Wyrok NSA, sygn. akt IV SA 2786/01
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2003-04-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Powołane przepisy: article: art. 26 ust. 1 pkt 1-2
journal: Dz.U. 1991 nr 88 poz. 400
law: Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej.
article: par. 135 ust. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz. 1067
law: Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 20 września 2000 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi dalekosiężne do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie.
Teza: Organy Państwowej Straży Pożarnej uprawnione są wyłącznie do stosowania zakazów i nakazów wyczerpująco określonych w pkt 1 i 2 ust. 1 art. 26 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej /Dz.U. nr 88 poz. 400 ze zm./. Wymieniony przepis nie upoważnia tych organów do nakazania rozbiórki urządzeń służących do napełniania butli gazem.

TEZY

Organy Państwowej Straży Pożarnej uprawnione są wyłącznie do stosowania zakazów i nakazów wyczerpująco określonych w pkt 1 i 2 ust. 1 art. 26 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej /Dz.U. nr 88 poz. 400 ze zm./. Wymieniony przepis nie upoważnia tych organów do nakazania rozbiórki urządzeń służących do napełniania butli gazem.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Grażyny W. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia 12 lipca 2001 r. (...) w przedmiocie zakazu napełniania na stacji gazu płynnego butli gazowych - uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, (...)


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 17.05.2001 r. Komendant Powiatowy Państwowej Stacji Pożarnej w G. "zakazał Grażynie W. właścicielce Stacji Dystrybucji Gazu Płynnego "A.-G." w G. ul. L. 40, wykonywania na stacji czynności napełniania butli gazowych z instalacji do tankowania pojazdów samochodowych".

Jako podstawę prawną decyzji wskazał par. 135 ust. 2 i par. 232 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 20 września 2000 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi dalekosiężne do transportu ropy naftowej (...) /Dz.U. nr 98 poz. 1067/ oraz art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej a także par. 23 ust. 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 3 listopada 1992 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej ludności (...) /Dz.U. 92 poz. 460 i Dz.U. 1995 nr 102 poz. 507/.

W uzasadnieniu ww. decyzji podał, że podczas przeprowadzonej kontroli stwierdzono "istnienie instalacji do napełniania butli gazowych co pozwala domniemywać, iż takie czynności mogą być dokonywane".

W złożonym od powyższej decyzji odwołaniu Grażyna W. wnosząc o jej uchylenie podniosła, że kontrola została przeprowadzona bez uprzedniego powiadomienia jej i podczas jej nieobecności. Do uczestniczenia w niej został zmuszony jej syn bez jej upoważnienia. Zaprzeczyła też aby na stacji były napełniane butle gazowe. Dodała, że jej mąż i syn prowadzą firmę B.P. G. P., która zajmuje się handlem już napełnionymi gazem butlami.Decyzją z dnia 12 lipca 2001 r. Komendant Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej Województwa M. w W., po rozpatrzeniu ww. odwołania utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu swego postanowienia organ odwoławczy stwierdził "że stosownie do brzmienia par. 135 ust. 2 cyt. wyżej rozporządzenia zabronione jest tankowanie butli gazem płynnym na stacjach paliw i stacjach gazu płynnego. Istnienie na stacji gazu płynnego instalacji służącej do napełniania butli jest niedopuszczalne i winna ona być zdemontowana.

Odnośnie niepowiadomienia o kontroli wyjaśnił, że zgodnie z par. 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 stycznia 1998 r. w sprawie czynności kontrolno-rozpoznawczych z zakresu ochrony przeciwpożarowej (...) /Dz.U. 98 nr 15 poz. 69/ przedłożone zostało w dniu kontroli zawiadomienie o zmianie przeprowadzenia kontroli w dniu 5.05.2001 r. synowi skarżącej. Z uwagi na charakter sprawy nie byłoby zasadnym wcześniejsze powiadomienie strony o terminie kontroli. Zawiadomienie takie jak wynika z treści przepisu - należy przedłożyć przed przystąpieniem do kontroli i ten warunek został spełniony.

Na powyższą decyzję ze skargą do Naczelnego Sądu Administracyjnego wystąpiła Grażyna W. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji podniosła, że "nie skarży się na decyzję zawierającą zakaz napełniania butli z gazem, ponieważ tych czynności nie wykonuje. Natomiast odwołuje się od nakazu rozbiórki urządzenia do napełniania butli turystycznych. Nakaz taki był bowiem władny wydać jedynie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego a nie Komendant PSP".

Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, że napełnianie butli jest niedopuszczalne i jedynie "zdementowanie urządzenia będzie stanowiło realizację zakazu napełniania butli gazem".

Naczelny Sąd Administracyjny zważyły co następuje;

Stosownie do zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego zasad /art. 6-8/ organy administracyjne zobowiązane są działać na podstawie przepisów prawa i prowadzić postępowanie w taki sposób aby zostały wyjaśnione istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności.

Przeprowadzone przed wydaniem orzeczenia postępowanie administracyjne winno zatem zapewnić dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego sprawy. Obowiązek ten wynika z art. 7; art. 77 par. 1 i art. 80 Kpa. Niedopełnienie go stanowi także naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego, które obliguje Sąd administracyjny do uchylenia zaskarżonej decyzji.

W niniejszej sprawie zachodzi tego rodzaju sytuacja.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej. Upoważnia on Komendanta Państwowej Straży Pożarnej - w razie stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych - do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych uchybień, wstrzymania robót /prac/, zakazania używania maszyn, urządzeń lub środków transportowych oraz eksploatacji pomieszczeń obiektów lub ich części, jeżeli stwierdzone uchybienia mogą powodować zagrożenie życia ludzi lub bezpośrednie niebezpieczeństwo powstania pożaru.

Natomiast z par. 135 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 20 września 2000 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych wynika zakaz napełniania butli gazem płynnym w stacjach paliw i stacjach gazu płynnego.

Orzekając na podstawie art. 26 ust. 1 cyt. wyżej ustawy, zakaz wykonywania (...) czynności napełniania butli gazowych z instalacji do tankowania pojazdów samochodowych organy straży pożarnej uznały, iż istniejąca na terenie zakładu instalacja do napełniania butli gazowej "pozwala domniemywać", iż tego rodzaju czynności są przez właścicielkę stacji dystrybucji gazu płynnego wykonywane. Zważyć w tym miejscu należy, że przewidziane w art. 26 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej środki, do których stosowania został uprawniony Komendant Powiatowy Straży, mogą zostać skierowane do określonego podmiotu jedynie wówczas gdy w sposób nie budzący wątpliwości stwierdzone zostanie naruszenie przez ten podmiot przepisów przeciwpożarowych.

W niniejszej sprawie brak jest dowodów potwierdzających fakt napełniania przez właścicielkę stacji butli płynnym. Skarżąca Grażyna W. stanowczo zaprzecza aby tego rodzaj uczynności były na stacji paliw wykonywane, a z protokołu oględzin, który stwierdza "nie zdemontowanie instalacji do napełniania butli turystycznych", nie wynika aby instalacja ta była używana do zakazanych w par. 135 ust. 1 cyt. rozporządzenia czynności. Skoro więc aktualny stan faktyczny sprawy nie daje wystarczających podstaw do stwierdzenia, że skarżąca naruszyła zawarty w par. 135 cyt. rozporządzenia zakaz napełniania butli gazem płynnym na stacjach paliw nieuzasadnionym było w tych okolicznościach sprawy zastosowanie środków przewidzianych w art. 26 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej.

Już tylko ubocznie w związku z zarzutami skargi należy zauważyć, że organy Państwowej Straży Pożarnej uprawnione są wyłącznie do stosowania zakazów i nakazów wyczerpująco określonych w pkt 1 i 2 ust. 1 art. 26 cyt. ustawy. Wymieniony wyżej przepis nie upoważnia tych organów do nakazywania rozbiórki urządzeń służących do napełniania gazem butli. Stąd też zawarty w uzasadnieniu decyzji organu I i II instancji nakaz "likwidacji przedmiotowej instalacji" wykracza poza zakres uprawnień przyznanych organom Państwowej Straży Pożarnej na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. - o Państwowej Straży Pożarnej.

Uwzględniając powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym orzekł jak w sentencji.