Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 176/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-08-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6213 Inne  świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 94 ust. 1 w zw. z art. 95 ust. 1 pkt 2 i art. 88 ust. 1
journal: Dz.U. 2011 nr 287 poz 1687
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant St. sekretarz sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z dnia ... 2014r. Nr ... w przedmiocie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 15 października 2014 r. policjant asp. sztab. R. M. zwrócił się do Komendanta Miejskiego Policji [...] z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w związku z zakupem domu położonego w L. przy [...], w którym wnioskodawca zamieszkał wraz z rodziną w dniu 30 grudnia 2013 r. Do wniosku dołączył kopię aktu notarialnego rep. A nr [...] z dnia 30 grudnia 2013 r. oraz odpis zwykły księgi wieczystej – stan na dzień 6 października 2014 r.

W wyniku rozpoznania wniosku Komendant Miejski Policji [...] decyzją nr [...] z dnia 30 października 2014 r., wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), art. 90, art. 94 ust. 1, art. 95 ust. 1 pkt 2 i 3 w zw. z art. 88 ust. 1, art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 297, poz. 1687 ze zm. dalej: u.p.), § 1, § 2, §3 ust. 1, § 3a ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu przez policjantów (Dz. U. Nr 131, poz. 1468 ze zm.), rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. z 2013 r. poz. 1170 ze zm.), odmówił przyznania asp. szt. R. M. pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu 14 października 2014 r. R. M. złożył wniosek o przyznanie pomocy na uzyskanie lokalu mieszkalnego położonego w L. przy [...] Jednocześnie oświadczeniem mieszkaniowym do ustalenia uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz jego wysokości z dnia 21 stycznia 2014 r. powiadomił, że na podstawie aktu notarialnego nr [...] w dniu 30 grudnia 2013 r. kupił wspomniane mieszkanie. Komendant Miejski Policji zauważył, że wniosek o przyznanie pomocy finansowej policjant złożył dopiero w dniu 14 października 2014 r., w którym to dniu miał już zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, o których mowa w art. 95 ust. 1 pkt 2 i 3 u.p., a zatem wyklucza to go z grona policjantów, którzy mogą uzyskać prawo do pomocy finansowej. Wyjaśnił, ze zgodnie z art. 94 u.p. policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość. Oznacza to, że pomoc ta nie przysługuje funkcjonariuszowi, który składając wniosek posiada (mieszka, zajmuje) taki lokal lub dom w zakresie odpowiadającym co najmniej przysługującej powierzchni mieszkalnej.

R. M., reprezentowany przez pełnomocnika adw. W. W. wniósł odwołanie od powyższej decyzji Komendanta Miejskiego Policji [...], żądając przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka A. D. oraz uchylenia zaskarżonej decyzji i przyznanie mu pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego zgodnie z wnioskiem. Odwołujący zarzucił organowi I instancji naruszenie art. 94 ust. 1 u.p. poprzez błędne przyjęcie, że możliwość uzyskania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego oceniana jest na dzień złożenia wniosku z pominięciem wykładni celowościowej tego przepisu, która wskazuje, że uzyskanie lokalu oznacza jedynie cel, na który ta pomoc jest przeznaczona, bez ograniczenia czasowego składania wniosku. Ponadto strona zarzuciła naruszenie przepisów postępowania (art. 8 w zw. z art. 9 k.p.a.) poprzez odmowę przyznania żądanego świadczenia pomimo, iż wieloletnia praktyka przyznawania tej pomocy w Komendzie Miejskiej Policji [...] była odmienna – wystarczył sam fakt spełniania warunków określonych w art. 94 ust. 1 u.p., bez względu na dzień składania wniosku, o czym odwołujący był informowany przez odpowiedzialnego pracownika organu. W motywach odwołania wskazano, że skoro zgodnie z § 3 ust. 2 rozporządzenia w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (...) do wniosku o pomoc finansową dołącza się odpowiednie dokumenty, w tym: wyciąg z księgi wieczystej oraz umowę kupna lokalu sporządzoną w formie aktu notarialnego, czyli dokumenty potwierdzającej nabycie własności lokalu, to na mocy art. 94 ust. 1 u.p. nie powinno się ograniczać czasu, w jakim pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego ma być przyznana. Zdaniem strony wniosek o taką pomoc może zostać złożony w każdym czasie, albowiem pomoc ta winna być rozumiana jako częściowa rekompensata wydatku, który związany jest z uzyskaniem lokalu mieszkalnego przez funkcjonariusza, niezależnie od tego, czy funkcjonariusz samodzielnie wcześniej wyłożył określone środki na zakup, czy też wstrzymał się z zakupem lokalu do czasu rozpoznania wniosku. Odwołujący podniósł też, że w tej sprawie konsultował się ze specjalistą Wydziału Wspomagającego KMP [...] odpowiedzialną za sprawy mieszkaniowe policjantów A. D., która poinformowała go, że przedmiotowy wniosek może zostać złożony także po nabyciu nieruchomości, nie później niż w terminie 10 lat (przedawnienie). W związku z tym strona działała w dobrej wierze i nie powinna ponosić negatywnych konsekwencji zmiany wykładni art. 94 ust. 1 u.p., gdyż stanowi to rażące naruszenie zasady pogłębiania zaufania do organów administracji. Dlatego strona wniosła o przesłuchanie świadka A. D., co ma na celu wyjaśnienie powyższych okoliczności.

Po rozpatrzeniu powyższego odwołania [...] Komendant Wojewódzki Policji [...] ([...]KWP) decyzją nr [...] znak: [...] z dnia 24 grudnia 2014 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W motywach rozstrzygnięcia wyjaśnił, że zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 88 u.p., policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej. Realizacja tego prawa może nastąpić poprzez przydział lokalu mieszkalnego (art. 90 u.p.), bądź przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu rodzinnego (art. 94 ust. 1 u.p.). Do tego czasu policjant w służbie stałej może otrzymywać równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego (art. 92 ust. 1 u.p.). Organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż uprawnienia policjanta do lokalu mieszkalnego lub pomocy finansowej na jego uzyskanie nie mogą być analizowane bez uwzględnienia treści art. 95 ust. 1 u.p., który określa, że policjant nie może uzyskać przydziału lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej w przypadku m.in. posiadania w miejscowości, w której pełni służbę, bądź miejscowości pobliskiej, lokalu mieszkalnego odpowiadającego co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej (pkt 2). W konsekwencji, zdaniem WKWP, policjantowi w służbie stałej mającemu zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, w sposób określony w art. 95 ust. 1 pkt 2 i 3 u.p., nie przysługuje prawo do przydziału lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, ani pomoc finansowa na jego uzyskanie, o której mowa w art. 94 ust. 1 u.p.

Organ II instancji dodał, że najważniejszym dla ziszczenia się przesłanki warunkującej uzyskanie pomocy finansowej m.in. na zakup lokalu mieszkalnego, jest ustalenie, czy w dacie składania wniosku funkcjonariusz ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Ocena, czy funkcjonariusz spełnia przesłanki do pomocy finansowej powinna uwzględniać stan na dzień wszczęcia postępowania tj. na dzień złożenia wniosku o przyznanie pomocy. Ocena ta powinna polegać na zbadaniu, czy w dacie złożenia wniosku funkcjonariusz miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe tzn. czy posiadał lokal mieszkalny lub dom nadający się do zamieszkania w zakresie odpowiadającym co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej. [...]KWP stwierdził, że w dniu złożenia wniosku (15.10.2014 r.) strona zamieszkiwała już w nabytym lokalu mieszkalnym od dnia 30 grudnia 2013 r., co wynika z samej treści wniosku, czy przy czym lokal ten spełniał przysługujące policjantowi normy zaludnienia. W tej sytuacji stronie w dniu złożenia wniosku nie przysługiwało już prawo d przydziału lokalu mieszkalnego, bowiem jego potrzeby mieszkaniowe były zaspokojone. Zatem nie należała mu się też pomoc na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Organ odwoławczy dodał, że prawo policjanta do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego jest wyraźnie powiązane z przesłanką niezaspokojenia potrzeby mieszkaniowej. Nie stanowi przywileju, lecz zostało wprowadzone w interesie służby, uwagi na daleko idącą dyspozycyjność funkcjonariuszy Policji. Celem bowiem jest to, aby policjant w służbie stałej mieszkał w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej. Zaspokojenie jego potrzeb mieszkaniowych ma mieć charakter pomocniczy, związany z należytym funkcjonowaniem organów bezpieczeństwa i porządku publicznego, nie zaś z zaspokojeniem potrzeb mieszkaniowych każdego funkcjonariusza.

Odnosząc się do zarzutu strony, iż złożenie wniosku dopiero w dniu 15 października 2014 r. spowodowane było uzyskaniem od A. D. – pracownika Wydziału Wspomagającego KMP [...], jeszcze przed nabyciem lokalu mieszkalnego, informacji, że wniosek taki może zostać złożony po uzyskaniu lokalu mieszkalnego, organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż informacja ta nie była udzielania w toku postępowania, a praktyka stosowana przez KMP [...] w zakresie przyznawania pomocy finansowej już po uzyskaniu lokalu mieszkalnego nie ma znaczenia w sytuacji w indywidualnej sprawie R. M. rozpatrywanej wyłącznie w oparciu o okoliczności sprawy, a nie innych postępowań. Organ II instancji wskazał, że wiedząc o istnieniu wcześniejszych praktyka stojących w sprzeczności z orzecznictwem sądowoadministracyjnym, nie widzi podstaw do przesłuchania świadka A. D.. Zgodnie z art. 78 § 1 k.p.a. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu organ obowiązany jest uwzględnić tylko wówczas, gdy stwierdzi, że przedmiotem dowodu byłaby okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Ponadto [...]KWP wskazał, że strona w dniu 9 kwietnia 2014 r. jako przełożony Wydziału Prewencji KP P. zapoznał się z pismem [...]KWP [...] z dnia 12 lutego 2014 r., w którym zwrócono uwagę na niewłaściwą interpretację 10-letniego okresu przedawnienia, w związku z czym organ odwoławczy nie dał wiary twierdzeniom strony, że działała w dobrej wierze. Od kwietnia 2014 r. strona miała wiedzę o błędach we wcześniejszych informacjach, a mimo to wniosku nie złożyła, czekając do 15 października 2014 r. Zdaniem organu II instancji wpływ na to mógł mieć fakt zmiany stanowiska i zaszeregowania policjanta w 9 grupie od dnia 1 października 2014 r., co spowodowało możliwość ubiegania się przez stronę o dodatkową jedną normę zaludnienia i mogłoby mieć wpływ na zwiększenie kwoty pomocy finansowej. Reasumując [...]KWP stwierdził, że nie podziela zarzutu naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

R. M. reprezentowany przez adw. W. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na powyższą decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji [...], zarzucając organowi naruszenie:

1) prawa materialnego - art. 94 ust. 1 u.p. poprzez jego błędną wykładnię,

2) przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy:

- art. 8 w zw. z art. 9 k.p.a. poprzez nieuwzględnienia wieloletniej praktyki w KMP [...] przyznawania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego bez względu na datę złożenia wniosku,

- art. 10 § 1 w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku o przesłuchanie świadka A. D. i tym samym uniemożliwienie stronie czynnego udziału w postępowaniu i dowiedzenia swojej racji, co do tego, że organ I instancji naruszył zasadę lojalności i zaufania poprzez zmianę dotychczasowej praktyki orzeczniczej,

- art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że skoro skarżący zapoznał się w dniu 14 lipca 2014 t. z treścią dokumentu zawierającego zmiany rzekomo błędnej praktyki przyznawania pomocy finansowej, to działał w złej wierze, w sytuacji, gdy organ zmienił praktykę, czy obciążył stronę, niezależnie od tego, w jakiej dacie strona złożyła wniosek.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie na jego rzecz od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, jakoby uzyskanie informacji od uprawnionego pracownika nie miało wpływu na sposób postępowania skarżącego w związku ze wszczęciem postępowania o uzyskanie pomocy finansowej. Wskazano, że skoro praktyka udzielania pomocy finansowej uległa zmianie już po zakupie przez skarżącego mieszkania to w efekcie skarżący został obciążony negatywnymi konsekwencjami wcześniej rzekomo błędnej praktyki obowiązującej w tym zakresie, a o której R. M. został poinformowany przez uprawnionego pracownika. Bez znaczenia jest, zdaniem skarżącego, czy wniosek o przyznanie pomocy finansowej złożyłby w kwietniu, czy w październiku 2014 r., skoro organ zaprzestał dotychczasowej praktyki uznawania, że funkcjonariusze mają 10-letni termin na złożenie wniosku (co miały potwierdzić zeznania świadka). Okoliczność ta nie mogła mieć znaczenia, skoro skarżący nabył mieszkanie zarówno przed zmianą praktyki orzeczniczej w KMP [...] w tym zakresie, jak i przed złożeniem wniosku. W opinii skarżącego organ II instancji obarczył jego negatywnymi konsekwencjami działań podjętych w dobrej wierze i zgodnie z instrukcjami wewnętrznymi, co stanowi rażące naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

Skarżący podniósł też, że odmawiając przesłuchania świadka organ odwoławczy ograniczył stronie prawo do czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.), które przejawia się m.in. w prawie do czynnego kształtowania stanu faktycznego przez stronę poprzez prawo żądania przeprowadzenia dowodów (art. 78 k.p.a.). Jego zdaniem WKWP nie ma racji, że dowód ten nie miał znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, albowiem zeznania świadka służyłyby wyjaśnieniu, że skarżący został poinformowany o obowiązującej procedurze i konieczności podjęcia stosownych kroków celem uzyskania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego.

Odnosząc się do powołanego przez organ odwoławczy orzecznictwa sądów administracyjnych strona podniosła, iż jest ono nieścisłe, albowiem istnieje szereg orzeczeń, w których stosując wykładnię celowościową przepisu art. 94 ust. 1 u.p. sądy uznały, że uprawnienie do pomocy należy oceniać na dzień nabycia doku (lokalu), niezależnie od daty złożenia wniosku. Podobne stanowisko zajął też Rzecznik Praw Obywatelskich. Ponadto skarżący przytoczył argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi [...] Komendant Wojewódzki Policji [...] wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie przed Sądem pełnomocnik skarżącego wskazał, że dotychczasowa praktyka udzielania pomocy finansowej funkcjonariuszom pozwalała na składanie wniosków o przyznanie pomocy w ciągu 10 lat od nabycia lokalu mieszkalnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga okazała się niezasadna, albowiem wydane w niniejszej sprawie decyzje organów obu instancji są zgodne z prawem.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia 24 grudnia 2014 r., utrzymująca w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji w P. z dnia 30 października 2014 r. odmawiającą R. M. przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego.

Materialnoprawną podstawą decyzji wydanych w niniejszej sprawie były przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 297, poz. 1687 ze zm. dalej: u.p.). Zasadniczy spór pomiędzy organami obu instancji a stroną skarżącą dotyczy wykładni przepisu art. 94 ust. 1 u.p., co do znaczenia daty wystąpienia przez policjanta z wnioskiem o pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego względem daty nabycia lokalu mieszkalnego przez policjanta w miejscowości, w której pełni on służbę lub w miejscowości pobliskiej. Skarżący stoi na stanowisku, że możliwość uzyskania pomocy określonej w tym przepisie nie powinna być oceniana na dzień złożenia wniosku, lecz powinno się uwzględnić, że uzyskanie lokalu oznacza jedynie cel, na który pomoc ta jest przeznaczona, bez ograniczenia czasowego składania wniosku. Z kolei organy orzekające przyjęły, że uprawnienia policjanta do lokalu mieszkalnego lub pomocy finansowej na jego uzyskanie powinny być analizowane z uwzględnieniem treści art. 95 ust. 1 u.p., z którego wynika, że policjant nie może uzyskać przydziału lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej m.in. w przypadku posiadania w miejscowości, w której pełni służbę, bądź miejscowości pobliskiej, lokalu mieszkalnego odpowiadającego co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej. W konsekwencji zdaniem organów należy przyjąć, że policjantowi w służbie stałej mającemu zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscowości, w której pełni służbę lub miejscowości pobliskiej, w sposób określony w art. 95 ust. 1 pkt 2 i 3 u.p., nie przysługuje prawo do przydziału lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, ani pomoc finansowa na uzyskanie lokalu, o której mowa w art. 94 ust. 1 u.p.

Sąd orzekający w niniejszym składzie przychyla się do stanowiska organów orzekających. W ocenie Sądu wyjaśnienia wymaga charakter prawny instytucji pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, o której mowa w art. 94 ust. 1 u.p. Przepis ten określa, że policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość.

Aby wyjaśnić uregulowaną w powołanym przepisie instytucje pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego odwołać należy się do poglądu wyrażonego w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 maja 2001 r. sygn. akt SK 1/00 (publ. OTK z 2001 r., nr 4, poz. 84), w sprawie, w której rozważano prawa funkcjonariusza Policji do równego traktowania go przez władze publiczne w zakresie pomocy finansowej dla funkcjonariuszy Policji na uzyskanie lokalu mieszkalnego. W powołanej sprawie, analogicznie jak w sprawie niniejszej, skarżącemu mimo, że wykupił mieszkanie na własność nie przysługiwała bowiem przewidziana w art. 94 ust. 1 u.p. pomoc finansowa na uzyskanie mieszkania, chociaż nie otrzymał on mieszkania na podstawie decyzji administracyjnej. Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że "szczególna pomoc w uzyskaniu mieszkania przez policjantów uzasadniona jest dążeniem do zapewnienia policjantowi możliwości zamieszkania w miejscowości, w której pełni służbę. Stanowisko takie zajął także Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale siedmiu sędziów z 29 marca 1999 r. (OPS 1/99, ONSA/1999/3/77). Ustawa o Policji nie formułuje praw podmiotowych wszystkich policjantów do uzyskania pomocy finansowej do nabycia mieszkania na własność, bez względu na to, czy mają oni zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscu pełnienia służby. Powołane przepisy Konstytucji nie obligują też ustawodawcy do zakreślenia tak szerokich ram pomocy udzielanej policjantom w celu zapewnienia im możliwości nabywania mieszkań na własność. Z tych względów zarzut naruszenia zasady równości obywateli wobec prawa wyrażony w art. 32 ust. 1 Konstytucji przez zaskarżone przepisy ustawy o Policji należy ocenić jako bezzasadny". Trybunał zwrócił przy tym uwagę na to, że ratio legis szczególnej pomocy w uzyskaniu mieszkania przez funkcjonariusza Policji wynika z art. 88 ust. 1 u.p. Pomoc ta została wprowadzona w interesie służby, z uwagi na daleko idącą dyspozycyjność funkcjonariuszy Policji. Z przepisem art. 88 ust. 1 u.p. koresponduje powołany już art. 95 pkt 2 i 3 u.p., wyłączający z grona policjantów którym przydziela się lokal mieszkalny na podstawie decyzji administracyjnej tych policjantów, którzy posiadają w miejscowości w której pełnią służbę lub pobliskiej odpowiedni lokal mieszkalny oraz tych, których małżonek posiada taki lokal mieszkalny.

W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, stanowisko powyższe jest przekonujące i zostało potwierdzone w późniejszym orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyroki NSA z dnia 5 lutego 2015 r., I OSK 2869/13, z dnia 1 kwietnia 2015 r., I OSK 1654/13, z dnia 5 lutego 2015 r., I OSK 2120/13, dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), jak również w uchwaleskładu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 2009 r., sygn. akt I OPS 7/08 (ONSAiWSA z 2009 r., nr 6, poz. 66). Choć uchwała ta odnosi się do innej pragmatyki służbowej – funkcjonariuszy Służby Granicznej, to regulacje prawne co do pomocy finansowej dla tychże funkcjonariuszy nie różnią się od unormowań określonych w ustawie o Policji. Dlatego warto wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale tej stwierdził, że przedmiotowa pomoc finansowa nie została ukształtowana jako prawo z tytułu samego pełnienia służby w charakterze funkcjonariusza Służby Więziennej (odpowiednio Policji). Nie może być też ona uznawana za dodatkowy przywilej tej grupy zawodowej, co musiałoby budzić uzasadnione wątpliwości z punktu widzenia zasady równego traktowania obywateli. Zwrócił na to uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 29 marca 1999 r. sygn. akt OPS 1/99 (ONSA 1999, z. 3, poz. 77) oraz Trybunał Konstytucyjny w powołanym wyżej wyroku z dnia 14 maja 2001 r. sygn. akt SK 1/00.

Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 29 marca 1999 r. wyjaśnił, że stosownie do przepisu art. 94 ust. 1 w zw. z art. 88 ust. 1 u.p. policjantowi nie przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu, jeżeli policjant nie ma prawa do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego, określonego w art. 90 u.p., w drodze decyzji administracyjnej, ponieważ posiada inny odpowiedni lokal mieszkalny w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej (art. 95 u.p.). Stwierdził również, co stwierdziły organy orzekające w niniejszej sprawie, a Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie również podziela, że pomoc finansowa dla policjanta, o której mowa w art. 94 ust. 1 u.p. jest konsekwencją niezrealizowania uprawnienia do otrzymania lokalu mieszkalnego, określonego w art. 90 u.p., na 94 ust. 1 u.p. przemawia sama istota prawa policjanta do lokalu, o którym mowa w art. 88 ust. 1 u.p. Stanowi on, że policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Celem tego przepisu jest niewątpliwie to, ażeby policjant w służbie stałej mieszkał w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej. Z tym celem, a nie przywilejem, związane jest prawo, o którym mowa w art. 88 u.p. Oznacza to, że jeżeli policjant ma odpowiednie mieszkanie w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, to cel przepisu jest osiągnięty, a wobec tego nie powstaje prawo do lokalu, o którym mowa w art. 88 u.p. Ponadto NSA wskazał, że pomoc finansowa nie jest świadczeniem udzielanym z urzędu, lecz na wniosek funkcjonariusza. Dopiero po złożeniu wniosku wraz z wymaganą dokumentacją oraz może prowadzić postępowanie w sprawie przyznania takiej pomocy. A zatem kwestia, czy dany funkcjonariusz spełnia przesłanki do otrzymania takiego świadczenia, może być rozważana tylko po zgłoszeniu roszczenia, a nie na dzień nabycia domu (lokalu). Ocena, czy funkcjonariusz spełnia przesłanki uzyskania pomocy finansowej, powinna uwzględniać stan na dzień wszczęcia postępowania.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że skoro bezspornym jest, że skarżący wystąpił o pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego w dniu 15 października 2014 r., a we wniosku oświadczył i zaświadczył wypisem z aktu notarialnego rep. A nr 14.[...], że od dnia 30 grudnia 2013 r. jest właścicielem (wspólnie z małżonką A. M.) lokalu mieszkalnego położonego w L. przy ul. [...] nr [...] o pow. [...] m2, to prawidłowo organy obu instancji uznały, że brak jest podstaw przyznania stronie żądanej pomocy finansowej. Skarżący bowiem w dacie złożenia wniosku i wszczęcia postępowania dotyczącego uzyskania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego posiadał w rozumieniu art. 95 ust. 1 pkt 2 u.p. lokal mieszkalny, a tym samym miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe.

W ocenie Sądu bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy miała okoliczność podnoszona przez stronę skarżącą, iż przepis § 3 ust. 2 rozporządzenia w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (...) określa, iż do wniosku o pomoc finansową dołącza się odpowiednie dokumenty, w tym: wyciąg z księgi wieczystej oraz umowę kupna lokalu sporządzoną w formie aktu notarialnego, czyli dokumenty potwierdzającej nabycie własności lokalu. Zdaniem skarżącego, skoro ów przepis przewiduje, że do wniosku o przyznanie pomocy na uzyskanie lokalu mieszkalnego składa się m.in. dokumenty potwierdzające nabycie prawa własności lokalu, to na mocy art. 94 ust. 1 u.p. nie powinno się ograniczać czasu, w jakim pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego ma być przyznana. Sąd stoi na stanowisku, że ów przepis rozporządzenia reguluje jedynie formalne wymogi wniosku o pomoc finansową na uzyskanie lokalu, natomiast nie przekreśla zasad udzielania tego rodzaju pomocy wynikających z regulacji ustawowych. W szczególności treść wspomnianej regulacji nie pozbawia funkcjonariusza Policji możliwości wystąpienia o pomoc finansową jeszcze przed nabyciem lokalu lub domu (por. wyrok NSA z dnia 1 kwietnia 2015 r., I OSK 1654/13, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zdaniem Sądu chybiony jest zarzut skargi jakoby organy orzekające dopuściły się naruszenia przepisów art. 8 i art. 9 k.p.a. poprzez odmowę przyznania żądanej pomocy finansowej i nieuwzględnienie okoliczności, iż strona przed wszczęciem postępowania została poinformowana przez odpowiedzialnego pracownika organu o możliwości złożenia wniosku o przedmiotową pomoc finansową również po uzyskaniu lokalu mieszkalnego, nie później niż w terminie 10 lat od jego uzyskania. Pierwszy z przepisów statuuje w postępowaniu administracyjnym zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy publicznej poprzez prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Przepis art. 9 k.p.a. zawiera zasadę informowania stron wyrażającą się w ten sposób, że organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Zważyć należy, iż obie zasady dotyczą postępowania administracyjnego od jego wszczęcia do zakończenia. Zatem w sytuacji, gdy postępowanie wszczynane jest – jak w niniejszej sprawie – na wniosek strony, to od tego momentu organy orzekające zobowiązane są do działania z poszanowaniem powołanych zasad. Prawo do informacji (art. 9 k.p.a.), jak i zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy publicznej (art. 8 k.p.a.) nie mają charakteru nieograniczonego, gdyż ograniczone są tylko i wyłącznie do praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 lipca 2014 r., V SA/Wa 593/14, Lex nr 14936461). Ponadto należy pamiętać, na co trafnie zwrócił uwagę organ odwoławczy, że organy orzekające związane są – w myśl zasady legalności (art. 7 k.p.a.) – obowiązującymi przepisami prawa materialnego. Skoro zatem na mocy przepisów ustawy o Policji (art. 94 ust. 1 w zw. z art. 95 ust. 1 pkt 2 i art. 88 ust. 1 u.p.) nie można było uwzględnić wniosku skarżącego, to brak było podstaw do badania, czy przed wszczęciem przedmiotowego postępowania R. M. został błędnie pouczony przez odpowiedzialnego pracownika organu I instancji o możliwości złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w okresie 10 lat od nabycia lokalu. W tym kontekście bez znaczenia jest również jaka była dotychczasowa praktyka orzecznicza organów Policji, jak i zarzut, iż skarżącego z naruszeniem art. 10 § 1 w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. pozbawiono prawa do czynnego udziału w postępowaniu poprzez oddalenie wniosku o przesłuchanie świadka A. D., która rzekomo przed wszczęciem postępowania w niniejszej sprawie pouczyła R. M. o możliwości złożenia wniosku o przyznanie przedmiotowej pomocy w okresie 10 lat od nabycia lokalu. Zważyć należy, iż zgodnie z art. 78 § 1 k.p.a. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Skoro zaś okoliczność, czy skarżący został, czy nie został pouczony przed wszczęciem postępowania w niniejszej sprawie o terminie złożenia wniosku nie miała znaczenia dla sprawy, albowiem organy związane były obowiązującymi przepisami ustawy o Policji, to nie można przyjąć, że odmowa uwzględnienia wspomnianego wniosku dowodowego strony pozbawiła ją możności udziału w którymkolwiek stadium postępowania w rozumieniu art. 10 § 1 k.p.a. Strona miała możliwość wypowiedzenia się na każdy etapie postępowania co do zebranych dowodów i materiałów.

Sąd nie podzielił też zarzutu strony skarżącej naruszenia przez organ odwoławczy przepisów art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez – jak wskazano – błędne przyjęcie, że skoro skarżący zapoznał się 14 lipca 2014 r. z treścią dokumentu zawierającego zmiany rzekomo błędnej praktyki przyznawania pomocy finansowej to oznacza, że działał w złej wierze, skoro to działanie organu doprowadziło do zmiany praktyki, którymi to konsekwencjami został obciążony skarżący, niezależnie od tego,, w jakie dacie złożyłby wniosek. W ocenie Sąd okoliczność ta, w świetle powyższego, a w szczególności wobec jasnego brzmienia art. 94 ust. 1 w zw. z art. 95 ust. 1 pkt 2 i art. 88 ust. 1 u.p. w kontekście zasady legalności (art. 7 k.p.a.), nie mogła mieć wpływu na wynik sprawy. Nawet bowiem jeżeliby przyjąć, że skarżący dopiero w dniu 14 lipca 2014 r. dowiedział się o zmianie praktyki orzeczniczej Komendanta Miejskiego Policji [...] w zakresie terminu złożenia wniosku względem nabycia lokalu mieszkalnego, a więc po dacie zamieszkania i uzyskania prawa do lokalu mieszkalnego położonego w L. przy [...] to nie zmienia to wykładni przepisów art. 94 ust. 1 w zw. z art. 95 ust. 1 pkt 2 i art. 88 ust. 1 u.p., zgodnie z wyjaśnieniami organów I i II instancji, które Sąd w pełni podziela, że policjant może uzyskać pomoc finansową do lokalu mieszkalnego w sytuacji, gdy w dacie wszczęcia postępowania nie posiada w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego. W sytuacji zaś, gdy skarżący prawo do ww. lokalu mieszkalnego posiadał już 30 grudnia 2013 r., bez znaczenia jest okoliczność, że przeszło pół roku później dowiedział się o zmianie praktyki orzeczniczej organu I instancji.

Mając powyższe na względzie, uznając, że decyzje organów obu instancji zostały wydane zgodnie z prawem, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.