Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1087/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2020-10-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 162 par. 1, par. 2, par. 3
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel, Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Asesor WSA Monika Krywow (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 października 2020 r. sprawy ze skargi M. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie podatku od towarów i usług oddala skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej jako "Dyrektor" lub "organ odwoławczy", działając na podstawie art. 162 i art. 163 § 2 w związku z art. 13 § 1 pkt 2a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 900 ze zm., dalej jako "O.p."), po rozpatrzeniu M.W. (dalej jako "podatnik" lub "skarżący") o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. (dalej jako "organ podatkowy") z dnia [...]r. znak: [...] określającej:

1/ kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za:

- luty 2014 r. w wysokości [...] zł.

- marzec 2014 r. w wysokości [...] zł.

- kwiecień 2014 r. w wysokości [...] zł.

- maj 2014 r. w wysokości [...] zł,

- lipiec 2014 r. w wysokości [...] zł,

- sierpień 2014 r. w wysokości [...] zł.

- wrzesień 2014 r. w wysokości [...] zł.

- październik 2014 r. w wysokości [...] zł.

- listopad 2014 r. w wysokości [...] zł.

- luty 2015 r. w wysokości [...] zł.

- marzec 2015 r. w wysokości [...] zł.

- kwiecień 2015 r. w wysokości [...] zł.

- maj 2015 r. w wysokości [...] zł.

- wrzesień 2015 r. w wysokości [...] zł.

- grudzień 2015 r. w wysokości [...] zł.

- styczeń 2016 r. w wysokości [...] zł.

2/ kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za:

- czerwiec 2014 r. w wysokości [...] zł,

- czerwiec 2015 r. w wysokości [...] zł,

- lipiec 2015 r. w wysokości [...] zł,

- sierpień 2015 r. w wysokości [...] zł.

- październik 2015 r. w wysokości [...] zł,

- listopad 2015 r. w wysokości [...] zł,

odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od wyżej wskazanej decyzji organu podatkowego.

Powyższe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...]r. organ podatkowy wydał wobec podatnika decyzję w przedmiocie rozliczenia podatku od towarów i usług od lutego 2014 r. do listopada 2014 r. i od lutego 2015 r. do stycznia 2016 r. Przedmiotowa decyzja, w formie dokumentu elektronicznego, została wysłana pełnomocnikowi podatnika - doradcy podatkowemu M.K.

W dniu 28 stycznia 2020 r. wpłynęło do organu podatkowego drogą elektroniczną odwołanie podatnika reprezentowanego przez pełnomocnika - doradcę podatkowego M.K. - od wyżej wskazanej decyzji z dnia [...]r.

Organ odwoławczy postanowieniem nr [...] z dnia [...]r. stwierdził, że odwołanie nadane - za pośrednictwem- platformy ePUAP do elektronicznej skrzynki organu przez doradcę podatkowego M.K. - pełnomocnika podatnika - w dniu 28 stycznia 2020 r., zostało złożone po upływie terminu przewidzianego ustawowo na dokonanie tej czynności procesowej, przypadającego na dzień 27 stycznia 2020 r. (poniedziałek).

W dniu 5 czerwca 2020 r. wpłynęło do organu odwoławczego (drogą elektroniczną) pismo pełnomocnika podatnika zawierające wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od wyżej wskazanej decyzji organu podatkowego z dnia [...]r.

Uzasadniając przedmiotowy wniosek pełnomocnik podatnika wskazał, że przyjął do wiadomości podnoszone przez organ podatkowy uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu podatkowego z dnia [...]r. dopiero po otrzymaniu postanowienia organu odwoławczego z dnia [...]r. Jednocześnie zauważył, że odwołanie od wyżej wskazanej decyzji zostało wniesione w terminie 14-dniowym, tj. w dniu 28 stycznia 2020 r., licząc od dnia odbioru pisma z platformy ePUAP, tj. od dnia 14 stycznia 2020 r. Podniósł, iż dopiero w dniu 14 stycznia 2020 r. odebrał decyzję administracyjną, pomimo czynionych wielokrotnych prób odbioru korespondencji z platformy ePUAP w dniu 13 stycznia 2020 r. Pełnomocnik podkreślił również, że stanowisko organu podatkowego z dnia [...]r. nie było analizowane, ponieważ uznana jest zasada, że organ podatkowy od wielu lat nigdy nie zmienił swojego stanowiska z decyzji administracyjnej, pomimo różnych postaw zachowawczych nie tylko pełnomocnika, ale również jego organu nadzorczego. Ponownie podniesiono, iż pełnomocnik podatnika, powziął informację o tym, że termin do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...]r. został przekroczony z postanowienia z dnia [...]r. Zauważył jednak, że organ odwoławczy nie uwzględnił faktu przekroczenia terminu z powodu braku możliwości odbioru w terminie ustawowym przedmiotowej decyzji z powodów technicznych z platformy ePUAP. Świadczy to o tym, iż platforma ePUAP nie tylko nie ewidencjonuje swoich problemów technicznych, ale również wręcz za niemożliwe staje się udowodnienie, iż strona przy odbieraniu dokumentów z platformy ePUAP napotkała na takie problemy techniczne.

W związku z powyższym przed odebraniem w dniu 1 czerwca 2020 r. wyżej wskazanego postanowienia, ani podatnik, ani też jego pełnomocnik, nie wiedzieli o uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania od decyzji administracyjnej, jaka została wydana przez organ podatkowy w dniu [...]r.

Następnie opisując system odbioru z platformy ePUAP korespondencji przez kancelarię prowadzoną przez pełnomocnika strony, tj. w każdy kolejny drugi poniedziałek, podkreślono, iż wskazany system funkcjonuje bez żadnych zarzutów i nigdy nie zdarzyło się uchybienie jakiemukolwiek terminowi. Natomiast w dniu 30 grudnia 2019 r. (tj. w dniu odbioru korespondencji z platformy ePUAP) do godziny 18:00 były tylko trzy pisma na platformie ePUAP, skierowane do pełnomocnika strony:

- jedno z pism dotyczyło strony w sprawie [...] i zostało odebrane przez pełnomocnika o godz. 9:19,

- drugie pismo dotyczyło sprawy [...] i zostało odebrane z platformy ePUAP o godz. 11:53,

- trzecie pismo zostało odebrane z platformy ePUAP o godz. 12:44 w sprawie [...].

W związku z tym, że organy podatkowe kończą pracę najpóźniej o godzinie 18:00 i w dniu [...]r. o godzinie 18:00 nie było żadnego pisma skierowanego do pełnomocnika strony, to tym samym uznając, że platforma ePUAP funkcjonuje poprawnie, przyjęto domniemanie, że w tym dniu żaden z organów państwa nie wysłał żadnego pisma do pełnomocnika strony - oprócz już odebranych w tym dniu.

Dodano, że platforma ePUAP pomiędzy 25 grudnia 2019 r. a 30 stycznia 2020 r., a także w pierwszej połowie marca 2020 r. bardzo często zawieszała się, blokowany był dostęp, z nieznanych powodów oraz z nieznanych przyczyn z platformy ePUAP użytkownicy kancelarii pełnomocnika byli wyrzucani. Były to wyłączne problemy techniczne związane z platformą ePUAP, które nie tylko uniemożliwiały odbieranie pism, ale również wysyłanie pism. Rozmowy telefoniczne z pracownikami obsługi platformy ePUAP nie eliminowały przedmiotowego stanu faktycznego.

Natomiast w dniu 13 stycznia 2020 r., będącym kolejnym dniem odbioru poczty elektronicznej przez pracowników kancelarii pełnomocnika, czynione przez cały dzień próby zalogowania się do systemu platformy ePUAP okazały się niestety bezskuteczne. System ponownie zawieszał się, zacinał i wyrzucał w ogółe ze strony internetowej ePUAP pracowników kancelarii. Możliwość załogowania się na platformę sprawdzano na trzech przeglądarkach, tj. na: Mozilla, Chrome oraz Explorer, ale skutek był negatywny.

Pełnomocnik zauważył, iż pracownicy jego kancelarii dzwonili również do obsługi platformy ePUAP, która jednak stwierdziła, że u niej nie ma żadnego problemu. Jednak pomimo wielokrotnych prób wejścia na platformę ePUAP jakieś problemy techniczne istniały ze strony operatora platformy, których nie udało się rozwiązać. Problemy techniczne zaistniałe w dniu 13 stycznia 2020 r. na platformie ePUAP spowodowały, że pracownik kancelarii pełnomocnika bezproblemowo odebrał korespondencję na platformie ePUAP dopiero w dniu 14 stycznia 2020 r. Następnie przyłożył pieczątkę z datą 14 stycznia 2020 r. Uznał, że wobec problemów technicznych związanych z odbiorem pism w dniu 13 stycznia 2020 r., będą one przez organy podatkowe uznane i faktyczny termin odbioru, tj. 14 stycznia 2020 r., będzie akceptowany. W konsekwencji powyższego, od dnia 14 stycznia 2020 r. merytoryczni pracownicy kancelarii pełnomocnika wyliczyli 14-dniowy okres ustawowy na złożenie odwołania. Termin ten został dochowany z należytą starannością.

Pełnomocnik strony do przedmiotowego wniosku załączył oświadczenia pracowników kancelarii, które są dowodami na zaistniałą sytuację.

Reasumując podkreślono, że fakt braku dostępu do elektronicznego systemu ePUAP nie powinien być krzywdzący dla podatnika, tym bardziej, że z wniesieniem odwołania od przedmiotowej decyzji pełnomocnik strony spóźnił się tylko o jeden dzień. Dodano również, że wartość przedmiotu sporu jest wysoka i organy podatkowe nie przeprowadziły postępowania wyjaśniającego, wydając negatywną decyzję stronie tylko i wyłącznie w oparciu o inną decyzję administracyjną. W tej sytuacji zasadne jest - zdaniem pełnomocnika - aby postępowanie wyjaśniające zostało zakończone z uwzględnieniem zasad sprawiedliwości społecznej, której to, przy nieuwzględnieniu wniosku o przywrócenie terminu na wniesienie odwołania w niniejszej sprawie, nie będzie nawet możliwości zauważenia.

Dokonując analizy zaistniałego w przedmiotowej sprawie stanu faktycznego oraz mających w tym przypadku zastosowanie uregulowań prawnych organ nadzoru wskazał na treść art. 162 § 1 i § 2 O.p. Podkreślił, że dla przywrócenia terminu konieczne jest kumulatywne spełnienie czterech przesłanek, a mianowicie: (1) uchybienie terminowi; (2) złożenie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu w określonym terminie; (3) uprawdopodobnienie braku winy wnioskującego w uchybieniu terminowi oraz (4) dokonanie czynności, dla której termin jest przewidziany. Uchybienie terminowi stanowi kluczową przesłankę do przywrócenia terminu. Jeżeli bowiem termin w ogóle nie rozpoczął swojego biegu, nie może być mowy o jego uchybieniu. Nie ma bowiem przedmiotu uchybienia. Tym samym jeżeli początek biegu terminu określa data doręczenia pisma w pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga kwestia skutecznego jego doręczenia. Wskazał, że kolejną przesłankę stanowi złożenie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu w określonym terminie, tj. w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Datą początkową biegu terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu może być dzień, w którym strona powzięła wiadomość o uchybieniu terminowi. Następna przesłanka - uprawdopodobnienie braku winy wnioskującego w uchybieniu terminowi - jest bezpośrednio związana ze wskazaniem przyczyny naruszenia terminu. W ocenie organu odwoławczego treść art. 162 § 1 O.p. nie pozostawia wątpliwości, że to składający wniosek o przywrócenie terminu obciążony jest obowiązkiem przedstawienia dowodów i okoliczności uprawdopodabniających brak winy w naruszeniu terminu procesowego. Przyczyna uchybienia terminowi, wskazana przez wnioskodawcę, każdorazowo winna być poddana ocenie organu podatkowego. Odwołał się przy tym do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W kontekście powyższego stwierdził, że ustanowiona w wyżej powołanym przepisie instytucja procesowa przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy. Jej celem jest ochrona jednostki przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu dla podjęcia czynności procesowej przez stronę postępowania.

Wskazał, że z akt sprawy wynika, iż podatnik w postępowaniu zakończonym wydaniem w dniu [...]r. decyzji przez organ podatkowy reprezentowany był przez pełnomocnika M.K. będącego doradcą podatkowym. W treści pełnomocnictwa szczególnego na formularzu PPS-1 wskazano adres elektroniczny, tj. [...]. W tej sytuacji - zgodnie z art. 144 § 5 w zw. z art. 144 § 1 pkt 2 O.p. - doręczanie pism pełnomocnikowi następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej albo w siedzibie organu podatkowego. Decyzja organu podatkowego z dnia [...]r. została przesłana za pośrednictwem platformy ePUAP. Jak wynika z UPD pierwsze zawiadomienie o możliwości odbioru dokumentu utworzone zostało w dniu 30 grudnia 2019 r. godz. 14:23:30. Tym samym już w dniu 30 grudnia 2019 r. o godzinie 14:23:30 udostępniono adresatowi - pełnomocnikowi podatnika - przez system teleinformatyczny (adres: [...]) poświadczenie doręczenia wyżej wskazanej decyzji celem umożliwienia podpisania tego poświadczenia. Tym samym twierdzenie pełnomocnika, że dniu 30 grudnia 2019 r. do godziny 18:00 zostały skierowane na jego adresy elektroniczne tylko trzy pisma na platformie ePUAP, zdaniem organu odwoławczego, jest bezpodstawne, ponieważ w UPD wszystkie informacje podane są z dokładną datą i godziną wykonania danej operacji. Wobec nieodebrania decyzji, zgodnie z art. 152 § 2 O.p. – zostało przesłane powtórne zawiadomienie o możliwości jej odebrania, tj. w dniu 7 stycznia 2020 r. Informacja podana na UPD wskazuje również, że dokument ten nie został odebrany przez adresata w okresie 14 dni od wysłania pierwszego UPD. W tej sytuacji organ stwierdził, że skutek prawny doręczenia przedmiotowej decyzji nastąpił w dniu 13 stycznia 2020 r. - na mocy art. 152a § 3 O.p. Bazując na tym, organ odwoławczy przyjął, że czternastodniowy termin do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...]r., rozpoczął swój bieg, zgodnie z art 223 § 2 pkt 1 O.p., w dniu 14 stycznia 2020 r., a upłynął z dniem 27 stycznia 2020 r. (poniedziałek).

Organ odwoławczy zauważył, iż pełnomocnik w przedmiotowym nie kwestionuje wyżej wskazanych terminów. Podniósł bowiem, że z wniesieniem odwołania od przedmiotowej decyzji spóźnił się tylko o jeden dzień, tj. w dniu 28 stycznia 2020 r. Natomiast pełnomocnik stwierdził, że miał problemy techniczne z podjęciem tego dokumentu z platformy ePUAP w dniu 13 stycznia 2020 r. Jednak w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej pełnomocnik nie poinformował o problemach technicznych z odbiorem przesyłki. Uczynił to dopiero w przedmiotowym wniosku załączając oświadczenia pracowników kancelarii, z których wynika, że w dniu 13 stycznia 2020 r. nie można było załogować się na platformę ePUAP, ani odebrać korespondencji.

Organ odwoławczy wskazał również, że pełnomocnik wskazał, iż trudności techniczne prowadzące do niemożności korzystania z platformy e-PUAP, tj. wysyłanie i odbieranie pism pomiędzy 25 grudnia 2019 r. a 30 stycznia 2020 r., a także w pierwszej połowie marca 2020 r., wielokrotnie telefonicznie zgłaszał administratorowi. Jednakże na potwierdzenie tego faktu żadnego dowodu, np. w postaci zgłoszenia poprzez formularz kontaktowy, nie przedstawił. Jedynie do przedmiotowego wniosku załączył dwa dokumenty (zrzut z ekranu wysyłki przez ePUAP oraz wydruk ze strony ePUAP), z których nie wynikają żadne daty, tj. kiedy zaistniał dany problem techniczny z odbiorem czy też z wysyłką korespondencji poprzez ePUAP.

Mając powyższe na uwadze, organ odwoławczy stwierdził, że w sytuacji, gdy odbiorca ma jakiekolwiek problemy z odbiorem korespondencji powinien, celem dołożenia wszelkiej staranności, podjąć działania mające na celu zgłoszenie problemów do administratora i zadbać o stosowne dowody te starania potwierdzające. W rozpatrywanej sprawie, dowody takie, oprócz oświadczeń pracowników kancelarii pełnomocnika, nie zostały przez pełnomocnika zaprezentowane.

Weryfikując spełnienie drugiej przesłanki organ odwoławczy przypomniał, że w przypadku, gdy termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu ma charakter terminu nieprzywracanego, a takim niewątpliwie jest termin określony w art. 162 O.p., nie można domniemywać początku jego biegu. Okoliczności towarzyszące powzięciu przez stronę informacji o uchybieniu terminu muszą jednoznacznie wskazywać, że strona miała co najmniej obiektywną możliwość pozyskania wiedzy o tym fakcie. Tymczasem pełnomocnik podatnika w przedmiotowym wniosku wskazał, że o uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania od decyzji organu podatkowego z dnia [...]r. dowiedział się dopiero po otrzymaniu postanowienia organu odwoławczego z dnia [...]r. Organ odwoławczy nie zgodził się z tym stwierdzeniem wskazując, że z akt wynika, iż wiadomość o wniesieniu odwołania po terminie przewidzianym w art. 223 § 2 pkt 1 O.p., pełnomocnik strony uzyskał w momencie odbioru pisma organu podatkowego z dnia [...]r., które odebrał za pośrednictwem platformy ePUAP w dniu 10 lutego 2020 r. Wynika z niego jednoznacznie, iż odwołanie wniesione zostało po terminie przewidzianym w art. 223 § 2 pkt 1 O.p., który upłynął z dniem 27 stycznia 2020 r., ponieważ przedmiotowa decyzja z dnia [...]r. została uznana za doręczoną w dniu 13 stycznia 2020 r.

Organ odwoławczy zatem przyjął, iż pełnomocnik strony już w dniu 10 lutego 2020 r. miał wiedzę, iż uchybił terminowi do wniesienia odwołania, gdyż w tym dniu doręczono mu stanowisko organu pierwszej instancji z dnia [...]r., a okoliczność zaniechania zapoznania się z treścią powyższego pisma nie może być poczytywana na jego korzyść. Pełnomocnik wskazał bowiem, że stanowisko organu podatkowego z dnia [...]r. nie było analizowane, ponieważ uznana jest zasada, że organ podatkowy od wielu lat nigdy nie zmienił swojego stanowiska z decyzji administracyjnej. Tego rodzaju argumentacja nie może odnieść skutku. Pełnomocnik strony miał co najmniej obiektywną możliwość pozyskania wiedzy o fakcie wniesienia odwołania po ustawowym terminie. Zatem datą początkową biegu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, który został uchybiony, jest dzień powzięcia przez stronę wiadomości o jego uchybieniu. Tym samym należy stwierdzić, że w dniu 10 lutego 2020 r. ustała przyczyna uchybienia terminowi i siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu upłynął w dniu 17 lutego 2020 r. (poniedziałek).

W konsekwencji organ odwoławczy uznał, że podatnik reprezentowany przez pełnomocnika nie dochował terminu z art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Tym samym wniosek o przywrócenie terminu został złożony po upływie ustawowego terminu przewidzianego na dokonanie tej czynności procesowej.

Ostatecznie organ podatkowy podkreślił, że przywrócenie terminu nie jest oparte na uznaniu administracyjnym, lecz na łącznym ziszczeniu się warunków wymienionych w art. 162 O.p. Ich wystąpienie skutkować musi przywróceniem terminu, natomiast brak któregokolwiek z nich powoduje, że termin nie może zostać przywrócony (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lutego 2014 r. sygn. akt III SA/ Wa 2596/13).

Organ odwoławczy nie analizował zasadności złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przywrócenie terminu, albowiem w sytuacji, gdy podanie o przywrócenie terminu zostało złożone z uchybieniem prekluzyjnego terminu przewidzianego w art. 162 § 2 O.p. - wniosek taki nie podlega merytorycznej ocenie. W świetle bowiem treści art. 162 § 1 - 3 O.p., dopiero uznanie, że wniesienie podania o przywrócenie terminu nastąpiło w przewidzianym w ustawie siedmiodniowym terminie, czyniło aktualnymi prowadzenie dalszych rozważań i ustaleń co do uprawdopodobnienia braku winy, natomiast przyjęcie stanowiska przeciwnego, a więc, że termin ów nie został dochowany, czyniło te rozważania bezprzedmiotowymi.

W konsekwencji stwierdził, że ustalenie braku spełnienia jednej z przesłanek powoduje odmowę przywrócenia terminu. Zatem w sytuacji, gdy ustalono, że jedna z przesłanek przywrócenia terminu nie występuje, zbędnym było ustalanie istnienia pozostałych z nich, skoro strona nie dochowała terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Okoliczność, czy strona ponosi, czy też nie winę za uchybienie terminu pozostaje bez znaczenia.

Na zakończenie organ odwoławczy dodał, że poza zakresem rozważań niniejszej sprawy, jest to, w jaki sposób profesjonalny pełnomocnik organizuje i zarządza pracą swojej kancelarii oraz jaki zakres czynności zleca lub dopuszcza ich wykonywanie w jego imieniu przez pracowników tej kancelarii.

W skardze na powyższe postanowienie podatnik, reprezentowany przez pełnomocnika, zarzucił naruszenie:

- art. 120 O.p. poprzez jego błędną wykładnię i w następstwie błędnej wykładni niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa, ponieważ organ odwoławczy w trakcie postępowania administracyjnego nie dołożył wszelkich starań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela, a wręcz zlekceważył prawa przysługujące stronie, tj. m.in. prawo do obrony oraz prawo do postępowania dwuinstancyjnego i wydał postanowienie, które w ogóle nie uwzględnia przedstawionego przez podatnika stanu faktycznego w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania; organ odwoławczy wydając zaskarżone postanowienie uwidocznił, że jego postępowanie wobec podatnika posiada już z góry określone rozstrzygnięcie, a tym samym zablokował mu możliwość wniesienia odwołania;

- art. 121 § 1 O.p., poprzez wydanie postanowienia w sposób niebudzący zaufanie do organów publicznych, ponieważ organ odwoławczy wydał postanowienie o treści bezpośrednio krzywdzącej skarżącego, ponieważ w ogóle nie uwzględnił przedstawionego przez niego stanu faktycznego dotyczących okoliczności uchybienia terminowi do wniesienia odwołania; organ odwoławczy nie dopuszcza do przyjmowanego do siebie biegu wydarzeń żadnych okoliczności towarzyszących przy wysyłce odwołania wskazanych przez podatnika we wniosku, a nadto reprezentując z góry ukierunkowane stanowisko w sprawie, które nie odnosi się do okoliczności faktycznych zdarzeń, a tylko wskazuje na ściśle sformalizowane dowody, które nie mają pokrycia w rzeczywistości, tj. np. wydruk UPD, który wcale nie potwierdza faktycznego doręczenia przedmiotowej decyzji; organ odwoławczy pominął przy tym fakt, że 1) problemy techniczne z platformą ePUAP (brak decyzji organu podatkowego na skrzynce pełnomocnika w dniu 30 grudnia 2019 r.); problem z odebraniem korespondencji ePUAP w dniu 13 stycznia 2020 r., 3) wyliczenie 14 dniowego terminu do wniesienia odwołania od daty, która faktycznie nie była datą doręczenia decyzji, 4) spóźnienie z wniesieniem odwołania tylko jeden dzień, 5) złożony (zawiły) przedmiot sprawy, 6) znaczna (wysoka) kwota ewentualnego zobowiązania podatkowego. Autor skargo podniósł, że kilkukrotnie wskazywano we wniosku o przywrócenie terminu, że o uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania od decyzji organu podatkowego dowiedziała się dopiero z postanowienia organu odwoławczego w dniu 1 czerwca 2020 r. (data doręczenia postanowienia), nie natomiast jak wskazuje organ odwoławczy - w dniu 10 lutego 2020 r., kiedy to Strona otrzymała stanowisko organu podatkowego w sprawie odwołania. Pełnomocnik Strony wskazywał we wniosku, że nie zaznajamiał się z treścią przedmiotowego stanowiska organu podatkowego z dnia [...]r., ponieważ organy podatkowe od wielu lat prowadzą taktykę swojej pracy w ten sposób, że nie zmieniają swojego podejścia - stanowiska w sprawie, które zostało przedstawione w decyzji. Organ odwoławczy również nie uwzględnił problematyczności, jaka towarzyszyła przy wysyłaniu i odbieraniu pism urzędowych na platformie ePUAP w spornym okresie czasu, ani też faktu, że z wniesieniem odwołania od decyzji Strona spóźniła się tylko jeden dzień, a ma to wszystko tym bardziej znaczenie, że kwota zobowiązania podatkowego jest wysoka. Tym samym zważając na ww. wskazane stanowisko w skarżonym postanowieniu nie można wymagać od obywatela, aby miał zaufanie do organów podatkowych.

3. art. 122 O.p. poprzez świadome dążenie organów podatkowych do niewyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w konsekwencji której wydano skarżone postanowienie. Organ odwoławczy nie podjął żadnych działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia okoliczności w przedmiocie uchybienia terminowi na wniesienie odwołania. Jako uzasadnienie swojego stanowiska odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia odwołania przyjął treść przepisu prawa z art. 152a § 3 O.p. oraz wyydruk UPD, natomiast przedmiotowe uzasadnienie organu podatkowego nie obejmuje swoim zakresem zdarzeń faktycznych. Organ odwoławczy w ogóle nie zastosował zasad współżycia społecznego, ani też względów siły wyższej, jaką jest blokowanie się w spornym okresie czasu systemu ePUAP, na co Strona nie miała i nadal nie ma wpływu.

4. art. 123 O.p., poprzez wykluczenie podatnika z udziału w postępowaniu podatkowym, prowadzonym w jej sprawie, tj. Strona nie miała możliwości wypowiedzenia się (wniesienia odwołania) co do wydanej decyzji przez organ podatkowy, a stoi w sprzeczności z obowiązującymi przepisami prawa, przyznającymi obywatelowi polskiemu już w ustawie zasadniczej – prawo do obrony oraz zapewnienie dwuinstancyjnego trybu postępowania. W niniejszej sprawie podatnik został bezwzględnie pozbawiony powyższych praw w wyniku wydania skarżonego postanowienia.

5. Art. 124 O.p., poprzez bezpodstawne sugerowanie, że nie zachodzą łącznie przesłanki do przywrócenia terminu na wniesienie odwołania. Organ odwoławczy nie wyjaśnił zasadności swojego postępowania. organ podatkowy nie zbadał czy faktycznie zaszła okoliczność, która wskazywałaby na brak spełnienia się jednej z przesłanek, wymaganych do spełnienia łącznie przez ustawodawcę, aby przywrócono Stronie termin do wniesienia odwołania. Natomiast wydał skarżone postanowienie z góry powziętym założeniem, tj. odmową przywrócenia terminu i zablokowaniem skarżącemu możliwości odwołania się w jego sprawie.

6. Art.162 § 1, § 2, § 3 i § 4 O.p., poprzez jego błędną wykładnię i w następstwie błędnej wykładni jego niewłaściwe zastosowanie, ponieważ organ odwoławczy wydając skarżone postanowienie w ogóle nie uwzględnił stanu faktycznego przedstawionego przez skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu, tj. stanu faktycznego wskazujące go, że uchybienie terminowi na wniesienie odwołania nastąpił o bez jego winy. Tym samym organ odwoławczy uniemożliwił podatnikowi łączne spełnienie się przesłanek wskazanych w art. 162 O.p.

7 art. 152a § 3 O.p., poprzez jego błędną wykładnię i w następstwie błędnej wykładni jego niewłaściwe zastosowanie, ponieważ organ odwoławczy stwierdził w skarżonym postanowieniu, ze termin na wniesienie odwołania upłynął z dniem 27 stycznia 2020 r., twierdząc, że UPD przedmiotowej decyzji zostało wygenerowane w dniu 30 grudnia 2019 r., wówczas gdy na skrzynce odbiorczej pełnomocnika podatnika w dniu 30 grudnia 2019 r. faktycznie nie istniała decyzja organu podatkowego. Pełnomocnik podnosił we wniosku o przywrócenie terminu, ze w dniu 30 grudnia 2020 r. ostatni raz sprawdzono elektroniczną skrzynkę ePUAP o godz. 18.00 i nie znajdowała się tam przedmiotowa decyzja. Strona nie ma wpływu na działanie czynników zewnętrznych (występujących nie z winy Strony), które nie pozwalają na odbiór korespondencji, jakim jest m.in. często wadliwe działanie systemu ePUAP, zresztą które to wadliwości pełnomocnik zgłasza na bieżąco obsłudze ePUAP, niestety i obsługa ta nie ma wpływu na to, aby system ePUAP zawsze działa sprawnie i bez zastrzeżeń, ponieważ tak naprawdę żadna istota ludzka nie ma do końca wpływu na prawidłowe funkcjonowanie nowoczesnych technologii. Natomiast organ odwoławczy uważa inaczej, co stoi w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego, zasadami logiki i ogólnie przyjętymi normami zachowawczymi.

Tym samym wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi, jej autor, rozwinął powyższe zarzuty, w tym stanowisko zawarte we wniosku o przywrócenie terminu dotyczące stałej procedury odbioru pism w kancelarii przez niego prowadzonej, braku decyzji w dniu 30 grudnia 2019 r., niemożności jej odbioru w dniu 13 stycznia 2020 r.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej uchylenie. Podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli jest postanowienie organu odwoławczego w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania z uwagi na złożenie wniosku w tym przedmiocie po upływie terminu, o jakim mowa w art. 162 § 2 O.p.

Należy zatem przypomnieć, że zgodnie z treścią art. 162 § 1 O.p. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Natomiast w myśl § 2 tego przepisu podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Zgodnie natomiast z § 3 art. 162 O.p. Przywrócenie terminu do złożenia podania przewidzianego w § 2 jest niedopuszczalne. Tym samym dla przywrócenia terminu konieczne jest kumulatywne spełnienie czterech przesłanek, a mianowicie: (1) uchybienie terminowi; (2) złożenie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu w określonym terminie; (3) uprawdopodobnienie braku winy wnioskującego w uchybieniu terminowi oraz (4) dokonanie czynności, dla której termin jest przewidziany. Z powyższego wynika zatem, że organ rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu nie jest władny oceniać tego, czego sprawa dotyczy (zawiłość sprawy), czy też tego o ile dni uchybiono czynności, tak jak sugeruje pełnomocnik w skardze.

Odnosząc się zatem do przesłanek warunkujących rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu Sąd pragnie zauważyć, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że w świetle treści art. 162 § 1-3 O.p., dopiero uznanie, że wniesienie podania o przywrócenie terminu nastąpiło w przewidzianym w ustawie siedmiodniowym terminie, czyni aktualnymi prowadzenie dalszych rozważań i ustaleń co do uprawdopodobnienia braku winy, natomiast przyjęcie stanowiska przeciwnego, a więc, że termin ów nie został dochowany, czyni te rozważania bezprzedmiotowymi (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 maja 2020 r., sygn. akt II FSK 4/20). Jednocześnie wskazuje się, że z art. 162 § 2 O.p. wynika, że datą, od której należy liczyć termin do wniesienia prośby o przywrócenie terminu, jest dzień ustania przyczyny uchybienia terminu. Jeśli strona nie wiedziała o uchybieniu terminu, to termin do złożenia prośby o jego przywrócenie liczy się od dnia uzyskania przez nią wiadomości o tym, a rolą strony wnoszącej o przywrócenie terminu jest wówczas wskazanie daty, w jakiej dowiedziała się o okoliczności uchybienia terminu (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Go 782/18 w ślad za powołanym w nim orzecznictwem). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela powyższe poglądy i uznaje je za własne.

W niniejszej sprawie stan faktyczny jest bezsporny. A zatem wynika z niego, że:

1. Decyzją z dnia [...]r. organ podatkowy określił podatnikowi kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług we wskazanych na wstępie miesiącach 2014-2016 r. oraz kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym we wskazanych miesiącach 2014 – 2015 r.

2. Pełnomocnik podatnika wniósł w dniu 28 stycznia 2020 r. odwołanie datowane na dzień 27 stycznia 2020 r.

3. Organ podatkowy przekazując organowi odwoławczemu odwołanie, w swoim stanowisku z dnia [...]r., wskazał, że odwołanie nie zostało wniesione w terminie. Pismo to zostało także doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 10 lutego 2020 r.

4. Postanowieniem z dnia [...]r. organ odwoławczy stwierdził, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 223 § 2 pkt 1 O.p. Pełnomocnik odebrał je w dniu 1 czerwca 2020 r.

5. Przedmiotowy wniosek został złożony w dniu 5 czerwca 2020 r. We wniosku tym pełnomocnik wskazał, że o złożeniu odwołania po terminie dowiedział się z treści postanowienia organu odwoławczego z dnia [...]r. wskazując, że w dacie doręczenia mu tego postanowienia ustała przyczyna uchybienia.

Wydając zaskarżone postanowienie, w kontekście powyższego stanu faktycznego, organ odwoławczy wskazał, że o złożeniu odwołania z uchybieniem terminu pełnomocnik dowiedział się z pisma organu podatkowego z dnia [...]r. zawierającego stanowisko organu podatkowego co do wniesionego odwołania. Tym samym organ uznał, że wniosek ten złożono po upływie siedmiodniowego terminu na jego wniesienie.

Oceniając zatem prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia rację trzeba przyznać organowi odwoławczemu, a argumentacja podnoszona w skardze nie może podważyć wydanego rozstrzygnięcia. Należy bowiem zauważyć, że pełnomocnik skarżącego przyznał fakt otrzymania stanowiska organu podatkowego, który wydał decyzję określającą zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług podatnikowi, w którym to stanowisku na pierwszej stronie został wskazany fakt wniesienia odwołania po terminie. Okoliczność podnoszona przez pełnomocnika w skardze, że nie analizował on treści tego stanowiska, bowiem stanowisko organów podatkowych nigdy nie ulega zmianie, nie ma wpływu na ocenę daty powzięcia wiadomości o okoliczności związanej z uchybieniem terminu na wniesienie odwołania. Nie kwestionował on bowiem faktu otrzymania tego stanowiska. Brak przeprowadzenia analizy nie może być przy tym odczytywany na korzyść pełnomocnika, albowiem nie oznacza, że się z tym stanowiskiem nie zapoznał. Nawet gdyby przyjąć, że jedynie odebrał on ww. pismo, to samo jego otworzenie (i pobranie), konieczne do sprawdzenia co do zawartości, wskazywało na okoliczność powzięcia wiedzy o wniesieniu odwołania po terminie. Na pierwszej stronie wskazano bowiem na ten fakt.

Sąd pragnie także zauważyć, że z argumentacji pełnomocnika zawartej we wniosku wynika, iż odbierając decyzję w dniu 14 stycznia 2020 r. wiedział on, iż nastąpiło to po terminie wynikającym z awizacji. Wskazywał on na fakt odbierania decyzji w dniu 13 stycznia 2020 r. Odbierając zatem decyzję w dniu 14 stycznia 2020 r. wiedział on, że nastąpiło to po upływie 14 dni od daty pierwszej awizacji. Zatem wnosząc odwołanie w dniu 28 stycznia 2020 r. mógł się on już liczyć z tym, że następuje to z uchybieniem terminu wynikającego z art. 223 § 2 pkt 1 O.p.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi przyjdzie wskazać, że ustawodawca przewidział dwuinstancyjność postępowania regulując ją w art. 127 O.p. Wprowadzając przepisy art. 220 i następnych O.p. uregulował w sposób szczegółowy kwestię środka zaskarżenia decyzji w postaci odwołania. Jednakże skorzystanie z uprawnienia do jego wniesienia uzależnione jest nie tylko od woli strony, ale także od dochowania terminów określonych w przepisach prawa. Uchybienia po stronie pełnomocnika w powyższym zakresie nie mogą zatem obciążać organów. Przepis art. 220 § 1 i art. 223 O.p. regulują bowiem uprawnienia strony, a nie zaś obowiązki organów. Stąd też podnoszone zarzuty dotyczące "odebrania" podatnikowi prawa do obrony nie mogą odnieść zamierzonego skutku.

Mając powyższe na względzie Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) orzekł jak w sentencji.