Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 141/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2020-07-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 251
journal: Dz.U. 2019 poz 869
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, sędzia WSA Andrzej Melezini (spr.), Protokolant referent stażysta Renata Kryńska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 lipca 2020 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia W. w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu części dotacji niewykorzystanej w terminie oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] maja 2014 r., [...], Starosta S. określił Stowarzyszeniu W.z siedzibą w Ł. (dalej także jako: "Stowarzyszenie") zobowiązanie z tytułu przypadającej do zwrotu kwoty 5.786,17 zł stanowiącej niewykorzystaną w terminie część dotacji udzielonej Stowarzyszeniu w roku 2013 na dofinansowanie realizacji zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej w związku z prowadzeniem Zasadniczej Szkoły Zawodowej w S.

W uzasadnieniu orzeczenia organ powołał się na ustalenia protokołu kontroli przeprowadzonej 20 lutego 2014 r. Stowarzyszenie otrzymało w roku 2013 dotację w kwocie 750.007,90 zł. W rozliczeniu udzielonej dotacji beneficjent ujawnił kwotę 744.221,73 zł jako wydatkowaną na dofinansowanie realizacji zadań szkoły. Różnicę pomiędzy kwotą przyznanej dotacji a kwotą faktycznie wydatkowaną - 5.786,17zł - uznano za część niewykorzystaną do końca roku budżetowego, a więc podlegającą zwrotowi do budżetu powiatu.

Decyzją z [...] grudnia 2019 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. uchyliło decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej pkt 2 rozstrzygnięcia, tj. wskazującej termin zwrotu należności wraz z odsetkami oraz numer rachunku bankowego (na który należy wpłacić zaległe zobowiązanie), i w tym zakresie umorzyło postępowanie, zaś w pozostałej części, tj. dotyczącej pkt 1 rozstrzygnięcia (określenie przypadającej do zwrotu części dotacji) utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

SKO uznało za niezasadny zarzut braku podstawy orzekania o zwrocie dotacji w formie decyzji. Organ wskazał, że powołany przez Stowarzyszenie art. 252 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 869 ze zm., dalej jako: "u.f.p.") nie był stosowany; o obowiązku zwrotu decydował bowiem art. 251 u.f.p., zaś do orzekania w formie decyzji obligował art. 21 § 1 i 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm., dalej jako: "o.p.").

Organ odwoławczy zauważył, że art. 90 ust. 3d ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2019 r. poz. 1481 ze zm., dalej jako: "u.s.o.") nie dotyczy niewykorzystanej dotacji, co nie świadczy o tym, że został on naruszony; dla rozstrzygnięcia decydujące znaczenie miał bowiem art. 251 u.f.p.

Powodem częściowego uchylenia decyzji było błędne sformułowanie treści rozstrzygnięcia. Niniejsza sprawa dotyczy określenia przypadającej do zwrotu części dotacji udzielonej z budżetu jednostki samorządu terytorialnego. Organ administracji w swoim rozstrzygnięciu powinien się więc ograniczyć do określenia tej kwoty. Błędne (niezgodne z art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej), choć niemające wpływu na wynik sprawy, było umieszczanie w treści rozstrzygnięcia wskazań co do terminu zwrotu należności, sposobu naliczania odsetek oraz numeru rachunku bankowego, na który ma być dokonana wpłata zaległego zobowiązania.

W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Stowarzyszenie zaskarżyło ww. decyzję w części, tj. co do pkt 2, utrzymującego w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Strona skarżąca zarzuciła:

- rażące naruszenie prawa materialnego, tj. art. 90 u.s.o., polegające na nieuzasadnionym przyjęciu, że dotacja, o której mowa w art. 90 u.s.o. może zostać wypłacona po zakończeniu roku budżetowego, na który została przyznana lub z naruszeniem terminu wynikającego z tego przepisu z jednoczesnym wymogiem jej rozliczenia wydatkami poniesionymi w roku budżetowym, w którym został zakończony;

- rażące naruszenie art. 252 u.f.p., polegające na tym, że decyzja o zwrocie dotacji została wydana bez podstawy prawnej;

- naruszenie art. 8 ust. 2 i art. 178 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, w związku z zasadami: zaufania do państwa i stanowionego przezeń prawa oraz prawidłowej legislacji, wynikającymi z zasady demokratycznego państwa prawnego zawartej w art. 2 Konstytucji RP.

Mając na uwadze tak sformułowane zarzuty, Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dot. pkt 2, uchylenie poprzedzającej jej wydanie decyzji organu pierwszej instancji oraz orzeczenie o kosztach postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona i podlega oddaleniu.

Na wstępie zauważyć należy, że przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja określająca stronie skarżącej zobowiązanie z tytułu przypadającej do zwrotu kwoty stanowiącej niewykorzystaną w terminie część dotacji.

Sąd zauważa, że najdalej idące zarzut stawiane w skardze, tj. naruszenia art. 90 u.s.o. i art. 252 u.f.p., wraz z ich uzasadnieniami, nie korespondują w żaden sposób z przedmiotem i treścią zaskarżonej decyzji.

Pełnomocnik Stowarzyszenia podnosi bowiem kwestie m.in. rozumienia pojęcia "wydatków bieżących na dofinansowanie realizacji zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej", czy też przeznaczenia dotacji, o której mowa w art. 90 ust. 3d u.s.o. (w brzmieniu obowiązującym do końca 2013 r.). Pełnomocnik stanął na stanowisku, że jeśli dotacji na realizację zadania w danym roku nie przyznano, to tym samym nie może być mowy o wykorzystaniu jej w tym okresie. Jego zdaniem kwota przekazana tytułem uzupełnienia dotacji za lata 2008-2011 (na podstawie wyroków sądowych) wypłacona po roku 2011 nie była dotacją i nie podlegała reżimowi dotyczącemu terminów wydatkowania i rozliczania.

Skład orzekający wskazuje za słusznym stanowiskiem SKO, że organy w niniejszej sprawie nie badały związku wydatków z zadaniami szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej, gdyż sprawa ta dotyczyła zwrotu dotacji w części niewykorzystanej w terminie. W myśl z art. 251 ust. 1 u.f.p. dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w części niewykorzystanej do końca roku budżetowego podlegają zwrotowi do budżetu tej jednostki w terminie do dnia 31 stycznia następnego roku. Przedmiotowa dotacja została udzielona na rok 2013 i miała być wykorzystana do końca 2013 r. Kwota niewykorzystanej części dotacji - 5.786,17 zł. - wynikała z rozliczenia przedłożonego przez beneficjenta i stanowiła różnicę pomiędzy kwotą otrzymaną a kwotą wydatkowaną. Bezpodstawne jest przy tym twierdzenie strony skarżącej, jakoby wypłacone środki stanowiły "uzupełnienie dotacji z lat 2008-2011", gdyż w istocie były dotacją wypłaconą w 2013 r. podlegającą przepisom u.f.p.

Za całkowicie nieuzasadniony należy uznać zarzut wydania zaskarżonej decyzji bez podstawy prawnej. Co istotne, w niniejszej sprawie nie miał zastosowania powołany przez Stowarzyszenie art. 252 u.f.p., dotyczący zwrotu dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem oraz pobranych nienależnie lub w nadmiernej wysokości. Podstawę wydania decyzji stanowił bowiem ww. art. 251 u.f.p., dotyczący zwrotu dotacji niewykorzystanych w terminie. W myśl art. 67 u.f.p. do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60 (tj. m.in. kwot dotacji podlegających zwrotowi) nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III o.p. Przepisami obligującym do orzekania w formie decyzji były więc w rozpatrywanej sprawie art. 21 § 1 i § 3 o.p. Zgodnie z tymi przepisami, zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem: zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania albo doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania. Jeżeli zaś w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, albo powstałego zobowiązania nie wykazano, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego.

W związku z tym, że obowiązek zwrotu dotacji niewykorzystanej do końca roku budżetowego powstaje z mocy prawa (beneficjent ma obowiązek zwrócić bez wezwania), obowiązek ten należy traktować jako "zobowiązanie podatkowe powstające z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania" (art. 21 § 1 o.p.). Skoro więc beneficjent, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części danej należności, organ administracji wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania, którą w realiach niniejszej sprawy jest kwota przypadającą do zwrotu. Brak wyraźnego wskazania w art. 251 lub 252 u.f.p., o obowiązku rozstrzygnięcia przez organ o zwrocie w drodze decyzji, należało uznać za zagadnienie nieuregulowane ustawą o finansach publicznych, wobec czego w tym zakresie odpowiednie zastosowanie znalazł dział III o.p., a w szczególności art. 21.

Kompetencja do wydania stosownej decyzji wynikała także z art. 61 ust. 1 pkt 2 u.f.p., stanowiącego, że organami pierwszej instancji właściwymi do wydawania decyzji w odniesieniu do należności, o których mowa w art. 60, o ile odrębne ustawy nie stanowią inaczej, są w stosunku do należności, o których mowa w art. 60 pkt 6: instytucje zarządzające, organ odpowiedzialny za wdrożenie instrumentu "Łącząc Europę", organ pełniący funkcję odpowiednio Krajowego Punktu Kontaktowego lub Krajowej Instytucji Koordynującej w programach finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 2 lub będący jednostkami sektora finansów publicznych: operatorzy programów, instytucje pośredniczące, instytucje wdrażające lub instytucje, które podpisały z beneficjentem umowę o dofinansowanie, jeżeli posiadają upoważnienie od instytucji zarządzającej, organu odpowiedzialnego za wdrożenie instrumentu "Łącząc Europę", organu pełniącego funkcję odpowiednio Krajowego Punktu Kontaktowego lub Krajowej Instytucji Koordynującej w programach finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 2, a w przypadku instytucji wdrażającej lub instytucji, która podpisała z beneficjentem umowę o dofinansowanie - od tak upoważnionych instytucji pośredniczącej lub operatora programu.

Nie zasługują na uwzględnienie również zarzuty naruszenia art. 8 ust. 2 (zasada bezpośredniego stosowania Konstytucji RP) i art. 178 (zasada niezawisłości sędziowskiej) Konstytucji RP, w związku z zasadami: zaufania do państwa i stanowionego przezeń prawa oraz prawidłowej legislacji, wynikającymi z zasady demokratycznego państwa prawnego zawartej w art. 2 Konstytucji RP. Po pierwsze, zarzuty te nie zostały rozwinięte w treści uzasadnienia skargi, po drugie, organy nie mogły naruszyć zasad prawidłowej legislacji czy zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa, gdyż w oparciu o te zasady ocenia się konstytucyjność przepisów prawa; podobnie, organy w żaden sposób nie mogły naruszyć zasady niezależności sądów i niezawisłości sędziowskiej.

Końcowo wskazać należy, że nawet mimo nietrafnych zarzutów i sposobu ich uzasadnienia, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."). Skład orzekający nie dopatrzył się jednak w zaskarżonej decyzji uchybień merytorycznych lub proceduralnych, które dałyby podstawę do jej uchylenia. Przedstawiona przez organ interpretacja przepisów jest prawidłowa, a decyzja także pod względem formalnym została sporządzona właściwie.

Mając na uwadze powyższe, sąd orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.