Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 304/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2020-10-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6249 Inne o symbolu podstawowym 624
Hasła tematyczne: Powszechny obowiązek obrony
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 3, art. 134, art. 145
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: Art. 200, art. 202, art. 203, art. 206, art. 208
journal: Dz.U. 2019 poz 1541
law: Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędzia WSA Ewa Michna po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 października 2020 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Wojewody z dnia 7 lutego 2020 r. znak [...] w sprawie nałożenia obowiązku świadczeń osobistych na rzecz obrony skargę oddala.


UZASADNIENIE

Wojewoda decyzją z dnia 7 lutego 2020 r. znak [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.) oraz art. 203 ust. 4 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1541; powoływanej dalej jako "ustawa") po rozpatrzeniu odwołania skarżącego K. W. od decyzji Wójta Gminy nr [...] z dnia 25 listopada 2019 r., w sprawie nałożenia na skarżącego obowiązku świadczeń osobistych na rzecz obrony utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wójt Gminy decyzją nr [...] z dnia [...] 2019 r. nałożył na skarżącego obowiązek wykonania świadczeń osobistych na rzecz obrony, na rzecz JW. Wojskowej Komendy [...] przez okres 7 dni, natychmiast po otrzymaniu wezwania, w R ul. K.

Od powyższej decyzji odwołanie wniósł skarżący, podnosząc, że sytuacja rodzinna nie pozwala mu na wykonywanie zarządzonych prac, gdyż prowadzi gospodarstwo rolne i w okresie od lutego do końca grudnia każdego roku zatrudnia 3-5 pracowników sezonowych, nad którymi musi sprawować całodobowy nadzór. Nadto musi codziennie zawozić warzywa do hurtowni, gdyż są towarem szybko psującym się, Nadto skarżący podniósł, że jego żona jest w ciąży, a on sam sprawuje również opiekę nad matką. Skarżący podniósł, że żona wymaga opieki i pomocy.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Wojewoda stwierdził, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Zdaniem organu przedstawione przez skarżącego dokumenty nie potwierdzają okoliczności, o których mowa w art. 206a ustawy, to jest okoliczności wyłączających możliwość bycia świadczeniodawcą. Prowadzenie działalności gospodarczej, jak również zatrudnianie osób potrzebnych do realizacji celów wynikających z tej działalności nie stanowią przesłanek wyłączających możliwość bycia świadczeniodawcą na rzecz obronności. Regulacje prawne nie wyłączają również możliwości przeznaczenia w ramach świadczeń osobistych na rzecz obrony męża, którego żona jest w ciąży. Taką przesłankę mogłoby stanowić sprawowanie opieki na dzieckiem do lat ośmiu, jednak w chwili wydania decyzji również ta przesłanka nie wystąpiła.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł skarżący K. W. Skarżący wniósł o uchylenie w całości decyzji z dnia 7.02.2020 r. znak [...] oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] 2019 r. znak [...].

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie art. 206a ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej i uznanie, że odwołujący nie podlega zwolnieniu z obowiązku świadczenia pracy na rzecz jednostki wojskowej.

Skarżący podniósł, że sytuacja rodzinna nie pozwala mu na wykonywanie zarządzonych prac, powtarzając argumentację przedstawioną w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Podniósł również, że żona skarżącego jest w ciąży, która nie przebiega prawidłowo, stąd ciężarna wymaga stałej opieki skarżącego.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.).

Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Powołana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Wojewody z dnia 7 lutego 2020 r. znak [...] utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy nr [...] z dnia [...] 2019 r. w sprawie nałożenia na skarżącego obowiązku świadczeń osobistych na rzecz obrony.

Zgodnie z art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 1541) na osoby posiadające obywatelstwo polskie, które ukończyły szesnaście, a nie przekroczyły sześćdziesięciu lat życia, może być nałożony obowiązek świadczeń osobistych, polegających na wykonywaniu różnego rodzaju prac doraźnych na rzecz przygotowania obrony państwa albo zwalczania klęsk żywiołowych i likwidacji ich skutków. Zgodnie z art. 202 ust. 1 powyższej ustawy wójt lub burmistrz (prezydent miasta) nakłada, w drodze decyzji administracyjnej, obowiązek świadczeń osobistych na wniosek wojskowego komendanta uzupełnień, kierownika jednostki organizacyjnej stanowiącej bazę formowania specjalnie tworzonej jednostki zmilitaryzowanej, kierownika jednostki organizacyjnej wykonującej zadania na potrzeby obrony państwa, o której mowa w art. 208 ust. 2, albo właściwego organu obrony cywilnej. Zgodnie z art. 203 ust. 1 ustawy wójt lub burmistrz (prezydent miasta) wydaje w czasie pokoju decyzję administracyjną o przeznaczeniu osoby do wykonania świadczeń osobistych, w tym planowanych do wykonania w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny, na wniosek organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w art. 202 ust. 1 powyższej ustawy.

Skarżący powoływał się zarówno w odwołaniu od decyzji organu I instancji, jak i w skardze do sądu administracyjnego na okoliczności, które jego zdaniem stanowią przesłanki, o których mowa w art. 206a ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony. Powołany przepis stanowi:

Art. 206a ust. 1: Obowiązkowi świadczeń osobistych nie podlegają, z zastrzeżeniem ust. 2:

1) osoby wybrane do Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej lub organów samorządu terytorialnego na czas pełnienia mandatu;

2) żołnierze pełniący czynną służbę wojskową oraz osoby, którym doręczono kartę powołania do tej służby, jeżeli termin stawienia się do służby koliduje z terminem wykonania świadczenia;

3) osoby odbywające zasadniczą służbę w obronie cywilnej lub służbę zastępczą;

4) osoby, wobec których orzeczono stałą lub długotrwałą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym na podstawie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, osoby uznane za całkowicie niezdolne do pracy oraz samodzielnej egzystencji albo całkowicie niezdolne do pracy na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, jak również osoby zaliczone do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności albo umiarkowanym stopniu niepełnosprawności w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych;

5) sędziowie, asesorzy sądowi, prokuratorzy, funkcjonariusze Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Służby Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Służby Więziennej, Państwowej Straży Pożarnej, Straży Ochrony Kolei oraz pracownicy specjalistycznych uzbrojonych formacji ochronnych w jednostkach organizacyjnych podległych, podporządkowanych lub nadzorowanych przez ministrów, kierowników urzędów centralnych, wojewodów, Prezesa Narodowego Banku Polskiego oraz Krajową Radę Radiofonii i Telewizji;

6) kobiety w ciąży i w okresie sześciu miesięcy po odbyciu porodu oraz osoby sprawujące opiekę nad dziećmi do lat ośmiu;

7) osoby sprawujące opiekę nad wspólnie z nimi zamieszkałymi dziećmi od lat ośmiu do szesnastu, osobami, wobec których orzeczono stałą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym lub uznanymi za całkowicie niezdolne do pracy oraz samodzielnej egzystencji albo zaliczonymi do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności na podstawie ustaw, o których mowa w pkt 4, a także osobami obłożnie chorymi, jeżeli opieki tej nie można powierzyć innym osobom;

8) osoby zatrudnione na stanowiskach kierowników podmiotów leczniczych niebędących przedsiębiorcami w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej oraz na stanowiskach w opiece społecznej i placówkach opiekuńczo-wychowawczych.

2. Zwolnienie osób, o których mowa w ust. 1, od obowiązku świadczeń osobistych następuje na podstawie dokumentów potwierdzających przyczynę zwolnienia i przedstawionych wójtowi lub burmistrzowi (prezydentowi miasta) przez zainteresowane osoby.

Zgodnie z ust. 2 cytowanego wyżej przepisu na skarżącym ciążył obowiązek wykazania okoliczności potwierdzających przyczynę zwolnienia od obowiązku świadczeń osobistych. Zdaniem Sądu skarżący takich okoliczności nie wykazał. Prowadzenie działalności gospodarczej, w tym rolniczej, nie stanowi w ogóle przesłanki z art. 206a ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony.

Zwolnieniu od obowiązku świadczeń osobistych podlegają w szczególności osoby sprawujące opiekę nad wspólnie z nimi zamieszkałymi dziećmi od lat ośmiu do szesnastu, osobami, wobec których orzeczono stałą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym lub uznanymi za całkowicie niezdolne do pracy oraz samodzielnej egzystencji albo zaliczonymi do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności na podstawie ustaw, o których mowa w pkt 4, a także osobami obłożnie chorymi, jeżeli opieki tej nie można powierzyć innym osobom. Skarżący nie wykazał, by jego żona należała do którejkolwiek z wyżej wymienionych kategorii. Sam fakt bycia w ciąży nie powoduje, że ciężarna jest osoba obłożnie chorą. Nie potwierdzają tej okoliczności także przedstawione przez skarżącego dokumenty (karta przebiegu ciąży).

Wobec powyższego należy uznać, że skarżący nie wykazał istnienia żadnej z okoliczności wymienionych w art. 206a ustawy o powszechnym obowiązku obrony, a tym samym brak jest przesłanek do zwolnienia skarżącego od obowiązku świadczeń osobistych.

Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 151 orzekł jak w sentencji.