Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 237/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2009-10-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Umorzenie postępowania
Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 8, art. 11, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 105 § 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 132 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant St. sekretarz sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2009r. sprawy ze skargi S. K., S. Ś., K. Ś.-H. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] stycznia 2009r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Poznania z dnia [...] września 2008r. Nr [...], II. zasądza od Wojewody Wielkopolskiego na rzecz skarżących kwotę [...] ([...] złotych) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ B.Drzazga /-/ A.Łaskarzewska


UZASADNIENIE

W dniu 14 maja 2008r. S. K., S. Ś. i K. Ś.-H. zwrócili się do Prezydenta Miasta Poznania o zwrot na ich rzecz części nieruchomości położonej w P. przy ul. [...], składającej się z działki nr ewid. [...], tj. działki [...] i [...]oraz wypłatę odszkodowania za pozostałą część działki [...], tj. działki [...],[...]i [...] (dawniej dz. nr ewid. [...]o łącznym obszarze 1506m2), księga wieczysta nr KW [...] (poprzednio KW [...]), ewentualnie o wypłatę odszkodowania za całą działkę [...].

W uzasadnieniu wniosku podali, że S. K. jest współwłaścicielem działki [...]. Pozostali wnioskodawcy są spadkobiercami H. Ś., współwłaściciela w/w nieruchomości. Według wnioskodawców przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej m. Poznania z dnia 10 stycznia 1964r. nr [...]na podstawie art. 1, 14 i 22 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. W orzeczeniu tym stwierdzono, że wywłaszczenie nastąpiło na wniosek X w celu budowy budynku biurowego. Z informacji posiadanych przez wnioskodawców wynika, że na nieruchomości tej nie została zrealizowana inwestycja stanowiąca cel wywłaszczenia. Tym samym nieruchomość ta nie została użyta na cel wskazany w orzeczeniu o wywłaszczeniu, a cel wywłaszczenia nie został osiągnięty. Obecnie działka nr [...] podzielona jest na niezabudowane działki nr [...] i [...]. Ze względu na cel wywłaszczenia zbędna stała się nie cała nieruchomość będąca przedmiotem wniosku, lecz jej część. W tym zakresie wnioskodawcy wnieśli o zwrot tych działek. Pozostała część działki nr [...], tj. dz. nr [...],[...] i [...] są zabudowane i w tym zakresie wnioskodawcy wnieśli o wypłatę odszkodowania.

Dyrektor Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego GEOPOZ, działający z upoważnienia Prezydent Miasta Poznania, decyzją z dnia [...] września 2008r. Nr [...] w oparciu o przepis art. 105 § 1 kpa umorzył postępowanie w sprawie o wypłatę S. K., S. Ś. i K. Ś.-H. odszkodowania za część nieruchomości zapisanej dawniej w księdze wieczystej KW nr [...], stanowiącą obecnie działki nr [...],[...] i [...] z arkusza mapy 4[...] obrębu [...], ewentualnie za całą dawną działkę nr [...], oznaczoną następnie nr [...], wywłaszczoną orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej m. Poznania z dnia 10 stycznia 1964r. nr [...].

Na wstępie organ wyjaśnił, że podanie o zwrot działek nr [...] i [...] zostało wyłączone do odrębnego postępowania prowadzonego pod nr [...].

Odnosząc się do meritum sprawy organ stwierdził, iż w toku postępowania zbadano akta archiwalne sprawy wywłaszczeniowej prowadzonej pod nr [...]i na ich podstawie ustalono, że orzeczenie z dnia 10 stycznia 1964r. o wywłaszczeniu przedmiotowej nieruchomości i ustaleniu odszkodowania zostało uchylone decyzją Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia 20 października 1964r. nr [...], którą jednocześnie umorzono postępowanie wywłaszczeniowo-odszkodowawcze. Skoro więc postępowanie wywłaszczeniowe zostało umorzone, to zdaniem organu I instancji brak jest podstaw do wypłaty odszkodowania za nieruchomość, która była nim objęta. Z tych względów niniejszej postępowanie stało się bezprzedmiotowe (art. 105 § 1 kpa) i dlatego należało je umorzyć.

S. K., S. Ś. i K. Ś.-H. wnieśli odwołanie od powyższej decyzji. Ich zdaniem przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie uwzględniono wydanego przez Urząd Spraw Wewnętrznych Prezydium Rady Narodowej m. Poznania w oparciu o przepis art. 41 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1958r. Nr 18, poz. 94) zezwolenia z dnia 1 grudnia 1964r. na niezwłoczne zajęcie przez Dyrekcję X w P. działki nr [...]. Art. 41 ust. 1 powołanej w zezwoleniu ustawy mówi, iż "ubiegający się o wywłaszczenie może po zgłoszeniu wniosku o wywłaszczenie uzyskać jeszcze przed wydaniem orzeczenia zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, gdy jest to uzasadnione szczególnymi względami, zwłoka zagrażałaby poważnie interesowi społecznemu" Zdaniem odwołujących się treść powołanego przepisu świadczy o tym, że powinno zostać wydane orzeczenie o wywłaszczeniu, co powoduje że wniosku o odszkodowanie nie można było uznać za bezprzedmiotowy.

Podnieśli również, że organ nie zbadał okoliczności, iż odwołujący się nie przekazali swoich udziałów w przedmiotowej nieruchomości, co uczynili pozostali współwłaściciele tj. M. O.-Sz. i W. W .

W ocenie odwołujących także wskazanie przyczyny, dla której dokonano zajęcia przedmiotowej nieruchomości, tj. rozpoczęcie innej inwestycji, nie może zostać uznane za uzasadniające zajęcie. Ustawa stanowi bowiem, że zajęcie może nastąpić, jeżeli jest to uzasadnione szczególnymi względami, a zwłoka zagrażałaby poważnie interesowi społecznemu. Taka sytuacja nie miała miejsca w odniesieniu do działki nr [...].

Odwołujący się zwrócili również uwagę, że nieuzasadnione było też wyłączenie do odrębnego postępowania żądania w zakresie zwrotu części działki nr [...], tj. działek nr [...]i [...].

W dniu 15 grudnia 2008r. odwołujący się przedłożyli Wojewodzie fotokopie orzeczenia o wywłaszczeniu nieruchomości i ustaleniu odszkodowania z dnia 22 lutego 1965r. oraz zawiadomienia Sądu Rejonowego w P. z dnia 18 maja 1995r. uzyskane w Sądzie Rejonowym [...] w P., V Wydział Ksiąg Wieczystych.

Wojewoda Wielkopolski decyzją z dnia[...]stycznia 2009r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W motywach rozstrzygnięcia wskazał, że z analizy materiału dowodowego zebranego w toku postępowania przed organem I instancji wynika, iż orzeczenie z 10 stycznia 1964r. w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości i ustalenia odszkodowania zostało decyzją Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia 20 października 1964r. uchylone, a następnie postępowanie wywłaszczeniowo-odszkodowawcze w niniejszej sprawie umorzono. Dlatego też wniosek o wypłatę odszkodowania jest bezzasadny.

Wojewoda stwierdził, że zarzuty wnioskodawców odnoszące się do nieuwzględnienia w sprawie zezwolenia z dnia 1 grudnia 1964r. na niezwłoczne zajęcie przedmiotowej nieruchomości mogą ewentualnie stanowić podstawę stwierdzenia nieważności decyzji, a nie stanowić przedmiotu badania w niniejszym postępowaniu.

Organ odwoławczy stwierdził też, że dopuszczalne było wyłączenie do odrębnego postępowania żądania w zakresie zwrotu działek [...] i [...]. Organ powołał się na treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 czerwca 1983r. II SA 332/83, w którym to wskazano, że postępowanie administracyjne toczy się w tej samej sprawie, gdy istnieje tożsamość podmiotów, przedmiotu i treści stosunku administracyjnego. W takich sytuacjach rozstrzygnięcie sprawy winno być dokonane jedną decyzją, chyba, że charakter stosunku administracyjnego pozwala na wyodrębnienie w nim dwóch lub więcej etapów (np. w postępowaniu wywłaszczeniowym – kwestii prawa własności i odszkodowanie), co zachodzi w niniejszej sprawie.

S. K., S. Ś. i K. Ś.-H. wnieśli skargę na powyższą decyzję Wojewody. Skarżący zarzucili organowi II instancji naruszenie:

- art. 75 § 1 i 77 § 1 kpa poprzez nieprzeprowadzenie z urzędu, ani na wniosek stron dowodu z akt księgi wieczystej o nr [...] (dawna KW nr [...]), prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości, w szczególności dowodu z orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. Poznania Wydziału Spraw Wewnętrznych z 22 lutego 1965r. oraz dowodu z zawiadomienia Sądu Rejonowego w P. z dnia 18 maja 1995r. znajdujących się w tych aktach,

- art. 76 § 1 kpa poprzez nieuznanie za udowodnionych faktów stwierdzonych orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej m. Poznania z dnia 22 lutego 1965r. oraz zawiadomieniem Sądu Rejonowego w P. z 18 maja 1995r.,

- art. 78 § 1 kpa poprzez nieuwzględnienia żądania wnioskodawców przeprowadzenia dowodu ze wspomnianych wyżej dokumentów,

- art. 80 kpa, bowiem Wojewoda oceniając, czy dana okoliczność została udowodniona nie oparł się na całokształcie materiału dowodowego,

- art. 136 kpa poprzez nieprzeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego w celu uzupełnienia dowodów przedstawionych przez wnioskodawców orzeczenia z 22 lutego 1965r. i zawiadomienia z 18 maja 1995r.,

- art. 107 § 3 kpa, bowiem Wojewoda nie wskazał przyczyn, z powodu których odmówił wiarygodności i mocy dowodowej załączonym do akt przez wnioskodawców dokumentom.

Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi przytoczyli argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Nadto podnieśli, iż mając na względzie, że akta administracyjne sprawy były niekompletne tj. nie odzwierciedlały sytuacji prawnej przedmiotowej nieruchomości, skarżący w dniu 10 grudnia 2008r. wysłali do organu II instancji fotokopie orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. Poznania z 22 lutego 1965r., w którym organ ten orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa części nieruchomości położonej w P.przy ul. [...] m.in. działki nr [...],[...] i [...]– dawnej działki [...]oraz kopię zawiadomienia Sądu Rejonowego w P. z 18 maja 1995r. Wojewoda wydając zaskarżoną decyzję nie odniósł się do dołączonych przez skarżących dokumentów. Nie wyjaśnił, na jakiej podstawie stwierdził brak elementu stosunku prawno-administracyjnego oraz dlaczego nie uwzględnił całokształtu materiału dowodowego. Tymczasem zdaniem skarżących dołączone do akt sprawy dokumenty miały kluczowe znaczenie. Wojewoda przyjął bowiem mylnie, że decyzją Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia z dnia 20 października 1964r. postępowanie wywłaszczeniowo-odszkodowawcze zostało umorzone, a zatem wniosek o wypłatę odszkodowania uznać należało za bezzasadny. Tym samym organ odwoławczy nie tylko nie wykazał własnej inicjatywy w celu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie, do czego zobowiązywał go art. 77 § 1 kpa, ale nawet nie włączył do materiału dowodowego dowodów wskazanych przez wnioskodawców (naruszenie art. 136 kpa). Organ odwoławczy zobowiązany jest tak jak organ I instancji dążyć z urzędu do wykrycia prawdy materialnej, a zatem do ustalenia stanu rzeczywistego sprawy. Jeżeli więc okaże się, że w postępowaniu zakończonym przez organ I instancji są pewne braki lub niejasności, organ odwoławczy może i powinien przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie. Nie przesądzając o wartości materiałów przedstawionych przez skarżących w uzupełnieniu odwołania Wojewoda naruszył również art. 107 § 1 i 3 kpa. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ nie odniósł się w ogóle do tychże dowodów. Dlatego w ocenie skarżących Wojewoda nie tylko wydał błędną decyzję, opartą na nieprawdziwym stanie faktycznym, ale dodatkowo decyzja ta nie spełnia wymogów formalnych.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Wielkopolski wniósł o jej oddalenie, wskazując, iż zarzuty oraz okoliczności w niej wskazane nie mają wpływu na wynik niniejszego postępowania administracyjnego z uwagi na brak podstaw prawnych do prowadzenia postępowania o wypłatę odszkodowania. Zdaniem organu przedłożony wraz ze skargą czytelny odpis decyzji o wywłaszczeniu może mieć jedynie wpływ na wynik toczącego się przed Prezydentem Miasta Poznania postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości.

Ustosunkowując się do powyższego skarżący w piśmie z 14 kwietnia 2009r. wskazali, że orzeczenie Prezydium Rady Narodowej m. Poznania z 22 lutego 1965r. niewątpliwie stanowi podstawę prawną wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne mają za zadanie badać legalność zaskarżonych aktów, a więc oceniać, czy odpowiadają one przepisom prawa materialnego i procesowego.

Zaznaczyć należy, że sąd rozpoznając skargę nie jest związany jej granicami. Zgodnie z art. art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Co istotne, w myśl art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowania prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie uznał, wykraczając poza żądania skargi, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta Poznania z dnia [...] września 2008r. zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu organy orzekające w niniejszej sprawie dopuściły się naruszenia przepisów art. 7, art. 8, art. 11, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 i art. 105 § 1 kpa, co mogło mieć istotny wpływ na poczynione ustalenia faktyczne i prawne.

Przypomnieć należy, iż przedmiotem niniejszego postępowania jest kwestia "wypłaty odszkodowania" za wywłaszczoną część nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] oznaczonej niegdyś jako działka nr [...], w chwili orzekania przez organy – działki nr [...],[...] i [...] (dawniej KW nr [...]) o łącznym obszarze 1506 m2. Skarżący zwrócili się bowiem do Prezydenta Miasta Poznania działającego jako starosta miasta na prawach powiatu z wnioskiem o "wypłatę odszkodowania", wskazując, że wywłaszczone na rzecz Skarbu Państwa działki nr [...],[...] i [...] zostały zabudowane, co powoduje, że bezzasadne jest żądanie ich zwrotu.

Zważyć należy, iż przepis art. 132 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) obowiązujący w dacie wydania zaskarżonej decyzji przewiduje, że zapłata odszkodowania następuje jednorazowo, w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu podlega wykonaniu, z zastrzeżeniem ust. 1a (dot. spraw, w których wydano odrębną decyzję o odszkodowaniu). Wysokość odszkodowania ustalona w decyzji podlega waloryzacji na dzień jego zapłaty. Waloryzacji dokonuje organ, osoba lub jednostka organizacyjna zobowiązana do zapłaty odszkodowania (art. 132 ust. 3 u.g.n.). Waloryzacja dotyczy zatem sytuacji, gdy odszkodowanie nie zostanie wypłacone w terminie.

Zważywszy, iż skarżący składając wniosek o "wypłatę odszkodowania" twierdzili, że wspomniana część nieruchomości została wywłaszczona jej współwłaścicielom S. K. i H. Ś. (którego następcami prawnymi są S. Ś. (następnie K.), S. Ś. i K. Ś.-H.), oraz że została ona następnie zabudowana w części dotyczącej działek nr [...],[...] i [...], a odszkodowania z tego tytułu nie wypłacono, organy orzekające zobowiązane były – mając na względzie art. 132 ust. 3 u.g.n. - ustalić, czy doszło do wywłaszczenia wspomnianych działek, a jeżeli tak, to czy w decyzji o wywłaszczeniu ustalono odszkodowanie z tego tytułu i czy następnie odszkodowanie to zostało wypłacone. W przypadku bowiem ustalenia, że doszło do wywłaszczenia przedmiotowej części nieruchomości za odszkodowaniem zgodnie z decyzją w tym przedmiocie i ustalenia, że cel wywłaszczenia został zrealizowany, ale nie wypłacono odszkodowania, organy winny dokonać waloryzacji odszkodowania na dzień jego wypłaty.

Ustawodawca w przepisie art. 132 ust. 3 u.g.n. przyjął bowiem, że wartość rzeczywiście wypłaconego odszkodowania ma odpowiadać wartości nabywczej odszkodowania ustalonego w decyzji o wywłaszczeniu, a nie wartości nominalnej. Tylko takie uregulowanie odpowiada bowiem konstytucyjnej zasadzie słusznego odszkodowania. (T. Woś, Wywłaszczenie nieruchomości i ich zwrot, Warszawa 2007, s. 183). Waloryzacja odszkodowania następuje zawsze od momentu jego ustalenia (daty wydania decyzji wywłaszczeniowej lub odrębnej decyzji o ustaleniu odszkodowania) do dnia zapłaty odszkodowania, bez względu na to, czy podmiot zobowiązany opóźnia się w jego zapłacie (M. Szalewska, Wywłaszczenie nieruchomości, Toruń 1999, s. 286).

Stwierdzić należy więc, że skarżący składając w dniu 14 maja 2008r. wniosek o "wypłatę odszkodowania" wnieśli de facto o waloryzację ustalonego, ale niewypłaconego odszkodowania.

Celem powyższych wyjaśnień sądu było wskazanie, jaki był zakres przeprowadzonego postępowania administracyjnego, a przez to, jakie obowiązki ciążyły na organach rozpoznających sprawę.

Przechodząc do oceny działań organów orzekających w niniejszej sprawie stwierdzić należy, iż nie miały one w żadnym razie cech dobrej administracji.

W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że organy naruszyły określoną w art. 7 kpa zasadę prawdy obiektywnej, zgodnie z którą w toku postępowania organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Z zasady tej wynika obowiązek organów zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 kpa). Dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 kpa). Jak już wyżej wskazano najistotniejszą okolicznością niniejszej sprawy było ustalenie, czy działka nr [...] (dawna działka nr [...]) została wywłaszczona S. Ś. (K.) i H. K., czy w decyzji o wywłaszczeniu ustalono odszkodowanie z tego tytułu, a jeśli tak to czy odszkodowanie to im wypłacono. Organy obu instancji zamiast ustalić rzeczywistą sytuację prawną przedmiotowej nieruchomości oparły swoje rozstrzygnięcia na decyzji Komisji Odwoławczej Do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia 22 października 1964r., którą to uchylono decyzję o wywłaszczeniu i odszkodowaniu za wywłaszczoną nieruchomość oraz umorzono postępowanie. W konsekwencji bezkrytycznie przyjęły, że do wywłaszczenia nie doszło i w tej sytuacji postępowanie o "wypłatę odszkodowania" stało się bezprzedmiotowe. Organy nie podjęły jakichkolwiek kroków by zbadać, czy w okresie późniejszym tj. po wydaniu decyzji z 22 października 1964r. doszło do wywłaszczenia działki nr [...]. W tym celu powinny były przynajmniej zwrócić się do Sądu Rejonowego w P. o przesłanie dokumentów z księgi wieczystej przedmiotowej nieruchomości.

Co więcej w postępowaniu odwoławczym Wojewoda całkowicie pominął dowody przedłożone przez wnioskodawców. W dniu 15 grudnia 2008r. złożyli oni fotokopie orzeczenia z 22 lutego 1965r. o wywłaszczeniu przedmiotowej nieruchomości i ustaleniu odszkodowania oraz zawiadomienie Sądu Rejonowego w P. z dnia 18 maja 1995r. Organ miał zaś obowiązek potraktować przedłożone fotokopie jako dowody w sprawie i dokonać ich oceny. Stosownie bowiem do przepisu art. 75 § 1 dowodem może być wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Obowiązany był też w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnić, dlaczego odmówił dowodom tym wiarygodności oraz dlaczego uznał za udowodnione okoliczności wynikające z decyzji z 22 października 1964r. (art. 107 § 3 kpa). Takich rozważań jednak zabrakło. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewoda całkowicie pominął dowody przedłożone przez skarżących.

Oczywiste jest zatem, że przedstawione powyżej działania organów obu instancji nie odpowiadają zasadom pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 kpa) oraz przekonywania (art. 11 kpa). Organy powinny nie tylko w sposób rzetelny przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia stanu faktycznego, ale też wyczerpująco przedstawić motywy swych decyzji, wskazując przy tym, dlaczego nie zgadzają się ze stanowiskiem stron. W sytuacji bowiem, w której strona postępowania przypisuje określonym zdarzeniom, faktom czy okolicznościom decydujące dla wyniku sprawy znaczenie, będzie naruszać prawo i uchybiać zasadzie przekonywania i wyjaśniania sformułowanej w art. 11 kpa takie niekorzystne dla strony rozstrzygnięcie organu, które w uzasadnieniu nie będzie odnosiło się w sposób rzeczywisty do przedstawionych argumentów (por. wyrok WSA w Warszawie z 21 marca 2007r., VI SA/Wa 62/07, Lex nr 329705).

Mając na względzie, że organy I i II instancji przyjęły w oparciu o powołaną wyżej decyzję z 22 października 1964r., że nie doszło do wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości, nie dokonując przy tym oceny później wydanej decyzji z 22 lutego 1965r. o jej wywłaszczeniu i ustaleniu odszkodowania, ani pozostałych dokumentów księgi wieczystej Sąd stwierdza, że wykazane powyżej naruszenia przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Jeżeli bowiem przy ponownym rozpoznaniu sprawy okaże się, że w rzeczywistości doszło do wywłaszczenia za odszkodowaniem przedmiotowej nieruchomości (obecnie działek [...],[...] i [...]), jednocześnie odszkodowania tego nie wypłacono, a cel wywłaszczenia został zrealizowany, organy zobowiązane będą w oparciu o przepis art. 132 ust. 3 u.g.n. do wydania decyzji o wypłacie zwaloryzowanego odszkodowania.

Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i 3 p.p.s.a. i § 3 ust. 1 i § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.), zaś o wykonalności zaskarżonej decyzji w oparciu o przepis art. 152 p.p.s.a.

Organy orzekając ponownie powinny – mając na uwadze treść art. 153 p.p.s.a. - zastosować się do powyższych wytycznych Sądu.

/-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ B. Drzazga /-/ A. Łaskarzewska