Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 696/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-05-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 61 ust. 8 pkt 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1431
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Marek Krawczak (spr.), Sędzia WSA - Jadwiga Smołucha, Protokolant st.specjalista - Anna Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2020 r. sprawy ze skargi C.Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Aktywów Państwowych z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi C. sp. z o.o. z siedzibą w W. na rozstrzygnięcie Ministra Aktywów Państwowych z dnia (...) marca 2020 r. nr (...) IK:(...) w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu.

Przedmiotowe rozstrzygniecie zapadło w następującym stanie faktycznym.

C. sp. z o.o. z siedzibą w W. złożyła wniosek o dofinansowanie projektu pt. "(...)" zarejestrowanego pod nr ewidencyjnym (...) złożony w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2014-2020, Oś priorytetowa I Zmniejszenie emisyjności gospodarki, Działanie 1.1 Wspieranie wytwarzania i dystrybucji energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych, Poddziałanie 1.1.1 Wspieranie inwestycji dotyczących wytwarzania energii z odnawialnych źródeł wraz z podłączeniem tych źródeł do sieci dystrybucyjnej/przesyłowej.

Pismem znak: (...) z dnia (...) stycznia 2020 r. Instytucja Organizująca Konkurs (IOK) poinformowała Wnioskodawcę, że wniosek został oceniony negatywnie ze względu na niespełnienie kryterium oceny merytorycznej II stopnia nr 6.

Pismem z dnia (...) lutego 2020 r., Wnioskodawca złożył protest wnosząc o ponowne rozpatrzenie wniosku w ramach kryterium merytorycznego I stopnia: "Gotowość do realizacji projektu" oraz kryterium merytorycznego II stopnia: "Wykonalność finansowa projektu".

Zaskarżonym do Sądu rozstrzygnięciem organ poinformował skarżącą spółkę o nie uwzględnieniu ww. protestu.

Odnosząc się do Kryterium merytoryczne I stopnia nr 1: Gotowość do realizacji projektu organ zauważył, iż ta ocena doprowadziła do uzyskania przez wniosek 27 punktów, podczas gdy niezbędne minimum to 16 punktów. Stwierdził, iż ocena w tym zakresie była zatem pozytywna. Organ uznał, iż protest Wnioskodawcy nie spełnia ustawowych przesłanek, do jego rozpatrzenia i w tym zakresie jest bezprzedmiotowy.

Zdaniem organu wnioskodawca nie spełnił natomiast Kryterium merytorycznego lI stopnia nr 6: Wykonalność finansowa projektu.

Organ podniósł, że wnioskodawca nie wyjaśnił i nie poprawił szeregu kwestii na etapie uzupełnień do wniosku. Należą do nich: źródło finansowania kosztów inwestycyjnych (wkładu własnego), źródła finansowania kapitału obrotowego, finansowanie z tytułu rozliczeń podatku VAT.

Wskazał, iż zgodnie z informacjami przedstawionymi we wniosku o dofinansowanie oraz w proteście, wkład własny w projekcie zostanie wniesiony przez dwóch wspólników Wnioskodawcy, tj. L. R. i J. S.. Wspólnicy, jako potwierdzenie dysponowania środkami własnymi przedłożyli dwie umowy pożyczkowe, na łączną kwotę 7.519.750 zł, tj.:

- umowę z dnia (...).02.2019 r. zawartą przez panów L. R. i J.

S. ze spółką W. (...) sp.k. na kwotę 7.019.750 zł;

- umowę z dnia (...).02.2019 r. zawartą przez panów L. R. i J. S. ze spółką C. sp. z o. o. na kwotę 500.000 zł.

Jego zdaniem nadesłane przez Wnioskodawcę sprawozdania finansowe spółki W. (...) Sp.k. nie potwierdzały jej potencjału finansowego, który umożliwiałby wygospodarowanie nadwyżki środków pieniężnych w kwocie około 7 min zł, z przeznaczeniem na udzielenie długoterminowej pożyczki obecnym współudziałowcom Wnioskodawcy.

O negatywnej ocenie standingu finansowego potencjalnego pożyczkodawcy (tj. W. (...) Sp.k.), zdaniem organu, decydują:

- ujemne kapitały własne;

- niski poziom przychodów rocznych (zaledwie około 2 mln zł);

- bardzo niskie wskaźniki płynności finansowej, na poziomie nieakceptowalnym z punktu widzenia instytucji finansujących;

- znikoma wielkość (zaledwie 180tys. zł) nadwyżki finansowej (tj. zysk netto + amortyzacja) generowanej w skali roku;

- niskie saldo środków pieniężnych na rachunkach na koniec roku obrotowego (tj. 8 tys. zł wg bilansu); wykazywane w sprawozdaniach finansowych spółki na koniec 2017 r. (sprawozdań za 2018 r. Wnioskodawca nie dostarczył).

Organ zauważył, iż wnioskodawca w ramach uzupełnień wniosku załączył także aneks z dnia 27 lutego 2019 r. do ww. umowy pożyczkowej ze spółką W. (...) Sp.k. Aneks zawiera oświadczenie pożyczkodawcy, że będzie dysponować wymaganymi środkami finansowymi po spłacie swojego wynagrodzenia z tytułu świadczenia usług deweloperskich na podstawie pięciu warunkowych umów. Podniósł, iż z treści aneksu wynika jednak, że umowy te nie zostały zawarte z pożyczkodawcą (tj. W. (...) Sp.k), lecz pomiędzy L. R. i J. S., a firmą (...). Wobec powyższego, wszystkie łącznie przedstawione dokumenty, w opinii organu, nie mogą zostać uznane jako potwierdzające dysponowanie środkami własnymi.

Stwierdził, iż przedmiotowe kryterium nie można uznać za spełnione w oparciu o przedłożone materiały uzupełniające i wynika to także z natury prawnej W. (...) Sp.k. Podniósł, że w spółce komandytowej funkcjonują dwie kategorie wspólników - komplementariusze (tj. wspólnicy aktywni, prowadzący sprawy spółki i reprezentujący ją na zewnątrz, ponoszący nieograniczoną odpowiedzialność za zobowiązania spółki) i komandytariusze (tj. wspólnicy pasywni, nie prowadzący spraw spółki i nie reprezentujący jej, odpowiadający za zobowiązania spółki w sposób ograniczony -, tylko do określonej w umowie spółki kwoty tzw. sumy komandytowej). Wyjaśnił, iż w przypadku W. (...) Sp.k. komplementariuszem jest spółka W. Sp. z o.o., zaś Panowie R. i S. są komandytariuszami, co oznacza, że aby mogli wnieść do Spółki W. (...) Sp.k. kapitały z przeznaczeniem na pożyczkę dla wnioskodawcy niezbędna byłaby zmiana umowy: spółki i podniesienie sumy komandytowej (obecnie suma komandytowa to 5 tys. zł).

Zdaniem organu wobec możliwości zastosowania prostszych rozwiązań, niż wykorzystanie skomplikowanej struktury planowanych przepływów pieniężnych pomiędzy osobami fizycznymi i spółkami, cała ścieżka pozyskiwania środków finansowych na wkład własny powinna być opisana przez Wnioskodawcę w Studium wykonalności. Organ wskazał, że powyższa kwestia została potraktowana w Studium wykonalności bardzo lakonicznie, w odniesieniu do skali zaplanowanych przepływów pieniężnych w tym zakresie.

Zaznaczył, że w związku z powyższym, wnioskodawca został wezwany do nadesłania dokumentów, które potwierdzałoby dysponowanie środkami własnymi.

Podniósł, iż w nadesłanym piśmie z uzupełnieniami, wnioskodawca nie przedstawił nowych dokumentów, które potwierdzałyby dysponowanie środkami własnymi. W uzupełnieniu wnioskodawca ponownie wskazał, że pożyczkodawca, tj. W. (...) sp.k., dysponować będzie środkami pochodzącymi z tytułu zapłaty za wynagrodzenia za świadczenie usług deweloperskich na podstawie pięciu warunkowych umów, wymienionych w ww. aneksie z dnia (...) lutego 2019 r. Organ zauważył, iż żadna z tych umów nie została zawarta z W. (...) sp.k. Zdaniem organu z powyższych dokumentów nie wynika w jaki sposób W. (...) sp.k. miałaby uzyskać przychody z umów, których nie jest stroną. Zaznaczył, iż nie przedstawiono żadnych dokumentów, które potwierdzałby sposób i formę przekazania środków z tych umów do W. (...) sp.k. Podkreślił, iż nie przedstawiono także sprawozdań finansowych za ostatnie 3 lata firmy (...), która wskazana jest w przedmiotowych pięciu umowach warunkowych jako nabywca i, jak należy się domyślać z przedstawionego powyżej łańcucha kolejnych przepływów pieniężnych, ma być ostatecznym źródłem pochodzenia środków na pokrycie wkładu własnego.

Organ podniósł, że sprawozdania finansowe podmiotu będącego źródłem kapitału wymagane są zgodnie z Załącznikiem nr 4 do Regulaminu konkursu "Załączniki wymagane do wniosku o dofinansowanie".

Zdaniem organu wnioskodawca w proteście w sposób niejasny wyjaśnia, kwestie płatności dokonywanych na podstawie faktur proforma. Stwierdził, iż wątpliwości w zakresie dysponowania wkładem własnym budzi fakt, że założone wpływy środków finansowych do W. (...) sp.k. mają zostać przekazane na podstawie faktur proforma. gdzie zarówno sprzedawca, jak i nabywca wykazany na fakturze, nie są stroną ww. pięciu umów. Podniósł, iż udokumentowanie zdarzenia fakturami proforma, zamiast stosowanymi powszechnie w obrocie księgowym fakturami VAT jest niezrozumiałe. Wyjaśnił, że faktura pro forma nie jest bowiem dowodem księgowym i nie powoduje żadnych wzajemnych zobowiązań pomiędzy sprzedawcą oraz nabywcą, w odróżnieniu od faktury VAT. Zwrócił uwagę, że wystawienie faktury proforma nie zwalnia Wnioskodawcy z obowiązku wystawienia faktury VAT, dokumentującej wykonanie usługi albo otrzymanie całości lub części należności przed wykonaniem usługi. Zaznaczył, iż faktury proforma wystawiono w lutym 2019 r., a termin wykonania usługi określono na koniec marca 2019 r. Stwierdził, że jeśli dokumentują one faktyczne zdarzenia gospodarcze, Wnioskodawca przesyłając w sierpniu 2019 r. uzupełnienia do wniosku mógł już na potwierdzenie swoich deklaracji załączyć kopie faktur VAT. Organ skonstatował, że zgodnie z tym co pisze Wnioskodawca, faktury proforma zostały opłacone w marcu 2019 r., co potwierdzać ma załączony wyciąg z konta W. (...) sp.k. z dnia (...) marca 2019 r. Podniósł, iż w dokumentacji znajdują się rozbieżne wyjaśnienia odnośnie kwestii zapłaty za faktury proforma, gdyż w piśmie z uzupełnieniami Wnioskodawca napisał, że "na dzień przedłożenia uzupełnienia do wniosku, termin zapłaty określony w w/w fakturach proforma jeszcze nie minął". Termin zapłaty na fakturach określono na dzień 31 marca 2019 r. (data pisma z uzupełnieniami to 28 sierpnia 2019 r.).

Stwierdził również, że przedstawione faktury obarczone są dyskwalifikującym je błędem formalnym. Wskazał, iż zgodnie z ustawą o VAT, art. 106e ust.11, kwoty podatku VAT na fakturze wykazuje się w złotych. Kwoty podatku wyrażone w walucie obcej wykazuje się w złotych przy zastosowaniu zasad przeliczania na złote przyjętych dla przeliczania kwot stosowanych do określenia podstawy opodatkowania. Na przedłożonych fakturach podatek VAT wykazano w euro.

Także przedstawione na etapie oceny merytorycznej zaświadczenie z banku odnośnie salda na rachunku bankowym spółki W. (...) budziło wątpliwości organu ze względów formalnych. Zauważył, iż przedmiotowe zaświadczenie nie zawiera pieczęci oddziału banku, które je wydało (nie wiadomo jaka komórka banku go wydała), a na skanie pieczęć jednej z osób reprezentujących bank jest nieczytelna. Ponieważ wniosek o dofinansowanie złożony został jedynie w wersji elektronicznej, w opinii organu, obowiązkiem Wnioskodawcy było zadbać o pełną czytelność załączonych dokumentów.

Odnosząc się do przedstawionej Uchwały nr (...) Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników C. sp. z o.o. w W. z dnia (...) sierpnia 2019r. w sprawie podwyższenia kapitału zakładowego Spółki, która zobowiązywała wspólników do bezwarunkowego podwyższenia kapitału zakładowego do kwoty 50.000 zł (z 5.000 zł) Minister Aktywów Państwowych uznał, iż nie potwierdza ona możliwości dysponowania środkami finansowymi. Wynika to z faktu, że na dzień rozstrzygnięcia protestu, pomimo upływu już połowy roku, kapitał nie został podniesiony, co potwierdzają dane z Krajowego Rejestru Sądowego, dostępne na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości.

Ponadto, w zakresie źródła finansowania kapitału obrotowego, Wnioskodawca zdaniem organu nie przedstawił wiarygodnych dokumentów, potwierdzających posiadanie środków finansowych na finansowanie kapitału obrotowego (rezerwa inwestycyjna). Ponieważ źródła finansowania wkładu własnego oraz kapitału obrotowego są tożsame, wobec tego Instytucja Pośrednicząca uznała, iż negatywna ocena IOK dla źródeł finansowania kapitału obrotowego, jest tożsama z negatywną oceną źródeł finansowania wkładu własnego.

Organ wskazał, iż w zakresie rozliczeń finansowych z tytułu podatku VAT, Wnioskodawca przedstawił alternatywne sposoby rozliczenia podatku VAT, tj.:

- brak rozliczeń z tytułu podatku VAT - realizacja projektu poprzez dostawcę z obszaru UE i brak rozliczeń z tytułu podatku VAT,

- rozliczenia z tytułu VAT na zasadach ogólnych - realizacja projektu poprzez dostawcę krajowego z pełnym rozliczeniem podatku VAT.

Minister Aktywów Państwowych podniósł, iż we wniosku o dofinansowanie wnioskodawca założył, że realizacja projektu zostanie przeprowadzona przez dostawcę z obszaru UE. Następnie powołując się na ten fakt przyjęto, że realizacja projektu objęta zostanie stawką zerową podatku VAT (z wyjątkiem niewielkich wydatków związanych z nadzorami i promocją).

Organ zauważył, że zgodnie z wewnętrznymi procedurami zawierania umów z wykonawcami dla zadań objętych projektem, do których nie ma zastosowania ustawa Prawo Zamówień Publicznych w przedsiębiorstwie C. sp. z o. o. (Zarządzenie nr (...) Zarządu C. sp. z o.o. z dnia (...) listopada 2018 r.), dla projektu zgłoszonego w niniejszym wniosku o dofinansowanie obowiązuje konkurencyjny wybór wykonawcy. W związku z powyższym, organ stwierdził, iż niewłaściwe jest z góry przyjęte założenie przez Wnioskodawcę, że realizacja projektu zostanie przeprowadzona przez wyłonionego w postępowaniu ofertowym dostawcę z obszaru UE, co skutkować będzie stawką podatku VAT 0%.

Odnosząc się do stwierdzenia wnioskodawcy, że w sposób niedozwolony wymaga od niego wyboru wykonawcy krajowego oraz, że sugestie przedstawione w piśmie o uzupełnienia, traktuje jako jedyną bezpieczną ścieżkę związaną z zapewnieniem finansowania podatku VAT, Minister Aktywów Państwowych wyjaśnił, iż wniosek o dofinansowanie wraz z załącznikami powinien przedstawiać przyjęty sposób realizacji projektu w odniesieniu do źródeł finansowania projektu - dotyczy zarówno kosztów inwestycyjnych, jak i rozliczeń związanych z podatkiem VAT od tych kosztów. Stwierdził, iż złożone oświadczenie dotyczące przyjętego sposobu realizacji projektu jest niepodpisane. Jest ono także niejednoznaczne, gdyż wskazuje, że wnioskodawca będzie realizował projekt albo poprzez dostawcę z obszaru UE (brak rozliczeń VAT), albo poprzez krajowego dostawcę (pełne rozliczenie VAT).

Po analizie dokumentacji aplikacyjnej Minister Aktywów Państwowych uznał również, iż wezwania wystosowane do Wnioskodawcy w trakcie procesu oceny projektu w sposób wystarczający wyczerpywały zapisy zawarte w Regulaminie konkursu, a ich zakres i uzasadnienie były adekwatne do obszaru informacji niezbędnego do oceny wniosku.

Mając powyższe na względzie organ stwierdził, że przedmiotowy protest nie zostaje uwzględniony.

W skardze do Sądu skarżąca spółka wniosła o uwzględnienie skargi stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz o przekazanie niniejszej sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła

1. naruszenie art. 53 ust. 1 i 2 ustawy z dnia z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (dalej: "ustawa wdrożeniowa") poprzez błędne przyjęcie przez Organ, że Wnioskodawcy nie przysługiwał środek odwoławczy (protest) od oceny merytorycznej I stopnia w zakresie kryterium nr 1: Gotowość do realizacji projektu, co w konsekwencji doprowadziło do nierozpatrzenia zarzutów podniesionych w proteście dotyczących sposobu przeprowadzenia oceny merytorycznej I stopnia w zakresie kryterium nr 1: Gotowość do realizacji projektu,

a w konsekwencji:

2. naruszenie art. 37 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej poprzez nierzetelną i dowolną ocenę złożonego projektu w ramach kryterium oceny merytorycznej I stopnia: Gotowość do realizacji projektu, opierającą się na błędnym przyjęciu, że projekt nie posiadał ostatecznej decyzji środowiskowej obejmującej całą inwestycję, co skutkowało nieprzyznaniem projektowi 1 punktu, w sytuacji, w której wśród dokumentów aplikacyjnych znajdowała się ostateczna decyzja środowiskowa obejmująca całą inwestycję;

3. naruszenie art. 37 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej poprzez nierzetelną i dowolną ocenę złożonego projektu w ramach kryterium oceny merytorycznej I stopnia: Gotowość do realizacji projektu, opierającą się na błędnym przyjęciu, że inwestor nie posiadał dokumentów potwierdzających dysponowanie środkami na sfinansowanie nakładów inwestycyjnych (poza środkami POIŚ), co skutkowało nieprzyznaniem projektowi 1 punktu, w sytuacji, w której wśród dokumentów aplikacyjnych znajdowały się dokumenty potwierdzające dysponowanie środkami na sfinansowanie nakładów inwestycyjnych (poza środkami POIŚ);

a ponadto:

4. naruszenie art. 37 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej poprzez nierzetelną, dowolną i niczym nieuzasadnioną ocenę złożonego projektu w ramach kryterium oceny merytorycznej II stopnia - kryterium merytorycznego nr 6: Wykonalność finansowa projektu, opierającą się na błędnym przyjęciu przez Organ, że inwestor nie przedstawił wiarygodnych źródeł finansowania projektu, tj. źródeł finansowania kosztów inwestycyjnych (wkładu własnego), źródeł finansowania kapitału obrotowego oraz źródeł finansowania podatku VAT, a w szczególności błędnym przyjęciu, że złożone w ramach dokumentacji aplikacyjnej zaświadczenie wystawione przez (...) Bank (...) S.A. z dnia (...).03.2019 r., znak (...), jest niewiarygodne, podczas gdy prawidłowa analiza dokumentów aplikacyjnych prowadzi do odmiennych wniosków,

5. naruszenie art. 37 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej w zw. z § 9 ust. 3 i 4 lit. a Regulaminu konkursu poprzez błędne przyjęcie, że Wnioskodawca nie załączył oryginału zaświadczenia wystawionego przez (...) Bank (...) S.A. w dniu (...).03.2019 r., znak (...), podczas gdy zaświadczenie to zostało dostarczone w sposób zgodny z Regulaminem konkursu;

co miało istotny wpływ na wynik oceny Wniosku.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Skarga jest niezasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.

Uprawnienie sądu administracyjnego do rozstrzygania w niniejszej sprawie wynika z art. 61 ustawy wdrożeniowej. W myśl art. 61 ust. 8 ustawy wdrożeniowej sąd administracyjny dokonuje oceny legalności rozstrzygnięć przewidzianych w systemie realizacji projektu operacyjnego, skoro w przepisach tych przewidziano uwzględnienie skargi w wypadku stwierdzenia, że: a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1, b)pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 55 albo art. 39 ust. 1.Wprowadzając w art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy wdrożeniowej kryterium "naruszenia prawa", prawodawca przesądził jednocześnie w art. 50 tej ustawy, że do postępowań w zakresie ubiegania się o dofinansowanie oraz udzielania dofinansowania na podstawie ustawy nie stosuje się przepisów kpa, z wyjątkiem przepisów dotyczących wyłączenia pracowników organu, doręczeń i sposobu obliczania terminów. Wyklucza to weryfikację zaskarżonego aktu z perspektywy rozwiązań przyjętych w k.p.a. Z drugiej strony może budzić wątpliwości kwestia dopuszczalnej sądowej oceny procesu weryfikacji wniosków o dofinansowanie zamierzonych przedsięwzięć. Praktyka sądów administracyjnych wypracowana na podstawie ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2014 r., poz. 1649 ze zm.) wskazywała, że przy interpretacji przepisów ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju przyjąć należy stanowisko, które dopuszcza możliwość posługiwania się, w ramach sądowej kontroli ocen projektów ubiegających się o dofinansowanie, postanowieniami systemu realizacji programu, łącznie z odpowiednimi przepisami prawa powszechnie obowiązującego. W ocenie sądu tę wypracowaną praktykę należy stosować także w odniesieniu do rozpoznawania spraw na podstawie ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 - 2020, z uwzględnieniem zmian wskazanych w tej ustawie. Uznać zatem należy, że prawo jako wzorzec kontroli sądowej, wedle którego badana jest legalność oceny projektu, to nie tylko przepisy prawa wspólnotowego i ustaw, ale także postanowienia systemu realizacji programu operacyjnego, w tym regulamin przeprowadzania konkursu nr (...), (dalej: "Regulamin konkursu").Kontrolując w takim zakresie legalność oceny projektu dokonanej przez organ, jak również legalność działań podejmowanych w toku procedury odwoławczej, które znalazły ostateczny wynik w zaskarżonej informacji z (...) marca 2020 r. Sąd stwierdza, że odpowiadają one prawu.

Sąd odnosząc się do kwestii podnoszony, co do Kryterium merytorycznego I stopnia nr 1: Gotowość do realizacji projektu stwierdza, że zgodnie z art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-20201 (Dz. U. z 2018 r. poz. 1431, 1544, z 2019 r. poz. 60, 730, 1572, 2020; dalej "ustawa"): "Wnioskodawcy, w przypadku negatywnej oceny jego projektu wybieranego w trybie konkursowym, przysługuje prawo wniesienia protestu w celu ponownego sprawdzenia złożonego wniosku w zakresie spełniania kryteriów wyboru projektów".

Wyjaśnić należy, że przepisy ustawy nie dają natomiast możliwości rozpatrzenia protestu od pozytywnej oceny projektu.

Zgodnie z art. 53 ust. 2 ustawy: "Negatywną oceną jest ocena w zakresie spełniania przez projekt kryteriów wyboru projektów, w ramach której:

1. projekt nie uzyskał wymaganej liczby punktów lub nie spełnił kryteriów wyboru projektów, na skutek czego nie może być wybrany do dofinansowania albo skierowany do kolejnego etapu oceny;

2. projekt uzyskał wymaganą liczbę punktów lub spełnił kryteria wyboru projektów, jednak kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w konkursie nie wystarcza na wybranie go do dofinansowania."

W niniejszej sprawie ocena kryteriów merytorycznych I stopnia doprowadziła do uzyskania przez wniosek 27 punktów, podczas gdy niezbędne minimum to 16 punktów.

Nie można się zgodzić, ze stanowiskiem skarżącej spółki, iż zgodnie z orzecznictwem pojęcie "negatywnej oceny projektu" należy interpretować szeroko, chodzi o ocenę niedającą możliwości zakwalifikowania projektu do dofinansowania ponieważ wykracza ona poza obszar ww. przepisów.

Podkreślić należy iż wniosek uzyskał ocenę pozytywną, w związku z czym nie można uznać go za oceniony negatywnie. Zauważyć należy, że skarżąca spółka błędnie stosuje rozszerzoną wykładnię przepisów.

Należy się zgodzić ze stanowiskiem organu, że ze względu, iż ocena kryteriów merytorycznych I stopnia była pozytywna, a projekt uzyskał wymaganą liczbę punktów, skarga w tym zakresie jest bezprzedmiotowa.

W ocenie Sądu, zasadnicza kwestia sporna odnosi się w rozpatrywanej sprawie do nie spełnienia przez skarżącą spółkę Kryterium merytorycznego II stopnia nr 6: Wykonalność finansowa projektu. Sąd zauważa, iż ta kwestia determinuje możliwość uzyskania dofinansowania przez skarżącą, bowiem nawet gdyby przyjąć hipotetycznie, że argumentacja strony jest zasadna w zakresie interpretacji art. 53 ust. 2 ustawy, to jednak wniosek został oceniony negatywnie ze względu na niespełnienie kryterium oceny merytorycznej II stopnia.

Sąd oceniając stanowisko Ministra Aktywów Państwowych w zakresie oceny Kryterium merytorycznego II stopnia nr 6: Wykonalność finansowa projektu uznał, że jest ono w tej kwestii prawidłowe.

Jak słusznie zauważył organ skarżąca spółka nie wyjaśniła kwestii dotyczących źródła finansowania kosztów inwestycyjnych (wkładu własnego), źródła finansowania kapitału obrotowego, finansowanie z tytułu rozliczeń podatku VAT.

Przedstawiona informacja, że wkład własny w projekcie zostanie wniesiony przez dwóch wspólników Wnioskodawcy, tj. panów L. R. i J. S. pokryty z środków pochodzących dwóch umowy pożyczkowych, na łączną kwotę 7.519.750 zł, tj.:

- umowę z dnia (...).02.2019 r. zawartą przez panów L. R. i J.

S. ze spółką W. (...) sp.k. na kwotę 7.019.750 zł;

- umowę z dnia (...).02.2019 r. zawartą przez panów L. R. i J. S. ze spółką C. sp. z o.o. na kwotę 500.000 zł.

nie potwierdzają dysponowanie środkami własnymi.

Wynika to załącznika nr 4 do Regulaminu konkursu "Załączniki wymagane do wniosku o dofinansowanie", w przypadku współfinansowania przedsięwzięcia z zewnętrznych źródeł finansowania konieczne jest przedstawienie promesy udzielenia kredytu/pożyczki lub umowy pożyczki/kredytu. Jednocześnie zastrzeżono, że w przypadku, gdy środki na sfinansowanie projektu (pożyczka, pożyczka właścicielska, podwyższenie kapitału, dopłaty do kapitału, itp.) nie będą pochodziły od instytucji finansowej (bank, WFOŚiGW, NFOŚiGW), dodatkowo należy udokumentować sytuację finansową i majątkową podmiotów udzielających pożyczki. W związku z tym, należy przesłać sprawozdania finansowe ww. podmiotów za ostatnie 3 lata oraz wyciągi z rachunków bankowych potwierdzające dysponowanie środkami finansowymi na poziomie odpowiadającym co najmniej zadeklarowanym kwotom. Zaważyć należy, iż wymogi te były wskazane przez IOK także w ramach prośby o uzupełnienie wniosku z dnia (...) lipca 2019 r., znak: (...).

Sąd zgadza się z organem, że nadesłane przez skarżącą spółkę sprawozdania finansowe spółki W. (...) Sp.k. nie potwierdzały jej potencjału finansowego, który umożliwiałby wygospodarowanie nadwyżki środków pieniężnych w kwocie około 7 mln zł, z przeznaczeniem na udzielenie długoterminowej pożyczki obecnym współudziałowcom skarżącego.

Zauważyć należy, że organ dokonał negatywnej oceny standingu finansowego potencjalnego pożyczkodawcy (tj. W. (...) Sp.k.) i wynika to z:

- ujemnego kapitału własnego;

- niskiego poziomu przychodów rocznych (zaledwie około 2 min zł);

- bardzo niskich wskaźników płynności finansowej, na poziomie nieakceptowalnym z punktu widzenia instytucji finansujących;

- znikomej wielkość (zaledwie 180 tys. zł) nadwyżki finansowej (tj. zysk netto + amortyzacja) generowanej w skali roku;

- niskiego salda środków pieniężnych na rachunkach na koniec roku obrotowego (tj. 8 tys. zł wg bilansu);

- wykazywanych w sprawozdaniach finansowych spółki na koniec 2017 r., natomiast sprawozdań za 2018 r. skarżąca spółka nie dostarczyła.

Powyższego nie potwierdza także załączony aneks z dnia (...) lutego 2019 r. do ww. umowy pożyczkowej ze spółką W. (...) Sp.k. Aneks zawiera oświadczenie pożyczkodawcy, że będzie dysponować wymaganymi środkami finansowymi po spłacie swojego wynagrodzenia z tytułu świadczenia usług deweloperskich na podstawie pięciu warunkowych umów. Jak zauważył organ z treści aneksu wynika jednak, że umowy te nie zostały zawarte z pożyczkodawcą (tj. W. (...) Sp.k), lecz pomiędzy panami L. R. i J. S., a firmą (...).

Z tego względu organ prawidłowo stwierdził, że wszystkie łącznie przedstawione dokumenty, nie mogą zostać uznane jako potwierdzające dysponowanie środkami własnymi.

Organ prawidłowo zauważył, że w przypadku W. (...) Sp.k. komplementariuszem jest spółka W. Sp. z o.o., zaś Panowie R. i S. są komandytariuszami, co oznacza, że aby mogli wnieść do S. W. (...) Sp.k. kapitały z przeznaczeniem na pożyczkę dla Wnioskodawcy niezbędna byłaby zmiana umowy spółki i podniesienie sumy komandytowej.

Jak wskazał organ, mimo wydania uchwały przez Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników C. sp. z o.o. w W. o podwyższeniu kapitału zakładowego, wspólnicy nie podnieśli go, co wynika z danych z Krajowego Rejestru Sądowego, dostępne na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości.

Minister Aktywów Państwowych zauważył również, że nieprawidłowo skarżąca spółka sporządziła Plan finansowania przedsięwzięcia o którym mowa w Załączniku nr 5 do Regulaminu Konkursu: "Zakres studium wykonalności", w pkt 10.3.

Mimo wskazania przez skarżącą spółkę, że pożyczkodawca, tj. W/ (...) sp.k., dysponować będzie środkami pochodzącymi z tytułu zapłaty za wynagrodzenia za świadczenie usług deweloperskich na podstawie pięciu warunkowych umów, wymienionych w aneksie z dnia (...).02.2019 r. należy stwierdzić, że nie potwierdzają one, skarżąca będzie posiadać środki własne. Wynika to z faktu, iż żadna z tych umów nie została zawarta z W. (...) sp.k. Słusznie organ zauważył, iż nie jest więc jasne w jaki sposób W. (...) sp.k. miałaby uzyskać przychody z umów, których nie jest stroną. Wskazać należy, iż nie przedstawiono żadnych dokumentów, które potwierdzałby sposób i formę przekazania środków z tych umów do W. (...) sp.k.

Organ słusznie stwierdził, że nie przedstawiono także sprawozdań finansowych za ostatnie 3 lata firmy (...), która wskazana jest w przedmiotowych pięciu umowach warunkowych jako nabywca i, jak należy się domyślać z przedstawionego powyżej łańcucha kolejnych przepływów pieniężnych, ma być ostatecznym źródłem pochodzenia środków na pokrycie wkładu własnego. Podkreślenia wymaga, że Przedstawienie Sprawozdań finansowych podmiotu będącego źródłem kapitału wymagane są zgodnie z Załącznikiem nr 4 do Regulaminu konkursu "Załączniki wymagane do wniosku o dofinansowanie ".

Kolejną kwestią podniesioną przez organ jest dokonywanie płatności na podstawie faktur proforma.

W zaskarżonym rozstrzygnięciu trafnie wskazano, że założone wpływy środków finansowych do W. (...) sp.k. mają zostać przekazane na podstawie faktur proforma, gdzie zarówno sprzedawca, jak i nabywca wykazany na fakturze, nie są stroną pięciu umów.

Słusznie stwierdził organ, że udokumentowanie zdarzenia fakturami proforma, zamiast fakturami VAT budzi wątpliwość z uwagi na odmienny charakter tych dokumentów.

Bezspornym jest, iż dokument nazywany fakturą proforma nie jest dowodem księgowym. Jest to dokument wystawiany w obrocie gospodarczym i jego celem może być np. potwierdzenie złożenia oferty czy przyjęcia zamówienia do realizacji. Wyraźne oznaczenie tego dokumentu wyrazami proforma powoduje, że nie można przypisać mu waloru faktury w rozumieniu przepisów o VAT, gdyż podmiot wystawiający taki dokument jednoznacznie wskazuje, że nie jest to faktura. Wystawienie tego dokumentu nie powoduje zatem skutków w zakresie podatku VAT, tj. obowiązku zapłaty wykazanego w tym dokumencie podatku oraz nie stanowi dla kontrahenta podstawy do odliczenia wykazanego w tym dokumencie podatku VAT. Wystawienie takiego dokumentu nie zwalnia również podatnika z obowiązku wystawienia faktury dokumentującej dokonanie dostawy towaru lub wykonanie usługi albo otrzymanie całości lub części należności przed dostawą lub wykonaniem usługi" (zob. np. interpretacji indywidualna Izby Skarbowej w W. z dnia (...) czerwca 2013 r., (...)).

Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze dokumenty w postaci faktur z dnia (...) lutego 2019 r. nie mogą zatem potwierdzać wysokości i źródła pochodzenia środków przeznaczonych na udzielenie pożyczki, gdyż faktura proforma nie jest dowodem księgowym. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, iż wydatki udokumentowane wyłącznie fakturą proforma nie mogły być uznane za udokumentowane prawidłowo - faktura proforma nie jest dowodem potwierdzającym transakcję. Faktura proforma nie ma statusu faktury w obrocie gospodarczym, nie stanowi dowodu księgowego i w istocie nie może spełniać funkcji wskazanych przez stronę (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 marca 2009 r., sygn. akt III SA/Wa 3265/08, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 18 listopada 2008 r., sygn. akt I SA/Bd 486/08).

Zauważyć należy również za organem, iż w dokumentacji znajdują się rozbieżne wyjaśnienia odnośnie kwestii zapłaty za faktury proforma, gdyż w piśmie z uzupełnieniami Skarżąca wskazała, że "na dzień przedłożenia uzupełnienia do wniosku, termin zapłaty określony w w/w fakturach proforma jeszcze nie minął". Termin zapłaty na fakturach określono na dzień 31 marca 2019 r. (data pisma z uzupełnieniami to 28 sierpnia 2019 r.).

Na dzień wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia uwagi Ministra Aktywów Państwowych, dotyczące zaświadczenia banku z dnia (...) marca 2019 r. odnośnie salda na rachunku bankowym spółki W. LTD w zakresie faktu, iż ww. dokument nie zawiera pieczęci oddziału banku, które je wydało (nie wiadomo jaka komórka banku go wydała) oraz, iż na skanie pieczęć jednej z osób reprezentujących bank jest nieczytelna, mogły być zasadne w sytuacji kiedy wniosek został złożony w wersji elektronicznej.

Zdaniem Sądu, nie można uznać zaświadczenia z banku za przesądzające o wysokości i źródle pochodzenia środków pieniężnych, które zostaną przeznaczone przez Spółkę W. (...) Sp.k. na pożyczkę dla pożyczkodawców pozostających wspólnikami Spółki C. Sp.z o.o. na podstawie Warunkowej umowy pożyczki z dnia (...) lutego 2019 r. Takiego waloru nie ma również zaprezentowany na rozprawie przez stronę skarżącą dowód z wiadomości e-mail pracownika (...)S.A. K. W., z którego wynika że kwestionowane przez organ zaświadczenie z dnia (...) marca 2019 r. zostało wystawione podpisane i opieczętowane zgodnie z normami obowiązującymi w banku dokument został podpisany przez upoważnionych pracowników banku zgodnie z obowiązującą reprezentacją.

Zaświadczenie z banku z dnia (...) marca 2019 r. dokumentuje jedynie saldo rachunku podmiotu gospodarczego na datę wskazaną w ww. dokumencie. Nie wynika z akt sprawy aby ww. saldo stanowiło blokadę środków Spółki W. (...) Sp.k. na koncie (rachunku bankowym) przeznaczonych na pożyczkę dla pożyczkodawców pozostających wspólnikami Spółki C. Sp.z o.o.

Wbrew zarzutom skargi sporne zaświadczenie z dnia (...) marca 2019 r. nie może przesądzać o tym, iż strona skarżąca posiada środki na sfinansowanie projektu. Zaświadczenie bowiem dotyczy innego podmiotu niż Wnioskodawca, który to podmiot gospodarczy realizując swoje zobowiązania może dowolnie dysponować środkami finansowymi będącymi w jego posiadaniu.

Prawidłowo organ uznał, że skarżąca spółka w sposób niejednoznaczny przedstawiła kwestie rozliczeń finansowych z tytułu podatku VAT. Podnieść należy, iż skarżąca spółka wskazała, iż będzie realizowała projekt albo poprzez dostawcę z obszaru UE (brak rozliczeń VAT), albo poprzez krajowego dostawcę (pełne rozliczenie VAT). Wskazać należy za organem, iż rozliczanie podatku VAT, w wariancie z koniecznością zapewnienia źródeł jego finansowania, ma na celu zabezpieczenie realizacji finansowej projektu niezależnie od opcji, którą ona wybierze. Należy zauważyć, iż złożone oświadczenie dotyczące przyjętego sposobu realizacji projektu jest niepodpisane.

Na zakończenie Sąd zauważa, że organ w swoim rozstrzygnięciu odniósł się szczegółowo do zarzutów protestu, a tym samym w żaden sposób nie naruszyła przepisów ustawy wdrożeniowej odnośnie stosowania procedury odwoławczej. Należy przy tym powtórzyć, że Sąd - orzekając na podstawie art. 61 ust. 8 ustawy wdrożeniowej - ocenia działania organu pod kątem przesłanki wskazanej w tym przepisie tj. czy organ oceniając projekt dokonywał tego w sposób naruszający prawo i czy naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny. Nie jest natomiast rolą Sądu dokonanie oceny projektu, bowiem nie jest do tego upoważnionym, nie ma też takich możliwości.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na zasadzie przepisu art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy orzekł jak w sentencji