Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 829/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2012-03-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji w całości
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski, Protokolant Jolanta Pociejowska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 20 marca 2012 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; II. zasądza od Wojewody D. na rzecz skarżącej – A. J. kwotę 357 (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji.


UZASADNIENIE

Wojewoda Dolnośląski po rozpatrzeniu odwołania A. J. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] orzekającej o odmowie wymeldowania A. J. z miejsca pobytu stałego z lokalu przy ulicy [...] we W. decyzją z dnia [...] października 2011 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) i art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz.U. z 2006, Nr 139, poz. 993 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o wymeldowaniu A. J. z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ulicy [...] we W..

W motywach rozstrzygnięcia podano, że postępowanie w sprawie wymeldowania A. J. z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ulicy [...] we W., w trybie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych wszczęte zostało na wniosek A. J. - najemcy przedmiotowego mieszkania, który swoje żądanie uzasadniał niezamieszkiwaniem byłej żony w lokalu od czerwca 2010r. Wymieniona wyjechała do Wielkiej Brytanii. Z wniosku złożonego do Sądu Rejonowego dla Wrocławia - Śródmieście o udzielenie zgody na wyjazd dziecka za granicę wynika, iż otrzymała pracę w Anglii i z tym krajem wiąże swoje plany. Wnioskodawca podał, że A. J. zalega z opłatami za czynsz i media, a skutki tego dotykają bezpośrednio jego, ponieważ umowy zawarte są na jego dane.

W dniu 24 lutego 2011 r. wnioskodawca złożył zeznania do protokołu. Podał, że A.J. wyjechała do Anglii końcem czerwca 2010r., a córka P. J. pozostała w lokalu. Opiekuje się nią babcia lub inna dorosła osoba. Córka dopiero ma wyjechać za granicę, ale nie wie kiedy. Była żona wystąpiła do sądu o wyrażenie zgody na wyjazd dziecka, ponieważ jak podała wiąże swoje plany życiowe z Anglią.

Zeznania do protokołu złożyli także świadkowie wskazani przez wnioskodawcę. A. M. podała, że A. J. to była żona jej partnera. Wie, że wymieniona wyjechała zagranicę. W mieszkaniu pozostała córka stron, którą opiekuje się babcia. Wie także, że A.J. złożyła do sądu wniosek o udzielenie zgody na wyjazd dziecka za granicę. Wnioskuje stąd, że zamierza wyjechać na stałe, gdyż stwierdziła, że z Anglią wiąże swoją przyszłość. Sąd wyraził zgodę i córka w niedługim czasie ma wyjechać do matki.

U. L. oświadczyła, że A.J. wyjechała do pracy do Anglii w czerwcu 2010r. Córką P. opiekuje się jej matka. Podała, że dwa-trzy tygodnie temu była z A.J. w spornym lokalu, sprawdzić co porabia jego córka. Mieszkanie jest zniszczone. Słyszała, że P. ma wyjechać do matki.

Zawiadomiona o wszczęciu postępowania A. J. przesłała wyjaśnienia. Podała, że jest z mężem po rozwodzie od 2007 r. Jeszcze przed rozwodem A. J. wyprowadził się z mieszkania i ona opłaca rachunki. Wyjechała do Anglii na pobyt czasowy. W mieszkaniu pod opieką swojej mamy pozostawiła córkę P.

Do Polski przyjeżdża regularnie. W mieszkaniu przy ulicy [...] we W. ma swoje rzeczy. Wskazała na świadków swoją mamę i sąsiadkę i podała, iż nie zgłaszała wyjazdu za granicę, ponieważ nie przebywa dłużej niż 3 miesiące.

Organ przesłuchał wskazanych świadków. J. G. ( sąsiadka) podała, że A. J. wyjechała do pracy w Anglii czasowo. Przyjeżdża do domu raz na dwa - trzy miesiące w zależności jak ma wolne. Ostatni raz była w domu w lutym br.

W trakcie postępowania A. J. upoważniła swoją matkę do reprezentowania jej w postępowaniu i wskazała adres matki jako adres do doręczeń.

W dniu 26 maja 2011 r. zeznania do protokołu złożyła J. R.. Podała, że córka wyjechała do Anglii i przebywa tam od roku. Jest to pobyt czasowy, nie opuściła mieszkania na stałe. Ostatnio była w domu trzy miesiące temu. W mieszkaniu pozostawiła swoje rzeczy. Wnuczka nie jedzie do Anglii na stałe, ma jeszcze do skończenia szkołę.

W dniu 12 sierpnia 2011 r. zgłosiła się do organu A. J. Podała, że w czerwcu 2010r. wyjechała do Anglii. Jednakże przyjeżdża do domu. W lokalu ma swoje rzeczy osobiste i inne potrzebne do funkcjonowania. Podaje, że pobyt zagranicą jest czasowy i kwestionowała zeznania świadków wskazanych przez byłego męża.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] Prezydent W. orzekł o odmowie wymeldowania A. J. z lokalu przy ulicy [...] we W., gdyż uznał, że wymieniona nie spełniła przesłanek do wymeldowania określonych w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

Z treścią powyższej decyzji nie zgodził się A. J. wnosząc odwołanie. Kwestionuje zasadność orzeczonej odmowy wymeldowania i podaje, że była żona od czerwca 2010 r. nie przebywa w miejscu pobytu stałego. Wyjechała do Anglii, gdzie mieszka i pracuje. Wystąpiła także do sądu o wyrażenie zgody na wyjazd dziecka za granicę. Podnosi, że decyzja organu I instancji jest stronnicza, co potwierdza jej uzasadnienie.

Organ odwoławczy rozpoznając ponownie sprawę stwierdził, że podstawą rozstrzygnięcia w przedmiocie wymeldowania z lokalu jest art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, który stanowi, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.

Definicję pojęcia "pobytu stałego" zawiera art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zgodnie z którym pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania.

W orzecznictwie sądowo - administracyjnym utrwalony został pogląd, że "o opuszczeniu miejsca pobytu stałego" w rozumieniu art. 15 ust. 2 cyt. ustawy można mówić wówczas, gdy osoba, której postępowanie dotyczy, fizycznie nie przebywa w lokalu, w którym poprzednio miała zorganizowane centrum życiowe oraz, gdy nieprzebywanie w tym lokalu jest wynikiem woli tej osoby. Przez termin "wola" w przypadku - opuszczenia miejsca pobytu - należy pojmować nie tylko wolę wewnętrzną ale wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności.

W niniejszej sprawie zgromadzony materiał dowodowy, na który składają się oświadczenia stron postępowania i przesłuchania świadków dają podstawę do uznania, iż A. J. opuściła lokal przy ulicy [...] we W. w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawmy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Bezspornym jest, że wyżej wymieniona od czerwca 2010 r. nie zamieszkuje w spornym lokalu. Nie kwestionuje tego faktu sama A. J.. Zeznając do protokołu w dniu 12 sierpnia 2011 r. podała, że w czerwcu 2010 r. wyjechała do Anglii. Twierdzenie A. J., że jej pobyt zagranicą ma charakter czasowy oraz, że nadal uważa lokal przy ulicy [...] we W. za miejsce pobytu stałego nie zasługuje na uwzględnienie.

Podkreślono, iż przesłanką wydania decyzji o wymeldowaniu jest opuszczenie przez osobę miejsca pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad trzy miesiące. Jest to jedyna przesłanka ustawowa, gdyż przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności nie określa dodatkowych uwarunkowań dotyczących sposobu opuszczenia lokalu, a w szczególności nie określa też przyczyn jego opuszczenia. W świetle powyższej regulacji prawnej, badając zasadność wniosku o wymeldowanie ustalenia wymaga, czy wnioskowana do wymeldowania osoba opuściła miejsce pobytu stałego, przy czym - w myśl utrwalonego w orzecznictwie sądowoadministracyjnym poglądu - przesłanka ta jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 302/05, LEX nr 190969). W orzeczeniu podkreślono, że stanowiące hipotezę omawianego przepisu "opuszczenie miejsca pobytu stałego" nie oznacza jedynie fizycznego przebywania w miejscu innym niż miejsce pobytu stałego. Dla zaistnienia tej przesłanki konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w tym innym miejscu towarzyszyła wola opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu oraz zamiar stałego związania się z nowym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego.

Zdaniem organu odwoławczego zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza wolę A. J.. Nie bez znaczenia jest fakt, iż już w grudniu 2010 r. złożyła do Sądu Rejonowego dla Wrocławia - Śródmieście wniosek o udzielenie zgody na wyjazd dziecka za granicę. Z uzasadnienia wniosku wynika, iż otrzymała pracę w Anglii i z tym krajem wiąże swoje plany. Córka stron chce przebywać z matką i może kontynuować naukę w Anglii. Także w zeznaniach złożonych do protokołu w dniu 12 sierpnia 2011 r. podała, że "córka przyjechała do mnie 31 lipca tego roku i jeżeli uda mi się załatwić szkołę, to będzie tam kontynuowała naukę". Z powyższego wynika, iż wyjazd A. J. za granicę nosi cechy wyjazdu na stałe, skoro wymieniona sprowadziła do siebie małoletnią córkę. Potwierdzeniem tego faktu są wskazane wyżej okoliczności, oraz oświadczenie woli z dnia 29 lipca 2011 r. złożone w gimnazjum do którego uczęszczała P. J., w którym J. R. - pełnomocnik A. J. wyraziła wolę, począwszy od roku szkolnego 2011/2012 podjęcia nauki przez P. J. w gimnazjum w Anglii.

A. J. została pouczona i podała, że wyjeżdżając teraz zgłosi pobyt czasowy za granicą. Wyjaśnić należy, iż w myśl art. 15 ust. 3 ustawy osoba, która wyjeżdża za granicę na okres dłuższy niż 3 miesiące, jest obowiązana zgłosić swój wyjazd oraz powrót właściwemu ze względu na miejsce pobytu stałego organowi. Zgłoszenie wyjazdu dokonuje się najpóźniej w dniu opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu, a zgłoszenia powrotu - najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia powrotu. Zaniechanie wykonania obowiązku zgłoszenia wyjazdu za granicę, o jakim mowa w art. 15 ust. 3 powołanej wyżej ustawy, nie ma wpływu na ustalenie przesłanek z art. 15 ust. 2 tej ustawy do wymeldowania z pobytu stałego, to jednak wyjazd za granicę - w okolicznościach konkretnej sprawy - nie zawsze stanowi okoliczność uniemożliwiającą wymeldowanie z pobytu stałego. Wyjazd z kraju do innego państwa może być wynikiem opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Podobnie, pobyt poza granicami Polski może być uznany za opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 cyt. wyżej ustawy. Wyjaśnić należy, iż sam fakt pobytu za granicą nie stwarza podstaw do wymeldowania. Jeśli jednak towarzyszą temu okoliczności wskazujące na dobrowolne opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, to wówczas pobyt za granicą nie stanowi przeszkody do wymeldowania z dotychczasowego miejsca pobytu stałego. (por. wyrok NSA z dnia 21.01.2010 r. sygn. akt II OSK 77/09 ).

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy organ odwoławczy stwierdził, że utrzymanie w rejestrach ewidencji zapisu o zameldowaniu A. J. pod powyższym adresem prowadziłoby do fikcji meldunkowej niedopuszczalnej przepisami cytowanej ustawy. Z akt sprawy wynika, że wymieniona opuściła miejsce pobytu stałego w czerwcu 2010r. W Anglii mieszka, pracuje i koncentruje swoje sprawy bytowe. Potwierdzeniem tego stanu rzeczy są także dołączone do odwołania zdjęcia z lokalu przy ulicy [...] we W.. Mieszkanie jest zdewastowane, brudne i nie nosi śladów użytkowania. Trudno dać wiarę by w takich warunkach strona zamieszkiwała z dzieckiem. Ponadto z dokumentów i oświadczenia A. J. wynika, iż nie opłaca ona czynszu za lokal, co spowodowało kilkutysięczne zadłużenie.

Zdaniem organu odwoławczego upłynął już wystarczająco długi okres, aby można zasadnie twierdzić, że wymieniona sama podjęła decyzję o zmianie miejsca zamieszkania. Przepisy meldunkowe abstrahują jednak od oceny motywacji podjętych kroków, kładąc nacisk na trwałość podjętego postanowienia i dobrowolność opuszczenia lokalu. Ewentualne problemy występujące w pożyciu rodzinnym i ich skutki poddawane są ocenie innych norm prawnych niż meldunkowe. Postępowanie w sprawie wymeldowania nie rozstrzyga spornych kwestii odnośnie uprawnień do zamieszkiwania, jak również roszczeń z tytułu zajmowania lokalu. Sporów w tym zakresie należy dochodzić na drodze postępowania cywilnego przed sądem powszechnym.

Poczynione ustalenia potwierdziły wolę wewnętrzną A. J. i dają podstawę do uznania, że jej wolą jest koncentrowanie spraw życiowych poza lokalem położonym przy ulicy [...] we W.. Dla potrzeb ewidencji ludności podstawowym kryterium oceny zamieszkania w lokalu, jest rzeczywiste ześrodkowanie w nim interesów życiowych.

Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, że w związku z ustaleniem faktu niezamieszkiwania A.J. w miejscu pobytu stałego, zasadne jest stwierdzenie, że wymieniona spełniła przesłanki wymeldowania decyzją administracyjną wskazane w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

Na marginesie organ odwoławczy zauważył, iż małoletnia P. J. w lipcu 2011 r. także wyjechała zagranicę do matki. Zatem zasadne będzie wszczęcie z urzędu postępowania o wymeldowanie małoletniej z miejsca pobytu stałego.

W skardze na powyższą decyzję A. J. wniosła o jej uchylenie w całości zarzucając:

1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 28 k.p.a. poprzez uznanie, że A. J. jest stroną postępowania o wymeldowanie A.J., pomimo że nie wykazał on istnienia w tym zakresie interesu prawnego;

2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 10 § 1 k.p.a. i 9 k.p.a. poprzez niezawiadomienie strony o zakończeniu postępowania przed organem II instancji i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, a tym samym uniemożliwienie im brania czynnego udziału w sprawie oraz niepoinformowanie ich w należyty sposób o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, podczas gdy organ II instancji przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe;

3. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a.. oraz art. 80 k.p.a, poprzez dokonanie w sprawie całkowicie dowolnych ustaleń, niepopartych jakimikolwiek dowodami i oparcie się w tym zakresie jedynie na pisemnych wyjaśnieniach stron, podczas gdy obowiązkiem organu było w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy;

4. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewskazanie dlaczego organ II instancji odmówił wiarygodności zeznaniom świadka J. R., J. G. oraz strony – A. J..

Ponadto skarżąca wniosła o przeprowadzenie uzupełniających dowodów z dokumentów w postaci:

1.potwierdzenia dokonania przelewu z dnia 16 sierpnia 2011 r.

2.potwierdzenia dokonania przelewu z dnia 26 września 2011 r.

- na okoliczność dokonywania przez skarżącą płatności za lokal położony we W. przy ul. [...].

Nie ma wątpliwości, że dopuszczenie w/w dowodów jest niezbędne dla wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Przeprowadzenie tych dowodów w żaden sposób nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania, a mając na uwadze brak rzetelnego przeprowadzenia postępowania dowodowego przez organ II instancji, ich przeprowadzenie jest w niniejszej sprawie konieczne.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że organ II instancji całkowicie bezpodstawnie przyjął, że A. J. jest stroną w postępowaniu o jej wymeldowanie.

Nie powinno w tym zakresie budzić jakichkolwiek wątpliwości, że stroną postępowania administracyjnego stosownie do przepisu art. 28 k.p.a. jest tylko ten czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. O tym zaś, czy dany podmiot posiada interes prawny decydują przepisy prawa materialnego.

W orzecznictwie Wojewódzkich Sądów Administracyjnych oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego jednoznacznie podkreśla się. że instytucje zameldowania i wymeldowania mają charakter czysto ewidencyjny. Ewidencja ma jedynie charakter porządkowy, co oznacza, że ani zameldowanie ani wymeldowanie nie jest związane z rozstrzyganiem uprawnień do lokalu, ani tym samym prawa do przebywania w nim. W wyroku z 27 maja 2002 r. w sprawie K. 20/2001 Trybunał Konstytucyjny wyraźnie podkreślił, że prawa do lokalu nie mają żadnego wpływu na obowiązek meldunkowy. Oznacza to, że "podmiotem mającym w sprawie zakończonej taką decyzją interes prawny, czyli strona w rozumieniu art. 28 kpa, jest osoba, co do wymeldowania której z danego lokalu toczy się postępowanie zakończone decyzją. Inne osoby, a więc takie, którym przysługują prawa do lokalu, nie mogą być uznawane za strony w tym postępowaniu ze względu na brak interesu prawnego." (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 maja 2011 r. II OSK 781/2010). Podobne stanowisko zostało zajęte także przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia: 30 grudnia 2008 r. w sprawie II OSK 1758/2007; 30 grudnia 2008 r. w sprawie 11 OSK 1680/2007; 18 stycznia 2010 r. w sprawie II OSK 47/2009. Stanowisko takie zaprezentował także Rzecznik Praw Obywatelskich w uzasadnieniu wniosku z 11 kwietnia 2011 r. nr RPO-656907-V/10/TS, kierowanego w trybie art. 264 § 2 w zw. z art. 15 § 1 pkt 2 ppsa.

Mając więc powyższe na względzie uznać należy, że A. J. nie przysługiwał przymiot strony postępowania, a tym samym nie posiadał on legitymacji do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta W.. W takiej więc sytuacji organ II instancji winien był umorzyć postępowanie odwoławcze jako bezprzedmiotowe. Uznać zaś należy, że możliwe było prowadzenie postępowania w sprawie wymeldowania skarżącej przez organ I instancji jako prowadzonego z urzędu z skutek zawiadomienia A. J.

Niezależnie od po wyższego wskazano, że organ II instancji rażąco naruszył wyrażone w art. 10 i 9 k.p.a. zasady czynnego udziału strony w postępowaniu oraz udzielania stronom informacji prawnych i faktycznych.

Z akt niniejszej sprawy wynika bowiem, że organ II instancji na skutek wniesienia odwołania przez A. J. przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe. Z uzasadnienia decyzji organu II instancji wynika, że swój pogląd na sprawę ugruntował on przede wszystkim w oparciu o zdjęcia "spornego" lokalu oraz kopie wniosku o udzielenie zgody na wyjazd dziecka za granicę i oświadczenia o szkole. Dokumenty te nie zostały zawnioskowane przed organem I instancji.

W takiej wiec sytuacji organ II instancji obowiązany był poinformować o tym fakcie skarżącą i przynajmniej umożliwić jej zapoznanie się z tymi dowodami. Naruszenie tych obowiązków skutkowało bowiem de facto pozbawieniem skarżącej prawa do obrony jej interesów.

Budzi więc w tym zakresie nazbyt szybkie rozpoznanie sprawy przez organ II instancji. Akta bowiem z organu I instancji wpłynęły do Wojewody D. w dniu 20.09.2011 r., a już w dniu 06.10.2011 r. została wydana przedmiotowa decyzja. Tak krótki okres rozpoznania sprawy z całą pewnością uniemożliwiał nawet poinformowanie skarżącej o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału i żądań A. J..

Nie powinno także budzić wątpliwości, że ocena materiału dowodowego dokonana przez organ II instancji jest całkowicie dowolna. Uważna bowiem analiza tego materiału jak i uzasadnienia decyzji organu II instancji prowadzi do wniosku, że organ ten ustaleń dokonał tylko na podstawie twierdzeń A. J. i zeznań jego konkubiny A. M.. O ile twierdzenia A. J. w tym zakresie były stanowcze, to zeznania w/w świadka sprowadzają się jedynie do powtórzenia danych zasłyszanych od swojego partnera. Świadek ten nie posiada natomiast jakiejkolwiek wiedzy o faktach, a więc o tym, czy skarżąca przebywa w miejscu zameldowania i gdzie znajduje się jej centrum życiowe.

W obecnych czasach powszechnym bowiem zjawiskiem jest praca poza miejscem zamieszkania - także za granicą. Sama ta okoliczność, co zresztą zdaje się zauważył i organ II instancji, nie świadczy o przeniesieniu centrum życiowego.

Oparcie zaś ustaleń tylko na w/w dowodach w sytuacji gdy A. J. jest w konflikcie ze skarżącą i z jego twierdzeń można wnioskować, że utożsamia on zameldowanie z prawem do lokalu, wydaje się być niewystarczające. Jest to o tyle w szczególności istotne, że organ lI instancji w żadnym zakresie nie wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dlaczego nie uznał za wiarygodne zeznań świadka J. G., która jako osoba całkowicie obiektywna, a jednocześnie sąsiadka A. J., jednoznacznie wskazała, że zamieszkuje ona W., a do Anglii jeździ jedynie do pracy.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie odwołując się do uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Według art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Kontrola obejmuje zatem materialną i formalną prawidłowość zaskarżonego aktu.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną.

Analizując akta administracyjne przedmiotowej sprawy Sąd stwierdził, że odwołanie wniesione przez A.J. datowane na dzień 12 września 2011 r. zawiera uchybienie formalne w postaci braku podpisu strony.

W rozdziale 10 kodeksu postępowania administracyjnego dotyczącego odwołań, brak jest bezpośredniej regulacji, jak winien postąpić organ odwoławczy w przypadku złożenia odwołania zawierającego uchybienie formalne, jak np.: brak podpisu właściwej osoby na tym odwołaniu, ale zgodnie z zasadą wyrażoną w przepisie art. 140 kpa w sprawach nie uregulowanych w art. 136 do 139 w postępowaniu przed organem odwoławczym mają odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organem pierwszej instancji.

W myśl przepisu art. 64 § 2 kpa, który należałoby zastosować również do odwołań, jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa (w tym przypadku brak było podpisu strony), należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie 7 dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.

Tymczasem w rozważanej sprawie organ odwoławczy, mimo wskazanego braku formalnego odwołania, bez wzywania strony do jego usunięcia decyzją z dnia 6 października 2011 r. rozpatrzył sprawę.

Brak podpisu strony na odwołaniu należy uznać za brak istotny tzn. taki, którego nieusunięcie uniemożliwi nadanie odwołaniu dalszego biegu.

W tej sytuacji stwierdzić należy, że decyzja organu odwoławczego w wydana na podstawie odwołania zawierającego uchybienie formalne w postaci braku podpisu strony jest nieważna z przyczyn rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa).

Stwierdzenie zaś nieważności zaskarżonej decyzji zwalania Sąd z obowiązku merytorycznego rozstrzygnięcia zarzutów skargi.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy stosując się do wszystkich przepisów kodeksu postępowania administracyjnego nada bieg odwołaniu strony pod warunkiem uzupełnienia przez nią braków formalnych tego odwołania (podpisując go przez osobę odwołującą się) i rozpozna sprawę zgodnie z regułami dotyczącymi postępowania odwoławczego.

Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 ppsa należało orzec jak w sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach oparto na art. 200 ppsa. Pkt III wyroku znajduje umocowanie w art. 152 ppsa.