Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 3421/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6060 Poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28, art. 145 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 41 ust. 1, ust. 2
journal: Dz.U. 2011 nr 163 poz 981
law: Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wilk Sędziowie Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędzia WSA Dariusz Zalewski (spr.) Protokolant st. ref. Paulina Stylińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2014 r. sprawy ze skargi A. W. na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania oddala skargę


UZASADNIENIE

I. Stan sprawy przedstawia się następująco:

1. Marszałek Województwa [...] decyzją z dnia [...] października 2012 r. znak: [...], na podstawie art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 ze zm.), art. 21 ust. 1 pkt 2, art. 22 ust. 4, art. 30 i art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. Nr 163, poz. 981) oraz art. 104 K.p.a., udzielił K. B. działającej pod nazwą [...], koncesji na wydobywanie piasków ze złoża "K." położonego w obrębie działki oznaczonej numerem ewid. [...] w miejscowości K., gminie G., powiecie k., województwie [...].

2. Pismem z dnia [...] lipca 2013 r. A. W. (nazywany dalej: "skarżącym") złożył, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Marszałka Województwa [...] z dnia [...] października 2012 r.

Na podstawie art. 149 § 2 K.p.a. wniósł o uchylenie ww. decyzji oraz wydanie rozstrzygnięcia co do istoty sprawy poprzez odmowę udzielenia koncesji.

W uzasadnieniu wniosku skarżący powołał się na ekspertyzy sporządzone na jego zlecenie w czerwcu 2013 r. przez niezależnych ekspertów w przedmiocie oceny wpływu planowanego przedsięwzięcia na środowisko oraz nieruchomości sąsiednie, zwłaszcza zaś na stawy rybne. Opinia biegłego w zakresie sporządzania ocen oddziaływania na środowisko oraz hydrologa dokumentowała nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane dotychczas organowi.

3. Marszałek Województwa [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r. znak: [...], na podstawie art. 149 § 3 i § 4 K.p.a. odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Marszałka Województwa [...] z dnia [...] października 2012 r., uznawszy, ze skarżący nie był stroną postępowania o udzielenie koncesji w świetle art. 41 ust. 1 ustawy - Prawo geologiczne i górnicze.

W sprawie stronami postępowania byli: K. G. i jej mąż A. G., którym przysługuje tytuł prawny do działki nr [...], położonej w miejscowości K., w granicach której znajduje się złoże piasków "K.", na eksploatację którego udzielona została koncesja z dnia [...] października 2012 r.

Organ zauważył również, że skarżący we wniosku o wznowienie postępowania nie wykazał, że jest następcą prawnym osoby lub osób, którym przysługiwał przymiot strony w postępowaniu w sprawie udzielenia koncesji na wydobywanie kopaliny z ww. złoża.

Organ nie znalazł również podstaw do wznowienia z urzędu postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] października 2012 r., na podstawie art. 147 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.

Organ wyjaśnił, że przedłożona wraz z żądaniem o wznowienie postępowania ekspertyza opracowana została na zlecenie skarżącego w czerwcu 2013 r. i nie stanowi nowego dowodu istniejącego w dniu wydania decyzji (koncesji). Ekspertyza nie ujawniła nowych okoliczności faktycznych, które nie były znane organowi w dniu wydawania koncesji na wydobywanie kopaliny ze złoża "K.". Do wniosku o udzielenie tej koncesji dołączona została ostateczna decyzja Wójta Gminy G. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na eksploatacji piasków ze złoża "K." z dnia [...] lutego 2012 r., znak: [...] oraz decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. znak: [...] utrzymująca w mocy tę decyzję. Z decyzji środowiskowej wynika ponadto, że wpływ eksploatacji piasków ze złoża "K." na stawy rybne i środowisko naturalne, w tym obszar Natura 2000 był rozpatrywany w toku postępowania dotyczącego wydania tej decyzji. Na tym etapie inwestor przedłożył również swoją ekspertyzę (jako załącznik do Karty informacyjnej przedsięwzięcia), z której wynikało, że eksploatacja piasków z zawodnionej części złoża "K." nie będzie miała negatywnego wpływu na stawy hodowlane znajdujące się w sąsiedztwie tego złoża.

4. Pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r. skarżący wniósł, na podstawie art. 141 w zw. z art. 61a § 2 K.p.a. zażalenie na postanowienie Marszałka Województwa [...] z dnia [...] lipca 2013 r., któremu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 147 K.p.a. polegające na bezzasadnym przyjęciu, że skarżącemu nie przysługuje przymiot strony uprawnionej do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją.

W przypadku nieuwzględnienia powyższego zarzutu zarzucił naruszenie art. 145 § 1 pkt 5 w zw. z art. 147 K.p.a. polegające na błędnym przyjęciu, że w sprawie nie zaszły istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub dowody istniejące w dniu wydawania decyzji z dnia [...] października 2012 r.

5. Minister Środowiska postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a. po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego, utrzymał w mocy w całości postanowienie Marszałka Województwa [...] z dnia [...] lipca 2013 r.

W uzasadnieniu postanowienia Minister Środowiska, powołując się na treść art. 41 ust. 1 ustawy – Prawo geologiczne i górnicze, stanowiący lex specialis w stosunku do ogólnych zasad ustalających istnienie interesu prawnego (art. 28 K.p.a.) stwierdził, że skarżący nie może być stroną postępowania koncesyjnego.

Skarżący nie jest właścicielem (użytkownikiem wieczystym) nieruchomości gruntowych położonych w obszarze górniczym wyznaczonym koncesją z dnia [...] października 2012 r., co wyklucza prawo do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w tym przedmiocie.

Minister Środowiska podzielił stanowisko Marszałka Województwa [...] w zakresie zastosowania w sprawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.

Organ odwoławczy podzielił również opinię organu pierwszej instancji, że wpływ eksploatacji piasków ze złota "K." na stawy rybne i środowisko, w tym obszar Natura 2000 był rozpatrywany w toku postępowania dotyczącego wydania decyzji przez Wójta Gminy G. o środowiskowych uwarunkowaniach - zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na eksploatacji piasków ze złoża "K.". Niezrozumiałe dla organu odwoławczego było zatem domaganie się przez skarżącego wznowienia postępowania koncesyjnego skoro ekspertyza, którą przedstawił, kwestionuje de facto ustalenia dokonane ww. decyzją środowiskową, na którą to okoliczność skarżący wskazywał w zażaleniu, w którym strona zestawia postanowienia ww. decyzji środowiskowej (a nie decyzji koncesyjnej) ze stwierdzeniami ekspertyzy. Zdaniem organu, skarżący winien rozważyć zakwestionowanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a nie decyzji koncesyjnej.

6. Pismem z dnia [...] listopada 2013 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] października 2013 r., wnosząc o jego uchylenie w całości.

Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 147 K.p.a. polegające na bezzasadnym przyjęciu, że skarżący nie korzysta z przymiotu strony uprawnionej do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją; ewentualnie, w razie braku uwzględnienia powyższego zarzutu naruszenie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. w zw. z art. 147 K.p.a. polegające na błędnym przyjęciu, że w sprawie nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] października 2012 r. w sprawie udzielenia koncesji na wydobycie piasków ze złoża "K.", uzasadniające wznowienie postępowania z urzędu.

Skarżący podtrzymał stanowisko, zgodnie z którym brak udziału w postępowaniu w przedmiocie udzielenia koncesji nie może uzasadniać odmowy przyznania przymiotu strony w postępowaniu z wniosku o wznowienie postępowania z powołaniem się na regulacje art. 41 ust. 1 ustawy – Prawo geologiczne i górnicze. Interpretacja przepisów dokonana przez organy obu instancji w sposób nieuzasadniony pozbawia skarżącego możliwości ochrony jego interesów majątkowych. Skarżący wskazał na możliwość wywodzenia interesu prawnego z tzw. "prawa refleksowego". Interes prawny może wówczas wynikać nie tylko z przepisów prawa materialnego administracyjnego, ale i cywilnego. Interes prawny wywodzony z tego typu norm musi mieć charakter osobisty, własny, indywidualny, konkretny i aktualny.

W rozpatrywanej sprawie decyzja Marszałka Województwa [...] z dnia [...] października 2012 r. oddziałuje bezpośrednio w sferze interesów prawnych skarżącego poprzez stworzenie realnego zagrożenia dla istnienia jego gospodarstwa rolno-rybackiego. Normą prawa materialnego, z której może on wywieść swój interes prawny są przepisy prawa cywilnego: art. 144 k.c. (tzw. immisje), art. 415 k.c. (odpowiedzialność za szkodę), art. 435 k.c. (odpowiedzialność za szkodę wywołaną działaniem zakładu wprawianego w ruch za pomocą sił przyrody) lub art. 439 k.c. (bezpośrednie zagrożenie szkodą). Co więcej, wydobycie piasku wywrze zgubny wpływ na środowisko naturalne, czego dowodem jest opinia hydrologiczna z czerwca 2013 r. znajdująca się w aktach sprawy.

Uzasadniając zarzut naruszenia przez organy art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. skarżący stwierdził, że organ odwoławczy nie odróżnia dwóch niezależnych przesłanek wznowienia postępowania określonych w tym przepisie: nowych dowodów oraz nowych okoliczności.

Nieistnienie nowego dowodu, tj. ekspertyzy w dniu wydania ostatecznej decyzji nie może dawać podstaw do stwierdzenia braku istnienia okoliczności faktycznych w tymże dniu, a opisanych w ekspertyzie.

7. W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Ustosunkowując się do wywodzenia przez skarżącego interesu prawnego z tzw. prawa refleksowego, Minister Środowiska podkreślił, że już pod rządami poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze, która nie zawierała odpowiednika art. 41 w obecnym brzmieniu, ugruntowało się orzecznictwo sądowo-administracyjne wykluczające możliwość przyznania przymiotu strony postępowania koncesyjnego podmiotowi, który nie był właścicielem gruntów położonych w obszarze górniczym.

Skoro w ówczesnym stanie prawnym podmiot niebędący właścicielem nieruchomości położonej w obszarze górniczym nie mógł być stroną postępowania dotyczącego koncesji, to tym bardziej taka osoba nie może być stroną takiego postępowania w aktualnym stanie prawnym, gdyż wprost uniemożliwia przyznanie jej takiego statusu dyspozycja art. 41 ustawy – Prawo geologiczne i górnicze.

II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.).

2. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.

3. W sytuacji, kiedy skarga zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonej decyzji bądź postanowieniu został ustalony z uwzględnieniem wymaganych przepisów postępowania, przez co ustalenie to nie było wadliwe albo nie zostało skutecznie podważone.

4. W ocenie Sądu zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego zawarte w skardze nie zasługują na uwzględnienie.

5. Skarżący jako podstawę do wznowienia postępowania koncesyjnego upatruje w złożonej przez siebie opinii hydrologicznej dotyczącej wpływu projektowanej eksploatacji piasków ze złoża "K." na zasilanie wodami stawów zlokalizowanych w północnej części okolicy G. Jak sam wskazuje jest to opinia prywatna i opracowana na jego zlecenie. Opinię taką może zatem zamówić każdy i w dowolnym czasie. Co jednak istotniejsze skarżący podkreśla, iż: "na szczególną uwagę w tej opinii zasługuje fakt, że co prawda sam obszar górniczy "K." nie znajduje się na obszarze Natura 2000, jednakże wydobycie będzie oddziaływać na okoliczne wody powierzchniowe, w tym ciek P. oraz okoliczne stawy rybne, które wchodzą w obręb terenu Natura 2000".

Przepis artykułu 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wymaga kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: nowe okoliczności i nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej; oraz nowe okoliczności i nowe dowody musiały istnieć już wcześniej, to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej, lecz dla tego organu są one nowymi tylko dlatego, że nie były mu wcześniej znane.

Nie ma znaczenia, czy ujawnione okoliczności lub dowody nie były znane organowi prowadzącemu postępowanie pierwotnie w wyniku zaniedbań, czy z innych powodów. Warunkiem wznowienia postępowania jest w tym przypadku jedynie to, aby nowa okoliczność czy dowód miały istotne znaczenie dla sprawy i istniały w dniu wydania decyzji, przy czym nie były znane organowi, który wydał decyzję. Jeżeli okoliczności te i dowodowy powstały po dacie wydania decyzji ostatecznej nie będą mogły stanowić podstawy wznowienia postępowania, ale podstawę do wszczęcia postępowania w nowej sprawie.

Skoro przedłożona opinia nie istniała w dniu wydania decyzji koncesyjnej, to dowód ten i stwierdzone nim okoliczności faktyczne nie mogą stanowić podstawy do wznowienia postępowania koncesyjnego zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. W tym zakresie stanowisko judykatury jest jednolite, a powyższa wykładnia przepisów nie budzi wątpliwości.

Powyższe stanowisko można uznać za utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych znajduje w znacznym zakresie oparcie w ocenach prawnych zawartych - między innymi - w wyrokach NSA z 19 lipca 2012 r., II OSK 768/11, czy też NSA z 16 listopada 2010 r., II GSK 986/09.

Przytoczone wyżej poglądy sądów administracyjnych w pełni podziela WSA w Warszawie w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, a akceptacja tych poglądów oznacza równocześnie, że skarga i zarzuty w niej sformułowane w zakresie naruszenia przepisu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie zasługują na uwzględnienie.

6. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi należy przede wszystkim zauważyć, że zgodnie z art. 41 ust. 1 p.g.g., jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, stronami postępowań prowadzonych na podstawie niniejszego działu w odniesieniu do działalności wykonywanej w granicach nieruchomości gruntowych są ich właściciele (użytkownicy wieczyści).

Zgodnie z art. 41 ust. 2 tejże ustawy stronami postępowań prowadzonych na podstawie niniejszego działu nie są właściciele (użytkownicy wieczyści) nieruchomości znajdujących się poza granicami projektowanego albo istniejącego obszaru górniczego lub miejscami wykonywania robót geologicznych.

Powyżej zacytowane przepisy ściśle zatem wyznaczają krąg stron postępowań dotyczących koncesji. Do kręgu tego nie można w sposób oczywisty zaliczyć skarżącego, gdyż nie był on stroną wskazanego postępowania koncesyjnego, a także nie jest on obecnie właścicielem (użytkownikiem wieczystym) nieruchomości gruntowych położonych w obszarze górniczym wyznaczonym ww. koncesją. Jak już wcześniej podkreślono, skarżący mógłby skutecznie wnieść wniosek o wznowienie ww. postępowania koncesyjnego, pomimo tego że nie brał on udziału w tym postępowaniu w charakterze strony, gdyby obecnie, tj. w dacie wniesienia tego wniosku był właścicielem (użytkownikiem wieczystym) nieruchomości gruntowych położonych w obszarze górniczym wyznaczonym ww. koncesją

Od 1 stycznia 2012 r. za sprawą ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze uzyskano zupełnie nowy model określania strony w postępowaniu koncesyjnym. Wprowadzono zawężony krąg w zakresie stron postępowania koncesyjnego. Powyższa kwestia nie budzi wątpliwości w orzecznictwie w zakresie wykładni nowych przepisów. Obecnie art. 41 ust. 2 p.g.g. stanowi lex specialis i wyłącza zastosowanie przepisu ogólnego tj. art. 28 k.p.a.

Sąd podziela ocenę organu, że Skarżący mógłby skutecznie wnieść wniosek o wznowienie ww. postępowania koncesyjnego, pomimo tego że nie brał on udziału w tym postępowaniu w charakterze strony, gdyby w dacie wniesienia tego wniosku byłby on właścicielem (użytkownikiem wieczystym) nieruchomości gruntowych położonych w obszarze górniczym wyznaczonym ww. koncesją. Tego warunku Skarżący jednak w realiach rozstrzyganej sprawy nie spełnił.

Zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lutego 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 2318/12: "Jak wspomniano, przepis art. 41 ust. 2 p.g.g mający zastosowanie w sprawie, reguluje kwestię stron postępowania koncesyjnego. Organ koncesyjny ustalając krąg uczestników postępowania administracyjnego w przedmiocie udzielenia koncesji ma obowiązek respektować powyższe uregulowanie. (...) Organ miał wydać swoje rozstrzygnięcie w oparciu o przepisy mające zastosowanie w sprawie, a zatem również przy uwzględnieniu jasnej normy zawartej w art. 41 ust. 2 p.g.g. Należy powtórzyć, skoro ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze reguluje kwestię dostępu właścicieli (użytkowników wieczystych) nieruchomości do udziału w postępowaniu koncesyjnym, to nie może o tym dostępie przesądzać kodeksowe kryterium interesu prawnego. Innymi słowy przepis szczególny jakim jest art. 41 ust. 2 p.g.g. wyłącza zastosowanie przepisu ogólnego, tj. art. 28 k.p.a. Wyrok ten jest wyrokiem prawomocnym, gdyż NSA orzeczeniem z dnia 7 października 2014 r., II GSK 1280/13 , CBOSA, oddalił skargę kasacyjną skarżącego. Powyższy pogląd podziela również skład orzekający w niniejszej sprawie.

7. Sąd, ustosunkowując się do wywodzonego w skardze interesu prawnego z tzw. prawa refleksowego, stwierdził niezasadność stanowiska strony. Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Przepis ten normuje dwie sytuacje prawne. Pierwsza - postępowanie dotyczy interesu lub obowiązku danego podmiotu w sposób bezpośredni, bowiem decyzja administracyjna rozstrzyga o jego prawach i obowiązkach. Druga - postępowanie "dotyczy" interesu prawnego lub obowiązku innego podmiotu w sposób pośredni. Decyzja nie rozstrzyga wprost o prawach i obowiązkach podmiotu, lecz jedynie oddziaływa na jego prawa i obowiązki wskutek powiązania sytuacji prawnej adresata decyzji z sytuacją prawną tego podmiotu.

Podmiot, na którego sytuację prawną oddziaływa decyzja, będzie w większości wypadków wywodził swój interes prawny z tzw. prawa refleksowego wiążącego się z sytuacją, w której prawo podmiotowe wykonywane przez uprawnionego może prowadzić do naruszenia nieobojętnych dla interesów osoby trzeciej norm prawa przedmiotowego, naruszenia uzasadniającego tym samym interes osoby trzeciej w tym, aby władza administracyjna poddała go ochronie prawnej.

Prawo refleksowe kształtuje specyficzną więź prawną między podmiotem dysponującym publicznym prawem podmiotowym o charakterze pozytywnym a osobą trzecią dysponującą prawem publicznym negatywnym. Związek ten ma charakter materialny i formalny. Materialny wyraża się w tym, że wykonywanie (przyznanie) uprawnień pierwszemu z nich powoduje pewien skutek w uprawnieniach drugiego. Formalny z kolei wiąże się z koniecznością ochrony procesowej podmiotu dysponującego prawem refleksowym w postępowaniu zmierzającym do wydania decyzji. Charakterystyczny będzie brak bezpośredniego związku między sytuacją osoby trzeciej a normą prawa materialnego, z którego wynika interes prawny podmiotu naruszającego interes osoby trzeciej.

Konieczność ochrony procesowej podmiotu dysponującego prawem refleksowym powstaje tylko wówczas, gdy ma miejsce naruszenie interesu osoby trzeciej, wynikającego z konkretnej normy prawa materialnego, przy czym brak jest bezpośredniego związku między sytuacją osoby trzeciej a normą prawa materialnego, z której wynika interes prawny podmiotu naruszającego ten interes. Tym samym więc przy wywodzeniu interesu prawnego z tzw. "prawa refleksowego", należy mieć na względzie, że podstawę przyznania uprawnień jednemu podmiotowi stanowią normy prawa materialnego inne niż te, z których wywodzi się interes osoby trzeciej. Dodać też trzeba, że interes prawny wynikać może nie tylko z przepisów prawa materialnego administracyjnego, ale i cywilnego. W każdym jednak przypadku interes prawny wywodzony z tego typu norm musi mieć charakter osobisty, własny, indywidualny, konkretny i aktualny (wyrok NSA z dnia 28 września 2009 r., II GSK 62/09, LEX nr 597001).

Podkreślić należy jednak, iż już na podstawie poprzednio obowiązującego stanu prawnego, tj. pod rządami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze, która nie zawierała odpowiednika art. 41 p.g.g. ugruntowało się orzecznictwo sądowo-administracyjne wykluczające możliwość przyznania przymiotu strony postępowania koncesyjnego podmiotowi, który nie był właścicielem gruntów położonych w obszarze górniczym.

W wyroku z dnia 26 listopada 2008 r., II GSK 504/08, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził bowiem, że: "Możliwość wywiedzenia interesu prawnego z prawa własności do gruntów objętych terenem górniczym budzi uzasadnione wątpliwości prawne, ponieważ uprawnienia właścicielskie są w istocie wyrazem interesu faktycznego (gospodarczo-ekonomicznego), który nie jest tożsamy z interesem prawnym". I w dalszej części: "Wątpliwości budzi także możliwość wywiedzenia tego interesu prawnego z tzw. prawa refleksowego, które jak wskazuje się w literaturze przedmiotu polega na tym, że prawo podmiotowe wykonywane przez uprawnionego może prowadzić do naruszenia nieobojętnych dla interesów osoby trzeciej norm prawnych, uzasadniającego interes tej osoby w udzieleniu ochrony prawnej".

Skoro zatem w ówczesnym stanie prawnym podmiot niebędący właścicielem nieruchomości położonej w obszarze górniczym nie mógł być stroną postępowania dotyczącego koncesji, to tym bardziej taka osoba nie może być stroną takiego postępowania w aktualnym stanie prawnym, gdyż wprost uniemożliwia przyznanie jej takiego statusu dyspozycja ww. art. 41 p.g.g. Podobne stanowisko wyraził również

NSA w wyroku 4 grudnia 2013 r., II GSK 1307/12, a skład orzekający powyższy pogląd podziela.

8. W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.