Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 417/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-02-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: par. 4 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2007 nr 46 poz 309
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością  uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności
article: art. 336
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
article: art. 3 ust. 1 pkt 3, art. 3 ust. 2 pkt 3
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity
article: art. 10
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2000 nr 204 poz 1 pkt 4-6 preambuły; art. 2 tiret 3
law: Rozporządzenie (WE) NR 1760/2000 Parlamentu Europejskiego i Rady z 17 lipca 2000 r. ustanawiające system identyfikacji i rejestracji bydła i  dotyczące etykietowania wołowiny i produktów z wołowiny oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 820/97.
article: art. 2 ust. 1 pkt 11 lit. a)
journal: Dz.U. 2004 nr 91 poz 872
law: Ustawa z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba Sędziowie Jan Bała (spr.) NSA Cezary Pryca Protokolant Magdalena Sagan po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2010 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia 20 lutego 2009 r. sygn. akt II SA/Łd 902/08 w sprawie ze skargi Ł. N. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności zwierzęcej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 20 lutego 2009 r., sygn. akt II SA/Łd 902/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł., po rozpoznaniu sprawy ze skargi Ł. N. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2008 r., nr [...], znak: [...] w przedmiocie przyznania płatności do gruntów rolnych, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...] w części rozstrzygającej o odmowie przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, w pozostałej natomiast części skargę oddalił.

Sąd orzekał w następującym stanie sprawy. W dniu 8 maja 2007 r. Ł. N. złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych na 2007 r. w postaci jednolitej płatności obszarowej (JPO), płatności uzupełniającej do powierzchni grup upraw podstawowych (UPO) oraz płatności uzupełniającej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (dalej jako: płatność zwierzęca lub PZ).

Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. przyznał skarżącemu jednolitą płatność obszarową (JPO) oraz płatność uzupełniającą (UPO) oraz odmówił przyznania płatności uzupełniającej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (PZ).

Decyzją z dnia [...] września 2008 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że podstawą przyznania płatności w niniejszej sprawie były przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jednolity: Dz.U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051), w brzmieniu sprzed dnia 15 marca 2008 r. W odniesieniu do spornej płatności organ II instancji wyjaśnił, że szczegółowe warunki przyznania płatności zwierzęcej zostały zawarte w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz.U. Nr 46, poz. 309 ze zm., dalej: rozporządzenie z dnia 13 marca 2007 r.). Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo ustalił, że Ł. N. w okresie referencyjnym nie był posiadaczem zwierząt wpisanych lub zgłoszonych do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych. Organ II instancji wyjaśnił, że pierwsze zwierzęta zostały zgłoszone przez skarżącego do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych w dniu 3 października 2006 r., po okresie referencyjnym, który kończył się z dniem 31 marca 2006 r. Organ odwoławczy zwrócił również uwagę na treść oświadczenia Ł. N. z dnia 26 listopada 2007 r., w którym skarżący stwierdził, że w okresie referencyjnym nie posiadał zarejestrowanych zwierząt w gospodarstwie.

W skardze Ł. N. wniósł o uchylenie lub zmianę decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] września 2008 r., wydanie orzeczenia zobowiązującego Biuro Powiatowe Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji w W. do przyznania płatności do gruntów rolnych na 2007 r., rozważenie możliwości dokonania analogicznej płatności wstecz, tj. za 2005 i 2006 rok oraz uznanie wiarygodności złożonych wyjaśnień.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. stwierdził, że skarga jest częściowo zasadna i uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą w części rozstrzygającej o odmowie przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że organ odwoławczy dokonał niewłaściwej interpretacji § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 13 marca 2007 r. Zgodnie z powołanym przepisem płatność zwierzęca przysługuje w danym roku kalendarzowym, jeżeli rolnik w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r. był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały przez tego rolnika zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych. Sąd I instancji stwierdził, że "posiadaczem" w świetle § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 13 marca 2007 r. jest przede wszystkim osoba faktycznie sprawująca w okresie referencyjnym władztwo nad zwierzętami, a nie osoba ujawniona w rejestrze zwierząt oznakowanych jako posiadacz zwierząt. Natomiast przesłanka wpisania zwierząt do rejestru jest spełniona, gdy zwierzęta figurowały w rejestrze w okresie referencyjnym. Nie jest konieczne, aby tego wpisu dokonał wnioskodawca. W ocenie Sądu I instancji, zgodnie z § 4 rozporządzenia z dnia 13 marca 2007 r. wymóg wpisania zwierząt jest spełniony, gdy figurowały one w rejestrze w okresie referencyjnym, niezależnie od tego, czy wskazany był właściciel gospodarstwa, czy jego poprzednik.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał również na treść art. 21 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i zauważył, że nie wprowadza on wymogu, aby to przejmujący gospodarstwo był ujawniony w rejestrze zwierząt oznakowanych.

Sąd I instancji stwierdził, że dokonana przez organ odwoławczy błędna wykładnia

§ 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 13 marca 2007 r. skutkowała niewłaściwym ustaleniem stanu faktycznego, co z kolei stanowiło naruszenie art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1081 ze zm.: dalej: k.p.a.) oraz art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Sąd wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy powinny przeprowadzić postępowanie dowodowe w celu ustalenia czy wnioskodawca w okresie referencyjnym był posiadaczem zwierząt oraz czy zwierzęta te w tym okresie były wpisane do rejestru zwierząt oznakowanych, oraz rozważyć, czy nie znajdzie zastosowania przepis art. 4 ustawy z dnia 29 lutego 2008 r. o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz ustawy o opłacie (Dz.U. Nr 44, poz. 262), w związku z tym, że postępowanie zostało zakończone wydaniem decyzji ostatecznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że w pozostałej części decyzje organów administracji są korzystne dla skarżącego i w tym zakresie skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowanie przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, dalej: p.p.s.a.). Sąd uznał również, że oddaleniu podlega żądanie przyznania płatności za lata wcześniejsze z uwagi na to, że brak jest podstaw prawnych, które umożliwiałyby przyznanie tej płatności za lata ubiegłe.

Od powyższego wyroku Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. wniósł skargę kasacyjną, zaskarżając to orzeczenie w całości i wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi Ł. N. na decyzję z dnia [...] września 2008 r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Ł. oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Powyższemu wyrokowi zarzucono naruszenie:

1) prawa materialnego, a mianowicie § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 13 marca 2007 r. w zw. z art. 8 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (Dz.U. Nr 91, poz. 872 ze zm.) poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że warunkiem przyznania płatności zwierzęcej nie było zarejestrowanie stada i przypisanie go imiennie do danego właściciela, w sytuacji gdy treść przepisu oraz jego wykładnia dokonana w oparciu o dyrektywy wykładni celowościowej prowadzi do odczytania brzmienia tego przepisu normy prawnej dotyczącej warunku przyznania płatności zgodnej ze stanowiskiem organu, a mianowicie, że płatność przysługuje rolnikowi, który w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r. był posiadaczem bydła, owiec, lub kóz, lub koni, które w tym okresie były wpisane (uprzednio, przed okresem referencyjnym) na podstawie zgłoszenia dokonanego przez tego rolnika lub zostały one przez tego rolnika zgłoszone (w formie papierowej, poprzez wniesienie formularza zgłoszenia w okresie referencyjnym) do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt;

2) prawa materialnego, a mianowicie art. 4 ustawy z dnia 29 lutego 2008 r. o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz ustawy o opłacie skarbowej (Dz.U. Nr 44, poz. 262) i art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz.U. Nr 35, poz. 217 i Nr 99, poz. 666) w brzmieniu obowiązującym do dnia 14 marca 2008 r. poprzez ich błędne niezastosowanie i art. 21 ust. 1 tej ustawy w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 marca 2008 r. poprzez jego błędne zastosowanie, a nadto naruszenie ww. przepisów prawa materialnego poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że dotyczą one przekazania gruntów w okresie referencyjnym, w sytuacji gdy treść przepisu art. 21 ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej w brzmieniu obowiązującym do dnia 14 marca 2008 r. wyraźnie wskazuje, iż w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego, w rozumieniu art. 74 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 796/2004, jednolita płatność obszarowa lub płatność uzupełniająca, o które ubiega się przekazujący, są przyznawane przejmującemu, jeżeli przekazanie zostało dokonane nie później niż do dnia wydania decyzji w sprawie przyznania płatności i na wniosek przejmującego złożony do dnia wydania decyzji w sprawie przyznania płatności. Dotyczy to więc sytuacji, gdy wniosek o przyznanie "płatności zwierzęcej" na dany rok złożył przekazujący, a przeniesienie posiadania nastąpiło do dnia wydania decyzji;

3) przepisów postępowania, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 135, art. 133 p.p.s.a. w związku z art. 9, art. 10, art. 7 i art. 77 § 1, art. 75, art. 107 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz.U. Nr 35, poz. 217 i Nr 99, poz. 666) w stopniu, który miał istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez błędne uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR ze względu na błędne przyjęcie przez Sąd, że organ administracji naruszył art. 7, art. 10, art. 77, art. 75, art. 107 k.p.a. oraz poprzez przyjęcie, że postępowanie organu wymaga uzupełnienia o ustalenia czy skarżący rolnik był posiadaczem zwierząt i podjęcie w tym zakresie z urzędu czynności dowodowych, oraz jednoczesne zignorowanie przez Sąd faktu, iż z dowodów, którym dysponował organ na dzień wydania decyzji wynika, iż Ł. N. nie był w okresie referencyjnym posiadaczem zwierząt a posiadaczem tych zwierząt był C. N. Na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz.U. Nr 35, poz. 217 i Nr 99, poz. 666) przepisy k.p.a. stosuje się tylko wtedy, gdy przepisy ustawy nie stanowią inaczej, a zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 3 tej ustawy organ udziela stronie niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania tylko na żądanie strony, a żądanie takie nie zostało zgłoszone. Ponadto na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 4 tej ustawy zapewnia się stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, a w przedmiotowej sprawie takie żądanie strony nie zostało zgłoszone;

4) przepisów postępowania, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 133 p.p.s.a. w zw. z art. 75 k.p.a. i art. 3 ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz.U. Nr 35, poz. 217 i Nr 99, poz. 666) w stopniu, który miał istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez dokonanie przez Sąd ustaleń i powołanie się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku na dokumenty, które nie zostały złożone do akt sprawy, a mianowicie poprzez odwołanie się do rzekomo przedłożonego przez skarżącego Ł. N. aktu notarialnego, który nie został złożony, czy też poprzez zarzut nierozważenia przez organ administracji wniosku o przesłuchanie świadka, w sytuacji gdy wniosek ten został złożony po wydaniu ostatecznej decyzji przez organ II instancji.

Ł. N. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zarzuty skargi kasacyjnej jakkolwiek zostały oparte na różnych podstawach, o których mowa w art. 174 p.p.s.a., w istocie wiążą się z wykładnią i stosowaniem § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzaju roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz. U. Nr 46, poz. 309).

Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku nie podzielił stanowiska organu, iż w świetle powyższego przepisu warunkiem uzyskania płatności zwierzęcej jest wpisanie przez wnioskodawcę lub zgłoszenie przez niego do rejestru posiadanych zwierząt.

Zdaniem Sądu I instancji przyznanie tych płatności uzależnione jest od posiadania zwierząt oraz ich zarejestrowania w rejestrze zwierząt. W przepisie tym nie ma bowiem wymogu, aby uprawnionym do otrzymania płatności był tylko ten posiadacz zarejestrowanych zwierząt, który zgłosił te zwierzęta do rejestru zwierząt gospodarskich.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd Sądu I instancji.

Stosownie do § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 13 marca 2007 r. przyznanie płatności zwierzęcej jest uzależnione od tego czy w okresie referencyjnym, tj. od 1 kwietnia 2005 r. do 31 marca 2006 r., rolnik był posiadaczem określonych zwierząt gospodarskich oraz czy posiadane zwierzęta zostały wpisane lub zgłoszone przez tego rolnika do właściwego rejestru zwierząt gospodarskich. W celu przyznania płatności zwierzęcej badane są zatem dwa wskazane wyżej elementy.

Kwestię posiadania regulują przepisy art. 336–352, zawarte w tytule IV ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm., powoływanej dalej jako k.c.). Z art. 336 tej ustawy wynika, że posiadanie jest określonym rodzajem władztwa nad rzeczą. Na posiadanie składają się dwa elementy: element fizyczny (corpus) oraz element psychiczny (animus). Corpus oznacza, że pewna osoba znajduje się w sytuacji, która daje jej możliwość władania rzeczą w taki sposób, jak mogą to czynić osoby, którym przysługuje do rzeczy określone prawo, przy czym nie jest konieczne efektywne wykonywanie tego władztwa. Animus natomiast oznacza wolę wykonywania względem rzeczy określonego prawa dla siebie. Wola ta wobec otoczenia wyraża się w takim postępowaniu posiadacza, które wskazuje na to, że uważa się on za osobę, której przysługuje do rzeczy określone prawo (tak K. A. Dadańska, T. A. Filipiak w: A. Kidyba (red.), K. A. Dadańska, T. A. Filipiak, Kodeks cywilny. Komentarz. Tom II. Własność i inne prawa rzeczowe, LEX, 2009 oraz powołana tam literatura). Na fizyczne władztwo nad rzeczą jako jeden z zasadniczych elementów posiadania wskazuje także E. Gniewek w komentarzu do art. 336 k.c. (E. Gniewek, Kodeks cywilny. Księga druga. Własność i inne prawa rzeczowe. Komentarz, Zakamycze 2001 r.). Próbę doprecyzowania pojęcia "posiadanie" podejmowano również w orzecznictwie. W wyroku NSA z dnia 16 grudnia 1998 r., sygn. akt I SA 339/98, LEX nr 44548 podkreślono, że czynnik faktycznego władztwa polega na odpowiednim fizycznym opanowaniu rzeczy. Władztwo faktyczne musi być stanem trwałym, co oznacza, że związek posiadacza z rzeczą nie może wyrażać się w jednorazowym lub nawet sporadycznym zawładnięciu rzeczą, lecz w możności korzystania z niej przez czas nieokreślony.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 11 lit. a) ustawy o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt posiadaczem zwierzęcia, w odniesieniu do bydła, jest podmiot, o którym mowa w art. 2 tiret trzecie rozporządzenia (WE) nr 1760/2000 z dnia 17 lipca 2000 r. ustanawiającego system identyfikacji i rejestracji bydła i dotyczące etykietowania wołowiny i produktów z wołowiny oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 820/97 (Dz.Urz.WE Nr L 204, z dnia 11 sierpnia 2000 r., s. 1). Przepis ten zawiera definicję "dozorcy", przyjmując, że jest nim osoba fizyczna lub prawna odpowiedzialna za zwierzęta, na stałe lub tymczasowo, w tym także w czasie transportu oraz na rynku. W świetle przedstawionego wyżej cywilistycznego ujęcia posiadania w zestawieniu z definicją zawartą w art. 2 ust. 1 pkt 11 lit. a) ustawy o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt posiadaczem jest zatem przede wszystkim osoba faktycznie sprawująca w okresie referencyjnym władztwo nad zwierzętami.

Drugą przesłanką wynikającą z § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 13 marca 2007 r. jest wymóg wpisania lub zgłoszenia bydła w okresie od 1 kwietnia 2005 r. do 31 marca 2006 r. do właściwego rejestru zwierząt gospodarskich. Analizując wskazany przepis należy rozróżnić dwie sytuacje: po pierwsze, kiedy rolnik posiada zwierzęta już wpisane do rejestru, po drugie, kiedy rolnik posiada zwierzęta, które nie zostały jeszcze przez poprzedniego posiadacza do takiego rejestru zgłoszone. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, przyjęte w zaskarżonym wyroku, że brak jest podstaw do różnicowania sytuacji posiadaczy zwierząt wpisanych do rejestru w zależności od tego czy zgłoszenia dokonali osobiście, czy też zwierzęta zostały wpisane przez ich poprzedniego posiadacza. Warunkiem koniecznym przyznania płatności, przewidzianym w powołanym wyżej przepisie, jest ujawnienie zwierząt w rejestrze w okresie referencyjnym, natomiast sama czynność zgłoszenia do rejestru może być dokonana zarówno przez poprzedniego posiadacza – przed okresem referencyjnym, jak i w czasie jego trwania – przez posiadacza wnioskującego o płatności. Przepis § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 13 marca 2007 r. nie uzależnia przyznania płatności od wpisania zwierząt przez osobę, która jest ich faktycznym posiadaczem w okresie referencyjnym od 1 kwietnia 2005 r. do 31 marca 2006 r., jak również nie przewiduje wymogu, aby posiadacz wnioskujący o płatności zwierzęce był ujawniony w rejestrze. Za takim rozumieniem omawianej przesłanki przemawia również wykładnia celowościowa. Z preambuły powołanego wyżej rozporządzenia (WE) nr 1760/2000 wynika bowiem, że wprowadzenie skutecznego systemu identyfikacji i rejestracji bydła ma na celu utrzymanie i umocnienie zaufania konsumentów do bezpieczeństwa mięsa wołowego poprzez poprawę przejrzystości warunków produkcji produktów mięsnych i ich dystrybucji na rynku, "w szczególności, jeżeli chodzi o przejrzystość ciągu informacji, identyfikujących pochodzenie mięsa (...)" (pkt 4 i 5 preambuły). Wprowadzenie systemu identyfikacji, rejestracji i znakowania zwierząt ma zatem służyć przede wszystkim ochronie zdrowia ludzi i zwierząt (pkt 6 preambuły). Słusznie zatem Sąd I instancji wskazał, że warunkiem ustawowym jest jedynie sam wpis stada we właściwym rejestrze, ponieważ ze względu na zapewnienie bezpieczeństwa żywności pochodzenia zwierzęcego konieczne jest monitorowanie przemieszczania zwierząt, rejestrowanie ich miejsca pobytu i ilości.

Za niezrozumiały należy uznać zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji art. 21 § 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, skoro Sąd poza przytoczeniem treści tego przepisu wypowiedział jedynie pogląd, iż z przepisu tego nie wynika, aby przejmujący gospodarstwo rolne był ujawniony w rejestrze dotyczącym zwierząt oznakowanych. Kastor zaś nie wskazał, aby ten ostatni pogląd pozostawał w sprzeczności z treścią powyższego przepisu.

Z kolei jeżeli chodzi o zarzut dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji art. 4 ustawy z dnia 29 lutego 2008 r. o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 44, poz. 262), to stwierdzić należy, iż Sąd tego przepisu w sprawie nie zastosował, a jedynie zauważył, iż z uwagi na to, że postępowanie zostało zakończone wydaniem decyzji ostatecznej organ powinien rozważyć, czy przy ponownym rozpoznaniu sprawy nie znajdzie zastosowania art. 4 tej ostatniej ustawy.

Zalecenie Sądu I instancji dotyczące rozważenia tej kwestii przez organ nie oznacza, iż organ powinien omawiany przepis zastosować. Wystarczy, że poda z jakich przyczyn omawiany przepis nie może mieć w sprawie zastosowania.

Odnośnie zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania, to stwierdzić należy, iż Sąd I instancji trafnie zauważył, że organ odwoławczy na skutek wadliwej interpretacji § 4 ust. 1 pkt 1 omawianego rozporządzenia przyjął, iż skoro skarżący nie figurował w rejestrze jako właściciel zwierząt, to nie był również ich posiadaczem. Stąd zalecił, aby organ w toku ponownego rozpoznania sprawy ocenił całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego i ustalił czy skarżący był lub nie posiadaczem zwierząt. Te zalecenia Sądu I instancji są zatem zgodne z art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w myśl którego organ administracji państwowej obowiązany jest w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Ponadto w świetle art. 3 ust. 1 pkt 3 tej ustawy z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.

Inaczej zaś stanowi art. 3 ust. 2 pkt 3 tej ustawy, zgodnie z którym organ administracji publicznej udziela stronom, na ich żądanie niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania.

Skoro zaś skarżący nie zgłaszał takiego żądania, to należy podzielić pogląd kasatora, iż Sąd I instancji wadliwie uznał, że w zakresie uregulowanym w tym przepisie organ naruszył art. 10 k.p.a., przez pozbawienie go prawa do czynnego udziału w postępowaniu.

Uchybienie Sądu w tym zakresie nie miało jednak wpływu na wynik sprawy (art. 145 § 1 lit. c/ p.p.s.a.), gdyż – jak to już wcześniej podano – organ nie dokonał żadnych ustaleń na okoliczność posiadania przez skarżącego zwierząt, co uprawniałoby go do przyznania dochodzonej przez niego płatności zwierzęcej.

Z przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku na mocy art. 184 p.p.s.a.