Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 470/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2015-09-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48 ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.
journal: Dz.U.UE.L 1998 nr 204 poz 37 art. 1 pkt 4, art. 1 pkt 11, art. 8 ust. 1
law: Dyrektywa  98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiająca procedurę udzielania informacji w dziedzinie  norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Melezini (spr.), Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, sędzia WSA Jacek Pruszyński, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Świętochowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 września 2015 r. sprawy ze skargi F. Sp. z o.o. w J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji odmawiającej zmiany decyzji udzielającej zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych w zakresie przedłużenia terminu rozpoczęcia działalności oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia (...).10.2012 r. F. Sp. zo.o. z siedzibą w J. (powoływana dalej jako: "Spółka") wystąpiła do Dyrektora Izby Celnej w B. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Dyrektora Izby Celnej w B. nr (...) z dnia (...).01.2011 r. odmawiającą zmiany decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. nr (...) z dnia (...).07.2009 r. udzielającej Spółce zezwolenia na urządzanie

i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych

na terenie województwa podlaskiego, polegającej na przedłużeniu do dnia

(...).07.2011 r. terminu rozpoczęcia działalności w zakresie gier na automatach

o niskich wygranych, określonego w punkcie VII tej decyzji.

Strona we wniosku o wznowienie postępowania jako podstawę prawną przywołała art. 240 § 1 pkt 11 i art. 241 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej powoływana

w skrócie: "o.p.") w zw. z art. 8 ustawy z dnia 19.11.2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm. – dalej w skrócie: "u.g.h."), w zw. z art. 129 ust. 1 u.g.h. oraz przy pominięciu art. 48 ust. 1 u.g.h. Natomiast jako przyczynę jego złożenia podała wydanie przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w dniu 19.07.2012 r. wyroku w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11, C-217/11.

Dyrektor Izby Celnej w B. postanowieniem z dnia (...).11.2012 r.,

nr (...) wznowił postępowanie na podstawie art. 243 § 1 o.p.

Decyzją z dnia (...).12.2012 r., nr (...) Dyrektor Izby Celnej w B. odmówił uchylenia decyzji z dnia (...).01.2011 r.,nr (...) w całości, gdyż nie stwierdził istnienia przesłanki określonej w art. 240 § 1 pkt 11 o.p. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Izby Celnej w B. dnia (...).02.2013 r., nr (...) .

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, po rozpatrzeniu skargi Spółki na ww. decyzję, wyrokiem z dnia 26.09.2013 r. sygn. akt II SA/Bk 322/13 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Dyrektora Izby Celnej

w B. z dnia (...).11.2012 r. Sąd zalecił organowi rozstrzygnięcie kwestii technicznego bądź nietechnicznego charakteru przepisu art. 48 ust. 1 u.g.h. według kryteriów wskazanych w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19.07.2012 r.

W dniu (...).02.2014 r., po ponownym rozpatrzeniu wniosku Spółki, Dyrektor Izby Celnej w B. decyzją nr (...) odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z dnia (...).01.2011 r. Organ stwierdził, że nie zachodzą przesłanki zawarte w art. 240 § 1 pkt 11 o.p., ponieważ przepis art. 48 ust. 1 u.g.h. będący podstawą wydania decyzji z dnia 27.01.2011 r. nie ma charakteru przepisu technicznego w rozumieniu Dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 02.06.1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego. Zdaniem organu treść cytowanego przepisu nie podlegała notyfikacji, a orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19.07.2012 r. nie ma wpływu na treść ostatecznej decyzji z dnia 27.01.2011 r.

W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik Spółki zarzuciła bezpodstawne zastosowanie art. 48 ust. 1 u.g.h. w związku z bezpodstawnym niezastosowaniem art. 36 ust. 5 ustawy o grach i zakładach wzajemnych, podczas gdy przepis art. 48 ust. 1 u.g.h. stanowi "regulację techniczną" w rozumieniu Dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 2 czerwca 1998 r.,

a w konsekwencji, w braku notyfikacji tejże ustawy Komisji Europejskiej, nie może być on stosowany, zaś wniosek strony skarżącej winien być uwzględniony na mocy art. 36 ust. 5 ustawy o grach i zakładach wzajemnych.

Dyrektor Izby Celnej w B. decyzją z dnia (...).04.2014 r. nr (...) utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji stwierdzając, że w niniejszej sprawie nie zachodzi przesłanka określona w art. 240 § 1 pkt 11 o.p.

Organ odwoławczy podniósł, że w zaskarżonej decyzji zrealizowano zalecenia zawarte w wyroku WSA w Białymstoku z dnia 26.09.2013 r. sygn. akt II SA/Bk 322/13. Dyrektor Izby Celnej w B. w pełni zgodził się z argumentacją zawartą w zaskarżonej decyzji, że art. 48 ust. 1 u.g.h. nie ma charakteru "przepisu technicznego" w rozumieniu Dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego

i Rady z dnia 02.06.1998 r. Organ stwierdził zatem, że treść ww. przepisu

nie podlega notyfikacji i nie ma wpływu na treść ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia (...).01.2011 r.

Uzasadniając swoje stanowisko organ powołał wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19.07.2012 r. w sprawach połączonych

C-213/11, C-214/11 i C-217/11 (Fortuna i inni), z którego wynika, że kwestionowane uregulowania ustawy o grach hazardowych mogą mieć potencjalnie charakter przepisów technicznych, a ustalenia w tym zakresie Trybunał powierzył sądowi krajowemu, zależnie od oceny istotnego wpływu warunków wynikających

z tych przepisów na właściwości produktów (automatów do gier o niskich wygranych) lub na ich sprzedaż. Powyższe oznacza, że chodzi o ocenę stopnia wpływu, który ma być "istotny", a nie jakikolwiek. Zatem nie każdy wpływ, lecz jedynie znaczący będzie przesądzał o charakterze technicznym określonych spornych przepisów u.g.h.

W dalszej kolejności organ II instancji przytaczając treść art. 48 ust. 1 u.g.h. wywiódł, że ww. przepis nie zakazuje, ani nie ogranicza produkcji, przywozu, wprowadzania do obrotu i stosowania produktu jakim jest automat do gier o niskich wygranych. Nie zakazuje również, ani nie ogranicza urządzania gier z użyciem tego produktu. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej stwierdził, że przepisy krajowe można uznać za "inne wymagania" w rozumieniu art. 1 pkt 4 Dyrektywy 98/34/WE, jeżeli ustanawiają one "warunki" determinujące w sposób istotny skład, właściwości lub sprzedaż produktu.

Mając powyższe organ stwierdził, że nie można uznać art. 48 ust. 1 u.g.h.

za przepis techniczny w rozumieniu Dyrektywy nr 98/34/WE, gdyż przepis ten

nie określa żadnego warunku (wymogu), który można by uznać za istotnie wpływający na skład lub właściwość produktu automatu do gier o niskich wygranych lub na sprzedaż tego produktu.

Ponadto Dyrektor Izby Celnej w B. podniósł, że nawet inna ocena charakteru omawianego przepisu nie prowadziłaby do podnoszonej w odwołaniu możliwości uwzględnienia wniosku strony skarżącej na mocy art. 36 ust. 5 ustawy

o grach i zakładach wzajemnych, gdyż przepis ten stosuje się do wygaśnięcia zezwolenia na prowadzenia działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, podczas gdy przedmiotem niniejszej sprawy jest wzruszenie w trybie nadzwyczajnym ostatecznej decyzji organu podatkowego odmawiającej kolejnego przedłużenia nieprzekraczalnego terminu rozpoczęcia działalności określonej tym zezwoleniem.

Końcowo organ odwoławczy podniósł, że odnośnie kwestii możliwości niestosowania nienotyfikowanych przepisów prawa krajowego wypowiedział się NSA w wyroku z dnia 15.01.2014 r. sygn. akt II GSK 686/13.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Białymstoku skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji organu I instancji. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła:

1) naruszenie art. 1 pkt 4 w zw. z art. 1 pkt 11 oraz w zw. z art. 8 ust 1

Dyrektywy nr 98/34/WE z dnia 22.06.1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (DZ.U.UE.L98.204.37 ze zm.), poprzez bezpodstawne zastosowanie art. 48 ust. 1 u.g.h., nieobowiązującego w związku

z brakiem notyfikacji tego przepisu technicznego, co potwierdzają Uwagi Komisji Europejskiej z dnia 5.09.2011 r. i wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19.07.2012 r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 i C-217/11;

2) naruszenie art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124 w zw. z art. 180 § 1

i art. 187 § 1 o.p., poprzez uchylenie się przez Dyrektora Izby Celnej od dokonania ustaleń w zakresie istoty żądanego rozstrzygnięcia oraz od rozpoznania

i rozstrzygnięcia istoty sprawy w związku z treścią wniosku strony o wznowienie postępowania oraz treścią wniesionego odwołania.

W uzasadnieniu skargi Spółka wskazała, że regulacja ustawy o grach hazardowych w kontekście Dyrektywy nr 98/34/WE z dnia 22.06.1998 r. zawiera normy o charakterze technicznym, które podlegają procedurze notyfikacyjnej. Zaznaczyła, że Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z dnia 19.07.2012 r. wskazał na swoją jednolitą linię orzeczniczą, z której wynika,

że przepisy takie jak art. 14 ust. 1 u.g.h., wprowadzające zakaz urządzania gier

na automatach poza kasynami gier, mają charakter techniczny. Zdaniem strony skarżącej art. 48 ust. 1 u.g.h., do którego odsyłają przepisy przejściowe również należy uznać za przepis o charakterze technicznym. Na poparcie swojego stanowiska strona przywołała wyrok WSA w Gliwicach z dnia 17.12.2012 r. sygn. akt III SA/Gl 1683/12 oraz wyrok WSA w Poznaniu z dnia 31.01.2013 r. sygn. akt

I SA/Po 837/12.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w B. podtrzymał

w całości stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi.

Postanowieniem z dnia 21.08.2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Białymstoku zawiesił postępowanie sądowe w sprawie do czasu rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny pytania prawnego skierowanego przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie II GSK 686/13.

Postanowieniem z dnia 8.05.2015 r. Sąd podjął zawieszone postępowanie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie wydane

we wznowionym postępowaniu, na podstawie którego odmówiono uchylenia ostatecznej decyzji omawiającej zmiany decyzji poprzez przedłużenie terminu rozpoczęcia działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych.

W myśl art. 48 ust. 1 u.g.h. podmiot posiadający koncesję lub zezwolenie może wystąpić o przedłużenie określonego w nich terminu rozpoczęcia działalności. Termin ten może zostać przedłużony jednokrotnie, na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy. Przepis ten umożliwia zmianę jednego z z parametrów zezwoleń na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych wydanych pod rządami ustawy o grach

i zakładach wzajemnych.

Podstawę prawną kontrolowanego rozstrzygnięcia stanowił ww. przepis art. 48 ust. 1 u.g.h. Spór w sprawie dotyczy oceny tej regulacji w zakresie jej technicznego charakteru w rozumieniu Dyrektywy nr 98/34/WE z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (DZ.U.UE.L98.204.37 ze zm.). Zdaniem strony skarżącej przepis art. 48 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, w kontekście wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11

i C-217/11, powinien być uznany za "regulację techniczną". Brak notyfikacji tej regulacji zgodnie z Dyrektywą nr 98/34/WE eliminuje ją z obrotu prawnego i jako podstawę rozstrzygnięć administracyjnych. Natomiast organ, powołując się

na stanowisko NSA wyrażone w postanowieniu z dnia 7 lutego 2012 r. (sygn. akt II GZ 13/12) twierdzi, że przepis art. 48 ust. 1 ustawy o grach hazardowych nie ma charakteru przepisu technicznego w rozumieniu Dyrektywy 98/34/WE. Ma charakter czysto proceduralny, jest czytelny i nie wymaga dodatkowej interpretacji.

Podkreślenia wymaga fakt, że w rozpatrywanej sprawie należy odwołać się

do treści art. 153 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem ocena prawna i wskazania

co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem skargi.

Należy zatem wskazać, że wyrokiem z dnia 26 września 2013 r., w sprawie sygn. akt II SA/Bk 322/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, gdyż uznał, że zagadnienia decydujące o możliwości zastosowania w sprawie art. 48 ust. 1 o grach hazardowych nie były przedmiotem rozważań organu. Ocena

czy wskazany wyżej przepis prawa jest przepisem technicznym, a w konsekwencji czy mógł być w tej sprawie zastosowany, zależy od ustalenia rodzaju i zakresu ograniczeń w używaniu automatów, będących konsekwencją ich wejścia w życie.

Sąd jednocześnie wskazał, że wykładnia zastosowanego w sprawie przepisu

art. 48 ust. 1 ustawy o grach hazardowych powinna być dokonana w aspekcie art. 1

pkt 11 Dyrektywy 98/34/WE określającego kryteria konstytuujące pojęcie "przepisu technicznego". Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z dnia 19 lipca

2012 r., wydanym w połączonych sprawach C – 213/11, C – 214/11 i C – 217/1 wskazał miarodajne kryteria tego pojęcia. Trybunał w wyroku tym stwierdził, że przepis art. 1

pkt 11 Dyrektywy 98/34/WE należy interpretować w ten sposób, że przepisy krajowe tego rodzaju, jak przepisy ustawy o grach hazardowych, które mogą powodować ograniczenie, a nawet stopniowe uniemożliwienie prowadzenia gier na automatach

o niskich wygranych poza kasynami i salonami gry, stanowią potencjalnie "przepisy techniczne" w rozumieniu tego przepisu, w związku z czym ich projekt powinien zostać przekazany Komisji zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy wskazanej Dyrektywy,

w wypadku ustalenia, że przepisy te wprowadzają warunki mogące mieć istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż produktów, a dokonanie tego ustalenia należy do sądu krajowego. Trybunał nie zaliczył przepisów przejściowych ustawy o grach hazardowych do "przepisów technicznych" w rozumieniu art. 1 pkt 11 Dyrektywy 98/34/WE, takich jak "specyfikacje techniczne" (w rozumieniu art. 1 pkt 3 dyrektywy) oraz "zakazy" (określone art. 1 pkt 11 dyrektywy). Stwierdził natomiast, że przepisy krajowe można uznać za "inne wymagania" w rozumieniu art. 1 pkt 4 Dyrektywy 98/34/WE, jeżeli ustanawiają one "warunki" determinujące w sposób istotny skład, właściwości lub sprzedaż produktu. Zakazy wydawania, przedłużania i zmiany zezwoleń na prowadzenie działalności

w zakresie gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami mogą, bowiem, według Trybunału, bezpośrednio wpływać na obrót tymi automatami (pkt 35- 36).

W uzasadnieniu wyroku TSUE podniósł konieczność przeprowadzenia ustaleń czy takie zakazy, których przestrzeganie jest obowiązkowe de iure w odniesieniu do użytkowania automatów do gier o niskich wygranych, mogą wpływać w sposób istotny na ich właściwości lub sprzedaż, co powinno nastąpić przy uwzględnieniu, między innymi okoliczności, iż ograniczeniu liczby miejsc, gdzie dopuszczalne jest prowadzenie gier

na automatach o niskich wygranych, towarzyszy zmniejszenie ogólnej liczby kasyn gry, jak również liczby automatów, jakie mogą w nich być użytkowane, a także ustaleń,

czy automaty do gier o niskich wygranych mogą zostać zaprogramowane

lub przeprogramowane w celu wykorzystywania ich w kasynach, jako automaty do gier hazardowych, co pozwoliłoby na wyższe wygrane, a więc spowodowałoby większe ryzyko uzależnienia graczy (pkt 37 – 39). W omawianym wyroku TSUE przyjął,

że rozstrzygnięcie o charakterze określonego przepisu należy do sądu krajowego.

W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie organ odwoławczy ponownie rozpoznając sprawę nie naruszył ani reguł postępowania ani prawidłowo powołanych w decyzji przepisów prawa materialnego.

Efektem dokonanej pogłębionej analizy przepisu art. 48 ust. 1 u.g.h. w decyzji organu jest zasadny wniosek, który w pełni popiera Sąd orzekający w sprawie,

że przepis art. 48 ust. 1 u.g.h. nie ma charakteru technicznego. Organ prawidłowo wskazał, że art. 48 ust. 1 u.g.h. nie zakazuje, ani nie ogranicza produkcji, przywozu, wprowadzania do obrotu i stosowania produktu jakim jest automat do gier o niskich wygranych. Nie zakazuje także ani nie ogranicza urządzania gier z użyciem tego produktu. Zatem nie można uznać ww. przepisu za przepis techniczny w rozumieniu art.1 pkt 4 dyrektywy 98/34/WE gdyż przepis ten nie określa żadnego warunku

czy też wymogu, który można by uznać za istotnie wpływający na skład

lub właściwości produktu (automatu do gier o niskich wygranych) lub na sprzedaż tego produktu.

Mając na względzie powyższe w ocenie Sądu prawidłowo przy braku stwierdzenia istnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1 pkt 11 o.p. ("W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli orzeczenie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości ma wpływ na treść wydanej decyzji.") zastosował normę prawną, wynikającą z art. 245 § 1 pkt 2 o.p. i odmówił uchylenia

i zmiany dotychczasowej decyzji.

Zatem zarzut naruszenia art. 1 pkt 4 w zw. z art. 1 pkt 11 oraz w zw. z art. 8

ust. 1 Dyrektywy nr 98/34/WE z dnia 22 czerwca 1998 r. Sąd ocenił jako bezpodstawny.

Strona skarżąca podnosi również w skardze zarzut proceduralny - naruszenie art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124 w zw. z art. 180 § 1

i art. 187 § 1 o.p., poprzez uchylenie się przez Dyrektora Izby Celnej od dokonania ustaleń w zakresie istoty żądanego rozstrzygnięcia oraz od rozpoznania

i rozstrzygnięcia istoty sprawy w związku z treścią wniosku strony o wznowienie postępowania oraz treścią wniesionego odwołania.

W ocenie Sądu powyższe zarzuty procesowe są bezzasadne. Organy prawidłowo w sprawie zebrały materiał dowodowy, działały na podstawie przepisów prawa. Samo postępowanie prowadzone było w sposób budzący zaufanie

do organów kontrolnych, a stan faktyczny został wyjaśniony w sposób zupełny, zgodnie z zaleceniami Sądu. Organy wyjaśniły stronom zasadność przesłanek, którymi się kierowały przy wydawaniu rozstrzygnięć, dopuściły jako dowód wszystko co mogło się przyczynić do wyjaśnienia spawy i rozpatrzyły cały zebrany w sprawie materiał dowodowy zgodnie z zasadą prawdy materialnej.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.