Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 10/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2017-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6551
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Jacek Surmacz Sędziowie WSA Jarosław Szaro WSA Kazimierz Włoch / spr./ Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2017 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej uchyla zaskarżoną decyzję,


UZASADNIENIE

I SA/Rz 10/17

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2016 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2016r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranej renty strukturalnej.

W uzasadnieniu ustalono, iż Skarżący M. P., w dniu 11 stycznia 2005r. złożył w organie I instancji wniosek o przyznanie renty strukturalnej.

Decyzją z dnia [...] lipca 2005r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr [...] przyznał M. P. rentę strukturalną od dnia 30 czerwca 2005r. do dnia 31 maja 2015r., która była wielokrotnie waloryzowana.

W dniu 26 lipca 2013 roku do Placówki Biura Powiatowego ARiMR wpłynęła Decyzja o ustaniu ubezpieczenia społecznego rolników z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS) z dnia [...] lipca 2013r., Znak [...], w której to stwierdzono ustanie wyżej wymienionego ubezpieczenia w zakresie:

I. Ubezpieczenia wypadkowego, chorobowego i macierzyńskiego dla:

I. Pan P. M. od 1994-07-01 do 2007-09-30

II. Ubezpieczenia emerytalno - rentowego dla

Pan P. M. od 1994-07-01 do 2007-09-30, ponieważ w wyżej wymienionych okresach Pan M. P. podlegał ubezpieczeniu w USA.

Następnie w dniu 28 października 2013 roku do Biura Powiatowego ARiMR przesłano informację z KRUS z dnia 25 października o tym, że Decyzja o ustaniu ubezpieczenia społecznego rolników z dnia [...] lipca 2013 r., Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS), nie jest prawomocna.

Następnie w dniu 15 grudnia 2014 r., do Placówki Biura Powiatowego ARiMR wpłynęło pismo z KRUS w S. [...] informujące, że Decyzja o ustaniu ubezpieczenia społecznego rolników z dnia [...] lipca 2013 r., znak [...] stała się prawomocna - wyrok Sądu Apelacyjnego w R. z dnia 20 listopada 2014 r. Placówka terenowa KRUS w dniu 8 stycznia 2015 r., przesłała informację dotycząca okresów wyłączenia z ubezpieczenia społecznego rolników Pana M. P. w przedziale od 1.07.1994 do 30.09.2007 roku.

Z informacji przesłanej przez Sąd Okręgowy w K., która to wpłynęła do Biura Powiatowego ARiMR w dniu 26 stycznia 2015r., wynika, iż od wyroku Sądu Apelacyjnego w R. nie wpłynęła skarga kasacyjna do Najwyższego Sądu w Warszawie.

Wobec powyższych zebranych materiałów i dowodów w przedmiotowej sprawie tj. w związku z tym, że Decyzja o ustaniu ubezpieczenia społecznego rolników z dnia [...] lipca 2013 r., dostępna była dla Kierownika Biura Powiatowego ARiMR od dnia 26 lipca 2013r., oraz w związku z tym, iż wyżej wymieniona decyzja stała się prawomocna po wydaniu wyroku Sądu Apelacyjnego w R. z dnia 20 listopada 2014 r., stwierdzono na podstawie Decyzji o ustaniu ubezpieczenia społecznego rolników wyłącznie z ubezpieczenia społecznego rolników w okresie od 1 lipca 1994 roku do 30 września 2007 roku , tym samym w momencie składania wniosku o przyznanie renty strukturalnej tj. w dniu 11 stycznia 2005 r., rolnik nie spełniał warunków opisanych w § 4 pkt. 2 i 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 114 poz. 1191 ze zm.).

W związku z powyższymi nowymi okolicznościami, które nie były znane organowi I instancji w dniu wydania decyzji z dnia [...] lipca 2005r., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w dniu 30 stycznia 2015 r., wznowił postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie Panu M. P. renty strukturalnej , zakończone ostateczną decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] lipca 2005r.

W dniu 11 lutego 2015r., do Placówki Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek od Pana M. P. o dopuszczenie i przeprowadzenie postępowania dowodowego z zeznań świadka M. P., na okoliczność tego iż składając wniosek działał w dobrej wierze.

W związku z powyższym wnioskiem Kierownik Biura Powiatowego ARiMR Postanowieniem z dnia 18 lutego 2015r., odmówił przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka Pana M. P. W uzasadnieniu postanowienia Kierownik podał, iż wobec związania Biura Powiatowego ARiMR ustaleniami prawomocnego wyroku Sadu Apelacyjnego w R. z dnia 20 listopada 2014r., Sygn. [...] oraz w związku z Decyzją Prezesa KRUS o ustaniu ubezpieczenia społecznego rolników Znak : [...] z dnia [...] lipca 2013r., dla Pana M. P., argumenty podnoszone w toku postępowania o tym, że ,, wnioskodawca działał w dobrej wierze" w obecnie obowiązującym stanie prawnym pozostają bez znaczenia dla rozstrzygnięcia istoty sprawy.

Następnie w dniu [...] marca 2015 r., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją nr [...] uchylił dotychczasową decyzję o przyznaniu renty strukturalnej nr [...] z dnia [...] lipca 2005 roku wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR oraz odmówił Panu M. P. przyznania renty strukturalnej, w związku z nowymi okolicznościami faktycznymi oraz nowymi dowodami istotnymi dla rozstrzygnięcia sprawy, nie znanymi organowi na dzień wydania decyzji z dnia [...] lipca 2005r.

W dniu 28 kwietnia 2015r., ( data stempla pocztowego) wpłynęło do Placówki Biura Powiatowego ARiMR odwołanie Pana M. P. od decyzji nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR.

Po przeanalizowaniu sprawy Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2015r., uchylił w całości zaskarżona decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] marca 2015 r., i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Strona reprezentowana przez radcę prawnego wnosi o dopuszczenie i przeprowadzenie postępowania dowodowego z zeznań świadków sąsiadów w osobach: R. B., W. B., J. G. oraz M. T., jednocześnie wnosiła o doręczenie wszelkiej korespondencji w rzeczonej sprawie na w/w adres kancelarii pełnomocnika Strony. Do przedmiotowej odpowiedzi strona dostarczyła pełnomocnictwo procesowe ogólne udzielone radcy prawnemu P. S., dowód uiszczenia opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz upoważnienie dla aplikanta radcowskiego.

W dniu 28 września 2015 r., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR Postanowieniem nr [...] postanowił odmówić uwzględnienia żądania dowodowego, o który wystąpił do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR Pełnomocnik M. P. - dotyczącego przesłuchania świadków sąsiadów w osobach: R. B., W. B., J. G., M. T. oraz M. P. na okoliczność podlegania ubezpieczeniu emerytalno- rentowemu strony tj.: Pana M. P.

Następnie w dniu [...] września 2015 r., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję nr [...] o stwierdzeniu wydania decyzji o przyznaniu renty strukturalnej z naruszeniem prawa, ponieważ od dnia 22 lipca 2005 roku, tj. od dnia doręczenia decyzji z dnia [...] lipca 2005 roku w sprawie przyznania renty strukturalnej upłynęło pięć lat. Na powyższą decyzję, która została skutecznie doręczona w dniu 1 października 2015r. strona nie złożyła odwołania.

Decyzją [...] z dnia [...] lipca 2016 r., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR ustalił Panu M. P. kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej w wysokości 170 531,83 zł (słownie: sto siedemdziesiąt tysięcy pięćset trzydzieści jeden złoty 83/100), uzyskanych na mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR nr [...] z dnia [...] lipca 2005 r. Przedmiotowa decyzja została doręczona za potwierdzeniem odbioru na adres Strony w dniu 12 lipca 2016 r.

M. P. wniósł odwołanie od w/w decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, które wpłynęło do Biura Powiatowego ARiMR w dniu 26 lipca 2016 r.

W piśmie odwoławczym M. P. zarzuca zaskarżonej decyzji

- naruszenie treści przepisu art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 32 i 33 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe przyjęcie, iż w niniejszym postępowaniu Odwołujący się działa przez pełnomocnika, co skutkowałoby brakiem zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym etapie postępowania, w szczególności uniemożliwiło złożenie wyjaśnień oraz stosownych wniosków dowodowych , których nieprzeprowadzenie spowodowało wydanie negatywnej dla Odwołującego się decyzji,

- naruszenie treści przepisu art. 10 § k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i wskutek powyższego niezapewnienie stronie czynnego udziału w każdym etapie postępowania, w szczególności poprzez uniemożliwienie stronie przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów oraz zgłoszonych żądań wskutek braku zawiadomienia Odwołującego się (jak i jego domniemanego pełnomocnika) o zakończeniu postępowania dowodowego

- błąd w ustaleniach faktycznych stanowiących podstawę wydania zaskarżonej

decyzji, polegający na przyjęciu, iż:

-organ w dniu wydania decyzji o przyznaniu renty strukturalnej nie wiedział o okoliczności wykonywania pracy zarobkowej przez odwołującego się w USA,

- odwołujący się M. P. ubiegając się o przyznanie renty strukturalnej działał w złej wierze,

- pomiędzy okresem między datą płatności pomocy, a data pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności minęło mniej niż dziesięć lat i wskutek powyższego:

- naruszenie treści przepisu art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1121/2009 oraz art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i wskutek pomyłki właściwej władzy, której rolnik nie mógł wykryć, skutkowało wydaniem zaskarżonej decyzji;

- naruszenie treści przepisu art. 73.ust 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 poprzez jego błędne zastosowanie i wskutek powyższego błędne uznanie, iż zachodzą przesłanki dla odstąpienia przez Organ od domagania się zwrotu wypłaconych kwot wskutek upływu okresu 4 lat od daty płatności pomocy przy jednoczesnym zaistnieniu dobrej wiary beneficjenta;

względnie:

- naruszenie treści przepisu art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 poprzez jego błędne zastosowanie i wskutek powyższego błędne uznanie, iż nie zachodzą przesłanki dla odstąpienia przez organ od domagania się zwrotu wypłaconych kwot wskutek upływu okresu 10 lat między data płatności pomocy, a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności;

- naruszenie treści przepisu art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wskutek powyższego niewłaściwe przyjęcie, iż doręczone w dniu 2 lutego 2015 r., postanowienia nr [...] o wznowieniu postępowania administracyjnego w przedmiocie przyznania renty strukturalnej stanowiło pierwsze powiadomienie o nieuzasadnionej wypłacie świadczenia;

- naruszenie art. 151 § 2 k.p.a. w zw. z art. 146 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że decyzja o stwierdzeniu wydania decyzji z naruszeniem prawa stanowi podstawę do ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, gdy tymczasem decyzja o przyznaniu renty strukturalnej nie została wyeliminowana z obrotu prawnego, a samo stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa nie upoważnia do stwierdzenia pobierania renty strukturalnej bez ważnej podstawy prawnej;

W oparciu o powyższe strona wnosi o

- uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w pierwszej

instancji lub uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy;

- dopuszczenie i przeprowadzenie postępowania dowodowego z następujących dowodów:

- zeznania świadka R. P., M. P., oraz przesłuchanie odwołującego w charakterze strony na okoliczność posiadania przez organ w dniu składania wniosku o rentę strukturalną wiedzy odnośnie wykonywania przez odwołującego się pracy za granicą, wprowadzeniu odwołującego się przez organ błąd polegający na tym ,iż praca za granica nie ma znaczenia dla ubiegania się o rentę strukturalną, względnie na wypadek nieuwzględnienia powyższego strona wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

W dniu 14 października 2016r. Strona stawiła się w Oddziale Regionalnym ARiMR gdzie zapoznała się z treścią materiałów i dowodów zgromadzonych w sprawie. Strona nie wniosła pisemnych zastrzeżeń do sporządzonego na tą okoliczność protokołu.

W związku z powyższym Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wydał decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji.

Dokonując takiego rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności wskazał, iż zgodnie z art. 28 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 173 ze zm.) pomoc i pomoc techniczna, pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych, chyba że przepisy, o których mowa w art. 1 pkt 1, lub przepisy ustawy stanowią inaczej (...) a właściwość i tryb ustalania kwot pomocy i pomocy technicznej, pobranych nienależnie lub w nadmiernej wysokości, określają przepisy o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

Wobec powyższego zgodnie z art. 29 ust.1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t. j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1438), (zwanej dalej ustawą o Agencji), Kierownik Biura Powiatowego ARiMR ustala, w drodze decyzji administracyjnej, kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych:

1. pochodzących z funduszy Unii Europejskiej;

2. krajowych, przeznaczonych na:

a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej,

b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej.

Wypłacone nienależnie M. P. środki finansowe z tytułu renty strukturalnej pochodzą z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (płatności za 2005 i 2006 rok) i Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (płatności wypłacane po 2007 roku) oraz ze środków krajowych przeznaczonych na współfinansowanie tj. z funduszy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit a ustawy.

Organ podkreślił, iż w związku z wydaniem decyzji nr [...] z dnia [...] września 2015 r., o stwierdzeniu wydania decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2005r., o przyznaniu renty strukturalnej z naruszeniem prawa, należy uznać, że strona utraciła uprawnienie do uzyskania płatności z tytułu renty strukturalnej , w związku z czym środki przekazane na rachunek strony wskazany we wniosku o wpis do ewidencji producentów zostały pobrane nienależnie.

Zgodnie z przepisem § 4 pkt 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r. Nr 114 poz. 1191 z późn. zm.) mającym zastosowanie w niniejszej sprawie rentę strukturalną przyznaje się producentowi rolnemu będącemu osobą fizyczną prowadzącą na własny rachunek działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym położonym na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej zwanemu dalej ,,rolnikiem", jeżeli spełnia warunek prowadzenia nieprzerwanie działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym w okresie co najmniej 10 lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku o rentę strukturalną i przez okres co najmniej 5 lat podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, określonemu w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rołników, zwanemu dalej ,,ubezpieczeniem emerytalno-rentowym ".

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w dniu [...] września 2015 r., wydał decyzję nr [...], w której stwierdził wydanie decyzji nr [...] w sprawie przyznania renty strukturalnej z dnia [...] lipca 2005 r., z naruszeniem prawa. Na powyższą decyzję, która została skutecznie doręczona w dniu 5 października 2015 r. strona nie złożyła odwołania, tym samym powyższa decyzja stała się ostateczna.

W związku z powyższym uznał, iż Strona utraciła uprawnienia do uzyskania płatności z tytułu renty strukturalnej, w związku z czym płatności przyznane z tytułu renty strukturalnej wypłacone w dniach 8 sierpnia 2005 r. do 21 stycznia 2015 r. stały się nienależnie pobranymi.

Powyższe zostało ustalone szczegółowo decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r., na mocy której Panu M. P. została ustalona kwota nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej w wysokości 170.531,83 zł. Doręczenie P. S. reprezentującego Pana M. P. decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r., skutkuje obowiązkiem zwrotu nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej w wysokości 170.531,83 zł., powiększonej o odsetki naliczone od dnia następnego po upływie 60 dni od dnia doręczenia w/w decyzji do dnia zwrotu nienależnie pobranych płatności.

Zgodnie z art. 43 Rozporządzenia Delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. UE L 181 z dnia 20.06.2014 r., str. 48), rozporządzenia (WE) 1122/2009 i (UE) nr 65/2011 tracą moc z dniem 1 stycznia 2015 r. Rozporządzenia te stosuje się nadal w stosunku do:

a) wniosków o płatności bezpośrednie złożonych w odniesieniu do okresów premiowych rozpoczynających się przed dniem 1 stycznia 2015 r.;

b) wniosków o płatność złożonych w odniesieniu do roku 2014; oraz

c) systemów kontroli kar administracyjnych w odniesieniu do obowiązków rolników w zakresie zasady wzajemnej zgodności zgodnie z art. 85t i 103z rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007.

Ponieważ w niniejszej sprawie płatności, które stały się następnie nienależne były realizowane na podstawie wniosków złożonych przed rokiem 2014 tym samym uwzględniając zapisy zawarte w art. 43 Rozporządzenia Delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 stwierdzić należy, iż zastosowanie będą miały przepisy zawarte w rozporządzeniu (WE) 1122/2009 i (UE) nr 65/2011. Jednocześnie wskazać należy, iż w myśl art. 86 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. rozporządzenie (WE) nr 796/2004 traci moc z dniem 1 stycznia 2010 r. Jednakże rozporządzenie to stosuje się nadal w odniesieniu do wniosków o przyznanie pomocy dotyczących lat gospodarczych lub okresów premiowych rozpoczynających się przed dniem 1 stycznia 2010 r. Zatem mając na uwadze powyższe w rozstrzyganej sprawie zastosowanie będą miały następujące podstawy prawne określające zasady ustalania kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych :

- art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) Nr 1782/2003 i (WE) Nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004, str. 18 z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 44, str. 243 z późn. zm.), mającego zastosowanie do płatności w ramach kampanii 2005-2009 roku;

- art. 80 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r.

ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. L 316 z 02.12.2009 r., str. 65). mającego zastosowanie do płatności w ramach kampanii 2010 roku;

- art. 5 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE Nr L 25, str. 8 z 28.1.2011 z późn. zm.), mającego zastosowanie do płatności w ramach kampanii 2011 -2014.

- art. 7 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r., ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności ( Dz. Urz. UE Nr L 227, z 31 07.2014 str. 69) mającego zastosowanie w kampanii 2015 roku.

Zgodnie z art. 119 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20 grudnia 2013 r., s. 547), zwanego dalej rozporządzeniem (UE) nr 1306/2013, utraciło moc rozporządzenie (WE) nr 1290/2005, przy czym odesłania do uchylonych rozporządzeń traktuje się jak odesłania do rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 zgodnie z tabelą korelacji zamieszczoną w załączniku III do tego rozporządzenia (art. 119 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013). Ponadto zgodnie z art. 5a rozporządzenia Komisji Europejskiej (WE) nr 885/2006, warunki określone w art. 32 ust. 6 lit. a) oraz w art. 33 ust. 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 uznaje się za spełnione, jeśli kwota podlegająca zwrotowi przez beneficjenta w odniesieniu do płatności indywidualnej w ramach jednego programu pomocy nie przekracza sumy 100 EUR, nie licząc odsetek. Zgodnie z tabelą korelacji, dotychczas obowiązującemu art. 33 rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, odpowiada aktualnie art. 54 i 56 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013. Art. 54 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 stanowi, że w należycie uzasadnionych przypadkach państwa członkowskie mogą zadecydować o zaprzestaniu odzyskiwania. Taka decyzja może zostać podjęta jedynie w następujących przypadkach:

a) w przypadku gdy łączna kwota już dokonanych oraz przewidywanych kosztów

odzyskiwania przewyższa kwotę do odzyskania; warunek ten uznaje się za spełniony

(i) jeżeli kwota do odzyskania od beneficjenta w kontekście płatności indywidualnej w ramach programu pomocy lub środka wsparcia nie przekracza 100 EUR, nie licząc odsetek; lub

(ii) jeżeli kwota do odzyskania od beneficjenta w kontekście płatności indywidualnej w ramach programu pomocy lub środka wsparcia wynosi między 100 a 150 EUR, nie licząc odsetek, a dane państwo członkowskie stosuje próg równy lub wyższy niż kwota, która ma zostać odzyskana zgodnie z jego prawem krajowym w odniesieniu do niedochodzenia należności krajowych;

b) w przypadku gdy odzyskanie okazuje się niemożliwe z uwagi na niewypłacalność dłużnika lub osób odpowiedzialnych prawnie za nieprawidłowości, stwierdzoną i uznaną zgodnie z prawem krajowym.

Ponadto zgodnie z art. 28 a ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r., poz. 173), w przypadku określonym w art. 33 ust. 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 z dnia 21 czerwca 2005 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej (Dz. Urz. UE L 209 z 11.08.2005, str. 1, z późn. zm.) organ, o którym mowa w art. 29 ust. 2 ustawy o Agencji, odstępuje od ustalenia kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności z tytułu pomocy, o którym mowa w art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji, jeżeli kwota, o której mowa w art. 5a rozporządzenia Komisji Europejskiej (WE) nr 885/2006 z dnia 21 czerwca 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 w zakresie akredytacji agencji płatniczych i innych jednostek, jak również rozliczenia rachunków EFRG i EFRROW (Dz. Urz. UE L 171 z 23.06.2006, str. 90, z późn. zm.), nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 883/2006 z dnia 21 czerwca 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 w odniesieniu do prowadzenia kont przez agencje płatnicze, deklaracji wydatków i dochodów oraz warunków zwrotu wydatków w ramach EFRG i EFRROW (Dz. Urz. UE L 171 z 23.06.2006, str. 1, z późn. zm.), który stanowi, iż w odniesieniu do operacji, dla których nie jest określony termin operacyjny w sektorowych przepisach rolnych, stosowany kurs wymiany walut jest przedostatnim kursem wymiany walut ustanowionym przez Europejski Bank Centralny przed miesiącem, w odniesieniu do którego wydatki i dochody przeznaczone na określony cel zostają zadeklarowane.

Kwota stanowiąca równowartość 100 euro, od ustalenia od której odstępuje Agencja, dotyczy poszczególnych schematów pomocowych w ramach sprawy o przyznanie płatności w ramach jednej kampanii, dla tego samego rolnika i jest ustalana oddzielnie dla schematów pomocowych.

Kurs euro na podstawie przedostatniego kursu wymiany walut ustalonego przez Europejski Bank Centralny przed miesiącem, w odniesieniu do którego wydatki i dochody przeznaczone na ten cel zostały zadeklarowane:

Do płatności przyznanej za styczeń 2007 tj. 24 stycznia 2007 r., kurs wymiany euro wynosił 3,8310 zł, zatem równowartość kwoty 100 euro przeliczonej na złote wynosi 383,10 zł. W rozpatrywanej sprawie, na kwotę nienależnie pobranych płatności składają się kwoty wypłacone od stycznia 2007 r., do stycznia 2015 r. Kwota za miesiąc styczeń 2007 r., wynosiła 1 254,67 zł, zatem bezsprzecznie należy stwierdzić iż kwota w wysokości 147 352,35 zł (wypłacone od stycznia 2007 r., do stycznia 2015 r.) przekracza kwotę stanowiącą równowartość 100 euro, przeliczoną wyżej na złote według kursu euro, ustalonego zgodnie z art. 7 ust. 2 powołanego wyżej rozporządzenia Komisji (WE) nr 883/2006.Tym samym w odniesieniu do płatności z tytułu renty strukturalnej przyznanej na lata 2007-2015 nie zachodzi przesłanka uzasadniająca odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. Dlatego też Pan M. P. zobowiązany jest do zwrotu nienależnie wypłaconej płatności, przyznanej z tytułu renty strukturalnej na lata 2005-2015.

Odnosząc się do złożonego przez Stronę odwołania należy stwierdzić, iż nie zawiera ono żadnych wyjaśnień i argumentów mających wpływ na wynik przedmiotowego rozstrzygnięcia, a tym samym nie zasługuje na uwzględnienie.

W piśmie odwoławczym Pan M. P. zarzuca naruszenie treści przepisu art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 32 i 33 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe przyjęcie, iż w niniejszym postępowaniu Odwołujący się działa przez pełnomocnika, co skutkowałoby brakiem zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym etapie postępowania, w szczególności uniemożliwiło złożenie wyjaśnień oraz stosownych wniosków dowodowych , których nieprzeprowadzenie spowodowało wydanie negatywnej dla Odwołującego się decyzji i tym samym naruszenie treści przepisu art. 10 § k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i wskutek powyższego niezapewnienie stronie czynnego udziału w każdym etapie postępowania, w szczególności poprzez uniemożliwienie stronie przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów oraz zgłoszonych żądań wskutek braku zawiadomienia Odwołującego się ( jak i jego domniemanego pełnomocnika) o zakończeniu postępowania dowodowego. Odnosząc się do powyższego zarzutu należy podkreślić, iż w dniu 26 sierpnia 2015 r., Pan M. P. złożył do placówki Biura Powiatowego ARiMR pełnomocnictwo procesowe ogólne udzielone Panu P. S. ( Kancelaria Radców Prawnych s. c) do reprezentowania we wszystkich sprawach , w których jest lub może być stroną tj. sprawach sądowych oraz w sprawach egzekucyjnych, a także przed organami administracji publicznej, z zaznaczeniem, iż wszelka korespondencja w rzeczowej sprawie, ma być przekazywana na adres kancelarii pełnomocnika strony. Następnie w dniu 31 sierpnia 2015r., wpłynęło pismo z Kancelarii Radców Prawnych s.c. ( S., K.) do Biura Powiatowego ARiMR uzupełniające powyższe pismo z dnia 26 sierpnia 2015r., o nowy wniosek dowodowy, nadal wnosząc o doręczenie wszelkiej korespondencji na adres kancelarii pełnomocnika strony. Zatem wobec powyższego późniejsza korespondencja była już przesyłana na wskazany adres kancelarii pełnomocnika strony. Ponadto w tym miejscu należy nadmienić, iż ze zgromadzonej w sprawie obszernej dokumentacji wynika, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w odpowiedzi na "pismo- wniosek " z dnia 9 lutego 2015 r., pismem z dnia 18 lutego 2015 r., nr [...] przesłał informację dotyczącą min. W jakim trybie odbywa się zmiana danych w Ewidencji Producentów tj. w związku ze zmianą miejsca stałego zameldowania, zgodnie z art. 14 ust. 1 Ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności z dnia 18 grudnia 2003 r. ( t. j. Dz. U. 2015 poz. 807 ) producent jest obowiązany do zgłoszenia kierownikowi biura powiatowego Agenci i każdej zmiany danych zawartych we wniosku, o którym mowa w art. 11 ust. 1, czyli do wniosku złożonego do kierownika biura powiatowego Agencji właściwego miejscowo, na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję o wpisu producenta do ewidencji producentów. Ze zgromadzonej dokumentacji wynika, iż M. P. nie dokonał żadnych zmian od 31 sierpnia 2015 r., (pismo z Kancelarii Radców Prawnych s.c. S., K. odnośnie doręczenia wszelkiej korespondencji na adres kancelarii pełnomocnika strony. Ponadto Pan M. P. zarzuca, iż nie miał możliwości wypowiedzenia się (jak i domniemany pełnomocnik) przed wydaniem decyzji co do zebranych materiałów i dowodów oraz zgłoszonych żądań, a tym samym brak zawiadomienia o zakończeniu postępowania dowodowego. Odnosząc się do powyższego należy zauważyć, iż w aktach niniejszej sprawy znajduje się zawiadomienie nr [...] o wszczęciu postępowania administracyjnego z dnia 29 kwietnia 2016r.,, w którym zaznaczono, iż w oparciu o art. 10 § 1 k.p.a. strome przysługuje prawo czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji prawo wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, iż powyższe zawiadomienie zostało skutecznie doręczone w dniu 4 maja 2016r., na wskazany przez stronę adres pełnomocnika, na które strona bądź pełnomocnik nie zgłosił się. Zatem powyższe zarzuty należy uznać za bezzasadne.

Uczestnictwo w omawianych programach wymaga bowiem zawsze akceptacji i czynnego udziału ze strony zainteresowanego wnioskodawcy. Może to nastąpić w określonej przepisami prawa formie, czy to poprzez złożenie przez producenta rolnego odpowiedniego wniosku, czy też dokumentów, wskazujących na spełnienie określonych warunków. Jeżeli rolnik zdecydował się być uczestnikiem wybranego programu pomocowego, jego prawa i obowiązki normują obowiązujące przepisy prawa unijnego i prawa krajowego. Obowiązki prawne wnioskodawcy zostały zatem wprost wyartykułowane w treści formularza wniosku, są jasno wyrażone, w sposób nie budzący wątpliwości co do ich zakresu nawet dla osoby nie posiadającej doświadczenia, a ich znajomość strona odwołująca się poświadczyła własnoręcznym podpisem.

Organ I instancji podniósł, że swoim podpisem wnioskodawca potwierdził, że dane podane we wniosku są prawdziwe oraz że znane są jemu zasady przyznawania i wypłaty renty strukturalnej. Powyższe oznacza, iż to na osobie składającej podpisany wniosek spoczywa obowiązek zadeklarowania prawidłowej deklaracji i to osoba składająca wniosek ponosi ewentualne konsekwencje za nieprawidłowości w nim zawarte.

Następnym zarzutem podnoszonym przez stronę jest fakt uznania przez organ że pomiędzy okresem między datą płatności pomocy, a data pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności minęło 10 lat.

W rozpatrywanej sprawie nie zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 - dotyczy wniosków o przyznanie pomocy na lata 2005 - 2009, art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 - dotyczy wniosku o przyznanie pomocy na rok 2010 , art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 - dotyczy wniosku o przyznanie pomocy na lata 2011 - 2014, art. 7 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 809/2014 - dotyczy wniosków o przyznanie pomocy na rok 2015 skutkujące brakiem obowiązku zwrotu przez skarżącego nienależnie pobranych płatności przyznanych w ramach pomocy z tytułu renty strukturalnej za lata 2005 - 2015. Na podstawie wskazanych przepisów obowiązek zwrotu nienależnej płatności nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy lub innej władzy oraz jeśli błąd nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika. Jednakże w przypadku, gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, obowiązek zwrotu nienależnej płatności nie występuje wtedy, jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności.

Zatem zgodnie z przytoczoną powyżej regulacją art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 mającego zastosowanie do płatności w ramach kampanii 2005-2009 roku , art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 mającego zastosowanie w ramach kampanii 2010 roku oraz art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 mającego zastosowanie w ramach kampanii 2011-2014, art. 7 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 809/2014 obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności nie znajduje zastosowania pod warunkiem łącznego spełnienia następujących przesłanek;

- płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy,

- błąd ten nie mógł zostać wykryty przez rolnika.

Ponadto w przypadku, jeśli błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, obowiązek zwrotu nienależnej płatności nie występuje wtedy, jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności.

Następnym podnoszonym zarzutem przez stronę w przedmiotowym odwołaniu jest naruszenie treści przepisu art. 73.ust 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 poprzez jego błędne zastosowanie i wskutek powyższego błędne uznanie, iż zachodzą przesłanki dla odstąpienia przez Organ od domagania się zwrotu wypłaconych kwot wskutek upływu okresu 4 lat od daty płatności pomocy przy jednoczesnym zaistnieniu dobrej wiary beneficjenta, nie zachodzą przesłanki dla odstąpienia przez organ od domagania się zwrotu wypłaconych kwot wskutek upływu okresu 10 lat między data płatności pomocy, a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności, niewłaściwe przyjęcie, iż doręczone w dniu 2 lutego 2015 r., postanowienie nr [...] o wznowieniu postępowania administracyjnego w przedmiocie przyznania renty strukturalnej stanowiło pierwsze powiadomienie o nieuzasadnionej wypłacie świadczenia;

W odniesieniu do powyższego należy wskazać, że zwrot płatności uznanej za nienależną w odniesieniu do należności z 2007 roku, ulegają przedawnieniu, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Okres ten ogranicza się do czterech lat, jeżeli beneficjent działał w dobrej wierze (art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004).

W niniejszej sprawie wypłata pierwszej w ramach przyznanej renty strukturalnej nastąpiła w dniu 8 sierpnia 2005 r., natomiast pierwszym powiadomieniem Pana M. P. przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR o nieuzasadnionej wypłacie świadczenia było Postanowienie nr [...] o wznowieniu postępowania administracyjnego, które zostało skutecznie doręczone w dniu 2 lutego 2015 r., a więc przed upływem dziesięciu lat od daty płatności, jednakże po upływie czterech lat.

M. P. składając wniosek o przyznanie renty strukturalnej w roku 2005, złożył podpis pod oświadczaniem, iż znane są jemu zasady przyznawania i wypłaty rent strukturalnych oraz jakie obowiązki ciążą na producencie przystępującym do tego programu, a także o konieczności niezwłocznego informowania na piśmie ARiMR między innymi o fakcie, który może mieć wpływ na przyznanie płatności z tytułu renty strukturalnej, oraz o faktach mających znaczenie dla zwrotu nienależnie lub nadmiernie pobranych świadczeń pobieranie lub wypłacanie renty strukturalnej. Powyższe oznacza również, że Pan M. P. wiedział o konsekwencjach braku posiadania wymaganego przepisami prawa okresu ubezpieczenia, co w konsekwencji powoduje, iż, uzyskane płatności, uznane następnie za nienależnie pobrane, podlegają zwrotowi. Strona nie poinformowała o wykonywanej pracy w USA w tym okresie, a tym samym nie poinformowała ,iż podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu w okresie od 1994 do 2007 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR dopiero na podstawie Decyzji o ustaniu ubezpieczenia społecznego rolników z dnia [...] lipca 2013 r., znak [...], NKP: [...] oraz informacji z Placówki terenowej KRUS dotyczącej okresów wyłączenia z ubezpieczenia społecznego rolników Pana M. P. w przedziale od 1.07.1994 do 30.09.2007 roku dowiedział się, iż wnioskodawca podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników przez okres krótszy niż 5 lat w ciągu dziesięciolecia przed złożeniem wniosku o przyznanie renty strukturalnej. Na tej podstawie Organ I instancji wznowił postępowanie w sprawie przyznania renty strukturalnej, a następnie wydał decyzję nr [...], w której stwierdził wydanie decyzji w sprawie przyznania renty strukturalnej nr [...] z dnia [...] lipca 2005 r., z naruszeniem prawa. W związku z powyższym w przedmiotowej sprawie, nie można uznać że zostały spełnione przesłanki wykluczające obowiązek zwrotu nienależnie pobranych z tytułu renty strukturalnej, określony w art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004.

Następnym zarzutem podnoszonym przez stronę jest naruszenie przez organ art. 151 § 2 k.p.a. w zw. z art. 146 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że decyzja o stwierdzeniu wydania decyzji z naruszeniem prawa stanowi podstawę do ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności , gdy tymczasem decyzja o przyznaniu renty strukturalnej nie została wyeliminowana z obrotu prawnego, a samo stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa nie upoważnia do stwierdzenia pobierania renty strukturalnej bez ważnej podstawy prawnej. Odnosząc się do powyższego należy zaznaczyć, iż w związku z zaistniałymi okolicznościami faktycznymi, tj. nowymi dowodami w przedmiotowej sprawie (prawomocny wyrok Sądu Apelacyjnego w R. z dnia 20 listopada 2014r., Sygn. Akt [...], Decyzja Prezesa KRUS o ustaniu ubezpieczenia społecznego rolników Znak : [...] z dnia [...] lipca 2013 r.,) z których jednoznacznie wynika, iż wnioskodawca podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników przez okres krótszy niż 5 lat w ciągu dziesięciolecia przed złożeniem wniosku o przyznanie renty strukturalnej tj. nie podlegał ubezpieczeniu emerytalno- rentowemu w okresie od 1 stycznia 1994 r., do 30 września 2007 r., ponieważ w tym okresie podlegał ubezpieczeniu w USA . W związku z powyższym Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w dniu 30 stycznia 2015 r., Postanowieniem nr [...] wznowił postępowanie administracyjne w trybie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie wniosku o przyznanie Panu M. P. renty strukturalnej, zakończone ostateczną decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] lipca 2005 r. znak [...], a następnie w dniu [...] września 2015 r., wydał zgodnie z art. 151 § 2 k.p.a. decyzję nr [...] o stwierdzeniu przyznania renty strukturalnej z naruszeniem prawa, z uwagi na upływ 5 letniego okresu przedawnienia określonego w art. 146 § 1 k. p. a. Jak stanowi art. 146 § 1 k. p. a uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat , zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145 a, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. W związku z tym zgodnie z art. 151 § 2 k.p.a. w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie ma możliwości uchylenia decyzję i na skutek okoliczności o których mowa w art. 146 k. p. a organ administracji publicznej ograniczył się do stwierdzenia wydania decyzji z dnia [...] września nr [...] z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2005 r.

W przedmiotowym dowołaniu strona wnosi dopuszczenie i przeprowadzenie postępowania dowodowego z następujących dowodów:

- zeznania świadka R. P., M. P., oraz przesłuchanie odwołującego w charakterze strony na okoliczność posiadania przez organ w dniu składania wniosku o rentę strukturalną wiedzy odnośnie wykonywania przez odwołującego się pracy za granicą, wprowadzeniu odwołującego się przez organ błąd polegający na tym ,iż praca za granica nie ma znaczenia dla ubiegania się o rentę strukturalną, względnie na wypadek nieuwzględnienia powyższego strona wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Odnosząc się do powyższego należy zaznaczyć, iż zarówno organ I i II instancji zobligowany jest do stosowania przepisów obowiązujących w tej materii. Należy w tym miejscu podkreślić iż dla organu I i II instancji dokumentami potwierdzającymi okres ubezpieczenia są aktualne zaświadczenia wydane przez KRUS i to okresy ubezpieczenia w nim zawarte brane są pod uwagę przy wydaniu rozstrzygnięciu przedmiotowej sprawy. Organy ARiMR przyjmują stan faktyczny w oparciu o dokumenty wystawione przez KRUS.

Na powyższą decyzję organu II instancji z dnia [...] X 2016r. M. P. wniósł skargę do WSA w Rzeszowie, w której zarzucił:

1) naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 32 k.p.a. i art. 33 k.p.a. w zw. z art. 3a ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (t.jedn. Dz.U. z 2015 r., poz. 807), poprzez ich niezastosowanie.

2) naruszenie art. 14 ust. 1 powyższej ustawy z dnia 18.XII.2003 r., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie;

a nadto, z ostrożności procesowej:

3) naruszenie art. 136 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i wskutek tego błąd w ustaleniach faktycznych, iż skarżący nie działał w dobrej wierze;

4) naruszenie art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 oraz art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że nie zaistniały warunki zwrotu przez Skarżącego nienależnie pobranych płatności;

5) naruszenie art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, iż nie zachodzą przesłanki dla odstąpienia przez organ od domagania się zwrotu wypłaconych kwot wskutek upływu 4 lat od daty płatności pomocy; a także powyższego przepisu wskutek uznania, że nie zachodzą przesłanki do odstąpienia przez organ od domagania się zwrotu wypłaconych kwot wskutek upływu 10 lat między datą płatności pomocy, a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności;

6) naruszenie art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i bezzasadne przyjęcie, iż doręczenie w dniu 2.II.2015 r. postanowienia o wznowieniu postępowania administracyjnego w przedmiocie przyznania renty strukturalnej, stanowiło pierwsze powiadomienie o nieuzasadnionej wypłacie świadczenia;

7) naruszenie art. 151 § 2 k.p.a. w zw. z art. 146 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że decyzja o stwierdzeniu wydania decyzji z naruszeniem prawa, stanowi podstawę do ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, gdy decyzja o przyznaniu renty strukturalnej nie została wyeliminowana z obrotu prawnego;

8) naruszenie art. 9 k.p.a. poprzez brak przedstawienia Skarżącemu należytego uzasadnienia podstawy prawnej.

Z uwagi na powyższe Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, a ponadto wniósł o dopuszczenie dowodu z zeznań świadków: R. P. i M. P. na okoliczność, że pozostawał w dobrej wierze.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Skarga jest częściowo zasadna.

Istotą problemu stanowiącego przedmiot niniejszej sprawy było ustalenie skarżącemu M. P. kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej w kwocie 170.531,83zł.

Z decyzji z dnia [...] września 2015 r., nr [...] wydanej przez organ I instancji, wynika iż decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] lipca 2005 roku nr [...] o przyznaniu renty strukturalnej wydana została z naruszeniem prawa.

Mianowicie w dniu [...] lipca 2013 r. wydana została przez KRUS decyzja u ustaniu ubezpieczenia społecznego rolników w okresie od 1 lipca 1994 do 30 września 2007r. , tym samym w chwili składania wniosku o rentę strukturalną tj. w dniu 11 stycznia 2005 r., rolnik nie spełnił warunków opisanych w § 4 pkt. 2 i 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 114 poz. 1191 ze zm.).

Skarżący składał odwołanie od decyzji KRUS z dnia [...] sierpnia 2013 r., jednakże wyrokiem Sądu Okręgowego- Sądu pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. zostało ono oddalone.

Następnie Skarżący wniósł apelację, jednakże wyrokiem Sądu Apelacyjnego w R. z dnia 20 listopada 2014 r., została ona oddalona, a więc decyzja KRUS z dnia [...] lipca 2013r. stała się prawomocna, ponieważ kasacja od tego wyroku nie była wniesiona.

Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. nie uchylił decyzji z dnia [...] lipca 2005r. w sprawie przyznania renty strukturalnej Nr [...], ponieważ od dnia doręczenia tej ostatniej decyzji tj. od 22 lipca 2005r. upłynęło ponad 5 lat, ale ograniczył się do stwierdzenia wydania decyzji z [...] lipca 2005r. z naruszeniem prawa, stosownie do treści art. 151 § 2 K.p.a. oraz art. 146 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a.

Sąd podziela pogląd wymieniony przez WSA w Warszawie w wyroku z dnia 26 października 2011r. sygn. V SA/Wa 985/11 oraz WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 19 lutego 2014r. sygn. akt III SA/Wr 851/13, że zakaz uchylenia decyzji dotkniętej wadami wymienionymi w art. 145 § 1 K.p.a., po upływie terminu wskazanego w art. 146 § 1 K.p.a. nie oznacza sanacji takiej decyzji, która pomimo braku możliwości wyeliminowania jej z obrotu prawnego, jest decyzją nieprawidłową, wydaną z naruszeniem prawa, co stwierdza organ w osnowie decyzji wydanej na podstawie art. 151 § 2 K.p.a., co w konsekwencji powoduje, że płatności pobrane na podstawie decyzji odnośnie której zapadło później rozstrzygnięcia stwierdzające wydanie jej z naruszeniem prawa były nienależne.

Możliwe jest wiec wszczęcie i prowadzenie postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, w trybie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1512), oraz w oparciu o art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r.

W art. 73 ust. 5 powyższego Rozporządzenia, wprowadzono czasowe ograniczenie dochodzenia zwrotu świadczeń przez organy poszczególnych państw.

Zgodnie z art. 73 ust. 5 tegoż Rozporządzenia, obowiązek zwrotu określony w ust. 1 nie ma zastosowania, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż 10 lat. Jednakże jeśli beneficjent działał w dobrej wierze, okres wskazany w akapicie pierwszym jest ograniczony do 4 lat.

Tak więc, nawet jeżeli beneficjent pozostawał w złej wierze, jeżeli upłynie 10-letni okres pomiędzy datą płatności świadczenia, a datą pierwszego powiadomienia o nieuzasadnionym charakterze świadczenia, obowiązek zwrotu nie ma zastosowania.

Data pierwszej płatności renty strukturalnej nastąpiła w dniu 8 sierpnia 2005r., natomiast data pierwszego powiadomienia beneficjenta o nieuzasadnionym charakterze, nastąpiła w dniu doręczenia postanowienia o wznowieniu postępowania tj. 2 lutego 2015r.

Ostatecznie więc nie upłynął 10 letni okres przewidziany w art. 73 ust. 5 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., powodujący brak obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia.

Nie doszło natomiast do należytego zbadania i wyjaśnienia czy beneficjent działał w dobrej wierze, co ograniczałoby okres zwrotu do 4 lat.

Pojęcie dobrej wiary według prawa cywilnego, to usprawiedliwione w danych okolicznościach przekonanie beneficjenta, że przysługuje mu prawo do pobierania świadczenia jakie jest mu wypłacane.

Zauważyć należy, że już w odwołaniu z dnia 28 kwietnia 2015r. od decyzji organu I instancji z dnia [...] marca 2015r. jak też w odwołaniu z 25 lipca 2016r. Skarżący podnosił, że pracownik Biura Powiatowego ARiMR R. P., utwierdził go w przekonaniu, iż spełnił warunki do uzyskania renty strukturalnej, gdyż doskonale wiedział o wyjazdach skarżącego do USA i w żaden sposób nie wskazał, czy choćby zasugerował, że może to mieć jakiś szczególny wpływ na uzyskanie renty strukturalnej.

Jak wynika z decyzji z [...] lipca 2005r. o przyznaniu renty strukturalnej R. P. pełnił wtedy funkcję Zastępcy Kierownika Biura Państwowego ARiMR, a więc był osobą która doskonale znała zasady przyznawania rent strukturalnych.

Skarżący wielokrotnie wnioskował w trakcie postępowania o przeprowadzenie dowodu z zeznań R. P., jednakże organy odmówiły tłumacząc to tym, że Skarżący podpisał się pod wnioskiem o przyznanie renty strukturalnej, a więc znał zasady jej przyznawania.

Wniosek o przyznanie renty strukturalnej zawiera pkt III zawierający oświadczenie i zobowiązanie rolnika i jego małżonka, podpisaną przez skarżącego i jego żonę.

Dokument ten zawiera w istocie 5 punktów:

1. Przekazałem gospodarstwo rolne za rentę strukturalną i nie prowadzę żadnej działalności rolniczej od dnia 30.06.2005r.,

2. Nie jestem zatrudniony w żadnym zakładzie pracy i nie płacę z tego tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych,

3. Nie prowadzę działalności gospodarczej i nie podlegam z tego tytułu obowiązkowi ubezpieczenia społecznego,

4. Pobieram (nie pobieram) dodatek do renty strukturalnej na małżonkę,

5. Małżonka nie podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu z innego tytułu.

Wobec zaistnienia i przedstawienia takich danych trudno jest uznać, że Skarżący znał zasady przyznawania rent strukturalnych.

Z uwagi na powyższe konieczne jest dogłębne zbadanie i wyjaśnienie czy Skarżący działał w dobrej wierze, w tym celu w szczególności przeprowadzenie dowodu z zeznań w charakterze świadka R. P.

Zważywszy na powyższe ponieważ doszło do naruszenia prawa procesowego w postaci art. 7 K.p.a., 8 K.p.a., 136 K.p.a., które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.

Odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi, na obecnym etapie postępowania byłoby z uwagi na powyższe przedwczesne.