Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1779/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6213 Inne  świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 21  ust. 1, 2, 4 w zw. z art. 21 ust. 6 pkt 4
journal: Dz.U. 2018 poz 133
law: Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi D. D. na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia mieszkaniowego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] z [...] czerwca 2020r. nr [...]; 2) zasądza od Prezesa Agencji Mienia Wojskowego na rzecz Skarżącego D. D. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

I. Stan sprawy przedstawia się następująco:

1. Prezes Agencji Mienia Wojskowego (zwany dalej "Prezesem AMW") decyzją z [...] lipca 2020r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania D.D. (zwany dalej "Skarżącym"), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] (zwany dalej "Dyrektorem AMW") z [...] czerwca 2020r. nr [...] o odmowie wypłaty Skarżącemu świadczenia mieszkaniowego od [...] maja 2020r.

W podstawie prawnej powołał się m.in. na art. 138 § 1 pkt 1 z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020r., poz. 256 ze zm., zwana dalej "k.p.a.") i art. 17 ust. 4 ustawy z 10 lipca 2015r. o Agencji Mienia Wojskowego (Dz.U. z 2018r., poz. 2308 ze zm.), art. 21 ust. 1, 2 i 3, art. 48 ust. 12 w związku z art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy z 22 czerwca 1995r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2018r., poz. 2356 ze zm., zwana dalej "u.z.s.z.").

W uzasadnieniu Prezes AMW wskazał, że Skarżącego powołano do zawodowej służby wojskowej stałej od [...] maja 2020r., na mocy rozkazu personalnego Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych z [...] marca 2020r. nr [...]. Skarżący złożył 27 kwietnia 2020r. wniosek o wypłatę świadczenia mieszkaniowego, załączając m.in.: oświadczenie z 14 maja 2020r., że jego żona – M.D. jest funkcjonariuszem Służby Więziennej i w okresie pełnienia tej służby otrzymała pomoc finansową w formie pieniężnej; kopię decyzji Dyrektora Aresztu Śledczego w [...] z [...] stycznia 2016r. o przyznaniu pomocy finansowej małżonce Skarżącego na uzyskanie lokalu mieszkalnego w wysokości 49.521,50 zł.

Dyrektor AMW ww. decyzją z [...] czerwca 2020r. odmówił Skarżącemu wypłaty świadczenia mieszkaniowego od [...] maja 2020r., powołując się na otrzymanie przez żonę Skarżącego - funkcjonariusza Służby Więziennej - pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego.

Skarżący w odwołaniu od ww. decyzji Dyrektor AMW wskazał, że bezspornym jest skorzystanie przez jego żonę z pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, ale okoliczność ta nie może być podstawą odmowy wypłaty świadczenia mieszkaniowego na mocy art. 21 ust. 6 pkt 4 u.z.s.z. W konsekwencji Skarżący zarzucił naruszenie: a) art. 21 ust. 6 pkt 4 u.z.s.z. - przez dowolną i niczym nieuzasadnioną interpretację, polegającą na założeniu, że w przepisie tym chodzi o otrzymanie przez małżonka żołnierza zawodowego jakiejkolwiek pomocy finansowej, bez względu na datę otrzymania tej pomocy, gdy z przepisu tego wynika, że ustawodawcy chodzi o pomoc udzieloną do 31 grudnia 1995r., co w sprawie nie miało miejsca; b) art. 6 k.p.a. - przez odmowę przyznania świadczenia na podstawie przesłanek, które nie mają zastosowania w sprawie, co ponadto stanowi naruszenie art. 8 k.p.a., skutkując prowadzeniem postępowania w sposób nie budzący zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej. Skarżący wniósł w związku z tym o uchylenie tej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Prezes AMW - po rozpoznaniu odwołania - wydał powołaną na wstępie decyzję, w której stwierdził, że istota sprawy sprowadza się w praktyce do wykładni art. 21 ust. 6 pkt 4 w związku z art. 21 u.z.s.z. Przepis ten zawiera zakaz realizacji prawa do zakwaterowania w formie przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego, gdy żołnierz zawodowy lub jego małżonek otrzymał pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do 31 grudnia 1995r. na podstawie przepisów ustawy z 20 maja 1976r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz.U. z 1992r. Nr 5, poz. 19 ze zm.). Ustawa ta określała, że pomoc finansowa przysługiwała żołnierzom pełniącym zawodową służbę wojskową jako służbę stałą i była przyznawana ze środków budżetu Państwa. Przyznanie pomocy finansowej miało na celu pomoc w zabezpieczeniu potrzeb mieszkaniowych żołnierza i jego rodziny i było, obok przydziału kwatery stałej, trwałą realizacją prawa do zakwaterowania. Od 1 stycznia 1996r. obowiązuje ustawa o zakwaterowaniu na podstawie, której zastąpiono pomoc finansową - ekwiwalentem pieniężnym w zamian za rezygnację z kwatery. Przy kolejnej nowelizacji ustawy o zakwaterowaniu, w 2004r., ustawodawca zrezygnował z wypłaty ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery. Została wówczas wprowadzona odprawa mieszkaniowa, jako kolejna finansowa forma zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych przysługująca żołnierzowi, ale po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, o ile nabył on prawo do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej. Niezależnie od obecnie użytego nazewnictwa, określającego wsparcie żołnierzy w zabezpieczeniu potrzeb mieszkaniowych i odesłania w art. 21 ust. 6 pkt 4 u.z.s.z. jedynie do pomocy finansowej określonej przepisami ustawy o zakwaterowaniu z 1976r., wszystkie ww. formy służą wsparciu w zabezpieczeniu potrzeb mieszkaniowych. Z tej przyczyny użyte, w tym przepisie pojęcie pomocy finansowej należy rozumieć szeroko, czyli także odnosząc je do pomocy finansowej udzielonej innym formacjom mundurowym. Analogicznie, jak w ustawach o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, celem regulacji dotyczących mieszkań funkcjonariuszy Służby Więziennej jest to, ażeby funkcjonariusz ten miał zrealizowane prawo do lokalu mieszkalnego przez przydział takiego lokalu lub wypłatę pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego o czym mowa w art. 171 pkt 1 i 2 ustawy z 9 kwietnia 2010r. o Służbie Więziennej (Dz.U. z 2020r. poz. 848, zwana dalej "u.s.w."). Art. 184 ust. 1 u.s.w. stanowi, że funkcjonariuszowi w służbie stałej, który spełnia warunki do przydziału lokalu mieszkalnego, a który lokalu tego nie otrzymał na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, położonych w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej. W razie zbiegu uprawnień do pomocy finansowej z tytułu służby obojga małżonków świadczenie to przysługuje tylko jednemu z nich. Przy czym art. 187 u.s.w. stanowi, że lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się funkcjonariuszowi: 1) w razie otrzymania pomocy finansowej, o której mowa w art. 184 ust. 1; 2) posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny w spółdzielni mieszkaniowej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy albo lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość, odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej; którego małżonek posiada lokal mieszkalny lub dom określony w pkt 2; 3) w razie zbycia przez niego lub jego małżonka lokalu mieszkalnego lub domu, o którym mowa w pkt 2. Przyznanie ww. pomocy finansowej oznacza bowiem, że na gruncie u.s.w., funkcjonariusz ten traktowany jest jako osoba, której potrzeby mieszkaniowe zostały definitywnie zaspokojone. Uzyskana pomoc finansowa przez funkcjonariusza Służby Więziennej przeznaczona jest na konkretny cel, związany z nabyciem mieszkania i nie może być przeznaczona na inny, dowolny cel. Powyższe ma odzwierciedlenie w decyzji, na podstawie której wypłacono małżonce Skarżącego środki finansowe: "w dniu [...].11.2014 r. wnioskodawczym zawarła umowę przedwstępną - Repertorium [...] nr [...] na zakup lokalu mieszkalnego położonego w miejscowości pobliskiej – G. przy ulicy [...]. Ostatecznie potwierdzono nabycie nieruchomości na podstawie aktu notarialnego - Repertorium [...] nr [...] z [...] grudnia 2014 r. Pismem nr [...] z [...] grudnia 2014r. potwierdzono wnioskodawczym przyjęcie wniosku i spełnienie warunków do przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu. Złożone zatem dokumenty potwierdzają fakt, że wskazany we wniosku cel działań funkcjonariuszki jakim miało być uzyskanie lokalu mieszkalnego został osiągnięty".

Zdaniem Prezesa AMW skoro uprawnienia małżonki Skarżącego, jako funkcjonariusza Służby Więziennej, zrealizowano przez przyznanie ww. pomocy finansowej na kupno lokalu, to bezspornym jest, że na gruncie u.s.w., funkcjonariusz ten traktowany jest jako osoba, której potrzeby mieszkaniowe i potrzeby mieszkaniowe jego rodziny, czyli również Skarżącego, zostały definitywnie zaspokojone przy udziale Państwa. Zarówno cel, jak i sens rozwiązań przyjętych w u.z.s.z. i w u.s.w. stanowią podstawę uznania, że realizacja przez Państwo uprawnień mieszkaniowych na rzecz żołnierza i funkcjonariusza Służby Więziennej - odpowiednio ich małżonków, w formie określonej tymi przepisami, następuje tylko raz. Otrzymanie pomocy finansowej przez małżonkę Skarżącego - funkcjonariusza Służby Więziennej, nie może zostać pominięte.

Z analizy rozwiązań prawnych, w tym z zasady przyjętej w art. 17a ustawy z 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2019r. poz. 330 ze zm.) wynika prawo uznania stopnia uzyskanego w innej służbie (Policji, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Wywiadu Wojskowego, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Więziennej lub Urzędzie Ochrony Państwa) na gruncie zawodowej służby wojskowej. W praktyce funkcjonariusz może zostać powołany na stanowisko oznaczone porównywalnym stopniem wojskowym do dotychczas zajmowanego np. w Służbie Więziennej. Na zasadzie wzajemności, również okresy służby funkcjonariusza i żołnierza, uwzględniane przy ustalaniu prawa do emerytury funkcjonariuszy SW i emerytury wojskowej są traktowane, jako okresy równorzędne (art. 12, art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy z 10 grudnia 1993r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych - Dz.U. z 2019r. poz. 289, ze zm.), art. 12 ustawy z 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2019r. poz. 288 ze zm.). Tym samym, przepisy te wprost zrównują prawa nabyte przez funkcjonariuszy, którzy przeszli do służby w Siłach Zbrojnych RP.

Prezes AMW stwierdził w związku z tym, że uznanie, że Skarżący względem innych żołnierzy miałaby być potraktowany inaczej, czyli powinien otrzymać dwukrotnie wsparcie Państwa, w realizacji potrzeb mieszkaniowych, prowadziłoby do nieuprawnionego różnicowania sytuacji żołnierzy. Wydatki związane z wypłatą pomocy finansowej na podstawie przywołanych ustaw pragmatycznych były i są nadal pokrywane przez Państwo, jako dotacje celowe na zabezpieczenie potrzeb mieszkaniowych uprawnionych do tego osób. Art. 6 u.s.w. stanowi, że "koszty związane z funkcjonowaniem Służby Więziennej pokrywane są z budżetu państwa". W orzecznictwie, akcentując charakter pomocy finansowej udzielanej z budżetu państwa, jak i potrzebę realizacji zasady sprawiedliwości społecznej, przyjmuje się w przypadku zbiegu uprawnień funkcjonariuszy, czy żołnierzy, że pomoc finansowa przysługuje tylko raz, co więcej tylko raz w rodzinie, jak i w sytuacji, gdy funkcjonariusze pozostają w konkubinacie i kupują lokal mieszkalny na współwłasność, jak i wówczas gdy pomoc finansową otrzymał małżonek pełniący służbę w innej formacji mundurowej (wyrok WSA w Warszawie z 23 marca 2017r., sygn. akt II SA/Wa 1810/16).

Prezes AMW stwierdził, że zarówno żołnierz, którego małżonek otrzymał pomoc w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do 31 grudnia 1995r. na podstawie przepisów ustawy z 20 maja 1976r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz.U. z 1992r. Nr 5, poz. 19 ze zm.) nie jest uprawniony do otrzymania innej formy wsparcia finansowego ze Skarbu Państwa, tak samo żołnierz, którego małżonek jako funkcjonariusz Służby Więziennej otrzymał pomoc finansową na podstawie u.s.w., również nie jest uprawniony do kolejnego wsparcia. W sprawie istnieje podstawa do zastosowania wyłączenia, o którym mowa w art. 21 ust. 6 pkt 4 u.z.s.z., z zastosowaniem wykładni celowościowej, historycznej i systemowej, polegającej na tym, że Skarżący nie może otrzymać ponownego wsparcia ze Skarbu Państwa na ten sam cel, w formie wypłaty świadczenia mieszkaniowego. Skarżący korzystałby z udzielonego wsparcia, mimo że pomoc finansową wypłacono jego żonie. Nie jest to zgodne z celem pomocy, jakim było wsparcie w zabezpieczeniu potrzeb mieszkaniowych beneficjenta i jego rodziny. Ograniczenie się tylko do literalnego zastosowania ww. przepisu - o co wnosi Skarżący - powodowałoby zaprzeczenie celu ww. norm prawnych.

Prezes AMW nie zgodził się z poglądem Skarżącego, że art. 21 ust. 6 u.z.s.z. nie ma zastosowania w jego sytuacji i uznał, że organ pierwszej instancji dokonał prawidłowej wykładni ww. regulacji i prawidłowo przedstawił i wyjaśnił stan prawny. Skarżący, mimo że nie otrzymał pomocy finansowej, to w rzeczywistości skorzystał ze wsparcia, udzielonego jego małżonce. Pomoc finansową wypłaconą małżonce Skarżącego, na uzyskanie lokalu mieszkalnego, na podstawie u.s.w., przyznano w celu pomocy w zabezpieczeniu potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy Służby Więziennej i ich rodzin, w sposób trwały i definitywny zaspokoiła również potrzeby mieszkaniowe Skarżącego. Świadczenie to należy uznać za równorzędne świadczeniu, o jakim mowa w art. 21 ust. 6 pkt 4 u.z.s.z., co powoduje, że ponowna realizacja prawa do zakwaterowania, tym razem realizowana w formie wypłaty świadczenia mieszkaniowego, byłaby nadużyciem pomocy - ze środków budżetu Państwa - na ten sam cel. Wypłata pomocy finansowej przyznanej na uzyskanie lokalu mieszkalnego oznacza bowiem, że na gruncie u.s.w. funkcjonariusz ten traktowany jest jako osoba, której potrzeby zostały definitywnie zaspokojone, co wyklucza ponowne skorzystanie z realizacji prawa do zakwaterowania.

Zdaniem Prezesa AMW uprawnienia dedykowane funkcjonariuszom i żołnierzom zawodowym oparte są na wspólnych założeniach systemowych, gdyż charakter tych uprawnień jest zbliżony, ze względu na cel, jakiemu służą - umożliwiają zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, zapewniając tym samym należyte wykonywanie obowiązków służbowych z zakresu obrony bezpieczeństwa i porządku publicznego kraju. Dlatego odmienne traktowanie pomocy finansowej określonej w art. 21 ust. 6 pkt 4 u.z.s.z. doprowadziłoby do sytuacji, w której funkcjonariusz (dobrowolnie) zmieniając, czy kontynuując służbę w strukturach wojskowych, dwukrotnie otrzymywałby wsparcie Państwa na ten sam cel, a zatem byłby w pozycji uprzywilejowanej w stosunku nie tylko do innych żołnierzy zawodowych, ale także innych funkcjonariuszy, co stoi w sprzeczności z zasadami równości wobec prawa i sprawiedliwości społecznej, o których mowa w art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. W myśl wykładni dokonanej przez Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z 4 lutego 1997r. sygn. akt P 4/96 osoby znajdujące się w takiej samej lub podobnej sytuacji należy traktować tak samo. Zatem wszystkie podmioty - adresaci norm prawnych charakteryzujący się daną istotną cechą, mają być traktowani równo, tj. żaden z żołnierzy i funkcjonariuszy nie może mieć realizowanego prawa do zakwaterowania dwukrotnie. Natomiast fakt fluktuacji w służbach mundurowych, który jest zjawiskiem częstym nie jest podstawą do odstępstwa od ww. zasad, czy też uznania, jak w rozpoznanym zakresie, że taka pomoc nie została udzielona.

Prezes AMW stwierdził, że zamierzeniem ustawodawcy w art. 21 ust. 6 u.z.s.z. było wyłączenie z powyższego uprawnienia osób, które już skorzystały z pomocy Państwa (ze środków publicznych) na cele mieszkalne. Ustawodawca kierując się interesem służby żołnierza, a przede wszystkim wymogiem jego dyspozycyjności zawarł w art. 21 ust. 10 u.z.s.z. wyjątek pozwalający na realizację prawa żołnierza do zakwaterowania w formie przydziału miejsca w internacie albo kwaterze internatowej, jeżeli on lub jego małżonek w miejscowości, w której pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej nie skorzystał z uprawnień, o których mowa w ust. 6, albo on lub jego małżonek nie posiada w tej miejscowości lokalu mieszkalnego wybudowanego lub nabytego z wykorzystaniem uprawnień, o których mowa w ust. 6. Oznacza to, że potrzeby mieszkaniowe żołnierza zawodowego przeniesionego do nowego miejsca pełnienia służby, który już raz skorzystał z pomocy Państwa, w przypadku spełnienia wskazanych powyżej przesłanek z art. 21 ust. 10, u.z.s.z. zaspokajane są tylko i wyłącznie w formie przydziału miejsca w internacie albo kwaterze internatowej, co gwarantuje żołnierzowi możliwość wykonywania obowiązków w miejscu pełnienia służby.

2. Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, wnosząc o uchylenie ww. decyzji Prezesa AMW i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora AMW z [...] czerwca 2020 oraz o zasądzenie kosztów postępowania oraz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, z uwagi na naruszenie:

a) art. 21 ust. 6 pkt 4 u.z.s.z. - przez jego nieprawidłową wykładnię i błędne przyjęcie, że małżonka Skarżącego otrzymała pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do 31 grudnia 1995r., na podstawie przepisów ustawy z 20 maja 1976r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz.U. z 1992r. poz. 19 oraz z 1994r. poz. 36), gdy nie jest to zgodne z rzeczywistym stanem faktycznym, jak również przez absolutnie dowolną i stanowiącą przekroczenie zasad wykładni interpretację rozszerzającą, że w przepisie tym chodzi o otrzymanie przez małżonkę żołnierza zawodowego jakiejkolwiek pomocy finansowej, i jednocześnie bez względu na datę otrzymania tej pomocy,

b) art. 6 k.p.a. - przez odmowę przyznania świadczenia na podstawie przesłanek, które nie mają zastosowania w sprawie, nadto przez dokonanie wykładni rozszerzającej w sposób, który doprowadził do stworzenia nowych norm prawnych,

c) art. 8 k.p.a. - przez pogwałcenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, przez wydawanie decyzji administracyjnej na podstawie przesłanek, które nie mają w sprawie zastosowania oraz pogwałcenie podstawowych zasad obowiązujących w demokratycznym państwie prawa, jakim jest Rzeczpospolita Polska: ochrony praw nabytych i dyrektywy interpretacyjnej - domniemania racjonalności prawodawcy.

Skarżący w uzasadnieniu stwierdził, że norma wynikająca z ust. 10 dotyczy prawa do zakwaterowania, realizowanego w formie przydziału miejsca w internacie albo kwaterze internatowej, wyjątek ten nie ma zatem zastosowania w sprawie, bo Skarżący domagał się realizacji prawa do zakwaterowania w formie wypłaty świadczenia mieszkaniowego. Skarżący, odnosząc się do podstawy odmowy wypłaty świadczenia mieszkaniowego, wskazał, że prawo do zakwaterowania jest wyłączone w sytuacji, gdy żołnierz lub jego małżonek (...) otrzymał pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do 31 grudnia 1995r., na podstawie przepisów ustawy z 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych. Powyższa przesłanka - wbrew twierdzeniom organu - nie została spełniona w stanie faktycznym. Prawdziwe są ustalenia organu, że małżonka Skarżącego otrzymała pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego, ale decyzję wydano [...] stycznia 2016r., w oparciu o wskazane w niej przepisy u.s.w. Nie sposób więc przyjąć, że spełniono powoływaną przez organy przesłankę z art. 21 ust. 6 pkt 4 u.z.s.z. Brak jest bowiem zgodności co do daty otrzymania pomocy (w przepisie tym chodzi o pomoc uzyskaną przed 31 grudnia 1995r.) i co do podstawy prawnej otrzymania pomocy finansowej (przepis w sposób precyzyjny odnosi się do ustawy z 20 maja 1976r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych).

W ocenie Skarżącego interpretacja art. 21 ust. 6 pkt 4 u.z.s.z. przedstawiona przez organy wydające obie decyzje w sprawie jest nieuprawniona i niczym nieuzasadniona. Zastąpienie poprzednio obowiązującej ustawy przez ustawę obecnie obowiązującą i odmienne nazewnictwo pomocy finansowej nie uprawnia do przyjęcia, że ustawodawcy przy formułowaniu wyłączenia wynikającego z art. 21 ust. 6 pkt 4 u.z.s.z. chodziło o "szerokie rozumienie przepisu, czyli także odnoszące je do pomocy finansowej udzielonej innym służbom mundurowym". Wręcz przeciwnie, wyjątek pozwalający na odmowę udzielenia pomocy finansowej, wynikający z art. 21 ust. 6 pkt 4 u.z.s.z., jest wyjątkowo precyzyjny. Do prezentowanej przez organ wykładni nie uprawniają też przepisy intertemporalne, znajdujące się w obecnie obowiązującej u.z.s.z.

Skarżący podkreślił też, że otrzymana przez jego żonę kwota brutto (49 512,50 zł) nie zaspokaja w całości potrzeb mieszkaniowych małżonków, bo cena zakupu mieszkania w 2014r. wynosiła ok. 210.000zł. Tym samym nie można uznać, że przyznanie pomocy finansowej w tej wysokości stanowiło wypełnienie uprawnienia żołnierza zawodowego do zakwaterowania.

Skarżący wskazał też, że decyzje organów naruszają również ochronę praw nabytych. Do chwili wydania zaskarżonej decyzji, otrzymywał świadczenie mieszkaniowe, które pobierał nieprzerwanie od 2012r. i jego uprawnienie nie było kwestionowane, nawet po uzyskaniu pomocy finansowej przez żonę w 2016r.

Również powołana przez organ zasada wynikająca z art. 17a ustawy z 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. Nr 179, poz. 1750), tzw. prawo uznania stopnia, nie ma zastosowania w sprawie. Z przepisu tego wynika, bowiem jedynie uprawnienie do powołania do innej (niż pierwotna) służby mundurowej na stanowisko służbowe zaszeregowane do stopnia wojskowego równorzędnego ze stopniem posiadanym w odpowiedniej służbie, oraz prawo do zaliczania okresów służby w różnych formacjach do uprawnień wynikających z art. 62 ust. 4. Niezrozumiałe jest zatem, w jaki sposób organ z przepisów tej ustawy wywodzi, że zasada ta ma zastosowanie do orzekania o świadczeniach finansowych, do których Skarżący jest uprawniony jako żołnierz zawodowy służby stałej.

W ocenie Skarżącego nieprawidłowe jest również powoływanie się przez organ na wyrok WSA w Warszawie z 23 marca 2017r. II SA/Wa 1810/16. Stan faktyczny sprawy był inny i dotyczył innej formacji mundurowej - Policji. W art. 92 ustawy z 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz.U. Nr 30, poz. 179) wskazano, że policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej". Ten przepis, stanowiący podstawę orzekania w sprawie II SA/Wa 1810/16 posiada zupełnie inny zakres, niż przesłanka z art. 21 ust. 6 pkt 4 u.z.s.z., na którą powołał się organ. Mowa o członku rodziny (służącym lub nie w służbie mundurowej, zatem niezależnie od jego statusu), który posiada prawo do lokalu mieszkalnego, a zatem co do którego potrzeby mieszkaniowe zostały spełnione. Podobnie brzmiące przepisy znajdują się również w aktach normatywnych dotyczących innych formacji mundurowych, m.in. w art. 96 ustawy z 12 października 1990r. o Straży Granicznej (Dz.U. Nr 78, poz. 462), w art. 179 ustawy o Służbie Ochrony Państwa z 8 grudnia 2017r. (Dz.U. z 2018r. poz. 138), art. 106 ustawy z 24 maja 2002r. (Dz.U. Nr 74, poz. 676) art. 106 o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego Oraz Agencji Wywiadu. Ustawodawca w przypadku ww. służb uzależnia prawo do lokalu od faktu, czy potrzeby mieszkaniowe rodziny funkcjonariusza zostały w ten czy inny sposób zaspokojony - przy czym przesłanka ta jest określona szeroko. Odmiennie jest natomiast w przypadku u.z.s.z., bowiem przesłanki odmowy przyznania prawa do zakwaterowania w którejkolwiek z form przewidzianej ustawą ujęte są w sposób ścisły i precyzyjny, oraz mają charakter katalogu zamkniętego. Tym samym wolą ustawodawcy, który wielokrotnie nowelizował u.z.s.z., a zatem miał szansę zmienić zasady z niej wynikające na podobieństwo obowiązujące w innych służbach mundurowych, było jednak pozostawienie katalogu wyłączeń w niezmienionej formie.

3. Prezes AMW w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

4. Skarżący pismem z 12 października 2020r. podtrzymał stanowisko w sprawie.

II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. skarga ma usprawiedliwione podstawy.

2. Sąd na wstępie wyjaśnia, że sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym, z uwagi na treść art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r. poz. 2325 ze zm., zwana dalej "P.p.s.a."), gdyż Prezes AMW w piśmie z 21 grudnia 2020r., a Skarżący w piśmie z 12 stycznia 2021r. wnieśli o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym w związku ze światową pandemią zakaźnej choroby COVID-19, wywoływanej przez koronawirusa SARS-CoV-2.

Sąd wyjaśnia ponadto, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019r., poz. 2167 ze zm.) i art. 3 § 1 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, z uwagi wyłącznie na zgodność z prawem wydanych decyzji, postanowień czy aktów lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, w świetle ww. przepisów, w zakresie swojej właściwości ocenia wydaną w sprawie decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z przepisami postępowania administracyjnego i z prawem materialnym, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji. Chodzi więc o kontrolę dokonywaną pod względem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej (np. decyzję) konieczne jest stwierdzenie, że doszło w niej do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)-c), pkt 2 P.p.s.a.).

Zgodnie zaś z art. 135 P.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

3. W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem Prezes AMW, wydając zaskarżoną decyzją, na mocy której utrzymał ww. decyzję Dyrektora AMW z [...] czerwca 2020r. o odmowie wypłaty świadczenia mieszkaniowego od [...] maja 2020r., na mocy art. 21 ust. 6 pkt 4 u.z.s.z., dopuścił się, podobnie, jak organ pierwszej instancji, istotnego naruszenia obowiązujących przepisów prawa: art. 21 ust. 1, 2 i 4 w związku z art. 21 ust. 6 pkt 4 u.z.s.z. W konsekwencji tego naruszenia organy obu instancji w sposób nieprawidłowy stwierdziły, że w przypadku Skarżącego brak jest podstaw do wypłaty świadczenia mieszkaniowego, gdyż żona Skarżącego - funkcjonariusz Służby Więziennej - otrzymała pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego, na mocy decyzji Dyrektora Aresztu Śledczego w [...] z [...] stycznia 2016r. w wysokości 49.521,50 zł.

Tym samym, Sąd uznał, że organy obu instancji, wydając powołane na wstępie decyzje dopuściły się istotnego naruszenia zasady praworządności wyrażonej w art. 6 k.p.a. i art. 7 in principio k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP.

Sąd po pierwsze stwierdza, że w art. 21 ust. 6 u.z.s.z. enumeratywnie wyliczono kiedy żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania. W pkt 4 art. 21 ust. 6 u.z.s.z. wskazano, że prawo do zakwaterowania nie przysługuje, jeżeli żołnierz lub jego małżonek, który otrzymał pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia 31 grudnia 1995r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych.

Sądowi znane jest stanowisko prezentowane w orzecznictwie Sądów administracyjnych, na które powoływał się zarówno Skarżący, jak i Prezes AMW, tym niemniej należy zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 9 lutego 2021r. sygn. akt III OSK 3338/21, oddalając skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie z 10 marca 2020r. sygn. akt II SA/Wa 2362/19, zapadłego w analogicznej sprawie, na gruncie wykładni art. 21 ust. 6 pkt 4 u.z.s.z., wskazał, że "Niewątpliwie chodzi tu wyłącznie o pomoc finansową udzieloną żołnierzowi lub jego małżonkowi na podstawie wskazanej ustawy, a nie o jakąkolwiek inną pomoc finansową na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, z jakiegokolwiek innego tytułu prawnego udzieloną na podstawie innych ustaw."

Naczelny Sąd Administracyjny w konsekwencji przyjął, że żołnierzowi w czasie pełnienia służby przysługuje jednokrotnie pomoc państwa w zaspokojeniu jego potrzeb mieszkaniowych. Ogólnie rzecz ujmując żołnierz nie może ponownie skorzystać z prawa do zakwaterowania, jeżeli z tego prawa już skorzystał (lub jego małżonek) czy to na podstawie poprzednio obowiązujących, czy też aktualnie obowiązujących przepisów dotyczących zakwaterowania sił zbrojnych RP.

Naczelny Sąd Administracyjny w ww. orzeczeniu zauważył też, że oczywiście w procesie wykładni prawa nie wolno całkowicie ignorować wykładni systemowej lub funkcjonalnej. Może się bowiem okazać, że sens przepisu, okaże się wątpliwy, gdy go skonfrontujemy z innymi przepisami lub weźmiemy pod uwagę cel regulacji prawnej. Jest to bardzo istotne, jeśli zważy się chociażby na to, że jednym z najmocniejszych argumentów o poprawności interpretacji jest okoliczność, że wykładnia językowa, systemowa i funkcjonalna dają zgodny wynik (por. M. Zieliński, Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki, Warszawa 2010, s. 291 i n. L. Morawski, op. cit., Toruń 2010, s. 74-83, a także wyroki WSA w Warszawie z 17 lipca 2020r. sygn. akt II SA/Wa 2715/19 i z 21 lipca 2020r. sygn. akt II SA/Wa 2169/19 i powołane tam orzecznictwo). Naczelny Sąd Administracyjny podniósł jednak, że względy celowościowe w żadnym razie nie mogą być wykorzystane do podważenia i w rezultacie odrzucenia zastosowania normy prawnej, która na gruncie językowym nie budzi żadnych wątpliwości, a one same muszą być uzasadnione. (...) o ile np. ogólne sformułowanie art. 21 ust. 6 pkt 3 u.z.s.z. pozwala przyjąć, że zamiarem ustawodawcy było szerokie ujęcie tego wyłączenia, obejmujące przypadki, gdy żołnierzowi lub jego małżonkowi kiedykolwiek udzielono pomocy we wskazanej tam formie (zob. wyrok NSA z 17 listopada 2018r., sygn. akt I OSK 1418/18), o tyle taka interpretacja nie jest możliwa w odniesieniu do art. art. 21 ust. 6 pkt 4 u.z.s.z.

Sąd, rozpoznający sprawę ze skargi Skarżącego, powyższe stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z 9 lutego 2021r. sygn. akt III OSK 3338/21 (dostępny na www.nsa.gov.pl) w pełni podziela i stwierdza, że organy obu instancji, które wydały w sprawie ww. decyzje (Prezes AMW zaskarżoną decyzję z [...] lipca 2020r. i Dyrektor AMW decyzję z [...] czerwca 2020r.) pominęły – na co prawidłowo zwracał uwagę Skarżący zarówno w odwołaniu, jak i w skardze – jasną wykładnię językową ww. przepisu art. 21 ust. 6 pkt 4 u.z.s.z., posiłkując się pozanormatywną argumentacją, że taka treść przepisu prowadzi do zaakceptowania praktyki wielokrotnego udzielania przez państwo wsparcia na zaspokajania potrzeb mieszkaniowych.

Sąd zwraca ponadto uwagę, że rację ma także Skarżący, że w demokratycznym państwie prawa organy administracji publicznej, rozpatrując sprawy i decydując o prawach obywatela, powinny podejmować decyzje na podstawie wyraźnej podstawy prawnej, przewidzianej w powszechnie obowiązujących przepisach prawa. Wynika to zarówno z art. 7 Konstytucji RP, jak też z art. 6 k.p.a. i art. 7 in principio k.p.a.

Zgodnie bowiem z zasadą praworządności, wyrażoną w art. 7 Konstytucji RP, organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Powtórzeniem zasady praworządności przyjętej w Konstytucji RP jest art. 6 k.p.a., wedle którego organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Działanie na podstawie prawa w postępowaniu administracyjnym obejmuje dwa zasadnicze elementy, a mianowicie ustalenie przez organ administracji publicznej zdolności prawnej do prowadzenia postępowania w danej sprawie oraz zastosowanie przepisów prawa materialnego i przepisów prawa procesowego przy rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy. W ramach zasady wynikającej z art. 7 Konstytucji RP, oprócz wymogu "praworządności", rozumianego jako zgodność działań z całym systemem prawa, mieści się także wymóg "legalności", rozumiany jako zgodność każdego działania z konkretną normą prawną, będącą dla niego podstawą prawną. Zasada legalności wymaga, aby każdy akt władczej ingerencji organu administracji państwowej w sferę prawną obywatela oparty był na konkretnie wskazanym przepisie prawa. Zasada legalności powinna więc być zasadniczym kryterium w procesach wykładni dokonywanych przez organy państwa.

Sąd w związku z tym stwierdza, że zastosowany przez organ obu instancji przepis art. 21 ust. 6 pkt 4 u.z.s.z. jest jednoznaczny i brak jest podstaw do przyjęcia, że ta jasna wypowiedź racjonalnego prawodawcy nie jest adekwatna do jego zamierzeń normatywnych. Przepis ten stanowi, że żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, jeżeli on lub jego małżonek, z zastrzeżeniem ust. 10, otrzymał pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia 31 grudnia 1995r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz. U. z 1992 r. poz. 19 oraz z 1994 r. poz. 36).

Nie sposób więc przyjąć, tak, jak wskazywały organy administracyjne w wydanych w sprawie decyzjach, a w szczególności Prezes AMW w zasakrżonej decyzji, że ustawodawcy chodziło w tym przepisie o pomoc finansową wypłaconą żołnierzowi lub jego małżonkowi w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do 31 grudnia 1995r. (a tym bardziej później), także na podstawie innych ustaw, które przewidują taką lub podobną pomoc np. funkcjonariuszom policji, a nie tylko na podstawie przepisów ustawy z 20 maja 1976r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (skoro w tym przepisie explicite wskazał tyko tę ustawę). Analogiczne stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w ww. wyroku z 9 lutego 2021r. sygn. akt III OSK 3338/21.

Zadaniem Sądu administracyjnego, ani tym bardziej zadaniem organu administracji państwowej, który zobowiązany jest, na mocy art. 6 k.p.a., działać na podstawie obowiązujących przepisów prawa, nie jest dokonywanie oceny przyczyn i zasadności przyjętych przez ustawodawcę rozwiązań normatywnych, jakkolwiek Sąd zgadza się z Prezesem AMW, że obecnie obowiązująca u.z.s.z. była już wielokrotnie nowelizowana. Tym niemniej Sąd stwierdza, że racjonalny ustawodawca, który niewątpliwie ma na względzie takie kreowanie prawa, aby realizowało ono zasadę racjonalnego wydatkowania funduszy publicznych, do chwili obecnej nie zmienił brzmienia art. 21 ust. 6 pkt 4 u.z.s.z., ani też nie wprowadził innych regulacji dopełniających tę kwestię w odniesieniu do osób fluktuujących między formacjami (np. z Policji do wojska), czy też wobec małżonków żołnierzy zawodowych - którzy uzyskali pomoc finansową na podstawie innych ustaw niż ustawa z 20 maja 1976r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (skoro w tym przepisie explicite wskazał tyko tę ustawę).

Sąd, na tej podstawie, mając na względzie językową wykładnię art. 21 ust. 6 u.z.s.z., uznał, że należało przyjąć - wbrew stanowisku organów administracyjnych obu instancji - że katalog przesłanek negatywnych przyznania prawa do zakwaterowania żołnierza zawodowego jest jasny. Ustawodawca nie zmienił go w takim zakresie, jak oczekują tego organy obu instancji w wydanych w sprawie decyzjach. Nie można więc uznać, że w wyniku wykładni rozszerzającej, która nie ma oparcia w wykładni językowej, może dojść do poszerzenia katalogu wyłączeń wskazanych art. 21 ust. 6 u.z.s.z. Tej intencji nie można przypisać ustawodawcy, który nowelizując wielokrotnie art. 21 ust. 6 u.z.s.z. nie zdecydował się na jego zmianę w kierunku proponowanym przez organy administracyjne w ww. decyzjach. Sąd wskazuje ponadto, że to przede wszystkim na ustawodawcy – jak trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w ww. wyroku z 9 lutego 2021r. sygn. akt III OSK 3338/21 - spoczywa obowiązek zapewnienia normatywnej spójności systemu prawnego, także w zakresie korzystania z uprawnienia do zakwaterowania w różnych służbach w związku z wcześniejszym otrzymaniem pomocy finansowej na cele mieszkaniowe.

Sąd stwierdza ponadto, biorąc pod uwagę argumentację powoływaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że wykorzystywanie analogii w procesach stosowania prawa jest jednym ze sposobów eliminowania luk prawnych, i to jedynie wówczas, gdy nie spowoduje to pogorszenia sytuacji indywidualnej lub interesu społecznego, ale nie sposób przyjąć, że w stanie faktycznym mamy z taką luką do czynienia. Obywatele w państwie praworządnym mają więc - tak, jak wskazał WSA w Warszawie w prawomocnym wyroku z 10 marca 2020r. sygn. akt II SA/Wa 2362/19 - prawo polegać na tym, co prawodawca w tekście prawnym powiedział, a nie na tym, co zamierzał powiedzieć lub co powiedziałby, gdyby znał nowe okoliczności. Sfera praw i wolności obywatelskich należy do materii ustawowej, więc podstawę materialnoprawną decyzji administracyjnej może stanowić tylko ustawa, bądź przepisy wykonawcze wydane na podstawie i w ramach wyraźnego upoważnienia zawartego w ustawie. W rozpoznawanej sprawie - wbrew stanowisku Prezesa AMW - ustawodawca art. 21 ust. 6 u.z.s.z. nie przewidział przesłanki, która - zdaniem organów powinna być wyinterpretowana z wykładni historycznej, celowościowej i systemowej oraz z uwagi na art. 2 i art. 32 Konstytucji RP - że udzielenie pomocy w zabezpieczeniu tych potrzeb przez Państwo dwukrotnie, jest zaprzeczaniem interesu Państwa - solidarności społecznej.

Dopatrywanie się zatem przez organy administracyjne - wbrew jednoznacznej językowej treści art. 21 ust. 6 pkt 4 u.z.s.z. - naruszenia fundamentalnych wartości konstytucyjnych: równości i sprawiedliwości społecznej nie może być zaaprobowane przez Sąd administracyjny. Z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP wynika bowiem, że wszyscy są wobec prawa równi; wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Zasada równości sprowadza się do jednakowego traktowania wszystkich adresatów norm prawnych, charakteryzujących się w takim samym stopniu tą samą, relewantną cechą i jednocześnie dopuszcza odmienne traktowanie podmiotów, które takiej cechy nie posiadają (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 18 lutego 2014r. sygn. akt U 2/12, OTK-A 2014/2/12, cz. III pkt 4.2; M. Ziółkowski, Zasada równości w prawie, PiP 2015/5/s. 96, 99). Zróżnicowanie sytuacji określonych podmiotów może mieć konstytucyjne umocowanie (np. art. 19 i art. 69 Konstytucji RP), ale może też wynikać z posiadania przez nie odmiennych cech relewantnych.

W doktrynie i orzecznictwie trafnie podkreśla się związek zasady równości z zasadami sprawiedliwości społecznej (L. Garlicki w: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, Wyd. Sejmowe 2003, t. III, s. 22-23, uwaga 22 do art. 32 Konstytucji RP; M. Masternak-Kubiak, Prawo do równego traktowania, w: red. B. Banaszak, A. Preisner, Prawa i wolności obywatelskie w Konstytucji RP, Warszawa 2002, s. 123). Równość jest pochodną, konkretyzacją sprawiedliwości, a więc równe traktowanie jest niejako z definicji sprawiedliwe. Zasady równego traktowania nie naruszają też pewne uprzywilejowania jednych w stosunku do drugich, jeżeli są uzasadnione jakimiś obiektywnie uzasadnionymi celami, a więc nie są dyskryminujące lecz jedynie różnicujące. Równe traktowanie nie oznacza równości bezwzględnej, absolutnej, tym bardziej, że ustawodawca w treści art. 21 ust. 6 pkt 4 u.z.s.z. nie przewidział przesłanki opartej na ww. zasadzie.

Z tych względów, Sąd nie podziela stanowiska Prezesa AMW, że możliwe było posłużenie się w rozpoznawanej sprawie wykładnią celowościową (w sposób zaprezentowany w zaskarżonej decyzji), m.in. wówczas, gdy wynik wykładni językowej prowadzi do sprzeczności z fundamentalnymi wartościami konstytucyjnymi. Powoływane przez organ administracyjny przepisy prawa były jasne i nie pozwalały na dokonywanie wykładni rozszerzającej.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 u.z.s.z., żołnierzowi zawodowemu od dnia wyznaczenia na pierwsze stanowisko służbowe do dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej, przysługuje prawo do zakwaterowania na czas pełnienia służby wojskowej w miejscowości, w której żołnierz pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej albo za jego zgodą w innej miejscowości.

Prawo do zakwaterowania jest więc samoistnym prawem żołnierza zawodowego wynikającym z łączącego go stosunku służbowego.

W świetle art. 21 ust. 2 u.z.s.z. prawo do zakwaterowania żołnierza zawodowego jest realizowane w jednej z następujących form zakwaterowania:

1) przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego na czas pełnienia służby;

2) przydziału miejsca w internacie albo kwaterze internatowej;

3) wypłaty świadczenia mieszkaniowego.

Przepis art. 21 ust. 4 u.z.s.z. stanowi, że żołnierzowi służby kontraktowej w pierwszej kolejności prawo do zakwaterowania realizowane jest w formie przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego, a dopiero w przypadku nieprzydzielenia przez Agencję Mienia Wojskowego kwatery albo lokalu mieszkalnego, żołnierz służby kontraktowej wybiera na swój wniosek jedną z dwóch pozostałych form zakwaterowania, tj. przydział miejsca w internacie lub kwaterze internatowej albo wypłatę świadczenia mieszkaniowego.

Wyraźny katalog przesłanek negatywnych, które wyłączają dopuszczalność realizacji prawa do zakwaterowania (w tym wypłaty świadczenia mieszkaniowego) ustawodawca zawarł w art. 21 ust. 6 pkt 1-5 u.z.s.z. Zgodnie z tym przepisem, żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, jeżeli on lub jego małżonek, z zastrzeżeniem ust. 10:

1) otrzymał ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z kwatery, wypłacony na podstawie przepisów ustawy obowiązujących do dnia 30 czerwca 2004r.;

2) otrzymał odprawę mieszkaniową wypłaconą albo zrealizowaną w formie rzeczowej na podstawie przepisów ustawy obowiązujących od dnia 1 lipca 2004r.;

3) nabył lokal mieszkalny od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia;

4) otrzymał pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia 31 grudnia 1995r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz.U. z 1992r. Nr 5, poz. 19 oraz z 1994r. Nr 10, poz. 36);

5) nabył własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego od Agencji.

W art. 21 ust. 10 u.z.s.z. przewidziano, iż prawo do zakwaterowania realizowane w formie przydziału miejsca w internacie albo kwaterze internatowej przysługuje żołnierzowi zawodowemu, jeżeli on lub jego małżonek w miejscowości, w której pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej nie skorzystał z uprawnień, o których mowa w ust. 6, albo on lub jego małżonek nie posiada w tej miejscowości lokalu mieszkalnego wybudowanego lub nabytego z wykorzystaniem uprawnień, o których mowa w ust. 6.

W sprawie bezspornym jest, że żona Skarżącego - funkcjonariusz Służby Więziennej - otrzymała pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego, na mocy decyzji Dyrektora Aresztu Śledczego w [...] z [...] stycznia 2016r. w wysokości 49.521,50 zł. Na tej podstawie organy obu instancji uznały, że istota sprawy sprowadza się do wykładni art. 21 ust. 6 pkt 4 w związku z art. 21 ust. 4 u.z.s.z. W konsekwencji, Prezes AMW - powołując się na treść art. 21 ust. 6 pkt 4 u.z.s.z. - zauważył, że Skarżący, mimo, że nie otrzymał pomocy, to w rzeczywistości skorzystał z wsparcia, jakiego udzielono jego małżonce. Pomoc finansowa, jaką wypłacono małżonce Skarżącego na uzyskanie lokalu mieszkalnego, na podstawie u.s.w., przyznana w celu zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy Służby Więziennej i ich rodzin, w sposób trwały i definitywny zaspokoiła również potrzeby mieszkaniowe Skarżącego. Świadczenie to należy uznać za świadczenie równorzędne świadczeniu v art. 21 ust. 6 pkt 4 u.z.s.z. Tym samym ponowna realizacja prawa do zakwaterowania, tym razem w formie wypłaty świadczenia mieszkaniowego, byłaby nadużyciem pomocy ze środków budżetu Państwa, na ten sam cel.

Sąd podkreśli raz jeszcze, że powyższy pogląd organu administracyjnego drugiej instancji nie ma podstawy prawnej w obowiązujących aktualnie przepisach prawa, w tym w art. 21 ust. 6 pkt 4 w związku z art. 21 ust. 4 u.z.s.z. Oznacza to, że zarówno Prezes AMW, jak i Dyrektor AMW, odmawiając Skarżącemu wypłaty świadczenia mieszkaniowego, dopuścili się istotnego naruszenia obowiązujących przepisów prawa materialnego wyrażonych w art. 21 ust. 1, 2 i 4 w związku z ust. 6 i ust. 10 u.z.s.z. Powołane przez organy obu instancji ww. przepisy są jasne i precyzyjne i zawierają jasne kryteria przyznawania prawa, a także zamknięty katalog stanowiący enumeratywnie wyliczone przesłanki, na podstawie których organ może odmówić przyznania prawa od zakwaterowania. Powoływanie się przez organy obu instancji jedynie na pozaustawowe przesłanki i argumentację wyłącznie celowościową, które choć w zamyśle, mogą być uznane za słuszne - nie stanowią podstawy do zainicjowania postulatów de lege ferenda, oznacza naruszenie art. 6 k.p.a. w związku z art. 7 in principio k.p.a. oraz w związku z art. 8 k.p.a.

Sąd podziela ponadto stanowisko zawarte w skardze, że powołana przez Prezesa AMW zasada wynikająca z art. 17a ustawy z 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. Nr 179, poz. 1750), tzw. prawo uznania stopnia, nie ma zastosowania w sprawie. Z przepisu tego wynika, bowiem jedynie uprawnienie do powołania do innej (niż pierwotna) służby mundurowej na stanowisko służbowe zaszeregowane do stopnia wojskowego równorzędnego ze stopniem posiadanym w odpowiedniej służbie, oraz prawo do zaliczania okresów służby w różnych formacjach do uprawnień wynikających z art. 62 ust. 4. Niezrozumiałe jest zatem wywodzenie z przepisów tej ustawy, że zasada ta ma zastosowanie także w sprawach dotyczących świadczeń finansowych, do których Skarżący jest uprawniony jako żołnierz zawodowy służby stałej. Jest to analogia zbyt daleko idąca.

W tej sytuacji, uznać należy, że uzasadnienie odmowy wypłaty świadczenia mieszkaniowego wyłącznie argumentami celowościowymi, nie daje podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, skoro w przepisach u.z.s.z. nie wprowadzono zakazu przyznania ww. żołnierzowi zawodowemu lub jego małżonkowi pomocy finansowej na potrzeby mieszkaniowe, na podstawie innych ustaw niż ustawa z 20 maja 1976r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych. Ustawodawca w tym przepisie explicite wskazał tyko tę ustawę. Podobne stanowisko było prezentowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyrokach z: 10 marca 2020r. sygn. akt II SA/Wa 2362/19, 21 lipca 2020r. sygn. akt II SA/Wa 2169/19 (dostępne na www.nsa.gov.pl).

Zdaniem Sądu naruszenie ww. przepisów spowodowały niewłaściwą ocenę stanu faktycznego sprawy w kontekście art. 21 ust. 6 pkt 4 u.z.s.z. i stanowiły dostateczną podstawę do uchylenia, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w związku z art. 135 i art. 134 § 1 P.p.s.a., zarówno zaskarżonej decyzji Prezesa AMW, jak i utrzymanej nią w mocy decyzji Dyrektora AMW z [...] czerwca 2020r., przy jednoczesnym uznaniu za zasadne podniesionych w skardze zarzutów.

4. W konsekwencji, Organy administracyjne, rozpatrując ponownie sprawę, zobowiązane będą zastosować się do dokonanej przez Sąd powyższej oceny prawnej, i kierując się konstytucyjnymi dyrektywami, w tym respektując przede wszystkim zasadę praworządności wynikającą z art. 7 Konstytucji RP i art. 6 k.p.a., jak również zasadę zaufania do organów administracyjnych, wynikającą z art. 8 k.p.a. - przeprowadzić tak postępowanie w sprawie, aby jednoznacznie wykazać w uzasadnieniu decyzji kryteria przyjętego rozstrzygnięcia, którymi kierowały się przy rozpatrzeniu ww. wniosku Skarżącego, biorąc przy tym pod rozwagę jasną treść przepisu art. 21 ust. 6 pkt 4 u.z.s.z.

5. Sad, mając powyższe na względzie i działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w związku z art. 135 i art. 134 § 1 P.p.s.a. - orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. Postanowienie z punktu drugiego sentencji wyroku ma uzasadnienie w treści art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015r., poz. 1804), strona skarżąca była reprezentowana przez radcę prawnego.