Postanowienie WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 552/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2014-11-17 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Przywrócono termin do wniesienia skargi
Powołane przepisy: article: art. 86 par. 1, art. 87 par. 1, 2, 4
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T.R. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 kwietnia 2014 r., nr [...], w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego postanawia przywrócić termin do wniesienia skargi.


UZASADNIENIE

Skarżący T.R. złożył w dniu 21 lipca 2014 r. (data stempla pocztowego) wniosek do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego bądź adwokata z urzędu. W formularzu wniosku wskazał, że domaga się udzielenia prawa pomocy w związku z wydaną przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją z dnia 29 kwietnia 2014 r., nr [...], przez ustanowienie pełnomocnika, który udzieli mu pomocy w sporządzeniu i wniesieniu skargi na decyzję.

Postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SO/Op 55/14, referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, ustanowiono dla skarżącego adwokata, wyjaśniając w uzasadnieniu postanowienia, że skarżący jest już zwolniony od kosztów sądowych z mocy art. 239 pkt 1 lit. a ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a.

Okręgowa Rada Adwokacka w Opolu, w dniu 15 września 2014 r., przesłała do tut. Sądu pismo z 9 września 2014 r., informując w nim, że wyznaczyła dla skarżącego adwokata z urzędu M.K., wykonującego zawód w Kancelarii Adwokackiej w [...].

W dniu 30 września 2014 r. pełnomocnik T.R. złożył w imieniu skarżącego skargę na wyżej opisane rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia, za pośrednictwem organu drugiej instancji. We wniosku tym wskazał, że o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu dowiedział się z pisma Okręgowej Rady Adwokackiej w Opolu z dnia 3 września 2014 r., doręczonego mu w dniu 11 września 2014 r. Pełnomocnik wyjaśnił też, że do dnia 26 września 2014 r. starał się skontaktować ze skarżącym. Próby te okazały się bezskuteczne.

Skarżący, jak dokumentuje to zwrotne pocztowe potwierdzenie odbioru znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy, odebrał skarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu w dniu 18 lipca 2014 r.

Odpowiadając na skargę, pismem procesowym z dnia 28 października 2014 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o jej odrzucenie z uwagi na wniesienie skargi po terminie, ewentualnie - w razie przywrócenia terminu do wniesienia skargi - o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 P.p.s.a.).

W piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.), a równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.). Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym, nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Może być stosowane, gdy przewidują je przepisy szczegółowe, pozwala ono na ustalenie okoliczności faktycznych bez przeprowadzania postępowania dowodowego. Dopuszczalne jest uprawdopodobnienie istnienia okoliczności faktycznych wskazujących na brak winy osoby, która uchybiła terminowi (por. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski "Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne", Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2012 r., str. 213).

Podstawowymi przesłankami, które warunkują przywrócenie terminu jest zatem zachowanie wymogu formalnego z art. 87 § 1 P.p.s.a. oraz stwierdzenie uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego.

W pierwszej kolejności należy odnotować, że skarżący zwrócił się do tut. Sądu o ustanowienie pełnomocnika z urzędu do wniesienia skargi, czyniąc to trzy dni po otrzymaniu decyzji organu drugiej instancji. Takie działanie skarżącego było dopuszczalne w świetle art. 243 § 1 zdanie pierwsze P.p.s.a., przewidującego, że prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania.

Ustanowiony dla skarżącego z urzędu pełnomocnik wskazał, że w dniu 11 września 2014 r. dowiedział się o wyznaczeniu go do pełnienia tej funkcji.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że wniosek o przywrócenie terminu jest spóźniony, jeżeli został wniesiony po upływie 7-dniowego terminu przewidzianego w art. 87 § 1 P.p.s.a. Termin ten liczy się od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a nie od daty, w której strona dowiedziała się o uchybieniu terminu (patrz: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt I GSK 1555/11, dostępne w Systemie Informacji Prawnej LEX nr 1103968).

W sprawie należało więc ustalić czas ustania przyczyny uchybienia terminu do wniesienia skargi. Również w tej kwestii Sąd kierował się poglądami utrwalonymi w orzecznictwie. I tak, w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 stycznia 2009 r., sygn. akt II GZ 8/09, teza 2, dostępnym w Systemie Informacji Prawnej LEX nr 551906, uznano, że w sytuacji ustanowienia pełnomocnika z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym należy przyjąć, że dniem, z którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jest dzień, w którym pełnomocnik miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej, nie później jednak niż dzień, w którym upłynęło 30 dni od momentu kiedy strona dowiedziała się o fakcie jego ustanowienia. Przenosząc ten pogląd na grunt niniejszej sprawy, Sąd stwierdził, że pełnomocnik T.R. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w dniu 30 września 2014 r., czyli zmieścił się w terminie 30 dni, liczonym od dnia 11 września 2014 r., kiedy dowiedział się o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu w niniejszej sprawie. Sąd przyjął, że podany przez adwokata we wniosku dzień 26 września 2014 r., kiedy ostatni raz spróbował się skontaktować ze skarżącym, stanowi datę ustania przyczyny uchybienia terminu, będąc również dniem, w którym miał on możliwość faktycznie działać. Pełnomocnik zmieścił się także, wnosząc w dniu 30 września 2014 r. skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia, w wymaganym - na podstawie ww. art. 87 § 1 P.p.s.a. - terminie 7 dni, liczonym od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu.

W tym miejscu zauważyć przyjdzie, że dla oceny przesłanek przywrócenia terminu należy analizować przede wszystkim zachowanie się pełnomocnika skarżącego, a nie tylko samego skarżącego. Przemawiają za tym podzielane przez tut. Sąd, aktualne poglądy wyrażone w orzecznictwie sądowodaministracyjnym w przedmiocie problematyki przywracania terminu, jak np. w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2011 r., sygn. akt II FZ 736/11, dostępnym w Systemie Informacji Prawnej LEX nr 1151450, wedle którego "W przypadku, gdy strona reprezentowana jest przez pełnomocnika, to jego brak winy jest warunkiem przywrócenia terminu przez sąd, bowiem to na nim spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych."

Z kolei po myśli art. 87 § 2 P.p.s.a., strona, która uchybiła terminowi powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna. Przepis o przywróceniu terminu do dokonywania czynności procesowych nie może być przy tym interpretowany w sposób rozszerzający, gdyż zasadą jest dokonanie czynności w terminie. O braku winy strony można mówić, gdy dokonanie czynności w ogóle (w sensie obiektywnym) było wykluczone, jak również w takich przypadkach, w których w danych okolicznościach nie można było oczekiwać od strony, by zachowała dany termin procesowy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 czerwca 1999 r., sygn. akt I PKN 103/99, opubl. OSNP 2000/19/719, System Informacji Prawnej LEX nr 42064). Przeszkody te muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny.

Ocena, czy zaistniały przesłanki pozytywne do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu, pozwalające na uznanie, że wnioskodawca nie ponosi winy w uchybieniu terminu, należy do Sądu. Badając tę kwestię, Sąd powinien przeanalizować wszystkie okoliczności sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy.

Opierając się o całokształt okoliczności sprawy należy stwierdzić, iż przedstawiona przez pełnomocnika skarżącego argumentacja może stanowić pozytywną przesłankę pozwalającą na przywrócenie uchybionego terminu. Ponadto, w ocenie Sądu, nie bez znaczenia dla kwestii przywrócenia terminu jest tu zachowanie się samego skarżącego, który niezwłocznie, po odebraniu skarżonej decyzji, tj. 21 lipca 2014 r., zwrócił się do Sądu o wyznaczenie profesjonalnego pełnomocnika w celu udzielenia pomocy we wniesieniu skargi.

Analizując zatem stan faktyczny sprawy, w kontekście powołanych przepisów P.p.s.a. oraz orzecznictwa i piśmiennictwa, Sąd uznał, że zarówno skarżący, jak i jego pełnomocnik nie zawinili w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, co uprawdopodobnili, zachowując jednocześnie wyżej opisany wymóg formalny z art. 87 § 1 P.p.s.a.

Wobec powyższego orzeczono, jak w sentencji, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a.