Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 2258/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2005-03-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 2258/02 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3marca 2005r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: NSA Józef Michaldo (spr), Sędziowie: NSA Grażyna Jarmasz, WSa Anna Znamiec, Protokolant: Iwona Sadowska-Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2005r., sprawy ze skargi J. Ż., na decyzję Izby Skarbowej, z dnia 30 sierpnia 2002r. Nr [...], w przedmiocie umorzenia kosztów postępowania podatkowego, I. Uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji II. Zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie 250zł (dwieście pięćdziesiąt złotych)


UZASADNIENIE

Urząd Skarbowy po przeprowadzeniu postępowania podatkowego w sprawie aktu notarialnego z dnia [...].09.1997r. dotyczącego umowy sprzedaży 1/2 udziału w nieruchomości zabudowanej położonej w K. przy ul. Z. 55 i ustaleniu wartości rynkowej tej nieruchomości przez biegłych wydał w dniu [...]12.1998r. decyzję nr [...] w sprawie określenia zaległości podatkowej w opłacie skarbowej w kwocie 310,80 zł wraz z odsetkami, oraz oddzielnie postanowienie z dnia [...].12.1998r. nr [...] ustalające koszty postępowania w kwocie 800,00 zł.

J.Ż.złożył od tych rozstrzygnięć środki zaskarżenia i w konsekwencji Izba Skarbowa decyzją nr [...] z dn. [...].03.1999r. utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji, oraz postanowieniem nr [...] z dn. [...]03.1999r. utrzymała w mocy postanowienie organu pierwszej instancji oraz postanowieniem nr [...] z dn. [...].03.1999r. utrzymała w mocy postanowienie organu pierwszej instancji ustalające koszty postępowania.

W konsekwencji J. Ż. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na wyżej wymienioną decyzję i postanowienie Izby Skarbowej dotyczące opłaty skarbowej i kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokami z dn. [...].07.2000r. sygn. akt l S.A./Kr 743/99 i l SA/Kr 744/99 oddalił obydwie skargi jako nie uzasadnione.

Pełnomocnik J. Ż. w dn. [...].09.2000r. wystąpił do l Urzędu Skarbowego w wnioskiem o umorzenie kosztów postępowania w trybie art. 67 Ordynacji podatkowej. W związku ze zmianą właściwości sprawę przekazano do Urzędu Skarbowego. Urząd wydał postanowienie do [...], którym odmówił umorzenia kosztów postępowania. Pełnomocnik strony złożył zażalenie na to postanowienie. W odpowiedzi Izba Skarbowa decyzją nr [...] umorzyła postępowanie jako bezprzedmiotowe twierdząc, iż na postanowienie wydane na podstawie art. 270 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137 poz. 926 ze zm.) zażalenie nie przysługuje, a stwierdzenie nieważności dotyczy postanowień od których służy zażalenie. Na wyżej wymienioną decyzję strona wniosła odwołanie do Ministra Finansów. Decyzją z dn. [...].03.2002r. nr [...] Minister Finansów uchylił Izby Skarbowej, uzasadniając to faktem, iż pouczenie organu podatkowego odmawiające stronie prawa wniesienia zażalenia na wydane w trybie art. 270 ustawy Ordynacja podatkowa postanowienie, nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa podatkowego, będąc rażącym naruszeniem prawa i stanowi przesłankę do stwierdzenia nieważności powyższego aktu administracyjnego. W związku z powyższym Izba Skarbowa decyzją nr [...]stwierdziła nieważność postanowienia Urzędu Skarbowego nr [...]

Urząd Skarbowy po ponownym przeprowadzeniu dodatkowego postępowania wyjaśniającego wydał w dniu [...]06.2002r. postanowienie nr [...] którym odmówił umorzenia kosztów postępowania w kwocie 800,00 zł. Podanie o umorzenie kosztów zostało wniesione w dniu [...]09.2000r. W chwili składania tego podania obowiązany nie był już właścicielem przedmiotowej nieruchomości. Zbył bowiem posiadany udział aktem notarialnym z dn. [...].06.2000r. za cenę 35 000,00 zł.

Na powyższe postanowienie pełnomocnik strony wniósł zażalenie do Izby Skarbowej. Po rozpatrzeniu zażalenia , postanowieniem z dn. [...]08.2002r. nr [...] Izba Skarbowa utrzymała w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

Na postanowienie Izby Skarbowej pełnomocnik strony wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, domagając się jego uchylenia. Z uwagi na swoją ciężką sytuację materialną , finansową i majątkową a także ze względu na inne okoliczności istotne w aspekcie jego ważnego interesu jako podatnika.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi i podtrzymała swoją argumentację zawartą w motywacji zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Rozpoznając wyżej opisaną skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Krakowie zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na dwa zagadnienia o charakterze ogólnym. Po pierwsze , stosownie do treści art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 30.08.2002r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) z dniem 01.01.2004r. weszły w życie przepisy ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po drugie , w myśl art. 97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ... ( j.w.), sprawy, w których przed dniem 01.01.2004r. wniesiono skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto należy podkreślić, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli zgodności rozstrzygnięcia z prawem materialnym oraz przepisami postępowania administracyjnego. Skarga J. Ż. okazała się o tyle skuteczną, o ile doprowadziła do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia i utrzymanego w nim w mocy rozstrzygnięcia i utrzymanego w nim w mocy rozstrzygnięcia organu l instancji.

Zaskarżone rozstrzygnięcie jest co najmniej przedwczesne. Zgodnie z treścią dyspozycji art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137, poz.926 z późn. zm.) organy podatkowe w toku postępowania podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.

Ten ustawowy obowiązek uzyskuje dalsze rozwinięcie w treści przepisu art. 187 § 1 tejże ustawy , który stanowi , iż organ podatkowy jest zobowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W ramach ustawowego obowiązku wszechstronnego wyjaśnienia sprawy mieści się także obowiązek wnikliwego uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia.

W świetle całokształtu okoliczności niniejszej sprawy należy uznać, iż wskazane wyżej wymogi zarówno w zakresie wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy jak również prawidłowej motywacji kontrolowanego rozstrzygnięcia organów obydwu instancji nie zostały zachowane.

Analizując całokształt okoliczności niniejszej sprawy należy dojść do wniosku, iż mimo pozornej wnikliwości organy orzekające obydwu instancji nie wyczerpały jednak wszystkich swoich możliwości w zakresie pełnego wyjaśnienia sprawy. Zgodnie z dyspozycją powołanego przez organ art. 270 ustawy Ordynacja podatkowa organ podatkowy na wniosek osoby obowiązanej może umorzyć w całości lub w części koszty postępowania w przypadku stwierdzenia niemożności poniesienia ich przez obowiązanego.

W myśl zaś art. 270 "a" tejże ustawy w sprawie kosztów postępowania wydaje się postanowienie, na które służy zażalenie.

Postanowienia wydawane na podstawie w/w przepisu mają charakter indywidualny i uznaniowy co oznacza, że ustawodawca pozostawił uznaniu organu podatkowego podobnie jak w przypadku art. 67 istnienie bądź nieistnienie w konkretnej sprawie okoliczności, które uzasadniałyby powzięcie oceny o niemożności poniesienia ich przez zobowiązanego .

Wydając postanowienie w tym trybie należało jednak rozważyć wnikliwie całokształt okoliczności sprawy a zwłaszcza sytuację materialne - finansową i majątkową skarżącego.

Trzeba zgodzić się z zarzutem skarżącego, iż w niniejszym przypadku organy orzekające, ograniczyły się w istocie rzeczy do podania argumentów - dotyczących postępowania wymiarowego zupełnie tracąc z poła widzenia wskazywaną wyżej przesłankę "stwierdzenia niemożności poniesienia kosztów postępowania przez obowiązanego", a więc sytuację materialną i majątkową oraz rodzinną skarżącego nie ustosunkowywując się do zgłaszanych przez niego w tym zakresie zarzutów i wniosków oraz składanych oświadczeń.

Rozstrzygnięcie , które pozostawia chociażby tylko niektóre z tych okoliczności poza swoją kontrolą i uwagą jest przedwczesne i wymyka się spod racjonalnej krytycznej oceny.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) oraz na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.