Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 479/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2021-07-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 67 a § 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1325
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 lipca 2021 r. sprawy ze skargi K.T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] z dnia 15 lutego 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 23 czerwca 2020 r. uzupełnionym pismem z dnia 29 czerwca 2020 r. oraz z dnia 15 lipca 2020 r. K.T. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego z wnioskiem o umorzenie zaległości podatkowych. W uzasadnieniu wniosku podatnik wskazał na sytuację materialną oraz zdrowotną - zarówno swoją jak i żony. W ocenie strony, jej problemy rozpoczęły się w 2017 r., kiedy po decyzji urzędu skarbowego musiała skorygować wszystkie faktury wystawione przez inną firmę. Podatnik wskazał także, iż księgi podatkowe wypełniał samodzielnie, nie korzystając przy tym z pomocy biura rachunkowego. Zobowiązany wyjaśnił, iż niezaksięgowanie niektórych z wykonanych robót było konsekwencją skupienia uwagi na pomocy żonie chorującej na chorobę nowotworową. K.T. podniósł także, iż wpływ na sposób prowadzenia ksiąg miały również kłopoty syna w szkole, m.in. częste nieobecności. W ocenie podatnika, powyższe doprowadziło do błędnej oceny sytuacji i niekorzystnych skutków finansowych.

Jak ustalił organ pierwszej instancji zobowiązany posiadał na dzień złożenia ww. wniosku o ulgę w spłacie zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za okresy: styczeń, marzec, maj, sierpień, październik-grudzień 2018 r. oraz kwiecień-sierpień 2019 r., w łącznej kwocie 72.817,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 8.734,00 zł, wynikające z decyzji podatkowej 4 czerwca 2020 r..

Po przeprowadzeniu postępowania podatkowego decyzją z dnia 9 września 2020 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił udzielenia K.T. wnioskowanej ulgi w spłacie.

Korzystając z przysługującego prawa strona wniosła do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej odwołanie od ww. decyzji. Zdaniem strony, zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług wynikają nie z chęci oszukania urzędu skarbowego, lecz z niewiedzy. Zobowiązany ponownie podniósł, iż firma z którą współpracował nie była uprawniona do wystawiania faktur, wskutek czego zmuszony był do anulowania wszystkich faktur i korekty zeznań podatkowych, a w konsekwencji - jak wskazał - "sytuacja wymknęła się spod kontroli". Do powyższego odwołania K.T. załączył kopie notatek z kwotami i opisem wykonanych prac, które - jak twierdzi odwołujący - dostarczał mu osobiście przedstawiciel firmy "B". Podatnik wskazał, iż na podstawie ww. notatek wystawiał faktury. W ocenie zobowiązanego, przedstawiciel ww. firmy świadomie nim manipulował, a on sam nie był w pełni świadomy podejmowanych decyzji. Ponadto odwołujący podkreślił kłopoty z niepełnoletnim synem oraz problemy zdrowotne żony, które miały również przyczynić się do powstania sytuacji, w jakiej się znalazł. Wobec powyższego odwołujący wniósł o uchylenie ww. decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, rozstrzygając sprawę w trybie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa decyzją z dnia 15 lutego 2021 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu przypomniano, że w niniejszej sprawie strona zwróciła się z wnioskiem o udzielenie ulgi w spłacie powołując się na sytuację finansową, problemy zdrowotne oraz okoliczności dotyczące wystawiania faktur. Jak wynikało z oświadczeń strony oraz dokumentów zgromadzonych w postępowaniu przed organem pierwszej i drugiej instancji, od 1 lutego 2001 r. K.T. prowadził działalność gospodarczą pod nazwą "A" K.T. (przeważająca działalność prowadzona jest w oparciu o PKD 46.19.Z - tj. działalność agentów zajmujących się sprzedażą towarów różnego rodzaju). Od dnia 31 stycznia 2020 r. powyższa działalność jest zawieszona. W postępowaniu ustalono, że zobowiązany prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną, H.T. oraz niepełnoletnim synem G.T. K.T. zamieszkuje wraz z rodziną w lokalu mieszkalnym położonym w K. przy ul. M. składającym się z dwóch pokoi, kuchni i łazienki, którego jest właścicielem na zasadzie wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej. Strona wskazała, iż jest właścicielem samochodu marki VOLVO 680 (rok produkcji 2000). Odwołujący oświadczył, iż obecnie nie uzyskuje żadnych dochodów i jest zarejestrowany jako bezrobotny, a źródłem utrzymania gospodarstwa domowego jest emerytura H.T. w wysokości ok. 1.731,46 zł. Ponadto żona pobiera zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 215,84 zł oraz świadczenie wychowawcze 500+ na syna. Zatem łączne dochody w gospodarstwie domowym strony wynoszą ok. 2.447,30 zł. Wnioskodawca oświadczył także, że korzysta z pomocy finansowej rodziny - w ciągu roku dwukrotnie otrzymał od rodziny środki w kwocie 200,00 zł na zakup środków higieny osobistej i wyżywienia, a za telefon "raz zapłaciła córka". Równocześnie zobowiązany zadeklarował ponoszenie stałych miesięcznych wydatków w łącznej kwocie ok. 3.345,23 zł, w tym: opłata za czynsz - 745,62 zł (w tym woda), energia - 136,18 zł, gaz (butla) - 64,00 zł, usługi telekomunikacyjne PLAY - 158,05 zł, TV - 151,78 zł, wyżywienie - ok. 800,00 zł, polisy ubezpieczeniowe - 189,60 zł, rata pożyczki - 1.100,00 zł. Ponadto K.T. wymienił także wydatki na środki czystości i odzież, a także na utrzymanie i naukę syna, nie wskazując jednakże konkretnych kwot. Zobowiązany zadeklarował, iż nie posiada środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych, natomiast jego małżonka posiada oszczędności w wysokości ok. 20.000,00 zł, które przeznacza na swoje leczenie. Strona nadmieniła, iż posiada zaległości wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na kwotę ok, 20.000,00 zł oraz zobowiązanie wobec "C" z tytułu zaciągniętych pożyczek w wysokości ok. 54.000,00 zł (według przedłożonych dokumentów na dzień 25 lutego 2020 r. zadłużenie z tytułu pożyczek wynosiło odpowiednio 41.499,37 zł oraz 24.254,74 zł). W piśmie z dnia 17 grudnia 2020r. K.T. wskazał, iż ubiega się o rozłożenie na raty spłaty zadłużenia wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

W ocenie organu, z tak przestawionego stanu faktycznego wynikało, że łączne wydatki w gospodarstwie domowym strony przewyższają uzyskiwane dochody. Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał, iż sytuacja finansowa strony nie należy do łatwych, co w ocenie organu pierwszej instancji, wskazuje na zaistnienie przesłanki ważnego interesu podatnika. Organ stanął na stanowisku, że aktualnie zobowiązany faktycznie nie posiada środków na jednorazową spłatę obciążających go zaległości podatkowych, jednakże zauważono również, że strona ma zabezpieczony byt, warunki mieszkaniowe, natomiast ponoszone w gospodarstwie domowym wydatki nie mają nadzwyczajnego charakteru. Równocześnie, pomimo wskazywania przez zobowiązanego na problemy zdrowotne związane z chodzeniem (leczenie ortopedyczne kręgosłupa oraz stawów) nie podniesiono, aby implikowały one znaczące wydatki na leczenie. K.T. poinformował również, iż jego małżonka posiada oszczędności w kwocie ok. 20.000,00 zł, które przeznacza na swoje leczenie. Dodatkowo w toku postępowania strona nie wskazywała, aby korzystała z jakiejkolwiek formy pomocy społecznej lub w wyniku zapłaty należności podatkowych będzie zmuszona korzystać z tego rodzaju pomocy, która jest instytucją publiczną mającą na celu zapewnienie niezbędnych środków utrzymania osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej. Ponadto K.T. jest zarejestrowany w powiatowym urzędzie pracy jako osoba bezrobotna, zatem ma możliwość znalezienia zatrudnienia. Zobowiązany przedłożył co prawda orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności, jednakże w punkcie odnoszącym się do wskazań dotyczących odpowiedniego zatrudnienia wskazano otwarty rynek pracy. Co więcej z informacji udzielonych przez zobowiązanego w piśmie z dnia 17 grudnia 2020 r. wynikało, że w lipcu 2021 r. K.T. nabędzie prawa do świadczenia emerytalnego. Stwierdzono, że niewątpliwie umorzenie zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę byłoby rozwiązaniem korzystnym dla podatnika, gdyż przyczyniłoby się do zwolnienia go z obowiązku podatkowego. Nie jest to jednak równoznaczne z koniecznością udzielenia pozytywnego rozstrzygnięcia. Nie można zapominać, że przyznanie jakiejkolwiek ulgi w spłacie zobowiązania podatkowego jest sytuacją wyjątkową. Trudna sytuacja majątkowa może być uznana za ważny interes podatnika, jednakże nie może być mowy o automatyzmie, który spowodowałby, że każda trudna sytuacja materialna skutkowałaby zawsze udzieleniem wnioskowanej ulgi, w tym przypadku w postaci całkowitej rezygnacji budżetu państwa z przypadających mu wpływów.

Organ wskazał, że nie można nie zauważyć, że znaczną część deklarowanych comiesięcznych wydatków strony stanowią obciążenia z tytułu spłaty zaciągniętych pożyczek, rzutujące na jej aktualne położenie finansowe (według deklaracji strony jest to kwota 1.100,00 zł). W związku z powyższym zasadnym jest zaznaczenie, że obciążenia cywilnoprawne strony z tytułu pożyczek nie stanowią przesłanki przemawiającej za udzieleniem ulgi w spłacie zaległości podatkowych. Podejmując bowiem decyzje o zaciągnięciu zobowiązań wobec innych podmiotów strona powinna być świadoma konsekwencji z tego wynikających, w tym obowiązku ich spłaty wraz z należnymi odsetkami. Spłata pożyczek czy kredytów bankowych nie może korzystać z pierwszeństwa przed zaspokajaniem należności względem Skarbu Państwa.

Zwrócono też uwagę, że K.T. jest właścicielem (na zasadzie wspólności majątkowej małżeńskiej) lokalu mieszkalnego ([...]), który może stanowić przedmiot skutecznej egzekucji. Aktualnie ww. lokal mieszkalny nie jest obciążony żadną hipoteką. Co więcej - jak wynika ze wskazań strony - K.T. podejmuje działania celem znalezienia zatrudnienia, a w lipcu 2021 r. nabędzie prawo do świadczenia emerytalnego. Z uwagi na powyższe, uznano, że istnieje możliwość doprowadzenia do efektywnego wygaśnięcia zaległości, zatem udzielenie stronie najdalej idącej ulgi w spłacie (umorzenie) byłoby w tym przypadku przedwczesne, a organ podatkowy wydając pozytywną decyzję już teraz świadomie zrezygnowałby z należności przysługujących Skarbowi Państwa i takim działaniem przekroczyłby ramy upoważnienia ustawowego.

Jednocześnie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazał, że kwestię przyznawania ulgi w spłacie zaległości podatkowych należy rozpatrywać nie tylko w kontekście aktualnej sytuacji finansowej podatnika, ale także z uwzględnieniem przyczyn doprowadzenia do ich powstania. Przedmiotem niniejszego postępowania są zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług. Zauważono, że podatek od towarów i usług jest podatkiem sformalizowanym, wliczonym w cenę sprzedaży usług i obciążającym w konsekwencji nabywcę, a nie podatnika prowadzącego działalność gospodarczą. Podatek ten nie stanowi również przychodu podatnika - sprzedawcy towaru lub usługi. Podatnik ma jedynie obowiązek pobrać i odprowadzić należny podatek do budżetu państwa. Niewykonanie tego obowiązku oznacza zatrzymanie pieniędzy należnych budżetowi państwa i samowolne przeznaczenie ich na własne cele co jest równoznaczne z działaniem na szkodę interesu publicznego, poprzez nienależne przysporzenie majątkowe podatnika. Ponadto w omawianym przypadku zaległości podatkowe wynikały z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 4 czerwca 2020 r. nr [...], którą określono K.T. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za styczeń, marzec, sierpień, październik-grudzień 2018 r., kwiecień, maj, lipiec 2019 r. oraz obowiązek zapłaty podatku w trybie art. 108 ust. 1 w związku z art. 103 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług za okres styczeń, maj, sierpień, listopad, grudzień 2018 r., kwiecień-czerwiec, sierpień 2019 r.. Jak wykazano w ww. decyzji, w trakcie prowadzonej u podatnika kontroli ustalono, iż działalność K.T. wobec niektórych podmiotów ograniczała się do wystawiania faktur, które nie dokumentowały rzeczywistych transakcji. Podkreślono, że podejmując jakiekolwiek decyzje podatnik działa we własnym interesie i na własny rachunek, co oznacza, że ponosi zarówno korzystne skutki, jak i ujemne konsekwencje tych działań. Zatem w sytuacji, gdy strona poprzez działania niezgodne z prawem sama doprowadziła do powstania przedmiotowych zaległości podatkowych, udzielenie wnioskowanej ulgi w spłacie (umorzenia) nie znajduje też uzasadnienia w konstytucyjnej zasadzie równości i sprawiedliwości społecznej oraz jest sprzeczne z interesem publicznym, rozumianym jako dyrektywa nakazująca mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej. Co więcej udzielenie najdalej idącej ulgi w spłacie stanowiłoby w okolicznościach niniejszej sprawy przyzwolenie organów podatkowych na zachowania niezgodne z obowiązującym porządkiem prawnym.

Odnosząc się do twierdzeń strony, jakoby obecna sytuacja epidemiczna powodowała ograniczenia na runku usług budowlanych, co z kolei - w ocenie strony - również przyczyniło się do zawieszenia prowadzonej działalności gospodarczej, organ zauważył, że K.T. zawiesił działalność z dniem 31 stycznia 2020 r., natomiast stan epidemii został w na terenie Polski wprowadzony Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. (Dz. U. z 2020 r., poz. 491 ze zm.), zatem w żaden sposób nie mógł mieć wpływu na zawieszenie przez stronę działalności.

Końcowo w nawiązaniu do obszernych wyjaśnień strony dotyczących kwestii procesu wystawiania przez K.T. faktur oraz korekty złożonych deklaracji podatkowych, organ odwoławczy zauważył, że niniejsze postępowanie jest postępowaniem odrębnym prowadzonym w celu ewentualnego udzielenia ulgi w spłacie, a powyższe kwestie strona powinna była podnieść w postępowaniu określającym wysokość zobowiązań w podatku od towarów i usług.

Podsumowując, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w okolicznościach przedmiotowej sprawy podzielił stanowisko Naczelnika Urzędu Skarbowego, iż występujące w niniejszej sprawie okoliczności nie są wystarczające do udzielenia stronie wnioskowanej ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług wraz z odsetkami.

Nie zgadzając się z ww. rozstrzygnięciem organu odwoławczego strona skorzystała z prawa wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.

Zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 15 lutego 2021 r. skarżący zarzucił naruszenie przepisów:

art. 145 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego z uwagi na brak możliwości wglądu w akta sprawy oraz wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego,

art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art, 78 § 1, art. 80 § 1 i art. 107 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewyjaśnienie okoliczności faktycznych istotnych dla prawidłowego rozpoznania sprawy oraz dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego, polegającego na tym, że skarżący nie został przesłuchany i wysłuchany celem przedstawienia dowodów,

art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez jego zastosowanie przez organ drugiej instancji i utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, podczas gdy istniały podstawy do uchylenia decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji.

Ponadto K.T. zarzucił organom podatkowym nie uznanie "wypisanych dowodów" wystawianych przez firmę "B" Z.B., które - w ocenie skarżącego - świadczą o podejmowaniu przez stronę nieracjonalnych decyzji.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji lub postanowienia, ich zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej: p.p.s.a.) lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art, i 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że skarga okazała się niezasadna.

Na wstępie przypomnieć należy, że zgodnie z treścią art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Natomiast w myśl art. 67b § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa organ podatkowy, na wniosek podatnika prowadzącego działalność gospodarczą może udzielać ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, określonych w art. 67a, które stanowią pomoc de minimis - w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis.

Ze wskazanych przepisów wynika, że decyzje organów podatkowych w sprawie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych mają charakter uznaniowy, to znaczy- są podejmowane w ramach tzw. uznania administracyjnego. Oznacza to, że organ podatkowy może, ale nie musi wydać decyzji pozytywnej, czyli zastosowanie ustanowionych w ww. regulacji ulg jest prawem, a nie obowiązkiem organów podatkowych. Zatem nawet zaistnienie jednej z przesłanek określonych w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej nie musi prowadzić do pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia. Jednocześnie należy mieć na względzie, że uznanie administracyjne nie oznacza swobody decyzji dla organu administracji, lecz jest ograniczone kierunkowymi dyrektywami wyboru, jakimi są użyte w treści przepisu zwroty ważny interes podatnika lub interes publiczny, a także inne okoliczności społeczne, ekonomiczne oraz dotychczasowa postawa podatnika w zakresie wywiązywania się z obowiązków podatkowych. Przez ważny interes podatnika należy rozumieć nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawami jego egzystencji, a wiec sytuację, gdy z powodu nieprzewidzianych, losowych przypadków, podatnik nie jest w stanie należności podatkowych uregulować, czy też sytuacje, w których niemożność spłaty należności wynika z działania czynników, które są niezależne od sposobu jego postępowania. Natomiast przez interes publiczny należy rozumieć dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa takich jak sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów.

Przypomnieć także należy, że kognicja sądu administracyjnego w podobnych sprawach ograniczona jest do oceny prawidłowości przeprowadzonego postępowania.

W przedmiotowej sprawie skarżący zwrócił się z wnioskiem o udzielenie ulgi w spłacie powołując się na sytuację finansową, problemy zdrowotne oraz okoliczności dotyczące wystawiania faktur.

Organy podatkowe na wskazane okoliczności przeprowadziły postępowanie dowodowe, a następnie oceniły zebrane dowody w świetle mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa i wykazywanych przez stronę twierdzeń.

Organy wywiodły - zdaniem Sądu słusznie - że łączne wydatki w gospodarstwie domowym strony skarżącej przewyższały uzyskiwane dochody. Trafnie zatem uznano, iż sytuacja finansowa strony nie należy do łatwych, co wskazuje na zaistnienie przesłanki ważnego interesu podatnika. Zwrócono jednak uwagę, że strona ma zabezpieczone warunki mieszkaniowe (lokal mieszkalny nie jest obciążony żadną hipoteką), natomiast ponoszone w gospodarstwie domowym wydatki nie mają nadzwyczajnego charakteru. Równocześnie pomimo wskazywania przez zobowiązanego na problemy zdrowotne związane z chodzeniem (leczenie ortopedyczne kręgosłupa oraz stawów) nie podniesiono, aby implikowały one znaczące wydatki na leczenie. Ustalono również, że żona skarżącego posiada oszczędności w kwocie ok. 20.000,00 zł, które przeznacza na swoje leczenie. Dodatkowo w toku postępowania strona nie wskazywała, aby korzystała z jakiejkolwiek formy pomocy społecznej lub w wyniku zapłaty należności podatkowych będzie zmuszona korzystać z tego rodzaju pomocy. K.T. oświadczył, iż jest zarejestrowany w powiatowym urzędzie pracy jako osoba bezrobotna, zatem trafnie w decyzji wskazano, że ma możliwość znalezienia zatrudnienia. Zobowiązany przedłożył co prawda orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności, jednakże w punkcie odnoszącym się do wskazań dotyczących odpowiedniego zatrudnienia wskazano otwarty rynek pracy. Sąd podziela pogląd, że umorzenie zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę byłoby rozwiązaniem korzystnym dla podatnika, gdyż przyczyniłoby się do zwolnienia go z obowiązku podatkowego. Nie jest to jednak równoznaczne z koniecznością udzielenia pozytywnego rozstrzygnięcia. Nie można bowiem zapominać, że przyznanie jakiejkolwiek ulgi w spłacie zobowiązania podatkowego jest sytuacją wyjątkową, a taka w sprawie nie wystąpiła.

Sąd zwraca uwagę także, że obciążenia cywilnoprawne strony z tytułu pożyczek nie stanowią przesłanki przemawiającej za udzieleniem ulgi w spłacie zaległości podatkowych. Podejmując bowiem decyzje o zaciągnięciu zobowiązań wobec innych podmiotów strona powinna być świadoma konsekwencji z tego wynikających, w tym obowiązku ich spłaty wraz z należnymi odsetkami. Spłata pożyczek czy kredytów bankowych nie może korzystać z pierwszeństwa przed zaspokajaniem należności względem Skarbu Państwa.

W niniejszej sprawie skarżący motywował wniosek o umorzenie także okolicznościami związanymi z powstaniem zaległości podatkowych.

Z przeprowadzonego postępowania wynika, że w przedmiotowej sprawie zaległości podatkowe wynikały z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 4 czerwca 2020 r. nr [...], którą określono K.T. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług oraz obowiązek zapłaty podatku w trybie art. 108 ust. 1 w związku z art. 103 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług. Jak wykazano w decyzji, w trakcie prowadzonej u podatnika kontroli ustalono, iż działalność skarżącego wobec niektórych podmiotów ograniczała się do wystawiania faktur, które nie dokumentowały rzeczywistych transakcji. Zatem trafna jest-zdaniem Sądu- ocena organu, że w sytuacji, gdy strona poprzez działania niezgodne z prawem, sama doprowadziła do powstania przedmiotowych zaległości podatkowych, udzielenie wnioskowanej ulgi w spłacie (umorzenia) nie znajduje też uzasadnienia w konstytucyjnej zasadzie równości i sprawiedliwości społecznej i jest sprzeczne z interesem publicznym, który nakazuje mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej.

Sąd podziela pogląd, że udzielenie ulgi w spłacie stanowiłoby w okolicznościach niniejszej sprawy przyzwolenie organów podatkowych na zachowania niezgodne z obowiązującym porządkiem prawnym.

Sąd nie podzielił zarzutów skarżącego co do naruszenia procedury w prowadzonym postępowaniu poprzez uniemożliwienie zapoznania się z aktami i przedłożenia dowodów.

Wobec powyższych okoliczności podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 123 § 1 w związku z art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej obowiązkiem organu podatkowego jest poinformowanie podatnika o możliwości zapoznania z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do materiału dowodowego zebranego w sprawie. Z akt sprawy wynika, że obowiązek ten został przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej zrealizowany poprzez przesłanie skarżącemu zawiadomienia z dnia 4 stycznia 2021 r..

Zapoznanie i wypowiedzenie się co do zgromadzonego materiału dowodowego jest prawem, a nie obowiązkiem podatnika będącego stroną postępowania. Zatem skorzystanie z powyższego prawa zależy wyłącznie od woli i inicjatywy strony postępowania podatkowego. Stronie skarżącej znane są dokumenty zebrane w trakcie postępowania odwoławczego, ponieważ są to przede wszystkim dowody i materiały przedłożone przez stronę wraz z odwołaniem od decyzji organu pierwszej instancji oraz w odpowiedzi na wezwanie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 4 grudnia 2020 r.. Nie ulega także wątpliwości, że w sytuacji braku ze strony podatnika możliwości stawienia się w siedzibie organu, podatnik może także wypowiedzieć się pisemnie w sprawie i przesłać uwagi za pośrednictwem poczty lub w formie elektronicznej za pośrednictwem portalu ePUAP, z czego skarżący nie skorzystał.

Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdza, iż w niniejszej sprawie postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo. Organ odwoławczy podjął bowiem wszelkie czynności mające na celu ustalenie stanu faktycznego i okoliczności mogących mieć wpływ na wynik sprawy, umożliwił stronie czynny udział w prowadzonym postępowaniu i kierując się zasadą prawdy obiektywnej, wydał rozstrzygnięcie w oparciu o posiadany materiał dowodowy, a także nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów.

Reasumując Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a złożona skarga jako niezasadna na podstawie art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu.