Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 598/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2016-10-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
6560
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Podatkowe postępowanie
Interpretacje podatkowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną interpretację
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 1 pkt 3b
journal: Dz.U. 2012 poz 361
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity
article: art. 14h, art. 121 par 1
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Sędziowie: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz (spr.) Sędzia WSA Paweł Kowalski Protokolant: Starszy asystent sędziego Paweł Pijewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2016 r. sprawy ze skargi E. M. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego M. M. na interpretację Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie ustalenia dochodu z odszkodowania wraz z odsetkami oraz zwolnienia z opodatkowania tych dochodów 1. uchyla zaskarżoną interpretację; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. działającego z upoważnienia Ministra Finansów na rzecz strony skarżącej kwotę 200,– (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu 9 grudnia 2015 r. został złożony wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie zwolnienia z opodatkowania odszkodowania wraz z odsetkami.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

W dniu 4 maja 2011 r. ojciec Skarżącej - R. M. uległ na terenie Hiszpanii śmiertelnemu wypadkowi podczas wykonywania, jako kierowca samochodu ciężarowego, obowiązków służbowych na rzecz polskiego pracodawcy prowadzącego działalność w zakresie przewozu międzynarodowego. Za bezpośredniego sprawcę wypadku został uznany zmiennik zmarłego. który wspólnie z nim prowadził samochód i przeciwko któremu praktycznie do końca 2013r., przed hiszpańskim sądem karnym w K. i zgodnie z tamtejszą jurysdykcją, toczyła się sprawa o przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu ruchu drogowego w powiązaniu z przestępstwem nieumyślnego zabójstwa. Zgodnie z obowiązującym prawem międzynarodowym sprawa karna objęła również swym zakresem dochodzenie prywatnych roszczeń z odpowiedzialności cywilnej. W tym czasie Skarżąca przebywała z matką, a naglą śmierć ojca spowodowała pozbawienie rodziny środków do życia. Na terenie Polski Zakład Ubezpieczeń Społecznych wypłacił matce Skarżącej odszkodowanie za wypadek przy pracy ze skutkiem śmiertelnym, a dodatkowo przyznał rentę rodzinną w kwocie po 400 zł miesięcznie dla wdowy i córki.

W wyroku z 4 grudnia 2013 r. Sąd Karny w K. nałożył na oskarżonego karę pozbawienia wolności i utraty prawa jazdy, a ponadto zobowiązał hiszpańskiego ubezpieczyciela OFESAUTO do wypłaty należności z tytułu odpowiedzialności cywilnej ogółem w kwocie 140.922,14 euro, na którą składała się kwota 116.250 euro tytułem odszkodowania za spowodowanie śmierci ojca Skarżącej oraz odsetki ustawowe za zwłokę w kwocie 24.672,14 euro, które zostały zasądzone na podstawie art. 20 hiszpańskiej ustawy o umowach ubezpieczeniowych nr 50/1980 z dnia 8 października 1980 r. Z zasądzonej od ubezpieczyciela należności na rzecz Skarżącej przypadła kwota 33.750 euro wraz z odsetkami za zwłokę, a na rzecz Jej matki kwota 82.500 euro wraz z odsetkami za zwłokę. Zdaniem sądu (jak podaje j Skarżąca), to OFESAUTO było zobowiązane do wypłaty tego świadczenia, z uwagi na to, że zgodnie z hiszpańskimi przepisami przejęło w imieniu ubezpieczyciela danego kraju wszystkie obowiązki wynikające z odpowiedzialności cywilnej w razie wystąpienia na terenie; Hiszpanii wypadków z udziałem pojazdów zarejestrowanych w krajach członkowskich Wspólnoty Europejskiej. Fakt ten został ostatecznie stwierdzony w wyroku wydanym w dniu 4 grudnia 2013 r. We wniosku wskazano, że w toku postępowania sądowego - w banku hiszpańskim zostało utworzone w imieniu i na rzecz matki Skarżącej konto - rachunek bieżący; na który w okresie od lipca 2012 r. wpływały należności zaliczkowe od ubezpieczyciela (zgodnie z nakazem sądowym), na poczet ostatecznie zasądzonej kwoty odszkodowania, jako zabezpieczenie tragicznej sytuacji bytowej rodziny zmarłego do czasu zakończenia sporu sądowego z ubezpieczycielem, które to kwoty następnie przez adwokata hiszpańskiego występującego jako pełnomocnik rodziny zmarłego przekazywane były na konto matki Skarżącej w banku na terenie Polski. Wydanie nakazu sądowego w sprawie cyklicznych wypłat zaliczek opisanych powyżej, stało się konieczne w sytuacji, gdy ubezpieczyciel pomimo zawiadomienia w dniu 26 maja 2011r. o wypadku i złożenia wniosku o wypłatę odszkodowania, nie uznał swojego uczestnictwa w tej sprawie i nie podjął żadnych czynności zmierzających do jak najszybszej wypłaty odszkodowania, czym wykazał brak dobrej woli pozytywnego załatwienia sprawy, a proces sądowy wykorzystał do odroczenia, bądź wręcz uniemożliwienia wypłaty należności. Tą samą drogą w marcu 2014 r., po uprawomocnieniu się wyroku sądu karnego w K., na ręce matki Skarżącej przekazana została kwota 89915,79 euro tytułem ostatecznego rozliczenia zasądzonego od OFESAUTO świadczenia, na które składała się pozostała należność z tytułu odszkodowania w wysokości 65 243,65 euro oraz odsetki ustawowe za zwłokę w wysokości 24 672,14 euro.

Matka Skarżącej podkreśliła, że w sentencji przedmiotowego wyroku sądu hiszpańskiego z dnia 4 grudnia 2013 r. zawarto jasną klauzulę, że "skazany zabezpieczy odpowiedzialność cywilną na rzecz Skarżącej przy pomocy OFESAUTO, jako bezpośredniego i zastępczego odpowiedzialnego podmiotu..." - czyli polskiej spółki z o.o. zajmującej się przewozami międzynarodowymi, na rzecz której pracował Jej zmarły tragicznie ojciec. Ponadto matka Skarżącej podkreśliła, że sprawa karna, która toczyła się w Hiszpanii dotyczyła przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu ruchu drogowego w zbiegu z zabójstwem i odbywała się przy udziale prokuratora, oskarżyciela prywatnego w osobie matki Skarżącej oraz OFESAUTO - hiszpańskiego prywatnego stowarzyszenia ubezpieczycieli samochodowych mającego członkostwo w międzynarodowym SYSTEMIE ZIELONEJ KARTY i spółki polskiej - pracodawcy zmarłego, reprezentowanych przez pełnomocników i adwokatów hiszpańskich. W konsekwencji przeprowadzonego na terenie Hiszpanii karnego postępowania sądowego doszło do ukarania sprawcy śmiertelnego wypadku karą pozbawienia wolności oraz zasądzenia obowiązku zabezpieczenia przez skazanego na rzecz Skarżącej i Jej matki odszkodowania z tytułu odpowiedzialności cywilnej, które powinno zostać zrealizowane przy pomocy OFESAUTO z Hiszpanii.

W hiszpańskim kodeksie cywilnym zapisano, że "zdarzenie opisane przez prawo jako przestępstwo lub wykroczenie musi obejmować spełnienie warunków przewidzianych e przez ustawę dla szkód przez nie spowodowanych". Ponadto w samym Kodeksie karnym określa się konsekwencje szerokiego ujęcia odpowiedzialności cywilnej. Odpowiedzialność cywilna dochodzona jest w zasadzie w samym procesie karnym oraz w połączeniu z odpowiedzialnością karną. Przepis art. 109 hiszpańskiego Kodeksu karnego stanowi, że: a "wypełnienie znamion zdarzenia opisanego przez prawo jako przestępstwo lub wykroczenie zobowiązuje na warunkach przewidzianych przez prawo, do naprawienia szkody spowodowanej przez nie". Natomiast art. 110 tegoż Kodeksu wskazuje, że obejmuje to instytucję zadośćuczynienia i odszkodowanie za doznane szkody. Natomiast art. 1092 hiszpańskiego Kodeksu cywilnego mówi: "odpowiedzialność cywilna wynikająca z przestępstwa lub wykroczenia jest regulowana przez przepisy Kodeksu karnego". W związku z powyższym sąd stwierdził w uzasadnieniu wyroku, że odpowiedzialność cywilna związana jest z odpowiedzialnością karną i jest zależna od niej. Zgodnie z treścią art. 116 hiszpańskiego Kodeksu karnego, podmiot odpowiedzialny za popełnienie przestępstwa lub wykroczenia jest również odpowiedzialny na drodze cywilnej, a w odpowiednich przypadkach ustala się odpowiedzialność cywilną zastępcza, ponieważ odpowiedzialność cywilna może spoczywać na innej osobie fizycznej lub prawnej, jako posiadacza pojazdu na zasadzie ryzyka dla osób trzecich za przestępstwa lub wykroczenia popełnione przez podmioty będące jego pracownikami lub agentami lub osobami upoważnionymi.

Matka Skarżącej podkreśliła, że tragiczny wypadek wydarzył się praktycznie na parkingu, gdzie skazany wykonując manewry pod wypływem alkoholu spowodował śmierć Jej ojca. Popełniony czyn został zakwalifikowany do przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu ruchu drogowego, a co za tym idzie wysokość zadośćuczynienia z odpowiedzialności cywilnej dla rodziny zmarłego ustalono na podstawie ustawy o ubezpieczeniach w ruchu drogowym i na tej podstawie również sąd zasądził konieczność wypłaty odsetek za zwłokę. Przepis art. 20 pkt 4 tej ustawy stanowi, że odszkodowania umowne nakładane przez sąd pociągają za sobą konieczność wypłaty również odsetek ustawowych za okres trwania postępowania sądowego, które doprowadziło do wskazania ubezpieczyciela bezpośredniego odpowiedzialnego za realizację zadośćuczynienia. Ostatecznie hiszpański ubezpieczyciel - OFESAUTO został uznany przez sąd hiszpański jako właściwy do wypełnienia obowiązku wynikającego z odpowiedzialności cywilnej skazanego będącego pracownikiem polskiej firmy przewozowej. Ponadto sąd uznał, że skoro OFESAUTO jest bezpośrednio odpowiedzialne za realizacją zadośćuczynienia na rzecz Skarżącej i Jej matki, to jest zobowiązane również do wypłaty należnych odsetek, analogicznie do sytuacji, gdy ubezpieczyciel pozostaje w zwłoce w wypłacie świadczenia i nie jest prowadzone w tym względzie postępowanie sądowe, a poszkodowany występuje o roszczenie bezpośrednio do ubezpieczyciela. Wszystkie przytoczone przepisy sąd powołał i szeroko opisał w uzasadnieniu przedmiotowego wyroku.

Ponadto matka Skarżącej wskazała, że w [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wydał w odniesieniu do tego samego stanu faktycznego na rzecz matki Skarżącej indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego w sprawę nr [...], w której stwierdził ostatecznie, że otrzymane przez matkę Skarżącej odszkodowanie wraz z odsetkami ustawowymi korzysta ze zwolnienia podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust 1 pkt 3b ww. ustawy.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1. Czy suma pieniężna tj. odszkodowanie wraz z odsetkami ustawowymi, otrzymana przez Skarżącą w wyniku wykonania orzeczenia sądu hiszpańskiego w sprawie karnej o przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu ruchu drogowego w związku ze śmiertelnym wypadkiem, który wydarzył się na terenie Hiszpanii, podlega opodatkowaniu na terenie Polski na podstawie art. 3 ust. 1 i ust. 1a oraz art. 4a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz art. 21 ust. 1 Umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku zawartej pomiędzy Hiszpanią a Polską?

2. Czy suma pieniężna tj. odszkodowanie wraz z odsetkami ustawowymi otrzymana przez Skarżącą w wyniku wykonania orzeczenia sądu hiszpańskiego w sprawie karnej o przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu ruchu drogowego w związku ze śmiertelnym wypadkiem, który wydarzył się na terenie Hiszpanii, mieści się w normie prawnej zawartej wart. 21 ust 1 pkt3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a co za tym idzie jest zwolniona w całości z opodatkowania podatkiem dochodowym?

Zdaniem Skarżącej, w zakresie pytania oznaczonego nr 1, cała suma pieniężna uzyskana w związku ze śmiercią ojca tj. odszkodowanie wraz z odsetkami ustawowymi za zwłokę, podlegają opodatkowaniu tylko w Polsce. Do ich opodatkowania należy wziąć pod uwagę regulacje zawarte w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zdaniem matki Skarżącej, odnośnie pytania oznaczonego nr 2, zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochody, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Źródła przychodów wymienione zostały w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Natomiast stosownie do treści art. 11 ust. 1 tej ustawy przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust l pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych art. 19 i art. 20 ust. 3 i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Odszkodowanie stanowi, co do zasady przychód w rozumieniu przedstawionego powyżej art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie oznacza to, że wszystkie odszkodowania podlegają opodatkowaniu. Niektóre z nich, wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych określonym w art. 21 ust. 1 tej ustawy, korzystają ze zwolnienia od podatku.

Odnosząc powyższe przepisy do zaistniałego stanu faktycznego Skarżąca wskazała, że pomimo iż wypłata zasądzonego świadczenia nastąpiła na skutek wyroku sądu hiszpańskiego, czyli aktu nie należącego do krajowego porządku prawnego, nie ma przeszkód, aby stanowił on podstawę zastosowania polskiego przepisu w zakresie opodatkowania. Należy wziąć bowiem pod uwagę, że Hiszpanię i Polskę, jako państwa Wspólnoty Europejskiej, łączy specyficzny stosunek prawny - związane są wspólnotowym zakazem dyskryminacji i wspólnotową zasadą swobodnego przepływu osób, tak więc trudno odmówić przyjęcia wyroku sądu hiszpańskiego jako dokumentu stanowiącego podstawę określenia obowiązku podatkowego polskiego rezydenta. Co do zasady normy prawne stanowiące podstawę wydania przedmiotowego orzeczenia są analogiczne w obu Państwach, na potwierdzenie czego Skarżąca przytoczyła szeroko uzasadnienie wyroku sporządzone przez sąd hiszpański. Bezpośrednim źródłem dochodzenia roszczenia z odpowiedzialności cywilnej są bowiem przepisy Kodeksu cywilnego w powiązaniu z odpowiedzialnością karną za nieumyślne spowodowanie śmierci Hiszpański system prawny znajduje odzwierciedlenie w polskich przepisach odnoszących się do odpowiedzialności cywilnej sprawców wypadków komunikacyjnych. Ponieważ wypłata świadczenia dotyczy bezpośrednio rezydenta, którego dochody w całości opodatkowane są na terenie Polski, wyrok sądu hiszpańskiego, rodzi takie same skutki prawne w zakresie opodatkowania przychodu, jak wyrok sądu polskiego. Zdaniem Skarżącej wyrok sądu hiszpańskiego znajduje bezpośrednie odniesienie do treści art. 446 § 3 i § 4 Kodeksu cywilnego, które mówią, że sąd może przyznać najbliższym członkom rodziny zmarłego stosowne odszkodowanie, jeśli wskutek jego śmierci nastąpiło znaczne pogorszenie ich sytuacji życiowej; sąd może także przyznać najbliższym członkom rodziny odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Szczególnego znaczenia nabiera więc fakt, że właśnie przywołane wyżej przepisy Kodeksu cywilnego są bazą w całej sprawie. Zasądzone świadczenie nie było roszczeniem uprawnionego z umowy ubezpieczenia powstałym na skutek ustaleń dokonanych w postępowaniu pozasądowym o uznanie świadczenia przez ubezpieczyciela, które wszczęto i prowadzono na podstawie przepisów dotyczących działalności ubezpieczeniowej. W ubezpieczeniach osobowych ubezpieczyciel ma obowiązek spełnić świadczenie polegające na zapłacie; przy ubezpieczeniu majątkowym - określonego odszkodowania za szkodę, a przy ubezpieczeniu osobowym - umownej sumy pieniężnej, renty lub innego świadczenia. W świetle powyższego trudno stwierdzić, że zadośćuczynienie zasądzone przedmiotowym wyrokiem sadu hiszpańskiego mieści się w normach prawnych odnoszących się do odszkodowań otrzymywanych z tytułu ubezpieczeń majątkowych i osobowych. W zaistniałym stanie faktycznym sprawa otrzymania świadczenia z tytułu ubezpieczeń majątkowych i osobowych nie była oczywista i dopiero długotrwałe postępowanie sądowe w procesie karnym połączonym z odpowiedzialnością cywilną wyznaczyło i nakazało OFESAUTO wypłatę należnego świadczenia, a podstawa materialnoprawna wydanego wyroku swe źródło miała w hiszpańskich przepisach Kodeksu cywilnego w zakresie odpowiedzialności cywilnej za wyrządzoną szkodę, znajdujących odzwierciedlenie w przywołanych wcześniej przepisach art. 446 § 3 i § 4 polskiego Kodeksu cywilnego.

Za przyjętym stanowiskiem przemawia również fakt, że otrzymane świadczenie nie dotyczyło bezpośrednio polisy OC sprawcy wypadku, ale jego pracodawcy, który oddelegował skazanego i zmarłego do pracy na terenie Hiszpanii. W związku tym, właśnie zgodnie z polskim przepisami w zakresie prawa pracy i ubezpieczeń społecznych najbliższa rodzina zmarłego otrzymała odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy ze skutkiem śmiertelnym, a także rentę rodzinną. Ponadto, prawo do otrzymania zadośćuczynienia nie wynikało z postanowień prywatnej umowy zawartej pomiędzy ubezpieczycielem i Skarżącą, która nie była w tej sprawie bezpośrednią poszkodowaną.

Przeprowadzone w Hiszpanii postępowanie sądowe nie było zatem zwyczajowym postępowaniem związanym z uznaniem roszczenia z odpowiedzialności cywilnej majątkowej lub osobowej. Ustalenia wysokości należnego zadośćuczynienia tj. odszkodowania i odsetek ustawowych sąd dokonał co prawda na podstawie hiszpańskiej ustawy o ubezpieczeniach nr 50/1 980 z dnia 8 października 1980 r., ale tylko z uwagi na to, że pomimo, że tragiczny wypadek zdarzył się na parkingu, sąd uznał, że czyn skazanego kwalifikuje się do przestępstwa przeciwko ruchu drogowego. Tym samym, na podstawie art. 20 ust. 4-6 tej ustawy sąd zasądził odszkodowanie umowne w stosownej wysokości, które automatycznie pociągnęło za sobą konieczność wypłaty odsetek ustawowych za zwłokę. Powyższa argumentacja uzasadnia potraktowanie całej sumy pieniężnej tj. odszkodowania i odsetek ustawowych w kontekście zwolnienia podatkowego jako zadośćuczynienia mieszczącego się w normie prawnej art. 21 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Biorąc pod uwagę zaistniały stan faktyczny i przedstawioną argumentację Skarżąca stwierdziła, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdzie punkt 3b tego przepisu.

Stosownie do jego treści wolne od podatku dochodowego są inne odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sadowej do wysokości określonej w tym wyroku lub tej ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań lub zadośćuczynień:

- otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą,

- dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

Na mocy przywołanego przepisu wolne od podatku są inne odszkodowania niż te, których wysokość lub zasady ustalenia wynikają z przepisów prawa, otrzymane na podstawę wyroku lub ugody sądowej, z wymienionymi wyjątkami. Przy braku negatywnych przesłanek podstawowym warunkiem zwolnienia świadczenia z opodatkowania jest zatem jego odszkodowawczy charakter. Bezspornym jest, że suma pieniężna zasądzona wyrokiem sądu hiszpańskiego związana bezpośrednio z tragiczną śmiercią ojca Skarżącej posiada charakter odszkodowawczy. Tym samym, mieści się w normie prawnej zwolnienia przedmiotowego z opodatkowania zawartej w art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W tej samej podstawie materialnoprawnej mieszczą się wypłacone wraz z odszkodowaniem będącym świadczeniem podstawowym - odsetki ustawowe. W przedmiotowej sprawie zaistniała bowiem sytuacja wyjątkowa, a zasądzone odsetki nie posiadają charakteru typowych odsetek za zwłokę tzn. takich, których wierzyciel ma prawo dochodzić w przypadku niedotrzymania przez zobowiązanego terminu spełnienia świadczenia. Intencją sądu hiszpańskiego było zasądzenie odsetek, jako integralnej części zadośćuczynienia za szkodę moralną i psychiczną wyrządzoną Skarżącej i Jej matce w wyniku tragicznego zdarzenia ze skutkiem śmiertelnym i długotrwałego postępowania sądowego; wypadek miał miejsce w dniu 4 maja 2011r., wyrok sądu hiszpańskiego został wydany [...] r., a ostatecznego rozliczenia świadczenia ubezpieczyciel dokonał w marcu 2014r. Odsetki można potraktować zatem jako swoistą indeksację świadczenia, a co za tym idzie, nie sposób ich oddzielić od kwoty głównej odszkodowania. Za takim stwierdzeniem dodatkowo przemawia fakt, że całe świadczenie tj. odszkodowanie wraz z odsetkami ustawowymi zostało przez ubezpieczyciela wypłacone niezwłocznie po uprawomocnieniu się wyroku. Gdyby po tym dniu okazało się, że ubezpieczyciel zwleka z wypłatą dopiero wtedy Skarżąca miałaby prawo żądać odsetek ustawowych za zwłokę, które stałyby się świadczeniem ubocznym do sumy pieniężnej zasądzonej przedmiotowym wyrokiem sądu hiszpańskiego. Taka sytuacja w zaistniałym stanie faktycznym nie miała miejsca.

Biorąc powyższą argumentację pod uwagę należy stwierdzić, że całość otrzymanego świadczenia jest zwolniona z opodatkowania podatkiem dochodowym na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Na poparcie własnego stanowiska w sprawie Skarżąca przywołała treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wydanego 25 marca 2015r. w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 1414/14 w postępowaniu administracyjnym, ze skargi wniesionej przez Jej matkę na interpretację indywidualną przepisów prawa podatkowego wydaną [...] r. przez Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. w sprawie o nr [...] w zakresie zwolnienia z opodatkowania otrzymanej sumy pieniężnej. Mocą przywołanego orzeczenia sąd uchylił zaskarżoną interpretację stwierdzając, że odsetki ustawowe należy potraktować tak jak odszkodowanie i zastosować zwolnienie przewidziane w art. 21 ust 1 pkt 3 b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Skutkiem prawnym powołanego wyroku było wydanie przez Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. [...] r. interpretacji indywidualnej nr [...], w której Organ stwierdził, że otrzymane przez matkę Skarżącej odszkodowanie wraz z odsetkami ustawowymi korzysta w całości ze zwolnienia podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ww. ustawy.

W konsekwencji powyższego Skarżąca stwierdza, że w stosunku do części sumy pieniężnej zasądzonej na Jej rzecz wyrokiem sądu hiszpańskiego w związku z tragiczną śmiercią ojca, zastosowanie znajdzie ta sama norma prawna, która powinna zostać przez Organ zinterpretowana analogicznie, jak w sprawie z wniosku Jej matki.

Po rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. działający w imieniu Ministra Finansów wydał [...] r. interpretację indywidualną przepisów prawa podatkowego nr [...], uznającą stanowisko przedstawione przez Skarżącą, za:

- nieprawidłowe - w zakresie ustalenia dochodu z odsetek w świetle Umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz zwolnienia z opodatkowania odsetek ustawowych za zwłokę,

- prawidłowe - w pozostałym zakresie.

W uzasadnieniu powyższej interpretacji indywidualnej organ stwierdził, że otrzymane przez Skarżącą odszkodowanie z Hiszpanii z tytułu śmierci ojca korzysta ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Korzystanie z każdej preferencji podatkowej, w tym zwolnienia od podatku, jest możliwe wyłącznie w sytuacji, gdy spełnione są wszelkie przesłanki określone w przepisie stanowiącym podstawę prawną danej preferencji. W odniesieniu do możliwości zwolnienia z opodatkowania odsetek Organ podatkowy wskazał, że otrzymane odsetki za zwłokę są na gruncie przepisów prawa podatkowego traktowane odrębnie od świadczenia głównego i są, co do zasady, przychodem podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, jako przychód z innych źródeł. W ocenie Organu, nie można przyjąć, że odsetki są odszkodowaniem/zadośćuczynieniem i jako takie objęte są zwolnieniem od podatku dochodowego od osób fizycznych przewidzianym dla odszkodowań.

W związku z powyższym rozstrzygnięciem Skarżąca, na mocy art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r, póz. 718, dalej "p.p.s.a."), pismem z 24 marca 2016 r. wezwała organ podatkowy do usunięcia naruszenia prawa w wydanej w dniu [...] r. przez Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. działającego z imieniu Ministra Finansów, interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego.

Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdził brak podstaw do zmiany ww. interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego, co przedstawiono w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zawartej w piśmie z dnia 25 kwietnia 2016 r.

W związku z powyższym rozstrzygnięciem skarżąca reprezentowana przez przedstawiciela ustawowego wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na powyższą interpretację przepisów prawa podatkowego z [...]r. Zarzuciła, że kwestionowana interpretacja jest niezgodna z prawem i w związku z tym wniosła o jej uchylenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżąca zaznaczyła, że powodem wystąpienia o wydanie interpretacji indywidualnej w odniesieniu do Skarżącej jako bezpośrednio zainteresowanej było postępowanie podatkowe przeprowadzone w odniesieniu do tożsamego stanu faktycznego w sprawie Jej matki (żony zmarłego), które zakończyło się wydaniem przez Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. w dniu [...] r. interpretacji indywidualnej w sprawie nr [...], a poprzedzone zostało przeprowadzeniem sądowego postępowania administracyjnego ze skargi wniesionej przez matkę Skarżącej i uprawomocnieniem się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 25 marca 2015 r., sygn. akt I SA/Łd 1414/14, mocą którego Sąd uchylił w całości pierwszą - niekorzystną interpretację indywidualną wydaną dla niej [...] r. w sprawie nr [...]. Organ nie wniósł skargi kasacyjnej od ww. wyroku i ostatecznie w interpretacji indywidualnej z dnia [...] r. stwierdził, że otrzymane przez matkę Skarżącej odszkodowanie wraz z odsetkami ustawowymi korzysta w całości ze zwolnienia podatkowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Organ podkreślił jednak, że treść tej interpretacji jest wiążąca jedynie w stosunku do matki Skarżącej i nie chroni małoletniej córki.

W skardze strona zarzuca organowi uchybienie obowiązkowi prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, który wynika z treści art. 121 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa.

Powołując się na ogólnodostępne piśmiennictwo i orzecznictwo sądowe w zakresie stosowania prawa podatkowego Skarżąca wskazuje, że co do zasady brak zaufania do działania organów jest następstwem naruszenia wartości wynikających z obowiązujących przepisów podatkowych. Zdaniem strony zasadę zaufania może naruszyć również zmienność poglądów wyrażonych przez organy administracji w orzeczeniach odnoszących się do tożsamych stanów faktycznych i prawnych. Z obowiązującej organy zasady zaufania wynika również, że niejasności czy wątpliwości prawnych lub faktycznych powstałych w toku sprawy lub z nią związanych, organ nie powinien rozstrzygać na niekorzyść podatnika.

Zdaniem Skarżącej, w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia zasady zaufania do działania organu podatkowego. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. oceniając w sprawie Skarżącej tożsamy z sytuacją Jej matki stan faktyczny wydał niekorzystną w skutkach interpretację przepisów i nie wziął pod uwagę wyroku WSA w Łodzi z dnia 25 marca 2015 r. (sygn. akt I SA/Łd 1414/14) wydanego w wyniku postępowania administracyjnego przeprowadzonego w sprawie matki Skarżącej, a także będącej jego następstwem korzystnej interpretacji podatkowej dotyczącej stosowania przepisów prawa w zakresie merytorycznym objętym niniejszym postępowaniem. W sprawie Skarżącej Organ potraktował wyrok sądu i własne orzeczenie jako odnoszące się do cudzej sprawy i w konsekwencji wydał w odniesieniu do Skarżącej interpretację podatkową, która może spowodować dotkliwe skutki podatkowe.

Skarżąca stwierdza też, że Organ nie przeczytał przedmiotowego wniosku, o czym świadczy chociażby uznanie za nieprawidłowe stanowiska Skarżącej odnośnie pytania nr 1 w zakresie ustalenia dochodu z odsetek w świetle Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Hiszpanii o unikaniu podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku podpisanej w Madrycie w dniu 15 listopada 1978 r. We wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej Skarżąca stwierdziła, że cała suma pieniężna uzyskana w związku ze śmiercią ojca, tj. odszkodowanie wraz z odsetkami ustawowym za zwłokę podlega opodatkowaniu tylko w Polsce, ponieważ mieści się w normie prawnej zawartej wart. 21 ust. 1 powołanej Umowy, który mówi, że części dochodu osoby mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę w Umawiającym się Państwie, bez względu na to skąd pochodzą, a o których nie było mowy w poprzednich artykułach Umowy, będą opodatkowane tylko w tym Państwie.

Skarżąca zaznacza, że organ uznał zaprezentowane stanowisko za nieprawidłowe, a w uzasadnieniu stwierdził, że zgodnie z art. 21 ust. 1 powołanej Umowy, części dochodu osoby mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę w Umawiającym się Państwie, bez względu na to, skąd one pochodzą, a o których nie było mowy w poprzednich artykułach Umowy, będą opodatkowane tylko w tym Państwie. Umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania nie zawiera przepisu odnoszącego się wprost do odszkodowań, zatem w myśl tej Umowy odszkodowanie należy również zakwalifikować jako tzw. "inny dochód", którego zasady opodatkowania reguluje art. 21 ust. 1 powołanej Umowy. Jak z powyższego wynika, zarówno dochód uzyskany w związku z otrzymanym odszkodowaniem za śmierć ojca, jak i odsetki ustawowe za zwłokę.

Z powyższego wynika, że prezentując własne stanowisko w sprawie w odniesieniu do pytania nr 1, według Skarżącej użyła analogicznego uzasadnienia, a mimo to Organ uznał Jej stanowisko za nieprawidłowe, co pozwala stwierdzić, że Organ przekopiował uzasadnienie z interpretacji indywidualnej wydanej w sprawie matki Skarżącej bez zapoznania się z treścią zaprezentowanego przez Skarżąca stanowiska.

Na potwierdzenie powyższego Skarżąca wniosła o dołączenie do niniejszego postępowania akt sprawy postępowania sądowego przeprowadzonego przed WSA w Łodzi pod sygn. akt I SA/Łd 1414/14 ze skargi wniesionej przez Jej matkę oraz złożyła interpretację indywidualną z dnia [...] r. wydaną przez Organ po uprawomocnieniu się wyroku WSA z dnia 25 marca 2015 r. w tej sprawie.

Skarżąca podkreśliła, że skutki tragicznego wypadku ojca, który wydarzył się 4 maja 2011 r. - czyli ponad 5 lat temu - a także będących jego wynikiem długotrwałych postępowań sądowych i administracyjnych, zarówno Skarżąca jak i Jej matka odczuwają boleśnie do dzisiaj. Skarżąca podkreśliła, że w jej odczuciu administracja państwowa w tym organy podatkowe powoływane są w celu realizacji nie tylko interesów państwa, ale także ich obywateli, dlatego uchybienia lub zaniechania organów nie powinny powodować ujemnych następstw dla obywateli działających w dobrej wierze i zaufaniu do wydanych przez organy decyzji administracyjnych. W sytuacji, gdy matka Skarżącej ostatecznie otrzymuje interpretację indywidualną, zgodnie z treścią której zarówno odszkodowanie, jak i wypłacone wraz z nim odsetki ustawowe korzystają ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku lodowym od osób fizycznych. Skarżąca traktuje orzeczenie wydane w odniesieniu do Jej osoby, jako wydane bez poszanowania zasady równego traktowania obywateli i sprawiedliwości społecznej i wskazuje, że działanie Organu było niezgodne z przepisami nakładającymi na instytucje państwowe obowiązek stosowania zasady zaufania podatników do ich działania, a co za tym idzie przestrzegania prawa.

Skarżąca stwierdza ponadto, że złożenie skargi jest konieczne z uwagi na niedokonanie przez Organ wnikliwej analizy przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej stanu faktycznego w zakresie zastosowania prawa podatkowego i wydanie orzeczenia niezgodnego z prawem. Kluczowym jest bowiem nie budzące wątpliwości ustalenie do jakiego źródła przychodu należy zakwalifikować otrzymane wraz z odszkodowaniem odsetki ustawowe. Zdaniem Skarżącej Organ błędnie uznał, że zasądzonych wyrokiem sądu odsetek nie można utożsamiać z otrzymanym odszkodowaniem i zaliczyć ich do tego samego źródła przychodu podlegającego zwolnieniu od opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Skarżąca przywołuje, że zdaniem Organu, otrzymane w przedstawionym stanie faktycznym odsetki mają charakter uboczny względem świadczenia głównego - są skutkiem niewykonania zobowiązań.

Skarżąca nie zgadza się z takim stanowiskiem. Jej zdaniem przytoczone przez Organ uzasadnienie stanowi główny argument przemawiający za tym, że w zaistniałym stanie faktycznym nie można od zasądzonego zadośćuczynienia oddzielić odsetek ustawowych.

Zdaniem Skarżącej, bezspornie zaistniały wszelkie przesłanki uprawniające do skorzystania ze zwolnienia od opodatkowania określonego w przywołanym przepisie zarówno w odniesienie do wypłaconego odszkodowania, jak i odsetek ustawowych zgodnie z poniższą argumentacją:

1. ubezpieczyciel hiszpański OFESAUTO od momentu tragicznego wypadku nie uznał się właściwym wypełnienia obowiązku wypłaty Skarżącej świadczenia z tytułu odpowiedzialności cywilnej sprawcy tragicznego wypadku, ponieważ wypadek dotyczył obywatela polskiego, a odpowiedzialność cywilna sprawcy wypadku wywodziła się z ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej jego pracodawcy, który oddelegował pracownika do pracy w Hiszpanii,

2. ponadto w przeprowadzonym postępowaniu sądowym nie chodziło o uznanie roszczenia uprawnionego z umowy ubezpieczenia, które miałoby powstać na skutek ustaleń dokonanych w postępowaniu pozasądowym o uznanie świadczenia przez ubezpieczyciela na podstawie przepisów dotyczących działalności ubezpieczeniowej,

3. a co za tym idzie nie było bezpośredniego stosunku prawnego łączącego Skarżącą z OFESAUTO, która nie była osobą bezpośrednio poszkodowaną, ale z mocy prawa stała się uczestnikiem postępowania karnego prowadzonego przeciwko sprawcy śmiertelnego wypadku Jej ojca, które zostało mocą hiszpańskiego prawa połączone z postępowaniem w zakresie odpowiedzialności cywilnej sprawcy, w toku którego sąd miał za zadanie ustalić, który ubezpieczy ciel jest zobowiązany do wypłaty świadczenia z tego tytułu,

4. do czasu zakończenia tego postępowania tak naprawdę nie było wiadomo, który ubezpieczyciel w imieniu sprawcy wypadku ma ten obowiązek spełnić i w świetle prawa w trakcie postępowania sądowego, żaden z ubezpieczycieli nie zalegał z wypłatą świadczenia - nie istniało więc zobowiązanie OFESAUTO wobec Skarżącej,

5. dopiero po uprawomocnieniu się wyroku ubezpieczyciel OFESAUTO został podmiotem zobowiązanym do wypłaty Skarżącej odszkodowania wraz z odsetkami ustawowymi za zwłokę ustalonymi na podstawie art 20 pkt 4 hiszpańskiej ustawy o umowach ubezpieczeniowych, który nakazuje jednocześnie z kwotą odszkodowania umownego wypłatę odsetek ustawowych za okres postępowania sądowego, które doprowadziło do wskazania zobowiązanego,

6. w zaistniałym stanie faktycznym warunkiem powstania należności z tytułu zasądzonych odsetek było bezsprzecznie ustalenie podmiotu zobowiązanego oraz zaistnienie i ważność zasądzonego wyrokiem odszkodowania,

7. z uwagi na okoliczność, że mimo to, że tragiczny wypadek wydarzył się na parkingu sąd hiszpański uznał, że sprawca popełnił czyn, który kwalifikuje się do przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu ruchu drogowego, do ustalenia wysokości należnych odsetek sąd wykorzystał normę prawną zawartą w art. 20 pkt 4 hiszpańskiej ustawy o umowach ubezpieczeniowych,

8. tym samym zasądzone odsetki ustawowe nie miały charakteru odsetek za zwłokę w wykonaniu świadczenia, lecz charakter odszkodowawczy związany z opóźnieniem w wypłacie odszkodowania z uwagi na poważną wątpliwość prawną, co do podmiotu za to odpowiedzialnego i konieczność przeprowadzenia postępowania sądowego w celu jego ustalenia,

9. a ponieważ, jak sam Organ przyznał, warunkiem zastosowania zwolnienia wynikającego z art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest odszkodowawczy charakter otrzymanego świadczenia, nie ma przeszkód prawnych, aby uznać, że zarówno zasądzone odszkodowanie, jak i odsetki ustawowe za zwłokę jako wywodzące się z jednego stanu faktycznego, choć zasądzone na innej podstawie materialnoprawnej również mają charakter odszkodowawczy i podlegają zwolnieniu z opodatkowania na podstawie tego samego przepisu,

10. w konsekwencji można stwierdzić, że zasądzone wraz z odszkodowaniem odsetki ustawowe nie stanowią sensu stricte odsetek za zwłokę uregulowanych w art. 481 Kodeksu cywilnego, a zatem błędnym i nieadekwatnym do zaistniałego stanu faktycznego jest stwierdzenie Organu, że zasądzone odsetki ustawowe mają charakter odrębny względem świadczenia głównego, z uwagi na fakt, że ich otrzymanie było skutkiem niewykonania zobowiązań,

11. dodatkowy argument przemawiający za słusznością stanowiska Skarżącej stanowi fakt, że bezpośrednio po uprawomocnieniu się wyroku, ubezpieczyciel OFESUATO wypłacił bez zbędnej zwłoki zasądzone zadośćuczynienie w całości, tj. odszkodowanie wraz z odsetkami ustawowymi należnymi w związku z długotrwałym postępowaniem sądowym,

12. słusznym więc wydaje się stwierdzenie, że dopiero w sytuacji, gdyby ubezpieczyciel opóźnił się z wypłatą zasądzonego zadośćuczynienia, Skarżąca nabyłaby prawo do dochodzenia odsetek ustawowych za zwłokę w rozumieniu art. 481 Kodeksu cywilnego, które nabrałoby charakteru świadczenia odrębnego należnego za okres od daty uprawomocnienia się wyroku do dnia jego zrealizowania i tylko takie odsetki za zwłokę w zaistniałym stanie faktycznym można byłoby wyłączyć z wartości zasądzonego odszkodowania i potraktować jako świadczenie odrębne podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych.

Zdaniem skarżącej z analizy literalnego brzmienia przepisu art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że wolne od podatku dochodowego są inne odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub tej ugodzie z wyjątkiem odszkodowań lub zadośćuczynień:

a- otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą;

b- dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

A zatem zapis: "do wysokości określonej w wyroku" upewnia Skarżącą w przekonaniu o słuszności Jej stanowiska. Skarżąca podkreśla, że w przedmiotowej sprawie sąd hiszpański zasądził odsetki za okres trwania postępowania sadowego, które ostatecznie doprowadziło do wskazania ubezpieczyciela bezpośrednio odpowiedzialnego za realizację zadośćuczynienia i dopiero w dniu wydania wyroku sądu hiszpańskiego został wskazany podmiot zobowiązany do wypłaty odsetek ustawowych i ustalona ich wysokość, a natychmiast po uprawomocnieniu się orzeczenia należność z tytułu odsetek została wypłacona wraz z odszkodowaniem. Trudno zatem zdaniem Skarżącej uznać, że ta część zasądzonego zadośćuczynienia stanowi odsetki za zwłokę uregulowane w art. 481 Kodeksu cywilnego, zgodnie z treścią którego, jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była z góry oznaczona, należą się odsetki ustawowe. Inną cechą systematyzującą odsetki za zwłokę w rozumieniu przywołanych przepisów Kodeksu cywilnego jest fakt, że wierzyciel może ich żądać dopiero wtedy, gdy dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia.

Zdaniem Skarżącej nie ulega kwestii, że tylko takie odsetki mogą mieć charakter uboczny względem świadczenia głównego, bo ich otrzymanie jest rzeczywiście skutkiem niewykonania zobowiązań. Taka sytuacja jednak, w ocenie Skarżącej, w zaistniałym stanie faktycznym nie miała miejsca, ponieważ związek zasądzonych wraz z odszkodowaniem odsetek nie wynikał z faktu obowiązku wypłaty odszkodowania, lecz z faktu prowadzenia długotrwałego postępowania sądowego w celu ustalenia podmiotu zobowiązanego do wykonania tego obowiązku. Dlatego wbrew twierdzeniom Organu Skarżąca podtrzymuje swoje stanowisko, że odsetki zasądzone wraz z odszkodowaniem mocą wyroku sądu hiszpańskiego wywodzą się z tożsamego, co odszkodowanie stanu faktycznego oraz podstawy formalnoprawnej i dlatego pod względem podatkowym należy je traktować łącznie z odszkodowaniem jako zadośćuczynienie podlegające w całości zwolnieniu z opodatkowania podatkiem dochodowym na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Na poparcie swojego stanowiska Skarżąca oprócz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wydanego w dniu 25 marca 2015 r. w sprawie Jej matki (sygn, akt I SA/Łd 1414/14), przywołuje inne orzeczenia sądowe, z których wynika, że źródło przychodów z odsetek można traktować w rozumieniu przepisów podatkowych jako tożsame z pochodzeniem należności głównej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje;

Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do oceny, czy odsetki otrzymane przez skarżącą wraz z odszkodowaniem wypłaconym przez firmę ubezpieczeniową z Hiszpanii w związku z tragiczną śmiercią ojca skarżącej podlegają zwolnieniu od opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 361 ze zm., dalej "u.p.d.o.f.").

Zgodnie z powołanym przepisem wolne od podatku dochodowego są inne odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub tej ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań lub zadośćuczynień:

a) otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą,

b) dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

Jest poza sporem, że odszkodowanie wypłacone skarżącej na podstawie wyroku sądu hiszpańskiego jest zwolnione od podatku dochodowego w Polsce.

W zakresie dotyczącym zwolnienia od opodatkowania odsetek od wypłaconego odszkodowania stanowiska sądów nie są jednolite. Z jednej strony podkreśla się akcesoryjny charakter odsetek, które powinny być traktowane tak jak świadczenie główne. W innych orzeczeniach sądy powołują się na konieczność ścisłej interpretacji przepisów wprowadzających wyjątek od zasady powszechności opodatkowania i brak wyraźnego wskazania przez ustawodawcę, że również wypłacone odsetki są wolne od opodatkowania.

W rozpoznawanej sprawie nie można jednak pominąć okoliczności, że Minister Finansów w identycznym stanie faktycznym w interpretacji z [...]r. nr [...] zajął już stanowisko i uznał, że zwolnieniu z opodatkowania podlega zarówno odszkodowanie, jak i odsetki ustawowe wypłacone na skutek zdarzenia z dnia 4 maja 2011 r.

W orzecznictwie sądowym wielokrotnie już wskazywano, że naruszenie zasady budzenia zaufania do organów podatkowych ma miejsce wówczas, gdy Minister Finansów zajmuje odmienne stanowisko, aniżeli w poprzednio wydanej w takim samym stanie faktycznym interpretacji podatkowej. Interpretacja podatkowa wydana na wniosek M. M. dotyczyła takiego samego stanu faktycznego, a podstawę wypłaty odszkodowania oraz odsetek stanowiło to samo zdarzenia faktyczne. Nie ma żadnych racjonalnych podstaw, aby przyjmować, że odsetki od odszkodowania wypłacone matce skarżącej na skutek tego samego wypadku są zwolnione od opodatkowania, a odsetki otrzymane przez skarżącą podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Skarżąca trafnie podnosi, że stanowisko zajęte w zaskarżonej interpretacji narusza zasadę budzenia zaufania do organów podatkowych wyrażoną w art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015r., poz. 613, ze zm., dalej "O.p.") oraz konstytucyjne zasady sprawiedliwości społecznej oraz równości wobec prawa (art. 2, art. 32 Konstytucji RP.).

Przepisy ustawy Ordynacja podatkowa przewidują możliwość weryfikacji i zmiany udzielonej już indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego (art. 14e O.p.). Dopóki interpretacja indywidualna z dnia [...] r. wydana na wniosek M. M. pozostaje w obiegu prawnym Minister Finansów nie może w stosunku do skarżącej zajmować innego stanowiska niż wyrażone w interpretacji odnoszącej się do tego samego zdarzenia i identycznych podstaw odpowiedzialności podmiotu zobowiązanego do wypłaty odszkodowania.

Z powyższych względów, wobec naruszenia przepisów art. 121 § 1 w związku z art. 14h O.p., na podstawie art. 146 § 1 oraz art. 200 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji wyroku.

Przy ponownym rozpatrzeniu wniosku strony skarżącej organ uwzględni stanowisko sądu wyrażone w powyższym wyroku.

ak