Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 244/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2012-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 2 ust. 1, art. 3, art. 4, art. 7 pkt 2-15, art. 8 ust. 1 pkt. 2, ust. 3 i ust. 4, art. 12, art. 14, art. 36 pkt. 1 lit c, art. 39 ust. 1 i 2, art. 41, art. 106 ust. 4, art. 107 ust. 4
journal: Dz.U. 2009 nr 175 poz 1362
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Jarosz Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost - Durchowska WSA Izabela Bąk - Marciniak(spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Justyna Frankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2012 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego specjalnego oraz zasiłku celowego pod warunkiem zwrotu oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] września 2011 r. nr [...] Prezydent Miasta P. (dalej - Prezydent), na podstawie art. 2 ust. 1, art. 3, art. 4, art. 7 pkt 2-15, art. 8 ust. 1 pkt. 2, ust. 3 i ust. 4, art. 12, art. 14, art. 36 pkt. 1 lit c, art. 39 ust. 1 i 2, art. 41, art. 106 ust. 4, art. 107 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 z późn. zm. – dalej ups)), § 1 pkt 1 ppkt b Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 127, poz. 1055), § 6 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 2006 r. w sprawie realizacji programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 25, poz. 186 z późn. zm.), art. 3 pkt 1 lit. c, art. 5 ust. 1, art. 7 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 267, poz. 2259 z późn.zm.) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej - kpa) po rozpatrzeniu sprawy z wniosku M.P. (dalej - skarżący) odmówił przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku celowego, specjalnego zasiłku celowego, zasiłku celowego pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku na: zakup żywności w wysokości [...] zł w miesiącu wrześniu 2011 r., ubezpieczenie w szkole dla M. P. w wysokości [...] zł w miesiącu wrześniu 2011 r., opłatę za Komitet Rodzicielski w wysokości [...] zł w miesiącu wrześniu 2011 r.

W uzasadnieniu organ opisał stan faktyczny w sprawie wskazując, że wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2011 r. skarżący zwrócił się z prośbą o przyznanie pomocy finansowej. W dniu [...] września 2011 r. w miejscu zamieszkania skarżącego został przeprowadzony wywiad środowiskowy, podczas którego skarżący wycofał wspomniany wniosek i jednocześnie zwrócił się o pomoc w identycznym zakresie z datą wniosku [...] września 2011 r. W trakcie wywiadu środowiskowego ustalono następujące fakty: skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z [...]-letnią małżonką H. P. oraz [...]-letnią wnuczką M. P.. Pod wskazanym adresem zamieszkuje również D. P. oraz A. P., którzy prowadzą odrębne gospodarstwa domowe. Skarżący jest osobą nie pracującą zarobkowo, w trakcie wywiadu środowiskowego nie deklarował posiadania dochodów własnych. Małżonka skarżącego posiada uprawnienia do świadczenia emerytalnego z ZUS w wysokości [...] zł. Dochód umniejszony jest o kwotę [...] zł z powodu egzekucji sądowej (potrącenia niealimentacyjne). Wnuczka, nad którą skarżący z żoną sprawują opiekę w ramach rodziny zastępczej, M. P. jest uczennicą I klasy Liceum Ogólnokształcącego nr [...] w [...]. Na dochód rodziny skarżącego, w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku tj. sierpniu 2011 r. składały się: świadczenie emerytalne z ZUS w wysokości [...] zł, dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł, pomoc na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka przebywającego w rodzinie zastępczej w wysokości [...] zł. Organ podkreślił, ze decyzja dotycząca dodatku mieszkaniowego jest decyzją imienną i świadczenie przyznane jest personalnie na skarżącego, stąd też należy kwotę dodatku mieszkaniowego uznać za jego dochód. Tym samym nie ma możliwości rozliczenia kwoty dodatku mieszkaniowego na wszystkie osoby zamieszkujące w lokalu przy ul. [...][...]. Pozostawałoby to także w sprzeczności z deklaracją skarżącego o prowadzeniu odrębnego gospodarstwa z A. i D. P..

W trakcie wywiadu skarżący zadeklarował, iż wszystkie opłaty stałe związane z zamieszkaniem są obecnie dzielone na wszystkie osoby zamieszkujące w lokalu przy ul. [...][...] i obowiązek regulowania opłat rozkłada się następująco: prowadzący osobne jednoosobowe gospodarstwo domowe A. P. zobowiązany jest do regulowania 1/5 wartości wszystkich opłat stałych, prowadzący osobne jednoosobowe gospodarstwo domowe D. P. zobowiązany jest do regulowania 1/5 wartości wszystkich opłat stałych, prowadzący wspólne gospodarstwo domowe M. P. z małżonką H. P. oraz wnuczką M. P. zobowiązani są do regulowania 3/5 wartości wszystkich opłat stałych. Zgodnie z tak przyjętym podziałem Pana gospodarstwo domowe, prowadzone wspólnie z małżonką H. P. oraz wnuczką M. P., na podstawie przedstawionych podczas wywiadu środowiskowego rachunków, zobowiązane jest do wniesienia opłaty z tytułu należności za energię elektryczną w wysokości [...] zł miesięcznie, należność za gaz to kwota [...] zł miesięcznie. Ponadto osoby te są zobowiązane pokrywać opłatę czynszową w kwocie [...] zł (w tym dodatek mieszkaniowy w kwocie [...] zł), umniejszoną o otrzymywaną od pozostałych gospodarstw domowych kwotę łączną [...] zł.

W trakcie wywiadu środowiskowego, skarżący poinformował również pracowników socjalnych, iż do stałych miesięcznych wydatków rodziny należy: opłata za Internet, której część, w wysokości [...] zł, pokrywa 3-osobowa rodzina skarżącego, za abonament RTV pokrywana w część w wysokości [...] z,. Skarżący wskaz także na konieczność regularnego zażywania leków przez niego i małżonkę. Zgodnie z załączonymi fakturami średni miesięczny koszt ww. wydatków na leki wynosi [...] zł. Skarżący wskazał także, iż zakupują bilety MPK na łączną kwotę [...] zł miesięcznie. Do stałych wydatków trzyosobowego gospodarstwa domowego należą także wydatki na środki czystości w kwocie [...] zł miesięcznie oraz na telefonię komórkową w kwocie około [...] zł. Skarżący poinformował o regularnym uiszczaniu kwoty [...] zł na poczet zaległości alimentacyjnych, które to jednak zobowiązanie jest zobowiązaniem D. P. - syna, który nie pozostaje wspólnie ze skarżącym w gospodarstwie domowym.

Organ skonstatował, że łączne, miesięczne wydatki gospodarstwa domowego skarżącego wynoszą w sumie [...] zł. Spośród nich wydatki gospodarstwa domowego, które można uznać za niezbędne, w ujęciu miesięcznym (tj. opłata czynszowa, opłata za energię elektryczną oraz gaz, abonament RTV, wydatki na leki, środki czystości) wynoszą łącznie [...] zł. Biorąc pod uwagę dochód gospodarstwa domowego skarżącego organ uznał, iż skarżący jest w stanie, w oparciu o posiadane środki finansowe, zaspokoić niezbędne potrzeby życiowe własne oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym.

Organ przywołał następnie regulację art. 8 ust. l pkt 2, art. 8 ust. 3 pkt 1-3, art. 8 ust. 4 pkt 1-5ups i stwierdził, że gospodarstwo domowe skarżącego nie spełnia warunku dotyczącego wystąpienia przynajmniej jednej z przesłanek zawartych w art. 7 pkt. 2-15 ups. Biorąc pod uwagę strukturę rodziny, kryterium dochodowe dla skarżącego i pozostałych dwóch osób wspólnie z nim gospodarujących to kwota [...] zł. Wskazano jednocześnie, iż zgodnie z art. 8 ust. 3 i 4 w/w ustawy, odliczeniu od dochodu nie podlegają potrącenia inne niż alimentacyjne.

Dochód osiągnięty przez gospodarstwo domowe skarżącego w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku tj. w miesiącu sierpniu 2011 r. był wyższy od kwoty [...] zł i wyniósł [...] zł, co w przeliczeniu na osobę w rodzinie daje kwotę [...] zł. Przekracza on zatem kryterium dochodowe wskazane w ustawie o pomocy społecznej i nie kwalifikuje do objęcia pomocą społeczną w formie zasiłku celowego zgodnie z art. 39 w/w ustawy.

Organ jednocześnie wywodził, rozważono również możliwość przyznania pomocy na podstawie ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Wskazano jednak, że wysokość dochodu uprawniającego gospodarstwo domowe skarżącego do powyższej pomocy nie powinna przekraczać kwoty [...] zł. Tymczasem dochód w gospodarstwie domowym skarżącego wynosi [...] zł, na osobę [...] zł., czyli również przekracza wskazane kryterium dochodowe. Jednocześnie nie występuje żadna przesłanka przewidziana w art.7 ups.

Organ reasumował, że sytuacja finansowa gospodarstwa domowego skarżącego nie kwalifikuje zatem do otrzymania świadczeń pieniężnych w formie zasiłków celowych, co uzasadniało konieczność rozpatrzenia zgłoszonego wniosku pod kątem możliwości przyznania specjalnego zasiłku celowego jaką daje art. 41 w/w ustawy. Warunkiem niezbędnym do przyznania pomocy w formie specjalnego zasiłku celowego jest zaistnienie szczególnie uzasadnionego przypadku, a więc sytuacji zupełnie wyjątkowej, bowiem o możliwości jego przyznania nie decyduje dochód strony, a sytuacja życiowa, w jakiej się ona znalazła. Organ wskazał, że po wnikliwym rozpatrzeniu sytuacji życiowej skarżącego i jego gospodarstwa domowego postanowił odmówić pomocy finansowej we wnioskowanym zakresie.

Powołując się na art. art. 2. ust. 1 ups oraz art. 12 wskazano, ze skarżący odziedziczył po zmarłej matce, nieruchomość położoną przy ul. [...] [...] w [...] o powierzchni [...]m2, co powoduje, ze istnieją możliwości pomocne w przezwyciężaniu trudnej sytuacji życiowej poprzez wykorzystanie własnych zasobów majątkowych. Ze złożonego przez skarżącego oświadczenia wynika zaś, że użyczył powyższy lokal nieodpłatnie - pieniądze, jakie otrzymuje od osób wynajmujących wskazany lokal pokrywają wyłącznie stałe opłaty związane z eksploatacją mieszkania, nie generując dla skarżącego zysku z tytułu najmu. Ponadto na skutek dziedziczenia po zmarłej J.J. przysługuje skarżącemu prawo współwłasności samochodu marki [...], rocznik [...]. Osoby i rodziny powinny zaś przezwyciężać trudne sytuacje życiowe wykorzystując w pierwszej kolejności własne środki, możliwości i uprawnienia. Dopiero niemożność samodzielnego ich pokonania stanowi przesłankę włączania się instytucji państwa.

Wreszcie Oran wskazał, powołując się w tej mierze na orzecznictwo sądowe, że rodzina skarżącego wnioskuje o pomoc finansową na zakup żywności w MOPR regularnie. Celem zaś specjalnego zasiłku celowego jest zaspakajanie doraźnej potrzeby życiowej, jest on przyznawany w szczególnie uzasadnionych przypadkach i nie może być on traktowany jako stałe źródło dochodu.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł skarżący. W odwołaniu tym wskazywał na ogólne niezadowolenie z rozstrzygnięcia oraz pracy organów w licznych sprawach, których jest inicjatorem. W zakresie istotnym dla niniejszej sprawy podniósł, co następuje. Skarżący upatruje utraty dochodu, w tym, że na skutek śmierci jego matki utracił prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Mieszkanie, które skarżący odziedziczył jest przeznaczone dla M. P. i osoby tam zamieszkujące spłacają zadłużenie oraz pokrywają opłaty i koszty stałe. Sam skarżący jest schorowany, podobnie jak jego małżonka. Skarżący nie rozumie "pretensji organu" o to, ze "nie sprzedaje działki oraz domku gospodarczego przekształconego i przystosowanego do zamieszkania". Syn się uczy i nie ma środków na zapewnieni sobie bytu i mieszkania. Odnośnie samochodu odziedziczonego po matce – marki [...], skarżący wskazał, że samochód nie przynosi dochodu, syn A. P. zakupił go wspólnie z matką skarżącego i spłaca raty. Samochód jest środkiem lokomocji rodziny i potencjalnym narzędziem pracy.

Decyzja z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej - Kolegium, SKO) na podstawie art. 2 ust. l, art. 3, art. 4, art. 7, art. 8 ust. l pkt 1, art. 11 ust. 2, art. 39 ust. l i 2, art. 41 w zw. z art. 106 ust. 4 ups utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Kolegium w uzasadnieniu decyzji podzieliło ustalenia faktyczne poczynione przez organ I instancji. Wskazując przyczyny utrzymania w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej Kolegium podniosło, że przede wszystkim, dochód w gospodarstwie domowym skarżącego przekracza kryterium dochodowe, warunkujące przyznanie zasiłku celowego. Ponieważ skala przekroczenia kryterium dochodowego w tym gospodarstwie domowym przekracza [...]% kryterium podstawowego nie jest również możliwe udzielenie pomocy żywnościowej w ramach Programu "Pomoc Państwa w zakresie dożywiania". Przekroczenie kryterium dochodowego w gospodarstwie domowym skarżącego spowodowało konieczność rozpatrzenia wniosku klienta pod kątem możliwości udzielenia pomocy w oparciu o normy wynikające z art. 41 ups.

W tej mierze SKO wskazało, że w pełni uprawnione było przyjęcie, że w sprawie nie zachodzą przesłanki wymienione w art. 7 pkt 2-15 upa, które organ wymienił. Nadto Prezydent miał prawo nie uznać wydatków na ubezpieczenie w szkole M. P. w wysokości [...],00 zł miesięcznie oraz na opłacenie Komitetu Rodzicielskiego w kwocie [...],00 zł we wrześniu 2011 r. za niezbędne potrzeby bytowe, z których najważniejsze zostały wskazane w art. 39 ust. 2 ups. W ocenie organu odwoławczego, w związku z przekroczeniem kryterium dochodowego podstawowego i przekroczeniem kryterium podwyższonego, które obowiązuje przy przyznawaniu świadczeń z programu "Pomoc Państwa w zakresie dożywiania" , przy jednoczesnym braku szczególnej przesłanki zawartej w art. 7 pkt 2-15 ustawy o pomocy społecznej, była podstawa do odmowy przyznania pomocy na zakup żywności we wnioskowanej wysokości [...] zł.

Wskazano także, że skarżący posiada możliwości uzyskania własnych dodatkowych dochodów, poprzez wynajem mieszkania przy ul. [...] [...] i wynajęcie tego lokalu i nie skorzystanie z tej możliwości słusznie uzasadniało również odmowę przyznania pomocy na wnioskowane potrzeby.

Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniósł skarżący, który wykazał niezadowolenie z rozstrzygnięcia i w sposób krytyczny odniósł się do działalności organów administracji i sądów administracyjnych. W zakresie mającym znaczenie dla niniejszej sprawy skarżący podniósł, w ślad za odwołaniem, że dodatek mieszkaniowy Ne powinien być wliczany do dochodu gospodarstwa domowego skarżącego, nadto organy w inny były uwzględnić utratę dochodu, w związku ze śmiercią matki skarżącego i pozbawieniem skarżącego świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżący powtórzył również swoje poglądy wyrażone w odwołaniu dotyczące wy najmu odziedziczonego po matce mieszkania.

W odpowiedz na skargę organ wniósł o jej oddalenie, stwierdzając, iż po ponownym zapoznaniu się z całością akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany lub uchylenia zaskarżonej decyzji. Kolegium podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. 2012..270, dalej ppsa) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji z dnia [...] stycznia 2012 r. oraz poprzedzającego jej wydanie postępowania dotyczącego przyznania świadczeń z zakresu pomocy społecznej, Sąd podzielił ustalenia faktyczne poczynione przez organy obu instancji przyjmując je za własne oraz czyniąc podstawą poniższych rozważań.

Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2011 r. skarżący zwrócił się z prośbą o przyznanie pomocy finansowej. W dniu [...] września 2011 r. w miejscu zamieszkania skarżącego został przeprowadzony wywiad środowiskowy, podczas którego skarżący wycofał wspomniany wniosek i jednocześnie zwrócił się o pomoc w identycznym zakresie z datą wniosku [...] września 2011 r. W trakcie wywiadu środowiskowego ustalono, co następuje. Gospodarstwo domowe skarżącego składa się z 3 osób – skarżącego, jego małżonki i wnuczki M. P. ([...] l.), dla której skarzacy wraz z małżonką stanowią rodzinę zastępczą. Domownikami są również D. P. oraz A. P., prowadzący odrębne gospodarstwa domowe. Skarżący nie pracuje zarobkowo, nie posiada innych dochodów. Małżonka skarżącego pobiera świadczenie emerytalne z ZUS w wysokości [...] zł, a dochód ten umniejszony jest o kwotę [...] zł z powodu egzekucji sądowej (potrącenia niealimentacyjne). M. P. jest uczennicą liceum. W miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku tj. sierpniu 2011 r. na dochód rodziny skarżącego składały się: ww. świadczenie emerytalne w wysokości [...] zł, dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł, pomoc na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka przebywającego w rodzinie zastępczej w wysokości [...] zł. Prowadzący wspólne gospodarstwo domowe M. P. z małżonką H. P. oraz wnuczką M. P. zobowiązani są do regulowania 3/5 wartości wszystkich opłat stałych związanych z lokalem, w którym mieszkają, tj. opłaty z tytułu należności za energię elektryczną w wysokości [...] zł miesięcznie, należności za gaz to kwota [...] zł miesięcznie, opłaty czynszowej w kwocie [...] zł (w tym dodatek mieszkaniowy w kwocie [...] zł), umniejszonej o otrzymywaną od pozostałych gospodarstw domowych kwotę łączną [...] zł. Do stałych miesięcznych wydatków gospodarstwa domowego skarżącego należy odpowiednia część opłat za: Internet w wysokości [...] zł i abonament RTV w wysokości [...] zł. Skarżący wraz z małżonką regularnie muszą zażywać leki - średni miesięczny koszt ww. wydatków na leki wynosi [...] zł. Zakup biletów MKP miesięcznie wynosi [...] zł. Wydatki na środki czystości wynoszą [...] zł miesięcznie, zaś na telefonię komórkową około [...] zł. Kwotę [...] zł skarżący uiszcza comiesięcznie na poczet zaległości alimentacyjnych syna D. P.a, który nie pozostaje wspólnie ze skarżącym w gospodarstwie domowym.

Łącznie zatem miesięczne wydatki gospodarstwa domowego skarżącego wynoszą w sumie [...] zł. Słusznie organ za niezbędne uznał, spośród nich wydatki na opłaty czynszowe, za energię elektryczną oraz gaz, abonament RTV, wydatki na leki, środki czystości, które wynoszą łącznie [...] zł.

Podstawową przesłanką przyznania świadczenia z pomocy społecznej jest osiąganie dochodu nie przekraczającego kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, pomniejszoną o kwoty pieniężne wskazane w art. 8 ust. 3 ups. Zarówno w dniu rozpoznawania podania skarżącego przez organy obu instancji, jak i obecnie kryterium dochodowe stosownie do §1 ust. 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. 2009 r., nr 127, poz. 1055 ze zm.) wynosi 351,00 zł dla osoby w rodzinie. Organy obu instancji trafnie uznały, że rodzina skarżącego nie spełnia powyższego kryterium, dokonując w tym zakresie wykładni poszczególnych ustępów art. 8 ups oraz obliczenia dochodów osiąganych miesięcznie przez skarżącego oraz pozostałe osoby pozostające z nim w jednym gospodarstwie rodzinnym. Dochód osiągnięty przez gospodarstwo domowe skarżącego w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku tj. w miesiącu sierpniu 2011 r. był wyższy od kwoty [...] zł i wyniósł [...] zł, co w przeliczeniu na osobę w rodzinie daje kwotę [...] zł. Przekracza on zatem kryterium dochodowe wskazane w ustawie o pomocy społecznej i nie kwalifikuje do objęcia pomocą społeczną w formie zasiłku celowego zgodnie z art. 39 w/w ustawy.

Należy w tym miejscu zwrócić uwagę, że organy obu instancji ustalając sytuację dochodową rodziny skarżącego zasadnie uwzględniły również dodatek mieszkaniowy otrzymany przez skarżącego w kwocie [...] zł. Tego rodzaju świadczenia nie zostały wyłączone przez ustawodawcę w art. 8 ust. 4 ups z dochodu stanowiącego podstawę obliczenia kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Katalog ten ma natomiast charakter zamknięty. Wobec tego nie można w sposób uznaniowy poszerzać jego zakresu o innego rodzaju otrzymywane świadczenia, które nie zostały w nim wyraźnie wymienione ( por. wyroki WSA w Kielcach z dnia 21 pażdzerinika.[...] r., sygn. akt II SA/Ke 595/10 i II SA/Ke 596/10 baza orzeczeń NSA, wyrok NSA w Warszawie z dnia 5 października 2011 r., sygn. akt I OSK 785/11, LEX nr 984387).

Organy obu instancji nie znajdując podstaw do przyznania skarżącemu zasiłku celowego w sposób prawidłowy rozważyły możliwość przyznania pomocy na podstawie ustawy z 2005 r. oraz specjalnego zasiłku celowego, o którym stanowi art. 41 pkt 1 ups.

Stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy z 2005 r. pomoc w zakresie dożywiania może być przyznana nieodpłatnie osobom i rodzinom, o których mowa w art. 3 pkt 1, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza [...] % kryterium dochodowego, o którym mowa odpowiednio w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ups. Tymczasem dochód rodziny skarżącego przekracza wskazane kryterium dochodowe, co skutkowało niemożliwością przyznania świadczeń pomocowych na podstawie ustawy z 2005 r.

Niezależnym od kryterium dochodowego rodziny świadczeniem z zakresu pomocy społecznej jest specjalny zasiłek celowy, o którym stanowi art. 41 pkt 1 ups. Może on zostać przyznany w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Jego uznaniowy charakter powoduje, że nawet w przypadku spełnienia wszystkich ustawowych przesłanek organ pomocy społecznej może orzec o odmowie jego przyznania, bądź przyznać go w wysokości, jaką uzna za zasadną (wyrok NSA z dnia 11.02.2011 r., sygn. akt I OSK 1789/10, lex nr 950874). Szczególne przypadki muszą być wyraziste i odbiegające od sytuacji osób kwalifikujących się do otrzymania pomocy przy spełnianiu kryterium dochodowego z art. 8 ust. 1 ups. W każdym przypadku organ zobligowany jest do wnikliwej oceny stanu faktycznego z perspektywy określonej w przepisie przesłanki szczególnie uzasadnionego przypadku. Ocena taka, przeprowadzona z uwzględnieniem wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych, powinna znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej decyzji (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 04.11.2009 r., sygn. akt IV SA/Po 470/09, Lex nr 589416).

Organy obu instancji trafnie uznały, że w odniesieniu do skarżącego nie zachodzi tego rodzaju sytuacja przemawiająca za przyznaniem zasiłku o charakterze specjalnym. Charakteru takiego nie miał wniosek o pokrycie kosztów zakupu żywności, ubezpieczenia w szkole oraz opłaty za Komitet Rodzicielski. Organy obu instancji prawidłowo ustaliły, iż prowadzący wspólne gospodarstwo domowe skarżący wraz z małżonką i wnuczką zobowiązani są do regulowania 3/5 wartości stałych opłat, skoro w zamieszkiwanym przez nich lokalu zamieszkuje także A. P. i D. P., którzy prowadzą jednoosobowe gospodarstwa domowe.

Skoro dochód trzyosobowej rodziny skarżącego wynosi [...] zł, co wskazano wyżej, to po odjęciu wydatków w wysokości [...] zł pozostaje rodzinie jeszcze kwota [...] zł. Powyższe wydatki przy jednoczesnym uwzględnieniu dochodu rodziny wskazują, co słusznie podkreśliły organy I i II instancji, iż rodzina jest w stanie w oparciu o posiadane środki finansowe zaspokoić niezbędnie potrzeby finansowe.

Zarówno Prezydent, jak i SKO ustaliły ponadto, że skarżący odziedziczył po zmarłej matce, nieruchomość położoną w [...], przy ul. [...] [...] o powierzchni [...] m² oraz samochód marki [...], rok produkcji [...] (jest jego współwłaścicielem). Rodzina skarżącego może zatem poprawić sytuację życiową, w jakiej się znalazła, wykorzystując własne zasoby majątkowe. Sąd miał również na względzie, co przyznał nawet sam skarżący, że jego syn jest użytkownikiem samochodu marki [...], zakupionego przez matkę skarżącego. Oprócz kosztu nabycia samochodu należy mieć również na względzie, że rodzina skarżącego musi ponosić koszty jego eksploatacji. Dowodzi to pośrednio tego, że prawidłowo ustalona przez organy obu instancji sytuacja majątkowa rodziny skarżącego nie jest na tyle skomplikowana, aby nie stać go było na ponoszenie kosztów utrzymania pojazdu mechanicznego, które to koszty nie należą do podstawowych wydatków związanych z zapewnieniem egzystencji całej rodziny.

Reasumując, organy obu instancji w sposób prawidłowy ustaliły stan faktyczny oraz prawny sprawy odmawiając przyznania skarżącemu wnioskowanych świadczeń.

Mając powyższe na uwadze Sąd działając na podstawie art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji.