Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 68/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2011-05-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inne
Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 235 -1
journal: Dz.U. 1998 nr 21 poz 94
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Protokolant Agnieszka Figura, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest decyzja z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] Dolnośląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W., który po rozpatrzeniu odwołania z dnia 25 marca 2010r. J. K. utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - pylicy płuc: pylicy krzemowej (poz. 3.1wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (Dz. U. nr 105, poz. 869), dalej: rozporządzenie).

Decyzją D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W., na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. nr 122, poz. 851 ze zm.) oraz art. 235¹ i art. 235² Kodeksu pracy (Dz.U. nr z 1998 r. nr 21, poz. 94 ze zm.) oraz § 8 ust. 1 i 4 w związku z § 11 ust. 1, oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej –u J. K.

Uzasadniając swoje stanowisko, na wstępie organ odwoławczy szczegółowo opisał przebieg zatrudnienia J. K.

Z akt sprawy wynika, że J.K. był zatrudniony w:

1. S. Zakładach Kamienia Budowlanego w S. Ś. (następca prawny: O. Sp. z o.o. w W. Oddział Romanowo w O. K.)

- od 3 czerwca 1985 r. do 28 lutego 1991 r. jako kierowca samochodu technologicznego,

2. Przedsiębiorstwie "[...]" S.A. w S. Ś. (następca prawny: [...] Sp. z o.o. w W. Oddział Romanowo w O. K.),

- od 1 marca 1991 r. 30 czerwca 1996 r. jako kierowca samochodu technologicznego,

3. S. Zakładach Kamienia Budowlanego "[...]" Sp. z o.o. w O. K. (następca prawny: [...] Sp. z o.o. w W. Oddział Romanowo w O. K.),

- od 1 lipca 1996 r. do 31 sierpnia 2003 r. jako kierowca samochodu technologicznego,

- od 1 czerwca 2007 r. do 31 sierpnia 2010 r. przebywa na rencie.

Postępowanie administracyjne w sprawie choroby zawodowej - pylicy płuc: pylicy r krzemowej (poz. 3 pkt 1) u J. K. wszczęte zostało przez Państwowego Powiatowego Inspektor Sanitarnego w K. w dniu [...] października 2009 r.

Dochodzenie epidemiologiczne przeprowadzone przez organ I instancji wykazało, że J. K. się wykonując swoje obowiązki zawodowe narażony był na pył dolomitowy zawierający wolną krystaliczną krzemionkę.

D. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. Oddział w W. dnia [...] września 2009 r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - pylicy płuc: pylicy krzemowej. Na podstawie wyników przeprowadzonych badań swoje stanowisko uzasadnił tym, że: "...W badaniach czynnościowych układu oddechowego (gazometria, spierometria) nie stwierdzono odchyleń od normy. Radiologicznie w klatce piersiowej nie wykazano zmian. Według klasyfikacji Międzynarodowego Biura Pracy - symbol "0". Podstawą do rozpoznania rozpatrywanej pylicy płuc jest stwierdzenie w obrazie radiologicznym klatki piersiowej zacienień okrągłych, których aktualnie nie wykazano."

J. K. nie zgodził się z powyższym orzeczeniem lekarskim i złożył wniosek o przeprowadzenie ponownego badania w placówce orzeczniczej II stopnia.

Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. w dniu [...] grudnia 2009 r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - pylicy płuc: pylicy krzemowej. Na podstawie wyników przeprowadzonych badań swoje stanowisko uzasadnił tym, że: "... Podstawą rozpoznania klinicznego pylicy krzemowej płuc jest stwierdzenie na pełnowymiarowym zdjęciu RTG klatki piersiowej w pozycji tylno-przedniej zmian ogniskowych w płucach (zacienień okrągłych, regularnych) mogących odpowiadać efektom oddziaływania pyłów zwłókniających na miąższ płucny. Aktualny radiogram klatki piersiowej pacjenta, jak również zdjęcie z kwietnia br. nie wykazują zmian radiologicznych uzasadniających rozpoznanie u pacjenta pylicy krzemowej płuc - zgodnie ze standardami klasyfikacji radiologicznej pylic Międzynarodowego Biura Pracy 1980 r. W wykonanym aktualnie badaniu spirometrycznym nie stwierdzono żadnych zaburzeń wentylacji. W badaniach gazów krwi kapilarnej arterializowanej w spoczynku nie stwierdza się cech niewydolności oddechowej. Pyły o działaniu zwłókniającym zawierające wolną krystaliczna krzemionkę nie wykazują działania neurotoksycznego, wobec czego łączenie objawów uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego pacjenta z warunkami jego pracy zawodowej nie znajduje żadnego uzasadnienia."

Na podstawie powyższych opinii jednostek orzeczniczych oraz analizy narażenia zawodowego, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] uznał brak podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - pylicy płuc: pylicy krzemowej.

Od decyzji tej J.K. złożył odwołanie podnosząc, że wydana decyzja jest wadliwa. W ocenie strony istniejące dolegliwości zdrowotne są ściśle związane z wykonywaną pracą. Zarzucając organowi I instancji błędne ustalenie norm czasu pracy, błędne ustalenie dot. samochodów technologicznych oraz norm narażenia czynników szkodliwych a także błędne ustalenie w zakresie oceny wyników badań.

Dolnośląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W., w związku z prowadzonym postępowaniem odwoławczym, pismem z dnia 7 maja 2010 r. zwrócił się do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. oraz do Dolnośląskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we W. Oddział w W. o ustosunkowanie się do podnoszonych przez stronę kwestii medycznych oraz nadesłanej dokumentacji medycznej.

Odnosząc się do zarzutu J. K. D. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. Oddział w W. pismem z dnia 27 maja 2010 r. poinformował, że; "... Na podstawie wywiadu, badania fizykalnego, analizy Rtg klatki piersiowej oraz badań dodatkowych (spirometria, gazometria) wydano orzeczenie lekarskie Nr [...] o braku podstaw do rozpoznania pylicy płuc: pylicy krzemowej. Podstawą rozpoznawania jednostki chorobowej jest przede wszystkim ocena radiogramów płuc zgodnie z wytycznymi Międzynarodowego Biura Pracy (błędna jest więc interpretacja pacjenta, że standardy Międzynarodowego Biura Pracy mają charakter pomocniczy. Na podstawie rtg płuc z dnia 15.04.2009 r. nie stwierdzono zacienień okrągłych odpowiadających rozpatrywanej pylicy krzemowej. Badania spirometryczne są wykonywane w tut. DWOMP na aparacie Easy One firmy Diagnostic, a gazometryczne na aparacie Cobas firmy Roche. Oba aparaty posiadają aktualne zaświadczenie o legalizacji. (...) Dołączona przez pacjenta w odwołaniu "Kart 4" (opis rtg klatki sporządzony 17.11.2009 r. przez lekarza IMP w S.) zawiera opinię o braku ewidentnych zmian o charakterze pyliczym. Zgłaszane przez pacjenta podejrzenie zespołu Caplana miałoby związek występowania zmian pyliczych z objawami reumatoidalnego zapalenia stawów i dodatnimi odczynami serologicznymi (odczyn Waalera-Rose, RF lateks) (...) Na podstawie analizy ww. Rtg klatki piersiowej oraz wywiadu (brak dotychczasowego rozpoznania schorzeń reumatoidalnych) zespołu Caplana u pacjenta nie rozpoznano."

Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. pismem z dnia 18 czerwca 2010 r. poinformował, że: "... Badanie gazometryczne wykonano na aparacie Cobas firmy Roche, zaś badanie spirometryczne na aparacie Lungtest 1000 firmy MES. Wykonane badanie spirometryczne nie wykazało żadnych zaburzeń wentylacji. W karcie wypisowej w tabeli podano oprócz wartości zbadanych u pacjenta, również procentowe wartości należne. W wykonanych dwukrotnie (18.11 i 19.11) badaniach gazów krwi kapilarnej arterializowanej w spoczynku nie stwierdza się cech niewydolności oddechowej. W związku z tym, wpisanie ich do karty wypisowej w odwrotnej kolejności, nie ma żadnego znaczenia diagnostycznego i orzeczniczego. Pobierane przez pacjenta w trakcie hospitalizacji w tut. Szpitalu leki neurologiczne nie wpływają na parametry wydolności oddechowej, w związku z tym nie mogły zafałszować wyników badań gazometrycznych i spirometrycznych. Podstawą rozpoznania klinicznego pylicy krzemowej płuc jest stwierdzenie na pełno wymiarowym zdjęciu RTG klatki piersiowej w pozycji tylno-przedniej zmian ogniskowych w płucach (zacienień okrągłych, regularnych) mogących odpowiadać efektom oddziaływania pyłów zwłókniających na miąższ płucny. Zgodnie ze standardami klasyfikacji radiologicznej pylic Międzynarodowego Biura Pracy z 1980 r., stwierdzane na wykonanym w trakcie hospitalizacji zdjęciu płuc obustronne niewielkie zmiany o charakterze siateczkowym nie upoważniają aktualnie do rozpoznania pylicy płuc. Wykonywane badania: gazometria i spirometria mają jedynie charakter pomocniczy przy ocenie wydolności układu oddechowego przy istniejących powikłaniach pylicy. Na podstawie ich wyników nie można rozpoznać pylicy płuc, jeżeli nie ma zmian na zdjęciu RTG..."

W dniu 26 sierpnia 2010 r. J. K., po zapoznaniu się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym wniósł uwagi dotyczące pisma [...] sp. z o.o. z dnia 20 maja 2009 r. kierowanego do DWOMP we W. Oddział w W. w szczególności do załączonych do niego dokumentów tj. badania kontrolnego płuc z Poradni Radiograficznej Wojewódzkiego Specjalistycznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Chorób Płuc w S. oraz zaświadczenia lekarskiego z dnia 8 maja 2003 r. Zdaniem strony powyższe badania nie były wykonane.

Pełnomocnik zakładu [...] Sp. z o.o. po zapoznaniu się 27 sierpnia 2010 r. ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym zobowiązał się do dnia 5 września 2010 r. doręczyć stanowisko zakładu pracy w przedmiocie kwestionowanych przez J. K. badań lekarskich.

Następnie w piśmie z dnia 30 sierpnia 2010 r. odwołujący się ponownie wniósł sprzeciw do zebranego w sprawie materiału dowodowego tj. ww. kwestii nie wykonania badań, które przywołuje zakład pracy, nie ustosunkowanie się do pomiarów gazometrii i ich norm, odwołujący się kwestionuje wydane w sprawie orzeczenia oraz termin ich wydania.

Pełnomocnik zakładu pracy - w piśmie z dnia 31 sierpnia 2010 r. poinformował, że: "... badanie kontrolne płuc (...) oraz zaświadczenie lekarskie z dnia 8.05.2003 r. zostały złożone wraz z innymi elementami składowymi akt osobowych jako załączniki do pisma procesowego (...) złożonego do Sądu Okręgowego w Świdnicy, gdzie aktualnie toczy się postępowanie z powództwa strony przeciwko [...] Sp. z o.o. o ustalenie choroby zawodowej oraz odszkodowanie i zadośćuczynienie z tego tytułu (...) w związku z powyższym nie jest możliwe dostarczenie przez [...] sp. z o.o. przedmiotowych dokumentów celem dopełnienia materiału dowodowego...".

D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. w związku z powyższą informacją pismem z dnia 14 września 2010 r. zwrócił się do D. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we W. Oddział w W. z prośbą o przesłanie uwierzytelnionej kserokopii ww. dokumentów. W odpowiedzi pismem z dnia 24 września 2010 r. przesłane zostały: wynik badania Rtg klatki piersiowej z dnia 13 czerwca 1991 r. oraz zaświadczenie lekarskie z dnia 8 maja 2002 r.

W związku z ciągłym brakiem zaświadczenia lekarskiego z dnia 8 maja 2002 r., Dolnośląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. 6 października 2010 r. wystąpił do Sądu Okręgowego VII Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Świdnicy z prośbą o nadesłanie uwierzytelnionej kserokopii ww. zaświadczenia lekarskiego z dnia 8 maja 2003 r.

W odpowiedzi, Sąd Okręgowy w Świdnicy pismem z dnia 12 października 2010 r. poinformował, że w aktach sprawy znajduje się zaświadczenie z dnia 8 maja 2002 r., na którym widnieje data 8 maja 2003 r. jako data następnego badania, która mogła wprowadzić w błąd.

W związku z powyższa informacją, D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. dnia 21 października 2010 r. zwrócił się do pełnomocnika zakładu pracy o wyjaśnienie kwestii zaświadczenia lekarskiego z dnia 8 maja 2003 r., którego brak jest w aktach Sądu Okręgowego w Świdnicy oraz DWOMP we W. Oddział w W. W szczególności czy wskazana na zaświadczeniu z dnia 8 maja 2002 r. data kolejnego badania była przyczyną błędnego powoływania się na ww. zaświadczenie.

W odpowiedzi, pełnomocnik strony poinformował, że: "... na obecnym etapie nie ma jakiejkolwiek możliwości sprawdzenia i weryfikacji przez zakład pracy obecności zaświadczenia. (...) Kompletne akta osobowe pana J. K. znajdują się w Sądzie Okręgowym w Świdnicy. Biorąc pod uwagę datę rozwiązania stosunku pracy (sierpień 2003 r.) zaświadczenie z 8 maja 2003 r. winno znajdować się w aktach osobowych pracownika. Istotnie mogła zdarzyć się pomyłka spowodowana wytłuszczeniem tej daty, ale biorąc pod uwagę rozwiązanie stosunku pracy z panem K. (sierpień 2003 r.) zaświadczenie z 8 maja 2003 r. podobnie jak zaświadczenie z 8 maja 2002 r. powinno również znajdować się w aktach osobowych."

D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. dokonał oceny orzeczeń lekarskich i opinii uzupełniających wydanych w sprawie i stwierdził, że są one uzasadnione i wyjaśniają swoje stanowisko w sposób przekonujący i dostępny dla stron oraz organu prowadzącego postępowanie.

Jak podkreślił organ II instancji do stwierdzenia choroby zawodowej przez właściwego państwowego inspektora sanitarnego muszą być spełnione łącznie, jak to wynika w art. 235¹ i art. 235² Kodeksu pracy oraz § 5 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, trzy warunki:

1. choroba musi być rozpoznana przez upoważnioną do tego placówkę służby zdrowia i znajdować się w wykazie chorób zawodowych,

2. choroba ta musi być wywołana czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy albo sposobem wykonywania pracy,

3. wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych musi nastąpić w okresie ustalonym w załączniku do ww. rozporządzenia.

W przypadku J. K. dochodzenie epidemiologiczne wykazało, że wykonując swoje obowiązki zawodowe narażony był na pył dolomitowy zawierający wolna krystaliczną krzemionkę. Natomiast odnośnie klinicznych podstaw do rozpoznania choroby zawodowej należy stwierdzić, że placówki służby zdrowia upoważnione do rozpoznawania chorób zawodowych, były zgodne co do faktu, iż aktualny obraz radiologiczny klatki piersiowej nie pozwala na rozpoznanie pylicy płuc: pylicy krzemowej albowiem analiza radiogramów płuc, które stanowią podstawową metodę rozpoznania klinicznego pylicy płuc, nie wykazuj e obecności zacienień okrągłych odpowiadających efektom oddziaływania pyłów zwłókniających (zgodnie z wytycznymi międzynarodowej klasyfikacji radiogramów pylicy płuc Międzynarodowego Biura Pracy).

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu tj. błędne ustalenie normy czasu pracy, błędne ustalenie typów samochodów technologicznych oraz błędne ustalenie norm narażenia na czynniki szkodliwe, wyjaśnić należy, że czas pracy ustalony został na podstawie dokumentów archiwalnych pracodawcy, natomiast rodzaj obsługiwanych samochodów na podstawie informacji podanych przez pracodawcę. Zaznaczyć należy, że Organ nie kwestionuje występowania narażenia zawodowego odwołującego się - niezależnie od czasu pracy i rodzaju obsługiwanych samochodów. Odnośnie błędnego ustalenia norm czynników szkodliwych wyjaśnienia wymaga fakt, że w sporządzonej karcie oceny narażenia zawodowego podano wartości wyników badań z materiałów archiwalnych, tj. od 1995 r.

Odnosząc się do kwestii zawartych w oświadczeniu z dnia 25 listopada 2010 r. dot. zapoznania się ze zgromadzoną dokumentacją tj. rozbieżności dat w zaświadczeniach lekarskich oraz wykonania badań, których one dotyczą a także zarzutów zawartych w piśmie z dnia 28 listopada 2010 r. tj. kwestii zaświadczeń lekarskich, na które powołuje się zakład pracy, wyjaśnić należy, że nie mają one wpływu na meritum rozpatrywanej sprawy albowiem decyzja w sprawie choroby zawodowej wydawana jest przez właściwego powiatowego inspektora sanitarnego na podstawie orzeczenia lekarskiego placówki medycznej uprawnionej do rozpoznawania chorób zawodowych oraz wyników oceny narażenia zawodowego. W powyższej sprawie zarówno D. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. Oddział w W., jak i Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. nie rozpoznały u odwołującego się choroby zawodowej - pylicy płuc: pylicy krzemowej (poz. 3 pkt 1).

Do stwierdzenia choroby zawodowej nie jest wystarczające wykazanie ekspozycji zawodowej na czynnik wywołujący chorobę, lecz konieczne jest również rozpoznanie choroby zawodowej, dokonane przez jednostki właściwe do rozpoznawania chorób zawodowych.

Wydane orzeczenia poprzedzone zostały specjalistycznymi badaniami stanu zdrowia odwołującego się oraz analizą zgromadzonej dokumentacji, są obiektywne, przekonujące oraz obszernie umotywowane.

W związku z powyższym D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. nie znalazł podstaw prawnych ani merytorycznych do zmiany decyzji I instancji i orzekł jak w sentencji.

J. K. nie zgodził się z decyzją D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. i złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

W uzasadnieniu strona skarżąca zarzuciła orzeczeniom, że postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej od początku prowadzone było niewłaściwie i mało rzetelnie. Skarżący zarzucił organom błędne ustalenia faktyczne i błędną wykładnię przepisów prawa w zakresie powstania choroby zawodowej.

Skarżący zarzucił brak odniesienia się przez organ II instancji w kwestionowanej decyzji do błędnego ustalenia norm czynników szkodliwych, brak zobowiązania pracodawcy do jednoznacznego wyjaśnienia kwestii zaświadczenia lekarskiego z dnia 8 maja 2003 r., a także to, że karty narażenia zawodowego sporządzone zostały o wydaniu orzeczeń lekarskich oraz że zakład pracy - [...] sp. z o.o. przesłał do DWOMP we W. Oddział w W. wynik rtg z dnia 13 czerwca 1991 r. Jak wskazał skarżący, "Przy badaniach rtg (w dniu 15.04.2009 r.) i wywiadzie prosiłem o zrobienie badań odnośnie: bóli stawowych, przewlekłych bólów kręgosłupa lędźwiowego, uporczywych bóli głowy oraz podejrzenia zespołu Caplana - ale (...) żadnych więcej dodatkowych badań nie przeprowadzono. (...) Podczas badań w IMPiZŚ w S. prosiłem o wykonanie badań odnośnie powikłań pylicy i ewentualnego wystąpienia objawów zespołu Caplana- ale odmówiono i tych badań nie przeprowadzono."

Nadto skarżący zarzucił następujące rozbieżności: "Przy opisie zdjęcia rtg wykonanego w dniu 17 listopada 2009 r. występuje stwierdzenie zmiany o charakterze siateczkowym obustronnie (...) w piśmie IMPiZS w S. z dnia 18 czerwca 2010 r. jest natomiast stwierdzenie: niewielki zmiany o charakterze siateczkowym nie upoważniają aktualnie do rozpoznania pylicy płuc."

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, uzasadniając jak w decyzji ostatecznej.

Odnosząc się do zarzutów skargi, organ wyjaśnił, że rozpatrując sprawę nigdy nie kwestionował narażenia zawodowego J. K. na zapylenie. Sam fakt narażenia zawodowego jest jednak niewystarczający do stwierdzenia choroby zawodowej przez organ, jeżeli choroby takiej nie rozpozna żadna z upoważnionych placówek diagnostyczno-orzeczniczych. W zaskarżonej decyzji D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wyraźnie stwierdził, że zarówno D. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. Oddział w W. jak i Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. wykluczyły możliwość rozpoznania choroby zawodowej - pylicy płuc.

Zatem pomimo wieloletniego narażenia zawodowego na zapylenie zgodnie z obowiązującym prawem nie można stwierdzić u J. K. choroby zawodowej pod postacią pylicy płuc.

Zdaniem organu w sprawie placówki diagnostyczno-orzecznicze są zgodne, orzeczenia lekarskie są uzasadnione i przekonujące.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Wrocławiu zważył, co następuje:

Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stanowiąc w przepisie art. 1 § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie decyzji może nastąpić w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami – zwana dalej p.p.s.a.). Istotnym jest także, że rozstrzygając daną sprawę sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa a zakres jego procedowania wytyczają granice danej sprawy oraz zakaz reformationis in peius (art. 133 i 134 § 1 i 2 p.p.s.a).

W ocenie Sądu skarga nie jest zasadna, bowiem zarówno zaskarżona decyzja D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego jak i poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] kwietnia 2010 r. Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie

W pierwszej kolejności przyjdzie zauważyć, iż Kodeks pracy (Dz. U z 1998 r., Nr 21, poz. 94 ze zm.) w art. 235¹ stanowi, że za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".

Aby zatem określone schorzenie mogło być uznane za chorobę zawodową muszą być spełnione łącznie dwie przesłanki. Po pierwsze, rozpoznane schorzenie musi odpowiadać chorobie ujętej w wykazie chorób zawodowych, a po drugie, winno być spowodowane czynnikami szkodliwymi dla zdrowia występującymi na stanowisku pracy osoby zainteresowanej albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Przedmiotem badania organu jest więc ustalenie istnienia choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych, ustalenie pracy w warunkach narażających na powstanie tej choroby oraz związku przyczynowego między chorobą zawodową, a tymi warunkami.

Postępowanie organów w tym zakresie reguluje wydane na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 237 § 1 Kodeksu pracy rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r., którego postanowienia weszły w życie w dniu 3 lipca 2009 r. i obowiązywały już w chwili wydania decyzji organu odwoławczego

Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.

Powracając na grunt niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że w toku postępowania administracyjnego zgromadzono materiał dowodowy pozwalający zasadnie przyjąć, że skarżący w całym okresie zatrudnienia pracował w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej - pylicy krzemowej płuc, wymienionej w pozycji 3.1 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. Sąd w tym zakresie podziela ustalenia i wnioski organów sanitarnych. Dlatego też zarzuty skargi w tym zakresie są bezpodstawne, gdyż okoliczność nie jest sporna.

Dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędne było rozpoznanie tego schorzenia przez uprawnioną placówkę diagnostyczną. W związku z powyższym skarżący był badany w dwóch takich jednostkach medycznych, tj. w D. Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy we W. Oddział w W. i Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S.. Lekarze tych placówek nie znaleźli podstaw do rozpoznania pylicy płuc. Podkreślić należy, że orzeczenie lekarskie jednostki pierwszego stopnia zostało wydane w oparciu o zgromadzoną dokumentację medyczną, badania konsultacyjne i badania RTG klatki piersiowej. Nie ulega więc wątpliwości, że oba orzeczenia lekarskie zostały wydane przez uprawnione specjalistyczne jednostki diagnostyczne na podstawie przeprowadzonych badań oraz analizy dokumentacji medycznej skarżącego. Nie znajduje tym samym uzasadnienia zarzut skargi, że lekarze nie wzięli pod uwagę dokumentacji medycznej skarżącego.

W orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że wydane w sprawie orzeczenie lekarskie jednostki właściwej do rozpoznania chorób zawodowych ma charakter opinii biegłego, a organ prowadzący postępowanie jest nim związany. Organ nie ma prawa samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Związanie to wynika z tego, że orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Organy administracji są związane ustaleniami orzeczeń diagnostycznych i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają w tym zakresie podstaw do przyjęcia, iż rzeczywisty stan zdrowia skarżącego kształtuje się odmiennie od wyników nadań stanowiących postawę orzeczeń lekarskich (por. wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007, sygn. akt II OSK 1078/06 publikowany w CBOSA i powołane w nim orzecznictwo).

Sąd administracyjny kontrolując pod względem zgodności z prawem decyzję państwowego inspektora sanitarnego, może zakwestionować jedynie ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organ, co może prowadzić do zakwestionowania pod względem formalnym również orzeczenia lekarskiego, np. że zostało wydane w niewłaściwej formie, bez uzasadnienia lub przez nieuprawnionego lekarza, bądź uprawnionego lekarza lecz niezatrudnionego we wskazanej w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych jednostce organizacyjnej, jednak nie może to dotyczyć merytorycznej treści orzeczenia lekarskiego. Zakwestionowanie orzeczeń lekarskich jest także możliwe w przypadku, jeżeli w materiale dowodowym znajdują się orzeczenia lekarzy zatrudnionych w uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych jednostkach organizacyjnych, które zawierają różne ustalenia (rozpoznania chorobowe). Jednak nawet w takiej sytuacji organ ani sąd administracyjny, nie są uprawnieni do weryfikacji treści merytorycznej orzeczeń lekarskich, co najwyżej organ może żądać wydania kolejnych orzeczeń przez inne uprawnione jednostki organizacyjne w celu ujednolicenia stanowisk.

Nie będąc uprawniony do poddawania analizie materiału dowodowego z medycznego punktu widzenia (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 marca 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 2429/06, wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 listopada 2008 r., sygn. akt VIII SA/Wa 256/08 dostępne w CBOSA), należało uznać, że organ, opierając się o stanowiska zajęte przez uprawnionych lekarzy, zgodnie z prawem rozstrzygnął sprawę.

W tej sytuacji zasadnie, zdaniem Sądu, orzekające w sprawie organy przyjęły, że u J. K. brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej pylicy płuc, wobec jej nierozpoznania. Organy prawidłowo zinterpretowały prawo w odniesieniu do przedstawionych im jednomyślnych orzeczeń lekarskich.

Całokształt rozważań prowadzi do wniosku, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a zawarte w skardze zarzuty nie miały prawnego uzasadnienia. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.