r.

Organ wskazał, że projekt planu po uzyskaniu wymaganych opinii i uzgodnień wyłożony został do publicznego wglądu w dniach od 14 listopada 2012 r. do 4 grudnia 2012 r. w siedzibie Urzędu Miasta w S..

Skarżący w trakcie sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego:

- nie złożył żadnego wniosku do planu (w wykazie wniosków do mpzp "Pogodno- Somosierry" z dnia 5 lipca 2011 r. brak jest wniosku złożonego przez Skarżącego),

- nie zapoznał się z wyłożonym do publicznego wglądu projektem planu w dniach

od 14 listopada 2012 r. do 4 grudnia 2012 r.,

- nie był obecny na dyskusji publicznej (brak obecności w dniu 16 listopada 2012r.

na dyskusji publicznej nad przyjętymi w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rozwiązaniami),

- nie złożył żadnej uwagi do planu (w wykazie uwag z dnia 7 stycznia 2013 r. brak uwagi wniesionej przez skarżącego do projektu mpzp "Pogodno-Somosierry").

Dnia 14 kwietnia 2013 r. weszła w życie uchwała Rady Miasta Szczecina NrXXVII/790/13 w sprawie Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Pogodno - Somosierry" w Szczecinie, zgodnie z którą nieruchomość zlokalizowana przy ul. [...] objęta została terenem elementarnym [...],[...]

Odnosząc się do zarzutów skargi organ uznał je za niezasadne.

Co do zarzutu "oparcia uchwały na studium nieuwzględniającym dotychczasowe przeznaczenie działki skarżącego oraz stanu jej zagospodarowania" wskazano, że w obowiązującym na dzień sporządzenia planu "Pogodno – Somosierry" Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta Szczecin (Uchwała NrXVII/470/12 Rady Miasta Szczecin z dnia 26 marca 2012 r.) wskazany w skardze teren znajdował się w jednostce planistycznej o symbolu [...], dla którego zapisy Studium wskazują jako funkcję dominującą zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. W sporządzanym planie, zgodnie z obowiązującym Studium, działkę przeznaczono także pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Funkcja terenu w Studium oraz

w uchwalonym planie miejscowym "Pogodno – Somosierry" nie uległa zmianie. Teren nadal przeznaczony jest pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną.

Organ zwrócił uwagę, że w trakcie realizacji inwestycji skarżący wprowadził zmiany wykraczające poza warunki określone w uzyskanych decyzjach, co stanowiło samowolę budowlaną. W przypadku realizacji inwestycji zgodnie z wydanymi decyzjami o warunkach zabudowy i pozwoleniu na budowę Skarżący miałby możliwość ukończenia inwestycji w oparciu o pozwolenie na budowę, nawet w przypadku uchwalenia planu, który ustala odmienny sposób zabudowy i zagospodarowania terenu. Uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Pogodno – Somosierry" ograniczyło rozbudowę budynku od strony elewacji bocznej, zgodnie m. in. z wytycznymi Z. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.

Za niezrozumiały organ uznał zarzut dotyczący niejednoznacznego określenia przeznaczenia terenów objętych planem w sytuacji gdy w planie w odniesieniu do terenu Skarżącego zawarto ustalenia:

1) przeznaczenie: zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna wolno stojąca;

2) dopuszcza się usługi wbudowane.

Podobnie za niezasadny uznano zarzut "sprzeczności pomiędzy tekstem uchwały, a jej załącznikiem graficznym", bowiem pomimo, że linie zabudowy "pozwalają" zabudować większy obszar, to tekst ogranicza możliwości i wskazuje zasady zabudowy i gospodarowania terenu.

Odnosząc się do zarzutu "nieuwzględnienia w procesie planowania

i zagospodarowania przestrzennego prawa własności wnioskodawcy" organ podniósł, że ochrona prawa własności, zagwarantowana w art. 21 Konstytucji RP nie jest ochroną absolutną. Ograniczenia wykonywania prawa własności wynikające z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego mają swoje źródło w ustawie, a zatem są prawnie dopuszczalne.

Podkreślono, że ustalony w zaskarżonym planie sposób zabudowy

i zagospodarowania terenu wynika m. in. z wytycznych i uzgodnień projektu planu.

Osiedle P. to obszar objęty w planie ochroną konserwatorską z uwagi na układ przestrzenny wyróżniający się wartością historyczną i wysokim stopniem zachowania historycznej kompozycji zespołu zabudowy. Wymogiem ustawowym jest uwzględnienie w ustaleniach projektu planu warunków określonych przez organy uczestniczące w postępowaniu, w tym także Z. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, który w wytycznych do planu zawarł wymóg przytoczonych ustaleń. Wobec powyższego organ sporządzający projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego był zobowiązany do ich uwzględnienia, dlatego też w planie obowiązują m. in. zapisy § 52, ust. 3 pkt 5.

W podsumowaniu Rada podniosła, że Skarżący posiadał pozwolenie na budowę, tym samym mógł zrealizować budowę w takiej formie, na jaką uzyskał zgodę, bez względu na ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego. Problem powstał w związku z faktem, iż skarżący realizował obiekt niezgodnie z uzyskanym pozwoleniem na budowę, gdyż wybudował obiekt o większej kubaturze, wyższy, zbliżony do granicy działki, na który nie miał wymaganych zgód, co zostało zawarte w wydanym postanowieniu o rozbiórce.

Na rozprawie w dniu [...] pełnomocnik organu podniósł, że elewacja ogrodowa to ta, od której strony jest ogród. Jeżeli z regulacji planu wynika zakaz zabudowy między budynkami to obejmuje on także elewację ogrodową.

Pełnomocnik skarżącego podniósł, że plan nie przewiduje zakazu zabudowy między budynkami.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Przepis art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

W przypadku kwestionowania uchwały w przedmiocie planu zagospodarowania przestrzennego uwzględnienie skargi nastąpi, gdy naruszenie przepisów przekroczy granice tzw. władztwa planistycznego. Władztwo planistyczne wynika z art. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i stanowi kompetencję gminy do samodzielnego i zgodnego z jej interesem kształtowania polityki przestrzennej. Obejmuje ono samodzielne ustalenie przez gminę przeznaczenia terenów, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i określenie warunków zabudowy (art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1 u.p.z.p.). W zakres władztwa planistycznego wchodzi też, z mocy art. 6 ust. 1 tej ustawy, ustalenie w planie miejscowym sposobu wykonywania prawa własności nieruchomości. Prawo własności jest wprawdzie najsilniejszym prawem podmiotowym, korzystającym z najszerszych gwarancji ustawowych i ponadustawowych, jednak nie ma charakteru absolutnego. Konstytucja RP dopuszcza bowiem w art. 64 ust. 3 możliwość ograniczenia praw właścicielskich. Jest to możliwe jednakże na podstawie przepisów ustawy i w takim zakresie, w jakim nie narusza to istoty prawa własności, a więc z poszanowaniem zasady proporcjonalności, tj. zakazem nadmiernej – w stosunku do chronionej wartości – ingerencji w sferę praw i wolności.

Między innymi taką ustawą, która dopuszcza wprowadzenie ograniczeń

w korzystaniu z własności nieruchomości jest ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Spójny z wymienionymi regulacjami pozostaje również art. 140 Kodeksu cywilnego, który stanowi, że w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa. Powyższe należy rozumieć w ten sposób, że ograniczenia wykonywania prawa własności wynikające z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego mają swoje źródło w ustawie, a zatem są prawnie dopuszczalne. Podobnie ograniczenie prawa własności dopuszcza Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. W myśl art. 1 Protokołu nr 1 i 4 Konwencji nikt nie może być pozbawiony swojej własności, chyba że w interesie publicznym i na warunkach przewidzianych przez ustawę oraz zgodnie z ogólnymi zasadami prawa międzynarodowego.

W świetle powyższego, analizując treść kwestionowanego przez Skarżącego miejscowego planu zagospodarowania, w kontekście wniesionych zarzutów i stanu faktycznego sprawy, Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona uchwała nie ingeruje w prawo własności Skarżącego w sposób przekraczający granice tzw. władztwa planistycznego, a zatem wbrew zarzutom skargi nie narusza istoty Jego prawa własności.

Skarżący domaga się uchylenia uchwały Rady Miasta Szczecin z dnia 25 lutego 2013 r. nr XXVII/790/13 w sprawie Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Pogodno – Somosierry" w Szczecinie w części § 52 ust. 5 lit. a - zgodnie z którym w terenie elementarnym [...] (w którym zlokalizowana jest działka Skarżącego nr [...], obręb [...], położona przy ul. [...] [...] w S.) dopuszcza się rozbudowę budynków jednorodzinnych wyłącznie od strony elewacji ogrodu, z utrzymaniem obrysu istniejącej ściany bocznej.

Zarzuty skargi skoncentrowały się przede wszystkim wokół interpretacji użytego przez prawodawcę lokalnego pojęcia: elewacji ogrodowej. Zdaniem Skarżącego pod pojęciem tym należy rozumieć każdy teren niezabudowany wokół istniejącego budynku przeznaczony pod zieleń ozdobną lub użytkową. W rezultacie za taki teren należało uznać tą część działki, na której dokonano spornej rozbudowy.

W ocenie Sądu taki sposób wykładni pojęcia elewacji ogrodowej należy uznać za błędny. Mając na uwadze, że zarówno przepisy powszechnie obowiązujące, jak również przepisy Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Pogodno - Somosierry" w Szczecinie nie zawierają definicji spornego pojęcia, zatem przy jego wykładni należało uwzględnić pozostałe zapisy w powołanym akcie.

Podkreślenia wymaga, że w ustaleniach ogólnych unormowanych w rozdziale 2 planu w § 6 ust. 3 pkt p wskazano, że w budynkach nie posiadających wartości zabytkowych, znajdujących się w chronionym układzie przestrzennym, objętym strefą ochrony konserwatorskiej obowiązuje zakaz rozbudowy budynku od strony ulicy, dopuszcza się rozbudowę budynku wyłącznie od strony elewacji ogrodowej,

z utrzymaniem obrysu ściany bocznej.

Niewątpliwie powołane przepisy wykluczają możliwość rozbudowy budynku od strony ulicy, nawet jeżeli w tym miejscu znajduje się ogród, z uwagi na dodatkowe ograniczenie w postaci nienaruszalności obrysu ściany bocznej. Inaczej rzecz ujmując prawidłowa wykładnia przepisu § 52 ust. 5 lit. a planu przy uwzględnieniu treści przepisu ogólnego prowadzi do konkluzji, że w przypadku budynków posadowionych wzdłuż ulicy w układzie przestrzennym objętym ochroną konserwatorską brak jest możliwości dokonania rozbudowy od strony ulicy, nawet wówczas gdy w miejscu inwestycji zlokalizowany jest ogród. Powołane przepisy nakładają bowiem dodatkowe ograniczenia, które uniemożliwiają dokonanie rozbudowy w taki sposób, aby rozbudowa ta naruszyła obrys istniejącej ściany bocznej. Przy przyjęciu, że ściany boczne usytuowane są po bokach elewacji frontowej, brak jest możliwości dokonania rozbudowy po obu stronach elewacji frontowej budynku.

Wskazana wykładnia prowadzi do wniosku, że rozbudowa możliwa jest wyłącznie na tyłach budynku i to w taki sposób, który nie naruszy obrysu jego ścian bocznych.

Przyjęcie z kolei wykładni proponowanej przez skarżącego prowadziłoby do sytuacji, w której inwestor w sposób dowolny mógłby dokonać rozbudowy budynku, pod warunkiem wcześniejszego urządzenia w tym miejscu ogrodu, a następnie wskazania, że rozbudowy dokonał od strony "elewacji ogrodowej" (por. wyrok NSA z dnia 29 sierpnia 2018 r., sygn. akt II OSK 2182/16, publ. na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Podsumowując z treści zaskarżonego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że prawodawca lokalny mówiąc o terenie elementarnym, w którym zlokalizowana jest działka Skarżącego, określił co rozumie pod pojęciem elewacji ogrodowej przyjmując, że jest to elewacja zlokalizowana na tyłach budynku.

Przywołane w skardze zarzuty oparcia uchwały na studium nieuwzględniającym dotychczasowe przeznaczenie działki Skarżącego oraz stanu jej zagospodarowania nie mogą być uznane za skuteczne podważenie spornych zapisów uchwały. Teren na którym usytuowany jest budynek Skarżącego znajdował się w jednostce planistycznej o symbolu [...], i przeznaczony był pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną już w Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta S. stosownie do uchwały Rady Miasta Szczecin z dnia 26 marca 2012 r. nr XVII/470/12, tożsamą funkcję przewiduje aktualny plan. Trudno zatem mówić w tym przypadku

o zmianie przeznaczenia terenu, skoro jak wynika z powołanych zapisów funkcja terenu (zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna) nie została zmieniona.

Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 15 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 23 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez niejednoznaczne określenie przeznaczenia terenów objętych planem.

Jak wynika bowiem z treści planu dla terenu elementarnego, na którym zlokalizowana jest działka skarżącego [...] przyjęto przeznaczenie – zabudowa mieszkaniowa wolno stojąca, dopuszcza się usługi wbudowane. Podkreślenia wymaga, że treść art. 15 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p., nie zawiera żadnych zastrzeżeń i ograniczeń co do przeznaczenia terenu przyjmowanego w planie, a jedynie wskazuje, że określenie przeznaczenia terenu oraz wskazanie linii rozgraniczających tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania stanowi obligatoryjny element planu miejscowego. Do naruszenia tego przepisu mogłoby zatem dojść gdyby prawodawca lokalny nie rozgraniczył od siebie terenów o różnym, odmiennym przeznaczeniu, lecz nie stanowi naruszenia tego przepisu określenie dla danego terenu przeznaczenia podstawowego i dopuszczalnego przeznaczenia uzupełniającego.

W ocenie Sądu, nieuzasadniony okazał się również kolejny zarzut wskazujący na sprzeczność pomiędzy częścią tekstową a częścią graficzną planu. Według Skarżącego analiza załącznika graficznego do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego prowadzi do wniosku, że dla terenu elementarnego [...] wyznaczono nieprzekraczalną linię zabudowy i z tego faktu wywodzi możliwość zabudowy dla tej części nieruchomości, która mieści się w jej granicach. Należy mieć jednak na uwadze, że plan miejscowy składa się z części tekstowej, zawierającej ustalenia planowe oraz z części graficznej (rysunku planu). Rysunek planu jest integralną częścią planu i ma tym samym moc wiążącą w takim zakresie w jakim odsyła do niego tekst planu. Zgodnie z zawartą w § 5 pkt 7 zaskarżonego planu definicją - nieprzekraczalna linia zabudowy - oznacza linię ograniczającą obszar usytuowania budynku. Lico budynku nie może przekraczać nieprzekraczalnej linii zabudowy. Termin nieprzekraczalna linia zabudowy należy rozumieć jako granicę, poza którą nie można sytuować budynków, bądź ich rozbudowywać, który jednak należy powiązać z treścią uchwały, która wprowadza ograniczenia odnośnie możliwości zabudowy terenu, a które to ograniczenia dotyczące przedmiotowego terenu elementarnego o symbolu [...] zostały wyjaśnione wyżej i dotyczą możliwości rozbudowy wyłącznie na tyłach budynku od strony elewacji ogrodowej.

Przypomnieć należy, że gmina realizując politykę przestrzenną ma obowiązek przy uchwalaniu planu miejscowego uwzględnić nie tylko kwestie wynikające z ochrony prawa własności, ale też inne wartości wynikające z art. 1 ust. 2 u.p.z.p., w tym wymagania ładu przestrzennego, ochrony środowiska lub potrzeby interesu publicznego (por. wyrok NSA z dnia 10 marca 2017 r., sygn. akt II OSK 1730/15, CBOSA).

Zdaniem Sądu istota prawa własności Skarżącego nie została naruszona, ponieważ może on rozporządzać swoim prawem własności do budynku mieszkalnego, w tym rozbudowywać go, lecz przy uwzględnieniu granic określonych w planie. Należy podkreślić, że to strona skarżąca plan miejscowy winna wykazać, że zakres i sposób ingerencji w prawo własności jest nieuzasadniony i mimo to, że organy planistyczne gminy mogły ingerować w prawo jej przysługujące, to zakres tej ingerencji był nieuzasadniony i nastąpiło zbyt daleko idące ograniczenie prawa. Okoliczności tej nie wykazano w sprawie.

W powołanych okolicznościach zarzut naruszenia art. 1 ust. 2 pkt 7, ust. 3, art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003, Nr 80, poz. 717) w zw. z art. 64 ust. 1, 2 i 3, art. 32 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 1 Protokołu dodatkowego Nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, polegający na nieuwzględnieniu przez Radę w procesie planowania prawa własności Skarżącego – Sąd uznał za niezasadny.

W tym stanie rzeczy, ponieważ zawarte w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.