Postanowienie NSA, sygn. akt II OZ 1231/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6016 Ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 61 § 3
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Zofia Flasińska po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 14 września 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 191/18 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. L. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w G. z dnia [...] stycznia 2018 r., znak: [...] w przedmiocie zakazu użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego w związku ze stwierdzeniem rażącego naruszenia przepisów przeciwpożarowych postanawia: oddalić zażalenie


UZASADNIENIE

Postanowieniem z 14 września 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 191/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpoznaniu wniosku K. L., odmówił wstrzymania wykonania decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w G. z dnia [...] stycznia 2018 r. w przedmiocie zakazu użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego w związku ze stwierdzeniem rażącego naruszenia przepisów przeciwpożarowych.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w W. z dnia [...] października 2017 r., podlegającą natychmiastowemu wykonaniu, zakazującą skarżącej użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego z pokojami na wynajem w R. przy ul. J. jako budynku przeznaczonego do użytku ludzi o ograniczonej zdolności poruszania, w którym przebywa 12 osób o ograniczonej zdolności poruszania się w wieku powyżej 80 lat, w tym osoby leżące, nie potrafiące poruszać się o własnych siłach, w związku ze stwierdzeniem podczas czynności kontrolno - rozpoznawczych z zakresu ochrony przeciwpożarowej rażącego naruszenia przepisów przeciwpożarowych.

Skarżąca stwierdziła, że wykonanie tej decyzji wyrządzi jej znaczną szkodę majątkową. Jak wskazała, znajduje się aktualnie w trudnej sytuacji finansowej i zaprzestanie działalności gospodarczej doprowadzi do konieczności zakończenia prowadzenia działalności, stanowiącej jedyne jej źródło utrzymania. Wykonując tę decyzję, jak podkreśliła, zmuszona ponadto będzie wyrzucić lokatorów na bruk w okresie zimowym, w którym objęci są oni ochroną dotyczącą niemożliwości eksmisji. Co więcej, każda z umów cywilnoprawnych musiałaby zostać wypowiedziana i to w terminach przewidzianych w poszczególnych umowach lub przepisach ustawowych.

W przedmiotowej sprawie, w ocenie Sądu, skarżąca nie wykazała, że spełniona została którakolwiek z przesłanek wymienionych w powołanym przepisie. Skarżąca nie wykazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji skutkować będzie wyrządzeniem znacznej szkody lub trudnymi do odwrócenia skutkami. Skarżąca źródła niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków upatruje przede wszystkim w następstwach finansowych wywołanych utratą źródła dochodu, a tym samym potencjalną możliwością zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej oraz w możliwości pozbawienia niezbędnej opieki oraz miejsca pobytu osób korzystających z jej pomocy. Możliwość utraty źródła dochodu nie wyczerpuje przesłanek zawartych w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a. Ponadto, należy mieć na uwadze, że zaskarżona decyzja dotyczy zakazu użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego jako domu dla osób starszych, w którym przebywają osoby o ograniczonej zdolności poruszania się. Skutki niewykonania takiej decyzji mogą bowiem okazać się w istocie znacznie poważniejsze niż potencjalna utrata źródła dochodu związana z jej wykonaniem. Zdrowie i życie ludzi jest zaś z całą pewnością dobrem wyższej wartości (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. akt II OZ 1131/12, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zażalenie na to postanowienie wniosła K. L., podnosząc zarzut naruszenia art. 61 § 3 p.p.s.a. przez błędne przyjęcie, że skarżąca nie wykazała, iż spełniona została którakolwiek z przesłanek z tego przepisu, podczas gdy prawidłowa ocena tych przesłanek skutkować winna przyjęciem, że wstrzymanie wykonania decyzji skutkować będzie znaczną szkodą dla skarżącej lub trudnymi do odwrócenia skutkami.

Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez wstrzymanie wykonania decyzji oraz o zwrot kosztów postępowania zażaleniowego.

W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, iż wykonanie decyzji będzie wiązało się z zaprzestaniem działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącą i znaczną szkodą majątkową dla niej. Poza tym Sąd powinien wziąć pod uwagę interes "uczestników" tego postępowania, tj. najemców pokoi w tym budynku. Przebywające tam osoby starsze zostaną pozbawione miejsca zamieszkania, szczególnie w okresie zimowym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) - dalej jako p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu, ani czynności. Od powyższej zasady są wyjątki. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. stanowi, że po przekazaniu skargi sądowi, sąd może, na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, za wyjątkiem wskazanym w tym przepisie. Pojęcie wyrządzenia znacznej szkody należy rozumieć w taki sposób, że chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie miałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdy zachodzi niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Trudne do odwrócenia skutki to z kolei takie prawne lub faktyczne skutki, które – raz zaistniałe – powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.

Żądając wstrzymania wykonania decyzji, strona ma obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Na stronie skarżącej spoczywa zatem obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. W tej sprawie prawdopodobne jest, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje szkodę majątkową dla skarżącej związaną z utratą źródła dochodu, skarżąca nie przedstawiła jednak żadnych dokumentów wykazujących, że wykonanie decyzji faktycznie spowoduje dla niej znaczną szkodę.

Bardziej istotnym argumentem przemawiającym za odmową wstrzymania wykonania przedmiotowej decyzji jest jednak to, że decyzja ta wydana została w postępowaniu z zakresu ochrony przeciwpożarowej i dotyczy zakazu użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego jako domu dla osób starszych, w którym przebywają osoby o ograniczonej zdolności poruszania się. W decyzji tej organ wskazał m.in. że w budynku tym nie zapewniono odpowiednich warunków ewakuacji ludzi w razie pożaru, wymieniając szczegółowo uchybienia w tym zakresie. Jak wskazała sama skarżąca w zażaleniu, rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, Sąd powinien uwzględnić również interes osób, które wprawdzie nie są formalnie uczestnikami tego postępowania, lecz których zaskarżone postanowienie pośrednio też dotyczy, czyli osób starszych stale przebywających w tym budynku. Ewentualne występowanie w budynku nieprawidłowości w zakresie ochrony przeciwpożarowej, dające podstawy do uznania obiektu za zagrażający życiu ludzi, prowadzi do wniosku, iż skutki niewykonania zaskarżonej decyzji mogą być znacznie poważniejsze dla życia i zdrowia ludzi niż potencjalna szkoda majątkowa dla skarżącej związana z jej wykonaniem. Zdrowie i życie osób starszych przebywających stale w tym budynku, które mają ograniczoną zdolność poruszania się lub tej zdolności w ogóle nie mają jest dobrem wyższej wartości niż interes majątkowy skarżącej, nawet jeżeli wykonanie zaskarżonej decyzji wiązałoby się z koniecznością przeniesienia tych osób w inne miejsce.

W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.