Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1025/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-07-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska – Matusiak Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Asesor WSA Piotr Borowiecki Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2006 r. sprawy ze skargi Gminy Miejskiej [...] na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na uprzywilejowanie pojazdu w ruchu drogowym oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do tutejszego Sądu decyzją z dnia [...] marca 2006 r. Nr [...], Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej jako: MSWiA), na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 12 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 roku, Nr 108, poz. 908 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a., po rozpoznaniu wniosku Gminy Miejskiej [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją MSWiA z dnia [...] stycznia 2006 r. Nr [...] odmawiającą wydania zezwolenia na uprzywilejowanie w ruchu drogowym pojazdu samochodowego marki [...] nr rej. [...], nr nadwozia [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że nadanie atrybutu pojazdu uprzywilejowanego w ruchu drogowym przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji może nastąpić na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 12 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 roku, Nr 108, poz. 908 ze zm., dalej jako ustawa o r.d.) wyłącznie w przypadku używania tego pojazdu w związku z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego. Zdaniem organu, wykładnia powyższego przepisu prowadzi do wniosku, że przewidywana możliwość uprzywilejowania pojazdu dotyczy jedynie przypadków bezpośrednich faktycznych działań związanych z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego, a nie działań ewentualnych i hipotetycznych, które mogą wystąpić w bliżej nieokreślonej przyszłości. Natomiast każde zwiększenie liczby pojazdów uprzywilejowanych w istotny sposób wpłynęłoby na wzrost zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym, jak również ograniczałoby możliwość właściwego korzystania w uprzywilejowania pojazdu, które obligatoryjnie korzystają z uprzywilejowania w ruchu drogowym.

Odnosząc się do argumentacji strony, że sporny pojazd ma być wykorzystany w sytuacjach związanych z ratowaniem życia i zdrowia ludzkiego, bowiem do zadań Straży należy m.in. doprowadzanie osób do izby wytrzeźwień jeżeli osoby te znajdują się w okolicznościach zagrażających ich życiu lub zdrowiu (art. 11 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku o strażach gminnych) organ stwierdził, że nie jest to przesłanka wyczerpująca warunki określone w art. 53 ust.1 pkt 12 ww. ustawy. Podobnie, zdaniem MSWiA, nie spełniają warunków ww. przepisu pozostałe podane przez wnioskującego przykłady interwencji. Organ zaakcentował, że do zadań straży należy w szczególności jedynie współdziałanie z właściwymi podmiotami w zakresie ratowania życia i zdrowia obywateli. Ponadto MSWiA powołał się na pismo Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], negatywnie opiniujące przedmiotowy wniosek z uwagi na to, że pojazd ten nie jest włączony do zintegrowanego Systemu Ratownictwa w [...]. Poza tym baza transportowa Komendy Powiatowej Policji w [...] w zupełności zaspokaja potrzeby związane z realizacją zawartego pomiędzy Urzędem Gminy w [...] a Policją porozumienia w zakresie wspólnych działań na rzecz poprawy bezpieczeństwa i porządku publicznego. Powołując się na stanowisko Komendanta Policji organ stwierdził, że Straż Miejska może wykorzystywać sygnały świetlne barwy żółtej podczas wykonywanych przez siebie czynności.

Na decyzję Nr [...]z dnia [...] marca 2006 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Gmina Miejska w [...], domagając się jej uchylenia oraz utrzymanej nią w mocy decyzji nr [...] z dnia [...] stycznia 2006r. oraz zasądzenia na rzecz skarżącego kosztów postępowania w sprawie.

Zaskarżonej decyzji zarzucono błędne zastosowanie art. 53 ust.1 pkt 12 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz przekroczenie granic uznaniowości zakreślonych ww. przepisem.

W uzasadnieniu skargi podtrzymano argumentację prezentowaną w toku postępowania administracyjnego akcentując, że wniosek o wydanie przedmiotowego zezwolenia został złożony w związku z wycofaniem z eksploatacji dotychczasowego pojazdu Straży Miejskiej w [...], który posiadał status pojazdu uprzywilejowanego zgodnie z zezwoleniem MSWiA z dnia [...] maja 1998 r. W ocenie strony, opinia Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] zawiera jedynie przypuszczenia, iż fakt uprzywilejowania pojazdu może być nadużywany w związku z czym nie powinna być brana pod uwagę. Zdaniem skarżącej, bez znaczenia pozostaje fakt, czy zadania straży gminnej określone ustawą o Strażach Gminnych a w szczególności określonych w art.11 pkt 3. wykonywane są w zakresie współdziałania z innymi jednostkami, czy też samodzielnie. Ponadto zwrócono uwagę, że wskazane we wniosku przykłady interwencji świadczą o tym, że Straż Miejska podejmowała czynności związane z ratowaniem życia i zdrowia ludzkiego np. odwożąc osoby nietrzeźwe do Izby Wytrzeźwień w [...]. Strona dodatkowo przywołała wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 maja 2005r. wydany w sprawie sygn. VI SA/Wa 1734/04, dotyczący Straży Miejskiej w W., gdyż jej zdaniem ww. sprawa jest analogiczna do niniejszej a tam MSWiA wydał decyzję pozytywną.

W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wnosił o jej oddalenie podtrzymując w całości argumenty, zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 z 2002 roku, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja prawa nie narusza a zatem skarga nie znajduje usprawiedliwionych podstaw.

W rozpatrywanej sprawie, wbrew zarzutom skarżącego, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmawiając uprzywilejowania w ruchu drogowym pojazdu samochodowego wskazanego we wniosku nie naruszył prawa, a w szczególności przepisu art. 53 ust. 1 pkt 12 ustawy Prawo o ruchu drogowym a przy wydawaniu decyzji nie przekroczył granic uznania administracyjnego.

Na wstępie należy podnieść, że ustawa z dnia 12 czerwca 2003r. o zmianie ustawy o strażach gminnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 130, poz.190) w art. 1 pkt 5 uchyla przepis art. 13 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. o strażach gminnych (Dz. U. Nr 123, poz. 779 ze zm.). Konsekwencją uchylenia art. 13 ustawy o strażach gminnych jest zniesienie odrębnego trybu i zasad uznawania pojazdów straży gminnej (miejskiej) za pojazdy uprzywilejowane w ruchu drogowym i zastosowanie w tym zakresie zasad ogólnych wynikających z przepisu art. 53 ust.1 pkt 12 ustawy prawo o ruchu drogowym.

Zgodnie z dyspozycją przepisu art. 53 ust. 1 Prawo o ruchu drogowym pojazdem uprzywilejowanym w ruchu drogowym może być pojazd samochodowy:

1/jednostek ochrony przeciwpożarowej;

2/pogotowia ratunkowego;

3/Policji;

4/jednostki ratownictwa chemicznego;

5/Straży Granicznej;

6/Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego;

7/Agencji Wywiadu;

8/Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej;

9/Służby Więziennej;

10/Biura Ochrony Rządu;

10a) kontroli skarbowej;

10b) Służby Celnej;

11/Inspekcji Transportu Drogowego

12/jednostki niewymienionej w pkt 1-11 jeżeli jest używany w związku

z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego – na podstawie zezwolenia ministra właściwego do spraw wewnętrznych.

Z powołanego wyżej art. 53 ust.1 pkt 12 wynika, że zezwolenia są wydawane w ramach uznania administracyjnego przy spełnieniu przesłanek zawartych w tym przepisie, a więc jeżeli pojazd jest używany w związku z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego. Przy czym zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. wyrok NSA z dnia 24 maja 1999 r. II SA 547/99, wyrok NSA z 9 października 1998 r. II SA 1081/98, wyrok NSA z 2 lutego 1999 r., II SA 1750/98) chodzi tutaj o przypadki bezpośrednich – faktycznych działań związanych z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego, a nie działań ewentualnych i hipotetycznych, które mogą wystąpić w bliżej nieokreślonej przyszłości. Zdaniem Sądu, granice uznania administracyjnego jakie zostały wyznaczone w tego rodzaju sprawach przepisem art. 53 ust. 1 pkt 12 Prawa o ruchu drogowym oraz przepisem ogólnym - art. 7 k.p.a., to znaczy interesem wnioskodawcy i interesem społecznym nie zostały przez organ przekroczone, a kwestionowana decyzja nie nosi cech dowolności. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji zgodnie bowiem z wymogami zawartymi w art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. wskazał na przesłanki, którymi kierował się wydając zaskarżoną decyzję i swoje stanowisko przekonywująco uzasadnił.

W toku postępowania skarżący powoływał się na to, że pojazd Straży Miejskiej w [...] jest używany w związku z ratowaniem życia i zdrowia ludzkiego, ponieważ do zadań tej formacji należy m.in. w myśl art. 11 pkt 7 ustawy o strażach gminnych, doprowadzanie osób nietrzeźwych do izby wytrzeźwień lub miejsca ich zamieszkania, jeżeli te osoby m.in. znajdują się w okolicznościach zagrażających ich życiu lub zdrowiu. Ponadto, w ocenie strony, przesłanką uzasadniającą wydanie pozytywnej dla wnioskodawcy decyzji jest również to, iż do zadań straży należy współdziałanie z właściwymi podmiotami w zakresie ratowania życia i zdrowia obywateli. Strona podała we wniosku przykłady interwencji podejmowanych przez Straż Miejską w [...] w których zagrożone było zdrowie lub życie obywateli. Tymczasem, jak to trafnie podniósł Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, ustawowa działalność skarżącego, polega na ochronie porządku publicznego (art. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku o strażach gminnych) a jeżeli chodzi o ratowanie życia i zdrowia obywateli to straż gminna współdziała z innymi powołanymi do tego jednostkami (art. 11 pkt 3 cyt. wyżej ustawy), nie jest to jednak jej podstawowa działalność.

Należy podzielić pogląd organu, że doprowadzanie osób nietrzeźwych znajdujących się w okolicznościach zagrażających ich życiu i zdrowiu do izby wytrzeźwień nie należy do przesłanek uzasadniających wykorzystanie uprzywilejowania w ruchu drogowym. Skoro bowiem ustawodawca pomimo, że w art. 11 pkt 7 ustawy o strażach gminnych do zadań straży zaliczył "doprowadzanie osób nietrzeźwych do izby wytrzeźwień lub miejsca ich zamieszkania, jeżeli osoby, znajdują się w okolicznościach zagrażających ich życiu lub zdrowiu", a następnie uchylił art. 13 ustawy o strażach gminnych nie rozszerzając katalogu podmiotów, których pojazdy korzystają z uprzywilejowania na podstawie ustawy Prawo o ruchu drogowym o pojazdy straży gminnych oznacza, że zasadność wydania zezwolenia na uprzywilejowanie w ruchu rozpatrywana jest indywidualnie w każdej sprawie z wniosku o udzielenie zezwolenia w oparciu o art. 53 pkt 12 ustawy prawo o ruchu drogowym. Nie wystarczy więc wskazać na omawiany przepis art. 11 pkt 7 ustawy o strażach gminnych i wyprowadzać z niego wniosek, że przepis ten stanowi samoistną przesłankę do domagania się wydania zezwolenia, na podstawie art. 53 pkt 12 ustawy Prawo o ruchu drogowym, dla pojazdu będącego w dyspozycji Straży Miejskiej.

Za chybione uznać należy powołanie się przez skarżącego na wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 maja 2005r. wydany w sprawie sygn VI SA/Wa 1734/04, gdyż Sądy administracyjne zgodnie z art. 184 Konstytucji RP sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w zakresie określonym w ustawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny wiąże więc zakres kontroli ustanowiony w ustawie. Tymczasem nie istnieje tak powszechnie zakreślony prawny obowiązek uwzględnienia orzeczeń sądowych. Nie można związania organu zawężonego tylko do konkretnej sprawy, będącej przedmiotem oceny sądowej, rozszerzać na inne sprawy tego samego rodzaju. Można jedynie wskazać, że z uzasadnienia prawomocnego wyroku w sprawie sygn. VI SA/Wa 1734/04 wynika, iż zgoda MSWiA na uprzywilejowanie pojazdu Straży Miejskiej w W. była wydana na tle stanu faktycznego związanego z odbywającym się w Warszawie Europejskim Szczytem Gospodarczym, co uzasadniało, zdaniem organu, przyjęcie tezy o realnym zagrożeniu zdrowia wielu osób biorących udział w ewentualnych protestach.

Zdaniem Sądu, za pozbawioną cech dowolności należy uznać ocenę dokonaną przez organ odnoszącą się do innych interwencji podanych we wniosku, jako nie dających, zdaniem organu, podstawy do korzystania z pojazdu uprzywilejowanego (m.in. pożar, wyrzucony na plażę niewybuch, wypadek drogowy, wyjazd do denata). Powyższe interwencje podejmowane są nie w ramach samodzielnych zadań straży miejskiej ale w porozumieniu z innymi jednostkami. Sąd nie podziela stanowiska prezentowanego w skardze, że bez znaczenia pozostaje fakt, czy zadanie wynikające z art. 11 pkt 3 ustawy o strażach gminnych wykonywane jest w zakresie współdziałania z innymi jednostkami czy też jest to zadanie wykonywane samodzielnie przez straż gminną. Jak wywodzi skarżąca- istotny jest fakt używania pojazdu do celów związanych z ratowaniem życia i zdrowia ludzkiego. W ocenie Sądu powyższa okoliczność tj. współdziałanie z podmiotami właściwymi w zakresie ratowania życia i zdrowia (art. 11 pkt 3 ustawy o strażach gminnych) ma znaczenie dla oceny konkretnego stanu faktycznego, bowiem podmioty te np. policja, pogotowie ratunkowe, jednostki ochrony przeciwpożarowej, jednostki ratownictwa chemicznego mają w zakresie swoich podstawowych zadań realizację przedsięwzięć mających na celu ochronę życia i zdrowia ludzi (por. np. Ustawę z 24 sierpnia 1991r. o ochronie przeciwpożarowej, ustawę z dnia 25 lipca 2001r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym, Ustawę z dnia 24 sierpnia 1991r.o Państwowej Straży Pożarnej). Tym podmiotom udzielane są, co do zasady, stosowne zezwolenia na podstawie art. 53 ustawy. W rozpatrywanej sprawie nie zostało wykazane, że specjalistyczne służby nie zapewniają dostatecznej pomocy w sytuacjach wystąpienia zagrożenia życia i zdrowia ludzkiego. Dokonanej przez organ oceny nie można uznać za dowolną ponieważ, jak już wyżej wskazano, do zadań ustawowych Straży Miejskiej nie należy rutynowe prowadzenie działalności w zakresie ratowania życia lub zdrowia ludzkiego a także nie można założyć a priori, że wnioskodawca będzie podejmował takie działania tylko dlatego, że podczas wykonywanych działań prewencyjnych (§ 4 Porozumienia z dnia 27 maja 2004r.) zdarzy się wypadek lub wystąpi zdarzenie wymagające użycia pojazdu Straży Miejskiej w celu ratowania życia lub zdrowia ludzkiego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona zarzuca również, że organ nie powinien wziąć pod uwagę opinii Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] gdyż zawiera ona, zdaniem strony, jedynie przypuszczenia iż fakt uprzywilejowania pojazdu Straży Miejskiej w ruchu drogowym może być nadużywany. Odnosząc się do tego zarzutu należy stwierdzić, że nie jest to zarzut uzasadniony bowiem zgodnie z art. 7 i 77 §1 kpa organ ma obowiązek w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. Jak wynika z akt sprawy, MSWiA zwrócił się o zajęcie stanowiska w przedmiocie złożonego wniosku do Komendanta Wojewódzkiego Policji, który zgodnie z art. 9 ust 1 ustawy o strażach gminnych sprawuje nadzór nad działalnością straży w zakresie fachowym w imieniu Komendanta Głównego Policji. W tym stanie rzeczy włączenie do materiału dowodowego stanowiska Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 30 grudnia 2005r. nie budzi wątpliwości, co do zgodności z prawem (art. 75 par. 1 k.p.a.). Dowód ten został w zaskarżonej decyzji oceniony w kontekście całego zebranego materiału a wyprowadzone wnioski nie noszą cech dowolności.

Z tych wszystkich względów, wobec stwierdzenia braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.