Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 296/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka, Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.), Asesor WSA Piotr Borowiecki, , Protokolant Andrzej Siwek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi T. Spółki z o.o. w C. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lutego 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] października 2002 r. 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2004 r., Urząd Patentowy RP, po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Urzędu Patentowego RP z dnia [...] października 2002 r. w przedmiocie odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy 400 zgłoszony przez skarżącą spółkę T. Sp. z o.o. z siedzibą w C. – działając na podstawie art. 245 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (t.j. Dz.U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm., dalej także p.w.p.) – utrzymał w mocy w/w decyzję z dnia [...] października 2002 r.

Z akt sprawy wynika, iż w dniu [...] sierpnia 2001 r. pełnomocnik skarżącej spółki T. Sp. z o.o. zgłosił w Urzędzie Patentowym RP wniosek o zarejestrowanie słownego znaku towarowego 400, przeznaczonego do oznaczania takich towarów, jak broszury, czasopisma, czasopisma - tytuły czasopism z krzyżówkami, książki z krzyżówkami, tj. towarów z klasy towarowej 16 (numer zgłoszenia [...]).

Pismem z dnia [...] czerwca 2002 r. Urząd Patentowy RP powiadomił stronę skarżącą, iż stwierdził, że zgodnie z art. 120 oraz art. 129 p.w.p. na znak towarowy 400 nie może być udzielone prawo ochronne. Jednocześnie Urząd poinformował stronę wnioskującą, że oczekuje na zajęcie stanowiska w terminie jednego miesiąca od dnia otrzymania pisma, po którym to terminie rozstrzygnie sprawę na podstawie posiadanych materiałów.

Strona skarżąca nie ustosunkowała się do stanowiska Urzędu Patentowego RP wyrażonego we wskazanym powyżej piśmie.

W konsekwencji decyzją z dnia [...] października 2002 r. Urząd Patentowy RP - działając na podstawie art. 120 i art. 129 ustawy – Prawo własności przemysłowej, odmówił udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy 400 zgłoszony przez skarżącą spółkę T. Sp. z o.o. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, iż znakiem towarowym może być każde oznaczenie przedstawione w sposób graficzny lub takie, które da się w sposób graficzny wyrazić. Może nim być wyraz, rysunek, ornament, kompozycja kolorystyczna, forma przestrzenna, a także melodia lub inny sygnał dźwiękowy. Warunkiem jednak – jak podkreślił Urząd - uznania danego określenia za znak towarowy musi być możliwość odróżniania oznaczonych nim towarów określonego przedsiębiorstwa od towarów tego samego rodzaju innych przedsiębiorstw. Oznacza to – w ocenie organu – że jako znak towarowy może być zarejestrowany jedynie znak, który ma dostateczne znamiona odróżniające w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego. Istnienie dostatecznych znamion odróżniających jest więc – zdaniem Urzędu Patentowego RP – podstawową przesłanką przyznania prawa ochronnego. Jest to ogół cech pozwalających zindywidualizować dany towar na rynku. W ocenie organu osiągnąć to można poprzez nadanie mu cech, które utkwią w świadomości przeciętnego odbiorcy, jako wskazania, że towar ten pochodzi zawsze od tego samego przedsiębiorcy. Urząd podniósł, iż zgłoszona jako znak towarowy liczba "400" nie spełnia pod żadnym względem tego warunku. W ocenie organu znak winien charakteryzować się cechami pozwalającymi zindywidualizować towar nim oznaczony spośród innych towarów tego samego rodzaju, ale pochodzących z innego źródła. Musi więc –zdaniem Urzędu – utrwalać się w pamięci potencjalnych odbiorców. Natomiast sama liczba nie ma ani jednej takiej cechy. Dodatkowym argumentem, który zdaniem organu świadczyć ma przeciwko udzieleniu ochrony na pozbawioną jakichkolwiek znamion odróżniających liczbę 400 jest również niebezpieczeństwo zawłaszczenia jej przez jedną firmę. Zdaniem organu można więc uznać, że przyznanie praw ochronnych na napisaną nie stylizowaną czcionką liczbę zamknęłoby dostęp do rynku tym firmom, które zechcą później użyć takiej liczby jako jednego z elementów występujących w zgłoszonych znakach.

W dniu [...] grudnia 2002 r. skarżąca spółka złożył do Urzędu Patentowego RP wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu wniosku podniosła, iż T. Sp. z o.o. jest największym wydawnictwem szaradziarskim w Polsce, który wydaje najpopularniejszą serię czasopism z charakterystycznym numerycznym wyróżnikiem: "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", itd., nazywanych przez czytelników "100-tka", "200-tka", "300-tką", itd. Stwierdziła, iż zgodnie z przepisami ustawy – Prawo własności przemysłowej, zdolność odróżniająca znaków powinna mieć charakter pierwotny, jednakże jest dopuszczalna rejestracja oznaczeń, które dopiero w wyniku ich używania zdobyły taką zdolność. Moc odróżniająca znaku jest więc – zdaniem strony – cechą dynamiczną. W ocenie skarżącej spółki możliwy jest wzrost siły oddziaływania znaków postępujący w ślad za intensywnym i konsekwentnym ich używaniem. Nadto jeden z elementów znaku może stać się w oczach klienteli tym, co przyciąga jej uwagę. Z taką sytuacją mamy do czynienia – w ocenie strony – w przypadku zgłoszenia do rejestracji znaku "400". Zdaniem skarżącej spółki zbudowanie całej serii znaków opartej na wspólnym numerycznym wyróżniku, z marketingowego punktu widzenia, znacznie wzmocniło jej zdolność odróżniającą. W wyniku długotrwałego używania od 1994 r. numeryczna seria utrwaliła się w świadomości odbiorców i jest jednoznacznie kojarzona z firmą T. Można nawet zaryzykować twierdzenie, że numeryczne znaki T. stały się znakami powszechnie znanymi. Powołując się na wyniki badań rynkowych czytelnictwa dotyczących serii numerycznej T., skarżąca spółka stwierdziła, że jest niewiele znaków w ogóle, i to nie tylko tytułów prasowych, posiadających tak wysoką zdolność odróżniającą. Strona powołała się ponadto na dotychczasową praktykę Urzędu Patentowego RP, z której wynika, że organ ten dopuszcza rejestrację znaków słownych dla tytułów prasowych. W ocenie skarżącej rejestracja znaku towarowego "400" dla tytułu prasowego nie utrudni innym wydawcom używania liczebnika 100 jako zwykłej informacji np. o cenie, numerze bieżącym, itp. W związku z powyższym skarżąca spółka wniosła o zarejestrowanie znaku słownego "400" dla tytułu prasowego z uwagi na jego wtórną zdolność odróżniającą.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] lutego 2004 r., działając na podstawie art. 245 ust. 1 p.w.p., utrzymał w mocy w/w decyzję z dnia [...] października 2002 r. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, iż podstawą odmowy udzielenia prawa ochronnego na słowny znak towarowy 400 była treść art. 120 i art. 129 p.w.p. Powodem odmowy udzielenia prawa ochronnego na przedmiotowy znak był stwierdzony przez Urząd brak dostatecznych znamion odróżniających. W ocenie Urzędu Patentowego RP zgłoszone oznaczenie stanowi jedynie cyfrowy zapis liczby 400. Taka postać znaku – zdaniem organu – nie indywidualizuje konkretnego przedsiębiorcy, a co za tym idzie towaru oznaczonego w ten sposób. Ponadto organ podkreślił, iż przytoczone przez stronę skarżącą przykłady udzielonych rejestracji i praw ochronnych dotyczą znaków słownych, które są literowym zapisem określonych wyrazów. Jednocześnie organ uznał, że seria numerycznych oznaczeń może być poprawna pod względem marketingowym, niemniej Urząd Patentowy RP bada, czy zgłoszone oznaczenie jest znakiem towarowym spełniającym wymogi wskazane w przepisach prawa.

Od powyższej decyzji Urzędu Patentowego RP T. Sp. z o.o. wniosła w dniu [...] marca 2004 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca spółka zarzuciła w uzasadnieniu skargi, iż Urząd Patentowy RP odmawiając rejestracji znaku towarowego słownego 400 – nie przeprowadził pełnego badania zdolności rejestrowej. W ocenie strony skarżącej organ administracji ograniczył się tylko do oceny tzw. pierwotnej zdolności odróżniającej, natomiast w ogóle nie przeprowadził analizy tzw. wtórnej zdolności odróżniającej zgłoszonego znaku, naruszając tym samym art. 130 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej. Ponadto – zdaniem strony – ocena pierwotnej zdolności odróżniającej przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jest również błędna i niezgodna z utrwaloną praktyką Urzędu Patentowego RP, naruszająca zasadę równości wobec prawa. Zdaniem skarżącej T. Sp. z o.o. zarzut, że zgłoszenie do rejestracji znaku towarowego słownego dokonano prostym pismem jest bezzasadny, albowiem nie ma żadnej potrzeby, aby znak fonetyczny – słowny był zgłaszany pismem stylizowanym, gdyż taki rodzaj grafiki obowiązuje przy zgłoszeniach znaków słowno-graficznych. Według skarżącej nie jest też prawdą, że znak słowny w postaci cyfry nie posiada zdolności rejestrowej, gdyż utrwaloną praktyką Urzędu Patentowego RP jest rejestrowanie słownych znaków towarowych składających się z samych cyfr, czego dowodem mogą być rejestracje znaków słownych, takich jak: 18 ([...]), 18,5 ([...]), 21 ([...]), 222 ([...]), 555 ([...]), czy też 777 ([...]). Podniosła ponadto, iż w razie wątpliwości co do pierwotnej zdolności odróżniającej, z czym się strona nie zgadza, Urząd Patentowy RP powinien ocenić tzw. wtórną zdolność odróżniającą zgłoszonego znaku z uwagi na jego używanie. Zdaniem strony zgłoszony znak 400 jest odmianą popularnej numerycznej serii szaradziarskiej wydawanej w Polsce przez T. Sp. z o.o. Skarżąca spółka – powołując się na załączone do skargi badania rynkowe przeprowadzone przez firmę [...] – stwierdziła, że stanowisko organu dotyczące braku dostatecznej zdolności odróżniającej mija się całkowicie z prawdą. Znak towarowy nie jest – w ocenie skarżącej – czymś abstrakcyjnym i ma służyć bardzo praktycznemu celowi – odróżnianiu towarów jednego przedsiębiorcy od towarów tego samego rodzaju innych przedsiębiorców.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP – podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ podniósł, że strona skarżąca na poparcie zarzutu braku odpowiedniej analizy wtórnej zdolności odróżniającej oznaczenia 400 dołączyła materiały zawierające badanie znajomości tytułów "[...]", "[...]", "[...], ", "[...]", "[...]", "[...]", a więc nie dotyczących znajomości oznaczenia 400. Urząd Patentowy RP odnosząc się do udzielonych wcześniej praw z rejestracji na znaki słowne zawierające cyfry, podniósł, iż należy stwierdzić, że każde oznaczenie jest rozpatrywane w indywidualnym trybie postępowania. Organ zauważył, że na praktykę Urzędu ma wpływ wiele czynników oraz, że praktyka ta podlega zwłaszcza obecnie modyfikacjom.

W piśmie procesowym złożonym na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 18 stycznia 2005 r. skarżąca spółka podniosła dodatkowe argumenty mające świadczyć o zdolności odróżniającej zgłoszonego oznaczenia, w tym m.in. wskazała zestawienie serii znaków towarowych z charakterystycznym numerycznym wyróżnikiem, zarejestrowanych dotychczas przez organ na rzecz T. Skarżąca zwróciła również uwagę, że stwierdzenie organu, iż na praktykę Urzędu ma wpływ wiele czynników oraz, że praktyka ta podlega zwłaszcza obecnie modyfikacjom – jest nie do przyjęcia, albowiem powoduje, że petent Urzędu nie wie, jak ma się zachować, gdyż nie zna tych wielu modyfikowanych czynników i opiera swoje prawa wyłącznie na przepisach ustawy. Zdaniem skarżącego niejasność kryteriów i uznaniowość wyrażona w odpowiedzi na skargę podważa zaufanie do państwa prawa, a także stwarza ryzyko korupcji. W ocenie strony skarżącej niejednakowe traktowanie wszystkich wobec prawa jest niezgodne z ustawą zasadniczą, w tym z Art. 35 ust. 1 Konstytucji RP wyrażającym konstytucyjną zasadę równości wobec prawa, w tym równego traktowania przez władze publiczne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga spółki T. Sp. z o.o. z siedzibą w C. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Urzędu Patentowego RP z dnia [...] lutego 2004 r., oraz utrzymana nią w mocy decyzja tego organu z dnia [...] października 2002 r. - naruszają prawo.

Zdaniem Sądu odmawiając udzielenia prawa ochronnego na zgłoszony słowny znak towarowy 400, Urząd Patentowy RP dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, a w szczególności art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. – poprzez pominięcie istotnych dla sprawy argumentów strony skarżącej dotyczących pierwotnej zdolności odróżniającej w/w znaku towarowego, a tym samym niepełne odniesienie się do kwestii pierwotnej zdolności odróżniającej słownych znaków towarowych składających się wyłącznie z cyfr i liczb. Wadliwe działanie organu polegało ponadto na nieustosunkowaniu się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do zarzutów strony skarżącej dotyczących wtórnej zdolności odróżniającej zgłoszonego oznaczenia towarowego. Działaniem tym organ dopuścił się istotnej obrazy przepisu art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez niepełne ustosunkowanie się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do zarzutów stawianych przez skarżącą spółkę we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ponadto organ w sposób – zdaniem Sądu – niedostateczny ustosunkował się do argumentów strony skarżącej dotyczących dotychczasowej praktyki Urzędu Patentowego RP w zakresie udzielania praw ochronnych na słowne oznaczenia składające się z samych cyfr lub liczb. Tym samym organ dopuścił się naruszenia przepisu art. 8 k.p.a. i wyrażonej w nim zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

Naruszenie wspomnianych przepisów procedury administracyjnej mogło mieć – w ocenie Sądu - istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, a więc stanowi dostateczną podstawę prawną do uchylenia przez sąd administracyjny obu zaskarżonych decyzji Urzędu Patentowego RP.

Zdaniem Sądu należy na wstępie stanowczo podkreślić, iż Urząd Patentowy RP wydając obie zaskarżone decyzje administracyjne w sprawie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy 400, był związany rygorami procedury administracyjnej, określającej jego obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania, a następnie końcowego rozstrzygnięcia sprawy (vide: art. 256 ust. 1 p.w.p.).

Związanie rygorami procedury administracyjnej oznacza, że Urząd Patentowy R.P. jest obowiązany m.in. do przestrzegania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art.8 k.p.a.). Z zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a. wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 7 grudnia 1984 r., sygn. akt III SA 729/84, ONSA 1984, nr 2, poz. 117, podkreślił, że w celu realizacji tej zasady konieczne jest przede wszystkim ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń stron oraz uwzględnienia w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli, przy założeniu, że wszyscy obywatele są równi wobec prawa. Organ administracji jest ponadto obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i ocenić cały materiał dowodowy (art. 7, art.77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej w art. 120 ust. 1 stanowi, iż znakiem towarowym może być każde oznaczenie przedstawione w sposób graficzny lub takie, które da się w sposób graficzny wyrazić, jeżeli oznaczenie takie nadaje się do odróżniania w obrocie towarów jednego przedsiębiorstwa od tego samego rodzaju towarów innych przedsiębiorstw. Przepis art. 120 ust. 2 stanowi z kolei, iż znakiem towarowym, w rozumieniu ust. 1, może być w szczególności wyraz, rysunek, ornament, kompozycja kolorystyczna, forma przestrzenna, w tym forma towaru lub opakowania, a także melodia lub inny sygnał dźwiękowy.

Przedstawiona wyżej definicja wyraźnie wskazuje, iż podstawową przesłanką udzielenia praw ochronnych jest zdolność odróżniająca danego oznaczenia. Znakiem towarowym jest więc oznaczenie połączone z towarem pozwalające odróżnić towar jednego przedsiębiorcy od towaru drugiego przedsiębiorcy. Istnienie znamion odróżniających jest więc podstawową przesłanką przyznania prawa ochronnego na znak towarowy. W niniejszej sprawie mamy do czynienia ze znakiem słownym tj. oznaczeniem postrzeganym za pomocą wzroku i słuchu. Znaki takie mogą być utworzone z liter, liczb, słów, sloganów. Mogą mieć konotację pojęciową, ale również mogą stanowić całkowity abstrakt pojęciowy.

Zgodnie z przepisem art. 129 ust. 1 p.w.p. nie udziela się praw ochronnych na oznaczenia, które: nie mogą być znakiem towarowym (pkt 1) oraz, które nie mają dostatecznych znamion odróżniających (pkt 2).

Rozstrzygając niniejszą sprawę skład orzekający WSA w Warszawie miał na względzie to, iż generalnie zasadą jest dopuszczalność rejestracji znaków towarowych słownych zawierających cyfry i liczby składające się z cyfr. Stanowisko to znajduje uzasadnienie nie tylko w przepisach ustawy – Prawo własności przemysłowej, która nie zawiera w tym zakresie jakichkolwiek zakazów, ale również w poglądach doktryny, a także w przepisach Pierwszej Dyrektywy Rady Wspólnot Europejskich Nr 84/104/EWG z dnia 21 grudnia 1988 r. o ujednoliceniu przepisów prawa państwa członkowskich dotyczącego znaków towarowych (Dz.Urz.WE z dnia 11 lutego 1989 r., Nr L 040/1). Zgodnie z przepisem Art. 2 wspomnianej Dyrektywy znakami towarowymi Wspólnot Europejskich mogą być m.in. liczby. Również – jeśli chodzi o poglądy doktryny, należy zauważyć, iż co do zasady większość przedstawicieli nauki prawa własności przemysłowej opowiada się za rejestracją takich oznaczeń. Przykładowo I. Wiszniewska stwierdza, że litery i cyfry bywają ważnymi znakami towarowymi, oraz, że w rzeczywistości nie ma żadnego wystarczającego powodu, by wykluczyć je z ochrony lub uzależnić przyznanie im ochrony od jakichś szczególnych okoliczności (vide: I. Wiszniewska "Znaki towarowe w prawie własności przemysłowej", Przegląd Prawa Handlowego 2001/12/1). Podobnie W. Włodarczyk przyjmuje, że na gruncie p.w.p. nie można odmówić udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy w postaci samych cyfr, liter lub symboli matematycznych z powodu jego niedystynktywności tylko na tej podstawie, że stanowi on tego rodzaju oznaczenie (vide: W. Włodarczyk "Zdolność odróżniająca znaku towarowego", Oficyna Wydawnicza VERBA, Lublin 2001, s. 99).

Niemniej Sąd miał również na uwadze to, iż w doktrynie uznaje się także, że znaki liczbowe rzadko mają pierwotną zdolność odróżniania i dlatego mogą zostać zarejestrowane, jeżeli uzyskały wtórną zdolność odróżniania, gdy w wyniku długotrwałego używania są łączone z określonym przedsiębiorstwem lub jako elementy znaku kombinowanego (tak np.: R. Skubisz /w:/ "Prawo znaków towarowych. Komentarz.", Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1997 r., s. 35). Również W. Włodarczyk stwierdza, iż w przypadkach, gdy oznaczenie cyfrowe z punktu widzenia zapatrywań przeciętnego odbiorcy zgłoszonych towarów lub usług jawi się jako mogące służyć do opisu cech zgłoszonych towarów lub usług (np. ich ilości) w rozumieniu art. 129 ust. 2 pkt 2 p.w.p. na znak towarowy wyłącznie w postaci takiego oznaczenia udzielenie prawa ochronnego jest niedopuszczalne ze względu na jego niedystynktywność (art. 129 ust. 2 pkt 1 p.w.p.) lub opisowość (art. 129 ust. 2 pkt 2 p.w.p.) albo z obydwu tych powodów (vide: "Zdolność odróżniająca ...", s. 101).

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organ rozstrzygając w niniejszej sprawie nie ustosunkował się w pełni w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] września 2003 r. do argumentacji skarżącej spółki. Oceniając przedmiotowy znak towarowy 400 Urząd Patentowy RP ograniczył się w zasadzie do przywołania brzmienia stosownych przepisów ustawy i stwierdzenia, że powyższe oznaczenie nie posiada znamion odróżniających. Zdaniem Urzędu oznaczenie 400 nie spełnia ustawowych w warunków, nie indywidualizuje konkretnego przedsiębiorcy, a co za tym idzie towaru oznaczonego w ten sposób. W zasadzie były to całe rozważania organu na temat pierwotnej zdolności odróżniającej (rejestrowej). Ponadto, mimo podniesionego przez skarżącego w odwołaniu od decyzji zarzutu istnienia wtórnej zdolności rejestrowej znaku słownego 400, nabytej w wyniku długotrwałej i intensywnej reklamy, na co skarżący przedłożył stosowne (w jego ocenie) badania rynku - Urząd Patentowy RP w ogóle nie wypowiedział się w tej kwestii w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W sprawie tej organ zajął lakoniczne stanowisko dopiero w odpowiedzi na skargę, niemniej jednak odpowiedź ta nie może stanowić - w ocenie składu orzekającego - uzupełnienia uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

W ocenie Sądu brak pełnego odniesienia się w obu zaskarżonych decyzjach do kwestii pierwotnej zdolności odróżniającej zgłoszonego oznaczenia i całkowite pominięcie przez organ w decyzji z dnia [...] lutego 2004 r. istotnych dla sprawy argumentów skarżącej spółki związanych z tzw. wtórną zdolnością odróżniającą znaku liczbowego 400, nie pozwala na pełne skontrolowanie legalności zaskarżonej decyzji. Z tej przyczyny należy uznać, iż uchybienia formalne poczynione w toku postępowania przez organ, uniemożliwiły Sądowi prawidłowe ustosunkowania się do zarzutów skargi i wypowiedzenia się co do zasadności podjętego rozstrzygnięcia pod względem materialnoprawnym. Nieprawidłowości te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem w przypadku przyjęcia zasadności tezy strony skarżącej dotyczącej wtórnej zdolności rejestrowej zgłoszonego znaku, Urząd Patentowy RP zobowiązany byłby uwzględnić zarzut naruszenia dyspozycji przepisów p.w.p. i udzielić stosownego prawa ochronnego.

W ocenie Sądu, aby rozstrzygnięcie to ocenić w sposób prawidłowy, Sąd musi dysponować stanowiskiem organu zawierającym odniesienia o wszystkich zarzutów odwołania. Sąd administracyjny nie czyni bowiem własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpujących istotę zagadnień ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ administracyjny rozstrzygający sprawę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie doszedł do przekonania, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów stawianych mu przez art. 107 § 3 k.p.a. Zgodnie z tą normą uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne decyzji powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji ,z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie organu jedynie w znikomym stopniu odnosi się do argumentów przywołanych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Urząd Patentowy RP nie uzasadnił - zdaniem Sądu - w sposób dostateczny, dlaczego odmówił udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy 400.

Zgodzić się wypada również ze stanowiskiem strony skarżącej, iż sposób, w jaki organ odniósł się do zarzutów związanych z dotychczasową praktyką rejestracyjną Urzędu Patentowego RP jest wielce niedostateczny i może budzić uzasadnioną wątpliwość w świetle zasady zaufania obywateli do organów Państwa i stosowanego przez nie prawa. Wprawdzie dla oceny zdolności odróżniającej nie ma przesądzającego znaczenia, że podobny znak towarowy jest już zarejestrowany, bowiem wymagania dostatecznych znamion odróżniających nie można utożsamiać z podobieństwem znaku towarowego (tak R. Skubisz /w:/ "Prawo znaków towarowych. Komentarz.", s. 57). Niemniej stwierdzenie organu, iż na praktykę Urzędu ma wpływ "wiele czynników" oraz, że praktyka ta podlega zwłaszcza obecnie modyfikacjom – jest nie do przyjęcia, albowiem – jak zasadnie podniósł skarżący – strona nie wie, jakie czynniki organ bierze pod uwagę przy badaniu tego rodzaju oznaczeń, a także nie wie, jakim modyfikacjom uległo stanowisko Urzędu w stosunku do poprzednich rejestracji znaków słownych zawierających wyłącznie cyfry i liczby. W orzecznictwie sądowym za naruszające wspomnianą zasadę zaufania obywateli do organów Państwa uznaje się m.in. działanie organów polegające na zmienności poglądów prawnych wyrażonych w decyzjach wydanych na tle takich samych stanów faktycznych, ze wskazaniem tej samej podstawy prawnej i bez bliższego uzasadnienia takiej zmiany (vide: A. Wróbel /w:/ M. Jaśkowska, A. Wróbel "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz.", Zakamycze, 2000 i powołane tam orzecznictwo NSA).

Mając powyższe na uwadze należy uznać, iż w toku ponownego postępowania organ winien – w ocenie Sądu – uwzględniając powyższe zastrzeżenia - szczegółowo ustosunkować się do zarzutów strony skarżącej. Organ zobowiązany jest rozważyć, czy liczba jako specyficzna kombinacja ściśle określonych, trzech cyfr, nie spełniająca ewentualnie żadnych funkcji informacyjnych o cechach towaru, może stanowić znak abstrakcyjny nadający się do odróżniania towarów jednego przedsiębiorcy od towarów innych przedsiębiorców działających na rynku. Organ zobowiązany będzie ab initio rozważyć przy tym, czy uwzględniając fakt, iż cyfra należy do domeny publicznej i musi być dostępna dla wszystkich uczestników obrotu gospodarczego - można uznać, że określona liczba, składająca się z trzech cyfr - może być zastrzeżona jako znak towarowy. Przy ewentualnej ocenie wtórnej zdolności odróżniającej znaku 400 organ zobowiązany będzie uwzględnić to, iż nabycie wtórnej zdolności odróżniającej ma charakter następczy, który wyraża się w tym, że zdatność znaku do odróżniania jest konsekwencją jego rzeczywistego i konsekwentnego używania przez przedsiębiorcę dla wskazywania pochodzenia oznaczanych nim towarów. Chodzi tu więc o używanie znaku w taki sposób, który umożliwia powstanie asocjacji znaku z towarem i jej utrwalenie. Należy pamiętać więc, że oznakowany towar musi być wprowadzony na rynek i dostępny dla kupujących. Dla oceny nabycia wtórnej zdolności odróżniającej należy brać pod uwagę okoliczności faktyczne, takie jak m.in. czas używania znaku, jego udział w rynku, sposób i intensywność używania znaku, przy czym należy mieć na uwadze, że ocena wtórnej zdolności odróżniającej znaków opisowych powinna również uwzględniać interes konkurentów w swobodzie dostępu do oznaczeń opisowych (tak również U. Promińska /w:/ E. Nowicka, U. Promińska, M. du Vall "Prawo własności przemysłowej", Wyd. 2, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 197-198).

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Urząd Patentowy RP winien w toku ponownego rozpatrywania sprawy mieć dodatkowo na uwadze również pogląd wyrażony w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 4 grudnia 2002 r., sygn. akt III RN 218/01, OSNP 2004/2/23, w którym to orzeczeniu Sąd Najwyższy przyjął, że oznaczenie "[...]" (na które – co należy podkreślić - powoływała się skarżąca spółka w niniejszej sprawie dla wykazania wtórnej zdolności rejestrowej znaku 400) nie ma charakteru znaku towarowego, ponieważ nie ma nie tylko pierwotnej zdolności odróżniającej jako oznaczenie wyłącznie opisowe – informujące o zawartości towaru (rodzaju i ilości opublikowanych w czasopiśmie krzyżówek), ale również nie nabyło wtórnej zdolności odróżniania.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Jednocześnie Sąd – działając w oparciu o przepis art. 152 cyt. ustawy – stwierdził, że uchylone decyzje Urzędu Patentowego RP nie podlegają wykonaniu.