Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 615/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2015-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 2 pkt 2, art. 9 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2004 nr 93 poz 898
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o rolnictwie ekologicznym
article: art. 8 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2009 nr 116 poz 975
law: Ustawa z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym.
article: par. 9 ust. 2, par. 30 ust. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 34 poz 200
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 lutego 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
article: art. 21 ust. 1 i ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18  art. 23 ust. 1
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marcin Miemiec (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Marek Olejnik, Sędzia WSA Maciej Guziński, Protokolant sekretarz sądowy Paulina Białkowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 16 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej za 2008 rok oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...], wydaną po ponownym rozpatrzeniu odwołania P. P., Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W. z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] o odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowej za rok 2008. Decyzja ta wydana została wskutek uchylenia przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia [...] lutego 2012 r., sygn. akt [...], oraz wskutek uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2014 r., sygn. akt [...], decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] lipca 2011 r.

Powyższa okoliczność jest nie bez znaczenia, albowiem stosownie do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 poz. 270 ze zm.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

W uzasadnieniu wyroku WSA we Wrocławiu wskazał, że w rozpoznawanej sprawie znajdą zastosowanie przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz.U. Nr 93, poz. 898 ze zm.), a nie przepisy ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz.U. nr 116, poz. 975). W konsekwencji tego rozważając ponownie kwestię spełnienia przez gospodarstwo skarżącego warunków dla produkcji w rolnictwie ekologicznym należy wziąć pod uwagę, że w 2008 r. skarżący został umieszczony w wykazie producentów, o którym mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o rolnictwie ekologicznym z 2004 r. Oznacza to, że skarżący spełnia wymagania produkcji w rolnictwie ekologicznym. Odmienne ustalenia organów w tym zakresie dokonane na podstawie informacji GIJHAS należy uznać za nieprawidłowe, gdyż przepisy ustawy o rolnictwie ekologicznym z 2004 r. ograniczały ich uprawnienia nadzorcze do upoważnionych jednostek certyfikujących, a nie producentów rolnych (art. 5 ust. 2 pkt 2 ustawy). W uprawnienia nadzorcze nad produkcją rolną GIJHARS zostało wyposażone dopiero ustawą o rolnictwie ekologicznym z 2009 r. (art. 8 ust. 1 i 3 ustawy), a zatem ustawą, która nie może znaleźć zastosowania w sprawie dotyczącej płatności za 2008 r. Przeprowadzone czynności kontrolne - w tym zakresie - winny być utrwalone w formie protokołu, a nie w formie pisma, informacji czy notatki urzędowej (art. 28 ust. 1 ustawy o jakości handlowej).

Po drugie, organy winny były wziąć pod uwagę, że wykaz producentów rolnych posiada walor dokumentu urzędowego. A zatem poczynienie przez organy odmiennych ustaleń w zakresie okoliczności co do tego, że skarżący spełnia wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym, wymagać będzie przeprowadzenia przeciwdowodu (art. 76 k.p.a).

Po trzecie, skład orzekający w omawianym wyroku wskazał, iż wprawdzie organy słusznie ustaliły stan faktyczny sprawy w oparciu o protokół kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniu [...] lutego 2009 r., ale uczyniły to bez poszanowania zasady określonej w art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. Organ dokonując ustaleń co do sposobu użytkowania poszczególnych działek rolnych przyjął bowiem, że z raportu kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniu [...] lutego 2009 r. wynika, że na działkach C, D i F nie prowadzono deklarowanej przez skarżącego uprawy (maliny i porzeczki). Nie zestawił jednak wyników kontroli na miejscu z treścią oświadczenia pełnomocnika skarżącego z dnia [...] marca 2009 r. o zaniechaniu kontynuowania przez skarżącego malin w sezonie 2009 r. Organ nie odniósł się również do okoliczności, że wspomniany raport z kontroli nie zawiera informacji na temat wszystkich działek zadeklarowanych przez skarżącego do płatności rolnośrodowiskowej, w tym działki A i B, a ponadto nie odnosi się do stanu gruntu w 2008 r.

W konsekwencji tego WSA we Wrocławiu nakazał uwzględnienie charakteru prawnego wykazu producentów, jego mocy wiążącej oraz potrzeby

i możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści tego dokumentu, a także uwzględnienie kompetencji nadzorczych GIJHARS określonych w ustawie

o rolnictwie ekologicznym z 2004 r.

Powyższy wyrok uprawomocnił się w dniu [...] maja 2014 r.

W związku z tym wyrokiem w dniu [...] sierpnia 2014 r. organ wysłał do skarżącego wezwanie do:

- przedłożenia protokołu jednostki certyfikującej COBICO z kontroli jego gospodarstwa przeprowadzonej w 2008 r. (oryginał do wglądu lub potwierdzona za zgodność z oryginałem kopia),

- wyjaśnienia, czy zastosowany przez niego w 2008 r. materiał nasadzeniowy posiadał wymaganą zgodę Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Roślin i Nasiennictwa (WIORiN), a jeśli tak, to do dostarczenia wydanego przez ten organ rozstrzygnięcia w tej sprawie.

W dniu [...] sierpnia 2014 r. do Dyrektora OR ARiMR we W. wpłynęło wezwanie skarżącego do wydania przez organ decyzji, ponieważ postępowanie w sprawie jest przewlekłe, a organ nie podejmuje żadnych czynności. Dnia [...] sierpnia 2014 r. (data stempla pocztowego) strona za pośrednictwem organu wniosła do WSA we Wrocławiu skargę na niewykonanie wyroku z dnia [...] kwietnia 2014 r. Z treści skargi wynika, iż skierowane do niego wezwanie ma na celu stworzenia pozorności działań organu, a ponadto wynika z niego, że organ zamierza przeprowadzić postępowanie alternatywne do JC, do czego nie jest uprawniony. Ponieważ upłynął okres, w jakim strona była zobowiązana do przechowywania dokumentów dotyczących swojego gospodarstwa, żadnych w wezwaniu wyjaśnień i dokumentów nie złoży.

Rozpoznając ponownie odwołanie strony oraz biorąc pod uwagę wskazania WSA we Wrocławiu oraz NSA, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR zdecydował o utrzymaniu w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej. Organ przedstawił obszernie stan faktyczny sprawy. Powołał przepisy prawne regulujące warunki i tryb udzielania producentom rolnym płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych oraz wspólnotowe akty prawne regulujące przejście z okresu programowania 2004-2006 do okresu programowania 2007-2013.

Następnie biorąc pod uwagę wskazania WSA we Wrocławiu oraz NSA Dyrektor OR ARiMR we W. stwierdził, że wykaz producentów rolnych, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym, w tym wykaz

z 2008 r. zawierający dane skarżącego jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 k.p.a. Oznacza to, iż stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone. Podważenie jego wiarygodności może nastąpić tylko poprzez przeprowadzenie w tym zakresie przeciwdowodu. Ze względu na znaczny upływ czasu możliwość przeprowadzenia takiego przeciwdowodu, który musiałby zawierać ustalenia odmienne od ustaleń JC w roku 2008 (w zakresie spełnienia przez skarżącego wymogów dla rolnictwa ekologicznego) jest jednak ograniczona. Ponieważ przedmiotem postępowania jest płatność sprzed 6 lat, nie jest uzasadnione także, aby organ wystąpił do WIJHARS o weryfikację gospodarstwa producenta rolnego, które zakwalifikował jako ekologiczne w myśl przysługujących mu obecnie kompetencji nadanych w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz.U. Nr 116, poz. 975). Fakt, iż NSA zakwestionował na podstawie obowiązujących w 2008 r. przepisów kompetencje nadzorcze GIJHARS nad produkcją ekologiczną nie oznacza także, iż organ miał w całości zignorować informacje wynikające z pism, raportów, dokumentów, jakie GIJHARS i WIJHARS we W. przekazali organom Agencji w toku niniejszego postępowania. Tym nie mniej jednak zgodnie z oceną prawną dokonaną przez NSA i WSA we Wrocławiu, informacje z GIJHARS nie mogą stanowić podstawy do wywiedzenia wniosku, że skarżący nie spełniał w 2008 r. wymagań produkcji w rolnictwie ekologicznym.

Następnie organ poddał ocenie raporty z kontroli wykonanej w gospodarstwie strony w dniach [...] grudnia 2008 r. i [...] lutego 2009 r., odnoszące się do płatności do gruntów rolnych na 2008 r. Należy podkreślić, że przedmiot kontroli wykonywanej przez JC, w wyniku której rolnik znalazł się na wykazie, o jakim mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o rolnictwie ekologicznym i przeprowadzonej przez Biuro Kontroli na Miejscu ARiMR jest odmienny. Kontrole wykonywane przez jednostki certyfikujące mają na celu stwierdzenie, czy produkty z gospodarstwa producenta rolnego mogą być wprowadzone do obrotu jako produkty rolnictwa ekologicznego i odnoszą się wyłącznie do zakresu wymagań zawartych w rozporządzeniu EWG nr 2092/91. Kontrola na miejscu wykonana w gospodarstwie skarżącego przez Regionalne Biuro Kontroli na Miejscu ARiMR w Z. G. i we W. miała na celu wskazanie, czy powierzchnia gruntów zgłoszonych do płatności we wnioskach ARiMR oraz roślina w plonie głównym jest zgodna z deklaracją producenta. Kontrola wykonana w dniach [...] grudnia 2008 r. i [...] lutego 2009 r. dotyczy płatności za 2008 r., dlatego organ II instancji ma obowiązek uwzględnić w rozpatrywanej sprawie zapisy protokołów nr [...] i [...]. Organ przypomniał, iż inspekcja terenowa na deklarowanych do płatności gruntach wykazała, iż stwierdzony na działce C, D i F sposób użytkowania to ugór. Uprawa znajdująca się na działce A miała natomiast mniejszy areał niż deklarowany, tj. 3,96 ha w stosunku do zadeklarowanych 4,81 ha. Po uwzględnieniu ustaleń dokonanych w trakcie kontroli na miejscu w ramach wniosku o przyznanie płatności obszarowych na 2008 r., stronie nie przysługują płatności dla pakietu rolnictwo ekologiczne - wariant 2.9 - uprawy sadownicze + jagodowe z certyfikatem zgodności ze względu na niezgodność uprawy zadeklarowanej przez wnioskodawcę (malina i porzeczka) ze stwierdzoną podczas kontroli. Stwierdzony podczas kontroli na miejscu na działkach rolnych C, D i F rodzaj użytkowania to ugór, który nie jest objęty wsparciem z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na podstawie § 9 ust 2 pkt 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego.

Odnosząc się do pisma pełnomocnika strony z dnia [...] marca 2009 r. informującego, iż w sezonie 2009 nie będzie kontynuował uprawy maliny, organ wskazał, iż powierzchnię działek rolnych użytkowanych rolniczo, rodzaj uprawy oraz status poszczególnych działek producent deklaruje z własnej inicjatywy i własnoręcznym podpisem na ostatniej stronie wniosku potwierdza prawdziwość danych. Tym samym na nim spoczywa obowiązek podania danych zgodnie ze stanem faktycznym. Składając wniosek o przyznanie płatności producent rolny zobowiązuje się m.in. do:

1) niezwłocznego informowania na piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji

Rolnictwa:

a) o każdym fakcie, który ma wpływ na nienależne lub nadmierne przyznawanie płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności,

b) o każdej zmianie, która nastąpi w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności, w szczególności jeżeli zmiana dotyczy: wykorzystania gruntów rolnych, wielkości powierzchni upraw, przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego.

Treść wymienionych zobowiązań zawarta jest we wzorze wniosku. W dniu [...] maja 2008 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych na 2008 r., w którym podpisał wymienione zobowiązania. Nie odnotowano jednakże, aby producent zgłosił organom Agencji, iż wystąpiły jakiekolwiek okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na udatność plantacji maliny. W takim przypadku konieczne było powiadomienie kierownika biura powiatowego Agencji z jednoczesnym przekazaniem stosownego dokumentu. Niezwłoczne przekazanie wymienionych informacji, do czego zobowiązuje się producent podpisując wniosek, ma na celu uchronienie się przed negatywnymi skutkami, jakie grożą rolnikowi w momencie, gdy nieprawidłowości zostaną stwierdzone podczas weryfikacji wniosku wykonywanej przez pracowników ARiMR.

Z pisma rolnika datowanego na [...] marca 2009 r. nie wynika, jaka była przyczyna braku kontynuacji utrzymania plantacji. Ponadto odnosi się ono do 2009 r. Z oświadczenia tego nie wynika, iż plantacja maliny została uszkodzona, jest nieudatna, czy nie istnieje w całości lub częściowo, czy wystąpiło na tych gruntach jakieś zjawisko o charakterze siły wyższej, ale że rolnik rezygnuje z jej kontynuowania w sezonie 2009. Z pisma tego nie wynika także, czy rolnik wykonał zabiegi zmierzające do zmiany użytkowania gruntów z plantacją maliny, czy dopiero zamierza ich dokonać. Ponadto oświadczenie zawiera informację z zakresu uprawy maliny, a na gruntach rolnika zadeklarowana była także plantacja porzeczki czarnej (działka rolna F o pow. 1,48 ha). W ocenie Dyrektora OR ARiMR we W., treści oświadczenia strony z dnia [...] marca 2009 r. w żaden sposób nie można zatem potraktować jako informacji o zmianie wykorzystania gruntów rolnych w myśl cytowanego wyżej oświadczenia podpisanego przez rolnika we wniosku na 2008 r., ponieważ w piśmie tym strona wyraziła jedynie zamiar przyszłego użytkowania swoich gruntów rolnych. Ponadto pismo nie może być potraktowane jako zgłoszenie zaistnienia w gospodarstwie siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności, ponieważ nic takiego z jego treści nie wynika.

Organ zauważył również, iż rolnik powyższego zgłoszenia dokonał już po wykonaniu kontroli na miejscu. Wprawdzie była to inspekcja niezapowiedziana, ale w dniu [...] marca 2009 r. upoważnionej przez niego osobie – W. P., były przedstawione akta do wglądu, z których wynika, iż deklaracja rolnika w zakresie rolnictwa ekologicznego poddana jest weryfikacji na podstawie znajdującego się w aktach sprawy pisma GIJHARS, z którego z kolei wynikają nieprawidłowości poddające pod wątpliwość zasadność ubiegania się beneficjenta o płatność z tytułu realizacji pakietu 2.

Następnie organ wskazał, że kontrola rozproszona (przeprowadzona w dwóch różnych województwach) przeprowadzona w dniach [...] grudnia 2008 r. oraz [...] lutego - [...] marca 2009 r. odnosi się do deklaracji dotyczącej 2008 r. Kontroli wykonywanej po zakończeniu okresu wegetacyjnego roślin, jak miało to miejsce w omawianej w sprawie w grudniu danego roku czy też w lutym roku kolejnego, nie stoi na przeszkodzie żaden przepis prawa jak i charakter deklarowanych upraw, tj. plantacji wieloletnich i trwałych użytków zielonych. Również w gospodarstwie strony postępowania kontrole były przeprowadzane w lutym kolejnego roku niż ten, którego płatność dotyczyła (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 20.02.2013 r. o sygn. akt III SA/Wr 514/12). Ustawodawca, jak dalej wywiódł organ, w przypadku złożonych wniosków obszarowych nie wprowadził żadnych ograniczeń odnośnie warunków atmosferycznych, które winny być w trakcie przeprowadzenia kontroli. Zgodnie z art. 23 ust. 1 obowiązującego dla wniosków na 2008 r. rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., kontrole na miejscu przeprowadza się w taki sposób, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie istotnych wymogów i norm wzajemnej zgodności. W ocenie Dyrektora OR ARiMR przeprowadzona w gospodarstwie skarżącego kontrola wykonana w odniesieniu do sprawy o płatności na 2008 r. spełnia funkcje, o jakich mowa w art. 23 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004.

Podkreślono, że rolnik, ubiegający się o płatność w ramach pakietu 2 poza tym, iż musi zostać przez odpowiednią jednostkę certyfikującą umieszczony na wykazie, o którym mowa w rat. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r.

o rolnictwie ekologicznym (Dz.U. Nr 93, poz. 898 ze zm.), musi także zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego spełniać warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określonych w rozporządzeniu. Przepis zawarty w § 7 pkt 2 lit. a i b rozporządzenia rolnośrodowiskowego wymaga, aby dla uzyskania płatności w ramach pakietu rolnik prowadził produkcję rolną, po pierwsze, zgodnie z przepisami o rolnictwie ekologicznym i z przepisami rozporządzenia Rady (EWG) nr 2092/91 z dnia 24 czerwca 1991 r. w sprawie produkcji ekologicznej produktów rolnych oraz znakowania produktów rolnych i środków spożywczych (Dz. Urz. WE L 198

z 22.07.1991, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 2, str. 39, z późn. zm.) oraz przepisami wydanymi w trybie tego rozporządzenia, w szczególności w zakresie uprawy roślin; a po drugie, z najlepszą wiedzą i kulturą rolną, przy zachowaniu należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby.

W świetle złożonej przez stronę korekty wniosku w dniu [...] marca 2011 r. oraz wyjaśnień zawartych w pkt 1 pisma strony z dnia [...] kwietnia 2011 r., stanowiącego zażalenie na bezczynność, organ zwrócił uwagę, że w załączniku nr 3 do ww. rozporządzenia określającego wymogi dla poszczególnych pakietów i ich wariantów w cz. II, pkt 1, ppkt 2, rolnik w ramach wariantów sadowniczych zobligowany jest do wykonywania na plantacji zabiegów uprawowych i pielęgnacyjnych oraz przeznaczenia uzyskanego plonu na pasze, do bezpośredniego spożycia lub do przetwórstwa. Dla uzyskania płatności do pakietu 2 w 2008 r. ustawodawca przewidział określony w § 9 ust. 2 pkt 3 lit. b rozporządzenia rolnośrodowiskowego wymóg, aby wszystkie uprawiane krzewy były ukorzenione i spełniały wymagania dotyczące średnicy elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, określone dla krzewów jagodowych w przepisach w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego oraz przewidziany w załączniku nr 3 wymóg przeznaczenia plonu do bezpośrednio do spożycia lub przetwórstwa. Tylko ukorzenione krzewy mogą dawać plon. Wyżej wymienione oświadczenia strony przeczą spełnieniu tych wymagań. Ponadto potwierdzeniem niespełnienia przez rolnika wymogów dla uzyskania płatności w ramach pakietu dla rolnictwa ekologicznego są wspomniane już wyniki kontroli, które wskazują, iż na działkach C, D i F był ugór, a nie tak jak deklarował skarżący plantacje maliny czy porzeczki.

Omawiane wyżej wyniki kontroli na miejscu przeprowadzonej w gospodarstwie strony wpływają także na kwestie spełnienia przez nią warunków do przekształcenia zobowiązania realizowanego w ramach PROW 2004-2006 na 2007-2013. Odnosząc się do przyczyn odmowy płatności także do wariantu 3, organ przypomniał, iż składając wniosek w dniu [...] maja 2008 r. strona zgłosiła chęć zmiany swojego dotychczasowego zobowiązania realizowanego w ramach PROW na lata 2004-2006 na podstawie § 30 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 lutego 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Zgodnie z treścią wymienionego § 30 ust. 1 rozporządzenia płatność w ramach "nowego" programu może być przyznana rolnikowi realizującemu w okresie co najmniej 3 lat program rolnośrodowiskowy na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r., jeżeli realizuje on co najmniej taką samą liczbę pakietów co w ramach poprzedniego programu.

Wobec ustaleń co do braku istnienia deklarowanej uprawy sadowniczej na znacznym obszarze deklarowanego gruntu oraz zgodnie z brzmieniem ww. art. 11 rozporządzenia Komisji WE Nr 1320/2006 oraz § 30 ust. 1 in fine rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 lutego 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, zdaniem organu nie można uznać, że skarżący w ramach zmienionego zobowiązania realizował taką sama liczbę pakietów, co w ramach podjętego pierwotnie zobowiązania z PROW 2004-2006, a tym samym, aby istniejące zobowiązanie zostało znacząco wzmocnione. Ugorowanie gruntów, czyli użytkowanie ich w sposób niepodlegający dotowaniu w ramach programu rolnośrodowiskowego, nie może prowadzić do uznania, że działalność ta będzie miała w stosunku do poprzednio realizowanego zobowiązania jakąś funkcję wzmacniającą w kontekście ochrony środowiska naturalnego lub dobrostanu zwierząt. Z tego powodu brak jest także podstaw do przyznania stronie płatności rolnośrodowiskowej w ramach pakietu 3.

Dyrektor OR ARiMR podniósł, że istotną przyczyną stanowiącą przeszkodę w przekazaniu stronie płatności rolnośrodowiskowej na 2008 r. jest ostateczne rozstrzygnięcie organów ARiMR w sprawie za 2009 r. wraz z prawomocnym orzeczeniem WSA we Wrocławiu z dnia [...] listopada 2012 r. o sygn. akt [...]. W sprawie za 2009 r. odmówiono stronie płatności, ponieważ zgodnie z danymi przekazanymi Prezesowi ARiMR w Warszawie przez Inspekcję Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych skarżącemu cofnięto stronie certyfikat w rolnictwie ekologicznym obejmujący okres od [...] stycznia 2010 r. do [...] marca 2011 r., w związku ze złożeniem przez nią pisemnej rezygnacji. Rezygnacja producenta rolnego z prowadzenia produkcji rolnej, zgodnie z przepisami o rolnictwie ekologicznym, przepisami rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 2092/91 (Dz. Urz. UE L 189 z 20.07.2007, str. 1, z późn. zm.) oraz przepisami wydanymi w trybie przepisów tego rozporządzenia, w szczególności w zakresie uprawy roślin, stanowiła przeszkodę do przyznania stronie płatności w ramach pakietu 2. Ponadto treść wyjaśnień złożonych na wezwanie organu do wskazania, czy rolnik realizuje zadania określone dla poszczególnych pakietów, a także niezłożenie w latach kolejnych wniosku o płatności rolnośrodowiskowe, stanowił wówczas podstawę do uznania, że strona zaprzestała realizacji w swoim gospodarstwie zadań w ramach programu rolnośrodowiskowego. W rezultacie przyznanie stronie tej sytuacji płatności za 2009 r. było nieuzasadnione z punktu widzenia charakteru programu, który jest przedsięwzięciem 5- letnim, nakładającym na stronę zobowiązanie realizacji zadań w okresie 5 lat od podjęcia tego zobowiązania. Powyższe na zasadzie analogii należy także odnieść do 2008 r.

Podsumowując organ stwierdził, że wprawdzie zgromadzona w sprawie dokumentacja nie daje podstaw do uznania, że strona w 2008 r. nie spełniła wymagań w zakresie rolnictwa ekologicznego zgodnie z przepisami o rolnictwie ekologicznym i przepisami rozporządzenia Rady (EWG) nr 2092/91 z dnia 24 czerwca 1991 r., jednakże ustalenia dokonane w trybie kontroli na miejscu przez inspektorów ARiMR (dowód: raport nr [...]) pozbawiają stronę prawa do uzyskania płatności rolnośrodowiskowej na 2008 r. Jak już wskazano, kontrola na miejscu ma zupełnie inny przedmiot i zakres, niż kontrola wykonywana przez jednostki certyfikujące w gospodarstwach ekologicznych. Ponieważ na powierzchni 58,52 ha inspektorzy nie stwierdzili uprawy zadeklarowanej we wniosku, to brak jest podstaw w wyniku obliczenia procentowego stopnia przedeklarowania upraw kwalifikujących się do wariantu 2.9 do uzyskania tej płatności. Ponadto rolnik nie spełnił pozostałych wymogów określonych przepisami rozporządzenia rolnośrodowiskowego, ponieważ samo zamieszczenie rolnika na wykazie przez JC nie jest jedyną przesłanką do uzyskania płatności rolnośrodowiskowych w pakiecie 2.

Powyższe nie pozwala także na przyznanie płatności do pakietu 3, ponieważ ustalenia pokontrolne nie pozwalają na uznanie, że rolnik dokonując przekształcenia dotychczas realizowanego przez siebie przedsięwzięcia znacząco je wzmocnił poprzez zwiększenie korzyści dla środowiska naturalnego i dobrostanu zwierząt. Ponadto rolnik zaprzestał realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, a zgodnie z § 2, ust. 1 pkt 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego realizacja 5-letniego zobowiązania jest jedną z podstawowych warunków przyznania płatności, natomiast organ rozpatrując sprawę nie mógł pominąć obecnego stanu faktycznego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący wniósł o:

1) stwierdzenie nieważności decyzji, względnie o jej uchylenie;

2) zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów procesu;

3) orzeczenie, że decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa.

W skardze sformułowano następujące zarzuty rażącego naruszenia:

§ 30 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 lutego 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2008 roku Nr 34, poz. 200) poprzez jego niezastosowanie pomimo, iż miał on zastosowanie w zaistniałym przypadku;

art. 11 rozporządzenia nr 1320/2006 z dnia 05.09.2006 r. poprzez jego zastosowanie, podczas gdy nie ma on zastosowania do rolników, ale państw członkowskich WE;

art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) poprzez nie zastosowanie się przez organ do wskazań NSA i WSA,

art. 8 k.p.a. i art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (tj. Dz. U. z 2013 r., poz.173 ze zm.) poprzez dokonanie dowolnych ustaleń fatycznych i ocenę dowodów w sprzeczności z logiką i doświadczeniem życiowym oraz stosownie do prawa materialnego w sposób rażący je naruszając.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż organ odmówił stronie płatności, gdy wszystkie wymogi do jej uzyskania zostały spełnione. Skarżący wskazał, iż organ swoje ustalenia oparł o raport z kontroli na miejscu, który nie odnosił się do upraw z 2008 r., na co wskazał także NSA w wyroku z dnia [...].10.2013 r. sygn. akt [...]. Ponadto organ dokonał dowolnej oceny pisma strony z dnia [...].03.2009 r., w którym poinformowała ona o zamiarze zaniechania kontynuacji upraw maliny w 2009 r. W ocenie strony kontrola wykonana "wiosną 2009 r." była zgodna z treścią tego pisma, a logika i powiązanie tych dowodów pozwala na stwierdzenie, iż w 2008 r. była tam uprawa maliny. Strona zarzuca organowi, że oparł odmowę płatności o fakt, iż strona nie poinformowała Kierownika BP ARiMR we W. o zdarzeniach mogących mieć wpływ na płatność. Powyższy argument nie może być podstawą do odmowy płatności, a ponadto organ nie dokonał żadnych ustaleń co do udatności uprawy, ale oparł się na przypuszczeniach.

Strona skarżąca zarzuciła organowi także dowolność w ustaleniach faktycznych, co do niezastosowania kwalifikowanego materiału nasadzeniowego, bowiem w aktach brak jest jakichkolwiek dowodów potwierdzających ten fakt.

Skarżący nie zgodził się także z ustaleniami organu, iż nie spełnił warunków do przekształcenia zobowiązania rolnośrodowiskowego realizowanego w ramach PROW na lata 2004-2006 zgodnie z § 30 rozporządzenia Ministra Rolnictwa

i Rozwoju Wsi z dnia 28 lutego 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 34, poz. 200). W jego ocenie w 2008 r. podjął on zobowiązanie znacząco wzmocnione

w stosunku do 2007 r., ponieważ w 2007 r. realizował wyłącznie pakiety łąkowe.

W dalszej części skargi skarżący wykazał, iż organ poprzez swoją decyzję dopuścił się rażącego naruszenia prawa, że postępowanie było prowadzone opieszale oraz że nie zastosował się do wskazań i ocen dokonanych w sprawie

w wyrokach NSA i WSA uwzględniających jego skargi.

Zarzut niewykonania wyroku w ocenie skarżącego dotyczy także nierozważenia kompetencji nadzorczych GIJHARS określonych w ustawie o rolnictwie ekologicznym z 2004 r. Ponadto skarżący podniósł, iż organ dopiero na skutek wezwania strony do wykonania wyroku podjął postępowanie, a było to postępowanie pozorowane.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor OR ARiMR we W. podtrzymał swoją argumentację i stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wskazał, że rozpatrując odwołanie organ II instancji uwzględnił zarówno przepisy prawa materialnego, jak i norm prawa procesowego. Organ wydał decyzję w oparciu

o zgromadzone dowody, a nie jak uważa strona skarżąca przypuszczenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przeprowadzona ocena zgodności z prawem rozstrzygnięcia wykazała bowiem, że nie narusza ono przepisów prawa materialnego ani przepisów prawa procesowego w sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na jej wynik.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...], którą Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W. z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] o odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowej za rok 2008.

Wobec faktu, że w kontrolowanej sprawie zapadło orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego dnia [...] kwietnia 2014 r. (sygn. akt [...]), który związany był wykładnią prawa dokonaną przez NSA, dodać należy, że stosownie do art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez Sąd, tylekroć będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 1998 r. III RN 130/97 - OSNAP i US 1999, nr 1, poz. 2 oraz OSP 1999, z. 5, poz. 101, z glosą B. Adamiak). Ocena prawna traci moc tylko w przypadku zmiany stanu prawnego, zmiany istotnych okoliczności faktycznych, wzruszenia orzeczenia w przewidzianym trybie oraz z uwagi na późniejsze podjęcie przez skład poszerzony NSA uchwały zawierającej ocenę prawną odmienną od uprzednio wyrażonej (uchwała NSA z dnia 30 czerwca 2008 r. I FPS 1/08 - ONSA i WSA 2008, nr 5, poz. 75). Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji (Komentarz do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, J.P. Tarno, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2006, s. 325). Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania danej normy prawnej, jak i wyjaśnienie, dlaczego jej zastosowanie zostało uznane za nieprawidłowe.

W związku z tym, dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji wydanej po uchyleniu uprzedniej decyzji wyrokiem WSA z dnia [...] kwietnia 2014 r. sygn. akt [...], Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę zobligowany był do kontroli, czy organ odwoławczy uwzględnił ocenę prawną oraz wytyczne zawarte w powyższym orzeczeniu.

Należy przypomnieć, że Sąd w powołanym wyroku wskazał, że w sprawie zastosowanie znajdą przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz.U. Nr 93, poz. 898 ze zm.), a nie przepisy ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz.U. nr 116, poz. 975). W konsekwencji rozważając ponownie kwestię spełnienia przez gospodarstwo skarżącego warunków dla produkcji w rolnictwie ekologicznym należy wziąć pod uwagę okoliczność, że w 2008 r. skarżący został umieszczony w wykazie producentów, o którym mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o rolnictwie ekologicznym z 2004 r. Oznacza to, że skarżący spełniał wymagania produkcji w rolnictwie ekologicznym. Odmienne ustalenia organów w tym zakresie dokonane na podstawie informacji GIJHAS należy uznać za nieprawidłowe, gdyż przepisy ustawy o rolnictwie ekologicznym z 2004 r. ograniczały ich uprawnienia nadzorcze do upoważnionych jednostek certyfikujących, a nie producentów rolnych (art. 5 ust. 2 pkt 2 ustawy). W uprawnienia nadzorcze nad produkcją rolną GIJHARS zostało wyposażone dopiero ustawą o rolnictwie ekologicznym z 2009 r. (art. 8 ust. 1 i 3 ustawy), a zatem ustawą, która nie może znaleźć zastosowania w sprawie dotyczącej płatności za 2008 r. Przeprowadzone zaś czynności kontrolne - w tym zakresie - winny być utrwalone w formie protokołu, a nie w formie pisma, informacji czy też notatki urzędowej (art. 28 ust. 1 ustawy o jakości handlowej).

Organy orzekające winny wziąć pod uwagę fakt, że wykaz producentów rolnych, posiada walor dokumentu urzędowego. A zatem poczynienie przez organy odmiennych ustaleń w zakresie okoliczności co do faktu, że skarżący spełnia wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym, wymagać będzie przeprowadzenia przeciwdowodu (art. 76 kpa).

Skład orzekający Sądu w omawianym orzeczeniu wskazał, iż wprawdzie organy słusznie ustaliły stan faktyczny sprawy w oparciu o protokół kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniu [...].02.2009 r., ale uczyniły to bez poszanowania zasady określonej w art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. Organ dokonując ustaleń w zakresie sposobu użytkowania poszczególnych działek rolnych przyjął bowiem, że z raportu kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniu [...].02.2009 r. wynika, że na działkach C, D i F nie była prowadzona deklarowana przez skarżącego uprawa (maliny i porzeczki). Nie zestawił jednak powyższych wyników kontroli na miejscu z treścią oświadczenia pełnomocnika skarżącego z dnia [...].03.2009 r. o zaniechaniu kontynuowania przez skarżącego malin w sezonie 2009 r. Organ nie odniósł się również do okoliczności, że wspomniany raport z kontroli nie zawiera informacji na temat wszystkich działek zadeklarowanych przez skarżącego do płatności rolnośrodowiskowej, w tym działki A i B, a ponadto nie odnosi się do stanu gruntu w 2008 r.

W konsekwencji powyższego WSA we Wrocławiu nakazał uwzględnienie charakteru prawnego wykazu producentów, jego moc wiążącą oraz potrzebę

i możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko treści tego dokumentu, a także uwzględnienie kompetencji nadzorczych GIJHARS określonych w ustawie

o rolnictwie ekologicznym z 2004 r.

Organ administracji, zgodnie ze wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w powołanym wyżej wyroku, w pierwszej kolejności rozważył charakter prawny wykazu producentów rolnych, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym, w tym wykaz z 2008 r. zawierające dane skarżącego. Organ uznał, że wspomniany wykaz ma walor dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 k.p.a. Oznacza to, iż stanowi dowód co zostało w nim stwierdzone, a podważenie jego wiarygodności może nastąpić tylko poprzez przeprowadzenie w tym zakresie przeciwdowodu. Ze względu jednak na znaczny upływ czasu możliwość przeprowadzenia takiego przeciwdowodu, który musiałby zawierać ustalenia odmienne od ustaleń jednostki certyfikującej w 2008 r. (w zakresie spełnienia przez skarżącego wymogów dla rolnictwa ekologicznego) jest ograniczona. Ponieważ przedmiotem postępowania jest płatność sprzed 6 lat, organ uznał także za nieuzasadnione wystąpienie do WIJHARS o weryfikację gospodarstwa producenta rolnego, które zadeklarował jako ekologiczne w myśl przysługujących mu obecnie kompetencji nadanych w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r.

o rolnictwie ekologicznym (Dz. U. Nr 116, poz. 975).

Dyrektor OR ARiMR stwierdził, że uprawnienia nadzorcze GIJHARS określone w ustawie o rolnictwie ekologicznym z 2004 r. nie obejmowały sprawdzania spełnienia przez producentów rolnych wymagań dotyczących produkcji w rolnictwie ekologicznym. Organ wskazał także, że organy Agencji nie mogły nie wziąć pod uwagę przy ustaleniu stanu faktycznego informacji wynikających z pism, raportów i dokumentów przekazanych przez WIJHARS i GIJHARS, tym niemniej jednak zgodnie z oceną prawną dokonaną przez NSA i WSA we Wrocławiu, informacje te nie mogły stanowić podstawy do wywiedzenia wniosku, że strona nie spełnia w roku 2008 wymagań dotyczących produkcji w rolnictwie ekologicznym.

W konsekwencji bezsporne jest, że skarżący w 2008 r. został umieszczony w wykazie, o jakim mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o rolnictwie ekologicznym z 2004 r. Oznacza to, że upoważniona jednostka certyfikująca w ramach posiadanych kompetencji stwierdziła, że skarżący spełniał wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym. Sąd wskazuje także, że organ w rozpatrywanej sprawie dołączył do akt administracyjnych i uwzględnił raporty z kontroli przeprowadzonej na miejscu w gospodarstwie skarżącego w dniach: [...] grudnia 2008 r. i [...] lutego 2009 r. Jednocześnie Dyrektor OR ARiMR dokonał ich oceny w połączeniu z pismem strony skarżącej z dnia [...] marca 2009 r., w którym poinformowała o zamiarze zaniechania kontynuacji uprawy malin w sezonie 2009 r.

W toku tej kontroli ustalono, że na działkach C, D i F znajdował się ugór, a nie tak jak deklarował skarżący plantacje maliny czy porzeczki. Natomiast uprawa znajdująca się na działce A miała mniejszy areał niż deklarowany, tj. 3,96 ha w stosunku do zadeklarowanych 4,81 ha. Ugór natomiast nie jest rodzajem użytku rolnego dotowanym w ramach programu rolnośrodowiskowego. Wynika to wprost z § 9 ust. 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego.

W ocenie Sądu kontrola przeprowadzona w dniach [...] grudnia 2008 r. oraz [...] lutego 2009 r. gospodarstwie skarżącego w odniesieniu do sprawy o płatności na 2008 r. spełnia funkcje, o jakich mowa w art. 23 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. Zgodnie z powołanym przepisem kontrole na miejscu przeprowadza się w taki sposób, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie istotnych wymogów i norm wzajemnej zgodności. Jak słusznie zauważył organ - kontroli wykonywanej po zakończeniu okresu wegetacyjnego roślin, jak miało to miejsce w omawianej w sprawie w grudniu danego roku czy w lutym roku kolejnego, nie stoi na przeszkodzie żaden przepis prawa, jak i charakter deklarowanych upraw, tj. plantacji wieloletnich i trwałych użytków zielonych. Również w gospodarstwie strony postępowania kontrole były przeprowadzane w lutym kolejnego roku po tym, którego płatność dotyczyła. Ustawodawca w przypadku złożonych wniosków obszarowych nie wprowadził żadnych ograniczeń odnośnie warunków atmosferycznych, które winny być w trakcie przeprowadzenia kontroli.

Odnosząc się do pisma pełnomocnika skarżącego z dnia [...] marca 2009 r. o zaniechaniu kontynuowania uprawy malin w sezonie 2009 należy zgodzić się

z Dyrektorem OR ARiMR, że oświadczenie to w żaden sposób nie koresponduje

z wynikami kontroli z [...] lutego 2009 r. Nie wynika bowiem z niego, że na dzień złożenia oświadczenia na działkach z zadeklarowaną maliną znajduje się ugór

i z jakiej przyczyny rolnik nie utrzymuje plantacji wieloletniej, jaką niewątpliwie jest uprawa krzewów owocowych maliny i porzeczki.

Należy w tym miejscu podkreślić, że składając w dniu [...] maja 2008 r. wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych na 2008 r. skarżący podpisał zawarte w nim zobowiązanie do niezwłocznego poinformowania na piśmie Agencji o: a) każdym fakcie, który ma wpływ na nienależne lub nadmierne przyznawanie płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności,

b) każdej zmianie, która nastąpi w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności, w szczególności, jeżeli zmiana dotyczy: wykorzystania gruntów rolnych, wielkości powierzchni upraw, przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego. Niezwłoczne przekazanie takich informacji ma na celu uchronienie się przed negatywnymi skutkami, jakie grożą rolnikowi w momencie, gdy nieprawidłowości zostaną stwierdzone podczas weryfikacji wniosku wykonywanej przez pracowników ARiMR. Organ nie odnotował jednak, aby skarżący zgłosił wystąpienie jakichkolwiek okoliczności mogących mieć wpływ na udatność plantacji maliny. Słusznie zatem przyjęto, że oświadczenie pełnomocnika strony z dnia [...] marca 2008 r. nie można w żaden sposób potraktować jako informacji o zmianie wykorzystania gruntów rolnych w myśl cytowanego wcześniej oświadczenia podpisanego przez stronę we wniosku na rok 2008, ponieważ w piśmie tym wyrażono jedynie zamiar co do przyszłego użytkowania gruntów rolnych.

Uwzględniając zatem ustalenia dokonane w trakcie kontroli na miejscu

w ramach wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2008 r., Sąd podziela stanowisko organu, że skarżącemu nie przysługują płatności dla pakietu rolnictwo ekologiczne - wariant 2.9 - uprawy sadownicze + jagodowe z certyfikatem zgodności ze względu na niezgodność uprawy zadeklarowanej przez wnioskodawcę (malina i porzeczka) ze stwierdzoną podczas kontroli.

Ponadto, dla uzyskania płatności do pakietu 2 w 2008 r. ustawodawca przewidział określony w § 9 ust. 2 pkt 3 lit. b rozporządzenia rolnośrodowiskowego wymóg, aby wszystkie uprawiane krzewy były ukorzenione i spełniały wymagania dotyczące średnicy elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, określone dla krzewów jagodowych w przepisach w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego oraz przewidziany w załączniku nr 3 wymóg przeznaczenia plonu do bezpośrednio do spożycia lub przetwórstwa. Tylko ukorzenione krzewy mogą bowiem dawać plon. Jak zauważył Dyrektor OR ARiMR, spełnieniu tych wymagań przeczy złożona przez stronę w dniu [...] marca 2011 r. korekta wniosku za 2008 r., w której wpisano jako przeznaczenie plonu głównego - "brak plonu" dla działek rolnych deklarowanych do Pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne oraz wyjaśnienia pełnomocnika strony zawarte w piśmie z dnia [...] kwietnia 2011 r., z których wynika, że w złożonej korekcie "nie wskazano przeznaczenia plonu, ponieważ go nie było".

W świetle stwierdzenia braku występowania deklarowanej uprawy sadowniczej na znacznym obszarze deklarowanego gruntu oraz zgodnie z brzmieniem art. 11 rozporządzenia Komisji WE Nr 1320/2006 oraz § 30 ust. 1 in fine rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 lutego 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, w ocenie Sądu słusznie przyjęto, iż nie można uznać, że skarżący w ramach zmienionego zobowiązania realizował taką samą liczbę pakietów, co w ramach podjętego pierwotnie zobowiązania z PROW 2004-2006, a tym samym, aby istniejące zobowiązanie zostało znacząco wzmocnione. Ugorowanie gruntów, czyli użytkowanie ich w sposób niepodlegający dotowaniu w ramach programu rolnośrodowiskowego, nie może prowadzić do uznania, że działalność ta będzie miała w stosunku do poprzednio realizowanego zobowiązania jakąś funkcję wzmacniającą w kontekście ochrony środowiska naturalnego lub dobrostanu zwierząt. Z tego powodu brak jest także podstaw do przyznania stronie płatności rolnośrodowiskowej w ramach pakietu 3.

Reasumując należy stwierdzić, że skarżący nie spełnił warunków do przekształcenia zobowiązania rolnośrodowiskowego realizowanego w ramach PROW na lata 2004-2006 zgodnie z § 30 rozporządzenia Ministra Rolnictwa

i Rozwoju Wsi z dnia 28 lutego 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 34, poz. 200).

Dodatkowo, w rozpoznawanej sprawie istotną przyczyną stanowiącą przeszkodę w przyznaniu skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej na 2008 r. jest ostateczne rozstrzygnięcie organów ARiMR w sprawie płatności za 2009 r. wraz

z prawomocnym orzeczeniem WSA we Wrocławiu z dnia [...] listopada 2012 r. o sygn. akt [...]. Jak podniósł organ w zaskarżonej decyzji, w sprawie za 2009 r. odmówiono skarżącemu płatności, ponieważ zgodnie z danymi przekazanymi Prezesowi ARiMR w Warszawie przez Inspekcję Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych skarżącemu cofnięto certyfikat w rolnictwie ekologicznym obejmujący okres od [...] stycznia 2010 r. do [...] marca 2011 r., w związku ze złożeniem przez niego pisemnej rezygnacji. Rezygnacja producenta rolnego z prowadzenia produkcji rolnej zgodnie z przepisami o rolnictwie ekologicznym, przepisami rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 2092/91 (Dz. Urz. UE L 189 z 20.07.2007, str. 1, z późn. zm.) oraz przepisami wydanymi w trybie przepisów tego rozporządzenia, w szczególności w zakresie uprawy roślin, stanowiła przeszkodę do przyznania jej płatności w ramach pakietu 2.

Obowiązująca w sprawie ostateczna decyzja administracyjna Dyrektora OR ARiMR we W. z dnia [...] kwietnia 2012 r. w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2009 r. oraz powołany wcześniej prawomocny wyrok WSA we Wrocławiu z dnia [...] listopada 2012 r., zgodnie z art. 170 o p.p.s.a., wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

W opisanych okolicznościach w ocenie Sądu nie doszło do naruszenia art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. Wymaga wskazania, że przepisy tej ustawy inaczej niż zasady procedury administracyjnej określone w Kodeksie postępowania administracyjnego statuują pozycję strony w postępowaniu o przyznanie pomocy w ramach poszczególnych działań objętych programem rozwoju obszarów wiejskich. Artykuł 21 ust. 1 tej ustawy stanowi, iż do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W przepisie art. 21 ust. 2 pkt 2 tej ustawy wskazuje się zaś, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Regulacja ta przesądza zatem, że ustawodawca zdecydował się na odejście od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w części drugiej art. 7 k.p.a., i w konsekwencji od zasady postępowania dowodowego wyrażonej w art. 77 k.p.a. nakładającej na organ administracji publicznej obowiązek wyczerpującego "zebrania" i rozpatrzenia całego materiału dowodowego sprawy.

W art. 21 ust. 2 pkt 2 obowiązek ten został ograniczony jedynie do rozpatrzenia materiału dowodowego (całego). Na organie nie ciąży więc obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania pomocy. W postępowaniu w sprawie przedmiotowej płatności to nie organ administracji publicznej, a posiadacz gruntów ma przedstawić wszystkie dowody niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Jest to zatem oparcie postępowania dowodowego w znacznym stopniu na dowodach przedstawionych przez stronę w toku postępowania, a tym samym przeniesienie ciężaru dowodowego na osobę, która z danego faktu wywodzi skutki prawne (patrz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 88/11, publ. Lex nr 1148355; oraz z dnia 25 października 2011 r. sygn. akt II GSK 1075/10, publ. Lex nr 1070205).

Uwzględniając powyższe należy uznać, że organ ARiMR, orzekając na podstawie posiadanego materiału dowodowego, uczynił zadość wymogom stawianym przez wymieniony przepis, stojąc na straży praworządności, rozpatrując wyczerpująco cały materiał dowodowy i zapewniając stronie czynny udział w każdym stadium postępowania oraz udzielając niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania.

Reasumując, należy stwierdzić, że Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. zastosował się do wyroku Sądu z dnia [...] kwietnia 2014 r., a podjęte rozstrzygnięcie odpowiada prawu.

Z tych względów – stosownie do dyspozycji art. 151 ustawy Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – należało orzec jak w sentencji wyroku.