Postanowienie WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 104/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2008-10-06 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: *Odmówiono przyznania prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 245  par. 1 i  par. 3,  art. 246  par. 2  pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka po rozpoznaniu w dniu 6 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w C. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zabezpieczenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za grudzień 2003 r., styczeń, marzec, lipiec i wrzesień 2004 r. oraz luty i maj 2005 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

W sprawie, w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł, A spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w C. B. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uzasadniając, że jest w trudnej sytuacji finansowej z powodu prowadzonej wobec jej majątku egzekucji, w wyniku której wyegzekwowano dotychczas kwotę około [...]. Podała, że wartość środków trwałych spółki wynosi [...], wysokość kapitału zakładowego/ majątku/środków finansowych: [...], natomiast w roku 2007 uzyskała dochód w kwocie [...] netto. Wnioskująca wskazała, że stan konta rachunków bankowych spółki na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosi [...]. W załączeniu do wniosku strona przesłała fotokopię zawiadomienia wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] r. o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności innego niż pracodawca, organ rentowy lub bank dotyczącego dochodzonej należności w kwocie [...].

Zarządzeniem z dnia 25 lipca 2008 r. referendarz sądowy wezwał skarżącą spółkę do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących jej sytuacji finansowej tj.: bilansu i rachunku zysków i strat za ostatni rok obrotowy; zeznań podatkowych CIT-8 za lata 2006 i 2007, oświadczeń o osiągniętym przychodzie za maj, czerwiec i lipiec 2008 r., wyciągów ze wszystkich posiadanych przez stronę skarżącą rachunków bankowych, w tym dewizowych, za ostatnie trzy miesiące oraz innych dokumentów, które potwierdzałyby okoliczności uzasadniające przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie.

W odpowiedzi na wezwanie, strona przedłożyła fotokopie wyciągów z rachunku bankowego, zeznania podatkowe CIT-8 za 2006 i 2007 rok, bilans sporządzony według stanu na dzień [...] grudnia 2007 r., rachunek zysków i strat z dnia [...] r. oraz oświadczenie osoby prowadzącej rachunkowość skarżącej spółki o osiągnięciu przez stronę w pierwszym półroczu 2008 r. straty w kwocie [...]. Z dostarczonych dokumentów wynika, że saldo rachunku bankowego wnioskodawcy w maju i czerwcu 2008 r. nie spadło poniżej kwoty [...], w latach 2006 i 2007 jego przychód i dochód wyniosły odpowiednio [...] i [...] oraz [...] i [...], natomiast jego rzeczowe aktywa trwałe warte są [...].

Z urzędu wskazać należy, że w sprawach o sygn. akt I SA/Wr 102/08 - I SA/Wr 105/08 wyznaczono wpis sądowy od skarg wniesionych przez A sp. z o. o. w C. B. w łącznej kwocie 2.000 zł.

Postanowieniem z dnia 1 września 2008 r. referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

W sprzeciwie skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego orzeczenia w całości i zwolnienie spółki z kosztów sądowych. Wskazała, że pomimo prowadzonej zyskownej działalności gospodarczej, z uwagi na charakter usług, zmuszona jest opłacać koszty ubezpieczenia kontraktów oraz musi mieć wygospodarowane środki na opłacenie wadium w przetargach publicznych na wykonywane roboty budowlane, a przeznaczenie środków finansowych na inny cel, pozbawiłoby spółkę możliwości uczestniczenia w przetargach i zawarcia korzystnych kontraktów na roboty budowlane. Dodała, że w okresie od maja do sierpnia 2008 r. zaangażowała na poczet wadium i ubezpieczenia kontraktów kwotę ok. [...], a na poczet zakupu materiałów budowlanych około [...]. Podkreśliła, że z jej majątku prowadzona jest egzekucja administracyjna z powodu należności podatkowych będących przedmiotem niniejszej sprawy, gdyż wykonanie decyzji nie zostało wstrzymane przez Sąd.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej upsa, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Mając powyższe na uwadze, Sąd ponownie rozpoznał na podstawie zebranego materiału dowodowego wniosek strony o przyznanie jej prawa pomocy, stosując przepisy regulujące kwestię zwolnienia od kosztów sądowych.

W myśl przepisu art. 245 § 1 upsa prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje - stosownie do art. 245 § 2 upsa - zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje - na podstawie § 3 tego samego artykułu - zwolnienie tylko od odpłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie z opłat lub wydatków może z kolei polegać - zgodnie z przepisem art. 245 § 4 upsa, na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej.

Z wniosku spółki jednoznacznie wynika, iż wnosi ona o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

W przypadku osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym - gdy osoba lub jednostka ta wykaże, iż nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1 upsa), a w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (pkt 2 cyt. wyżej przepisu).

Regulacja ta stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 upsa, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. A zatem przytoczone we wniosku okoliczności, jak i przedstawione przez wnioskodawcę dokumenty, powinny uzasadniać jego żądanie. Oznacza to, iż na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa, przy czym do Sądu należy uznanie tych dowodów za dostateczne do zwolnienia od kosztów.

Należy również podkreślić, iż koszty sądowe zasługują na traktowanie na równi z innymi obciążeniami finansowymi przedsiębiorców. Zwolnienie z kosztów sądowych - będących dochodem budżetu państwa - stanowiłoby swoistą formę kredytowania podmiotów gospodarczych i naruszałoby zasadę równoważnego traktowania powinności finansowych. Orzekając zatem w zakresie przyznania prawa pomocy, powinnością Sądu jest wyważenie zarówno interesu Państwa, a więc ogółu obywateli, jak i skarżącej.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż okoliczności wykazane przez stronę skarżącą nie uzasadniają przyznania jej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Za odmową przyznania skarżącej prawa pomocy przemawia przede wszystkim okoliczność, iż spółka prowadzi zyskowną działalność gospodarczą (zysk za ostatni rok obrotowy wyniósł [...] netto). Ponadto, w roku 2008 spółka posiada środki trwałe o wartości [...], natomiast operacje dokonywane na rachunku bankowym spółki świadczą o posiadaniu przez nią zdolności ponoszenia kosztów sądowych. Również z oświadczenia zawartego w sprzeciwie wynika, że w okresie od maja do sierpnia 2008 r. spółka dysponowała znacznymi środkami finansowymi, które przeznaczyła na poczet wadium i ubezpieczenia kontraktów (około [...]) oraz na poczet zakupu materiałów budowlanych (około [...]).

W ocenie Sądu, bezzasadna jest argumentacja strony zawarta w sprzeciwie, że spółka nie może ponieść kosztów sądowych, gdyż z poczynionych oszczędności musi wygospodarować środki na opłacenie wadium w przetargach publicznych, a przeznaczenie środków finansowych na inny cel, pozbawiłoby spółkę możliwości uczestniczenia w przetargach i zawarcia korzystnych kontraktów na roboty budowlane. Nie można bowiem uznać, że prowadzenie rozwojowej polityki spółki znajduje pierwszeństwo przed ponoszeniem kosztów sądowych, które - jak wskazano powyżej - powinny być ponoszone na równi z innymi niezbędnymi wydatkami.

W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny - na podstawie art. 245 § 1 i § 3 oraz art. 246 § 2 pkt 2 upsa - orzekł jak w sentencji.