Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 424/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145  par. 1  pkt 1  lit. a i c
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 5, 7, 25
journal: Dz.U. 2016 poz 195
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant referent Marcin Sieradzki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi E. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...].


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie uznania świadczenia wychowawczego za świadczenie nienależnie pobrane i ustalenia obowiązku jego zwrotu.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:

Decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] Prezydent Miasta [...] - uznał za nienależnie pobrane świadczenie wychowawcze w kwocie [...]zł ([...] zł x 14 m-cy) wypłacone E. L. na syna A. L. za okres od 01.04.2016r. do 31.03.2017r. oraz od 01.05.2017r. do 30.06.2017r. Jednocześnie organ orzekł o obowiązku zwrotu kwoty nienależnie pobranego świadczenia wraz z odsetkami.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że mocą decyzji nr [...] z dnia [...].05.2016r. zostało przyznane stronie świadczenie wychowawcze na syna A. L. (na pierwsze dziecko w rodzinie) na okres od 01.04.2016 r. do 30.09.2017 r. w wysokości po [... zł miesięcznie. Organ na podstawie dołączonych do wniosku o świadczenie dokumentów oraz obliczeniu na ich podstawie dochodu rodziny, ustalił bowiem, że rodzina spełniała kryterium dochodowe wynoszące 800 zł uprawniające do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. W czerwcu 2017r. organ uzyskał informację o zmianie zarówno w roku 2014 i 2015, jak i w 2017 sytuacji dotyczącej zatrudnienia strony i jej męża, a co za tym idzie - również sytuacji dochodowej rodziny. Jak ustalono uzyskanie przez stronę dochodu mającego wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego nastąpiło w lutym 2015 r., a następnie w kwietniu 2017 r. - przez męża strony. Na skutek uzyskania dochodu, miesięczny dochód rodziny przekroczył kryterium dochodowe wynoszące 800zł., dlatego świadczenie wychowawcze na syna A. nie przysługiwało stronie w okresie od 01.04.2016r. do 31.03.2017r. oraz od 01.05.2017r. do 30.06.2017r. - dlatego świadczenia pobrane w tym okresie w łącznej kwocie [...]zł. jest świadczeniem nienależnie pobranym, które podlega zwrotowi łącznie z ustawowymi odsetkami.

Organ podkreślił, że w decyzji przyznającej świadczenie strona została pouczona o obowiązku informowania organu o wszelkich zmianach mających wpływ na prawo do świadczeń, jednak strona nie wypełniła tego obowiązku, albowiem nie powiadomiła organu o zmianie sytuacji w kwestii zatrudnienia i o sytuacji dochodowej swojej rodziny.

Od powyższej decyzji odwołanie wniosła E. L.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] rozpatrując sprawę wskazało, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Zgodnie z art. 5 ust. 1 i ust. 3 ustawy wysokość świadczenia wychowawczego wynosi 500zł miesięcznie na dziecko w rodzinie, przy czym przysługuje ono na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800zł. Jeżeli członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne, świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 1 200zł (ust. 4). "Dochodem rodziny" jest suma dochodów członków rodziny, natomiast "dochodem członka rodziny" jest przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1-3, które to przepisy pozwalają na uwzględnienie zdarzeń w postaci zarówno utraty, jak i uzyskania dochodu. Powyższe oznacza, że przy ustalaniu prawa do świadczenia wychowawczego na okres zasiłkowy trwający od 01.04.2016r. do 30.09.2017r. rokiem bazowym jest rok 2014. Oznacza to, że ustalając dochód rodziny uprawniający do uzyskania prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, badaniu podlegają wszelkie okoliczności dotyczące utraty lub uzyskania dochodu zarówno w roku 2014 (z którego dochody stanowią podstawę do przyznania świadczenia wychowawczego na pierwszy okres od dnia wejścia w życie ustawy, tj. od 01.04.2016r., do dnia 30.09.2017r.), jak i po tym roku, tj. w roku 2015, 2016 i 2017.

Przyjęta w art. 7 ust. 1-3 konstrukcja ustalania wysokości dochodu rodziny pozwala na uwzględnienie zdarzeń w postaci zarówno utraty, jak i uzyskania dochodu - w konsekwencji możliwa jest więc korekta dochodów rodziny w wyniku ich pomniejszenia bądź powiększenia. I tak, zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy, w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego. W myśl natomiast art. 7 ust. 3 w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego.

Ustawodawca w art. 2 pkt 19 ustawy enumeratywnie wymienił sytuacje, które powodują "utratę dochodu’, zaś w art. 2 pkt 20 - sytuacje, które powodują "uzyskanie dochodu" w rozumieniu ustawy. W myśl art. 2 pkt 19 lit. c "utrata dochodu" oznacza utratę zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w myśl natomiast art. 2 pkt 20 lit. c ustawy "uzyskanie dochodu" oznacza uzyskanie dochodu spowodowane uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Definicja zatrudnienia zawarta jest w przepisie art. 2 pkt 21 ustawy, który stanowi, że "zatrudnienie lub inna praca zarobkowa" - oznacza wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej.

Z akt sprawy wynika, iż w chwili ustalania prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko: syna A., dochód na osobę w rodzinie skarżącej nie przekraczał ustawowego kryterium wynoszącego 800zł - dlatego mocą decyzji nr [...] z dnia [...].05.2016r. zostało przyznane stronie świadczenie wychowawcze na syna A. L. na okres od 01.04.2016r. do 30.09.2017r. w wysokości po 500zł miesięcznie.

W niniejszym przypadku podstawą do wszczęcia postępowania oraz wydania będącej przedmiotem odwołania decyzji z dnia 24.11.2017r. było uzyskanie przez organ I instancji w czerwcu 2017r. informacji o zmianie dotyczącej zatrudnienia strony i jej męża, a co za tym idzie - również zmianie sytuacji dochodowej rodziny - zarówno w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, tj. w roku 2014 i 2015 - u strony, jak i po tym roku, tj. w roku 2017 - u męża strony. Strona dostarczyła do organu dokumenty potwierdzające te zdarzenia dopiero w czerwcu 2017r.

Jak wynika z akt sprawy, utrata przez stronę dochodu w rozumieniu art. 2 pkt 19 lit. c nastąpiła w grudniu 2014r. - rozwiązanie umowy o pracę z Przedsiębiorstwem Handlowym "[...]" P. B. z dniem 31.12.2014r., co potwierdza świadectwo pracy z dnia 31.12.2014r. Natomiast w lutym 2015r. nastąpiło uzyskanie przez stronę dochodu w rozumieniu art. 2 pkt 20 lit c-na skutek zawarcia umowy o pracę z "[...]" [...] s.j., co potwierdza umowa o pracę zawarta przez stronę w dniu 31.12.2014r. na okres od 01.01.2015r. do 31.12.2017r.

Ponadto z akt sprawy wynika, że do dnia 26.03.2017r. mąż strony: M. L. był zatrudniony w firmie "[...]" (dochód za 2014r. wyniósł [...]zł. - dochód utracony w rozumieniu art. 2 pkt 19 lit c). Następnie od 27.03.2017r. do 16.06.2017r. był zatrudniony w firmie "[...]", gdzie - jak wynika z zaświadczenia z dnia 16.06.2017r. - za miesiąc kwiecień 2017r. (czyli za pierwszy pełen przepracowany miesiąc), uzyskał dochód w kwocie [...] zł. (dochód uzyskany w rozumieniu art. 2 pkt 20 lit c).

Z powyższego zdaniem organu II instancji wynika, że strona podczas składania wniosku o świadczenie wychowawcze w kwietniu 2016r. nie zgłosiła, że w okresie od 01.01.2012r. do 31.12.2014r. zatrudniona była w Przedsiębiorstwie Handlowym "[...]" P. B., co potwierdza dostarczone świadectwo pracy, natomiast od dnia 01.01.2015r. strona zatrudniona jest w firmie "[...]" s.j., co potwierdza zawarta w dniu 31.12.2014r. umowa o pracę. Strona nie poinformowała organu również o fakcie, że w trakcie okresu, na jaki zostało ustalone prawo do świadczenia wychowawczego, zmieniła się sytuacja dochodowa rodziny na skutek utraty i uzyskaniu zatrudnienia przez jej męża.

W związku z powyższym organ I instancji zasadnie potraktował zatrudnienie trwające do 31.12.2014r. jako dochód utracony, zaś podjęcie nowej pracy od 01.01.2015r. jako dochód uzyskany - dlatego dochód uzyskany za luty 2015r. w kwocie [...]zł. doliczył do przeciętnego miesięcznego dochodu rodziny za 2014r., który stanowiło wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia męża strony w firmie [...] ([...]zł.), co w efekcie spowodowało przekroczenie kryterium dochodowego: [....]zł. + [...]zł. = [...]zł.: 3 osoby = [...]zł.

Z uwagi na powyższe Kolegium uznało, iż z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego, świadczenie nie przysługiwało od kwietnia 2016r. do 31.03.2017r. - kiedy to nastąpiła utrata dochodu przez męża z powodu utraty zatrudnienia w firmie [...]. W miesiącu kwietniu 2017r. miesięczny dochód rodziny wynosił [...]zł, a rodzina spełniała kryterium dochodowe: [...]zł. : 3 osoby = [...]zł.

Następnie od 27.03.2017r. mąż podjął zatrudnienie w firmie '[...]', a doliczenie dochodu uzyskanego ([...]zł.) spowodowało przekroczenie od maja 2017r. dochodu rodziny, gdyż: [...]zł. + [...] = [...]zł. : 3 osoby = [...]zł. Zatrudnienie trwało do 16.06.2017r., zatem utrata dochodu nastąpiła w czerwcu 2017r., a więc od 1 lipca 2017r. stronie ponownie przysługiwało prawo do świadczenia wychowawczego (dochód wynosił [...]zł.). Na skutek uzyskania dochodu, miesięczny dochód rodziny przekroczył kryterium dochodowe wynoszące 800zł., dlatego świadczenie wychowawcze na syna A. nie przysługiwało stronie w okresie od 01.04.2016r. do 31.03.2017r. oraz od 01.05.2017r. do 30.06.2017r.

Kolegium podniosło, że w orzecznictwie podkreśla się, że w sytuacji, gdy upłynął już okres na jaki świadczenie zostało przyznane, brak jest podstaw do uchylenia lub zmiany w trybie art. 27 ust. 1 ustawy decyzji przyznającej świadczenie. Decyzja wydana w oparciu o art. 27 ma bowiem konstytutywny charakter i może ona wywierać wyłącznie skutki ex nunc - z mocą od wydania decyzji. Brak jest więc jakichkolwiek podstaw, by w trybie art. 27 ust. 1 ustawy uchylać lub zmieniać decyzję pierwotną z mocą wsteczną (ex tunc). W takim wypadku zastosowanie znajduje już tylko materialnoprawna instytucja zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w trybie art. 25 ust. 1 i 2 ustawy (por. wyroki NSA z dnia 30.11.2012r. sygn. akt I OSK 993/12; z dnia 16.01.2013r. sygn. akt IOSK 1281/12).

Prawidłowo również organ I instancji rozstrzygnął w jednej decyzji zarówno o nienależnie pobranym świadczeniu jak i obowiązku jego zwrotu - na obligatoryjność ujęcia w jednej decyzji zarówno rozstrzygnięcia o charakterze tych świadczeń, jak też o obowiązku ich zwrotu wskazuje bowiem wprost art. 25 ust. 4 ustawy, zgodnie z którym "Należności z tytułu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat, licząc od dnia, w którym decyzja o ustaleniu i zwrocie nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego stała się ostateczna". Również w myśl art. 25 ust. 6 "Decyzja o ustaleniu i zwrocie nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego nie jest wydawana, jeżeli od terminu jego pobrania upłynęło więcej niż 10 lat". Ustawodawca w powyższych przepisach mówi wprost o "decyzji o ustaleniu i zwrocie nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego". Wobec tego zdaniem Kolegium organ I instancji zasadnie w jednej decyzji orzekł, że strona nienależnie pobrała świadczenia wychowawcze i przypisał stronie do zwrotu te świadczenia wraz z ustawowymi odsetkami - albowiem w myśl art. 25 ust. 9 "Kwoty nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego podlegają zwrotowi łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie na rachunek bankowy wskazany przez organ właściwy. Odsetki są naliczane od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczenia wychowawczego do dnia spłaty".

Kolegium podkreśliło, iż art. 20 ust. 1 ustawy wyraźnie zobowiązuje osobę pobierającą świadczenie wychowawcze do niezwłocznego powiadomienia organu wypłacającego świadczenie o każdorazowej zmianie mającej wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego, np. o zmianie liczby członków rodziny, o fakcie uzyskania lub utraty dochodu lub o innych zmianach mających wpływ na prawo do świadczenia. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że skarżąca była pouczona o powyższym. Z przepisu art. 20 ust. 1 wynika tymczasem jednoznacznie, że moment w jakim rodzi się obowiązek powiadomienia organu o wystąpieniu zmian mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, to moment wystąpienia określonych zmian (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 28 stycznia 2015r., sygn. akt IV SA/G1 459/14). Odnosząc się do zarzutów skarżącej Kolegium wskazało, że skoro umowa o pracę z Przedsiębiorstwem Handlowym "[...]" P. B. została rozwiązana w trybie art. 30 § 1 pkt 4 Kodeksu pracy, to fakt ten należało potraktować jako "utratę zatrudnienia" w rozumieniu art. 2 pkt 19 lit. c ustawy. Z kolei nową umowę i rozpoczęcie na jej podstawie pracy w "[...]" s.j., od dnia 1 stycznia 2015r. należało potraktować jako podstawę uzyskania nowego dochodu w rozumieniu art. 2 pkt 20 lit. c tej ustawy. Obowiązujące obecnie przepisy ustawy z 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, a także ustawy z 2003r. o świadczeniach rodzinnych nie sumują kolejnych umów o pracę i nie nakazują traktować je jako jednego, trwającego nadal zatrudnienia. W tym przypadku nie doszło do przejęcia zakładu pracy, bądź jego części na podstawie art. 231 § 1 Kodeksu pracy, zgodnie z którym "W razie przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę staje się on z mocy prawa stroną w dotychczasowych stosunkach pracy". W takim przypadku nowy pracodawca staje się z mocy prawa stroną w dotychczasowych stosunkach pracy - jednak w przypadku przedmiotowych firm, nie zaszła taka sytuacja, o czym świadczy wystawione świadectwo pracy i zawarta nowa umowa o pracę.

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła E. L. podnosząc, że w dniu składania wniosku organ wiedział, że była już pracownikiem firmy [...] Sp. J. i nikt nie wymagał dodatkowych dokumentów potwierdzających uzyskanie nowego zatrudnienia (właściciel ten sam, jedynie zmiana nazwy firmy), jak również nie otrzymała wezwania do złożenia wyjaśnień po złożeniu wniosku.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r. poz. 1369) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za zasadną, aczkolwiek z innych przyczyn, niż w niej podniesione.

Warunki nabywania prawa do świadczenia wychowawczego oraz zasady przyznawania i wypłacania tego świadczenia regulują przepisy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t. jedn., Dz. U. z 2017 r. poz. 1851, dalej jako p.p.w.d.).

Warunkiem przyznania świadczenia na pierwsze dziecko jest osiąganie przez rodzinę dochodu w przeliczeniu na osobę nieprzekraczającego kwoty 800 zł (art. 5 ust. 3 ustawy. Należy pamiętać, że ustawodawca wprowadził w ustawie o pomocy państwa w wychowaniu dzieci definicję legalną (to jest na potrzeby tej ustawy) rodziny. W jej skład zaliczył małżonków i pozostające na ich utrzymaniu małoletnie dzieci. Przy czym co do zasady ustawodawca uwzględnił status prawny rodziny a nie faktyczny. Zatem małżonkowie to rodzina. Skoro tak, to ustalając dochód rodziny organ winien uwzględnić dochód każdego z małżonków.

Przy czym podkreślić należy, że pierwszy okres na który jest przyznawane prawo do świadczenia wychowawczego, rozpoczyna się z dniem wejścia w życie ustawy, tj. z dniem 1 kwietnia 2016 r. i kończy się dnia 30 września 2017 r. (art. 48 ust. 1 w zw. z art. 58 p.p.w.d.). W przypadku ustalania prawa do świadczenia wychowawczego na powyższy okres rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, jest rok kalendarzowy 2014 (art.48 ust.2 p.p.w.d.).

Z kolei na podstawie art. 7 ust. 1-3 w związku z art. 2 ust. 1 p.p.w.d. przy ustalaniu dochodu rodziny bierze się pod uwagę utratę bądź uzyskanie dochodu, które miały miejsce zarówno w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia, jak i utratę bądź uzyskanie dochodu, które nastąpiły po roku kalendarzowym, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego. Istotą tego rozwiązania ustawowego jest zweryfikowanie sytuacji dochodowej rodziny w danym okresie świadczeniowym.

Ustawodawca przewiduje obowiązek zwrotu świadczenia nienależnie pobranego, stanowiąc w art. 25 ust.1 p.p.w.d., że osoba, która pobrała nienależnie świadczenie wychowawcze, jest obowiązana do jego zwrotu. Jednocześnie w art. 25 ust.2 wymieniono enumeratywnie przypadki, w których uznaje się świadczenie za nienależnie pobrane. Organy jako podstawę uznania spornych świadczeń za nienależnie pobrane wskazują art. 25 ust.2 pkt 1 p.p.w.d., który stanowi, że za nienależnie pobrane uważa się świadczenie wychowawcze wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczenia wychowawczego albo wstrzymanie wypłaty świadczenia wychowawczego, jeżeli osoba pobierająca to świadczenie była pouczona o braku prawa do jego pobierania.

Kluczową dla rozstrzygnięcia sprawy kwestią pozostaje więc prawidłowość wyliczenia przez organy wysokości miesięcznego dochodu przypadającego na członka rodziny skarżącej. Jest to niezbędne dla ustalenia, czy przekroczyła ona kryterium dochodowe warunkujące przyznanie prawa do wnioskowanego świadczenia.

Na wstępie należy zauważyć, że zawarte w ustawie o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci pojęcia utraty dochodu (art. 2 pkt 19 lit.c – utrata zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej) i uzyskania dochodu (art. 2 pkt 20 lit.c – podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej), które miały w niniejszej sprawie zastosowanie przy ustalaniu dochodu przypadającego na członka rodziny skarżącej, są definiowane identycznie w pozostałych ustawach przewidujących inne formy pomocy, tj. w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 930), w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 114 z późn. zm.), w ustawie z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2016 r., poz.169). Skład Sądu orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 4 listopada 2011 r., sygn. I OSK 1047/11, wskazujące, że każde rozwiązanie stosunku pracy należy uznać za utratę dochodu, natomiast nawiązanie nowego stosunku pracy nawet bez jakiejkolwiek przerwy należy uznać za uzyskanie dochodu. W świetle takiej wykładni, nietrafne jest przekonanie skarżącej, że taki stan faktyczny jaki zaistniał w niniejszej sprawie a polegający na tym, że stosunek pracy skarżącej uległ rozwiązaniu z dniem 31 grudnia 2014r. a nowe zatrudnienie podjęła w dniu 1 stycznia 2015r. r. nie podpada pod ustawowe określenie: "utrata zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" i uzyskanie dochodu ("podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej"). Ponadto błędne jest stanowisko skarżącej, że nastąpiła jedynie zmiana nazwy firmy, w której była zatrudniona, a właściciel pozostał ten sam. Jak wynika bowiem z materiału dokumentacyjnego skarżąca do 31 grudnia 2014r. zatrudniona była w Przedsiębiorstwie Handlowym "[...]" P. B., a od 1 stycznia 2015r. podjęła zatrudnienie w "[...]" [...] s.j. Są to dwa różne podmioty – pierwszy – osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, drugi – spółka jawna podlegająca przepisom kodeksu spółek prawa handlowego. Prawidłowo również organy uznały, że w przypadku skarżącej nastąpiła zarówno utrata jak i uzyskanie dochodu i w związku z tym doliczyły dochód uzyskany za luty 2015r. w kwocie [...] zł do przeciętnego miesięcznego dochodu rodziny za 2014r. Jednakże nieprawidłowo wyliczony został przeciętny miesięczny dochód męża skarżącej w 2014r. stanowiący jego wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia w firmie "[...]" ([...] zł), co spowodowało przekroczenie kryterium dochodowego ([...] zł). Jak wynika z akt sprawy M. L. w ww. firmie zatrudniony był w 2014r. przez okres 5 miesięcy i za ten okres zatrudnienia uzyskał wynagrodzenie w wysokości [...] zł, co miesięcznie wyniosło kwotę [...] zł (zaświadczenie pracodawcy z 27 lipca 2017r. k. 30 akt administracyjnych). Dochód członka rodziny skarżącej został wyliczony z naruszeniem art. 2 pkt 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, bowiem został podzielony przez 5 miesięcy zatrudnienia, gdy tymczasem zgodnie z treścią powyższego przepisu dochodem członka rodziny jest przeciętny miesięczny dochód osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1-3a. Powyższe oznacza, że kwota dochodu osiągniętego przez męża skarżącej winna być podzielona na 12 miesięcy, a nie jak to uczyniły organy na 5 miesięcy. Ponadto organy naruszyły art. 7 ust. 1 i 3 ustawy uznając, że w przypadku męża skarżącej nie wystąpiła utrata dochodu doliczając do jego dochodu za 2014r. dochód skarżącej uzyskany w 2015r. Przy czym organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, że dochód w wysokości [...] zł osiągnięty w 2014r. jest dochodem utraconym. Zgodnie zaś z treścią art. 7 ust. 1 ustawy w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny (...) w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego lub po tym roku, ustalając ich dochód nie uwzględnia się dochodu utraconego. W sprawie bezsporne jest, że mąż skarżącej utracił zatrudnienie w firmie "[...]" w dniu 26 marca 2017r., a więc w okresie świadczeniowym, co oznacza, że nastąpiła utrata dochodu. Od 27 marca 2017r. podjął zatrudnienie w firmie "[...]", w której jak ustaliły organy był zatrudniony do 16 czerwca 2017r. Nieprawidłowe jest zaliczenie dochodu osiągniętego w miesiącu kwietniu 2017r. przez męża skarżącej do dochodu uzyskanego.

Zdaniem składu orzekającego w tej sprawie nie ulega bowiem wątpliwości, że z treści przepisu art. 7 ust. 1 - 3 w związku z art. 2 pkt 1 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, wynika jednoznacznie, iż przy ustalaniu dochodu rodziny w celu ustalenia prawa do zasiłku wychowawczego lub jego zweryfikowania bierze się pod uwagę zdarzenia prawne mające wpływ na wysokość tego dochodu (utrata bądź uzyskanie dochodu), które miały miejsce nie tylko w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, ale przede wszystkim utratę bądź uzyskanie dochodu, które nastąpiły po roku kalendarzowym, na jaki ustalane jest lub weryfikowane prawo do świadczenia wychowawczego. Okoliczności te powinny zostać uwzględnione przy wyliczaniu dochodu rodziny na potrzeby ustalenia prawa do przedmiotowego zasiłku wychowawczego, z tym jednakże zastrzeżeniem, że uzyskanie dochodu zarówno w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, jak i po roku, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, uwzględnia się, jeżeli "...dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego."

Prawidłowa wykładnia wskazanego wyżej przepisu art. 7 ust. 2 i 3 ustawy nie pozostawia wątpliwości, że przy ustalaniu dochodu w roku bazowym, a także po tym roku, winno się uwzględniać te poszczególne składniki uzyskanego dochodu, jeżeli jest on uzyskiwany w okresie na jaki jest ustalane lub weryfikowane prawo do świadczenia wychowawczego. Wobec powyższego wliczona powinna być jedynie ta wysokość dochodu, która jest uzyskiwana w okresie na jaki jest ustalane lub weryfikowane prawo do świadczenia wychowawczego. Organy mają bowiem uwzględniać realne dochody. Tymczasem umowa o pracę męża skarżącej z firmą "[...]" zawarta została na czas określony od 27 marca 2017r. do 16 czerwca 2017r, nie obowiązywała więc w okresie weryfikacji prawa do świadczenia wychowawczego.

Organy, wydając zatem w tej sprawie rozstrzygnięcia dopuściły się nie tylko naruszenia przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 7 ust. 3 w zw. z art. 2 pkt 2 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, ale także z tego powodu naruszenia przepisów postępowania – artykułów: 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik tej sprawy przez nieustalenie w sposób prawidłowy wszystkich istotnych dla treści rozstrzygnięcia okoliczności związanych z elementami wchodzącymi w skład dochodu skarżącej i jej rodziny, mającymi znaczenie na prawo do żądanego przez nią świadczenia.

Skarga musiała zatem wywrzeć zamierzony skutek.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy zobowiązane będą wziąć pod uwagę przedstawione wyżej stanowisko Sądu i dokonać prawidłowych ustaleń dochodu skarżącej i jej rodziny.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.