Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 240/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-02-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 15 par. 1 pkt 4 w zw. z art. 4
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 5 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1991 nr 101 poz 444
law: Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) sędzia del. WSA Jolanta Górska po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy z wniosku Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Pile o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Dyrektorem Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Pile a Starostą Czarnkowsko – Trzcianeckim w przedmiocie wskazania organu właściwego do załatwienia wniosku J. M. z 24 czerwca 2019 r. postanawia: wskazać Starostę Czarnkowsko – Trzcianeckiego jako organ właściwy w sprawie


UZASADNIENIE

Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Pile wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Starostą Czarnkowsko – Trzcianeckim w przedmiocie wskazania organu właściwego do załatwienia wniosku J. M. w sprawie dokonania zmiany ewidencyjnej na działce nr [...], obręb Z., oznaczonej jako Ls VI.

W uzasadnieniu wniosku wskazano, że J. M. złożył do Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Pile wniosek o wyrażenie zgody na zmianę ewidencyjną na działce nr [...], obręb Z., oznaczonej jako Ls VI, stanowiącej jego własność w ten sposób, aby użytek Ls przenieść z części czołowej działki przy drodze głównej, o pow. 0,09 ha, pozbawionej drzew, na część końcową działki, gdzie faktycznie rośnie las sosnowo – dębowy. Taka zamiana użytku na w/w działce umożliwiłaby wnioskodawcy budowę domu (fakt znany organowi z urzędu).

Z uwagi na to, że wniosek dotyczy zmiany ewidencyjnej działki poprzez zmianę użytku Ls na R o pow. [...] ha, organ przekazał wniosek Staroście Czarnkowsko – Trzcianeckiemu jako organowi właściwemu do rozpoznania sprawy (zawiadomienie – pismo z dnia 4 lipca 2019 r.). Natomiast Starosta Czarnkowsko – Trzcianecki pismem z dnia 17 lipca 2019 r. przekazał wniosek z powrotem Dyrektorowi Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Pile uzasadniając to tym, że J. M. wniósł do Starostwa podobny wniosek w dniu 2 marca 2018 r., który – w ocenie Starosty – został załatwiony.

Organ wnioskujący uważa, że nie ma kompetencji do załatwienia wniosku poprzez dokonanie zmiany ewidencyjnej użytku Ls na działce [...], obręb Z.

Powołując się na przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, wskazano na zadania starosty, podając m.in., że ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie (art. 22). Podano, że odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 24 ust. 2c). W szczególności, w przypadku potraktowania wniosku jako wniosku o zmianę klasyfikacji gruntu, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 12 września 2012 r. w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów, (Dz. U 2012 r., poz. 1246 ze zm.), klasyfikację przeprowadza starosta (...) na wniosek właściciela gruntów podlegających klasyfikacji (§ 3 rozporządzenia), który kończy postępowanie decyzją administracyjną o ustaleniu klasyfikacji gruntu. Podano, że podstawą wszczęcia w/w postępowania, na wniosek właściciela gruntu, mógłby być fakt przeprowadzonej zmiany lasu na użytek rolny ze względu na szczególnie uzasadnione potrzeby właściciela lasu w trybie art. 13 ust. 2 pkt 2) ustawy o lasach, gdzie kompetencję do wydania takiej decyzji administracyjnej ma również starosta, z uwagi na to, że las nie stanowi własności Skarbu Państwa – jest własnością J. M.

Wobec powyższego organ wnioskujący stwierdził, że nie ma kompetencji do załatwienia wniosku w sprawie dokonania zmiany ewidencyjnej działki. Zaznaczył, że w przypadku potraktowania tego wniosku jako wniosek o ustalenie nowej klasyfikacji gruntu – również nie ma takiej kompetencji. W przypadku potraktowania tego wniosku jako złożonego w trybie art. 13 ustawy o lasach – również nie ma takiej kompetencji, bo las nie jest własnością Skarbu Państwa. We wszystkich tych sprawach kompetencję do załatwienia wniosku ma starosta.

W odpowiedzi na wniosek, Starosta Czarnkowsko – Trzcianecki wskazał, że nie występują po jego stronie kompetencje do załatwienia wniosku strony wyłącznie poprzez zmiany w zapisach ewidencji gruntów.

Wskazano, że część wniosku dotycząca zmiany w ewidencji gruntów lasu na nieużytek z uwagi na przepisy ustawy ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. 2017 r., poz. 1161) powinna być rozstrzygnięta przez Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych. Zgodnie bowiem z art. 11 ust. 1 wyłączenie z produkcji gruntów leśnych, przeznaczonych na cele nieleśne – może nastąpić po wydaniu decyzji zezwalających na takie wyłączenie. Z kolei art. 5 tej ustawy stanowi, że jeżeli przepisy nie stanowią inaczej, właściwym w sprawach ochrony gruntów rolnych jest starosta, a gruntów leśnych - dyrektor regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych. Zdaniem Starosty, wyłącznie geodezyjne podejście do tej kwestii, polegające na technicznej zmianie wpisu w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostę byłoby obejściem ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Tutaj zmiana w ewidencji może być tylko zmianą wtórną do decyzji podjętej przez inny organ.

Część wniosku dotycząca zmiany w ewidencji nieużytku na las może być, zdaniem Starosty, załatwiona na podstawie prawa geodezyjnego i kartograficznego (Dz. U. 2019 r., poz. 725) w drodze aktualizacji danych ewidencji gruntów i budynków (art. 24 ust. 2a, 2b).

Niezależnie od powyższego Starosta zauważył, że wniosek strony nie został sformułowany w sposób precyzyjny, dlatego koniecznym było wezwanie strony do jego dookreślenia. W pierwszej kolejności winien to uczynić Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych, do którego został on zaadresowany.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. – dalej "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Spór o właściwość ma miejsce wtedy, gdy rozbieżność poglądów co do zakresu działania organów administracji publicznej zachodzi w odniesieniu do rozpoznania i rozstrzygnięcia tej samej sprawy, którą zajmują się dwa organy administracji publicznej (spór pozytywny) lub której organy administracji publicznej odmawiają przyjęcia do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, powołując się na brak podstaw do ustalenia swej właściwości (spór negatywny). Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, które nie mają wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość rozstrzyganym przez sąd administracyjny (art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a.). Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest właściwością Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a.).

W niniejszej sprawie zaistniał negatywny spór kompetencyjny pomiędzy Dyrekcją Lasów Państwowych w Pile a Starostą Czarnkowsko – Trzcianeckim w przedmiocie wskazania organu właściwego do załatwienia sprawy z wniosku J. M. z dnia 26 czerwca 2019 r. w sprawie dokonania zmiany ewidencyjnej na działce nr [...], obręb Z., oznaczonej jako Ls VI.

Należy wskazać, że zgodnie z art. 7d pkt 1 ustawy z 17 maja 1999 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2019 r., poz. 725), do zadań starosty należy w szczególności prowadzenie powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w tym ewidencji gruntów i budynków, gleboznawczej klasyfikacji gruntów i geodezyjnej ewidencji sieci uzbrojenia terenu oraz dysponowanie środkami powiatowego Funduszu Gospodarki Zasobem Geodezyjnym i Kartograficznym.

Natomiast zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z 28 września 1991r. (Dz. U. z 2020 r., poz. 6) o lasach, nadzór nad gospodarką leśną w lasach niestanowiących własności Skarbu Państwa sprawuje starosta. Zaś art. 13 ust. 2 powołanej ustawy stanowi, że zmiana lasu na użytek rolny jest dopuszczalna w przypadkach szczególnie uzasadnionych potrzeb właścicieli lasów. Decyzje w tych sprawach w stosunku do lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa wydaje starosta.

W niniejszej zaś sprawie mamy do czynienia z takim właśnie przypadkiem, gdyż właścicielem lasu nie jest Skarb Państwa, a J. M.

Zatem, skoro – w myśl powołanych wyżej przepisów – staroście zostały zlecone zadania administracji rządowej z zakresu prowadzenia powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w tym ewidencji gruntów i budynków, gleboznawczej klasyfikacji gruntów i geodezyjnej ewidencji sieci uzbrojenia terenu oraz dysponowanie środkami powiatowego Funduszu Gospodarki Zasobem Geodezyjnym i Kartograficznym, zaś nadzór nad gospodarką leśną w lasach niestanowiących własności Skarbu Państwa sprawuje starosta – to uznać należy, że do załatwienia wniosku J. M. o dokonanie zmiany ewidencyjnej na jego działce, właściwy jest Starosta Czarnkowsko – Trzcianecki.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 15 § 1 pkt 4 oraz § 2 w zw. z art. 4 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.