Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 207/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Biernat Sędziowie Jan Kacprzak (spr.) NSA Jan Grabowski Protokolant Monika Majak po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2007 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej B. S.A. z siedzibą w F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 311/05 w sprawie ze skargi B. S.A. z siedzibą w F. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 14 grudnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 13 kwietnia 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 311/05, oddalił skargę B. S.A. z siedzibą w F. (zwanej dalej: skarżącą lub spółką) na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z 14 grudnia 2004 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uznania prawa ochronnego na znak towarowy IR - 640010 MINSKAYA.

Wyrok został wydany w następującym stanie sprawy.

W dniu 7 sierpnia 1996 r. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej wydał wstępną decyzję odmawiającą w Polsce ochrony dla międzynarodowej rejestracji znaku towarowego mieszanego IR - 640010 MINSKAYA.

Decyzją z 27 sierpnia 2003 r. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej, na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 1 oraz art. 8 pkt 2 i ustawy o znakach towarowych z 31 stycznia 1985 r. (Dz. U. Nr 5, poz. 17 ze zm., zwanej dalej: u.z.t.) w związku z art. 315 ust. 3 oraz art. 145 ust. 1 ustawy z 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (tj. Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117, zwanej dalej: p.w.p.), odmówił uznania prawa ochronnego na znak towarowy , zarejestrowany pod nr 640010 w trybie Porozumienia Madryckiego o międzynarodowej rejestracji znaków na rzecz B. S.A. i wyznaczony na Polskę 20 lipca 1995 r. Organ w uzasadnieniu decyzji podał, że odmowa nastąpiła ze względu na podobieństwo przedmiotowego znaku do dwóch znaków przestrzennych, zgłoszonych z wcześniejszym pierwszeństwem oraz zarejestrowanych pod nr 79913 i nr 80064 na rzecz P.W.W. "P." Spółka Akcyjna z siedzibą w S. Ze względu na podobieństwo wymienionych znaków towarowych oraz przeznaczenie ich do oznaczania napojów alkoholowych, Urząd Patentowy stwierdził, że niedopuszczalna jest rejestracja przedmiotowego znaku, z uwagi na możliwość wprowadzenia w błąd nabywców towarów alkoholowych co do ich pochodzenia w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego. Organ stwierdził również, że niedopuszczalne jest uznanie w Polsce rejestracji międzynarodowej tego znaku, gdyż narusza on prawa osób trzecich, wykorzystując elementy plastyczne stanowiące przedmiot wzorów przemysłowych nr Rp 1 i Rp 2 zarejestrowanych na rzecz P.W.W. "P.". Organ podkreślił, iż elementy te zostały zawłaszczone przez zgłaszającego także do tworzenia innych znaków o postaci butelki przez dodanie do nich drugorzędnych elementów w postaci przedstawienia głów różnych postaci, elementów krajobrazu lub budowli.

Za nietrafny uznał organ argument zgłaszającego o rejestrowalności "mrożonej" butelki w związku z rejestracją pod nr 85827 znaku BELVEDERE VODKA ponieważ w tym przypadku nie występuje ściśle ograniczone, zbliżone do owalu, okienko, a ponadto uprawnionym do tego znaku jest zupełnie inny podmiot.

Wnioskiem z dnia 28 października 2003 r. B. S.A. wystąpiła o ponowne rozpatrzenie sprawy uzasadniając, że organ orzekający w niniejszej sprawie nie doprowadził do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w oparciu o całość informacji i materiałów przedstawionych w toku postępowania. Spółka podniosła, że organ postawił błędną tezę twierdząc, że przedmiotowy znak jest podobny w stopniu rodzącym ryzyko konfuzji do dwóch przestrzennych znaków towarowych zarejestrowanych na rzecz spółki P. z S. W ocenie B. S.A. Urząd Patentowy bezpodstawnie skoncentrował się jedynie na selektywnie wybranych elementach jej znaku towarowego, pomijając jego kompleksową postać, którą stanowi będące jednolitą całością charakterystyczne kombinowane oznaczenie przestrzenno - słowno - graficzne. Spółka podniosła również, że Urząd Patentowy skoncentrował się na przytoczeniu opisów znaków i na ich podstawie uznał, że zewnętrzny kształt oraz proporcje wymiarów butelek P.W.W. P. są analogiczne jak kształt znaku zgłoszonego. B. S.A. przypomniała również, że zarejestrowanie konkretnej postaci butelki jako znaku przestrzennego nie powinno być przeszkodą dla uzyskania ochrony dla innego oznaczenia przestrzenno - słowno - graficznego tylko dlatego, że również przedstawia formę butelki, bądź zawiera niektóre jej elementy. Spółka twierdziła, że organ orzekający bezpodstawnie skoncentrował się na rzekomym podobieństwie tylko jednego elementu - kształtu butelki - a pominął szereg innych elementów odróżniających jej znak od znaków przeciwstawionych. Spólka zwróciła również uwagę, że przeciwstawione znaki są również rejestracjami bazowymi dla międzynarodowych rejestracji, które bezkonfliktowo koegzystują wraz z przedmiotową rejestracją w szeregu państw takich jak Austria czy Włochy. Zdaniem spółki, rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie powinno zostać oparte na podstawie art. 6 quinqies Konwencji Paryskiej, zgodnie z którym rejestracji znaku towarowego można odmówić tylko w ściśle określonych przypadkach, do których zalicza się brak jakichkolwiek znamion odróżniających.

Urząd Patentowy decyzją z 14 grudnia 2004 r. na podstawie art. 245 p.w.p., po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, dotyczącego decyzji z 27 sierpnia 2003 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ stwierdził, że przeprowadził pełne badanie zdolności odróżniającej zgłoszonego znaku w wyniku którego stwierdził jego podobieństwo do zarejestrowanych z wcześniejszym pierwszeństwem przeciwstawionych znaków przestrzennych R 79913 i R 80064. Urząd podniósł, iż w przedmiotowym znaku zostały wykorzystane zasadnicze elementy przeciwstawionych znaków. Urząd stwierdził również, iż można odmówić rejestracji znaków towarowych jeżeli mogą one naruszać prawa nabyte przez osoby trzecie w państwie w którym wnosi się o ochronę. Odpierając zarzut naruszenia przepisów procedury, Urząd stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie został zebrany i rozpatrzony cały materiał dowodowy, w tym uwagi uprawnionego z przeciwstawnych znaków oraz jego interes. Nadto Urząd Patentowy stwierdził, iż rejestracja znaku w innych krajach nie jest dla niego wiążąca bowiem znak rozpatrywany jest według przepisów prawa polskiego.

W skardze na decyzję Urzędu Patentowego RP z 14 grudnia 2004 r. B. S.A. podniosła, że Urząd Patentowy rozstrzygnął przedmiotową sprawę w oderwaniu od wypracowanych w doktrynie i orzecznictwie zasad dokonywania oceny niebezpieczeństwa konfuzji pomiędzy znakami towarowymi. W ocenie spółki przyczyniło się to do nieprawidłowej oceny stanu faktycznego i w konsekwencji do niewłaściwego zastosowania art. 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t.

Skarżąca nie zgodziła się również z ustaleniami Urzędu Patentowego, które miałyby uzasadniać brak możliwości koegzystowania omawianych znaków na polskim rynku. Zdaniem spółki, twierdzenia organu o kategorycznym uznaniu elementów przestrzennych samych butelek jako cech przesądzających o podobieństwie znaków i w konsekwencji uzasadniających zastosowanie art. 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t., są postawione w sprzeczności z poczynionymi przez niego ustaleniami, w świetle których istotą identyfikacji tych znaków są ich elementy słowne. Za nieprawidłowe skarżąca uznała wyjaśnienia Urzędu, co do metody przyjętej dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy w świetle art. 9 ust 1 pkt 1 u.z.t. bowiem przyjęcie przez Urząd tylko jednej przesłanki pozwalającej zastosować powyższy przepis stoi w sprzeczności z treścią tego przepisu, który expressis verbis nakazuje brać pod uwagę jedynie taki stopień podobieństwa znaków i towarów, który wprowadzałby w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów, a także, iż należy badać potencjalne ryzyko konfuzji w zwykłych warunkach obrotu. Zdaniem skarżącej organ orzekający bezpodstawnie skoncentrował się na selektywnie wybranych elementach pomijających pełną postać znaku.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, podtrzymując jednocześnie stanowisko oraz argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę stwierdził, że zaskarżona decyzja Urzędu Patentowego oraz utrzymana nią w mocy decyzja z 27 sierpnia 2003 r. nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym uchylenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zaznaczył, iż art. 315 ust 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (p.w.p.) stanowi, ze ustawowe warunki wymagane do uzyskania prawa ochronnego na znaku towarowym ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia znaku towarowego w Urzędzie Patentowym. Skoro zatem w niniejszej sprawie znak towarowy zgłoszony został do rejestracji pod rządami ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych, to organ zasadnie przyjął, że przepisami stanowiącymi podstawę do oceny zdolności rejestracji znaku towarowego są przepisy ustawy o znakach towarowych.

Sąd podniósł, że problem podobieństwa towarów stanowi kwestię wstępną, rozstrzyganą przed badaniem podobieństwa oznaczeń i w tym zakresie należy przyjąć prawidłowość ustaleń organu. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organ prawidłowo uznał jednorodzajowość towarów oznaczonych przedmiotowymi znakami, bowiem wymienione znaki towarowe przeznaczone są do oznaczania napojów alkoholowych (klasa 33).

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że Urząd Patentowy działając jako organ odwoławczy, utrzymał w mocy pierwszą decyzję, a więc w istocie podzielił stanowisko w niej wyrażone. W decyzji tej organ stwierdził podobieństwo zgłoszonego znaku do znaków przeciwstawionych i badał potencjalne ryzyko konfuzji w zwykłych warunkach obrotu. Wojewódzki Sąd stwierdził, że co prawda w decyzji z 14 grudnia 2004 r. Urząd Patentowy nie wskazał expressis verbis na istnienie ryzyka konfuzji w zwykłych warunkach obrotu, poprzestając jedynie na stwierdzeniu dotyczącym podobieństwa oznaczeń i towarów, jednakże w ocenie Sądu stwierdzone uchybienie nie miało wpływu na wynik sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny nie miał wątpliwości, że Urząd Patentowy w toku postępowania dokonał oceny wprowadzającego w błąd podobieństwa znaku zgłoszonego do oznaczeń przeciwstawionych. W ocenie Sądu, organ prawidłowo wskazał i zastosował art. 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t. jako podstawę odmowy w klasie 33 uznania w Polsce skutków rejestracji międzynarodowej znaku towarowego IR 642876. Sąd podniósł, że przeciwstawione znaki przestrzenne nr 79913 oraz nr 80064 zostały zgłoszone i zarejestrowane na rzecz P.W.W. "P." w S. przed datą zgłoszenia znaku spornego, w związku z czym mogą stanowić przeszkodę do jego zarejestrowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Urzędu Patentowego, że na podstawie zwykłej oceny wzrokowej, z porównania zewnętrznego kształtu oraz proporcji wymiarów korpusu butelki i szyjki zgłoszonego znaku oraz znaków przeciwstawionych wynika, że są one analogiczne. W ocenie Sądu, nawet duża liczba odmiennych szczegółów, przy zachowaniu identyczności lub podobieństwa elementu odróżniającego, nie uzasadnia uznania braku podobieństwa i nie wyłącza ryzyka pomyłki. W związku z tym należy ustalić, który z elementów ma znaczenie istotnie odróżniające. Znak zawierający zmieniony element istotnie odróżniający, nawet przy podobieństwie innych szczegółów, nie będzie znakiem podobnym. Sąd stwierdził również, że w sytuacji, gdy żaden element znaku nie może być uznany za charakterystyczny, należy brać pod uwagę formę prezentacji jako całość. Ponadto w znaku kombinowanym, znak słowny może zdominować pozostałe elementy składające się na całość jego obrazu. W ocenie Sądu, za zdecydowanie nieuprawnione należy uznać twierdzenie skarżącej, że w przedmiotowych znakach słowa mają charakter decydujący. Sąd podkreślił, że pogląd zaprezentowany przez spółkę, jest co do zasady przyjmowany przy ocenie znaków słowno - graficznych, w związku z czym w rozpatrywanym przypadku nie mógł uzyskać akceptacji. Nadto Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważył, że element słowny "MINSKAYA" nie został zastrzeżony w spornym znaku. Sąd podzielił stanowisko organu, że elementem dominującym znaków są butelki zawierające elementy plastyczne w postaci przezroczystego okienka o kształcie owalnym, o dłuższej osi owalu usytuowanej pionowo, umieszczonego na butelce mającej pozostałą powierzchnię matową, satynowaną. Jest to element wspólny znaków, a zatem ma znaczenie podstawowe. Okienko jest elementem dominującym w omawianych znakach. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu, ocena dokonana przez organ uwzględnia zasadę, że podobieństwo elementów dominujących samo przez się nie stanowi o podobieństwie znaków, nawet przy zastosowaniu reguły współzależności, wedle której mniejsze podobieństwo oznaczeń kompensowane jest dużym podobieństwem towarów lub usług. Wojewódzki Sąd podkreślił, iż przedmiotem oceny na podstawie art. 9 ust 1 pkt 1 u.z.t. jest określony znak jako integralna całość, a nie jego poszczególne elementy. Badając podobieństwo porównywanych oznaczeń, należy bowiem uwzględnić ogólne wrażenie, jakie oznaczenia te wywierają na przeciętnym odbiorcy.

W ocenie Sądu, organ dokonał prawidłowej całościowej analizy znaku we wszystkich płaszczyznach oraz prawidłowo wskazał na element dominujący, zapadający w pamięć odbiorcy. Istotą zgłoszonego znaku jest butelka z mrożonego szkła (satynowana), ze znajdującym się w jej centralnej części wybraniem (owalną przezroczystą powierzchnią butelki), a całość takiego rozwiązania plastycznego daje trójwymiarowy efekt tzw. "okienka". Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że elementy graficzne w postaci rozmaitych szczegółów przyciągają uwagę, jednakże ich wygląd jest trudny do zapamiętania, w odróżnieniu od wspólnego dla wszystkich znaków elementu dominującego, jakim jest butelka satynowana z charakterystycznym "okienkiem". Zdaniem Wojewódzkiego Sądu, Urząd Patentowy prawidłowo uznał, że istnieje ryzyko pomyłki, gdyż przeciwstawione znaki towarowe posiadają wyraźne znamię odróżniające w postaci elementu plastycznego, który jest dokładnie powtórzony w spornym znaku. Oznaczenie słowne nie eliminuje ryzyka konfuzji w rozumieniu art. 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t. wobec dominującego elementu plastycznego.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego organ prawidłowo zastosował art. 8 pkt 2 u.z.t. jako podstawę odmowy uznania w Polsce skutków rejestracji międzynarodowej znaku towarowego IR 640 010. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu przepis ten stanowi podstawę odmowy uznania rejestracji znaku w obydwu klasach, tj. kl nr 21 i 33. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu organ prawidłowo uznał, iż w zgłoszonym przez skarżącą znaku towarowym wykorzystano wiodące elementy przeciwstawionych wzorów przemysłowych Rp1 i Rp2 zarejestrowanych na rzecz P. S., tj. kształt butelki, jej matową powierzchnię, lekko chropowatą oraz umieszczone na bocznej powierzchni przezroczyste okienka lub okienko o owalnym kształcie. Wojewódzki Sąd wskazał, że wcześniejsza rejestracja formy plastycznej jako wzoru wyłącza możliwość zarejestrowania jej przez inną osobę jako znaku towarowego bez odpowiedniej zgody uprawnionego z rejestracji wzoru. Skoro zatem skarżąca nie miała zgody uprawnionego - P. S. - na rejestrację spornego znaku towarowego, który zawiera zasadnicze elementy przeciwstawionych wzorów przemysłowych Rp1 i Rp2, to w ocenie Wojewódzkiego Sądu, Urząd Patentowy prawidłowo odmówił uznania w Polsce rejestracji międzynarodowej znaku IR 640 010 na podstawie art. 8 pkt 2 u.z.t.

Wojewódzki Sąd Administracyjny przyznał, iż rzeczywiście organ nie przesłał stronie odpisu pisma z dnia 14 stycznia 2003 r. zawierającego uwagi uprawnionego, to jednak okoliczność ta nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy z uwagi na fakt, iż z pisma skarżącej z dnia 12 lutego 1997 r. wynikało, że znane jej były przeciwstawione rejestracje znaków przestrzennych nr 79913 i 80064, stanowiące podstawę odmowy udzielenia prawa ochronnego. Nadto Wojewódzki Sąd zauważył, że skarżąca we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy ustosunkowała się do przeciwstawionych znaków przemysłowych Rp1 i Rp2, odnosząc się do argumentacji organu. W takim stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał za nieskuteczny zarzut skargi dotyczący pozbawienia spółki B. możliwości odniesienia się do dowodów i materiałów zebranych w sprawie.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Urząd Patentowy w decyzji z dnia 14 grudnia 2004 r. odniósł się do wszystkich argumentów podniesionych przez skarżącą we wniosku z dnia 28 października 2003 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Sąd podzielił także argumentację organu co do niezasadności naruszenia art. 6 quinquies Konwencji Paryskiej. Ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że pozostałe argumenty zawarte w skardze, w tym odnoszące się do bezkolizyjnego współwystępowania omawianych znaków w szeregu państwach, również nie mogły być podstawą do jej uwzględnienia, gdyż ochrona znaków towarowych w poszczególnych krajach nie ma charakteru absolutnego.

B. S.A. wniosła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w całości i domagając się jego uchylenia oraz zasądzenia na rzecz skarżącej zwrotu kosztów sądowych wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonemu orzeczeniu skarżąca zarzuciła:

1. Naruszenie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, zwanej dalej: p.p.s.a.), poprzez dokonanie sprzecznych ustaleń stanu faktycznego z materiałem dowodowym, zgromadzonym w aktach sprawy w zakresie:

a) istnienia konfuzyjnego podobieństwa znaku towarowego MINSKAYA nr IR - 640010 ze znakami towarowymi nr R 79913 i nr R 80064;

b) zwykłych warunkach obrotu towarami, dla oznaczenia których przeznaczone są znaki towarowe MINSKAYA IR - 640010 oraz znaki towarowe nr R 79913 i nr R 80064;

2. Naruszenie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji wydania przez Urząd Patentowy decyzji z naruszeniem art. 9 i 10 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej: k.p.a.);

3. Naruszenie prawa materialnego poprzez wadliwą wykładnię przepisu art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (zwanej dalej u.z.t.), poprzez uznanie, że badania zdolności odróżniającej znaku towarowego stanowi badanie konfuzyjnego podobieństwa znaku towarowego MINSKAYA nr IR - 640010 i znaków towarowych nr R 79913 i nr R 80064;

4. Naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 8 pkt 2 u.z.t.;

5. Naruszenie art. 145 § 1 ust. 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji naruszenia prawa materialnego, polegającego na wadliwym zastosowaniu art. 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t., polegającego na przyjęciu, że zachodzą wszystkie przesłanki zawarte w tym przepisie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej B. S.A. podtrzymała w całości przedstawione wcześniej argumenty. Zdaniem skarżącej spółki, Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnie ocenił poprawność ustaleń faktycznych dokonanych przez Urząd Patentowy w zakresie ustalenia podobieństwa konfuzyjnego pomiędzy przedmiotowym znakiem, a znakami przeciwstawionymi. Skarżąca podniosła, że Sąd pominął fakt, że z akt sprawy wynika, iż organ badając podobieństwo pomiędzy znakami ograniczył się wyłącznie do oceny samych oznaczeń i towarów, pomijając przesłankę konieczności badania ryzyka konfuzji w odniesieniu do zwykłych warunków obrotu. Spółka nie zgadza się ze stanowiskiem Sądu, że uchybienie polegające na pominięciu przez Urząd Patentowy zwykłych warunków obrotu przy ocenie podobieństwa oznaczeń nie miało wpływu na wynik sprawy. B. S.A. stwierdziła, że brak dokonania wskazanych ustaleń co do zwykłych warunków obrotu napojami alkoholowymi był jedną z przyczyn błędnego uznania, że udzielenie ochrony na znak towarowy MINSKAYA w świetle art. 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t. jest niedopuszczalne.

Zdaniem skarżącej, nie sama butelka, a elementy w postaci ornamentyki, obrazów, bądź słów zapadają w pamięci konsumentów - odbiorców towarów i to za ich pomocą towar jest identyfikowany w obrocie. Spółka stwierdziła, że mając na uwadze zwykłe warunki obrotu towarami, dla oznaczenia których przeznaczone są porównywane znaki towarowe, brak jest podstaw, aby przyjąć, że przeciętny odbiorca będzie indywidualizował poszukiwaną wódkę według butelki, pomijając charakterystyczne elementy słowne i graficzne.

Spółka podniosła również, że Wojewódzki Sąd Administracyjny pominął istotną okoliczność faktyczną, jaką jest bezkolizyjne występowanie na rynku wódek CHOPIN i BELVEDERE, obu sprzedawanych w satynowych butelkach zawierających tzw. "okienko". W związku z tym skarżąca stwierdziła, że możliwe jest bezkolizyjne współistnienie na rynku identycznych satynowych butelek z "okienkami", pochodzących od różnych producentów, jeżeli posiadają różnicujące je oznaczenia słowne i graficzne.

Skarżąca zarzuciła również Sądowi I instancji pominięcie faktu bezkolizyjnego współwystępowania przedmiotowych znaków w szeregu państw. B. S.A. wskazała na ten fakt, będąc w pełni świadomą, że rejestracja znaku w innych krajach nie jest wiążąca dla polskiego Urzędu Patentowego, jednakże uznała, że ma on znaczenie dla potwierdzenia braku niebezpieczeństwa konfuzji pomiędzy przedmiotowymi znakami.

Spółka zarzuciła również, że Sąd wadliwie ustalił, iż uchybienie organu polegające na nieprzekazaniu zgłaszającemu sprzeciwu złożonego przez uprawnionego z rejestracji znaków towarowych nr 79913 i nr 80064 nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Podniesiono, że prawa skarżącej - strony w postępowaniu - zostały naruszone, bowiem Urząd Patentowy nie umożliwił jej wypowiedzenia się co do twierdzeń zawartych w sprzeciwie.

B. S.A. nie zgodziła się również z uzasadnieniem Sądu I instancji, że nieprawidłowość polegająca na postawieniu przez organ zarzutu próby wykorzystania renomy cudzego oznaczenia, niepopartego żadnymi materiałami dowodowymi, nie miała wpływu na wynik sprawy, gdyż okoliczność ta nie była podstawą odmowy udzielenia prawa ochronnego.

Strona wnosząca skargę kasacyjną podniosła również, że analiza treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku prowadzi do wniosku, że w przedmiotowej sprawie przepis art. 8 pkt 2 u.z.t. nie ma zastosowania, gdyż przesłanką zastosowania tej normy jest stwierdzenie naruszenia cudzego prawa majątkowego, a nie sam fakt istnienia takiego prawa. Spółka stwierdziła, ze ogólne wrażenie, jakie wywołuje znak towarowy MINSKAYA i przeciwstawiony wzór przemysłowy, jest różne, ze względu na charakterystyczną ornamentację, układ elementów graficznych, linii oraz ich kolorystykę, stanowiące o odmiennym charakterze przedmiotowego znaku.

Brak było w ocenie skarżącej podstaw do stwierdzenia, iż znak ten, czy też jego używanie w obrocie stanowi naruszenie prawa do wzoru przemysłowego będącego własnością P. S.A., a co za tym idzie uznania, że przepis art. 8 pkt 2 u.z.t. został prawidłowo zastosowany w niniejszej sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), kontrola sądów administracyjnych jest sprawowana pod względem zgodności z prawem.

W myśl art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania.

Stosownie do art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1/ naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2/ naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarżąca oparła skargę kasacyjną na obydwu podstawach wymienionych w art. 174 p.p.s.a. zarzucając, że zaskarżony wyrok został wydany zarówno z naruszeniem prawa procesowego, jak i materialnego.

Pierwszy zarzut naruszenia prawa procesowego dotyczy dokonania przez Sąd pierwszej instancji ustaleń stanu faktycznego sprzecznych z materiałem dowodowym, zgromadzonym w aktach sprawy, co do istnienia konfuzyjnego podobieństwa znaku towarowego MINSKAYA nr IR - 640010 ze znakami towarowymi nr R 79913 i nr R 80064, a także co do dokonania oceny w odniesieniu do zwykłych warunków obrotu towarami.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzut ten nie ma usprawiedliwionych podstaw. Wojewódzki Sąd Administracyjny, dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego, odniósł się do przesłanki podobieństwa znaków towarowych mogącego wprowadzać w błąd w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził co prawda w tym względzie mankamenty zaskarżonej decyzji, ale zasadnie przyjął, że nie miały one wpływu na wynik sprawy. Ryzyko konfuzji zostało bowiem odniesione przez organ administracyjny do zwykłych warunków obrotu, co wynika zarówno z zaskarżonej decyzji, jak i z wcześniejszej decyzji z 27 sierpnia 2003 r.

Jeśli chodzi o podstawową przesłankę zastosowania art. 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t., tj. podobieństwa przedmiotowego znaku do znaku towarowego zarejestrowanego na rzecz innego przedsiębiorcy w takim stopniu, że mógłby wprowadzać w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że obszerne ustalenia Sądu pierwszej instancji są prawidłowe.

Należy zauważyć, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dokonywał własnych ustaleń faktycznych, ale badał zgodność z prawem ustaleń organu, który wydał zaskarżoną decyzję, po dokonaniu wykładni art. 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t. W tym kontekście prawidłowa była odmowa uwzględnienia stanowiska skarżącej, stosownie do którego o różnicy pomiędzy znakami przeciwstawionymi decydują elementy słowne i graficzne. Z akt sprawy wynika, że do rejestracji został zgłoszony znak trójwymiarowy w kształcie butelki z owalnym "okienkiem", przez które widać umieszczoną na spodzie postać. Zgłoszony znak został uznany zarówno przez Urząd Patentowy, jak i przez Wojewódzki Sąd Administracyjny jako podobny do przeciwstawionych znaków, zarejestrowanych wcześniej, po analizie tych znaków. Zarówno organ, jak i Sąd pierwszej instancji miały podstawy do przyjęcia, że charakterystycznym, dominującym, elementem tych znaków jest satynowa butelka z "okienkiem"; ten element jest wspólny w przeciwstawionych znakach. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie budzi zastrzeżeń stwierdzenie zawarte w zaskarżonym wyroku, że ten właśnie element zwraca uwagę nabywcy towarów, a zatem istnieje ryzyko pomyłki co do przedmiotowego znaku i znaków przeciwstawionych. Zarówno Urząd Patentowy, jak i Sąd pierwszej instancji dokonały analizy podobieństwa znaków w zwykłych warunkach obrotu i wzięły pod uwagę to, iż znaki te nie występują "w czystej formie". Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął, iż elementy słowne i graficzne na butelce, jakkolwiek różne, nie decydują o braku podobieństwa i ryzyka pomyłek. Sąd ten trafnie stwierdził, że nawet duża liczba odmiennych szczegółów nie wyłącza ryzyka pomyłki. W sytuacji znaków kombinowanych, składających się z wielu elementów należy brać pod uwagę ogólne wrażenie dla odbiorcy z uwzględnieniem wszystkich elementów. Elementy te nie zawsze mają wszakże równe znaczenie. Niektóre z nich mogą być dominujące; taki charakter ma wygląd satynowej butelki, z charakterystycznym okienkiem. Niejednakowe elementy plastyczne i graficzne, wchodzące w skład znaków mogą pozwolić na rozróżnienie poszczególnych towarów, ale nie eliminują ryzyka pomyłki co do pochodzenia towaru od tego samego przedsiębiorstwa, a tym samym naruszenia art. 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t.

Kolejny zarzut naruszenia prawa procesowego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny dotyczy oddalenia skargi w sytuacji wydania przez Urząd Patentowy decyzji z naruszeniem art. 9 i 10 k.p.a. Zarzut ten dotyczy oceny zawartej w zaskarżonym wyroku, że fakt niedoręczenia skarżącej sprzeciwu złożonego w sprawie przez uprawnionego z rejestracji znaków towarowych nr 79913 i nr 80064 nie miał wpływu na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd pierwszej instancji zauważył naruszenie przepisów postępowania administracyjnego przez Urząd Patentowy. Jednakże można się zgodzić ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że skarżąca nie została przez to pozbawiona udziału w postępowaniu przed Urzędem Patentowym. Jak wynika bowiem z akt administracyjnych, skarżąca ustosunkowywała się, jeszcze przed wydaniem pierwszej decyzji, do kwestii ewentualnej kolizji ze znakami towarowymi wcześniej zarejestrowanymi na rzecz innego przedsiębiorstwa. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy odnosiła się natomiast do przeciwstawionych wzorów przemysłowych.

Pierwszy zarzut naruszenia prawa materialnego zawarty w skardze kasacyjnej dotyczy wadliwej wykładni art. 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t. dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny poprzez uznanie, że badanie zdolności odróżniającej znaku towarowego stanowi badanie konfuzyjnego podobieństwa znaku towarowego MINSKAYA nr IR - 640010 i znaków towarowych nr R 79913 i nr R 80064. Zarzut ten nie jest zasadny. Sąd pierwszej instancji trafnie zauważył, że Urząd Patentowy używał co prawda terminu "zdolność odróżniająca", ale z kontekstu wypowiedzi wynika, że przeszkody rejestracji przedmiotowego znaku badał w związku z art. 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t., a nie art. 7 tej ustawy. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że analogiczne nieścisłe sformułowanie występuje w argumentacji samego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Sąd ten, rozważając kryteria podobieństwa (lub jego braku) przeciwstawionych znaków w świetle kryteriów art. 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t., również używał zwrotu "moc odróżniająca" lub "znaczenie odróżniające". Z kontekstu wypowiedzi wszelako wynika, że chodziło niewątpliwie o moc i znaczenie elementu dominującego w znaku towarowym, charakterystycznego w percepcji odbiorców w zwykłych warunkach obrotu. Jak to już wyżej wskazano, trafne jest stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że elementem dominującym wspólnym w przeciwstawionych znakach towarowych jest satynowa butelka z owalnym "okienkiem". Podkreślić zatem należy, że jeśli w przeciwstawionych znakach towarowych słowno - graficzno - przestrzennym elementem dominującym jest element przestrzenny wspólny ze względu na jednakowy lub bardzo podobny kształt, proporcje wymiarowe, rodzaj i fakturę opakowania, jego całościową kolorystykę, a w szczególności elementy plastyczne tworzące taki sam trójwymiarowy efekt wizualny, to uzasadnione jest twierdzenie, iż może zachodzić ryzyko konfuzji w rozumieniu art. 9 ust 1 pkt 1 u.z.t.

Nietrafny jest także zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia w zaskarżonym wyroku przepisu art. 8 pkt 2 u.z.t. Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że rejestracja przedmiotowego znaku towarowego naruszałaby prawa osobiste lub majątkowe osób trzecich. Dotyczy to praw P. S. z rejestracji wzorów przemysłowych Rp 1 i Rp 2, p.t. "Butelka". Zgłoszenie przedmiotowego znaku towarowego obejmuje także klasę towarową nr 21 - butelki. Elementem dominującym spornego znaku towarowego słowno - graficzno - przestrzennego jest szklana butelka o charakterystycznych elementach plastycznych w postaci przezroczystego okienka lub okienek o owalnym kształcie usytuowanych pionowo w górnej części korpusu butelki, tworzących trójwymiarowy efekt wizualny. Takie butelki są zastrzeżonymi wzorami przemysłowymi, o których mowa wyżej.

Sąd pierwszej instancji trafnie podniósł, że ochrona prawa z rejestracji wzoru przemysłowego obejmuje także naśladownictwo wzoru, jego odtwarzanie w produkcji określonych przedmiotów oraz rozpowszechnianie przedmiotów według tych wzorów. Takie korzystanie z wzoru przemysłowego wymaga zgody uprawnionego.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela obszerną argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że zarejestrowanie znaku towarowego, którego opis w znacznej mierze pokrywa się z opisem zarejestrowanego wcześniej na rzecz innego przedsiębiorstwa wzoru przemysłowego, bez zgody uprawnionego, stanowi naruszenie jego praw ochronnych z wzoru przemysłowego. Spełnia to zatem przesłanki odmowy rejestracji znaku towarowego na podstawie art. 8 pkt 2 u.z.t.

Ostatnim zarzutem zawartym w skardze kasacyjnej jest zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny art. 145 § 1 ust. 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji naruszenia prawa materialnego, polegającego na wadliwym zastosowaniu art. 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t., polegającego na przyjęciu, że zachodzą wszystkie przesłanki zawarte w tym przepisie. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził już wyżej, rozpoznając zarzut dokonania przez Sąd pierwszej instancji ustaleń stanu faktycznego sprzecznych z materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy co do istnienia konfuzyjnego podobieństwa znaku towarowego MINSKAYA nr IR - 640010 ze znakami towarowymi nr R 79913 i nr R 80064, że zastosowanie art. 9 ust. 1 pkt 1 u.z.p. było prawidłowe, w tym także uwzględniało zwykłe warunki obrotu. Tak więc omawiany zarzut nie jest zasadny.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na zasadzie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.