Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 223/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Hasła tematyczne: Inspekcja weterynaryjna
Skarżony organ: Lekarz Weterynarii
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48b ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1421
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Dnia 27 kwietnia 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Agata Sobieszek - Krzywicka Asesor WSA Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 kwietnia 2022 roku sprawy ze skargi H. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w Ł. z dnia [...] nr [...], znak: [...] w przedmiocie nakazów z zakresu nadzoru weterynaryjnego oddala skargę. B.A.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...], znak: [...] [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii w Ł., po rozpatrzeniu odwołania H. W., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w S. (dalej w skrócie "PLW" lub "organ pierwszej instancji") z [...] r., nr [...] w przedmiocie nakazów z zakresu nadzoru weterynaryjnego.

Jak wynika z akt sprawy gospodarstwo H. W. położone jest na obszarze gm. B., która na podstawie decyzji wykonawczej Komisji (UE) 2019/1385 z dnia 3 września 2019 r. zmieniającej załącznik do decyzji wykonawczej 2014/709/UE w sprawie środków kontroli w zakresie zdrowia zwierząt w odniesieniu do afrykańskiego pomoru świń w niektórych państwach członkowskich (Dz.U.UE.L.2019.228.141 z dnia 2019.09.04) została wymieniona w części I załącznika do decyzji wykonawczej 2014/709/UE z dnia z 9 października 2014 r. w sprawie środków kontroli w zakresie zdrowia zwierząt w odniesieniu do afrykańskiego pomoru świń w niektórych państwach członkowskich uchylającej decyzję wykonawczą 2014/178/UE, i włączona od dnia 4 września 2019 r. do obszaru objętego restrykcjami w związku z występowaniem ASF - obszaru ochronnego.

Decyzją z [...] r. organ pierwszej instancji, po przeprowadzonej 14 września 2020 r. kontroli gospodarstwa rolnego, udokumentowanej protokołem kontroli z 14 września 2020 r., nakazał H.W. w terminie 7 dni od daty doręczenia decyzji, usunięcie nieprawidłowości w zakresie niespełniania wymagań bioasekuracji w należącym do niego gospodarstwie, w którym utrzymuje świnie, poprzez:

1) sporządzenie spisu posiadanych świń z podziałem na prosięta, warchlaki, tuczniki, lochy, loszki, knury i knurki, oraz bieżące aktualizowanie tego spisu,

2) karmienie świń paszą zabezpieczoną przed dostępem zwierząt wolno żyjących oraz domowych,

3) wyłożenie mat dezynfekcyjnych odpowiednio przed:

- wejściami do gospodarstwa, w którym są utrzymywane świnie, i wyjściami z tego gospodarstwa oraz przed wejściami do budynków lub pomieszczeń, w których są utrzymywane świnie, i wyjściami z tych budynków lub pomieszczeń, przy czym szerokość wyłożonych mat powinna być nie mniejsza niż szerokość danego wejścia lub wyjścia, a długość - nie mniejsza niż 1 m,

- wjazdami do gospodarstwa, w którym są utrzymywane świnie, i wyjazdami z tego gospodarstwa, przy czym szerokość wyłożonych mat powinna być nie mniejsza niż szerokość wjazdów i wyjazdów, a długość - nie mniejsza niż obwód największego koła środka transportu wjeżdżającego lub wyjeżdżającego z tego gospodarstwa

- a także stałe utrzymywanie tych mat w stanie zapewniającym utrzymanie skuteczności działania środka dezynfekcyjnego,

4) prowadzenie rejestru środków transportu do przewozu świń, paszy lub produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego w rozumieniu art. 3 pkt 1 w związku z art. 2 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009 z dnia 21 października 2009 r. określającego przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego i produktów pochodnych, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi, i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1774/2002 (rozporządzenie o produktach ubocznych pochodzenia zwierzęcego) (Dz. Urz. UE L 300 z 14.11.2009, str. 1, z późn.zm.), zwanych dalej "produktami ubocznymi pochodzenia zwierzęcego", wjeżdżających na teren gospodarstwa oraz rejestru wejść osób do pomieszczeń, w których są utrzymywane świnie,

5) wdrożenie programu monitorowania i zwalczania gryzoni.

Na podstawie art. 48b ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt i zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 1421 - dalej w skrócie "ustawa"), decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Jednocześnie w świetle art. 10 § 2 k.p.a. organ pierwszej instancji odstąpił od zasady czynnego udziału strony w postępowaniu z uwagi na konieczność postępowania bez zbędnej zwłoki ze względu na grożącą w sprawie niepowetowaną szkodę materialną wynikającą z zagrożenia chorobą zakaźną zwierząt podlegającą zwalczaniu - afrykańskim pomorem świń, określaną dalej jako "ASF". Na tę okoliczność została sporządzona 21 września 2020 r. stosowana adnotacja, która została włączona do akt sprawy.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że w trakcie kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie H. W. 14 września 2020 r. stwierdzono, naruszenie wymagań wynikających z przepisów § 1 ust. 1 pkt 2, pkt 3, pkt 4, pkt 8 i pkt 10 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 maja 2015 r. w sprawie środków podejmowanych w związku z wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń (tekst. jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 290 z późn.zm. – dalej w skrócie "rozporządzenie"). Wykaz stwierdzonych naruszeń, potwierdzony własnoręcznym podpisem H. W. udokumentowano w protokole kontroli, załączonym do akt sprawy.

W odwołaniu od powyższej decyzji H. W. stwierdził, że decyzja jest dla niego w całości niezrozumiała i poprosił o przetłumaczenie jej na prosty język. Podkreślił, że PLW nie przekazuje żadnych broszur, nie organizuje żadnych zebrań, nie przekazuje żadnych informacji z urzędu, nie przekazuje żadnych druków - dotyczy to informacji na temat zagrożeń ASF i wymagań w zakresie bioasekuracji gospodarstw. W dniu kontroli, czyli 14 września 2020 r., PLW nie przekazał żadnych uwag o niespełnianiu wymogów w kontrolowanym zakresie. Według odwołującego w czasie zagrożenia rozprzestrzeniania chorób zakaźnych zwierząt (ASF) i ludzi (koronawirus - SARS-CoV-2) organ nie powinien przeprowadzać żadnych kontroli gospodarstw z urzędu, ponieważ rolnik nie ma tyle styczności z chorobą ASF co lekarze weterynarii a do rozprzestrzeniania chorób zakaźnych zwierząt i ludzi przyczynia się człowiek. Dodał nadto, że kontrolujący okazał upoważnienie wydane przez PLW do przeprowadzania kontroli bez zdjęcia. Zdaniem strony kontrole powinny być zakazane z urzędu, ponieważ kontrolujący nie jest pewny, że nie jest nosicielem chorób zakaźnych i nie okazał on dowodu, że nie przenosi chorób zakaźnych ludzi i zwierząt z gospodarstwa do gospodarstwa i z człowieka na człowieka. Lekarz weterynarii powinien być gotowy leczyć choroby a nie pisać decyzje, bo to zajmuje dużo czasu, w którym można by wyleczyć dużo zakażonych zwierząt.

Powołaną na wstępie decyzją z [...] r. [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 256 z późn.zm.- dalej w skrócie "k.p.a."), utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji, odpowiada prawu. Jak wynika z protokołu kontroli przeprowadzonej 14 września 2020 r., w gospodarstwie należącym do skarżącego, PLW stwierdził nieprzestrzegania przez stronę następujących wymagań:

1) sporządzenia przez posiadaczy spisu posiadanych świń z podziałem na prosięta, warchlaki, tuczniki, lochy, loszki, knury i knurki, oraz bieżące aktualizowanie tego spisu,

2) karmienia świń paszą zabezpieczoną przed dostępem zwierząt wolno żyjących oraz domowych,

3) wyłożenia mat dezynfekcyjnych odpowiednio przed:

- wejściami do gospodarstwa, w którym są utrzymywane świnie, i wyjściami z tego gospodarstwa oraz przed wejściami do budynków lub pomieszczeń, w których są utrzymywane świnie, i wyjściami z tych budynków lub pomieszczeń, przy czym szerokość wyłożonych mat powinna być nie mniejsza niż szerokość danego wejścia lub wyjścia, a długość - nie mniejsza niż 1 m,

- wjazdami do gospodarstwa, w którym są utrzymywane świnie, i wyjazdami z tego gospodarstwa, przy czym szerokość wyłożonych mat powinna być nie mniejsza niż szerokość wjazdów i wyjazdów, a długość – nie mniejsza niż obwód największego koła środka transportu wjeżdżającego lub wyjeżdżającego z tego gospodarstwa

-a także stałe utrzymywanie tych mat w stanie zapewniającym utrzymanie skuteczności działania środka dezynfekcyjnego

4) prowadzenie rejestru środków transportu do przewozu świń, paszy lub produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego w rozumieniu art. 3 pkt 1 w związku z art. 2 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009 z dnia 21 października 2009 r. określającego przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego i produktów pochodnych, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi, i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1774/2002 (rozporządzenie o produktach ubocznych pochodzenia zwierzęcego) (Dz.Urz. UE L 300 z 14.11.2009, str. 1 z późn.zm.),wjeżdżających na teren gospodarstwa oraz rejestru wejść osób do pomieszczeń, w których utrzymywane są świnie,

5) wdrożenie programu monitorowania i zwalczania gryzoni.

Zdaniem organu odwoławczego, organ pierwszej instancji prawidłowo zaklasyfikował stwierdzone nieprawidłowości jako naruszenie wymagań określonych w § 1 ust. 1 pkt 2, pkt 3, pkt 4, pkt 8, pkt 10 rozporządzenia. Jednocześnie organ drugiej instancji nie zgodził się ze stanowiskiem odwołującego, że decyzja jest niezrozumiała, jako bezzasadne ocenił również żądanie przetłumaczenia decyzji na prosty język. Stwierdził, że kontrola została przeprowadzona na podstawie upoważnienia PLW nr [...] z [...] grudnia 2019 r. Wzór upoważnienia określony jest w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wzoru upoważnienia i wzoru odznaki identyfikacyjnej dla pracowników Inspekcji Weterynaryjnej oraz osób wyznaczonych przez organy Inspekcji Weterynaryjnej do wykonywania niektórych czynności. Wzór ten nie przewiduje zamieszczenia w nim zdjęcia osoby, dla której dokument ten został wystawiony. W upoważnieniu wpisano, że jest ono ważne z legitymacją służbową albo dowodem osobistym. Został w nim podany numer dowodu osobistego lekarza weterynarii niebędącego pracownikiem Inspekcji Weterynaryjnej, dla którego zostało ono wystawione. Tożsamość osoby dla której zostało wydane upoważnienie do kontroli można potwierdzić na podstawie dowodu osobistego osoby przeprowadzającej kontrolę, co kontrolujący uczynił.

Organ drugiej instancji odnosząc się następnie do zarzutu odwołania o braku szkoleń oraz braku akcji informacyjnej dotyczącej zasad bioasekuracji wskazał, że od początku 2019 r. do 14 września 2020 r. PLW na terenie gminy B. prowadził akcję przekazywania informacji dla rolników utrzymujących świnie w zakresie afrykańskiego pomoru świń oraz związanych z tą chorobą wymagań w ramach bioasekuracji gospodarstw poprzez:

1) dostarczanie właścicielom świń ulotek dotyczących afrykańskiego pomoru świń podczas pobierania krwi do badania w kierunku choroby Aujeszky'ego u świń; (zasady bioasekuracji stad trzody chlewnej, prawidłowe czyszczenie i dezynfekcja, środki dezynfekcyjne, przykładowe rejestry) - potwierdzenie otrzymania materiałów potwierdzane było przez właścicieli gospodarstw na formularzach pobrania krwi od świń,

2) przeprowadzenie szkolenia w UG B. 12.04.2019 nt. zasad bioasekuracji, omówienia wyników kontroli bioasekuracji na terenie gminy oraz aktualnej sytuacji epizootycznej w zakresie afrykańskiego pomoru świń,

3) w dniu 29.04.2019 r. - UG w B. (sesja Rady Gminy), wystąpienie nt. "Zasady bioasekuracji, aktualna sytuacja epizootyczna dotycząca afrykańskiego pomoru świń",

4) 04.09.2019 r. - Pismo PLW w S. skierowane do hodowców z informacją o objęciu strefą ochronną gminy B. doręczona do proboszcza parafii (prośba o odczytanie podczas Mszy Św.); doręczenie do parafii gminy B. ulotek informacyjnych dla hodowców trzody chlewnej zawierających m.in. obowiązki hodowców zawarte w rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 maja 2015 r. w sprawie środków podejmowanych w związku z wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń oraz Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 marca 2019 r. w sprawie wprowadzenia w 2019 r. na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej "Programu mającego na celu wczesne wykrycie zakażeń wirusem wywołującym afrykański pomór świń i poszerzenie wiedzy na temat tej choroby oraz jej zwalczanie" w związku z objęciem w/w gminy obszarem ochronnym,

5) 12.09.2019 - spotkanie Sztabu Kryzysowego Urząd Gminy B. w związku z objęciem obszarem ochronnym gminy B.,

6) 23.09.2019 - spotkanie z Radą Gminy - Urząd Gminy B.. Omówienie zasad bioasekuracji w obszarze ochronnym oraz innych obowiązków hodowców trzody chlewnej wynikających m.in. z rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 maja 2015 r. w sprawie środków podejmowanych w związku z wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń oraz Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 marca 2019 r. w sprawie wprowadzenia w 2019 r. na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej "Programu mającego na celu wczesne wykrycie zakażeń wirusem wywołującym afrykański pomór świń i poszerzenie wiedzy na temat tej choroby oraz jej zwalczanie",

7) 06.12.2019 - Szkolenie na terenie UG B. z Ośrodkiem Doradztwa Rolniczego przeprowadzone w związku z wprowadzeniem w części woj. łódzkiego obszaru ochronnego. Omówienie m. in: objawów afrykańskiego pomoru świń, dróg szerzenia, zasad przyznawania odszkodowań, zasad bioasekuracji w strefie ochronnej oraz innych obowiązków hodowców trzody chlewnej wynikających m.in. z rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 maja 2015 r. w sprawie środków podejmowanych w związku z wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń oraz Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 marca 2019 r. w sprawie wprowadzenia w 2019 r. na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej "Programu mającego na celu wczesne wykrycie zakażeń wirusem wywołującym afrykański pomór świń i poszerzenie wiedzy na temat tej choroby oraz jej zwalczanie" .

8) Od początku 2019r. do 14 września 2020 r. podjęto następujące inne działania informacyjne na temat afrykańskiego pomoru świń oraz związanych z tą chorobą wymagań w zakresie bioasekuracji obejmujących mieszkańców gminy B.:

a) Pismo z 26.03.2019r. przypominające o konieczności przestrzegania zasad bioasekuracji skierowane do Urzędu Gminy w B., G., G., K., L.., M., N., S., S. oraz do [...] Izby Rolniczej w S. i Powiatowego Zespołu Doradztwa Rolniczego w S..

b) 21.05.2019 r. - Sesja Rady Powiatu w S.- "Aktualna sytuacja epizootyczna dotycząca afrykańskiego pomoru świń".

Zdaniem organu powyższe okoliczności świadczą o tym, że ze strony Inspekcji Weterynaryjnej podejmowane były różnorakie działania informacyjne dotyczące afrykańskiego pomoru świń i związanych z tą chorobą wymagań w zakresie bioasekuracji na terenie Gminy B., gdzie położone jest gospodarstwo skarżącego, których należy przestrzegać w każdym gospodarstwie, w którym są utrzymywane świnie.

Chybiony – zdaniem organu - jest także zarzut dotyczący nieprzekazania w dniu kontroli żadnych uwag na temat niespełniania wymogów w kontrolowanym zakresie, ponieważ wszystkie nieprawidłowości wymienione w kwestionowanej decyzji, zostały odnotowane w protokole z 14 września 2020 r., który sporządzono w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach, z których jeden pozostawiono skarżącemu, co on sam potwierdził w protokole kontroli swoim podpisem. Skarżący nie wniósł w dniu kontroli ani w terminie 7 dni od dnia otrzymania protokołu kontroli żadnych zastrzeżeń do ustaleń w nim zawartych.

Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutów dotyczących przeprowadzania kontroli w czasie stwierdzania zakażeń u ludzi wirusem SARS-CoV-2 (tzw. "koronawirusem") oraz wirusem ASF u świń i dzików zaznaczył, że kontrole bioasekuracji gospodarstw prowadzone są w ramach działań podejmowanych przez organy Inspekcji Weterynaryjnej w ramach zwalczania afrykańskiego pomoru świń w Polsce i ich przeprowadzanie jest uzasadnione i konieczne niezależnie od aktualnej sytuacji w zakresie zakażeń stwierdzanych u ludzi. Urzędowi lekarze weterynarii przeprowadzający kontrole są przygotowani i zobowiązani do przestrzegania zasad własnej bioasekuracji, w tym używania odzieży ochronnej oraz środków dezynfekcyjnych, aby nie dopuścić do przenoszenia w trakcie kontroli zakażeń zwierząt i ludzi między gospodarstwami. Stan epidemii lub zagrożenia epidemiologicznego ludzi nie jest w żadnym wypadku powodem do odstąpienia od realizacji przez organy Inspekcji Weterynaryjnej od ciążących na niej obowiązków, w tym w zakresie bioasekuracji.

Organ za chybiony uznał także zarzut dotyczący braku informacji nt. sposobu zwalczania afrykańskiego pomoru świń oraz wydawania decyzji administracyjnych i niepodejmowania przez PLW leczenia zwierząt. Jak wyjaśnił organ drugiej instancji kwestie dotyczące zwalczania afrykańskiego pomoru świń w Polsce zostały uregulowane w ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1421) w rozdziale 8. tej ustawy pt. "Zasady zwalczania chorób zakaźnych zwierząt" od art. 41 do art. 62 oraz w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 maja 2015 r. w sprawie zwalczania afrykańskiego pomoru świń (Dz.U. z 2015 r. poz. 754) wydanym na podstawie art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt. Obydwa akty prawne są podane do publicznej wiadomości i każdy może się z nimi zapoznać. Ponadto na stronie internetowej Głównego Inspektoratu Weterynarii i Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi opublikowane zostały zarówno informacje nt. ASF jak i metod zwalczania tej choroby oraz numery telefonów i adresy poczty elektronicznej za pośrednictwem których można uzyskać informacje w kwestionowanym przez skarżącego zakresie. Zadania organów Inspekcji Weterynaryjnej określone zostały w ustawie z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1557 z późn. zm.) i zgodnie z art. 3 tej ustawy nie obejmują one działań w zakresie leczenia zwierząt. Zarzuty skarżącego o braku informacji ze strony organów Inspekcji Weterynaryjnej dotyczącej zwalczania ASF są tym bardziej niezasadne, że kwestie związane z bioasekuracją są mu znane chociażby z tego powodu, że PLW [...] listopada 2018 r. wydał decyzję administracyjną nr [...], mocą której nałożył na skarżącego analogiczne obowiązki, jak wynikające z zaskarżonej odwołaniem decyzji. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez WLW. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 335/19 oddalił skargę H. W., co oznacza, że decyzje organów obu instancji były prawidłowe.

Organ odwoławczy zwrócił ponadto uwagę na pkt 4 pouczenia decyzji i art. 48b ust. 3 ustawy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi H.W. wniósł o uchylenie i zmianę decyzji [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w Ł., podnosząc tożsame argumenty i zarzuty co w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji.

Odpowiadając na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonej decyzji.

W piśmie z 20 grudnia 2021 r. skarżący podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 15 zzs4 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020r., poz. 1842), zwanej ustawą covidową, znowelizowanym na mocy art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1090), z dniem 3 lipca 2021r., w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Zgodnie zaś z art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Na tle tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 30 listopada 2020r., sygn. akt II OPS 6/19, wyraził pogląd, iż "prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami uCOVID-19 jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19 (...). Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie prawa przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony). (...) Dopuszczalne przepisami szczególnymi odstępstwo od posiedzenia jawnego sądu administracyjnego na rzecz formy niejawnej winno bowiem następować z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego".

Zważywszy na treść powyższej regulacji zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II z dnia 27 grudnia 2021r. niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej, ziściły się bowiem warunki określone w tym przepisie. Rozpoznanie tej sprawy jest konieczne, co znajduje potwierdzenie w zarządzeniu o rozprawie zdalnej z dnia 24 listopada 2021r., jednakże rozprawy tej, wymaganej przez ustawę, nie można przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku z uwagi na fakt, że skarżący postępowania nie ma możliwości technicznych w zakresie uczestniczenia w tej rozprawie, co skutkowało skierowaniem sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie tego przepisu, o czym strony zostały zawiadomione w drodze zarządzenia z dnia 27 grudnia 2021r.

Wymagany przy tym przywołaną wyżej uchwałą NSA standard ochrony praw stron w niniejszej sprawie został zachowany, skoro wskazanym powyżej zarządzeniem strony zostały powiadomione o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie, względnie uzupełnienia dotychczasowej argumentacji (zarządzenie o rozprawie zdalnej z dnia 24 listopada 2021r.).

Stosownie natomiast do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2021r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2022r., poz. 329), zwanej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.

Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

W tak zakreślonej kognicji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji odpowiadają prawu.

Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych. Zgodnie art. 48b. ust.1 pkt 1 Pr. bud. Powiatowy lekarz weterynarii stwierdza, że posiadacz zwierząt nie stosuje się do nakazów, zakazów lub ograniczeń, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 45 ust. 1, art. 46 ust. 3, art. 47 ust 1 i 2, art. 48 ust. 2 i 3 oraz art. 48a ust. 3, w drodze decyzji nakazując usuniecie stwierdzonych uchybień w określonym terminie.

W toku kontroli przeprowadzonej w dniu 14 września 2020 r. w gospodarstwie rolnym skarżącego stwierdzono szczegółowo omówione w protokole, a następnie w uzasadnieniu decyzji nieprawidłowości, świadczące o naruszeniu wymagań określonych w 1 ust. 1 pkt 2, pkt 3, pkt 4, pkt 8, pkt 10 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 06.05.2015 r. w sprawie środków podejmowanych w związku z wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń. Protokół kontroli został podpisany przez skarżącego, który nie wnosił zastrzeżeń do protokołu. Omawiane, stwierdzone nieprawidłowości zostały przywołane w części ustaleniowej uzasadnienia i nie były kwestionowane przez skarżącego. Ustalenia organu i wnioski wyciągnięte na ich podstawie Sąd uznaje za prawidłowe i przyjmuje jako własne.

Jeśli chodzi o zarzuty skargi stanowiące w istocie powtórzenie i rozwinięcie treści odwołania, to są one zupełnie niezasadne. Nakazy związane z ochroną przed ASF wynikają z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, które wiąże wszystkich jego adresatów bez wyjątku. Organ wykazał w toku postępowania jakie czynności są podejmowane w celu rozpowszechniania tej wiedzy wśród rolników, jednak to w interesie skarżącego jako właściciela zarejestrowanego stada jest śledzenie na bieżąco spoczywających na nim obowiązków związanych ze zwalczaniem ASF. Organ nie musi dysponować podpisaną przez skarżącego listą obecności udziału w szkoleniu. Żaden przepis prawa nie zobowiązuje lekarza weterynarii o okazania w trakcie kontroli ważnych badań, że nie jest on nosicielem wirusa. Błędne jest także stanowisko, że skoro zwierzęta w gospodarstwie nie chorują, to są zabezpieczone przed chorobami zakaźnymi. Bezzasadne jest także twierdzenie skarżącego, że protokół kontroli jest dla niego nieczytelny, czy też, że wydana decyzja jest nieczytelna i niezrozumiała, a przez to wadliwa. Jeśli chodzi o zarzuty rażącego naruszenia przepisów postępowania, przepisów Konstytucji RP. w zakresie wolności człowieka, to zarzuty te nie zostały bliżej rozwinięte. Nadto analiza akt sprawy dowodzi, że w toku postępowania nie doszło w zasadzie do żadnych a tym bardziej rażących naruszeń prawa procesowego oraz przepisów Konstytucji RP.

Reasumując Sąd stwierdza, że przeprowadzone przez organy obu instancji postępowanie wyjaśniające, odpowiadało wymogom procedury a nadto działanie organów administracji było zgodne z regulacją prawa materialnego. Natomiast sam fakt, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z oczekiwaniami i przekonaniami skarżącego, nie oznacza automatycznie jej wadliwości.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

dc