Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SAB/Po 153/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-01-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
658
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Burmistrz Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono przewlekłe prowadzenie postępowania
Stwierdzono, że przewlekłość postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Umorzono postępowanie co do zobowiązania organu do wydania aktu
Oddalono skargę w części
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 1 i 2, art. 151, art. 200
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 26 stycznia 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska – Tylewicz (spr.) Asesor WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 stycznia 2021 roku sprawy ze skargi A. J. na bezczynność i przewlekłość Burmistrza [...] w przedmiocie warunków zabudowy I. stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłości w postępowaniu w sprawie wniosku o ustalenie warunków zabudowy dla działki nr [...], położonej w miejscowości [...], II. stwierdza, że przewlekłość organu, opisana w punkcie I sentencji, nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. umarza postępowanie w zakresie żądania zobowiązania organu do załatwienia sprawy, IV. oddala skargę w pozostałym zakresie, V. zasądza od Burmistrza [...] na rzecz skarżącego kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 30 stycznia 2020 r. sygn. akt II OSK 2463/19 Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi kasacyjnej A. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 maja 2019 r. sygn. akt II SA/Po 28/19 oddalającego skargę A. J. (zwanego dalej: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy uchylił zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania budynku gospodarczo-garażowego na budynek usługowy (zakład tapicerski) z częścią mieszkalną i garażową na działce nr [...] w miejscowości [...] (zwane dalej odpowiednio: NSA; WSA, wyrok NSA; warunki zabudowy; inwestycja).

Dnia [...] lipca 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zwróciło akta sprawy organowi I instancji.

Pismem z dnia [...] lipca 2020 r. organ I instancji zgodnie z art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 z późn. zm., zwanej dalej: Kpa) zawiadomił strony postępowania, w tym skarżącego, że zgodnie z wyrokiem NSA oraz w związku ze zwrotem akt, ponownie rozpatrywana będzie sprawa dotycząca ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji. Pouczono również o treści art. 10 Kpa.

Kolejno, pismem z dnia [...] września 2020 r. Burmistrz zawiadomił strony postępowania, na podstawie art. 36 Kpa, że postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji nie może być załatwione w terminie przewidzianym w art. 35 Kpa, a powodem niezałatwienia sprawy w terminie jest złożoność sprawy i konieczność podjęcia dalszych czynności wyjaśniających. Przewidywany nowy termin załatwienia sprawy wyznaczono na [...] października 2020 r.

Pismem z dnia [...] września 2020 r. skarżący wniósł do organu ponaglenie na bezczynność i przewlekłość Burmistrza zarzucając niezałatwienie w terminie sprawy w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji.

Następnie, pismem z dnia [...] września 2020 r. organ I instancji zawiadomił strony postępowania, że zakończone zostało postępowanie dowodowe w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy i pouczył o treści z art. 10 i art. 81 Kpa, wskazując że prosi o zapoznanie się z aktami sprawy w ciągu 7 dni od otrzymania pisma.

Natomiast postanowieniem z dnia [...] października 2020 r. nr [...], na podstawie art. 97 §1 pkt 4, art. 101 § 1, art. 123 § 1, Kpa Burmistrz postanowił zawiesić wszczęte na wniosek inwestorów - B. i T. K. -postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy, do czasu ustalenia następców prawnych po zmarłej J. S. oraz zobowiązał wnioskodawcę do wskazania spadkobierców zmarłej J. S. w terminie 6 miesięcy od dnia, w którym postanowienie stanie się ostateczne, celem umożliwienia wezwania ich do udziału w postępowaniu.

W uzasadnieniu organ wskazał m.in., że w toku postępowania ustalił, że dwie ze stron postępowania (właściciele działki nr [...], sąsiadującej z planowanym zamierzeniem) zmarły, tj. J. S. (zmarła dnia [...] grudnia 1993 r.) oraz K. S. (zmarł dnia [...] października 2008 r.).

Tego samego dnia – [...] października 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem nr [...] stwierdziło, że organ I instancji nie dopuścił się przewlekłego postępowania w sprawie wniosku o warunki zabudowy. Podkreślono, że organ I instancji po otrzymaniu akt sporządzi! analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu. W dniu [...] sierpnia 2020 r. został sporządzony projekt decyzji, zaś w dniu [...] września 2020 r. organ I instancji zawiadomił strony o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Kolegium stwierdziło, że prawdą jest, iż sprawa toczy się od 5 lat, ale z uwagi na wyrok NSA organ I instancji jest zobowiązany do wnikliwego rozpoznania sprawy uwzględniając wytyczne tego Sądu.

Pismem z dnia [...] października 2020 r. skarżący A. J., działający przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie przez Burmistrza Miasta postępowania toczącego się z wniosku o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji, po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] stycznia 2020 r.

Skarżący wniósł o:

1. wydanie stosownego orzeczenia przez Burmistrza bez zbędnej zwłoki tj. uwzględnienie skargi w trybie autokontroli na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., zwanej dalej – Ppsa);

2. uwzględnienie skargi na bezczynność i przewlekłość postępowania Burmistrza przez WSA i zobowiązanie go do załatwienia przedmiotowej sprawy (wydania aktu), w określonym przez WSA terminie, w przypadku niezałatwienia sprawy przez Burmistrza w trybie autokontroli (art. 149 § 1 pkt 1 Ppsa);

3. stwierdzenie, że Burmistrz dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 pkt 3 Ppsa);

4. stwierdzenie, że niezałatwienie sprawy w terminie (bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania) przez Burmistrza - miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a Ppsa);

5. przyznanie od Burmistrza na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 Ppsa (art. 149 § 2 Ppsa), wskazując, że przyznanie wymienionej sumy pieniężnej nie ma charakteru odszkodowawczego i nie ma służyć wyrównaniu szkody - dla jej przyznania wystarczy sam fakt przewlekłości;

6. wreszcie zasądzenie od Burmistrza na rzecz skarżącego kosztów postępowania w kwocie [...]zł.

Skarżący stwierdził naruszenie prawa, tj. art. 35 § 1 Kpa, "a nawet art. 35 § 3 kpa i 12 kpa" polegające na bezczynności i przewlekłym prowadzeniu postępowania.

Uzasadniając swoje stanowisko skarżący wywodził, że po zawiadomieniu o powrocie sprawy do organu I instancji z Naczelnego Sądu Administracyjnego, przez ponad miesiąc organ nie wykonał jakiejkolwiek czynności i dopiero pismem z dnia [...] września 2020 r. zawiadomił, że sprawa nie może być załatwiona w terminie ustawowym i wskazał nowy termin załatwienia sprawy do dnia [...] października 2020 r. podając jako powód niezałatwienia sprawy w terminie "złożoność sprawy i konieczność podjęcia dalszych czynności wyjaśniających".

Skarżący wywodził, że nie zgadzając się na dalsze, bezsensowne przeciąganie sprawy wniósł ponaglenie (podanie z dnia [...] września 2020 r.), w którym argumentował, że powody niezałatwienia sprawy w terminie nie są uzasadnione między innymi dlatego, iż:

- pierwsze zawiadomienie o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie zostało opatrzone datą [...] listopada 2015 r., co oznacza, że sprawa toczy się już prawie 5 lat, a zatem jest bardzo dobrze znana organowi (a przynajmniej powinna być znana);

- podjęcie decyzji powinny ułatwić wskazania zawarte w wyroku NSA;

- sprawa powinna zostać umorzona, gdyż dotyczy samowolnej zmiany sposobu użytkowania i w takiej sytuacji wydanie decyzji o warunkach zabudowy nie jest możliwe w trybie zwyczajnym; nie można bowiem ustalić warunków zabudowy dla inwestycji już faktycznie zrealizowanej, za wyjątkiem sytuacji, gdy decyzja taka jest niezbędna dla legalizacji samowoli budowlanej; możliwość zaś ubiegania się przez inwestora o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla obiektu wybudowanego pozostaje w ścisłym związku z postępowaniem legalizacyjnym, w ramach którego wydawane jest postanowienie w tym przedmiocie.

Kolejno skarżący podniósł, że pomimo wyczerpania koniecznych warunków umożliwiających wniesienie skargi na bezczynność i przewlekłość Burmistrza skarżący postanowił nie wnosić skargi i odczekać cierpliwie aż minie termin wyznaczony przez organ do załatwienia sprawy. W wyznaczonym przez siebie terminie tj. do dnia [...] października 2020 r. organ sprawy jednak nie załatwił, co stało się powodem wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Skarżący podkreślił, że sprawa nie jest szczególnie skomplikowana (złożona). Prowadzenie postępowania w przedmiocie warunków zabudowy należy do typowych (zwyczajnych) czynności organu i dlatego sprawę organ winien załatwić bez zbędnej zwłoki. Ponadto skarżący "podpowiedział organowi" jak sprawa powinna być załatwiona (pismo z dnia [...] września 2020 r.).

Podkreślono również, że Burmistrz winien był poinformować stronę o tym, kiedy otrzymał akta sprawy (art. 9 Kpa), albowiem informacja ta ma istotny wpływ na wiedzę strony co do tego, od kiedy strona ma liczyć termin załatwienia sprawy.

Co do żądania przyznania od Burmistrza na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 Ppsa (art. 149 § 2 Ppsa), zaakcentowano, iż przyznanie wymienionej sumy pieniężnej nie ma charakteru odszkodowawczego i nie ma służyć wyrównaniu szkody, a dla jej przyznania wystarczy sam fakt przewlekłości czy też bezczynności. Suma pieniężna określona w art. 154 § 7 Ppsa stanowi formę zadośćuczynienia dla strony skarżącej za doznaną krzywdę, jaką strona poniosła na skutek wadliwie działającej administracji publicznej. Wobec tego wniosek o przyznanie sumy pieniężnej powinien zawierać uzasadnienie i nawiązywać do krzywdy wywołanej zachowaniem organu. Skarżący wyjaśnił, iż doznał w związku z bezczynnością i przewlekłością organu krzywdy, którą należałoby zrekompensować (sprawa trwa już prawie 5 lat).

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości. Zdaniem organu postępowania zmierzało do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, jednak z uwagi na informację o śmierci dwóch stron postępowania organ zmuszony był poczynić dodatkowe ustalenia w tej mierze, które doprowadziły do zawieszenia postępowania.

Organ rozważał również kwestię legitymacji skarżącego do wniesienia skargi, podkreślając, że na podstawie art. 50 § 1 Ppsa, uprawnionym do wniesienia skargi jest – co do zasady – każdy, kto ma w tym interes prawny. Sam zaś fakt brania udziału w postępowaniu administracyjnym nie tworzy automatycznie legitymacji skargowej. Organ wywodził, że w orzecznictwie przyjmuje się, że interes prawny polega na istnieniu związku między sytuacją danego podmiotu i określoną normą prawną, przyznającą uprawnienia lub nakładającą obowiązki. Wspomniane powiązanie wyraża się w możliwości domagania się przeprowadzenia sądowej kontroli działalności administracji publicznej. Interes prawny ma zatem charakter obiektywny, gdyż wynika z normy prawnej, a nie tylko z subiektywnego przekonania skarżącego. Skarżący może żądać kontroli sądowej tylko rozstrzygnięć wydanych w jego sprawie administracyjnej, a nie w sprawie administracyjnej innych podmiotów.

Skarga może, według organu, dotyczyć tylko własnej sprawy administracyjnej, a więc przewidzianej w przepisach prawa administracyjnego możliwości konkretyzacji uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjnego, którymi są organ administracji publicznej i indywidualny podmiot. Skarżący jest stroną postępowania, jednak uruchomionego na wniosek innych podmiotów. Zdaniem SKO to podmioty, które wniosły o konkretyzację ich praw i obowiązków mają interes prawny w terminowym załatwieniu ich wniosku. Organ zauważa, iż interes prawny skarżącego w zaskarżeniu samego rozstrzygnięcia zapadłego w tej sprawie dałby się z łatwością skonkretyzować. Natomiast inaczej badany powinien być już interes prawny we wniesieniu skargi na bezczynność, i przewlekłe prowadzenie sprawy wszczętej na wniosek uprawnionego podmiotu. Skoro bowiem istotę legitymacji skargowej stanowi uprawnienie do żądania przeprowadzenia przez sąd administracyjny kontroli określonych czynności organu administracji publicznej wyłącznie przez podmiot wykazujący istnienie związku między sferą jego indywidualnych praw i obowiązków a zaskarżonym działaniem to skarga osoby, która takiego interesu nie ma i nie wykazała podlegać powinna, zdaniem organu, oddaleniu.

Niezależnie od powyższego, dokonując merytorycznej oceny wniesionej skargi organ iin podniósł, że celem skargi na bezczynność nie jest samo stwierdzenie pozostawania przez organ w stanie bezczynności, lecz spowodowanie ustania tego stanu poprzez doprowadzenie do załatwienia przez organ określonej sprawy administracyjnej. Zatem w sytuacji, gdy organ załatwił sprawę przed wniesieniem skargi na bezczynność do sądu administracyjnego, skarga ta winna podlegać oddaleniu jako nieuzasadniona.

Zdaniem organu w tym kontekście zarzut bezczynności jest całkowicie bezzasadny, gdyż wydanie postanowienia o zawieszeniu postępowania przed wniesieniem skargi uniemożliwia zobowiązanie go do załatwienia sprawy. Koreluje to z utrwalonym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem, że wydanie przez organ decyzji lub innego aktu przed wniesieniem do sądu skargi na bezczynność, skutkuje brakiem podstaw do jej uwzględnienia. Dotyczy to także sytuacji, w której orzeczenie organu zapadło z naruszeniem terminu przewidzianego do jego podjęcia. Jeżeli zatem przed wniesieniem skargi na bezczynność organ załatwił sprawę poprzez wydanie rozstrzygnięcia proceduralnego, skarga musiałaby podlegać oddaleniu jako nieuzasadniona.

Zdaniem organu zarówno w dacie złożenia skargi, jak i orzekania przez Sąd, Burmistrz nie pozostawał w zwłoce, gdyż załatwił sprawę wcześniej. Nie zachodzi bezczynność ani przewlekłe prowadzenie postępowania, gdyż organ w określonym terminie podjął prawem przewidziane działania zmierzające do załatwienia sprawy. Z akt sprawy wynika bezsprzecznie, że sprawa ma skomplikowany charakter i dla jej rozważenia wymagana jest szczegółowa analiza jej wszystkich aspektów. Organ dochował też wszelkich aktów staranności przy przedłużaniu terminu załatwienia sprawy, co wyklucza, jego zdaniem, skuteczne postawienie mu zarzutów bezczynności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga okazała się zasadna.

W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 roku, poz. 2325 z późn. zm., zwanej dalej – Ppsa), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty i czynności wskazane w art. 3 § 2 pkt 1–7 i § 3 Ppsa, a także, jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 Ppsa, na bezczynności organów administracji publicznej lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a Ppsa. Badanie merytorycznej zasadności skargi musi zostać poprzedzone sprawdzeniem jej wymogów formalnych, w tym dopuszczalności skargi.

Zgodnie z art. 52 § 1 Ppsa skargę (w tym także skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania) można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 Ppsa).

Złożenie ponaglenia wywiera skutek wyczerpania przez stronę przysługujących jej środków zaskarżenia (art. 52 § 1 Ppsa), a tym samym umożliwia skuteczne wniesienie skargi na bezczynność/przewlekłe prowadzenie postępowania organu pozostającego w zwłoce i niepodejmującego w ustawowym terminie aktów wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 - 3 Ppsa. W sprawach tego rodzaju skarg nie ma znaczenia, jaki okres upłynął pomiędzy ponagleniem wniesionym w trybie art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 roku, poz. 256 z późn. zm., zwanej dalej: Kpa), a skargą do sądu administracyjnego. Warunkiem formalnym skargi jest wyłącznie złożenie takiego ponaglenia (por. postanowienie NSA z dnia 10 października 2013 r., sygn. I OZ 893/13, dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Nie ulega wątpliwości, że w okolicznościach badanej sprawy stosowny tryb został wyczerpany – ponaglenie złożono pismem z [...] września 2020 r., przed wniesieniem skargi.

Przechodząc do merytorycznego rozpoznania przedmiotowej skargi należy zauważyć, że w niniejszym postępowaniu kluczowym obowiązkiem Sądu było zbadanie, czy zarzucana w skardze przewlekłość Burmistrza rzeczywiście istniała – tak w dacie wniesienia skargi, jak i w dacie wyrokowania – a jeśli tak, to czy miała ona charakter rażący.

Zauważyć należy, iż stan "przewlekłego prowadzenie postępowania" wyodrębniono z dotychczasowego pojęcia "bezczynności" w celu rozszerzenia ochrony prawnej stron przed naruszaniem przez organy terminowego załatwiania spraw. Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 Kpa bezczynność to stan, w którym nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 Kpa (a więc w terminie dodatkowym wyznaczonym przez organ). Przewlekłość z kolei odnosi się do oceny sprawności działania organu - w myśl art. 37 § 1 pkt 2 Kpa przewlekłe prowadzenie postępowania będzie miało miejsce, jeżeli jest ono prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Przewlekłość w prowadzeniu postępowania występuje wówczas, gdy organ nie załatwiając sprawy w terminie, podejmuje czynności opieszale, naruszając zasadę szybkości postępowania z art. 12 Kpa, a podejmowane przez niego czynności mają charakter pozorny lub nieistotny dla merytorycznego załatwienia sprawy (por. wyrok: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2012 r., II OSK 1031/12; z dnia 3 września 2013 r., II OSK 891/13 i z dnia 7 maja 2014 r., I OSK 2595/13 – dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem, przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych i zbędnych. Warto dodać, że stwierdzenie, iż organ działa przewlekle nie musi być warunkowane formalnym uchybieniem terminom załatwienia sprawy. Innymi słowy, organ nie może się uchylić od zarzutu przewlekłości, chociażby nawet skutecznie zawiadamiał o nowych terminach załatwienia sprawy (a więc formalnie nie był bezczynny). Sąd badając przewlekłość postępowania kontroluje sprawność podejmowania przez organy czynności, przy czym oczywiście musi mieć na względzie wymogi z art. 35 - 36 Kpa. Regulacje zawarte w tych przepisach wyznaczają – jak wyżej wyjaśniono – granice, od której stwierdzona może zostać bezczynność organu, jednak również stanowią pewną perspektywę dla oceny przewlekłości.

W ocenie Sądu organ – Burmistrz – dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, a to ze względów wskazanych poniżej.

Zgodnie z art. 286 § 1 i 2 Ppsa po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu pierwszej instancji kończącego postępowanie akta administracyjne sprawy zwraca się organowi administracji publicznej, załączając odpis orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności. Zarządzenie o zwrocie akt może wydać referendarz sądowy. Termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się, co do zasady, od dnia doręczenia organowi akt. W doktrynie wakuje się, że "Jeżeli – w razie wniesienia środka odwoławczego od orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego – w sprawie orzekał NSA, stosownie do postanowień § 72 regulaminu NSA, po wykonaniu czynności związanych z rozpoznaniem środka odwoławczego Sąd ten zwraca akta sprawy właściwemu wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu. Tak więc zawsze znajdują zastosowanie postanowienia art. 286 § 1, również wówczas gdy NSA odrzuci lub oddali środek odwoławczy. Sąd ten zawsze przekazuje akta właściwemu wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu i dopiero ten zwraca je właściwemu organowi." (tak: T. Woś [w:] H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska, T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, Warszawa 2016, art. 286).

Nie uwzględniając nawet, że o wyroku NSA organ I instancji został powiadomiony już w marcu 2020 r., zwrot akt Burmistrzowi nastąpił dnia [...] lipca 2020 r. Oznacza to, w świetle art. 35 § 3 Kpa, że zasadniczo załatwienie sprawy powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a gdyby uznać sprawę za szczególnie skomplikowaną - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w okolicznościach sprawy, której dotyczy niniejsza skarga na przewlekłość – od dnia zwrotu akt organowi. Innymi słowy organ powinien był załatwić sprawę maksymalnie do dnia [...] września 2020 r.., czego – jak wskazano powyżej – nie uczynił. Dopiero dnia [...] września 2020 r., a zatem po upływie powyższego terminu zawiadomił – w trybie art. 36 Kpa – o niezałatwieniu sprawy w terminie i przedłużył czas na jej załatwienie do dnia [...] października 2020 r. Powyższe implikuje konieczność stwierdzenia, że organ działa w sposób przewlekły, a tym samym uznania skargi w tym zakresie za uzasadnioną, o czym orzeczono w pkt I wyroku, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 Ppsa.

Wpływu na powyższą ocenę nie może mieć fakt, iż przedłużono termin załatwienia sprawy, albowiem nastąpiło to z uchybieniem ustawowego terminu. Bez znaczenia dla powyższej oceny Sądu pozostaje również fakt zawieszenia postępowania przez organ, co uznać należy za działanie słuszne, jednak mające miejsce po uprzednim już zaistnieniu przewlekłości. Okoliczności te, jak również fakt, że organ podejmował czynności w sprawie, w szczególności sporządzony został projekt decyzji w sprawie, mają natomiast znaczenie przy ocenie stopnia naruszenia prawa przez organ. W tym kontekście Sąd doszedł do przekonania, że naruszenie to nie miało charakteru rażącego. Działanie organu nie było premedytowane i nie nosiło cech celowego przeciągania postępowania, czy też uniknięcia załatwienia sprawy. Gdyby organ poinformował o niezałatwieniu sprawy w terminie zaledwie dwa dni wcześniej, to – zwłaszcza uwzględniając, że sporządzono projekt decyzji o warunkach zabudowy – nie można by mu skutecznie i zasadnie postawić zarzutu przewlekłego prowadzenia postępowania. Z powyższych względów Sąd uznał, o czym orzeczono w pkt II wyroku, na podstawie art. 149 § 1a, że przewlekłość organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

W pkt III wyroku Sąd umorzył, na podstawie art. 161 Ppsa postępowanie w zakresie żądania zobowiązania organu do załatwienia sprawy (art. 149 § 1 pkt 1 Ppsa). Sąd miał bowiem na uwadze, że postepowanie w sprawie zostało zawieszone w związku z poszukiwaniem spadkobierców stron postępowania. W tych okolicznościach Sąd nie mógł zobowiązać organu do załatwienia sprawy.

Sąd oddalił skargę w pozostałym zakresie uznając, że brak jest zasadności przyznania skarżącemu sumy pieniężnej. Środki wskazane w art. 149 § 2 Ppsa są środkami dyscyplinująco-represyjnymi o charakterze dodatkowym, które powinny być stosowane z rozwagą, a więc w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy. Odnosić je należy do sytuacji, gdy oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że działania te noszą znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tej dodatkowej sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (patrz: wyrok wyroki NSA z dnia: 28 lipca 2002 r. o sygn. akt II GSK 127/20, 21 lutego 2018 r., sygn. akt I OSK 1842/17; 18 października 2017 r., sygn. akt II OSK 1769/17; 7 grudnia 2016 r., sygn. akt I OSK 642/15 – dostępne jw.). Nadto stwierdzenie, że przyznanie sumy pieniężnej ma charakter kompensacyjny nie podważa jednak stanowiska, iż może być ona przyznana w sytuacji, gdy to przyznanie jest potrzebne dla osiągnięcia celu orzeczenia rozstrzygającego skargę na bezczynność, tj. zwalczenia bezczynności organu oraz jego zdyscyplinowania (por. wyroki NSA z dnia: 9 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 2285/19; 27 lutego 2019 r., sygn. akt I OSK 1189/17; 19 grudnia 2017 r., sygn. II OSK 490/17; 11 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1506/165 – dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Jak wskazano wyżej, w ocenie Sądu nie można zarzucić organowi celowego i rażącego przedłużania czasu prowadzonego postępowania. Z powyższych względów, w opisanym zakresie skargę oddalono, na podstawie art. 151 Ppsa (pkt IV wyroku).

O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 Ppsa oraz na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018, poz. 265). Sąd zasądził zwrot kosztów postępowania w wysokości [...] zł w tym: [...],- zł – wpis stały, [...],- zł – opłata za czynności adwokata oraz [...] zł – opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa (pkt V sentencji wyroku).

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 119 pkt 4 i art. 120 Ppsa.