Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 223/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 108  ust. 1, 2 i 3
journal: Dz.U. 2020 poz 85
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce - t.j,
article: Art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak WSA Ewa Michna po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. K. na decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia 2 grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów skargę oddala


UZASADNIENIE

Zaskarżoną przez A. K. (zwaną dalej skarżącą) decyzją z dnia 2 grudnia 2019 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 127 §§ 1-2 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.) w zw. z art. 108 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r., poz. 1668 ze zm., zwanej dalej Prawem o szkolnictwie wyższym i nauce), w zw. z § 35 ust. 3 Regulaminu studiów pierwszego stopnia, drugiego stopnia oraz jednolitych studiów magisterskich (przyjętego uchwałą nr [...] Senatu Uniwersytetu z dnia 24 kwietnia 2019 r.), Rektor Uniwersytetu, utrzymał w mocy decyzję Prodziekana Wydziału [...] Uniwersytetu [...] ds. studiów [...], działającego z upoważnienia Rektora Uniwersytetu z dnia 23 października 2019 r. nr [...] skreślającą skarżącą z listy studentów czwartego roku studiów na kierunku [...], studia niestacjonarne jednolite magisterskie, w roku akademickim 2018/2019.

Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z dnia 23 października 2019 r. nr [...], Prodziekan Wydziału [...] Uniwersytetu ds. studiów [...], działając z upoważnienia Rektora Uniwersytetu, skreślił skarżącą z listy studentów czwartego roku studiów na kierunku [...], studia niestacjonarne jednolite magisterskie, w roku akademickim 2018/2019.

W uzasadnieniu tej decyzji Prodziekan wskazał, że zgodnie z art. 108 ust. 2 pkt 3 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce student może być skreślony z listy studentów w przypadku nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie.

Zgodnie z § 42 ust. 3 Regulaminu studiów pierwszego stopnia, drugiego stopnia oraz jednolitych studiów magisterskich (przyjętego uchwałą nr [...] Senatu Uniwersytetu z dnia 24 kwietnia 2019 r.), zaliczenie roku akademickiego 2018/2019 następuje na zasadach dotychczasowych. Wnioski złożone przed wejściem w życie niniejszego Regulaminu rozpatrywane są na zasadach dotychczasowych. W związku z powyższym, do zaliczenia roku studiów realizowanego w roku akademickim 2018/2019 miały zastosowanie przepisy określające warunki zaliczenia roku studiów wskazane w Regulaminie studiów pierwszego stopnia, drugiego stopnia oraz jednolitych studiów magisterskich (przyjętym uchwałą nr [...] Senatu Uniwersytetu z dnia 29 kwietnia 2015 r. z późn. zm., zwanym dalej: Regulaminem studiów).

Zdaniem Prodziekana skarżąca nie spełniła warunków niezbędnych do zaliczenia czwartego roku studiów zgodnie z programem studiów przyjętym przez Radę Wydziału [...] Uniwersytetu uchwałą z dnia 18 czerwca 2019, tj. nie zdała egzaminów oraz nie uzyskała zaliczeń z poniższych przedmiotów: [...] w terminie, o którym mowa w § 9 ust. 2, ust. 3 lub ust. 4 zdanie drugie Regulaminu studiów w zw. z Zarządzeniem nr [...] Rektora Uniwersytetu z dnia 6 grudnia 2017 r. w sprawie organizacji roku akademickiego 2018/2019, tj. do dnia 30 września 2019 r.

Zgodnie z § 14 ust. 1 zdanie pierwsze Regulaminu studiów, dziekan na wniosek studenta wyraża zgodę na powtarzanie roku studiów w przypadku nieuzyskania liczby punktów ECTS, jaka jest wymagana do wpisu na kolejny rok studiów, niespełnienia warunków, o których mowa w § 10 ust. 8 lub innych warunków zaliczenia danego roku studiów zgodnie z programem studiów.

Zgodnie z § 14 ust. 2 Regulaminu studiów, powtarzanie roku jest dopuszczalne jeden raz, zarówno w ramach toku studiów pierwszego stopnia, jak i drugiego stopnia oraz jednolitych studiów magisterskich.

W myśl § 14 ust. 3 Regulaminu studiów, powtarzanie roku nie jest jednak dopuszczalne w przypadku braku zaliczenia pierwszego roku studiów pierwszego stopnia oraz jednolitych studiów magisterskich. Przed upływem terminów określonych w § 9 ust. 2, ust. 3 lub ust. 4 zdanie drugie (terminy zaliczenia roku studiów), nie jest również dopuszczalne powtarzanie przedmiotu w trakcie tego samego roku studiów, chyba że Regulamin stanowi inaczej.

Prodziekan wskazał również, że w trakcie studiów skarżąca powtarzała czwarty rok studiów, a nie zachodziły w myśl § 14 ust. 4 oraz § 14 ust. 5 Regulaminu studiów uzasadnione okoliczności stanowiące podstawę do wyrażenia zgody na ponowne powtarzanie roku albo na powtarzanie przedmiotu w trakcie tego samego roku studiów. W związku z tym nie przysługiwało skarżącej prawo do ponownego powtarzania roku studiów.

W tym stanie rzeczy zgodnie z art. 108 ust. 2 pkt 3 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce oraz § 35 ust. 2 pkt 2 Regulaminu studiów, zostały spełnione przesłanki do skreślenia skarżącej z listy studentów Uniwersytetu.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca wskazała, że powodem nieuzyskania zaliczenia roku w terminie była jej ciężka sytuacja zdrowotna i finansowa oraz konieczność samodzielnego utrzymania. Wskazała ponadto, że w roku akademickim 2018/2019 zdała egzaminy z licznych przedmiotów zaś do zdania egzaminu pozostał jej jedynie przedmiot Prawo cywilne. Podkreśliła również, że w trakcie studiów nie powtarzała IV roku, jak wskazano w decyzji. Dodatkowo wskazała na problemy związane z przyswajaniem wiedzy co wynika z choroby na którą cierpi. Wskazała również, że w toku studiów nie korzystała z instytucji urlopu studenckiego, urlopu dziekańskiego czy indywidualnego toku nauczania oraz uzyskała 295 pkt ECTS i na bieżąco wnosiła opłaty związane z czesnym za studia.

Wniosła więc o uchylenie decyzji o skreśleniu jej z listy studentów.

Opisaną na wstępie decyzją Rektor Uniwersytetu utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną Prodziekana Wydziału [...] Uniwersytetu ds. studiów [...].

W jej uzasadnieniu Rektor wskazał, że na podstawie dokumentacji przebiegu studiów ustalił, że skarżąca rozpoczęła niestacjonarne studia jednolite magisterskie na kierunku [...] na Wydziale [...] Uniwersytetu w roku akademickim 2013/2014.

Decyzją z dnia 23 października 2019 r., znak: [...], Prodziekan Wydziału [...] Uniwersytetu ds. studiów [...], działając z upoważnienia Rektora Uniwersytetu, postanowił skreślić skarżącą z listy studentów czwartego roku studiów na kierunku [...], studia niestacjonarne jednolite magisterskie, w roku akademickim 2018/2019.

Rektor podniósł, że w myśl § 2 ust. 1 Regulaminu studiów, student obowiązany jest postępować zgodnie ze ślubowaniem i regulaminem studiów, przestrzegać przepisów obowiązujących w uczelni, wykonywać zarządzenia jej władz i organów, dbać o dobre imię Uniwersytetu oraz szanować jego tradycje i zwyczaje.

Ponadto, zgodnie z § 9 ust. 2 Regulaminu studiów, student zobowiązany jest do zaliczenia roku studiów najpóźniej do końca roku akademickiego, w którym uzyskał wpis. Zgodnie z Zarządzeniem nr [...] Rektora Uniwersytetu z dnia 6 grudnia 2017 r. w sprawie organizacji roku akademickiego 2018/2019 i 2019/2020, termin do zaliczenia roku studiów upłynął 30 września 2019 r.

Zgodnie z § 14 ust. 1 zdanie pierwsze Regulaminu studiów, w przypadku nieuzyskania liczby punktów ECTS, jaka jest wymagana do wpisu na kolejny rok studiów, niespełnienia warunków, o których mowa w § 10 ust. 8 lub innych warunków zaliczenia danego roku studiów zgodnie z programem studiów, dziekan wyraża na wniosek studenta zgodę na powtarzanie roku studiów.

Ponadto, zgodnie z § 14 ust. 2 Regulaminu studiów, powtarzanie roku jest dopuszczalne jeden raz, zarówno w ramach toku studiów pierwszego stopnia, jak i drugiego stopnia oraz jednolitych studiów magisterskich.

Ponadto, w myśl § 14 ust. 4 Regulaminu studiów, w uzasadnionych przypadkach dziekan może jeden raz w ramach toku studiów wyrazić zgodę na ponowne powtarzanie tego samego albo innego roku studiów.

Jak wynika z dokumentacji przebiegu studiów, w toku studiów skarżąca w roku akademickim 2016/2017 powtarzała III rok studiów, powtarzając przedmioty: Prawo karne materialne, Prawo cywilne oraz Stosunki między rodzicami a dziećmi oraz Postępowanie podatkowe (dowód: wniosek z dnia 30 września 2016 r. z prośbą o powtarzanie roku

oraz pozytywne rozstrzygnięcie Prodziekan Wydziału [...] Uniwersytetu ds. studiów [...] z dnia 3 października 2016 r.), zaś w roku akademickim 2017/2018 ponownie powtarzała III rok studiów, powtarzając przedmioty: Prawo cywilne, Prawo karne materialne, Postępowanie cywilne, Postępowanie sądowoadministracyjne, Prawo finansowe, Prawo rolne oraz Postępowanie podatkowe (dowód: wniosek z dnia 3 października 2017 r. z prośbą o ponowne (nadzwyczajne) powtarzanie roku oraz pozytywne rozstrzygnięcie Prodziekan Wydziału [...] Uniwersytetu ds. studiów prawniczych z dnia 4 października 2017 r.).

Zdaniem Rektora skarżąca wykorzystała zatem możliwość powtarzania roku studiów, o której mowa w § 14 ust. 1 zdanie pierwsze Regulaminu studiów, jak również możliwość ponownego powtarzania roku studiów o którym mowa w § 14 ust. 4 Regulaminu studiów. W świetle postanowień Regulaminu studiów wyczerpała więc możliwości powtarzania roku. Ponadto, wnioskiem z dnia 28 września 2018 r. skarżąca zwróciła się z prośbą o wyrażenie zgody o uzyskanie wpisu na kolejny, czwarty rok studiów, w związku z uzyskaniem 255 pkt ECTS z obowiązkiem uzupełnienia różnicy punktowej z przedmiotu Prawo cywilne (22 ECTS) do 30 września 2019 r. Zgodnie bowiem z § 10 ust. 6 w zw. z § 10 ust. 10 dotychczas obowiązującego Regulaminu studiów, Dziekan na wniosek studenta wyraża zgodę na wpis na kolejny rok studiów w przypadku uzyskania co najmniej 50 punktów ECTS w terminie, o którym mowa w § 9 ust. 2, ust. 3 lub 4 zdanie drugie Regulaminu studiów oraz spełnienia innych warunków określonych w programie studiów (wpis warunkowy) a program studiów może dopuszczać możliwość skorzystania z ww. wpisu także w sytuacji niezrealizowania określonych w programie studiów warunków zaliczenia danego roku studiów zaś program studiów może przewidywać obowiązek wskazania przez studenta w wyznaczonym terminie przedmiotów stanowiących podstawę do uzupełnienia różnicy punktowej. Skarżąca uzyskała zgodę na wpis warunkowy z obowiązkiem uzupełnienia różnicy programowej w wysokości 22 pkt ECTS z przedmiotu Prawo cywilne do dnia 30 września 2019 r. (dowód: wniosek o uzyskanie wpisu na kolejny rok studiów z dnia 28 września 2019 r. oraz pozytywne rozstrzygnięcie Prodziekana Wydziału [...] Uniwersytetu ds. studiów [...]). Jak wynika z Karty okresowych osiągnięć skarżąca, nie zaliczyła roku akademickiego 2018/2019 z uwagi na brak zaliczenia przedmiotu Prawo cywilne (ocena niedostateczna w terminie 1-18 czerwca 2019 r. oraz ocena niedostateczna w terminie II - 30 września 2019 r.), Nie uzupełniła zatem różnicy programowej w roku akademickim 2018/2019 (dowód: Karta okresowych osiągnięć studenta z dnia 2 października 2019 r.).

W oparciu o zgromadzoną w postępowaniu dokumentację Rektor ustalił ponadto, że wnioskiem z dnia 30 września 2019 r. skarżąca zwróciła się z prośbą o udzielenie urlopu dziekańskiego od 27 czerwca 2019 r. do 30 września 2019 r. W stosunku do tego wniosku Prodziekan Wydziału [...] Uniwersytetu ds. studiów [...] wydał rozstrzygnięcie odmowne z uwagi na niezgodność wniosku z przedstawioną dokumentacją (dowód: wniosek o udzielenie urlopu dziekańskiego z dnia 30 września 2019 r. oraz rozstrzygnięcie o odmowie udzielenia urlopu z dnia 14 października 2019 r.). Rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy udzielenia urlopu dziekańskiego zostało skarżącej doręczone w dniu 21 października 2019 r. (dowód: potwierdzenie odbioru).

Biorąc pod uwagę ustalony stan faktyczny Rektor stwierdził, że nie zachodzą podstawy do zmiany lub uchylenia zaskarżonej decyzji. Jak bowiem ustalił, w toku studiów skarżąca wykorzystała możliwości regulaminowe powtarzania roku - korzystała bowiem z tej instytucji powtarzania roku w roku akademickim 2016/2017 oraz instytucji ponownego powtarzania roku w roku akademickim 2017/2018. Zarówno jedna jak i druga instytucja może być bowiem wykorzystana jedynie raz w toku studiów (§14 ust. 1 i ust. 4 Regulaminu studiów).

Rektor przyznał rację skarżącej, że w decyzji błędnie wskazano, iż powtarzała dwukrotnie czwarty rok studiów, gdy tymczasem z dokumentacji przebiegu studiów wynika, że dwukrotnie powtarzała trzeci rok studiów. Okoliczność ta, związana z nieprawidłowym oznaczeniem roku który skarżąca dwukrotnie powtarzała, nie miała jednakże istotnego wpływu na wynik sprawy. O wyczerpaniu możliwości regulaminowych powtarzania roku decyduje bowiem sam fakt dwukrotnego powtarzania roku w toku studiów, co miało miejsce w przypadku skarżącej (powtarzanie III roku w latach 2016/2017 oraz 2017/2018, co potwierdza dokumentacja przebiegu studiów).

Ponadto, w roku akademickim 2018/2019 została skarżąca wpisana warunkowo na IV rok studiów z obowiązkiem uzupełnienia różnicy punktowej z przedmiotu Prawo cywilne w wysokości 22 pkt do 30 września 2019 r (wpis warunkowy). W związku z powyższym, zgodnie z § 10 ust. 8 Regulaminu studiów obowiązującego w roku akademickim 2018/2019, w przypadku uzyskania wpisu warunkowego, była skarżąca zobowiązana do uzupełnienia różnicy punktowej i programowej do 30 września 2019 r. Jak wynika z Karty okresowych osiągnięć studenta skarżąca nie uzupełniła tej różnicy programowej w wyznaczonym terminie, co jest równoznaczne z nieuzyskaniem zaliczenia roku studiów w terminie (bowiem zgodnie z § 10 ust. 9 Regulaminu studiów, niezaliczenie tego samego przedmiotu może stanowić podstawę wpisu warunkowego tylko raz w ramach roku studiów).

Ponadto Rektor wskazał, że w stosunku do rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy udzielenia urlopu dziekańskiego skarżącej przysługiwało prawo o wniesienia środka odwoławczego w postaci odwołania (§ 42 ust. 3 zdanie drugie Regulaminu studiów w zw. z § 40 ust. 3 dotychczas obowiązującego Regulaminu studiów), z którego to środka skarżąca nie skorzystała. Rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy udzielenia urlopu dziekańskiego musi być zatem traktowane jako rozstrzygnięcie ostateczne z uwagi na upływ terminu do jego zaskarżenia. W związku z powyższym skarżąca wyczerpała możliwości regulaminowe zarówno jeżeli chodzi o możliwość powtarzania roku jak również w zakresie udzielenia urlopu dziekańskiego, co skutkować musiało wydaniem decyzji o skreśleniu skarżącej z listy studentów. Pozostałe informacje zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczą sytuacji zdrowotnej skarżącej oraz dotychczasowej historii kształcenia, które to okoliczności nie mogły mieć wpływu na wynik niniejszego postępowania.

Z uwagi na brak podstaw do uchylenia decyzji Prodziekana Wydziału [...] Uniwersytetu ds. studiów [...] Rektor Uniwersytetu utrzymał ją więc w mocy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca zarzuciła Rektorowi wydanie decyzji z naruszeniem:

I. przepisów prawa materialnego tj.:

1. art. 85 ust. 1 pkt 6 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce, poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji uniemożliwienie skarżącej wyczerpania wszystkich możliwości zaliczenia przedmiotu prawo cywilne warunkującego możliwość dokonania wpisu na kolejny rok studiów

2. naruszenie art. 108 ust. 2 pkt 3 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce poprzez przyjęcie, że istniały przesłanki do skreślenia skarżącej z listy studentów wobec stwierdzenia nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie podczas gdy w rzeczywistości skarżącej uniemożliwiono wykorzystanie wszystkich możliwości zaliczenia roku poprzez wadliwe pouczenie i celowe wprowadzenie w błąd skutkujące niezłożeniem przez skarżącą odwołania od decyzji oddalającej jej wniosek o przyznanie urlopu dziekańskiego z mocą wsteczną a także przeprowadzenie egzaminu poprawkowego w terminie 30 września 2019 r., tj. wbrew przepisom § 12 Regulaminu studiów i uniemożliwienie skarżącej skorzystania z instytucji egzaminu komisyjnego (§15 Regulaminu studiów);

3. § 15 ust. 2 i 3 Regulaminu studiów pierwszego stopnia, drugiego stopnia oraz jednolitych studiów magisterskich Uniwersytetu stanowiącego Załącznik do uchwały nr [...] Senatu Uniwersytetu z dnia 24 kwietnia 2019 r. w zw. z art. 75 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce, poprzez jego niezastosowanie wskutek uniemożliwienia skarżącej skorzystania z uprawnień w nim zapewnionych co skutkowało niewyczerpaniem wszystkich możliwości zagwarantowanych w przepisach wewnątrz uczelnianych a służących do zaliczenia roku studiów.

II. naruszenie przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

4. art. 6, art. 7, art. 10 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 81a, art. 84 § 1 i art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia działań mających na celu wszechstronne i dogłębne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i tym samym zbadanie czy zostały wyczerpane wszystkie możliwości zapewnione przez przepisy wewnątrz-uczelniane w zakresie możliwości zaliczenia przedmiotów warunkujących dokonanie wpisu na kolejny rok studiów a także wskutek braku wszechstronnego zbadania sprawy z wniosku skarżącej, o udzielenie jej urlopu dziekańskiego z mocą wsteczną, co skutkowało skreśleniem skarżącej z listy studentów pomimo niewyczerpania przez nią wszystkich możliwości zaliczenia semestru/roku studiów, a także zbadanie czy przedstawione przez skarżącą okoliczności zdrowotne, miały wpływ na niezaliczenie egzaminu;

5. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania skarżącej oraz dokumentacji uczelni celem ustalenia czy egzamin poprawkowy w dniu 30 września 2019 r., przeprowadzony został zgodnie z przepisami regulaminu studiów a także czy skarżącej zapewniono prawo do skorzystania z egzaminu komisyjnego;

6. naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób godzący w zasadę zaufania uczestników do organu władzy publicznej poprzez celowe i świadome wprowadzenie skarżącej w błąd, przez pracowników uczelni, w zakresie możliwości składania odwołania od decyzji odmawiającej przyznania urlopu dziekańskiego z mocą wsteczną, wskutek czego skarżąca utraciła możliwość zaliczenia przedmiotu warunkującego dokonanie wpisu na kolejny rok studiów bez swojej winy a wskutek działania organu;

7. art. 10 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji przez organ pierwszej i drugiej instancji bez uprzedniego powiadomienia strony o możliwości zapoznania się z aktami postępowania.

8. art. 11 k.p.a. zasady przekonywania, nakazującej wyjaśnienie stronie zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwianiu jej indywidualnej sprawy;

9. naruszenie art. 15 k.p.a. poprzez zaniechanie kompleksowego rozpatrzenia wszystkich okoliczności sprawy tj. wniosku skarżącej o udzielnie urlopu dziekańskiego z mocą wsteczną a także terminu egzaminu poprawkowego

z przedmiotu prawo cywilne przeprowadzonego poza terminami sesji poprawkowej letniej wbrew § 12 pkt 3 Regulaminu studiów oraz niezastosowanie przepisów § 15 Regulaminu studiów i uniemożliwienie skarżącej skorzystanie z instytucji egzaminu komisyjnego;

10. art. 15 k.p.a. poprzez wydanie decyzji z naruszeniem zasady dwuinstancyjności albowiem całe postępowanie dowodowe było przeprowadzone wyłącznie przez organ drugiej instancji;

11. naruszenia art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego;

12 z rażącym naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie polegające na utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji mimo braku podstaw prawnych i faktycznych do wydania takiej decyzji.

III. Błąd w ustaleniach faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonej decyzji tj.:

Przyjęcie, że skarżąca ze swej winy nie złożyła odwołania od decyzji odmownej udzielenia urlopu dziekańskiego z mocą wsteczną podczas, gdy skarżąca takie zalecenia dostała od opiekuna roku, tj. pracownika organu i wskutek tych instrukcji nie dopełniła formalności ww. zakresie.

Mając powyższe na uwadze skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak i organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn., Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę kontrolowanych decyzji o skreśleniu skarżącej z listy studentów stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2020 r., poz. 85 ze zm., zwanej dalej Prawem o szkolnictwie wyższym i nauce), w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji.

Decyzja o skreśleniu studenta z listy studentów jest niewątpliwie indywidualnym aktem administracyjnym. W takim razie przy wydawaniu tego rodzaju decyzji powinno się stosować przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu do sądu administracyjnego.

Pozostaje bowiem aktualne stanowisko, że odpowiednie stosowanie przepisów postępowania administracyjnego, oznacza, że rozstrzygnięcia w indywidualnych sprawach studentów, jak i postępowania w których one zapadają, muszą zachować choćby minimum procedury administracyjnej, niezbędnej do załatwienia sprawy i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony, przy zachowaniu autonomii uczelni (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2000 r., sygn. akt SK 19/99, publik. w OTK Nr 7, poz. 258).

Zgodnie z art. 108 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, studenta skreśla się z listy studentów w przypadku:

1) niepodjęcia studiów;

2) rezygnacji ze studiów;

3) niezłożenia w terminie pracy dyplomowej lub egzaminu dyplomowego;

4) ukarania karą dyscyplinarną wydalenia z uczelni.

Zgodnie z ust. 2 tego przepisu, student może być skreślony z listy studentów w przypadku:

1) stwierdzenia braku udziału w obowiązkowych zajęciach;

2) stwierdzenia braku postępów w nauce;

3) nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie;

4) niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów.

Skreślenie z listy studentów następuje, jak stanowi ust. 3 tego przepisu, w drodze decyzji administracyjnej.

Zgodnie natomiast z § 35 ust. 1-3 Regulaminu studiów ((przyjętym uchwałą nr [...] Senatu Uniwersytetu z dnia 29 kwietnia 2015 r. z późn. zm., zwanym dalej: Regulaminem studiów), dziekan skreśla studenta z listy studentów, w przypadku:

1) niepodjęcia studiów;

2) pisemnej rezygnacji ze studiów;

3) niezłożenia pracy dyplomowej lub egzaminu dyplomowego w terminie, o którym mowa w § 18 ust. 1-3;

4) ukarania karą dyscyplinarną wydalenia z uczelni.

Dziekan może skreślić studenta z listy studentów, w przypadku:

1) stwierdzenia braku postępów w nauce;

2) nieuzyskania zaliczenia roku w terminie, o którym mowa w § 9 ust. 2, ust. 3 lub ust. 4 zdanie drugie;

3) nie wniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów, pomimo pisemnego wezwania do uiszczenia opłaty w terminie 7 dni od daty jego doręczenia;

4) niepodpisania przez studenta przedłożonej przez uczelnię umowy o warunkach odpłatności za studia lub usługi edukacyjne.

Od decyzji, o których mowa w ust. 1 i 2, przysługuje odwołanie do Rektora. Decyzja Rektora jest ostateczna (ust. 3).

Zdaniem Sądu za prawidłowe, zgodne z zasadą sprawiedliwości społecznej, należało uznać wydanie zaskarżonej decyzji w niniejszej sprawie na podstawie (między innymi) przepisów Regulaminu studiów pierwszego stopnia, drugiego stopnia oraz jednolitych studiów magisterskich (przyjętego uchwałą nr nr [...] Senatu Uniwersytetu z dnia 29 kwietnia 2015 r. z późn. zm.). Trafna jest argumentacja Rektora, że treść § 42 ust. 3 Regulaminu studiów pierwszego stopnia, drugiego stopnia oraz jednolitych studiów magisterskich (przyjętego uchwałą nr [...] Senatu Uniwersytetu z dnia 24 kwietnia 2019 r.), jednoznacznie stanowi, że zaliczenie roku akademickiego 2018/2019 następuje na zasadach dotychczasowych. Wnioski złożone przed wejściem w życie niniejszego Regulaminu rozpatrywane są na zasadach dotychczasowych.

W rozpoznawanej sprawie jako podstawę faktyczną zaskarżonej decyzji organy uczelni wskazały wykorzystanie przez skarżącą możliwości powtarzania roku studiów, o której mowa w § 14 ust. 1 zdanie pierwsze Regulaminu studiów, jak również możliwość ponownego powtarzania roku studiów, o którym mowa w § 14 ust. 4 Regulaminu studiów. Nadto, w roku akademickim 2018/2019 została skarżąca wpisana warunkowo na IV rok studiów z obowiązkiem uzupełnienia różnicy punktowej z przedmiotu Prawo cywilne w wysokości 22 pkt do 30 września 2019 r, której to różnicy punktowej i programowej, w świetle postanowień § 10 ust. 8 Regulaminu studiów obowiązującego w roku akademickim 2018/2019, nie uzupełniła.

W ocenie Sądu, skoro postanowienia art. 108 ust. 2 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce stanowią o możliwości skreślenia studenta z listy studentów we wskazanych w tym przepisie przypadkach, to bezsprzecznie decyzja o skreśleniu studenta z listy studentów, wydana na podstawie tego przepisu, zapada w ramach uznania administracyjnego.

Działanie w ramach uznania administracyjnego nie oznacza dowolności, lecz jest ograniczone regulacjami Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce oraz regulacjami wewnętrznymi uczelni (Regulaminem studiów) z jednej strony, z drugiej zaś strony odpowiednio stosowanymi, przy zachowaniu autonomii uczelni, regulacjami Kodeksu postępowania administracyjnego (ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego, Dz. U. z 2020 r., poz. 256, zwanej dalej w skrócie – k.p.a.).

Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie nie doszło przy wydawaniu kontrolowanych decyzji do przekroczenia granic uznania administracyjnego. W ramach autonomii przysługującej uczelni wyższej organy uczelni podjęły decyzję o skreśleniu skarżącej z listy studentów uwzględniając dotychczasowy tok studiów skarżącej oraz obowiązujące w tym zakresie regulacje prawne, tj. ustawowe i wewnętrzne.

Bezsprzecznie ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że skarżąca dwukrotnie powtarzała III rok studiów. W roku akademickim 2016/2017 powtarzała III rok studiów, powtarzając przedmioty: Prawo karne materialne, Prawo cywilne oraz Stosunki między rodzicami a dziećmi oraz Postępowanie podatkowe Natomiast w roku akademickim 2017/2018 ponownie powtarzała III rok studiów, powtarzając przedmioty: Prawo cywilne, Prawo karne materialne, Postępowanie cywilne, Postępowanie sądowoadministracyjne, Prawo finansowe, Prawo rolne oraz Postępowanie podatkowe. Potwierdza to dokumentacja przebiegu studiów skarżącej.

Wobec powyższego trafne i prawidłowe jest stanowisko organów uczelni, że skarżąca wykorzystała wszelkie, przewidziane Regulaminem studiów możliwości powtarzania roku studiów.

Zgodnie bowiem z § 14 ust. 1 zdanie pierwsze Regulaminu studiów w przypadku nieuzyskania liczby punktów ECTS, jaka jest wymagana do wpisu na kolejny rok studiów, niespełnienia warunków, o których mowa w § 10 ust. 8 lub innych warunków zaliczenia danego roku studiów zgodnie z programem studiów, dziekan wyraża na wniosek studenta zgodę na powtarzanie roku studiów.

W myśl jednakże § 14 ust. 2 Regulaminu studiów, powtarzanie roku jest dopuszczalne jeden raz, zarówno w ramach toku studiów pierwszego stopnia, jak i drugiego stopnia oraz jednolitych studiów magisterskich.

Z tej instytucji skarżąca skorzystała zatem w roku akademickim 2016/2017.

Ponadto, w myśl § 14 ust. 4 Regulaminu studiów, w uzasadnionych przypadkach dziekan może jeden raz w ramach toku studiów wyrazić zgodę na ponowne powtarzanie tego samego albo innego roku studiów. Z tej zaś możliwości skarżąca skorzystała w roku akademickim 2017/2018.

W takim razie już to dawało podstawę w stanie faktycznym sprawy, w świetle regulacji ustawowych i wewnętrznych do skreślenia skarżącej z listy studentów, gdyż dalsze kontynuowanie studiów z możliwością "dodatkowego" powtarzania niezaliczonego roku studiów, w świetle tych regulacji było niemożliwe, skoro skarżąca już dwukrotnie powtarzała rok studiów.

W tym zakresie Sąd nie dopatrzył się zatem naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niewłaściwe ustalenie istotnych dla treści rozstrzygnięcia okoliczności w przedmiocie skreślenia skarżącej z listy studentów.

Stawianie wobec tego organom uczelni zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego "....art. 108 ust. 2 pkt 3 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce poprzez przyjęcie, że istniały przesłanki do skreślenia skarżącej z listy studentów wobec stwierdzenia nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie podczas gdy w rzeczywistości skarżącej uniemożliwiono wykorzystanie wszystkich możliwości zaliczenia roku poprzez wadliwe pouczenie i celowe wprowadzenie w błąd skutkujące niezłożeniem przez skarżącą odwołania od decyzji oddalającej jej wniosek o przyznanie urlopu dziekańskiego z mocą wsteczną...", jak i przepisów postępowania jest w ocenie Sądu nieuzasadnione.

Możliwość natomiast warunkowego uzupełnienia różnicy punktowej i programowej należało, zdaniem Sądu, ocenić jako danie skarżącej przez władze uczelni ostatniej szansy na ukończenie studiów. Zarzuty, że opiekun roku wprowadził skarżącą w błąd i przez to nie złożyła odwołania od negatywnej decyzji dziekana w sprawie przyznania jej urlopu dziekańskiego, nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Skarżąca należycie dbając o swoje interesy jako student, powinna się w tym zakresie skonsultować i podjąć stosowną decyzję o złożeniu przysługującego jej środka zaskarżenia dochodząc swoich racji i przedstawiając w nim określone argumenty za udzieleniem jej urlopu dziekańskiego. Sąd rozumie trudną sytuację skarżącej, zwłaszcza w jej aspekcie zdrowotnym, ale decyzja o braku zgody na udzielenie urlopu dziekańskiego jest poza kontrolą Sądu, gdyż ocenie w tej sprawie sądowoadministracyjnej podlegała legalność decyzji o skreśleniu skarżącej z listy studentów. Sąd nie mógł więc ingerować we władztwo zakładowe uczelni w zakresie dotyczącym udzielenia urlopu dziekańskiego mając na uwadze również i zasadę autonomii szkół wyższych. Wszystkie zatem okoliczności związane z przedłożoną wraz z wnioskiem o udzielenie urlopu dziekańskiego dokumentacją lekarską i zaistniałymi w niej wątpliwościami winny być podniesione właśnie w odwołaniu od negatywnej decyzji Prodziekana.

Wobec powyższego Sąd nie dopatrzył się takich uchybień przepisom Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce oraz Regulaminu studiów, które skutkowałyby uchyleniem kontrolowanych decyzji. Regulamin studiów jest bowiem jednym z podstawowych aktów prawa wewnętrznego uczelni i stanowi o jej autonomii, która znajduje umocowanie w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Postanowienia regulaminu studiów normują relacje pomiędzy studentem a uczelnią. Powinna więc skarżąca postępować zgodnie z Regulaminem studiów, który szczegółowo, jasno i wszechstronnie ustanawia i reguluje przesłanki i wymogi konieczne do zaliczenia roku akademickiego.

Nie są również w ocenie Sądu uzasadnione zarzuty naruszenia art. 15 i art. 107 § 3 k.p.a. Sprawa mająca za przedmiot skreślenie skarżącej z listy studentów została niewątpliwie dwukrotnie rozpoznana i rozstrzygnięta. Każdy z organów instancji dokonał prawidłowych ustaleń, natomiast wada uzasadnienia zaskarżonej decyzji polegająca na nieustosunkowaniu się do wszystkich zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, czy też błędy w podaniu powtarzanego roku, skorygowane zresztą przez Rektora, nie miały wpływu na ocenę zgodności kontrolowanych decyzji z prawem, zważywszy, że zarzuty te nie dotyczyły istoty sprawy. Rektor wskazał na przebieg studiów skarżącej oraz nie budzącą wątpliwości, niesporną okoliczność dwukrotnego, przewidzianego Regulaminem studiów powtarzania roku. Przedstawił też zastosowane przepisy Regulaminu studiów i Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce. Z tych też powodów nie można uzasadnienia kwestionowanej decyzji uznać za niepełne (szczątkowe) jak zdaje się wywodzić skarżąca. Odpowiada ono wymogom stawianym w art. 107 § 3 k.p.a.

Za bezzasadny należało również uznać zarzut naruszenia podstawowych zasad Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym w szczególności naruszenia zasady czynnego udziału w toczącym się postępowaniu - art. 10 k.p.a. Na gruncie przedmiotowej sprawy istotnym jest, że na etapie postępowania odwoławczego oraz w skardze skarżąca nie podniosła żadnych nowych okoliczności, które nakazywałyby uznać, że zarzucane naruszenie art. 10 k.p.a. miało w tym przypadku wpływ na wynik sprawy. Podkreślić należy, że naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie zawiadomienia strony o zgromadzeniu materiału dowodowego, możliwości zapoznania się z nim oraz możliwości składania wniosków (w tym dowodowych) oceniać należy z punktu widzenia uniemożliwienia stronie podjęcia konkretnie wskazanej czynności procesowej oraz wpływu tego uchybienia na wynik sprawy (por. wyrok NSA z 11 stycznia 2013 r., sygn. akt II GSK 1142/12, LEX nr 1270072).

Organy uczelni działały też z zachowaniem zasad wyrażonych w art. 8 i 11 k.p.a. W motywach podjętych rozstrzygnięć wskazały z jakich powodów musiało dojść do skreślenia skarżącej z listy studentów. Skoro organy wskazały przesłanki, których zaistnienie spowodowało konieczność wydania negatywnej i z pewnością trudnej do przyjęcia dla skarżącej decyzji o jej skreśleniu z listy studentów, to nie można zarzucać organom uczelni, że działały z naruszeniem zasady przekonywania i zaufania obywateli do organów. Wskazując natomiast na stosowne dokumenty potwierdzające dwukrotne powtarzanie przez skarżącą III roku studiów, które w świetle postanowień Regulaminu studiów dawały podstawę do skreślenia skarżącej z listy studentów, organy uczelni nie dokonały dowolnej oceny całokształtu materiału dowodowego i nie przekroczyły tym samym granic swobodnej oceny dowodów, o której mowa w art. 80 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że brak było podstaw do przyjęcia, że decyzje o skreśleniu skarżącej z listy studentów zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu skutkującym ich uchyleniem.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.