Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 211/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-02-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 183 par 1, art 183 par 2, art 141 par 4, art 174 pkt 2, art 145 par 1 pkt 1 lit b
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art 145 par 1 pkt 4, rt 79, art 6 i 7, art 10
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 47 ust 2 w zwiazku z art 10 ust 1, art 6 ust 1, art 9b ust 1 i2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Adamiak Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędzia del. NSA Jerzy Dudek (spr.) Protokolant Kamil Strzępek po rozpoznaniu w dniu 02 lutego 2010r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] "[...]" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Szczecinie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 listopada 2008 r., sygn. akt II SA/Sz 630/08 w sprawie ze skargi [...] "[...]" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Szczecinie na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie zameldowania oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 19 listopada 2008 r., II SA/Sz 630/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę "[...]" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...] w przedmiocie zameldowania S. P. w lokalu położonym przy ul. [...] w Szczecinie.

Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy:

Prezydent Miasta Szczecin, decyzją z dnia [...] maja 2008 r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 47 ust. 2 w związku z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139 poz. 993 ze zm.), orzekł o zameldowaniu S. P. na jej wniosek na pobyt stały w lokalu przy ul. [...] w Szczecinie

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji stwierdził, że w toku postępowania administracyjnego ustalono bezspornie, iż S. P. mieszka w lokalu przy ul. [...] w Szczecinie od kilku lat. W przedmiotowym lokalu znajdują się jej rzeczy osobiste, tu lokalizuje swoje centrum życiowe i prowadzi gospodarstwo domowe. Ustaleń tych dokonano w oparciu o przeprowadzony dowód z przesłuchania strony - S. P., świadka J. M. oraz na podstawie protokołu z kontroli dyscypliny meldunkowej przeprowadzonej w dniu 1 kwietnia 2008 r. w lokalu przy ul. [...] w Szczecinie.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r., Nr [...], wydaną na skutek odwołania wniesionego przez "[...]" Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Szczecinie, Wojewoda Zachodniopomorski utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ powołał się na treść art. 47 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, który w ust. 1 stanowi, że organ gminy prowadzący ewidencję ludności ma obowiązek na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania lub wymeldowania poprzez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i jej miejsca pobytu. Jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości, to o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy (art. 47 ust. 2 powołanej na wstępie ustawy). Organ odwoławczy powołał się również na treść art. 10 ust. 1, art. 6 ust. 1 i art. 9b ust. 1 i 2 cytowanej ustawy.

Z powołanych przepisów wynikało, że przesłankę uzasadniającą zameldowanie osoby w lokalu stanowi wyłącznie fakt przebywania tej osoby w lokalu, natomiast do zameldowania nie jest wymagana zgoda osoby posiadającej tytuł prawny do lokalu. Z tych względów, w ocenie organu, bez znaczenia w rozpatrywanej sprawie mają fakty i okoliczności podane w odwołaniu, dotyczące braku zgody na dokonanie czynności zameldowania w nim S. P.. Ponadto wojewoda podkreślił, że zameldowanie w lokalu jest instytucją prawa administracyjnego służącą wyłącznie celom ewidencyjnym, potwierdzającą fakt pobytu w danym lokalu.

Organ odwoławczy wskazał, iż przeanalizował akta sprawy wyłącznie pod kątem ustalenia, czy S. P. przebywa w lokalu przy ul. [...] w Szczecinie i stwierdził, że Prezydent Miasta Szczecin dokładnie przeprowadził postępowanie wyjaśniające i właściwie ustalił stan faktyczny sprawy. Z dowodów zebranych w sprawie w sposób bezsporny, zdaniem organu, wynika, że S. P. mieszka w przedmiotowym lokalu i że obecnie w miejscu tym skupiają się jej interesy życiowe.

Odnosząc się do zarzutu, iż budynek nie spełnia obecnie warunków budowlano-technicznych, które dopuszczałyby możliwość pobytu w nim ludzi, wojewoda stwierdził, że zarzut ten nie ma wpływu na ocenę zasadności zaskarżonej decyzji. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony został bowiem pogląd, że organ ewidencji ludności nie może orzekać o charakterze obiektu, w którym ma nastąpić zameldowanie i o możliwości wykorzystania jego na pobyt stały ludzi, albowiem sprawy te leżą w kompetencji innych organów administracji publicznej i są rozpatrywane w innym trybie.

Zdaniem wojewody, w rozpatrywanej sprawie bezsporne jest, iż S. P. zamieszkuje przy ul. [...] w lokalu oznaczonym numerem [...], a zatem organ gminy prawidłowo orzekł o zameldowaniu wnioskodawczyni na pobyt stały pod tym adresem. Wprawdzie organ gminy w toku postępowania - co słusznie zauważył pełnomocnik "[...]" Spółka z o.o. - nie zawiadomił stron o terminie i miejscu przeprowadzenia dowodów, jednakże uchybienie to, w ocenie organu odwoławczego, nie uzasadnia uchylenia zaskarżonej decyzji albowiem strony postępowania zostały prawidłowo zawiadomione o jego zakończeniu w sprawie i zostało im zagwarantowane prawo do wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do przeprowadzonych dowodów.

W skardze na powyższą decyzję "[...]" Spółka z o.o. z siedzibą w Szczecinie domagała się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji jako naruszającej prawo oraz zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, zarzucając rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie:

a) art. 9 ust. 2a oraz art. 47 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, tj. poprzez przyjęcie, iż jedynym warunkiem zameldowania w lokalu jest zamieszkiwanie w nim;

b) art. 9 b) ust. 1 w zw. z ust. 2 pkt. 1 cytowanej ustawy poprzez jego niezastosowanie;

Skarżąca zarzuciła również rażące naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, tj. naruszenie art. 79 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że organ odwoławczy niezasadnie uznał, iż wyłączną przesłanką uzasadniającą zameldowanie uczestniczki jest fakt jej przebywania w lokalu oraz że do zameldowania nie jest wymagana zgoda osoby posiadającej tytuł prawny do lokalu.

Skarżąca zakwestionowała ponadto dowody zgromadzone przez organ, stanowiące podstawę do zameldowania S. P. na pobyt stały, tj. jej zeznania z dnia 28 marca 2008 r., protokół z kontroli dyscypliny meldunkowej z dnia 1 kwietnia 2008 r. oraz zeznania J. M. z dnia 15 kwietnia 2008 r.

Uzasadniając naruszenie przez organ art. 9b ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, skarżąca wskazała, iż prawo do nadawania numerów lokalom wewnątrz budynku ustawodawca pozostawił właścicielowi budynku, a źródłem tego prawa jest art. 140 kodeksu cywilnego. Tymczasem w niniejszej sprawie S. P. sama nadała numer lokalowi, w którym została zameldowana. Zatem, skoro numer lokalu nie został oznaczony przez właściciela budynku, a przez samą uczestniczkę, to należy stwierdzić, że lokal nie posiada pełnego adresu w rozumieniu art. 9b ust. 2 pkt. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

Uzasadniając naruszenie przez organ art. 79 § 1 k.p.a., zgodnie z którym strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem, strona skarżąca wskazała, że uniemożliwiono jej wzięcie udziału we wskazanych w tym przepisie czynnościach dowodowych, przede wszystkim w przesłuchaniu S. P., przesłuchaniu J. M. oraz w czynnościach kontroli dyscypliny meldunkowej.

Niezależnie od powyższego skarżąca podniosła, że istotnym z punktu widzenia rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie powinien być również fakt, że budynek znajdujący się przy ul. [...] został wybudowany tylko dla przemijającego użytku i nie spełnia obecnie warunków budowlano - technicznych, które dopuszczałyby możliwość pobytu w nim ludzi. Powyższa okoliczność została potwierdzona już w roku 2003, w protokole sporządzonym przez powiatowego inspektora nadzoru budowlanego.

Wojewoda Zachodniopomorski w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ gminy art. 79 § 1 k.p.a., organ odwoławczy stwierdził, że fakt naruszenia art. 79 § 1 k.p.a. nie uzasadniał uchylenia decyzji organu pierwszej instancji w świetle dowodów zgromadzonych w sprawie oraz faktu, iż skarżąca została zawiadomiono o zakończeniu postępowania administracyjnego i miała możliwość zapoznania się z aktami spawy, a także wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz miała możliwość zgłoszenia ewentualnie dodatkowych żądań.

W uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę "[...]" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał, iż wykonanie obowiązku meldunkowego polega na zgłoszeniu wymaganych do zameldowania danych organowi ewidencji, który obligowany jest dokonać stosownej rejestracji rodzącej skutki prawne. Przy zameldowaniu, zgodnie z art. 9 ust. 2a ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, należy przedstawić potwierdzenie pobytu w danym lokalu osoby zgłaszającej pobyt stały dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu, przy czym dokumentem potwierdzającym tytuł prawny do lokalu może być m.in. umowa cywilnoprawna (w tym akt notarialny).

Czynność zameldowania ma potwierdzić istniejący stan faktyczny, tj. stały lub czasowy pobyt pod oznaczonym adresem. Określona w art. 10 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przesłanka zameldowania na pobyt stały zostaje spełniona wówczas, gdy łącznie zrealizowane są wymienione w tych przepisach dwa warunki, a mianowicie, gdy osoba przebywa - zamieszkuje w lokalu i ma zamiar stałego w nim przebywania.

Sąd powołał się na orzecznictwo sądowe, zgodnie z którym, miejsce stałego pobytu to takie miejsce, w którym osoba stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, to jest w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, posiada rzeczy codziennego użytku (meble, odzież, żywność), nadaje i przyjmuje korespondencję, przyjmuje wizyty innych osób oraz ma wolę stałego (a przynajmniej długotrwałego) koncentrowania tamże swych życiowych spraw. W razie zastrzeżeń co do zameldowania, organ rozstrzyga sprawę w trybie art. 47 ust. 2 cytowanej ustawy, o zameldowaniu wnioskodawcy lub odmowie zameldowania.

Sąd wskazał, iż odmowa zameldowania może mieć miejsce wówczas, gdy w toku postępowania administracyjnego zostanie wykazane, że osoba zgłaszająca pobyt pod konkretnym adresem faktycznie tam nie przebywa lub nigdy nie przebywała. Tymczasem postępowanie dowodowe w sposób jednoznaczny wykazało, że zarówno w dacie zameldowania, jak i w okresie wcześniejszym S. P. zamieszkiwała w lokalu przy ul. [...] w Szczecinie, a ocena dowodów w tym względzie dokonana przez organy mieści się w granicach wyznaczonych przepisem art. 80 k.p.a.

W ocenie sądu, skarżąca spółka nie kwestionowała pobytu S. P. w przedmiotowym lokalu i nie wykazała, że podjęła jakiekolwiek starania na drodze prawnej zmierzające do opuszczenia przez uczestniczkę postępowania tego lokalu. Brak zgody na pobyt S. P. w budynku przy ul. [...] w Szczecinie uzewnętrznił się wówczas, gdy powzięła informacje o toczącym się postępowaniu w sprawie zameldowania na pobyt stały. Daje to podstawę do twierdzenia, że skarżąca spółka - użytkownik wieczysty gruntu, na którym posadowiony jest budynek przy ul. [...], nie kwestionując w istocie faktu zamieszkiwania S. P. w przedmiotowym budynku, domaga się uchylenia decyzji w przedmiocie jej zameldowania na pobyt stały wyłącznie z przyczyn formalnych, akcentując swoje prawo do dokonania potwierdzenia pobytu w lokalu, w którym organ dokonał zameldowania.

W niniejszej sprawie postępowanie dowodowe wykazało, że w dacie zameldowania S. P. spełniała wymogi określone art. 10 ust 1 cytowanej ustawy, gdyż przebywała w przedmiotowym lokalu dłużej niż trzy doby.

Sąd wskazał, że uwzględniając cel, jakiemu służy obowiązek meldunkowy, ustawodawca wprowadził warunek przedstawienia potwierdzenia pobytu w lokalu jako okoliczności faktycznej. Jeżeli właściciel bądź inna osoba dysponująca prawem do lokalu nie może lub nie chce poświadczyć tej okoliczności, wówczas organ administracji, działając w oparciu o art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, przeprowadza postępowanie wyjaśniające, które ma na celu ustalenie, czy osoba wnioskująca o zameldowanie faktycznie w lokalu przebywa.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 79 § 1 k.p.a., sąd wskazał, iż skarżąca, co wynika bezspornie z akt sprawy, ze względu na brak zawiadomienia przez organ nie brała udziału w przesłuchaniu w charakterze strony S. P. oraz w przesłuchaniu w charakterze świadka J. M.. Nie brała nadto udziału w kontroli meldunkowej oraz sporządzaniu protokołu na tę okoliczność. Jednak w ocenie sądu, oprócz zarzutu braku zawiadomienia o przeprowadzanych dowodach, skarżąca nie kwestionowała poczynionych przez organ ustaleń i nie kwestionowała, że S. P. przebywa w lokalu, w którym została zameldowana. Nadto, zawiadomiona na podstawie art. 10 k.p.a. o zakończeniu postępowania dowodowego oraz pouczona o możliwości zgłaszania dodatkowych żądań w terminie 7 dni ( k. 21 akt administracyjnych), z prawa tego nie skorzystała.

W ocenie składu orzekającego, zarzut naruszenia art. 79 k.p.a. jest nieuzasadniony, albowiem w istocie nie miał wpływu na wynik sprawy.

Za bezzasadny sąd uznał również zarzut dotyczący zameldowania S. P. w budynku nie spełniającym wymogów budowlano-technicznych. Organ, rozpoznając wniosek o zameldowanie, ma obowiązek kierować się przesłankami wynikającymi z ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zaś kwestia stanu technicznego budynku należy do kompetencji organów administracji budowlanej i wykracza poza sprawy związane z ewidencją ludności i jako taka nie ma wpływu na treść decyzji dotyczącej zameldowania S. P. w budynku przy ul. [...] w Szczecinie.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła "[...]" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Szczecinie, działająca przez pełnomocnika, będącego radcą prawnym.

Żądając uchylenia w całości zaskarżonego wyroku oraz zasądzenia na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, zarzuciła:

I. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:

1) art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2001 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) poprzez brak zamieszczenia w uzasadnieniu wyroku kompletnej podstawy prawnej rozstrzygnięcia i brak wyjaśnienia wszystkich aspektów sprawy, tj. brak odniesienia się do zawartego w skardze zarzutu naruszenia art. 9b ust. 1 w związku z ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych,

2) art. 145 § 1 pkt 1) lit./b p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, tj. nieuchylenie decyzji organów obu instancji pomimo wystąpienia przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego wskazanej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (brak zawiadomienia strony o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodów – art. 79 k.p.a.),

3) art. 134 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit./b p.p.s.a. poprzez niezbadanie, pomimo istnienia uzasadnionych wątpliwości, czy organy obu instancji prawidłowo ustaliły krąg stron postępowania, przez co doprowadziły do utrzymania w mocy decyzji obarczonych wadą uzasadniającą wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.,

4) art. 145 § 1 ust. 1 lit./c p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie I nieuchylenie decyzji organów obu instancji pomimo naruszenia art. 6 i 7 k.p.a. w związku z art. 7 Konstytucji RP.

II. naruszenie przepisów prawa materialnego:

1) art. 9 ust. 2a oraz art. 47 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez ich niewłaściwe zastosowanie oraz art. 21 Konstytucji RP i art. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności poprzez ich niezastosowanie, tj. poprzez przyjęcie, iż jedynym warunkiem zameldowania w lokalu jest zamieszkiwanie w nim.

2) art. 9b ust. 1 w związku z ust. 2 pkt 1 cytowanej ustawy poprzez jego niezastosowanie, tj. zameldowanie S. P. w lokalu, którego numer nie został oznaczony przez właściciela budynku, co przesądza o tym, że lokal nie posiada pełnego adresu w rozumieniu art. 9b ust. 2 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca podniosła ponadto, iż budynek znajdujący się przy ul. [...] został wzniesiony tylko dla przemijającego użytku i nie spełnia warunków technicznych, które dopuszczałyby możliwość pobytu w nim ludzi, o czym świadczy protokół sporządzony przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie w 2003 r.

W związku z powyższym skarżąca wniosła o zwrócenie się przez sąd drugiej instancji do organu nadzoru budowlanego o udostępnienie przedmiotowego protokołu, celem przeprowadzenia dowodu z tego dokumentu w niniejszym postępowaniu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Z materiału zgromadzonego w aktach przedmiotowej sprawy nie wynika, by zachodziła którakolwiek ze wskazanych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania, w związku z czym, Naczelny Sąd Administracyjny mógł zbadać sprawę wyłącznie pod kątem naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego i procesowego.

W pierwszej kolejności sąd odniósł się do podniesionych w skardze zarzutów naruszenia prawa procesowego.

Powołany w podstawie skargi kasacyjnej przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. określa elementy składowe uzasadnienia wyroku, do których należą m. in. podstawa prawna rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w istocie nie odniósł się do podniesionego w skardze zarzutu zameldowania S. P. pod niewłaściwym adresem, jednak, w ocenie sądu odwoławczego, uchybienie to nie uzasadnia uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji.

Treść art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. uprawnia tezę, iż sądowi pierwszej instancji można skutecznie zarzucać naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. tylko wówczas, gdy to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy administracyjnej. W wyroku z dnia 11 stycznia 2006 r., (sygn. akt II GSK 332/05, niepubl.), Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, który skład orzekający w niniejszej sprawie podziela, że do sytuacji, w której wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej, należy zaliczyć tę, gdy uzasadnienie nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia.

Sytuacja taka nie zachodzi w rozpoznawanej sprawie, ponieważ sąd pierwszej instancji, powołując się na odpowiednie przepisy ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, wyjaśnił podstawę prawną rozstrzygnięcia, podzielając stanowisko organów obu instancji, iż zachodziły przesłanki zameldowania S. P. w lokalu położonym przy ul. [...] w Szczecinie.

Argumentacja przedstawiona przez sąd pierwszej instancji na uzasadnienie tego stanowiska pozwala na kontrolę kasacyjną zaskarżonego wyroku, co czyni nieusprawiedliwionym zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.

Sąd drugiej instancji nie podzielił również zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1) lit./b p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, tj. nieuchylenie decyzji organów obu instancji pomimo wystąpienia przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego wskazanej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., polegającej na braku zawiadomienia strony o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodów.

Zgodnie z art. 79 k.p.a., który stanowi jeden z aspektów wyrażonej w art. 10 k.p.a. zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem i ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu oraz zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia.

Z akt administracyjnych przedmiotowej sprawy wynika, iż skarżąca nie została zawiadomiona o terminie i miejscu przesłuchania w charakterze strony S. P. oraz przesłuchania w charakterze świadka J. M.. Nie została również zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia kontroli meldunkowej. Stanowi to niewątpliwie naruszenie dyspozycji art. 79 k.p.a., jednak, w okolicznościach niniejszej sprawy, nie na tyle istotne, by stanowiło podstawę wznowienia postępowania w oparciu o normę art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

W sytuacji postawienia zarzutu dotyczącego naruszenia zasady czynnego udziału w postępowaniu, konieczne jest bowiem ustalenie, jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć tak stwierdzone uchybienie. Dopiero wykazanie, że naruszenie przez organ administracji publicznej zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym poprzez niezawiadomienie jej o terminie i miejscu przeprowadzenia określonych dowodów uniemożliwiło stronie podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej (najczęściej w sferze postępowania dowodowego), a także wykazanie, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, daje podstawy do przyjęcia, że doszło do naruszenia art. 10 k.p.a.

Tymczasem, oprócz zarzutu braku zawiadomienia o przeprowadzanych dowodach, skarżąca nie kwestionowała poczynionych przez organy ustaleń i nie zaprzeczała, że S. P. przebywa w lokalu położonym przy ul. [...]. Ponadto, zawiadomiona o zakończeniu postępowania dowodowego oraz pouczona o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w terminie siedmiu dni (k. 21 akt administracyjnych), nie skorzystała z tego prawa.

Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 134 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit./b p.p.s.a. poprzez niezbadanie, czy organy obu instancji prawidłowo ustaliły krąg stron postępowania.

Bezsporne w niniejszej sprawie jest bowiem, że grunt, na którym posadowiony jest budynek, w którego lokalu zameldowana została S. P., znajduje się w użytkowaniu wieczystym skarżącej spółki, a to z kolei przesądza, iż skarżąca jest właścicielem przedmiotowego budynku.

Powyższy wniosek uzasadnia treść art. 235 kodeksu cywilnego, który przyznaje użytkownikowi wieczystemu prawo własności budynków i innych urządzeń wzniesionych na gruncie, przy czym budynki i inne urządzenia mogą się znajdować na tym gruncie już w chwili ustanawiania użytkowania wieczystego, bądź też mogą zostać wzniesione dopiero po jego ustanowieniu. Powołane unormowanie kodeksu cywilnego uzupełnia art. 31 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), zgodnie z którym, oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej zabudowanej następuje z równoczesną sprzedażą położonych na tej nieruchomości budynków i innych urządzeń. Prawo własności budynku jest zatem prawem związanym z użytkowaniem wieczystym gruntu, na którym budynek jest posadowiony.

Stąd, wbrew stanowisku skarżącej, w świetle obowiązującego prawa właścicielem budynku położonego przy ul. [...] nie może być Mała Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]", w konsekwencji czego nie przysługuje jej status strony niniejszego postępowania.

W ocenie sądu odwoławczego pozbawiony podstaw jest również zarzut naruszenia art. 145 § 1 ust. 1 lit./c p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i nieuchylenie decyzji organów obu instancji pomimo naruszenia art. 6 i 7 k.p.a. w związku z art. 7 Konstytucji RP, gdyż organy nie dopuściły się w niniejszej sprawie naruszenia zasady praworządności, na którą składają się wyrażone w powołanych przepisach k.p.a. zasady: legalizmu, prawdy obiektywnej oraz uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu strony.

Przede wszystkim organ zasadnie przyjął, iż w świetle przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zarówno dla osoby zgłaszającej się do zameldowania, jak też dla organu dokonującego czynności zameldowania, wystarczający jest potwierdzony miarodajnym dowodem fakt przebywania w lokalu z określonym zamiarem. Nie można natomiast, w myśl art. 9 ust. 2b powołanej ustawy, wymagać od osoby podlegającej zameldowaniu legitymowania się prawem do lokalu, w szczególności w postaci zgody właściciela nieruchomości.

Co do zasady, obowiązek meldunkowy wynika wprost z ustawy i nie wymaga konkretyzacji w drodze decyzji. Zatem w sytuacji, gdy zgłoszone dane nie budzą wątpliwości, organ meldunkowy dokonuje rejestracji w formie czynności materialno -technicznej rodzącej skutki prawne. Zameldowanie na pobyt stały bądź czasowy w określonym miejscu na podstawie decyzji administracyjnej następuje wyjątkowo, gdy, zgodnie z art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zgłoszone dane budzą wątpliwości. Takie wątpliwości występują przede wszystkim w przypadku braku przy rejestracji potwierdzenia uprawnienia do przebywania w lokalu dokonanego przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu.

Wbrew twierdzeniom skarżącego, organ pierwszej instancji, słusznie potraktował przedmiotowe potwierdzenie jako środek dowodowy i w sytuacji braku tego potwierdzenia, przeprowadził postępowanie dowodowe, a następnie wydał władcze rozstrzygniecie według reguł ogólnego postępowania administracyjnego, przesadzając, iż zachodzą materialnoprawne przesłanki zameldowania. Potwierdzenie pobytu jest bowiem jedynie stwierdzeniem faktu - a nie istnienia uprawnienia i ma charakter wyłącznie dowodowy (tak m. in. wyrok NSA z dnia 30 grudnia 2008 r., II OSK 1681/07, opublikowany w Systemie Informacji Prawnej LEX).

Prawidłowo zatem Prezydent Miasta Szczecin ocenił, że zgłoszenie pobytu stałego, nie zawierające potwierdzenia pobytu zgodnego z treścią art. 9 ust. 2a ustawy o ewidencji ludności, wypełnia przesłankę określoną w art. 47 ust. 2 ustawy, obligującą do przeprowadzenia w sprawie postępowania i rozstrzygnięcia sprawy w drodze decyzji administracyjnej.

Powyższe dowodzi, iż niezasadny jest również podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. naruszenia art. 9 ust. 2a oraz art. 47 ust. 1 i 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez ich niewłaściwe zastosowanie oraz art. 21 Konstytucji RP i art. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, gdyż zarówno organy, jak i sąd pierwszej instancji słusznie przyjęły, iż jedynym warunkiem zameldowania na pobyt stały lub czasowy jest przebywanie w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby.

W tym miejscu warto ponownie podkreślić, iż organy gminy, prowadząc ewidencję ludności, stwierdzają jedynie okoliczności faktyczne związane z pobytem poszczególnych osób w określonych miejscowościach pod oznaczonymi adresami. Celem prowadzenia ewidencji ludności jest zatem rejestrowanie faktycznego miejsca pobytu osób w określonym czasie, nie zaś rozstrzyganie o przysługujących im bądź nie prawach do poszczególnych nieruchomości. Jeżeli skarżąca twierdzi, że S. P. narusza przysługujące jej prawo do korzystania z użytkowanego wieczyście gruntu, bądź bezprawnie zajmuje lokal, w którym została zameldowana, powinien dochodzić swoich praw przed sądem cywilnym, a nie w postępowaniu administracyjnym w sprawie o zameldowanie.

Pozbawiony podstaw jest również zarzut naruszenia art. 9b ust. 1 w związku z ust. 2 pkt 1 ustawy. W myśl powołanych przepisów, zameldowanie na pobyt stały lub czasowy następuje pod oznaczonym adresem, przy czym adres określa się przez podanie w gminach, które uzyskały status miasta (dzielnicy), ulicy, numeru domu i lokalu, nazwy województwa oraz kodu pocztowego.

Ocena legalności zastosowania w niniejszej sprawie dyspozycji art. 9b ust. 2 pkt 1 wymaga dokonania wykładni celowościowej tego przepisu, przy uwzględnieniu, że dane znajdujące się w ewidencji ludności powinny odpowiadać stanowi faktycznemu. Organ nie może odmówić zameldowania na pobyt stały osobie faktycznie przebywającej w danym miejscu, gdy zarówno zamiar stałego pobytu, jak i istnienie ośrodka osobistych i majątkowych interesów danej osoby są określone na podstawie obiektywnych, w pełni stwierdzonych okoliczności.

Zdaniem sądu odwoławczego, uwzględnienie wniosku o zameldowanie uzasadnia faktyczne przebywanie danej osoby w lokalu, którego położenie możliwe jest do jednoznacznego zidentyfikowania. Wprawdzie w rozpoznawanej sprawie numer lokalu został nadany przez samą skarżącą, która nie jest właścicielem budynku położonego przy ul. [...], jednakże adres, pod którym S. P. została zameldowana, pozwala na jednoznaczne, nie budzące żadnych wątpliwości ustalenie usytuowania lokalu, w którym osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu.

Odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienia przez sąd pierwszej instancji stanu technicznego budynku, w którym S. P. została zameldowana, sąd odwoławczy podzielił stanowisko sądu pierwszej instancji, że nie jest rzeczą organu właściwego w sprawach ewidencji ludności dokonywanie oceny, czy określony obiekt budowlany nadaje się na miejsce pobytu ludzi w rozumieniu prawa budowlanego i uzależnienie od tej oceny możliwości zameldowania (tak m. in. wyrok NSA z dnia 14 marca 2008 r., II OSK 238/07, LEX nr 505248). Na potrzeby postępowania ewidencyjnego wystarczającym jest bowiem ustalenie, czy obiekt budowlany odpowiada warunkom dla pobytu ludzi ze swej istoty.

W związku z powyższym sąd drugiej instancji nie uwzględnił wniosku skarżącej o przeprowadzenie dowodu z protokołu sporządzonego przez organ nadzoru budowlanego.

W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, Naczelny Sąd Administracyjny, na zasadzie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.