Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 628/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Podatek akcyzowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 141 § 1 pkt 1 lit. c), art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 3 ust. 1, art. 3 ust. 2, art. 100 ust. 1 pkt 2, art. 104 ust. 1 pkt 2, art. 104 ust. 8, art. 104 ust. 9, art. 104 ust. 10, art. 104 ust. 11
journal: Dz.U. 2009 nr 3 poz 11
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym
article: art.122, art. 187 § 1, art. 191, art. 197, art. 210 § 4
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Dnia 12 marca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak Sędziowie WSA Mirella Ławniczak WSA Marek Sachajko (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Piotrowska - Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2015 roku przy udziale sprawy ze skargi J. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] nr [...], II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w [...] na rzecz skarżącego kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] 2013 r. Naczelnik Urzędu Celnego w Poznaniu wszczął z urzędu postępowanie podatkowe wobec J. W. (zwanego dalej skarżącym) w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu marki [...] o numerze VIN [...], od którego nie złożono deklaracji uproszczonej AKCU oraz nie uiszczono należnego podatku akcyzowego.

W dniu [...] 2013r. przeprowadzono oględziny przedmiotowego pojazdu. Do oględzin przedstawiono 5-drzwiowy samochód o jednobryłowym rodzaju nadwozia, z dwoma miejscami siedzącymi wyposażonymi w pasy bezpieczeństwa, zarejestrowany na 2 osoby. Pojazd za pierwszym rzędem siedzeń posiadał zamontowaną kratkę wraz z płytą wiórową na wysokości od podłogi do poziomu okien, przytwierdzoną śrubami do słupków B w miejscu, gdzie wpięte są pasy bezpieczeństwa. Na podstawie protokołu oględzin z dnia [...] 2013r. ustalono następujące cechy ww. pojazdu:

- pojazd o nadwoziu 5-drzwiowym - 2 drzwi z przodu + 2 bocznych przesuwnych + tylne drzwi otwierane do góry;

- pojazd całkowicie przeszklony - szyby wzdłuż dwubocznych paneli oraz szyba w drzwiach tylnych;

- siedzenia pokryte jednakową tapicerką z materiału skóropodobnego;

- podsufitka jednolita na całej długości sufitu; na suficie widoczne punkty świetlne, kratki wentylacyjne oraz pasy bezpieczeństwa, jednolita wykładzina podłogowa na całej powierzchni podłogi;

- wyposażenie wnętrza samochodu: uchwyty górne dla pasażerów (6 szt.), oświetlenie wewnętrzne (6 szt.), szyby regulowane elektrycznie przód i tył, schowki w drzwiach bocznych, drzwi obite tworzywem sztucznym, radio + głośniki;

- dodatkowe wyposażenie: szyberdach, relingi dachowe, poduszki bezpieczeństwa w ilości 8 sztuk;

- za I rzędem siedzeń zamontowana kratka wraz z płytą wiórową, oddzielająca przestrzeń osobową od części ładunkowej;

- na podłodze, za I rzędem siedzeń widoczne fabryczne miejsca umożliwiające zamontowanie miejsc siedzących dla II i III rzędu siedzeń;

- panel boczny dla III rzędu siedzeń wyposażony w miejsca na napoje i schowki.

W dniu [...] 2013r. do Urzędu Celnego w Poznaniu wpłynęło pismo pełnomocnika skarżącego z dnia [...] 2013r. wraz z opinią techniczną Poznańskiego Biura Rzeczoznawców Samochodowych w Poznaniu nr [...] z dnia [...] 2013r., która swoim zakresem obejmowała określenie zgodności cech samochodu marki [...] o numerze VIN [...] z zapisami wskazanymi w dowodzie rejestracyjnym. W wyniku badania stwierdzono, że nr lustracyjny, marka i model pojazdu, nr identyfikacyjny (VIN), rodzaj pojazdu (ciężarowy), ilość miejsc siedzących włączając siedzenie kierowcy są zgodne z odpowiednimi rubrykami w dowodzie rejestracyjnym, oraz że rozmiar powierzchni ciężarowej wynosi 207 cm x 120 cm. Ocena powyższa nie została sporządzona w celu określenia wartości pojazdu w dniu jego wewnątrzwspólnotowego nabycia, lecz w celu potwierdzenia wyglądu i zgodności cech z wpisami w dowodzie rejestracyjnym. Organ uznał, że dowód ten nie wnosi nowych faktów do sprawy.

Naczelnik Urzędu Celnego w Poznaniu podkreślił, że nie podważa zapisów w zagranicznych dokumentach pojazdu, jak również w dokumentach krajowych, wydanych na podstawie ustawy Prawo o ruchu drogowym. Dokumenty, z których wynika, że przedmiotowy pojazd jest uznany za samochód ciężarowy, zostały wydane w oparciu o przepisy inne niż podatkowe, które dla wymiaru podatku akcyzowego pozostają bez znaczenia. Organ wskazał, że zapisy w dowodzie rejestracyjnym, czy zaświadczeniu o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu, sporządzone w oparciu o przepisy prawa o ruchu drogowym mogą mieć w procesie klasyfikacji pojazdu, jedynie znaczenie posiłkowe i w żadnym wypadku nie przesądzają automatycznie o kwalifikacji pojazdu dokonywanej w oparciu o Nomenklaturę Scaloną (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 507/12).

Po przeprowadzeniu postępowania Naczelnik Urzędu Celnego w Poznaniu decyzją nr [...] z dnia [...] 2013 r. określił zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego ww. pojazdu w wysokości 9.911,00zł wraz z odsetkami za zwłokę od zaległości podatkowych. Decyzja została odebrana przez skarżącego dnia [...] 2013r.

Od ww. rozstrzygnięcia pismem z dnia [...] 2013r, pełnomocnik skarżącego złożył odwołanie do Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Celnego w Poznaniu wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania podatkowego.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przez organ celny zasad postępowania określonych w przepisach ustawy- Ordynacja podatkowa tj. brak wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, które mają także istotny wpływ na właściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego, w szczególności ustawy z dnia 6 grudnia 2008r. o podatku akcyzowym (tekst jednolity Dz. U. nr 108 z 2011rj poz. 626 ze zm.).

Według skarżącego Naczelnik Urzędu Celnego w Poznaniu nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności sprawy i tym samym błędnie określił zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym. Niewłaściwie zakwalifikowano samochód marki [...] i w spornej decyzji przyjęto, że jest to samochód osobowy, nie zaś ciężarowy. Pełnomocnik skarżącego podniósł, że w dniu nabycia wewnątrzwspólnotowego ww. pojazd spełniał kryteria określone w poz. 8704 CN.tj.:

- posiadał jeden rząd siedzeń tylko dla kierowcy i pasażera,

- posiadał oddzielną kabinę dla kierowcy trwale oddzieloną,

- nie posiadał okien umożliwiających ładowanie towaru (wskazując, że "okna są nieczynne"),

- nie posiadał przegrody pomiędzy częścią dla kierowcy i pasażerów siedzących z przodu a częścią tylną, itd.

W opinii pełnomocnika skarżącego dokonany opis pojazdu w dniu [...] 2013r. nie może być dowodem w sprawie, albowiem oględziny te zgodnie z obowiązującymi zasadami winny być przeprowadzone na dzień powstania obowiązku podatkowego, tj. w dniu [...] 2010r.

Poza tym, skarżący wskazał, że wartość pojazdu przyjęta przez organ I instancji została ustalona w sposób rażący przynajmniej dlatego, że samochód ten był uszkodzony i był wyprodukowany w 2007r. Zakres uszkodzeń był taki, że skarżący nabył samochód za cenę 6.000 euro, tj. ok. 24.000 złotych.

Według skarżącego nie wyjaśniono miejsca nabycia samochodu, a wskazano, że był nabyty na terenie Zjednoczonego Królestwa (UK) i w dniu [...] 2010 r. samochód przeszedł badanie techniczne, z którego wynika, że jest to samochód ciężarowy typu furgon z 2 miejscami do siedzenia.

Naczelnik Urzędu Celnego w Poznaniu nie znajdując podstaw do zmiany lub uchylenia przedmiotowej decyzji w trybie art. 226 § 1 Ordynacji podatkowej, pismem nr [...] z dnia [...] 2014r. przekazał odwołanie do organu drugiej instancji.

Zgodnie z dyspozycją art. 200 Ordynacji podatkowej Strona została poinformowana pismem z dnia 28 stycznia 2014r. o możliwości wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem decyzji. Pismo zostało odebrane przez adresata dnia [...] 03.02.2014r. Strona nie skorzystała z przysługującego prawa do zapoznania się z aktami sprawy, nie wniosła też żadnych uwag ani nowych dowodów w sprawie.

Po dokonaniu analizy zebranego materiały dowodowego Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu decyzją nr [...] z dnia [...] 2014 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji podtrzymując argumentację zawartą w jej uzasadnieniu.

Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika pismem z dnia [...] 2014r. zaskarżył przedmiotową decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.

W skardze pełnomocnik Strony skarżącej zarzucił:

- naruszenie prawa formalnego, w szczególności naruszenie przepisów art. : 120, 122, 180, 187, 188, 191 i 199 ustawy - Ordynacja podatkowa, w szczególności przez zaniechanie wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności faktycznych mających wpływ na wynik niniejszej sprawy,

- błędne zastosowanie art. 3 ust. 1 pkt 2 i art. 81 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 29, poz. 257 ze zm.) z uwagi na przyjęty wadliwy stan faktyczny okoliczności w sprawie.

Jednocześnie pełnomocnik skarżącego wniósł o:

- uchylenie zaskarżonych decyzji I i II instancji oraz przekazanie sprawy do uzupełniającego postępowania w zakresie ponownego określenia wartości pojazdu,

- zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania sądowego w tym kosztów zastępstwa prawnego.

Pełnomocnik skarżącego podniósł także, że wyliczając podatek akcyzowy organy celne (podatkowe) błędnie przyjęły jako podstawę wartość sprowadzonego do kraju samochodu. Oparto wyliczenia te na danych systemu EurotaxGlass, jednak wartość jego winna być określona na dzień jego przemieszczenia, nie zaś w domniemanej dacie, określonej przez te organy. Ponadto Skarżąca wniosła o powołanie biegłego rzeczoznawcy w celu ustalenia wartości pojazdu zgodnie z jego stanem technicznym, jak i faktycznym przebiegiem, na dzień jego wewnątrzwspólnotowego nabycia.

Skarżący podniósł również, że w rozpoznawanej sprawie powinna być zastosowana reguła 3c Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej, co prowadzi do wniosku, iż pojazd powinien być zaklasyfikowany do pozycji 8704.

Po zapoznaniu się z argumentami skarżącego zawartymi w skardze, Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu podtrzymał w całości swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji nr [...] z dnia [...] 2014r.

Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu wyjaśnił, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organu II instancji odniósł się szeroko do zarzutów i stanowiska zaprezentowanego w odwołaniu skarżącego od decyzji I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje.

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd skargę oddala (art. 151 - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.).

Podkreślić należy, że w niniejszej sprawie zastosowania znajdują zastosowanie przepisy ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (t.j. Dz. U. 2011 nr 108, poz. 626 z późn. zm.

Sąd stwierdził, po dokonaniu analizy sprawy administracyjnej, że zaskarżone decyzje naruszają prawo, w związku z czym skarga okazała się zasadna i podlega uwzględnieniu.

Oceniając zaskarżone decyzje z punktu widzenia ich zgodności z prawem, mając jednocześnie na względzie akta sprawy, Sąd dopatrzył się takiego naruszenia prawa, które skutkuje koniecznością wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego.

Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 100 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (t.j. Dz. U. Nr 108 z 2011, poz. 626 ze zm.) opodatkowaniu akcyzą podlega nabycie wewnątrzwspólnotowe pojazdu osobowego niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju, a podatnik jest zobowiązany do samodzielnego złożenia odpowiedniej deklaracji podatkowej w terminie 14 dni od daty powstania obowiązku podatkowego (art. 106 ust. 2). Na podstawie art. 3 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym do celów poboru akcyzy i oznaczania wyrobów akcyzowych znakami akcyzy stosuje się klasyfikację w układzie odpowiadającym Nomenklaturze Scalonej (CN). Zgodnie natomiast z art. 100 ust. 4 ustawy samochody osobowe to pojazdy samochodowe i pozostałe pojazdy mechaniczne objęte pozycją CN 8703 przeznaczone zasadniczo do przewozu osób, inne niż objęte pozycją 8702, włącznie z samochodami osobowo – towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi.

Z regulacji tej wynika, że opodatkowaniu akcyzą z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego podlegają samochody osobowe niezarejestrowane wcześniej na terytorium kraju, przy czym o uznaniu danego pojazdu za samochód osobowy w rozumieniu ustawy o podatku akcyzowym decyduje jego klasyfikacja taryfowa do pozycji 8703 CN i jego zasadnicze przeznaczenie do przewozu osób. Prawidłowej klasyfikacji dokonuje się zgodnie z Ogólnymi Regułami Interpretacji Nomenklatury Scalonej w brzmieniu nadanym rozporządzeniem Komisji WE nr 1549/06 z dnia 17 października 2006 r. zmieniającym załącznik I do rozporządzenia Rady EWG nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej. W myśl reguły I ORINS klasyfikację towarów należy uzgadniać zgodnie z brzmieniem pozycji i uwag do sekcji i działów. Natomiast zgodnie z brzmieniem pozycji 8703 obejmuje ona pojazdy samochodowe i pozostałe pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób, inne niż te objęte pozycją 8702, włącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi. Z powyższego brzmienia pozycji 8703 wynika zatem, iż o klasyfikacji samochodu do tejże pozycji decyduje jego zasadnicze przeznaczenie do przewozu osób.

Powyższe wynika również z treści Wyjaśnień do Taryfy Celnej - Not wyjaśniających do Zharmonizowanego Systemu Oznaczania i Kodowania Towarów stanowiących załącznik do obwieszczenia Ministra Finansów z dnia 1 czerwca 2006 r. w sprawie wyjaśnień do Taryfy celnej (M. P. Nr 86, poz. 880), które zawierają określone cechy charakteryzujące pojazd, pomocne przy określaniu zasadniczego przeznaczenia samochodów. Wprawdzie nie są one prawnie wiążące, jednak w znaczący sposób przyczyniają się do interpretacji zakresu poszczególnych pozycji Taryfy Celnej i jednolitego jej stosowania (zob. wyrok ETS z dnia 11 stycznia 2007 r., sygn. C-400/05).

Według tychże wyjaśnień w pozycji (8703) określenie "samochody osobowo-towarowe" oznacza pojazdy przeznaczone do przewozu najwyżej 9 osób (wraz z kierowcą), których wnętrze może być używane bez zmiany konstrukcji do przewozu zarówno osób, jak i towarów. Klasyfikacja pewnych pojazdów mechanicznych objętych niniejszą pozycją (8703) jest wyznaczona przez pewne cechy, które wskazują, że te pojazdy są głównie przeznaczone raczej do przewozu osób, niż do transportu towarów (pozycja 8704). Cechy te są szczególnie pomocne przy określaniu klasyfikacji pojazdów mechanicznych, których masa brutto wynosi 5 ton i które posiadają pojedynczą zamkniętą przestrzeń wewnątrz dla kierowcy i zawierają inną przestrzeń dla pasażerów, którą można wykorzystać do transportu zarówno osób, jak i towarów. Do tej kategorii pojazdów mechanicznych włączone są te powszechnie znane jako pojazdy "wielozadaniowe" (np. pojazdy typu van, SUV-y (Sports Utility Vehicles), niektóre pojazdy typu pickup). Przejawem cech projektowych zwykle stosowanych do pojazdów, które objęte są tą pozycją, są następujące cechy:

a) obecność stałych siedzeń z wyposażeniem zabezpieczającym (np. pasy bezpieczeństwa lub punkty kotwiące oraz wyposażenie do zainstalowania pasów bezpieczeństwa) dla każdej osoby lub obecność stałych punktów kotwiących i wyposażenie do zainstalowania siedzeń i wyposażenia zabezpieczającego w przestrzeni tylnej powierzchni dla kierowcy i przestrzeni siedzeń pasażerów; takie siedzenia mogą być zamocowane na stałe, składające się ze zdejmowanych z punktów kotwiących lub składanych;

b) obecność tylnych okien wzdłuż dwubocznych paneli;

c) obecność przesuwnych, wahadłowych lub podnoszonych drzwi (jedne lub więcej) z oknami na bocznych panelach lub z tyłu;

d) brak stałego panelu lub przegrody pomiędzy przestrzenią dla kierowcy i przednich siedzeń pasażerów a przestrzenią tylną, która może być używana do przewozu zarówno osób, jak i towarów;

e) wyposażenie całego wnętrza pojazdu w sposób kojarzony z częścią pojazdu przeznaczoną dla pasażerów (np. dywaniki, wentylacja, oświetlenie, popielniczki);

Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy stwierdzić należy, że w decyzjach organów obu instancji prawidłowo uznano, iż przedmiotowy samochód wyczerpuje powyższe cechy. Niewątpliwie, na co zwróciły uwagę organy, za przyjętą kwalifikacją spornego pojazdu przemawia również oświadczenie autoryzowanego przedstawiciela marki [...] Sp. z o.o., który potwierdził, że samochód został wyprodukowany jako pojazd osobowy. (k. 23 akt administracyjnych).

W rozpatrywanej sprawie zasadnicze zastrzeżenia Sądu dotyczą kwestii prawidłowości postępowania organów przy określeniu wysokości podstawy opodatkowania w związku z nabyciem wewnątrzwspólnotowym samochodu osobowego marki [...] (pojemność silnika 3474 cm3, rok produkcji 2007) za cenę 23.904,00zł. (równowartość 6000 euro - zgodnie z tab. kursów 252/A/NBP/2010 z dnia 28 grudnia 2010 r.).

Organy podatkowe obu instancji zakwestionowały zadeklarowaną przez Skarżącego wysokość podstawy opodatkowania, stanowiącą zapłaconą przez niego kwotę za nabyty samochód, uznając, że bez uzasadnionych przyczyn wartość ta odbiega znacznie od wartości rynkowej pojazdu, notowanej na rynku krajowym. Rozważenie spornej kwestii wymaga analizy całokształtu regulacji dotyczących opodatkowania podatkiem akcyzowym samochodów osobowych nabytych wewnątrzwspólnotowo.

Zgodnie z treścią art.104 ust.1 pkt 2 ustawy o podatku akcyzowym, podstawą opodatkowania w przypadku samochodu osobowego jest kwota jaką nabywca jest zobowiązany zapłacić za ten samochód w przypadku jego nabycia wewnątrzwspólnotowego. Z kolei, stosownie do brzmienia art.104 ust. 8 ustawy o podatku akcyzowym, organ podatkowy wzywa podatnika do zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub wskazania przyczyn uzasadniających podanie jej wysokości w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu. W razie nieudzielenia odpowiedzi, niedokonania zmian wysokości podstawy opodatkowania lub niewskazania przyczyn, które uzasadniają podanie jej wysokości znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu, organ podatkowy, zgodnie z art.104 ust. 9 ustawy o podatku akcyzowym, określa wysokość podstawy opodatkowania.

Definicja średniej wartości rynkowej samochodu ustawodawca sformułował w art.104 ust.11 ustawy – jest to wartość ustalana na podstawie notowanej na rynku krajowym, w dniu powstania obowiązku podatkowego, średniej ceny zarejestrowanego na terytorium kraju samochodu osobowego tej samej marki, tego samego modelu, rocznika oraz - jeżeli jest to możliwe do ustalenia - z tym samym wyposażeniem i o przybliżonym stanie technicznym, co nabyty na terytorium kraju lub nabyty wewnątrzwspólnotowo samochód osobowy. Analiza treści art.104 ustawy o podatku akcyzowym dowodzi więc, że to "istnienie uzasadnionej przyczyny" odbiegania wysokości podstawy opodatkowania od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego jest kwestią kluczową przy ustalaniu rzeczywistej podstawy opodatkowania (tak też: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2014r., sygn. akt I GSK 582/12).

W przedmiotowej sprawie Naczelnik Urzędu Celnego w Poznaniu pismem z dnia 5 listopada 2013r. wezwał Skarżącego m.in. do złożenia oświadczenia zawierającego opis stanu technicznego samochodu wg. stanu na dzień sprowadzenia do kraju oraz dostarczenia dokumentów potwierdzających stopień uszkodzeń ww. pojazdu, którymi mogą być m.in. rachunki dotyczące poniesionych kosztów naprawy, zakupu części, opinia techniczna certyfikowanego rzeczoznawcy, zdjęcia, itp.

W piśmie z dnia [...] 2013 r. (k. 43 akt administracyjnych) Skarżący wskazał, że przedmiotowy samochód został sprowadzony do Polski na przełomie 2010 r. i 2011 r. oraz posiadał liczne uszkodzenia w zawieszeniu i według sprzedawcy był on naprawiany, co wpłynęło na jego wartość określoną na kwotę brutto 6.000,00 euro (t.j. równowartość 23.904,00 zł).

W niniejszej sprawie zarówno organ I, jak i II instancji nie uwzględnił i nie zbadał argumentów wskazanych przez Skarżącego określających zasadność podania wysokości podstawy opodatkowania znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego. Organ wskazał na podstawie wyceny nr [...] sporządzonej w oparciu o komputerowy program CARWERT - Eurotaxglass’s, na dzień powstania obowiązku podatkowego, że średnia wartość samochodu osobowego marki [...] o poj. skokowej silnika 3474 cm3, wyprodukowanego w 2007r., o przeciętnym stanie technicznym, wynosi 77.100,00 zł brutto. Cena netto po skorygowaniu o podatek VAT i podatek akcyzowy wynosi 53.286,00 zł. Ponadto, w uzasadnieniach decyzji organu i, jak i II instancji brak jest określenia szczegółowego podstaw ustalenia wartości rynkowej przedmiotowego pojazdu. Jak wynika z wyceny wartość rynkowa ustalona została na kwotę 79.900 zł. Ustalono także wskaźnik korygujący ustalony został w wysokości 2.800 zł jednakże organy nie wskazały powodów i elementów składowych tej korekty.

Sąd uznał, że organy obu instancji z naruszeniem art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej dokonały zgromadzenia i oceny materiału dowodowego, uznając ten materiał za wystarczający dla rozstrzygnięcia sprawy. W szczególności dotyczy to ustalenia ceny rynkowej na rynku krajowym z pominięciem analizy czynników wskazanych przez Skarżącego mogących mieć wpływ na zasadność wskazania wysokości podstawy opodatkowania znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego. Ponadto, decyzje organów administracji publicznej nie spełniają w ww. zakresie normatywnych elementów decyzji, w szczególności art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.

Sąd zwraca uwagę, że z treści art. 104 ust. 8 i 9 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (t.j. Dz. U. Nr 108 z 2011, poz. 626 ze zm.) nie można wywodzić wniosku, że to na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia zasadności przyczyn uzasadniających podanie wysokości podstawy opodatkowania znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 września 2011r., sygn. .akt I GSK 511/10, LEX nr 1148850). W przypadku zakwestionowania podstawy opodatkowania wskazywanej przez podatnika i określania podstawy opodatkowania zgodnie z wymogami art. 104 ust. 8, ust. 9, ust. 10 i ust. 11 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (t.j. Dz. U. Nr 108 z 2011, poz. 626 ze zm.) organ zgodnie z zasadą prawdy materialnej (art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej) powinien zebrać i wszechstronnie rozważyć cały materiał dowodowy, w tym wskazywany przez podatnika, rozważając też potrzebę skorzystania z biegłego zgodnie z art. 197 Ordynacji podatkowej, o co wnosił Skarżący w toku postępowania administracyjnego oraz w skardze na ww. decyzje.

Reasumując należy uznać, że organy podatkowe w obu instancjach naruszyły przepisy postępowania, w szczególności art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej, dokonując niewyczerpującego zebrania materiału dowodowego oraz dowolnej oceny materiału dowodowego zarówno co do oceny przesłanek zakwestionowania wskazywanej przez skarżącego podstawy opodatkowania, a więc wadliwego ustalenia uznania, że cena przez niego wskazywana bez uzasadnionej przyczyny znacząco odbiega od wartości rynkowej, jak też co do ustalenia podstawy opodatkowania. Doprowadziło to do wadliwego zastosowania przepisów art. 104 ust. 8, ust. 9, ust. 10 i ust. 11 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (t.j. Dz. U. Nr 108 z 2011, poz. 626 ze zm.). Ponieważ wadliwość ta dotyczyła istoty postępowania, to w sposób oczywisty wpływała na wynik sprawy.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ, będąc związany wyżej wskazaną wykładnią art. 104 ust. 8 , ust. 9, ust. 10 i ust. 11 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (t.j. Dz. U. Nr 108 z 2011, poz. 626 ze zm.) i oceni ponownie, rozważając dopuszczenie dowodu z opinii biegłego, czy wskazane przez Skarżącego przyczyny wpływające na wartość ceny zakupu samochodu uzasadniały rozbieżność z ceną na rynku krajowym.

Dlatego też Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j., Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.

O kosztach Sąd orzekł w pkt II sentencji wyroku, na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j., Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.

Zgodnie z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j., Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) Sąd orzekł, jak w pkt III sentencji wyroku.