Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SAB/Wr 106/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2020-04-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
659
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Stwierdzono, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 35
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Maria Tkacz – Rutkowska (sprawozdawca) Sędziowie: sędzia WSA Anetta Makowska - Hrycyk sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 24 kwietnia 2020 r. sprawy ze skargi V. M. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. w przedmiocie wydania zezwolenia na pobyt czasowy i pracę I. stwierdza, że Wojewoda D. przewlekle prowadził postępowanie w sprawie z wniosku skarżącego; II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowania w zakresie wydania decyzji w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy; IV. przyznaje od Wojewody D. na rzecz skarżącego sumę pieniężną w kwocie 1500 (jeden tysiąc pięćset) złotych; V. zasądza od Wojewody D. na rzecz skarżącego kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z 19 grudnia 2019 r. (wpływ do organu administracji 30.12.2019 r.) jest przewlekłość prowadzonego przez Wojewodę D. postępowania w sprawie z wniosku V.M. z 23 grudnia 2016 r. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę.

Jak wynika z akt V.M., obywatel Ukrainy (dalej: Skarżący, Strona) 23 grudnia 2016 r. złożyła wniosek do Wojewody D. (dalej również: organ administracji) o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę w Polsce.

Pismem z 6.03.2017 r. organ administracji wezwała Stronę do uzupełnienia - w terminie 7 dnia pod rygorem pozostawienie wniosku Strony bez rozpoznania - braków formalnych wniosku w zakresie:

- dołączenia do akt oryginału informacji starosty o braku możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych pracodawcy lub dokumentów potwierdzających, że bezpośrednio przed złożeniem wniosku wykonywał pracę przez okres nie krótszymi niż 3 miesiące dla tego samego podmiotu i na tym samym stanowisku na podstawie zawartej w formie pisemnej umowy. Wezwanie doręczono 29 marca 2017 r. Braki uzupełniono wpływ dokumentów do organu administracji w dniu 5.03. 2017 r. (umowa o pracę) oraz w dniu 8.03.2017 r. (informacja starosty). Pismem z dnia 5.04.2017 r. Strona informuje, że oryginał żądanego dokumenty został złożony wraz z wnioskiem i ponownie składa żądane dokumenty.

Pismem z dnia 21.04.2017 r. organ administracji wystąpił, na podstawie art. 109 ust. 1 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2-094 ze zm.), do Komendy Wojewódzkiej Policji we W., Wydziału Zamiejscowego we W. Delegatury ABW we W. oraz komendanta N. Oddziału Straży Granicznej o udzielenie informacji czy wjazd i pobyt na terytorium Polski Strony stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Ponadto pismem z dnia 21.04.2017 r. (dowód doręczenia przesyłki Stronie 4 maja 2017 r. ale brak informacji co przesyłka zawierała) organ administracji wezwał Stronę do dostarczenie w terminie 14 dni: oświadczenie pracodawcy na jakim stanowisku zamierza Stronę zatrudnić, tj. operator maszyn obróbki skrawaniem, jak poprzednio, czy magazynier jak wskazano w informacji Starosty oraz dowodów potwierdzających posiadanie na terenie Polski miejsca zamieszkania.

Do organu administracji w dniu 18.05.2017 r. wpłynęły: oświadczenia pracodawcy o zamiarze powierzenia pracy cudzoziemcowi, umowa o prace na czas określony z dnia 15.12.2016 r. do 15.03.2017 r., umowa najmu lokalu z dnia 6.10.2016 na czas nieokreślony. Kolejne dokumenty dotyczące pracy Strona złożyła w dniu 25.08.2018 r. - porozumienie zmieniające umowę o pracę.

Wojewoda D. pismem z dnia 8.04.2019 r., po rozpoznaniu wniosku A sp. z o.o. we W. z 11.06.2019 r., (wpływ 18.08.2019) przedłużył Stronie zezwolenia na pracę na terytorium Polski od dnia 8.04.2019 r. do dnia 11.09.2021 r.

Pismem z dnia 18.06.2019 r. A sp. z o.o. zs. we W. (pracodawca Strony) zwraca się do organu administracji o wyjaśnienie sprawy pobytu Strony, gdyż Strona nie posiada żadnych informacji o rozpoznaniu jego wniosku o pobyt czasowy.

Pismem z dnia 19.09.2019 r. (wpływ do organu administracji w dniu 24.09.2019 r.) Strona złożyła ponaglenie wskazując, że złożyła wniosek o pozwolenie na pobyt czasowy i pracę w dniu 23.12.2016 r. sprawa nie został załatwiona. Wskazuje, że w piśmie, które otrzymała w dniu 21.04.2017 r. wskazano termin załatwienia sprawy do dnia 5.08.2017 r. Mimo uzupełnienia brakujących dokumentów i upływu wyznaczonego terminu sprawy nie załatwiono.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 17 grudnia 2019 r. (wpływ do organu administracji w dniu 30.12.2019 r.) Strona, zarzucając naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i § 3, art. 36 § 1, art. 37 § 4 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm. – dalej: K.p.a.) przez rażące przekroczenie terminów załatwienia sprawy, naruszenie zasady zaufania oraz zasady szybkości postępowania, wniósł o:

- stwierdzenie, że Wojewoda D. dopuścił się przewlekłości w prowadzeniu postępowania;

- zobowiązanie Wojewody D. do załatwienie sprawy w terminie 14 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy;

- stwierdzenie, że przewlekłość prowadzenia postępowania przez Wojewodę D. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

- przyznanie od Wojewody D. na rzecz Skarżącego sumy pieniężnej w kwocie 8.000 zł, zgodnie z art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 ustawy z 30 sierpnia 20202 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. – dalej: p.p.s.a.);

- zasadzenie od Wojewody D. na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego;

- rozpocznie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 § 4 p.p.s.a.

W uzasadnieniu skargi po przytoczeniu przebiegu postępowania Skarżący stwierdził, że organ administracji prowadzi postępowanie z naruszeniem przepisów dotyczący terminów rozpoznania wniosku, nie podejmuje czynności zmierzających do zakończenia postępowania. Skarżący podkreśla, że za przewlekłość postępowania wyłączną winę ponosi organ administracji. Sytuacja, w której Strona czeka na rozpoznaje wniosku od grudnia 2016 r. zdaniem Strony wskazuje na rżące naruszenia prawa. Suma pieniężna o zasądzenia, której Skarżący wnosi będzie stanowić swego rodzaju zadośćuczynienie za wszelkie niedogodności, z którymi musiał się mierzyć w okresie od złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o oddalenie skargi W uzasadnieniu opisano przebieg postępowania oraz wskazano, że decyzją z 28.01.2020 r. Wojewoda odmówił wydania zezwolenia na pobyt czasowy ponieważ Strona nie udokumentowała, iż na dzień wydania decyzji pobytowej ma zapewnione w Polsce miejsce zamieszkania. Dalej organ wyjaśnił, że sposób prowadzenia postępowania nie wynikł ze złej woli pracowników organu administracji, ale z dużej ilości tego rodzaju wniosków i braków kadrowych. Wskazywał też zasądzenie sumy pieniężnej winno być przewidziane dla szczególnie drastycznych przypadków i wysokość tych kwot winna być miarkowana. W sprawie nie wystąpiła sytuacja uzasadniająca zasądzenie sumy pieniężnej.

W akrach administracyjny znajduje się szereg dokumentów związany z dalszym przebiegiem postępowania po wniesieniu przez Stronę skargi, w szczególności pismo z 8 stycznia 2020 r., w którym organ administracji wyznaczył termin zakończenia postępowania na dzień 30.01.2020 r. i wezwał Stronę do uzupełnienia braków formalnych w terminie 7 dni, przez przedstawienie:

- dokumentów potwierdzających, że Strona ma zapewnione miejsce zamieszkania, bowiem znajdująca się w aktach umowa najmu jest nieaktualna, a także dołączenie dokumentów potwierdzających tytułu osoby wskazanej w umowie do władania lokalem, który jest przedmiotem najmu;

- porozumienie zmieniające umowę o pracę – oryginał do wglądu;

- nowego złącznika nr 1 do wniosku po zmianie pracodawcy

- informacji od właściwego starosty, że podmiot powierzający wykonywanie pracy nie ma możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych na lokalnym rynku pracy lub dokumentu potwierdzającego zwolnienie z takiego obowiązku.

Odpowiadając na wezwanie Strona przedłożyła dokumenty wskazane w piśmie z dnia 14.01.2020 r.

Decyzją z 28 stycznia 2020 r. Wojewoda D., po rozpoznaniu wniosku z dnia 23.12.2016 r., odmówił Stronie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i prace, wskazując jako podstawę odmowy brak wykazania, że Strona ma zapewnione miejsce zamieszkania, przedłożona umowa najmu została zawarta z osobą, która nie jest właścicielem wskazanego w umowie lokalu mieszkalnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2017 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej, przy czym na mocy art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Zgodnie z art. 134 §1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Wyjaśnić też trzeba, że zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).

Niniejsza sprawa, ze względu na jej przedmiot (bezczynność) i wniosek Skarżącej o jej rozpoznanie w trybie uproszczonym, została rozpoznana przez Sąd w tym trybie.

Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. dopuszczalność wniesienia skargi do sądu administracyjnego uzależniona jest od uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy, stosownie do treści art. 52 § 2 p.p.s.a., rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. W przypadku skarg na bezczynność lub przewlekłość postępowania, warunek ten powiązać należy z art. 37 § 1 K.p.a., zgodnie z którym na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 K.p.a. lub na przewlekłe prowadzenie postępowania, stronie służy ponaglenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - to do organu prowadzącego postępowanie.

W rozpatrywanej sprawie Skarżący przed wniesieniem skargi do tut. Sądu, które miało miejsce 17 grudnia 2019 r., wniósł ponaglenie – pismo z 19 września 2019 r. Skarga Strony na przewlekłość postępowania Wojewody D. w przedmiocie wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy jest więc dopuszczalna i nie zachodzą przesłanki jej odrzucenia.

Przechodząc do oceny merytorycznej zarzutów skargi Sąd uznał, że zasługują one na uwzględnienie.

Zakres znaczeniowy terminu przewlekłość postępowania, określony w art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a. jako prowadzenie postępowania dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy, uzasadnia odwołanie się do zasad ogólnych postępowania administracyjnego oraz regulacji procesowych dotyczących terminów zakreślanych organom do załatwienia sprawy. W rozpoznawanej sprawie postępowanie przed organem administracji toczyło się na podstawie przepisów K.p.a., stąd też w kontekście przewlekłości ocenie podlegać musi zarówno zachowanie terminów określonych w art. 35 K.p.a., jak i wymóg prowadzenia sprawy z poszanowaniem zasad postępowania administracyjnego. Uwzględnić więc należy, że zgodnie z art. 12 K.p.a. organy administracji mają działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami do jej załatwienia oraz powinny dążyć do ustalenia prawdy materialnej, podejmując z urzędu lub na wniosek stron wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.).

W orzecznictwie przyjmuje się, że przewlekłość postępowania należy traktować jako stan sprawy, którego zaistnienie sąd ocenia bez względu na to, czy organ wydał finalną decyzję, gdyż w odróżnieniu od bezczynności, jest ona zjawiskiem (sytuacją) niezmiennym, co najwyżej stopniowalnym. Z przewlekłością postępowania mamy do czynienia, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, a podejmowane przez niego działania nie charakteryzują się koncentracją, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. O przewlekłym prowadzeniu postępowania można mówić wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych), pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Przewlekłość postępowania zachodzi zatem, gdy jest ono długotrwałe, prowadzone rozwlekle i trwa ponad konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do finalnego rozstrzygnięcia. Ocena, czy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne, dokonywana musi być przy tym jednak na podstawie zarówno analizy charakteru podejmowanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy. Pojęcie przewlekłości postępowania obejmować będzie więc opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (por. wyrok WSA we Wrocławiu w sprawie o sygn. akt II SAB/Wr 69/15 oraz o sygn. akt II SAB/Wr 7/16, i sygn. III SAB/Wr 5/17; publ. w CBOSA).

Nadto w judykaturze wskazuje się, że oceniając zwłokę organu w załatwieniu konkretnej sprawy administracyjnej nie można abstrahować od jej indywidualnego charakteru. Tym samym, rozsądny termin postępowania musi zostać określony w świetle wszystkich okoliczności danej sprawy oraz w oparciu o takie kryteria jak: złożoność sprawy, postawa samego skarżącego i właściwych organów, znaczenie przedmiotu postępowania dla skarżącego. W efekcie w sprawach o skomplikowanym stanie faktycznym, w których zachodzi konieczność przeprowadzenia wielu dowodów obowiązkiem organu jest sprawne, co nie zawsze oznacza szybkie, prowadzenie postępowania dowodowego, zmierzające do ustalenia stanu faktycznego pozwalającego na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy. Przyczyną przedłużającego się postępowania, ale nie jego przewlekłości, w rozumieniu art. 149 p.p.s.a., może być też ujawnianie się w toku postępowania dowodowego kolejnych dowodów, nieznanych organowi na początku postępowania. Od organów administracji nie można wymagać, aby wszczynając postępowanie posiadały pełen plan postępowania dowodowego i w toku sprawy już go nie rozszerzały. W sprawach skomplikowanych pod względem dowodowym, sam czas trwania postępowania nie może świadczyć o jego przewlekłości (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 11 stycznia 2017 r., sygn. akt II SAB/Ke 57/16; publ. w CBOSA).

Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 K.p.a., jest zasada jego szybkości. Istota tej zasady sprowadza się do konstatacji, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Wskazać należy, że art. 35 § 1-3 K.p.a. stanowi rozwinięcie w/w zasady, zobowiązując organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Podkreślić należy, że - zgodnie z powołanym przepisem - niezwłocznie winny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.

Zapewnieniu stronie postępowania administracyjnego czynnego udziału

w sprawie i wpływu na przebieg postępowania służą regulacje art. 35-37 K.p.a. I tak, o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 K.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 K.p.a.).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, że mamy w niej do czynienia z przewlekłością postępowania.

Z analizy akt administracyjnych sprawy wynika, że Strona 23 grudnia 2016 r. złożyła do organu administracji wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę wraz z załącznikiem nr 1, kserokopią paszportu oraz umową o pracą zawartą w dniu 15.12.2016 r. na czas określony do 31.01.2017 r. z B sp. z o.o. sp. k zs. we W. (stanowisko operator maszyn obróbki skrawaniem). Wniosek Strony dopiero w marcu 2017 r. został oceniony w zakresie spełnienia wymogów formalnych, bowiem pismem z dnia 6.03.2017 r. wezwano Stronę do uzupełnienia braków formalnych, przez dołączenie oryginału informacji starosty o braku możliwości zaspokojenie potrzeb kadrowych pracodawcy na lokalnym rynku pracy lub dokumentów potwierdzających, że w okresie bezpośrednio przed złożeniem wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę wykonywał prace w okresie nie krótszym niż 3 miesiące dla tego samego podmiotu i na tym samym stanowisku, na podstawie pisemnej umowy. Organ administracji w dniu 21.02.2017 r. wystąpił o udzielenie informacji o Stronie, na podstawie art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach oraz wezwał Stronę do dostarczenia oświadczenia pracodawcy na jakim stanowisku pracodawca zamierza zatrudnić pracownika. W dniu 18.05.2017 r. Strona ponownie złożyła dokumenty dotyczące zatrudnienia. Dokumenty te, także wcześniej złożone przez Stronę, nie zostały nie zostały poddane ocenie przez organ administracji. Do dnia 8.01.2020 r. organ administracji nie podejmował żadnych czynności w sprawie. W okresie całkowego braku aktywności organu administracji Strona złożyła także dokumenty związane ze zmianą pracodawcy (A Sp. z o.o. zs. We W.), które także nie zostały poddane ocenie. Dopiero po wniesieniu przez Stronę ponaglenia w dniu 23.09.2019 r., a następnie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu (w dniu 30.12.2019 r.) organ administracji wezwał Stronę pismem z dnia 8.01.2020 r. do złożenia szeregu dokumentów, w tym, potwierdzającego miejsce zamieszkania, porozumienia zmieniającego, załącznika nr 1 do wniosku, informacji od starosty, że podmiot powierzający Stronie wykonywania pracy nie ma możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych na lokalnym rynku pracy oraz zawiadomił Stronę o przewidywanym na dzień 30.01.2020 r. terminie zakończenia postępowania. Także decyzja odmawiająca udzielenia zezwolenia na pobyt Strony została wydana po wniesieniu przez Stronę skargi do Sądu, tj. w dniu 28.01.2020 r. Organ administracji nie podejmując żadnych czynności w sprawie przez okres 2 miesięcy od dnia wpływu wniosku Strony, a po uzupełnieniu przez Stronę dokumentów wskazanych w pierwszym i drugim wezwaniu przez kolejne 32 miesiące nie podejmował żadnych czynności w sprawie zmierzających do zakończenia postępowania, czym naruszył przepisy art. 12 § 1, art. 35 § 1 i § 3 K.p.a. Sprawa nie należy do szczególnie skomplikowanych zatem postępowanie winno być zakończone, uwzględniając konieczność pozyskania informacji o Stronie stosownie do przepisów art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, w terminie dwóch miesięcy. Prowadząc to postępowanie przez okres od dnia 23.12.2016 r. do 30.12.2019 r., tj. 3 lata (do wniesienia skargi do Sądu) Wojewoda D. naruszył wskazane wyżej przepisy K.p.a., a nie informując Strony o przedłużeniu postępowania i jego przyczynach naruszył także 36 K.p.a. Tym samym dopuścił się przewlekłości w prowadzonym postępowaniu (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.) o czym orzeczono w pkt I sentencji wyroku.

W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym - bez żadnej wątpliwości i wahań - można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla stwierdzenia rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Ponadto, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. W ocenie Sądu tak rozumiane rażące naruszenie wystąpiło w niniejszej sprawie. Wojewoda D. mimo, że Strona uzupełniała wniosek zwlekał 32 miesiące z dokonaniem oceny czy to uzupełnienie wniosku było zgodne ze wskazaniami zawartymi w wezwaniu. Nie podjął także żadnych czynności wówczas, gdy Strona składała kolejne dokumenty związane ze zmianą pracodawcy, a także gdy pracodawca Strony wstąpił o udzielnie Stronie informacji o toczącym się postępowaniu w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy. Zwłoki organu administracji nie uzasadniały żadne obiektywne okoliczności. Jednocześnie należy przypomnieć, że opóźnienia w załatwieniu sprawy, mające swoje źródło w organizacji pracy urzędu, w tym w jego możliwościach kadrowych, nie stanowi okoliczności wyłączającej stwierdzenie przewlekłości w załatwieniu sprawy, wręcz przeciwnie, są jednymi z częstych (a w przypadku spraw zezwoleń na pobyt cudzoziemców – obecnie charakterystycznych) przyczyn przewlekłego prowadzenia postępowania. Problemy w organizowaniu pracy urzędu, nawet mające swoje źródło w obiektywnych trudnościach związanych np. z pozyskaniem i szkoleniem pracowników oraz zapewnieniem odpowiedniej infrastruktury do obsługi petentów, nie mogą bowiem ograniczać praw strony postępowania ani stanowić usprawiedliwienia dla naruszania tych praw. To na organach państwa ciąży obowiązek zapewnienia sprawnej realizacji ich zadań, przy zapewnieniu przestrzegania obowiązujących przepisów i respektowania wyznaczonych tymi przepisami standardów działania administracji. Konsekwencje zaniedbania tego obowiązku nie mogą obciążać stron postępowania. W rozpoznawanej sprawie należy także wskazać, że organ administracji dwukrotnie informował Stronę terminie w jakim sprawę rozpozna, przy czym drugie zawiadomienie miało miejsce po wniesieniu skargi do Sądu, nie wpływa zatem na ocenę działania organu w niniejszej sprawie. W piśmie z dnia 21.04.2017 r. termin zakończenia postępowania w sprawie organ wyznaczył na dzień 5.08.2017 r., nie podając przyczyn dla których nie jest możliwe rozpoznanie wniosku strony w terminie ustawowym. Wyznaczonego przez siebie terminu organ administracji nie dochowywał i nie informował Strony, przed upływem tego terminu, o dalszym jego przedłużeniu i przyczynach takiego stanu. Wskazane okoliczności uzasadniają stwierdzenie, że organ administracji w sposób rażący naruszył przepisy, art. 8 § 1 art. 12 § 1, art. 35 § 1 i § 3 oraz art. 36 K.p.a. Przewlekłość w prowadzeniu postępowania przez Wojewodę D. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przez które należy rozumieć oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z ww. przepisów prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Rozstrzygnięcie w tym zakresie znalazło się w pkt II sentencji wyroku.

Z uwagi na wydanie przez Wojewodę D. decyzji w sprawie wniosku Strony o zezwolenia na pobyt czasowy Sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., umorzył, jako bezprzedmiotowe postępowanie w zakresie zobowiązania organu do podjęcia rozstrzygnięcia (pkt III sentencji wyroku).

Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania może orzec z urzędu lub na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Uprawnienie sądu do przyznania stronie sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a jest szczególnym instrumentem, który poza funkcją dyscyplinującą pozwala również w pewnym stopniu na zadośćuczynienie stronie, której prawa w postępowaniu zostały naruszone. Powyższe nie jest tożsame z funkcją odszkodowawczą i zasądzenie sumy pieniężnej na tej podstawie nie wiąże się z określeniem materialnego wymiaru szkód poniesionych ewentualnie przez stronę. Charakter tego środka – skutkującego nie tylko obciążeniem finansowym dla organu, ale i przysporzeniem finansowym na rzecz strony - jest bliższy zadośćuczynieniu, gdyż związany jest nie z wielkością rzeczywistych szkód poniesionych przez nią w związku z bezczynnością organu lub przewlekłością postępowania, ale rozmiarem naruszenia jej praw przez bezprawne zachowanie organu. Naruszenie przez organ praw strony będzie uzasadniało zastosowanie tego środka (zasądzenie sumy pieniężnej), w szczególności w przypadkach, gdy bezczynność lub przewlekłość w prowadzeniu przez organ jej sprawy wiąże się z powstaniem dla niej znacznych dolegliwości. Takie niewątpliwie zaś towarzyszą sytuacji przedłużającego się braku rozstrzygnięcia co do prawa pobytu na terytorium Polski.

Skarżący, uzasadniając wniosek o przyznanie sumy pieniężnej wskazał, że przyznana kwota będzie stanowić rekompensatę za naruszenie jego prawa w postępowaniu przez Wojewodę. W ocenie Sądu okoliczności sprawy wskazują, że rekompensata taka jest Stronie należna. Tak długi okres rozpoznawanie wniosku Strony o zezwolenia na pobyt czasowy i pracę i związana z tym koniczność uzupełnia danych, które w trakcie rozpoznawania wniosku ulegały zmianie, brak reakcji organu administracji na składane przez Stronę dokumenty, w tym dokumenty składane na wezwanie organu, niewątpliwie był dla Strony przyczyną stresu i przekonania, że mimo podejmowania wszelkich wymaganych przez prawo działań nie jest możliwe uzyskanie stanowiska organu administracji w wymaganej prawem formie w rozsądnym czasie. W tym też kontekście należy, zdaniem Sądu, oceniać rażący charakter przewlekłości postępowania jako przesłankę przyznania sumy pieniężnej (1.500 zł), na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Ww. kwotę Sąd uznał za adekwatną i proporcjonalną z punktu widzenia doznanej krzywdy, określając wysokość tej kwoty Sąd uwzględnił także fakt, że wniosek Strony wymagał uzupełnienia, a organ administracji już po wniesieniu skargi decyzję wydał, co znalazło wyraz w pkt IV sentencji wyroku.

Końcowo należy wyjaśnić, że w niniejszej sprawie nie ma zastosowania przepis art. 15zzs ust. 10 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374) okres objęty badaniem Sądu nie obejmuje bowiem okresu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID.

O kosztach Sąd postanowił zgodnie z art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. (pkt V sentencji wyroku). Na zasądzoną od Wojewody D. na rzecz Skarżącego kwotę 597 zł składa się wpis od skargi w wysokości 100 zł, koszty zastępstwa procesowego w kwocie 480 zł, ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j.: Dz. U. z 2018 r. poz. 265 ze zm.) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.