Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 389/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2019-07-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art. 12 ust. 3, art. 34 ust. 1, art. 54 ust. 1 lit. c)
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16 art. 24 ust. 1, art. 17
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla  rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr  1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003
article: art. 7 ust. 1 i 2, art. 19 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Renata Kantecka, Sędziowie sędzia WSA Ryszard Maliszewski (sprawozdawca),, sędzia WSA Jolanta Strumiłło, Protokolant specjalista Paweł Guziur, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 11 lipca 2019r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2013 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

A. B. (dalej skarżąca, strona, producent rolny) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Dyrektora "[...]" Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w "[...]" (dalej Dyrektor ARiMR) z "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013.

Jak wynika z akt sprawy i wydanych w toku sprawy decyzji, skarżąca złożyła w dniu 15 maja 2013r. wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w którym zadeklarowała do jednolitej płatności obszarowej (dalej "JPO") działki rolne o łącznej powierzchni 275,05 ha oraz uzupełniającej płatności obszarowej (dalej "UPO"), działki rolne o łącznej powierzchni 173,84 ha.

Zadeklarowała do płatności JPO działki:

A o nr 1 o powierzchni 4,48 ha, B (nr 2) – 29,49 ha, C (nr 3) – 15,50 ha, D (nr 4) – 3,94 ha, E (nr 5) – 15,62 ha, F (nr 5) – 2,44 ha, G (nr 6) o 0,75 ha, H (nr 6) o 28,99 ha,

a do płatności JPO i UPO: I/I1 (nr 7) - 0,30 ha, J/J1 (nr 7) - 0,55 ha, K/K1 (nr 7) - 0,17 ha, L/L1 (nr 2) - 18,41 ha, Ł/Ł1 (nr 2) - 29,32 ha, M/M1 (nr 2) - 6,40 ha, N/N1 (nr 8) – 16,96 ha i działki O/O1 (nr 5, 6, 3 i 8) o 101,73 ha (k. 1/3-4, t. I akt organu).

W toku postępowania pracownicy organu przeprowadzili od 29 lipca do 14 sierpnia 2013 r. kontrolę na miejscu, z której sporządzono 23 października 2013 r. raport (k. 98/14-21, t. II). Producent rolny przedłożył 14 lutego 2014 r. pomiary działek w okresie od 6 stycznia do 27 stycznia 2014 r., wykazane w Operatach Technicznych z pomiaru kontrolnego zasiewów i użytkowania - dla działek zgłoszonych do płatności, wykonane przez W. D. działającego pod firmą E. Skarżąca przedstawiła je jako dowód na okoliczność kwestionowanych przez nią pomiarów kontroli organu na miejscu.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w "[...]" (dalej Kierownik Biura Powiatowego) postanowieniem z 14 maja 2014r. odmówił powołania wnioskowanego przez stronę niezależnego biegłego (k. 29/2, t. II).

Następnie decyzją z "[...]" 2014r. Kierownik Biura Powiatowego przyznał wnioskodawczyni płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2013r. w łącznej wysokości 211.857,91 zł. Dyrektor ARiMR decyzją z dnia "[...]"r. nr "[...]" uchylił ww. decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia (k. 45/1-5, t. II). Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej WSA) w Olsztynie wyrokiem z dnia 11 lutego 2015r. sygn. akt I SA/Ol 916/14 oddalił skargę producenta rolnego na ww. decyzję.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Kierownik Biura Powiatowego decyzją z dnia "[...]" 2014r. przyznał wnioskodawczyni płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2013r. w łącznej wysokości 211.857,91 zł (k. 54/1-18, t. II). Dyrektor ARiMR decyzją z "[...]"r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji (k. 71/1-17, t. II). WSA w Olsztynie wyrokiem z 19 listopada 2015 r. sygn. akt I SA/Ol 579/15 uchylił decyzję organu I instancji. Sąd zalecił, aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ przeanalizował poprawność ustalenia powierzchni poszczególnych działek kwalifikujących się do płatności, z uwzględnieniem wynikającej z przepisów zasady dokonywania oceny poprawności deklaracji rolnika z zastosowaniem tolerancji pomiaru. Ponadto rozważy poprawność pomiarów działek B i O (gdzie stwierdzono największe przedeklarowanie) w konfrontacji z danymi podanymi we wniosku, materiałem geograficznym oraz pomiarami przedstawionymi przez skarżącą. Ponadto przeprowadzi dowód z zeznań osób przeprowadzających kontrolę na miejscu w 2013r. odnośnie sposobu pomiarów działek, na których deklarowano uprawę jabłoni i stwierdzono różnice względem powierzchni deklarowanych.

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Dyrektora ARiMR wyrokiem z 8 listopada 2017 r. sygn. akt II GSK 1402/16.

W wyniku powyższego Dyrektor ARiMR decyzją z 20 marca 2018 r. uchylił w całości decyzję Kierownika Biura Powiatowego z "[...]" 2014 r. Uznał, że organ I instancji winien uzupełnić postępowanie wyjaśniające w kierunku wskazanym przez WSA w Olsztynie.

Kierownik Biura Powiatowego przeprowadził 9 sierpnia 2018 r. kontrolę na miejscu, z której sporządzono 22 sierpnia 2018 r. raport (k. 98/2-10, t. II). Na str. od 3-1 do 3-7 raportu zamieszczono w tabeli XI, pozycji 2, kolumnie 5 informację o zastosowaniu strefy buforowej o szerokości 1,5 m (k. 98/3-7). Wskazano w tabeli XII pozycji 3 (str. 4 raportu, k. 98/8, t. II), że wobec wyroku WSA w Olsztynie z 19 listopada 2015 r. zmieniona wartość strefy buforowej wpłynęła na tolerancję pomiaru dla wszystkich deklarowanych działek rolnych, co z kolei spowodowało zmiany w powierzchniach stwierdzonych części kontrolowanych działek rolnych oraz zastosowano kody pokontrolne. W przypadku działek rolnych C i L/L1 ich powierzchnia stwierdzona została zwiększona na zgodną z deklarowaną; działka rolna C z 15,32 ha na 15,50 ha wymieniona na str. 3-2 raportu i działka rolna L/L1 z 18,31 ha na 18,41 ha wymienione na str. 3-6 raportu. Dla obu działek usunięto uprzednio zastosowany kod pokontrolny DR13+ (zadeklarowana powierzchnia jest większa od stwierdzonej).

W odniesieniu do wyników kontroli działek rolnych D, K/K1, M/M1, Ł/Ł1 zwiększona wielkość tolerancji spowodowała zmniejszenie powierzchni stwierdzonych do powierzchni deklarowanych: działka rolna D z 4,02 ha na 3,94 ha wymieniona na str. 3-2 raportu), działka rolna K/K1 z 0,19 ha na 0,17 ha wymieniona na str. 3-5 i 3-6 raportu, działka rolna M/M1 z 6,55 ha na 6,40 ha wymieniona na str. 3-6 raportu, działka rolna Ł/Ł1 z 29,52 ha na 29,32 ha wymieniona na str. 3-10 raportu. Korekty powierzchni stwierdzonych spowodowały usunięcie poprzednio zastosowanego dla działek D, K/K1, M/M1, Ł/Ł1 kodu pokontrolnego DR13- (zadeklarowana powierzchnia jest mniejsza od stwierdzonej).

Dla działki rolnej O/O1 uzupełniono uwagę o błędnym opisie fotografii o numeracji od O_O1_43 do O_O1_52, które faktycznie dotyczą kontroli działki rolnej N/N1 wymieniona na str. 3-8 i 3-9 raportu. Ponadto dla działki rolnej K usunięto powtórzony opis fotografii pozostawiając opis zdjęć jak dla działki podrzędnej K1 od 19 do 23 wymienionej na str. 3-5 raportu.

Kierownik Biura Powiatowego przesłuchał 27 sierpnia 2018 r. dwóch świadków, którzy przeprowadzili kontrolę na miejscu w 2013 r., na okoliczność ustalenia sposobu pomiaru działek skarżącej, na których zadeklarowano uprawę jabłoni i stwierdzono różnicę powierzchni (k. 95/1-4, 96/1-3, t. II). Dołączono raport z kontroli przeprowadzonej w 2013 r. (k. 98/14-23, t. II).

Następnie organ I instancji w decyzji z 30 października 2018 r. przyznał płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 w łącznej wysokości 211.822,29 zł, na które składają się:

1. jednolita płatność obszarowa w wysokości 209.541,33 zł wynikającej z pomniejszenia płatności o 14.241,13 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości, zastosowanie współczynnika korygującego,

2. uzupełniająca płatność obszarowa do powierzchni grupy upraw podstawowych w wysokości 2.280,96 zł wynikającej z pomniejszenia płatności o 21.748,48 zł ze względu na zastosowaną modulację płatności.

Powołano w sentencji art. 7 ust. 1 i 2, art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r., poz. 1164, ze zm.), dalej: ustawa o płatnościach bezpośrednich, art. 57 ust. 3, art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009 r., str. 1, ze zm.), dalej rozporządzenie 1122/2009, oraz § 17 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 40, poz. 326, ze zm.), dalej rozporządzenie o płatności.

W wyniku wniesienia odwołania Dyrektor ARiMR decyzją z "[...]" r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

Organ wskazał, że w wyniku kontroli, po uwzględnieniu wyroku WSA w Olsztynie z 19 listopada 2015 r. sygn. akt I SA/Ol 579/15 stwierdzono, że beneficjent zawyżył we wniosku powierzchnie poszczególnych działek rolnych zadeklarowanych do płatności JPO, tj.: działki A (nr 1) o 0,22 ha, działki B (nr 2) o 2,56 ha, działki E (nr 5) o 0,74 ha, działki G (nr 6) o 0,17 ha, działki H (nr 6) o 0,39 ha, działki I (nr 7) o 0,01 ha, działki J (nr 7) o 0,01 ha i działki O (nr 5, 6, 3 i 8) o 1,43 ha.

Organ podał, że w przypadku jednolitej płatności obszarowej strona zadeklarowała we wniosku działki rolne o łącznej powierzchni 275,05 ha, powierzchnia deklarowana kwalifikowana wyniosła 275,05 ha, zaś łączna powierzchnia stwierdzona podczas kontroli na miejscu i kontroli administracyjnej wyniosła 269,52 ha. Podkreślił, że z uwagi na przypisany przez inspektorów (raport z 22 sierpnia 2018r. z kontroli na miejscu) działkom rolnym G, l/I1, J/J1 kodu nieprawidłowości DR50 (granice uprawy wykraczają poza granice działek referencyjnych zadeklarowanych we wniosku - co w konsekwencji może skutkować redukcją powierzchni działki rolnej, wskazana w raporcie powierzchnia ww. działek została pomniejszona podczas kontroli administracyjnej wniosku, o powierzchnie leżące na niedeklarowanych działkach ewidencyjnych do powierzchni: 0,58 ha, 0,29 ha i 0,54 ha odpowiednio dla G, l/I1, J/J1.

Z kolei podczas weryfikacji wniosku i załączników graficznych podczas kontroli administracyjnej stwierdzono przy uwzględnieniu wyników z kontroli na miejscu, że do objęcia wnioskowaną płatnością UPO kwalifikuje się mniejsza powierzchnia (172,39 ha) niż zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2013 (173,84 ha). Organ podał, że:

- w przypadku działki rolnej I1 o powierzchni 0,30 ha położonej na działce ewidencyjnej nr 7 z płatności wykluczono powierzchnię 0,01 ha [stwierdzona powierzchnia ewidencyjno-gospodarcza (PEG) 0,29 ha];

- w przypadku działki rolnej J1 o powierzchni 0,55 ha położonej na działce ewidencyjnej nr 7 z płatności wykluczono powierzchnię 0,01 ha [powierzchnia stwierdzona (PEG) 0,54 ha];

- w przypadku działki rolnej O1 o powierzchni 101,73 ha położonej na działce ewidencyjnej nr 5 z płatności wykluczono powierzchnię 1,43 ha (powierzchnia stwierdzona 100,30 ha).

Organ przedstawił wyliczenia procentowej różnicy między powierzchnią działek deklarowanych dla JPO i UPO we wniosku a powierzchnią stwierdzoną, jak też samych płatności.

Organ odrzucił pomiary działek wykazane w operatach technicznych E.. Omówił różnice w pomiarze wymienionych kolejno działek i stwierdził, że granice pomiarów z operatów technicznych, przynajmniej w kompleksie działek rolnych B i M/M w znacznej części prowadzone są po granicach ewidencyjnych, co z całą pewnością powoduje, że tak mierzona powierzchnia jest większa od kwestionowanego pomiaru Agencji. Pomiar wykonany przez ARiMR w istocie odnosi się do terenu pozostającego w faktycznym użytkowaniu rolniczym, uwzględnia pola zagospodarowania i granice odniesienia, które określane są zgodnie z użytkowaniem i wyznaczają powierzchnię ewidencyjno-gospodarczą (PEG), i nie zawsze pokrywa się z powierzchnią oraz granicami ewidencyjnymi (str. 18 decyzji, k. 108/9 verte, t. II).

Wskazał, że pomiary E. mimo wykonania na tym samym obszarze, przeprowadzone zostały w istotnie odmiennych warunkach. Ta okoliczność i różnice w kwalifikowaniu powierzchni (w kontroli i pomiarach ARiMR podstawowe kryterium - użytkowanie rolnicze działek, także wskazanie obszarów poza użytkowaniem rolnym lub czasowo wyłączonych, zmiany w PEG, co zostało bezsprzecznie zweryfikowane z dużą dokładnością oraz skutecznością podczas kontroli w pełni sezonu wegetacyjnego), w nawiązaniu do pomiarów zrealizowanych przez E. i ARiMR tłumaczą inne wyniki pomiarów. Dodatkowo wpływ mają takie okoliczności, jak odmienny stan działek rolnych podczas kontroli w styczniu, z uwagi na wykonanie na części pól zabiegów agrotechnicznych, także dosadzenia jabłoni, co bezsprzecznie musiało być uwzględnione w wynikach pomiarów zleconych przez producenta rolnego firmie E. (przykład działki rolnej B i M/M1 załącznik nr 1). Występujące różnice nie mogą jednak być uznane, mimo rozbieżności w wynikach, za podważenie wiarygodności wykonanych na zlecenie strony pomiarów i wykonanych na ich podstawie przekazanych operatów technicznych z pomiarów (str. 20 decyzji, k. 108/10 verte, t. II).

Oceniając dowód w postaci przesłuchania świadków: byłych pracowników przeprowadzających w 2013 r. kontrolę, organ uznał, że nie ma podstaw do negowania techniki pomiaru, legalizacji sprzętu, czy kwalifikacji wykonujących kontrolę inspektorów. Pomiar był wykonany prawidłowo, a przy pomiarach działek obsadzonych jabłoniami uwzględniono również niezbędne przy takich nasadzeniach pasy brzeżne, jak i pasy manewrowe. Obaj świadkowie potwierdzili, że sprzęt do pomiarów był poddawany walidacji oraz zawierał informację o dopuszczeniu do użytkowania. Z kolei podczas pomiarów działek z zadeklarowaną obsadą jabłoni dolicza się do powierzchni działki takie elementy, jak utrzymane w dobrej kulturze rolnej zewnętrzne pasy brzeżne i pasy manewrowe. Szerokość tych pasów jest określana na podstawie średniej szerokości międzyrzędzia. Tym samym świadkowie potwierdzili, że pomiar został wykonany prawidłowo zgodnie ze standardami, a nie po linii drzewek.

Odnosząc się obszernie na str. 21-29 decyzji do argumentów odwołania dotyczących błędnych ustaleń kontroli w gospodarstwie strony, uwzględnienia raportów z kontroli pomiarów wykonanych z ich naruszeniem organ stwierdził, że nie są zasadne i nie zasługują na uwzględnienie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie strona wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, połączenie do wspólnego rozpoznania łącznie ze sprawą o sygn. akt I SA/Ol 390/19, oraz zasądzenie od organu zwrotu kosztów procesowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W petitum skargi sformułowała zarzut błędnego ustalenia powierzchni działek rolnych D, E, F, O w odniesieniu do płatności ONW, która dotyczy sprawy o sygn. akt I SA/Ol 390/19.

Skarżąca zarzuciła naruszenie:

1. art. 54 ust. 1 lit. c) rozporządzenia 1122/2009 w związku z art. 24 ust. 1 i art. 17 rozporządzenia (WE) nr 73/2009 poprzez jego niezastosowanie i uwzględnienie raportów z rzekomej kontroli pomiarów działek rolnych podczas, gdy skarżąca udowodniła, że działek nie mierzono w ogóle na miejscu, lub pomierzono je błędne, a w latach wcześniejszych oraz w 2014 r. ten sam organ uznał powierzchnie tych samych działek rolnych, po ponownej weryfikacji powierzchni w 2014 r. na miejscu i zmienił błędne zaniżony PEG dla tych działek. Organ w toku badania sprawy pominął raport geodety, mimo że jego urządzenie jest bardzo dokładne (do 1 cm), a urządzenie pomiarowe ARiMR (niewiadomej jakości i ze strefą buforową 0,5 m i pomiary wykonano prawdopodobnie na mapie a nie w terenie co uwidacznia ucięcie powierzchni działek na końcówkach koron drzew czyli po tzw. cieniu, zmniejszając ich obwód o minimum 4 metry szerokości),

2. art. 34 ust. 1 rozporządzenia 1122/2009 zgodnie z którym organ winien stosować strefę buforową 1,5 metra, a nie jak w niniejszej sprawie 0,5 metra. Szerokość strefy nie była znana stronie skarżącej na etapie postępowania przed organami administracji publicznej i w jej przypadku zastosowanie winna mieć strefa 1,5 m, a przede wszystkim dokonywać po granicy działki rolnej, a nie po linii drzew czy po bliżej nieokreślonej, przyjętej przez kontrolujących (co potwierdzili podczas przesłuchania 27 sierpnia 2018 r.), linii tzw. średniej odległości od ostatniego drzewa,

3. art. 21 ust. 3 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków europejskich, gdyż organy nie mogą, jak uczyniły to w niniejszej sprawie, z jednej strony przerzucać ciężaru dowodu na skarżącą jako stronę postępowania, a z drugiej kwestionować potrzebę przeprowadzenia wnioskowanych przez nią dowodów, czy wręcz stwierdzając, że nie mają one znaczenia dla sprawy i służą jedynie przewlekłości postępowania,

4. art. 12 ust. 3 rozporządzenia 1122/2009 w zw. z art. 17 rozporządzenia 73/2009 poprzez jego pominięcie podczas, gdy w sprawie zastosowano maksymalny kwalifikowany obszar PEG, zamiast wykonać pomiary w terenie i zweryfikować obszar PEG,

5. art. 75 ust. 1 rozporządzenia 1122/2009 poprzez jego pominięcie; jeśli rolnik nie był w stanie przewidzieć, że powierzchnia PEG dla jego działek pomimo niezmieniania powierzchni działek od 2004 r. ulegnie radykalnej zmianie i to dwa miesiące po złożeniu wniosku i tuż przed kontrolą na miejscu, to nie można nakładać na niego sankcji, odmawiać prawa do przeprowadzenia dowodów na potwierdzenie prawidłowości złożonego wniosku, i następnie ukarać go za błędy osób wykonujących kontrole na miejscu, które w sprawie ewidentnie oparły się na nieprawidłowo ustalonym PEG,

6. art. 54 ust. 1 lit. c) rozporządzenia 1122/2009 w zw. z art. 24 ust. 1 rozporządzenia 73/2009 poprzez jego niezastosowanie i oparcie się w decyzji na raportach z kontroli z 2013 r. co do pomiarów działek rolnych podczas, gdy w 2014 r. osoby wykonujące kontrolę u skarżącej potwierdziły, że pomiary wykonane rzekomo przez osoby kontrolujące skarżącą bez jej udziału w 2013 r. znacznie zaniżyły powierzchnię tych samych działek, co mogło być spowodowane przyjęciem błędnej granicy działki rolnej, czyli nie po skoszonej powierzchni działki obsadzonej drzewami owocowymi, ale po dowolnie przyjętej linii przez kontrolujących, co sztucznie zaniżyło obszar kontrolowany,

7. art. 12 ust. 1 lit. d i ust. 3 rozporządzenia 1122/2009 przez ich niewłaściwe zastosowanie, w szczególności nieuprawnione przyjęcie, że definicja działki rolnej określona w art. 2 pkt 1 rozporządzenia 1122/2009 nie obejmuje kontrolowanych upraw jabłoni w rozstawie rzędów oddalonej od granicy działki rolnej większym niż 6 mb., ponieważ taki obszar uprawy nie ma charakteru zwartego w rozumieniu definicji, przy jednoczesnym braku powołanego przepisu w podstawie zaskarżonej decyzji, przez co pomniejszono obszar działek rolnych, ucinając ich powierzchnię na ostatnim rzędzie drzew jabłoni, zapominając o konieczności zachowania strefy ochronnej i wymaganej przy koszeniu i nawrotach, co obrazują wprost zdjęcia uprawy i cięcia na ortofotomapie,

8. błędy w ustaleniach faktycznych skutkujące zastosowaniem niewłaściwej podstawy prawnej i odmowę płatności, co w okolicznościach niniejszej sprawy powoduje, że zaskarżona decyzja nie może ostać się w obrocie prawnym,

9. nieuzasadnionej odmowy powołania biegłego geodety, co wpłynęło na przedłużenie postępowania, niewyjaśnienie rozbieżności w pomiarach działek rolnych i wyliczeniu obsady w sadach; wbrew stanowisku organu zmiana uprawy nie ma żadnego wpływu na ustalenie powierzchni, albowiem to osoby wykonujące kontrolę na zlecenie BKM w 2013 r. dokonały jej w sposób nierzetelny, co potwierdza chociażby protokół z kontroli wykonany przez inne osoby z BKM w 2014 r. gdzie szerokość rowów na działce 3 w 2013 r. zdaniem organu wynosiła od 8-12 mb., a w raporcie kontroli w 2014 r. i w raportach geodety ze stycznia 2014 r. szerokość rowów wynosi od 2,5-3 mb.; zdjęcia z 2013 i 2014 wskazują, że zasięg trawy na działce 3 (rolna działka C) i stan ich użytkowania nie zmienił się, stąd argument organu, że zmiana uprawy wpływa na zmianę powierzchni działki rolnej jest chybiony; podobnie wyglądają pomiary powierzchni pozostałych działek, po których kontrolujący prawdopodobnie jeździli samochodem, a nie mogąc jechać po granicy działki, zaniżyli jej powierzchnię po całym obwodzie; już te rozbieżności winny stanowić podstawę do oddalenia dowodu z raportu kontroli kwalifikowalności powierzchni z 2013 r. oraz raportu z programu rolnośrodowiskowego,

10. art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach oraz art. 3 ust. 4 tej ustawy w związku z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieprawidłową ocenę dowodów, co skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego sprawy, z pominięciem dowodów na jakie powoływała się skarżąca;

11. art. 77 k.p.a. poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, odmowę przeprowadzenia dowodów na wniosek skarżącej, błędną ocenę raportów pomiarowych uprawnionego geodety, nieprzesłuchanie osób wykonujących kontrolę, pomimo zarzutów skarżącej i wniosków w tym zakresie, oparcie się na raporcie pomiarowym BKM, podczas gdy zawierał liczne błędy i nieprawdziwe informacje, że skarżąca była obecna na kontroli, podczas gdy musiała wyjechać po odbiór córki za granicę i prosiła o przesunięcie terminu kontroli. Zarzucono w tym punkcie błędne oparcie się jedynie na bazie danych w ARiMR i fotografiach z ortofotomap, które nie pokrywają się z pomiarami wykonanymi na miejscu oraz pomiarami wykonanymi przez uprawnionego geodetę, i dokonanie pomniejszenia powierzchni pomimo oczywistych sprzeczności pomiędzy dokumentem urzędowym a pomiarami organu prowadzącego postępowanie;

12. art. 78 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, a w szczególności dokumentu urzędowego w postaci operatu geodety, jak też raportu z kontroli w 2014 r. na okoliczność prawidłowo zgłaszanych powierzchni działek rolnych u skarżącej oraz odmowę przekazania danych z pomiarów pól wykonanych przez organ w 2013 r.,

13. art. 107 k.p.a. poprzez niepełne uzasadnienie decyzji, a w szczególności jej podstawy prawnej,

14. wydanie decyzji z naruszeniem prawa po upływie terminu do jej wydania, z rażącym przekroczeniem terminów oraz niewskazaniem w piśmie informującym o przekroczeniu terminu o przyczynach opóźnienia i niewykonywania jakichkolwiek czynności w tym okresie.

W treści skargi strona wyjaśniła, że w latach 2010-2013 dokupywała dzierżawione działki z ANR i na jej zlecenie wykonywane były podziały działek i zmiany klasyfikacji gruntów wg. aktualnego sposobu użytkowania, co także potwierdzało ustalone powierzchnie działek rolnych. Co roku otrzymywała PEG dla działek z ARiMR na kolejny rok, a w trakcie zgłaszania wniosku o płatności w Biurze Powiatowym kazano się dostosowywać do nowych PEG, czego skarżąca nie robiła, gdyż znała powierzchnię działek i ich nie zwiększała.

Skarżąca zakwestionowała stanowisko organów o zbędności dowodu pomiaru jej działek przez niezależnego biegłego geodetę. Podniosła, że błędu pomiarów o prawie 5 hektarów nie można oceniać w granicach dopuszczalnego błędu, i konieczne jest ustalenie rzeczywistej powierzchni z udziałem biegłego geodety. Wskazała, że wymiana poglądów z organami nie przyniosła rezultatów w tym zakresie. Zakwestionowała pomiary działek nr 6 i 2 wskazując w tabeli na str. 5 i 6 skargi na różnice pomiędzy poszczególnymi pomiarami w latach 2007, 2013 i 2014 oraz ustalonymi wartościami PEG. Podała, że zadeklarowała w 2013 r. 275,05 ha i różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną w raporcie geodety wynosi 1,18 ha, natomiast różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią ustaloną w kontroli organu w 2013 r. wynosi 5,33 ha. Powierzchnia gospodarstwa pokrywa się od 2004 r. i jest niezmienna dla tych samych działek geodezyjnych, co potwierdzają kontrole z 2004 i 2007 r. oraz raporty geodety. Podnoszona kwestia nie może pozostać bez wyjaśnienia różnic, ma bowiem bezpośredni wpływ na płatności.

Poprzez zaniżenie powierzchni poszczególnych działek przez osoby wykonujące kontrole różnica pomiędzy PEG z 2013 r., a PEG z 2014 r. dla tych samych działek wynosi 9,1842 ha mniej w stosunku do roku poprzedniego. Te rozbieżności oraz niewykazanie całych pomiarów dla gospodarstwa dla poszczególnych działek ewidencyjnych dają podstawę dla ustalenia, że pomiary wykonywane przez BKM i E. są na tyle rozbieżne, że wniosek o biegłego geodetę jest w tej sprawie niezbędny. Organ bowiem nie wyjaśnił dlaczego i skąd wynika różnica dla powierzchni sadu aż o 5,84 ha w stosunku do zadeklarowanej, podczas gdy błędy w pomiarach dotyczą nie tylko działki 2. Znacząca jest także różnica w powierzchni dla działek objętych sadem ekologicznym, gdzie powierzchnia deklarowana wynosi 101,21 ha, powierzchnia z raportu kontroli z 2013 r. 97,04 ha, a powierzchnia ustalona przez geodetę w operatach pomiarowych w 2014 r. wynosi 102,8800 ha. W niniejszym przypadku rozbieżność w powierzchni ustalonej w raporcie kontroli sięga aż 5,84 ha w stosunku do stwierdzonej w raporcie geodety.

Wyjaśnienia organu kontroli są dla skarżącej nieprzekonywujące. Organ pomimo prośby beneficjenta o wykonanie pomiarów w jego obecności wykonywał je samodzielnie i, jak wynika błędnie zweryfikował np. samosiejkę rzepaku w sadzie - jako rzepak (zdjęcia nr 53, 54, 55 i 59), czy skarpę (której nie ma w terenie na działce rolnej jako nieużytek czy inne powierzchnie gospodarstwa jako nie nadające się do płatności, wiedząc o brakach w obsadzie drzew już od 3 lipca 2014 r.), wobec czego winien był przeprowadzać inny rodzaj kontroli. Do dnia dzisiejszego organ kontroli nie okazał pełnej dokumentacji, nie zweryfikował tych powierzchni w obecności rolnika i nie okazał dokumentacji dotyczącej poszczególnych działek ewidencyjnych.

Poczynione ustalenia z kontroli z 2013 r. odnoszą się do ustalonej w ich następstwie powierzchni PEG dla 2014 r. i z tymi powierzchniami rolnik się nie zgadza, albowiem uległy one zmniejszeniu dla całego gospodarstwa aż o 9,1842 ha.

Według skarżącej błąd organów w zakresie pomiarów rowów skutkował zmniejszeniem powierzchni działki rolnej C o ponad 1,50 ha.

Podobne pomniejszenia pozostałych działek rolnych w gospodarstwie, niemające oparcia w żadnym wykonanym zdjęciu w toku kontroli w 2013 r., znajdują się w raporcie kontroli z 2013 r. Co ważne organ wskazał, że skarżąca była obecna przy kontroli mimo, że na karcie 61/1 - 61/4 widnieje potwierdzenie, że w tym czasie przebywała "[...]" (za granicą). Organ nie wykonał tego dowodu pomimo żądania powtórzenia pomiarów w obecności strony.

Ponadto skarżąca zwróciła uwagę, że organ błędnie podaje w uzasadnieniu decyzji, że ortofotomapa z sierpnia 2013 r. jest najdokładniejszym z możliwych sposobów wykonywania pomiarów, a dowód z raportu geodety oddala z powodu wykonania go po zmianie uprawy. Organ nie zauważył, że nadal widnieje na niej nieaktualny numer geodezyjny działki oraz budynek gospodarczy, a skarżąca dokonała podziału widniejącej na ortofotomapie działki nr 247/19 w 2011 r. Dokonywała też w 2011 r. wznowienia granic, uaktualnienia powierzchni użytków rolnych (ornych i łąk, nieużytków i zakrzaczeń) i zmiany klasyfikacji z B-RIVa na R (likwidacja fizyczna budynku na działce 3) na działach ewidencyjnych nr 3, 6 i 8, powstałych po podziale działki 247/19. Dlatego też zarzut, że pomiar geodety nie może być uznany, bo dotyczy 2014 r., jest absurdalny. Na ortofotomapie widnieje budynek gospodarczy rozebrany do grudnia 2010 r. i nie może pokazywać stanu upraw z 2013 r., a już z pewnością nie jest aktualny i nie może być przedmiotem niepodważalnego dowodu w sprawie. Najbardziej aktualnym dowodem jest pomiar geodety ze stycznia 2014 r. oraz pomiary wykonane przez ARiMR w 2014 r., które pokrywają się z operatami geodety.

Skarżąca podniosła, że do dnia dzisiejszego organ pomimo wniosków, nie wyjaśnił na jakiej podstawie zmniejszono powierzchnię deklarowaną w 2013 r. i dlaczego pomimo wykonania pomiarów w terenie przez osoby z ARiMR kontrolujące w 2014 r. Pomiary te nie zostały uwzględnione. Ponadto strona została pozbawiona możliwości kwestionowania sposobu kontroli administracyjnej i ustalonych w jej toku powierzchni działek rolnych, bowiem nie poinformowano jej, że poza kontrolą na miejscu w zakresie ustalania powierzchni kwalifikowalnych do płatności - toczy się druga kontrola administracyjna. Skarżąca o wynikach kontroli PEG została poinformowana w uzasadnieniu do decyzji, w czerwcu 2014 r., gdy już złożyła wniosek o płatności na 2014 r. i podała powierzchnie ustalone przez geodetę, które się potwierdziły. Dlatego nie można w żaden sposób uznać, że wyniki pomiarowe uzyskiwane na podstawie ortofotomap w 2013 r. są prawidłowe i niepodważalne.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczas prezentowaną argumentację. Podał, że istotne znaczenie dla ustalenia uprawnień do płatności z tytułu OB ma rzeczywisty obszar gruntu użytkowany rolniczo w czasie składania wniosku na dany rok i czynności kontrolnych, a nie zaś np. powierzchnia ewidencyjna danej działki. W ocenie organu w sposób wyczerpujący rozpatrzono cały zebrany materiał dowodowy. Strona jednocześnie nie przedstawiła żadnego dowodu który skutecznie mógłby podważyć ustalenia dokonane przez organ z uwzględnieniem wytycznych WSA w Olsztynie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, po uwzględnieniu zaleceń zawartych w wyroku WSA w Olsztynie z 19 listopada 2015 r. sygn. akt I SA/Ol 579/15 stwierdzono, że skarżąca zawyżyła we wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego powierzchnię poszczególnych działek rolnych zadeklarowanych do płatności JPO, tj.: działki A (nr 1) o 0,22 ha, działki B (nr 2) o 2,56 ha, działki E (nr 5) o 0,74 ha, działki G (nr 6) o 0,17 ha, działki H (nr 6) o 0,39 ha, działki I (nr 7) o 0,01 ha, działki J (nr 7) o 0,01 ha i działki O (nr 5, 6, 3 i 8) o 1,43 ha.

Kierownik Biura Powiatowego przeprowadził 9 sierpnia 2018 r. kontrolę na miejscu, z której sporządzono 22 sierpnia 2018 r. raport (k. 98/2-10, t. II). Na str. od 3-1 do 3-7 raportu zamieszczono w tabeli XI, pozycji 2, kolumnie 5 informację o zastosowaniu strefy buforowej o szerokości 1,5 m (k. 98/3-7). Wskazano w tabeli XII pozycji 3 (str. 4 raportu, k. 98/8, t. II), że w uwzględnieniu treści wyroku WSA w Olsztynie z 19 listopada 2015 r. została zmieniona wartość strefy buforowej. Ta okoliczność miała wpływ na wynik pomiaru dla wszystkich deklarowanych działek rolnych. W przypadku jednolitej płatności obszarowej strona skarżąca zadeklarowała we wniosku działki rolne o łącznej powierzchni 275,05 ha, powierzchnia deklarowana kwalifikowana wyniosła 275,05 ha, zaś łączna powierzchnia stwierdzona podczas kontroli na miejscu i kontroli administracyjnej wyniosła 269,52 ha.

Z kolei podczas weryfikacji wniosku i załączników graficznych podczas kontroli administracyjnej stwierdzono przy uwzględnieniu wyników z kontroli na miejscu, że do objęcia wnioskowaną płatnością UPO kwalifikuje się mniejsza powierzchnia (172,39 ha) niż zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2013 (173,84 ha).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z 19 listopada 2015r., sygn. akt I SA/OI 579/15 w uwzględnił skargę A. B. na decyzję Dyrektora "[...]" Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w "[...]" z dnia "[...]"r., nr "[...]" w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013.

W ocenie Sądu doszło do naruszenia art. 34 ust.1 rozporządzenia nr 1122/2009 przy ustalaniu powierzchni działek rolnych. Z art. 34 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 wynika, że powierzchnię działek rolnych określa się za pomocą dowolnych środków zapewniających jakość pomiaru przynajmniej równoważną wymaganej przez obowiązujące na poziomie Wspólnoty normy techniczne. Tolerancja pomiaru jest określona przy uwzględnieniu 1,5-metrowej strefy buforowej wokół działki rolnej, zaś maksymalna tolerancja odnośnie do każdej działki rolnej nie może przekroczyć wartości bezwzględnej 1,0 ha. Tymczasem przy pomiarach działek zastosowano tolerancję pomiaru dla każdej działki rolnej przy uwzględnieniu 0,5 m strefy buforowej, co w sposób oczywisty mogło doprowadzić do niewłaściwego ustalenia powierzchni przedeklarowanej.

Rozpoznając ponownie sprawę organ rozstrzygający wiązany był zarówno oceną prawną jak i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w powołanym wyżej orzeczeniu, co wynika z art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej p.p.s.a.. Również sąd administracyjny rozpoznając sprawę ponownie związany jest oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu sądu, co wynika wprost z powołanego wyżej uregulowania zawartego w art. 153 p.p.s.a. Wskazać też trzeba, że pomimo użycia w art. 153 p.p.s.a. określenia "orzeczenie" chodzi w nim nie o sentencję lecz o uzasadnienie orzeczenia. Ocena prawna rozstrzygnięcia wiąże się bowiem w pierwszym rzędzie z wykładnią prawa, a ta może mieścić się jedynie w uzasadnieniu wyroku (por. wyrok NSA z dnia 15 stycznia 1998 r. sygn. II SA 1560/97 niepubl.). Przez ocenę prawną, o której stanowi analizowany przepis, należy rozumieć sąd o prawnej wartości sprawy, a ocena prawna może dotyczyć zarówno stanu faktycznego, jak i wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego. Przy czym obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciążący na organie i na sądzie może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego (por. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2000 r. I SA/Ka 2408/98). Natomiast naruszenie przez organy administracyjne postanowień art. 153 p.p.s.a. uzasadnia możliwość powtórnego zaskarżenia aktu lub czynności na tej podstawie i spowoduje uchylenie ich przez sąd administracyjny. Stanowi to gwarancję przestrzegania przez te organy związania orzeczeniem tego sądu.

Sąd rozpoznający ponownie sprawę nie stwierdził naruszenia przez organ administracyjny postanowień art. 153 p.p.s.a.. Powodem uchylenia decyzji Organu odwoławczego było naruszenie tolerancji pomiaru, przy zastosowaniu strefy buforowej. Naczelny Sąd Administracyjny dokonał wykładni art. 34 ust. 1 rozporządzenia 1122/2009 m.in. w wyrokach z dnia 24 czerwca 2015 r., II GSK 1123/14, z dnia 8 listopada 2017 r., II GSK 1219/16, z dnia 17 listopada 2017 r., II GSK 204/16, z dnia 7 lipca 2016 r. II GSK 286/15). Przepis art. 34 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009 stanowi, iż powierzchnię działek rolnych określa się za pomocą dowolnych środków zapewniających jakość pomiaru przynajmniej równoważną wymaganej przez obowiązujące na poziomie Wspólnoty normy techniczne. Tolerancja pomiaru jest określona przy uwzględnieniu 1,5-metrowej strefy buforowej wokół działki rolnej. Maksymalna tolerancja odnośnie do każdej działki rolnej nie może przekroczyć wartości bezwzględnej 1,0 ha. Zaznaczyć należy, że określenie "maximum 1,5 m" nie oznacza przyzwolenia dla organów krajowych dla dowolnego kształtowania wielkości strefy buforowej w zależności od przyjętych założeń dotyczących zdolności technicznych do dokonania precyzyjnego pomiaru. Strefa buforowa, o której mowa w art. 34 ust. 1 przywołanego rozporządzenia unijnego - jako tolerancja pomiaru - nie może być wiązana z określoną metodą pomiaru. Szerokość strefy buforowej nie wynika bowiem z właściwości technicznych urządzeń pomiarowych, albowiem to nie właściwości tych urządzeń wyznaczają taką strefę, ale czynią to przepisy prawa.

Z akt administracyjnych wynika, że Kierownik Biura Powiatowego przeprowadził 9 sierpnia 2018 r. kontrolę na miejscu, z której sporządzono 22 sierpnia 2018 r. raport (k. 98/2-10, t. II). Na str. od 3-1 do 3-7 raportu zamieszczono w tabeli XI, pozycji 2, kolumnie 5 informację o zastosowaniu strefy buforowej o szerokości 1,5 m (k. 98/3-7). Wskazano w tabeli XII pozycji 3 (str. 4 raportu, k. 98/8, t. II), że wobec wyroku WSA w Olsztynie z 19 listopada 2015 r. zmieniona wartość strefy buforowej wpłynęła na tolerancję pomiaru dla wszystkich deklarowanych działek rolnych. To z kolei spowodowało zmiany w powierzchniach stwierdzonych części kontrolowanych działek rolnych oraz zastosowanych kodów pokontrolnych. Wyniki zostały przedstawione w części wstępnej uzasadnienia wyroku.

Organ odwoławczy nie uznał pomiarów działek wykazanych w operatach technicznych E.. Ta ocena nie budzi zastrzeżeń. Wskazał bowiem, że granice pomiarów z operatów technicznych, przynajmniej w kompleksie działek rolnych B i M/M w znacznej części prowadzone są po granicach ewidencyjnych, co z całą pewnością powoduje, że tak mierzona powierzchnia jest większa od kwestionowanego pomiaru Agencji. Pomiar wykonany przez ARiMR w istocie odnosi się do terenu pozostającego w faktycznym użytkowaniu rolniczym, uwzględnia pola zagospodarowania i granice odniesienia, które określane są zgodnie z użytkowaniem i wyznaczają powierzchnię ewidencyjno-gospodarczą (PEG), i nie zawsze pokrywa się z powierzchnią oraz granicami ewidencyjnymi (str. 18 decyzji, k. 108/9 verte, t. II). Wskazał, że pomiary E. mimo wykonania na tym samym obszarze, przeprowadzone zostały w istotnie odmiennych warunkach. Ta okoliczność i różnice w kwalifikowaniu powierzchni (w kontroli i pomiarach ARiMR podstawowe kryterium - użytkowanie rolnicze działek, także wskazanie obszarów poza użytkowaniem rolnym lub czasowo wyłączonych, zmiany w PEG, co zostało bezsprzecznie zweryfikowane z dużą dokładnością oraz skutecznością podczas kontroli w pełni sezonu wegetacyjnego), w nawiązaniu do pomiarów zrealizowanych przez E. i ARiMR tłumaczą inne wyniki pomiarów. Dodatkowo wpływ mają takie okoliczności, jak odmienny stan działek rolnych podczas kontroli w styczniu, z uwagi na wykonanie na części pól zabiegów agrotechnicznych, także dosadzenia jabłoni, co bezsprzecznie musiało być uwzględnione w wynikach pomiarów zleconych przez producenta rolnego firmie E. (przykład działki rolnej B i M/M1 załącznik nr 1). Występujące różnice nie mogą jednak być uznane, mimo rozbieżności w wynikach, za podważenie wiarygodności wykonanych na zlecenie strony pomiarów i wykonanych na ich podstawie przekazanych operatów technicznych z pomiarów (str. 20 decyzji, k. 108/10 verte, t. II). Nie budzi zastrzeżeń ocena dowodu w postaci przesłuchania świadków: byłych pracowników przeprowadzających w 2013 r. kontrolę. Obaj świadkowie potwierdzili, że sprzęt do pomiarów był poddawany walidacji oraz zawierał informację o dopuszczeniu do użytkowania.

W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołano art. 7 ust. 1 i 2, art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, art. 57 ust. 3, art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina oraz § 17 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, dotyczący zmniejszenia płatności i wykluczenia w przypadkach zawyżenia deklaracji , stanowi że: jeśli w odniesieniu do danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 57, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3% lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20% zatwierdzonego obszaru; jeśli różnica ta przekracza 20% zatwierdzonego obszaru, w odniesieniu do danej grupy upraw nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej. Natomiast art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego stanowi, że rolnikowi, który spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej przysługują płatności uzupełniającej.

Pomiary i ustalenia zostały dokonane z uwzględnieniem zaleceń sądu, które zostały sformułowane w powołanym wyroku. Z raportu kontroli wynikało, że granice niektórych upraw wykraczają poza granice działek referencyjnych zadeklarowanych we wniosku. Wskazana w raporcie powierzchnia ww. działek została pomniejszona podczas kontroli administracyjnej wniosku, o powierzchnie leżące na niedeklarowanych działkach ewidencyjnych. Z kolei podczas weryfikacji wniosku i załączników graficznych podczas kontroli administracyjnej stwierdzono przy uwzględnieniu wyników z kontroli na miejscu, że do objęcia wnioskowaną płatnością UPO kwalifikuje się mniejsza powierzchnia niż zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2013 (173,84 ha). Organ wskazał przyczyny wykluczenia wskazywanych powierzchni, poszczególnych działek rolnych. Nie ma więc podstaw do zakwestionowania tych urzędowych ustaleń w sytuacji, gdy wnioskująca o płatności strona nie przeciwstawiła żadnych innych miarodajnych dowodów, które mogłyby wskazywać, że powierzchnia działek kwalifikujących się do płatności rzeczywiście odpowiada powierzchni działek określonej we wniosku o płatności. Kontrola na miejscu ma doprowadzić do jednoznacznego zweryfikowania i ustalenia, czy deklarowane we wniosku o dopłaty powierzchnie działek rolnych i rodzaj tych upraw odpowiadają stanowi faktycznemu w danym okresie. Kontrola na miejscu polega przede wszystkim na sprawdzeniu zgodności danych podanych we wniosku o przyznanie płatności ze stanem faktycznym w gospodarstwie i przestrzegania zasad dobrej kultury rolnej. Skutkiem przeprowadzonej przez właściwy administracji rolnej organ kontroli w gospodarstwie rolnym strony (najpierw kontroli na miejscu, a następnie kontroli administracyjnej), było ustalenie różnicy pomiędzy powierzchnią części działek zadeklarowaną przez rolnika we wniosku, a wynikającą z ustaleń kontroli na miejscu oraz danych opartych na systemie informacji geograficznej. Ustalenia te i dane zawarte zostały zaś w dołączonej do akt dokumentacji pokontrolnej, w tym raportach z czynności kontrolnych wraz z załącznikami zawierającymi m.in. fotografie poszczególnych działek i załączniki graficzne w postaci szkiców - mapy terenu, z naniesionymi granicami działek. Opis poczynionych ustaleń odnośnie deklarowanych i stwierdzonych powierzchni, organy przedstawiły w uzasadnieniach decyzji. W świetle przedstawionych okoliczności faktycznych i przedstawionych rozważań prawnych sąd nie uznał zarzutów skargi w przedmiocie naruszenia przepisów prawa procesowego i przepisów prawa materialnego. Stan faktyczny został ustalony prawidłowo. Ustalenia faktyczne mają oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym. Natomiast materiał dowodowy został ustalony zgodnie z regułami przepisów prawa unijnego i prawa krajowego. W rezultacie sąd uznał za bezzasadne zarzuty skargi w przedmiocie naruszenia powołanych norm prawa unijnego i krajowego. Zarzut naruszenia treści art. 54 ust. 1 lit. c) rozporządzenia 1122/2009 w związku z art. 24 ust. 1 i art. 17 rozporządzenia (WE) nr 73/2009 jest związany z tym, że strona skarżąca neguje rezultaty kontroli i sporządzone na jej podstawie dowody. Tym ustaleniom próbuje się przeciwstawić wykorzystując dane z operatów geodezyjnych, które zostały sporządzone w 2014r. Organ dokonał oceny procesowej jej materiału dowodowego, który został sporządzony w 2014r.. Przyczyny różnic zostały przedstawione wyżej i nie zostały one podważone przez stronę skarżącą. Strona skarżąca nie przyjmuje do wiadomości faktów, które zostały przedstawione w raporcie kontroli. Wszystkie pozostałe zarzuty, które zostały sformułowane w skardze są polemiką z ustaleniami , które zostały dokonane w postępowaniu administracyjnym. Kierownik Biura Powiatowego przeprowadził 9 sierpnia 2018 r. kontrolę na miejscu, z której sporządzono 22 sierpnia 2018 r. raport. Strona skarżąca nie zgadza się z jego treścią. Strona skarżąca przedstawiła bowiem okoliczności, które abstrahują od wyników postępowania dowodowego. Ponadto jej twierdzenia pozostają w sprzeczności z ustaleniami, które zostały dokonane w 2018r. Ustalenia faktyczne mają umocowanie w dowodach, które zostały przeprowadzone w postępowaniu administracyjnym. Postępowanie dowodowe miało umocowanie w powołanych wcześniej przepisach prawnych. Niezależnie od tego należy wskazać, że te nowe ustalenia zostały dokonane, gdyż wcześniejsza decyzja został uchylona przez sąd. Nowe pomiary zostały wykonane z uwzględnieniem zaleceń Sądu. Decyzja organu została uchylona nie dlatego, że Sąd uznał dowody skarżącej. Prywatne ustalenia skarżącej nie mogły być podstawą ustaleń faktycznych. Powodem uchylenia decyzji był błąd w określeniu strefy buforowej. W konsekwencji sąd w powołanym wyroku nie zaakceptował stanu faktycznego, który został ustalony w 2015r. Te ustalenia wiązały się zaś z określeniem wysokości poszczególnych płatności. Natomiast w postępowaniu sądowym sąd nie ustala stanu faktycznego. Stan faktyczny został ustalony w postępowaniu administracyjnym. Został on ustalony na podstawie dowodów, które mają moc dowodową. Tym dowodem jest raport z kontroli z 2018r. Nowe pomiary zostały wykonane z uwzględnieniem zaleceń Sądu. Weryfikacja wniosku dokonywana jest zgodnie z regułami prawnymi, przede wszystkim w trakcie kontroli administracyjnych i kontroli przeprowadzanych na miejscu. Kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przeprowadza się w taki sposób, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności.

Raport z kontroli z 2018r. jest dokumentem urzędowym. A zatem nie można tego dowodu kwestionować na podstawie prywatnego dowodu skarżącej z 2014r. Został on poddany ocenie przez organ w postępowaniu administracyjnym. Znaczenie dla ustalenia uprawnień do płatności ma rzeczywisty obszar gruntu użytkowany rolniczo w czasie składania wniosku na dany rok i czynności kontrolnych, a nie zaś np. powierzchnia ewidencyjna danej działki.

Sąd nie podzielił zarzutów skargi w przedmiocie naruszenia art. 54 ust. 1 lit. c) rozporządzenia 1122/2009 w związku z art. 24 ust. 1 i art. 17 rozporządzenia (WE) nr 73/2009 poprzez jego niezastosowanie i uwzględnienie. Skarżąca w sposób gołosłowny zarzuca, że poczynione ustalenia są wadliwe. Dezawuuje treść raportów z "rzekomej kontroli pomiarów działek rolnych". Wskazywała, że urządzenie pomiarowe ARiMR są niewiadomej jakości i ze strefą buforową 0,5 m. W rzeczywistości urządzenia pomiarowe ARiMR były sprawne i pomiary dokonano ze strefą buforową 1,5 m. Natomiast raport z kontroli jest dokumentem urzędowym. W związku z tym ma on pełną moc dowodową. Organ nie naruszył treści art. 34 ust. 1 rozporządzenia 1122/2009, gdyż ponowne pomiary uwzględniały zalecenia sądu. Organ zastosował strefę buforową 1,5 metra, a nie jak twierdzi skarżąca 0,5 m. Podstawy ustaleń faktycznych nie stanowiły zeznania świadków z 27 sierpnia 2018 r., a raport kontroli z 22 sierpnia 2018 r., w którym uwzględniono wyniki kontroli na miejscu z 9 sierpnia 2018 r. Sąd nie podzielił zarzutu naruszenia art. 21 ust. 3 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków europejskich. Z powyższych ustaleń faktycznych i rozważań prawnych wnika, że organy dokonały ustaleń faktycznych we własnym zakresie. Taki obowiązek wynika z powołanych przepisów prawnych. Strona skarżąca zakwestionowała wcześniejsze ustalenia. W toku ponownego rozpoznania te błędy zostały wyeliminowane. A zatem bezzasadny jest zarzut odnośnie wad co do ustaleń faktycznych. Brak było zatem jakichkolwiek podstaw faktycznych i prawnych do prowadzenia dalszego postępowania dowodowego. Nie jest uzasadniony zarzut naruszenia art. 12 ust. 3 rozporządzenia 1122/2009 w zw. z art. 17 rozporządzenia 73/2009 poprzez jego pominięcie. PEG został ustalony zgodnie przepisami.

W wyroku z dnia 14 czerwca 2016 r. sygn. akt II GSK 150/15 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że nie można utożsamiać pojęcia działki ewidencyjnej z pojęciem działki rolnej, powierzchnia działek ewidencyjnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, a powierzchnia działek rolnych znajdujących się na tych działkach ewidencyjnych nie jest zagadnieniem tożsamym. Zgodnie z art. 4 i art. 5 ustawy z 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 86 ze zm.), system składa się z: ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych, ewidencji wniosków o przyznanie płatności, systemu identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia nr 73/2009 (rozporządzenie Rady (WE) Nr 73/2009 z 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 306, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 Dz.U.UE.L 2009.30.16 z 31 stycznia 2009 r.), dokumentacji związanej ewidencji i systemu, w pkt 1-3a. System wykorzystuje się w zakresie: 1) przyznawania i wypłaty płatności; 2) nadzoru nad przestrzeganiem przepisów dotyczących płatności realizowanych przez Agencję; 3) postępowania w sprawie zwrotu nienależnie wypłaconych płatności; 4) postępowania w sprawie wymierzania kar pieniężnych lub zastosowania innych sankcji; 5) identyfikacji producentów.

Obowiązkiem organów było zweryfikowanie treści wniosku. Jest to kompetencja organu i nikt nie może go w tym wyręczyć. Znaczenie dla ustalenia uprawnień do płatności ma rzeczywisty obszar gruntu użytkowany rolniczo w czasie składania wniosku na dany rok i czynności kontrolnych, a nie zaś np. powierzchnia ewidencyjna danej działki.

Z tych przyczyn sąd uznał za bezzasadny zarzut w przedmiocie niepowołania biegłego geodety.

Organ nie naruszył art. 75 ust. 1 rozporządzenia 1122/2009, gdyż nie miał on w sprawie zastosowania. Artykuł 75 powołanego rozporządzenia bowiem dotyczy siły wyższej i okoliczności nadzwyczajnych. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca.

Powołany w skardze art. 21 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. wprowadza istotne modyfikacje zasad postępowania w stosunku do reguł przewidzianych w przepisach ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, czyli w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym. Modyfikacje te mają pierwszeństwo przed regułami postępowania przewidzianymi w k.p.a. W związku z powyższym nie można uznać aby organy w toku postępowania naruszyły wskazane w skardze przepisy kpa. Kwestia zebrania materiału dowodowego na gruncie ww. ustawy z dnia 7 marca 2007 r. została bowiem ujęta odmiennie niż we wskazanych przepisach k.p.a. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Stąd też skoro skarżąca w toku postępowania nie przedstawiła, poza własnymi twierdzeniami, dowodów pozwalających na poczynienie odmiennych ustaleń dotyczących powierzchni działek i ich faktycznie użytkowanej powierzchni, to brak było podstaw do podważania poczynionych w sprawie ustaleń. W orzecznictwie NSA za ugruntowany należy uznać pogląd dotyczący mocy dowodowej protokołu kontroli z czynności kontrolnych i możliwości weryfikacji danych dotyczących powierzchni działek, zadeklarowanych przez producenta rolnego we wniosku o przyznanie płatności z danymi ustalonymi w toku kontroli na miejscu, która obejmuje ustalenie rzeczywistego obszaru zgłoszonych upraw (por. wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2008 r., sygn. akt II GSK 492/07; wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2007 r., sygn. akt II GSK 259/07 – http:www.orzeczenia.nsa. gov.pl). Zdaniem Sądu, na podstawie ustalonego stanu faktycznego, organy administracyjne prawidłowo rozpatrzyły zgromadzony materiał dowodowy, w szczególności protokół kontroli z danymi z bazy LPIS/GIS. Dokonując oceny ustalonego stanu faktycznego i jego zgodności z obowiązującym prawem, stwierdzić należy, iż organy I i II instancji wzięły pod uwagę całokształt dowodów i okoliczności podnoszonych w sprawie, podczas prowadzonego postępowania wyjaśniającego i w konsekwencji powyższego prawidłowo oceniły okoliczności mające wpływ na wynik rozpatrywanej sprawy. Rozpatrzyły i dokonały wnikliwej oceny całego materiału dowodowego i w wyniku procesu dedukcyjnego wydały decyzję, w której przyznano skarżącemu płatności bezpośrednie na rok 2013. Wskazać przy tym należy, że wbrew zarzutom skargi, uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest szczegółowe i wyczerpujące, nie budzi też żadnych zastrzeżeń co do rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Organy podały z jakich przyczyn uznały wskazane dowody za mające znaczenie dla ustalenia istotnych i kluczowych okoliczności w sprawie. Organy przedstawiły także przepisy prawne, sposób ich rozumienia oraz sposób obliczenia płatności. Organy uzasadniając swoje rozstrzygnięcie prawidłowo zredagowały pod względem merytorycznym i prawnym swoją decyzję, czyniąc tym samym zadość wymogom formalnym przewidzianym dlań w przepisach prawa administracyjnego (art. 107 § 1 k.p.a.) oraz wyjaśniając skarżącej przesłanki i dowody, którymi się kierowały w podjętym rozstrzygnięciu. Tym samym sąd nie uznał zarzutu naruszenia powołanych w skardze norm prawa procesowego. W rezultacie prawidłowo stosowne były przepisy prawa materialnego. Skarga okazała się bezzasadna i po myśli art. 151 p.p.s.a. podlegała oddaleniu.