Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 3285/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-06-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. art. 4 pkt 25, 13g ust. 1b, 40c ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. art. 5 ust. 1 i ust. 2, 8
journal: Dz.U. 2011 nr 222 poz 1321
law: Ustawa z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw.
article: art. 61
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant st. ref. Renata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD) decyzją z dnia

[...] września 2013 r., nr [...], na podstawie

art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako "Kpa."),

art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13g ust. 1 i ust. 1a, ust. 1b pkt 1, ust. 2 art. 40c, art. 41 ust. 4, ust. 5 i ust. 6 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm., dalej jako "udp.") oraz lp. 7 pkt 7 lit. d) i e) załącznika nr 2

do udp., art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm., dalej jako "Prd."), art. 5 ust. 2 w zw. z art. 8 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2011 r. Nr 222, poz. 1321), po rozpatrzeniu odwołania K. M. (cytowanego dalej jako "skarżący") od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (Wojewódzki Inspektor) z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...], dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 3.480 złotych, utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy.

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w oparciu o następujące ustalenia.

W dniu [...] maja 2012 r. w miejscowości B. na drodze krajowej nr [...] zatrzymano do kontroli pojazd marki [...] nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...]. Zespołem pojazdów kierował M. T., który wykonywał przewóz drogowy papieru w imieniu przedsiębiorcy K. M. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "H". W wyniku dokonanego w dniu kontroli ważenia na wadze stacjonarnej o nr fabrycznym [...] stwierdzono, że nacisk na pojedynczej osi napędowej pojazdu silnikowego (po odjęciu możliwych błędów ważenia) wynosił 12,58 t i został przekroczony o 2,58 t, od dopuszczalnej wartości wynoszącej 10 t.

Dokonane ustalenia utrwalono w protokole kontroli z dnia [...] maja 2012 r.,

nr [...].

Mając na względzie ustalenia kontroli, Wojewódzki Inspektor decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. nałożył na skarżącego karę pieniężną za przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi na drodze, na której dopuszczony jest ruch pojazdów

o naciskach osi do 10 t, dla pojedynczej osi napędowej pojazdów silnikowych.

Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie, w którym stwierdził, że decyzja organu I instancji została wydana na podstawie błędnej kwalifikacji, gdyż zgodnie z art. 43 ust. 2 ustawy Prawo przewozowe, to nadawca, odbiorca lub inny podmiot wykonujący czynności ładunkowe jest obowiązany wykonać je w sposób zapewniający przewóz przesyłki zgodnie z przepisami. W ocenie skarżącego,

to właśnie załadowca powinien ponosić odpowiedzialność za stwierdzone podczas kontroli naruszenie mając na uwadze treść art. 13g ust. 1b pkt 2 udp. Ponadto skarżący poinformował, że podczas załadunku, kierowcy odmówiono czynnego udziału w czynnościach załadunku, nie miał on możliwości nadzoru, a brak urządzeń pomiarowych do badania nacisków osi na terenie załadowcy powoduje, że to on miał wpływ na powstanie naruszenia przepisów. Zdaniem skarżącego, organ I instancji prowadząc postępowanie dopuścił się naruszenia art. 7 Kpa., art. 77 Kpa., art. 80 Kpa.. Mając na uwadze przedstawioną argumentację skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania.

GITD decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r., w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy na skutek wniesionego odwołania, powołując przepisy ustawy o drogach publicznych, uznał, że nie zasługuje ono na uwzględnienie. Wskazał, że miejsce ważenia legitymuje się pomiarem różnic wysokości pomostu wagi i strefy ważenia

z dnia [...] lipca 2011 r. Pojazd został zważony przy pomocy stacjonarnej wagi samochodowej do wyznaczania dynamicznego obciążenia osi pojazdu o nazwie [...] i znaku fabrycznym [...] i nr fabrycznym [...]. Waga w dniu kontroli legitymowała się ważnym świadectwem legalizacji ponownej wydanym przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w B. z datą ważności do [...] sierpnia 2013 r. W wyniku pomiarów kontrolowanego zespołu pojazdów, stwierdzono następujące naruszenia dopuszczalnych norm:

1) nacisk 12,58 t na pojedynczej osi napędowej pojazdu - przekroczenie o 2,58 t,

2) kierowca nie okazał zezwolenia na przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych.

GITD wskazał, że organ I instancji mając na uwadze wielkości stwierdzonych nacisków błędnie dokonał wyliczeń przekroczeń dopuszczalnych norm. W ocenie GITD, Wojewódzki Inspektor, mając na uwadze wewnętrze regulacje Inspekcji Transportu Drogowego, tj. konieczność odjęcia 2% i zaokrąglenia wyniku do 0,1 t

w górę, winien był stwierdzić następujące naruszenia dopuszczalnych norm:

1) nacisk 12,8 t na pojedynczej osi napędowej pojazdu - przekroczenie o 2,8 t,

2) kierowca nie okazał zezwolenia na przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych.

Organ odwoławczy uznał również za bezspornie stwierdzone przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 10 t, dla pojedynczej osi napędowej pojazdów silnikowych.

GITD odnosząc się do argumentów zawartych w odwołaniu podkreślił, że skarżący w toku postępowania ani na etapie odwoławczym nie przedstawił żadnych dowodów wskazujących, że dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Zdaniem GITD, w sprawie niniejszej nie zachodzi również możliwość uwolnienia się podmiotu wykonującego przejazd od odpowiedzialności, gdyż brak wpływu na powstanie naruszenia musi realnie zaistnieć. Nie wystarczy tylko zakwestionować swojej odpowiedzialności. Natomiast odnośnie argumentacji skarżącego, że to załadowca powinien ponosić odpowiedzialność za stwierdzone naruszenie, GITD stwierdził, że faktycznie ustawodawca w treści art. 13g ust. 1b pkt 2 udp. wskazał, iż za przejazd pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu, wymierza się karę pieniężną na nadawcę, załadowcę lub spedytora ładunku, jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego.

Skarżący złożył skargę na powyższą decyzję GITD, zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania oraz art. 13g ust. 1 w zw. z ust. 1b pkt 1 udp.

w zw. z art. 5 ust. 2 pkt 1 lit. a) i b) ustawy o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw. W konsekwencji wniósł o uchylenie tej decyzji oraz decyzją ją poprzedzającej i umorzenie postępowania administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 31 stycznia 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 2098/12, uwzględnił skargę i uchylił zarówno decyzję GITD, jak i decyzję Wojewódzkiego Inspektora.

W uzasadnieniu wydanego wyroku Sąd wskazał w szczególności, że organy orzekające w sprawie nie odniosły się do podnoszonej przez skarżącego okoliczności odsunięcia kierowcy pojazdu poddanego kontroli od nadzorowania załadunku, potwierdzonej złożonym pisemnie oświadczeniem kierowcy, zgodnie z którym podstawił on do załadunku pojazd członowy wraz z awizem wystawionym przez podmiot dokonujący załadunku, tj. G. Sp. z o.o. Sąd powyższe niedopatrzenie organów uznał za uchybienie procesowe, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkowało wydaniem wyroku uchylającego obie decyzje.

W związku z wydanym wyrokiem, Wojewódzki Inspektor pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. zawiadomił skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania. Wezwał do przesłania potwierdzonych dowodami wyjaśnień, że strona dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z kontrolowanym przejazdem lub że nie miała wpływu na powstanie stwierdzonego naruszenia. Ponadto wezwano skarżącego do wskazania i przesłania umów zawartych

z załadowcą dotyczących zasad i sposobu załadunku pojazdu o nr rej. [...] wraz z naczepą o nr rej. [...] w dniu [...] maja 2012 r., a także innych dowodów i umów gwarantujących obecność kierowcy podczas czynności załadunku lub gwarantujących przewoźnikowi wpływ na sposób załadunku.

W odpowiedzi na powyższe skarżący stwierdził, że wyczerpująco wyjaśnił

i uzasadnił swoje stanowisko związane z brakiem wpływu na powstanie naruszenia. Wskazał, że zaszły okoliczności wyłączające jego odpowiedzialność, albowiem kierowca pojazdu był odsunięty od nadzorowania załadunku a zatem przekroczenie dopuszczalnych nacisków nastąpiło wyłącznie na skutek działań załadowcy.

Na potwierdzenie skarżący przedłożył pisemne oświadczenie kierowcy, który podstawił do załadunku pojazd członowy wraz z awizem wystawionym przez podmiot dokonujący załadunku, tj. G. Sp. z o.o. Jednocześnie skarżący wskazał, że nie zawierał żadnej pisemnej umowy dotyczącej zasad i sposobu załadunku kontrolowanego pojazdu i dysponuje jedynie zleceniem spedycyjnym, które również tych zasad nie określa.

Wojewódzki Inspektor po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 3.480 złotych, za przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi na drodze, na której dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 10 t, dla pojedynczej osi napędowej pojazdów silnikowych, nie znajdując przesłanek do umorzenia postępowania.

Jak wskazał w swym rozstrzygnięciu organ I instancji, bezsprzecznym pozostaje fakt, że w momencie zatrzymania kontrolowany pojazd poruszał się po drodze krajowej i był pojazdem nienormatywnym, a tym samym za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym, zgodnie z art. 13g udp., wymierza się karę pieniężną w wysokości określonej w załączniku do tej ustawy. Wojewódzki Inspektor podał, że kontrola wagowa wykazała przekroczenie nacisku na pojedynczej osi napędowej

o 2,58 tony a tym samym stwierdzono naruszenie, które podlega karze określonej

w lp. 7 pkt 7 lit. d) i e) załącznika nr 2 do udp.

Nadto Wojewódzki Inspektor zauważył, że zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy nie pozwala uznać, że skarżący dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz nie miał wpływu na powstanie naruszenia ujawnionego w protokole kontroli.

W odwołaniu od decyzji z dnia [...] lipca 2013 r. skarżący zarzucił naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 75, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 Kpa., poprzez niepodjęcie wszystkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy,

a w szczególności przez nieprzydanie należytego znaczenia dowodom podnoszonym przez stronę, tj. oświadczenia kierowcy oraz awiza wysyłkowego, brak zbadania okoliczności towarzyszących załadunkowi towaru. W ocenie skarżącego, działanie organu I instancji stanowi naruszenie art. 13g ust. 1 w zw. z ust. 1b pkt 1 udp. Skarżący zwrócił uwagę, że odpowiedzialność za stwierdzone naruszenie może być skierowana również do nadawcy, odbiory lub innego podmiotu wykonującego czynności ładunkowe. Mając na uwadze przedstawioną w treści odwołania argumentację, skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania.

Główny Inspektor Transportu Drogowego powołaną na wstępie decyzją

z dnia [...] września 2013 r. utrzymał decyzję organu I instancji w całości w mocy.

Organ odwoławczy wskazał, że stosownie do treści art. 64 ust. 1 Prd. ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach

o drogach publicznych, albo którego wymiary lub masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia. Organ powołał się również na art. 13g ust. 1 udp. wskazujący, że za przejazd pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu, wymierza się karę pieniężną

w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 13g ust. 1b pkt 1 udp. powyższą karę nakłada się na podmiot wykonujący przejazd. GITD wskazał także art. 41 ust. 4

i 5 udp., zgodnie z którym wykaz dróg krajowych, po których mogą się poruszać pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t oraz wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy

o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, ustalone zostały rozporządzeniami Ministra Infrastruktury z dnia 14 lipca 2010 r. (Dz.U. Nr 138, poz. 932 i 933 ze zm.). Droga krajowa nr [...] została zaliczona do dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t.

W wyniku ważenia kontrolowanego pojazdu stwierdzono następujące naruszenia dopuszczalnych norm:

- nacisk 12,58 t na pojedynczej osi napędowej pojazdu - przekroczenie o 2,58 t,

- kierowca nie okazał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Jak podał GITD, w niniejszej sprawie organ I instancji nałożył na skarżącego karę pieniężną w oparciu o następujące zapisy załącznika nr 2 do utd., a mianowicie, lp. 7 za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 10 t:

- pkt 7 dla pojedynczej osi napędowej pojazdów silnikowych o nacisku osi:

- lit. d) powyżej 11,0 t do 11,5 t – 1.140 zł

- lit. e) za każde rozpoczęte przekroczenie o 0,5 t powyżej 11,5 t dodatkowo - 780 zł

W niniejszej sprawie, jak podał GITD, kara pieniężna wymierzona skarżącemu wyniosła w związku z powyższymi przepisami: 1.140 zł + (3 × 780 zł)

= 3.480 złotych.

GITD wskazał na wagę protokołu kontroli jako podstawowego dowodu

w sprawie, której finalnym elementem jest wydanie decyzji. Podał jednocześnie,

że oczywiście nie oznacza to, że takiego dowodu nie można podważyć, czy obalić - w art. 76 § 3 Kpa. przewidziano możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentów wymienionych w tych przepisach. Wszelako, jak stwierdził GITD, obalenie ustaleń protokołu kontroli wymaga przedstawienia przez stronę jakichkolwiek dowodów. Jak wyjaśnił GITD, skarżący nie przedstawił ani w toku postępowania, ani w odwołaniu, żadnych dowodów, czy okoliczności mogących podważyć ustalenia poczynione przez organ kontrolny.

Organ odwoławczy wskazał, że przedsiębiorca wykonujący przewóz drogowy zobowiązany jest do przestrzegania wyznaczonych przepisami prawa ograniczeń

w zakresie dopuszczalnych nacisków osi, jak i dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu. Dopracowanie się sprawnego systemu załadunku pojazdów, tak by nie przekraczane były normy wymagane przepisami o drogach publicznych, leży w interesie podmiotu wykonującego przewóz drogowy, ponieważ jest on odpowiedzialny za ewentualne naruszenia tych regulacji.

Jak podał GITD, ustawodawca przewidział, w zależności od okoliczności sprawy, możliwość uwolnienia się podmiotu wykonującego przejazd od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie, a mianowicie w art. 5 ust. 2 ustawy

z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw. GITD wskazał, że w niniejszej sprawie przewożono papier, który nie stanowi materiału sypkiego czy drewna, podanego w art. 5 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy o zmianie.

GITD odniósł się do argumentacji skarżącego, zmierzającej w jego ocenie, do wykazania braku odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie. GITD przypomniał, że jak wynika z treści oświadczenia kierowcy, został on poinformowany przez magazyniera, że załadunek odbywa się "z rampy" i kierowca nie ma wstępu na teren magazynu. Ponadto z treści tego oświadczenia jednocześnie wynika, że kierowca został również poinformowany przy zatrudnieniu przez przedsiębiorcę

o wymogu nadzoru nad przebiegiem załadunku i rozładunku towaru. Zdaniem organu, oświadczenie to nie stanowi dowodu, że skarżący jako podmiot wykonujący przejazd dochował należytej staranności, nie miał wpływu na powstanie naruszenia, skoro kierowca został poinformowany o konieczności nadzoru nad przebiegiem załadunku, czego jednak nie dochował. W ocenie GITD, kierowca będąc na miejscu załadunku powinien był poinformować swojego przedsiębiorcę o zaistniałej sytuacji,

a ten jako przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą tak skonstruować relacje ze swoimi kontrahentami, by kierowca czynnie uczestniczył wraz z załadowcą w czynnościach ładunkowych, celem prawidłowego rozmieszczenia ładunku, aby

do naruszeń norm w zakresie przekroczeń nacisków osi nie dochodziło. W tym miejscu GITD dodał, że skarżący nie może przenieść odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia na kierowcę, który podlega jedynie karze grzywny (ale nie karze pieniężnej nakładanej w drodze decyzji administracyjnej). Nadto GITD podał, że z nadesłanego awiza wysyłkowego nie wynika sposób rozłożenia ładunku, brak jest też dokumentu wskazującego na zważenie pojazdu, zatem skarżący nie wskazał na jakiej podstawie kierowca przyjął normatywność pojazdu. Jak podkreślił GITD,

to w interesie strony jest wykazanie, że dochowała należytej staranności i nie miała wpływu na powstanie naruszenia. Zdaniem organu, w rozpatrywanym przypadku skarżący takich okoliczności nie wykazał, skupiając się na przerzuceniu odpowiedzialności na załadowcę. Jednocześnie GITD zwrócił uwagę, że jak wskazał sam pełnomocnik skarżącego, z załadowcą nie było żadnych ustaleń co do sposobu załadunku. Organ uznał, że to właśnie skarżący nie dochował należytej staranności, skoro nawet nie próbował ustalić sposobu załadunku.

W tym stanie sprawy GITD stwierdził, że organ I instancji dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego i karę pieniężną w wysokości 3.480 złotych nałożył zgodnie z przepisami prawa.

Pismem z dnia [...] października 2013 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję GITD, wnosząc

o uchylenie tej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.

Skarżący postawił zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a mianowicie, art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 75, art. 77 § 1,

art. 80, art. 107 § 3 Kpa., poprzez brak podjęcia przez organ odwoławczy wszystkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i w konsekwencji realizacji zasady dążenia do prawdy obiektywnej, jak również brak zgromadzenia

i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całokształtu materiału dowodowego

i dokonanie jego arbitralnej oceny sprzecznej z zasadą swobodnej oceny dowodów, w szczególności poprzez nieprzydanie należytego znaczenia dowodom podnoszonym przez skarżącego (tj. oświadczenia kierowcy oraz awiza wysyłkowego), nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań kierowcy dokonującego załadunku – A. S., a w rezultacie niezbadanie w sposób wystarczający okoliczności towarzyszących przebiegowi załadunku i bezpodstawne przyjęcie, że w związku z odsunięciem kierowcy od nadzorowania pojazdu przy załadunku, nie zaszły w niniejszej sprawie okoliczności wyłączające odpowiedzialność skarżącego. Nadto skarżący stwierdził, że naruszenie powyższych przepisów przejawiło się brakiem wskazania w sposób wystarczający przesłanek, którymi kierował się organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję.

W konsekwencji powyższego skarżący zarzucił naruszenie art. 13g ust. 1

w zw. z ust. 1b pkt 1 udp. w zw. z art. 5 ust. 2 pkt 1 lit. a) i b) ustawy z dnia

18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, poprzez bezpodstawne przyjęcie, że nie zachodzą okoliczności wyłączające odpowiedzialność skarżącego i w rezultacie brak umorzenia przedmiotowego postępowania, pomimo dochowania należytej staranności

w realizacji czynności związanych z przejazdem przez skarżącego oraz braku jego wpływu na powstanie naruszenia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a. - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 maja 2013r. sygn. akt VI SA/Wa 2098/12 uchylił decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2012r. nr [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2012r. nr [...].

W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd wskazał, iż rozpoznając sprawę ponownie organ administracji powinien badać czy wystąpiły przesłanki do umorzenia postępowania, o których mowa w art. 5 ust. 2 pkt 1 ustawy zmieniającej. Strona w toku całego postępowania wskazywała, że zaszły okoliczności wyłączające jego odpowiedzialność, albowiem kierowca pojazdu był odsunięty od nadzorowania załadunku a zatem przekroczenie dopuszczalnych nacisków nastąpiło wyłącznie na skutek działań załadowcy. Na potwierdzenie powyższego skarżący przedłożył pisemne oświadczenie kierowcy, który podstawił do załadunku przedmiotowy pojazd członowy wraz z awizem wystawionym przez podmiot dokonujący załadunku tj. G. Sp. z o.o.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 16 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy — Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2011 r. Nr 222, poz. 1321), do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.

Artykuł 8 ww. ustawy stanowi, iż wchodzi ona w życie po upływie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:

1) art. 1 pkt 9 w zakresie art. 64h oraz art. 5 ust. 2, które wchodzą w życie z dniem ogłoszenia;

2) art. 1 pkt 5 lit. b w zakresie art. 61 ust. 15 i 16, który wchodzi w życie w terminie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia.

Ogłoszenie ustawy nastąpiło dnia 18 października 2011 r. Dziennik Ustaw nr 222 z 2011 r. poz. 1321.

Prawidłowo zatem organ rozważając odpowiedzialność załadowcy stosował art. 13g ustawy o drogach publicznych w jego brzmieniu obowiązującym w dacie wszczęcia postępowania.

Definicja pojazdu nienormatywnego, zawarta w art. 4 pkt. 25 ustawy z dnia 21 marca 1985 o drogach publicznych (Dz. U z 2012 r. poz. 1137 ze zm.) stanowi, iż pojazd nienormatywny to pojazd lub zespół pojazdów w rozumieniu art. 2 pkt 35a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 i 1448).

W myśl art. 61 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu (ust. 1). Ładunek na pojeździe umieszcza się w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę (ust. 2 pkt 1). Jeżeli masa, naciski osi lub wymiary pojazdu wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych przewidzianych dla danej drogi, przejazd pojazdu jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia.

Za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu wymierza się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej.

W niniejszej sprawie podstawę materialną do nakładania kar za przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenie określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu stanowiły przepisy ustawy o drogach publicznych obowiązujące w dacie wszczęcia postępowania.

Stosownie do art. 13g ust. 1b udp. karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na:

1) podmiot wykonujący przejazd;

2) nadawcę, załadowcę lub spedytora ładunku, jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego.

Z treści art. 13g ust. 1 b udp w sposób jednoznaczny wynika, że kara za przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia lub z naruszeniem jego warunków jest nakładana na podmiot wykonujący przejazd i jego odpowiedzialność za to naruszenie ma charakter bezwzględny, a w ściśle określonych sytuacjach może być także nałożona na nadawcę, załadowcę lub spedytora ładunku.

Zgodnie z art. 40 c ust. 1 cyt. ustawy w przypadku stwierdzenia, że pojazd przekracza dopuszczalną masę całkowitą, naciski osi, wymiary lub przejazd pojazdu odbywa się bez zezwolenia wymaganego przepisami o mchu drogowym, inspektor Inspekcji Transportu Drogowego oraz funkcjonariusz Policji mają prawo wymierzania i pobierania kary pieniężnej ustalonej, zgodnie z art. 13 g ust. 1, ust. 1 b i 2 ustawy, w załączniku nr 2. Załącznik ten odnosi kary pieniężne do trzech kategorii dróg, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t, do 10,0 t oraz do 11,5 t i przyporządkowuje wysokość kar w kategorii danej drogi dla danego rodzaju osi, jednoznacznie określając dopuszczalne wartości nacisku danych osi na danej drodze, niepowodujące nałożenia kary.

Droga na której przeprowadzono kontrolę jest drogą, o dopuszczalnym nacisku na pojedynczą oś napędową 10 t.

W przypadku stwierdzenia podczas kontroli drogowej, że pojazd jest nienormatywny, służby kontrolujące mają obowiązek nałożyć karę pieniężną, a jej wysokość, odnoszona do wielkości stwierdzonego przekroczenia, jest ściśle określona.

Organy ustaliły, że pojazd skarżącego przekraczał parametry w zakresie dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę. W trakcie kontroli stwierdzono bowiem naruszenie dopuszczalnych norm w postaci nacisku 12,58 t. na pojedynczej osi nienapędowej pojazdu - t.j. przekroczono dopuszczalny nacisk o 2,58 t. oraz brak zezwolenia na przejazd pojazdem normatywnym.

Kierowca kontrolowanego pojazdu uczestniczył w kontroli, nie zakwestionował wyników przeprowadzonego ważenia oraz podpisał protokół kontroli, nie zgłaszając do niego żadnych uwag ani zastrzeżeń. Tym samym nie kwestionował wyników pomiarów uzyskanych w wyniku ważenia pojazdu przy pomocy legalizowanych wag.

W skardze strona również wyników ważenia nie kwestionuje. Podnosi bowiem, że w niniejszej sprawie organy bezpodstawnie przyjęły, że nie zaszły okoliczności wyłączające odpowiedzialność skarżącego.

Ustawodawca przewidział możliwość uwolnienia się podmiotu wykonującego przejazd od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia.

Artykuł 5 ust. 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, stanowi iż postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia kary pieniężnej dotyczącej przejazdu pojazdu nienormatywnego, prowadzone na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, umarza się wobec podmiotu wykonującego przejazd, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przejazd:

a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem,

b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub

2) rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu na przejazd pojazdu nienormatywnego, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu przy przewozie ładunków sypkich oraz drewna.

Jednak w niniejszej sprawie jak słusznie zauważył organ nie zaistniały przesłanki do jego zastosowania. W ocenie Sądu to przedsiębiorca winien udowodnić okoliczności objęte hipotezą art. 5 ust. 2 ustawy o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tej regulacji.

W ocenie Sądu skarżący winien przedstawić dowody na dochowanie należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem i na okoliczność, że nie miał wpływu na powstanie stwierdzonych naruszeń.

Skarżący, co wynika z akt sprawy, na powyższą okoliczność złożył pisemne wyjaśnienia [...] czerwca 2012 r. i [...] lipca 2013 r. Wraz z pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. przedstawił oświadczenie kontrolowanego kierowcy i awizo wysyłkowe z [...] maja 2012 r.

Z oświadczenia kierowcy wynika, że nie brał on udziału w załadunku, ponieważ nie umożliwiono mu tego, kierowca wyjaśnił ponadto, że skarżący poinformował go o konieczności nadzoru nad przebiegiem załadunku i rozładunku towaru.

W tym miejscu należy podkreślić, iż z powyższego oświadczenia nie wynika wykonanie podstawowego obowiązku nałożonego na przewoźnika jakim jest zbadanie przed wyruszeniem w trasę, czy pojazd odpowiada określonym normom (brak ważenia pojazdu przed wyruszeniem w trasę). Dopracowanie się sprawnego systemu załadunku pojazdów tak by nie przekraczały norm leży w interesie przewoźnika, to na nim spoczywa obowiązek takiego rozłożenia ładunku na pojeździe, aby nie doszło do przekroczeń (art. 61 ust. 2 pkt 1 Prd).

Kierowca odsunięty od możliwości kontroli załadunku, winien jak słusznie zauważył organ, skontaktować się ze skarżącym w celu poinformowania go o zaistniałej sytuacji. Skarżący po otrzymaniu takiej informacji powinien podjąć działania mające na celu doprowadzenie do udziału kierowcy w załadunku, czego nie uczynił.

Argumentacja strony skarżącej sprowadza się w ocenie Sądu do obciążania winą za powstałe naruszenia. Jednak jak przyznał w piśmie pełnomocnik skarżącego nie było żadnych ustaleń co do sposobu załadunku między skarżącym a załadowcą.

Tak więc należy przyjąć, że skarżący nie wykazał przesłanek, o których mowa w art. 5 ust. 2 ustawy zmieniającej.

Awizo wysyłkowe w niniejszej sprawie nie wskazuje na sposób rozłożenia ładunku na pojeździe, a jedynie na łączną wagę towaru, co nie ma wpływu na zaskarżoną decyzję, gdyż w niniejszej sprawie dmc pojazdu nie zostało przekroczone.

Podkreślić przy tym należy, iż odpowiedzialność za przekroczenie dopuszczalnych nacisków na osie jest odpowiedzialnością za skutek, ma charakter obiektywny i nie jest oparta na zasadzie winy, zatem sam wynik ważenia potwierdzający przekroczenia parametrów ustawowych stanowił w świetle obowiązującego prawa podstawę do nałożenia kar pieniężnych.

Organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art 77 § 1 k.p.a.) i swemu stanowisku dały wyraz w zaskarżonych decyzjach w sposób wymagany przepisem art. 107 § 3 k.p.a.

Sąd nie stwierdził również żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.