Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 573/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-08-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek (spr.) Sędzia: WSA Grażyna Firek Sędzia: WSA Inga Gołowska Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Boczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 27 marca 2018 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne na Fundusz Pracy wraz z odsetkami za zwłokę - skargę oddala -


UZASADNIENIE

M. C. dnia 9 marca 2015 r. złożyła wniosek o umorzenie należności z tytułu składek. Po jego rozpatrzeniu Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. decyzją z dnia 11 maja 2015 r. nr [...] odmówił umorzenia należności z tytułu składek za osobę prowadzącą działalność na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy wraz z odsetkami i kosztami upomnień, w łącznej kwocie [...]zł.

Pismem z dnia 25 maja 2015 r. wnioskodawczyni zwróciła się o ponowne rozpatrzenie sprawy i po ponownym jej rozpatrzeniu Zakład decyzją z dnia 23 czerwca 2015 r. nr [...] utrzymał ww. decyzję w mocy, stwierdzając, że jest ona prawidłowa.

Od powyższej decyzji z dnia 23 czerwca 2015 r. wnioskodawczyni złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który wyrokiem z dnia 21 października 2015 r. sygn. akt l SA/Kr 1309/15 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 11 maja 2015 r. W ocenie Sądu zebrany materiał dowodowy nie był wystarczający do wydania decyzji dotyczącej zastosowania lub odmowy zastosowania wnioskowanej przez stronę ulgi. Sąd zakwestionował również ustalony przez Zakład stan faktyczny, który został przyjęty w zaskarżonej decyzji. W opinii Sądu został ustalony w sposób niepełny.

W związku z ww. wyrokiem Zakład Ubezpieczeń Społecznych ponownie wszczął postępowanie dotyczące umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy zainicjowane wnioskiem strony z dnia 9 marca 2015 r. i w konsekwencji dniu 15 kwietnia 2016 r. została wydana decyzja nr [...], w której ponownie odmówiono umorzenia składek na ubezpieczenia za prowadzącego działalność gospodarczą wraz z odsetkami i kosztami upomnień.

Następnie wnioskodawczyni złożyła do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej umorzenia składek na ubezpieczenia, w szczególności o uwzględnienie powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 21 października 2015 r.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, ZUS decyzją z dnia 8 lipca 2016 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia 14 kwietnia 2016 r.

Strona nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem ponownie wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 10 listopada 2016 r. sygn. akt l SA/Kr 952/16 uchylił decyzję z dnia 8 lipca 2016 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 15 kwietnia 2016 r. stwierdzając, że zalecenia wyroku z dnia 21 października 2015 r. nie zostały zrealizowane.

W wyniku ponownego postępowania ZUS ustalił, że zakres żądania wnioskodawczyni objętego wnioskiem z 9 marca 2015 r. pokrywa się (jest tożsamy) z zakresem żądania z wniosku z 15 listopada 2016 r. o umorzenie należności z tytułu składek i w związku z tym sprawy te prowadził w ramach jednego postępowania.

Jak wyjaśnił ZUS, strona zwróciła uwagę, że wydając po raz kolejny błędną decyzję nie wzięto pod uwagę wskazań wynikających z wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Jej zdaniem nie uwzględniono okoliczności przemawiających za umorzeniem należności. Wnioskodawczyni wskazała, że zapłata należnych składek pozbawiłaby ją możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Poziom uzyskiwanych przez nią dochodów uniemożliwia skuteczne spłacanie narastających odsetek za zwłokę i powoduje stały wzrost zadłużenia. W konsekwencji, w opinii strony, wpadła ona w pętlę zadłużenia bez perspektywy na wyjście z niej i nie ma możliwości spłaty zadłużenia wobec ZUS teraz ani w przyszłości bez licytacji mieszkania. Z kolei pozbawienie miejsca zamieszkania stanowiłoby niewspółmiernie dużą szkodę zarówno dla niej, jej ojca, społeczeństwa, a także nie leży w interesie finansów publicznych. Twierdzi, że w jej sprawie ma miejsce szczególnie uzasadniony przypadek zgodnie z art. 28 ust. 3a jednoznacznie przemawiający za umorzeniem należności za osobę prowadzącą działalność gospodarczą. W ocenie wnioskodawczyni wbrew wskazaniom sądów organ nie wyważył interesu strony oraz interesu społecznego.

W efekcie ponownie przeprowadzonego postępowania Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. decyzją z dnia 9 stycznia 2018 r. nr [...] odmówił M. C. umorzenia należności z tytułu składek osoby ubezpieczonej będącej równocześnie płatnikiem tych składek wraz z odsetkami i kosztami upomnień w łącznej kwocie [...]zł.

Kolejno w dniu 25 stycznia 2018 r. strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, wskazując w nim, że decyzja z dnia 9 stycznia 2018 r. wydana została z naruszeniem prawa i nie wypełnia ona postanowień wyroków Sądów Administracyjnych. Strona podkreśliła, że Zakład przy orzekaniu nie wskazał jaki stan faktyczny przyjął do orzekania oraz jaką część materiału dowodowego przeanalizował. Stwierdzenie, że Zakład zgromadził określony materiał dowodowy nie jest, w jej ocenie, tożsame z tym, że na nich się oparł, bowiem dokumenty obrazujące sytuację strony w latach 2009-2016 zostały pominięte. Wskazała ona, że w uzasadnieniu decyzji Zakład powołał się na materiały zgromadzone po zakończeniu postępowania dowodowego, do których już nie pozwolił jej się odnieść. Ponadto błędnie ustalił, że osiągając dochody nie pracowała ona w pełnym wymiarze czasu pracy. Zdaniem wnioskodawczyni w ogóle nie przeprowadzono analizy sytuacji materialnej i nie porównano jej średnich dochodów oraz wydatków. Pominięto także fakt, że Urząd Skarbowy z uwagi na jej trudną sytuację materialną zwolnił środki pieniężne pozostające na przeżycie. W opinii strony nie porównano uzyskiwanych przez nią dochodów do wysokości zadłużenia ani nie przeanalizowano zasadności egzekucji z domu mieszkalnego. Ponadto jej zdaniem, jeżeli przez 9 lat nie była w stanie spłacać zadłużenia, to nie ulegnie to zmianie. Nie zgodziła się ona również ze stwierdzeniem, że nie ma woli podjęcia działań zmierzających do poprawy swojej sytuacji materialnej.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. decyzją z dnia 27 marca 2018 r. nr [...], utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia 9 stycznia 2018 r.

W uzasadnieniu ZUS wskazał w pierwszej kolejności na ustalenia poczynione w toku postępowania. Wyjaśnił, że wnioskodawczyni prowadziła działalność gospodarczą pod nazwą "E. " M. C., co najmniej od 31 grudnia 1998 r. Wpis z rejestru przedsiębiorców (CEIDG) został wykreślony 3 lutego 2015 r. Strona zatrudniała pracowników w okresach [...] r., od [...] r. do [...] r., od [...] r. do [...] r. Zgłaszała przerwy w prowadzeniu działalności od 1 października 2011 r. do 30 września 2013 r. oraz od 29 października 2013 r. do 30 stycznia 2015 r.

Z uwagi na fakt, że w czasie prowadzenia działalności nie wywiązywała się z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia z tytułu prowadzonej działalności została dłużnikiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który naliczył odsetki od nieopłaconych w terminie należności.

ZUS podał, że aktualnie w stosunku do strony jest prowadzone postępowanie egzekucyjne przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w K., które jest nieskuteczne. Egzekucja pozostaje jednak aktualna. Nie została dotychczas definitywnie stwierdzona bezskuteczność egzekucji. Postanowieniem z 30 listopada 2017 r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w K. postanowił zwolnić z egzekucji środki pieniężne, gdyż strona wykazała przemawiający za tym zwolnieniem ważny interes, środki są jej potrzebne do życia i zostaną przeznaczone na zakup żywności, opału, podstawowych środków higienicznych oraz leków.

Zgodnie z wyjaśnieniem złożonym dnia 5 marca 2018 r. do protokołu, w latach 2012-2014, wnioskodawczyni wykazała następujące dochody: w 2012 r. z tytułu najmu [...] zł oraz ze stosunku pracy [...] zł; w 2013 r. ze stosunku pracy [...] zł oraz w 2014 r. ze stosunku pracy [...] zł. Wskazała ona, że umowy najmu zostały rozwiązane w 2012 r. i aktualnie nie posiada już tej nieruchomości. Zyski z wynajmu nie rekompensowały kosztów utrzymania i spadków wartości nieruchomości. Dom, którego była współwłaścicielem, był nieocieplony, z dachem z azbestu, bez centralnego ogrzewania oraz z awarią instalacji wodociągowej, której koszt naprawy szacowano na [...] zł. Posadzki do remontu, spękane tynki do remontu. Nieruchomość została sprzedana w porozumieniu ze współwłaścicielem. Wolne środki, które pozostały po sprzedaży przedmiotowej nieruchomości przeznaczyła na zapłatę zaległości za podatek od nieruchomości sprzedanego budynku oraz budynku, w którym zamieszkuje, spłatę wielotysięcznych zaległości w podatku VAT, spłatę zaległości za prąd, wodę, gaz. Dokonała ona również bieżących napraw domu, w którym mieszka oraz zakupu opału na sezon grzewczy.

Ponadto, jak wyjaśnił ZUS, wnioskodawczyni przedłożyła zeznanie podatkowe za 2015 r., w którym wykazała przychód/dochód z innych źródeł (świadczenia wypłacanego z Funduszów: Pracy i Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych) w kwocie [...]zł/ [...] zł. W zeznaniu podatkowym za 2016 r. wykazała przychód/dochód ze stosunku pracy w kwocie [...]zł/[...] zł oraz przychód/dochód z działalności wykonywanej osobiście w kwocie [...]zł/[...] zł. Natomiast w zeznaniu podatkowym za 2017 r. wykazała przychód ze stosunku pracy w kwocie [...]zł (dochód: [...] zł) oraz przychód z działalności wykonywanej osobiście w kwocie [...]zł (dochód: [...] zł). Oświadczyła, że w okresie od 3 kwietnia do 30 czerwca 2017 r. była zatrudniona w oparciu o umową zlecenie w Sądzie Rejonowym dla [...] z wynagrodzeniem [...] zł/godzinę brutto. Oświadczyła również, że od 2 października 2017 r. jest zatrudniona w oparciu o kolejną umowę zlecenia w Sądzie Rejonowym dla [...] z wynagrodzeniem [...] zł/godzinę brutto. Umowa zawarta została na czas określony do końca 2017 r. Z kolei 19 grudnia 2017 r. wnioskodawczyni podpisała umowę o pracę, na stanowisku sekretarki w Sądzie Rejonowym dla [...], z wynagrodzeniem [...] zł brutto miesięcznie. Umowa została zawarta na czas określony od 20 grudnia 2017 r. do 30 czerwca 2018 r.

Nadto ZUS wyjaśnił, że wnioskodawczyni oświadczyła, że nie pobiera żadnego świadczenia rentowego czy emerytalnego, nie ma dochodu z innych źródeł, nie pobiera zasiłków czy świadczeń z Urzędu Pracy, zasiłku z pomocy społecznej i nie korzysta z innych form pomocy. Mieszka ze swoim ojcem, jednak mimo tego prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Mieszka w budynku z lat 70-tych, który wybudowali jej rodzice. Budynek ma trzy kondygnacje: niskie przyziemie zajmują pomieszczenia gospodarcze z kotłownią, mieszkalne są dwa piętra. Pierwsze piętro zajmuje jej ojciec, drugie zaś piętro zajmuje ona. Każda z kondygnacji ma 60 m2 plus otwarta klatka schodowa. Koszty utrzymania domu, to jest rachunki za media i ogrzewanie wynoszą od ok. [...] zł do [...] zł miesięcznie, jak wynika z kalkulacji przedłożonych w 2015 r., jednakże od tego czasu nieznacznie się zwiększyły ze względu na inflację oraz zmianę sposobu opalania domu z węgla na pelet. Obecnie szacuje ona te wydatki na [...] zł miesięcznie. Jak podała wnioskodawczyni, wydatki na utrzymanie domu dzieli wraz z ojcem po połowie. Ojciec przekazuje co miesiąc [...] zł z emerytury na rachunki i ogrzewanie oraz dodatkowo pieniądze na zlecone zakupy.

W przesłanym oświadczeniu z dnia 11 marca 2018 r. strona wskazała, że miesięczny koszt ogrzewania domu wynosi średnio [...] zł, pokrywany po połowie przez nią i jej ojca (w ramach pieniędzy przekazywanych na rachunki i ogrzewanie). Poza opłatami za dom, wnioskodawczyni ponosi także opłaty stałe za telefon, internet oraz dojazdy do pracy, łącznie około [...] zł, razem stałe wydatki to [...] zł. Ponadto, wskazała ona na wydatki na jedzenie, leki, środki higieniczne i odzież. Jak podał ZUS, w poprzednim wniosku strona zgłosiła również trudności w regulowaniu bieżących rachunków. Wnioskodawczyni przedłożyła wezwania do zapłaty wystawione przez TAURON i PGNiG. Oświadczyła przy tym, że płaci po terminie rachunki za najpotrzebniejsze media i pożycza pieniądze od rodziny na żywność. Natomiast w protokole sporządzonym dnia 5 marca 2018 r. oświadczyła, że oprócz zaległości z tytułu składek związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą nie ma innych zobowiązań.

Ponadto w poprzednim wniosku strona oświadczyła, że poza zaległymi składkami ma inne zobowiązania finansowe, tj. z tytułu podatków za lata 2009-2011 w kwocie [...]zł - zobowiązanie to nie jest przez nią spłacane. Zgłosiła posiadaną wierzytelność (w postaci nakazu zapłaty) na [...] zł wraz z odsetkami i kosztami egzekucji oraz kwotą [...]zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Nie udało się jej wyegzekwować tej należności ani sprzedać tej wierzytelności, gdyż ma ona zerową wartość rynkową. Natomiast w ww. protokole z dnia 5 marca 2018 r., oświadczyła, że sprzedała nieruchomość, a pieniądze przeznaczyła na zapłatę zaległości na podatek od nieruchomości sprzedanego budynku oraz budynku, w którym zamieszkuje, spłatę wielotysięcznych zaległości w podatku VAT, spłatę zaległości za prąd, wodę, gaz. Dokonała również bieżących napraw w domu, w którym zamieszkuje oraz zakupu opału na sezon grzewczy.

Zgłosiła także, że jest właścicielką wartościowego majątku, tj. domu w Z. (tytuł prawny: własność). Nieruchomość ta jest obciążona ograniczonym prawem rzeczowym na rzecz jej ojca -S. B., polegającym na bezpłatnym, dożywotnim, niepodzielnym użytkowaniu połowy nieruchomości. Oświadczyła, że nie posiada majątku ruchomego, który mógłby zostać spieniężony, ani oszczędności gotówkowych czy zgromadzonych na kontach. Oświadczyła, że leczy się w poradni zdrowia psychicznego w K.. Jej ojciec jest przewlekle chory, przeszedł ostry zawał serca, rozpoznano u niego również przewlekłą obturacyjną chorobę płuc. Nie jest on w stanie samodzielnie wykonywać podstawowych czynności. Jej opieka nad nim polega na rozliczaniu jego kosztów utrzymania, robieniu zleconych zakupów, przygotowywaniu posiłków wymagających obsługi kuchenki oraz pielęgnacji, co łącznie zajmuje od 2 do 3 godzin dziennie. Ponadto oświadczyła, że jej i ojca choroba nie uniemożliwiają jej pracy zarobkowej w etatowym wymiarze.

ZUS wyjaśnił, że pismem z dnia 7 marca 2018 r. strona została poinformowana, że postępowanie wyjaśniające w sprawie zostało zakończone i że ma prawo wglądu do akt i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz żądań, jednak ze wskazanego prawa nie skorzystała.

Kolejno ZUS wskazał na przypadki umorzenia należności z tytułu składek określone w art. 28 ust. 3 pkt 1-6 u.s.u.s., a dotyczące całkowitej nieściągalności, wyjaśniając przy tym, że z przyczyn oczywistych w sprawie wnioskodawczyni nie ma zastosowania art. 28 ust. 3 pkt 1 u.s.u.s., a nadto pkt 2, 4 i 4b u.s.u.s., gdyż nie prowadzono postępowania upadłościowego ani likwidacyjnego działalności strony.

Zdaniem ZUS, nie można również stwierdzić, aby okoliczności, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 3, 5 lub 6 u.s.u.s., zaistniały w przypadku wnioskodawczyni. Naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy nie stwierdził bowiem braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Co prawda strona nie prowadzi działalności gospodarczej, jednak jest zatrudniona z wynagrodzeniem [...] zł brutto miesięcznie (ustalono na podstawie dokumentu [...] za [...]). W ocenie organu jej trudna sytuacja finansowa nie ma charakteru trwałego i nieodwracalnego. Zmiany w sytuacji materialnej wnioskodawczyni pozwalają na stwierdzenie, że przy wykazaniu zaangażowania byłaby ona w stanie regulować zaległości w ZUS w ramach układu ratalnego dostosowanego do możliwości płatniczych. Nadto zaległości na koncie strony zostały skierowane na drogę przymusowego dochodzenia i na obecnym etapie postępowania nie można jednoznacznie stwierdzić, że w toku dalszych czynności egzekucyjnych nie uzyska się kwot przewyższających wydatki egzekucyjne, jednocześnie wpływających na obniżenie zaległości składkowych.

ZUS podkreślił przy tym, że nie ma obowiązku umarzania należności, zwłaszcza gdy dostrzega realne szansę na ich odzyskanie. Wskazał również, na sprzedaną przez stronę w czerwcu 2014 r. nieruchomość położaną w O. oraz na oświadczenia złożone przez nią w tej kwestii do protokołu, wyjaśniając, że sytuacja wnioskodawczyni ulega sukcesywnej poprawie.

Zdaniem ZUS, przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt 4a u.s.u.s. również nie ma zastosowania w przypadku strony, gdyż odnosi się do zadłużenia niższego od kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym (11,60 zł).

W ocenie ZUS, z tych właśnie powodów nie zachodzą w niniejszej sprawie przesłanki pozwalające na stwierdzenie całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek. Uniemożliwia to zatem pozytywne rozstrzygnięcie wniosku na podstawie art. 28 ust. 3 u.s.u.s. i wydanie decyzji o umorzeniu należności na tej podstawie.

Dalej ZUS wskazał, że wobec braku przesłanki całkowitej nieściągalności można umorzyć należności jeśli stwierdzi się, że z powodu sytuacji rodzinnej i stanu majątkowego dłużnik nie może opłacić należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. Umorzeniem z tego powodu można objąć należności z tytułu składek ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek. Możliwość ta wynika z art. 28 ust. 3a u.s.u.s. i wydanego na tej podstawie rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365). Zakład wskazał w tym miejscu na szczególne przypadki dające podstawę umorzenia wymienione w § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia.

ZUS wyjaśnił, że w stosunku do wnioskodawczyni nie ma zastosowania przesłanka wskazana w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia. Nie wykazała ona bowiem, że w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia poniosła straty materialne uniemożliwiające, w przypadku opłacenia należności z tytułu składek, dalsze prowadzenie działalności. Nie przedstawiła żadnych dokumentów na potwierdzenie zaistnienia takich zdarzeń. Zakład rozpatrując wniosek o umorzenie zaległości nie bada przyczyn, które doprowadziły do powstania zadłużenia, ale bierze pod uwagę sam fakt zadłużenia, za powstanie którego odpowiedzialny jest płatnik składek. Działalność gospodarcza jest aktywnością profesjonalną i ryzyko z nią związane ciąży na płatniku, który ponosi odpowiedzialność za regulowanie zobowiązań publicznoprawnych, niezależnie od czynników ekonomicznych wpływających na jej funkcjonowanie oraz wysokość uzyskiwanych z niej dochodów. W każdą działalność wpisane jest ryzyko gospodarcze, które ponosi zawsze przedsiębiorca. Jako przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą na własny rachunek i ryzyko strona zobligowana była z mocy samego prawa do terminowego regulowania należności publicznoprawnych, w tym także składkowych. Nie istnieją bowiem przepisy, które zwalniałyby ją z obowiązku uiszczania składek i spłacania zadłużenia.

Nadto ZUS wskazał, że dokumenty przedstawione przez stronę oraz złożone przez nią oświadczenia, nie potwierdzają również sytuacji przewidzianej w § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia. Zdaniem organu, wnioskodawczyni nie udowodniła w sposób jednoznaczny, że jej aktualna sytuacja materialno-bytowa jest zagrożona. Jak wyjaśnił organ, biorąc bowiem pod uwagę przedstawione przez nią wydatki, stronie pozostaje kwota wolna, która może zostać przeznaczona na spłatę zadłużenia w ZUS. Nadto, w zakresie zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych wnioskodawczyni nie korzysta z pomocy opieki społecznej czy innych form pomocy ze strony państwa. Od kwietnia 2015 r. nie ubiegała się ona o żadną pomoc finansową w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w Z. .

W opinii ZUS, analiza sytuacji materialnej w odniesieniu do § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wykazała także, że przypadki przewidziane w tym przepisie w przypadku strony nie zachodzą. Wnioskodawczyni nie legitymuje się orzeczeniem o częściowej lub całkowitej niezdolności do pracy czy orzeczeniem o niepełnosprawności.

Jak wyjaśnił Zakład, uznał on za udowodnioną sytuację zdrowotną strony i jej ojca, jednak, w jego ocenie wnioskodawczyni nie wykazała, że wpływa ona na możliwość uzyskiwania przez nią dochodów. Z przedłożonych dokumentów dotyczących sytuacji zdrowotnej nie wynika niemożność podejmowania aktywności zawodowej, tym bardziej że taką aktywność wnioskodawczyni wykazuje. Z okoliczności sprawy nie wynika również, że sposób sprawowania opieki na przewlekle chorym ojcem wyklucza ją z kręgu osób pracujących zarobkowo. W protokole zaznaczyła bowiem, że opieka nad ojcem zajmuje jej około 2-3 godzin dziennie, co nie wyklucza możliwości aktywności zawodowej. Dlatego też, jak podkreślono, w stosunku do strony nie będzie miał zastosowania § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Admiracyjnego w K. M. C. zarzuciła:

- rażące naruszenie prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 28 ust. 3a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205 poz. 1585 ze zm.) w zw. z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r. Nr 141 poz. 1365), które miało zasadniczy wpływ na rozstrzygnięcie sprawy poprzez przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności uniemożliwiające opłacenia należności przez skarżącą bez narażenia jej na niemożność zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

- rażące naruszenie przepisów postępowania: art. 7, art. 11, art. 77, art. 107 § 3 k.p.a., w postaci naruszenia praworządności, nie wzięcia pod uwagę całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a także naruszenie zasady proporcjonalności w przedmiocie badania interesu społecznego oraz słusznego interesu strony, w zakresie:

- nieokreślenia jaki stan faktyczny został przyjęty za podstawę orzekania w przedmiotowej sprawie, a jedynie częściowe wykazanie dokumentów jakie Zakład zgromadził w przedmiotowej sprawie wydając decyzję pierwszoinstancyjną,

- oparcie się na materiale dowodowym zgromadzonym po zakończeniu postępowania wyjaśniającego w przedmiotowej sprawie do których nie pozwolono się odnieść skarżącej w postępowaniu pierwszoinstancyjnym oraz nieprawidłowe zawiadomienie o zakończeniu postępowania dowodowego i możliwości wypowiedzenia się w postępowaniu odwoławczym,

- oparcie uzasadnienia decyzji z dnia 27 marca 2018 r., m.in. o decyzje wcześniej wydane w przedmiotowej sprawie, które zostały wyeliminowane z obrotu prawnego prawomocnymi wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego,

- posługiwanie się terminem "poprzedniego wniosku" w uzasadnianiu decyzji z dnia 27 marca 2018 r. bez wyjaśnienia, jakiego wniosku dotyczy powołany termin,

- nie wzięcia pod rozwagę okoliczności w jakich skarżąca popadła w zadłużenie,

- nie wzięcia pod rozwagę, że pomimo wykonywanej w ostatnich latach (2012-2018) pracy zarobkowej, skarżąca nie była w stanie skutecznie regulować należności, a wysokość jej zadłużenia zwiększyła się z powodu narastających odsetek,

- nie wzięcia pod rozwagę kwalifikacji zawodowych skarżącej oraz wysokości jej dochodów w okresie zatrudnienia,

- nie porównania dochodów skarżącej w okresie zatrudnienia z wysokością jej zadłużenia,

- nie wykazania przyczyn dla których organ odmówił mocy dowodowej wyliczeniom skarżącej, które dowodzą, że nie będzie w stanie spłacić zadłużenia z tytułu składek za osobę prowadzącą działalność gospodarczą nawet do momentu przejścia na emeryturę,

- braku uzasadnienia na czym organ oparł swoje przekonanie o możliwości spłaty zadłużenia przy jednoczesnym zagwarantowaniu niezbędnych potrzeb materialno-bytowych skarżącej,

- błędnemu przyjęciu, że trudna sytuacja materialno-bytowa skarżącej nie ma trwałego charakteru,

- nie wzięcia pod rozwagę, że hipotetyczna egzekucja należności składkowych za osobę prowadzącą działalność gospodarczą z domu mieszkalnego stanowiącego jedyny majątek skarżącej pozbawi ją miejsca zamieszkania stanowiąc niewspółmiernie dużą szkodę, mogąc jednocześnie prowadzić do naruszenia art. 75 ust. 1 Konstytucji RP,

- nie wzięcia pod rozwagę, że hipotetyczna egzekucja należności składkowych za osobę prowadzącą działalność gospodarczą z domu mieszkalnego obciążonego ograniczonym prawem rzeczowym na rzecz S. B. będzie stanowić szkodę dla dożywotnika,

- nie wzięcia pod rozwagę, że ww. egzekucja może przyczynić się od rozłąki rodziny godząc w wartości zapisane w art. 18 oraz art. 47 Konsytucji RP,

- nie wykazania, w jaki sposób Zakład stwierdził, że egzekucja zaspokoi należności objęte wnioskiem,

- nie wzięcia pod rozwagę, że postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec skarżącej generuje koszty obciążające skarb państwa, a jednocześnie nie prowadzi do zmniejszenia zadłużenia skarżącej, toteż nie jest zgodne z interesem publicznym, ani z słusznym interesem strony,

- nie wzięcia pod rozwagę, że sytuacja, w której zapłata zaległości publicznoprawnych powodowałaby konieczność sięgania przez skarżącą do środków pomocy państwa, nie jest zgodna z interesem publicznym, ani słusznym interesem strony,

- nie wzięcia pod rozwagę, że umorzenie należności za osobę prowadzącą działalność gospodarczą, spowodowałoby że w momencie ustalenia świadczenia emerytalnego lub rentowego, skarżącej przyznano by mniejsze świadczenie, w skutek czego obciążenia finansów publicznych byłyby mniejsze,

- nie wzięcia pod rozwagę, że w ważnym interesie strony leży zapewnienie sobie bieżących potrzeb życiowych, a nie myśl o wysokości przyszłego świadczenia emerytalno-rentowego,

- nie wzięcia pod rozwagę, że w przypadku przychylenia się organu do wniosku o umorzenie należności za osobę prowadzącą działalność gospodarczą, skarżąca miałaby hipotetyczną perspektywę na spłatę zadłużenia z tytułu składek za pracowników.

Wobec tak sformułowanych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, skuteczne zobowiązanie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych do wydania decyzji w oparciu o cały zebrany materiał dowodowy oraz należyte uzasadnienie decyzji w terminie 14 dni. Nadto skarżąca wniosła o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

W piśmie procesowym z dnia 23 czerwca 2018 r. skarżąca wyraziła swoje niezadowolenie ze stanowiska organu zaprezentowanego w odpowiedzi na skargę, podkreślając, że decyzje administracyjne w sprawie umorzenia należności są decyzjami indywidulanymi, w których rozstrzygnięcie powinno mieć na względzie holistyczną sytuację wnioskodawcy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) – dalej "p.p.s.a.".

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie ma obowiązku, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty bowiem kontroli wynika, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej.

Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala - art. 151 p.p.s.a.

Kontrolując zaskarżoną decyzję w oparciu o wyżej wskazane reguły, Sąd uznał, że nie narusza ona prawa w sposób powodujący konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego, a zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wymaga zaznaczenia, że przedmiotowa sprawa była już dwukrotnie oceniana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Pierwszym wyrokiem z dnia 21 października 2015 r., sygn. akt I SA/Kr 1309/15 tut. Sąd uchylił decyzję ZUS z dnia 23 czerwca 2015 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 11 maja 2015 r., wskazując, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie był wystarczający do wydania decyzji, a następnie po ponownym rozpatrzeniu sprawy przez ZUS i zaskarżeniu decyzji do sądu, wydał kolejny wyrok z dnia 10 listopada 2016 r., sygn. I SA/Kr 952/16, w którym to uchylił decyzję ZUS z dnia 8 lipca 2016 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 15 kwietnia 2016 r., stwierdzając, że zalecenia wyroku z dnia 21 października 2015 r. nie zostały zrealizowane. Powyższe wyroki są prawomocne.

W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Wskazany przepis dotyczy prawomocności materialnej orzeczenia, która polega na związaniu tym orzeczeniem określonych podmiotów. Podmiotami tymi są przede wszystkim strony postępowania oraz sąd, który wydał orzeczenie, a także inne sądy i inne organy państwowe. Ratio legis art. 170 p.p.s.a. polega na tym, że gwarantuje zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy (wyrok NSA z dnia 19 maja 1999 r., IV SA 2543/98, niepubl.). A zatem w toku ponownego rozpoznania sprawy ZUS, a na obecnym etapie postępowania także i Sąd orzekający w niniejszej sprawie muszą przyjmować, że dana kwestia kształtuje się tak, jak zostało to stwierdzone w ww. prawomocnych wyrokach. Oceniając legalność zaskarżonej decyzji uwzględnić należy także treść art. 153 p.p.s.a. – zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba ze przepisy prawa uległy zmianie.

Związanie to oznacza, że organy administracji publicznej były obowiązane do przyjęcia wykładni przepisów prawa, wynikającej z rozważań zawartych w tych orzeczeniach oraz do uzupełnienia postępowania wyjaśniającego zgodnie ze wskazówkami wyroków. Natomiast rzeczą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, rozpoznającego sprawę obecnie jest przede wszystkim dokonanie analizy, czy organy administracji publicznej zastosowały się do oceny i wskazań, wynikających z prawomocnych rozstrzygnięć.

Dokonując zatem oceny, czy ZUS prawidłowo zastosował się do zaleceń Sądu i w sposób należyty zrekonstruował on stan faktyczny wskazać należy, w pierwszej kolejności na przepisy prawa mające zastosowanie w niniejszej sprawie, a będące podstawą materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia, tj. decyzji ZUS z dnia 27 marca 2018 r. utrzymującej w mocy decyzję tego samego organu z dnia 9 stycznia 2018 r. o odmowie umorzenie skarżącej C. należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy.

Wyjaśnić w tym miejscu należy, że umorzenie należności z tytułu składek jest możliwe wyłącznie po spełnieniu, chociażby jednej z przesłanek wymienionych w art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1778 ze zm.) - dalej "u.s.u.s". Warunkiem umorzenia jest całkowita nieściągalność, która zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze;

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Z powyższego przepisu wynika, że umorzenie należności z tytułu składek ma charakter wyjątkowy i musi być uzasadnione zaistnieniem ściśle określonych przesłanek. Ten wyjątkowy charakter umorzenia wynika przede wszystkim z faktu, że obowiązek opłacenia należnych składek ma charakter obligatoryjny i wszelkie odstępstwa od tej zasady muszą być uzasadnione zaistnieniem bardzo szczególnych okoliczności, z których jednoznacznie wynika, że nie tylko w obecnej chwili nie ma możliwości odzyskania należności, ale również w przyszłości takiej możliwości nie będzie.

Analiza tych przepisów prowadzi do wniosku, że żadna z wymienionych przesłanek nie ma zastosowania względem skarżącej. Jak wynika bowiem z akt sprawy w stosunku do działalności skarżącej nie było prowadzone postępowanie upadłościowe ani likwidacyjne, jej zadłużenie jest wyższe niż kwota kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym i z oczywistych względów, nie ma również do niej zastosowania art. 28 ust. 3 pkt 1 u.s.u.s. Nadto nie został stwierdzony przez właściwy organ brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję, a z okoliczności sprawy wynika, że nie da się wykluczyć, iż w drodze egzekucji nie uzyska się kwot, przekraczających wydatki egzekucyjne. Nie można bowiem stracić z pola widzenia okoliczności, że skarżąca jest właścicielką nieruchomości, z której można prowadzić skuteczną egzekucję. Ponadto, należności za okres od [...] r. do [...] r. zostały zabezpieczone przez wpis hipoteki na jej majątku (dotyczy nieruchomości w Z. ), kwota zabezpieczona wynosi [...] zł. Powyższe dowodzi, że skarżąca posiada majątek, na którym ZUS dokonał już zabezpieczenia, a z którego może być prowadzona skuteczna egzekucja. Nie można również pominąć okoliczności, że skarżąca w czerwca 2014 r. zbyła nieruchomość w O. i spłaciła inne zobowiązania, pomijając tym samym spłatę wierzytelności w ZUS. Wskazuje to jednoznacznie, że zaległości składkowe traktowane są przez skarżącą w drugiej kolejności w stosunku do innych zobowiązań, pomimo, że część zaległości dotyczy również składek za zatrudnionych pracowników. Ponadto, jak wynika to z oświadczenia skarżącej została ona zatrudnienia w Sądzie Rejonowym dla [...] w oparciu o umowę o pracę z wynagrodzeniem 2.100 brutto, zatem, co zresztą słusznie zauważył ZUS, skarżąca przy wykazaniu zaangażowania, byłaby w stanie regulować zaległości w ramach choćby układu ratalnego dostosowanego do jej potrzeb płatniczych.

Mając powyższe na względzie prawidłowo stwierdził Zakład, że nie ma podstaw do podjęcia w ramach uznania administracyjnego, rozważań możliwości umorzenia zadłużenia w trybie art. 28 ust. 3 u.s.u.s., gdyż w sprawie nie występuje przesłanka całkowitej nieściągalności.

Wskazać również należy, że szczegółowe warunki umorzenia należności z tytułu składek zostały określone w wydanym na podstawie art. 28 ust. 3b u.s.u.s., rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365, dalej jako: "rozporządzenie").

Stosownie do § 3 ust. 1 tego rozporządzenia, Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Powyższe okoliczności nie mają charakteru katalogu zamkniętego, nie muszą występować łącznie, a nadto dają organowi możliwość uwzględnienia jeszcze innych ważnych przyczyn trudnej sytuacji zobowiązanego. Przy czym zauważyć należy, iż użyty w ww. przepisie zwrot: "jeżeli zobowiązany wykaże" oznacza, że ciężar udowodnienia ww. przesłanek, spoczywa na dłużniku.

Należy przy tym wskazać, iż decyzje w przedmiocie umarzania należności z tytułu składek podejmowane są w granicach tzw. uznania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2010 r., sygn. akt II GSK 1036/09, LEX nr 746039 oraz wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2009 r., sygn. akt II GSK 225/09, LEX nr 582825), co oznacza, że nawet wówczas, gdy ponad wszelką wątpliwość, ustalona zostanie całkowita nieściągalność należności albo trudna sytuacja majątkowa zobowiązanego, organ może odmówić ich umorzenia (por. wyrok NSA z dnia 4 lutego 2009 r., sygn. akt II GSK 703/08, LEX nr 522553). Powyższe nie oznacza jednak, że decyzja w tym zakresie może być dowolna.

Podkreślenia wymaga również to, że tego rodzaju konstrukcja prawna decyzji ma ten skutek, iż kontrola sądowa decyzji uznaniowych obejmuje zbadanie, czy wydanie decyzji, poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, tzn. czy organ w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy i rozważył wszystkie okoliczności, mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia o umorzeniu lub odmowie umorzenia należności (por. wyrok NSA z dnia 30 września 2010 r., sygn. akt II GSK 817/09, LEX nr 746251).

ZUS zobowiązany jest zatem do rzetelnej i wnikliwej analizy wszystkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki. Wynikająca z art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego dalej "k.p.a.", zasada prawdy obiektywnej wskazuje, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i zobowiązuje organy administracji publicznej do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie o umorzenie należności z tytułu składek wymaga od organu – stosownie do art. 77 § 1 k.p.a. – wyczerpującego zebrania i oceny materiału dowodowego w celu dokładnego ustalenia sytuacji osobistej i materialnej dłużnika i na tej podstawie zbadania, czy zaistniały przesłanki umorzenia należności, określone w powyższych przepisach prawnych. Dopiero wówczas organ jest uprawniony do wyboru określonego rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia należności. Zarówno poczynione ustalenia w sprawie oraz ich analiza z punktu widzenia przesłanek umorzenia, jak i motywy wyboru rozstrzygnięcia o udzieleniu lub odmowie udzielenia ulgi w postaci umorzenia należności, powinny przy tym znajdować pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a.

Jednocześnie podkreślić należy, że uzasadnienie decyzji, spełnia szczególnie istotną rolę w przypadku decyzji, podejmowanych w ramach tzw. uznania administracyjnego, a do takich, jak już wyżej wspomniano, należą decyzje w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie. Pozwala ono bowiem na dokonanie oceny, czy decyzja nie została wydana z takim naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności, czy organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami, argumentów podnoszonych przez stronę, czy nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, materiałów dowodowych lub też czy nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Prawidłowe uzasadnienie decyzji wiąże się ponadto z realizacją zasady przekonywania, sformułowanej w art. 11 k.p.a. Wyjaśnianie stronom zasadności przesłanek, którymi kieruje się organ przy załatwieniu sprawy ma bowiem ograniczyć konieczność stosowania środków przymusu przy jej wykonaniu.

Oceniając pod tym względem zaskarżoną decyzję, stwierdzić należy, że prawidłowo ZUS zastosował powyższe przepisy. Ponadto ZUS zastosował się do zaleceń zawartych w ww. wyrokach, o czym świadczy choćby protokół spisany ze skarżącą, oraz w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy. Rozważył on i ocenił wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia o udzieleniu lub odmowie udzielenia wnioskowanej ulgi, czemu dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Jak wynika z akt sprawy, ZUS w ramach prowadzonego postępowania z urzędu zgromadził dodatkowy materiał dowodowy tj. informację z Podsystemu Dostępu do Centralnej Bazy Danych Ksiąg Wieczystych; informację z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców; Informację z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. z 12 października 2017 r.

Dodatkowo wskazać należy, że analiza zebranych w sprawie dowodów została dokonana również z uwzględnieniem oświadczeń skarżącej oraz dokumentów, które przedłożyła ona w toku postępowania. Na dokumenty te składają się: oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej; oświadczenie z dnia 12 października 2017 r.; pismo Urzędu Pracy Powiatu K. Filia w K. z dnia 2 marca 2017 r. w sprawie przyznania skarżącej prawa do uzyskania finansowania kosztów przejazdu ze środków Funduszu Pracy; decyzję Urzędu Pracy Powiatu K. Filia w K. z dnia 8 października 2016 r. w sprawie pozbawienia skarżącej statusu bezrobotnego oraz prawa do stypendium; decyzję Urzędu Pracy Powiatu K. Filia w K. z 14 września 2016 r. w sprawie pozbawienia skarżącej prawa do stypendium; dokument potwierdzający zakup opału (pellet sosnowy) - tj. fakturę VAT wystawioną 30 grudnia 2016 r; postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego K. z dnia 6 marca 2017 r. w sprawie zwolnienia z egzekucji środków pieniężnych; zawiadomienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego K. z dnia 12 lipca 2017 r. o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej; zeznanie podatkowe PIT-37 za rok 2016, PIT-11 za rok 2016; zeznanie podatkowe PIT-37 za rok 2015, PIT-11 za rok 2015; pismo Sądu Rejonowego dla [...] w K. z 1 sierpnia 2016 r. (dotyczy rozwiązania umowy o pracę); pismo Sądu Rejonowego dla [...] w K. z 1 sierpnia 2016 r. (dotyczy wypłaty ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy); umowę zlecenia Nr [...] zawartą pomiędzy skarżącą a Skarbem Państwa - Sądem Rejonowym dla [...] w K.; umowę zlecenia Nr [...] zawartą pomiędzy skarżącą a Skarbem Państwa - Sądem Rejonowym dla [...] w K.; umowę o zlecenia Nr [...] zawartą pomiędzy stroną a Skarbem Państwa - Sądem Rejonowym dla [...] w K.; umowę o pracę zawartą w dniu 4 lipca 2016 r. zawartą pomiędzy stroną a Sądem Rejonowym dla [...] w K.; umowę zlecenia Nr [...] zawartą pomiędzy skarżącą a Skarbem Państwa - Sądem Rejonowym dla [...] w K.; decyzję Urzędu Pracy Powiatu K. Filia w K. z dnia 21 lutego 2017 r. w sprawie przyznania skarżącej prawa do stypendium; decyzję Urzędu Pracy Powiatu K. Filia w K. z dnia 7 kwietnia 2017 r. w sprawie pozbawienia skarżącej statusu bezrobotnego oraz prawa do stypendium; decyzję Urzędu Pracy Powiatu K. Filia w K. z dnia 6 sierpnia 2015 r. w sprawie utraty prawa do zasiłku; nakaz płatniczy z dnia 28 stycznia 2016 r. w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2016; dokument potwierdzający zakup opału (pellet) -tj. paragon fiskalny wystawiony dnia 16 października 2017 r.; dokumenty potwierdzające wysokość rachunków za wodę i ścieki (17 stron); dokumenty potwierdzające wysokość rachunków za gaz (12 stron); dokumenty potwierdzające wysokość rachunków za energią elektryczną (18 stron); wezwania do zapłaty wystawione przez TAURON (2 strony) i PGNiG (5 stron); dokumenty potwierdzające wysokość opłat za usługi kominiarskie (3 pokwitowania); dokumenty potwierdzające wysokość rachunków za usługi telekomunikacyjne - PLAY (17 stron); dokumenty potwierdzające wysokość rachunków za telefon i internet -NETIA (21 stron); oświadczenie z dnia 18 października 2017 r.; upoważnienie udzielone M. C. do zapoznania się z całością akt sprawy o sygn. [...] oraz do sporządzenia fotokopii zgromadzonego w ww. sprawie materiału dowodowego.

Zgromadzony materiał dowodowy świadczy, zdaniem Sądu o wnikliwym postępowaniu ZUS w przedmiotowym zakresie. Nie można się zatem zgodzić z zarzutami skargi (tożsamymi z zarzutami skarg złożonymi na wcześniej wydane w sprawie decyzje ZUS z dnia 23 czerwca 2015 r. oraz z dnia 8 lipca 2016 r.), co do rażącego naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, art. 11, art. 77, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewzięcia pod uwagę całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach, mającego istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Sąd w składzie orzekającym w sprawie nie podziela również zarzutu skargi, że ZUS jedynie w części zastosował się do dyrektyw wynikających z wyroku WSA z dnia 21 października 2015 r., sygn. akt I SA/Kr 1309/15. Przeprowadzone postępowanie wyjaśniające jak również zaskarżona decyzja z dnia 27 marca 2018 r. w pełni realizuje wytyczne i zalecenia zawarte w przedmiotowym wyroku.

Na podstawie dowodów, w tym protokołu spisanego ze skarżącą dnia 5 marca 2018 r., (w wykonaniu zalecenia Sądu z w/w wyroku) poczyniono dokładne i prawidłowe ustalenia stanu faktycznego sprawy na dzień złożenia wniosku. Z kolei na dzień wydania decyzji, uwzględniono aktualną sytuację majątkową i zdrowotną skarżącej, co jest jak najbardziej prawidłowe i nie z można tego czynić zarzutu.

Jak wynika z ustaleń ZUS, skarżąca nie prowadzi działalności gospodarczej, aktualnie posiada stałe źródło dochodu z tytułu umowy o pracę. Mieszka ona wraz ze swoim ojcem w budynku z lat 70-tych o trzech kondygnacjach, prowadząc samodzielne gospodarstwo domowe. Koszty utrzymania domu, tj. rachunki za media i ogrzewanie, skarżąca szacuje obecnie na kwotę [...]zł miesięcznie. Wydatki na utrzymanie domu dzieli wraz z ojcem po połowie. Poza opłatami za dom ponosi również opłaty stałe za telefon, internet oraz dojazdy do pracy, łącznie ok. [...] zł.

We wcześniejszym wniosku zgłaszała trudności w regulowaniu bieżących rachunków, oraz oświadczyła, że poza zaległymi składkami ma inne zobowiązania finansowe, tj. z tytułu podatków za lata 2009-2011 w kwocie [...]zł - zobowiązanie to nie jest przez nią jednak spłacane. Zgłosiła posiadaną wierzytelność (w postaci nakazu zapłaty) na kwotę [...]zł wraz z odsetkami i kosztami egzekucji oraz kwotą [...]zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Jak podkreśliła, nie udało się wyegzekwować tej należności ani sprzedać tej wierzytelności, gdyż ma ona zerową wartość rynkową.

Z kolei w protokole sporządzonym dnia 5 marca 2018 r. oświadczyła, że sprzedała nieruchomość, a pieniądze przeznaczyła na zapłatę zaległości na podatek od nieruchomości sprzedanego budynku oraz budynku, w którym zamieszkuje, spłatę wielotysięcznych zaległości w podatku VAT, spłatę zaległości za prąd, wodę, gaz, dokonała również bieżących napraw w domu, w którym zamieszkuje oraz zakupu opału na sezon grzewczy. Oświadczyła, że oprócz przedmiotowych zaległości z tytułu składek nie ma innych zobowiązań. Skarżąca zgłosiła też, że jest właścicielką majątku, tj. domu w Z. (tytuł prawny: własność), nieruchomość ta jest jednak obciążona ograniczonym prawem rzeczowym na rzecz jej ojca, polegającym na bezpłatnym, dożywotnim, niepodzielnym użytkowaniu połowy nieruchomości. Oświadczyła, że nie posiada majątku ruchomego, który mógłby zostać spieniężony, ani oszczędności gotówkowych czy zgromadzonych na kontach.

Mając powyższe na względzie zasadne stało się zbadanie zaskarżonej decyzji w oparciu o rozważenie prawidłowości zastosowania przez ZUS, przesłanek z § 3 ust. 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. W tym miejscu należy mieć na uwadze, że zadaniem regulacji zawartej w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz w § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia jest zabezpieczenie niezbędnego minimum socjalnego, które pozwoli osobie zobowiązanej funkcjonować w codziennym życiu, dając gwarancję, że podstawowe potrzeby jej oraz jej rodziny będą zaspokojone. Punktem odniesienia przy ocenie, czy spłata zadłużenia zagraża egzystencji strony, powinna być szczegółowa analiza określonego na ten okres minimum socjalnego oraz minimum egzystencji (por. wyrok WSA z dnia 17 sierpnia 2017 r., sygn. akt III SA/Łd 529/17).

Odnosząc się do pierwszej z przesłanek, zawartej w ww. rozporządzeniu, na wstępie podać trzeba, że na gruncie regulacji z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, nie można stwierdzić, co należy uważać za zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych, jednakże należy przyjąć, że chodzi tu o niezbędne minimum. W delimitacji znaczenia tego terminu należy bez wątpienia odnieść się do takich pojęć, jak "minimum socjalne" oraz "minimum egzystencji" (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 15 marca 2017 r., sygn. akt I SA/Sz 9/17).

Zdaniem Sądu, w przedmiotowym przypadku, ZUS prawidłowo uznał, że w kontrolowanej sprawie nie zachodzi sytuacja, aby opłacenie należności z tytułu składek, pozbawiło skarżącą możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Skarżąca nie wykazała bowiem, iż spłata zadłużenia, pociągnie za sobą zbyt ciężkie skutki, prowadzące do sytuacji, w której nie będzie ona dysponowała środkami finansowanymi pozwalającymi na zapewnienie podstawowych potrzeb życiowych. Jak wynika z akt sprawy, skarżąca posiada stałe źródło dochodu, jak oświadczyła bowiem do protokołu rozprawy z dnia 30 sierpnia 2018 r., obecnie zatrudniona jest na umowie o prace na czas nieokreślony z najniższym wynagrodzeniem [...] zł brutto miesięcznie. Mieszka wraz z ojcem prowadząc samodzielne gospodarstwo domowe, a jej stałe wydatki - po odliczeniu części ojca - to [...] zł. Dodatkowo jak wskazała, ponosi ona koszty jedzenia, leków, środków higienicznych, odzieży. Zatem mając na uwadze powyższe wydatki jak również kwotę [...]zł, jaką skarżąca przedstawiała w piśmie z dnia 12 października 2017 r., wskazując, iż jest to kwota minimum egzystencji z tytułu żywności, leków i środków higienicznych dla jednoosobowego gospodarstwa domowego w 2016 r., to stwierdzić należy, jak słusznie zresztą zauważył ZUS, że pozostaje skarżącej kwota wolna, którą mogłaby ona wykorzystać na spłatę zadłużenia. W tym miejscu należy zauważyć, że skarżąca nie podjęła żadnego, nawet najmniejszego wysiłku, aby chociażby w części uregulować ciążące na niej zaległości składkowe. Dodać trzeba, że na skarżącej ciążą także zaległości w należnościach składkowych od pracowników, co do których skarżąca również nie podjęła żadnej próby ich uregulowania.

Poza tym należy zauważyć, że skarżąca jest osobą aktywną zawodowo i nic nie stoi na przeszkodzie, aby mogła podjąć lepiej płatną pracę, tak aby uzyskiwany dochód powiększał środki finansowe pozostające jej do dyspozycji, zwłaszcza mając na uwadze obecną sytuacje na rynku pracy, a w tym zapotrzebowanie pracodawcy na pracownika.

Sąd podziela konstatację ZUS, że trudna sytuacja skarżącej nie ma charakteru trwałego i nieodwracalnego, a przy odpowiednim własnym zaangażowaniu i woli podjęcia działań zmierzających do poprawy sytuacji finansowej, może ona jak najbardziej ulec zmianie na lepsze. Co zresztą bezsprzecznie już nastąpiło, jak wynika bowiem z akt sprawy, skarżąca sygnalizowała początkowo trudności z regulowaniem bieżących wydatków, a w protokole z dnia 5 marca 2018 r. wskazała, że nie ma innych zobowiązań prócz zaległości składkowych wobec ZUS. Wcześniej zatrudniono była na umowy zlecenie, obecnie zatrudniona jest na umowę o pracę na czas nieokreślony. Ponadto przypomnieć należy, że skarżąca posiada nieruchomość, na której ZUS zabezpieczył należności składkowe i jak wynika z ustaleń organu środki finansowe uzyskane ze sprzedaży nieruchomości pozwoliłyby na zaspokojenie przedmiotowych roszczeń. Na dzień dzisiejszy jednak ZUS nie podjął żadnych kroków, aby pozbawić skarżącą miejsca zamieszkania. Skarżąca natomiast nie podjęła żadnej próby zmniejszenia zaległości ZUS, pomimo, że uzyskała dochód ze sprzedaży nieruchomości w O., spłacając, o czym już wyżej wspomniano, inne zaległości. Nie korzysta ona również z pomocy opieki społecznej, czy też z innych form pomocy ze strony państwa, co również dowodzi, że sama nie postrzega, aż tak źle swojej sytuacji życiowej.

Powyższe okoliczności wskazują zatem, że sytuacja finansowa i materialna, w jakiej aktualnie znajduje się skarżąca nie daje wystarczających podstaw, aby uznać, że spłata przez nią zobowiązania z tytułu należności ZUS np. w systemie ratalnym mogłaby pociągnąć za sobą negatywne skutki w sferze socjalno-bytowej.

Ponadto skarżąca nie wykazała, że poniosła straty materialne w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujące, że opłacenie należności z tytułu składek, mogłoby pozbawić ją możliwości dalszego prowadzenia działalności. Nie zostały również w tym zakresie przedstawione jakiekolwiek dokumenty. W tym miejscu podać trzeba, że poprzez "zdarzenie nadzwyczajne" - o jakim mowa w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia - należy rozumieć zdarzenie trudne do przewidzenia, leżące poza prowadzoną działalnością gospodarczą i niezwiązane z ogólnym ryzykiem jej prowadzenia. Będą to zdarzenia niepowtarzalne, w szczególności spowodowane zdarzeniami losowymi (por. wyrok WSA z dnia 19 listopada 2007 r., sygn. akt V SA/Wa 1876/07). Natomiast sytuacja skarżącej, w jakiej obecnie się znajduje, nie mieści się, zdaniem Sądu w katalogu zdarzeń losowych i nie może być usprawiedliwieniem dla zwolnienia płatnika z wywiązywania się z ciążących na nim obowiązków, między innymi, zaległych składek wobec ZUS.

Zgodzić się również należy z dokonaną przez organ oceną kolejnej ostatniej przesłanki zawartej w ww. rozporządzeniu, tj. przewlekła choroba zobowiązanego lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu, umożliwiającego opłacenie należności. Prawidłowo organ uznał za udowodnioną okoliczność trudnej sytuacji zdrowotnej skarżącej jak i jej ojca. Jednakże, co wymaga podkreślenia, skarżąca nie wykazała, że schorzenia te wpływają na niemożność uzyskiwania przez nią dochodów, zwłaszcza w sytuacji, że pracuje ona zarobkowo. Jak sama podkreśliła również w protokole z dnia 5 marca 2018 r., opieka nad ojcem zajmuje jej 2-3 godzin dzienne, co nie wyklucza możliwości aktywności zawodowej. Wyjaśnić należy w tym miejscu, że z przepisów prawa wynika, iż podstawą umorzenia należności może być jedynie jednoczesne występowanie okoliczności, polegających na złym stanie zdrowia, bądź konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny i związanym z tym brakiem możliwości uzyskiwania dochodu, umożliwiającego opłacenie należności. Dotyczy to zatem osób, które są całkowicie pozbawione zarobkowania.

Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, zdaniem Sądu, organ prawidłowo stwierdził w okolicznościach niniejszej sprawy, że nie zaistniały podstawy umorzenia, określone w § 3 ust. 1 pkt 1, pkt 2 i pkt 3 ww. rozporządzenia.

W kontekście powyższego podkreślenia wymaga, że uznaniowy charakter decyzji dotyczących umorzenia należności, ograniczony został przez prawodawcę kierunkowymi dyrektywami wyboru rozstrzygnięcia, istotne jest, aby w procesie dochodzenia do tego wyboru, dokonujący go organ, uwzględniał te kierunkowe dyrektywy w oparciu o wszechstronnie zgromadzony materiał dowodowy, wskazany głównie przez zobowiązanego i przez organ należycie zweryfikowany, oraz w oparciu o jego wszechstronną ocenę, która swój zewnętrzny wyraz, powinna znaleźć w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, wskazującym na ewentualny brak prawnych przesłanek do zastosowania umorzenia, względnie na racjonalne przyczyny uznania, że przesłanki te nie dają wystarczających podstaw do zastosowania żądanej ulgi. Brak takiego uzasadnienia zasadnym czyni wniosek, iż rozstrzygnięcie o odmowie zastosowania ulgi oparte zostało nie na racjonalnym uznaniu, lecz podyktowane zostało dowolnością ocen (por. wyrok WSA z dnia 14 stycznia 2009 r., sygn. akt I SA/Sz 593/08). Zdaniem Sądu, sytuacja taka w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła. Zakład Ubezpieczeń Społecznych w wyniku ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego prawidłowo uznał (czemu dał wyraz w obszernym uzasadnieniu), że okoliczności rozpatrywanej sprawy nie uzasadniają w sposób dostateczny zastosowania żądanego umorzenia należności z tytułu składek. Dokonując takiej oceny ZUS wziął pod uwagę, całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Do wszystkich okoliczności i dowodów ZUS odniósł się w swojej decyzji, uzasadniając przy tym swoje stanowisko w sprawie, w kontekście przesłanek mających tu zastosowanie.

Według Sądu, ustalenia i wnioski, jakie przy wydawaniu decyzji poczyniono mieszczą się w ramach prawem przewidzianych, tak z punktu widzenia prawa procesowego, szczególnie zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), jak i prawa materialnego.

ZUS, stosownie do treści art. 77 § 1 k.p.a., podjął wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywatela. Nie ulega też wątpliwości, że w sprawie został w sposób wyczerpujący zebrany i rozpatrzony cały materiał dowodowy, co znalazło odzwierciedlenie w obszernych i rzeczowych motywach rozstrzygnięcia. Tym samym Zakład Ubezpieczeń Społecznych zrealizował zalecania i wskazania zawarte w ww. wyrokach WSA w Krakowie z dnia 21 października 2015 r. oraz z dnia 10 listopada 2016 r.

Podkreślić przy tym należy, że o istnieniu ważnego interesu zobowiązanego nie może decydować jego subiektywne przekonanie, lecz kryteria zobiektywizowane. Ważny interes zobowiązanego jest rozumiany przede wszystkim jako sytuacja, gdy z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków (np. trwała utrata możliwości zarobkowania, utrata losowa majątku) nie jest on w stanie uregulować swoich zaległości. Niewątpliwie dolegliwość ekonomiczna z powodu konieczności zapłaty zaległości składkowych jest oczywista, Ala sama w sobie nie stanowi o ważnym interesie osoby zobowiązanej, który należy rozważyć na podstawie art. 28 ust. 3b u.s.u.s. w związku z § 3 ust. 1 rozporządzenia (por. wyrok WSA z dnia 28 lutego 2018 r., sygn. akt VIII SA/Wa 752/17).

W opinii Sądu w niniejszej sprawie nie doszło także do naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w tym wyrażonej w art. 7 i art. 10 § 1 k.p.a. Skarżąca była bowiem pouczona o swoich uprawnieniach w tym postępowaniu administracyjnym, tak o możliwości wglądu do akt, sporządzania notatek, kopii lub odpisów, zgłaszania dowodów, przedstawiania wyjaśnień, oraz do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Końcowo należy wskazać, że umorzenie należności z tytułu składek stanowi wyraz definitywnej rezygnacji uprawnionego organu z możliwości ich wyegzekwowania. Biorąc pod uwagę publicznoprawny charakter należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz uwzględniając cele, na które są one przeznaczane, organy odpowiedzialne za ich pobór zobligowane są do szczególnej staranności i ostrożności w dysponowaniu nimi. Dotyczy to również, podejmowanych w warunkach uznania administracyjnego, decyzji w przedmiocie umorzenia tych należności, a podejmując rozstrzygnięcie w tym zakresie organ jest zobowiązany do konfrontowania interesu dłużnika z interesem ogólnospołecznym. Uzasadnia to również wyjątkowy charakter instytucji umorzenia należności z tytułu składek. Jeżeli zatem, tak jak w rozpatrywanej sprawie, istnieje możliwość wyegzekwowania zaległych składek, to podjęte w ramach uznania administracyjnego - negatywne dla skarżącej rozstrzygnięcie - nie może być uważane za dowolne.

Niezależnie od powyższego Sąd zauważa, iż każda zmiana okoliczności faktycznych, w szczególności sytuacji majątkowej, rodzinnej lub zdrowotnej osoby zobowiązanej, może być zawsze podstawą do wystąpienia z ponownym wnioskiem o umorzenie zaległości, bowiem odmowa ich umorzenia nie stwarza sytuacji powagi rzeczy osądzonej i - jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 lutego 2000 r. w sprawie o sygn. akt III SA 398-399/99 - zobowiązany do uiszczenia zaległości może występować o jej umorzenie tak długo, jak długo zaległość ta istnieje zwłaszcza, jeśli jego sytuacja ulegnie zmianie. Jakkolwiek pogląd ten wypowiedziano w oparciu o przepisy ustawy - Ordynacja podatkowa, to jednak jest on w pełni aktualny także na gruncie ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, że zaskarżona decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), orzekł jak w sentencji wyroku.