Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1486/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2022-02-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 262
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Suleja-Klimczyk (spr.), Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury, Asesor WSA Monika Krywow, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 lutego 2022 r. sprawy ze skargi K. N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary porządkowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej także DIAS lub organ odwoławczy), działając na podstawie na podstawie przepisu art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 1540 z późn. zm. - dalej O.p.) - po rozpatrzeniu zażalenia K. N. (dalej także strona skarżąca, podatniczka), reprezentowanej przez pełnomocnika w osobie adwokata, na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. (dalej w skrócie N[...]US lub organ I instancji) z dnia [...] r. Nr [...] o nałożeniu kary porządkowej w wysokości [...] zł za nieprzedstawienie, w terminie wyznaczonym w wezwaniu, żądanych dowodów w zakresie objętym postępowaniami podatkowymi w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2015 i 2016 rok oraz w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych osiąganych przez osoby fizyczne za 2015 i 2016 r. - utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia DIAS wskazał, iż ww. postanowieniem z dnia [...] r. organ I instancji nałożył na zobowiązaną karę porządkową w wysokości [...] zł za nieprzedstawienie żądanych dowodów w zakresie objętym wskazanymi powyżej postępowaniami podatkowymi za 2015 i 2016 rok. Organ podatkowy pouczył stronę o prawie złożenia, w trybie art. 262 § 6 O.p. wniosku o uchylenie kary porządkowej, z którego to uprawnienia strona nie skorzystała.

Pismem z dnia 29 stycznia 2021 r. pełnomocnik podatniczki zakwestionował rozstrzygnięcie organu z dnia [...] r. zarzucając naruszenie przepisów prawa i wnosząc o jego uchylenie w całości.

W uzasadnieniu wniesionego zażalenia, pełnomocnik nie zgodził się ze stwierdzeniem organu podatkowego, że strona nie dostarczyła dowodów o osiągniętych przychodach z najmu oraz ugody, gdyż dokumenty takie "...zostały doręczone Naczelnikowi [...] Urzędu Skarbowego w G. wraz z pismem wyjaśniającym 30.01.2020 r....". Zdaniem pełnomocnika okoliczność, że organ podatkowy "nie panuje nad otrzymaną korespondencją" nie uzasadnia nałożenia kary porządkowej.

DIAS rozpoznając sprawę po wniesieniu zażalenia uznał je za niezasadne. Na wstępie wskazał, iż stosownie do art. 155 § 1 O.p. organ podatkowy może wezwać stronę lub inne osoby do złożenia wyjaśnień, zeznań, przedłożenia dokumentów lub dokonania określonej czynności osobiście, przez pełnomocnika lub na piśmie, w tym także w formie dokumentu elektronicznego, jeżeli jest to niezbędne dla wyjaśnienia stanu faktycznego lub rozstrzygnięcia sprawy. Z kolei zgodnie z art. 159 § 1 O.p., w wezwaniu należy wskazać:

1) nazwę i adres organu podatkowego;

2) imię i nazwisko osoby wzywanej;

3) w jakiej sprawie i w jakim charakterze oraz w jakim celu osoba ta zostaje wezwana;

4) czy osoba wezwana powinna stawić się osobiście lub przez pełnomocnika, czy też może złożyć wyjaśnienie lub zeznanie na piśmie lub w formie dokumentu elektronicznego;

4a) czy dokumenty mogą być przedłożone w formie dokumentu elektronicznego lub na informatycznych nośnikach danych;

5) termin, do którego żądanie powinno być spełnione, albo dzień, godzinę i miejsce zgłoszenia się osoby wzywanej lub jej pełnomocnika;

6) skutki prawne niezastosowania się do wezwania.

Natomiast w świetle art. 262 § 1 pkt 2 i 2a O.p., strona, pełnomocnik strony, świadek lub biegły, którzy mimo prawidłowego wezwania organu podatkowego:

- bezzasadnie odmówili lub nie dokonali w terminie wyznaczonym w wezwaniu złożenia wyjaśnień, zeznań, wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin, przedłożenia tłumaczenia dokumentacji obcojęzycznej lub udziału w innej czynności, lub

- bezzasadnie odmówili okazania lub nie przedstawili w wyznaczonym terminie dokumentów, których obowiązek posiadania wynika z przepisów prawa, ksiąg podatkowych, dowodów księgowych będących podstawą zapisów w tych księgach,

mogą zostać ukarani karą porządkową do 2.800 zł.

Według art. 262 § 5 O.p., karę porządkową nakłada się w formie postanowienia, na które służy zażalenie.

Dalej organ odwoławczy podniósł, iż wezwanie, o którym mowa w art. 155 § 1 O.p. jest czynnością procesową pomocniczą, władczą i jednostronną, umożliwiającą organom podatkowym wypełnianie ich zadań, jednakże - co podkreślił - przepis ten ogranicza możliwość wzywania osób do sytuacji, w których jest to niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego lub rozstrzygnięcia sprawy. Obowiązki wynikające z wezwania mogą być realizowane osobiście przez osobę wezwaną bądź też przez pełnomocnika. Ponadto obowiązki te mogą być wykonane przez osobiste stawiennictwo lub też bez bezpośredniego kontaktu osoby wzywanej z organem podatkowym, to jest przez pisemne zadośćuczynienie wezwaniu. O sposobie wykonania obowiązku decyduje każdorazowo organ podatkowy, co powinno wynikać z treści wezwania. Niewykonanie obowiązków wynikających z wezwania jest sankcjonowane przez kary porządkowe oraz przymus administracyjny w ich egzekwowaniu.

Warunki formalne, jakim powinno odpowiadać pismo stanowiące wezwanie określa przepis art. 159 O.p. Może ono być uznane za nieprawidłowe tylko w przypadku, gdy zawiera istotne braki, skutkujące negatywnym wpływem na wynik postępowania. W literaturze wskazuje się, że nieprawidłowe wezwanie, a więc nieodpowiadające wymogom określonym w ww. przepisie nie będzie wywoływało skutków wobec osoby, która nie zastosuje się do takiego wezwania. Przyznanie organom podatkowym możliwości stosowania kar porządkowych ma na celu zdyscyplinowanie uczestników postępowania podatkowego do określonych zachowań, podyktowanych czynnościami organu, bowiem ich uchylanie się od wykonywania obowiązków w postępowaniu podatkowym powoduje przedłużanie postępowania, a niekiedy w ogóle uniemożliwia jego zakończenie.

Podsumowując DIAS stwierdził, że warunkiem wymierzenia kary porządkowej w związku z niedopełnieniem obowiązku określonego w art. 262 O.p. jest w pierwszej kolejności to, aby wezwanie organu podatkowego było prawidłowe, a ponadto by zawierało pouczenie osoby zobowiązanej do jego wykonania o skutkach niezastosowania się do wezwania. Podkreślił nadto, że przepis art. 262 O.p., choć nie stanowi typowej normy prawa karnego, to jego prawidłowe stosowanie musi nawiązywać do podstawowych zasad prawa karnego czy też karnoskarbowego, takich jak zasada adekwatności kary, tak aby jej nałożenie, a przede wszystkim jej wymiar, mogły być uznane, w świetle całokształtu okoliczności sprawy w konkretnym wypadku, za sprawiedliwe i uzasadnione. Warunkiem prawidłowego zastosowania tego przepisu jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego nie tylko co do przesłanek wyraźnie wymienionych w tym przepisie (podmiot., prawidłowość wezwania, brak uzasadnionej przyczyny niewykonania wezwania), lecz także rodzaju i stopnia zawinienia oraz ewentualnych skutków, jakie pociąga w konkretnym przypadku uchybienie wezwaniu.

Jak wyjaśnił DIAS, organ podatkowy w związku z prowadzonym wobec strony postępowaniem podatkowym w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2015 -2016 oraz zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych osiąganych przez osoby fizyczne za lata 2015-2016, pismem z 24 listopada 2020 r., wezwał stronę do złożenia, w terminie do 7 dni od dnia doręczenia wezwania:

1) dowodów potwierdzających wysokość uzyskanych przychodów z najmu mieszkania w G., przy ul. [...] [...] za 2015 i 2016 r.,

2) umowy najmu ww. mieszkania, obowiązującej w okresie od 1 stycznia 2015 r. do 30 czerwca 2015 r.,

3) dowodów potwierdzających wysokość uzyskanych przychodów z najmu gruntu w G. przy ul. [...] [...], wynikających z umowy najmu z 2 grudnia 2015 r.,

4) dowodów potwierdzających uzyskanie przychodów z ugody, zawartej w dniu 2 grudnia 2015 r., za wyjątkiem dowodu dotyczącego przychodu na kwotę [...] zł (kserokopię dowodu KW załączono do wyjaśnień z dnia 30 stycznia 2020 r.)

Organ I instancji przybliżył motywy, którymi się kierował wzywając podatniczkę do złożenia wskazanych w wezwaniu dokumentów, zakreślił termin oraz pouczył o możliwości wymierzenia kary porządkowej, stosownie do art. 262 § 1 O.p., w przypadku niezastosowania się do wezwania. Wezwanie to zostało skutecznie doręczone stronie [...] r. Mimo tego w ustalonym terminie strona nie przedłożyła żądanych dokumentów, w związku z czym organ zmuszony był postanowieniami z dnia [...] r. przedłużyć terminy zakończenia prowadzonych spraw podatkowych, z uwagi na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego o dowody wskazane w wezwaniu z dnia [...] r. Pomimo zawartych w nich informacji o powodach skutkujących przedłużeniem spraw strona na nie w żaden sposób nie zareagowała.

W dalszej kolejności DIAS odniósł się do przepisów postępowania podatkowego dotyczących gromadzenia materiału dowodowego, które nakładają na organy obowiązek zebrania dowodów i ustalenia stanu faktycznego. Nie oznacza to jednak, że strona postępowania nie ma obowiązku przekazania dowodu, informacji lub wyjaśnienia okoliczności istotnych dla sprawy, a będących w jej posiadaniu - na żądanie organu. Wynika to bowiem jednoznacznie z art. 189 § 1 i 2 O.p., który należy interpretować łącznie z art. 155 a także art. 187 § 1, art. 191-192 O.p. Poprzez wezwanie strony do określonego zachowania na podstawie art. 155 O.p. realizowany jest przez organ podatkowy obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W sytuacji, gdy podatnik w ogóle nie stosuje się do wezwania organu, ma on prawo podjąć dopuszczalne prawem kroki zmierzające do uzyskania od podatnika wyjaśnień czy przedstawienia dowodu. Ocena czy złożenie przez podatnika dowodu jest niezbędne pozostaje w gestii organu, przed którym toczy się postępowanie. Podatnik nie jest właściwym podmiotem do oceny tego, jakie dokumenty są istotne dla wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy i nie ma podstaw do kwestionowania potrzeby ich złożenia. Jego obowiązkiem jest przedstawienie żądanych dokumentów.

Organ podatkowy ocenił, że niezbędnym dla wyjaśnienia stanu faktycznego toczących się spraw, a w konsekwencji ich rozstrzygnięcia jest przedłożenie dowodów potwierdzających wysokość faktycznie uzyskanych przychodów z najmu nieruchomości oraz ugody, za okresy szczegółowo w nim wskazane, a także dokumentu w postaci umowy najmu dotyczącej mieszkania położonego w G., obowiązującej w okresie od 1 stycznia 2015 r. do dnia 30 czerwca 2015 r. Ocenę tę w pełni podzielił DIAS. Strona została przy tym prawidłowo wezwana, a mimo tego w wyznaczonym terminie nie złożyła wymaganych dokumentów. Została ona również pouczona o skutkach niezastosowania się do wezwania. W tych okolicznościach, nałożenie na stronę kary porządkowej było uzasadnione.

Organ I instancji, nakładając na podatniczkę karę porządkową, uwzględnił również rodzaj i stopień zawinienia oraz skutki, jakie pociąga uchybienie wezwaniu, a ponadto - wymierzając kwotę kary - wziął pod uwagę sytuację materialną strony.

Odnosząc się natomiast do podniesionych w zażaleniu kwestii DIAS stwierdził, że nie znajduje żadnego potwierdzenia stanowisko pełnomocnika strony jakoby żądane dokumenty były dostarczone organowi podatkowemu już w dniu 30 stycznia 2020 r.

W treści zarówno wezwania o przedłożenie dokumentów jak i postanowienia nakładającego karę porządkową wyjaśniono, że aby stwierdzić dla celów podatkowych, czy w ogóle i w jakiej wysokości wynajmujący uzyskał przychód z najmu istotne jest, w świetle art. 6 ust. 1a ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. z 2014 r., Nr 144, poz.930; ze zm.) wyjaśnienie czy czynsz został otrzymany, bądź postawiony do dyspozycji i w jakiej wysokości. Rozstrzygnięcie tej kwestii jest istotne również w odniesieniu do przychodów z tytułu zawartej ugody.

W toku czynności sprawdzających, mających na celu weryfikację przychodów wykazanych przez stronę w zeznaniach podatkowych za lata 2015-2016, podatniczkę wezwano m.in. do złożenia dokumentacji potwierdzającej wysokość przychodów wykazanych przez nią w korekcie do zeznania za 2016 r. - PIT 28. Przesłane w odpowiedzi na wezwanie wyjaśnienia i dokumenty z dnia 30 stycznia 2020 r. i dokumenty dotyczyły co prawda lat 2015-2016, lecz były niewystarczające do podjęcia rozstrzygnięcia w postępowaniu wymiarowym, gdyż poza jednym dokumentem, w postaci dowodu wpłaty KW z dnia 31 grudnia 2015 r., dotyczącym "czynszu wg ugody z dnia 2 grudnia 2015 r.", na kwotę [...] zł, strona nie przedłożyła innych dokumentów potwierdzających faktyczną wysokość uzyskiwanych w analizowanym okresie przychodów z przedmiotowej ugody, czy tytułem umów najmu. Przedstawiony wydruk historii transakcji bankowych za lata 2015-2016 dotyczy regulowanych przez stronę płatności tytułem podatku od wynajmu nieruchomości oraz od przychodów z tytułu zawartej przez stronę w dniu 2 grudnia ugody z A Sp. z o.o. za bezumowne korzystanie z gruntu położonego w G. przy ul. [...] [...]. Przedłożonych przez stronę matematycznych wyliczeń, mających informować o przychodach z najmu uzyskanych w latach 2015-2016, bez uprzedniej ich weryfikacji w oparciu o dokumenty źródłowe, tj. dowody potwierdzające, że wysokość tych przychodów odpowiada faktycznie otrzymanym, również nie sposób było uznać za wystarczające dla celów prowadzonych postępowań podatkowych.

Bezspornie zatem - zdaniem DIAS - wezwanie z dnia [...] r. do złożenia dowodów potwierdzających wysokość faktycznie uzyskanych przychodów z najmu mieszkania i gruntu oraz tytułem ugody, zawartej w dniu 2 grudnia 2015 r., uznać należało za prawidłowe, a wymierzenie kary w dniu [...] r. za nieprzedstawienie żądanych dowodów, za w pełni uzasadnione.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, strona skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła o uchylenia zaskarżonego postanowienia. Zarzuciła naruszenie art. 121 § 1 O.p. poprzez żądanie od strony dokumentów, które organ podatkowy już posiadał. Autor skargi podtrzymał w całości argumenty podniesione uprzednio w zażaleniu i kierowanej do organu korespondencji.

W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując prezentowane w postanowieniu stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, zważył co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Przedmiotem sporu w rozpatrywanej sprawie jest zasadność nałożenia przez organ podatkowy kary porządkowej na skarżącą w kwocie [...] zł z powodu niezastosowania się strony do wezwania organu i niezłożenia stosownych dokumentów.

W ocenie skarżącej dokumenty wymienione w wezwaniu z dnia [...] r. strona złożyła już przy piśmie z dnia 20 stycznia 2020 r. i organ był w ich posiadaniu, a zatem wezwanie było niezasadne. Natomiast zdaniem organów podatkowych strona nie złożyła żądanych dokumentów, a były one niezbędne dla celów prowadzonego postępowania podatkowego.

Odwołując się do przepisów Ordynacji podatkowej mających zastosowanie w sprawie wskazać przyjdzie, iż stosownie do art. 262 § 1 tej ustawy strona, pełnomocnik strony, świadek lub biegły, którzy mimo prawidłowego wezwania organu podatkowego nie stawili się osobiście bez uzasadnionej przyczyny, mimo że byli do tego zobowiązani (pkt 1) lub bezzasadnie odmówili lub nie dokonali w terminie wyznaczonym w wezwaniu złożenia wyjaśnień, zeznań, wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin, przedłożenia tłumaczenia dokumentacji obcojęzycznej lub udziału w innej czynności (pkt 2) lub bezzasadnie odmówili okazania lub nie przedstawili w wyznaczonym terminie dokumentów, których obowiązek posiadania wynika z przepisów prawa, ksiąg podatkowych, dowodów księgowych będących podstawą zapisów w tych księgach (pkt 2a), lub bez zezwolenia tego organu opuścili miejsce przeprowadzenia czynności przed jej zakończeniem (pkt 3) - mogą zostać ukarani karą porządkową do 2800 zł (kwota obowiązująca w 2020 r.)

Zgodnie z art. 262 § 5 O.p. karę porządkową nakłada się w formie postanowienia, na które służy zażalenie. Na podstawie art. 262 § 5a O.p. termin płatności kary porządkowej wynosi 7 dni od dnia doręczenia postanowienia, o którym mowa w § 5. W myśl art. 262 § 6 O.p. organ podatkowy, który nałożył karę porządkową, może, na wniosek ukaranego, złożony w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia o nałożeniu kary porządkowej, uznać za usprawiedliwione niestawiennictwo lub niewykonanie innych obowiązków, o których mowa w § 1, i uchylić postanowienie nakładające karę.

Powołany przepis zawiera rozwiązania mające na celu zdyscyplinowanie osób, na których ciążą obowiązki niezbędne dla prawidłowego przebiegu postępowania prowadzonego przez organ podatkowy. W komentowanym przepisie enumeratywnie wyliczono podmioty, na które kara może być nałożona, a także zachowania lub zaniechania, za które mogą one być ukarane. To oznacza, że organ podatkowy może nałożyć karę porządkową tylko w razie stwierdzenia, że określony podmiot dopuścił się jednego z wymienionych przewinień, które z istoty swojej uniemożliwiają postępowaniu nadanie prawidłowego biegu. Jednocześnie każde z tych zachowań może być samoistną podstawą orzeczenia kary. Mogą również kumulatywnie stanowić podstawę wymiaru kary. W przypadku jednak zbiegu różnych zachowań uczestnika postępowania wymienionych w tych przepisach wobec tej samej osoby powinna zostać wymierzona jedna kara porządkowa (por. wyr. NSA z 30 listopada 2010 r., sygn. akt II FSK 1691/10).

Podkreślenia wymaga, że warunkiem zastosowania kary porządkowej jest prawidłowe wezwanie adresata przez organ podatkowy. Kolejnym warunkiem nałożenia kary jest prawidłowe pouczenie w wezwaniu przez organ podatkowy o możliwości jej nałożenia w razie niezastosowania się do nałożonych na określony podmiot obowiązków. Brak pouczenia powoduje, że niewykonanie nałożonych w wezwaniu obowiązków, nie może doprowadzić do nałożenia kary porządkowej - w tym zakresie osoba obciążona określonym obowiązkiem, aby podlegać ukaraniu, musi być uprzedzona o grożącej jej ewentualnej odpowiedzialności.

W realiach rozpoznawanej sprawy, zdaniem składu orzekającego, wszystkie wymagane prawem warunki zostały spełnione. W toku wszczętego postanowieniem z dnia [...] r. postępowania podatkowego organ I instancji pismem z 24 listopada 2020 r. (doręczonym [...] r.) wezwał podatniczkę w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, do przedłożenia dowodów dotyczących przychodów uzyskanych z najmu, a konkretnie: dowodów potwierdzających wysokość uzyskanych przychodów z najmu mieszkania w G., przy ul. [...] [...] za 2015 i 2016 r., umowy najmu ww. mieszkania, obowiązującej w okresie od 1 stycznia 2015 r. do 30 czerwca 2015 r., dowodów potwierdzających wysokość uzyskanych przychodów z najmu gruntu w G. przy ul. [...] [...], wynikających z umowy najmu z 2 grudnia 2015 r. oraz dowodów potwierdzających uzyskanie przychodów z ugody, zawartej w dniu 2 grudnia 2015 r., za wyjątkiem dowodu dotyczącego przychodu na kwotę [...] zł (kserokopię dowodu KW załączono bowiem do wyjaśnień z dnia 30 stycznia 2020 r.). W treści wezwania organ powołał się na brzmienie art. 6 ust. 1a ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. Pozyskanie wymienionych dowodów było konieczne dla weryfikacji danych wynikających ze złożonych przez podatniczkę zeznań PIT-28 za 2015 i 2016 rok.

Co istotne, strona została prawidłowo pouczona, że niezastosowanie się do wezwania w określonym terminie może skutkować nałożeniem kary porządkowej na podstawie art. 262 O.p. Termin zastosowania się do wezwania upłynął z dniem 8 grudnia 2020 r. Pomimo skutecznego doręczenia wezwania, podatniczka nie zastosowała się do jego treści. To skutkowało przedłużeniem postępowania podatkowego, a to postanowieniem z dnia [...] r.

Podatniczka nie przedłożyła żądanych dowodów. W zażaleniu na postanowienie pierwszoinstancyjne o nałożeniu grzywny stwierdziła, że przedmiotowe dokumenty znajdują się już w posiadaniu organu podatkowego, albowiem dołączone zostały do pisma strony datowanego na dzień 20 stycznia 2020 r.

W ocenie Sądu stanowisko to nie jest zasadne. Wnikliwa analiza dokumentów załączonych do ww. pisma, a znajdujących się w aktach administracyjnych każe przyznać w tym zakresie rację organom podatkowym. W kwestii umowy najmu mieszkania położonego w G. stron przedłożyła umowy najmu z dnia 1 lipca 2015 r. wraz z aneksem z dnia 30 czerwca 2016 r. oraz umowę z dnia 1 sierpnia 2016 r. wraz z aneksem z 1 września 2016 r. i 1 sierpnia 2017 r. oraz dalszymi aneksami. Przedłożyła nadto umowę najmu gruntu z 2 grudnia 2015 r. oraz zawartą z A sp. z o. o. ugodę z tej samej daty.

Tymczasem organ podatkowy domagał się dostarczenia umowy najmu ww. mieszkania za okres od 1 stycznia do 30 czerwca 2015 r., jak również dowodów potwierdzających wysokość uzyskanych przychodów wynikających z zawartych umów najmu mieszkania za lata 2015 -2016 i dowodów potwierdzających uzyskane przychody z tytułu najmu gruntu (umowa z 1 grudnia 2015 r.) i wynikających z ww. ugody, za wyjątkiem kwoty [...] zł, która faktycznie została potwierdzona w dokumentach dołączonych do wyjaśnień z 20 stycznia 2020 r. W zakresie udokumentowania przychodów skarżąca nie przedłożyła dowodów przekazania środków od najemców, ale kopie potwierdzające przelewy wpłat z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego na konto właściwego urzędu skarbowego. Dołączone do pisma wyliczenia matematyczne nie poddawały się w tej sytuacji weryfikacji.

W świetle powyższego zasadnie - zdaniem Sądu - organ podatkowy nałożył na skarżącą karę porządkową w wysokości [...] zł z powodu utrudniania i wydłużania przez stronę prowadzonego postępowania podatkowego. Jak słusznie wskazały organy, karę porządkową stosuje się w celu zapewnienia sprawnego przebiegu postępowania i wydania rozstrzygnięcia w przewidzianym przepisami terminie. W zawisłej przed sądem sprawie skarżąca bezsprzecznie nie zastosowała się do treści wezwania, a przedłożona wcześniej dokumentacja była niekompletna i nie pozwalała organowi na załatwienie sprawy. Przy czym - co należy zaakcentować - skarżąca nie przedstawiła żadnych okoliczności uzasadniających niewykonanie czynności, do której została zobowiązana.

Tym samym uznać trzeba, że odmowa podania niezbędnych dla organu podatkowego dokumentów mieści się w kategorii zachowań uzasadniających nałożenie kary porządkowej.

Zauważyć wypada, że strona może kwestionować zasadność nałożenia takiego obowiązku, ale w ramach przyznanych środków zaskarżenia nie może w sposób samodzielny - arbitralny decydować, czy taki obowiązek wykona, czy też nie. Ocena czy złożenie przez podatnika dowodu jest niezbędne, pozostaje w gestii organu, przed którym toczy się postępowanie (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 21 kwietnia 2020 r., sygn. akt I SA/Łd 690/19). Ponadto, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego kluczową przesłanką nałożenia kary porządkowej jest bezzasadność odmowy dokonania konkretnej czynności procesowej, przy czym pod pojęciem tym należy rozumieć odmowę niemającą podstaw w obiektywnych okolicznościach sprawy - co miało miejsce w analizowanym przypadku. Nie chodzi tu zatem o to, czy w przekonaniu strony powinna ona ten obowiązek wykonać, lecz o kwestię istnienia faktycznych przeszkód uniemożliwiających jego wykonanie (por. wyrok np. NSA z dnia 14 lipca 2020 r., sygn. akt II FSK 919/20).

Końcowo wskazać przyjdzie, że organ I instancji nakładając na podatniczkę karę porządkową w połowie kwoty maksymalnej należycie uzasadnił jej wysokość, wskazując okoliczności, które legły u podstaw jej wymiaru (jak wysokość uszczuplenia należności wobec fiskusa, stopień zawinienia, stan majątkowy strony).

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należało, iż kara porządkowa nie została nałożona na skarżącą pochopnie, ponieważ organ podatkowy winien dążyć do wypełnienia zasady szybkości działania, unormowanej w art. 125 O.p., która to zasada wskazuje, że organy podatkowe powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia.

Z tych względów, uznając, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329) skargę oddalił.