Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 582/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2019-02-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 31, art. 35
journal: Dz.U. 2017 poz 682
law: Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy - tekst jedn.
article: art. 33 ust. 1, art. 43
journal: Dz.U. 2017 poz 2077
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.
journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 187 poz 1 art. 1, art. 13
law: Rozporządzenie Komisji (UE) NR 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w  zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu
article: art. 37 ust. 1, ust. 3a, ust. 5, art. 38 ust. 1, art. 39 ust. 2, art. 41 ust. 1, ust. 2 pkt 2 i pkt 7, ust. 5, art. 61 ust. 1 i ust. 8 pkt 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1431
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca) Sędziowie WSA Robert Hałabis WSA Jadwiga Pastusiak Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Bałaban po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 22 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi K. G. na rozstrzygnięcie Inne z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie dofinansowanie projektu oddala skargę.


UZASADNIENIE

W piśmie z [...] września 2018 r. [...] Agencja Wspierania Przedsiębiorczości w [...] (dalej jako "LAWP" lub "organ") poinformowała K. G. (dalej jako "wnioskodawca" lub "skarżący"), że jego wniosek o dofinansowanie projektu pt. "[...]. K. G., złożony w konkursie nr [...], ogłoszonym w ramach Osi Priorytetowej 1 Badania i innowacje, Działania 1.3 Infrastruktura badawczo-rozwojowa w przedsiębiorstwach, po dokonaniu oceny merytorycznej, otrzymał ocenę negatywną.

Uzasadniając informację o negatywnej ocenie projektu organ wskazał, że skarżący został wezwany do złożenia wyjaśnień w zakresie kryterium merytorycznego "kwalifikowalność wydatków", jednak nie zastosował się do uwagi nr 3 w ramach przedmiotowego kryterium i nie skorygował wniosku o dofinansowanie, błędnie pozostawiając wydatki dotyczące "Dostawy i montażu instalacji fotowoltaicznej" oraz "Instalacji c.o. wraz z pompą ciepła" po stronie wydatków kwalifikowalnych. Skarżący został również wezwany (uwaga nr 4) do wyłączenia z kosztów kwalifikowalnych kosztów budowy pomieszczeń oznaczonych nr 22 do 32 na rzucie parteru oraz wszystkich pomieszczeń na rzucie poddasza. W odpowiedzi na to wezwanie skarżący dokonał korekty kosztów kwalifikowalnych związanych jedynie z montażem balustrad tarasowych i drzwi balkonowych. Do skarżącego została skierowana również uwaga nr 5 zawierająca wezwanie do przeniesienia wydatków niekwalifikowalnych kosztu zakupu nieruchomości gruntowej. Skarżący nie zastosował się do uwagi nr 5 i nie skorygował w tym zakresie wniosku.

Od negatywnej oceny projektu skarżący złożył protest. Rozstrzygnięciem z dnia [...] 2018 r., nr [...], LAWP nie uwzględniła wniesionego protestu.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podniósł, że wydatki dotyczące "Dostawy i montażu instalacji fotowoltaicznej" oraz "Instalacji c.o. wraz z pompą ciepła" prowadzą do zastosowania w budynku systemu fotowoltaicznego wytwarzającego i dostarczającego energię do określonych odbiorników/urządzeń przez co panele fotowoltaiczne i pompa ciepła służą do wytworzenia energii. Tym samym nie mogą stanowić kosztu kwalifikowalnego i powinny zostać ujęte w projekcie jako koszty niekwalifikowane. Ponadto skarżący nie uzasadnił w wiarygodny sposób, że wydatki dotyczące budowy określonych pomieszczeń są zasadne i efektywne ekonomicznie. Nie przeniósł również części kosztów materiałów i robót budowlanych do wydatków niekwalifikowalnych projektu. W ocenie organu, zakwestionowane wydatki nie mają bezpośredniego związku z planowaną działalnością laboratorium B+R. Nie jest również zasadny zarzut wnioskodawcy, że należy uznać jako koszt kwalifikowalny projektu wydatek dotyczący zakupu nieruchomości gruntowej stanowiącej współwłasność małżonków P. i K. G.. Wnioskodawcą dofinansowania jest bowiem firma "[...]. K. G., a w przypadku udzielenia pomocy publicznej na zakup przedmiotowej nieruchomości pomoc zostałaby udzielona osobie trzeciej – P. G., nieuprawnionej do jej otrzymania.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na rozstrzygnięcie protestu skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i stwierdzenie, że ocena projektu została w całości przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia i zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów:

1) art. 37 ust. 1 w zw. z art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowych w perspektywie finansowej 2014-2020 w zw. z art. 107 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej poprzez przeprowadzenie konkursu w oparciu o wadliwie skonstruowany regulamin, niedoprecyzowujący warunków wobec wnioskodawców, którzy prowadzą jednoosobową działalność gospodarczą i pozostają w związku małżeńskim bez zawarcia umowy o małżeńskiej rozdzielności majątkowej, przez co naruszone zostały zasady wyboru projektów w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny;

2) art. 33 ust. 1 w zw. z art. 43 ustawy o finansach publicznych w zw. z § 1 ust. 3 statutu LAWP w L. poprzez ich niezastosowanie i niedostrzeżenie, że luki w regulaminie stanowią naruszenie zasady jawności gospodarowania środkami publicznymi i zasady powszechności dostępu do realizacji zadań finansowanych ze środków publicznych;

3) art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 13 Rozporządzenia 651/2014 (Rozdz. 4.3 pkt 9 Regulaminu konkursu) poprzez przeprowadzenie wyboru projektów w sposób nierzetelny i nieprzejrzysty, polegający na sprzecznym z wiedzą przyjęciu, że wydatek "Dostawy i montażu instalacji fotowoltaicznej" oraz "Instalacji c.o. wraz z pompą ciepła" stanowią wydatki niekwalifikowalne mimo, że jest to zespół urządzeń służący konwersji energii, a nie produkcji energii;

4) art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej polegający na sprzecznym z przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 3 kwietnia 2004 r. w sprawie wymagań, jakim powinno odpowiadać medyczne laboratorium diagnostyczne oraz innymi regulacjami normatywnymi przyjęciu, że projektowany budynek laboratorium zawiera szereg pomieszczeń wykazanych jako techniczne, magazynowe, archiwalne, niemających bezpośredniego związku z planowaną działalnością laboratorium.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Stosownie do art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm.), dalej jako p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Taką ustawą szczególną jest ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2010 (Dz. U. z 2018 r., poz. 1431), dalej jako "ustawa wdrożeniowa" lub "ustawa". Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, wnioskodawca może wnieść skargę do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 3 p.p.s.a. Kontrola spraw, których przedmiotem jest dofinansowanie projektów na podstawie ustawy wdrożeniowej dokonywana jest przez sądy administracyjne na podstawie kryterium legalności działania właściwej władzy publicznej. Sposób oceny projektu (na danym etapie) podlega zatem sądowej weryfikacji z punktu widzenia tego, czy ocenę tę przeprowadzono nie naruszając prawa.

W myśl art. 38 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, wybór projektów do dofinansowania następuje w trybie: 1) konkursowym, 2) pozakonkursowym albo 3) w trybie określonym w przepisach o zamówieniach publicznych. W trybie konkursowym wniosek jest składany w ramach konkursu organizowanego i przeprowadzanego przez właściwą instytucję (art. 39 ust. 1 ustawy). Konkurs jest postępowaniem służącym wybraniu do dofinansowania projektów, które spełniły kryteria wyboru projektów i uzyskały wymaganą liczbę punktów albo uzyskały kolejno największą liczbę punktów, w przypadku gdy kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w konkursie nie wystarcza na objęcie dofinansowaniem wszystkich projektów, o których mowa w pkt 1 (art. 39 ust. 2 ustawy).

Z unormowania art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej wynika obowiązek przeprowadzenia wyboru projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnienia wnioskodawcom równego dostępu do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Projekt podlega ocenie pod kątem spełnienia kryteriów wyboru projektów. Właściwa instytucja może wymagać złożenia przez wnioskodawcę oświadczeń niezbędnych do przeprowadzenia wyboru projektów do dofinansowania lub zawarcia umowy o dofinansowanie projektu lub podjęcia decyzji o dofinansowaniu projektu (art. 37 ust. 3a ustawy). Zgodnie natomiast z art. 37 ust. 5 ustawy, właściwa instytucja może wymagać od wnioskodawcy wyłącznie informacji i dokumentów niezbędnych do oceny spełniania kryteriów wyboru projektów.

Podstawę przeprowadzenia konkursu stanowi regulamin (art. 41 ust. 1 ustawy wdrożeniowej). W regulaminie właściwa instytucja określa m.in. przedmiot konkursu, w tym typy projektów podlegających dofinansowaniu (art. 41 ust. 2 pkt 2 ustawy), kryteria wyboru projektów wraz z podaniem ich znaczenia (art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy), a także zakres, w jakim możliwe jest uzupełnianie lub poprawianie projektu w części dotyczącej spełniania przez projekt kryteriów wyboru projektów w trakcie jego oceny (art. 41 ust. 2 pkt 7a ustawy). Treść regulaminu, a także wszystkie jego zmiany właściwa instytucja podaje do publicznej wiadomości, w szczególności na swojej stronie internetowej oraz na portalu (art. 41 ust. 5 ustawy). Przystępując do konkursu wnioskodawca godzi się na wymagania i warunki określone systemem realizacji danego programu, przy zastrzeżeniu, że warunki te muszą być podane do wiadomości wszystkim potencjalnym wnioskodawcom i nie mogą być sprzeczne z aktami normatywnymi wyższego stopnia, w tym przede wszystkim regulacjami prawa unijnego oraz ustawą wdrożeniową.

Przytoczone powyżej unormowania świadczą, że ocena projektów jest dokonywana w oparciu o publicznie dostępną dokumentację konkursową, stanowiącą również podstawę sądowej kontroli zgodności z prawem oceny projektu przez właściwą instytucję.

W przedmiotowej sprawie skarżący złożył 17 kwietnia 2018 r. wniosek o dofinansowanie projektu pt. "[...]. K. G. (konkurs nr RPLU.01.03.00-IP.01-06-001/18, ogłoszony w ramach Osi Priorytetowej 1 Badania i innowacje, Działania 1.3 Infrastruktura badawczo-rozwojowa w przedsiębiorstwach). W skład dokumentacji konkursowej wchodził Regulamin konkursu, z którego wynika, że ocena projektów obejmuje ocenę formalną (pod względem spełnienia przez projekt kryteriów formalnych – dostępu i poprawności) oraz merytoryczną (pod względem spełnienia przez projekt kryteriów merytorycznych – technicznych, finansowo-ekonomicznych, technicznych specyficznych, trafności merytorycznej oraz rozstrzygających) – rozdział VI. Procedura oceny i wyboru projektu 6.1 ppkt 1 do ppkt 5 Regulaminu konkursu. Po pozytywnej weryfikacji wymogów formalnych projekt został skierowany do etapu oceny formalnej, a następnie do etapu oceny merytorycznej. Po dokonaniu oceny merytorycznej wniosek skarżącego otrzymał ocenę negatywną.

Podstawą negatywnej oceny projektu było uznanie, że projekt nie spełnia kryteriów oceny merytorycznej w zakresie kryterium merytorycznego C. Kryteria techniczne – Kryterium Nr 3 "Kwalifikowalność wydatków" i pomimo wezwania wnioskodawcy przez LAWP do uzupełnienia/poprawy/złożenia wyjaśnień oraz skorygowania wniosku w części, obowiązujące kryterium nie zostało spełnione.

Podnieść należy, że katalog kosztów kwalifikowalnych ma charakter zamknięty. Kwalifikowalność danego wydatku uzależniona jest od zgodności z ogólnymi zasadami kwalifikowalności, specyfiki realizowanego projektu oraz uwzględnienia kosztu we wniosku o dofinansowanie (Rozdział V Zasady finansowania projektu pkt 5.3.4 Regulaminu konkursu).

W myśl zasad konkursu, na etapie oceny merytorycznej kryteriów technicznych, finansowo-ekonomicznych i/lub technicznych specyficznych, które są kryteriami obligatoryjnymi, organ może zwrócić się do wnioskodawcy o przedstawienie wyjaśnień w odniesieniu do informacji zawartych we wniosku o dofinansowanie. Kryteria te muszą być spełnione bezwarunkowo, a niespełnienie jednego z nich skutkuje negatywną oceną całego projektu (Rozdział VI.6.1.4 ppkt 5 Regulaminu konkursu). Jednocześnie istnieje możliwość poprawy projektu o dofinansowanie. Wnioskodawca zostaje wezwany do złożenia stosownych wyjaśnień i ewentualnego skorygowania danych zawartych we wniosku, w przypadku, gdy wydatki są niezgodne z celami programu/osi/działania, jak również gdy są niezasadne, nieracjonalne lub nieefektywne. Wezwanie do złożenia wyjaśnień może prowadzić do konieczności skorygowania przez wnioskodawcę wniosku o dofinansowanie. Wówczas wnioskodawca jest obowiązany nanieść stosowne zmiany w dokumentacji. W przypadku złożenia wyjaśnień i ewentualnego skorygowania wniosku w wyznaczonym przez organ terminie, projekt podlega ocenie pod kątem spełnienia kryteriów technicznych, technicznych specyficznych i finansowo-ekonomicznych (Rozdział VI.6.1.4. ppkt 10 i 15). Gdy projekt nadal nie spełnia wskazanych kryteriów, zostaje oceniony negatywnie, a do wnioskodawcy przesyłana jest pisemna informacja wraz z uzasadnieniem (ppkt 22).

Kryterium "Kwalifikowalność wydatków", zgodnie z Załącznikiem nr 6 do Regulaminu konkursu – Kryteria wyboru projektów w ramach Działania 1.3 Infrastruktura badawczo – rozwojowa w przedsiębiorstwach, jest jednym z kryteriów, na podstawie którego dokonywana jest ocena na etapie oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie. Kryterium to jest zdefiniowane poprzez zestaw pytań cząstkowych (pomocniczych), a uznaje się je za spełnione, gdy odpowiedź na wszystkie pytania cząstkowe będzie pozytywna. W zakresie omawianego kryterium należało odpowiedzieć m. in. na następujące pytania cząstkowe:

- "Czy wydatki ujęte w kosztach kwalifikowalnych we wniosku o dofinansowanie projektu są zgodne z kosztami kwalifikowalnymi dla danego Działania w ramach RPO WL 2014-2020, zgodnie z regulaminem konkursu, w tym czy kwota wydatków w ramach danej kategorii mieści się w określonym limicie (jeśli dotyczy) ?",

- "Czy wskazane w projekcie wydatki kwalifikowalne są racjonalne i efektywne ekonomicznie ?"

-"Czy wszystkie wydatki wskazane jako kwalifikowalne są zasadne ?"

W ocenie sądu LAWP prawidłowo uznała, że projekt po dokonaniu oceny merytorycznej nie spełnia kryterium "Kwalifikowalność wydatków", ponieważ odpowiedzi na wskazane pytania cząstkowe były negatywne. Z opisu znaczenia kryterium wynika bowiem, że jest to kryterium obligatoryjne, a uznaje się za spełnione, jeżeli odpowiedź na wszystkie cząstkowe pytania będzie pozytywna. W ramach kryterium istnieje możliwość jednokrotnej poprawy. Wnioskodawca zostanie wezwany do złożenia stosownych wyjaśnień i ewentualnego skorygowania zapisów, w przypadku, gdy błędnie określono kategorię lub podkategorię kosztu, gdy wydatki kwalifikowalne są niezgodne z celami programu/osi/działania, niezasadne, nieracjonalne, nieefektywne, gdy dany koszt nie wpisuje się w koszty kwalifikowalne zgodnie z Regulaminem konkursu.

Negatywna ocena była związana z niezastosowaniem się przez skarżącego do uwag nr 3, nr 4 i nr 5 zawartych w wezwaniu LAWP z dnia 27 lipca 2018 r., którym zobowiązano wnioskodawcę do uzupełnienia/poprawy/złożenia wyjaśnień w zakresie kryterium merytorycznego "Kwalifikowalność wydatków".

W ramach uwagi nr 3 wnioskodawca został zobowiązany do przeniesienia z tabeli D.2 do tabeli D.4 Koszty niekwalifikowalne inne niż VAT, wydatków związanych z "Dostawą i montażem instalacji fotowoltaicznej" oraz "Instalacją c.o. wraz pompą ciepła". Wnioskodawca nie zastosował się do uwagi i nie skorygował wniosku we wskazanym zakresie pozostawiając nadal wskazane koszty po stronie wydatków kwalifikowalnych. Należy zgodzić się z organem, że powyższy wydatek jest objęty wykluczeniem z możliwości wsparcia w ramach Działania 1.3. Infrastruktura badawczo – rozwojowa w przedsiębiorstwach. Zgodnie bowiem z postanowieniami Regulaminu konkursu (rozdz. 4.3 pkt 9), wsparcie w ramach Działania nie może być udzielone w zakresie, w jakim jest wykluczone w art. 1 Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i art. 108 Traktatu (Dz. Urz. UE. L 187 z 2014 r., str.1). Unormowanie art. 13 rozporządzenia określa zakres "wyłączonej pomocy regionalnej", do którego zalicza się m.in. sektor wytwarzania i dystrybucji energii oraz jej infrastruktury. Instalacja paneli fotowoltaicznych oraz pompy ciepła mieści się w sektorze wytwarzania i dystrybucji energii, który na mocy powołanych regulacji jest wykluczony z możliwości wsparcia. Nie jest przy tym istotne, że działalność gospodarcza wnioskodawcy związana z wnioskiem o dofinansowanie (laboratorium weterynaryjne) nie mieści się w sektorze wytwarzania i dystrybucji energii. Czynnikiem decydującym o wyłączeniu danych kosztów ze wsparcia jest bowiem charakter oraz efekt działań przeprowadzanych w ramach projektu. W ramach Działania 1.3 ze wsparcia wyłączona jest każda inwestycja, związana z wytwarzaniem energii i jej dystrybucją. Nie ma zatem znaczenia rodzaj prowadzonej przez skarżącego działalności (zaklasyfikowanej zgodnie z PKD), ale istotne jest, że założone w projekcie wydatki dotyczące dostawy i montażu instalacji fotowoltaicznej oraz pompy ciepła, służą wytworzeniu energii i jej dystrybucji. Zastosowanie w budynku wyposażonym w pompę ciepła instalacji fotowoltaicznej prowadzi bowiem do wytworzenia energii rozprowadzanej następnie do określonych urządzeń. Panele fotowoltaiczne i pompa ciepła tworzą razem system fotowoltaiczny, oparty na współpracy tych urządzeń i służący wytworzeniu i rozprowadzeniu energii. Skarżący stara się – używając pojęć z zakresu fizyki – przekonać, że przewidziana w projekcie instalacja służy przekształcaniu, a nie wytwarzaniu energii. Stanowiska skarżącego nie można podzielić. Zawarte w skardze teoretyczne wywody na temat metod konwersji energii nie są przydatne w rozpoznawanej sprawie, bowiem nie ulega wątpliwości, że projektowana instalacja służy w istocie wytworzeniu energii, niezależnie od tego, czy nastąpi to w drodze przekształcenia jednego rodzaju energii w inny rodzaj energii.

Skoro ze wsparcia w ramach Działania 1.3 wyłączona jest każda inwestycja związana z wytwarzaniem energii, to organ prawidłowo postąpił uznając wskazane wydatki za niekwalifikowalne. Tym samym niezasadny jest zatem zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 13 Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 651/2014.

Wnioskodawca powinien, zgodnie z uwagą nr 3 ująć wymienione wydatki w tabeli D.4 formularza wniosku o dofinansowanie (koszty niekwalifikowalne projektu). Są to bowiem koszty potrzebne do realizacji projektu, ale nie podlegają finansowaniu (refundacji). Wnioskodawca nie wykorzystał możliwości dostosowania dokumentacji aplikacyjnej do wymogów określonych w Regulaminie konkursu i nie zastosował się do wezwania organu w powyższym zakresie. Wskazane wydatki pozostawił w kosztach kwalifikowalnych projektu, wskutek czego dokumentacja pozostała w tym zakresie niezmieniona. W związku z powyższym organ prawidłowo ocenił, że projekt nie spełnił kryterium merytorycznego C. Kryteria Techniczne – Kryterium Nr 3 Kwalifikowalność wydatków w zakresie pytania cząstkowego: "Czy wydatki ujęte w kosztach kwalifikowalnych we wniosku o dofinansowanie projektu są zgodne z kosztami kwalifikowalnymi dla danego Działania w ramach RPO WL 2014-2020, zgodnie z regulaminem konkursu, w tym czy kwota wydatków w ramach danej kategorii mieści się w określonym limicie (jeśli dotyczy) ?". Skutkiem negatywnej odpowiedzi na to pytanie była negatywna ocena projektu.

Negatywne rozstrzygnięcie protestu było również związane z niezastosowaniem się w pełni przez wnioskodawcę do uwagi nr 4 wezwania LAWP z 27 lipca 2018 r. W ramach tej uwagi wnioskodawca został wezwany do wyłączenia z kosztów kwalifikowanych wydatków dotyczących zakupu robót i materiałów budowlanych związanych budową pomieszczeń oznaczonych nr 22 do nr 32 na szkicu rzutu parteru (str. 31 dokumentacji technicznej) oraz wszystkich pomieszczeń na szkicu rzutu poddasza (str. 32 dokumentacji technicznej). Organ nakazał przedłożoną w ramach załącznika nr 14 Dokumentację techniczną wyłączyć z kosztów kwalifikowalnych w tabeli D.2 formularza wniosku o dofinansowanie i przenieść do kosztów niekwalifikowalnych w tabeli D.4 formularza wniosku. Organ nakazał również wyłączyć z kosztów kwalifikowalnych koszty związane ze środkami trwałymi/wartościami niematerialnymi i prawnymi, które zostały przypisane do wymienionych pomieszczeń oraz proporcjonalnie podzielić koszty związane z budową części wspólnych (m.in. instalacje oraz zagospodarowanie terenu). Ponadto w ramach uwagi nr 4 organ wezwał wnioskodawcę do określenia, czy dotychczasową działalność weterynaryjną będzie prowadził w planowanym do budowy laboratorium, a jeśli tak to do proporcjonalnego wyłączenia kosztów związanych z tą działalnością, z infrastruktury budynku i środków trwałych/wartości niematerialnych i prawnych. Wystosowana przez organ uwaga nr 4 była związana z analizą przedłożonej przez skarżącego dokumentacji, z której nie wynikało w sposób oczywisty, że założone w dokumentacji technicznej pomieszczenia pozostają w bezpośrednim związku z działalnością laboratorium B+R. Planowana liczba osób, które miałyby pracować w laboratorium, tj. właściciel, osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę oraz osoba zatrudniona na podstawie umowy zlecenia, nie uzasadniała istnienia tak wielu pomieszczeń budynku laboratorium, w tym na rzucie poddasza: dwóch korytarzy, wiatrołapu, archiwum wyników, pomieszczenia administracyjnego, schowka, magazynu opakowań i boksów transportowych, archiwum preparatów i surowic, sortowni opakowań i odczynników, a na rzucie poddasza: korytarza, klatki schodowej, pomieszczenia technicznego, magazynu środków chemicznych, magazynu środków jałowych, magazynu w standardzie GMP+. Tym samym organ miał obowiązek zbadać, czy wskazane w projekcie wydatki są zasadne oraz racjonalne i efektywne ekonomicznie. Natomiast obowiązkiem skarżącego było szczegółowe uzasadnienie konieczności wybudowania wszystkich wymienionych w projekcie pomieszczeń.

W odpowiedzi na tę uwagę skarżący dokonał korekty kosztów kwalifikowalnych jedynie w części dotyczącej montażu balustrad tarasowych i drzwi balkonowych o kwotę [...]zł netto. Nie odniósł się natomiast do treści uwagi nr 4 w zakresie pomieszczeń parteru i poddasza (z wyjątkiem dwustanowiskowego pomieszczenia garażowego). Swoją odpowiedź na wezwanie uzasadnił ogólnikowo stwierdzając, że zgodnie z przepisami laboratorium powinno posiadać specjalnie wyodrębnione pomieszczenia różnego przeznaczenia, wyposażenie właściwe dla zakresu prowadzonej działalności oraz prowadzić dokumentację dotyczącą aparatury badawczo-pomiarowej i sprzętu oraz że z pomieszczeń znajdujących się w laboratorium należy wyodrębnić pomieszczenia: główne, specjalne, socjalne oraz pomieszczenia służące do obsługi pacjentów, w przypadku gdy na terenie laboratorium jest również pobierany materiał do badań. Odpowiedź skarżącego nie zawiera jednakże szczegółowego odniesienia, które planowane pomieszczenia są niezbędne do zachowania zgodności z obowiązującymi przepisami. Brak takiego szczegółowego odniesienia przesądza o niemożności wskazanych kosztów za zasadne.

Słusznie również zwraca uwagę organ, że skarżący nieprawidłowo pozostawił po stronie wydatków kwalifikowalnych koszty budowy odrębnego pomieszczenia do przechowywania środków trwałych, określonego w załączniku nr 14 do wniosku o dofinasowanie jako pomieszczenie 30 (magazyn opakowań i boksów transportowych) o powierzchni 34,15 m2. Z załączonych do wniosku dokumentów wynika, że wymiary planowanych do zakupu środków transportowych (boksów transportowych i lodówek) są niewielkie i nie jest zasadne wybudowanie dla ich przechowywania pomieszczenia o powierzchni 34,15 m2. Podzielić należy stanowisko organu, że za pozostawieniem tego pomieszczenia w kosztach kwalifikowalnych nie przemawiają również wyjaśnienia skarżącego, że ilość środków trwałych będzie z każdym tygodniem wzrastać wprost proporcjonalnie do stopnia rozwoju działalności. Organ dokonuje bowiem oceny zamierzenia finansowego skarżącego w oparciu o aktualny stan informacji przedstawiony w złożonej dokumentacji, a zatem przesłanką udzielenia pomocy nie mogą być zdarzenia przyszłe i ewentualne.

Nietrafna jest również argumentacja skarżącego w odniesieniu do pozostawienia w kosztach kwalifikowalnych wydatków związanych z budową dwustanowiskowego klimatyzowanego garażu o pow. [...] m2, określonego w dokumentacji jako pomieszczenie nr 23. Sam skarżący wskazał bowiem, że materiał biologiczny będzie transportowany w specjalnych lodówkach transportowych, co ma zapewnić właściwe warunki temperaturowe i odizolowanie od wpływu czynników zewnętrznych. Powyższe potwierdza również specyfikacja zestawu do transportu, z której wynika, że przenośna lodówka służy do transportu szczepionek, interferonu, insuliny, leków anafilaktycznych (adrenaliny) lub innych leków podawanych przez iniekcję, przewożenia krwi i pozwala zachować proces chłodniczy. Zatem zastosowanie powyższego rozwiązania miało zapewnić odpowiednią ochronę i zabezpieczenie transportowanego materiału biologicznego. Tym samym wydatków na budowę takiego pomieszczenia uzasadnianych przez skarżącego koniecznością zapewnienia właściwych warunków transportu, nie można uznać za zasadne i racjonalne. Takie warunki miały już bowiem być zapewnione poprzez zakup specjalnego zestawu do transportu.

W realiach przedmiotowego konkursu za wydatki "zasadne" należy rozumieć wydatki niezbędne do realizacji danego projektu, a za wydatki "racjonalne" wydatki, które nie mogą być zawyżone w odniesieniu do średnich cen rynkowych, natomiast efektywność ekonomiczna określona jest poprzez relację wartości uzyskanych efektów do nakładów użytych do ich uzyskania (załącznik nr 6 do Regulaminu konkursu). W świetle tak rozumianych zasad, nie może budzić wątpliwości, że organ miał prawo do zakwestionowania zasadności ujęcia wskazanych kosztów budowy pomieszczeń w kosztach kwalifikowalnych.

Z powyższych względów, w ocenie sądu, nie jest zasadny zarzut skargi naruszenia art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej poprzez sprzeczne z obowiązującymi przepisami przyjęcie przez organ, że projektowany budynek laboratorium zawiera szereg pomieszczeń nie mających bezpośredniego związku z planowaną działalnością laboratorium. Powołanie przez skarżącego w odpowiedzi na wezwanie oraz w skardze przepisów Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 3 marca 2004 r. w sprawie wymagań, jakim powinno odpowiadać medyczne laboratorium diagnostyczne (Dz. U. Nr 43, poz. 408) nie jest wystarczające do uznania, że wydatki związane z budową wskazanych pomieszczeń są zasadne, racjonalne i efektywne ekonomicznie. Skarżący bowiem w ramach obowiązującego kryterium winien był wykazać związek tych kosztów z celem projektu/osi/działania, ich niezbędność i racjonalność. Należy zauważyć, że rozporządzenie określa jedynie, jakie pomieszczenia powinny być wyodrębnione w laboratorium (pomieszczenia główne, pomieszczenia specjalne, pomieszczenia socjalne pomieszczenia służące do obsługi pacjentów, w przypadku gdy na terenie laboratorium jest również pobierany materiał do badań - § 4 ust. 1) oraz co wchodzi w skład poszczególnych kategorii pomieszczeń (§ 4 ust. 2 – 5), nie wskazuje natomiast liczby poszczególnych pomieszczeń ani ich powierzchni. Obowiązkiem skarżącego było wykazanie niezbędności każdego z pomieszczeń przewidzianych w projekcie i uzasadnienie jego wielkości, a zatem przekonujące uzasadnienie zakresu projektu, czego skarżący mimo wezwania do złożenia wyjaśnień nie uczynił.

Skoro wnioskodawca po wezwaniu do poprawy/uzupełnienia wniosku nie uzasadnił w rzetelny i wiarygodny sposób, że wydatki dotyczące budowy szeregu pomieszczeń wskazanych w uwadze są zasadne, racjonalne i efektywne ekonomicznie do celów realizacji projektu i nie przeniósł części kosztów materiałów i robót budowlanych do wydatków niekwalifikowalnych, to projekt nadal nie spełniał kryterium merytorycznego C. Kryteria Techniczne – Kryterium Nr 3. Kwalifikowalność wydatków w zakresie pytań cząstkowych. Negatywne odpowiedzi na wskazane w tym kryterium pytania cząstkowe były powodem negatywnej oceny projektu i negatywnego rozstrzygnięcia protestu.

Niekorzystne dla skarżącego rozstrzygnięcie protestu było również spowodowane niezastosowaniem się przez wnioskodawcę do uwagi nr 5 wezwania LAWP z 27 lipca 2018 r. Powyższą uwagą skarżący został zobowiązany do przeniesienia do wydatków niekwalifikowanych (tabela D.4 formularza wniosku o dofinansowanie) kosztów zakupu nieruchomości gruntowej, na której ma zostać zrealizowany projekt – budowa laboratorium weterynaryjnego. Z przedłożonych w ramach załącznika nr 18 dokumentów wynika, że na podstawie umowy z dnia [...] 2017 r. (akt notarialny Rep. A [...]) przedmiotowe działki zostały zakupione przez P. i K. małżonków G. do majątku wspólnego ze środków pochodzących z tego majątku. P. i K. G. oświadczyli również, że nie zawierali umów majątkowych małżeńskich i obowiązuje ich ustrój wspólności ustawowej małżeńskiej (§ 3 i § 9 wymienionego aktu notarialnego). Trafnie organ uznał, że w takiej sytuacji nie był to zakup nieruchomości w ramach prowadzenia działalności gospodarczej przez K. G. pod firmą "[...]. K. G.. Żona skarżącego P. G. nie jest wnioskodawczynią projektu o dofinansowanie pt. "[...]. K. G., złożonego w ramach Osi Priorytetowej 1 Badania i innowacje, Działanie 1.3 Infrastruktura badawczo-rozwojowa w przedsiębiorstwach, nie może być zatem traktowana jako beneficjent pomocy publicznej w ramach tego projektu.

Zakupienie aktem notarialnym z dnia [...] 2017 r. przedmiotowych nieruchomości przez P. i K. małżonków G. nastąpiło w ramach ustroju wspólności majątkowej małżeńskiej. Zgodnie z art. 31 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r.- Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2017 r., poz. 682), dalej jako k.r.o., z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Charakterystyczną cechą ustroju wspólności majątkowej małżeńskiej jest jej bezudziałowy charakter (współwłasność łączna). Oznacza to, że w czasie trwania wspólności żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego; nie może również rozporządzać, ani zobowiązywać się do rozporządzenia udziałem, który w razie ustania wspólności przypadnie mu w majątku wspólnym lub w poszczególnych przedmiotach należących do tego majątku (art. 35 k.r.o.). W konsekwencji, oboje małżonkowie mają takie same prawa rzeczowe do zakupionych w dniu [...] 2017 r. nieruchomości. Tym samym wnioskodawca dofinansowania K. G. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą "[...]. K. G. nie jest wyłącznym dysponentem przedmiotowych gruntów. Wszelkie prawa do gruntu ma również jego małżonka P. G., która nie jest wnioskodawcą projektu o dofinansowanie i nie jest przedsiębiorcą uprawnionym do udziału w konkursie. Należy więc przyznać rację organowi, że zakwalifikowanie kosztów zakupu nieruchomości do kosztów kwalifikowalnych oznaczałoby udzielenie wsparcia osobom fizycznym – małżonkom P. i K. G., podczas gdy zgodnie z pkt 4.1. regulaminu konkursu wsparcie udzielone mogło być tylko przedsiębiorstwom. Przyznanie wsparcia przez uznanie za wydatek kwalifikowalny zakupu nieruchomości, stanowiącej współwłasność łączną małżonków, byłoby sprzeczne z regulaminem konkursu. W przedmiotowej sprawie podmiotem uprawnionym do wystąpienia z wnioskiem o dofinansowanie jest K. G. prowadzący działalność gospodarczą, a nie oboje małżonkowie.

Niezastosowanie się przez skarżącego do wezwania w zakresie uwagi nr 5 i nieprzeniesienie kosztów zakupu nieruchomości do wydatków niekwalifikowalnych projektu spowodowało, że projekt nie spełnia kryterium merytorycznego C. Kryteria techniczne – Kryteria Nr 3 "Kwalifikowalność wydatków" w zakresie pytania cząstkowego: "Czy wydatki ujęte w kosztach kwalifikowalnych we wniosku o dofinansowanie projektu są zgodne z kosztami kwalifikowalnymi dla danego Działania w ramach RPO WL 2014-2020, zgodnie z regulaminem konkursu, w tym czy kwota wydatków w ramach danej kategorii mieści się w określonym limicie (jeśli dotyczy) ?". Negatywna odpowiedź na wskazane pytanie cząstkowe spowodowała negatywną oceną projektu, a następnie negatywne rozstrzygnięcie protestu.

Podkreślenia wymaga, że w przypadku kryteriów merytorycznych, cały ciężar ich wykazania spoczywa na wnioskodawcy, zgłaszającym do konkursu własny projekt o dofinansowanie. Na nim spoczywa też obowiązek uważnego zapoznania się z priorytetami konkretnego programu operacyjnego, z przyjętym przez instytucję zarządzającą systemem realizacji strategii rozwoju, a następnie z dokumentacją konkursową oraz staranne i odpowiadające założeniom danego programu operacyjnego przygotowanie dokumentacji konkursowej. Z tego względu wnioskodawca znając treść kryteriów i ich istotną rolę w procedurze konkursowej, winien sam uczynić wszystko, aby wykazać ich spełnienie. Podawane we wniosku dane muszą tworzyć zbiór informacji, których wymaga gospodarz konkursu, w celu dokonania oceny według przyjętych kryteriów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 marca 2010 r., sygn. akt II GSK 309/10). Zatem udzielenie przez wnioskodawcę dokumentacji konkursowej odpowiedzi niepełnych, częściowych, odbiegających od istoty pytania, będzie w oczywisty sposób miało niekorzystny wpływ na ocenę złożonego projektu. Na podstawie dokonanej analizy dokumentacji sprawy (obejmującej wniosek skarżącego o dofinansowanie wraz z informacją w przedmiocie oceny projektu, wniesione środki odwoławcze, pisemne informacje o wynikach procedury odwoławczej) oraz analizy akt postępowania dotyczących oceny projektu, należy uznać, że LAWP przeprowadzając ocenę projektu skarżącego pt. "Infrastruktura badawczo-rozwojowa w firmie "[...]. K. G. złożonego w ramach Osi Priorytetowej 1 Badania i innowacje, Działania 1.3 Infrastruktura badawczo-rozwojowa w przedsiębiorstwach, w konkursie nr [...], nie naruszyła prawa.

W postępowaniu konkursowym przeprowadzonym przez organ w odniesieniu do wniosku skarżącego sąd nie stwierdził naruszenia art. 37 ust. 1 w zw. z art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 107 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Bezpodstawne są twierdzenia, że przeprowadzenie konkursu odbyło się w oparciu o wadliwy regulamin, w którym nie doprecyzowano warunków dla wnioskodawców prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą i pozostających w związku małżeńskim bez zawarcia umowy o rozdzielności majątkowej, co doprowadziło do naruszenia zasad wyboru projektów do finansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny. Zdaniem sądu, przywołane tymi przepisami zasady i procedury, zgodnie z nakazem realizacji równego traktowania, bezstronności i transparentności działań LAWP, były zachowane. Świadczy o tym m.in. fakt podania zasad przedmiotowego konkursu zainteresowanym podmiotom poprzez zamieszczenie wszystkich niezbędnych i szczegółowych informacji na stronie internetowej LAWP. Nakaz jasnego, pełnego i precyzyjnego określenia kryteriów kwalifikowania projektów do dofinansowania (zasada przejrzystości) został zrealizowany poprzez ich powszechne udostępnienie wszystkim wnioskodawcom. Emanacją traktatowej zasady równości w dostępie do pomocy jest równy dostęp do informacji poprzez publikację informacji o trybie i warunkach wyboru projektów, co zostało w niniejszej sprawie zachowane. Regulamin konkursu (w pkt. 4.1) jasno określał katalog podmiotów uprawnionych do ubiegania się o dofinansowanie w ramach Działania 1.3 Infrastruktura badawczo-rozwojowa w przedsiębiorstwach. Skoro wnioskodawca złożył wniosek o dofinansowanie jako prowadzący działalność gospodarczą pod firmą "[...]. K. G., to nie może oczekiwać, że beneficjentem pomocy będzie również jego żona z racji pozostawania z nim we wspólności majątkowej małżeńskiej. Beneficjentami pomocy w ramach przedmiotowego działania są bowiem podmioty gospodarcze inwestujące w swoją strukturę badawczo-rozwojową, nie zaś małżonkowie pozostający ze sobą w ustroju wspólności majątkowej małżeńskiej. Organ dostosował się zatem do zasady rzetelności, co przejawiało się w ustanowieniu jasnych i zrozumiałych kryteriów wyboru projektów i postępowaniu zgodnym z ustanowionymi regułami, wyrażającym się w tym, że wniosek skarżącego o dofinansowanie, jako niespełniający tych kryteriów, otrzymał ocenę negatywną. Bezpodstawny jest zatem podniesiony przez skarżącego zarzut braku precyzji regulaminu czy jego niedostosowania do sytuacji osób pozostających w ustroju ustawowej wspólności majątkowej.

Niezrozumiały jest zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 33 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 43 ustawy o finansach publicznych w zw. z § 1 ust. 3 Statutu LAWP w L.. Agencja jest jednostką budżetową w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2017 r., poz.2077) i prowadzi gospodarkę finansową na zasadach określonych dla jednostek budżetowych w obowiązujących przepisach (§ 1 ust. 3 i § 14 Statutu LAWP). Nie można jednak twierdzić, że w tej sprawie doszło do naruszenia zasady powszechności dostępu do realizacji zadań finansowanych ze środków publicznych, określonej w art. 43 ustawy o finansach publicznych. Unormowanie art. 33 ust. 1 ustawy wdrożeniowej odnosi się do bowiem do szczególnego rodzaju projektów partnerskich, polegających na zaangażowaniu w ich realizację co najmniej dwóch podmiotów. Taka sytuacja nie miała w niniejszej sprawie miejsca, co stanowi o bezzasadności podniesionego zarzutu.

Jak wyjaśniono wyżej, regulamin był jasny i jednoznaczny, gdy chodzi o określenie podmiotów uprawnionych do ubiegania się o dofinansowanie i nie zawierał luk, o których mówi skarżący. Całkowicie zatem bezpodstawne jest zarzut, że organ, w celu uzupełnienia luk w regulaminie, ustanowił niepisane zasady, prowadzące do niezgodnego z prawem wykluczania uczestników konkursu. Skarżący zdaje się nie przyjmować do wiadomości, że zakup nieruchomości do majątku wspólnego, który stanowi współwłasność łączną, nie może być uznany za wydatek kwalifikowalny, co nie oznacza, że skarżący pozbawiony został przez organ możliwości udziału w konkursie.

Mając powyższe na uwadze, należało uznać, że rozstrzygnięcie protestu nie narusza prawa. W konsekwencji, na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę.