Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1735/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-03-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Opłaty administracyjne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę WSA do ponownego rozpoznania 2.Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i lit. c, art. 183 par. 1, art. 184, art. 185 par. 1, art. 203 pkt 1, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 13 ust. 1 pkt 3, art. 13h ust. 1, art. 13k ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz Sędzia NSA Zofia Przegalińska Sędzia del. WSA Lidia Ciechomska-Florek (spr.) Protokolant Mateusz Rogala po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skarg kasacyjnych A. K., Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 10 maja 2013 r. sygn. akt VI SA/Wa 369/13 w sprawie ze skargi A. K. na decyzje Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej 1. oddala skargę kasacyjną Głównego Inspektora Transportu Drogowego; 2. uchyla pkt 2 zaskarżonego wyroku i w tej części przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz A. K. kwotę 400 (czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., wyrokiem z dnia 10 maja

2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 369/13 w sprawie ze skargi A. K., uchylił

decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2012 r. nr

[...] oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] lipca

2012 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu bez

uiszczenia opłaty elektronicznej. W pozostałej części skargę oddalił i stwierdził, że

uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.

Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że

Główny Inspektor Transportu Drogowego, decyzjami: z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr

[...] oraz z dnia [...] lipca 2012 r. nr

[...] nałożył - w każdej - na skarżącego karę pieniężną w

kwocie 3000 złotych za przejazd drogą krajową bez uiszczenia opłaty w

elektronicznym systemie opłat.

Sąd I instancji w uzasadnieniu wskazał, że w dniu 23 lipca 2011 r. kierowany

przez A. K. pojazd specjalny marki Mercedes-Benz o numerze

rejestracyjnym [...], o dopuszczalnej masie całkowitej (DMC) równej 24000 kg,

poruszał się płatnym odcinkiem drogi ekspresowej S7 na odcinku Grójec (z

obwodnicą Grójca) - Jedlińsk: 1) o godzinie 08:55:01; 2) o godzinie 10:54:12 - bez

uiszczenia wymaganej opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21

marca 1985 r. o drogach publicznych. Ten odcinek drogi krajowej wskazany jest w

Załączniku Nr 1, pkt 11 lit. c) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r.

w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę

elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej.

W pierwszej sprawie ustalenia poczyniono w oparciu o zapis ewidencyjny Nr

2011204249010014609E zarejestrowany przez urządzenie kontrolne (bramownicę) o

numerze identyfikacyjnym S07_0434,3_TEF_0 (146), zainstalowane w pasie

drogowym płatnego odcinka drogi ekspresowej S7 na odcinku Grójec (z obwodnicą

Grójca) - Jedlińsk. W drugiej sprawie ustalenia poczyniono w oparciu o zapis

ewidencyjny Nr 2.011204320520114672E zarejestrowany przez bramownicę o

numerze identyfikacyjnym S07_0434,3_PEF_0 (1146), zainstalowaną w pasie

drogowym płatnego odcinka drogi krajowej nr S7 na odcinku Grójec (z obwodnicą

Grójca) - Jedlińsk.

W oparciu o dane zgromadzone w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców

(CEPiK) organ ustalił prawnego posiadacza wyżej wymienionego pojazdu

samochodowego, którego wezwał do wskazania osoby kierującej pojazdem w dniu

23 lipca 2011 r. Z treści złożonych oświadczeń wynika, że pojazdem samochodowym

o numerze rejestracyjnym [...] w dniu 23 lipca 2011 r. poruszającym się na

odcinku Grójec (z obwodnicą Grójca) - Jedlińsk kierował A. K. Organ

pierwszej instancji wskazał też, że rozbieżność czasowa pomiędzy godziną

rzeczywistego odnotowania naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, a

godziną wskazaną w przedmiotowym wezwaniu wynikała z obliczania czasu przez

urządzenie rejestrujące i generujące zapisy ewidencyjne według UTC (uniwersalnego

czasu koordynowanego), nie zaś według czasu polskiego.

We wnioskach o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący podniósł, że nie

wnosił opłaty elektronicznej z powodu błędnej informacji dotyczącej samochodów

specjalnych uzyskanej na infolinii.

Główny Inspektor Transportu Drogowego, decyzjami z dnia [...] listopada 2011

r. 1. Nr [...];2.Nr [...], po rozpatrzeniu wniosków skarżącego o

ponowne rozpoznanie sprawy, utrzymał w mocy swoje wcześniejsze decyzje: 1) z

dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] oraz 2) z dnia [...] lipca 2012

r. nr [...]. Decyzjami tymi nałożono na skarżącego karę

pieniężną w kwocie 3000 złotych za przejazd drogą krajową bez uiszczenia opłaty za

przejazd w elektronicznym systemie opłat. Jako podstawę prawną wszystkich

rozstrzygnięć organ wskazał art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14

czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98,

poz. 1071 ze zm. - dalej k.p.a.), art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 1, art.

13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr

19, poz. 115 ze zm. - dalej także: u.d.p.) oraz załącznika nr 1 do rozporządzenia

Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków,

na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty

elektronicznej (Dz. U. z 2011 r. Nr 80, poz. 433 ze zm.), art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust.

6 pkt 1 lit. b, art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

(tekst jedn. Dz. U z 2012 r., poz. 1265, zwanej dalej u.t.d.). Uznał za nie mające

znaczenia dodatkowe wyjaśnienia skarżącego wskazujące, że przed wprowadzeniem

obowiązku uiszczania opłaty elektronicznej, prawny posiadacz ww. pojazdu

samochodowego uzyskał informację na infolinii viaTOLL, że "pojazdy specjalne nie

podlegają obowiązkowi uiszczania opłaty i dlatego w pojazdach nie zainstalowano

urządzeń viaTOLL. Natomiast po otrzymaniu wezwań z Głównego Inspektoratu

Transportu Drogowego, ponownie skontaktował się z infolinią viaTOLL - tym razem

uzyskując potwierdzenie o obowiązku uiszczania opłaty elektronicznej także przez

pojazdy specjalne. Wszystkie pojazdy przedsiębiorcy w dniach 3-5 września 2011 r.

zostały wyposażone w niezbędne urządzenia viaTOLL.

Organ odwoławczy wskazując podstawę prawną stwierdził, że kierujący

przejeżdżając po drodze krajowej S7 w dniu 23 lipca 2011 r. wyżej wymienionym

pojazdem samochodowym, był obowiązany do uiszczenia opłaty elektronicznej, o

której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. Główny Inspektor Transportu Drogowego

pismem z dnia 10 stycznia 2012 r. wezwał firmę [...] Sp. z

o.o. odpowiedzialną za obsługę krajowego systemu elektronicznego poboru opłat,

działającą w imieniu i na rzecz Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad

do złożenia wyjaśnień związanych z wyżej wymienionymi przejazdami, a w

szczególności do wskazania, czy opłaty elektroniczne za przejazdy odnotowane w

zapisie ewidencyjnym nr 2011204249010014609E i nr 2011204320520114672E

zostały uiszczone.

W odpowiedzi operatora systemu z dnia 20 stycznia 2012 r. wyjaśniono, że za

przejazd pojazdu samochodowego o numerze rejestracyjnym [...] po drodze

ekspresowej S7 wykonywany dnia 23 lipca 2011 o godzinie 10:54:12, zarejestrowany

przez bramownicę Nr S07_0434,3_PEF_0 (1146), opłata elektroniczna nie została

uiszczona. Taka sama odpowiedź co do braku uiszczenia opłaty elektronicznej za

przejazd po drodze krajowej nr S7, zarejestrowano na bramownicy nr

S07_0434,3_PEF_0(146) w dniu 23 lipca 2011 r. o godzinie 08:55:01. Operator

Systemu poinformował, że użytkownik pojazdu samochodowego o ww. numerze

rejestracyjnym zawarł umowę z operatorem systemu viaTOLL w dniu 11 września

2011 r. Umowa ta nie przewidywała możliwości uiszczenia opłaty elektronicznej po

dokonaniu przejazdu - była to umowa przedpłaconego trybu płatności (umowa typu

pre-pay).

Od powyższych decyzji skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu

Administracyjnego w W. Domagał się uchylenia decyzji organu I i II instancji

w całości, ewentualnie uchylenia zaskarżonej decyzji z [...] listopada 2012 r. i

przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów

postępowania. Zarzucił: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego w szczególności art. 13 k ust. 1 pkt 1, poprzez błędną wykładnię a w konsekwencji

niewłaściwe zastosowanie, czego skutkiem jest podwójne nałożenie kary pieniężnej,

za ten sam odcinek drogi, kolejną decyzją Głównego Inspektora Transportu

Drogowego z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] oraz z dnia

[...] kwietnia 2012 r., nr [...]; 2. naruszenie przepisów

postępowania administracyjnego przy wydawaniu zaskarżonych decyzji, w

szczególności art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 K.p.a. poprzez zaniechanie zebrania

i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego dostępnego materiału dowodowego,

stronnicze prowadzenie postępowania przez organy obu instancji, w szczególności

poprzez niezweryfikowanie przez organ II instancji informacji uzyskanych od [...] Sp. z o.o., dotyczących przejazdu za dany dzień i ograniczenie

się do zgromadzonego materiału dowodowego w I instancji.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o

oddalenie skargi.

Sąd połączył sprawy o sygn. akt VI SA/Wa 369/13 i SA/Wa 370/13 do

wspólnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia i prowadzenia pod sygn. akt VI SA/Wa

369/13.

Sąd I instancji, podając jako podstawę prawną art. 151 ustawy z dnia 30

sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst

jednolity : Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej powoływana jako " p.p.s.a."),

oddalił skargę w pkt 2 wyroku.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji uznał, że nie są trafne zarzuty

naruszenia przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i 107 k.p.a. w

sposób który mógłby mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Skarżący miał

wyznaczony termin na składanie dowodów i ostatecznie z niego nie skorzystał, także

w zakresie weryfikacji informacji uzyskanych od [...] Sp. z

o.o. dotyczących ujętych w ewidencji przejazdów, za które nie uiszczono opłaty.

Skarga nie zawiera żadnego uzasadnienia, a jej uzupełnienie w zakresie zarzutów

procesowych nie wniosło nic, co uzasadniałoby wyeliminowanie zaskarżonych aktów

z przyczyn proceduralnych. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika

natomiast bezspornie, że kierujący pojazdem specjalnym w dniu 23 lipca 2011 r. nie

był wyposażony w urządzenie do poboru opłat za przejazd drogą krajową, a swój

obowiązek ustalał korzystając z infolinii Viatolu. Sąd I instancji uznał, że zaskarżona

decyzja z dnia[...] listopada 2011r.nr [...] i utrzymana nią decyzja z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] odpowiada prawu. Nie ulega wątpliwości, że skarżący jadąc w dniu 23 lipca 2011 r.drogą krajową S7 powinien mieć zamontowane w samochodzie urządzenie Viabox i uiścić za przejazd opłatę elektroniczną. Bezsporne jest w sprawie,że odcinek drogi krajowej, po której ustalono poruszanie się pojazdu został wyszczególniony w Załączniku Nr 1, pkt 11 lit. c) Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek elektronicznych. Nie budzą wątpliwości ustalenia, że skarżący dokonując przejazdu tą drogą pod dwoma bramownicami ogodz. 08:55:01 i 10:54:12 nie uiścił opłaty elektronicznej. Organ uznał to za dwa przejazdy, w związku z czym nałożył karę w wysokości po 3000 zł. Podobnie,nie budzą wątpliwości ustalenia organów, że za przejazd ww. pojazdu po drodze krajowej nr S7 zarejestrowany przez bramownicę nr S07_0434,3_PEF_0(146) w dniu 23 lipca 2011 r. o godzinie 08:55:01, opłata elektroniczna nie została uiszczona.Potwierdzają to dodatkowe ustalenia, że użytkownik przedmiotowego pojazdu samochodowego zawarł umowę z operatorem systemu viaTOLL dopiero w dniu 11września 2011 r., przy czym umowa nie przewidywała możliwości uiszczenia opłaty-elektronicznej po dokonaniu przejazdu (umowy przedpłaconego trybu płatności).Stąd też nałożenie na stronę kary pieniężnej na podstawie art. 13h ust. 1 pkt1 w związku z 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o drogach publicznych decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] i utrzymanie jej w mocy decyzją GITD zdnia [...] listopada 2011 r. Nr [...] było zgodne zprawem. W zakresie tej kary skarga jest niezasadna i na zasadzie art. 151 p.p.s.a.

podlegała oddaleniu w pkt 2 wyroku. Sąd uznał jednakże, że kara ta powinna być nałożona jednokrotnie. O ile bowiem nałożenie kary pieniężnej za pierwszy

stwierdzony przejazd o godz. 08:55:01 w ustalonym przez organ stanie faktycznym

nie budzi wątpliwości, o tyle nałożenie drugiej kary pieniężnej za przejazd tego

pojazdu po drodze krajowej nr S7, zarejestrowany przez bramownicę nr

S07_0434,3_PEF_0 (1146) w dniu 23 lipca 2011 r. o godzinie 10:54:12, czyli

odnotowany na tym samym odcinku drogi ekspresowej S7 jest nieuzasadnione.

Organ nie czynił żadnych innych ustaleń które by podważały okoliczność, że jest to

ten sam przejazd na wskazanym odcinku drogi S7. Zdaniem Sądu, w uchylonej

decyzji i decyzji ją poprzedzającej Główny Inspektor Transportu Drogowego dopuścił

się naruszenia prawa materialnego tj. art. 13h ust. 1 ustawy o transporcie drogowym.

Nałożył bowiem na skarżącego po raz drugi karę pieniężną za przejazd po tej samej

drodze krajowej. Dlatego też zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja z dnia [...]

listopada 2011r.nr [...] i poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] naruszają prawo materialne w stopniu mogącym mieć wpływ na rozstrzygnięcie.

W skardze kasacyjnej skarżący wniósł o uchylenie wyroku w całości,

przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zasądzenie kosztów

postępowania. Zarzucił, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., naruszenie: a/ prawa

materialnego poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie

art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych w

sprzeczności z art. 2 Konstytucji RP; b/ przepisów postępowania, które mogło mieć

wpływ na wynik sprawy, tj. art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a.; c/

przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art.

141 § 4 p.p.s.a. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, jedynym podmiotem

zobowiązanym do uiszczenia opłaty elektronicznej jest podmiot korzystający z drogi

krajowej, tj. pracodawca strony. Sąd I instancji nie zbadał całej sprawy, nie wyszedł

poza granice skargi, w szczególności nie uwzględnił w ocenie sprawy naruszenia

polegającego na braku w materiale dowodowym informacji dotyczących ilości

naruszeń w stosunku do tego samego dnia i tego samego kierowcy. Zdaniem

wnoszącego skargę kasacyjną, zostały popełnione błędy w przedstawieniu stanu

faktycznego sprawy oraz w wyjaśnieniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia, co

uniemożliwia kontrolę instancyjną. Skarżący wniósł nadto, na podstawie art. 193

Konstytucji RP o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem o zgodność

art. 13k ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych z art. 2 Konstytucji RP.

Skargę kasacyjną złożył także Główny Inspektor Transportu Drogowego, który

wniósł o uchylenie wyroku w części (pkt 1,3,4) i oddalenie skargi, ewentualnie

przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów

postępowania. Autor skargi kasacyjnej zarzucił naruszenie art. 141 § 4 oraz art. 145

§ 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a., które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, przejawiające się w

przyjęciu, że skarżący został dwukrotnie ukarany za jeden czyn polegający na

przejeździe odcinkiem płatnym drogi ekspresowej S7. Tymczasem skarżący

wykonywał dwa przejazdy tą drogą w dniu 23 lipca 2011 r: jeden o godzinie 8:55,

drugi - o godzinie 10:54, tj. w przeciwnym kierunku. Okoliczność tą potwierdził sam

skarżący.

Organ administracji zarzucił także naruszenie prawa materialnego, tj.: - art. 13

h ustawy o drogach publicznych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie; -

art. 13 h ust. 1, art. 13 k ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach (...) poprzez ich

niezastosowanie; - art. 13 ust. 1 pkt 3, art. 13 h ust 1, art. 13 k ust. 1 pkt 1 ustawy o

drogach publicznych w zw. z § 3 ust. 2 i § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra

Infrastruktury z 23 czerwca 2011 r w sprawie trybu (...) poprzez błędną wykładnię.

Zdaniem organu administracji, Sąd I instancji wadliwie przyjął, że karze

podlega "jeden przejazd danym odcinkiem drogi" w sytuacji, kiedy ustawa nie

zawiera definicji "jednego przejazdu", zaś karze określonej w art. 13k ust. 1 pkt 1

ustawy o drogach publicznych podlega każdorazowe zdarzenie polegające na

przejeździe po drodze krajowej lub jej odcinku określonych w przepisach

rozporządzenia Rady Ministrów z 2 marca 2011 r (Dz. U. Nr 80, poz. 433 ze zm.).

Organ zwrócił uwagę, że norma prawna wyrażona w art. 13h ust. 1 ustawy o drogach

publicznych traktuje wyłącznie o partnerstwie publiczno-prywatnym przy pobieraniu

niektórych opłat ustanowionych w drodze tej ustawy: norma ta zatem nie mogła

dotyczyć stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy, zatem organ nie mógł naruszyć

tego przepisu.

W uzupełnieniu skargi kasacyjnej skarżący powołał się na koncepcję

przyjmowaną przez Sądy w jego sprawach, że zobowiązanie do uiszczenia opłaty

elektronicznej w związku z poruszaniem się po drogach krajowych powstało w chwili

przekroczenia pierwszej bramownicy danego dnia na danym odcinku. Sąd przyjął,

tak jak organy, że w niniejszej sprawie pierwszy przejazd nastąpił o godz. 8:55.

Skarżący natomiast przedłożył decyzję, którą uzyskał dopiero po wniesieniu skargi

kasacyjnej, z której wynika, że pierwszy przejazd nastąpił o 8:40. Oznacza to, że

organy administracji nie są w stanie wykazać wiarygodnie naruszeń.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna skarżącego zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie

zarzuty w niej zawarte są zasadne, zaś skarga kasacyjna organu administracji jest

nieuprawniona i podlega oddaleniu. Nie jest uzasadniony zarzut naruszenia

przepisów prawa materialnego przez błędną ich wykładnię i niewłaściwe

zastosowanie, tj. art. 2 Konstytucji RP, poprzez zastosowanie art. 13 ust. 1 pkt 3 w

zw. z art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. i nałożenie kary administracyjnej w kwocie 3000 zł na

inną osobę niż ta, która była obowiązana ustawowo do uiszczenia stosownej opłaty.

Odpowiedzialność administracyjna w postaci obowiązku ponoszenia kary za delikt

administracyjny (w tym przypadku za przejazd po drodze, za który pobiera się opłatę

elektroniczną bez uiszczenia tej opłaty) ma z reguły charakter osobisty, dotyczy tego,

kto popełnia ten delikt. Należy podkreślić, że deliktem jest przejazd po płatnej drodze

bez uiszczenia opłaty, nie zaś samo nieuiszczenie opłaty. Według tej reguły

ustawodawca nakłada obowiązek ponoszenia kary na kierującego pojazdem (art. 13k

ust. 1 i ust. 2 ustawy) i tej regulacji nie można uznać za sprzeczną z art. 2 Konstytucji

RP. Zasadne są natomiast zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez

niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności dotyczących przejazdu, za który

została wymierzona kara pieniężna, w szczególności w kontekście podnoszonego

przez skarżącego faktu wykonywania innych jeszcze przejazdów w tym samym dniu

po tej samej drodze i przez tego samego kierowcę.

Należy zauważyć, że Trybunał Konstytucyjny w postanowieniu z dnia 10

września 2014 r., sygn. P 36/13 umarzającym postępowanie wszczęte pytaniem

prawnym, czy art. 13 k ust. 1 ustawy o drogach publicznych jest zgodny z art. 2

Konstytucji RP, przychylił się do poglądu wyrażonego w wyroku WSA w Warszawie z

dnia 20 marca 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 2701/12, że prokonstytucyjna wykładnia

tego przepisu nie dopuszcza możliwości kumulacji kar pieniężnych za jeden czyn

polegający na przejeździe danym odcinkiem drogi krajowej bez uiszczenia opłaty

elektronicznej w zależności od liczby tzw. bramownic znajdujących się na tym

odcinku, które zarejestrowały brak opłaty.

Takie stanowisko zajął również NSA m.in. w wyroku z dnia 27 listopada 2014

r., sygn. akt II GSK 1588/13. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym

w tej sprawie jest również zdania, że przez przejazd w rozumieniu art. 13 ust. 1 u.d.p.

nie można rozumieć przejazdu pod jedną tzw. bramownicą rejestrującą. Liczba

przejazdów bez uiszczenia opłaty nie może być więc określana liczbą rejestracji

przejazdu przez kolejne bramownice. Za przejazd dla potrzeb stosowania art. 13k

ust. 1 u.d.p. należy traktować jedno działanie tego samego kierującego, polegające

na poruszaniu się określonym pojazdem po drodze płatnej, integralne pod względem

czasu i miejsca (wykonywane nieprzerwanie, na tej samej drodze płatnej).

Organ nakładający karę pieniężną określił sporne przejazdy wskazując jedynie

odcinek drogi płatnej, bramownicę, która zarejestrowała przejazd i czas tej rejestracji.

Nie ustalił natomiast tych wszystkich okoliczności faktycznych, które są niezbędne do

skontrolowania przez sąd prawidłowości zastosowania art. 13k ust. 1 u.d.p.

rozumianego w sposób wyżej przedstawiony przez NSA. Nie wyjaśnił więc przede

wszystkim skąd i dokąd przemieszczał się kierujący pojazdem i czy przejazd na tym

odcinku można uznać za jeden bądź kilka przejazdów w wymiarze czasowym. W

zaskarżonym wyroku Sąd I instancji tych uchybień organu nie dostrzegł i w

konsekwencji nie zakwestionował zastosowania przez organ art. 13k ust. 1 u.d.p.

W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd zwrócił wprawdzie uwagę, że

incydent, będący podstawą ukarania w rozpoznawanej sprawie, był jednym z

kilkudziesięciu (53) naruszeń przepisów dotyczących opłat elektronicznych

popełnionych przez skarżącego, a następnie stwierdził, że incydent ten dotyczył

przejazdu pod pierwszą bramownicą, jednak zarówno z akt administracyjnych, jak i z

uzasadnienia wyroku nie wynika, w jaki sposób Sąd I instancji doszedł do tych

wniosków. Dlatego zarzuty naruszenia przez ten Sąd art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c)

p.p.s.a. są uzasadnione.

Odnosząc się do skargi kasacyjnej organu administracji NSA zauważa, że:

Zarzut naruszenia art. 13 h ust. 1 nie może skutkować uchyleniem

zakwestionowanego wyroku, ponieważ powołanie się przez Sąd I instancji na ten

przepis ma znamiona oczywistej pomyłki. Wskazuje na to powoływana systematyka

przepisu (odmienna od tej, którą ma art. 13h), jak też wzmiankowana treść, niespójna z art. 13 h. Zdaje się zauważać to także wnoszący skargę kasacyjną organ

administracji, jeśli, w kolejnym zarzucie (nr 3) kwestionuje naruszenie prawa

materialnego, tj. art. 13 ha ust. 1, art. 13 k ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych.

NSA traktuje błąd w powołaniu prawa materialnego jako zjawisko naganne, które

jednakże nie może skutkować uchyleniem wyroku, jeśli, co do zasady, wyrok

odpowiada prawu. Błąd ten należy rozpatrywać w kategoriach "literówki" czy

oczywistej omyłki.

Wbrew poglądom wnoszącego skargę kasacyjną organu, w sprawie został

zastosowany art. 13 ha ust. 1 oraz art. 13 k ust. 1 pkt 1. Wynika to z treści

uzasadnienia wyroku Sądu I instancji, gdzie Sąd dokonał wykładni zwrotu "przejazdu

po drogach krajowych", którym ustawodawca posługiwał się w art. 13ha ust. 1 i art.

13 k ust. 1. Zarzut naruszenia art. 13 h ust. 1 oraz art. 13 k ust. 1 pkt 1 oraz art. 13

ust. 1 pkt 3 i § 3 ust. 2 , § 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 23 czerwca 2011

r poprzez błąd w rozumieniu tych przepisów jest nietrafny. W szczególności,

ustawodawca w sposób jednoznaczny, wymierzając karę pieniężną za przejazd po

drodze krajowej kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13

ust. 1 pkt 3, za który pobiera się opłatę elektroniczną bez uiszczenia tej opłaty,

odwołuje się wyłącznie "do przejazdu po drodze krajowej, za który pobiera się opłatę

elektroniczną". Oznacza to, że ustawodawca, tak jak trafnie wskazują to Sądy, w tym

Sąd I instancji w zakwestionowanym wyroku, nie odwołuje się, jako do samodzielnej

podstawy wymiaru kary, do każdorazowego przejazdu przez odcinek drogi, za który

pobiera się opłatę. Niezrozumiałe przy tym są wywody organu ze skargi kasacyjnej

(s. 3 i n.), czemu, wobec użycia przez ustawodawcę jednoznacznej formy

gramatycznej "za przejazd po drodze krajowej" przydawać temu zwrotowi inne

znaczenie, niż powszechnie przyjęte. W ocenie NSA, nie jest konieczne

doprecyzowanie jednoznacznej treści przepisu przez dodanie postulowanego przez

autora skargi kasacyjnej liczebnika "jednego przejazdu". Nie jest trafny zarzut

naruszenia art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a. wskutek nieuwzględnienia

przez Sąd I instancji, że z okoliczności sprawy wynika, że skarżący dokonał dwóch

różnych naruszeń: pierwszy przejazd 23/07/2011 r o godz. 8:55 ( w jedną stronę),

drugi przejazd o 10:54 (z powrotem). Bez znaczenia jest proponowane przez organ

administracji rozróżnienie na przejazd "tam" oraz przejazd "z powrotem", jako

przesłanki do podwójnego ukarania, skoro oba przejazdy odbywały się po drodze

krajowej w ciągu jednej doby. Ubocznie tylko NSA wskazuje, że zarzut naruszenia

art. 141 § 4 p.p.s.a powinien dotyczyć, przede wszystkim, błędów w budowie

uzasadnienia, co nie zostało przez organ administracji wykazane.

Mając to wszystko na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie

art. 184 i art. 185 § 1 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną

Głównego Inspektora Transportu Drogowego, uchylił pkt 2 zaskarżonego wyroku i w

tej części przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi

Administracyjnemu w W. O kosztach Sąd orzekł stosownie do art. 203 pkt 1

p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia

Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności

adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy

prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461).