Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 4199/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-04-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 10 ust. 2 pkt 2, art. 39 ust. 1, art. 40 ust. 1
journal: Dz.U. 2011 nr 122 poz 696
law: Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych
article: art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77 par. 1, art. 80,  art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 15 ust. 2 pkt 17
journal: Dz.U. 2008 nr 164 poz 1027
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Zalewski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant st. ref. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi małoletniego R. D. na decyzję Ministra Zdrowia z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zgody na objęcie refundacją leku 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Zdrowia na rzecz małoletniego R. D. kwotę 250 (dwieście pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

I. Stan sprawy przedstawia się następująco:

1. W dniu [...] lipca 2014 r. małoletni R. D. reprezentowany przez matkę W. D. złożył do Ministra Zdrowia wniosek o wyrażenie zgody na objęcie refundacją produktu leczniczego [...], w trybie art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (Dz. U. Nr 122, poz. 696, z późn. zm.) - dalej zwana "ustawą o refundacji".

Minister Zdrowia wydał dla Wnioskodawcy zgodę decyzją [...] z dnia [...] lipca 2014 r. umożliwiając sprowadzenie z zagranicy produktu leczniczego [...] w trybie 4 ust. 9 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2008 r. nr 45, poz. 271, z późn. zm.) dalej zwana: "ustawą Prawo farmaceutyczne" lub "p.f.".

Rozpatrując przedmiotowy wniosek Minister Zdrowia decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] odmówił wydania zgody na refundację produktu [...], [...], saszetki a 250 mg, nazwa wytwórcy [...] dla Wnioskodawcy.

W uzasadnieniu decyzji Organ wskazał, iż przedmiotowy produkt leczniczy posiada ważne pozwolenie na dopuszczenie do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, nie zachodzą, więc okoliczności określone w art. 39 ust. 1 ustawy o refundacji. Decyzja została doręczona Stronie w dniu 20 sierpnia 2014 r.

2. Od decyzji Ministra Zdrowia nr [...] przedstawiciel ustawowy Strony złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w dniu 26 sierpnia 2014 r. (data nadania w placówce pocztowej), wnosząc o wydanie przez Ministra Zdrowia zgody na refundację produktu leczniczego [...], [...], nazwa wytwórcy [...]. Jednocześnie Skarżący zarzucił Ministrowi Zdrowia naruszenie art. 39 ust. 1 ustawy o refundacji poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie art. 10 ust. 1 pkt. 1 ustawy o refundacji poprzez jego niezastosowanie. Strona wskazała, że Organ pominął całkowicie treść art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o refundacji. Strona wskazała również, że dopiero zastosowanie produktu leczniczego [...] przyniosło pożądany efekt terapeutyczny, a trudna sytuacja finansowa nie pozwala na wykupienie leku,

Do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zostało załączone Zaświadczenie o stanie zdrowia i przebiegu leczenia z dnia [...] sierpnia 2014 r. z Instytutu Matki i Dziecka w W.

3. Rozpoznając ponownie sprawę Minister Zdrowia wydał decyzję Nr [...] z dnia [...] października 2014 r., którą utrzymał w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r.

W uzasadnieniu decyzji Organ wskazał, iż ustalił, że produkt leczniczy [...], [...], saszetki a 250 mg, posiada ważne pozwolenie na dopuszczenie do obrotu wydane przez Komisję Europejską nr: [...] 30 saszetek, [...] 60 saszetek i [...] 90 saszetek. Mając na uwadze fakt, iż przedmiotowy produkt leczniczy posiada ważne pozwolenie na dopuszczenie do obrotu, Minister Zdrowia uzasadnił, iż nie ma podstaw do wydania zgody na refundację przedmiotowego leku w trybie art. 39 ust. 1 ustawy o refundacji.

W kwestii naruszenia art. 10 ust. 1 ustawy o refundacji Organ wskazał, iż produkt leczniczy [...] nie spełnia warunków określonych w w/w przepisie, ponieważ jest produktem leczniczym niedostępnym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, gdyż podmiot odpowiedzialny za ten lek nie wprowadza go do obrotu na terenie Polski pomimo posiadania pozwolenia na dopuszczenie do obrotu. Zapewnienie dostępności do tego leku realizowane jest w trybie art. 4 ust. 9 ustawy -Prawo farmaceutyczne. Tym samym do przedmiotowego produktu leczniczego nie mogą mieć zastosowania regulacje określone w art. 10 ust. 1 ustawy o refundacji. Z uwagi natomiast na fakt, iż produkt ten posiada ważne pozwolenie na dopuszczenie do obrotu, nie mogą mieć do niego zastosowania również przepisy art. 39 ustawy.

4. Od decyzji Ministra Zdrowia z dnia [...] października 2014 r. nr [...] Skarżący, reprezentowany przez r. pr. T. G., złożył w dniu 5 listopada 2014 r. (data nadania w placówce pocztowej) za pośrednictwem Ministra Zdrowia skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

W przedmiotowej skardze Skarżący zarzucił Ministrowi Zdrowia naruszenie prawa materialnego, tj.:

1) art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. 1997 nr 78 poz. 483 z późn. zm.) - dalej jako "Konstytucja RP" poprzez jego błędną wykładnię i nierówne traktowanie obywateli;

2) art. 10 ust. 1 i 2 w zw. z art. 39 i 40 ustawy o refundacji poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że nie zostały spełnione warunki refundacji produktu leczniczego [...];

3) art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o refundacji w zw. z art. 26 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, poprzez jego błędną wykładnie i przyjęcie, że warunkiem refundacji leku jest jego dostępność na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, a nie szerzej na terenie Unii Europejskiej;

4) art. 10 ust. 2 ustawy o refundacji poprzez jego błędną wykładnie polegającą na przyjęciu, że zastosowanie tego przepisu wymaga spełnienia ogólnych warunków dopuszczalności refundacji, o których mowa w ust. 1 pkt. 1-3 ustawy o refundacji, choć przepis lex specialis w stosunku do art. 10 ust. 1;

5) art. 40 ust. 1 ustawy o refundacji poprzez jego nie zastosowanie;

6) art. 4 ust. 9 ustawy - Prawo farmaceutyczne poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że zapewnienie dostępności leku [...] realizowane jest w trybie określonym w tym przepisie, choć rzekomo traktuje on o sprowadzaniu z zagranicy (tj. spoza Unii Europejskiej produktów leczniczych weterynaryjnych).

Ponadto Skarżący zarzucił Ministrowi Zdrowia naruszenie przepisów postępowania, tj.:

7) art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) - dalej jako "k.p.a." poprzez jego błędną wykładnię polegającą na wyjściu poza granice wynikające z ustawy o refundacji poprzez uzależnienie przyznania prawa od refundacji leku od jego dostępności tylko na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, a nie na terenie rynku Unii Europejskiej;

8) art. 7 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnie polegającą na braku podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy z uwzględnieniem słusznego interesu obywateli poprzez niedokładne ustalenie okoliczności dopuszczenia produktu leczniczego [...] do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

9) art. 8 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na braku prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej w związku z brakiem uwzględnienia sytuacji zdrowotnej małoletniego;

10) art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na niedostatecznym uzasadnieniu prawnym i faktycznym wydanej decyzji i braku przekonania Skarżącego o zasadności przesłanek, którym kierował się Organ;

11) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, w sytuacji, a której należało uchylić zaskarżoną decyzję i orzec, co do istoty sprawy.

W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, że zaskarżona decyzja Ministra Zdrowia oraz poprzedzająca ją decyzja Ministra Zdrowia wydane zostały z naruszeniem tak przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania administracyjnego, w stopniu uzasadniającym ich uchylenie i przekazanie Ministrowi Zdrowia do ponownego rozpoznania.

Minister Zdrowia, oceniając spełnienie przesłanek z art. 10 ust. 1 i 2 ustawy refundacyjnej odniósł się jedynie zdawkowo i wybiórczo do użytych w tych przepisach pojęć. Nie wyjaśnił, co oznacza sformułowanie "dostępność na rynku", "dopuszczenie do obrotu", "pozostaje w obrocie", "wprowadzony do obrotu i do używania" oraz "wprowadzony do obrotu". Nadto, błędnie wskazał, że warunkiem refundacji w przypadkach określonych w ust. 2 jest dostępność leku na rynku, choć ust. 2 stanowi lex specialis w stosunku do ust. 1 (lex generalis) określającego ogólne warunki refundacji. Minister Zdrowia nie wskazał i nie wyjaśnił także trybu refundacji, o którym mowa w art. 40 ustawy refundacyjnej, choć dysponował zaświadczeniem o stanie zdrowia skarżącego wydanym w dniu [...] sierpnia 2014 r. przez lekarzy z Instytutu Matki i Dziecka w W. oraz pomimo, iż we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przedstawicielka ustawowa skarżącego opisała stan zdrowia skarżącego, jego reakcję na lek [...] i nieskuteczność leczenia innymi lekami.

W ocenie Skarżącego brak wyjaśnienia wymienionych wyżej pojęć przekłada się wprost na wadliwość zaskarżonej decyzji. Minister Zdrowia arbitralnie przyjął, iż z art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy refundacyjnej wynika, że warunkiem uzyskania refundacji leku jest jego dostępność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Tymczasem cytowany przepis traktuje jedynie o "dostępności na rynku" nie wskazując czy chodzi o rynek krajowy czy też o rynek wewnętrzny w rozumieniu art. 26 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w myśl którego "rynek wewnętrzny obejmuje obszar bez granic wewnętrznych, w którym jest zapewniony swobodny przepływ towarów, osób, usług i kapitału, zgodnie z postanowieniami Traktatów".

Wszystkie pozostałe zarzuty skargi zostały w niej uzasadnione.

7. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.).

2. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.

3. W sytuacji, kiedy skarga zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonej decyzji został ustalony z uwzględnieniem wymaganych przepisów postępowania, przez co ustalenie to nie było wadliwe albo nie zostało skutecznie podważone.

4. Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie.

5. Minister Zdrowia wskazując na przepis art. 39 ust. 1 ustawy o refundacji stwierdził, że skoro lek ma pozwolenie na dopuszczenie go do obrotu w Polsce, nie ma podstaw do uwzględnienia wniosku Skarżącego o jego refundację. Zgodnie z tym przepisem lek nieposiadający pozwolenia na dopuszczenie do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i sprowadzany z zagranicy na warunkach i w trybie określonym w art. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne oraz środek spożywczy specjalnego przeznaczenia żywieniowego, o którym mowa w art. 29a ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia mogą być wydawane po wniesieniu przez świadczeniobiorcę opłaty ryczałtowej, o której mowa w art. 6 ust. 2 pkt 2, za opakowanie jednostkowe, pod warunkiem wydania zgody na refundację takich produktów przez ministra właściwego do spraw zdrowia. Cytując powyższy przepis Minister Zdrowia odwołał się do zasady z art. 15 ust. 2 pkt 17 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (j.t. Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027) stwierdzając, iż przeszkodą do objęcia leku refundacją jest owe pozwolenie na obrót lekiem w kraju. Wobec powyższego, wskazując na przepis art. 31b ust. 2 pkt 3 ustawy o świadczeniach stwierdził, że dla refundacji leków (kwalifikacji świadczenia opieki zdrowotnej jako świadczenia gwarantowanego) musi brać pod uwagę kryteria podane w art. 12 pkt 3-6 i 8-11 ustawy o refundacji. Następnie cytując te przepisy/kryteria podkreślał, iż nie może ich brać pod uwagę, bowiem lek jest dopuszczony do obrotu na terenie Rzeczypospolitej Polskiej.

Podkreślenia jednak wymaga, że Minister Zdrowia, z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., co miało także wpływ na naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. w zakresie istotnym dla wyniku sprawy, skupiając się wyłącznie na regulacjach zawartych w powołanych przepisach, nie odniósł się do innych możliwości o refundacji przedmiotowego leku w bezpośrednim kontekście osoby Skarżącego, jego stanu zdrowia i wskazań klinicznych, będących przedmiotem ustaleń w postępowaniu administracyjnym.

6. Zgodnie z art. 10 ust. 2 pkt 2 ustawy o refundacji refundowany może być również lek, o którym mowa w art. 40 ustawy. W myśl tego przepisu (art. 40 ust. 1 ustawy o refundacji) jeżeli jest to niezbędne dla ratowania życia i zdrowia świadczeniobiorców, w przypadku braku innych możliwych do zastosowania w danym stanie klinicznym procedur medycznych finansowanych ze środków publicznych, minister właściwy do spraw zdrowia, po zasięgnięciu opinii Rady Przejrzystości (Rada Przejrzystości wydaje opinię w terminie 14 dni biorąc pod uwagę w szczególności istotność stanu klinicznego, w którym ma być stosowany lek - ust. 2) oraz konsultanta krajowego w odpowiedniej dziedzinie medycyny, może wydać z urzędu, przy uwzględnieniu: 1) kryteriów, o których mowa w art. 12 pkt 4-6, 9, 10, 12 i 13, 2) stosunku kosztów do uzyskiwanych efektów zdrowotnych - decyzję administracyjną o objęciu refundacją leku przy danych klinicznych, w zakresie wskazań do stosowania lub dawkowania, lub sposobu podawania odmiennych niż określone w Charakterystyce Produktu Leczniczego w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne.

Ten tryb z art. 40 ustawy o refundacji jest trybem wyjątkowym, o szczególnym znaczeniu, gdyż organ administracji podejmuje działania z urzędu dotyczące leku w danym stanie klinicznym pacjenta przeznaczonego do ratowania jego życia i zdrowia, w przypadku braku innych możliwych do zastosowania w tym stanie klinicznym pacjenta procedur medycznych finansowanych ze środków publicznych. Jednakże Minister Zdrowia w swojej decyzji, z naruszeniem wymienionych przepisów postępowania, jak i z naruszeniem art. 40 ustawy o refundacji przez nieprzeprowadzenie analizy o możliwości jego uwzględnienia w sprawie, nie odniósł się w wymaganym zakresie do wniosku Skarżącego w świetle całego materiału dowodowego. W kontekście art. 40 ustawy o refundacji zauważenia wymaga, że stanowi on próbę przenoszenia na grunt refundacyjny praktyki klinicznej, która może znajdować uzasadnienie we wciąż dynamicznie rozwijającej się dziedzinie wiedzy, jaką jest medycyna. Jak wynika natomiast z praktyki klinicznej stosowania w innych państwach leku [...], [...], saszetki 250 mg, którego wytwórcą jest francuski koncern [...], jest to lek o dużej skuteczności w leczeniu schorzenia, na które cierpi Skarżący, a tym samym mający istotne znaczenie w ratowaniu zdrowia i życia pacjentów.

Skoncentrowanie się zatem przez organ administracji na przesłankach wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wyłącznie na przepisach mających uzasadniać te przesłanki, nie może być rozumiane jako dopełnienie obowiązku stania na straży praworządności przez podjęcie wszelkich niezbędnych czynności służących załatwieniu sprawy, rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i oparcia rozstrzygnięcia na jego całokształcie. W materiale zgromadzonym przez Ministra Zdrowia jest wiele informacji o stanie zdrowia Skarżącego i dotychczasowym przebiegu leczenia ze wskazaniami lekarzy i palcówek medycznych gdzie Skarżący był leczony, które dawały podstawę do rozważenia wniosku Skarżącego w świetle art. 40 ustawy o refundacji. Tymczasem w zaskarżonej decyzji zabrakło analizy tych dowodów w zakresie możliwości zastosowania wymienionego przepisu, jak i zabrakło przeprowadzenia stosownych ustaleń wymaganych przez art. 40 ust. 1 ustawy o refundacji.

7. W ocenie Sądu zasadny jest zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 6, 7, 8, 107 i 138 k.p.a. Do skargi załączono informację publiczną Ministra Zdrowia Nr MZ-PLD-078-14/ŁW/14 z dnia 24 listopada 2014 r., z której wynika, ze w okresie od 1 stycznia 2014 r. do dnia 24 listopada 2014 r. złożono do organu 193 wnioski o refundację leku [...], [...], z których 162 zostały rozpatrzone pozytywnie przez Ministra Zdrowia. We wskazanym okresie Minister Zdrowia wydał 13 decyzji odmownych w podanym przedmiocie.

Z jednej strony mamy więc do czynienia z sytuacją kiedy art. 39 ust. 1 ustawy o refundacji leków, stanowi przeszkodę do wydania decyzji refundacyjnej na korzyść Skarżącego, eliminując możliwość zastosowania art. 10 przedmiotowej ustawy, z powodu nie spełniania przesłanki z art. 39 ust. 1 ustawy o refundacji (według organu skoro lek ma pozwolenie na dopuszczenie go do obrotu w Polsce, nie ma podstaw do uwzględnienia wniosku o jego refundację). Z drugiej zaś strony ten sam przepis jest podstawą, by w identycznym przypadku chorobowym, w odniesieniu do tego samego leku, w krótkim odstępie czasu, może być podstawą do wydawania wielu decyzji o zgodzie na refundację.

Powyższe fakty wymagają wyjaśnienia przez organ i odniesienia się do nich w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Nie odnosząc się do zarzutów Skarżącego w tym zakresie, organ naruszył nie tylko zasadę informowania z art. 9 k.p.a. oraz zasadę zaufania wyrażoną w art. 8 k.p.a. Organ nie wyjaśnił w skarżonej decyzji dlaczego ten sam przepis może być podstawą do wydania dwóch odmiennych decyzji w tym samym stanie prawnym sprawy. Co prawda w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 1799/07, stwierdzono, że każde postępowanie administracyjne jest postępowaniem indywidualnym i organ administracji rozstrzygający indywidualną sprawę nie jest związany innymi rozstrzygnięciami podjętymi w podobnych sprawach, albowiem w każdej nowej sprawie może nastąpić odmienna interpretacja stanu faktycznego. Niemniej zgodnie z przepisem art. 8 i 9 k.p.a. organ powinien w skarżonej decyzji wyjaśnić stronie motywy swojego rozstrzygnięcia w sposób przekonywujący zgodnie z treścią art. 11 k.p.a. Tego w tej sprawie zabrakło. Organ przez ogólne uwagi nie wyjaśnia stronie, dlaczego małoletni Skarżący został na podstawie tych samym przepisów, składając wniosek o ten sam lek, potraktowany odmiennie niż pacjent w sprawie, której kopię decyzji załączono do skargi.

Tego typu naruszenie może być podstawą uchylenia skarżonej decyzji. Jak wynika z wyroku NSA w Białymstoku z dnia 8 maja 1998 r. SA/Bk 655/97, Biul. Skarb. 1998, nr 4, poz. 26: "Różne traktowanie w poszczególnych rejonach kraju podmiotów gospodarczych sprzedających w tym samym okresie takie same towary ewidentnie narusza wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa oraz konstytucyjną zasadę równości i państwa prawnego".

Ponadto należy zauważyć, że zgodnie z poglądami orzecznictwa przepis art. 8 k.p.a. nakłada na organy administracji publicznej nie tylko obowiązek prawidłowego rozważenia stanu faktycznego i prawnego rozstrzyganej sprawy, lecz także obowiązek rozważenia skutków prawnych, które wywołują wszelkie ostateczne akty administracyjne funkcjonujące w obrocie prawnym i pozostające w związku z podejmowanym rozstrzygnięciem w indywidualnej sprawie (wyrok NSA z dnia 5 lutego 2008 r., II OSK 2005/06, LEX nr 461883).

Wreszcie zasada zaufania wyrażona w przepisie art. 8 k.p.a. ma kontekst konstytucyjny i unijny. Organy administracji publicznej są obowiązane, w ramach wykładni zgodnej z Konstytucją RP, uwzględniać, że po pierwsze, zasada zaufania, również w aspekcie procesowym, jest zasadniczym elementem zasady demokratycznego państwa prawa i jako taka ma swoje umocowanie i źródło w art. 2 Konstytucji RP, po drugie, w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego wskazano wiele szczegółowych elementów zasady zaufania, które mogą mieć znaczenie w odniesieniu do tej zasady w sensie proceduralnym, w tym między innymi ochrona praw słusznie nabytych i nie działanie prawa wstecz.

Podkreślił to NSA w wyroku z dnia 15 listopada 2006 r., II GSK 183/06, stwierdzając, że wynikająca z art. 8 k.p.a. zasada zaufania obywateli do organów państwa nakłada na organ administracji publicznej obowiązek praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania, który wyraża się w dokładnym zbadaniu okoliczności sprawy, ustosunkowaniu się do żądań stron oraz uwzględnieniu w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli.

8. Przytoczone wyżej poglądy sądów administracyjnych w pełni podziela WSA w Warszawie w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, a akceptacja tych poglądów oznacza równocześnie, że skarga i zarzuty w niej sformułowane zasługują na uwzględnienie.

Ponadto w doktrynie (zob.: L. Garlicki, Polskie prawo konstytucyjne, Zarys wykładu, wyd. 5, Liber, Warszawa 2001, str. 65) podkreśla się, że określenie Rzeczypospolitej jako demokratycznego państwa prawnego, urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, nawiązuje do spotykanej w ustawodawstwie konstytucyjnym niektórych państw zasady państwa socjalnego, to jest państwa, które ma pewne zobowiązania w stosunku do obywateli, które ma być do pewnego stopnia opiekuńcze. "Zasada państwa sprawiedliwości społecznej stanowić może, według jednego z możliwych ujęć wyłącznie pewnego rodzaju wskazówkę interpretacyjną do wykładni przepisów prawa – analizując możliwe interpretacje wybierać należy takie, które czynią zadość wymaganiom sprawiedliwości społecznej. Tę rolę zasady sprawiedliwości społecznej widać zwłaszcza na tle orzeczniczej wykładni zasady równości (art. 32 Konstytucji)".

Reasumując stwierdzić należy, że problematyka prawna zasad refundacji leków pozostaje w ścisłym związku z niektórymi podstawowymi zasadami wyrażonymi wprost w Konstytucji RP, a zwłaszcza z zasadą równości oraz zasadą państwa sprawiedliwości społecznej (zob. WSA w Warszawie w wyroku z dnia 24 maja 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 2630/12, czy też w wyroku z 9 kwietnia 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 3196/13).

W przedmiotowej sprawie oznacza to, że nie do zaakceptowania z punktu widzenia wykładni art. 32 Konstytucji jest sytuacja, że w tej samej sytuacji prawnej i faktycznej, tj. w identycznym przypadku chorobowym, w odniesieniu do tego samego leku, w krótkim odstępie czasu, wydawane są decyzje o zgodzie na refundację bądź o jej odmowie. Przy czym jeżeli z jakichś względów, taka rozbieżność rozstrzygnięć była uzasadniona, to strona której odmawia się refundacji powinna być o tym poinformowana w samej decyzji, ze stosownym uzasadnieniem odmowy wydania leku i podaniem przyczyn dla których w wielu przypadkach było to możliwe. Takiego uzasadnienia w tej sprawie również zabrakło, co w ocenie Sądu naruszyło przepisy art. 107 § 3 oraz art. 8 i 9 k.p.a.

9. Mając więc na względzie istotne wady, którymi obarczone było postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organy w przedmiotowej sprawie Sąd uznał, że bez ich usunięcia i bez przeprowadzenia postępowania dowodowego w sposób zupełny, nie jest możliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy.

W tym stanie rzeczy ustosunkowywanie się przez Sąd do pozostałych argumentów skargi, byłoby na obecnym etapie postępowania przedwczesne. Ponownie rozpatrując sprawę organ będzie miał na względzie wskazane uwagi w celu wydania stosownej decyzji uwzględniającej cały materiał dowodowy z zastosowaniem przepisów odnoszących się do tego materiału.

9. Wobec powyższego WSA w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c oraz art. 152 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.