Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1159/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 650  Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 77, 80, 107  par.  3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 82 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1440
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.) Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska Danuta Kania Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty specjalnej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...]


UZASADNIENIE

Prezes Rady Ministrów decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...], na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1440 ze zm.) odmówił przyznania K. W. renty specjalnej.

W uzasadnieniu organ przywołał treść przepisu art. 82 ust. 1 powołanej ustawy. Wskazał, że świadczenie może być przyznane osobie posiadającej wybitne zasługi w jakiejś dziedzinie aktywności, np. na niwie zawodowej, artystycznej, społecznej, sportowej, czy politycznej oraz w przypadku zaistnienia nadzwyczajnych zdarzeń losowych. Podał, że brana jest też pod uwagę sytuacja bytowa wnioskodawcy, jednakże nie może być ona jedyną przesłanką uzasadniającą przyznanie takiego świadczenia.

W ostatnim zdaniu uzasadnienia decyzji Prezes Rady Ministrów stwierdził,

że okoliczności wynikające z uzasadnienia wniosku i nadesłanych dokumentów nie dają podstaw do przyznania K. W. świadczenia specjalnego.

K. W. wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Prezesa Rady Ministrów zwrócił się o obiektywne i rzetelne rozpatrzenie sprawy. Wniósł

o wzięcie pod uwagę i uwzględnienie całości materiałów, w tym prawomocnej decyzji Kierownika Urzędu do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] maja 2014 r., potwierdzającej, że w wyniku represji politycznych wnioskodawca był przez

10 lat pozbawiony pracy i środków do życia. Wnioskodawca zwrócił się z pytaniem,

czy jego przypadek nie jest wystarczający do przyznania świadczenia specjalnego.

Prezes Rady Ministrów decyzją z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] utrzymał w mocy własną decyzję z [...] stycznia 2015 r. nr [...]

W uzasadnieniu organ podał, że wnioskodawca we wniosku podniósł, iż od 55 lat trwa w służbie dla Ojczyzny, dla Polski i Polaków. Służbę tę pełnił jako pracownik naukowy Uniwersytetu [...] (specjalizacja: [...],[...],[...],[...]) oraz w ramach działalności społecznej, w tym na polu ochrony przyrody, ochrony środowiska, wpływu skażeń środowiska na zdrowie człowieka. Podniósł, że jest autorem 550 prac naukowych, artykułów, map z zakresu [...],[...],[...],[...] oraz [...]. Podał, że od połowy lat 60-tych XX wieku był aktywnym działaczem opozycji niepodległościowej i jako pracownik naukowy był z tego powodu dyskryminowany. Działania te po przeniesieniu służbowym z [...] do [...], nasiliły

się i ostatecznie został bezprawnie usunięty z pracy, w wyniku czego został bez środków do życia. Uniemożliwiono mu również podjęcie zatrudnienia. Na skutek represji politycznych nastąpiło poważne załamanie stanu zdrowia. Chociaż całe życie od młodości poświęcił Polsce teraz otrzymuje emeryturę, która nie pozwala na leczenie ani na najskromniejsze warunki życia.

Do wniosku wnioskodawca załączył m.in.: "wyciąg (skrócony) z dokumentów znajdujących się w Archiwum [...] dotyczących K. W." i "Biuletyn Komendy [...]", wydanie specjalne z 2005 r. z okazji 65 tych urodzin Komendanta [...] K. W. Organ podał, że w pismach tych zawarto okoliczności podnoszone przez wnioskodawcę we wniosku o przyznanie renty specjalnej. Przedstawiono je bardzo obszernie, np. wymieniono bardzo liczne gremia, w skład których wchodził, otrzymane odznaczenia, tytuły honorowe.

Prezes Rady Ministrów stwierdził, że zawarte w tych opracowaniach informacje są w wielu miejscach ogólnikowe, niejasne, nieokreślone w czasie. Podniósł,

że nie wskazano żadnych materiałów źródłowych, na których je oparto. Prezes Rady Ministrów zaznaczył, że również wnioskodawca, mimo próśb organu, nie nadesłał żadnych dokumentów mogących potwierdzać jego dokonania i doznane represje, na które się powołano. Organ podał, że wnioskodawca mimo próśb nie nadesłał żadnych wiarygodnych wyjaśnień ani dokumentów potwierdzających, aby był kiedykolwiek "więźniem politycznym".

Wnioskodawca w odpowiedzi na żądania organu w piśmie z dnia [...] lipca 2014 r. wskazał, że w działalności opozycyjnej współpracował z dziesiątkami osób z terenu

nie tylko Polski oraz z wybitnymi Żołnierzami Niepodległości. Organ zaznaczył,

że strona wymieniła szereg nazwisk, jednakże w aktach brak jakiejkolwiek informacji, opinii, poparcia pochodzących od osób, na współpracę z którymi się powołuje.

Do pisma wnioskodawca załączył kopię opracowania "[...]", obszerny tekst przedstawiający jego szczegółowy życiorys

i zawierający informacje przedstawione już we wcześniej nadesłanych opracowaniach. Wymieniono w nim "wybrane prace naukowe, rozprawy, artykuły, notatki naukowe, ekspertyzy, wiersze i in." Prezes Rady Ministrów podkreślił, że brak jest natomiast wykazu materiałów źródłowych, na podstawie których opracowano informacje dotyczące działalności opozycyjnej wnioskodawcy i doznanych przez niego represji. Tekst ten, jak wcześniej nadesłane przez wnioskodawcę, zawiera szereg ogólnikowych sformułowań.

Organ wskazał, że wnioskodawca powołując się na dziesiątki interpelacji dotyczących działań SB i MO wobec demonstrantów w stanie wojennym i problemów ochrony środowiska, przywrócenia historycznych nazw ulicom, ratowania grobów

i kwater wojennych, a także problemów pozornie lokalnych, ale o istotnym ciężarze gatunkowym, społecznym i politycznym, nadesłał kopie kilku z nich, złożonych na sesjach Dzielnicowej Rady Narodowej [...] z lat 1978 -1983, przy czym jak podał organ części z nich był współautorem. Prezes Rady Ministrów wskazał,

że w tym okresie wnioskodawca sam był radnym w tej radzie dzielnicowej.

Organ wskazał, że na prośbę o nadesłanie dokumentów mogących potwierdzać polityczny charakter zwolnienia z pracy w 1979 r., w piśmie z dnia [...] listopada 2014 r. wnioskodawca stwierdził że jego dokumenty w tej sprawie zostały mu skradzione,

a ważne dokumenty, jakie znajdowały się w Kancelarii Tajnej [...] zaginęły. Podał, że jego odwołanie od rozwiązania umowy o pracę zostało oddalone przez Sąd Pracy

i Ubezpieczeń Społecznych w [...] wyrokiem z dnia [...] września 1979 r.

Przy piśmie z dnia [...] stycznia 2015 r. K. W. nadesłał wyrok Sądu Okręgowego w [...], Wydział [...] z dnia [...] września 2014 r. zasądzający na jego rzecz odszkodowanie i zadośćuczynienia w łącznej kwocie 11.660 zł na podstawie przepisów ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.

Organ podał, że z uzasadnienia wyroku wynika, że K. W.

w 2008 r. złożył pozew o odszkodowanie i zadośćuczynienie w łącznej kwocie 25 000 zł za krzywdę wynikłą z wyroku Sądu Okręgowego w [...] Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 1979 r. (wyrok oddalający jego odwołanie od rozwiązania umowy o pracę) i o stwierdzenie nieważności tego orzeczenia.

Prezes Rady Ministrów stwierdził, że Sąd, orzekając w tej sprawie, oparł się na fragmentarycznych dokumentach z IPN oraz zeznaniach wnioskodawcy, które uznał za "prawdziwe i wiarygodne" (w ocenie Sądu jak podał organ "nie widać powodów,

aby uznać, że nieprawdziwie opisuje on stosowane wobec niego środki, czy też wyolbrzymia swe dokonania"). Sąd ustalił, iż K. W. był działaczem opozycji niepodległościowej od początku lat 60-tych XX wieku, a od 1979 r. był członkiem Komitetu [...] i członkiem redakcji podziemnych pism m.in. [...]. Z tego powodu był "inwigilowany przez służby, działające w ramach ówczesnych władz."

Prezes Rady Ministrów wskazał, że Sąd nie miał wątpliwości, że K. W. był działaczem opozycyjnym, a jego zatrzymania miały związek z tą działalnością.

Organ podał, że K. W. wniósł apelację od tego wyroku (kopii, mimo prośby KPRM, nie nadesłał).

Ze zgromadzonych w niniejszej sprawie dokumentów wynika, iż decyzją z dnia [...] maja 2014 r. Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych potwierdził, że K. W. w okresie od [...] czerwca 1979 r. do [...] czerwca 1989 r. nie wykonywał pracy na skutek represji politycznych (wnioskodawca wystąpił

o taką decyzję w celu uwzględnienia tego okresu przez ZUS).

Prezes Rady Ministrów zaznaczył, że z dokumentów nadesłanych, na prośbę KPRM, przez Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wynika,

iż decyzja ta wydana została w oparciu o informacje przekazane przez samego zainteresowanego oraz oświadczenia dwóch osób.

Organ ustalił, że K. W. od dnia [...] maja 1983 r., tj. w wieku 43 lat, nabył prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy. Przy ustalaniu prawa i wysokości świadczenia uwzględniono okres zatrudnienia od [...] grudnia 1964 r. do [...] maja 1979 r. oraz okres odbywania studiów od [...] października 1958 r. do [...] września 1963 r. Po osiągnięciu wieku emerytalnego ZUS, decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r., przyznał wnioskodawcy emeryturę z urzędu.

Od dnia [...] czerwca 2014 r., po dostarczeniu ww. decyzji Szefa Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...].05.2014 r. potwierdzającej okres niewykonywania pracy na skutek represji politycznych w okresie od [...].06.1979 r. do [...].06.1989 r., ZUS zaliczył ten okres, co spowodowało podwyższenie otrzymywanej emerytury. Przed ostatnią waloryzacją (od dnia [...] marca 2015 r.) K. W. otrzymywał świadczenie w kwocie 1267,665 zł brutto (netto 1069,56 zł).

Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w [...] w piśmie z dnia [...] lipca 2014 r. podał, że K. W. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe

i utrzymuje się z emerytury. W związku z pełnieniem społecznej funkcji Komendanta [...] i Prezesa Instytutu [...], mieszka w lokalu wydzielonym w Domu [...]. Nie ponosi wydatków związanych z zamieszkiwaniem w tym lokalu. Poinformował też pracownika socjalnego, że jest osobą przewlekle chorą. Od 1960 r. cierpi na astmę, ponadto wskazał na inne, liczne schorzenia i oświadczył, że na leki ponosi wydatki w wysokości 300-400 zł miesięcznie. Z pomocy MOPS nie korzysta.

Organ przedstawił informacje wynikające z dokumentów nadesłanych przez IPN.

Prezes Rady Ministrów stwierdził, że zgromadzone w sprawie dokumenty

nie wskazują na istnienie szczególnego przypadku dającego podstawę do przyznania K. W. świadczenia specjalnego. Organ wskazał, że podstawą uzyskania świadczenia specjalnego mogą być udokumentowane, konkretne dokonania, które wskazują, iż wnioskodawca podczas swojej działalności, np. sportowej, naukowej, społecznej, politycznej, gospodarczej, opozycyjnej położył wybitne i niepowtarzalne zasługi, a jego obecna sytuacja socjalno-bytowa jest rażąco niesprawiedliwa

w odniesieniu do jego dokonań. Taka okoliczność zdaniem organu nie występuje

w niniejszej sprawie.

Organ stwierdził, że K. W. jako pracownik naukowy i członek wielu gremiów zaangażowany był w działalność na rzecz ochrony przyrody

i środowiska. Brak jest jednak w ocenie organu dowodów, aby w działalności tej legitymował się wybitnymi, niepowtarzalnymi dokonaniami. Zebrany materiał dowodowy nie wskazuje też na to, aby legitymował się tego rodzaju zasługami w działalności społecznej, na którą się powołuje, w tym działalności na rzecz Związku [...]. Bezspornie też wnioskodawca pełnił w [...] wskazane

w zebranym materiale dowodowym funkcje. Jednak, powołując się ogólnikowo na swoją działalność opozycyjną od lat 60-tych XX wieku, wnioskodawca nie wskazał ani nie udokumentował zdaniem organu żadnych swoich wybitnych, niepowtarzalnych dokonań w tej działalności, a tylko tego rodzaju zasługi mogą uzasadniać przyznanie świadczenia specjalnego. Zebrany materiał dowodowy nie potwierdza również,

aby wnioskodawca poddany był jakimś szczególnym represjom czy szykanom

z przyczyn o charakterze politycznym.

Organ wskazał, że bliżej nieokreślonych represji i szykan w pracy zawodowej oraz zwolnienia z pracy w 1979 r. z przyczyn politycznych, na co wnioskodawca

się powołuje, nie potwierdza zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. W ocenie organu twierdzeniu wnioskodawcy, że w okresie pracy na [...] i w [...] był przez ówczesne władze szykanowany, przeczy fakt, że w okresie tym wchodził w skład wielu rad, komitetów i zespołów zajmujących się sprawami związanymi z jego pracą naukową. Ponadto, jak wynika z dokumentów, w okresie 1979-1983 miał mandat radnego Dzielnicowej Rady Narodowej [...]. Ponadto z akt wynika,

że wnioskodawca do 1985 r., tj. do czasu zastrzeżenia, o którym mowa wyżej, miał możliwość wyjeżdżania za granicę, mimo że władzom znane były jego poglądy

i działalność. Nie był też internowany, ani aresztowany. W ocenie organu powyższe okoliczności nie świadczą o tym, aby działalność wnioskodawcy była uważana za szczególnie zagrażającą ówczesnemu ustrojowi.

W związku z powoływaniem się przez K. W. na działalność opozycyjną organ wskazał, iż transformacja systemowa w Polsce została zapoczątkowana przez bardzo wielu Polaków, wiążących się z różnymi organizacjami podziemia, opozycją demokratyczną, stających się członkami [...], bądź jedynie sympatyzujących z tym związkiem lub innymi organizacjami. Był to jednak masowy protest społeczny w obronie godności i praw pracowniczych. Wszyscy

ci działacze postrzegani byli przez ówczesne władze jako osoby zagrażające ustrojowi, co niejednokrotnie skutkowało ich zatrzymaniem, aresztowaniem, skazaniem, internowaniem, czy też dokonywaniem rewizji w miejscu zamieszkania czy pobytu oraz wzywaniem do stawiennictwa w siedzibach ówczesnych organów bezpieczeństwa,

co niejednokrotnie wpłynęło na ich całkowitą i trwałą niezdolność do pracy.

Zdaniem organu, nie można każdej formy działalności opozycyjnej i związkowej traktować jako wybitnej i niepowtarzalnej. Wyjątkowość świadczenia specjalnego wyklucza dopuszczalność stosowania tej instytucji powszechnie.

Organ stwierdził, że zebrany materiał dowodowy nie daje podstaw do podzielenia subiektywnej oceny wnioskodawcy, jakoby jego działania, jak i przedstawiane represje, miały charakter wyjątkowy i niepowtarzalny. Brak jest zatem podstaw do wyróżnienia K. W. z grona innych działaczy opozycyjnych.

Zaangażowanie wnioskodawcy w pracę naukową i w działalność społeczną

w ocenie organu także nie wyróżnia K. W. z grona innych działaczy zaangażowanych w działalność społeczną w różnych dziedzinach, ani też

w gronie pracowników naukowych wyższych uczelni, legitymujących się dokonaniami

w pracy naukowo-badawczej.

Zdaniem organu udokumentowane okoliczności sprawy nie pozwalają na przyjęcie, iż są one wystarczające do wypełnienia dyspozycji art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Samo powoływanie się na trudną sytuację materialną

i zdrowotną bez wykazania spełnienia przesłanek potwierdzających szczególny charakter sprawy, w rozumieniu powołanego przepisu, nie uzasadnia przyznania świadczenia specjalnego.

Decyzja Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi K. W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji zarzucił rażący brak obiektywizmu w ocenie niepodważalnych faktów. Podniósł,

iż wbrew twierdzeniom decyzji podane przez niego fakty (dokonania, gremia, komisje, zespoły ekspertów, odznaczenia itp.) są konkretne, jasne i określone w czasie. Zostały dokładnie podane konkretne daty i fakty. Skarżący wskazując, że w decyzji występuje szereg nieprawdziwych stwierdzeń, wyrwanych z kontekstu dokumentów zarzucił,

iż organ dezawuuje jego dokonania, w tym w działalności społecznej

i opozycyjnej. Do skargi załączył opinię [...] z 1999 r. [...] J. K., [...].

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie podkreślając, że wniosek K. W. w sprawie przyznania świadczenia specjalnego został rozpatrzony szczegółowo, z uwzględnieniem dokumentów przedłożonych przez skarżącego, jak również dokumentów zebranych z inicjatywy organu.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 15 stycznia 2016 r. pełnomocnik skarżącego ustanowiony z urzędu wniósł

o uwzględnienie skargi i przyznanie wynagrodzenia z tytułu udzielonej pomocy prawnej, oświadczając, że koszty tej pomocy nie zostały opłacone ani w całości ani w części.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna.

W ocenie Sądu, w sprawie tej doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Okoliczność, że ten sam organ rozpatruje sprawę dwa razy nie oznacza, że przy pierwszym rozpoznaniu sprawy na gruncie ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., na organie nie spoczywają żadne obowiązki.

Uznaniowość decyzji nie może być mylona tak z dowolnością, jak i z brakiem obowiązku przestrzegania podstawowych reguł procesowych. To natomiast miało miejsce w niniejszej sprawie.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest pogląd, że sądowa kontrola decyzji mającej charakter uznaniowy, a do takich należy decyzja

w przedmiocie renty specjalnej, sprowadza się zasadniczo do zbadania, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem

z zachowaniem procedury administracyjnej. Sąd bada, czy w takim postępowaniu podjęto kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy zebrano dowody celem ustalenia przesłanek do przyznania świadczenia, czy organ uwzględnił słuszny interes strony. Kontroli sądowej podlega samo uzasadnienie decyzji uznaniowej z punktu widzenia powiązania ustaleń faktycznych z rekonstruowaną normą prawną oraz z wyrażeniami normatywnymi, określającymi przesłanki aktualizacji upoważnienia do decyzji uznaniowej (v. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 130/10, wyrok NSA z dnia 6 listopada 2014 r. sygn. akt I OSK1981/14 orzeczenia.nsa.gov.pl). Rozstrzygnięcie dokonane na podstawie kryteriów słuszności, czy celowości pozostaje poza kontrolą sądową (v. wyrok NSA z dnia 28 listopada

2012 r. sygn. akt I OSK 2282/12, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zgodnie z przepisem art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.

o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1440 ze zm.), Prezes Rady Ministrów w szczególnie uzasadnionych przypadkach może przyznać emeryturę lub rentę na warunkach i w wysokości innej niż określone

w ustawie.

W sprawie niniejszej zasadnicze znaczenie miało dokonanie przez organ wykładni pojęcia "w szczególnie uzasadnionych przypadkach" i odniesienie tego pojęcia do stanu faktycznego sprawy.

Przepis art. 82 ust. 1 powołanej ustawy nie określa, jakie okoliczności są uznawane za szczególne. Stanowisko organu, że przedmiotowe uprawnienia należy łączyć z wybitnymi zasługami na niwie artystycznej, społecznej, kulturalnej, gospodarczej czy politycznej, mieści się w przyznanych kompetencjach wyznaczania kryteriów przyznawania omawianego świadczenia. Przyjęte przez organ kryteria przyznawania tego świadczenia zostały zaaprobowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, a także Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia

17 października 2006 r., sygn. akt P 28/05 wskazał, że ratio legis świadczeń specjalnych jest uhonorowanie i zapewnienie godziwych warunków bytowych osobom, które mają wybitne, indywidualne, także w znaczeniu "niepowtarzalne" zasługi

i osiągnięcia w określonej dziedzinie aktywności. Brana jest również pod uwagę sytuacja bytowa, jakkolwiek nie może być ona jedyną przesłanką przyznania stosownego świadczenia. Świadczenia specjalne nie mogą zastępować świadczeń

o charakterze socjalnym, które są udzielane jedynie z tytułu trudnej sytuacji zdrowotnej lub materialnej.

Z uzasadnienia decyzji, w tym zwłaszcza uznaniowej, musi wynikać, że organ wszechstronnie rozważył wszystkie okoliczności sprawy. Warunkiem koniecznym zaś dokonania tych rozważań jest ustalenie stanu faktycznego (art. 7 k.p.a.) jako elementu tego procesu, niezbędnego do dokonania właściwej oceny (art. 80 k.p.a.).

Z treści decyzji Prezesa Rady Ministrów dnia [...] stycznia 2015 r. nie wynika

nie tylko, aby organ dokonał wszechstronnej oceny materiału dowodowego, ale przede wszystkim nie wynika, aby organ dokonał jakichkolwiek ustaleń stanu faktycznego

(art. 7 k.p.a.). Z uzasadnienia tej decyzji wnioskodawca nie ma możliwości powziąć wiedzy, co do tego z jakich przyczyn przywołane przez niego okoliczności i zdarzenia, przedstawiona działalność naukowa, społeczna i opozycyjna, które w ocenie strony uprawniały do wystąpienia o rentę specjalną, nie zasługują na potraktowanie ich jako szczególnie uzasadnionego przypadku.

W sprawie tej organ naruszył przepis art. 8 k.p.a. statuujący zasadę pogłębiania zaufania do organu władzy. Naruszony został również przepis art. 77 § 1, art. 80

i art. 107 § 1 i § 3 k.p.a.

Biorąc pod uwagę treść decyzji z dnia [...] stycznia 2015 r. stwierdzić należy,

że organ sprowadził postępowanie w sprawie renty specjalnej z wniosku skarżącego do jednej instancji, tj. w tym przypadku jednokrotnego jej rozpatrzenia,

co narusza w sposób istotny tak powołane przepisy, jak i przepis art. 15 k.p.a.

W konsekwencji, wobec braku uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji

z dnia [...] stycznia 2015 r., ograniczona została też możliwość odniesienia się przez stronę w postępowaniu administracyjnym do dokonanej przez organ oceny materiału dowodowego. W przypadku decyzji, o której mowa w art. 82 ust. 1 ustawy

o emeryturach i rentach z FUS wybór przez organ sposobu rozstrzygnięcia sprawy musi znajdować wyraz w uzasadnieniu decyzji.

Pozostawienie Prezesowi Rady Ministrów oceny, czy sytuacja wnioskodawcy nosi cechy szczególnie uzasadnionego przypadku nie oznacza, że organ może rozstrzygnąć sprawę bez wszechstronnego rozważenia, odniesienia się w decyzji do okoliczności, zdarzeń powołanych przez wnioskodawcę (v. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2012 r. sygn. akt I OSK 2350/12).

Utrzymanie w tej sytuacji przez Prezesa Rady Ministrów w mocy własnej decyzji z dnia [...] stycznia 2015 r., noszącej cechy decyzji dowolnej, stanowiło naruszenie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

Sąd podkreśla jednocześnie, że analiza zgromadzonego materiału dowodowego winna zmierzać do stwierdzenia, czy ten konkretny przypadek należy uznać za przypadek "szczególnie uzasadniony". Nie jest natomiast rolą organu w tym postępowaniu administracyjnym i nie jest dopuszczalne kwestionowanie tak ustaleń zawartych w wyroku sądu powszechnego, jak też decyzji innego organu administracji publicznej (pozostającej w obrocie prawnym), a potwierdzającej niewykonywanie przez wnioskodawcę pracy na skutek represji politycznych, dla uzasadnienia odmownego rozstrzygnięcia, co miało miejsce w niniejszej sprawie.

Ponownie rozpoznając sprawę z wniosku K. W.

o przyznanie renty specjalnej Prezes Rady Ministrów rozstrzygnie ją po rozważeniu wszystkich okoliczności ustalonego przez siebie stanu faktycznego. Wszechstronnego rozważenia wymaga, czy działalność na rzecz ochrony przyrody, działalność społeczna, czy też działalność opozycyjna, na którą powołuje się wnioskodawca stanowi szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w art. 82 ust. 1 ustawy

o emeryturach i rentach z FUS, umożliwiający przyznanie renty specjalnej. Uzasadnienie decyzji powinno spełniać wymogi określone w art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. Dopełnienie tych wymogów stanowić będzie wyraz należytego rozpatrzenia sprawy indywidualnej i przyczyni się do pogłębienia zaufania jednostki do władzy publicznej.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie,

na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w wyroku.