Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2451/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-06-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 138 par. 1 pkt 2, art. 156 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska WSA Mirosław Gdesz Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej, po rozpatrzeniu odwołania K. G., decyzją z dnia [...] października 2012 r., nr [...] uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy L. z dnia [...] listopada 1977 r., nr [...] zezwalającej Zakładowi Energetycznemu W. w W. na budowę linii energetycznej napowietrznej 220 kV na terenie gminy L., w części dotyczącej nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] o pow. [...] ha, położonej we wsi [...] i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji w całości.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

Decyzją Naczelnika Gminy L. z dnia [...] listopada 1977 r., nr [...] orzeczono o zezwoleniu Zakładowi Energetycznemu W. w W. na budowę linii energetycznej napowietrznej 220 kV na terenie gminy L., zgodnie z załączonym wykazem nieruchomości m. in. na nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], położonej we wsi [....].

Wnioskiem z dnia 14 czerwca 2009 r., uzupełnionym pismem z dnia 10 maja 2010 r. K. G. wystąpiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy L. z dnia [...] listopada 1977 r., nr [...], w części dotyczącej nieruchomości K. G., stanowiącej działkę nr [...], położonej we wsi [...], wskazując w uzasadnieniu wniosku, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...], utrzymanym w mocy postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] przekazało wniosek K. G. z dnia 14 czerwca 2009 r. zgodnie z właściwością Wojewodzie [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 listopada 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1072/10 oddalił skargę K. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...].

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy L. z dnia [...] listopada 1977 r., nr [...], w części dotyczącej nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] o pow. [...] ha, położonej we wsi [...].

Pismem z dnia 5 grudnia 2011 r. K. G. wniosła odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...] kwestionując rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

Minister Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej, po rozpatrzeniu odwołania K. G., decyzją z dnia [...] października 2012 r., nr [...] uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...] i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji w całości. W uzasadnieniu organ wskazał, że wniosek K. G. z dnia 14 czerwca 2009 r., uzupełniony pismem z dnia 10 maja 2010 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy L. z dnia [...] listopada 1977 r., nr [...] zezwalającej Zakładowi Energetycznemu W. w W. na budowę linii energetycznej napowietrznej 220 kV na terenie gminy L., zgodnie z załączonym wykazem nieruchomości, w części dotyczącej nieruchomości K. G., stanowiącej działkę nr [...], położonej we wsi [...], został załatwiony decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy L. z dnia [...] listopada 1977 r., nr [...] zezwalającej Zakładowi Energetycznemu W. w W. na budowę linii energetycznej napowietrznej 220 kV na terenie gminy L. W wyniku rozpatrzenia odwołania K. G. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] i orzekł o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy L. z dnia [...] lutego 1977 r., nr [...], w części dotyczącej nieruchomości K. G., stanowiącej działkę nr [...], położonej we wsi [...].

Zdaniem Ministra, z powyższego wynika, że sprawa z wniosku K. G. z dnia 14 czerwca 2009 r., uzupełnionego pismem z dnia 10 maja 2010 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy L. z dnia [...] listopada 1977 r., nr [...] była już raz rozpatrywana przez organ wojewódzki.

Minister zauważył, że sprawa zakończona decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] sierpnia 2012 r. i sprawa niniejsza pozostają tożsame zarówno w sferze przedmiotu postępowania, podmiotu sprawy jak i stanu prawnego i faktycznego, dotyczą bowiem rozpatrzenia tego samego wniosku z dnia 14 czerwca 2009 r.

Organ odwoławczy wskazał, że w postępowaniu administracyjnym niedopuszczalne jest ponowne rozpoznanie sprawy i wydanie decyzji merytorycznej, jeśli wcześniej sprawa tożsama pod względem podmiotowym, przedmiotowym, dotycząca tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym została rozstrzygnięta decyzją ostateczną i decyzja ta nie została następnie uchylona, czy też zmieniona w sposób prawem przewidziany. Zatem organ administracji powinien stwierdzić, że w sprawie zaistniała res iudicata, a więc powaga rzeczy osądzonej, polegająca na wcześniejszym rozstrzygnięciu sprawy inną decyzją ostateczną. Minister był więc zobligowany umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe bowiem ponownie rozpoznając sprawę naraża się na zarzut nieważności postępowania określony w art. 156 § 1 pkt 3 Kpa.

Minister uważa, że skoro postępowanie przed organem pierwszej instancji dotyczyło sprawy już rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną w żaden sposób niewzruszoną, to organ pierwszej instancji w ogóle nie powinien prowadzić postępowania w tej sprawie, a ponieważ zostało przeprowadzone, dlatego należało je znieść przez umorzenie postępowania przed organem pierwszej instancji.

Odnosząc się do argumentacji poniesionej przez skarżącą w odwołaniu Minister wskazał, że ze względu na zaistniałe wady procesowe niniejszego postępowania podnoszone zarzuty nie mają wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie.

Od decyzji Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] października 2012 r., nr [...] K. G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik podjętej decyzji, tj. art 77 Kpa poprzez niepełne rozpatrzenie materiału dowodowego, polegające na stwierdzeniu, że postępowanie o unieważnienie decyzji Urzędu Gminy L. z dnia [...] listopada 1977 r., nr [...], zainicjowane przez K. G. w dniu 14 czerwca 2009 r. do SKO zostało już wcześniej rozstrzygnięte inną decyzją ostateczną, która w żaden sposób nie była wzruszona. Zdaniem skarżącej, powyższemu zaprzecza fakt, że decyzja z dnia [...] listopada 1977 r. została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargą z dnia 7 września 2012 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 1818/12 í obecnie oczekuje na rozprawę. Skarżąca K. G., wnioskiem z dnia 14 czerwca 2009 r. wystąpiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. o stwierdzenie nieważności decyzji Urzędu Gminy L. z dnia [...] listopada 1977 r., nr [...] (a nie jak Minister w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] października 2012 r. wskazał decyzję Naczelnika Gminy L.). Powyższy wniosek postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 r. SKO przekazało do rozpatrzenia Wojewodzie [...] wraz z oryginałami dokumentów Urzędu Gminy L. dotyczących niniejszej sprawy. Wojewoda powyższy wniosek zlecił do rozpoznania jednocześnie równolegle dwóm organom administracji posiadającym upoważnienia Wojewody do rozpoznawania spraw w imieniu Wojewody, a mianowicie: Wydziałowi Infrastruktury i Środowiska, Oddziałowi w Delegaturze-Placówce Zamiejscowej w R. oraz Wydziałowi Skarbu Państwa i Nieruchomości w W. Decyzja wydana przez ten Wydział jest przedmiotem niniejszej sprawy. Wydział Infrastruktury i Środowiska w Placówce Zamiejscowej w R. decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] listopada 1977 r. wydanej przez Urząd Gminy L. W wyniku złożenia skargi na powyższą decyzję przez wnioskodawcę do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] grudnia 2010 r. Minister Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] nr [...] w całości i orzekł o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy L. z dnia [...] listopada 1977 r., w części dotyczącej nieruchomości K. G., stanowiącej działkę nr [...], położoną we wsi [...]. W odpowiedzi na powyższą decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej skarżąca K. G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] września 2012 r., która to skarga o sygn. akt I SA/Wa 1818/12 oczekuje na rozpatrzenie w WSA. Skarżąca wskazała, że skoro skarga z dnia 7 września 2012 r. wniesiona w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 1818/12, jak i obecnie wnoszona z dnia 26 listopada 2012 r. dotyczą tej samej sprawy wniesionej przez skarżącą do SKO, tj. sprawy o unieważnienie decyzji z dnia [...] listopada 1977 r., to wnosi o dołączenie niniejszej skargi do istniejącej już w aktach skargi z dnia 7 września 2012 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 1818/12 i rozpoznania łącznie, przyjmując zaskarżenie i uzasadnienie skargi z dnia 7 września 2012 r. Skarżąca wskazała, że w niniejszych aktach sprawy znajduje się pismo procesowe wnioskodawcy z dnia 20 października 2011 r., w którym wnioskodawczyni przedstawiła nowe okoliczności, nieznane jej w czasie składania wniosku do SKO w dniu 14 czerwca 2009 r., również to, że w aktach niniejszej sprawy znajdują się wszystkie oryginały dokumentów dotyczących wydanej decyzji z dnia [...] listopada 1977 r., w których to aktach nie istnieje decyzja wydana przez Naczelnika Gminy L. i nigdy nie mogła istnieć.

W odpowiedzi na skargę Minister Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej wniósł o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie.

W piśmie z dnia 18 marca 2013 r. uczestnik postępowania [...] S.A. z siedzibą w L. wniosło o oddalenie skargi. W uzasadnieniu wskazało, że w postępowaniu przed organem zostały rozważone wszystkie istotne okoliczności sprawy i nie zaistniały okoliczności w postaci naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz inne naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W piśmie z dnia 31 maja 2013 r. [...] S.A. z siedzibą w K. wniosły o oddalenie skargi. W ocenie uczestnika postępowania wniesiona skarga pozostaje bezzasadna. Nie ulega wątpliwości, że w tożsamej zarówno pod względem podmiotowym, jak i przedmiotowym sprawie Wojewoda [...] wydał w dniu 13 grudnia 2010 r. decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy L. z dnia [...] listopada 1977 r., w części dotyczącej nieruchomości K. G., stanowiącej działkę nr [...], położoną we wsi [...]. A zatem decyzja wydana przez Wojewodę [...] w dniu [...] listopada 2011 r. stanowiła drugą decyzję wydaną w tej samej sprawie i jest nieważna na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 Kpa. Powołany przepis art. 156 § 1 pkt 3 Kpa uznaje za nieważną decyzję, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Unormowanie to jest konsekwencją zasady trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 Kpa). Uzyskanie przymiotu ostateczności przez decyzję powoduje niemożność ponownego orzekania w tej sprawie bez usunięcia z obrotu prawnego tej decyzji. Jeżeli zaś pomimo to została wydana kolejna decyzja, to staje się konieczne jej uchylenie. Zdaniem uczestnika zarzuty niepełnego rozpatrzenia materiału dowodowego przed daniem decyzji nie mają w niniejszej sprawie znaczenia albowiem druga decyzja Wojewody [...] została uchylona z przyczyn formalnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest nieuzasadniona.

Sąd zauważa, że K. G. złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wniosek z dnia 14 czerwca 2009 r., którym zainicjowała postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy L. z dnia [...] listopada 1977 r., nr [...], który następnie skarżąca sprecyzowała pismem z dnia 10 maja 2010 r. wskazując, że wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczy kwestionowanej decyzji, w części dotyczącej działki nr [...], położonej we wsi [...].

Nie budzi wątpliwości to, że powyższy wniosek został załatwiony decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...], a następnie, na skutek odwołania K. G., decyzją Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...]. Wynika to z dopuszczonych jako dowód w sprawie akt o sygn. I SA/Wa 1818/12.

Z akt niniejszej sprawy wynika natomiast, że w sprawie prowadzone było, na wniosek K. G. z dnia 14 czerwca 2009 r., drugie postępowanie nadzorcze dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy L. z dnia [...] listopada 1977 r., nr [...]. Postępowanie to zakończył Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...], która stała się ostateczna po zakończeniu decyzją Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] października 2012 r., nr [...] postępowania odwoławczego zainicjowanego odwołaniem K. G.

Trafnie wskazał Minister Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej w decyzji z dnia [...] października 2012 r., że skoro wniosek K. G. z dnia 14 czerwca 2009 r. został rozstrzygnięty decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...], to należy wyeliminować z obrotu prawnego później wydaną w tej samej sprawie decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...], ponieważ ta druga decyzja pierwszoinstancyjna w dniu [...] października 2012 r. (dacie wydania przez Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzji nr [...]) była obciążona wadą nieważności z art. 156 § 1 pkt 3 Kpa (została wydana w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną). Pierwsza decyzja Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...], stała się bowiem ostateczna na skutek rozpoznania odwołania K. G. przez Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...].

Zdaniem Sądu, w takiej sytuacji procesowej Minister Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej prawidłowo zastosował przepis art. 138 § 1 pkt 2 Kpa, uchylając drugą (wadliwą) decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2011 r. w całości i umarzając w całości prowadzone przez Wojewodę . drugie postępowanie administracyjne w tej samej sprawie nadzorczej.

Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd wskazuje, że trafnie wskazał skarżący, że sprawa o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy L. z dnia [...] listopada 1977 r., nr [...] jest sprawą "otwartą" w tym sensie, że od decyzji Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] K. G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 12 września 2012 r. (wynika to z akt sprawy o sygn. I SA/Wa 1818/12). Uszło jednak uwadze skarżącej, że dla Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej wydającego decyzję z dnia [...] października 2012 r. znaczenie miało nie to, czy w chwili wydawania zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji decyzja Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. była decyzją prawomocną, ale to, czy decyzja ta była ostateczna w administracyjnym toku instancji. Sąd zwraca uwagę, że działanie przez Wojewodę [...], który wydał w dniu [...] listopada 2011 r. decyzję obciążoną wadą z art. 156 § 1 pkt 3 Kpa odnosi się do sytuacji, gdy ta sama sprawa została rozstrzygnięta inną (wcześniejszą) decyzją ostateczną, a nie decyzją prawomocną. Wobec tego kwestia wniesienia skargi zarejestrowanej pod sygn. akt I SA/Wa 1818/12 nie miała wpływu na prawidłowość decyzji Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] października 2012 r.

Sąd zwraca uwagę, że przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie była decyzja Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] października 2012 r. Zaskarżona decyzja jest decyzją o charakterze procesowym, ponieważ jej skutek polega na skasowaniu w całości drugiej wydanej w tej samej sprawie decyzji pierwszoinstancyjnej i zniesieniu drugiego prowadzonego postępowania administracyjnego poprzez jego umorzenie w całości. W decyzji tej organ odwoławczy nie rozstrzygał o istocie sprawy – merytorycznej zasadności wniosku K. G. o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy L. z dnia [...] listopada 1977 r., nr [...]. Zatem to, czy kwestionowana decyzja z 1977 r. została wydana przez właściwy organ, czy została wydana przez osobę upoważnioną przez organ, czy decyzja ta istnieje w sensie prawnym będzie przedmiotem oceny przez Sąd w sprawie zainicjowanej skargą K. G. zarejestrowaną pod sygn. akt I SA/Wa 1818/12.

Rację ma K. G. wskazując (protokół z rozprawy), że w niniejszej sprawie nie brał udziału [...] S.A., jednakże nie można się zgodzić ze skarżącą, że świadczy to o konieczności wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Skarżąca pomija jednak to, że uchybienia proceduralne, także te o większym ciężarze gatunkowym, mogą spowodować uwzględnienie skargi wówczas, gdy są tego rodzaju, że mogą mieć wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2006 r., sygn. akt I OSK 911/05 –opubl. Centralna Baza Orzeczeń NSA). Kwestia pozbawienia udziału w sprawie [...] S.A. nie mogła wpłynąć na wynik niniejszej sprawy. Żadne argumenty ze strony [...] S.A. nie mogły bowiem zmienić tego, że w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy L. z dnia [...] listopada 1977 r., nr [...] decyzja Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2011 r. była wydana w warunkach nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 Kpa i w związku z tym zachodziła konieczność jej uchylenia i umorzenia drugiego prowadzonego w tej samej sprawie postępowania administracyjnego. Trzeba też mieć na uwadze, że samo [...] S.A. nie kwestionuje braku swego udziału w sprawie. Przeciwnie uczestnik postępowania uważa, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a skarga K. G. winna zostać oddalona (pismo z dnia 31 maja 2013 r., protokół z rozprawy). Podstaw do uwzględnienia skargi nie dawał także fakt doręczenia odpisu decyzji [...] S.A. Samo błędne doręczenie decyzji innemu podmiotowi, w sprawie, w której orzekano o legalności decyzji, a nie o przyznaniu, ograniczeniu, czy odjęciu praw tego podmiotu, nie było uchybieniem tego rodzaju, które obligowałoby Sąd do wycofania decyzji z obrotu prawnego.

Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.