Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1754/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-11-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6302 Kontyngenty taryfowe, pozwolenia, cła  antydumpingowe i inne ograniczenia w obrocie towarowym z zagranicą
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1c, art. 153, art, 152, art. 200, art. 205 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 20 ust. 2 i 3, art. 46 ust. 2, art. 44 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 1997 nr 157 poz 1028
law: Ustawa z dnia 11 grudnia 1997 r. o ochronie przed przywozem na polski obszar celny towarów po cenach dumpingowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Barbara Wasilewska, Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Małgorzata Rysz (spr.), Protokolant - Małgorzata Broniarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2008 r. sprawy ze skargi M. H.P.P.H.U.M. na postanowienie Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 04 września 2003 r. nr opublikowane w M. P. Nr 44, poz. 659 w przedmiocie ostatecznych ustaleń dokonanych w ramach ponownego rozpatrzenia decyzji Ministra Gospodarki z dnia ... października 2000 r. w sprawie nałożenia ostatecznego cła antydumpingowego w związku z przywozem na polski obszar celny z. w celu obejścia cła antydumpingowego ustanowionego decyzją Ministra Gospodarki z dnia ... października 1998 r. 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 8 kwietnia 2003 r. opublikowane w M.P. 03.18.285 2. Stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku 3. Zasądza od Ministra Gospodarki na rzecz M. H. – P.P.H.U. "M." kwotę ... zł (... złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 4 września 2003 r., ogłoszonym w Monitorze Polskim z 2003r. Nr 44, poz. 659, Minister Gospodarki zakończył postępowanie - w sprawie ostatecznych ustaleń dokonanych w ramach ponownego rozpatrzenia decyzji Ministra Gospodarki z dnia (...)października 2000 r. w sprawie nałożenia ostatecznego cła antydumpingowego w związku z przywozem na polski obszar celny zapalniczek kieszonkowych w celu obejścia cła antydumpingowego ustanowionego decyzją Ministra Gospodarki z dnia (...)października 1998 r. w następującym stanie faktycznym:

Postanowieniem Ministra Gospodarki z dnia (...)listopada 1997r. o wszczęciu postępowania antydumpingowego w związku z przywozem z C. na polski obszar celny i wprowadzeniem do obrotu po cenie dumpingowej zapalniczek kieszonkowych gazowych jednorazowych [M.P. Nr 84, poz. 848] wszczęto postępowanie antydumpingowe przeciwko przywozowi z C. kieszonkowych zapalniczek gazowych jednorazowych.

Postępowanie zakończono decyzją Ministra Gospodarki z dnia (...)października 1998 r. wprowadzającą cło antydumpingowe w związku z przywozem na polski obszar celny zapalniczek kieszonkowych gazowych jednorazowych, pochodzących z C., po cenie dumpingowej [M.P. Nr 39, poz. 550].

Postępowanie antydumpingowe w sprawie obejścia ceł zostało wszczęte przez Ministra Gospodarki na wniosek spółki cywilnej B., na podstawie art. 44 ustawy z dnia 11 grudnia 1997 r. o ochronie przed przywozem na polski obszar celny towarów po cenach dumpingowych [Dz. U. Nr 157, poz. 1028], w związku z domniemaniem obejścia cła antydumpingowego ustanowionego decyzją Ministra Gospodarki z dnia 26 października 1998 r. przez przywóz na polski obszar celny zapalniczek jednorazowych oraz zapalniczek jednorazowych z zaworkiem deklarowanych jako pochodzących z W., a będących de facto zapalniczkami pochodzenia c.. Minister przyjął, że dane przekazane przez wnioskodawcę postępowania B. S. C. oraz firmę P. S.A.- stanowiących wg Ministra razem przemysł krajowy w rozumieniu art. 2 pkt 3 ustawy z 1997 r. - wykazały, że zarówno przywóz na polski obszar celny zapalniczek jednorazowych z zaworkiem jak również wysyłanych przez W. nie ma żadnego uzasadnienia ekonomicznego i służy jedynie obejściu ustanowionego cła antydumpingowego.

Wstępne dane wykazały też, że osłabienie skutków nałożonego cła antydumpingowego wpłynęło na obniżenie cen towarów krajowych. Przemysł krajowy wykazał, że ceny zapalniczek na polskim rynku nie osiągnęły w badanym okresie (listopad 1998 r. - marzec 1999 r.) poziomu ceny wyznaczonej decyzją Ministra Gospodarki, tj. 0,12 EURO/szt. na bazie CIF granica RP. W związku z powyższym, przemysł krajowy wyprodukował jedynie nieznaczną ilość zapalniczek jednorazowych (w okresie badanym wielkość produkcji przemysłu krajowego wyniosła ok. 1,7 mln sztuk).

Mając powyższe na uwadze, Minister Gospodarki postanowieniem z dnia 2 czerwca 1999 r. w sprawie wszczęcia postępowania antydumpingowego w związku z wystąpieniem okoliczności wskazujących na przywóz na polski obszar celny towarów podobnych w celu obejścia cła antydumpingowego ustanowionego decyzją Ministra Gospodarki z dnia 26 października 1998 r. [M. P. Nr 22, poz.324], wszczął postępowanie antydumpingowe.

Po przeprowadzeniu postępowania antydumpingowego Minister Gospodarki decyzją z dnia 31 października 2000 r. w sprawie nałożenia ostatecznego cła antydumpingowego w związku z przywozem na polski obszar celny zapalniczek kieszonkowych w celu obejścia cła antydumpingowego ustanowionego decyzją z dnia 26 października 1998r. [M.P. Nr 25, poz.525], nałożył cło antydumpingowe na zapalniczki kieszonkowe gazowe do wielokrotnego napełniania (kod PCN 9613 20 90 0), pochodzące z W., oraz na zapalniczki kieszonkowe gazowe jednorazowe (kod PCN 9613 10 00 0), pochodzące z W., rozszerzając cło antydumpingowe nałożone na zapalniczki jednorazowe pochodzące z C. (nałożone decyzją z dnia 26 października 1998 r.).

Przedsiębiorstwo P.P.H.U. "M." M. H. złożyło wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, Minister Gospodarki wydał decyzję z dnia 22 lutego 2001 r. utrzymującą w mocy decyzję z dnia 31 października 2000 r. [M. P. Nr 8, poz. 145]. Strona zaskarżyła decyzję i wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lutego 2002 r. (sygn. akt V SA 993/01) decyzja z dnia 22 lutego 2001 r. została uchylona, a Minister Gospodarki zobowiązany do ponownego rozpoznania sprawy.

W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż w postępowaniu antydumpingowym ogólnym i w postępowaniu o obejście ceł antydumpingowym w szczególny sposób (co wyłącza stosowanie przepisów k.p.a.) określa się legitymację czynną do wszczęcia postępowania - według ustawy z 11 grudnia 1997 r. o ochronie przed przywozem na polski obszar celny towarów po cenach antydumpingowych [Dz. U. Nr 157, poz. 1028] wniosek uważa się za złożony, jeśli "popierają go producenci krajowi, których łączna produkcja stanowi ponad 50% całej produkcji towaru podobnego wyprodukowanego przez tych producentów krajowych , którzy wyrazili swoje poparcie lub sprzeciw wobec wniosku". Oznacza to, że sprawdzenie, czy wnioskodawca ma legitymację czynną do wystąpienia z wnioskiem stanowi pierwszą przesłankę wszelkich dalszych ustaleń postępowania antydumpingowego. Istnienie tej przesłanki w ocenie NSA bynajmniej nie zależy od tego, czy jakiś sprzeciw wobec legitymacji wnioskodawcy wniosą inne strony postępowania. Obowiązek sprawdzenia legitymacji wnioskodawcy ciąży na organie administracji i nawet wówczas, gdyby nikt z uczestników postępowania takiego wniosku nie zgłaszał, to postępowanie antydumpingowe musiałoby być uznane za wadliwe, gdyby okazało się, że legitymacji czynnej nie sprawdzano, albo, że postępowanie prowadzono mimo braku takiej legitymacji. Od obowiązku tego nie zwalnia organu okoliczność, że inne strony nie wykazywały współpracy i nie wypełniły formularzy antydumpingowych. Dlatego argument z odpowiedzi na skargę, iż skarżący zgłasza tego rodzaju zarzut dopiero na etapie skargi jest bez znaczenia. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w łącznie toczącym się postępowaniu, w którym zapadła ostatecznie obok zaskarżonej jeszcze jedna decyzja, zarzut braku legitymacji s.c. B. zgłaszano wielokrotnie, w różnym sformułowaniu. Bez znaczenia jest także to, że na skutek braku właściwej kooperacji ze strony uczestników postępowania organ administracji miał ograniczone możliwości postępowania dowodowego. Kwestia legitymacji inicjatora postępowania antydumpingowego jest bowiem kwestią wstępną, wymagająca sprawdzenia jeszcze przed przystąpieniem do właściwego postępowania dowodowego.

Sąd wskazał, iż postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie wszczęto 2 czerwca 1999 r. a wniosek w tej sprawie zgłoszono ostatecznie w kwietniu tegoż roku i należało oczekiwać, że w tym momencie rozpocznie się sprawdzanie zdolności wnioskowej inicjatora postępowania, lecz organ administracji postępowanie w tej sprawie ograniczył - jak wynika z akt sprawy - do odebrania oświadczenia od strony. W aktach sprawy brak jest śladów sprawdzania przez organ administracji w GUS, statystyk produkcji zapalniczek w Polsce. Okoliczność, że na etapie poprzedniego postępowania antydumpingowego, zakończonego decyzją z 1998 r. GUS potwierdził brak rejestracji takiej produkcji za lata 1994 - 1996 (pismo GUS Z 14 lipca 1997) nie oznacza, że takiej rejestracji nie było w dacie inicjowania postępowania w niniejszej sprawie. Jeśli zaś organ administracji w tej kwestii zwracał się do GUS telefonicznie (tak wypowiedź przedstawiciela organu administracji na rozprawie w dniu 25 lutego 2002 r.), to należało zadbać o sporządzenie stosownej dokumentacji tego faktu i wyniku poczynionych ustaleń -w aktach sprawy. W odpowiedzi na skargę zawarte są dane mające obrazować procentowy udział s.c. B. w krajowej produkcji zapalniczek, nie ma jednak ani wyliczenia prowadzącego do tych wyników, ani dokumentów bazowych, z których zaczerpnięto te dane. Przedstawiciel organu na rozprawie 25 lutego 2002 r. wyjaśnił, że dane te obliczał na podstawie oświadczenia wnioskodawcy oraz innych dokumentów, niewskazanych w aktach, jako dokumenty służące do tego wyliczenia.

Nie wyjaśniono także, dlaczego przy bardzo znacznym spadku produkcji zapalniczek u wnioskodawcy w 1997 roku (1 tysiąc sztuk) przy jednoczesnej produkcji w porównywalnym okresie u drugiego polskiego producenta zapalniczek uznano (dane te powtórzono w odpowiedzi na skargę), że udział s.c. B. w produkcji zapalniczek wynosi 64 % a Prometu 37% - wedle oświadczenia s.c. B. miało to być 50%. Wszystkie te niejasności i sprzeczności wskazują na to, że w postępowaniu, w którym wydano zaskarżoną decyzję nie przeprowadzono we właściwy sposób badania legitymacji czynnej inicjatora postępowania antydumpingowego. Zaniechano sprawdzenia aktualności danych na ten temat, uzyskanych w poprzednim postępowaniu antydumpingowym, zakończonym decyzją z 1998 r. Tymczasem w niniejszym postępowaniu należało te dane weryfikować na nowo, na datę rozpoczęcia tego postępowania. Należało zadbać o wyjaśnienie sprzecznych danych na temat tego, jaki procent produkcji krajowej zapalniczek jest udziałem s.c. B., zaś przeprowadzenie w tym zakresie ocen, dania wiary oświadczeniom, wnioskodawcy powinno być udokumentowane w sposób umożliwiający kontrolę metody weryfikacji legitymacji wnioskodawcy i sposobu rozumowania przez organ administracji.

Sąd wskazał, iż dokumenty w aktach administracyjnych są umieszczone chaotycznie, materiały dotyczące różnych wątków postępowania są ze sobą przemieszane, brak jest początku lub końca poszczególnych wątków. Nie ma nawet tak elementarnej rzeczy jak przegląd zawartości akt (choćby na początku każdego z tomów), w sprawie brak jest dokumentów wskazujących jak rozumował organ. Są tylko dokumenty, które, jak należy przypuszczać, organ wykorzystał przy takim rozumowaniu. Sąd dodał, iż przy szczupłych rozmiarach uzasadnienia decyzji, złożoności i wielowątkowości oraz wielopodmiotowości prowadzonego postępowania nie podobna skontrolować samego sposobu rozumowania organu administracji prowadzących do ostatecznych wniosków. Tak właśnie stało się w zakresie przesłanki odnoszącej się do istnienia podstaw do wszczęcia postępowania. Być może w rzeczywistości w wyniku postępowania w sprawie (także w zakresie stwierdzenia legitymacji do inicjowania postępowania) ustalenia przyjęte w decyzji - odpowiadają rzeczywistości. Tej kwestii sąd nie przesądza w żadnym kierunku. Jednak stan dokumentów mających obrazować postępowanie administracyjne uniemożliwia przeprowadzenie w tym względzie weryfikacji przez sąd. A skoro tak, to sposób przeprowadzenia postępowania i jego dokumentowanie należy uznać za uchybienie mające wpływ na ostateczne rozstrzygnięcie.

W tym stanie rzeczy podejmowanie szczegółowej oceny postępowania dowodowego w innych zakresach było w ocenie NSA zbędne, dlatego, że zarzut skargi obejmował sobą tylko problem legitymacji do wszczęcia postępowania w sprawie a kwestia legitymacji inicjatora postępowania antydumpingowego jest kwestią wstępną oraz dlatego, że uchybienia w zakresie dokumentowania działań w zakresie przebiegu postępowania dowodowego miały w sprawie charakter ogólny (a więc i wówczas, gdy dotyczyło to innych przesłanek postępowania antydumpingowego).

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w dniu 8 kwietnia 2003 r. wydał postanowienie w sprawie wstępnych ustaleń dokonanych w ramach ponownego rozpatrzenia decyzji Ministra Gospodarki z dnia 31 października 2000 r. w sprawie nałożenia ostatecznego cła antydumpingowego w związku z przywozem na polski obszar celny zapalniczek kieszonkowych w celu obejścia cła antydumpingowego ustanowionego decyzją z dnia 26 października 1998 r. [M. P, z 2003r. Nr 18, poz. 284].

Strona nie skorzystała z przysługującego jej prawa do złożenia zastrzeżeń.

Postanowieniem z 4 września 2003 r., ogłoszonym w Monitorze Polskim z 2003r. Nr 44, poz. 659, Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej zakończył postępowanie - w sprawie ostatecznych ustaleń dokonanych w ramach ponownego rozpatrzenia decyzji Ministra Gospodarki z dnia 31 października 2000 r. w sprawie nałożenia ostatecznego cła antydumpingowego w związku z przywozem na polski obszar celny zapalniczek kieszonkowych w celu obejścia cła antydumpingowego ustanowionego decyzją Ministra Gospodarki z dnia 26 października 1998 r.

W uzasadnieniu postanowienia Minister Gospodarki wskazał, że stosownie do treści art. 20 ust. 2 i 3 ustawy z 1997 r. wniosek uważa się za złożony, jeśli popierają go producenci krajowi produkujący, co najmniej 25% całej produkcji krajowej towaru podobnego. Ponadto, jeżeli niektórzy producenci krajowi wyrazili sprzeciw wobec wszczęcia postępowania, wniosek musi być popierany przez producentów krajowych, których produkcja towaru podobnego jest większa (w ujęciu ilościowym) niż produkcja towaru podobnego produkowanego przez producentów krajowych, którzy wyrazili sprzeciw wobec wniosku. Ponieważ w toku niniejszego postępowania żaden z producentów krajowych towaru podobnego nie zgłosił sprzeciwu wobec wszczęcia postępowania, w celu ustalenia legitymacji wnioskodawcy do wszczęcia postępowania zbadano jedynie pierwszy z ww. warunków.

Z kolei zgodnie z art. 2 pkt 3 ustawy z 1997 r., przemysł krajowy stanowi ogół producentów wytwarzających towar podobny na terytorium RP lub tych spośród nich, których łączna produkcja stanowi, co najmniej 50% całkowitej produkcji krajowej tych towarów.

Na podstawie podjętych działań w celu ustalenia, czy wnioskodawca był legitymowany do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania oraz czy uczestniczące w postępowaniu firmy B. S.C. oraz P. S.A. stanowią przemysł krajowy, takich jak:

1. weryfikacja danych odnoszących się do produkcji, przedstawionych przez obu znanych producentów krajowych uczestniczących w postępowaniu,

2. uzyskanie i analiza danych z GUS dotyczących całkowitej produkcji zapalniczek w latach 1998-1999,

3. pozyskanie danych z bazy polskich firm "K.", w celu ustalenia producentów zapalniczek jednorazowych w latach 1998-1999;

organ stwierdził, że obie spółki stanowiły w okresie badanym przemysł krajowy w rozumieniu art. 2 pkt 3 ustawy z 1997 r.

Ad 1. Dane dotyczące wielkości produkcji zawarte we wniosku o wszczęcie postępowania z dnia (...)maja 1999 r. oraz w piśmie firmy P. S.A. z dnia 14 kwietnia 1999 r. zostały zweryfikowane przez przedstawicieli Ministra Gospodarki w listopadzie 1999 r. oraz - na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy z 2001 r. - w kwietniu i maju 2002 r. Wizyta weryfikacyjna przeprowadzona w tych firmach potwierdziła prawdziwość danych dotyczących produkcji przekazanych wcześniej na potrzeby postępowania. Dodatkowo firma B. S.C. przekazała Ministrowi Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej kopię sprawozdania o produkcji za 1999 r., przekazanego w dniu 19 stycznia 2000 r. do GUS, która również stanowiła potwierdzenie wcześniej przekazanych danych.

Ad 2. W odpowiedzi na wystąpienie Ministerstwa Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej, Główny Urząd Statystyczny przesłał dane dotyczące całkowitej produkcji w latach 1998 i 1999 towaru o kodzie (...), tj. zapalniczek oraz zapalarek do gazu łącznie z elektrycznymi. Według danych przesłanych przez GUS całkowita produkcja dotycząca tego kodu SWW wynosiła: w roku 1998 - 1.416 tys. sztuk, a w roku 1999 - 3.299 tys. sztuk. W tych latach łączna produkcja firm B. S.C. i P. S.A. wynosiła odpowiednio: 1.218 tys. sztuk i 3.137,5 tys. sztuk. Zatem zarówno w roku 1998, jak i w roku 1999, biorąc pod uwagę dane całoroczne, produkcja obu firm łącznie stanowiła odpowiednio 86% i 95% produkcji krajowej. Z kolei udział samego wnioskodawcy postępowania B. S.C. w produkcji krajowej wyniósł w roku 1998 i 1999 odpowiednio 44% i 94%.

Z uwagi na okresowość sporządzania danych przez GUS (w okresach rocznych) niemożliwe było uzyskanie z tego źródła danych dotyczących produkcji całkowitej dokładnie w okresie badanym listopad 1998 - marzec 1999 r. Jednak można z dużym prawdopodobieństwem stwierdzić, że jeżeli produkcja wnioskodawcy stanowiła znacznie ponad 25% produkcji całkowitej w okresach odniesienia obejmujących całe lata 1998 i 1999, to warunek z art. 20 ust. 3 ustawy z 1997 r. był spełniony. Dodatkowo organ zaznaczył, że dane z GUS dotyczące produkcji całkowitej odnoszą się nie tylko do zapalniczek, ale także do zapalarek do gazu łącznie z elektrycznymi (klasyfikowanych pod tym samym kodem SWW co zapalniczki objęte postępowaniem). W rzeczywistości udział wnioskodawcy w produkcji krajowej zapalniczek był wyższy niż przedstawiony powyżej.

Ad 3. W toku postępowania uzyskano informację, iż w bazie danych firm polskich "K." w charakterze producentów zapalniczek jednorazowych figurują w latach 1998-1999 wyłącznie dwa podmioty, tj.: B. S.C. oraz P. S.A. Należy dodatkowo zaznaczyć, że w toku postępowania organ prowadzący postępowanie również nie ustalił istnienia jakiegokolwiek innego producenta zapalniczek poza wyżej wymienionymi. Nie nastąpiło również zgłoszenie takiego podmiotu, jako strony zainteresowanej w toku postępowania.

Przedmiotem badania w toku niniejszego postępowania było obejście ceł antydumpingowych ustanowionych wobec zapalniczek jednorazowych pochodzących z C. przez zmianę struktury geograficznej przywozu, tj. przywóz zapalniczek pochodzących z C., jako zapalniczek rzekomo pochodzących z W..

W celu wykazania obejścia ceł antydumpingowych Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej powinien wykazać, iż:

a) towar, wobec którego toczy się postępowanie w sprawie obejścia ceł, jest towarem podobnym do towaru objętego cłami antydumpingowymi,

b) po nałożeniu ceł antydumpingowych nastąpiła zmiana struktury przywozu, niemająca uzasadnionych podstaw ekonomicznych, w celu uniknięcia następstw ceł antydumpingowych,

c) w wyniku powyższej zmiany nastąpiło osłabienie skutków nałożonego cła antydumpingowego polegające na obniżeniu cen towarów krajowych,

d) nastąpiło rekompensowanie nałożonych ceł przez zagranicznego eksportera (zjawisko to może występować tylko przy niektórych typach obejścia ceł antydumpingowych).

Organ stwierdził, iż zapalniczki deklarowane w okresie badanym na potrzeby tego postępowania (tj. od dnia 5 listopada 1998 r. do dnia 31 marca 1999 r.) jako pochodzenia W. są zapalniczkami pochodzenia c..

Wskazał, że w W. nie istnieje licząca się produkcja zapalniczek, z wyjątkiem prymitywnych zapalniczek dla rolników. Jedynymi zapalniczkami kieszonkowymi gazowymi jednorazowymi produkowanymi w W. są zapalniczki marki C., które są wyłącznie produkowane na potrzeby rynku wewnętrznego, bez prawa sprzedaży na rynki zewnętrzne, włączając również rynki europejskie. Roczna produkcja zapalniczek wynosi około 1 miliona sztuk. Ustalono również w trakcie prowadzonego postępowania drugą firmę T. P. C. Ltd. zajmującą się eksportem zapalniczek, która nie współpracowała w okresie prowadzonego postępowania antydumpingowego, odmówiła również udostępnienia dokumentów finansowych, na podstawie których chciano ustalić udział wartości dodanej do przywiezionych części w kosztach produkcji zapalniczek oraz wartość części używanych z importu do montażu w łącznej wartości części zmontowanych. Firma ta nie udostępniła także kopii faktur i świadectw pochodzenia zakupu części do montażu. Jednocześnie organ podkreślił, że zgodnie z dowodami na obejście ustanowionego cła na potrzeby przedmiotowego postępowania, dostarczonymi przez polski inspektorat celny, zapalniczki deklarowane, jako pochodzące z W. były de facto zapalniczkami pochodzącymi z C.. Ustalono ponadto, że firma T. P. C. Ltd., od której zapalniczki sprowadzał skarżący, nie mogła części do zapalniczek przez siebie montowanych sprowadzać z H. K., ponieważ produkcja zapalniczek na tym terytorium nie ma miejsca. Wreszcie W. Ministerstwo Handlu w dniu 10 sierpnia 2000r. oraz 6 czerwca 2001r. potwierdziło, że świadectwa pochodzenia, którymi posługiwała się firma T. P. są fałszywe.

W świetle zgromadzonego materiału dowodowego, w tym zwłaszcza oświadczeń władz W. i informacji przekazanych przez inspektorat celny organ uznał, że dostarczone do Polski zapalniczki były pochodzenia c., a nie W.. Fakt ten jednocześnie wskazuje na próbę obejścia cła antydumpingowego, którym objęte są zapalniczki jednorazowe pochodzenia c., przez niezgodne z prawdą deklarowanie ich pochodzenia W..

Organ wskazał, iż wprowadzenie decyzją Ministra Gospodarki z dnia 26 października 1998 r. cła antydumpingowego, która weszła w życie w dniu 5 listopada 1998 r., spowodowało zmianę struktury przywozu przedmiotowych zapalniczek, gdyż import zapalniczek rzekomo pochodzących z W. zajął miejsce zapalniczek jednorazowych pochodzących z C., po wprowadzeniu cła antydumpingowego. Przywóz zapalniczek jednorazowych z C. po nałożeniu na nie cła, zmniejszył się z ok. 70,0 mln sztuk w 1998 r. do 0,9 mln sztuk w okresie badanym. W tym samym okresie import zapalniczek rzekomo pochodzących z W. wyniósł ok. 3,5 mln sztuk, a przed okresem badanym import ten nie istniał. Ponadto ceny w imporcie tych zapalniczek ukształtowały się na porównywalnym poziomie z cenami zapalniczek objętych ustanowionym cłem antydumpingowym.

W ocenie organu w wyniku wykazanego wyżej obejścia nałożonych ceł antydumpingowych nastąpiło osłabienie skutków nałożonego cła antydumpingowego, polegające na obniżeniu cen towarów krajowych. W całym okresie badanym średnia ważona cena zbytu przemysłu krajowego wynosiła 0,25 zł/szt., podczas gdy średnia ważona cena przywozu objętego postępowaniem (na bazie CIF) wynosiła 0,20 zł/szt.

Organ stwierdził, iż w okresie badanym nie występowało rekompensowanie ceł przez zagranicznego eksportera.

Organ powołał się na dane pochodzące z Centrum Informatyki Handlu Zagranicznego i wskazał, iż średnia cena zapalniczek pochodzących z W. w okresie badanym wynosiła 0,05 euro/szt. na bazie CIF granica RP. Natomiast w wyniku postępowania przeciwko przywozowi na polski obszar celny c. zapalniczek jednorazowych po cenach dumpingowych zakończonego decyzją Ministra Gospodarki z dnia 26 października 1998 r. ustalono wartość normalną c. zapalniczki jednorazowej w wysokości 0,12 euro/szt. W tej sytuacji oraz w świetle ustaleń, że zapalniczki rzekomo pochodzące z W. są towarem podobnym do c. zapalniczki jednorazowej, w ocenie organu jest oczywiste, że średnia cena zapalniczek w wysokości 0,05 euro/szt. jest ceną dumpingową. Przemysł krajowy wykazał, iż po znacznym wzroście produkcji i sprzedaży w miesiącach grudzień 1998 - styczeń 1999 r., czyli po wprowadzeniu cła antydumpingowego, w lutym i marcu 1999 r. nastąpił gwałtowny spadek sprzedaży, produkcji oraz cen krajowych zapalniczek.

Ponadto w całym okresie badanym producenci krajowi ponosili straty na sprzedaży z powodu niemożności konkurowania z ceną zapalniczek c.. Straty te ponoszono mimo prób redukcji kosztów. Z uwagi na brak możliwości zbytu w cenach pokrywających koszty produkcji spółka B. S.C., aby obniżyć koszty produkcji, podjęła decyzję o imporcie c. podzespołów do zapalniczek, a pomimo to koszty produkcji były znacznie wyższe niż ceny zapalniczek na polskim rynku z importu. Organ podkreślił, iż z analizy posiadanych danych wynika, że import zapalniczek po cenach dumpingowych jest dla przemysłu krajowego barierą, której przemysł nie jest w stanie przezwyciężyć. W konsekwencji rozmiary importu po cenach dumpingowych doprowadziły do znacznego ograniczenia mocy produkcyjnych (i zatrudnienia). Przeprowadzona analiza wykluczała również możliwość, że szkoda została wyrządzona przez inne czynniki niż przywóz po cenach dumpingowych (z wyjątkiem obejścia ceł antydumpingowych przez import zapalniczek do wielokrotnego napełniania pochodzących z C. oraz zapalniczek pochodzących rzekomo z T., wobec których podjęto odrębne środki).

W świetle materiału dowodowego zawartego we wniosku spółki B. S.C. oraz danych spółki P. S.A., a także materiału zebranego w toku postępowania, Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej stwierdził, że przywóz obchodzących cło antydumpingowe zapalniczek pochodzących z W. wyrządzał szkodę przemysłowi krajowemu.

Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej dokonał ostatecznego ustalenia, że wnioskodawca postępowania - B. S.C. - był legitymowany do skutecznego wnioskowania o wszczęcie postępowania antydumpingowego na podstawie art. 20 ust. 2 i 3 ustawy z 1997 r. oraz że towar objęty postępowaniem jest, zgodnie z art. 2 pkt 1 ustawy z 1997 r., towarem podobnym do towaru objętego cłem antydumpingowym.

Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej stwierdził wystąpienie obejścia ustanowionych ceł antydumpingowych zgodnie z art. 46 ust. 1 ustawy z 1997 r.

W skardze na to postanowienie M. H. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą: P.P.HU. " M. " wniósł o jego uchylenie oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:

- art. 20 ust. 1 pkt. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 11 grudnia 1997 r. o ochronie przed przywozem na polski obszar celny towarów po cenach antydumpingowych, poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych stanowiących podstawę do wydania rozstrzygnięcia w tym postępowaniu;

- art. 7 i 8 kpa poprzez niepodjęcie wszystkich działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz przeprowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów państwa.

Zdaniem skarżącego organ nie zastosował się do zaleceń Naczelnego Sądu Administracyjnego w zakresie zbadania legitymacji czynnej wnioskodawcy.

Ponadto w sposób nieuprawniony przyjęto, iż przedmiotem postępowania jest import zapalniczek "wielorazowych", podczas, gdy przedmiotem przywozu jest towar określony, jako "Zapalniczki kieszonkowe, gazowe, do wielokrotnego napełniania" z przypisanym mu kodem PCN 9613 20. Zdaniem skarżącego jest to oficjalna klasyfikacja, która powinna zostać wykorzystana na potrzeby postępowania antydumpingowego.

Kolejny zarzut dotyczył niedopuszczenia strony do oględzin urządzeń technologicznych przeprowadzonych w siedzibie spółki B., czym organ naruszył art. 79 k.p.a. w zw. z art. 1 ust 3 ustawy antydumpingowej z 2001 r. w brzmieniu przed nowelizacją dokonaną przez art. 76 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2002 r. o ochronie przed przywozem na polski obszar celny towarów subsydiowanych [Dz.U.02.125.1063].

Następne zarzuty skargi zmierzały do wykazania, że S.C. B. nie może być uznana za reprezentującą przemysł krajowy, ponieważ zajmuje się nie produkcją, lecz montażem zapalniczek z części zakupionych gdzie indziej a jej możliwości produkcyjne zostały przyjęte przez organ bezkrytycznie. Ponadto spółka ta sama była importerem zapalniczek.

Zdaniem skarżącego postępowanie jest bezprzedmiotowe ze względu na przekroczenie terminów przewidzianych do zakończenia postępowania antydumpingowego i jako takie powinno zostać przez Ministra umorzone.

Ponadto strona skarżąca stwierdziła, iż organ nie wykazał nieistnienia produkcji zapalniczek w W., a brak współpracy producenta nie może szkodzić stronie. Skarżący podniósł, iż to na Ministrze ciąży obowiązek wykazania, ze zapalniczki nie pochodzą z W. tylko z C.. Wskazał również, że w świetle ustaleń Komisji Europejskiej (notyfikacja Komisji z 27 czerwca 2002 r. O.J. C 153/3 oraz załączone pismo Komisji z 15 lipca 2003 r. sygn. TRADE B.3./SK/D(2003) organy wspólnotowe mogły ustalić w rzeczywistości, że taki przemysł w W. występuje, a organy polskie dokonały zupełnie odmiennych ustaleń. Strona podniosła, że Minister w uzasadnieniu skarżonego postanowienia w żaden sposób nie odniósł się do znanych mu dowodów i okoliczności.

Wreszcie skarżący zarzucił brak podstaw do rozszerzenia wykazu eksporterów i producentów zapalniczek objętych postępowaniem antydumpingowym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. Nr 153, poz. 1269). W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny (w tym przypadku – decyzję) konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.), lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Stosownie do przepisu art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie i bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Sąd w niniejszej sprawie pozostaje związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lutego 2002 r. w sprawie sygn. akt V SA/Wa 993/01. Odnośnie przytoczonego przepisu art. 153 p.p.s.a. Sąd wyjaśnia, że zawarte w nim sformułowanie "w sprawie" oznacza tożsamość sprawy ocenianej przez sąd formułujący ocenę prawną oraz sprawy będącej przedmiotem ponownego postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego zarówno pod względem podstawy prawnej jak też stanu faktycznego. Zmiana stanu prawnego powoduje natomiast konieczność dokonania przez organ nowej oceny prawnej stanu faktycznego, zaś istotne zmiany w stanie faktycznym mogą powodować nieaktualność wskazań zawartych w uzasadnieniu orzeczenia. Należy podnieść, że po wydaniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego nie nastąpiła zmiana prawa. Zmiana ustawy o ochronie przed przywozem na polski obszar celny towarów po cenach dumpingowych nastąpiła natomiast po wydaniu zaskarżonej w poprzednim postępowaniu sądowym decyzji Ministra Gospodarki ( z 22 lutego 2001r.), a przed wydaniem orzeczenia przez NSA. Ustawa z dnia 11 grudnia 1997r. ( Dz. U. 97.157.1028) została zastąpiona przez ustawę z dnia 24 sierpnia 2001r. o ochronie przed przywozem na polski obszar celny towarów po cenach dumpingowych ( Dz. U. 01.123.1352 ), która weszła w życie 26 listopada 2001r. Nowa ustawa w dziale IV – Postępowanie w sprawie obejścia ceł antydumpingowych, kwestie materialnoprawne, będące przedmiotem oceny NSA regulowała analogicznie jak ustawa dotychczasowa, zmienił się natomiast tryb postępowania, gdzie zamiast decyzji minister właściwy do spraw gospodarki wydawał postanowienia – najpierw wstępne, a po upływie terminu określonego w ustawie oraz ewentualnym wniesieniu zastrzeżeń przez strony postępowania i wyznaczeniu posiedzenia wyjaśniającego – postanowienie w sprawie ostatecznych ustaleń, co do występowania dumpingu, szkody oraz związku przyczynowego pomiędzy nimi. Postępowanie po wyroku NSA prowadzono w oparciu o nowe przepisy. W zakresie stosowania prawa materialnego należy podkreślić jeszcze i to, iż w stosunku do kwestii podstawowej dla bytu postępowania w sprawie obejścia ceł antydumpingowych tzn. legitymacji do wystąpienia z wnioskiem o wszczęcie tegoż postępowania, musi ona być oceniana na gruncie przepisów obowiązujących w chwili wydania postanowienia o wszczęciu, a więc – zgodnie z ustawą z 11 grudnia 1997r.; taka ocena wynika również z wyroku NSA z 25 lutego 2002r.

I. Kwestia legitymacji wnioskodawcy do wszczęcia postępowania oraz określenie przemysłu krajowego:

W tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż obowiązek sprawdzenia i wykazania jej posiadania przez s.c. B. w momencie wszczęcia postępowania ciążył z urzędu na organie administracji, dalej NSA podkreślił brak w aktach administracyjnych sprawy dowodów źródłowych dla dokonania ustaleń w zakresie rozmiarów produkcji zapalniczek w Polsce, w szczególności danych statystycznych oraz istniejącą sprzeczność między twierdzeniami organu w zaskarżonej decyzji, co do procentowego udziału s.c. B. w krajowej produkcji zapalniczek, a oświadczeniami samej spółki w tym zakresie. Z wielkim naciskiem NSA odniósł się do sposobu prezentowania przez organ administracji swoich twierdzeń i tez w zakresie istotnych w sprawie ustaleń oraz dokumentacji postępowania administracyjnego, wskazując na to, że dokumenty w aktach administracyjnych są umieszczone chaotycznie, materiały dotyczące różnych wątków postępowania są ze sobą przemieszane, brak jest początku lub końca poszczególnych wątków. Nie ma nawet tak elementarnej rzeczy jak przegląd zawartości akt (choćby na początku każdego z tomów), w sprawie brak jest dokumentów wskazujących jak rozumował organ. Są tylko dokumenty, które, jak należy przypuszczać, organ wykorzystał przy takim rozumowaniu. Ostatecznie sposób przeprowadzenia postępowania dowodowego i jego dokumentowanie uznał za uchybienie mające wpływ na ostateczne rozstrzygnięcie sprawy.

Zdaniem sądu orzekającego powyższe wytyczne i uwagi nie zostały uwzględnione przez organ przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

W pierwszej kolejności organ wskazał, że dla konieczności ustalenia legitymacji czynnej wnioskodawcy, ze względu na treść art. 20 ust. 2 i 3 ustawy z 1997r. niezbędne jest wykazanie, czy produkcja s.c. B. w chwili złożenia wniosku i wydania postanowienia o wszczęciu postępowania wynosiła nie mniej niż 25 % całej produkcji towaru podobnego. Sąd podziela wyrażony w postanowieniu pogląd organu, iż żaden z producentów krajowych towaru podobnego nie zgłosił sprzeciwu wobec wszczęcia postępowania, zatem ustaleniu podlegał jedynie warunek z art. 20 ust. 3 ustawy, co najmniej 25 % produkcji podobnego towaru. Należy też zgodzić się z Ministrem, iż jedynym wnioskodawcą postępowania była Spółka B., a spółka P. złożyła jednoznaczne oświadczenie o swoim poparciu dla tego wniosku ( oświadczenie pełnomocnika P. S.A. w protokole ze spotkania wyjaśniającego w MG (...).06.2003r.[ (...), str 14 – 15 protokołu]).

W tym zakresie przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ podjął działania opisane w pkt. II, ppkt. 1- 3 zaskarżonego postanowienia.

Wątpliwości sądu nie budzą jednak tylko ustalenia opisane w Ad. 3, a stwierdzające funkcjonowanie na rynku w badanym okresie 2 producentów zapalniczek – s.c. B. i P. S.A. gdyż dadzą się zweryfikować na podstawie dokumentu znajdującego się w aktach administracyjnych, w szczególności informacji z bazy danych polskich firm "K." ((...) , str. 1833 akt admin.).

Nie ma już jednak możliwości skontrolowania pozostałych twierdzeń organu z pkt. II postanowienia, gdyż są to albo twierdzenia ogólne, nieoperujące konkretnymi danymi ( Ad. 1), albo, co prawda zawierające takie dane, lecz bez możliwości skonfrontowania ich z dokumentem źródłowym, gdyż brak go w przedstawionych aktach administracyjnych ( Ad. 2).

I tak organ twierdzi, że dane dotyczące wielkości produkcji zawarte we wniosku o wszczęcie postępowania z dnia (...)maja 1999r. oraz w piśmie firmy P. S.A. z dnia 14 kwietnia 1999r. zostały zweryfikowane przez przedstawicieli Ministra Gospodarki w listopadzie 1999r. oraz w kwietniu i maju 2002 r., a wizyta weryfikacyjna przeprowadzona w tych firmach potwierdziła prawdziwość danych dotyczących produkcji przekazanych wcześniej na potrzeby postępowania. Dodatkowo firma B. przekazała Ministrowi kopię sprawozdania o produkcji za 1999r., przekazanego w dniu 19 stycznia 200r. do GUS, która również stanowiła potwierdzenie wcześniej przekazanych danych.

W pierwszej kolejności sąd stwierdza, iż z akt administracyjnych wynika, że wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie obejścia ustanowionych ceł antydumpingowych złożony przez Spółkę Cywilną B. nosi datę 26 marca 1999r., ( k1-13 T I) i znajduje się w nim oświadczenie, że wnioskodawca reprezentuje przemysł krajowy ( str. 4 wniosku) oraz twierdzenie, iż zarówno zapasy wyrobów gotowych jak i surowców do produkcji pozwalały na prowadzenie produkcji w badanym okresie ( brak informacji, co to jest badany okres – uwaga sądu) na zakładanym poziomie 2.500.000 sztuk miesięcznie. W aktach administracyjnych brak jest natomiast wniosku spółki B. z dnia 5 maja 1999r., z tej daty ( data prezentaty sekretariatu Departamentu Postępowań Ochronnych) znajdują się w trzy pisma dotyczące: sprecyzowania wniosku, jako wniosku o rozszerzenie cła, wycofania się z objęcia wnioskiem krajów M., K. i F. oraz pismo w przedmiocie ewidencjonowania dostaw.

W tej sytuacji trudno jest ustalić, jaki dokument organ miał na myśli i jakie dane brał pod uwagę.

Ponadto należy stwierdzić, w aktach administracyjnych ( K (...)T II) znajduje się sprawozdanie z wizyty w Spółce Cywilnej " B." z dnia 24 listopada 1999r., w którym stwierdzono jak wygląda zakład, ile jest pomieszczeń produkcyjnych, jakie znajdują się tam urządzenia i maszyny oraz że jest 25 stanowisk pracy. W sprawozdaniu tym, które nie zostało podpisane przez wysłanników ministerstwa dokonujących oględzin, znajduje się stwierdzenie, że fabryka ma możliwości produkcyjne rzędu ok. 5 mln. sztuk miesięcznie, przy czym nie wiadomo, czy twierdzenie to oparto na oświadczeniu kontrolowanego, czy na spostrzeżeniach własnych kontrolerów, a jeśli tak to, jakich. Brak jest bowiem jakiegokolwiek odniesienia do możliwości produkcyjnych zakładu, w tym wydajności posiadanych przez spółkę urządzeń, możliwości magazynowania surowców i elementów do produkcji, oraz ilości posiadanych stanowisk pracy.

Dalej, należy zauważyć, że co prawda w aktach administracyjnych udało się odszukać sprawozdanie z oględzin urządzeń technologicznych w firmie P. S.A. w P. w dniu 15.05.2002r. ( K (...)–(...)T IX), to brak już jest trzech istotnych dokumentów, na które powołuje się organ w pkt. II zaskarżonego postanowienia tzn. sprawozdania z oględzin u wnioskodawcy w maju 2002r., w tracie którego, jak twierdzi Minister, potwierdzono prawdziwość danych dotyczących produkcji przekazanych wcześniej na potrzeby postępowania oraz kopii sprawozdania o produkcji s.c. B. za 1999r., przekazanego w dniu 19 stycznia 2002r.do GUS, a także danych przesłanych przez GUS dotyczących produkcji w latach 1998 -1999 towaru o kodzie (...) tj. zapalniczek oraz zapalarek do gazu.

Wobec tego, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia w zakresie wszystkich danych dotyczących rozmiarów produkcji wnioskodawcy w chwili złożenia wniosku inicjującego postępowanie w sprawie obejścia ceł antydumpingowych cechuje się zupełnym brakiem konkretności – nie są podawane żadne liczby, a jedynie ogólnie mowa jest o "danych", które były weryfikowane, to w tej sytuacji brak dokumentów źródłowych, z których miałyby te dane wynikać uniemożliwia jakąkolwiek kontrolę sposobu rozumowania organu i dojścia przez niego do konkluzji o procentowym udziale wnioskodawcy w produkcji zapalniczek na rynku krajowym.

Tym samym należy uznać, że wytyczne zwarte w wyroku z dnia 25 lutego 2002r. nie zostały przez organ w omawianym zakresie w żadnym stopniu wykonane. Naczelny Sąd Administracyjny z wielkim naciskiem podkreślił konieczność dokładnego wyjaśnienia czy s.c. B. była legitymowana do skutecznego wnioskowania wszczęcia postępowania, w szczególności wyjaśnienia rozmiaru produkcji zapalniczek u poszczególnych producentów krajowych. Na podstawie uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, gdzie nie pada żadna liczba dotycząca wielkości produkcji u poszczególnych producentów krajowych ( s.c. B. i S.A. P.) w badanym okresie oraz przy braku w aktach administracyjnych dokumentów źródłowych, które ewentualnie na taki rozmiar mogłyby wskazywać nie można tej wielkości ustalić. Nie można, więc również ustalić spełnienia przez wnioskodawcę warunku z art. 20 ust. 3 ustawy z 1997r. dotyczącego procentowego udziału w całej produkcji towaru podobnego.

W sposób istotny z zarzutem braku legitymacji czynnej do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie obejścia, a która to legitymacja winna być zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku z 25.02.2002r. w sposób jednoznaczny stwierdzona, wiąże się zarzut skargi, dotyczący prowadzenia przez wnioskodawcę działalności montażowej.

Zdaniem skarżącego podmiot prowadzący działalność montażową nie może zostać uznany za producenta w myśl art. 2 pkt. 3 ustawy z 1997r., wynika to bezpośrednio z treści art. 46 ust. 2, który expressis verbis wyróżnia tzw. "działalność montażową", zgodnie z tym przepisem działalność montażową prowadzoną w Polsce lub kraju trzecim uznaje się za mającą na celu obejście ustanowionych ceł antydumpingowych m.in., gdy wartość części używanych do montażu, pochodzących z kraju, z którego przywożone towary są objęte cłami antydumpingowymi, stanowi nie mniej, niż 60% łącznej wartości części zmontowanego towaru, przy czym w żadnym wypadku za obchodzenie ceł antydumpingowych nie zostanie uznana sytuacja, w której wartość dodana do przywiezionych części w trakcie montażu lub wykończenia przekracza 25% kosztów produkcji.

Sąd podziela taką interpretację przepisów dotyczących tego, na czyj wniosek może być wszczęte postępowanie w sprawie obejścia ceł antydumpingowych ( art. 44 ust. 1 i 2 w zw. z art. 20 ust. 2 i 3 ustawy z 1997r.). Zdaniem sądu postępowanie nie może zostać wszczęte na wniosek tego, czyja działalność po przeprowadzonym postępowaniu antydumpingowym w konsekwencji mogłaby zostać uznana za mającą na celu obejście ustanowionych ceł antydumpingowych. Tak, więc producent, o którym w mowa w art. 20 ust. 2 i 3 nie może jednocześnie prowadzić działalności montażowej, wyczerpującej przesłanki z art. 46 ust.2 ustawy.

W odpowiedzi na zarzut skargi, dotyczący działalności o charakterze montażowym prowadzonej przez firmę B., z powołaniem się przez skarżącego na okoliczność, iż komponenty do montażu zapalniczek pochodzą w 100% z importu, który to zarzut był podnoszony przez M. H. w toku całego postępowania administracyjnego – w odpowiedzi na skargę Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej wskazał, że odniósł się wyczerpująco do tego zarzutu w odpowiedzi na skargę dotyczącej decyzji z dnia (...)listopada 2000r., gdzie przedstawiono zweryfikowane dane zgromadzone w trakcie postępowania dotyczące wartości sprowadzanych przez wnioskodawcę z C. części do produkcji zapalniczek. Organ wskazał również, iż NSA w swoim wyroku z dnia 25 lutego 2002r. nie podważył argumentów przedstawionych w tym zakresie. Natomiast w zaskarżonym postanowieniu z dnia 4 września 2003r., ani w poprzedzającym je postanowieniu z 8 kwietnia 2003r. do tego zarzutu nie odniesiono się w ogóle.

W tym zakresie należy wskazać, iż taki sposób rozpoznania sprawy w tej części powoduje, iż rozstrzygnięcie to uchyla się całkowicie spod kontroli sądu.

Podkreślić trzeba, że w uzasadnieniu orzeczenia wydanego w sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nawet w jednym zdaniu nie odniósł się do kwestii ewentualnego prowadzenia przez wnioskodawcę niniejszego postępowania działalności montażowej, jednocześnie wskazując, iż sposób prowadzenia akt administracyjnych, dokumentowania poszczególnych wątków postępowania oraz stan dokumentów mających obrazować to postępowanie, uniemożliwia przeprowadzenie weryfikacji kwestii istnienia po stronie wnioskodawcy legitymacji do zainicjowania postępowania w sprawie wszczęcia postępowania w sprawie obejścia ceł antydumpingowych Sąd podkreślił zarazem wyraźnie, że przesłanki związane z legitymacją czynną firmy B. do wystąpienia z wnioskiem powinny być w sposób wykluczający wątpliwości pozytywnie stwierdzone przez organ orzekający w sprawie.

Wobec tego, że prowadzenie działalności montażowej w zakresie opisanym w art. 46 ust. 2, w szczególności w pkt. 2), ustawy z 1997r., zdaniem sądu orzekającego obecnie, wykluczało możliwość zostania uznanym za przedstawiciela przemysłu krajowego, legitymowanego do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie obejścia, a jest bezsporne, iż przedstawiciel firmy B. przyznawał, iż dysponuje linią montażową do produkcji zapalniczek i stwierdził, iż nigdy nie ukrywał importu części, wskazał również, jakie części importował i z jakich państw ( prot. ze spotkania wyjaśniającego z dnia 24 czerwca 2003r. w MG k (...)T XI, str. 12 i 14 protokołu), należy uznać, że ta kwestia nie została przez organ należycie wyjaśniona, nie wykonano, zatem wytycznych sądu, który zobowiązał organ do jednoznacznego i wszechstronnego wyjaśnienia kwestii posiadania legitymacji czynnej przez s.c. B. do wystąpienia z wnioskiem, która jest kwestią wstępną.

Nie może zostać uznane za takie wyjaśnienie powołanie się na odpowiedź na skargę złożoną, co prawda w tej samej sprawie pod względem merytorycznym, ale dotyczącej zaskarżenia innej decyzji. Wielokrotnie w orzecznictwie i doktrynie podkreślano, że nawet sama odpowiedź na skargę ( dotycząca właściwej, zaskarżonej daną skargą decyzji) nie może zastępować ustaleń, które powinny się znaleźć w uzasadnieniu decyzji. Tym bardziej w takim, jak to postępowaniu, gdzie zgromadzony materiał dowodowy mieści się w 14 tomach akt, a po wydaniu wcześniejszego orzeczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzono dalsze, obszerne postępowanie dowodowe (T 9-14) w toku, którego czyniono ustalenia, co do charakteru i zakresu prowadzonej przez wnioskodawcę działalności.

II. Zarzut nieuprawnionego przyjęcia, iż przedmiotem postępowania jest import zapalniczek wielorazowych.

Zdaniem Skarżącego w sposób nieuprawniony przyjęto, iż przedmiotem postępowania jest import zapalniczek "wielorazowych", podczas, gdy przedmiotem przywozu jest towar określony, jako "Zapalniczki kieszonkowe, gazowe, do wielokrotnego napełniania" z przypisanym mu kodem PCN 9613 20. Zdaniem skarżącego jest to oficjalna klasyfikacja, która powinna zostać wykorzystana na potrzeby postępowania antydumpingowego. Organ w sposób nieuprawniony uznał, że " o zapalniczce wielorazowej można mówić w przypadku, gdy wymieniany jest zarówno kamień (mechanizm krzeszący), jak i gaz." Żadna z oficjalnych klasyfikacji mających rangę źródła prawa nie klasyfikuje zapalniczki "wielorazowej" – tylko zapalniczkę do "wielokrotnego napełniania". Potwierdza to stanowisko brzmienie Polskiej Normy PN-En ISO 9994 – " Zapalniczki – wymagania bezpieczeństwa". W powyższej normie podano m. in. definicję produktu o nazwie zapalniczka " jednorazowa oraz zapalniczka do wielokrotnego napełniania", zgodnie z nią zapalniczką jednorazową jest "zapalniczka z trwale wbudowanym, napełnionym zbiornikiem paliwa, nieprzewidzianym do ponownego napełniania; z kolei zapalniczką do wielokrotnego napełniania jest " zapalniczka przewidziana do ponownego napełniania paliwem z zewnętrznego pojemnika lub przez włożenie nowego zbiornika napełnionego paliwem. W żadnym wypadku nie zostało, zatem wprowadzone kryterium rozróżnienia zapalniczek, polegające na "możliwości wymiany kamienia". Zdaniem skarżącego organ przyjmując za decydujące kryterium możliwość wymiany kamienia oparł się tylko i wyłącznie na opinii technicznej przygotowanej przez podmiot prywatny. Ostatecznie skarżący stwierdził, iż przyjęty przez organ środek dowodowy w postaci ekspertyzy technicznej WAT nie może zostać uznany za dowód w sprawie, ponieważ dotyczy badania właściwości ( zużycie i wymienialność kamienia) niemającej znaczenia z punktu widzenia klasyfikacji zapalniczki do wielokrotnego napełniania.

W zakresie tego zarzutu sąd zauważa, iż kwestionowanych w skardze ustaleń brak jest w zarówno w zaskarżonym postanowieniu z 4 września 2003r., jak i poprzedzającym je postanowieniu z 8 kwietnia 2003r., co więcej brak jest ich również w decyzji Ministra Gospodarki wydanej w pierwszej instancji w dniu 31 października 2000r. Tymczasem ta pierwsza decyzja w pkt I a) nałożyła cło antydumpingowe na zapalniczki kieszonkowe gazowe wielokrotnego napełniania, oznaczone w Polskiej Scalonej Nomenklaturze Towarowej Handlu Zagranicznego kodem PCN 9613 20 90 0, tym samym rozszerzając cło antydumpingowe nałożone decyzją Ministra Gospodarki z dnia 26 października 1998r. na zapalniczki kieszonkowe jednorazowe, oznaczone w Polskiej Scalonej Nomenklaturze Towarowej Handlu Zagranicznego kodem PCN 9613 10 00 0. W uzasadnieniu decyzji z 31 października 2000r. znajduje się wyłącznie stwierdzenie, że przedmiotem postępowania było wyjaśnienie, czy ma miejsce obejście cła antydumpingowego ustanowionego dla c. zapalniczek jednorazowych. Dalej organ wskazał, iż możliwość obchodzenia polegała m.in. na przywozie zapalniczek wielokrotnego napełniania pochodzenia c., deklarowanych, jako pochodzenia W., będących towarem podobnym do zapalniczek jednorazowych pochodzenia c.. Z akt administracyjnych wynika, że prowadzono ustalenia mające wykazać, że mimo, że przedmiotem importu były zapalniczki wielorazowe, to w istocie ich import był obejściem ograniczeń antydumpingowych nałożonych decyzją MG z 26 października 1998r., dotyczących zapalniczek jednorazowych. Ustalano m.in. czy zapalniczki określane w handlu, jako wielorazowe dadzą się skutecznie napełnić gazem, czy występowały one w obrocie razem ze stosownymi instrukcjami wskazującymi, jak należy je napełniać, przeprowadzano również badania rynku, które miały na celu wykazanie, że zapalniczki wielorazowe ( z zaworkiem) w istocie były sprzedawane i używane, jako jednorazowe. Rezultatów tego obszernego postępowania dowodowego nie opisano jednak w zaskarżonym orzeczeniu, ani nawet poprzedzającym je postanowieniu z 8 kwietnia 2003r. w sprawie wstępnych ustaleń (...). Tym samym organ zaniechał ustalenia stanu faktycznego, na podstawie, którego podjęto rozstrzygnięcie w zakresie, w jakim rozszerzono cła antydumpingowe w stosunku do decyzji z 26 października 1998r., także na zapalniczki gazowe do wielokrotnego napełniania, uznając je za towar podobny do zapalniczek jednorazowych. Brak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia jakichkolwiek ustaleń w zakresie tego istotnego w sprawie fragmentu stanu faktycznego, które organ, zgodnie z wymogiem art. 36 ust. 2 ustawy z 24 sierpnia 2001r. o ochronie przed przywozem na polski obszar celny towarów po cenach dumpingowych (w zakresie poprzedzającego je postanowienia kwestię tę reguluje art. 32 ust.2) winien był zamieścić powoduje, że rozstrzygnięcie w tej części całkowicie uchyla się spod kontroli sądu. Zdaniem Sądu naruszenia ww. przepisów ustawy z 24 sierpnia 2001r. w zakresie uzasadnienia faktycznego postanowień, jakich w rozpoznanej sprawie dopuścił się organ, mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Uchybienie to należy zakwalifikować, jako naruszenie przepisów postępowania, skutkujące, zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a., uchyleniem zaskarżonego orzeczenia.

III. Zarzut bezprzedmiotowości postępowania ze względu na przekroczenie terminów przewidzianych do zakończenia postępowania.

Skarżący wskazał, że zgodnie z treścią art. 63 ust.2 ustawy antydumpingowej z 2001r. postępowanie w sprawie obejścia ceł antydumpingowych winno się zakończyć w terminie 9 miesięcy od daty jego rozpoczęcia. Termin ten jest terminem prekluzyjnym, zatem w przypadku jego przekroczenia minister jest obowiązany, stosownie do treści art. 51 ustawy antydumpingowej zakończyć postępowanie poprzez jego umorzenie, gdyż stało się one bezprzedmiotowe.

Sąd uznaje ten zarzut za bezzasadny. Należy zgodzić się z Ministrem, iż terminy do zakończenia postępowania antydumpingowego, zawarte zarówno w ustawie z 11 grudnia 1997r., jaki z 24 sierpnia 2001r. mają charakter terminów procesowych. Wbrew twierdzeniom Skarżącego nie są to terminy prawa materialnego, które powodowałby przedawnienie orzekania w sprawie, tym samym ich upływ nie pozbawia organu administracji zdolności do rozpoznania i orzekania w sprawie przed nim zawisłej, a wydana w sprawie decyzja jest ważna i skuteczna.

IV. Z tych wszystkich względów zaskarżone postanowienie nie mogło się ostać i na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 c podlegało uchyleniu. Sąd uznał, iż organ dopuścił się naruszenia przepisów postępowania – art. 153 p.p.s.a, oraz art. 32 i 36 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001r. o ochronie przed przywozem na polski obszar celny towarów po cenach dumpingowych, w szczególności ustępów 1 i 2 tych artykułów, które zobowiązują organ do ustalenia stanu faktycznego sprawy na podstawie materiałów dowodowych zgromadzonych w toku postępowania, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Opisane, w pkt. I i II uzasadnienia uchybienia w zakresie gromadzenia materiału dowodowego (np. braki, co do żądanych wcześniej danych statystycznych), dokumentowania dokonanych czynności procesowych, (co do przeprowadzonych oględzin) oraz uchybienia w zakresie sporządzenia uzasadnienia orzeczenia (brak wskazania konkretnych kwot, wskaźników i wielkości, które świadczyłyby o spełnieniu przez S.C. B. kryteriów wymaganych dla wnioskodawcy postępowania w sprawie obejścia ceł antydumpingowych) jak również brak uzasadnienia w zakresie przyjęcia zapalniczek z zaworkiem za towar podobny do zapalniczek jednorazowych powodują, że sąd nie ma możliwości dokonania oceny prawidłowości ustalonego stanu faktycznego przyjętego za podstawę orzeczenia. Tym samym staje się niemożliwa ocena prawidłowości przyjęcia przez organ przesłanek uzasadniających orzeczenie w przedmiocie nałożenia ostatecznego cła antydumpingowego.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Minister Gospodarki uzupełni i uporządkuje akta, z uwzględnieniem uwag zawartych w uzasadnieniu. W uzasadnieniu orzeczenia wskaże konkretne dane i wskaźniki, które świadczą o spełnieniu przez wnioskodawcę kryteriów z art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 11 grudnia 1997r., ustosunkuje się od ponoszonego przez skarżącego zarzutu prowadzenia przez wnioskodawcę działalności montażowej, wyczerpującej warunki z art. 46 ust. 2 tej ustawy, posługując się sprecyzowanymi i skonkretyzowanymi danymi, dbając jednocześnie, aby materiał źródłowy na poparcie jego twierdzeń znajdował się w aktach administracyjnych. Ponadto dokona ustaleń, które znajdą odzwierciedlenie w uzasadnieniu orzeczenia, wyjaśniających kwestię, – dlaczego import zapalniczek gazowych wielokrotnego napełniania uznano za obejście cła antydumpingowego wprowadzonego decyzją Ministra Gospodarki z dnia 26 października 1998r. na zapalniczki kieszonkowe jednorazowe.

V. Wobec tego, że jak wspomniano wyżej ustawa z dnia 11 grudnia 1997 r. ( Dz. U. 97.157.1028) została zastąpiona przez ustawę z dnia 24 sierpnia 2001r. o ochronie przed przywozem na polski obszar celny towarów po cenach dumpingowych ( Dz. U. 01.123.1352), która weszła w życie 26 listopada 2001r. i która wprowadziła obligatoryjny dwustopniowy tryb rozpoznawania spraw w przedmiocie obejścia ceł antydumpingowych ( art.63 ust. 2 w zw. z art. 24 – 37 ustawy) koniecznym stało się uchylenie również poprzedzającego zaskarżone postanowienie – postanowienia w sprawie wstępnych ustaleń dokonanych w ramach ponownego rozpatrzenia decyzji Ministra Gospodarki w sprawie nałożenia ostatecznego cła antydumpingowego w związku z przywozem na polski obszar celny zapalniczek kieszonkowych w celu obejścia cła antydumpingowego ustanowionego decyzją Ministra Gospodarki z dnia 26 października 1998r., na podstawie art. 135 p.p.s.a.

O wstrzymaniu wykonania zaskarżonego postanowienia orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a., a o zwrocie kosztów na rzecz skarżącego postanowiono w oparciu o art. 200 oraz 205 §1 i 2 p.p.s.a.