Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1061/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-07-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 36 (4)  ust. 11, art. 33 (8) ust. 4 w związku z art. 36 (4) ust. 13
journal: Dz.U. 2010 nr 10 poz 65
law: Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Sędzia WSA Urszula Wilk Protokolant sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2014 r. sprawy ze skargi S.W. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia Nr [...] przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu radcowskiego, który został przeprowadzony w dniach [...]-[...] marca 2013 r. z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną uchwałą z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] Komisja Egzaminacyjna II stopnia Nr [...] przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpatrzenia odwołań od wyników egzaminu radcowskiego, który został przeprowadzony w dniach 19-22 marca 2013 r., po rozpatrzeniu odwołania S. W. (dalej: "skarżąca lub zdająca"), utrzymała w mocy uchwałę nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. Komisji Egzaminacyjnej Nr [...] do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego w 2013 r. z siedzibą w [...] w sprawie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego. Zaskarżone rozstrzygnięcie wydano na podstawie art. 368 ust. 1, 9 i 12 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz.U. z 2010 r. nr 10, poz. 65 ze zm., dalej także: "u.r.p.") w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

Do wydania powyższych uchwał doszło w następującym stanie faktycznym oraz prawnym.

W dniach 19 - 22 marca 2013 roku skarżąca zdawała egzamin radcowski.

Komisja Egzaminacyjna Nr [...] do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego w 2013 r. z siedzibą w [...] uchwałą nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. stwierdziła, że skarżąca uzyskała wynik negatywny z egzaminu radcowskiego.

Z uzasadnienia tej uchwały wynika, że zdająca z części pierwszej egzaminu otrzymała ocenę dostateczną, z drugiej części egzaminu ocenę dostateczną, z trzeciej części egzaminu ocenę dostateczną, natomiast z czwartej i piątej części egzaminu na skutek postanowienia Przewodniczącej Komisji Nr [...] o wykluczeniu zdającej w dniu 22 marca 2013r. z egzaminu - otrzymała oceny niedostateczne. Powołując się na treść przepisu art. 338 ust. 4 w zw. z art. 364 ust. 13 u.r.p. w zw. z § 14 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 września 2009 r. w sprawie przeprowadzenia egzaminu radcowskiego (Dz. U. 163, poz. 1302 ze zm.) i art. 366 ust. 1 u.r.p., Komisja wskazała, iż zdająca uzyskała wynik negatywny z egzaminu radcowskiego.

Skarżąca odwołała się od ww. uchwały zarzucając jej naruszenie:

- art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., polegające na niewskazaniu w treści uzasadnienia uchwały Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. podstawy faktycznej wykluczenia z części czwartej i piątej egzaminu radcowskiego, podczas gdy uzasadnienie uchwały winno zawierać wszystkie elementy składowe wskazane w naruszonych przepisach;

- art. 338 ust. 5 w związku z art. 364 ust. 13 u.r.p. polegające na jego zastosowaniu poprzez wydanie przez Przewodniczącą Komisji Egzaminacyjnej numer [...] do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego w 2013 r. z siedzibą w [...] w dniu 22 marca 2013 r. postanowienia o wykluczeniu skarżącej z części czwartej i piątej tego egzaminu, podczas gdy żaden przepis powyższej ustawy nie upoważnia przewodniczącego komisji egzaminacyjnej do wydania postanowienia w przedmiocie wykluczenia kandydata z egzaminu radcowskiego;

- art. 364 ust. 11 u.r.p. polegające na jego błędnej wykładni poprzez uznanie, iż wyłączony telefon komórkowy stanowi urządzenie służące do przekazu lub odbioru informacji, podczas gdy czynność techniczna polegająca na wyłączeniu telefonu komórkowego pozbawia telefon komórkowy cech (właściwości), dzięki którym może on stanowić narzędzie, za pomocą którego można komunikować się na odległość, bowiem telefon komórkowy zostaje pozbawiony dostępu do sieci telefonii komórkowej, co uniemożliwia jakiekolwiek nadawanie, odbiór lub transmisję sygnałów za pomocą fal radiowych, a tym samym wyłączony telefon komórkowy nie może stanowić urządzenia służącego do przekazu lub odbioru informacji;

- art. 338 ust. 4 w zw. z art. 364 ust. 13 u.r.p. polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu przez wykluczenie skarżącej z części czwartej i piątej egzaminu radcowskiego z uwagi na posiadanie przez skarżącą telefonu komórkowego, podczas gdy - nawet przy ewentualnym zakwalifikowaniu wyłączonego telefonu komórkowego jako urządzenia służącego do przekazu lub odbioru informacji - skarżąca nie posługiwała się wyłączonym telefonem komórkowym, a tym samym nie było podstaw do wykluczenia skarżącej z części czwartej i piątej egzaminu radcowskiego;

- art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej polegające na naruszeniu zasady równości wobec prawa poprzez wykluczenie skarżącej z części czwartej i piątej egzaminu radcowskiego z uwagi na posiadanie przez skarżącą telefonu komórkowego, podczas gdy - nawet przy ewentualnym zakwalifikowaniu wyłączonego telefonu komórkowego jako urządzenia służącego do przekazu lub odbioru informacji - Komisja Egzaminacyjna numer [...] do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego w 2013 r. z siedzibą w [...] po uprzednim przeszukaniu walizki jednej ze zdających - o nazwisku A. Z. - i znalezieniu w niej niedozwolonych materiałów w postaci zabronionych książek, monografii oraz wzorów pism procesowych, w sposób prawidłowy zastosowała przepisy art. 33 ust. 4, w związku z art. 36 ust 13 u.r.p. i nie wykluczyła owej kandydatki z części trzeciej egzaminu radcowskiego w dniu 21 marca 2013 roku;

- art. 8 k.p.a. polegające na naruszeniu zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej poprzez wykluczenie odwołującej z części czwartej i piątej egzaminu radcowskiego z uwagi na posiadanie przez skarżącą telefonu komórkowego, podczas gdy - nawet przy ewentualnym zakwalifikowaniu wyłączonego telefonu komórkowego jako urządzenia służącego do przekazu lub odbioru informacji - Komisja Egzaminacyjna numer [...] do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego w 2013 roku z siedzibą w [...] po uprzednim przeszukaniu walizki jednej ze zdających - o nazwisku A. Z. - i znalezieniu w niej niedozwolonych materiałów w postaci zabronionych książek, monografii oraz wzorów pism procesowych, w sposób prawidłowy zastosowała przepisy art. 338 ust 4 w związku z art. 364 ust 13 u.r.p. i nie wykluczyła owej kandydatki z części trzeciej egzaminu radcowskiego w dniu 21 marca 2013 r.

W związku z powyższym, skarżąca wniosła o:

- dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci wykazu wszystkich wychodzących połączeń, wiadomości tekstowych oraz transmisji danych numeru telefonu komórkowego skarżącej, obejmującego okres rozliczeniowy 17.03.2013 - 16.04.2013r., z pisma z dnia 25 kwietnia 2013 roku skarżącej skierowanego do operatora sieci telefonii komórkowej [...] oraz z pisma z dnia 25 kwietnia 2013 roku operatora sieci telefonii komórkowej [...], na okoliczność, iż telefon komórkowy skarżącej był przez cały okres trwania czwartej i piątej części egzaminu radcowskiego wyłączony oraz na okoliczność, że skarżąca nie posługiwała się wyłączonym telefonem komórkowym podczas czwartej i piątej części egzaminu radcowskiego, na podstawie przepisów art. 136 k.p.a. w związku z art. 368 ust. 12 u.r.p.;

- dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z akt sprawy zdającej o nazwisku A. Z. na okoliczność ustalenia, że po uprzednim przeszukaniu przez Członka Komisji Egzaminacyjnej numer [...] do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego w 2013 roku z siedzibą w [...] jej walizki i znalezieniu w niej niedozwolonych materiałów w postaci zabronionych książek, monografii oraz wzorów pism procesowych, Komisja Egzaminacyjna numer [...] do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego w 2013 roku z siedzibą w [...] prawidłowo zastosowała przepisy art. 338 ust 4 w związku z art. 364 ust 13 u.r.p. i nie wykluczyła tej osoby z części trzeciej egzaminu radcowskiego w dniu 21 marca 2013 roku, uzasadniając, że posiadała ona niedozwolone materiały, lecz nie posługiwała się nimi, na podstawie przepisów art. 136 k.p.a. w związku z art. 36 ust. 12 u.r.p.;

- zmianę uchwały nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 roku Komisji Egzaminacyjnej numer [...] do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego w 2013 roku z siedzibą w [...] poprzez:

a) stwierdzenie, iż wobec skarżącej nie było podstaw do wykluczenia z części czwartej i piątej egzaminu radcowskiego,

b) sprawdzenie prac egzaminacyjnych z części czwartej i piątej egzaminu radcowskiego, sporządzonych przez skarżącą z uwzględnieniem faktu, że skarżąca sporządziła powyższe prace egzaminacyjne w czasie 425 minut, więc została pozbawiona możliwości sporządzenia powyższych prac egzaminacyjnych w pełnym wymiarze czasu wynoszącym 480 minut;

- stwierdzenie, iż skarżąca uzyskała pozytywny wynik z egzaminu radcowskiego, na podstawie przepisów art. 132 § 1 k.p.a. w związku z art. 368 ust 12 u.r.p., ewentualnie:

o uchylenie uchwały Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 roku Komisji Egzaminacyjnej numer [...] do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego w 2013 roku z siedzibą w [...] i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez:

a) stwierdzenie, że wobec skarżącej nie było podstaw do wykluczenia z części czwartej i piątej egzaminu radcowskiego,

b) sprawdzenie prac egzaminacyjnych z części czwartej i piątej egzaminu radcowskiego sporządzonych przez skarżącą z uwzględnieniem faktu, że skarżąca sporządziła te prace egzaminacyjne w czasie 425 minut, więc została pozbawiona możliwości sporządzenia powyższych prac egzaminacyjnych w pełnym wymiarze czasu wynoszącym 480 minut;

c) stwierdzenie, że skarżąca uzyskała pozytywny wynik z egzaminu radcowskiego na podstawie przepisów art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 368 ust. 12 u.r.p.,

ewentualnie:

o uchylenie w całości uchwały Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 roku Komisji Egzaminacyjnej numer [...] do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego w 2013 roku z siedzibą w [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia tej Komisji, bowiem przedmiotowa uchwała Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 roku została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy – czyli sprawdzenie prac egzaminacyjnych z części czwartej i piątej egzaminu radcowskiego sporządzonych przez skarżącą - ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W konsekwencji Komisja Egzaminacyjna numer [...] do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego w 2013 roku z siedzibą w [...] winna dokonać sprawdzenia prac egzaminacyjnych z części czwartej i piątej egzaminu radcowskiego, sporządzonych przez skarżącą z uwzględnieniem faktu, że

sporządziła powyższe prace egzaminacyjne w czasie 425 minut, więc została pozbawiona możliwości sporządzenia powyższych prac egzaminacyjnych w pełnym wymiarze czasu wynoszącym 480 minut, a następnie stwierdzić, że skarżąca uzyskała pozytywny wynik z egzaminu radcowskiego, na podstawie przepisów art. 138 § 2 k.p.a. w związku z art. 36 ust 12 u.r.p.

W uzasadnieniu odwołania, skarżąca wskazała, że uchybieniem Komisji Egzaminacyjnej jest pominięcie w treści uchwały w sprawie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego przyczyny wykluczenia jej z czwartej i piątej części egzaminu radcowskiego. Podkreśliła, że w treści uchwały nie wyjaśniono, która z sytuacji wymienionych w art. 33 ust. 4 u.r.p. miała miejsce. Wskazała, że podstawy wykluczenia nie można domniemywać, lecz powinna ona być wyrażona expressis verbis w uzasadnieniu uchwały wraz ze szczegółowym przytoczeniem stanu faktycznego. Mimo to skarżąca wskazała w swym odwołaniu, że przyczyną jej wykluczenia z egzaminu był fakt posiadania przez nią telefonu komórkowego w walizce leżącej obok stolika, przy którym pisała prace egzaminacyjną.

W dalszej części uzasadnienia odwołania skarżąca opisała bardzo szeroko okoliczności, w których doszło do ujawnienia, że czwartego dnia egzaminu posiadała ze sobą na sali egzaminacyjnej telefon komórkowy.

Jednocześnie analizując przepisy ustawy o radcach prawnych, podkreśliła, że brak jest podstawy prawnej, w oparciu o którą istniałaby możliwość wydania przez Przewodniczącą Komisji Egzaminacyjnej postanowienia o wykluczeniu skarżącej z czwartej i piątej części egzaminu radcowskiego. Wskazała przy tym, że do wykluczenia kandydata z egzaminu radcowskiego dochodzi, gdy podczas egzaminu radcowskiego korzysta on z pomocy innej osoby, posługuje się niedozwolonymi materiałami lub urządzeniami, pomaga pozostałym kandydatom lub w inny sposób zakłóca przebieg egzaminu radcowskiego. Skarżąca wskazała jednoznacznie, że regulacja określająca podstawy do wykluczenia z egzaminu radcowskiego stanowi katalog zamknięty (numerus clausus), co tym samym oznacza, iż tylko w przypadku zaistnienia sytuacji opisanej w tych przepisach Komisja Egzaminacyjna uprawniona jest do wykluczenia zdającego i tym samym do wydania uchwały o negatywnym wyniku egzaminu radcowskiego. Redakcja powołanych przez skarżącą przepisów ustawy o radcach prawnych, według skarżącej nie daje podstaw do stosowania ich wykładni rozszerzającej i przyjęcia, że posiadanie telefonu komórkowego musi prowadzić do wykluczenia z egzaminu radcowskiego, a w konsekwencji do wydania przez Komisję Egzaminacyjną uchwały o negatywnym wyniku z egzaminu radcowskiego.

Poza tym skarżąca podkreśliła, że skoro podczas czwartej i piątej części egzaminu telefon, który miała przy sobie był wyłączony, to nie był on urządzeniem służącym do przekazu lub odbioru informacji, bowiem czynność techniczna polegająca na wyłączeniu telefonu komórkowego pozbawia ów telefon cech (właściwości), dzięki którym może on stanowić narzędzie komunikowania się na odległość. Wyłączony telefon komórkowy pozbawiony jest dostępu do sieci telefonii komórkowej, co uniemożliwia jakiekolwiek nadawanie, odbiór lub transmisję sygnałów za pomocą tal radiowych. Podniosła też, że nie dopuściła się nieprawidłowości przewidzianych w cytowanych przepisach ustawy o radcach prawnych, nie zaistniał zatem, w jej ocenie, stan faktyczny uprawniający do wykluczenia skarżącej z części czwartej i piątej egzaminu radcowskiego, a w konsekwencji - do ustalenia przez Komisję negatywnego wyniku egzaminu.

Przyznała, że posiadała telefon komórkowy, który znajdował się w jej walizce leżącej obok stolika, na którym pisała prace egzaminacyjne, ale w ogóle z niego nie korzystała. Podkreśliła, że Komisja Egzaminacyjna nie wykazała, iż posiadanie przez skarżącą telefonu komórkowego podczas czwartej i piątej części egzaminu radcowskiego miało jakikolwiek wpływ na sposób rozwiązywania przez nią zadania z prawa administracyjnego i gospodarczego.

Następnie porównała swoją sytuację z sytuacją innej zdającej u której trzeciego dnia egzaminu Komisja stwierdziła posiadanie niedozwolonych materiałów, a mimo to nie została ona wykluczona z egzaminu, co według skarżącej jest niedopuszczalnym odmiennym traktowaniem zdających.

Do odwołania skarżąca załączyła wykaz wszystkich wychodzących połączeń, wiadomości tekstowych oraz transmisji danych z jej telefonu komórkowego, obejmujących okres rozliczeniowy od 17.03.2013 r. do 16.04.2013 r., odpis pisma skierowanego do operatora [...] i zaświadczenie tego operatora z dnia 25 kwietnia 2013 r.

Po rozpatrzeniu odwołania Komisja II stopnia utrzymała w mocy uchwałę nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. Komisji Egzaminacyjnej Nr [...] do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego w 2013 r. z siedzibą w [...] w sprawie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego.

Komisja odwoławcza w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały wskazała, że każdej z osób dopuszczonych do egzaminu radcowskiego, w tym także skarżącej, przed egzaminem zostało doręczone pismo Przewodniczących Komisji Egzaminacyjnych od nr [...] do nr [...] powołanych do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego z siedzibą w [...], datowane 5 marca 2013 r., w którym bardzo szczegółowo opisano warunki i przebieg egzaminu. W pierwszym dniu trwania egzaminu, tj. w dniu 19 marca 2013 r., przed rozpoczęciem części pierwszej egzaminu Przewodnicząca Komisji Egzaminacyjnej nr [...] m. in. przekazała dokładne informacje o zasadach i sposobie przeprowadzania egzaminu, a w szczególności o zakazie posiadania w czasie egzaminu przez zdających urządzeń służących do przekazu lub odbioru informacji (pkt 4.1 protokołu z przebiegu egzaminu radcowskiego).

Komisja Odwoławcza podniosła, iż w dniu 22 marca 2013 roku, tj. czwartego dnia egzaminu, w trakcie pisania przez zdających pracy egzaminacyjnej z czwartej i piątej części egzaminu radcowskiego (prawo gospodarcze i prawo administracyjne), osoba pisząca pracę oznaczoną numerem kodu [...], wychodząc do toalety miała ze sobą w torebce telefon komórkowy, który został jej odebrany, w konsekwencji czego egzaminowana z uwagi na posiadanie telefonu komórkowego została wykluczona z egzaminu na podstawie art. 33 ust. 4 w związku z art. 364 ust. 13 u.r.p. Po tym zdarzeniu, na pytanie Przewodniczącej, kto ze zdających ma przy sobie na sali egzaminacyjnej telefon komórkowy, sześć innych osób, w tym skarżąca, która tego dnia pisała pracę oznaczoną numerem kodu [...] - oddały posiadane przez siebie telefony komórkowe. Przebieg tego zdarzenia został opisany w pkt 47 protokołu z przebiegu egzaminu radcowskiego przeprowadzonego w dniach od 19 do 22 marca 2013 r. przed ww. Komisją, znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy, podpisanego przez wszystkich członków Komisji, tj. zarówno przedstawicieli Ministra Sprawiedliwości oraz przedstawicieli samorządu radcowskiego (protokół z przebiegu egzaminu). Niezależnie od treści pkt 47 protokołu z przebiegu egzaminu, Komisja sporządziła także listę telefonów komórkowych posiadanych przez zdających w czasie trwania egzaminu, ujawnionych przy zdających i stanowi ona załącznik nr 2 do protokołu z przebiegu egzaminu.

W tej sytuacji Komisja Odwoławcza stwierdziła, że brak jest podstaw aby kwestionować rzetelność zapisów dokonanych w protokole przebiegu egzaminu, skoro sama skarżąca tego faktu nie kwestionuje. W ocenie organu odwoławczego nie ma racji skarżąca, jakoby istotnym brakiem skarżonej uchwały nr [...] było nieopisanie w jej uzasadnieniu stanu faktycznego, który doprowadził do jej wykluczenia, a w konsekwencji ustalenia negatywnego wyniku przedmiotowego egzaminu. Skarżąca miała świadomość, iż przyczyną wykluczenia jej z egzaminu był fakt posiadania przez nią telefonu komórkowego w trakcie pisania egzaminu.

Wskazała, iż skarżona uchwała dotyczy jedynie ustalenia wyniku egzaminu, a nie przyczyn i podstawy wykluczenia, a skoro stosownie do art. 338 ust. 4 w zw. z art. 364 ust. 13 u.r.p. i § 14 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 września 2009 r. w sprawie przeprowadzenia egzaminu radcowskiego (Dz. U. Nr 163, poz. 1302 z późn. zm.) wykluczenie zdającego z egzaminu radcowskiego stanowi podstawę do wydania przez Komisję Egzaminacyjną uchwały o negatywnym wyniku egzaminu radcowskiego, przywołanie tych przepisów w uzasadnieniu skarżonej uchwały jest wystarczające.

Wbrew kolejnym zarzutom skarżącej, jakoby brak było podstaw prawnych do wydania przez Przewodniczącą Komisji Egzaminacyjnej numer [...] w [...] postanowienia o wykluczeniu skarżącej z egzaminu, Komisja II stopnia wskazała, że podstawę tę stanowił art. 338 ust. 4 w związku z art. 364 ust. 13 u.r.p. Skarżąca jako osoba posiadająca wyższe wykształcenie prawnicze i przystępująca do egzaminu zawodowego, w zakres którego wchodzi również u.r.p., powinna znać treść tych przepisów. Wszyscy zdający, w tym skarżąca, zostali poinformowani zarówno pisemnie przed egzaminem, jak i następnie przez Przewodniczącą Komisji ustnie, bezpośrednio przed jego rozpoczęciem, o zakazie posiadania w czasie trwania egzaminu m. in. telefonu komórkowego. W świetle powyższego Komisja II stopnia uznała, że skarżąca miała pełną świadomość, że posiadanie w czasie trwania egzaminu telefonu komórkowego jest zabronione. Komisja odwoławcza stwierdziła, że nie ma znaczenia również fakt, iż w chwili oddawania przedmiotowego telefonu komórkowego przez skarżącą na żądanie Przewodniczącej Komisji, telefon ten był wyłączony. Ustawa formułuje zakaz posiadania telefonu komórkowego, nie rozróżniając, czy jest on włączony, czy też nie. Poza tym sama czynność włączenia lub wyłączenia takiego telefonu wymaga kilku sekund.

Komisja II stopnia wskazała, że art. 364 ust. 11 u.r.p. jednoznacznie zakazuje posiadania urządzeń służących do przekazywania i odbioru informacji, czyli m. in. telefonu komórkowego (a nie tylko korzystania z niego). Komisja nie znalazła zatem podstaw aby przeprowadzić dowód z bilingu załączonego przez skarżącą oraz pism kierowanych do operatora i udzielonych na nie odpowiedzi. Wskazany przez skarżącą dowód jest nieprzydatny w badanej sprawie także z tego powodu, iż nie zostało ustalone i udowodnione przez skarżącą, czy telefon, który posiadała na egzaminie był w rzeczywistości jej telefonem, czy też może należał do innej osoby (np. osoby bliskiej zdającej) i w tej sytuacji biling może nie zawierać rejestru połączeń faktycznie wykonanych, bądź przychodzących na numer telefonu faktycznie posiadanego przez skarżącą w czasie trwania egzaminu. Umożliwienie kontynuowania egzaminu osobie, która korzystała z niedozwolonych urządzeń nie tylko kłóciłoby się z istotą pojęcia "wykluczenia", ale byłoby też nie do pogodzenia z punktu widzenia zasad uczciwości, które winny być przestrzegane przez wszystkich zdających. W tej sytuacji całkowicie chybione są wnioski o dokonanie oceny prac sporządzonych przez skarżącą w ostatnim dniu trwania egzaminu oraz zarzuty odnośnie skróconego o kilkanaście minut czasu na opracowanie zadań egzaminacyjnych, skoro wykluczenie okazało się uzasadnione, to w chwili oznajmienia tego faktu przez Przewodniczącą - skarżąca nie miała prawa kontynuowania pisania pracy egzaminacyjnej.

Komisja Odwoławcza podniosła, że jej zadaniem jest rozpatrzenie odwołania od wyniku egzaminu radcowskiego, czyli dotyczącego konkretnej pracy egzaminacyjnej. Każde odwołanie stanowi odrębną sprawę, którą rozpoznaje Komisja Odwoławcza i brak jest podstaw by porównywać prace lub sytuacje, w których znalazły się inne osoby, dlatego też Komisja nie uwzględniła wniosku dowodowego zgłoszonego w odwołaniu o przeprowadzenie dowodu z akt innej osoby zdającej – A. Z., na okoliczność znalezienia u niej niedozwolonych materiałów i mimo tego niewykluczenia jej z egzaminu. Na marginesie Komisja II stopnia wskazała, że A. Z. także została wykluczona z egzaminu, tylko nie w trzecim jego dniu egzaminu, lecz w czwartym, co wynika wprost z treści pkt 32 i 47 protokołu egzaminacyjnego.

W związku z powyższym, wbrew twierdzeniom podniesionym w odwołaniu, Komisja II stopnia oceniła, że zaskarżona uchwała została wydana zgodnie z powołanymi przepisami obowiązującego prawa.

Uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia Nr [...] przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu radcowskiego, który został przeprowadzony w dniach 19-22 marca 2013 r. zdająca zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej uchwale zarzuciła naruszenie:

A. przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy:

1. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., w związku z art. 368 ust. 12 u.r.p., polegające na:

- niepodjęciu wszelkich niezbędnych działań dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz nierozpatrzeniu całego materiału dowodowego

poprzez (i) niewystarczające opisanie wyłączonego telefonu komórkowego w załączniku numer 2 do protokołu z przebiegu egzaminu radcowskiego, przeprowadzonego w dniach od 19 do 22 marca 2013 roku przez Komisję Egzaminacyjną numer [...] do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego w 2013 roku z siedzibą w [...], ograniczające się wyłącznie do wskazania marki telefonu komórkowego oraz ustalenia czy telefon ten posiadał baterię i kartę SIM, bez ustalenia właściwego numeru telefonu karty SIM, która znajdowała się w telefonie komórkowym (numeru telefonu komórkowego), posiadanym przez skarżącą podczas czwartej i piątej części egzaminu radcowskiego, (ii) nieprzeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci wykazu wszystkich wychodzących połączeń, wiadomości tekstowych oraz transmisji danych numeru telefonu komórkowego skarżącej, pisma skarżącej z dnia 25 kwietnia 2013 roku skierowanego do operatora sieci telefonii komórkowej [...]oraz pisma z dnia 25 kwietnia 2013 roku operatora sieci telefonii komórkowej [...], pomimo że okoliczność na jaką został zgłoszony wniosek dowodowy ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a mianowicie, czy skarżąca posługiwała się telefonem komórkowym podczas czwartej i piątej części egzaminu radcowskiego, (iii) nieuwzględnieniu wniosku dowodowego o przeprowadzenie dowodu z akt zdającej A. Z., pomimo że okoliczność na jaką został zgłoszony wniosek dowodowy ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a mianowicie, ustalenie że zdająca A. Z. posiadała niedozwolone materiały podczas trzeciej części egzaminu radcowskiego, jednakże wobec faktu, że z nich nie korzystała, nie została wykluczona z egzaminu radcowskiego,

- wyciągnięciu z materiału dowodowego niewłaściwych wniosków poprzez (i) bezpodstawne wątpliwości co do tego, "(...) czy telefon, który posiadała skarżąca na

egzaminie był w rzeczywistości jej telefonem, czy też może należał do innej osoby (np. osoby bliskiej zdającej", (ii) błędne uznanie, iż posiadanie przez skarżącą wyłączonego telefonu komórkowego podczas rozwiązywania zadania z części czwartej i piątej egzaminu radcowskiego winno stanowić podstawę do wykluczenia skarżącej z egzaminu radcowskiego,

2. art. 338 ust. 5 w związku z art. 364 ust.13 u.r.p. polegające na jego zastosowaniu poprzez wydanie przez Przewodniczącą Komisji Egzaminacyjnej numer [...] do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego w 2013 roku z siedzibą w [...] w dniu 22 marca 2013 roku postanowienia o wykluczeniu skarżącej z egzaminu radcowskiego, podczas gdy żaden przepis ustawy o radcach prawnych nie uprawnia przewodniczącego komisji egzaminacyjnej do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego do wydania postanowienia w przedmiocie wykluczenia kandydata z egzaminu radcowskiego,

3. art. 8 k.p.a. w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej polegające na naruszeniu zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej oraz naruszeniu zasady równości wobec prawa poprzez odmienne traktowanie kandydatów, którzy przystąpili do egzaminu radcowskiego, przejawiające się wykluczeniem skarżącej z egzaminu radcowskiego wobec posiadania przez nią wyłączonego telefonu komórkowego, podczas gdy zdająca A. Z. - posiadająca niedozwolone materiały w postaci (i) licznych notatek odręcznych, (ii) poradnika wydawnictwa Dziennik Gazeta Prawna zatytułowanego "Testamenty, darowizny, spadki", (iii) książkę "Postępowanie cywilne - kazusy", autora Małgorzaty Manowskiej, (iv) kazusów z prawa administracyjnego z rozwiązaniami oraz (v) komentarza do kodeksu postępowania cywilnego z odręcznymi notatkami - wobec faktu, że Komisja Egzaminacyjna numer [...] do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego w 2013 roku z siedzibą w [...] w sposób prawidłowy zastosowała przepisy art. 338 ust. 4 ustawy o radcach prawnych w związku z art. 364 ust. 13 ustawy o radcach prawnych i stwierdziła, iż "(...) powyższe okoliczności w ocenie Komisji wskazywały na możliwość korzystania przez zdającą z niedozwolonych materiałów. Nie stwierdzono natomiast jednoznacznie, że zdająca z nich korzystała", nie została wykluczona z egzaminu radcowskiego na tej podstawie,

4. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 368 ust. 12 u.r.p., polegające na ich zastosowaniu poprzez utrzymanie w mocy Uchwały Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 roku Komisji Egzaminacyjnej Nr [...] do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego z siedzibą w [...] w sprawie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego, ustalającej negatywny wynik skarżącej z egzaminu radcowskiego, podczas gdy powyższa uchwała dotknięta jest wadami, które winny skutkować jej zmianą;

B. przepisów prawa materialnego mających istotny wpływ na wynik sprawy:

1. art. 364 ust. 11 u.r.p., polegające na jego błędnej wykładni poprzez uznanie, iż wyłączony telefon komórkowy stanowi urządzenie służące do przekazu lub odbioru informacji, podczas gdy czynność techniczna polegająca na wyłączeniu telefonu komórkowego pozbawia ów telefon komórkowy cech (właściwości), dzięki którym może on stanowić narzędzie za pomocą którego można komunikować się na odległość, bowiem telefon komórkowy zostaje pozbawiony dostępu do sieci telefonii komórkowej, co uniemożliwia jakiekolwiek nadawanie, odbiór lub transmisję sygnałów za pomocą fal radiowych, a tym samym wyłączony telefon komórkowy nie może stanowić urządzenia służącego do przekazu lub odbioru informacji,

2. art. 338 ust. 4 w związku z art. 364 ust. 13 u.r.p., polegające na ich niewłaściwym zastosowaniu poprzez błędne uznanie, iż - nawet przy ewentualnym zakwalifikowaniu wyłączonego telefonu komórkowego jako urządzenia służącego do przekazu lub odbioru informacji - samo posiadanie wyłączonego telefonu komórkowego (niedozwolonego urządzenia) winno stanowić podstawę do wykluczenia skarżącej z egzaminu radcowskiego, podczas gdy powyższy przepis określający podstawy wykluczenia z egzaminu radcowskiego, w odniesieniu do niedozwolonego urządzenia, wymaga aby skarżąca korzystała z takiego urządzenia, a wobec faktu, że skarżąca nie posługiwała się niedozwolonym urządzeniem, nie zaistniał stan faktyczny uprawniający do wykluczenia skarżącej z egzaminu radcowskiego.

W związku z powyższym skarżąca wniosła o:

1. stwierdzenie nieważności (i) Uchwały Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia Nr [...] przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu radcowskiego, który został przeprowadzony w dniach 19-22 marca 2013 roku z dnia [...] stycznia 2014 roku, znak sprawy [...] oraz poprzedzającej jej (ii) Uchwały Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 roku Komisji Egzaminacyjnej numer [...] do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego w 2013 roku z siedzibą w [...] w sprawie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego, na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a; ewentualnie:

2. uchylenie (i) Uchwały Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia Nr [...] przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu radcowskiego, który został przeprowadzony w dniach 19-22 marca 2013 roku z dnia [...] stycznia 2014 roku, znak sprawy [...] oraz poprzedzającej jej (ii) Uchwały Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 roku Komisji Egzaminacyjnej numer [...] do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego w 2013 roku z siedzibą w [...] w sprawie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego, na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.;

3. zasądzenie od Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia Nr [...] przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu radcowskiego, który został przeprowadzony w dniach 19-22 marca 2013 roku na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, na podstawie przepisu art. 200 p.p.s.a.

W odpowiedzi na skargę Komisja II stopnia wniosła o oddalenie skargi oraz podtrzymała stanowisko wyrażone w zaskarżonej uchwale.

Skarżąca pismem z dnia 25 czerwca 2014 r. odniosła się do odpowiedzi na skargę, podtrzymując stanowisko i rozwijając argumentację przedstawione w odwołaniu oraz skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W świetle przepisów art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy te kontrolują zaskarżone akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, to jest z przepisami prawa materialnego i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznoprawnego z daty ich podjęcia. Ponadto w świetle art. 134 § 1 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 roku poz. 270 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a." Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpatrując skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów okazała się ona niezasadna i podlega oddaleniu, gdyż zaskarżone uchwały nie naruszają prawa.

Na wstępie wskazać należy, iż szczegółowy tryb składania egzaminu radcowskiego, który został przeprowadzony w 2013 r., został uregulowany w art. od 36 do 36(9) u.r.p. (w brzmieniu obowiązującym w dniu przeprowadzenia egzaminu) oraz w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 września 2009 r. w sprawie przeprowadzania egzaminu radcowskiego, wydanym na podstawie art. 36(1) ust. 16 u.r.p.

Wynik egzaminu radcowskiego ustalany jest w drodze uchwały Komisji Egzaminacyjnej (art. 36(6) ust. 2 u.r.p.), od której przysługuje odwołanie do Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości w terminie 14 dni od dnia otrzymania zaskarżonej uchwały (art. 36(8) ust. 1 u.r.p.), jednak procedura odwoławcza nie została uregulowana w tej ustawie. W myśl art. 36(8) ust. 12 u.r.p. do postępowania przed komisją odwoławczą stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a.

Sądowa kontrola uchwał komisji egzaminacyjnych polega przede wszystkim na zbadaniu, czy organ nie dopuścił się rażących uchybień oraz czy dysponował niezbędnym materiałem dowodowym uzasadniającym rozstrzygnięcie sprawy i czy dokonał wszechstronnej oceny okoliczności faktycznych istotnych dla podjętego rozstrzygnięcia. Jest to zatem kontrola prawidłowości postępowania poprzedzającego wydanie uchwały w zgodności z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

W świetle art. 36(4) ust. 1 u.r.p. egzamin radcowski polega na sprawdzeniu przygotowania prawniczego osoby przystępującej do egzaminu radcowskiego do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu radcy prawnego, w tym wiedzy z zakresu prawa i umiejętności jej praktycznego zastosowania z zakresu materialnego i procesowego prawa karnego, materialnego i procesowego prawa wykroczeń, prawa karnego skarbowego, materialnego i procesowego prawa cywilnego, prawa rodzinnego i opiekuńczego, prawa gospodarczego, spółek prawa handlowego, prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, materialnego i procesowego prawa administracyjnego, postępowania sądowoadministracyjnego, prawa Unii Europejskiej, prawa konstytucyjnego oraz prawa o ustroju sądów i prokuratur, samorządu radcowskiego i innych organów ochrony prawnej działających w Rzeczypospolitej Polskiej oraz warunków wykonywania zawodu radcy prawnego i etyki tego zawodu

Zgodnie z art. 36(4) ust. 2 u.r.p. egzamin składa się z pięciu części pisemnych. W myśl art. 36(4) ust. 11 u.r.p. podczas egzaminu radcowskiego zdający nie może posiadać urządzeń służących do przekazu lub odbioru informacji, natomiast podczas rozwiązywania zadań z części drugiej do piątej egzaminu radcowskiego zdający może korzystać z tekstów aktów prawnych i komentarzy oraz orzecznictwa ( ust. 12 ww. przepisu).

Zgodnie z art. 36(4) ust. 13 u.r.p., w związku z art. 33(8) ust. 4 u.r.p., Przewodniczący Komisji Egzaminacyjnej wyklucza z egzaminu radcowskiego osobę zdającą, która podczas egzaminu korzystała z pomocy innej osoby, posługiwała się niedozwolonymi materiałami lub urządzeniami, pomagała pozostałym egzaminowanym lub w inny sposób zakłócała przebieg egzaminu.

W myśl § 14 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 września 2009 r. w sprawie przeprowadzenia egzaminu radcowskiego, w przypadku wykluczenia zdającego z egzaminu radcowskiego zostaje to odnotowane w protokole przebiegu egzaminu radcowskiego oraz na egzemplarzu zestawu pytań testowych i karcie odpowiedzi lub na egzemplarzu zadania i pracy zawierającej rozwiązanie zadania zdającego i stanowi podstawę do wydania uchwały o negatywnym wyniku całego egzaminu radcowskiego.

Odnosząc się do zarzutu skarżącej naruszenia art. 33(8) ust. 4 w zw. z art. 36(4) ust. 13 u.r.p. przez stwierdzenie, że skarżąca posiadała w trakcie egzaminu niedozwolone urządzenie (telefon komórkowy) i przez brak wskazania podstawy prawnej, na podstawie której Komisja Egzaminacyjna uznała ten fakt za udowodniony, wskazać należy, iż z zebranego materiału dowodowego, a przede wszystkim pkt 47 protokołu z przebiegu egzaminu radcowskiego przeprowadzonego w dniach od 19 do 22 marca 2013 r. przed Komisją Egzaminacyjną nr [...] do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego w 2013 r. z siedzibą w [...], wynika stan faktyczny niniejszej sprawy, który nie stanowi kwestii spornej. Istota sporu dotyczy oceny (kwalifikacji) tego stanu oraz wynikających z tego skutków prawnych.

Skarżąca kwestionuje stanowisko Komisji egzaminacyjnych obu instancji, iż posiadanie w trakcie trwania egzaminu radcowskiego telefonu komórkowego stanowi wystarczającą przesłankę dla wykluczenia z egzaminu osoby zdającej, gdyż w żaden sposób nie dowodzi faktu korzystania z tego urządzenia podczas egzaminu, na potwierdzenie czego przedstawiła opisane wyżej dowody. Wskazała także na przykład innej zdającej, która mimo stwierdzenia przez Komisję posiadania przez nią niedozwolonych materiałów nie została z tego powodu z egzaminu wykluczona, co świadczy o niejednolitym (nierównym) traktowaniu egzaminowanych.

Dokonując pod tym kątem oceny prawnej działania Komisji egzaminacyjnej obu instancji trzeba wskazać na treść przepisów art. 36(4) ust. 11-12 u.r.p. Pierwszy z nich (ust. 11 ) formułuje kategoryczny zakaz posiadania podczas egzaminu radcowskiego przez zdających urządzeń służących do przekazu lub odbioru informacji, natomiast drugi (ust.12) dopuszcza możliwość korzystania przez zdających z tekstów aktów prawnych i komentarzy oraz orzecznictwa. Wyraźnie więc ustawodawca oddziela (a nie utożsamia) kwestii posiadania niedozwolonych urządzeń technicznych od korzystania z dozwolonych materiałów, mających, co należy podkreślić, ściśle określoną materialną (papierową) postać, a nie przykładowo informatyczną. To rozróżnienie ma istotne znaczenie ze względu na treść ust. 13 art. 36 (4), który do tych sytuacji nakazuje stosować odpowiednio przepisy art. 33 (8) u.r.p. ust. 1, 2 oraz ust.4-6.

W tym kontekście prawnym treść wskazanych przepisów art. 33(8) u.r.p. nie ma zatem w pełni samodzielnego znaczenia prawnego. Zachowuje go jedynie ust. 3 stanowiący (w odróżnieniu od egzaminu końcowego) o zakazie korzystania z jakichkolwiek pomocy podczas egzaminu wstępnego. To do tej właśnie regulacji ma przede wszystkim zastosowanie przepis ust. 4 art. 33(8) u.r.p., dotyczący sytuacji wykluczenia kandydata z egzaminu wstępnego. W przypadku egzaminu końcowego przepis wspomnianego ust.4 należy zgodnie z wolą ustawodawcy stosować odpowiednio (a nie wprost), tj. adekwatnie do sytuacji wskazanych w art. 36(4) ust. 11 i 12 u.r.p.

Jak wykazano powyżej, przepisy te określają odrębne stany faktycznoprawne przewidujące zakaz posiadania na egzaminie radcowskim urządzeń do komunikacji zewnętrznej oraz korzystania z niedozwolonych materiałów. O ile zatem korzystanie z innych niż dozwolone materiałów, podczas egzaminu końcowego, może powodować w praktyce trudności interpretacyjne w zakresie stwierdzenia faktu korzystania z takich materiałów, a nie tylko ich posiadania, o tyle w przypadku urządzeń służących do przekazu lub odbioru informacji sam fakt ich posiadania dyskwalifikuje (wyklucza) zdającego spośród uczestników egzaminu radcowskiego.

Treść ust. 4 art. 33(8) u.r.p. nie może w tym przypadku mieć decydującego znaczenia, jak to wywodzi skarżąca, gdyż odnosi się wprost do egzaminu wstępnego i skutków naruszeń zasad odbywania tego egzaminu. Odpowiednie zastosowanie tego przepisu do egzaminu końcowego oznacza dostosowanie działań Przewodniczącego Komisji do przewidzianych w art. 36(4) ust.11 u.r.p. sytuacji, do których należy posiadanie, a nie korzystanie, z urządzeń służących do przekazu lub odbioru informacji. Stwierdzenie tej okoliczności wypełnia negatywną przesłankę ww. przepisu bez konieczności dowodzenia, czy osoba zdająca faktycznie korzystała z tego urządzenia czy też nie. W konsekwencji argumentacja skarżącej, iż urządzenie (telefon komórkowy) nie był przez nią używany w trakcie egzaminu, z uwagi na treść wskazanych regulacji prawnych nie może mieć znaczenia dowodowego dla rozstrzygnięcia sprawy i słuszne jest pod tym względem stanowisko Komisji odwoławczej.

Ponadto należy zauważyć, iż skarżąca, jako osoba posiadająca wykształcenie prawnicze i przystępująca do egzaminu zawodowego, w zakres którego wchodzi również ustawa o radcach prawnych, miała świadomość zasad odbywania tego egzaminu, a ponadto została dwukrotnie (pisemnie oraz ustnie) poinformowana zarówno o zakazie posiadania podczas egzaminu niedozwolonych urządzeń, takich jak telefon komórkowy, jak również o wynikających z tego powodu konsekwencjach.

Konkludując można stwierdzić, iż stanowisko Komisji egzaminacyjnych obu instancji znajduje właściwe umocowanie w prawie i skarżone uchwały nie zawierają błędów mogących stanowić podstawę do ich uchylenia. Nie sprzeciwia się temu podniesiony przez skarżącą fakt braku sankcji w postaci wykluczenia z trzeciej części przedmiotowego egzaminu innej osoby zdającej, z uwagi na nieadekwatność jej sytuacji oraz skarżącej (postepowanie w tej sprawie dotyczyło oceny korzystania z niedozwolonych materiałów, a nie posiadania urządzenia do komunikacji zewnętrznej), jak również w związku z tym, iż każda sprawa dotycząca ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego, rozstrzygana uchwałami komisji egzaminacyjnych, jest sprawą indywidualną w rozumieniu art. 1 ust. 1 k.p.a., a indywidualizm takiej sprawy powoduje, że nie jest ona rozpatrywana porównawczo.

Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że ani organ, ani obecnie Sąd, nie może wykraczać poza granice tej konkretnej sprawy. Tak więc w sprawie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego skarżącej, prawnie obojętne są rozstrzygnięcia wydane w sprawach innych zdających. Powyższa argumentacja ma oparcie w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych dlatego, zdaniem Sądu, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, wystarczy odwołać się do orzeczenia reprezentatywnego w tym zakresie, a mianowicie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2012 r. sygn. akt II GSK 1807/11, w którym stwierdzono, że uwzględnienie przez sąd administracyjny przy kontroli legalności rozstrzygnięcia w granicach danej sprawy, rozstrzygnięć wydanych w innych sprawach, nawet o zbliżonym stanie faktycznym ze wskazaniem identycznej podstawy prawnej oznacza, że Sąd dokonał oceny działalności administracji publicznej w szerszym zakresie aniżeli ta do jakiej był upoważniony.

Podzielając powyższy pogląd nie można zgodzić się z argumentami skarżącej przedstawionymi na poparcie zarzutu naruszenia art. 32 ust. 1.Konstytucji RP, które to naruszenie skarżąca podnosi w kontekście naruszenia zasady równości wobec prawa.

Sąd po analizie przedmiotowej sprawy nie stwierdził także wystąpienia przesłanki nieważności postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

Reasumując, w rozpatrywanej sprawie postępowanie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, a zgromadzony materiał dowodowy dawał podstawę do wydania uchwały ustalającej negatywny wynik z egzaminu radcowskiego, któremu poddała się skarżąca.

Biorąc powyższe pod rozwagę na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.