Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1216/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-12-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: Art. 2  ust. 1, art. 3 ust. 1,  ust. 3, ust. 4, art. 40
journal: Dz.U. 2015 poz 163
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie WSA Bożenna Blitek (spr.) WSA Wojciech Jakimowicz Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi R. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 czerwca 2015 r. nr [....] w przedmiocie zasiłku celowego skargę oddala.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2010 r. nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy przyznał R. G. zasiłek celowy na pokrycie wydatków powstałych w wyniku zdarzenia losowego (powódź w miesiącu maju 2010 r.) w wysokości 2.000 zł.

Decyzją z dnia [...] 2010 r. nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy przyznał R. G. zasiłek celowy na pokrycie wydatków związanych z wykonaniem ekspertyzy geologicznej w wysokości 1.220 zł.

Decyzją z dnia [...] 2011 r. nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy przyznał R. G. zasiłek celowy w wysokości 16.620 zł na remont budynku mieszkalnego posadowionego na działce nr [...] objętej KW [...] położonej w G.

I.

Decyzją z dnia [...] 2011 r. nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy odmówił przyznania R. G. zasiłku celowego w wysokości 265.803 zł jako tzw. zasiłku celowego do 300.000 złotych" na zabezpieczenie budynku mieszkalnego przed osunięciem ziemi posadowionego na działce nr [...] objętej KW [...] położonej w G.

Po rozpatrzeniu odwołania R. G., Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] 2011 r. nr [...] uchyliło decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] 2011 r. nr [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

II.

Decyzją z dnia [...] 2012 r. nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy ponownie odmówił przyznania R. G. "zasiłku celowego do 300 tysięcy złotych" na zabezpieczenie budynku mieszkalnego przed osunięciem ziemi posadowionego na działce nr [...] objętej KW [...] położonej w G.

Po rozpatrzeniu odwołania R. G., Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] 2012 r. nr [...] uchyliło decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] 2012 r. nr [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

III.

Decyzją z dnia [...] 2013 r. nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy ponownie odmówił przyznania R. G. "zasiłku celowego do 300 tysięcy złotych" na zabezpieczenie budynku mieszkalnego przed osunięciem ziemi posadowionego na działce nr [...] objętej KW [...] położonej w G.

Po rozpatrzeniu odwołania R. G., Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] 2014 r. nr [...] ponownie uchyliło decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] 2013 r. nr [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

IV.

Decyzją z dnia [...] 2015r. nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy ponownie odmówił przyznania R. G. "zasiłku celowego do 300 tysięcy złotych" na zabezpieczenie budynku mieszkalnego przed osunięciem ziemi posadowionego na działce nr [...] objętej KW [...] położonej w G. Organ I instancji przyznał, że na przedmiotowej nieruchomości doszło do osunięcia dużej ilości mas ziemnych, co spowodowało zniszczenie budynku garażowego, uszkodzenie budynku mieszkalnego (oderwanie od fundamentów i przesunięcie w kierunku przesuwania się mas gruntowych, uszkodzenie okładzin ścian budynku, pęknięcie ścian wewnętrznych w poddaszu, uszkodzenie posadzki parteru na skutek podmycia przez wodę) oraz zniszczenie przydomowej infrastruktury (w tym również zbiornika wody pitnej) i ogólną degradację terenu. Organ I instancji stwierdził, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika jednak, że główną przyczyną osuwiska było głębokie podcięcie stoku przez inwestora w trakcie budowy (skarpa ponad 2 m) i brak prawidłowego zabezpieczenia skarpy w czasie budowy domu i to doprowadziło do znacznego obniżenia stateczności zbocza oraz dociążenia niższej części osuwiska miąższym nasypem co też obniżyło stateczność zbocza. Organ I instancji wskazał, że z opinii Państwowego Instytutu Geologicznego, mającej walor dowodu z opinii biegłego w rozumieniu art. 84 Kodeksu postępowania administracyjnego, wynika, że gdyby nie doszło do wyżej wymienionych nieprawidłowości w trakcie procesu budowlanego na nieruchomości wnioskodawcy prawdopodobnie nie doszłoby do powstania osuwiska w 2010 r. Ponadto, jak wynika z tej opinii, mur oporowy jedynie w 1/3 swojej długości zabezpiecza osuwisko. W związku z powyższym organ I instancji uważa, że nie będzie możliwości uzyskania dotacji celowej z budżetu państwa na pomoc wnioskodawcy, gdyż Miejsko Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej nie dysponuje środkami na udzielenie tego rodzaju pomocy. Ponadto organ I instancji podniósł, że rodzina własnym staraniem uporała się ze skutkami powodzi mając finansowe wsparcie w znacznej mierze od ojca R. G. – J. G., będącego jednocześnie współwłaścicielem tej nieruchomości, który miał pożyczyć synowi na ten cel 226.000 zł. Podniesiono, że remont domu i instalacji wodno-kanalizacyjnej został wykonany ze środków przyznanych z pomocy społecznej (zasiłek celowy w kwocie 16.620 zł), a na budowę muru oporowego rodzina zainwestowała otrzymane z firmy ubezpieczeniowej odszkodowanie w wysokości 40.000 zł. Organ podniósł, że rodzina R. G. nie zaciągnęła żadnych kredytów w bankach na naprawienie szkód powodziowych. Zaznaczono, że koszty odbudowy całej infrastruktury przydomowej (naprawa ciągów komunikacyjnych, ogrodzenia, tereny zielone, bruki) pokrył drugi współwłaściciel J. G. Podsumowując organ I instancji podał, że nie ma możliwości przyznania R. G. dalszych bezzwrotnych środków finansowych, albowiem główną przyczyną powstania osuwiska były nieprawidłowości w trakcie procesu budowlanego, a nadto wnioskodawca z pomocą rodziny był w stanie przezwyciężyć trudną sytuację, w której się znalazł.

W odwołaniu od powyższej decyzji organu I instancji R. G. wniósł o jej uchylenie i przyznanie mu zasiłku celowego. Decyzji organu I instancji odwołujący się zarzucił naruszenie art. 8 kpa poprzez prowadzenie postępowania w sposób całkowicie pozbawiający go zaufania do władzy publicznej poprzez zarzucanie mu przez organ od 2010 r. coraz to nowych zarzutów i wzywanie do uzupełnienia coraz to nowych braków formalnych, co spowodowało iż działanie organu było całkowicie dowolne. Ponadto zdaniem odwołującego się doszło do naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy oraz niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, w wyniku czego organ I instancji błędnie stwierdził, że mur wykonany na nieruchomości tylko w 1/3 długości konstrukcji zabezpiecza powstałe osuwisko, a pozostała część tego muru zabezpiecza skarpę inwestora oraz że prawdopodobnie gdyby odwołujący się prawidłowo wykonał zabezpieczenie skarpy w czasie budowy domu osuwisko by nie powstało, a także zarzucając mu liczne błędy w dokumentacji geologiczno-inżynierskiej. Zdaniem odwołującego się, gdyby organ dokładnie wyjaśnił stan faktyczny oraz zebrał i rozpatrzył w sposób wyczerpujący zgromadzony materiał dowodowy nie doszedłby do powyższego wniosku.

Decyzją z dnia 22 czerwca 2015 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 40 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 182 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267), Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] 2015 r. nr [...]. Kolegium wskazało, że w dniu 3 października 2014 r. Państwowy Instytut Geologiczny wydał opinię, która została zatwierdzona przez Wojewódzki Zespół Nadzorujący Realizację Projektu "Osłona Przeciwosuwiskowa" i w tej opinii wskazano, że mur wykonany na nieruchomości w roku 2010 tylko w 1/3 długości konstrukcji zabezpiecza powstałe osuwisko, a pozostała część tego muru zabezpiecza skarpę wykonaną przez inwestora. Potwierdzono także, że do powstania osuwiska przyczyniły się łącznie czynniki zależne od samego wnioskodawcy - głębokie podcięcie stoku w trakcie budowy i brak prawidłowego zabezpieczenia skarpy w czasie budowy domu, co doprowadziło do znacznego obniżenia stateczności zbocza oraz dociążenie niższej części osuwiska miąższym nasypem, co obniżyło stateczność zbocza, a następnie czynniki naturalne polegające na infiltracji wody opadowej i uplastycznienie się gruntu przepojonego wodą, będące efektem obfitych opadów atmosferycznych w maju i czerwcu 2010 r. Wskazano, że gdyby inwestor prawidłowo wykonał zabezpieczenie skarpy powstałej w czasie budowy domu przed 2010 r. to prawdopodobnie osuwisko nie powstałoby. Kolegium wskazało, że pomimo tak ustalonych przyczyn udzielono wnioskodawcy pomocy finansowej ze środków pomocy społecznej - przyznano bowiem wnioskodawcy zasiłek celowy w kwocie 16.620 zł na remont domu i instalacji wodno-kanalizacyjnej, przy czym wnioskodawca otrzymał odszkodowanie z firmy ubezpieczeniowej w kwocie 40.000 zł, którą to kwotę przeznaczył na budowę muru oporowego. Podkreślono również, że rodzina odwołującego się nie zaciągnęła kredytów w bankach w celu usunięcia szkód spowodowanych powodzią, natomiast wskazane przez odwołującego się środki w wysokości 226.000 zł zostały pokryte przez ojca J. G., będącego jednocześnie współwłaścicielem tej nieruchomości. Organ II instancji zaznaczył, że E. i R. G. są współwłaścicielami budynku mieszkalnego i współwłaścicielami działki nr [...] w G o pow. 1,91 ha razem z ojcem odwołującego się J. G., będącym również współwłaścicielem posesji i gospodarstwa rolnego. Organ podał, że dom jest wykończony wewnątrz oraz na zewnątrz, obok domu wybudowany jest nowy basen, a otoczenie domu jest całkowicie zagospodarowane. Kolegium wskazało, że dochody odwołującego się kształtowały się w wysokości 3.213,82 zł, tj. 803 zł na osobę w rodzinie (wywiad rodzinny w dniu 4 listopada 2011 r.) miesięcznie, przy czym posiada on nieruchomości. Zaznaczono także, że na czas powodzi i remontu domu rodzina mogła zamieszkać w mieszkaniu należącym do ojca strony, a zatem przyznanie środków na zabezpieczenie budynku w G, biorąc pod uwagę sytuację finansową oraz mieszkaniową odwołującego się, nie można traktować jako zaspokojenie niezbędnej potrzeby życiowej. Niezależnie od tego strona była w stanie również przeprowadzić zabezpieczenie domu we własnym zakresie, przy czym, jak wynika z akt sprawy, zabezpieczenie to przebiegało już w czasie postępowania o udzielenie pomocy i wykonywane było w sposób dalece wykraczający poza jedynie przystosowanie domu do tego, aby w nim zamieszkać i go zabezpieczyć. W związku z powyższym Kolegium uznało, że organ I instancji prawidłowo uzasadnił odmowę przyznania zasiłku.

Z powyższą decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie zgodził się R. G. i pismem z dnia 27 lipca 2015 r. wniósł na nią skargę domagając się jej uchylenia. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:

1. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. nr 30, poz. 168), poprzez nie podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy oraz poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w wyniku czego organ l instancji błędnie stwierdził że: a) mur wykonany na nieruchomości tylko w 1/3 długości konstrukcji zabezpiecza powstałe osuwisko, a pozostała część tego muru zabezpiecza skarpę inwestora, b) głównymi przyczynami powstania osuwiska, a w konsekwencji zniszczenia budynku gospodarczego i uszkodzenia budynku mieszkalnego były sztuczne - głębokie podcięcie stoku przez inwestora w trakcie budowy (skarpa ponad 2 m) i brak prawidłowego zabezpieczenia skarpy w czasie budowy oraz c) prawdopodobnie gdyby inwestor prawidłowo wykonał zabezpieczenie skarpy powstałej w czasie budowy domu przed 2010 rokiem, to osuwisko by nie powstało, podczas gdyby organ dokładnie wyjaśnił stan faktyczny oraz zebrał i rozpatrzył w sposób wyczerpujący zgromadzony materiał dowodowy, to nie doszedłby do powyższych wniosków.

2. art. 8 kpa poprzez prowadzenie przedmiotowego postępowania w sposób pozbawiający skarżącego zaufania do władzy publicznej zarzucając systematycznie skarżącemu od 2010 roku coraz to nowe braki formalne, które na bieżąco uzupełniał, bądź skutecznie skarżył w postępowaniu odwoławczym - czyniąc działanie organu całkowicie dowolne.

3. art. 138 § 2 kpa poprzez nieuchylenie przez organ odwoławczy zaskarżonej decyzji i nie przekazanie do ponownego rozpatrzenia organowi l instancji, podczas gdy zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy w postaci dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego miał istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że spełnił przesłanki udzielenia dotacji celowej. Nie ulega bowiem wątpliwości, że skarżący poniósł straty wyrządzone zdarzeniem klęskowym. Straty wyrządzone zostały bezpośrednio w budynku mieszkalnym w konsekwencji osuwania się ziemi. Osuwająca się ziemia zagrażała budynkowi mieszkalnemu, a więc zaspokojenia wymagała niezbędna potrzeba rodziny w postaci miejsca zamieszkania. Skarżący podkreślił, że fakt, że nie czekał na pomoc tylko samodzielnie wykonał zabezpieczenie nie może w tej chwili przemawiać na jego niekorzyść. Gdyby bowiem skarżący czekał na pozytywne załatwienie sprawy przez organ (prawie 5 lat), to budynek mieszkalny już dawno uległby zniszczeniu. Zdaniem skarżącego, w przedmiotowej sprawie można odnieść wrażenie czytając uzasadnienie decyzji organu l instancji, że problemem tkwi w fakcie, iż zasiłek celowy ma być przeznaczony na zabezpieczenie zadbanego i dobrze zagospodarowanego budynku. Z uzasadnienia decyzji odmownej wydaje się także wynikać, że skoro skarżący dał sobie radę sam, to dotacji celowej nie potrzebuje. Skarżący wskazał, że z treści art. 40 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej wynika jednak, że zasiłek celowy, o którym mowa w ust. 1 i 2 może być przyznany niezależnie od dochodu. Skarżący uważa ponadto, że spełnił wszelkie inne wymagane prawem przesłanki do udzielenia dotacji celowej. Skarżący nie zgodził się z twierdzeniem, że główną przyczyną zaistnienia osuwiska było sztuczne podcięcie stoku. Zdaniem skarżącego, twierdzenie to dyskwalifikuje jego wniosek w uzyskaniu dotacji celowej z budżetu państwa ze względu na fakt, że według organu przyczyną zniszczenia budynku mieszkalnego nie było działanie sił przyrody, zaś prawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe przez organ w sprawie potwierdziłoby powyższe twierdzenia. Skarżący uważa zatem, że nieuchylenie przez organ odwoławczy zaskarżonej decyzji i nieprzekazanie do ponownego rozpatrzenia organowi l instancji - podczas gdy zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy w postaci dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego miał istotny wpływ na wynik sprawy - stanowi naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy i jest przesłanką do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi – zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.

Skarżący ubiegał się o przyznanie tzw. "zasiłku celowego w kwocie do 300.000 zł" na zabezpieczenie budynku mieszkalnego przed osunięciem ziemi, posadowionego na działce nr [...] położonej w G. Zasady przyznawania tego rodzaju zasiłku celowego zostały określone w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 163 z późn. zm., zwanej dalej u.p.s.). Zgodnie z art. 40 tej ustawy:

"Art. 40. 1. Zasiłek celowy może być przyznany również osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego.

2. Zasiłek celowy może być przyznany także osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej.

3. Zasiłek celowy, o którym mowa w ust. 1 i 2, może być przyznany niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi."

Ze sformułowań zawartych w przytoczonym wyżej art. 40 ustawy o pomocy społecznej takich jak "zasiłek celowy może być przyznany" (ust. 1 i ust. 2), "może być przyznany niezależnie od dochodu" (ust. 3) i "może nie podlegać zwrotowi" (ust. 3) wynika, że przyznanie zasiłku celowego osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej – np. ulewnych deszczy - nie należy do decyzji związanych, a więc w przypadku powstania straty w wyniku takiej klęski organy nie mają obowiązku przyznania zasiłku celowego, ale należy do decyzji uznaniowych, a to oznacza, że organy pomocy społecznej w ściśle określonych warunkach powinny pomoc finansową przyznać, a przy braku zaistnienia tych warunków – pomocy odmówić. Te "ściśle określone warunki" wskazuje ustawa o pomocy społecznej. Sąd orzekający stwierdza, iż podziela w pełni stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 28 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 116/10 (opubl. LEX 594935): "W sprawach z zakresu pomocy społecznej, rozstrzyganych na zasadzie uznania administracyjnego, kryteriami wyboru rozstrzygnięcia powinny być cele i zadania pomocy społecznej - kryteria ustawowe sformułowane w art. 2 - 4 u.p.s."

Ustawa o pomocy społecznej w swych art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1, ust. 3 i ust. 4 zawiera podstawowe zasady przyznawania pomocy społecznej. Wymienione wyżej przepisy stanowią:

"Art. 2. 1. Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości."

"Art. 3. 1. Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka.

(...).

3. Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy.

4. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej."

Z treści wyżej przytoczonych przepisów wynikają cele pomocy społecznej: umożliwienie przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych, których osoby czy rodziny nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości oraz wsparcie osób i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia ich niezbędnych potrzeb i umożliwienia im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka.

Sąd zwraca uwagę na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 14 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 570/11 (opubl. LEX nr 1082784): "Środki przeznaczone na pomoc osobom poszkodowanym powodzią i rozdysponowane w oparciu o art. 40 u.p.s. winny zostać skierowane przede wszystkim do rodzin, które na skutek klęski żywiołowej nie mają zaspokojonych podstawowych potrzeb życiowych." Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela także stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 1 lutego 2012 r., sygn. akt I OSK 2176/11 (opubl. LEX nr 10110813): "Błędna jest taka interpretacja art. 40 u.p.s., według której przepis ten stanowi lex specialis, do którego nie mają zastosowania zasady ogólne udzielania przez państwo pomocy społecznej i w oparciu, o który zasiłek taki winien być wypłacony każdemu, kto poniósł szkodę na skutek powodzi." Sąd zaznacza, że zaprezentowane wyżej stanowisko jest zgodne z ustalonym w tym zakresie stanowiskiem sądownictwa administracyjnego, np. ze stanowiskiem przedstawionym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 2 czerwca 2011 r., sygn. akt IV SA/Gl 346/11 (opubl. LEX nr 821594): "Stosownie do treści art. 40 ust. 1 i 2 u.p.s. zasiłek celowy na pokrycie strat losowych, czy też związanych z klęską żywiołową lub ekologiczną może zostać przyznany przez organy pomocy społecznej w sytuacji poniesienia takich szkód, to jednak nie jest to obowiązek bezwzględny, a sytuacja majątkowa i życiowa osoby poszkodowanej odgrywa istotne znaczenia dla załatwienia sprawy. Ustalenia związane z sytuacją majątkową i życiową wnioskodawcy pozwalają bowiem sprawdzić, czy jest dopuszczalna interwencja ze strony państwa. W sytuacji, gdy osoba lub rodzina wnioskująca o przyznanie pomocy w formie określonej w art. 40 ust. 1 lub 2 u.p.s. posiadałaby możliwości samodzielnego przezwyciężenia trudności życiowych interwencja taka stanowiłaby o przekroczeniu uprawnień organów pomocy społecznej, a tym samym naruszenie zasady praworządności".

Sąd podkreśla, że omawiana ustawa o pomocy społecznej ma na celu niwelowanie różnic w procesie zaspokajania podstawowych potrzeb mieszkańców danej społeczności. Z tego powodu świadczenia udzielane w ramach pomocy społecznej dotyczą z reguły osób najuboższych, znajdujących się w trudnych dla nich do przezwyciężenia warunkach. Oprócz tej grupy osób, ustawa stwarza także możliwości do udzielenia pomocy osobom niezależnie od wysokości dochodu, które zostały dotknięte skutkami wypadków losowych czy klęski żywiołowej. Nie mniej z treści przytoczonego wyżej przepisu art. 40 u.p.s. wynika, że w przypadku poniesienia przez osobę albo rodzinę straty w wyniku klęski żywiołowej zasadą jest pomoc osobom i rodzinom o ustalonym w ustawie kryterium dochodowym, a jedynie wyjątkowo pomoc ta może być niezależna od dochodu. Zasadą także jest zwrotna pomoc organów pomocy społecznej, a więc w formie pożyczki, a jedynie wyjątkowo taka pomoc może nie podlegać zwrotowi. Sąd zwraca uwagę na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 29 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1851/11 (opubl. LEX nr 1149260), które Sąd w pełni podziela: "Zasiłek celowy przyznawany na podstawie art. 40 ust. 2 u.p.s. nie może służyć wzbogacaniu się osób, a jedynie wspomagać je w przezwyciężaniu trudnych sytuacji życiowych, których własnym staraniem, przy użyciu posiadanych przez siebie środków, same we własnym zakresie nie są w stanie przezwyciężyć. Pomoc społeczna nie ma też na celu zastępowania instytucji ubezpieczeniowych, które wypłacają odszkodowania osobom poszkodowanym na skutek klęski żywiołowej."

Należy podkreślić więc, że pomoc uregulowana w art. 40 u.p.s. nie jest formą odszkodowania służącego pokryciu wszelkich strat z danego tytułu. Nie stanowi ona rekompensaty za straty poniesione w wyniku zdarzenia losowego, wobec czego nie można utożsamiać jej z obowiązkiem organu przyznania świadczenia w każdym żądanym wymiarze. Nie jest bowiem rolą pomocy społecznej rekompensowanie ze środków budżetowych Państwa wszelkich strat poniesionych przez wnioskodawcę w jego mieniu w wyniku powodzi. Nie ulega także wątpliwości, że w przypadku osuwiska, pomoc powinna być skierowana do osób zamieszkujących w domach czy lokalach mieszkalnych, które uległy zniszczeniu bądź uszkodzeniu i które przez to znalazły się w trudnej sytuacji życiowej, jakiej nie są w stanie same, przy wykorzystaniu własnych zasobów i możliwości przezwyciężyć (między innymi usunąć zaistniałe zniszczenia), czyli utraciły "dach nad głową" i nie są w stanie same sprostać zaistniałej sytuacji. Skoro zatem skarżący i jego rodzina mają zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, to odmowa przyznania mu zasiłku celowego była zasadna.

Z akt sprawy wynika również, że remont domu i instalacji wodno-kanalizacyjnej został wykonany ze środków pomocy społecznej i wnioskodawca, będący jedynie współwłaścicielem nieruchomości uzyskał bezzwrotną pomoc finansową w formie zasiłków celowych w łącznej wysokości prawie 20.000 zł (19.840 zł) pomimo tego, że firma ubezpieczająca nieruchomość wypłaciła mu z tytułu powstałej szkody kwotę 40.000 zł.

Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że przyznanie skarżącemu środków z pomocy społecznej stanowiłoby rażące naruszenie art. 40 ust. 2 u.p.s., gdyż nie zostały spełnione wszystkie przesłanki wymienione w tym przepisie. Skarżący był bowiem w stanie zabezpieczyć niezbędne potrzeby życiowe swojej rodziny we własnym zakresie. Sąd podziela stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 lutego 2015 r., sygn. akt IV SA/Gl 554/14 (opubl. LEX nr 1678782): "Samo powstanie straty w nieruchomości budynkowej stanowiącej własność osoby ubiegającej się o pomoc społeczną w sytuacji, gdy osoba ta ma już zabezpieczone podstawowe potrzeby życiowe, a przede wszystkim mieszkaniowe, nie może stanowić wyłącznej przesłanki udzielenia takiej osobie dalszej pomocy w postaci zasiłku celowego. Nie jest bowiem rolą pomocy społecznej rekompensowanie ze środków budżetowych Państwa wszelkich strat poniesionych przez wnioskodawcę".

W oparciu o powyższe Sąd stwierdza, że organy administracyjne prawidłowo ustaliły stan faktyczny i uznały, że nie zostały spełnione przesłanki do przyznania zasiłku celowego. Sąd stwierdza, że organy nie naruszyły granic uznania administracyjnego, obszernie uzasadniając wydane decyzje, co powoduje uznanie, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy obu instancji ani prawa materialnego, ani przepisów postępowania, a zatem na mocy art. 151 p.p.s.a orzekł – jak w sentencji.