Postanowienie NSA, sygn. akt I GSK 677/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-03-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 231
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 65 § 4 pkt 2 lit. b
journal: Dz.U. 1997 nr 23 poz 117
law: Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Rafał Batorowicz (spr.) Sędzia NSA Zofia Borowicz Sędzia NSA Kazimierz Brzeziński Protokolant Beata Kołosowska po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2008 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R. P. Spółki z o.o. w W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. W. z dnia 31 stycznia 2007 r. sygn. akt I SA/Go 1469/06 w sprawie ze skargi R. P. Spółki z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie


UZASADNIENIE

W dniu 13 października 2006 r., R. P. Spółka z o.o. z siedzibą w W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. W. skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia [...] września 2006 r., nr [...] w przedmiocie klasyfikacji taryfowej.

Postanowieniem z dnia 31 stycznia 2007 r., sygn. akt I SA/Go 1469/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. W. odrzucił skargę. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd stwierdził, że zgodnie z art. 221 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone, pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej. Z kolei w myśl art. 231 p.p.s.a. skarga podlega wpisowi stosunkowemu, jeżeli przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, a w innych sprawach pobiera się wpis stały.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż w rozpoznawanej sprawie zaskarżona decyzja dotyczyła klasyfikacji taryfowej. Klasyfikacja taka, zdaniem Sądu prowadzi do ustalenia kwoty wynikającej z długu celnego, jednakże przedmiotem sprawy nie są należności celne. Zmiana klasyfikacji taryfowej nie wywołuje bezpośrednio sporu co do wysokości długu celnego, a to dług celny określa powstałe z mocy prawa zobowiązanie do uiszczenia należności celnych.

Sąd podał, że zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 13 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193), dalej: rozporządzenie Rady Ministrów, wydanego na podstawie art. 233 p.p.s.a. w sprawach nieobjętych wpisem stosunkowym wpis stały od skargi z zakresu prawa celnego wynosi 500 zł.

Zdaniem Sądu, wobec uiszczenia niepełnego wpisu stałego od skargi przez stronę należało odrzucić skargę.

Na podstawie art. 173 § 1 w związku z art. 174 i art. 177 § 1 p.p.s.a. skarżąca spółka wniosła skargę kasacyjną od powyższego postanowienia i zaskarżając je w całości zarzuciła, że zostało wydane z:

1. naruszeniem prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), poprzez jego błędną wykładnię, a w następstwie tego niewłaściwe zastosowanie w odniesieniu do następujących przepisów:

• art 65 § 4 pkt 2 w związku z art. 3 § 1 pkt 2, 8 i 9 ustawy z 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny ( Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.), poprzez uznanie, iż w przedmiotowej sprawie przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna

oraz

2. naruszenia następujących przepisów postępowania, w stopniu, który miał istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.):

• art. 221 p.p.s.a. w związku z art. 230 p.p.s.a. i art. 231 p.p.s.a. oraz § 2 ust. 3 pkt 13 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez ustalenie charakteru i wysokości wpisu na podstawie niewłaściwych przepisów, a w efekcie poprzez odrzucenie skargi przy mylnym założeniu, iż mają do niej zastosowanie przepisy o wpisie stałym,

• art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w związku z art. 220 § 1 i § 3 p.p.s.a. oraz § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów, poprzez nieustalenie charakteru i wysokości wpisu od skargi na podstawie właściwych przepisów oraz odrzucenie skargi z pominięciem wezwania spółki do uiszczenia wpisu, mimo iż wezwanie to w przedmiotowej sprawie było obligatoryjne, a odrzucenie Skargi dopuszczalne dopiero po nieuiszczeniu przez spółkę wpisu w terminie 7 dni od dnia doręczenia jej przedmiotowego wezwania,

• art. 218 p.p.s.a. w związku z art. 215 § 1 i art. 216 p.p.s.a., poprzez uznanie, z pominięciem procedury sprawdzenia podanej w skardze wartości przedmiotu zaskarżenia, iż wartość ta została podana w sposób nieprawidłowy,

a przez to naruszenie kolejnych przepisów prawa materialnego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, tj.:

• art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji RP, poprzez naruszenie konstytucyjnych praw i wolności spółki w zakresie jej uprawnień do zaskarżenia niezgodnego z prawem orzeczenia, sądowego dochodzenia naruszonych wolności i praw oraz sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy.

Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, skarżąca wniosła o:

• uchylenie na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. skarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w G. W.,

• rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie,

• zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca podkreśliła, iż jej zdaniem wbrew twierdzeniom Sądu – przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. Z uwagi na to, że dług celny jest definiowany jako powstałe z mocy prawa zobowiązanie do uiszczenia określonej kwoty pieniężnej, dług ten jest w istocie należnością pieniężną, jaką dłużnik jest zobowiązany zapłacić z tytułu wprowadzenia towarów na polski obszar celny.

Spółka wskazała, że nie kwestionuje, iż uznanie zgłoszenia celnego za nieprawidłowe wynikać może zarówno z przyczyn, niewpływających na kwotę wynikającą z długu celnego, zwraca jednak uwagę, iż możliwe są sytuacje, że uznanie zgłoszenia celnego za nieprawidłowe będzie efektem błędnej, zdaniem organów celnych, klasyfikacji objętych nim towarów, która to klasyfikacja wpływa na kwotę wynikającą z długu celnego.

W ocenie spółki postanowienie naruszyło przepisy art. 65 § 4 pkt 2 w związku z art. 3 § 1 pkt 2, 8 i 9 Kodeksu celnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, dokonując błędnej wykładni, a następnie niewłaściwie stosując ww. przepisy. Gdyby ww. przepisy zostały w prawidłowy sposób zinterpretowane i zastosowane, to Sąd uznałby, iż przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie były należności pieniężne i rozpoznałby skargę spółki.

Sąd odrzucając podlegającą wpisowi stosunkowemu skargę spółki, naruszył mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa. Odrzucenie skargi nastąpiło bowiem z pominięciem obligatoryjnie wymaganej procedury wezwania spółki do uiszczenia należnego wpisu stosunkowego w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania. Dopiero nieuiszczenie przez spółkę wpisu w terminie 7 dni od dnia doręczenia jej wezwania, uzasadniałoby odrzucenie skargi, jako nieopłaconej.

W ocenie spółki Sąd naruszył przepis art. 218 p.p.s.a. ponieważ w sytuacji, gdy powziął wątpliwości co do prawidłowości podanej w skardze wartości przedmiotu zaskarżenia, nie zarządził sprawdzenia tej wartości, jak czynił to w sprawach skarg składanych w postępowaniu o tożsamym stanie faktycznym i prawnym. W szeregu innych spraw, w których skarżący złożył skargi na dokładnie tego samego rodzaju decyzje Dyrektora Izby Celnej, Sąd wzywał spółkę do uiszczenia wpisu stosunkowego.

Zdaniem spółki wydając zaskarżone postanowienie Sąd naruszył konstytucyjne prawa i wolności spółki, bowiem odrzucił skargę spółki, na podstawie błędnie przyjętego przedmiotu zaskarżenia oraz przepisów prawa niemających zastosowania w sprawie. Postanowienie to skutkuje w efekcie pozbawieniem spółki, określonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, prawa do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd.

Sąd I instancji, naruszając przepisy prawa powszechnie obowiązującego oraz bezpodstawnie odrzucając skargę spółki, pozbawił ją prawa do skutecznego uruchomienia procedury przed sądem, a przez to pozbawił ją dostępu do sądu oraz naruszył art. 45 ust 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji RP.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

Strona skarżąca trafnie bowiem zarzuca, iż kwestionowane orzeczenie Sądu I instancji narusza art. 221 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone, pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej.

W przedmiotowej sprawie Sąd I instancji wadliwie przyjął, iż skarga podlega opłacie stałej na podstawie § 2 ust. 3 pkt 13 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.).

W myśl tego przepisu wpis stały wynosi w sprawach skarg, nieobjętych wpisem stosunkowym, z zakresu prawa celnego – 500 zł. Przepis ten nie przewiduje możliwości pobierania wpisu stałego również w przypadkach, gdy zaskarżonym aktem objęta jest należność pieniężna. Podkreślić należy, iż w art. 231 p.p.s.a. wyraźnie ograniczono możliwość pobierania wpisów stałych do przypadków innych niż te, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne.

W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia była decyzja, której przedmiot obejmował m.in. określenie kwoty wynikającej z długu celnego (art. 65 § 4 pkt 2 lit. b) Kodeksu celnego). Zatem przedmiotem zaskarżenia był akt obejmujący należności pieniężne, co z wskazanych wyżej powodów uzasadniało pobranie wpisu stosunkowego.

Już tylko z tych przyczyn skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Nie zachodzi zatem konieczność ustosunkowania się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za uzasadnioną i na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 166 i art. 193 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie.

Odnosząc się do zawartego w skardze kasacyjnej wniosku o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że przepisy art. 203 i art. 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 30 września 2005 r. II OSK 702/05, ONSA i WSA 2006/1/16 oraz uchwała NSA z dnia 4 lutego 2008 r. sygn. akt I OPS 4/07 – niepubl.).