Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1123/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2007-02-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
6392 Skargi  na  uchwały rady powiatu  w przedmiocie ...  (art. 87  i  88  ustawy o  samorządzie powiatowym)
Skarżony organ: Zarząd Powiatu
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność aktu prawa miejscowego w części

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska Sędziowie NSA Sylwia Zapalska as. sąd. WSA Katarzyna Nikodem /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2007r. sprawy ze skargi P.W. na uchwałę Zarządu Powiatu z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości dotacji I. stwierdza nieważność uchwały nr [...] Zarządu Powiatu z dnia [...] . w zaskarżonej części § 1 lit. "a"; II. zasądza od Zarządu Powiatu na rzecz skarżącego P.W. kwotę 300,00 zł ( trzysta złotych 00/100 ) tytułem zwrotu kosztów sądowych; III. wstrzymuje wykonanie zaskarżonej uchwały do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/ K. Nikodem /-/ S. Zapalska /-/ M. Skwierzyńska


UZASADNIENIE

Uchwała Rady Powiatu [...] nr [...]z dnia [...]2001 r. na podstawie art. 90 ust. 4 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 1996 r. nr 67, poz. 239, ze zm.) ustanowiła szczegółowe zasady udzielania dotacji niepublicznym szkołom ponadgimnazjalnym Powiatu W. . Zgodnie z § 2 ust. 3 powołanej uchwały dotację dla niepublicznych szkół o uprawnieniach szkół publicznych, nie wymienionych w ust. 2 przysługują na każdego ucznia w wysokości nie niższej niż 50% ustalonych w budżecie powiatu wydatków bieżących ponoszonych w szkołach publicznych tego samego typu i rodzaju w przeliczeniu na jednego ucznia. Dotacji udziela się na wniosek osoby prawnej lub fizycznej prowadzącej szkołę. Zgodnie z § 7 uchwały wykonanie uchwały powierza się Zarządowi Powiatu.

Zarząd Powiatu w dniu [...]2006 r. podjął uchwałę nr [...], w której ustalił miesięczną dotację w roku 2006 na jednego ucznia szkół niepublicznych dla dorosłych prowadzonych przez P.D. w wysokości:

- Uzupełniające Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych w M. - [...] zł,

- Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych w M. - [...] zł,

- Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych w P. - [...] zł

W dniu [...]2006 r. P.D. wezwał Zarząd Powiatu W. do usunięcia naruszenia prawa poprzez zmianę uchwały nr [...] Zarządu Powiatu w ten sposób, aby miesięczna dotacja na jednego ucznia niepublicznego Uzupełniającego Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych w M. została ustalona w kwocie odpowiadającej co najmniej 50% ustalonych w budżecie powiatu wydatków bieżących ponoszonych w szkołach publicznych tego samego typu i rodzaju w przeliczeniu na jednego ucznia, tj. zgodnie z art. 90 ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty. Skarżący wskazuje, że kwota dotacji dla Uzupełniającego Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych w M. nie została ustalona w oparciu o wydatki bieżące ponoszone przez powiat W. na szkołę tego samego typu i rodzaju, tj. Uzupełniające Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych w W..

W odpowiedzi na wezwanie P.D. Starostwo Powiatowe w W. pismem z dnia [...]2006 r. poinformowało skarżącego, że Zarząd Powiatu podtrzymuje swoje stanowisko wyrażone w uchwale. Ustawa o finansach publicznych zobowiązuje Zarząd do racjonalnego gospodarowania środkami publicznymi. Brak ustawowego doprecyzowania pojęcia "rodzaj szkoły" obliguje do szukania placówki zbliżonej formą prowadzonych zajęć. Zdaniem Zarządu Powiatu W., Uzupełniające Liceum Ogólnokształcące w W. nie jest szkołą tego samego rodzaju co szkoła prowadzona przez skarżącego. Kształcenie w Uzupełniającym Liceum Ogólnokształcącym w W. odbywa się w systemie stacjonarnym (wieczorowym) natomiast w prowadzonym przez skarżącego Uzupełniającym Liceum Ogólnokształcącym dla Dorosłych w M. odbywa się w systemie zaocznym. W związku z tym nie są to szkoły tego samego typu i rodzaju. Dlatego zwrócono się do sąsiedniego powiatu s. o podanie kwoty wydatków ponoszonych przez ten powiat na jednego ucznia kształconego w Uzupełniającym Liceum Ogólnokształcącym dla dorosłych, w którym realizowane są zajęcia w systemie zaocznym.

Zdaniem skarżącego stanowisko to jest błędne i nie znajduje ono oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Przepis art. 9 ust. 1 ustawy o systemie oświaty wskazuje na typy szkoły. Ustawa nie definiuje pojęcia rodzaju szkoły, w związku z czym skarżący powołuje się stanowisko Departamentu Prawnego Ministerstwa Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 13 sierpnia 2003 r., w którym uznano, że przez "rodzaj szkoły" należy rozumieć szczególne cechy szkoły (przede wszystkim odrębną organizację nauczania) odróżniającą ją od innych szkół tego samego typu, np. szkoła specjalna, szkoła integracyjna, szkoła dla dorosłych, szkoła dla młodzieży, szkoła sportowa. Zgodnie z powyższym stanowiskiem forma kształcenia nie determinuje rodzaju szkoły. Zdaniem skarżącego Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych należy zakwalifikować jako typ: trzyletnie liceum ogólnokształcące, rodzaj szkoły: dla dorosłych. W związku z powyższym powiat w. nie powinien ustalać kwoty dotacji dla Uzupełniającego Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych w M. w oparciu o dane przekazane przez powiat s., skoro prowadzone przez skarżącego Liceum odpowiada typem i rodzajem prowadzonemu przez powiat w. Uzupełniającemu Liceum Ogólnokształcącemu w W..

P.D. złożył w dniu [...]2006 r. skargę na uchwałę nr [...]Zarządu Powiatu w W. z dnia [...]2006 r. w sprawie dotacji w roku 2006 dla szkół niepublicznych dla dorosłych prowadzonych przez skarżącego, w której wnosi o stwierdzenie nieważności uchwały, zarzucając jej naruszenie art. 90 ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 1996 r. nr 67, poz. 329, ze zm.). W skardze skarżący podnosi, że zgodnie z art. 90 ust. 3 powołanej ustawy o systemie oświaty organ dotujący ma prawo przy ustalaniu kwoty dotacji posiłkować się danymi z sąsiednich powiatów jedynie w przypadku braku na swoim terenie szkół publicznych tego samego typu i rodzaju. Natomiast jeśli istnieje szkoła publiczna tego samego rodzaju i typu, to obligatoryjnie przy obliczaniu kwoty dotacji dla niepublicznych szkół, przyjmuje się wydatki ponoszone przez dany powiat na kształcenie uczniów w szkole publicznej. Powiat w. nie powinien ustalać kwoty dotacji dla Uzupełniającego Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych w M. opierając się na danych przekazanych przez powiat s., ponieważ sam prowadzi szkołę, która typem i rodzajem odpowiada szkole prowadzonej przez skarżącego.

W odpowiedzi na skargę Zarząd Powiatu wnosi o oddalenie skargi. Według Zarządu Powiatu na terenie powiatu w. brak szkoły tego samego rodzaju. Na terenie powiatu w. jest Uzupełniające Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych w W., jednakże prowadzi ono kształcenie w systemie stacjonarnym (wieczorowym). W szkole tej liczba godzin realizowanych tygodniowo jest 36, co w systemie dwuletnim daje 1152 godziny. W liceum ogólnokształcącym prowadzącym naukę w formie zaocznej liczba godzin w dwuletnim okresie nauczania wynosi 640. Wynikające stąd różnice w kosztach kształcenia uczniów pozwalają uznać obydwie szkoły za szkoły różnych rodzajów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269.) kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi oraz trafności ich wykładni.

W postępowaniu przed sądami administracyjnymi pierwszej instancji obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie bowiem z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270, ze zm.) wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd jest zobowiązany do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa.

Zgodnie z art. 87 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001 r. nr 142, poz. 1592, ze zm.) każdy, czyj interes lub uprawnienie zostało naruszone uchwałą podjętą przez organ powiatu z zakresu administracji publicznej, może po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. W tych sprawach nie stosuje się przepisów art. 52 § 3 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 152, poz. 1270, ze zm) . W związku z powyższym na podstawie powołanych wyżej przepisów, badając warunki formalne skargi, Sąd stwierdził, że z uwagi na przedmiot uregulowania zaskarżoną uchwałą (uchwała została podjęta w sprawie z zakresu administracji publicznej), jak również na fakt, że do usunięcia naruszenia prawa został wezwany organ, który podjął zaskarżoną uchwałę, a skargę wniesiono w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa (brak dowodu doręczenia odpowiedzi organu, jednakże data odpowiedzi z dnia [...]2006 r. wskazuje na dochowanie terminu), warunki formalne wniesienia skargi zostały spełnione.

Przechodząc do meritum sprawy należy stwierdzić, że zaskarżona uchwała nie jest zgodna z przepisami ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. z 1996 r. Dz. U. nr 67, poz. 329, ze zm.) oraz z uchwałą Rady Powiatu W. z dnia [...] 2001 r. nr [...] w sprawie szczegółowych zasad udzielania dotacji niepublicznym szkołom ponadgimnazjalnym Powiatu W. . W myśl art. 90 ust. 3 powołanej ustawy o systemie oświaty dotacje dla niepublicznych szkół o uprawnieniach szkół publicznych, w których nie jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, przysługująca na każdego ucznia w wysokości nie niższej niż 50% ustalonych w budżecie odpowiednio danej gminy lub powiatu wydatków bieżących ponoszonych w szkołach publicznych tego samego typu i rodzaju w przeliczeniu na jednego ucznia. W uchwale Rady Powiatu wydanej w sprawie szczegółowych zasad udzielania dotacji niepublicznym szkołom ponadgimnazjalnym Powiatu W. powtórzono treść przepisu ustawy co do wysokości dotacji i wskazano, że w przypadku braku na terenie powiatu w. szkoły publicznej danego typu i rodzaju, o której mowa w ust. 3, podstawą do ustalenia wysokości dotacji są wydatki bieżące ponoszone przez najbliższy powiat na prowadzenie szkoły publicznej danego typu i rodzaju. W § 7 uchwały wykonanie uchwały powierzono Zarządowi Powiatu. Na tej podstawie Zarząd Powiatu w W. podjął uchwałę nr [...], która jest przedmiotem badania legalności przez Sąd. Zarząd Powiatu posiadał kompetencję do wydania zaskarżonej uchwały, zgodnie z art. 26 ustawy o samorządzie powiatu jest organem wykonawczym powiatu i Rada Powiatu uchwałą nr [...] wykonanie uchwały w przedmiocie zasad udzielania dotacji niepublicznym szkołom ponadgimnazjalnym Powiatu W. powierzyła Zarządowi Powiatu. Jednakże w ocenie Sądu zaskarżona uchwała narusza prawo. Ustalając miesięczną stawkę dotacji na rok 2006 na jednego ucznia dla szkół niepublicznych dla dorosłych prowadzonych przez skarżącego, uchwała winna wskazywać konkretnie podstawę wyliczenia owej dotacji, to znaczy winna wskazywać w oparciu o wydatki bieżące której szkoły ponoszonych przez dany powiat została ustalona. W sprawie będącej przedmiotem rozstrzygania, strona dopiero w korespondencji ze Starostwem Powiatowym została poinformowana, że do ustalenia dotacji przyjęto wydatki ponoszone przez powiat s. na ucznia kształcącego się w Uzupełniającym Liceum Ogólnokształcącym dla Dorosłych. Według Zarządu Powiatu w W. na terenie powiatu w. brak szkoły tego samego rodzaju, co szkoła prowadzona przez P.D.. Uzupełniające Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych w W. prowadzi bowiem kształcenie w systemie stacjonarnym (wieczorowym), natomiast Uzupełniające Liceum Ogólnokształcące dla dorosłych prowadzone przez skarżącego realizuje zajęcia w systemie zaocznym, co powoduje, że szkoły tej nie mnożna uznać za szkołę tego samego rodzaju. Dlatego też Zarząd Powiatu ustalił wysokość dotacji w oparciu o wskazane przez powiat s. wydatki ponoszone na Uzupełniające Liceum Ogólnokształcące dla dorosłych, w którym realizowane są zajęcia w systemie zaocznym.

Powołana wyżej ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty w art. 9 ust. 1 wskazuje na typy szkół publicznych i niepublicznych: sześcioletnia szkoła podstawowa, trzyletnie gimnazjum oraz szkoły ponadgimnazjalne: zasadnicze szkoły zawodowe, trzyletnie licea ogólnokształcące, trzyletnie licea profilowane, czteroletnie technika, dwuletnie uzupełniające liceum ogólnokształcące, trzyletnie technika uzupełniające i szkoły policealne trzyletnie szkoły specjalne przysposabiające do pracy. Uzupełniające Liceum Ogólnokształcące dla dorosłych należy do typu szkoły " dwuletnie uzupełniające liceum ogólnokształcące". Problem pojawia się z zawartym w ustawie o systemie oświaty jak i uchwale Rady Powiatu z dnia 5 września 2001 r. pojęciem "rodzaj szkoły" wobec braku definicji legalnej zawartej w ustawie. Rodzaj to kategoria, klasa, gatunek czegoś, wyróżnienie ze względu na charakterystyczne cechy, odmiana, typ, jakość - Słownik współczesnego języka polskiego pod redakcją B. Dunaja t. II, s. 244, zatem "rodzaj szkoły" to jej cechy szczególne, charakterystyczne w ramach danego typu szkoły. Zdaniem Sądu forma nauczania nie ma wpływu na przyporządkowanie danej szkoły do danego jej rodzaju. Należy zauważyć, że Starosta W. również nie dokonuje takiego rozróżnienia. W zaświadczeniu nr [...] z dnia [...] 2004 o zmianie wpisu w ewidencji szkół i placówek niepublicznych Starostwa Powiatowego w W. jako typ i rodzaj szkoły o nazwie "Uzupełniające Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych w M. prowadzone przez P.D. jako typ i rodzaj szkoły wskazano "szkoła ponadgimnazjalna dla dorosłych". Zatem w ocenie Sądu uzupełniające Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych w M. należy zakwalifikować do szkoły typu szkół ponadgimnazjalnych , rodzaju - dla dorosłych.

W związku z powyższym na podstawie art. 147 § 1, art. 152 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzeczono jak w sentencji.

/-/ K. Nikodem /-/ S. Zapalska /-/ M. Skwierzyńska

AR