Postanowienie NSA, sygn. akt II OZ 533/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-05-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 61  par. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny, w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 lutego 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 2642/15 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej postanawia: oddalić zażalenie


UZASADNIENIE

[...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] września 2015 r. znak: [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej w wysokości 6.000 zł za prowadzenie działalności w barze gastronomicznym niezgodnie z decyzją o zatwierdzeniu zakładu oraz wbrew decyzji nakazującej zawieszenie działalności gastronomicznej.

W piśmie z 8 stycznia [...] Sp. z o.o. wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku Spółka wskazała, że skarżona decyzja jest wadliwa i nie powinna się ostać. Wykonanie decyzji może wyrządzić Spółce znaczną szkodę i spowodować trudne do odwrócenia skutki. Obecna sytuacja finansowa Spółki nie jest dobra, w okresie od stycznia do września 2015 r. Spółka nie przynosiła żądnych zysków, a ponosiła głównie straty w wysokości netto 249.474,38 zł. Znaczna część kosztów Spółki to wydatki związane z modernizacją lokalu, wynagrodzeniem za usługi świadczone na rzecz Skarżącej, wynagrodzenie dla osób zatrudnionych przez Skarżącą. Skarżąca w świetle obecnego rachunku zysków i strat nie jest w stanie uiścić kwoty 6.000 zł. Wykonanie decyzji skutkować będzie pogłębieniem się już trudnej sytuacji finansowej, bowiem Spółka nie będzie mogła regulować i tak już od dawna wymagalnych należności wobec wierzycieli. Zaistnienie takiej sytuacji może prowadzić do braku płynności finansowej Spółki a nawet do likwidacji przedsiębiorstwa. Wykonanie decyzji jest zatem realnym zagrożeniem dla istniejącej sytuacji ekonomicznej Skarżącej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 29 lutego 2016 r., na podstawie art. 61 § 3 i 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), - dalej p.p.s.a. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że skarżąca Spółka nie wykazała okoliczności, które stanowiłyby w dostatecznym stopniu uprawdopodobnienie istnienia warunków do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Przedmiotem zaskarżonej decyzji, której dotyczy rozpoznawany wniosek o wstrzymanie wykonania, jest nałożona na skarżącą spółkę kara pieniężna. Sąd podzielił stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, iż samo powołanie się na konsekwencje w sferze finansowej nie uprawnia do oceny, iż wykonanie kwestionowanej decyzji skutkować może wyrządzeniem stronie znacznej szkody w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Dla spełnienia przesłanki warunkującej wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu konieczne jest wykazanie, że uszczuplenie majątkowe będzie "znaczne" dla strony skarżącej. Sąd nie może domniemywać, że wykonanie określonego w zaskarżonej decyzji lub postanowieniu obowiązku wiąże się z poniesieniem straty, która będzie dla strony znacząca w kontekście jej ogólnej sytuacji majątkowej. Samo powołanie się na wysokość kary w stosunku do "aktualnej sytuacji" finansowej, nie zwalnia strony z obowiązku szczegółowego uzasadnienia wniosku o wtrzymanie jej wykonania, poprzez wykazanie prostych zestawień przychodu i ponoszonych kosztów, na które się powołuje popartych wyciągiem bankowym Spółki. We wniosku Spółka jedynie bardzo ogólnie wskazała, że uiszczenie kary będzie wiązało się ze znacznym ograniczeniem lub wręcz zakończeniem działalności gospodarczej. Przedstawiona w tym zakresie lakoniczna argumentacja jest niewystarczająca do uznania, że uiszczenie kary wywoła skutki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. Ogólnikowe twierdzenia skarżącej, pozbawione szerszego uzasadnienia, niepoparte faktami ani odnoszącymi się do nich dowodami, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez Sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Sąd podkreślił, że kapitał zakładowy Spółki wykazany w uwierzytelnionym przez pełnomocnika Spółki wydruku z KRS aktualnym na dzień 9 października 2015 r. wynosi 5.000 zł. Wydaje się zatem mało prawdopodobne, że Spółka obracając kwotą łącznie ok. 750.000 zł – koszty działalności operacyjnej nie jest w stanie uiścić kwoty 6.000 zł kary. Spółka nie wykazała skąd pochodzą środki tej wielkości służące obrotowi gospodarczemu Spółki, czy z kredytu czy z innych źródeł. Z dokumentacji (KRS) wynika jedynie dysponowanie przez Spółkę kapitałem zakładowym w wysokości 5.000 zł.

Pismem z dnia 17 marca 2016 r. [...] Sp. z o.o. wniosła zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 29 lutego 2016 r. zarzucając naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez:

1. przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na żądaniu udowodnienia przesłanek wstrzymania wykonalności zamiast, jak wyraźnie stanowi przepis, ich uprawdopodobnienia – wyrażające się m.in. w żądaniu przez Sąd wykazania zestawień przychodu i ponoszonych kosztów popartych wyciągiem bankowym Spółki, podczas gdy Spółka należycie uzasadniła swój wniosek, poparła go faktami i dowodami przedkładając rachunek zysków i strat za okres styczeń- wrzesień 2015 r.,

2. błędne i dowolne przyjęcie, że nie zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody skarżącemu i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków dla skarżącego uzasadniające wydanie postanowienia o wstrzymaniu zaskarżonej decyzji, podczas gdy z przedłożonego rachunku zysków i strat Spółki za okres od stycznia do września 2015 r. wynika, że sytuacja finansowa skarżącej spółki nie jest dobra, a wykonanie zaskarżonej decyzji skutkować będzie wyrządzeniem znacznej szkody skarżącej Spółce i spowodowaniem trudnych do odwrócenia dla Spółki skutków.

Skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia z dnia 29 lutego 2016 r. i wstrzymanie zaskarżonej decyzji z dnia 9 września 2015 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych..

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.

Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy.

Analiza uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wskazuje, że Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej wykładni art. 61 § 3 p.p.s.a. WSA trafnie przyjął, że znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki, jakie mogą powstać w związku z wykonaniem wydanych w sprawie decyzji administracyjnych, należy oceniać w kontekście aktualnej sytuacji finansowej i majątkowej strony skarżącej. W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji w przedmiocie wymierzenia skarżącej spółce kary pieniężnej w wysokości 6 000 zł.

W zaskarżonym postanowieniu Sąd pierwszej instancji uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie mógł zostać uwzględniony, bowiem skarżąca nie przedstawiła swojej sytuacji finansowej i majątkowej w sposób na tyle precyzyjny, aby Sąd doszedł do przekonania, że uiszczenie przez stronę kary pieniężnej przed rozpoznaniem sprawy rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez Sąd pierwszej instancji ocena jest prawidłowa. Przede wszystkim podkreślić należy, że wykonanie aktu administracyjnego nakładającego na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w takim akcie należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonego do sądu administracyjnego aktu uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania aktu nakładającego obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. Strona - chcąc skorzystać z wyjątku od zasady, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu - powinna wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania aktu przedstawić sądowi nie tylko argumenty, ale i stosowne dokumenty na ich poparcie, wskazujące że w sprawie istnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd administracyjny nie ma natomiast instrumentów prawnych do samodzielnego ustalania sytuacji majątkowej czy rodzinnej strony, które to ustalenie jest niezbędne przy ocenie, czy wykonanie zaskarżonego aktu może spowodować w danym przypadku skutki, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.

Skarżąca Spółka podnosząc w ramach wniosku argumentację o wpływie wykonania przywołanej decyzji, mogącej w jej ocenie doprowadzić do pozbawienia jej środków na dalsze prowadzenie działalności, a w konsekwencji do upadłości spółki, nie przedstawiła w sposób wystarczający jej rzeczywistej sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych, a więc w sposób umożliwiający dokonanie obiektywnej oceny rzeczywistych konsekwencji, jakie może nieść ze sobą obowiązek zapłaty nałożonej na nią kary pieniężnej. Nie jest bowiem wystarczające samo przedstawienie rachunku zysków i strat według stanu na dzień 30 września 2015 r. Analiza tych dokumentów nie daje miarodajnego obrazu rzeczywistej sytuacji finansowej spółki, a wyłącznie obrazuje ogólny rachunek zysków i poniesionych strat okresie do 2015 r. Nie można na ich podstawie dokonać oceny, w jaki sposób kształtuje się faktyczna płynność finansowa skarżącej spółki i jakie są jej rzeczywiste możliwości płatnicze. W takiej sytuacji nie była możliwa w pełni obiektywna i zgodna ze stanem rzeczywistym ocena czy w kontekście aktualnej sytuacji finansowej strony wykonanie zaskarżonej decyzji organu - nawet przy uwzględnieniu obowiązku uiszczenia tego rodzaju kar nałożonych na spółkę w innych postępowaniach - może doprowadzić do wyrządzenia jej szkody, która byłaby znaczna lub może spowodować skutki, które byłyby nieodwracalne.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.