Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 91/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2015-03-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 138 par. 1 pkt 2, art. 7, art. 77, art,, 15, art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3 pkt 20, art, 32 ust. 4, art. 35 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędzia NSA Anna Żak, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 marca 2015r. sprawy ze skarg E. R. , K. R. , M. S. i R. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania oddala skargi.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Wojewoda uchylił decyzję Starosty z dnia [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania i umorzył postępowanie organu I instancji w sprawie znak: [...].

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Decyzją z dnia [...] Burmistrz Miasta ustalił, na wniosek M. P., warunki zabudowy dla przedsięwzięcia polegającego na zmianie sposobu użytkowania istniejącej stodoły wraz z przebudową i rozbudową z przeznaczeniem na obiekt inwentarski o obsadzie do 280 sztuk tuczników (poniżej 40 DJP), ustawieniu dwóch silosów stalowych o pojemności do 60 ton, przeznaczonych do magazynowania zboża wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną – realizacja w zabudowie zagrodowej, na działce nr [...] w miejscowości [...].

Decyzją z dnia 27.04.2012r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach umorzyło postępowanie odwoławcze od ww. decyzji wydanej w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, wszczęte z odwołania E. i K. R. oraz M. i R. S..

Wyrokiem z dnia 23.08.2012r. o sygn. akt II SA/Ke 433/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, po rozpoznaniu sprawy ze skarg M. i R. S., uchylił ww. decyzję Kolegium.

Wyrokiem z dnia 23.04.2014r. o sygn. akt II OSK 2844/12 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargi kasacyjne M. P. oraz Samorządowego Kolegium Odwoławczego od ww. orzeczenia z dnia 23.08.2012r.

Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło ww. decyzję ustalającą warunki zabudowy i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że odwołujący się są stronami niniejszej postępowania, wobec czego w rozpoznawanej sprawie nie ustalono w sposób prawidłowy zasięgu oddziaływania całego przedsięwzięcia.

Decyzją z dnia [...] Starosta, po rozpatrzeniu wniosku M. P. z dnia 8.06.2012r., zatwierdził projekt budowlany i udzielił M. P. pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania istniejącej stodoły z przeznaczeniem na obiekt inwentarski o obsadzie do 280 sztuk tuczników oraz budowę dwóch silosów stalowych o pojemności do 60 ton, przeznaczonych do magazynowania zboża, na działce nr [...] w miejscowości [...]. W uzasadnieniu wskazano m. in., że:

- inwestor spełnił wymogi określone w art. 32 ust. 4 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010r. nr 243, poz. 1623 ze zm.), składając wniosek o pozwolenie na budowę w okresie ważności decyzji ustalającej warunki zabudowy dla przedmiotowego przedsięwzięcia,

- obszar oddziaływania ww. obiektów, o którym mowa w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego obejmuje wyłącznie działki nr [...] i 185.

W podstawie prawnej organ I instancji powołał art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 i art. 71 ust. 6 pkt 1 ww. ustawy.

Odwołania od przedmiotowej decyzji wnieśli E. i K. R. oraz M. i R. S., zarzucając organowi I instancji, że nie zostali uznani za strony postępowania, przez co nie mogli skutecznie występować przeciwko zamiarowi inwestora w kwestii lokalizacji hodowli tuczników w pobliżu ich budynków mieszkalnych.

Decyzją z dnia [...] Wojewoda umorzył opisane powyżej postępowanie odwoławcze, uznając że w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego E. i K. R. i M. i R. S. nie posiadają przymiotu strony w niniejszej sprawie

Wyrokiem z dnia 5.12.2012r. o sygn. akt II SA/Ke 731/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, po rozpoznaniu sprawy ze skarg M. S., R. S., E. R. i K. R., uchylił ww. decyzję Wojewody. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że stronami postępowania w niniejszej sprawie mogą być, w zależności od okoliczności, także właściciele działek niesąsiadujących bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji, na które taka inwestycja oddziaływuje negatywnie przez swoją uciążliwość.

Decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego udzielił M. P. pozwolenia na użytkowanie budynku inwentarskiego oraz jednego silosu stalowego do magazynowania zboża – zadanie zrealizowane pod nazwą "Zmiana sposobu użytkowania istniejącej stodoły z przeznaczeniem na obiekt inwentarski o obsadzie 280 sztuk tuczników, budowa 2 silosów stalowych o pojemności 60 ton przeznaczonych na magazynowanie zboża, na działce nr [...] w [...]". W uzasadnieniu wskazano, że roboty budowlane zrealizowane zostały na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...]., wydanej przez Starostę – co ustalono po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli w dniu 6.12.2012r.

Decyzją z dnia 23.04.2013r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., stwierdził nieważność ww. decyzji w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ przytoczył art. 54 oraz art. 55 ustawy Prawo budowlane, wskazując że z przepisów tych wynika, że w przypadku zrealizowania wszystkich robót budowlanych, niebędących wzniesieniem od podstaw nowego obiektu budowlanego, lecz stanowiących – tak jak w niniejszej sprawie – przebudowę istniejącego obiektu, polegającą na zmianie sposobu użytkowania istniejącej stodoły na funkcję inwentarską, nie jest wymagane uzyskanie pozwolenia na użytkowanie, ani zawiadomienie organu I instancji o zakończeniu robót. Natomiast przed przystąpieniem do użytkowania wzniesionego obiektu budowlanego tj. silosu stalowego przeznaczonego do magazynowania zboża, który zaliczony jest do kategorii VIII (inne budowle), nie jest wymagane uzyskanie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, lecz do użytkowania można przystąpić po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. W niniejszej sprawie, zdaniem organu, brak zrealizowania drugiego silosu przeznaczonego do magazynowania zboża nie ma wpływu na możliwość użytkowania budynku inwentarskiego oraz już wykonanego silosu. Ustalenia organu I instancji wskazują bowiem na to, że wykonano wszystkie roboty budowlane przy budynku inwentarskim wraz z silosem, umożliwiające oddanie obiektów do użytkowania – w związku z czym powołany w zakwestionowanej decyzji przypadek z art. 55 pkt 3 Prawa budowlanego nie zachodzi w przedmiotowej sprawie.

Wojewoda, wydając opisaną na wstępie decyzję z dnia [...] – po rozpatrzeniu odwołania M. S., R. S., E. R. i K. R. od decyzji Starosty z dnia [...]– uznał te osoby za strony postępowania w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania – zgodnie z ww. wyrokiem w sprawie o sygn. akt II SA/Ke 731/12. Uzasadniając podjęte na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że z akt sprawy wynika jednoznacznie, że przedmiotowa inwestycja została zrealizowana zgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę i jest użytkowana zgodnie z przeznaczeniem. W tym zakresie, powołując się na wyrok NSA z dnia 15.11.2000r. o sygn. akt SA 1164/98, podkreślono, że decyzja o pozwoleniu na wykonanie robót budowlanych może dotyczyć wyłącznie przyszłych zamierzeń inwestycyjnych. W konsekwencji, skoro przedmiotowy obiekt został już zrealizowany, to nie istnieje przyczyna przedmiotowa żądania w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, a co za tym idzie – brak jest podstaw do prowadzenia postępowania w tym zakresie i rozstrzygania w trybie odwoławczym takiej decyzji. Z tego też względu postępowanie organu I instancji należało umorzyć.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wyjaśnił, że wniesienie skargi do sądu administracyjnego na jego poprzednią decyzję z dnia [...] o umorzeniu postępowanie odwoławczego nie wstrzymywało wykonania aktu lub czynności, jednakże sąd mógł na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności – do czego w niniejszej sprawie nie doszło. W konsekwencji inwestor miał prawo realizować przedmiotową zmianę sposobu użytkowania na podstawie podlegającej wykonaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i zgodnie z ta decyzją. Natomiast wyeliminowanie decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego nie daje podstaw do stwierdzenia, że inwestor dopuścił się samowoli budowlanej. Jeśli chodzi zaś o uciążliwości związane z niewłaściwym użytkowaniem przedmiotowej inwestycji, to zagadnienia te nie należą do kompetencji organów administracji architektoniczno-budowlanej, lecz do organów nadzoru budowlanego.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wnieśli E. i K. R. (sprawa o sygn. akt II SA/Ke 91/15), zarzucając decyzji Wojewody z dnia [...] naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 7, art. 8, art. 12, art. 15, art. 35, art. 77 K.p.a. – poprzez wydanie decyzji, pomimo braku podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i tym samym niewyjaśnienie w sposób wyczerpujący wszystkich okoliczności sprawy, a w szczególności wątpliwości dotyczących ustalenia daty rozpoczęcia robót budowlanych i tym samym stwierdzenia, czy roboty budowlane, będące przedmiotem postępowania, wyczerpywały znamiona samowoli budowlanej, oraz ustalenia czy inwestycja oddziałuje na tereny sąsiednie.

W uzasadnieniu skarżący wskazali, że M. P. podczas realizacji przedmiotowej inwestycji (na podstawie zezwolenia na budowę) dopuścił się samowoli budowlanej. Mianowicie większość prac budowlanych, w tym budowę silosa stalowego na zboże (wraz z fundamentem), zrealizował w okresie czasu do 1.08.2012r. a więc w okresie, kiedy decyzja Starosty z dnia [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania nie była jeszcze ostateczna w administracyjnym toku instancji. Dopiero bowiem decyzja z dnia [...] o umorzeniu postępowanie odwoławczego spowodowała, że rozstrzygnięcie to stało się ostateczna – wobec czego, w świetle powyższego, naruszono art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Inwestor mógł bowiem prowadzić legalne prace budowlane dopiero od dnia 25.09.2012r. O powyższych okolicznościach skarżący informowali Wojewodę, przekazując dokumentację fotograficzną, dowodzącą stopnia zaawansowania prowadzonych robót. Pomimo tego organ odwoławczy przed wydaniem decyzji zaniechał podjęcia jakichkolwiek czynności dowodowych mających na celu potwierdzenie bądź zaprzeczenie kwestiom podnoszonych przez skarżących. Tymczasem w celu wyjaśnienia zastrzeżeń odwołujących Wojewoda winien był, działając zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, ewentualnie przeprowadzić dowód z zeznań świadków, oględzin miejsca prowadzonych robót budowlanych lub poinformowania odpowiednich organów nadzoru budowlanego celem przeprowadzenia dalszych kroków w sprawie. Końcowo skarżący podnieśli, że samowolnie powstała inwestycja uniemożliwia im swobodne korzystanie z należących doń nieruchomości – z uwagi na brak spełnienia warunków technicznych, brak właściwej izolacji, wentylacji, jak również fetor powstały w trakcie chowu oraz plagi owadów i szczurów. W konsekwencji uzasadnione są obawy o stan zdrowia skarżących i ich rodzin, niemożliwe jest swobodne wietrzenie domów, korzystanie z ogrodów oraz suszenie prania.

Mając na uwadze powyższe skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania sądowego.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wnieśli także M. i R. S. (sprawa o sygn. akt II SA/Ke 92/15), zarzucając decyzji Wojewody z dnia [...] naruszenie przepisów prawa materialnego oraz postępowania administracyjnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności:

- art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. – poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania I instancji z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania, w sytuacji gdy przesłanka bezprzedmiotowości nie zaistniała – jako że inwestor zrealizował budowę na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę następnie wyeliminowanej z obrotu (wyrok NSA z dnia 9.03.2008 o sygn. akt OSK 1680/08);

- art. 7, art. 8, art.12, art. 15, art. 35, art. 77 K.p.a. w zw. z art.5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego – poprzez wydanie decyzji, pomimo braku podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wobec czego doszło do niewyjaśnienia w sposób wyczerpujący wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności dotyczących oceny zgodności projektu budowlanego z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi, z pominięciem ustaleń, czy inwestycja realizowana będzie z poszanowaniem interesów osób trzecich oraz czy i w jakim stopniu inwestycja oddziałuje na tereny sąsiednie;

- art. 34 ust. 1 i 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego – poprzez zaniechanie oceny zgodności projektu budowlanego z wymaganiami prawa ochrony środowiska oraz wydanie decyzji w sytuacji braku w obrocie prawnym ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy, stanowiącej materialną podstawę decyzji o pozwoleniu na I budowę.

W uzasadnieniu wskazano, że Wojewoda w żaden sposób nie ustosunkował się merytorycznie do złożonych w odwołaniu zarzutów i przemilczał wytyczne zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 5 grudnia 2012r., o sygn. akt II SA/Ke 731/12). Ponadto pominięto kwestię wyeliminowania z obrotu prawnego (decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]) decyzji o warunkach zabudowy, stanowiącej podstawę wydania przedmiotowego pozwolenia na zmianę użytkowania. Tymczasem decyzja o warunkach zabudowy stanowi dla pozwolenia na budowę warunek konieczny, zarówno na etapie wprowadzenia do obrotu prawnego (art. 35 ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane), jak i pozostawania w tym obrocie. W konsekwencji uchylenie decyzji o warunkach zabudowy prowadzi do sytuacji, w której oparte na niej pozwolenie na budowę narusza prawo w tym sensie, że nie znajduje wymaganego przez prawo materialne oparcia w akcie ustalającym warunki zabudowy (art. 34 i art. 35 ustawy - Prawo budowlane).

Mając na uwadze powyższe skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania sądowego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w treści zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia 3.02.2015r. tut. Sąd zarządził połączenie spraw o sygn. akt II SA/Ke 91/15 i II SA/Ke 92/15 w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. akt II SA/Ke 91/15.

Na rozprawie przed tut. Sądem w dniu 19.03.2015r. skarżący K. R. oświadczył, że zgodnie z projektem brakuje tylko jednego silosa przedmiotowej inwestycji, która – jak podniósł jego pełnomocnik – została już wykonana. Skarżący wyjaśnił jednocześnie, że organy nadzoru budowlanego odmówiły mu wszczęcia postępowania w przedmiocie wstrzymania użytkowania chlewni – czego nie zaskarżył do sądu administracyjnego. Obecny na rozprawie uczestnik M. P. oświadczył, że roboty budowlane zakończono w części odpowiadającej decyzji o pozwoleniu na budowę w zakresie zmiany funkcji użytkowej stodoły na obiekt inwentarski oraz budowy silosu zbożowego – w dniu 14.09.2012r. – co potwierdza wpis do dziennika budowy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargi nie zasługują na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270), zwanej dalej ustawą P.p.s.a., zadaniem wojewódzkich sądów administracyjnych jest sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a.), a kontrola legalności zaskarżonych orzecz eń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy.

Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia, bądź stwierdzenia nieważności decyzji organu odwoławczego.

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody, którą na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. uchylono decyzję Starosty z dnia [...] i umorzono postępowanie organu I instancji. Zakwestionowanym przez organ odwoławczy rozstrzygnięciem Starosta zatwierdził projekt budowlany i udzielił M. P. pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania istniejącej stodoły z przeznaczeniem na obiekt inwentarski o obsadzie do 280 sztuk tuczników oraz budowę dwóch silosów stalowych o pojemności do 60 ton, przeznaczonych do magazynowania zboża, na działce nr [...] w miejscowości [...].

Przed przystąpieniem do oceny legalności ww. decyzji wskazać trzeba na kwestię związania Sądu wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 5.12.2012r. o sygn. akt II SA/Ke 731/12. Zgodnie bowiem z art. 153 ustawy P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Tym samym, orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania, w którym zostało wydane tak ono jak i zaskarżone rozstrzygnięcie, obejmując zarazem przyszłe – ewentualne – postępowanie administracyjne w sprawie (por. wyrok NSA z dnia 22.03.1999r., sygn. akt IV SA 527/97, LEX nr 47275). Jest to szczególnie istotne przy orzeczeniach kasatoryjnych, gdzie fundamentalne znaczenie ma uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego, w wyniku którego następuje ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy w nowym postępowaniu administracyjnym. Są tam bowiem zawarte wskazania co do dalszego postępowania organów administracyjnych, jak również stosowna ocena prawna dotychczasowych działań.

Mając na względzie powyższe stwierdzić trzeba, że zarówno Wojewoda orzekający ponownie w przedmiotowej sprawie, jak również Sąd związani są ww. wyrokiem z dnia 5.12.2012r. o sygn. akt II SA/Ke 731/12. Orzeczeniem tym uchylono decyzję Wojewody z dnia [...], którą umorzono postępowanie odwoławcze w sprawie ww. decyzji Starosty z dnia [...]., wydanej w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania. W uzasadnieniu Sąd zakwestionował argumentację Wojewody o tym, że należące do odwołujących się –E. i K. R. oraz M. i R. S. – działki nie znajdują się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia w rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010r. nr 243, poz. 1623 ze zm.), w związku z czym, zdaniem organu, osoby te nie posiadają przymiotu strony w niniejszej sprawie. W tym zakresie wskazano, że w ponownie prowadzonym postępowaniu należy merytorycznie rozpoznać złożone przez skarżących odwołanie, podkreślając m. in., że:

- organ poprzestał na ustaleniu, że skoro przedmiotem jego postępowania jest tylko zmiana sposobu użytkowania stodoły na tuczarnię, w którym to budynku ma być hodowanych maksimum 280 zwierząt, to nie jest to przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, w związku z czym skarżący, których nieruchomości są położone bezpośrednio przy nieruchomości gospodarstwa, na terenie którego będzie oprowadzona hodowla (działka nr A małżonków S.) i w odległości około 22 metrów (działka nr B małżonków R.) nie są stroną postępowania, gdyż ich nieruchomości nie znajdują się w obszarze oddziaływania chlewni;

- niewielka odległość nieruchomości skarżących od działki, na której planowana jest inwestycja, ogranicza ich w możliwości swobodnego korzystania z należących do nich nieruchomości i ich zagospodarowania, przykładowo wprowadza ograniczenia co do możliwości wykopania na nich studni;

- przedmiotowe przedsięwzięcie jest niewątpliwie uciążliwe dla otoczenia w rozumieniu § 11 i § 12 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7.10.1997r. w sprawie warunków, technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie (Dz. U. z 1997 nr 132, poz. 877 ze zm.); zgodnie bowiem z ostatnim z powołanych przepisów budowle rolnicze uciążliwe dla otoczenia, w szczególności z uwagi na zapylenie, zapachy lub wydzielanie się substancji toksycznych, powinny być odizolowane od przyległych terenów pasem zieleni złożonym z roślinności średnio- i wysokopiennej;

- brak jest ustaleń, gdzie mają być przechowywane odchody z prowadzonej hodowli tuczników, nie wiadomo także, jaką będą one miały pojemność.

Uwzględniając treść art. 153 ustawy P.p.s.a. stwierdzić trzeba, że zgodnie z zaleceniami zawartymi w cyt. orzeczeniu zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja Wojewody została wydana w wyniku uznania E. i K. R. oraz M. i R. S. za strony prowadzonego postępowania w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania (okoliczność niesporna). Odnosząc się do przedstawionej w skardze argumentacji o braku merytorycznego rozpoznania przez organ zarzutów podniesionych w odwołaniach tych osób, wskazać trzeba, że nie mogła ona odnieść zakładanego skutku. Podobnie za nietrafne należy uznać zarzuty o naruszeniu art. 7, 77, 15 K.p.a. W niniejszej sprawie mamy bowiem do czynienia ze szczególną sytuacją, związaną ze zrealizowaniem w przeważającej części spornej inwestycji – na podstawie decyzji odpowiednich organów, wydanych w przedmiocie tak ustalenia warunków zabudowy, jak i zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania (które po wydaniu decyzji organów odwoławczych o umorzeniu postępowań odwoławczych uzyskały przymiotu ostateczności w administracyjnym toku instancji) – które następnie, w związku z wydaniem wyroków uchylających decyzje organów odwoławczych przymiot ten utraciły. W tym zakresie wskazać trzeba, co następuje:

Po pierwsze, wyrokiem z dnia 23.08.2012r. o sygn. akt II SA/Ke 433/12 tut. Sąd uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] o umorzeniu postępowanie odwoławczego od decyzji Burmistrza Miasta z dnia [...] o ustaleniu warunków zabudowy dla przedsięwzięcia polegającego na zmianie sposobu użytkowania istniejącej stodoły wraz z przebudową i rozbudową z przeznaczeniem na obiekt inwentarski o obsadzie do 280 sztuk tuczników (poniżej 40 DJP), ustawieniu dwóch silosów stalowych o pojemności do 60 ton, przeznaczonych do magazynowania zboża wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną – realizacja w zabudowie zagrodowej, na działce nr [...] w miejscowości [...]. Orzeczenie to uprawomocniło się jednakże dopiero w dniu 23.04.2014r., kiedy Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniesione od tego wyroku skargi kasacyjne (sprawa o sygn. akt II OSK 2844/12). Tytułem wyjaśnienia należy wskazać, że konieczne było odwołanie się do postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji z uwagi na treść art. 32 ust. 4 pkt 1 Prawa budowlanego. Zgodnie bowiem z tym przepisem pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Z kolei stosownie do art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza m. in. zgodność projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku, gdy – tak jak w niniejszej sprawie – brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Nie budzi wątpliwości Sądu, że powyższe wymogi były spełnione w dacie wydania przez Starostę w dniu [...] decyzji w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania.

Po drugie, wyrokiem z dnia 5.12.2012r. o sygn. akt II SA/Ke 731/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylił decyzję Wojewody z dnia 25.09.2012r. o umorzeniu postępowania odwoławczego od decyzji Starosty z dnia [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania.

Mając na względzie powyższe podkreślić trzeba, że dopiero po prawomocnym wyeliminowaniu z obrotu prawnego przytoczonych powyżej rozstrzygnięć z dnia [...] oraz [...] decyzje organów I instancji utraciły przymiot ostateczności, jaki przysługiwał im, stosownie do art. 16 § 1 K.p.a., z uwagi na wydanie decyzji umarzających postępowania odwoławcze. Jak wynika bowiem z tego przepisu decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. W międzyczasie inwestor zdążył zrealizować przedmiotowe przedsięwzięcie (za wyjątkiem jednego silosu, przeznaczonego do magazynowania zboża) – co zostało potwierdzone w decyzji z dnia 23.04.2013r. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, stwierdzającej nieważność decyzji organu I instancji z dnia [...] o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie (K-II-16). Mianowicie, w uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia powołano się na kontrolę przeprowadzoną przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu 6.12.2012r. – przed wydaniem zakwestionowanego pozwolenia na użytkowanie budynku inwentarskiego oraz jednego silosu stalowego do magazynowania zboża. W tym zakresie organ wyższego stopnia wskazał, że:

- "wykonano wszystkie roboty budowlane przy budynku inwentarskim wraz z silosem, umożliwiające oddanie obiektów do użytkowania" (str. 3),

- "w wyniku kontroli nie stwierdzono istotnego odstąpienia od warunków ww. decyzji" (str. 1).

Rozstrzygnięciem, o jakim mowa w ostatnim z przytoczonych fragmentów uzasadnienia, była decyzja Starosty z dnia [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzielająca M. P. pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania istniejącej stodoły z przeznaczeniem na obiekt inwentarski o obsadzie do 280 sztuk tuczników oraz budowę dwóch silosów stalowych o pojemności do 60 ton, przeznaczonych do magazynowania zboża, na działce nr [...] w miejscowości [...] (K-I-16). Odnosząc się do zakresu przeprowadzonych prac za miarodajne należy uznać stanowisko Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o tym, że "niezrealizowanie drugiego silosu przeznaczonego do magazynowania zboża nie ma wpływu na możliwość użytkowania budynku inwentarskiego oraz już wykonanego silosu" (str. 3).

Niezależnie od powyższego zauważyć wypada, że powyższe ustalenia organu wyższego stopnia – mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia trafności argumentacji przedstawionej w skargach – znajdują potwierdzenie w wyjaśnieniach złożonych przez skarżącego K. R., jak również uczestnika M. P. na rozprawie przed tut. Sądem w dniu 19.03.2015r. Mianowicie, strony postępowania sądowoadministracyjnego – pomimo że posiadają przeciwne interesy w niniejszej sprawie – zgodnie oświadczyły, iż przedmiotowa inwestycja została już wykonana, za wyjątkiem jednego silosa.

Z tych też względów, wobec zrealizowania spornego przedsięwzięcia – pozostającego faktem dokonanym – dla kontroli legalności zaskarżonej decyzji nie ma znaczenia podnoszone przez skarżących stwierdzenie nieważności tak pozwolenia na użytkowanie, jak również decyzji o warunkach zabudowy

W tym miejscu, przechodząc do meritum rozpoznawanej sprawy, należy zwrócić uwagę na okoliczność, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji w obrocie prawnym pozostawała decyzja Starosta z dnia [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania – pomimo, że przedmiotowe przedsięwzięcie zostało już niemal w całości zrealizowane. Tymczasem, jak zgodnie wskazuje się w orzecznictwie, decyzja o udzieleniu pozwolenia na wykonanie robót budowlanych (a zatem również na zmianę sposobu użytkowania) może dotyczyć wyłącznie przyszłych zamierzeń inwestycyjnych i realizacja robót budowlanych przez inwestora przed uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę nawet jeśli nie została wykonana całość tych robót, powoduje bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego wszczętego wnioskiem o pozwolenie na budowę (por. wyroki: NSA z dnia 15.11.2000r. o sygn. akt IV SA 1164/98, LEX nr 53387, NSA z dnia 9.03.2010r. o sygn. akt II OSK 1680/08, dostępne w internetowej bazie orzeczniczej NSA, NSA z dnia 30.04.1999r. o sygn. akt IV SA 675/97, NSA z dnia 22.10.1998r. o sygn. akt IV SA A0/96, niepubl, WSA w Warszawie z dnia 15.12.2005r. o sygn. akt VII SA/Wa 1349/05, niepubl.). Jeszcze w poprzednim stanie prawnym – pod rządami Prawa budowlanego z 1974 r., podkreślano, że udzielone pozwolenie budowlane uprawnia tylko i wyłącznie do rozpoczęcia i wykonywania robót budowlanych (wyrok SN z dnia 12.03.1993r. o sygn. akt III ARN 2/93, LEX nr 375905).

Powyższe okoliczności mają zasadnicze znaczenia z punktu widzenia poprawności zastosowania w zaskarżonej decyzji merytoryczno-reformatoryjnej Wojewody trybu określonego w art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. Regulacja ta wprowadza wyjątek od zasady obowiązku rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy istoty sprawy, w sytuacji zaistnienia przesłanki bezprzedmiotowości. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a organ odwoławczy uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części i rozstrzyga sprawę co do istoty, albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. Nie budzi wątpliwości Sądu, że taka właśnie sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Skoro, jak to wyżej wykazano, przedmiotowe przedsięwzięcie zostało już zrealizowane, to nie istnieje zawarta we wniosku M. P. z dnia 8.06.2012r. o udzielenie pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania oraz budowę przedmiotowa przyczyna tego żądania. W konsekwencji brak jest podstaw do prowadzenia tego postępowania, w związku z czym Wojewoda prawidłowo uchylił decyzję organu I instancji i umorzył prowadzone w tym zakresie postępowanie. Bezprzedmiotowość postępowania –rozumiana jako brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, że nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty – powoduje bowiem, że rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty staje się prawnie niedopuszczalne (por. wyrok NSA z dnia 24.03.2003, sygn. akt III SA 2225/01, Biul.Skarb. 2003/6/25). Z kolei stosownie do art. 105 § 1 K.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości lub części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości lub w części.

Ze względu na bezprzedmiotowość prowadzonego w niniejszej sprawie postępowania organ odwoławczy nie mógł – jak chcą tego skarżący – zająć się oceną zgodności projektu budowlanego z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi. Jeśli chodzi zaś o zgłaszane przez skarżących zarzuty co do uciążliwości związanych ze zmianą użytkowania istniejącej stodoły na obiekt inwentarski, to wskazać trzeba, że ocena prawidłowości wykonania robót budowlanych nie należy do kompetencji Wojewody, lecz do właściwych organów nadzoru budowlanego. Co się zaś tyczy zarzucanej przez skarżących przewlekłości postępowania administracyjnego, wskazać trzeba, że wydanie decyzji w niniejszej sprawie było możliwe dopiero po uprawomocnieniu się opisanych powyżej orzeczeń tut. Sądu, w których uzasadnieniach zawarto zalecenia co do powtórnie prowadzonych postępowań odwoławczych, wcześniej w nieprawidłowy sposób umorzonych.

Skoro zatem podniesione w skargach zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a.

-----------------------

2