Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1295/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-02-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: uchylono zaskarżone rozstrzygnięcie
Powołane przepisy: article: art. 37
journal: Dz.U. 2016 poz 217
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 1295/16 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 lutego 2017 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Paweł Dąbek, Sędziowie: WSA Maja Chodacka (spr.), WSA Bogusław Wolas, Protokolant: Katarzyna Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lutego 2017 r., sprawy ze skargi Gminy Ś. na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa M. z dnia 29 lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie negatywnej oceny na etapie oceny formalnej wniosku o dofinansowanie I. uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie, II. zasądza od organu na rzecz strony skarżącej kwotę 680 zł (sześćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym rozstrzygnięciem z dnia 29 lipca 2016r., nr [...] Zarząd Województwa – Instytucja Zarządzająca Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2014 – 2020 negatywnie oceniła na etapie oceny formalnej, wniosek Gminy Ś.(dalej: skarżąca) o dofinansowanie, nr [...] złożony do Instytucji Organizującej Konkurs – Departamentu Funduszy Europejskich Urzędu Marszałkowskiego Województwa .

Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

W dniu 30 czerwca 2016r. skarżąca gmina złożyła w Urzędzie Marszałkowskim Województwa wniosek w przedmiocie dofinansowania projektu pod nazwą "Rozbudowa sieci kanalizacyjnej na terenie Gminy Ś." w ramach Działania 5.3 - Ochrona zasobów wodnych; Poddziałanie 5.3.1 Gospodarka wodno-kanalizacyjna - zit Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2014 - 2020 (ROP WM).

Zgodnie z zapisami wniosku o dofinansowanie oraz załączników skarżąca gmina planuje realizację przedmiotowego projektu w oparciu o pozwolenie na budowę z dnia 10.05.2005 r. znak [...], które stało się ostateczne w dniu 03.08.2006 r.

W ramach dokumentacji z postępowania środowiskowego skarżąca przedstawiła m. i n.:

- pismo ze Starostwa Powiatowego Wydział Środowiska z dnia 10.12.2004r., w którym stwierdzono potrzebę sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia;

decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia 23.12.2004r., stwierdzającą, iż zamierzone przedsięwzięcie nie znajduje się w katalogu przedsięwzięć wymieni w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 09.11.2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, a mając ten fakt na uwadze nie wymaga uzgodnień z organami Inspekcji Sanitarnej;

postanowienie Starosty Powiatu Filia w S z

15.03.2008r. zwalniające inwestora z obowiązku sporządzenia raportu dla

planowanego przedsięwzięcia.

Informacją sporządzoną na podstawie § 27 - 29 oraz § 32 Regulaminu przygotowania i oceny projektów realizowanych w trybie pozakonkursowym z dnia 29 lipca 2016r. Instytucja Zarządzająca poinformowała gminę, że wniosek o dofinansowanie nr [...] został oceniony negatywnie na etapie oceny formalnej.

Projekt został uznany za niekwalifikowany w ramach kryterium Kwalifikowalności projektu z uwagi na brak możliwości potwierdzenia zgodności z przepisami prawa unijnego w zakresie zgodności z Dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13.12.2011r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko (Dz. U. L z 26 z 28.1.2012 s.1 z późn. zm.).

W treści zaskarżonego rozstrzygnięcia wskazano, że uzasadnienia przedłożonych dokumentach nie potwierdzają w wyczerpujący i przekonujący sposób, iż procedury oceny oddziaływania środowisko zostały przeprowadzone prawidłowo. Stwierdzono też, że z przedłożonych dokumentów wynika, iż organy ds. ochrony środowiska miały sprzeczne opinie co do konieczności sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko. Wskazano przy tym na brak wystarczających uzasadnień ze strony organów w przypadku odstąpienia od przeprowadzenia pełnej oceny oddziaływania na środowisko.

Nadmieniono, że każde z tych stanowisk zostało wydane na podstawie różnych wersji Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych kryteriów związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (pismo ze Starostwa Powiatowego Wydział Środowiska z dnia 10.12.2004r. - na podstawie rozporządzenia z dnia 24 września 2002r., a decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia 23.12.2004r. – na podstawie rozporządzenia z dnia 9 listopada 2004r.), stwierdzając, że wniosek od skarżącej w tym zakresie wpłynął z dniem 7 grudnia 2004r., a zatem przed dniem wejścia w życie rozporządzenia z 2004r. i powinien być rozpatrywany w oparciu o rozporządzenie obowiązujące na dzień zł wniosku czyli rozporządzenie z 2002r.

W rozstrzygnięciu zarzucono również, że postępowanie ws. oceny oddziaływania na środowisko nie zostało zakończone przed dniem wydania decyzji pozwolenia na budowę, co zdaniem Instytucji Zarządzającej było sprzeczne z obowiązującą wtedy ustawą z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska, w oparciu o którą przeprowadzone było postępowanie.

Instytucja zarządzająca odniosła się również do faktu przedłożenia przez skarżącą gminę "Raportu oceny oddziaływania na środowisko naturalne inwestycji Budowa kanalizacji sanitarnej w Gminie Ś.", który zleciła z własnej inicjatywy w roku 2006 r., potwierdzającego brak oddziaływania przedsięwzięcia na poszczególne komponenty środowiska. Niemniej jednak uznano, że dokument ten nie był przedmiotem analizy organów ds. ochrony środowiska i nie może być wzięty pod uwagę w ramach oceny.

W swoim rozstrzygnięciu Instytucja Zarządzająca powołała się na treść § 14 ust. 3 Regulaminu przygotowania i oceny projektów realizowanych w trybie pozakonkursowym w ramach RPO WM oraz na wytyczne Ministra Infrastruktury i Rozwoju w zakresie dokumentowania postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięć współfinansowanych z krajowych lub regionalnych programów operacyjnych z dnia 19.10.2015r. Stwierdziła, że przy weryfikacji wniosku o dofinansowanie Instytucja powinna zastosować podejście formalne. Uznano zatem, że w niniejszym przypadku procedura została przeprowadzona w oparciu o przepisy obowiązujące przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 03.10.2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, a przedstawione przez wnioskodawcę dokumenty nie potwierdzają poprawności przeprowadzenia procedury oceny oddziaływania środowisko.

Podniesiono też, że W 2008 roku Komisja Europejska zakwestionowała krajowe środowiskowe i stwierdziła, iż zapisy Dyrektywy Rady nr 85/337/EWG 27.06.1985r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne zostały nieprawidłowo transponowane, a co za tym idzie stwierdziła, iż polskie prawo było niezgodne z przepisami ww. dyrektywy.

Zdaniem Instytucji Zarządzającej z uwagi na niezgodność przepisów prawa krajowego, na podstawie których przeprowadzone było postępowanie oraz braku możliwości stwierdzenia, iż postępowanie zostało przeprowadzone w sposób nie budzący wątpliwości brak jest możliwości dofinansowania przedmiotowego projektu. W ocenie Instytucji Zarządzającej są to niedające się usunąć uchybienia co do wymogów proceduralnych wynikających z "procedury OOŚ".

W dniu 8 sierpnia 2016r. skarżąca gmina wezwała Zarząd Województwa do usunięcia naruszenia prawa, w odpowiedzi na co została powiadomiona, iż ocena projektu została przeprowadzona w sposób prawidłowy. Ponadto w opinii Instytucji Zarządzającej negatywna ocena projektu nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca gmina zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, a to:

- art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz.U. z 2016r., poz. 217) w zw. z § 4 i 5 Regulaminu prac Komisji Oceny Projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2014 - 2020 dla projektów znajdujących się w Wykazie projektów zidentyfikowanych przez Instytucję Zarządzającą RPO WM w ramach trybu pozakonkursowego poprzez nie zastosowanie zasady rzetelności;

- 37 ust. 1 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 r. w zw. z art. § 8 ust. 1 pkt 1) Regulaminu prac Komisji Oceny Projektów w ramach marnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2014 - 2020 projektów znajdujących się w Wykazie projektów zidentyfikowanych przez Instytucję Zarządzającą RPO WM w ramach trybu pozakonkursowego poprzez nie zastosowanie zasady rzetelności, a to w związku z niepowołaniem dodatkowego eksperta w ramach określonych dziedzin oceny;

- 37 ust. 1 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 poprzez nie zastosowanie zasady przejrzystości;

- § 6 i § 7 rozporządzenia w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na łowisko z dnia 9 listopada 2004r. (Dz. U. nr 257, poz. 2573) poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 września 2002r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych kryteriów związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na łowisko (Dz.U. Nr 179 poz. 1490) obowiązywało po dniu 8 grudnia 2004r.;

- art. 76 § 1 K.p.a. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż pozwolenie na budowę nr [...] z dnia 10 maja 2005r. będące dokumentem urzędowym, sporządzonym w przepisanej formie przez powołany do tego organ państwowy w zakresie jego działania nie stanowi dowodu tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone - tj. prawidłowości wydania pozwolenia na budowę;

naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

- zastosowanie § 2 ust. 5 Regulaminu prac Komisji Oceny Projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2014 - 2020 projektów znajdujących się w Wykazie projektów zidentyfikowanych przez Instytucję Zarządzającą RPO WM w ramach trybu pozakonkursowego poprzez jego stosowanie.

W uzasadnieniu skargi skarżąca gmina rozwinęła zarzuty oraz argumentowała dopuszczalność skargi do sądu administracyjnego na ww. rozstrzygnięcie Zarządu Województwa Małopolskiego. Zdaniem skarżącej zaskarżanie orzeczeń w przedmiocie negatywnej oceny wniosku w trybie pozakonkursowym jest dopuszczalne na zasadach określonych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.).

W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na jej niedopuszczalność. W przypadku uznania dopuszczalności wniesienia skargi, Zarząd Województwa wniósł o jej oddalenie odnosząc się do zarzutów skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje.

Skarga jest dopuszczalna i zasadna.

Rozstrzygając w pierwszej kolejności kwestię dopuszczalności skargi na informację o ocenie negatywnej złożonego wniosku o dofinansowanie w trybie pozakonkursowym, wskazać trzeba, że ustawa o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 w art. 38 wyróżnia dwa tryby wyboru projektów do dofinansowania konkursowy i pozakonkursowy – zastosowany względem projektu skarżącej gminy. Wybór określonego trybu należy do właściwej Instytucji przy czym decydują o tym kryteria podmiotowe i przedmiotowe, wskazane w art. 38 ust. 2 i ust. 3 cyt. ustawy. "Tryb pozakonkursowy odnosi się do tych projektów, które mają strategiczne znaczenie dla rozwoju kraju lub regionu albo dotyczą zadań publicznych. Tryb konkursowy reguluje [...] wybór wszystkich pozostałych projektów. Procedura konkursowa jedynie w bardzo ograniczonej części została uregulowana w [ustawie z 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020]. Zdecydowana jej część [...] pozostała do uregulowania w ramach tzw. prawa konkursowego, tj. przede wszystkim w regulaminie konkursu, który jest określany przez właściwą instytucję przeprowadzającą konkurs" (System wyboru i oceny projektów współfinansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2014-2020, Brysiewicz Krzysztof, Opubl.: PPP 2014/10/7-24)

W przypadku trybu konkursowego nie ma wątpliwości o dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego ponieważ reguluje to sama ustawa w przepisach zawartych w Rozdziale XV "Procedura odwoławcza".

Odnośnie natomiast trybu pozakonkursowego ustawa nie przewiduje procedury odwoławczej, a § 34 Regulaminu przygotowania i oceny projektów realizowanych w trybie pozakonkursowym, odwołując się a contrario do treści art. 53 cyt. ustawy, stanowi, że w przypadku negatywnej oceny projektu znajdującego się w Wykazie projektów zidentyfikowanych przez Instytucję Zarządzającą RPO WM w ramach trybu pozakonkursowego, wnioskodawcy nie przysługują środki odwoławcze.

Jak słusznie wskazano w skardze, do rozstrzygnięcia tego rodzaju, nie stosuje się na mocy art. 50 ww. ustawy, przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Pozostało zatem do rozważania, czy informację Instytucji Zarządzającej o negatywnej ocenie projektu w ramach trybu pozakonkursowego można uznać za wymienione w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, ze zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Informacja o negatywnej ocenie wniosku w trybie pozakonkursowym jest w istocie rzeczy rozstrzygnięciem pozbawiającym skarżącą gminę prawa do merytorycznego rozpatrzenia wniosku i w rezultacie prawa do uzyskania dofinansowania.

W ocenie Sądu słuszne jest zatem stanowisko skarżącej gminy, ze zaskarżone rozstrzygnięcie ma charakter władczy albowiem jednostronnie kształtuje sytuację prawną skarżącej gminy w postępowaniu o dofinansowanie jej projektu, pochodzi od organu administracji publicznej w granicach jego kompetencji oraz dotyczy uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa.

Jakkolwiek żaden przepis ustawy wdrożeniowej nie przyznaje stronie uprawnienia do uzyskania dofinansowania, nie mniej jednak przez to, że przewiduje taką możliwość, należy przyjąć, że uprawnienie do uzyskania dofinansowania wynika pośrednio z przepisów ww. ustawy. Jednocześnie zaznaczyć należy, że zgodnie ze stanowiskiem doktryny uprawnienie lub obowiązek, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, mogą wynikać pośrednio z przepisów prawa (J. Świątkiewicz , Komentarz do ustawy..., s. 93, J. Zimmermann (glosa do postanowienia NSA z dnia 24 marca 1998 r., II SA 1155/97, OSP 1999, z. 9, s. 448) oraz M. Bogusz (M. Bogusz, Pojęcie aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku, wynikających z przepisów prawa w rozumieniu art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy o NSA, Sam. Teryt. 2000, nr 1–2, s. 181).

Również orzecznictwo sądów administracyjnych – jakkolwiek zapadłe na gruncie ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U. z 2014 r., poz. 1649 ze zm.), to jednak mające zastosowanie w niniejszej sprawie z uwagi na poruszenie zagadnienia prawa do sądu - wskazuje, że negatywna ocena formalna wniosku o dofinansowanie projektu zgłaszanego w ramach programu rozwoju (który z uwagi na brak procedury odwoławczej można przyrównać do trybu pozakonkursowego z ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020r.), podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego jako aktu lub czynności z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jak stwierdził naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 6 lipca 2016r., sygn.. akt II GSK 2968/16 "(...) w sprawach odnoszących się do negatywnej formalnej oceny wniosku o dofinansowanie projektu zgłaszanego w ramach programu rozwoju ustawodawca nie przewidział stosowania trybu odwoławczego określonego w art. 30b (w związku z art. 30c) ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, (...) to z punktu widzenia konsekwencji wynikających z konstytucyjnej zasady prawa do sądu nie sposób wyobrazić sobie sytuacji, aby tak dokonanemu wyłączeniu trybu odwoławczego - zgodnie z art. 78 konstytucji wyjątki od określonej nim zasady określa ustawa - mogło również towarzyszyć wyłączenie drogi sądowej. Stąd też, w zakresie odnoszącym się do dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na zawiadomienie o odrzuceniu przez Wojewódzką Komisję do spraw oceny wniosków wniosku Powiatu o dofinansowanie projektu przebudowy dróg powiatowych oraz oceny spełniania warunków dopuszczalności skargi na wymieniony akt nie można pomijać konsekwencji wynikających z przepisów art. 3 § 1 - zwłaszcza pkt 4 - w związku z art. 52 § 3 p.p.s.a.".

W postanowieniu NSA z dnia 5 lipca 2016r., sygn. akt II GSK 1542/16 (wydanym również na gruncie ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju) dopuszczono sądową kontrolę aktów i czynność pozbawiających prawa do ubiegania się o dofinansowanie. Stwierdzono w nim, że " (...) w wyroku z dnia 22 kwietnia 2014 r. sygn. akt II GSK 527/14 Sąd przyjął, że skarga do sądu administracyjnego przysługuje również na pismo informujące o pozostawieniu protestu bez rozpatrzenia. Sąd dopuszcza zatem ochronę w postaci prawa do skargi sądowej nie tylko w przypadkach, gdy organ odmawia przyznania pomocy na podstawie negatywnej merytorycznej oceny projektu. Kierując się konstytucyjnym prawem do sądu, w myśl którego każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny i niezawisły sąd (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) Sąd uznaje w swoim orzecznictwie, że na jednakowych zasadach należy traktować pozbawienie możliwości uzyskania konkretnego prawa (w rozpatrywanej sprawie prawa do dofinansowania) z przyczyn merytorycznych i z przyczyn formalnych (proceduralnych). W jednym i drugim przypadku skutek jest bowiem taki sam. W obu tych przypadkach mamy do czynienia ze "sprawą" w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji, czyli z sytuacją, w której chodzi o czyjeś prawa lub obowiązki wynikające z przepisów prawa".

Przytoczone wyżej orzecznictwo Sądów administracyjnych wskazuje, na potrzebę respektowania prawa do sądu wynikającego z art. 45 Konstytucji RP w odniesieniu do rozstrzygnięć, względem których ustawa wdrożeniowa i regulamin nie przewiduje procedury odwoławczej, a charakter rozstrzygnięcia wskazuje na jednostronne kształtowane kształtowanie sytuacji prawnej wnioskodawcy.

Sąd zwraca również uwagę na treść art. 37 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020r., zgodnie z którym podmiot ubiegający o dofinansowanie ma prawo do oceny jego wniosku w procedurze gwarantującej przejrzystość, rzetelność i bezstronność wyboru projektu. W świetle cyt. ustawy odnośnie trybu konkursowego takimi gwarancjami są protest i skarga do sądu administracyjnego. Natomiast w odniesieniu do trybu pozakonkursowego, z uwagi na omówiony wcześniej charakter informacji o negatywnej ocenie wniosku, przyjąć należy, że gwarancją taką będzie dopuszczalność drogi sądowej na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Uznając dopuszczalność drogi sądowej w niniejszej sprawie należy przejść do merytorycznej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia.

W pierwszej kolejności podkreślić należy, że zgodnie z § 14 ust. 3 Regulaminu przygotowania i oceny projektów realizowanych w trybie pozakonkursowym w ramach RPO WM możliwe jest dofinansowanie jedynie tych projektów, względem których przeprowadzono postępowania środowiskowe w oparciu o ustawę z dnia 03.10.2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

Ponieważ w niniejszej sprawie pozwolenie na budowę odnośnie inwestycji objętej wnioskiem zostało wydane w 2005r., natomiast postępowanie środowiskowe zostało zainicjowane w 2004r. Instytucja Zarządzająca w ramach formalnej kontroli wniosku zobowiązana była zbadać, czy zostało przeprowadzone postępowanie środowiskowe zgodnie z obowiązującym wtedy stanem prawnym.

Instytucja Zarządzająca w zaskarżonym rozstrzygnięciu stwierdziła, że uzasadnienia przedłożonych dokumentów z postępowania środowiskowego nie potwierdzają w wyczerpujący i przekonujący sposób, iż procedury oceny oddziaływania środowisko zostały przeprowadzone prawidłowo. Ponadto Instytucja Zarządzająca powołała się na Wytyczne Ministra Infrastruktury i Rozwoju w zakresie dokumentowania postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięć współfinansowanych z krajowych lub regionalnych programów operacyjnych, które w Rozdziale 10 pkt 1 wskazują, że instytucja odpowiedzialna za weryfikację wniosku o dofinansowanie projektu może odmówić dofinansowania, jeżeli stwierdzi występowanie niedających się usunąć uchybień co do wymogów proceduralnych wynikających z procedury OOŚ (oddziaływania na środowisko).

Dokonując takiej oceny Instytucja Zarządzająca nie wskazała jednak żadnych przepisów prawnych, które określałyby jaka na ten czas była prawidłowa procedura oddziaływania na środowisko, co w konsekwencji uniemożliwiło też wskazanie ewentualnych uchybień ze strony skarżącej gminy.

W dalszej części Instytucja Zarządzająca stwierdziła, że z uwagi na niezgodność przepisów prawa krajowego z Dyrektywą Rady nr 1303/2013 z dn. 17.12.1985 w sprawie oceny sutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne, na podstawie których przeprowadzone było postępowanie w przypadku projektu objętego wnioskiem o dofinansowanie oraz brak możliwości stwierdzenia, że postępowanie zostało przeprowadzone w sposób nie budzący wątpliwości, brak jest możliwości dofinansowania przedmiotowego projektu.

W ocenie Sądu dla negatywnej oceny przesłanki kwalifikowalności projektu nie jest wystarczające lakoniczne stwierdzenie Instytucji Zarządzającej o niezgodności przepisów prawa krajowego z prawem europejskim. Jak już wyżej wspomniano instytucja jest zobowiązana podać obowiązujące normy krajowe i ewentualnie w jakim zakresie są one sprzeczne z prawem UE, a następnie wskazać konkretne uchybienia w zakresie procedury oddziaływania na środowisko w przypadku wnioskodawcy.

Odnosząc się do wątpliwości Instytucji Zarządzającej co do poprawności przeprowadzonego w sprawie postepowania środowiskowego w kontekście sprzecznych opinii organów ds. ochrony środowiska co do konieczności sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko, Sąd stwierdza, że wniosek Starosty z dnia 3 grudnia 2004r. skierowany do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego i do Wydziału Ochrony Środowiska Rolnictwa i Leśnictwa Starostwa Powiatowego wpłynął do adresatów w dniu 7 grudnia 2002r., a stanowiska ww. zostały wydane odpowiednio w dniu 23 grudnia 2004 r. i 10 grudnia 2004 r. Jednocześnie w dniu 8 grudnia 2004r. weszło w życie (bez przepisów przejściowych) Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 09.11.2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573). A zatem na dzień wydania ww. stanowisk obowiązywało Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. i to przepisy tego rozporządzenia powinny być podstawą do wydania przez Starostwo Powiatowe Wydział Ochrony Środowiska Rolnictwa i Leśnictwa stanowiska w przedmiocie potrzeby sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko planowanego projektu objętego wnioskiem o dofinansowanie.

Zatem w kontekście faktu, że stanowisko wyrażające potrzebę przeprowadzenia raportu oddziaływania na środowisko zostało błędnie wydane na podstawie nie obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 września 2002r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych kryteriów związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. z 2002 r., Nr 179, poz. 1490), Instytucja Zarządzająca nie może podnosić argumentu sprzeczności opinii organów ds. ochrony środowiska co do potrzeby sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko, jako okoliczności wskazującej na uchybienia w przeprowadzeniu postępowania środowiskowego.

W ocenie Sądu Instytucja Zarządzająca powinna ocenić istniejącą rozbieżność co do potrzeby sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko w kontekście przepisów mającego zastosowanie w sprawie rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.

Sąd zwraca też trzeba uwagę, że w Rozdziale 10 pkt 3 i 5 dotyczących zaleceń w zakresie kontroli ww. wytycznych Ministra Infrastruktury i Rozwoju wskazano dwa sposoby dokonywania kontroli wniosku – "podejście formalne" i "podejście merytoryczne". Jak słusznie wskazała Instytucja Zarządzająca ze względu na charakter badania projektu ubiegającego się o dofinansowanie zastosowanie powinno mieć podejście formalne. Nie mniej jednak - jak wskazują ww. wytyczne – w uzasadnionych przypadkach instytucja ma również możliwość zastosowania "podejścia merytorycznego" przez co należy rozumieć sposób badania przedsięwzięcia z uwzględnieniem jego faktycznych cech – czyli oddziaływania na środowisko. Przy zastosowaniu tego podejścia np. niedostateczne uzasadnienie odstąpienia od obowiązku przeprowadzenia OOŚ może nie być uznane za uchybienie istotne, o ile uda się wykazać, że odstąpienie to było merytorycznie uzasadnione, tj. faktyczne cechy przedsięwzięcia wskazują, że istotnie jego wpływ na środowisko jest w oczywisty sposób niewielki. Podejście to wymaga dokonania przez instytucję pogłębionej analizy informacji przekazywanych przez wnioskodawcę we wniosku o dofinansowanie projektu. W razie potrzeby instytucja powinna żądać od wnioskodawcy przedłożenia dodatkowych analiz lub wyjaśnień.

W niniejszej sprawie Instytucja Zarządzająca nie wyjaśniła dlaczego nie zastosowała podejścia merytorycznego zwłaszcza w kontekście tego, że skarżąca z własnej inicjatywy sporządziła w 2006r. raport oddziaływania dla ww. przedsięwzięcia, który potwierdził brak jego oddziaływania na środowisko. Z zebranych dokumentów wynika też, że inwestycja nie będzie mieć istotnego wpływu na obszar ESE Natura 2000: Skawiński obszar łąkowy PLH 120079. W ocenie Sądu konieczność rozważenia możliwości zastosowania podejścia merytorycznego wynika wprost z przepisu art. 37 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 – 2020, który nakazuje przeprowadzenie wyboru projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny. Wskazać też należy, że ww. ustawa jest aktem prawnym o wyższej randze niż wspomniane wytyczne Ministra Infrastruktury i Rozwoju, które to zostały wydane na podstawie delegacji zawartej w art. 5 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 11 lipca 2014r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 – 2020, a zatem w swojej treści powinny odpowiadać treści ustawy, również w zakresie przejrzystości i rzetelności oceny wniosków.

W ocenie Sądu dla spełnienia przesłanki rzetelności wyboru projektu, przy zastosowaniu "podejścia merytorycznego" oceny wniosku, Instytucja Zarządzająca powinna rozważyć przewidzianą w § 8 ust. 1 pkt 1 Regulaminu prac Komisji Oceny Projektów możliwość wykorzystania wymienionych tam narzędzi.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 76 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego Sąd stwierdza, że jest on niezasadny albowiem zgodnie z treścią art. 50 ustawy wdrożeniowej do postępowania w zakresie ubiegania się o dofinansowanie oraz udzielania dofinansowania na podstawie ustawy nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących wyłączenia pracowników organu, doręczeń i sposobu obliczania terminów.

Reasumując Sąd doszedł do przekonania, że przy dokonywaniu oceny formalnej wniosku o dofinansowanie w niniejszej sprawie, Instytucja Zarządzająca przesądzając o braku kwalifikowalności projektu dopuściła się naruszenia art. 37 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 – 2020. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Instytucja Zarządzająca będzie zobowiązana wziąć pod uwagę stanowisko wyrażone w niniejszym wyroku.

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 146 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, natomiast w przedmiocie kosztów orzeczono na podstawie art. 200 cyt. ustawy.