Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 11/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2018 r. sprawy ze skargi D. D. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia Nr 2 przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu adwokackiego, który został przeprowadzony w dniach 28-31 marca 2017 r. z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną uchwałą z dnia [...] października 2017 r. Komisja Egzaminacyjna

II Stopnia Nr [...] przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał

o wynikach egzaminu adwokackiego, który został przeprowadzony w dniach

[...] marca 2017 r., utrzymała w mocy uchwałę nr [...] z dnia [...] kwietnia

2017 r. Komisji Egzaminacyjnej do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego

z siedzibą w [...] w sprawie ustalenia negatywnego wyniku egzaminu adwokackiego D. D. (dalej: skarżący, strona).

Podstawą faktyczną rozstrzygnięcia było ustalenie, iż skarżący z zadania

z prawa karnego otrzymał ocenę dostateczną, z prawa cywilnego – dostateczną,

z prawa administracyjnego – dostateczną, z zasad wykonywania zawodu lub zasad etyki – ocenę dobrą, natomiast z prawa gospodarczego otrzymał ocenę niedostateczną. Zgodnie z przepisem art. 78 f ustawy – Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2016 r., poz. 1999 ze zm.) – pozytywny wynik z egzaminu otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu otrzymał ocenę pozytywną. Skarżący otrzymał więc ocenę negatywną (uchwała z dnia [...] kwietnia 2017 r.). We wniesionym od powyższego rozstrzygnięcia odwołaniu zarzucił:

1. pominięcie wskazanej w ustawie gradacji ocen cząstkowych od wskazanych

w ustawie płaszczyzn oceny prac egzaminacyjnych, podczas gdy Komisja Egzaminacyjna powinna w przypadku niespełnienia jednego z warunków stanu faktycznego, a spełnieniu pozostałych warunków, dokonać ewentualnie jedynie obniżenia oceny kolejno w skali od 6 (celująca) do 3 (dostateczna), zamiast ustalić negatywny wynik egzaminu;

2. naruszenie art. 7, 77, 80 i 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 77 b i 78 d ustawy – Prawo

o adwokaturze, poprzez nienależyte ustalenie stanu faktycznego sprawy tj. ustalenie oceny negatywnej uzyskanej z trzeciej części egzaminu z zakresu prawa gospodarczego w konsekwencji ustaleniem przez Komisję Egzaminacyjną, iż uzyskano wynik negatywny z egzaminu adwokackiego;

3. błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że przygotowanie prawnicze skarżącego z zakresu prawa gospodarczego jest niewystarczające do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata, podczas gdy egzaminatorzy SSA B. D. i adw. L. K. sprawdzający pracę złożoną w III części egzaminu adwokackiego z zakresu prawa gospodarczego w 2016 r. roku jednomyślnie stwierdzili, iż przygotowanie prawnicze skarżącego

z zakresu prawa gospodarczego, skontrolowana wiedza i umiejętności są wystarczające do samodzielnego wykonywania zawodu adwokata w konsekwencji doszło do naruszenia przez Komisję Egzaminacyjną zasady prawdy obiektywnej, zasady zaufania obywateli do organów Państwa, poprzez niesprawiedliwą i nie znajdującą uzasadnienia w obiektywnych kryteriach ocen przygotowania skarżącego do samodzielnego wykonywania zawodu adwokata;

4. niezasadny zarzut błędnej reprezentacji PHU EFFEKT spółka z.o.o przez egzaminatora adw. K. O., podczas gdy egzaminator SSO E. J. stwierdza, iż reprezentacja spełnia wymogi art. 210 k.s.h co potwierdza załącznik do Umowy dzierżawy, tj. uchwala wspólników w sprawie udzielenia pełnomocnictwa dla adwokata Franciszka Szczęsnego do zawarcia w imieniu spółki umowy dzierżawy ze spółką cywilną HERMES;

5. niezasadny zarzut braku niedołączenia załącznika w postaci uchwały PHU EFFEKT spółka z.o.o., w przedmiocie wyrażenia zgody na zawarcie umowy dzierżawy, podczas gdy załącznika takiego nie wymaga "Opis istotnych zagadnień dla Komisji Egzaminacyjnej do zadania z zakresu prawda gospodarczego", stanowiący wzór poprawnego rozwiązania zadania, zawierający standardowe oczekiwania fachowości profesjonalnego pełnomocnika;

6. niezasadny zarzut niepodjęcia uchwały w EFFEKT spółka z o.o.

w przedmiocie wyrażenia zgody na zawarcie umowy dzierżawy, podczas gdy wspólnicy Jan Kowalski i Antoni Nowak (posiadający 100 % udziałów) per facta conculudentia podjęli przedmiotową uchwałę;

7. niezasadny zarzut błędnej reprezentacji spółki cywilnej HERMES, podczas gdy byli oni prawidłowo umocowani zgodnie z Umową spółki cywilnej co potwierdza załącznik – Umowa spółki cywilnej oraz podpis: Dzierżawcy zgodnie z umową spółki cywilnej do reprezentacji Janina Zaradna, Joanna Mądra;

8. niezasadny zarzut błędnego wskazania strony Umowy, podczas gdy zgodnie z wyrokiem NSA z 14 września 2010 r. I FSK 1443/09 spółka cywilna może posługiwać się w obrocie gospodarczym oznaczeniem, nazwą pełniącą analogiczną funkcję jak firma - nazwa handlowa;

9. niezasadny zarzut błędnego i nieprecyzyjnego wskazania publikacji dotyczącej utraty siły nabywczej pieniądza, podczas gdy wskazana strona Ministerstwa Finansów w sposób dalece precyzyjny i jednoznaczny określa kwotę

i czasookres w którym ją wyliczono;

10. niezasadny zarzut skrajnie niekorzystnej wysokości kary umownej, podczas gdy brak jest ustawowej regulacji w tym zakresie, a autorzy szkoleń dla prawników w profesjonalnej publikacji: "Sztuka kar umownych" wskazują na rodzący się standard między 0,1% a 0,3% wartości, gdzie w rozwiązaniu zadania zaproponowano wysokość kary umownej przekraczającej ponad trzykrotnie minimalny standard wysokości kwoty kary umownej za jeden dzień;

11. niezasadny zarzut, iż umowa nie przewiduje możliwości dochodzenia odszkodowania przewyższającego tę karę, gdyż zgodnie z wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt: I ACa 152/13 niepodobna przyjąć, iż dzierżawca byłby zobowiązany jedynie do zapłaty kary umownej z tego powodu, że strony nie przewidywały odszkodowania w wysokości przewyższającej tę karę, ponieważ kara umowna nie znajduje zastosowania

w przypadku bezumownego korzystania;

12. niezasadny zarzut niepodania kogo obciąża utrzymanie przedmiotu dzierżawy w stanie przydatnym do użytku, podczas gdy w par. 15 umowy wskazano zapis odsyłający do Kodeksu cywilnego (art. 694 KC w zw. z art. 662 KC),

a mianowicie: Wynajmujący powinien wydać najemcy rzecz w stanie przydanym do umówionego użytku i utrzymywać ją w takim stanie przez czas trwania umowy.

W identyczny sposób powyższą kwestię reguluje wzór umowy dzierżawy

w profesjonalnym Systemie Informacji Prawnej Wydawnictwa C.H. Beck;

13. niezasadny zarzut błędnego wskazania miesięcznego okresu rozliczeń Dzierżawcy za dostawę mediów, z uwagi potencjalnie możliwy inny termin rozliczeń wydzierżawiającego dostawcami mediów, termin miesięczny jest najbardziej korzystny i najbezpieczniejszy dla wydzierżawiającego z punktu widzenia kontroli płatności;

14. wystawienie oceny negatywnej z trzeciej części egzaminu, podczas gdy sporządzona Umowa dzierżawy spełniała wszystkie wymogi formalne konieczne elementy umowy dzierżawy, co zostało potwierdzone przez obydwu egzaminatorów sprawdzających pracę, a sporządzona Umowa zawierała właściwie zastosowane przepisy prawa, uwzględniała interes strony i była wiążąca dla stron;

15. wystawienie oceny niedostatecznej z zadania z zakresu prawa gospodarczego, podczas gdy rozwiązanie zadania z zakresu prawa gospodarczego było niemal w 100% koherentne z Opisem istotnych zagadnień dla Komisji Egzaminacyjnej do zadania z zakresu prawa gospodarczego (na 10/10 punktów

z opisu, w tym dwa alternatywne);

16. wystawienie oceny niedostatecznej z zadania z zakresu prawa gospodarczego, podczas gdy sporządzona umowa dzierżawy zawierała wszystkie założenia umowy, części trzeciej egzaminu – zadania z zakresu prawa gospodarczego;

17. brak wyczerpującego i przekonywającego umotywowania zarzutów sformułowanych pod adresem Zdającego.

Mając na względzie te zarzuty, skarżący wniósł o:

1. zmianę oceny cząstkowej z zadania, z części III egzaminu adwokackiego,

z zakresu prawa gospodarczego na ocenę pozytywną pozwalającą na wydanie uchwały o pozytywnym wyniku egzaminu adwokackiego;

2. uchylenie uchwały numer [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. w sprawie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego, podjętej przez Komisję Egzaminacyjną do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego z siedzibą w [...];

3. podjęcie uchwały stwierdzającej pozytywny wynik z egzaminu adwokackiego złożonego przez Odwołującego w 2017 r.

Komisja Odwoławcza stwierdzając, że postawione w odwołaniu zarzuty nie zasługują na uwzględnienie, utrzymała w mocy uchwałę z dnia [...] kwietnia 2017 r. stwierdzającą negatywny wynik z egzaminu adwokackiego przeprowadzonego

w 2017 r. wobec skarżącego.

Przywołała oceny egzaminatorów (obydwie oceny niedostateczne) oraz odniosła się do zarzutów odwołania.

Na wstępie Komisja Odwoławcza wskazała, iż w pracy egzaminacyjnej skarżącego – umowie prawa gospodarczego – nie zostały uwzględnione wymagane regulacje prawne: kodeks cywilny i kodeks spółek handlowych.

Umowa została sporządzona z zachowaniem formy pisemnej, została bowiem podpisana przez strony. Ponadto umowa zawierała datę jej zawarcia. Wprawdzie określono strony umowy, ale po stronie dzierżawcy wpisano spółkę cywilną, a nie jej wspólników. Spółka cywilna nie jest podmiotem prawa cywilnego. Przede wszystkim nie jest ona osobą prawną, ani jednostką organizacyjną niemającą osobowości prawnej, ale wyposażoną w zdolność prawną. Konsekwencje braku podmiotowości prawnej spółki cywilnej przejawiają się między innymi w tym, że stroną zawieranych umów są wszyscy wspólnicy, a nie tylko spółka (Kodeks Cywilny. Komentarz. Pod red. Jerzego Ciszewskiego). Podmiotami prawa w zakresie działalności i zdolności prawnej, jak i zdolności do czynności prawnych spółki cywilnej pozostają wszyscy jej wspólnicy. W związku z tym należało wymienić wszystkich wspólników oraz podać ich miejsca zamieszkania, numer Pesel oraz oznaczenie prowadzonej działalności gospodarczej i wpisu do CEIDG. Również błędnie wskazano jako wydzierżawiającego spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością reprezentowaną przez prezesa zarządu w osobie Andrzeja Zaradnego reprezentowanego przez pełnomocnika Franciszka Szczęsnego. Z umowy jednoznacznie nie wynika, czy adwokat Franciszek Szczęsny działał jako pełnomocnik członka zarządu, czy jako pełnomocnik umocowany przez zgromadzenie wspólników. Między treścią samej umowy, a załącznikami do niej występuje sprzeczność. W zakresie wymogów formalnych Odwołujący nieprecyzyjnie określił pełnomocnika spółki. Ponadto nie dokonał opisu załączników umowy. Powyższe uchybienia sprawiły, że nie jest jasne, czy Odwołujący rzeczywiście posiada wiedzę w zakresie zasad reprezentacji spółek z ograniczoną odpowiedzialnością. Tym samym nie jest również możliwa

w warunkach egzaminacyjnych ocena powyższego zagadnienia. Zgodnie z Opisem Istotnych Zagadnień Egzaminacyjnych dla Komisji Egzaminacyjnej do zadnia

z zakresu prawa gospodarczego prezes zarządu EFEKT spółki z o.o. jest jednocześnie wspólnikiem spółki HERMES, dlatego też w odniesieniu do treści art. 210 par. 1 k.s.h. oraz brak rady nadzorczej w strukturze organów spółki z o.o. przy zawarciu umowy spółka ta powinna być reprezentowana przez pełnomocnika ustanowionego uchwałą zgromadzenia wspólników. Zgodnie z treścią art. 210 par. 1 k.s.h. w umowie między spółką a członkiem zarządu oraz w sporze z nim spółkę reprezentuje rada nadzorcza lub pełnomocnik powołany uchwałą zgromadzenia wspólników. Powyższa regulacja ma o tyle istotne znaczenie, że skutkiem niezastosowania się do zasad określonych w art. 210 par. 1 k.s.h. jest bezwzględna nieważność dokonanej czynności, na podstawie art. 58 k.c. (Wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 6 maja 2015 r., I ACa 244/15).

Ponadto w umowie nie wzięto również pod uwagę treści art. 15 par. 1 k.s.h. oraz art. 17 k.s.h. Nie ma bowiem żadnego odniesienia do uchwały zgromadzenia wspólników w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w przedmiocie wyrażenia zgody na zawarcie umowy dzierżawy, której jednym z dzierżawców jest członek zarządu spółki wydzierżawiającej.

Dodatkowo w pracy we fragmencie odnoszącym się do zobowiązania dzierżawcy do ponoszenia dodatkowych świadczeń, tj. podatków i opłat za media, nie podano sposobu i terminu regulowania tych należności. Nie określono również kogo obciąża utrzymywanie przedmiotu dzierżawy w stanie przydatnym do umówionego sposobu korzystania przez czas trwania dzierżawy. W pracy brakuje także rozwiązania w zakresie zwrotu ulepszeń dokonanych za zgodą wydzierżawiającego.

Natomiast kara umowna z uwagi na wysokość czynszu została określona

w zbyt niskiej wysokości. Poza tym zapis o zwłoce jest niekorzystny. Jest to sformułowanie nieprawidłowe i niekorzystne dla interesów strony, którą reprezentuje Odwołujący, sporządzający przedmiotową umowę. Uprawnienia strony dotkniętej zwłoką bądź tylko opóźnieniem znacznie się różnią. W obu przypadkach mamy do czynienia z nieterminowością wykonania przyjętych zobowiązań wynikających np.

z umowy. Jednak zwłoki, czasem nazywanej opóźnieniem kwalifikowanym, dopuszcza się tylko ten dłużnik, który nie wykonał umowy w terminie z przyczyn, za które ponosi odpowiedzialność, czyli od niego zależnych, w przeciwieństwie do tzw. opóźnienia zwykłego, które następuje już wówczas, gdy termin nie zostanie dotrzymany z przyczyn niezależnych od opóźniającego się.

Nie jest także jasne postanowienie umowy przewidujące możliwość jej przedłużenia. Ogranicza się ono jedynie do ogólnej wzmianki na temat możliwości przedłużenia umowy bez dokładnego doprecyzowania warunków.

Klauzula waloryzacyjna zawarta w umowie jest nieprecyzyjnie sformułowana, W efekcie jej zastosowanie może być powodem sporu między stronami umowy.

W pracy brakuje wyraźnego sformułowania odnoszącego się do automatycznego wzrostu/spadku wartości czynszu w oparciu o konkretny i precyzyjnie określony miernik, w określonym precyzyjnie dniu. Strony, które zastrzegają w umowie klauzule waloryzacyjne, zapobiegają potrzebie prowadzenia ewentualnego procesu

o waloryzację świadczenia (art. 3581 par. 3 k.c.), zaś profesjonalnym uczestnikom obrotu skorzystanie z art. 3581 par. 2 k.c. pozwala ominąć zakaz przewidziany w art. 3581 par. 4 k.c. (Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 15 października 2015 r., VI ACa 1721/13). Nie ulega więc wątpliwości, że powyższa regulacja miała znaczenie również dla ochrony interesu reprezentowanej przez Odwołującego strony umowy.

W zakresie poprawności zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony to liczne uchybienia umowy, a także brak wystarczającego zabezpieczenia obu stron stosunku zobowiązaniowego w razie niewykonania, czy też nienależytego jej wykonania sprawiają, że praca nie może zostać oceniona pozytywnie jako umowa sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika. Ponadto praca jest chaotyczna i występują

w niej liczne błędy merytoryczne.

Zdaniem Komisji Odwoławczej, w powyższym zakresie egzaminatorzy

w sposób prawidłowy ocenili pracę odwołującego, nie przekraczając granic luzu administracyjnego.

W ocenie organu niezasadne są zarzuty wskazane w uzasadnieniu odwołania, tj.:

1. pominięcie wskazanej w ustawie gradacji ocen cząstkowych od wskazanych

w ustawie płaszczyzn oceny prac egzaminacyjnych, podczas gdy Komisja Egzaminacyjna powinna w przypadku niespełnienia jednego z warunków stanu faktycznego, a spełnieniu pozostałych warunków, dokonać ewentualnie jedynie obniżenia oceny kolejno w skali od 6 (celująca) do 3 (dostateczna), zamiast ustalić negatywny wynik egzaminu;

2. naruszenie art. 7, 77, 80 i 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 77 b t 78 d ustawy – Prawo

o adwokaturze, poprzez nienależyte ustalenie stanu faktycznego sprawy, tj. ustalenie oceny negatywnej uzyskanej z trzeciej części egzaminu z zakresu prawa gospodarczego w konsekwencji ustaleniem przez Komisję Egzaminacyjną, iż uzyskano wynik negatywny z egzaminu adwokackiego;

3. błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że przygotowanie prawnicze skarżącego z zakresu prawa gospodarczego jest niewystarczające do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata, podczas gdy egzaminatorzy SSA B. D. i adw. L. K. sprawdzający pracę skarżącego złożoną w III części egzaminu adwokackiego z zakresu prawa gospodarczego w 2016 r. roku jednomyślnie stwierdzili, iż przygotowanie prawnicze skarżącego z zakresu prawa gospodarczego, skontrolowana wiedza i umiejętności są wystarczające do samodzielnego wykonywania zawodu adwokata w konsekwencji doszło do naruszenia przez Komisję Egzaminacyjną zasady prawdy obiektywnej, zasady zaufania obywateli do organów Państwa, poprzez niesprawiedliwą i nie znajdującą uzasadnienia w obiektywnych kryteriach ocen mojego przygotowania do samodzielnego wykonywania zawodu adwokata;

4. niezasadny zarzut błędnej reprezentacji PHU EFFEKT spółka z o.o. przez egzaminatora adw. K. O., podczas gdy egzaminator SSO E. J. stwierdza, iż reprezentacja spełnia wymogi art. 210 k.s.h. co potwierdza załącznik do Umowy dzierżawy, tj. uchwała wspólników w sprawie udzielenia pełnomocnictwa dla adwokata Franciszka Szczęsnego do zawarcia w imieniu spółki umowy dzierżawy ze spółką cywilną HERMES;

5. niezasadny zarzut braku niedołączenia załącznika w postaci uchwały PHU EFFEKT spółka z o.o., w przedmiocie wyrażenia zgody na zawarcie umowy dzierżawy, podczas gdy załącznika takiego nie wymaga "Opis istotnych zagadnień dla Komisji Egzaminacyjnej do zadania z zakresu prawda gospodarczego", stanowiący wzór poprawnego rozwiązania zadania, zawierający standardowe oczekiwania fachowości profesjonalnego pełnomocnika;

6. niezasadny zarzut niepodjęcia uchwały w EFFEKT spółka z o.o.

w przedmiocie wyrażenia zgody na zawarcie umowy dzierżawy, podczas gdy wspólnicy Jan Kowalski i Antoni Nowak (posiadający 100 % udziałów) per facta conculudentia podjęli przedmiotową uchwałę;

7. niezasadny zarzut błędnej reprezentacji spółki cywilnej HERMES, podczas gdy byli oni prawidłowo umocowani zgodnie z Umową spółki cywilnej co potwierdza załącznik - Umowa spółki cywilnej oraz podpis: Dzierżawcy zgodnie z umową spółki cywilnej do reprezentacji Janina Zaradna, Joanna Mądra;

8. niezasadny zarzut błędnego wskazania strony Umowy, podczas gdy zgodnie z wyrokiem NSA z 14 września 2010 r. I FSK 1443/09 spółka cywilna może posługiwać się w obrocie gospodarczym oznaczeniem, nazwą pełniącą analogiczną funkcję jak firma - nazwa handlowa;

9. niezasadny zarzut błędnego i nieprecyzyjnego wskazania publikacji dotyczącej utraty siły nabywczej pieniądza, podczas gdy wskazana strona Ministerstwa Finansów w sposób dalece precyzyjny i jednoznaczny określa kwotę i czasookres w którym ją wyliczono;

10. niezasadny zarzut skrajnie niekorzystnej wysokości kary umownej, podczas gdy brak jest ustawowej regulacji w tym zakresie, a autorzy szkoleń dla prawników w profesjonalnej publikacji: "Sztuka kar umownych" wskazują na rodzący się standard między 0,1% a 0,3% wartości, gdzie w rozwiązaniu zadania zaproponowano wysokość kary umownej przekraczającej ponad trzykrotnie minimalny standard wysokości kwoty kary umownej za jeden dzień;

11. niezasadny zarzut, iż umowa nie przewiduje możliwości dochodzenia odszkodowania przewyższającego tę karę, gdyż zgodnie z wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt: I ACa 152/13 niepodobna przyjąć, iż dzierżawca byłby zobowiązany jedynie do zapłaty kary umownej z tego powodu, że strony nie przewidywały odszkodowania w wysokości przewyższającej tę karę, ponieważ kara umowna nie znajduje zastosowania

w przypadku bezumownego korzystania;

12. niezasadny zarzut niepodania kogo obciąża utrzymanie przedmiotu dzierżawy w stanie przydatnym do użytku, podczas gdy w par. 15 umowy wskazano zapis odsyłający do Kodeksu cywilnego (art. 694 k.c. w zw. z art. 662 k.c.), a mianowicie: Wynajmujący powinien wydać najemcy rzecz w stanie przydanym do umówionego użytku i utrzymywać ją w takim stanie przez czas trwania umowy. W identyczny sposób powyższą kwestię reguluje wzór umowy dzierżawy w profesjonalnym Systemie Informacji Prawnej Wydawnictwa C.H. Beck;

13. niezasadny zarzut błędnego wskazania miesięcznego okresu rozliczeń Dzierżawcy za dostawę mediów, z uwagi na potencjalnie możliwy inny termin rozliczeń wydzierżawiającego dostawcami mediów, termin miesięczny jest najbardziej korzystny i najbezpieczniejszy dla wydzierżawiającego z punktu widzenia kontroli płatności;

14. wystawienie oceny negatywnej z trzeciej części egzaminu, podczas gdy sporządzona Umowa dzierżawy spełniała wszystkie wymogi formalne konieczne elementy umowy dzierżawy, co zostało potwierdzone przez obydwu egzaminatorów sprawdzających pracę, a sporządzona Umowa zawierała właściwie zastosowane przepisy prawa, uwzględniała interes strony i była wiążąca dla stron;

15. wystawienie oceny niedostatecznej z zadania z zakresu prawa gospodarczego, podczas gdy rozwiązanie zadania z zakresu prawa gospodarczego było niemal w 100% koherentne z Opisem istotnych zagadnień dla Komisji Egzaminacyjnej do zadania z zakresu prawa gospodarczego (na 10/10 punktów z opisu, w tym dwa alternatywne);

16. wystawienie oceny niedostatecznej z zadania z zakresu prawa gospodarczego, podczas gdy sporządzona umowa dzierżawy zawierała wszystkie założenia umowy, części trzeciej egzaminu – zadania z zakresu prawa gospodarczego;

17. brak wyczerpującego i przekonywającego umotywowania zarzutów sformułowanych pod adresem Zdającego.

Tak więc, organ nie podzielił poglądu odwołującego, że sporządzona przez niego umowa z zakresu prawa gospodarczego pozwala na pozytywną ocenę jego pracy z tej części egzaminu.

Pismem z 2 listopada 2017 r. D. D. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu adwokackiego z dnia [...] października 2017 r. i zaskarżając ją w całości zarzucił naruszenie:

1. naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niespełnianie w stopniu istotnym na wynik sprawy przez uzasadnienie zaskarżonej uchwały wymogów uzasadnienia decyzji administracyjnej polegający na braku oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego w szczególności dokumentu urzędowego sporządzonego przez uprawnione organy państwowe, potwierdzającego iż w zakresie trzeciej części egzaminu adwokackiego zdający jest należycie przygotowany do samodzielnego wykonywania zawodu adwokata (dwie ubiegłoroczne oceny dostateczne z części trzeciej egzaminu wystawione równocześnie przez dwóch uprawnionych egzaminatorów, oceny potwierdzone uzasadnieniem uchwały [...] z dnia

[...] kwietnia 2016 r., do której mają zastosowanie przepisy dotyczące decyzji administracyjnej);

2. naruszenia przepisów postępowania w stopniu istotnym na wynik sprawy, tj.: art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. – poprzez niezebranie i nierozważenie całego materiału dowodowego, a w konsekwencji niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy – które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało błędnym uznaniem, że przygotowanie prawnicze skarżącego z zakresu prawa gospodarczego jest niewystarczające do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata, podczas gdy egzaminatorzy SSA B. D. i adw. L. K. sprawdzający pracę skarżącego złożoną w III części egzaminu adwokackiego z zakresu prawa gospodarczego w 2016 roku jednomyślnie stwierdzili, iż przygotowanie prawnicze skarżącego z zakresu prawa gospodarczego, skontrolowana wiedza i umiejętności są wystarczające do samodzielnego wykonywania zawodu adwokata w konsekwencji doszło do naruszenia przez Komisję Egzaminacyjną zasady prawdy obiektywnej, zasady zaufania obywateli do organów Państwa, poprzez niesprawiedliwą i nie znajdującą uzasadnienia w obiektywnych kryteriach oceny przygotowania skarżącego do samodzielnego wykonywania zawodu adwokata – nieusuwalna sprzeczność ustaleń faktycznych może być usunięta jedynie przez akceptację ustalenia dokumentem urzędowym faktu przygotowania zdającego do samodzielnego wykonywania zawodu adwokata również w zakresie prawa gospodarczego. Brak tejże akceptacji prowadzi do wniosków sprzecznych, poprzez to nie spełniają one wymogów stosowania i wykładni prawa. W związku

z tym:

a. naruszenie w stopniu skutkującym wadliwością uchwały art. 77 i 80 w zw.

z art. 7 k.p.a. poprzez pominięcie faktu, iż przed Komisją Egzaminacyjną w 2016 r. trzeciej części egzaminu adwokackiego skarżący zdał na ocenę pozytywną. (SA 234/81, ONSA 1981, Nr 1, poz. 23, SA 233/81, ONSA 1981 Nr 1, poz. 8, IV SA 1176/88, GAP 1989, Nr 23),

b. błędną wykładnię 78 d.1. 7811. 78i ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo

o adwokaturze (Dz. U. z 2010 r. Nr 16 poz. 124 z późn. zm.). Niniejszy projekt zawiera zatem przepisy dostosowujące ustawy – Prawo o adwokaturze oraz

o radcach prawnych do sytuacji prawnej zaistniałej po powyższych wyrokach –

w zakresie, w jakim stwierdzono powyższą niezgodność z Konstytucją.

W szczególności, zgodnie ze wskazaniami Trybunału Konstytucyjnego, zawartymi

w uzasadnieniach wyroku, w projekcie nadano nową treść art. 58, 66, art. 76 ust. 1, art. 77a i 77b, 78, 78a, 78d-78g i art. 78i ustawy – Prawo o adwokaturze, poprzez między innymi zapis, iż osoba uprawniona przystępuje tylko i wyłącznie do tego egzaminu w zakresie bloków przedmiotowych, z których uzyskała ocenę negatywną. (Obecnym stanem prawnym ze względu na art. 7 k.p.a. i 8 k.p.a. nijako automatycznie powinno następować zaliczenie zdanego egzaminu.)

c. naruszenie w stopniu skutkującym wadliwością uchwały art. 77 i 80 w zw.

z art. 7 k.p.a. poprzez pominięcie faktu, iż przed Komisją Egzaminacyjną w 2016 r. trzeciej części egzaminu adwokackiego skarżący zdał na ocenę pozytywną. (SA 234/81, ONSA 1981, Nr 1, poz. 23, SA 233/81, ONSA 1981 Nr 1, poz. 8, IV SA 1176/88, GAP 1989, Nr 23)

d. naruszenie art. 2 i 7 Konstytucji RP oraz 78 d. 1., 78 f. 1. 78 i. w zw. z art. 7 k przez błędną ich wykładnię polegającą na przyjęciu, że w przedmiocie otrzymania pozytywnej oceny z zakresu III części egzaminu adwokackiego wystawionej przez egzaminatorów Komisji Egzaminacyjnej do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego z siedzibą w [...] (uchwała nr [...] z dnia [...] kwietnia

2016 r., uzasadnienie uchwały Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości z dnia [...] września 2016 r., Znak sprawy: [...] EGZAMIN ADWOKACKI - [...] MARCA 2016 r. OCENA CZĄSTKOWA ZADANIA

Z ZAKRESU PRAWA GOSPODARCZEGO – ocena dostateczna – Egzaminator sprawdzający pracę adw. L. K., Egzaminator sprawdzający pracę SSA B. D. – ocena dostateczna) poprzez przyjęcie, że możliwe jest ustalenie oceny z zakresu prawa gospodarczego w 2017 r., bez uwzględnienia wyniku egzaminu z zakresu prawa gospodarczego w 2016 r.

e. naruszenie art. 80 k.p.a. w stopniu istotnym na wynik sprawy poprzez dowolną ocenę przygotowania skarżącego do samodzielnego wykonywania zawodu adwokata w sposób dowolny, arbitralny, przeczący regułom logiki, wbrew uzasadnieniu uchwały Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia Nr [...] przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu adwokackiego, który został przeprowadzony w dniach [...] marca 2016 r. ; [...] będącym jej integralną częścią polegającemu zaskarżeniu stwierdzającej uzasadnieniem, iż egzamin adwokacki w części III (prawo gospodarcze) przygotowania zweryfikowanego przez Komisję Egzaminacyjną do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego w części dotyczącej przygotowania skarżącego do wykonywania zawodu adwokata z zakresu prawa gospodarczego oceniono na ocenę dostateczną;

f. zaniechanie przez Komisję Egzaminacyjną II stopnia podjęcia czynności do zebrania i wypowiedzenia się co do całości materiału dowodowego (dokumentu urzędowego), zwłaszcza w odniesieniu do oceny cząstkowej zadania z zakresu prawa gospodarczego. Egzamin adwokacki – [...] marca 2016 r. (Kod z koperty: [...]) egzaminator SSA B. D. i adw. L. K.;

g. naruszenie w stopniu istotnym na wynik sprawy art. 80 k.p.a. określającego, iż określone fakty mogą być udowodnione przy użyciu dowolnych środków dowodowych (wyr. NSA z 9.3.1989 r., II SA 961/88, ONSA 1989, Nr 1, poz. 23) zakaz ustanawiania prawnych reguł oceny dowodów zakaz ustanawiania

w postępowaniu oraz nakaz oceny wszelkich faktów i środków dowodowych

w sposób wszechstronny oraz nieskrępowany żadnymi regułami, poleceniami służbowymi lub z góry przyjętymi założeniami poprzez brak odniesienie i się do zarzutu:

Błędu w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że przygotowanie prawnicze skarżącego z zakresu prawa gospodarczego jest niewystarczające do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokatam, podczas gdy egzaminatorzy SSA B. D. i adw. L. K. sprawdzający pracę skarżącego złożoną w III części egzaminu adwokackiego z zakresu prawa gospodarczego w 2016 roku jednomyślnie stwierdzili, iż przygotowanie prawnicze skarżącego z zakresu prawa gospodarczego, skontrolowana wiedza i umiejętności są wystarczające do samodzielnego wykonywania zawodu adwokata w konsekwencji doszło do naruszenia przez Komisję Egzaminacyjną zasady prawdy obiektywnej, zasady zaufania obywateli do organów Państwa, poprzez niesprawiedliwą i nie znajdującą uzasadnienia w obiektywnych kryteriach oceny przygotowania skarżącego do samodzielnego wykonywania zawodu adwokata.

3. nierozpoznanie w istocie odwołania przez Komisję Egzaminacyjną II stopnia. W szczególności nieodniesienie się do stanowiska zawartego w obszernej odwołaniu popartego orzecznictwem i piśmiennictwem branżowym, co do naruszenia przez zaskarżoną uchwałę wskazanych przepisów prawa. Mimo obszernych zarzutów skargi, rozpoznaniu ich Sąd pierwszej instancji poświęcił niespełna stronę uzasadnienia. Ograniczono się jedynie do zaakceptowania stanowiska organu i to tylko w odniesieniu do niektórych zarzutów jakie postawiono skarżącej.

4. brak zarzucanej przez Komisję sprzeczności pomiędzy załącznikami. Sprzeczność, jedna z relacji logicznych kwadratu logicznego jakie zachodzą między zdaniami. Zdania są sprzeczne, jeśli jedno jest bezpośrednią negacją drugiego.

Z dwóch zdań sprzecznych jedno musi być prawdziwe, a drugie fałszywe. Załącznik Uchwała w sprawie udzielenia pełnomocnictwa nie jest bezpośrednią negacją załącznika Pełnomocnictwo dla adwokata, gdyż różny jest zakres umocowania, nawet oceniając, iż pełnomocnictwo było udzielone przez prezesa, to byłoby nieważne jedynie to pełnomocnictwo, a nie umowa dzierżawy – nawet gdyby nieprecyzyjnie określono pełnomocnika to jednak trafnie, bo egzaminator SSO określił, iż reprezentacja spełnia wymogi art. 210 k.s.h.;

5. naruszenie art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w z w. 8 k.p.a. poprzez rażąco odmienną ocenę pracy skarżącego w kwestii umocowania pełnomocnika pomimo wskazania załącznikiem: Uchwały wspólników w sprawie udzielenia pełnomocnictwa dla adwokata Franciszka Szczęsnego do zawarcia umowy dzierżawy z S. C. HERMES – co bezspornie mocuje adwokata Szczęsnego do zawarcia umowy dzierżawy – Komisja Egzaminacyjna II stopnia zakwestionowała poprawność rozwiązania i wystawienia oceny pozytywnej, podczas gdy – zgodnie z treścią uzasadnienia wyroku WSA w Warszawie z dnia 10 września 2012 r., sygn. akt., VI SA/Wa 689/12 – zdający dopuszczający się błędu reprezentacji spółki akcyjnej

w umowie z członkiem zarządu oceniani przez Komisję Egzaminacyjną II stopnia otrzymywali ocenę pozytywną;

6. błędne przyjęcie wbrew doktrynie i orzecznictwu – II GSK 2333/11; Wyrok NSA z 9 marca 2013 r. – iż werdykt egzaminatora w przedmiocie wystawienia oceny cząstkowej korzysta z luzu decyzyjnego;

7. stwierdzenia negatywnego wyniku z egzaminu adwokackiego w sytuacji, w której rozwiązanie z części III prawo gospodarcze zawierało właściwie zastosowane przepisy prawa i wskazywały na umiejętność ich interpretacji, zaś sporządzona umowa była poprawna i wiążąca;

8. naruszenie w stopniu istotnym na wynik sprawy art. 80 k.p.a. określającej, iż określone fakty mogą być udowodnione przy użyciu dowolnych środków dowodowych (wyr. NSA z 9.3.1989 r., II SA 961/88, ONSA 1989, Nr 1, poz. 23). Zakaz ustanawiania prawnych reguł oceny dowodów zakaz ustanawiania prawnych reguł oceny dowodów w postępowaniu oraz nakaz oceny wszelkich faktów i środków dowodowych w sposób wszechstronny oraz nieskrępowany żadnym regułami, poleceniami służbowymi lub z góry przyjętymi założeniami poprzez brak odniesienia się do zarzutu: Błędu w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że przygotowanie prawnicze skarżącego z zakresu prawa gospodarczego jest niewystarczające do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata, podczas gdy egzaminatorzy SSA B. D. i adw. L. K. sprawdzający pracę skarżącego złożoną w III części egzaminu adwokackiego

z zakresu prawa gospodarczego w 2016 roku jednomyślnie stwierdzili, iż przygotowanie prawnicze skarżącego z zakresu prawa gospodarczego, skontrolowana wiedza i umiejętności są wystarczające do samodzielnego wykonywania zawodu adwokata w konsekwencji doszło do naruszenia przez Komisję Egzaminacyjną zasady prawdy obiektywnej, zasady zaufania obywateli do organów Państwa, poprzez niesprawiedliwą i nie znajdującą uzasadnienia

w obiektywnych kryteriach oceny mojego przygotowania do samodzielnego wykonywania zawodu adwokata;

9. mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy – naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także 107 § 3 k.p.a. – polegającego na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy oraz na dokonaniu dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, z uchwały nie wynika jakiekolwiek merytoryczne ustosunkowanie się do konkretnie wyartykułowanych zarzutów zawartych w odwołaniu, jedynie powtórzenie niektórych argumentacji egzaminatorów bez wyraźnego wskazania przyczyny nieuwzględnienia twierdzeń i zarzutów podniesionych w odwołaniu, a także brak odniesienia się do niezasadności zarzutów stawianych przez Egzaminatorów, a podnoszonych przez odwołującego, podczas gdy decyzja organu odwoławczego w administracyjnym toku instancji powinna być wydawana po rozważeniu i uzewnętrznieniu w uzasadnieniu wszystkich twierdzeń i zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Z tego względu wskazał:

a. pominięcie wskazanej w ustawie gradacji ocen cząstkowych uzależnionych od wskazanych w ustawie płaszczyzn oceny prac egzaminacyjnych, podczas gdy Komisja Egzaminacyjna powinna w przypadku niespełnienia jednego z warunków stanu faktycznego, a spełnieniu pozostałych warunków, dokonać ewentualnie jedynie obniżenia oceny kolejno w skali od 6 (celująca) do 3 (dostateczna), zamiast ustalić negatywny wynik egzaminu;

b. naruszenie art. 7, 77, 80 i 107 k.p.a. w zw. z art. 77b i 78d ustawy – Prawo o adwokaturze, poprzez nienależyte ustalenie stanu faktycznego sprawy i przekroczeniu swobodnej oceny dowodów co miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. ustalenie oceny negatywnej uzyskanej z trzeciej części egzaminu z zakresu prawa gospodarczego w konsekwencji ustaleniem przez Komisję Egzaminacyjną, iż skarżący uzyskał wynik negatywny z egzaminu adwokackiego;

c. błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że przygotowanie prawnicze skarżącego z zakresu prawa gospodarczego jest niewystarczające do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata, podczas gdy egzaminatorzy SSA B. D. i adw. L. K. sprawdzający pracę złożoną przez skarżącego w III części egzaminu adwokackiego z zakresu prawa gospodarczego w 2016 roku jednomyślnie stwierdzili, iż przygotowanie prawnicze skarżącego z zakresu prawda gospodarczego, skontrolowana wiedza

i umiejętności są wystarczające do samodzielnego wykonywania zawodu adwokata w konsekwencji doszło do naruszenia przez Komisję Egzaminacyjną zasady prawdy obiektywnej, zasady zaufania obywateli do organów Państwa, poprzez niesprawiedliwą i nie znajdującą uzasadnienia w obiektywnych kryteriach oceny przygotowania skarżącego do samodzielnego wykonywania zawodu adwokata;

d. niezasadny zarzut błędnej reprezentacji PHU EFEKT spółka z o.o. przez Egzaminatora adw. K. O., podczas gdy Egzaminator SSO E. J. stwierdza, iż reprezentacja spełnia wymogi art. 210 k.s.h., co potwierdza załącznik do Umowy dzierżawy tj. uchwała wspólników w sprawie udzielenia pełnomocnictwa dla adwokata Franciszka Szczęsnego do zawarcia w imieniu spółki umowy dzierżawy ze spółką cywilną HERMES;

e. niezasadny zarzut braku niedołączenia załącznika w postaci uchwały PHU EFEKT spółka z o.o., w przedmiocie wyrażenia zgody na zawarcie umowy dzierżawy, podczas gdy załącznika takiego nie wymaga "Opis istotnych zagadnień dla Komisji Egzaminacyjnej do zadania z zakresu prawa gospodarczego", stanowiący wzór poprawnego rozwiązania zadania, zawierający standardowe oczekiwania fachowości profesjonalnego pełnomocnika. Ponadto na jej istnienie jednoznacznie wskazuje uchwała – załącznik;

f. niezasadny zarzut niepodjęcia uchwały w EFEKT spółka z o.o., w przedmiocie wyrażenia zgody na zawarcie umowy dzierżawy, podczas gdy wspólnicy Jan Kowalski i Antoni Nowak (posiadający 100% udziałów) per facta conculudentia podjęli przedmiotową uchwałę;

g. niezasadny zarzut błędnej reprezentacji spółki cywilnej HERMES, podczas gdy byli oni prawidłowo umocowani zgodnie z Umową spółki cywilnej co potwierdza załącznik – Umowa spółki cywilnej oraz podpis: Dzierżawcy zgodnie z umową spółki cywilnej do reprezentacji Janina Zaradna, Joanna Mądra, skarżący wskazał również nr PESEL wszystkich wspólników i ich adresy zamieszkania, jak też dane z CEIDG – załącznik w formie wydruku;

h. niezasadny zarzut błędnego wskazania strony Umowy, podczas gdy zgodnie z wyrokiem NSA z 14 września 2010 roku I FSK 1443/09 spółka cywilna może posługiwać się w obrocie gospodarczym oznaczeniem nazwą pełniącą analogiczną funkcję jak firma – nazwą handlową. Nazwa spółki ma służyć jej identyfikacji prawnej i faktycznej. Ponadto, skarżący wskazał również nr PESEL wszystkich wspólników

i ich adresy zamieszkania, jak też dane z CEIDG – załącznik w formie wydruku,

a także pełnomocnictwo zgodnie z umową spółki. Egzaminator SSO E. J. – stwierdza, iż umowa została ważnie zawarta;

i. niezasadny zarzut błędnego i nieprecyzyjnego wskazania publikacji dotyczącej utraty siły nabywczej pieniądza, podczas gdy zamieszczony na stronie Ministerstwa Finansów kalkulator inflacji w sposób dalece precyzyjny i jednoznaczny określa kwotę i czasookres w którym ją wyliczono;

j. niezasadny zarzut skrajnie niekorzystnej wysokości kary umownej, podczas gdy brak jest ustawowej regulacji w tym zakresie, a autorzy szkoleń dla prawników

w profesjonalnej publikacji: "Sztuka kar umownych" wskazują na rodzący się standard między 0,1% a 0,3% wartości, gdzie w rozwiązaniu zadania skarżący zaproponował wysokość kary umownej przekraczającej ponad trzykrotnie minimalny standard wysokości kwoty kary umownej za jeden dzień;

k. niezasadny zarzut, iż umowa nie przewiduje możliwości dochodzenia odszkodowania przewyższającego tę karę, gdyż cytując za wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 11 kwietnia 2013 roku, sygn. akt I ACa 152/13 niepodobna przyjąć, iż dzierżawca byłby zobowiązany jedynie do zapłaty kary umownej z tego powodu, że strony nie przewidywały odszkodowania w wysokości przewyższającej tę karę, ponieważ kara umowna nie znajduje zastosowania

w przypadku bezumownego korzystania.

I. niezasadny zarzut niepodania kogo obciąża utrzymanie przedmiotu dzierżawy w stanie przydatnym do użytku, podczas gdy w § 15 Umowy wskazałem zapis odsyłający do Kodeksu cywilnego (art. 694 k.c. w zw. z art. 662 k.c.), a mianowicie: Wynajmujący powinien wydać najemcy rzecz w stanie przydatnym do umówionego użytku i utrzymywać ją w takim stanie przez czas trwania umowy. W identyczny sposób powyższą kwestię reguluje wzór umowy dzierżawy w profesjonalnym Systemie Informacji Prawnej Wydawnictwa C.H. Beck;

m. niezasadny zarzut błędnego wskazania miesięcznego okresu rozliczeń Dzierżawcy za dostawę mediów, z uwagi potencjalnie możliwy inny termin rozliczeń wydzierżawiającego z dostawcami, podczas gdy niezależnie od terminów rozliczeń

z dostawcami mediów, termin miesięczny jest najbardziej korzystny i najbezpieczniejszy dla wydzierżawiającego z punktu widzenia kontroli płatności zobowiązań;

n. wystawienie oceny negatywnej z trzeciej części egzaminu, podczas gdy sporządzona Umowa dzierżawy spełniała wszystkie wymogi formalne i zawiera wszystkie konieczne elementy umowy dzierżawy, co zostało potwierdzone przez obydwu egzaminatorów sprawdzających pracę, a sporządzona Umowa zawierała właściwie zastosowane przepisy prawa, uwzględniała interes strony i była wiążąca dla stron;

o. wystawienie oceny niedostatecznej z zadania z zakresu prawa gospodarczego, podczas gdy rozwiązanie przez ze mnie zadania z zakresu prawa gospodarczego było niemal 100% koherentne z Opisem istotnych zagadnień dla Komisji Egzaminacyjnej do zadania z zakresu prawa gospodarczego (na 10/10 punktów z Opisu, w tym dwa alternatywnie);

p. wystawienie oceny niedostatecznej z zadania, z zakresu prawa gospodarczego, podczas gdy sporządzona przez skarżącego Umowa dzierżawy zawierała wszystkie założenia umowy, części trzeciej egzaminu – zadania z zakresu prawa gospodarczego;

q. brak wyczerpującego i przekonywującego umotywowania zarzutów sformułowanych pod adresem Zdającego,

10. brak odniesienia się Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia do istotnych rozbieżności w stanowiskach egzaminatorów dotyczących reprezentacji PHU EFEKT spółka z o.o. przez Egzaminatora adw. K. O., podczas gdy Egzaminator SSO E. J. stwierdza, iż reprezentacja spełnia wymogi art. 210 k.s.h. co potwierdza załącznik do Umowy dzierżawy tj. uchwała wspólników w sprawie udzielenia pełnomocnictwa dla adwokata Franciszka Szczęsnego do zawarcia w imieniu spółki umowy dzierżawy ze spółką cywilną HERMES;

11. naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niespełnienie przez uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia wymogów stawianych decyzji administracyjnej, uzasadnienia faktycznego decyzji, a mianowicie: odniesienia się i wyjaśnienia zarzutów, którym dał wiarę oraz zarzutów odwołującego, którym odmówił poprawności cechując się przy tym logicznym związkiem i zgodności z treścią umowy i jej załączników (Uchwały wspólników w sprawie udzielenia pełnomocnictwa dla adwokata Franciszka Szczęsnego do zawarcia w imieniu Spółki umowy dzierżawy S.C. HERMES), brakiem wywodów sprzecznych lub rozbieżnych z rozstrzygnięciem, ścisłości i dokładności wywodów, ich zwięzłości i prostoty oraz komplementarności – poprzez to uczynienie decyzji nieczytelną dla strony i uniemożliwiającą jej weryfikację poprawności i rozstrzygnięcia ograniczając się jedynie do sformułowania: "Niezasadne są zarzuty wskazane w uzasadnieniu pracy, tj.:" w dalszym biegu przepisując 17 zarzutów odwołania. Bez jakiegokolwiek odniesienia się do większości z nich;

12. nierozpoznanie w istocie odwołania przez Komisję Egzaminacyjną II stopnia. W szczególności nieodniesienie się do stanowiska zawartego w obszernym odwołaniu popartego orzecznictwem i profesjonalnym specjalistycznym piśmiennictwem, co do naruszenia przez zaskarżoną uchwałę wskazanych przepisów prawa. Mimo obszernych zarzutów skargi, rozpoznaniu Komisja poświęciła niespełna stronę uzasadnienia. Ograniczono się jedynie do zaakceptowania stanowiska Komisji Egzaminacyjnej w sposób wybiórczy – gdyż Egzaminator SSO E. J. w zasadniczych kwestie sporządzonej umowy ocenia pozytywnie i nie wskazuje błędów ją dyskwalifikujących, co uzasadnienie zaskarżonej uchwały pomija.

Wskazując na powyższe zarzuty – skarżący wniósł o:

a. stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały Komisji Egzaminacyjnej II stopnia

- jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa – na podstawie art 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a.

ewentualnie, z ostrożności procesowej – na wypadek nieuznania przez Sąd, że powyższe naruszenie prawa miało charakter rażący – o:

b. uchylenie zaskarżonej uchwały Komisji Egzaminacyjnej, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1, lit. a b c, oraz pkt 2 p.p.s.a.,

oraz

c. stwierdzenie nieważności, poprzedzającej zaskarżoną uchwałę Komisji Egzaminacyjnej I stopnia, uchwały – jako wydanej na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a

i w zw. z art. 156 § 1 pkt 2, 3, 7 ab inirio k.p.a. oraz w zw. z art. 135 p.p.s.a.

a także o:

d. zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, według norm przepisanych.

Ponadto skarżący wniósł o:

e. przeprowadzenie, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., dowodu uzupełniającego z dokumentu

• pisemnej opinii członka komisji odwoławczej dotyczącej zasadności poszczególnych zarzutów podniesionych w odwołaniu skarżącego wraz ze stanowiskiem oraz protokołu z posiedzenia Komisji Egzaminacyjnej II stopnia, na którym referowane i omawiane było odwołanie skarżącego,

• akt postępowania odwoławczego; Znak sprawy: [...] Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia Nr [...] Przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwal o wynikach egzaminu adwokackiego, który został przeprowadzony w dniach [...] marca 2016 r.,

• uchwały [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r, wydanej przez Komisję Egzaminacyjną do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego z siedzibą

w [...],

• oceny cząstkowej z zadania z zakresu prawa gospodarczego (egzamin adwokacki – [...] marca 2016 r.) – dostateczny 3, egzaminator sprawdzający adw. L. K.,

• oceny cząstkowej z zadania z zakresu prawa gospodarczego (egzamin adwokacki – [...] marca 2016 r.) - dostateczny 3, Egzaminator sprawdzający SSA B. D.,

• protokołów z całości posiedzeń Komisji Egzaminacyjnej II stopnia, na których rozpoznawane były odwołania od wyników egzaminu adwokackiego z zakresu prawa gospodarczego,

na okoliczność:

- sporządzenia przez członków referujących poszczególne sprawy komisji odwoławczej opinii, iż nie można uznać za dyskwalifikujący pracę pisemną z zakresu prawa gospodarczego błędu nienależytego umocowania pełnomocnika spółki z o.o. w sytuacji sporządzenia załącznika w postaci; Uchwały wspólników w sprawie udzielenia pełnomocnictwa dla adwokata Franciszka Szczęsnego do zawarcia

w imieniu Spółki umowy dzierżawy,

jak również:

- przyjęcia przez Komisję Egzaminacyjną II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu adwokackiego nieobiektywnych złożeń

i rażąco nierównych kryteriów oceniania odwołań oraz prac z zakresu prawa gospodarczego, a tym samym niezastosowania art. 32 Konstytucji RP.

Ponadto skarżący wniósł o przeprowadzanie dowodu ze specjalistycznych publikacji znajdujących się pod wymienionymi w skardze adresami internetowymi.

Komisja Odwoławcza w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko analogiczne, jak w zaskarżonej uchwale.

Pismem z dnia 8 marca 2018 r. skarżący wniósł replikę na odpowiedź organu na skargę. Wskazał na brak odniesienia się ze strony Komisji do stawianych przez niego zarzutów. Nadto wskazał na źle interpretowaną przez organ niepodzielność egzaminów zawodowych, polegającą na niezasadnym nieuwzględnieniu zdanej przez niego części egzaminu adwokackiego. Wskazał na będący przedmiotem prac legislacyjnych w sejmie projekt zmiany ustawy – Prawo o notariacie (druk sejmowy 2039), który przewiduje możliwość przystąpienia do kolejnego egzaminu wyłącznie

w zakresie tej części, z której nie zdał uprzednio egzaminu. Wyraził pogląd

o dyskryminacyjnym podejściu egzaminatorów do osób przystępujących do egzaminu adwokackiego bez odbycia aplikacji.

Pismem z dnia 20 marca 2018 r. skarżący zgłosił wniosek dowodowy

z dokumentu, który określił jako "Wytyk Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości M. W. skierowany do J. T. Prezesa Naczelnej Rady Adwokackiej w sprawie [...]".

Na rozprawie w dniu 22 marca 2018 r. Sąd postanowił oddalić wnioski dowodowe zawarte w skardze oraz uwzględnić wniosek dowodowy zawarty w ww. piśmie procesowym skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżona uchwała jest zgodna

z obowiązującym prawem.

W myśl art 78d ust. 1 ustawy – Prawo o adwokaturze, egzamin adwokacki polega na sprawdzeniu przygotowania prawniczego osoby przystępującej do egzaminu do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata. W myśl art. 78e ust. 2 wskazanej ustawy, oceny rozwiązania każdego z zadań z części od pierwszej do czwartej egzaminu dokonują niezależnie od siebie dwaj egzaminatorzy z dziedzin prawa, których dotyczy praca pisemna, jeden spośród wskazanych przez Ministra Sprawiedliwości, drugi spośród wskazanych przez Naczelną Radę Adwokacką, biorąc pod uwagę w szczególności zachowanie wymogów formalnych, zastosowanie właściwych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu

z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentuje. Oceny rozwiązania zadania z części piątej egzaminu dokonują niezależnie od siebie dwaj egzaminatorzy wyznaczeni przez przewodniczącego komisji egzaminacyjnej, jeden spośród wskazanych przez Ministra Sprawiedliwości, drugi spośród wskazanych przez Naczelną Radę Adwokacką, biorąc pod uwagę w szczególności zachowanie wymogów formalnych, zastosowanie właściwych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu publicznego.

Ustawodawca, mając na uwadze cel i charakter egzaminu zawodowego, przy ocenie prac z poszczególnych części egzaminu dopuszcza możliwość różnego, acz prawidłowego rozwiązania tych samych zadań. Dlatego też w art. 78 ust. 2 ustawy – Prawo o adwokaturze, jedynie wyszczególnił najważniejsze kryteria oceny prac pisemnych z tych części egzaminu, tj. 1) zachowanie wymogów formalnych, 2) właściwość zastosowanych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, 3) poprawność rozstrzygnięcia problemu egzaminacyjnego, 4) należyte zabezpieczenie interesu reprezentowanej strony (w przypadku zadań z części od pierwszej do czwartej) lub interesu publicznego (w przypadku zadania z części piątej). Przesłanki te mają charakter pojęć niedookreślonych (szacunkowych), których indywidualizacja dokonywana jest przez egzaminatorów i komisje podejmujące uchwały w odniesieniu do konkretnego przypadku (por. Małgorzata Jaśkowska, Uznanie administracyjne a inne formy władzy dyskrecjonalnej administracji publicznej, System Prawa administracyjnego, Tom 1, Warszawa 2010, s. 256). W pojęciach niedookreślonych zakodowana jest swoboda oceny stanu faktycznego z punktu widzenia danej wartości (zob. Z. Cieślak, w: Z. Cieślak. I. Lipowicz, Z. Niewiadomski, Prawo administracyjne, s. 83-87), którą na gruncie regulacji egzaminu jest sprawdzenie przygotowania prawniczego zdających do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu zaufania publicznego (art. 78d ust. 1 ustawy – Prawo o adwokaturze).

Określone w przytoczonym przepisie art. 78e ust. 2 ustawy – Prawo

o adwokaturze, kryteria muszą być spełnione łącznie, bo tylko wtedy uprawniona jest ocena, że zdający jest przygotowany do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lipca 2012 r. w sprawie II GSK 921/11, z dnia 8 sierpnia 2012 r. w sprawie II GSK 1037/12, z dnia 12 grudnia 2012 r. w sprawie II GSK 1854/11). Taka regulacja, mająca na celu ochronę interesu społecznego, ma gwarantować dopuszczenie do wykonywania zawodu zaufania publicznego osób, których przygotowanie pod względem samodzielności i należytej wiedzy nic może budzić wątpliwości (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 marca 2013 r. w sprawie II GSK 2333/11, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2012 r.

w sprawie II GSK 195/12). Dokonując więc oceny prac z poszczególnych części egzaminu należy kierować się wskazówkami w tym przepisie zawartymi, odnosząc je indywidualnie do każdej pracy.

Ponadto, za trafne należy uznać stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego (m.in. w uzasadnieniu wyroku z dnia 11 kwietnia 2013 r., II GSK 108/12), że opis istotnych zagadnień nie ma charakteru wiążącego i nie tworzy nowych kryteriów ocen, gdyż te zawarte są wyłącznie w ustawie – Prawo o adwokaturze.

Kwestię sporną w niniejszej sprawie stanowi ocena uzyskana przez skarżącego

z pracy z zakresu prawa gospodarczego. W tym zakresie koniecznym jest odniesienie się do podniesionych w skardze zarzutów.

Na wstępie wskazać należy, że prawidłowo organ odwoławczy ocenił, iż

w umowie sporządzonej przez D. D. nie uwzględniono wymaganych regulacji prawnych; a mianowicie – kodeksu cywilnego i kodeksu spółek handlowych. Błędem – zasadniczo prawidłowej od strony formalnej – pracy – było wpisanie spółki cywilnej (a nie jej wspólników) jako strony umowy. Organ

w sposób prawidłowy wywiódł, iż w polskim porządku prawnym podmiotem prawa

w zakresie tak działalności, jak i zdolności prawnej oraz zdolności do czynności prawnych są wspólnicy spółki cywilnej, a nie sama spółka. Kolejnym wytkniętym skarżącemu błędem tej samej pracy było wskazanie jako drugiej strony umowy dzierżawy – spółki z o.o. reprezentowanej przez prezesa zarządu, reprezentowanego z kolei przez pełnomocnika – adwokata. Ze sporządzonej umowy nie wynikało, czyim pełnomocnikiem był adwokat – w tej kwestii występowała sprzeczność pomiędzy treścią umowy a tytułami załączników – wymienionych, lecz nie opisanych przez skarżącego. Skarżący nie wykazał więc, aby posiadał odpowiedni poziom wiedzy co do zasad reprezentacji spółek z ograniczoną odpowiedzialnością.

Opis Istotnych Zagadnień Egzaminacyjnych dla Komisji Egzaminacyjnej do zadania egzaminacyjnego z prawa gospodarczego (mający znaczenie dla oceny kandydatów, lecz nie wiążące komisji) zawiera wskazanie, iż wobec faktu, że prezes zarządu spółki z o.o. był równocześnie wspólnikiem spółki cywilnej, to w braku rady nadzorczej w strukturze spółki z o.o. spółka ta winna być reprezentowana przez pełnomocnika ustanowionego uchwałą rady wspólników (art. 210 § 1 k.s.h.), pod rygorem skutku nieważności dokonanej czynności (art. 58 k.c.).

Mankamentem pracy było też niewzięcie pod uwagę treści art. 15 § 1 k.s.h. oraz art. 17 k.s.h. – brak było odniesienia do uchwały zgromadzenia wspólników w spółce z o.o. w przedmiocie wyrażenia zgody na zawarcie umowy dzierżawy, której jednym z dzierżawców jest członek zarządu spółki wydzierżawiającej.

Dostrzeżono też brak w umowie regulacji dotyczących sposobu i terminu uiszczania przez dzierżawcę dodatkowych świadczeń, takich jak podatki i opłaty za media. Nie określono też, kogo obciąża utrzymywanie przedmiotu dzierżawy w stanie przydatnym do umówionego stanu korzystania przez okres dzierżawy oraz brak rozwiązania w zakresie zwrotu ulepszeń dokonanych przez dzierżawcę za zgodą wydzierżawiającego.

Zdaniem Komisji kara umowna została określona w za niskiej wysokości, co nie zabezpiecza interesu reprezentowanej strony (wydzierżawiającej spółki). Nieprawidłowo sformułowano zapis o zwrocie (w sposób niekorzystny dla mocodawcy). Postanowienie o możliwości przedłużenia umowy uznano za zbyt ogólnikowe i przez to niejasne.

Komisja wskazała, że kolejnym błędem pracy było nieprecyzyjne sformułowanie klauzuli waloryzacyjnej, co może powodować przyszłe spory.

Należy podzielić wywody prawne organu co do błędów popełnionych w pracy egzaminacyjnej z prawa gospodarczego przez skarżącego oraz dokonaną przez organ analizą stanowiska skarżącego, nie pozwalającą na stwierdzenie, iż pozwala ona na inną, aniżeli negatywna, ocenę tej pracy.

Wskazać należy, iż poglądy prawne i ocena pracy dokonywana przez skarżącego są nieprawidłowe.

Nie można podzielić poglądu o konieczności uwzględniania uprzednio (w innym postępowaniu egzaminacyjnym) otrzymanej pozytywnej oceny z części dotyczącej prawa gospodarczego, gdyż nie znajduje on oparcia w aktualnie obowiązujących przepisach prawa, nakazujących traktować egzamin jako niepodzielną całość.

Końcowo należy zakwalifikować jako pozostającą bez wpływu na rozstrzygnięcie Sądu treść pisma z dnia [...] marca

2018 r. Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości do Prezesa NRA

w sprawie skarżącego. W powyższym piśmie dokonywana jest odmienna ocena materiału dowodowego, aniżeli miało to miejsce w zaskarżonej uchwale, jednakże Sąd tego stanowiska nie podziela.

Z uwagi na powyższe, w myśl art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.