Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 310/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2010-10-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 240 par 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 29 ust. 13
journal: Dz.U. 2004 nr 54 poz 535
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Kwiatek, Sędziowie WSA Jerzy Drwal,, WSA Wojciech Kręcisz (sprawozdawca), Protokolant Referent stażysta Bartłomiej Pastucha, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 października 2010 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług z tytułu importu samochodu osobowego - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Celnej, po rozpatrzeniu odwołania M.P.od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] w sprawie określenia, po wznowieniu postępowania, kwoty podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług z tytułu importu samochodu osobowego, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Celnej wskazał, że w dniu 19 lutego 2006 r. M. P. zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu według dokumentu SAD Nr [...] sprowadzony ze Szwajcarii samochód osobowy Volkswagen Touareg, rok produkcji 2003, numer nadwozia [...]. Do zgłoszenia celnego strona dołączyła m.in. dokument zakupu z dnia 15 lutego 2006 r. na kwotę 1.400 CHF, określającą wartość przedmiotowego pojazdu. Zgłoszenie celne zostało przez organ celny przyjęte jako odpowiadające wymogom formalnym.

Naczelnik Urzędu Celnego po przeprowadzeniu postępowania, decyzją z dnia [...], określił niezaksięgowaną kwotę wynikającą z długu celnego w wysokości 370 zł uznając, iż dla przedmiotowego pojazdu nie można było zastosować preferencyjnej stawki celnej, a decyzją z dnia [..] określił kwotę podatku akcyzowego w wysokości 1.528 zł, kwotę podatku od towarów i usług w wysokości 1.230 zł oraz wezwał do zapłaty podatku akcyzowego w kwocie 139 zł i podatku od towarów i usług w kwocie 112 zł.

Dyrektor Izby Celnej, w związku z wątpliwościami, co do rzetelności wartości pojazdu podanej w dokumencie zakupu, za pośrednictwem Ministerstwa Finansów, przesłał przedmiotowy dokument do weryfikacji przez władze celne Szwajcarii. Po otrzymaniu wyników weryfikacji Naczelnik Urzędu Celnego przeprowadził postępowanie w sprawie ustalenia wartości celnej importowanego towaru i decyzją z dnia [...] określił stronie niezaksięgowaną kwotę należności wynikających z długu celnego w wysokości 6.271 zł, oraz ustalił wartość celną pojazdu na kwotę 66.412 zł. Dyrektor Izby Celnej przedmiotową decyzję utrzymał w mocy (decyzją z dnia [...])

Na powyższą decyzję strona nie złożyła skargi do sądu administracyjnego.

Następnie, Naczelnik Urzędu Celnego, po wznowieniu postępowania, decyzją z dnia [...], uchylił decyzję własną z dnia [...] w części dotyczącej określenia kwot podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług należnych z tytułu importu w/w samochodu osobowego i określił kwotę podatku akcyzowego w wysokości 27.468 zł, kwotę podatku od towarów i usług w wysokości 22.115 zł, wzywając stronę do uiszczenia kwoty podatku akcyzowego w wysokości 25.940 zł, kwoty podatku od towarów i usług w wysokości 20.885 zł.

Naczelnik Urzędu Celnego uznał, iż informacja szwajcarskich władz celnych o nieistnieniu eksportera pojazdu, która doprowadziła do zakwestionowania materialnej wiarygodności przedłożonej do zgłoszenia celnego faktury z dnia 15 lutego 2006 r. i zadeklarowanej wartości transakcyjnej oraz zmiany wartości celnej wpływającej na wysokość podstawy opodatkowania podatkiem akcyzowym i podatkiem od towarów i usług stanowią nową okoliczność, o której mowa w art. 240 §1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.

W odwołaniu od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] strona zarzuciła organowi naruszenie art. 29 § 1, art. 221 ust.4 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, art. 122, art. 180 §1, art. 181, art. 187 §1, art. 191 i art. 240 §1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.

Rozpatrując sprawę i odnosząc się do zarzutów odwołania Dyrektor Izby Celnej argumentował, że wznowienie postępowania jest instytucją stwarzającą prawnie określoną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy podatkowej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym została ona wydana, było dotknięte jedną z kwalifikowanych wad procesowych (przesłanek wznowienia), wyliczonych taksatywnie w art. 240 § 1 pkt 1-11 Ordynacji podatkowej.

Zgodnie z art. 240 § 1 pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję.

Uzasadniał, również z odwołaniem się do orzecznictwa sądów administracyjnych, iż o zaistnieniu omawianej podstawy możemy mówić wówczas, gdy łącznie zostaną spełnione cztery przesłanki: a) wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody; b) są one istotne dla sprawy, tzn. mogą mieć wpływ na jej odmienne rozstrzygnięcie; c) nie były znane organowi, który wydał decyzję; d) istniały w dniu wydania decyzji.

W rozpatrywanej sprawie, informacja szwajcarskich władz celnych o nieistnieniu eksportera pojazdu, która doprowadziła do zakwestionowania materialnej wiarygodności przedłożonej do zgłoszenia celnego faktury z dnia 15 lutego 2006 r. i zadeklarowanej wartości transakcyjnej oraz zmiany wartości celnej wpływającej na wysokość podstawy opodatkowania podatkiem akcyzowym i podatkiem od towarów i usług - w ocenie organu odwoławczego – to nowa okoliczność, o której mowa w art. 240 §1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.

Dyrektor Izby Celnej zauważył, iż z pisma szwajcarskich władz celnych z dnia 22 lutego 2008 r. wynika, iż w dostępnych danych nie można było odnaleźć firmy "A" (wystawcy faktury), że dane nie zawierają informacji na temat obecnej, jak i wcześniejszej egzystencji tej firmy. Dlatego też nie można stwierdzić, kto sprzedał przedmiotowy pojazd. Co więcej, zauważono, iż ta fikcyjna firma używała różnego rodzaju umów/rachunków jak i różnorodnych pieczątek. Także podpisy sprzedawców często się zmieniają. Wszystko to jest oznaką, że umowa jest fikcyjna.

W ocenie organu odwoławczego informacje zawarte w przedmiotowym piśmie określają okoliczności transakcji istniejące w dniu wydawania ostatecznej decyzji, nieznane organowi wydającemu decyzję, tym samym stanowią nowe okoliczności sprawy i mogą mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie.

Dyrektor Izby Celnej argumentował, że informacja o nieistnieniu firmy eksportera wskazuje na fikcyjność wartości transakcyjnej, a tym samym wartości celnej importowanego towaru. Wartość celna jest wliczana do podstawy opodatkowania zarówno podatkiem akcyzowym jak i podatkiem od towarów i usług. Tym samym nowe okoliczności dotyczące fikcyjności firmy eksportera mogą mieć wpływ na rozstrzygnięcie w kwestii podatków należnych z tytułu importu.

W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy podnosił, że wprawdzie dowód w postaci pisma władz szwajcarskich został sporządzony po dacie wystawienia decyzji, ale dotyczy okoliczności istniejących przed dniem jej wydania. Zgodnie natomiast z utrwalonym poglądem doktryny i orzecznictwa, zważając, na użyty w dyspozycji art. 240 § 1 pkt 5 łącznik "lub" ("nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody") jeżeli więc nawet dany dowód nie istniał w dniu wydania decyzji, gdyż został sporządzony w okresie późniejszym, to jednak wynikająca z tego dowodu okoliczność mogła istnieć we wspomnianym dniu i może uzasadniać wznowienie postępowania.

W świetle powyższego Dyrektor Izby Celnej uznał zarzut naruszenia art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej za niezasadny.

Podnosił ponadto, że wartość celna importowanego pojazdu, została ustalona ostateczną decyzją Dyrektora Izby Celnej z dnia [...], na kwotę 66.412 zł i ma ona charakter wiążący dla dalszych pochodnych postępowań, w tym dla określenia należnych podatków z tytułu importu tego towaru. Wskazał (powołując wyrok w sprawie I FSK 1005/07), że organ podatkowy jest związany rozstrzygnięciem, jakie zapadło w przedmiocie wartości celnej, która jest elementem podstawy opodatkowania.

Dodatkowo powołując się na stanowisko wyrażone w wyroku NSA z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt I GSK 312/08, organ odwoławczy uzasadniał, że "pismo szwajcarskich władz celnych, sporządzone i nadesłane polskim organom celnym w trybie określonym w Porozumieniu w formie wymiany listów między Wspólnota Europejską a Konfederacją Szwajcarską z dnia 9 czerwca 1997 r., uzupełniające Umowę między Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacją Szwajcarską (...) o Protokół dodatkowy w sprawie wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych (...), stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 194 Ordynacji podatkowej".

W konsekwencji więc organy celne uznały ww. pismo władz szwajcarskich za dokument urzędowy, potwierdzający występowanie uzasadnionych wątpliwości co do wiarygodności ceny transakcyjnej w rozumieniu art. 181 a Rozporządzenia Wykonawczego, co pozwoliło organowi na ustalenie wartości celnej importowanego pojazdu, inną metodą niż metoda wartości transakcyjnej określona w art. 29 ust. 1 WKC. Organy celne wyjaśniły zasady ustalania wartości celnej w odniesieniu do używanych pojazdów samochodowych.

Tym samym postawione w odwołaniu zarzuty dotyczące określenia wartości pojazdu, przebiegu postępowania w sprawie określenia wartości celnej, terminu przedawnienia dochodzenia należności celnych nie mogą znaleźć uzasadnienia.

Dyrektor Izby Celnej zwracając uwagę na treść art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej uzasadniał, że w niniejszej sprawie zobowiązanie w podatkach z tytułu importu samochodu osobowego może przedawnić się z końcem roku 2011.

Uzasadniał, że zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania.

Przytaczając przepisy prawa materialnego argumentował, iż zgodnie z art. 80 ust. 3 pkt 2 ustawy o podatku akcyzowym obowiązek podatkowy w akcyzie od samochodów powstaje, w przypadku importu, z dniem powstania długu celnego w rozumieniu przepisów prawa celnego. Podatnicy dokonujący importu wyrobów akcyzowych są obowiązani do obliczenia i wykazania kwoty akcyzy w zgłoszeniu celnym, z uwzględnieniem obowiązujących stawek (art. 20 ust. 1 ww. ustawy).

Natomiast zgodnie z art. 19 ust. 7 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług, obowiązek podatkowy w imporcie towarów powstaje z chwilą powstania długu celnego, z zastrzeżeniem ust. 8 i 9.

Zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, obowiązkiem importera jest obliczenie i wykazanie w zgłoszeniu celnym kwoty podatku, z uwzględnieniem obowiązujących stawek. Zgłoszenie celne do procedury celnej jest formą deklaracji podatkowej, w której strona deklaruje kwotę podatku we właściwej wysokości. Jeżeli organ celny stwierdzi, że w zgłoszeniu celnym kwota podatku została wykazana nieprawidłowo, naczelnik urzędu celnego wydaje decyzję określającą podatek w prawidłowej wysokości, (art. 20 ust. 2 ustawy o podatku akcyzowym; art. 33 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług).

Podstawą opodatkowania zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku akcyzowym, w imporcie towarów w przypadku wyrażenia stawki akcyzy w procencie podstawy opodatkowania jest wartość celna wyrobów akcyzowych powiększona o należne cło, z uwzględnieniem ust. 6-9.

Zgodnie z art. 75 ust 1 ustawy o podatku akcyzowym, stawka akcyzy na wyroby akcyzowe niezharmonizowane wynosi 65% podstawy określonej w art. 10, z wyjątkiem stawki na energię elektryczną. Minister właściwy do spraw finansów publicznych może, w drodze rozporządzenia obniżać stawki akcyzy określone w ust. 1 i 2 oraz różnicować je w zależności od rodzaju wyrobu, a także określać warunki ich stosowania (art. 75 ust. 3 w/w ustawy).

Wskazywał, że na podstawie w/w przepisu Minister Finansów w dniu 22 kwietnia 2004 r. wydał rozporządzenie w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego i zgodnie z § 7 ust. 2 tego rozporządzenia, obowiązującym na dzień powstania obowiązku podatkowego, w przypadku sprzedaży samochodów osobowych, dostawy wewnątrzwspólnotowej, nabycia wewnątrzwspólnotowego lub ich importu, dokonywanych po upływie 2 lat kalendarzowych od ich produkcji, wliczając rok produkcji jako pierwszy rok kalendarzowy, stosuje się procentowe stawki akcyzy obliczone według następującego wzoru: Su = Sn + 12 x (W-2), gdzie: Su - oznacza stawkę akcyzy, wyrażoną w procentach, dla sprzedaży w kraju, dostawy wewnątrzwspólnotowej, nabycia wewnątrzwspólnotowego lub importu samochodu osobowego po upływie 2 lat od jego produkcji; Sn - oznacza stawki akcyzy dla samochodów osobowych, w zależności od pojemności silnika tych samochodów, określone odpowiednio w poz. 30 załącznika nr 1 do rozporządzenia - w przypadku sprzedaży w kraju, oraz w poz. 23 załącznika nr 2 do rozporządzenia - w przypadku dostawy wewnątrzwspólnotowej, nabycia wewnątrzwspólnotowego i importu; W - oznacza wiek samochodu osobowego wyrażony w latach kalendarzowych liczonych począwszy od roku produkcji do roku dokonania sprzedaży, dostawy wewnątrzwspólnotowej, nabycia wewnątrzwspólnotowego włącznie, a w przypadku importu - liczonych począwszy od roku produkcji do roku dokonania zgłoszenia celnego włącznie.

Stawki akcyzy obliczone zgodnie z ust. 2 nie mogą być wyższe niż stawka akcyzy, o której mowa w art. 75 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym.

Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że w niniejszej sprawie stawka procentowa podatku akcyzowego dla pojazdu o pojemności silnika powyżej 2000 cm3, rok produkcji 2003 wynosi 37,6%.

Zgodnie zaś z art. 29 ust. 13 ustawy o podatku od towarów i usług, podstawą opodatkowania podatkiem od towarów i usług w imporcie jest wartość celna powiększona o należne cło. Jeżeli przedmiotem importu są towary opodatkowane podatkiem akcyzowym podstawą opodatkowania jest wartość celna powiększona o należne cło i podatek akcyzowy.

Na podstawie art. 41 ust. 1 w/w ustawy - stawka podatku od towarów i usług na towar objęty kodem Taric 8703 33 90 00 będący przedmiotem importu wynosi 22%.

Dyrektor Izby Celnej, na podstawie materiału dowodowego zebranego w sprawie stwierdził, że w niniejszej sprawie Naczelnik Urzędu Celnego w zaskarżonej decyzji dokonał prawidłowego rozstrzygnięcia w kwestii ponownego określenia podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług. Podstawę opodatkowania podatkiem akcyzowym uzyskano w wyniku powiększenia wartości celnej towaru o należne cło. Zaś podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług uzyskano w wyniku powiększenia wartości celnej towaru o należne cło i podatek akcyzowy. Zważył, iż organ podatkowy I instancji przeprowadził postępowanie z zachowaniem wszystkich zasad nim kierujących, a zebrany materiał dowodowy doprowadził do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy bez przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów.

Dodatkowo wyjaśnił, w odniesieniu do wniosku strony o zwrot kosztów zawarty w odwołaniu, że koszty o jakich mowa w art. 265 Ordynacji podatkowej organ podatkowy zwraca tylko na żądanie uczestnika postępowania (art. 266 § 1 Ordynacji podatkowej). Tym samym przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują zwrotu kosztów według norm przepisanych, co czyni wniosek strony w tym przedmiocie bezpodstawnym.

W skardze na ostateczną decyzję Dyrektora Izby Celnej M.P. zaskarżonej decyzji zarzucała: naruszenie przepisów prawa podatkowego, mających wpływ na treść decyzji, tj: 1) art. 240 § 1 pkt. 5 w zw. z art. 254 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez błędną jego wykładnię i niezasadne uznanie, iż w przedmiotowej sprawie spełniona została jedna z przesłanek do wznowienia postępowania, podczas gdy szczegółowa analiza stanu faktycznego zaistniałego w dniu wydawania pierwotnej, ostatecznej decyzji prowadzi do wniosku, iż zarówno dowody, jak i okoliczności związane z jej wydaniem istniały już w dniu pierwotnej decyzji; 2) art. 187 § 1 w zw. z art. 254 § 1 w zw. z art. 180 § 1 i w zw. z art. 181 ustawy Ordynacja podatkowa przez błędną ocenę materiału dowodowego i nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz zaniechanie zbadania i wyjaśnienia następujących kwestii: a) zwrócenia się do Departamentu Kontroli Celno - Akcyzowej - Wydział Operacji Międzynarodowych, jak i Federalnej Administarcji Celnej w Szwajcarii w celu sprawdzenia firmy "A" w szwajcarskim rejestrze handlowym, co doprowadziło do wydania decyzji z istotną obrazą art. 187 § 1 w zw. z art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa i przed wyjaśnieniem wszystkich okoliczności transakcji; b) zwrócenia się do Centralnego Rejestru Handlowego Szwajcarii z zapytaniem czy firma o nazwie "A", jest wpisana do rejestru handlowego oraz czy na każdym podmiocie prowadzącym działalność gospodarczą ciąży obowiązek wpisu do rejestru, jeśli tak, to jakie są zasady rejestracji tej działalności; c) zwrócenia się do Centralnego Rejestru Handowego Szwajcarii i uzyskania informacji, czy możliwe jest prowadzenie działalności gospodarczej bez wpisu do rejestru handlowego, z uwagi na niewielkie roczne obroty; d) nadto, zaniechano ustalenia, ile firm prowadziło w roku 2006 oraz prowadzi w chwili obecnej działalność gospodarczą pod adresem [...], [...]; 3) art. 122 w zw. z art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa przez błędną ocenę materiału dowodowego i zaniechanie podjęcia niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, dotyczącego istnienia bądź nie istnienia firmy występującej pod nazwą "A" ze Szwajcarii i w konsekwencji niezasadne i bezpodstawne uznanie, że z odpowiedzi władz szwajcarskich wynika, iż firma ta nie istnieje, podczas gdy wniosku takiego z treści pism władz szwajcarskich wyciągnąć nie można. Zarzuciła, iż wnioski wyciągnięte przez organ wynikają z wybiórczego przytoczenia treści odpowiedzi szwajcarskich władz; 4) art. 180 § 1 w zw. z art. 181 w zw. z art. 254 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa przez błędną ocenę materiału dowodowego dotyczącą stanowiska Naczelnika Urzędu Celnego w kwestii niezasadnego poczynienia w oparciu o opinię biegłego ustaleń faktycznych w sytuacji gdy, materiał którym wówczas dysponował biegły i w oparciu o który sporządził opinię, zdaniem skarżącej winien być traktowany jako nieważny (faktura z dnia 15 lutego 2006 r.); 5) art. 121 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa przez wydanie zaskarżonej decyzji jedynie w oparciu o okoliczności i dowody niekorzystne dla skarżącej, bez rozstrzygnięcia wszelkich niejasności czy też wątpliwości dotyczących stanu faktycznego na korzyść skarżącej, w sytuacji gdy postępowanie w niniejszej sprawie powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.

Skarżąca zarzucała również naruszenie przepisów prawa materialnego wspólnotowego, mających wpływ na treść decyzji, tj.: 1) art. 29 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego przez błędną jego wykładnię i niezasadne uznanie, iż. wartość transakcyjna zakupionego przez skarżącą samochodu może być przyjęta za wartość celną z uwagi na informacje szwajcarskich władz celnych o nieistnieniu eksportera pojazdu, podczas gdy powody odmowy przyjęcia przez organ wartości transakcyjnej muszą mieć charakter uzasadniony oraz dotyczyć wiarygodności i dokładności informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej; 2) art. 78 ust. 1 i 2 Wspólnotowego Kodeksu Celnego przez błędną jego wykładnię i niezasadne uznanie, polegające na wadliwym przeprowadzeniu postępowania kontrolnego. Tu strona wskazał, że: organ nie wskazał na jakiej podstawie twierdzi, iż transakcja nie została zawarta na warunkach wskazanych w fakturze tj. według tam wskazanej ceny sprzedaży oraz w jaki sposób dokument ten znalazł się w posiadaniu skarżącej. Zarzuciła Ronie, iż nie przeprowadzono żadnego postępowania, które mogło zweryfikować dane zawarte w fakturze oraz nie ustalono stanu pojazdu, który został sprowadzony.

W konkluzji skarżąca wniosła o umorzenie postępowania podatkowego w przedmiotowej sprawie, wobec nie wystąpienia przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania , a także o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.

W obszernym uzasadnieniu skargi skarżąca po dogłębnym przedstawieniu stanu faktycznego sprawy i motywów podjętego przez organ podatkowy rozstrzygnięcia wywodziła, iż w przedmiotowej sprawie brak podstaw prawnych do uznania, iż spełniona została jedna z przesłanek do wznowienia postępowania (określona w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej). Uzasadniała, iż w momencie wydawania decyzji po wznowieniu postępowania organy celne nie dysponowały żadnymi nowymi dowodami ani też nie były w posiadaniu wiedzy dotyczącej przedmiotowej transakcji, której by nie posiadały w momencie wydawania pierwotnej decyzji ostatecznej.

Wskazywała, iż – w jej ocenie – wbrew twierdzeniom organów podatkowych w przedmiotowej sprawie z odpowiedzi szwajcarskich władz celnych w żaden sposób nie wynika, iż sporna firma nie istnieje w ogóle, ani nie istniała, co bezpodstawnie doprowadziło do zakwestionowania przez organ materialnej wiarygodności przedłożonej do zgłoszenia celnego faktury z dnia 15 lutego 2006 roku i zadeklarowanej wartości transakcyjnej oraz zmiany wartości celnej upływającej na wysokość podstawy opodatkowania podatkiem akcyzowym i podatkiem VAT. Zwróciła uwagę, iż istotnym jest, co wprost wynika z przedmiotowego pisma, że tylko na podstawie wpisu w rejestrze handlowym można stwierdzić, czy dana firma istnieje czy nie, a sam obowiązek wpisu dla danej firmy zależy jednakże od jej obrotów. Ponadto zwróciła uwagę, iż Federalna Administracja Celna w Szwajcarii zauważa, że na znanych placach handlowych dla samochodów używanych w [...], [...] oraz [...] działa kilkadziesiąt handlarzy (w części bez biur), stąd znalezienie nawet istniejących "firm" jest tam bardzo trudne".

Skarżąca zarzucała organowi, iż żadne działania w kierunku wyjaśnienia liczby firm handlujących lub mieszczących się pod adresem [...] nigdy nie zostały podjęte, w sytuacji gdy obowiązująca doktryna oraz orzecznictwo nakłada na organy obowiązek zebrania całego materiału dowodowego.

W dalszej części swojej argumentacji skarżąca wywodziła, iż organ administracji państwowej przy rozstrzyganiu sprawy indywidualnej w drodze decyzji administracyjnej nie może działać całkowicie swobodnie lub samowolnie.

Zwróciła uwagę, iż powołany z urzędu w niniejszej sprawie biegły dokonując ustalenia wartości rynkowej pojazdu marki Volkswagen uczynił to w oparciu o kserokopię faktury z dnia 15 lutego 2006 roku oraz kserokopie dokumentu pojazdu, co spowodowało, pewien paradoks, bo z jednej strony przedmiotowa faktura VAT stanowiła dla biegłego podstawę do dokonania ustalenia wartości rynkowej pojazdu, z drugiej zaś strony dla organu celnego nieważny dokument. Zarzuciła, iż z argumentacji organu nie sposób ustalić, jak organ celny ocenia pozostałe tzw. dokumenty pojazdu, np. kartę pojazdu lub dowód rejestracyjny pojazdu, gdzie z całą pewnością musi figurować ostatni właściciel pojazdu, tym samym możliwe jest ustalenie pochodzenie pojazdu marki Volkswagen.

Uzasadniając zarzuty naruszenia przepisów postępowania skarżąca wywodziła, iż organ zaniechał podjęcia niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i w konsekwencji oparł się jedynie na niepełnej i niejasnej informacji szwajcarskich władz celnych, że powody odmowy przy jęcia wartości transakcyjnej wskazane w § 7 art. 23 kodeksu celnego muszą mieć charakter uzasadniony oraz dotyczyć wiarygodności (materialnej lub formalnej) i dokładności informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej.

W kontekście zarzutu naruszenia art. 78 ust. 1 i 2 Wspólnotowego Kodeksu Celnego tj. wydania decyzji w oparciu o wadliwie przeprowadzone postępowanie kontrolne wywodziła, iż poza kontrolą dokumentacji, organy celne w ramach kontroli postimportowej mogą także dokonać kontroli towaru objętego zgłoszeniem celnym, jeżeli towar może zostać im okazany. Zarzuciła , że w przedmiotowej sprawie takie czynności, nie wiedzieć czemu nie zostały podjęte, mimo, że organ celny mógł dokonać oględzin samochodu marki Volkswagen i na tej podstawie dokonać weryfikacji ceny podanej w fakturze z rzeczywistą wartością oglądanego pojazdu.

Zarzucała, iż organy celne nie wskazały na jakiej podstawie stwierdzono, iż transakcja nie została zawarta na warunkach wskazanych w fakturze tj. według tam wskazanej ceny sprzedaży, że nie ustalono również w jaki sposób dokument ten znalazł się w posiadaniu skarżącej, że nie przeprowadzono żadnego postępowania, które mogło zweryfikować dane zawarte w fakturze oraz nie ustalono stanu pojazdu, w którym został sprowadzony.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wnosząc o jej oddalenie podtrzymał swoje stanowisko i argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Dodatkowo organ odwoławczy wskazywał, że zaskarżona decyzja dotyczy postępowania podatkowego, określa zobowiązanie w podatku akcyzowym i w podatku od towarów i usług, tym samym postawione w skardze zarzuty określenia wartości pojazdu, przebiegu postępowania w sprawie określenia wartości celnej, kontroli zgłoszenia celnego nie mogą zasługiwać na uwzględnienie. Podkreślał, iż skoro organ pierwszej instancji dokonał ponownego określenia wartości celnej sprowadzonego samochodu, to w myśl przepisów podatkowych - organ podatkowy miał obowiązek określić podatek akcyzowy oraz podatek od towarów i usług w prawidłowej wysokości. Był bowiem związany rozstrzygnięciem, jakie zapadło w przedmiocie wartości celnej, która jest elementem podstawy opodatkowania.

Sąd zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.

Kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu przeprowadzona zgodnie z zasadami wyrażonymi na gruncie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oraz ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) prowadzi do wniosku, iż nie są one niezgodne z obowiązującym prawem.

W sprawie stanowiącej przedmiot orzekania Sądu istota rzeczy odnosi się do kwestii oceny prawidłowości (i w konsekwencji zasadności) wznowienia, na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, postanowieniem z dnia 26 października 2009 r., postępowania podatkowego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Naczelnika Urzędu Celnego, i następnie, na podstawie art. 245 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, uchylenia tej decyzji ostatecznej i orzeczenia co do istoty sprawy, tj. w przedmiocie określenia kwoty podatku akcyzowego oraz kwoty podatku od towarów i usług z tytułu importu towaru objętego zgłoszeniem celnym z dnia 19 lutego 2006 r.

W zakresie odnoszącym się do zasadniczych i podstawowych okoliczności stanu sprawy – zgłoszenie w dniu 19 lutego 2006 r. przez M. P. do procedury dopuszczenia do obrotu według dokumentu SAD Nr [...] sprowadzonego ze Szwajcarii samochodu osobowego Volkswagen Tuareg (rok produkcji 2003, numer nadwozia [...]) wraz z dołączonym dokumentem zakupu z dnia 15 lutego 2006 r. na kwotę 1.400 CHF, określającą wartość przedmiotowego pojazdu; przyjęcie zgłoszenia celnego przez organ celny, jako odpowiadającego wymogom formalnym; określenie przez Naczelnika Urzędu Celnego , decyzją z dnia [...], niezaksięgowanej kwoty wynikającej z długu celnego w wysokości 370 zł, a decyzją z dnia [...] kwoty podatku akcyzowego w wysokości 1.528 zł, kwoty podatku od towarów i usług w wysokości 1.230 zł; przesłanie dokumentu zakupu do weryfikacji przez władze celne Szwajcarii i przeprowadzenie postępowania w sprawie ustalenia wartości celnej importowanego towaru; określenie decyzją z dnia [...] niezaksięgowanej kwoty należności wynikających z długu celnego w wysokości 6.271 zł oraz wartości celnej pojazdu na kwotę 66.412 zł; uchylenie przez Naczelnika Urzędu Celnego, po wznowieniu postępowania, decyzją z dnia [...] decyzji własną z dnia [...] dotyczącej określenia kwot podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług należnych z tytułu importu w/w samochodu osobowego i określenie kwoty podatku akcyzowego w wysokości 27.468 zł, kwoty podatku od towarów i usług w wysokości 22.115 zł – oraz w kontekście zarzutów skargi o naruszeniu przepisów art. 240 § 1 pkt 5, art. 245 § 1 pkt 1, art. 180 § 1, art. 181, art. 122, art. 191, art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej za punkt wyjścia oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji przyjąć należy to, iż wydane one zostały w nadzwyczajnym trybie wzruszania decyzji ostatecznych. Nastąpiło to, w związku z wznowieniem z urzędu postępowania w sprawie zakończonej wskazaną decyzją. Instytucja nadzwyczajnych trybów wzruszania decyzji ostatecznych stanowi wyjątek od wyrażonej w przepisie art. 128 Ordynacji podatkowej zasady trwałości decyzji ostatecznych. Ze swej istoty charakteryzuje się więc sobie tylko właściwymi cechami i celami. W kontekście celów podkreślić należy, że są nimi, determinowana szczegółowymi przepisami Rozdziałów 17, 18 i 19 Ordynacji podatkowej i na podstawie określonych nimi kryteriów, weryfikacja decyzji ostatecznej.

W zakresie odnoszącym się do trybu wznowieniowego, stanowiącego nadzwyczajny tryb wzruszania decyzji ostatecznych celem tym jest stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia ponownego rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją podatkową, jeżeli postępowanie przed organem podatkowym dotknięte było kwalifikowanymi wadami prawnymi (wadami procesowymi) enumeratywnie wskazanymi w przepisie art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej.

W niniejszej sprawie, przedmiotem ustaleń organów podatkowych było stwierdzenie istnienia albo też nieistnienia podstawy (przesłanki) wznowieniowej, o której stanowi art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, tj. wyjścia na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania "inkryminowanej" decyzji, a nieznanych organowi, który decyzję tę wydał.

Dla ustalenia istnienia wskazanej przywołanym przepisem podstawy wznowienia postępowania istotne jest kumulatywne ziszczenie się przesłanek: 1) wyjścia na jaw nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów; 2) ich istotności dla sprawy, w sensie wpływu na jej odmienne rozstrzygnięcie; 3) brak wiedzy o nich organu, który wydał decyzję, mimo że; 4) istniały w dniu wydania decyzji.

W tym kontekście, stwierdzić należy, iż z wypowiedzi formułowanych na gruncie orzecznictwa sądowego i doktryny prawa wynika, iż sytuacje uzasadniające wznowienie postępowania, w związku z wyjściem na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, a nieznanych organowi, który wydał decyzję, mogą wystąpić wtedy, gdy: a) w toku postępowania organ zaniedbał ustalenia istotnych okoliczności faktycznych i nie zebrał dowodów na te okoliczności; b) organ pominął w toku prowadzonego postępowania istotne dla sprawy okoliczności faktyczne z braku dowodów na nie; c) po wydaniu decyzji ostatecznej ujawniono nowe okoliczności faktyczne, znajdujące potwierdzenie w materiale dowodowym zebranym już w toku postępowania; d) po wydaniu ostatecznej decyzji ujawniono nowe okoliczności faktyczne i dowody na ich poparcie, nie znane organowi; e) po wydaniu decyzji ostatecznej ujawniono nowe okoliczności faktyczne nie znajdując jednak dowodów na ich potwierdzenie (K. Sobieralski, Praktyczne problemy wznowienia postępowania administracyjnego, Wrocław 2005, s.95).

Z orzecznictwa sądowoadministracyjnego wynika przy tym, że nowymi faktami lub dowodami są te, które nie zostały uwzględnione przez organ podatkowy, jako element faktyczny rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 25 czerwca 1985 r., w sprawie sygn. akt SA 198/85). Zwrot "wyjścia na jaw" oznacza zaś, że istotny jest moment ujawnienia danego dowodu lub okoliczności, czyli udostępnienie ich organowi (por. wyrok NSA z dnia 6 kwietnia). Ponadto, z hipotezy normy prawnej dekodowanej z przepisu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej wynika, że jej zakresem objęte są "okoliczności faktyczne lub dowody" "istotne". Walor i cechę istotności posiadają i spełniają więc tylko i wyłącznie takie okoliczności lub dowody, które miały wpływ na wynik sprawy. Istotnymi okolicznościami faktycznymi są fakty, które dotyczą bezpośrednio danej sprawy podatkowej, będącej przedmiotem postępowania zakończonego decyzją ostateczną i które mają znaczenie prawne (por. wyrok NSA z 7 maja 1993 r., w sprawie sygn. akt SA/Wr 188/93).

Według Sądu, konfrontując przepis art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, zwłaszcza zaś normatywną treść określonej nim podstawy (przesłanki) wznowieniowej z treścią zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zwłaszcza zaś z argumentacją zawartą w ich uzasadnieniach stwierdzić należy, że brak jest podstaw, aby uznać, że nie są one zgodne z prawem.

Wbrew argumentacji skargi, rozstrzygnięcia organów podatkowych nie pomijają pełnej treści normatywnej przepisu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.

W tym bowiem kontekście podkreślenia wymaga, że w opisie podstawy wznowieniowej, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej ustawodawca stanowi o "wyjściu na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, a nieznanych organowi, który decyzję tę wydał". Z konwencji językowej, którą na gruncie przywoływanego przepisu operuje ustawodawca stosując łącznik "lub", jednoznacznie więc wynika, że wystąpienie co najmniej jednego z członów tej alternatywy stanowi samoistną podstawę (przesłankę) wznowienia postępowania, jeżeli oczywiście kumulatywnie ziszczą się również pozostałe warunki objęte hipotezą normy dekodowanej z tego przepisu. W związku z tym stwierdzić należy, że jeżeli więc dany dowód nie istniał w dniu wydania "inkryminowanej" decyzji, to jednak wynikająca z tego dowodu okoliczność mogła istnieć w tym momencie, tj. w momencie wydawania decyzji, i tym samym może uzasadniać wznowienie postępowania (por.: wyrok WSA w Łodzi z 12 marca 2009 r., sygn. akt i SA/Łd 1474/08; wyrok WSA w Lublinie z 28 marca 2008 r., sygn. akt I SA/Lu 38/08; wyrok NSA z 30 lipca 2009 r., sygn. akt I FSK 1252/08).

W związku z powyższym, za zasadne uznać należy stanowisko organów podatkowych, że informacja szwajcarskich władz celnych o nieistnieniu eksportera pojazdu, która doprowadziła do zakwestionowania materialnej wiarygodności przedłożonej do zgłoszenia celnego faktury z dnia 15 lutego 2006 r. i zadeklarowanej wartości transakcyjnej oraz zmiany wartości celnej wpływającej na wysokość podstawy opodatkowania podatkiem akcyzowym i podatkiem od towarów i usług stanowią nową okoliczność, w wyżej wskazanym rozumieniu art. 240 §1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.

Tym samym, w świetle przedstawionych już wyżej argumentów, stwierdzić należy, że w sprawie stanowiącej przedmiot orzekania Sądu organy podatkowe prawidłowo "zidentyfikowały podstawę (przesłankę) wznowienia postępowania w postaci "wyjścia na jaw nowych, istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, nieznanych organowi, który decyzję tę wydał", a w konsekwencji, prawidłowo na podstawie art. 245 § pkt 1 Ordynacji podatkowej, uchyliły "inkryminowaną" decyzję ostateczną, orzekając co do istoty sprawy, tj. w przedmiocie określenia kwoty podatku akcyzowego oraz kwoty podatku od towarów i usług z tytułu importu, w prawidłowej ich wysokości. Zasadność tej oceny potwierdza analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, wbrew argumentacji zawartej w uzasadnieniu skargi, wydane zostały bez naruszeniem przepisu art. 240 § 1 pkt 5 oraz art. 245 § pkt 1 Ordynacji podatkowej.

W związku z tym zaś, że jak trafnie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wartość celna importowanego pojazdu, została ustalona ostateczną decyzją Dyrektora Izby Celnej z dnia [...], na kwotę 66.412 zł, a decyzja ta ma charakter wiążący dla dalszych pochodnych postępowań, w tym dla określenia należnych podatków z tytułu importu tego towaru, organ podatkowy zobowiązany był do uwzględnienia, jako elementu stanu sprawy, rozstrzygnięcia wydanego w przedmiocie wartości celnej, która z kolei jest elementem podstawy opodatkowania. Powyższe, w konsekwencji prowadzi również do wniosku, że w sprawie stanowiącej przedmiot orzekania Sądu, nie doszło również, wbrew zarzutom i argumentacji skargi, do naruszenia art. 245 § 1 pkt 1, art. 180 § 1, art. 181, art. 122, art. 191, art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej. W sprawie, nie mogło również dojść do naruszenia przepisu art. 254 § 1 Ordynacji podatkowej, albowiem przepis ten nie miał w niej w ogóle zastosowania.

Nie są również zasadne zarzuty naruszenia przepisów unijnego prawa materialnego, a mianowicie art. 29 ust. 1 oraz art. 78 ust. 1 i 2 Wspólnotowego Kodeksu Celnego zmierzające do podważenia wartości pojazdu, przebiegu postępowania w sprawie określenia wartości celnej etc. W tym kontekście podkreślenia bowiem wymaga, że wartość celna importowanego towaru nie jest kategorią (wielkością) podatkową, lecz celną. Podlega więc weryfikacji i ewentualnemu określeniu na podstawie przepisów prawa celnego, nie zaś na podstawie przepisów prawa podatkowego stosowanych w przedmiotowej sprawie, jako sprawie podatkowej. Tym samym, wszelkie zarzuty dotyczące wartości celnej towarów kwestionować można we właściwym trybie, wynikającym z adekwatnych przepisów celnych.

Skargę M. P., jako niezasadną, należało więc oddalić.

W związku z powyższym, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku