Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 628/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2015-06-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c,  art. 152
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 127,  art. 7,  art. 77
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Białek Sędziowie Sędzia NSA Halina Kremis Sędzia WSA Anna Siedlecka – spr. Protokolant Starszy asystent sędziego Malwina Jaworska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi K. G., K. G., M.T., I. G., J. G., J. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J.G. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie malarni zanurzeniowej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]r. ([...]), podjętą na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 80 ust. 1, art. 82, art. 85 ust. 1, ust. 2 pkt 1, ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2013 r., poz. 1235 ze zm., dalej ustawa), § 3 ust. 1 pkt 13 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2010 r. Nr 213, poz. 1397 ze zm.), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej k.p.a.) Burmistrz Miasta i Gminy M. określił środowiskowe uwarunkowania na realizację przedsięwzięcia polegającego na "Budowie malarni zanurzeniowej na działce nr [...] w G.".

W sentencji ustalił rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia, warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich. Ustalił także wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji, o której mowa w art. 72 ust. 1 ustawy, w szczególności w projekcie budowalnym, w przypadku decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18. Uznał nadto, że planowane przedsięwzięcie nie należy do przedsięwzięć stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnych awarii, a także wyjaśnił, że w toku postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko nie stwierdzono transgranicznego oddziaływani niniejszej inwestycji na środowisko, ani też nie stwierdzono konieczności ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania. Zobowiązano nadto inwestora do wykonania analizy porealizacyjnej w terminie 6 m-cy od dnia oddania obiektu do użytkowania.

W uzasadnieniu organ wskazał, że z wnioskiem o wydanie powyższej decyzji wystąpił[...] . Po zapoznaniu się z treścią wniosku i przedłożoną kartą informacyjną przedsięwzięcia, zgodnie z art. 74 ust. 3 ustawy, obwieszczeniem z dnia 30 listopada 2012 r. zawiadomiono strony postępowania o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację opisanego przedsięwzięcia oraz wystąpieniu do organów współdziałających, wyznaczając jednocześnie termin 21 dni na zapoznanie się z aktami sprawy oraz składanie uwag i wniosków. Obwieszczenie zostało wywieszone na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta i Gminy M., na tablicach ogłoszeń w Sołectwie G. oraz umieszczone na stronie internetowej Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Miasta i Gminy M. W toku postępowania Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska we W. oraz Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarnego w L. Ś. uznali, że dla planowanej inwestycji wymagane jest przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko i określili zakres raportu.

Po przedłożeniu przez wnioskodawcę raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko organ I instancji obwieszczeniem z dnia [...] r. poinformował o rozpoczęciu procedury udziału społeczeństwa w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla niniejszego przedsięwzięcia oraz pozyskał wymagane uzgodnienia i opinie.

W związku z obwieszczeniem informującym o rozpoczęciu procedury udziału społeczeństwa w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach aktywny udział wzięli mieszkańcy Sołectwa G. oraz Komitet Mieszkańców G. składając pisma, w których wskazywali swoje uwagi i wnioski dotyczące planowanej inwestycji. Wobec ich aktywnego udziału Burmistrz Miasta i Gminy M.podjął decyzję o przeprowadzeniu rozprawy administracyjnej otwartej dla społeczeństwa, której przedmiotem miały być aspekty oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko. W tym celu obwieszczeniem z dnia [...] r. poinformował strony postępowania oraz podał do wiadomości informację o przeprowadzeniu rozprawy administracyjnej wyznaczając jej termin, godzinę i miejsce. Rozprawa odbyła się w dniu [...]r., a z jej przebiegu został spisany protokół. Natomiast obwieszczeniem z dnia [...]r. strony zostały zawiadomione o zakończeniu postępowania, możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz prawie zgłoszenia dodatkowych dowodów mogących mieć znaczenie w sprawie.

Mając na uwadze skalę i lokalizację planowanej inwestycji, po przeprowadzeniu analizy materiału dowodowego, w tym Raportu o oddziaływaniu na środowisko wraz z jego uzupełnieniami, biorąc pod uwagę uzgodnienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we W. oraz opinię Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. Ś., Burmistrz Miasta i Gminy M. stwierdził, że planowane przedsięwzięcie ze względu na ochronę środowiska i zdrowie ludzi może być realizowane przy spełnieniu wszystkich zawartych w sentencji niniejszej decyzji warunków, które następnie zostały szeroko omówione w obszernym uzasadnieniu. Uznał przy tym, że zgłaszane na etapie procedury udziału społeczeństwa, uwagi i wnioski za nieuzasadnione, zauważając przy tym, że sam fakt ich zgłoszenia ma charakter wyłącznie konsultacyjny, a zatem organ prowadzący postępowanie nie jest nim związany.

Odwołanie od powyższej decyzji pismem z dnia [...]r. złożyli: A. M., A. D., C. D., M. R., J. K., Ł.K., S. P., J. R., A. M., K. M., B. O., J.O., J.G., K.G., K. i A. T., H. i Z.M., E. T., T.K., J.K., G. M., H.S. i S. J.wraz z listą osób popierających (Komitetu).

Kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie:

- art. 7, 8, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. poprzez nie rozpatrzenie całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, przejawiające się brakiem odniesienia do dowodów, w tym w szczególności do faktów znanych organowi I instancji z urzędu;

- art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez brak szczegółowego uzasadnienia stanowiska organu co do zarzutów społecznych, które błędnie zostały przez organ uznane za nieuzasadnione;

- art. 37 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz w ocenach oddziaływania na środowisko, wywodząc, że organ I instancji nie uwzględnił sprzeciwu społecznego mieszkańców wsi G.

W związku z powyższym odwołujący się wnieśli o zmianę decyzji poprzez odmowę wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla inwestycji, ewentualnie uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu odwołania wskazano, że raport został napisany na bazie nieaktualnych danych związanych ze stanem dróg, stanem wód gruntowych, a także stanem wodociągu wiejskiego i systemu kanalizacji. Rozwiązania zawarte w raporcie oddziaływania na środowisko, a następnie określone w decyzji zawierają alternatywne sposoby doprowadzania wody oraz odprowadzania ścieków, które – zdaniem odwołujących się - będą źródłem kolejnych zagrożeń dla środowiska i mieszkańców G. Strony podniosły, że wodociąg wiejski jest bardzo stary i ulega awariom. Ponadto wskazali, że w raporcie i decyzji powinna być dokładna ocena stanu wód podziemnych i możliwości ewentualnego wykopu studni na terenie zakładu. W ich ocenie przedstawiona możliwość dostarczania wody do zakładu poprzez dowóz cysternami negatywnie wpłynie na stan dróg, a także – wobec braku chodników - bezpieczeństwo mieszkańców.

Skarżący podnieśli, że we wsi nie ma kanalizacji ściekowej. Na terenie zakładu nie istnieje oczyszczalnia, a kanalizacja ściekowa jeżeli kiedykolwiek była to działała ponad 10 lat temu i łączyła byłe zakłady bawełniane. Ewentualny wywóz do zewnętrznej oczyszczalni ścieków produkcyjnych wiążę się z kolejnym transportem po drogach. Zdaniem skarżących, sporządzony w niniejszym postepowaniu raport w podniesionej kwestii jest niekompletny i nie odzwierciedla stanu rzeczywistego, a zatem nie może stanowić podstawy wydania pozytywnej decyzji dla realizacji inwestycji.

Strony wskazały, że społeczeństwo wsi G.powiedziało wyraźne nie dla realizacji tej inwestycji, na kierowane do nich pisma zawsze odpowiadali terminowo, zaś co do inwestora istnieją w tym zakresie wątpliwości. Podnieśli, że ruch drogowy stanowi jeden z podstawowych czynników zagrożenia bezpieczeństwa i pogarszających się warunków środowiskowych dla mieszkańców, przytaczając na poparcie swoich twierdzeń różne okoliczności. Wskazali, że pomimo interwencji nie ustawiono odpowiednich znaków co do ograniczenia ciężaru i prędkości pojazdów na tej trasie.

Skarżący podnieśli również, że nie można zgodzić się twierdzeniami zawartymi uzasadnieniu o korzyściach materialnych dla mieszkańców, wynikających z zobowiązań podatkowych, bowiem profity w zestawieniu z kosztami dla bezpośrednio zainteresowanych mieszkańców są niewymierne. Inwestor nie przewiduje przy tym żadnego miejsca pracy.

Strony wskazały również, że wydanie decyzji wbrew woli i jawnemu sprzeciwowi społeczeństwa stanowi naruszenie ustawy.

Podsumowując odwołujący się podnieśli, że przestrzeń i środowisko jest dobrem ograniczonym, a planowana inwestycja w sposób bezpośredni i jednoznaczny zwiększy nakłady gminy na infrastrukturę drogową i środowiskową (wodociągi, kanalizacji) oraz jej utrzymanie, a także sukcesywnie wpłynie na utratę walorów przyrodniczych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J.G. decyzja z dnia [...] r. ([...]), podjętą na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 33, art. 35, art. 37, art. 71, art. 74, art. 75, art. 77, art. 79 ust. 1, art. 80, art. 82, art. 85 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 z późn. zm.), § 3 ust. 1 pkt 13 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397 z późn. zm.) zmieniło zaskarżoną decyzję w ten sposób, że dodało w punkcie II lit. B, ppkt 18 o treści: "Uciążliwość obiektu w zakresie emisji do powietrza nie może przekraczać obowiązujących norm środowiskowych poza terenem, do którego inwestor ma tytuł prawny", a w pozostałym zakresie utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ w pierwszej kolejności wskazał, że sporządzony raport zawiera wszystkie niezbędne elementy, które przewidziane są w art. 66 ustawy, a wydana decyzja odpowiada dyspozycji art. 82 ustawy, jak również stosownie do art. 85 ustawy, w uzasadnieniu rozstrzygnięcia zawarto m.in. informacje o przeprowadzonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa oraz o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę, i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi oraz wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa. Stosownie do przepisów ustawy, zwrócono się o opinie i uzgodnienia do właściwych organów, jak również zapewniono czynny udział społeczeństwu w prowadzonym postępowaniu. Niemniej jednak w związku z okolicznością, że w warunkach wykorzystania terenu w fazie eksploatacji nie uwzględniono punktu 3 postanowienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. uznało za konieczne zmianę decyzji w sposób opisany w sentencji. Wprawdzie organ I instancji w uzasadnieniu rozstrzygnięcia (s. 8) wskazał, że niniejsze zastrzeżenia zostały zawarte w punkcie II B ppkt 1, 14 i 15 decyzji (punkt 1 i 15 decyzji odpowiada zastrzeżeniom), to jednak zdaniem Kolegium stwierdzić należy, że punkt 14 można interpretować w sposób odmienny, aniżeli zastrzeżenie wskazane przez Inspektora Sanitarnego.

W odniesieniu do zapewnienia udziału społeczeństwu Kolegium podniosło, że wskazanie na możliwość składania uwag i wniosków w określonym terminie w obwieszczeniu z dnia [...] r., było przedwczesne. Obowiązek bowiem zapewnienia udziału społeczeństwa istnieje dopiero wówczas, gdy przeprowadzana jest ocena oddziaływania na środowisko (por. art. 79 ust. 1 u.u.i.ś.), a takowa, w przypadku przedsięwzięć mogących potencjalnie oddziaływać na środowisko, przeprowadzona zostaje dopiero po wydaniu postanowienia o potrzebie przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Niemniej jednak w obwieszczeniu z dnia [...] r. (czyli po wydaniu stosownego rozstrzygnięcia w dniu [...] r. o obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i po otrzymaniu sporządzonego raportu) wyznaczono ponownie termin, w którym można było zapoznać się ze zgromadzoną dokumentacją oraz składać uwagi i wnioski (wyznaczony termin obejmował 22 dni). Organ I instancji przeprowadził nadto w dniu 20 marca 2014 r. rozprawę administracyjną otwartą dla społeczeństwa, o której to poinformował społeczeństwo w drodze obwieszczenia. Powyższe okoliczności, jak również całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wskazuje – zdaniem Kolegium – że w toku postepowania zapewniono szeroki udział społeczeństwa w ramach niniejszego postępowania.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 7, 8, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Kolegium wskazało, że organ I instancji odniósł się szczegółowo do całości zgromadzonego materiału dowodowego, czemu dał wyraz w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Wyjaśniło przy tym, że organy administracji publicznej, właściwe w postępowaniu w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań, nie są kompetentne do oceny stanu dróg, toteż ewentualne zniszczenia ich nawierzchni, nie mogą stanowić podstawy do odmowy wydania przedmiotowej decyzji. Z charakteru drogi publicznej wynika nadto, że jest ona co do zasady dostępna dla wszystkich pojazdów, ewentualne zaś ograniczenia co do masy całkowitej pojazdów i ograniczeń prędkości formułuje ustawodawca, a precyzuje zarządca drogi. Jeśli wnioskodawca będzie przestrzegał odpowiednich przepisów dotyczących korzystania i eksploatacji dróg, zły stan nawierzchni drogi publicznej nie może stanowić podstawy do wydania decyzji odmawiającej określenia środowiskowych uwarunkowań.

Podobnie też – zdaniem Kolegium - problematyka związana ze stanem technicznym wodociągu wiejskiego, nie może być przedmiotem rozważań na gruncie niniejszego postępowania, gdyż w jego toku nie ocenia się możliwości korzystania z sieci wodociągowej. Do zagadnienia tego odniósł się organ I instancji w treści decyzji, a nadto stosownych wyjaśnień udzielono w trakcie rozprawy. Niemniej jednak, w celu zmniejszenia zapotrzebowania na wodę, w punkcie II lit. B ppkt 6 wskazano, że płukanie odlewów/elementów prowadzić należy w systemie kaskadowym właśnie w celu zmniejszenia zapotrzebowania na wodę. Nadto Kolegium wskazało, że inwestor planuje dostarczanie wody przy wykorzystaniu istniejącej infrastruktury, a dopiero wówczas, gdy nie będzie to możliwe, dostarczenie wody innymi sposobami.

Odnosząc się z kolei do zastrzeżeń w przedmiocie zaniechania wskazania w raporcie oraz decyzji oceny stanu wód podziemnych i możliwości ewentualnego wykopu studni na terenie zakładu Kolegium podało, że ewentualna realizacja inwestycji, jaką jest budowa studni, podlega regulacjom zawartym w odrębnych przepisach prawa powszechnie obowiązującego. Wówczas to zainteresowany takim przedsięwzięciem podmiot winien przeprowadzić stosowne analizy i uzyskać określone decyzje. Na gruncie niniejszego postępowania inwestor nie zakłada budowy takiej studni, a zatem obciążanie go dodatkowymi warunkami stanowiłoby naruszenie prawa.

Zdaniem organu odwoławczego nie są uzasadnione także zarzuty dotyczące zagrożeń wynikających z alternatywnego określenia sposobu doprowadzania wody czy odprowadzania ścieków. Sformułowane bowiem przede wszystkim w punkcie II lit. B ppkt 8 i 10 warunki dotyczące działań, które należy podjąć w trakcie eksploatacji wskazują, że przy ich spełnieniu nie wystąpią żadne zagrożenia, na które powołują się strony, a alternatywne sposoby dotyczące doprowadzania wody i odprowadzania zanieczyszczeń, mają na celu, zgodnie z zasadą przezorności, zapewnienie jak najszerszej ochrony środowiska przed negatywnym oddziaływaniem inwestycji. Co więcej zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J.G., w warunkach określonych w rozstrzygnięciu, trudno mówić o "alternatywnym sposobie". Alternatywa oznacza bowiem pozostawienie wyboru możliwych wariantów, natomiast w niniejszych warunkach określono, że "ścieki ciągłe z płuczki kaskadowej kierować szczelnym systemem kanalizacyjnym do oczyszczalni ścieków lub do czasu wybudowania rurociągu odprowadzającego ścieki pochodzące z płuczki do oczyszczalni ścieków [...]". Powyższe sfomułowanie oznacza jednoznacznie, że ścieki należy kierować szczelnym systemem kanalizacyjnym do oczyszczalni ścieków, a jeżeli brak jest rurociągu odprowadzającego ścieki - dopiero w takich warunkach należy podjąć inne działania. Tym samym inwestorowi nie pozostawiono wyboru, a umożliwiono podjęcie określonych działań w sytuacji braku technicznych możliwości.

Wreszcie Kolegium wskazało, że w świetle przepisów prawa powszechnie obowiązującego Komitet Mieszkańców Wsi G. nie jest stroną niniejszego postępowania. Stanowi on bowiem niesformalizowane "zrzeszenie" określonej społeczności, stąd też wskazanie, że "na pisma zawsze odpowiadaliśmy terminowo, co do inwestora w zakresie udzielania odpowiedzi mamy wątpliwości" (same Strony nie były nadawcą pism w niniejszym postępowaniu - każdorazowo były one kierowane przez Komitet) nie rzutuje w żaden sposób negatywnie na całościową ocenę całego postępowania. Wręcz przeciwnie - zarówno wnioskodawca, a przede wszystkim organ I instancji, udzielali wyjaśnień i odpowiedzi w sytuacji, gdy w świetle przepisów prawa powszechnie obowiązującego, podmioty te nie były do tego w zasadzie zobligowane (z wyłączeniem odpowiedzi organu I instancji na uwagi i wnioski sformułowane w wyznaczonym terminie, por. art. 37 pkt 1 w zw. z art. 35 ustawy).

Organ odwoławczy podkreślił, że planowana inwestycja ma być realizowana w istniejącej już hali, zlokalizowanej na działce nr [...] w G. Na malarnię przeznaczona jest powierzchnia 24 x 36 metrów (ok. 864 m2). Przy takim charakterze inwestycji trudno uznać, aby jej realizacja w jakikolwiek sposób wpłynęła na utratę walorów przyrodniczych. Nadmienił przy tym, że same subiektywne przeświadczenia i negatywna ocena planowanej inwestycji przez okolicznych mieszkańców nie może stanowić podstawy odmowy wydania decyzji. Ponadto również ewentualny bilans korzyści i strat dla lokalnej społeczności, nie jest przesłanką do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Przepisy ustawy nie zawierają bowiem regulacji, na podstawie których można byłoby wnosić, że sprzeciw lokalnej społeczności jest wystarczająca podstawą do odmowy wydania decyzji o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań. Powołując się na pismo z dnia [...] r., Kolegium wskazało, że na podstawie oznaczonego tam nagłówka ("za maliarnią i wiatrakami" pisownia oryg.) przyjąć można, że lista osób popierających realizację przedsięwzięć - malarni i wiatraków jest podobna, co liczba osób przeciwnych malarni.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożyła M.T., C.D., J.R., D.R., K.M., H.S., B.P., H.M., K.G., K.G., J.G., I.G. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Kwestionowanej decyzji zarzucono naruszenie:

- art. 74 ust. 3 ustawy oraz art. 49 k.p.a poprzez zaniechanie zakreślenia obszaru oddziaływania przedsięwzięcia i kręgu stron postępowania tj. podmiotów posiadających tytuł prawny do nieruchomości położonych w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia, nie ustalenie ilu osobom przysługiwał przymiot strony w postępowaniu, a zatem niezasadne stosowanie trybu obwieszczenia o podejmowanych czynnościach;

- art. 7, 8, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez nie rozpatrzenie całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, przejawiające się brakiem odniesienia do dowodów, w tym w szczególności do faktów znanych organowi I instancji z urzędu;

- art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez brak szczegółowego uzasadnienia stanowiska organu co do zarzutów społecznych, które błędnie zostały przez organ uznane za nieuzasadnione;

- art. 37 ustawy poprzez zaniechanie uwzględnienia sprzeciwu społecznego mieszkańców wsi G.

Rozwijając w uzasadnieniu sformułowane zarzutu skarżący wskazali, że zgodnie z art. 74 ust. 3 ustawy jeżeli liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekracza 20, stosuje się przepis art. 49 k.p.a., który dopuszcza możliwość zawiadamiania stron o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania. Z treści zacytowanego przepisu art. 74 ust. 3 ustawy wynika, iż tryb stosowania obwieszczeń o podejmowanych czynnościach jest obligatoryjny, gdy liczba stron postępowania przekracza 20 osób. W niniejszej sprawie organy obu instancji przyjęły, iż liczba stron postępowania przekracza tę liczbę. Zdaniem jednak skarżących organ I instancji nie zakreślił we właściwy sposób kręgu stron postępowania tj. podmiotów posiadających tytuł prawny do nieruchomości położonych w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia. Ponadto nie zakreślił obszaru oddziaływania przedsięwzięcia. W postanowieniu o wszczęciu postępowania jak i następnych obwieszczanych nie zostały enumeratywnie wymienione działki znajdujące się w obszarze oddziaływania inwestycji, a w aktach administracyjnych znajdują się pisma okolicznych mieszkańców, w których wskazywali oni, iż są właścicielami nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. Ponadto, skarżący podali, że do akt administracyjnych nie dołączono dokumentów w postaci wypisów z ewidencji gruntów lub innych rejestrów i ewidencji . Z tego powodu, nie da się zweryfikować ilu osobom przysługiwał przymiot strony w postępowaniu, a zatem czy zasadnie organ stosował tryb obwieszczenia o podejmowanych czynnościach. Zdaniem skarżących spełnienie przesłanek umożliwiających zastosowanie trybu obwieszczenia powinno wynikać z akt sprawy. Wątpliwości skarżących budzi przy tym także, zastosowana forma obwieszczeń ograniczająca się wyłącznie do ich umieszczania na stronie internetowej BIP z pominięciem tablicy ogłoszeń. Podali również, że podzielenie twierdzeń Kolegium co do tego, że Komitet Mieszkańców wsi G. nie jest stroną postępowania skutkuje tym, że organ I instancji dopuścił do udziału w postępowaniu nieuprawniony podmiot.

Kolejno skarżący podtrzymali wcześniej formułowane przez siebie zarzuty co do sporządzenia Raportu Oddziaływania na Środowisko na bazie nieaktualnych danych związanych ze stanem dróg, stanem wód gruntowych, a także wodociągu wiejskiego i systemów kanalizacji przywołując argumentację i wywody zawarte uprzednio w odwołaniu.

Wreszcie skarżący podnieśli, że nie można zaaprobować twierdzeń organu iż protest mieszkańców nie może stanowić przeszkody do wydania pozytywnej decyzji dla inwestora. W tym kontekście podnieśli, że społeczeństwo wsi G. brało aktywny udział w uzgodnieniach, wnosiło uwagi odnośnie niezgodności raportu z wnioskiem. Tym samym ich protest jest uzasadniony podczas gdy postawa inwestora wskazuje jednoznacznie, że nie zamierza on brać pod uwagę ich uwag ani też nie jest zainteresowany, w jakich warunkach będą egzystować. Mając na względzie aktywny udział społeczeństwa w całym procesie administracyjnym oraz podnoszone zarzuty, które ściśle wiążą się z przedmiotową inwestycją i znajdują uzasadnienie w powołanych powyżej okolicznościach faktycznych skarżący podali, że wydanie pozytywnej decyzji wbrew woli i jawnemu sprzeciwowi społeczeństwa stanowi naruszenie przepisów z ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz w ocenach oddziaływania na środowisko.

Konkludując skarżący podnieśli, że w całokształcie okoliczności sprawy przypuszczalne negatywne skutki inwestycji w postaci znacznego zwiększenia się natężenia ruchu pojazdów ciężarowych, naprawą nieprzystosowanych dróg oraz koniecznością dodatkowego zaspokajania potrzeb w zakresie wody są niewymierne w zestawieniu z ewentualnymi profitami w postaci podatków.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J.G. wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację i wywody prawne zawarte w kwestionowanej decyzji. Ponadto odnosząc się do zarzutów wyjaśniło, że z uwagi na fakt, iż niniejsza inwestycja będzie realizowana w istniejącej już hali jej oddziaływanie w zasadzie ograniczone będzie wyłącznie do terenu nieruchomości objętej wnioskiem (odnośnie określenia obszaru oddziaływania - por. treść raportu i uzupełnień). Chcąc jednak zapewnić szeroki udział wszystkim podmiotom, posiadającym tytuł prawny do nieruchomości sąsiednich, ustalono ich krąg w oparciu o dane z rejestru gruntów. Dodało przy tym, że żadne z przepisów postępowania administracyjnego nie zobowiązują organów administracji publicznej do publicznego ogłaszania właścicieli jakich nieruchomości uznano na gruncie danego postępowania za strony postępowania. Kolegium wskazało przy tym, że ewentualne wątpliwości skarżących znalazłyby swoje uzasadnienie w sytuacji, gdyby uniemożliwiono udział podmiotowi, który powinien zostać uznany za stronę, co na gruncie niniejszego postępowania nie miało miejsca. W jego ocenie nie ulega wątpliwości, że liczba stron postępowania przekracza 20, co znajduje swoje odzwierciedlenie w wypisie z rejestru gruntów. Uzasadnionym zatem było ogłaszanie o podejmowanych czynnościach w drodze obwieszczeń.

Odnosząc się z kolei do zarzutów skarżących co do braku udokumentowania publikowania obwieszczeń Kolegium wskazało, iż są one gołosłowne i mijające się z ustaleniami wynikającymi ze zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie. Każde obwieszczenie było bowiem podane do publicznej wiadomości przez organ I instancji (poprzez zamieszczenie na tablicy ogłoszeń oraz na stronie BIP) oraz przez sołtysa wsi G. Ponadto Kolegium nadmieniło, że skarżący w trakcie rozprawy administracyjnej w dniu [...] r. nie podnosili wątpliwości co do sposobu publikowania obwieszczeń. Wątpliwości nie miała także M.T., która – jak wskazało Kolegium - choć aktywnie uczestniczy w postępowaniu, to jednak nie jest jego stroną.

W odniesieniu do zarzutu, że organ I instancji dopuścił do udziału w postępowaniu nieuprawniony podmiot (tj. Komitet Mieszkańców wsi G.) Kolegium wskazało, że postępowanie administracyjne nie jest stricte sformalizowanym postępowaniem. W szczególności w postępowaniach szczegółowych czasem można zauważyć odmienne zasady, a przykładem tego jest postepowanie w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w którym należy zapewnić realny udział społeczeństwu. W rezultacie udzielanie odpowiedzi przez organ I instancji Komitetowi należy oceniać właśnie przez pryzmat zapewnienia szerokiego udziału społeczeństwu w postępowaniu, a nie w świetle zasady zapewnienia czynnego udziału stronom stosownie do regulacji zawartej w k.p.a.

Postanowieniem z dnia 19 stycznia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę C.D., H.S., B.P., H.M., D.R. i K.M. z uwagi na zaniechanie przez nie uiszczenia w terminie wymaganego wpisu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 z późn.zm.) kompetencje sądów administracyjnych w zakresie kontroli działalności administracji publicznej ograniczone zostały do oceny działalności tych organów pod względem zgodności z prawem. Działając w granicach przyznanych kompetencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny prawidłowości zastosowania w postępowaniu administracyjnym przepisów obowiązującego prawa materialnego i procesowego oraz trafności ich wykładni. Dokonując czynności kontrolnych, Sąd zobowiązany jest uwzględnić stan faktyczny i prawny jaki istniał w chwili wydania zaskarżonej decyzji lub postanowienia. Należy też dodać, że w myśl przepisu art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.). sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, co oznacza, że ma prawo, a nawet obowiązek, wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze. Działając w granicach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny, po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie przez organy administracji okoliczności faktycznych oraz obowiązujących w czasie podejmowania zaskarżonego aktu przepisów prawnych stwierdził, że w realiach niniejszej sprawy istnieje konieczność zastosowania w sprawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., gdyż zaskarżona decyzja podjęta została z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Kontroli tut. Sądu podlegała decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J.G. z dnia [...] r. ([...]), zmieniająca decyzję Burmistrza Miasta i Gminy M. z dnia [...] r. o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie malarni zanurzeniowej na działce nr [...] w G. w ten sposób, że dodano w punkcie II lit. B ppkt 18 o treści " Uciążliwość obiektu w zakresie emisji do powietrza nie może przekraczać obowiązujących norm środowiskowych poza terenem, do którego inwestor ma tytuł prawny", a w pozostałym zakresie utrzymująca w mocy kwestionowaną decyzję.

Zgodnie z wyrażoną przepisem art. 15 k.p.a. zasadą ogólną postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Zasada ta również została utrwalona w art. 78 Konstytucji RP, a jej istotą jest zapewnienie stronom prawa do dwukrotnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej gwarantując możliwość zaskarżenia każdej nieostatecznej decyzji administracyjnej do organu administracyjnego wyższego stopnia. W konsekwencji prawodawca w art. 127 § 1 k.p.a. wskazał, że od decyzji wydanej w I instancji służy stronie odwołanie. Po jego przekazaniu przez organ I instancji w postępowaniu wstępnym organ odwoławczy jest obowiązany podjąć określone czynności mające na celu ustalenie, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Na tym etapie, a zatem przed jeszcze przystąpieniem do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, organ odwoławczy zobligowany jest do zbadania m.in. czy odwołanie wniosła jednostka mająca legitymację do złożenia niniejszego środka. Jeżeli w wyniku rozpoznania odwołania organ stwierdzi, że jednostka ta nie ma w danej sprawie indywidualnego interesu prawnego lub obowiązku, to wydaje on decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Podjęcie przez organ takiej decyzji z samej swej istoty wyklucza możliwość merytorycznego rozpoznania odwołania.

W realiach niniejszej sprawy powyższego zabrakło, gdyż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J.G. na etapie wstępnym postępowania odwoławczego zaniechało sprawdzenia czy wnoszący odwołanie od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy M. są do tego uprawnieni, a zatem czy przysługuje im interes prawny. W kontrolowanej sprawie mamy do czynienia z wielością stron postepowania, gdyż odwołanie od decyzji organu I instancji złożyli: A.M., A.D., C. D., M.R., J.K., Ł.K., S. P., J.R., A.M., K.M., B.O., J.O., J.G., K.G., K. i A. T., H. i Z.M., ET., T.K., J. K., G. M., H.S. i S. J. Organ odwoławczy nie wypełnił jednak ciążącego na nim obowiązku zbadania przymiotu strony wobec każdego odwołującego z osobna, chociaż w niniejszej sprawie istnieją wątpliwości, podnoszone również na etapie składania skargi co do w ogóle prawidłowości ustalenia stron postępowania. W przekazanych aktach administracyjnych próżno szukać jednoznacznej informacji wskazującej z imienia i nazwiska strony postępowania wraz z oznaczeniem nieruchomości, do której przysługuje im tytuł prawny. Znajdują się tam wyłącznie wydruki kontrole z ewidencji gruntów z tą jednakże adnotacją, że nie stanowią one "podstawy do czynności prawnych". Wzmianki o tym, w jaki sposób organy ustaliły krąg stron postępowania brak jest także w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji.

Wobec powyższego Sąd nie miał wątpliwości, że ponowne rozpoznanie sprawy na skutek złożonego odwołania i wydanie decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. przed wyjaśnieniem kwestii dopuszczalności podmiotowej odwołania stanowiło naruszenie tegoż przepisu. W realiach niniejszej sprawy organ rozstrzygnął bowiem ponownie sprawę, nie oceniając wcześniej, czy wnoszący odwołanie ma interes prawny w kwestionowaniu aktu organu I instancji. Nie ustalił zatem w toku rozpoznania odwołania na podstawie stanu faktycznego wynikającego z dowodów zebranych przez organ pierwszoinstancyjny wraz z ewentualnym ich uzupełnieniem zgodnie z art. 136 k.p.a. czy wnoszący odwołanie legitymują się interesem prawnym. W przypadku ustalenia, iż niektórzy z odwołujących nie posiadają interesu prawnego w toczącym się postępowaniu, będzie zachodziła konieczność wydania w postępowaniu odwoławczym różnych rozstrzygnięć z art. 138 k.p.a. w odniesieniu do każdego odwołującego się. W sytuacji zaś stwierdzenia przez organ odwoławczy, że wnoszący odwołanie nie jest stroną zasadnym będzie wydanie decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., co też wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów z dnia 5 lipca 1999 r. (OPS 16/98, ONSA 1999, nr 4, poz. 119).

Jedynie marginalnie Sąd chciałby w tym miejscu zaznaczyć, że dla realizacji zasadniczego celu postępowania administracyjnego jakim jest rozstrzygnięcie sprawy, pierwszorzędne znaczenie ma ustalenie obowiązującej normy prawa, odpowiedniej dla rozstrzygnięcia danej sprawy, co nieodzownie wiąże się z koniecznością prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy. W doktrynie podkreśla się wynikający dla organów administracji publicznej z tej zasady nakaz wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa (W. Dawidowicz "Ogólne postępowanie administracyjne", s.108). Zasada prawdy obiektywnej nakłada na organ prowadzący postępowanie obowiązek określenia z urzędu jakie dowody są niezbędne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz obowiązek ich przeprowadzenia z urzędu. Z zasadą tą skorelowane są regulacje umieszczone w art. 77 k.p.a., wedle którego organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, tak aby ustalony stan faktyczny zgodny był z rzeczywistością. To czy dana okoliczność została udowodniona, można zaś ocenić jedynie na podstawie całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.). Szczególnie istotne jest przy tym prawidłowe wyznaczenie kręgu stron postepowania, a następnie zapewnienie im wszystkich uprawnień procesowych, w tym czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwienie wypowiedzenia się co do zabranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 § 1 k.p.a.). Udział strony w całym postępowaniu dowodowym jest nieodzowny, gdyż prawo czynnego udziału strony w postępowaniu, jako korelat obowiązku organu, obejmuje uprawnienie do podejmowania czynności procesowych mających wpływ na ustalenie stanu faktycznego i prawnego sprawy administracyjnej (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 29 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 1155/13). Wymóg ten nabiera wymiernego znaczenia w postępowaniu, w którym zastosowanie znajduje art. 49 k.p.a., wedle którego zawiadomienie stron o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej następuje przez obwieszczenie. Przepis ten w związku z art. 74 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U z 2013, poz. 1235 ze zm.) miał zastosowanie w badanej sprawie, gdyż organy uznały, że liczba jej stron przekracza 20. Przyjęcie tejże okoliczności przez organ I instancji jakkolwiek budzi wątpliwość w kontekście wspomnianego braku imiennego wyciągu osób uznanych za stronę postępowania, to jednak zostało pominięte przez organ odwoławczy w toku rozpoznawania niniejszej sprawy, co też nie zasługuje na aprobatę. Chociaż zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania organ II instancji zobligowany był do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy w jej granicach, a nie wyłącznie oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji pod względem sformułowanych wobec niej w odwołaniu zarzutów, to nie podjął jakichkolwiek działań mających na celu wyjaśnienie tejże kwestii w aspekcie ustaleń poczynionych przez organ I instancji.

Skoro zatem w realiach badanej sprawy Sąd stwierdził, iż doszło do naruszenia przepisów postępowania, które to mogło mieć istotny wpływ na wynika sprawy, zasadnym było uchylenie zaskarżonej decyzji, co też orzeczono w pkt. I sentencji wyroku kierując się dyspozycją z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Rozstrzygnięcie natomiast w pkt. II znajduje swoje uzasadnienie w brzmieniu art. 152 p.p.s.a.

Rozpoznając na nowo sprawę Kolegium w pierwszej kolejności powinno ustalić, czy osoby wnoszące odwołanie mają ku temu legitymację, a następnie ponownie rozpoznać niniejszą sprawę w aspekcie prawidłowości ustalenia stron postępowania.