Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 474/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska - Szary, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska – Urbaniak, Sędzia WSA - Małgorzata Rysz (spr.), Protokolant - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2009 r. sprawy ze skargi A B na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy; 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adwokata M H (Kancelaria Adwokacka ul.[...] ), tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 292, 80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy), w tym: tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) i tytułem 22 % podatku od towarów i usług kwotę 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy).


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez A B jest decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] o odmowie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie emerytalne, ubezpieczenie rentowe, ubezpieczenie wypadkowe, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy.

Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

Wnioskiem z dnia 21 kwietnia 2008 r. A B zwrócił się o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy, wraz z odsetkami, opłatami i kosztami w wysokości ponad [...] zł. stwierdzając, iż jego sytuacja materialna i życiowa uległa istotnej zmianie tzn. pogorszeniu. Obecnie jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Utrzymuje się wraz z rodziną jedynie z dochodów swojej żony w wysokości około[...] zł neto miesięcznie. Nie jest w stanie zaoszczędzić żadnej kwoty, nie posiada żadnego wspólnego majątku ani oszczędności. Z uwagi na pogorszenie stanu zdrowia nie może podjąć zatrudnienia. Choruje na[...], co związane jest z koniecznością leczenia [...] i wymaga stałej opieki lekarskiej. Podniósł, iż na dzień [...] sierpnia 2008 r. został mu wyznaczony termin operacji [...] , albowiem schorzenie to utrudnia mu[...] . Podkreślił, iż po operacji nie będzie w stanie wrócić do pracy fizycznej. Zdaniem wnioskodawcy okoliczności w postaci operacji[...] , jego wiek ( [...] lata) oraz brak doświadczenia na innym stanowisku niż sprzedawca, stanowią istotną barierę w znalezieniu pracy. Zainteresowany podniósł, iż swoje zobowiązania spłacał dzięki pomocy matki, która miała wysoką emeryturę. Po śmierci matki w [...] jego sytuacja materialna uległa pogorszeniu. Podkreślił, iż ze względu na swój stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić należności ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny.

Decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych umorzył postępowanie w sprawie z wniosku A B o umorzenie należności w części dotyczącej składek finansowanych przez ubezpieczonych.

Następnie decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 oraz art. 28 ust. 1,2,3 w związku z art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2007 r. Nr 11 poz. 74 ze zm.) - dalej powoływanej jako u.s.u.s., odmówił umorzenia należności z tytułu składek w łącznej kwocie [...] PLN. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż poza płatnikiem - A B do ubezpieczeń zgłoszona była jako osoba współpracująca jego żona - M B. Z tego tytułu powstało również zadłużenie za okres od [...].01.1999 r. do [...] .12.1999 r. w kwocie łącznej [...] PLN. Stosownie do postanowień art. 30 u.s.u.s. jako należności z tytułu składek w części finansowanej przez ubezpieczonych niebędącymi płatnikami składek - nie podlegają umorzeniu. Ustawą z dnia 23 grudnia 1999 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 30.12.1999 r., Nr 110, poz. 1256) wprowadzono w art. 16 ust. 5a u.s.u.s. zapis, na podstawie którego składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, chorobowe i wypadkowe osób współpracujących finansuje w całości z własnych środków osoba prowadząca działalność. Z uwagi na fakt, iż wyłącznie należności z tytułu nieopłaconych składek powstałe od dnia obowiązywania ww. zmiany (tj. data publikacji w Dzienniku Ustaw - 30.12.1999 r.) mogą stanowić przedmiot rozpatrywania wniosku o umorzenie zaległych składek, postępowanie z wniosku dłużnika o umorzenie zaległości wcześniejszych zostało na mocy art. 105 § 1 Kpa decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o sygn. sprawy [...] umorzone jako bezprzedmiotowe. Zakład zaznaczył, iż wnioskodawca po utracie zasiłku dla bezrobotnych, utrzymując się tylko z pensji żony i pomocy matki, był w stanie spłacić kredyty, zaciągnięte m.in.,[...] . Nie posiada innych zobowiązań finansowych, ani też nie musi łożyć na utrzymanie innych osób. Ponadto wskazał, iż dochód małżonki dłużnika za 2007 r. wyniósł [...] PLN, który jako majątek wspólny współmałżonków może podlegać egzekucji administracyjnej. Organ zaznaczył, iż wcześniej osiągane dochody małżonki wnioskodawcy wystarczały na utrzymanie i spłatę rat kredytowych. W ocenie Zakładu w związku z uregulowaniem należności z tytułu zaciągniętych kredytów dochody osiągane przez małżonkę dłużnika pozwolą na podjęcie spłaty należności wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Organ zaznaczył, iż zainteresowany nie przedstawił stosownych zaświadczeń na potwierdzenie swojej trudnej sytuacji życiowej. W odniesieniu do przedstawionego przez dłużnika zaświadczenia lekarskiego wskazującego na konieczność leczenia [...] oraz informującego o planowanej operacji wskazał, iż zaświadczenie to nie jest dowodem, w oparciu o który można byłoby stwierdzić, iż wnioskujący był, jest lub będzie trwale niezdolny do wykonywania pracy. W związku z powyższym Zakład Ubezpieczeń Społecznych uznał, iż nie zachodzą uzasadnione przyczyny umorzenia należności w rozumieniu przepisu art. 28 ust. 1, 2, 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych,

Pismem z dnia 8 grudnia 2008 r. A B złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu wniosku wniósł o:

- umorzenie zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, na Fundusz Pracy i Ubezpieczenie Zdrowotne oraz umorzenie związanych z nimi należności z tytułu odsetek i kosztów upomnienia;

- umorzenie odsetek od kwoty [...] PLN, należnej z tytułu składek w części finansowanej przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek, za okres od [...] stycznia 1999 roku do [...] grudnia 1999 roku;

alternatywnie w przypadku nie uwzględnienia wniosku o umorzenie zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, na Fundusz Pracy i Ubezpieczenie Zdrowotne - wniósł o umorzenie samych odsetek od tych składek.

W uzasadnieniu wniosku wskazał , iż prawie wszystkie swoje zobowiązania spłacał dzięki pomocy mojej matki, która miała wysoką emeryturę. Zaznaczył, iż jego płatności przewyższały dochody jego oraz małżonki, który to fakt został ustalony przez ZUS oraz sąd administracyjny, w poprzednim postępowaniu. Po śmierci matki w dniu [...] roku jego sytuacja materialna uległa pogorszeniu, a obecnie ze względu na stan zdrowia i dalszą niemożność podjęcia zatrudnienia w dalszym ciągu się pogarsza, bez żadnej pozytywnej prognozy, że ulegnie jakiejkolwiek poprawie. Skarżący zarzucił, iż organ nie rozważył dostatecznie jego sytuacji życiowej. Pomimo że nie korzysta z pomocy Opieki Społecznej nie jest w stanie spłacić zadłużenia w wysokości ponad [...] złotych. Zaznaczył, iż stan jego zdrowia na dzień [...] września 2008 roku nie uległ poprawie, natomiast pojawiły się problemy z[...] , a co za tym idzie konieczna jest dalsza diagnostyka . W związku z powyższym lekarze nie są w stanie obecnie postawić ostatecznej diagnozy. W dalszej części uzasadnienia dłużnik podniósł, iż na wysokość jego zadłużenia w przeważającej mierze mają wpływ na naliczone przez Zakład odsetki, których powstanie spowodowane jest m.in. długim oczekiwaniem na rozstrzygnięcia Zakładu i wyroki sądów.

Decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] Prezes ZUS działający imieniu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję Zakładu z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie z wniosku A B o umorzenie należności w części dotyczącej składek finansowanych przez ubezpieczonych.

Decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] Prezes ZUS działający w imieniu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję Zakładu z dnia [...] listopada 2008 r. odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podtrzymał ustalenia oraz stanowisko zawarte w decyzji organu I instancji. Ponadto odniósł się do okoliczności podniesionych przez skarżącego we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy dotyczących spłaty kredytów dłużnika przy znaczącej pomocy jego matki. W ocenie organu wnioskodawca bez pomocy swej matki jest w stanie podjąć spłatę swoich zobowiązań publicznoprawnych. Prezes Zakładu wskazał, iż stan zdrowia dłużnika nie przemawia za umorzeniem powstałego zadłużenia. Podniósł, iż z dokumentów w postaci zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] .04.2008 r. w którym stwierdzono, iż dłużnik jest pod stałą opieką lekarską i wymaga leczenia [...] oraz że ze względu na stan zdrowia planowana jest operacja, jak również z Karty Informacyjnej dotyczącej [...] pobytu skarżącego w [...] nie wynika, iż wnioskujący był, jest lub będzie trwale niezdolny do wykonywania pracy. Zaznaczył, iż podnoszone przez skarżącego okoliczności w postaci przeszkód w znalezieniu pracy z uwagi na wiek i brak doświadczenia na innych stanowiskach nie zasługują na uwzględnienie, ponieważ jak wynika z pisma Powiatowego Urzędu Pracy z dnia [..] lipca 2008 r. zainteresowany nie podjął nawet starań o zatrudnienie. Podkreślił, iż płatnik nie przedstawił żadnych dowodów, iż nie jest w stanie opłacić należności z tytułu nieopłaconych składek, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego samego i jego rodziny. Organ uznał, iż sytuacja finansowa dłużnika powinna pozwolić na spłacenie należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek z uwagi na fakt ,iż nie korzysta on z pomocy Opieki Społecznej, nie posiada innych zobowiązań, oraz nie podejmuje starań mających na celu znalezienie pracy.

Pismem z dnia 18 marca 2009 r. AB złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Prezesa ZUS z dnia [...] lutego 2009 r. wnosząc o jej uchylenie.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 11 oraz art. 107 §3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez:

• nie rozważenie wszystkich okoliczności związanych z sytuacją majątkową, rodzinną i zdrowotną skarżącego, w kontekście istnienia przesłanek umorzenia zawartych w § 3 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r., a co za tym idzie niewyczerpujące uzasadnienie odmowy umorzenia należności składkowych w tym zakresie;

• błędne ustalenie, iż skarżący nie podejmuje starań o podjęcie zatrudnienia;

• nie wzięcie pod uwagę przepisów art. 33 ust. 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008r.Nr 69, poz. 415 z późn. zm.);

• nie odniesienie się, a co za tym idzie nie uzasadnienie odmowy uwzględnienia zgłoszonego przez skarżącego ewentualnego wniosku o umorzenie samych odsetek;

• nie odniesienie się, a co za tym idzie nie uzasadnienie odmowy uwzględnienia wniosku skarżącego co do umorzenia odsetek od należności składkowych na ubezpieczenie pracowników w części finansowanej przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek.

W uzasadnieniu skargi wskazał, iż w decyzji Prezesa ZUS zabrakło kompleksowego rozważenia wszystkich okoliczności związanych z jego sytuacją majątkową, rodzinną i zdrowotną. Zaznaczył, iż organ w żaden sposób nie odnosi dochodów jego żony w wysokości [...] zł do jego indywidualnej sytuacji życiowej i zdrowotnej. Oceniając zdolność do spłaty ciążących na nim zaległości składkowych, organ nie rozważył jego sytuacji zdrowotnej oraz nie odniósł się do argumentacji dotyczącej zawodu w którym pracował[...] ) w kontekście dolegliwości zdrowotnych ([...] ), które uniemożliwiają mu dalsze jego wykonywanie. Zdaniem skarżącego organ nie rozważył, iż przedstawione przez niego zaświadczenia lekarskie wskazują na pogarszający się stan zdrowia i konieczność przeprowadzenia dalszej diagnostyki, oraz uprawdopodobniają przedstawione trudności w podjęciu zatrudnienia. Skarżący zaznaczył, iż organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie odniósł się do jego wyjaśnień, w których zaprzeczył, iż kiedykolwiek odmówił podjęcia zatrudnienia. Zaznaczył, iż z zaświadczeń z Urzędu Pracy wynika, że od dawna posiada w sposób ciągły status bezrobotnego. Podniósł, iż organ zaniechał wszechstronnego wyjaśnienia i rozpatrzenia niniejszej sprawy, czym naruszył przepisy postępowania określone w art. 7, art. 77 §1 i 80 k.p.a. Dłużnik podkreślił, iż organ odmawiając umorzenia należności z tytułu zaległych składek pominął zgłoszony przeze niego wniosek o umorzenie samych odsetek oraz nie odniósł się do podniesionego zarzutu, iż ich wysokość spowodowana jest przedłużającym się postępowaniem w sprawie. Skarżący zaznaczył, iż organ całkowicie pominął złożony przez niego wniosek o umorzenie samych odsetek od należności z tytułu składek na ubezpieczenie pracowników w części finansowanej przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Pismem z dnia 2 listopada 2009 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał stanowisko zawarte w skardze wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Jednocześnie zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 oraz art.107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeksu postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. 2000, Nr 98, poz. 1071).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. Nr 153, poz. 1269). W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny (w tym przypadku – decyzję) konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./; powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do podniesionych przez skarżącego zarzutów stwierdzić należy, iż nie zasługują one na uwzględnienie.

Oceniając treść zaskarżonej decyzji należy wskazać, iż zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r., Nr 11, poz. 74 ze zm. dalej jako u.s.u.s. ) należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.), mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wyliczonych w ust. 3 tego artykułu. W przepisie art. 28 ust. 3 u.s.u.s. ustawodawca wskazał siedem przypadków, w których zachodzi całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Wyliczenie zawarte w tym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia. Norma zawarta w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności, stanowiąc, że w takim wypadku "mogą być one umorzone." Natomiast przy braku całkowitej nieściągalności, ustalanej według kryteriów wskazanych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., organ podejmujący decyzję na podstawie art. 28 ust. 2 tej ustawy pozbawiony jest w ogóle prawnej możliwości umorzenia należności z tytułu składek. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, gdzie nie zaistniał żaden z przypadków stanowiących o możliwości uznania całkowitej nieściągalności należności wobec skarżącego. Organy orzekające w sprawie zasadnie wskazały, iż zgodnie z art. 29 § 1 ustawy z dnia 29.08.1997r, Ordynacja Podatkowa (Dz. U. z 1997r. Nr 137 poz. 926) w z związku z art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych –w przypadku pozostawania dłużnika w związku małżeńskim odpowiedzialność za zobowiązania z tytułu nieopłaconych składek obejmuje również majątek wspólny płatnika i jego małżonka, na który w niniejszej sprawie składa się m.in. wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę żony dłużnika w wysokości od [...] do [...] zł miesięcznie. Należy wskazać, iż powyższe daje realną szansę na przynajmniej częściową spłatę zadłużenia z tytułu składek w przyszłości. Nie było zatem pozbawione podstaw twierdzenia organu, iż w takim stanie rzeczy nie sposób przyjąć, że istnieje stan całkowitej nieściągalności. W ocenie Sądu prawidłowo zostało ustalone na dzień wydania zaskarżonej decyzji, iż w stosunku do skarżącego nie wystąpiła przesłanka całkowitej nieściągalności, a w konsekwencji brak było prawnej możliwości - jak wyżej wyjaśniono - umorzenia należności w oparciu o to kryterium.

Z kolei w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. ustawodawca przewidział możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Dotyczy to jednakże wyłącznie należności ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek (definicję ustawową płatnika składek zawiera art. 4 pkt 2 u.s.u.s.). Przesłanki umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określone zostały w § 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ( Dz.U. Nr 141 poz.1365), gdzie jako przesłanki umożliwiające umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne wskazane zostały okoliczności związane z wykazaniem przez zobowiązanego, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. Skarżący w tym zakresie wprost odwołał się do dwóch przesłanek, tj. sytuacji, gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych (§ 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia) oraz przewlekłej choroby zobowiązanego pozbawiającej możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenia należności (§ 3 ust. 1 pkt 3 ww. rozporządzenia). Podkreślenia jednak wymaga, iż w przypadku decyzji podejmowanych na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s w związku z § 3 rozporządzenia także mamy do czynienia z tzw. uznaniem administracyjnym. Również i tu prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje Zakładowi. Może on, ale nie musi umorzyć należności, przy czym nawet stwierdzenie istnienia w sprawie przewidzianych przepisami przesłanek nie obliguje Zakładu do zastosowania ulgi, jaką jest umorzenie należności, oczywiście gdy inne względy ustawowe przemawiają przeciwko takiemu umorzeniu. Oceniając sprawę pod tym kątem organ ustalił, iż zobowiązany nie ma nikogo na utrzymaniu, pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, wspólnie utrzymują się z jej pensji, jak wyżej wskazano w wysokości ok.[...] do [...] zł (netto), nie korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej, co może świadczyć, iż jego sytuacja materialna pozwala na zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych. Ponadto z akt administracyjnych wynika, że zobowiązany zamieszkuje z żoną w domu [...] w I, dom stanowi majątek żony uzyskany w drodze spadku.

Skarżący w tym zakresie podniósł zarzuty co do braku rozważenie wszystkich okoliczności związanych z jego sytuacją majątkową, rodzinną i zdrowotną. Zdaniem sądu organ prawidłowo ustalił brak przesłanek do umorzenia zaległych składek w oparciu o trudną sytuację materialną strony rzutującą na możliwość zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Na prawidłowość tej oceny wskazuje fakt , iż skarżący nie posiada innych zobowiązań ( obciążające go zadłużenie z tytułu kredytów w [...] spłacił wcześniej przy pomocy matki i z pensji żony) oraz nie podejmuje starań mających na celu znalezienie pracy. Podnoszone przez skarżącego okoliczności w postaci przeszkód w znalezieniu pracy z uwagi na wiek i brak doświadczenia na innych stanowiskach niż [...] nie zasługują na uwzględnienie, ponieważ jak wynika z pisma Powiatowego Urzędu Pracy z dnia [..] lipca 2008 r. Skarżący nie jest zainteresowany podjęciem zatrudnienia, zaś na każdą ofertę pracy dostarcza zaświadczenie o niezdolności do pracy. Wyjaśnienia skarżącego z dnia [..] września 2008 r. odnoszące się do w/w pisma nie zmieniają tej oceny. Wyjaśnienia te są gołosłowne i nie stanowią wystarczającego przeciwdowodu dla pisma urzędu, wystawionego w zakresie jego działania, na podstawie posiadanych danych. Nie można też przyjąć za udowodnioną tezy wnioskodawcy przeciwnej, niż wynika to z ww. pisma Powiatowego Urzędu Pracy, na podstawie dołączonej w postępowaniu sądowym kserokopii listy zakładów pracy, w których jak twierdzi wnioskodawca, szukał pracy. Dokument ten jest pozbawiony daty, nie wiadomo zatem w jakim czasie brak było etatów w firmach, których pieczęcie tam figurują, ani o jakie zatrudnienie się w nich ubiegano. Nie podlega też badaniu przez sąd w tym postępowaniu kwestia podnoszonego w skardze ewentualnego niezastosowania przez urząd pracy w stosunku do skarżącego sankcji z art. 33 ust. 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2008r. Nr 69, poz,415 z późn. zm.) w formie pozbawienia go statusu bezrobotnego, gdyż jest to osobne postępowanie administracyjne, a sąd nie ma żadnych danych, aby ocenić nieprzeprowadzenie przez inny organ, niż ten którego działanie podlega kontroli w niniejszej sprawie, stosownego postępowania.

Wskazać także należy iż płatnik w trakcie postępowania nie przedstawił żadnych dowodów, iż nie jest w stanie zaspokoić należności z tytułu nieopłaconych składek, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego samego i jego rodziny. Mimo zapewnienia skarżącemu możliwości aktywnego uczestniczenia w sprawie w trakcie postępowania administracyjnego nie złożył on dowodów, w tym żadnych dokumentów obrazujących konieczne wydatki na utrzymanie, które przekraczają uzyskiwane w rodzinie dochody, tym samym uniemożliwiając zaspokojenie , choćby w formie ratalnej, należności ZUS. Słusznie podnosi skarżący, iż z § 3 ust. 1 rozporządzenia z 31 lipca 2003r. wynika, iż to wnioskujący ma wykazać, że znajduje się w wyjątkowej sytuacji majątkowej i rodzinnej, powodującej, że nie jest w stanie opłacić zaległych należności. Nie można w związku z tym oceniając wywiązanie się przez organ z obowiązków wynikających z art. 7 i 77 k.p.a. w zakresie wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i wyjaśnienia stanu faktycznego, nie uwzględnić tak unormowanego ciężar dowodu w tym zakresie. Należy podkreślić, iż organ aktywnie gromadził materiał dowody w sprawie, co wynika z akt administracyjnych, nie można jednak uczynić mu zarzutu, iż nie przeprowadził dowodów, o których istnieniu nie wiedział. Z zasady wynikającej z § 3 ust 1 rozporządzenia wynika, iż to skarżący powinien zaoferować dowody, które wykażą jego sytuację uniemożliwiającą spłacenie zaległości, a dopiero nieprzeprowadzenie tych dowodów przez organ mogłoby być podstawą skutecznego zarzutu naruszenia art. 7 i 77 k.p.a.

W oparciu o materiał dowodowy organ zasadnie uznał, że nie zachodzi również przesłanka, określona w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. Dla jej wystąpienia niezbędne jest nie tylko istnienie przewlekłej choroby ubiegającego się o umorzenie, ale także musi istnieć skutek tej choroby w postaci pozbawienia osoby chorej możliwości uzyskiwania dochodu. Organ odnosząc się do stanu zdrowia skarżącego wskazał, iż z dokumentów w postaci zaświadczenia lekarskiego z dnia [..] 4.2008 r. w którym stwierdzono, iż dłużnik jest pod stałą opieką lekarską i wymaga leczenia [...] oraz że ze względu na stan zdrowia planowana jest operacja jak również z Karty Informacyjnej dotyczącej [..] pobytu skarżącego w [...] nie wynika, iż wnioskujący był, jest lub będzie trwale niezdolny do wykonywania pracy. W ocenie Sądu dolegliwości, na które cierpi skarżący w postaci [...] [...] , w oczywistym celu przywrócenia skarżącemu sprawności w tym zakresie ) oraz leczonego [...] nie uniemożliwiają skarżącemu podjęcia jakiejkolwiek pracy.

W konsekwencji prawidłowa była kwalifikacja prawna tych okoliczności dokonana przez organ orzekający, który wskazał na te elementy stanu faktycznego i wyciągnął z nich wniosek, iż nie została spełniona wskazana wyżej przesłanka umorzenia.

Odnosząc się do zarzutu podniesionego przez skarżącego dotyczącego nie rozpoznania wniosku o umorzenie odsetek od nieopłaconych składek należy wskazać, iż analiza organu dotycząca sytuacji płatnika w kontekście umorzenia należności głównej wraz z odsetkami jest w pełni aktualna także w tym zakresie. Natomiast w odniesieniu do wniosku o umorzenie odsetek od należności z tytułu składek na ubezpieczenie pracowników w części finansowanej przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek wskazać należy, iż kwestia ta została rozstrzygnięta decyzją Prezesa ZUS z dnia [...] lutego 2009 r. utrzymującą mocy decyzję Zakładu z dnia [..] listopada 2008 r. nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie z wniosku A B o umorzenie należności w części dotyczącej składek finansowanych przez ubezpieczonych. Skarga nie obejmuje ww. decyzji, zatem zarzuty skarżącego nie mogą w tym zakresie odnieść żadnego skutku.

W skardze skarżący podniósł ponadto zarzut, iż organ nie odniósł się do okoliczności, iż wysokość jego zadłużenia spowodowana jest przedłużającym się postępowaniem w sprawie. Wskazać należy, iż wysokość zadłużenia z tytułu zaległych składek wraz z odsetkami wynika z nieopłacenia tych składek przez skarżącego w terminie oraz braku podjęcia innych działań zmierzających do spłaty zadłużenia np. poprzez wystąpienie do Zakładu o zawarcie układu ratalnego, co bez wątpienia mogłoby mieć wpływ na wysokość odsetek.

Z tych wszystkich przyczyn Sąd nie mógł uwzględnić zarzutu, iż wadliwie oceniona została przez organy sytuacja wnioskodawcy oraz naruszono przepisy postępowania administracyjnego. Ustalenia i wnioski, jakie przy wydawaniu decyzji poczyniono mieszczą się w ramach prawem przewidzianych, tak z punktu widzenia prawa procesowego, szczególnie zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), jak i prawa materialnego. Brak istnienia przesłanek zawartych w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych oraz w ww. rozporządzeniu uniemożliwiał umorzenie należności. Nie stwierdzono również zarzucanego w skardze naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy.

Sąd zwraca jednocześnie uwagę, iż wniosek o umorzenie należności składkowych może być ponawiany i każdorazowo podlega ocenie organu rentowego – Zakładu. W przypadku zmiany stanu faktycznego potwierdzonego nowymi dowodami skarżący może ponownie wystąpić do Zakładu z wnioskiem o umorzenie należności i wówczas ponownie sprawa umorzenia będzie rozstrzygana przez organ. Wydanie bowiem decyzji w przedmiocie umorzenia należności nie korzysta z tzw. powagi rzeczy osądzonej.

Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia i wnioski, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.