Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SAB/Sz 18/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2021-11-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Inne
Skarżony organ: Prezes Sądu
Treść wyniku: Stwierdzono bezczynność organu
Powołane przepisy: article: art. 10 ust. 1, art. 13 ust. 1, art. 14 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1429
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Dziel Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym w dniu 3 listopada 2021 r. sprawy ze skargi K. O. na bezczynność Prezesa Sądu w sprawie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza, że Prezes Sądu dopuścił się bezczynności oraz, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; II. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do podjęcia czynności lub wydania aktu; III. oddala wnioski o wymierzenie organowi grzywny i przyznanie skarżącemu sumy pieniężnej; IV. zasądza od Prezesa Sądu na rzecz skarżącego K. O. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] stycznia 2021 r. K. O. ("Skarżący", "Wnioskodawca") złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na bezczynność Prezesa Sądu (dalej: "organ") w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

Skarżący wskutek bezczynności organu zarzucił naruszenie:

1) art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. z 2019 r. Dz. U. poz.1429 ze zm. dalej "u.o.i.d.p.") w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej,

2) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek.

Wobec powyższego Skarżący wniósł o:

1) zobowiązanie Prezesa Sądu do załatwienia wniosku o udzielenie informacji publicznej z dnia 3 listopada 2020 roku, poprzez doręczenie Skarżącemu elektronicznych obrazów wyroków i postanowień (sentencji wraz z uzasadnieniem - jeżeli sporządzono) Sądu Rejonowego w Ł. w II Wydziale Karnym, w sprawach w których orzekał SSR A. K., zapadłych w I kwartale 2020 roku,

2) stwierdzenie, iż bezczynność Prezesa Sądu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa

3) wymierzenie Prezesowi Sądu grzywny w kwocie 2.000 zł (dwóch tysięcy złotych)

4) przyznanie Skarżącemu od Prezesa Sądu sumy pieniężnej w kwocie 1.000 zł (tysiąca złotych),

5) zasądzenie od Prezesa Sądu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych w tym zwrotu opłaty sądowej w kwocie 100 zł (sto złotych).

W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, że w dniu 3 listopada 2020 roku za pośrednictwem operatora pocztowego złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej, poprzez doręczenie elektronicznych obrazów wyroków i postanowień (sentencji wraz z uzasadnieniem - jeżeli sporządzono ) Sądu Rejonowego [...] w II Wydziale Karnym, w sprawach w których orzekał SSR A. K., zapadłych w I kwartale 2020 roku.

Jako sposób i formę udostępnienia wnioskowanych informacji wskazano na możliwość doręczenia ich Wnioskodawcy za pośrednictwem poczty tradycyjnej lub poczty elektronicznej.

Skarżący wskazał, że organ nie wezwał go do wykazania szczególnej doniosłości żądanej informacji dla dobra interesu społecznego, ażeby przedmiotową informację Wnioskodawcy wydać - a to w terminie 14 dni, a także nie odmówił Wnioskodawcy wydania żądanej informacji publicznej, ani nie umorzył postępowania administracyjnego, wydając przy tym decyzję administracyjną zawierającą elementy wymienione w art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256, dalej: "k.p.a.")

Skarżący podniósł, że termin do udostępnienia przedmiotowej informacji publicznej upłynął, zgodnie z art. 13 ust. 1 u.o.d.i.p. po 14 dniach od złożenia wniosku. Pomimo upływu tego terminu podmiot zobowiązany, do którego skierowano wniosek, nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi. Prezes Sądu nie wskazał również, iż informacja ta, zostanie przygotowana w czasie późniejszym nie dłuższym niż 2 miesiące, choć i ten termin upłynął.

W ocenie Skarżącego, Prezes Sądu, całkowicie zbagatelizował złożony przezeń wniosek, co jest zachowaniem iście nagannym, a nader niezasługującym na jakąkolwiek społeczną akceptację.

W przedmiotowej sprawie Skarżący nie ma jakiejkolwiek wątpliwości, iż Prezes Sądu dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa albowiem, po pierwsze w sposób całkowicie rażący zignorował on złożony przez Skarżącego wniosek o udostępnienie informacji publicznej, po wtóre nie poinformował Skarżącego, iż ma zamiar skorzystać ze swojego uprawienia i termin przedłużyć do 2 miesięcy, po trzecie w końcu, nawet po upływie 2 miesięcy nie udostępnił Skarżącemu zawnioskowanej przez niego informacji publicznej, nie odmawiając jej udzielenia ani nie umarzając postępowania administracyjnego w formie decyzji administracyjnej. Wszak, nie ulega nawet najmniejszej wątpliwości, iż Prezes Sądu nie rozpoczął nawet przygotowań do udostępnienia żądanej przez Wnioskodawcę informacji publicznej.

Działanie, a w zasadzie zaniechanie Prezesa Sądu, w sposób znaczący osłabiło zaufanie Skarżącego do wymiaru sprawiedliwości, tym samym gwałcąc jego podstawowe prawa konstytucyjne co ma dla niego szczególny wymiar emocjonalny i społeczny, a w związku z tym podlega ochronie szczególnej.

W odpowiedzi na powyższą skargę z dnia [...] lutego 2021 r., Prezes Sądu wniósł o jej nieuwzględnienie.

Organ poinformował, iż uwzględnił wniosek Skarżącego z dnia [...] listopada 2020 r. o udzielenie informacji publicznej, niezwłocznie po powzięciu informacji o decyzji Prezesa Sądu Okręgowego w S. z dnia [...] stycznia 2021 r. w przedmiocie odwołania z dnia [...] grudnia 2020 r. od decyzji Prezesa Sądu z dnia [...] grudnia 2020 r. [...] Wniosek o udzielenie informacji publicznej w tamtej sprawie był bowiem w zasadzie podobnej treści. Zakres żądanej informacji obejmował kolejny okres pracy sędziego A. K..

Organ podkreślił, iż w 2020 roku praca sądu została zdeterminowana pandemią koronawirusa SARS - CoV-2. Odwołane rozprawy i posiedzenia w trzech pionach orzeczniczych spowodowały nierozpoznanie zaplanowanych sesji, a w efekcie niezakończenie wielu spraw. Miało to zasadnicze przełożenie na dane statystyczne sądu, w szczególności w zakresie spraw załatwionych i pozostałych do załatwienia. Mimo, że w tym czasie orzecznicy sądu - głównie pionu cywilnego i rodzinnego - wykonywali swą pracę w formie zdalnej, dokonując licznych czynności, to sprawy wymagające ich rozpoznania na rozprawie, czy jawnym posiedzeniu, spoczywały bez biegu. W Wydziale I Cywilnym w okresie od dnia 13 marca 2020 r. do dnia 15 maja 2021 r. odwołano 138 spraw; pierwsza sesja odbyła się w dniu 28 maja 2020 r. Przyczyną mającą wpływ na bieg postępowań w I Wydziale Cywilnym: ich opóźnienie i nierozpoznanie - obok tych związanych z epidemią COVID-19, była również nieobecność 1 z 3 orzeczników Wydziału (zwolnienie lekarskie od dnia 12.11.2020 r. do 31.12.2020 r.). W okresie od dnia 9 grudnia 2020 r. do dnia 19 grudnia 2020 r. 4 z 5 pracowników sekretariatu Wydziału I Cywilnego przebywało na kwarantannie i izolacji, 1 orzecznik objęty był izolacją, drugi zaś (asesor sądowy) przebywał na zwolnieniu lekarskim - o czym mowa była powyżej. Piąty pracownik sekretariatu był w tym czasie na zwolnieniu lekarskim. W Wydziale pozostał tylko jeden sędzia, któremu do pracy w sekretariacie przydzielony został pracownik spoza Wydziału Cywilnego. W sekretariacie Wydziału II Karnego od dnia 14 grudnia 2020 r. do dnia 31 grudnia 2020 r. 2 (protokolanci, w tym jeden protokolant do dnia 3 lutego 2021 r. przebywa na kwarantannie) z 5 pracowników przebywało na kwarantannie i izolacji. W Wydziale Karnym z powodu wprowadzonych ograniczeń w związku z pandemią odwołano 77 rozpraw i 81 posiedzeń. Pierwsza sesja została przeprowadzona 25 maja 2020 r. Nadto przewodniczący Wydziału III Rodzinnego i Nieletnich będący jedynym orzecznikiem tego Wydziału, pozbawiony został wsparcia asystenta (realizującego swe zadania dla 2 orzeczników), który od dnia 5.09.2020 r. do dnia 31.12.2020 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim. W Wydziale III Rodzinnym i Nieletnich z uwagi na pandemię odwołano 28 wokand (rozprawy i posiedzenia jawne) na których było wyznaczonych 171 spraw. W dniu 27 maja 2020 roku odbyła się pierwsza sesja. Z kolei dużym utrudnieniem mającym wpływ na wyniki Wydziału IV Ksiąg Wieczystych była wielotygodniowa absencja 2 z 3 pracowników przebywających na kilku kwarantannach (od dnia 19 marca 2020 r. do dnia 2 kwietnia 2020 r. i od dnia 10 września 2020 r. do dnia 15 września 2020 r.) oraz zajmujących się opieką nad dziećmi do lat 8 (od dnia 16 marca 2020 r. do dnia 10 kwietnia 2020 r., od dnia 14 kwietnia 2020 r. do dnia 24 kwietnia 2020 r., od dnia 27 kwietnia 2020 r. do dnia 1 maja 2020 r. , od dnia 4 maja 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., od dnia 9 listopada 2020 r. do dnia 4 grudnia 2020 r., od dnia 7 grudnia 2020 r. do dnia 11 grudnia 2020 r., od dnia 14 grudnia 2020 r. do dnia 18 grudnia 2020 r. i od dnia 21 grudnia 2020 r. do dnia 23 grudnia 2020 r.).

Organ wskazał także, że II Wydział Karny Sądu Rejonowego w Ł. od kliku miesięcy boryka się z brakami kadrowymi związanymi z odejściem na emeryturę dwóch doświadczonych pracowników i przeniesieniem etatu po nich do innego Sądu oraz sytuacją epidemiologiczną.

Podkreślono, że czynności związane z przygotowaniem powyższej informacji są niezwykle pracochłonne i angażują czas i wysiłek wielu osób. W związku z powyższym nie było możliwości, by pracownicy z poza Wydziału II Karnego przygotowali żądaną informację.

Wskazano również, że z uwagi na wskazane braki kadrowe organ zwrócił się do pismem z dnia [...] lutego 2021 r. do Dyrektora Sądu Okręgowego w S. o umożliwienie wykonania wniosku Skarżącego z dnia [...] listopada 2020 r.

Wobec powyższego, zdaniem organu, wniesiona przez Skarżącego skarga na bezczynność Prezesa Sądu jest niezasadna.

W kolejnym piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2021 r. organ poinformował, że w sprawie Skarżącego zwrócił się również pismem z dnia [...] lutego 2021 r. do Kierownika Sekretariatu Wydziału II Karnego SR w [...] o udzielenie informacji w zakresie dotyczącym możliwości udzielenia wnioskowanej przez Skarżącego w piśmie z dnia [...] listopada 2020 r. informacji publicznej. Do pisma dołączono ww. pismo z dnia [...] lutego 2021 r., odpowiedź udzieloną przez Kierownika Sekretariatu Wydziału II Karnego SR w [...] z dnia [...] lutego 2021 r. oraz pismo Wiceprezesa Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] lutego 2021 r. stanowiące odpowiedź na wniosek Skarżącego z dnia [...] listopada 2020 r.

W nawiązaniu do skargi na bezczynność, organ wskazał, że za kolejnym pismem z dnia [...] lutego 2021 r. załącza: pismo z dnia [...] lutego 2021 r. kierowane do Skarżącego wraz z kopią zarządzenia z dnia [...] lutego 2021 r., z dnia [...] lutego 2021 r. oraz z odpowiedziami udzielonymi przez kierowników sekretariatów I Wydziału Cywilnego, II Karnego, III Rodzinnego i Nieletnich oraz IV Ksiąg Wieczystych odnośnie do możliwości udzielenia żądanych we wniosku z dnia [...] listopada 2020 r. informacji.

W treści pisma z dnia [...] lutego 2021 r. Prezes Sądu, poinformował Skarżącego, że uwzględnił jego wniosek z dnia [...] listopada 2020 r. oraz że obrazy wyroków, postanowień i uzasadnień będą Skarżącemu przesyłane sukcesywnie z uwagi na braki kadrowe.

Skarżący w piśmie procesowym z dnia [...] marca 2021 r., stanowiącym replikę na odpowiedź na skargę organu, podtrzymał skargę na bezczynność wskazując, że w sprawie bezspornym pozostaje, że Prezes Sądu pozostawał w bezczynności od dnia [...] listopada 2020 r. do [...] lutego 2021 r.

W dniu [...] marca 2021 r., w nawiązaniu do pisma z dnia [...] lutego 2021 r. organ nadesłał kopię decyzji Wiceprezesa Sądu Rejonowego w Ł. z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] o odmowie udostępnienia informacji publicznej na wniosek Skarżącego z dnia [...] listopada 2021 r.

W piśmie procesowym z dnia [...] września 2021 r. Skarżący poparł ponownie skargę na bezczynność, oraz zmodyfikował swoje żądanie dotyczące wymierzenia grzywny organowi, domagając się wymierzenia Prezesowi Sądu grzywny w wysokości 1.000 zł. Wskazał, że podjęte przez organ działania w celu załatwienia wniosku o udzielenie informacji publicznej zostały podjęte po terminie granicznym, tj. po dniu [...] stycznia 2021 r. i zostały wymuszone złożeniem skargi na bezczynność. W ocenie, Skarżącego bezczynność Prezesa Sądu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje:

Skarga podlegała uwzględnieniu w części.

Na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sprawa została rozpoznania w trybie uproszczonym.

Z art. 3 § 2 pkt 1 i 8 p.p.s.a. wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na m.in. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach decyzji administracyjnych.

Oceniając zasadności skargi, w pierwszej kolejności odwołać się należy do stosownych regulacji u.o.d.i.p. Zgodnie bowiem z art. 13 ust. 1 u.o.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.o.i.d.p. W myśl zaś wskazanego ust. 2 jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.

Stosownie zaś do regulacji zawartej w art. 14 ust. 1 u.o.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Zgodnie z art. 14 ust. 2 u.o.d.i.p. jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się.

Dalej przytoczyć należy stosowne regulacje p.p.s.a. I tak art. 149 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy (...):

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Z kolei z art. 149 § 1a p.p.s.a. wynika, że jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Natomiast w myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., w przypadku, o którym mowa w § 1, sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Wobec powyższego należy zatem zauważyć, że na gruncie art. 149 p.p.s.a., z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w określonym ustawowo terminie organ nie podejmie żadnej czynności w sprawie. Natomiast pod pojęciem "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużych odstępach czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (zob. art. 37 § 1 kpa; por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2018 r., II OSK 349/18 oraz z dnia 1 lutego 2019 r., II OSK 2931/18 – CBOSA; J. Drachal, J. Jagielski, R. Stankiewicz, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, 6 wyd., Warszawa 2019, str. 91).

Przechodząc do meritum zauważyć należy, że wniosek Strony z dnia 3 listopada 2020 r. wpłynął do organu w dniu 13 listopada 2020 r.

Nie ma wątpliwości, że dopiero w dniu 1 lutego 2021 r. - co miało miejsce po wpływie do organu skargi Strony na jego bezczynność z dnia 18 stycznia 2021 r. - organ ten w odpowiedzi na wniosek Strony, sporządził pismo skierowane do Strony, w którym wyjaśnił Stronie iż uwzględnił jej wniosek, jednak będzie on z uwagi na braki kadrowe w sądzie realizowany sukcesywnie.

Wskazać trzeba, że zgodnie bowiem powołanym wcześniej art. 14 ust. 1 u.o.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku.

Stąd też bez wątpienia zgodzić należy się ze Skarżącym że, organ pozostawał w bezczynności po upływie terminu do udzielenia odpowiedzi, na co miał czas do dnia 27 listopada 2020 r. - do chwili wniesienia skargi w dniu 26 stycznia 2021 r., a następnie także do dnia sporządzenia informacji z dnia 1 lutego 2021 r.

Organ powinien był udzielić informacji w żądanej formie, bądź jeśli nie było to możliwe, stosownie do art. 14 ust. 2 u.o.d.i.p. powiadomić pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazać, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie bądź wydać decyzję. Nie wykonując powyższego organ de facto pozostawał w bezczynności.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3, należało orzec jak w punkcie I sentencji.

W kolejnym rzędzie Sąd zauważa, że bezspornym jest, iż na skutek wniosku Strony z dnia 3 listopada 2020 r. organ przesłał jej pismo z dnia 1 lutego 2021 roku, a następnie jak wskazuje i czego Strona nie kwestionuje - pismo z dnia 24 lutego 2021 r. w którym przesłał Skarżącemu odpowiedź na część objętych wnioskiem pytań. Z kolei decyzją z dnia 15 marca 2021 r. odmówił udzielenia odpowiedzi w pozostałym zakresie. Tym samym niezależnie od oceny prawidłowości wydanej decyzji (czego Sąd w niniejszym postępowaniu – dotyczącym wyłącznie kwestii bezczynności - nie jest władny uczynić) czyni to bezprzedmiotowym orzekanie na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stanowi bowiem, że sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż skuteczne cofnięcie skargi przez skarżącego lub śmierć strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania. Z uwagi na powyższe, wobec przesłania Skarżącemu pism z dnia 1 lutego 2021 i 24 lutego 2021 r. czego Skarżący nie kwestionuje, a następnie dokonania czynności odmowy udzielenia informacji w pozostałym zakresie decyzją z dnia 15 marca 2021 r. - bezprzedmiotowe stało się zawarte w skardze żądanie Strony o zobowiązanie organu do rozpoznania jej wniosku o udzielenie informacji publicznej we wskazanym terminie. Skoro jednak wniosek taki został zgłoszony, to rolą Sądu było procesowe odniesienie się do niego i dlatego też należało orzec, jak w punkcie II sentencji.

Przystępując do oceny, czy bezczynność organu miała charakter rażący wskazać należy, że zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym, za rażące naruszenie prawa uznaje się stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, iż dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2013 r., II OSK 468/13 oraz wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SAB/Wr 14/14 i w Poznaniu z dnia 11 października 2013 r., sygn. akt II SAB/Po 69/13).

Przedstawione powyżej zestawienia dat wskazują, iż organ co prawda nie udzielił informacji w żądanej formie w ustawowym terminie, czego sam nie kwestionuje, jednak wskazane wyżej okoliczności i uchybienia nie świadczą o rażącym charakterze naruszenia prawa. Co istotne organ w końcu podjął czynności skutkujące tym, iż bezczynność ustała. Sąd ma przy ocenie tej okoliczności na uwadze także racjonalne wyjaśnienia organu co do okoliczności związanych z brakami kadrowymi, okolicznościami związanymi z pandemią COVID19, czy obciążeniem pracą pozostałych pracowników. W związku z powyższym nie można stwierdzić, aby stwierdzona bezczynność nie miała jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia – a co za tym idzie, aby miała charakter rażący.

Sąd nadto nie stwierdził potrzeby wymierzania organowi dodatkowej sankcji w postaci grzywny oraz przyznania Skarżącemu żądanej sumy pieniężnej – zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z treścią art. 149 § 2 p.p.s.a. stosowanie środków określonych w art. 149 § 2 p.p.s.a. wobec organu jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu, zatem możliwością, z której sąd może skorzystać, jeżeli realia sprawy są niemożliwe do akceptacji z punktu widzenia ochrony praw strony. Wybór odpowiedniego środka powinien być zasadniczo warunkowany celem skargi na przewlekłość, którym jest zwalczenie tych stanów mających miejsce w postępowaniu i doprowadzenie do jego zakończenia. Podstawowe znaczenie ma zastosowanie grzywny, która pełni względem organu funkcje prewencyjno-represyjne. Jeżeli sąd uzna, że dla realizacji powyższego celu nie wystarczy wymierzenie organowi grzywny, może przyznać skarżącemu sumę pieniężną w stosownej wysokości, która rekompensuje, przynajmniej w pewnej mierze, uszczerbek (krzywdy, straty itd.) jakiego doznał skarżący na skutek bezczynności lub przewlekłego działania organu administracji.

W ocenie Sądu, dodatkowy środek w postaci grzywny może być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu, to jest wówczas, gdy brak jest okoliczności, które ten stan rzeczy mogłyby tłumaczyć, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej sankcji (bądź przyznania na rzecz strony sumy pieniężnej), albo ich obydwu - organ nadal nie załatwi sprawy.

Jak nadto wskazał NSA (wyrok z dnia 13 lipca 2021 r. sygn. akt III OSK 3194/21) w zakresie wyboru środka dyscyplinującego organ, sąd administracyjny dysponuje swobodą zbliżoną do uznania administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie w przekonaniu Sądu sytuacja która wymagałaby zastosowania grzywny czy przyznania Stronie sumy pieniężnej nie zaszła. Po pierwsze bezczynność organu ustała przed wydaniem wyroku przez Sąd. Po drugie twierdzenie Strony uzasadniające przyznanie jej wskazanej sumy pieniężnej faktem, iż "jest osobą majętną i cenionym specjalistą z zakresu prawa postępowania karnego" w żaden sposób nie zostało przez nią udowodnione czy choćby uprawdopodobnione. Nadto jak wynika z akt sprawy, czas jaki poświęciła strona na wykonywanie czynności w niniejszej sprawie w części obejmuje okres w którym przebywała ona w Zakładzie Karnym, w jakim i tak nie mogła "na wolnym rynku" podejmować zatrudnienia.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 p.p.s.a. Na zasądzoną od organu na rzecz Skarżącego kwotę składa się uiszczony wpis od skargi (100 zł) – ustalony na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.).

Powołane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie orzeczeń NSA - http://orzeczenia.nsa.gov.pl.