Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 248/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2022-10-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.7, art.62, art.77 par.1, art.139
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art.15zzs4 ust.2-3
journal: Dz.U. 2021 poz 2095
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j.)
article: art.151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art.28 ust.1, art.29 ust.2 pkt 6, art.30 ust.1 pkt 2, art.49b ust.1-2, art.52
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Dnia 13 października 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora (spr.) Sędziowie sędzia WSA Adam Matuszak asesor WSA Grzegorz Klimek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 października 2022 roku sprawy ze skargi G. S. na decyzję Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie rozbiórki tablic reklamowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z 17 listopada 2021 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta O. (dalej jako: "PINB" lub "organ I instancji"), po ponownym rozpatrzeniu sprawy, na podstawie art. 49b ust 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm., dalej jako: "P.b.") w związku z art. 28 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 471) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej jako: "k.p.a."), nakazał:

1. inwestorowi – R.K. rozbiórkę tablic reklamowych nr

1, 2, 6, 7 i 8,

2. właścicielom nieruchomości – W. S. i W. S. rozbiórkę tablicy reklamowej nr 3,

3. inwestorowi – G. S. rozbiórkę tablic reklamowych nr

4 i 5,

zlokalizowanych na terenie nieruchomości - działki nr (...) obręb (...) w rejonie ul. W. i ul. P. w O., wybudowanych bez wymaganego zgłoszenia.

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ I instancji opisał dotychczasowy przebieg postępowania wskazując, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte

8 stycznia 2020 r. W trakcie oględzin przeprowadzonych 24 stycznia 2020 r. ustalono, że na terenie przedmiotowej działki posadowionych jest osiem tablic reklamowych, których lokalizacja jest niezgodna z planem miejscowym, bowiem teren ten przeznaczony jest na zieleń urządzoną. Dla potrzeb niniejszego postępowania tablice zostały oznaczone przez organ I instancji numerami od 1 do 8, poczynając w kolejności od granicy z działką nr (...). W piśmie z 27 stycznia 2020 r. Urząd Miasta O. poinformował organ I instancji, że w zasobach archiwalnych Wydziału Urbanistyki

i Architektury z lat 2000-2019 nie odnaleziono dokumentów potwierdzających zgłoszenie lub wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowych tablic reklamowych. Na podstawie przeprowadzonych czynności kontrolnych oraz analizy materiału z ortofotomap udostępnionych w systemie MSIPMO stwierdzono, że

w okresie 1995–2005 wykonano tablicę nr 3 na terenie działki nr (...) oraz tablicę nr

4 - częściowo na terenie działki nr (...) a częściowo na terenie działki nr (...), zaś

w okresie 2009–2017 wykonano tablice nr 1 i 2 na terenie działki nr (...) oraz tablice nr 5, 6, 7 i 8 na terenie działki nr (...). Z kolei w okresie 2017–2018 tablice nr 4, 5, 6, 7 i 8 przeniesiono z terenu działki nr (...) na teren działki nr (...). W toku postępowania R. K. oświadczył, że tablice reklamowe nr 1, 2, 8 i 7 są jego własnością, tzn. zostały wykonane na jego zlecenie. Pismem z 10 lutego 2021 r. Zarząd Zieleni i Transportu w O. poinformował, że w 2018 r. poprzedni właściciele działki nr (...) usunęli reklamy z terenu wskazanej działki. Do akt sprawy dołączono również wydruk uchwały nr (...) Rady Miasta O. z dnia 25 lutego 2004 r. w sprawie uchwalenia "Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta O. dla terenu położonego w (...)" oraz wydruk uchwały nr (...) Rady Miasta O. z dnia 31 stycznia 2018 r. w sprawie uchwalenia "Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu położonego w O. pomiędzy ulicami: (...)".

Oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy, organ I instancji uznał, że w warunkach niniejszej sprawy zostały naruszone ustalenia planu miejscowego i decyzją z 23 lutego 2021 r., na podstawie art. 49b ust. 1 P.b., nakazano R. K. rozbiórkę tablic reklamowych nr 1, 2, 7 i 8 oraz W. S. i W. S. rozbiórkę tablic reklamowych nr 3, 4, 5 i 6, wybudowanych bez wymaganego zgłoszenia.

Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia organu I instancji wniósł R. K., podnosząc, że prowadzone przez PINB postępowanie wyjaśniające było niejasne i naruszało przepisy k.p.a. Ponadto odwołujący się wskazał, że teren, na którym były posadowione przedmiotowe reklamy, w latach 1995-2009 nie był objęty planem zagospodarowania przestrzennego. Na tym terenie nie było zakazu sytuowania reklam. Posadowienie reklam w tamtym okresie nie naruszało ustaleń planu miejscowego. Natomiast W. S. pismem z 23 marca 2021 r. poinformował, że jest właścicielem działki nr (...), ale tablice reklamowe znajdujące się na jej terenie są własnością: G. S. - na podstawie umowy z 10 marca 2011 r. i R. K. - na podstawie umowy z 16 sierpnia 2010 r. Decyzją z 14 maja 2021 r.

Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: "WINB" lub "organ odwoławczy") decyzją z 14 maja 2021 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy poprzez przeprowadzenie oględzin każdej z tablic reklamowych, z ustaleniem ich aktualnych charakterystycznych parametrów oraz usytuowania na terenie przedmiotowej działki - rysunki i zdjęcia, jak również jednoznaczne ustalenie kto i kiedy wykonał aktualnie posadowione na tej działce tablice reklamowe.

W toku ponownego postępowania organ I instancji 29 września 2021 r. przeprowadził oględziny każdej z tablic reklamowych, w trakcie których ustalono ich aktualne parametry oraz usytuowanie na przedmiotowej działce, wymiary tych tablic, datę ich wykonania oraz ich inwestora wraz z tytułem prawnym do dysponowania nieruchomością. Z oświadczeń R.K. oraz G. S., potwierdzonych przez właściciela nieruchomości – W. S. wynika, że tytuł prawny do nieruchomości przysługuje inwestorom na podstawie zawartych umów najmu. Jednocześnie właściciel nieruchomości nie wyraził zgody na dokonanie przez inwestorów usunięcia reklam z terenu działki w przypadku wygaśnięcia prawa inwestora do dysponowania nieruchomością. Do akt sprawy dołączono także dokumentację fotograficzną terenu działki oraz zdjęcia ortofotomapy. Oceniając zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, organ I instancji ponownie wskazał, że przedmiotowe reklamy nie są zgodne z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Stosownie bowiem do zapisów obowiązującego planu miejscowego teren działki nr (...) oznaczony jest symbolem ZP - zieleń urządzona, co oznacza, że teren ten przeznaczony jest na zieleń urządzoną o funkcjach rekreacyjnych i należy zagospodarować go wraz z urządzeniem: zespołów zadrzewień i zakrzewień, otwartych terenów trawiastych, ciągów pieszych i elementów małej architektury oraz zbiorników wód powierzchniowych i boisk sportowo-rekreacyjnych. W związku z tym, że zostały naruszone ustalenia planu miejscowego, organ I instancji stwierdził, że wystąpiły przesłanki do orzeczenia rozbiórki na podstawie art. 49b ust. 1 P.b. Jednocześnie wskazano, że zgodnie z art. 52 P.b. inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51. Mając na uwadze fakt, że kolejność podmiotów wskazanych w powołanym przepisie nie jest przypadkowa, a w orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że w pierwszej kolejności zobowiązany do dokonania czynności jest inwestor, w warunkach niniejszej sprawy organ I instancji zobowiązał inwestorów do wykonania nakazu rozbiórki tablic reklamowych nr 1, 2, 4, 5, 6, 7 i 8. Natomiast w przypadku tablicy reklamowej nr 3, w związku z tym, że jej inwestor obecnie nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, do wykonania rozbiórki tej tablicy reklamowej zostali zobowiązani właściciele nieruchomości.

Odwołanie od decyzji PINB z dnia 17 listopada 2021 r. złożyli R. K. oraz G. S. (dalej również jako: "skarżący"), który wniósł o jej uchylenie w części nakazującej rozbiórkę jego trzech tablic reklamowych znajdujących się na działce nr (...). Skarżący podniósł, że przepis art. 49b P.b. nie przewiduje wydawania decyzji wspólnej dla kilku obiektów budowlanych. Decyzja może dotyczyć tylko jednego obiektu i może być adresowana tylko do jednego adresata. Ponadto wskazał, że w zaskarżonej decyzji brak jest przedstawienia szczegółowej graficznej lokalizacji wskazanych nośników reklamowych oraz precyzyjnego określenia parametrów poszczególnych obiektów. Wyjaśnił, że jego firma (...) jest właścicielem trzech wolnostojących nośników reklamowych typu billboard posadowionych w O. u zbiegu ul. W. i ul. . na działce nr (...). Podkreślił, że wszystkie użytkowane przez jego firmę nośniki powstały na początku drugiej połowy lat 90, tj. ok. 1995-1996 r. Zostały one zamontowane przez firmę (...) sp. z o.o., przejętą następnie około 2002 r. przez firmę (...), która rozwiązała umowę na użytkowanie nieruchomości pod cele reklamowe z właścicielem działki, zaś firma skarżącego przejęła miejsca po reklamach oraz istniejące elementy konstrukcyjne, zawierając nową umowę najmu gruntu pod reklamy z właścicielami przedmiotowej nieruchomości. Skarżący oświadczył, że posiada ważne umowy najmu a nośniki reklamowe, których dotyczy decyzja, zostały na początku użytkowania przez jego firmę w ramach prac serwisowych wymienione na nowe co najmniej dwa razy. Podał, że wymianie uległy wszystkie elementy konstrukcyjne nośników, włączając w to słupy, lica ekranów ekspozycyjnych oraz ramy. Tym samym, w ocenie skarżącego nie można stosować regulacji zawartych w planie miejscowym z 2004 r., jak i z 2018 r., do nośników zamontowanych przed datą obowiązywania planu miejscowego. Dodał, że w czasie, gdy powstały te tablice reklamowe, uzgodnienie lokalizacji reklam następowało poprzez złożenie wniosku o przyjęcie zgłoszenia zamiaru prowadzenia prac budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę. Wniosek o przyjęcie zgłoszenia montażu nośnika reklamowego przyjmowany był poprzez tzw. "milczącą zgodę", a inwestor wobec braku sprzeciwu po 30 dniach mógł przystąpić do prac montażowych.

Decyzją z 19 stycznia 2022 r. Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: "WINB" lub "organ odwoławczy") i orzekł co do istoty sprawy w ten sposób, że uchylił zaskarżoną decyzję w całości i nakazał:

1. R. K. rozbiórkę tablic reklamowych zlokalizowanych na terenie nieruchomości - działki nr (...) obr (...) w rejonie ul. W. i ul. P. w O., wybudowanych bez wymaganego zgłoszenia:

- nr 1 o wymiarach: długości 5 m i wysokości 3,90 m (wymiary powierzchni reklamowej długość 4,75 m, szerokość 2,25 m), usytuowanej od granicy z działką nr (...) obręb (...) około 1,59 m (pomiar z ortofotomapy) 1,75 m (pomiar w terenie),

- nr 2 o wymiarach: długości 5 m i wysokości 3,90 m (wymiary powierzchni reklamowej długość 4,75 m, szerokość 2,25 m), usytuowanej od granicy z działką nr (...) obręb (...) około 3,20 m (pomiar z ortofotomapy) 2,50 m (pomiar w terenie),

- nr 6 o wymiarach: długości 5 m i wysokości 3,90 m (wymiary powierzchni reklamowej długość 4,75 m, szerokość 2,25 m), usytuowanej od granicy z działką nr (...) obręb (...) około 4,10 m (pomiar z ortofotomapy) 2,00 m (pomiar w terenie),

- nr 7 o wymiarach: długości 5 m i wysokości 3,90 m (wymiary powierzchni reklamowej długość 4,75 m, szerokość 2,25 m), usytuowanej od granicy z działką nr (...) obręb (...) około 2,58 m (pomiar z ortofotomapy) 1,20 m (pomiar w terenie),

- nr 8 o wymiarach: długości 5 m i wysokości 3,90 m (wymiary powierzchni reklamowej długość 4,75 m, szerokość 2,25 m), usytuowanej od granicy z działką nr (...) obręb (...) około 1,26 m (pomiar z ortofotomapy) 0,60 m (pomiar w terenie).

2. G. S. rozbiórkę tablic reklamowych zlokalizowanych na terenie nieruchomości - działki nr (...) obr (...) w rejonie ulic W./P.

w O. wybudowanych bez wymaganego zgłoszenia.

- nr 3 o wymiarach: długości 5,26 m i wysokości 3,78 m (wymiary powierzchni reklamowej długość 5,04 m, szerokość 2,38 m), usytuowanej od granicy z działką nr (...) obręb (...) około 4,50 m (pomiar z ortofotomapy),

- nr 4 o wymiarach: długości 528 m i wysokości 3,84 m (wymiary powierzchni reklamowej długość 5,04 m, szerokość 2,38 m), usytuowanej od granicy z działką nr (...) obręb (...) około 1,63 m (pomiar z ortofotomapy),

- nr 5 o wymiarach: długości 5,22 m i wysokości 3,86 m (wymiary powierzchni reklamowej długość 5,04 m, szerokość 2,38 m), usytuowanej od granicy z działką nr (...) obręb (...) około 4,95 m (pomiar z ortofotomapy) 2,70 m (pomiar w terenie).

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w niniejszej sprawie oraz przywołał obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa. Wskazano, że zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 P.b. instalowanie tablic i urządzeń reklamowych w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 2 P.b. wymaga zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Jak ustalono zaś w toku niniejszego postępowania osiem tablic reklamowych zostało posadowionych na terenie działki nr (...) samowolnie. W myśl art. 49b ust. 1 P.b. w przypadku obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia zasadą jest obowiązek orzeczenia nakazu rozbiórki, chyba że budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu

i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza przepisów techniczno-budowlanych. Wskazano, że zgodnie z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego "Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta O. dla terenu położonego w (...)" - uchwały Nr (...) Rady Miasta O. z dnia 25 lutego 2004 r. jak i "Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta O. dla terenu położonego w O. pomiędzy ulicami: (...)" przyjętego uchwałą Rady Miasta O. z dnia 31 stycznia 2018 r. nr (...), działka nr (...) oznaczona jest ZP - zieleń urządzona. Zgodnie z zapisami planu dla wskazanej nieruchomości ustalono, że teren przeznaczony jest na zieleń urządzoną o funkcjach rekreacyjnych i należy zagospodarować go wraz z urządzeniem: zespołów zadrzewień i zakrzewień, otwartych terenów trawiastych, ciągów pieszych i elementów małej architektury oraz zbiorników wód powierzchniowych i boisk sportowo-rekreacyjnych. Zezwala się na realizację sieci zewnętrznych i urządzeń infrastruktury technicznej, o których mowa w § 7 pkt 5 uchwały. Zaznaczono, że ustalenia planu miejscowego, wraz z innymi przepisami, kształtują sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. W ocenie organu odwoławczego, w niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że zgodnie z planem miejscowym na terenie działki nr (...) nie może znajdować się obiekt budowlany, w tym m. in. tablica reklamowa. Wskazano, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym w postępowaniu legalizacyjnym podstawę oceny zgodności wykonanych robót z przepisami

o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stanowi aktualnie obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, tj. z daty przeprowadzenia postępowania naprawczego. Generalną zasadą jest, że przesłanką legalizacji samowoli budowlanej jest zgodność obiektu budowlanego z przepisami z zakresu planowania zagospodarowania przestrzennego obowiązującymi w dacie likwidacji samowoli budowlanej, tj. w dacie orzekania przez organ administracji. Tym samym, stanowisko PINB odnośnie przyjętej procedury rozpatrywania przedmiotowej sprawy jest właściwe. Jednocześnie wskazano, że zgodnie z art. 52 P.b. inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych

w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, podniesiono, że wymienienie trzech kategorii podmiotów zobowiązanych nie oznacza, że obowiązek dokonania czynności obciąża te podmioty solidarnie. Kolejność podmiotów wskazanych w powołanym przepisie nie jest zatem przypadkowa. Utrwalony jest pogląd, że w pierwszej kolejności zobowiązany do dokonania czynności jest inwestor, chyba że w okolicznościach danej sprawy podmiot ten w dacie orzekania już nie istnieje bądź nie ma tytułu do nieruchomości lub obiektu, który upoważniałby do wykonania czynności nakazanych decyzją. Dopiero w drugiej kolejności zobowiązany jest właściciel lub działający w jego imieniu zarządca. Podkreślono, że pomimo ustalenia strony zobowiązanej do wykonania nakazu, stronami postępowania są wszyscy współwłaściciele nieruchomości, na której zlokalizowano obiekt budowlany. Podniesiono, że z oświadczenia G. S., zawartego w treści odwołania, wynika, że jest on inwestorem tablicy reklamowej nr 3, a jego firma w ramach prac serwisowych wymieniała nośniki reklamowe, tzn. wymianie uległy wszystkie elementy konstrukcyjne nośników, włączając w to slupy, lica ekranów ekspozycyjnych oraz ramy. Jednocześnie tablica reklamowa nr 3 pozostaje własnością skarżącego, bowiem posiada on ważną umowę najmu. Mając powyższe na uwadze, w ocenie organu odwoławczego konieczne stało się uchylenie zaskarżonej decyzji i ponowne określenie osób zobowiązanych do wykonania nakazu rozbiórki przedmiotowych tablic reklamowych.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie G.S., zarzucając jej naruszenie:

1) art. 11 i art. 107 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. polegającym na nierozpatrzeniu oraz pominięciu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wszystkich zarzutów odwołania,

2) art. 7, art. 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 49 b ust. 1 i 2 P.b. polegającym na nakazaniu rozbiórki tablic reklamowych bez przeprowadzenia należytego postępowania wyjaśniającego oraz bez szczegółowej analizy stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpującego uzasadnienia zasadności podjętego rozstrzygnięcia,

3) art. 7, art. 77 § 1 i k.p.a. w zw. z art. 49 b ust. 1 i 2 P.b. polegającym na błędnym i nie mającym potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy przyjęciu, że tablice reklamowe nr 4 i 5 wybudowane zostały bez wymaganego zgłoszenia w okresie 2009 - 2017, w sytuacji gdy wszystkie trzy tablice ( nr 3, 4 i 5) wybudowane zostały w okresie 1995-1996,

4) art. 62 k.p.a., bowiem organ II instancji w jednej decyzji rozstrzygnął o prawach

i obowiązkach współuczestników formalnych, przyznając im w ten sposób uprawnienie do zaskarżenia decyzji w zakresie wykraczającym poza ich interes prawny,

a wkraczający w uprawnienia innych współuczestników formalnych postępowania,

5) art. 16 § 1 k.p.a. (zasada trwałości decyzji administracyjnych) i art. 15 k.p.a. (zasada dwuinstancyjności) polegającym na wydaniu przez organ II instancji decyzji w sprawie W. S. i W. S. (pkt 2 decyzji organu I instancji)., którzy nie wnieśli odwołania od decyzji organu I instancji, a dotyczący tych osób obowiązek nałożył na skarżącego - nakaz rozbiórki tablicy nr 3,

6) art. 139 k.p.a. (zakaz reformationis in peius) bowiem na skutek wniesionego przez skarżącego odwołania organ II instancji wydał decyzję na jego niekorzyść (nałożył obowiązek rozbiórki tablicy nr 3) pomimo, że decyzja organu I instancji nie naruszyła rażąco prawa ani też nie naruszyła rażąco interesu społecznego,

7) art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 49b ust. 1 P.b., bowiem zaskarżona decyzja nie konkretyzuje w należyty sposób obiektów budowlanych, objętych obowiązkiem rozbiórki, co powoduje poważne wątpliwości skarżącego co do przedmiotu nałożonego nań obowiązku.

W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji lub ewentualnie jej uchylenie w całości wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji oraz zasądzenie od organu odwoławczego kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżący odniósł się szczegółowo do postawionych zarzutów. Zarzucił, że organ odwoławczy w swojej decyzji przytoczył treść rozstrzygnięcia organu I instancji, nie przedstawiając ustalonego stanu faktycznego ani dowodów, jakie temu celowi posłużyły, jak również dowodów, którym wiarygodności odmówił. Podniósł, że nie przeprowadzono prawidłowo postępowania pozwalającego na ustalenie bez żadnych wątpliwości wszystkich istotnych okoliczności sprawy, zaś sama decyzja jest wadliwa, zarówno z formalnego punktu widzenia, jak też materialnego. W ocenie skarżącego, organ odwoławczy nie ustosunkował się należycie do żadnego z zarzutów postawionych w odwołaniu, co

w sposób rażący naruszyło jego prawo do czynnego udziału w postępowaniu i miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż nie wiadomo jakimi motywami kierował się organ odwoławczy, wydając zaskarżoną decyzję i tym samym, nie jest możliwe jej zakwestionowanie. Ponadto zgodnie z zasadą przekonywania organ winien uzasadnić sposób w jaki rozpoznał zarzuty odwołania. Zdaniem skarżącego nie zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności niniejszej sprawy. Skoro bowiem głównym powodem nakazania rozbiórki było przyjęcie, że tablice wybudowane były bez wymaganego zgłoszenia, istotnym było ustalenie, bez żadnej wątpliwości, daty powstania każdej

z tych tablic i dopiero wówczas ustalenie, przy uwzględnieniu obowiązującej wówczas procedury i praktyki, czy dopełnione zostały warunki legalnego ich usytuowania. Przy czym, dowody takie powinny być zgromadzone przy zapewnieniu czynnego udziału stron i zapewnieniu procesowej formy przeprowadzenia dowodów. Skarżący wskazał również, że organ I instancji przeprowadził jedno postępowanie w stosunku do czterech nie związanych ze sobą podmiotów, tj. R. K., W. S. i W. S. oraz skarżącego, których prawa i obowiązku wynikają z innych okoliczności faktycznych oraz prawnych - podmioty te mają różne tytuły prawne do różnych tablic reklamowych powstałych w różnym czasie. Wprawdzie przepis art. 62 k.p.a. dopuszcza prowadzenie jednego postępowania w przypadku wielości spraw administracyjnych (współuczestnictwo formalne), jednak w takiej sytuacji postępowanie kończy się wydaniem odrębnych decyzji co do każdej ze stron. W konsekwencji każda ze stron posiada prawo do wniesienia odwołania, które uruchamia procedurę odwoławczą w odniesieniu tylko do tej decyzji, której jest adresatem. W niniejszej zaś sprawie organ odwoławczy wydał jedną decyzję odnosząca się do: R. K., W. S. i W. S. oraz skarżącego. Odwołanie od decyzji I instancji wnieśli jedynie R. K. i G.S. Natomiast organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji w całości, a zatem również w części odnoszącej się do W. S. i W.S., a dotyczący tych osób obowiązek nałożył na skarżącego - nakaz rozbiórki tablicy nr 3. Działanie takie w sposób ewidentny narusza zasady postępowania administracyjnego, co stanowi rażące naruszenie prawa uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji obarczonej takimi wadami, a mianowicie organ odwoławczy naruszył zasadę skargowości (art. 61 § w zw. z 127 § 1 k.p.a.). Postępowanie drugiej instancji inicjowane jest bowiem na skutek odwołania wniesionego przez stronę. W. S. i W. S. nie wnieśli odwołania od decyzji organu I instancji w zakresie obowiązku na nich nałożonego. Stąd organ odwoławczy nie mógł w tym zakresie rozpoznawać sprawy. Uchylając decyzję organu I instancji w zakresie nie objętym odwołaniem strony postępowania, organ odwoławczy naruszył zasadę trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 k.p.a.). Ponadto, nakładając w postępowaniu odwoławczym na skarżącego obowiązek rozbiórki tablicy nr 3 organ odwoławczy naruszył zasadę dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a.), gdyż pozbawił skarżącego prawa do wniesienia odwołania od tego obowiązku. Zdaniem skarżącego WINB, ponownie rozpoznając sprawę, nie mógł dokonać zmiany strony podmiotowej stosunku administracyjnego. Niezależnie od powyższego, organ odwoławczy naruszył także zakaz reformationis in peius, bowiem w decyzji wydanej w wyniku odwołania skarżącego, WINB orzekł na jego niekorzyść, gdyż nałożył na skarżącego obowiązek rozbiórki nie tylko tablic nr 4 i 5, ale również tablicy nr 3. Nie wykazano przy tym, aby zaistniały przesłanki z art. 139 k.p.a., tj. rażące naruszenie prawa lub rażące naruszenie interesu społecznego. Ponadto zastosowana przez organ odwoławczy konstrukcja obowiązku przerzuca na skarżącego ryzyko, że dokona rozbiórki innej tablicy niż wskazana w decyzji, gdyż tablice te są identyczne lub różnią się jedynie nieznacznie wymiarami.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uczestnicy postępowania nie zajęli stanowiska w sprawie.

Postanowieniem z 1 lipca 2022 r., sygn. akt II SA/Ol 248/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 133 § 1, art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego wydania. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia może mieć miejsce w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa

w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowanej wykładni tych przepisów.

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 15zzs⁴ ust. 2 ustawy

z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.) w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego

z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość

z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Stosownie zaś do art. 15zzs⁴ ust. 3 tej ustawy, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.

W niniejszej sprawie, w odpowiedzi na wezwanie Sądu. jedynie organ odwoławczy poinformował, że posiada możliwości techniczne uczestniczenia w rozprawie w trybie zdalnym, natomiast skarżący, jak i pozostali uczestnicy postępowania nie udzielili odpowiedzi, czy posiadają możliwości techniczne udziału w rozprawie w trybie zdalnym. W tych okolicznościach, z uwagi na treść wyżej powołanych przepisów, wobec braku możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość oraz w związku z koniecznością terminowego załatwienia sprawy, sprawę skierowano do rozpoznania na posiedzenie niejawne w składzie trzech sędziów, umożliwiając jednocześnie stronom przedstawienie na piśmie stanowiska w sprawie.

Przechodząc do meritum sprawy, podnieść należy, że przedmiotem skargi jest decyzja WINB nakazująca inwestorom rozbiórkę tablic reklamowych zlokalizowanych na działce nr (...), obręb (...) w rejonie ul. W. i ul. P. w O., wybudowanych bez wymaganego zgłoszenia.

Zaznaczyć należy, że w niniejszej sprawie zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym do dnia 18 września 2020 r - tekst jednolity Dz.U. z 2020 r., poz. 1333. Stosownie bowiem do art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 471) do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym.

Zgodnie z generalną zasadą, określoną w art. 28 ust. 1 P.b., roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę,

z zastrzeżeniem art. 29-31. Te przepisy z kolei określają, jakie roboty budowlane nie wymagają pozwolenia, jakie wymagają zgłoszenia właściwemu organowi, a także jakie nie wymagają ani pozwolenia, ani zgłoszenia. Przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 P.b. stanowi, że nie wymaga pozwolenia na budowę wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. Jednakże, wykonywanie robót budowlanych, o których mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6 P.b., wymaga zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej (art. 30 ust. 1 pkt 2 P.b.). W myśl art. 49b ust. 1 P.b. organ nadzoru budowlanego nakazuje,

z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. Przy czym, jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami

o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego, oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych,

w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie:1) dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 albo art. 30 ust. 2 i 3, albo art. 30 ust. 2 i 4; 2) projektu zagospodarowania działki lub terenu; 3) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy

i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 49b ust. 2 P.b.).

Zatem wdrożenie procedury legalizacji robót budowlanych prowadzonych bez wymaganego zgłoszenia jest dopuszczalne - w świetle mającego zastosowanie

w sprawie przepisu art. 49b ust. 2 p.b. - tylko wtedy, jeśli budowa jest zgodna

z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno - budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem (por. wyrok WSA w Białymstoku z 22 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SA/Bk 167/21, dostępne w CBOSA). Zaznaczyć przy tym należy, że jeżeli organ nadzoru budowlanego na podstawie posiadanych informacji ustali ponad wszelką wątpliwość, że budowa narusza przepisy powszechnie obowiązujące na terenie objętym inwestycją i nie można jej doprowadzić do stanu zgodnego z prawem, to może nakazać rozbiórkę obiektu bez żądania od inwestora dokumentów, których uzyskanie jest czasochłonne i wymaga nakładów finansowych. Za bezcelowe należy uznać wzywanie inwestora do przedłożenia dokumentów służących ustaleniu zgodności budowy z przepisami prawa, jeżeli z posiadanych przez organ dokumentów wynika jasno, że nie jest możliwe doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego

z prawem.

Tym samym, jeżeli w dniu orzekania przez organ brak jest podstaw do legalizacji obiektu budowlanego z uwagi na jego niezgodność z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego, który na terenie posadowienia przedmiotowego obiektu nie przewiduje możliwości jego lokalizacji, organ jest zobowiązany do wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 49b ust. 1 P.b. Legalizacja skutków samowoli budowlanej ma bowiem na celu przywrócenie stanu zgodnego z prawem obowiązującym w dacie tej legalizacji,

a nie w dacie realizacji obiektu budowlanego (por. wyrok NSA z 19 lipca 2022 r., sygn. akt II OSK 2574/19, dostępne w CBOSA). Nieracjonalne z punktu widzenia ustawodawcy byłoby nakładanie na inwestora obowiązku doprowadzenia nielegalnie wybudowanego obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, które już nie obowiązuje.

Analiza zgromadzonego w toku przeprowadzonego postępowania materiału dowodowego, w tym przede wszystkim przedłożonych dokumentów urzędowych, protokołów oględzin przedmiotowej działki i posadowionych na niej tablic reklamowych oraz złożonych przez inwestorów i właścicieli nieruchomości oświadczeń, a także materiału z ortofotomap, prowadzi do jednoznacznego wniosku, że w niniejszej sprawie wymagane prawem zgłoszenie robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic

i urządzeń reklamowych nie zostało dokonane. Przy czym, nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skarżącego, iż organy nie wyjaśniły należycie, czy zostały dopełnione warunki legalnego posadowienia przedmiotowych tablic reklamowych. Jak wynika z akt sprawy, PINB uzyskał od organu administracji architektoniczno-budowlanej informację, że w zasobach archiwalnych z lat 2000-2019 nie odnaleziono dokumentów potwierdzających zgłoszenie prze inwestora zamiaru robót budowlanych lub uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowych tablic reklamowych. (k.16 akt administracyjnych). Organ nadzoru budowlanego miał zatem podstawy przyjąć, że budowa wskazanych tablic reklamowych została zrealizowana samowolnie. Nie można organowi postawić skutecznie zarzutu naruszenia zasady prawdy obiektywnej

w sytuacji, gdy pozyskał potwierdzenie dokumentem urzędowym, okoliczności braku dokonania zgłoszenia zamiaru budowy tablic czy też uzyskania pozwolenia na ich budowę. Trzeba mieć bowiem na względzie, że w świetle art. 7 k.p.a., strona nie jest zwolniona od obowiązku współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych sprawy, gdyż zobowiązana jest ona przedstawić w sprawie wszystkie informacje niezbędne do ustalenia jej stanu faktycznego, wskazać dowody mające, jej zdaniem, znaczenie

w sprawie i udostępnić dowody znajdujące się w jej posiadaniu. Tymczasem skarżący, poza gołosłownym twierdzeniem, że budowa przedmiotowych tablic objęta była wymaganym zgłoszeniem, nie przedstawił na tę okoliczność żadnych dowodów ani wniosków. Z braku jakichkolwiek dowodów potwierdzających dokonanie przez inwestorów zgłoszenia, w tym braku potwierdzenia przez adresata, że zgłoszenie takie wpłynęło do organu administracji architektoniczno-budowanej uznać należy, że wymagane prawem zgłoszenie, nie zostało skutecznie dokonane, a tym samym budowa tablic została przez inwestorów zrealizowana samowolnie.

Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy w obowiązującym na tym obszarze planie miejscowym - uchwała nr (...) Rady Miasta O. z dnia 25 lutego 2004 r. w sprawie uchwalenia "Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta O. dla terenu położonego w (...)" – działka nr (...), obręb (...), na której zostały umieszczone przedmiotowe tablice reklamowe, jest oznaczona jako ZP, czyli zieleń urządzona o funkcjach rekreacyjnych. Zgodnie z zapisami tego planu dla wskazanej nieruchomości ustalono, że teren przeznaczony jest na zieleń urządzoną o funkcjach rekreacyjnych i należy zagospodarować go wraz z urządzeniem: zespołów zadrzewień

i zakrzewień, otwartych terenów trawiastych, ciągów pieszych i elementów małej architektury oraz zbiorników wód powierzchniowych i boisk sportowo-rekreacyjnych.

W granicach tych terenów zezwala się na realizację zewnętrznych sieci i urządzeń infrastruktury technicznej, o których mowa w § 7 pkt 5 uchwały. Z kolei w planie miejscowym zatwierdzonym uchwałą nr (...) Rady Miasta O. z dnia 31 stycznia 2018 r. w sprawie uchwalenia "Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu położonego w Olsztynie pomiędzy ulicami: (...)" w § 5 ust. 2 lit. i) tejże uchwały zakazano umieszczania reklam i urządzeń reklamowych

w granicach terenów zieleni ZP. Zatem w świetle zapisów obowiązujących dla tego terenu planów miejscowych nie jest możliwe posadowienie na przedmiotowej działce obiektu budowlanego, jakim jest tablica reklamowa.

W tej sytuacji, w związku z niespełnieniem warunków legalizacji, określonych

w art. 49b ust. 2 P.b., zasadne było nakazanie rozbiórki wskazanych tablic reklamowych stosownie do art. 49b ust. 1 P.b. Przy czym podkreślić należy, że powoływanie się przez organy na ww. plan miejscowy nie oznacza naruszenia zasady lex retro non agit. Przepisy tego planu mają bowiem znaczenie tylko w zakresie oceny możliwości legalizacji obiektów budowlanych zrealizowanych bez wymaganego zgłoszenia lub pozwolenia na budowę. Skoro legalizacja spornych tablic nie była możliwa w świetle obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, to zastosowanie sankcji przewidzianej w art. 49b ust. 1 P.b. było w realiach niniejszej sprawy uzasadnione.

W ocenie Sądu nie może budzić również wątpliwości krąg osób, na które nałożono obowiązek rozbiórki wskazanych tablic reklamowych. Jak wynika z treści art. 52 P.b. Inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51. Przy czym, stosowny nakaz powinien być w pierwszej kolejności nałożony na inwestora, który dopuścił się samowoli budowlanej. Dotyczy to niewątpliwie takiej sytuacji, gdy inwestor posiada w dalszym ciągu tytuł prawny do nieruchomości (por. wyrok NSA z 17 lutego 2022 r., sygn. akt II OSK 720/19, dostępne w CBOSA).

Z akt rozpoznawanej sprawy, w tym protokołu oględzin przeprowadzonych przez PINB 29 września 2021 r. oraz oświadczenia skarżącego, zawartego w odwołaniu złożonym od decyzji organu I instancji, wynika, że firma skarżącego przejęła miejsca po reklamach oraz istniejące elementy konstrukcyjne tablic reklamowych od firmy (...) i zawarła nową umowę najmu gruntu pod reklamy z właścicielami przedmiotowej nieruchomości (umowa najmu z 10 marca 2011 r.) a przejęte nośniki reklamowe zostały wymienione na nowe. Powyższe ustalenia pozwalają uznać skarżącego za następcę prawnego pierwotnego inwestora i tym samym, to skarżący jako inwestor trzech tablic reklamowych, oznaczonych numerami 3, 4 i 5 winien być adresatem decyzji w przedmiocie ich rozbiórki jako wybudowanych bez wymaganego zgłoszenia. Przepis art. 52 P.b. należy bowiem tak interpretować i stosować, aby doprowadzić do wydania wykonalnego nakazu rozbiórki, tj. aby nakaz rozbiórki został skierowany do takiej osoby, która ma realną możliwość jego wykonania. W niniejszej sprawie nie może budzić wątpliwości, że skarżący posiada tytuł prawny do przedmiotowej nieruchomości na podstawie aktualnej umowy najmu i jest inwestorem wskazanych trzech tablic reklamowych, co znajduje potwierdzenie w załączniku nr 1 do protokołu oględzin PINB (...) z dnia 29 września 2021 r. (k 49a akt administracyjnych) Słusznie zatem uznał organ odwoławczy, że nakaz rozbiórki winien być nałożony na inwestora, nie zaś na właściciela nieruchomości, który - co nie było sporne - nie jest ani właścicielem, ani inwestorem przedmiotowych tablic.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 62 k.p.a, należy wskazać, że prawnie dopuszczalne jest prowadzenie jednego postępowania w dwóch lub więcej sprawach. Zgodnie bowiem z powołanym art. 62 k.p.a., w sprawach, w których prawa lub obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ administracji publicznej, można wszcząć i prowadzić jedno postępowanie dotyczące więcej niż jednej strony. Przy czym, ustawodawca nie przesądził o sposobie rozstrzygnięcia, pozostawiając ocenę w tej mierze organowi administracji publicznej w każdej rozpoznawanej sprawie. Tak więc dopuszczalne jest, ze względu na specyfikę rozstrzyganej materii, wydanie jednego rozstrzygnięcia dotyczącego wszystkich adresatów. Przewidziana w art. 62 k.p.a. możliwość połączenia spraw staje się obowiązkiem organu, z uwagi na zasadę szybkości i ekonomiki postępowania, zaś jego naruszenie stanowi istotne uchybienie procesowe (por. wyrok WSA w Gliwicach z 7 czerwca 2016 r., sygn. akt IV SA/Gl 1192/15, dostępne w CBOSA). Jak wskazuje się w orzecznictwie łączne rozpatrzenie kilku spraw w jednym postępowaniu umożliwia dokładniejsze zbadanie wszystkich istotnych dla treści rozstrzygnięć okoliczności, zastosowanie jednolitych kryteriów przeprowadzanych ocen oraz udostępnienie stronom pełnej informacji o dokonanych przez organ ustaleniach (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 14 listopada 2019 r., sygn. akt II SA/Rz 771/19, dostępne w CBOSA).

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie prawidłowo zastosowano art. 62 k.p.a. Przepis ten reguluje współuczestnictwo w postępowaniu administracyjnym, którego istotą jest połączenie – do prowadzenia i ewentualnie rozstrzygnięcia w jednym postępowaniu – dwóch lub więcej odrębnych, jednorodzajowych spraw administracyjnych. Zatem chodzi tu o sprawy tożsame pod względem przedmiotowym (treść żądania uprawnienia lub treść obowiązku oraz podstawa prawna i stan faktyczny), lecz różne pod względem podmiotowym (różne strony) – por. A. Wróbel, art. 62, w: Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego. System Informacji Prawnej LEX, 2015. W rozpoznawanym przypadku nie budzi wątpliwości, że zachowana jest tożsamość przedmiotowa w sprawie. Przedmiotem postępowania jest bowiem nałożenie tego samego obowiązku - rozbiórki tablic reklamowych położonych na jednej nieruchomości, przy zastosowaniu tych samych regulacji prawnych, ale wobec różnych podmiotów (inwestorów). Prowadzenie jednego postępowania

w niniejszej sprawie było usprawiedliwione okolicznościami faktycznymi, w których tablice reklamowe różnych inwestorów były posadowione na nienależącej do nich nieruchomości.

W niniejszej sprawie nie znajduje też uzasadnienia podnoszony przez skarżącego zarzut naruszenia art. 139 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny (zakaz reformationis in peius). Należy zauważyć, że w sytuacji, gdy odwołania złożyły strony o sprzecznych interesach i żądania odwołań są przeciwstawne, zagadnienie reformationis in peius nie powstaje, skoro uwzględnienie żądania jednej ze stron jest równoznaczne

z nieuwzględnieniem żądania innej strony (por. wyrok NSA z 29 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 1326/19, dostępne w CBOSA). Ponadto organ odwoławczy nie będąc związany granicami i podstawami odwołania, może a nawet powinien rozpatrzyć sprawę

w granicach nie objętych zakresem odwołania, jeżeli jest to niezbędne dla jej prawidłowego rozstrzygnięcia. Zakaz reformationis in peius nie dotyczy bowiem sytuacji, gdy odwołania od decyzji organu I instancji wywiodły strony o sprzecznych interesach, tj. których żądania są przeciwstawne. W okolicznościach niniejszej sprawy interesy stron były rozbieżne w tym znaczeniu, że dla jej prawidłowego rozstrzygnięcia istotne było ustalenie podmiotu zobowiązanego do wykonania nakazu rozbiórki. Tym samym, należy stwierdzić, że organ odwoławczy w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy, uchylając zaskarżoną decyzję organu I instancji i orzekając wobec skarżącego o nakazie rozbiórki w szerszym zakresie niż uczynił to uprzednio organ I instancji, nie naruszył art. 139 k.p.a. Nie nałożył bowiem na skarżącego nowego obowiązku bowiem nakaz rozbiórki był już orzeczony lecz orzekł o rozbiórce

w szerszym zakresie, który wynikał z ustalonego stanu faktycznego.

Nie zasługują również na uwzględnienie zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Z akt sprawy wynika, że organ odwoławczy nie uchybił przepisom proceduralnym i przeanalizował wszystkie okoliczności, które były istotne i niezbędne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, tj. art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis art. 77 § 1 k.p.a. nakazuje natomiast wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Interpretując powyższe przepisy należy zauważyć, że ustawodawca nałożył na organy administracji publicznej obowiązek podjęcia wyłącznie działań niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego. Natomiast pozyskiwanie dowodów ponad ten wymóg, nie jest już obowiązkiem organów administracji publicznej (por. wyrok NSA z 21 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 1109/17, dostępny w CBOSA). Jak już wskazano, organy nadzoru budowlanego dysponowały dowodem z dokumentu uzyskanego od organu administracji architektoniczno-budowlanej, potwierdzającego brak zgłoszenia lub pozwolenia na budowę przedmiotowych tablic. W sytuacji, gdy organ administracji publicznej ustalił, że dana okoliczność nie zachodziła, to w celu obalenia tych ustaleń, na stronie ciążył obowiązek współdziałania z organem

i przedstawienia konkretnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń. Tego zaś strona skarżąca nie uczyniła i twierdzenia, że tablice reklamowe posadowiła na podstawie zgłoszenia, nie poparła żadnymi dowodami.

Odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego braku indywidualizacji poszczególnych tablic reklamowych podlegających obowiązkowi rozbiórki, Sąd stwierdził, że nie jest on zasadny. W zaskarżonej decyzji poszczególne tablice reklamowe zostały oznaczone kolejnymi numerami z określeniem nie tylko ich rozmiarów, ale także z określeniem usytuowania od granicy z działką sąsiednią. Takie skonkretyzowanie przedmiotu rozbiórki jest wystarczające do wykonania decyzji.

W świetle powyższych rozważań należy uznać, że zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o właściwie ustalony stan faktyczny i przy prawidłowym zastosowaniu obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa. Organ odwoławczy dokonał właściwej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, który był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie.

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak

w sentencji wyroku.