Postanowienie WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 848/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2013-09-23 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: *Odmówiono przyznania prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 260,  art. 246  par. 2  pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Semiczek po rozpoznaniu w dniu 23 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "A" Sp. z o.o. z siedzibą w R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od gier za listopad 2011 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.


UZASADNIENIE

Skarżąca Spółka, prowadząca działalność w m.in. branży gier losowych i zakładów wzajemnych, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, że w ubiegłym roku poniosła stratę w wysokości 2.494.682,97 zł. W wyniku wprowadzenia nowych przepisów w przedmiocie podatku od gier na automatach o niskich wygranych, Spółka zapłaciła o 277,8% podatku więcej niż gdyby uiszczała go na zasadach obowiązujących przed nowelizacją przepisów. Podejmuje próby zrównoważenia kosztów zwiększonych należności podatkowych, obniżając koszty funkcjonowania firmy – z kwoty 42.548.449,58 zł w 2009 r. zredukowane zostały do wartości 29.590.804,36 zł w 2010 r.

Dalej strona wskazała, że powodem trudnej sytuacji jest również wstrzymanie wydania nowych zezwoleń na prowadzenie powyższej działalności, wygasanie i nieprzedłużanie już posiadanych zezwoleń. W 2010 r. nie wygasły i nie zostały przedłużone zezwolenia na prowadzenie działalności w [...] punktach gier. W bieżącym roku wygaśnie zezwolenie na kolejnych [...] punktów. O pogarszającej się kondycji Spółki świadczyć w jej ocenie powinien fakt, że w 2009 r. (wg danych na 31 grudnia 2009 r.) prowadziła działalność w [...] punktach gier, w 2010 r. już tylko w [...]. Na koniec maja 2011 r. liczba ta wynosiła [...].

Zgodnie z oświadczeniem o majątku i dochodach, wysokość kapitału zakładowego lub środków finansowych Spółki wynosi 2.366.820 zł, wartość środków trwałych – 4.167.575,15 zł, a wysokość straty za ostatni rok obrotowy (2012) – 2.494.682,97 zł. Stan konta na rachunku bankowym, prowadzonym przez Bank Spółdzielczy w B., na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił 5.913,17 zł.

Do wniosku załączono bilans oraz rachunek zysków i strat za 2012 r., z których wynika, że strona za ten rok uzyskała przychód netto w wysokości 16.451.170,26 zł, jej kapitał własny wynosi 7.444.397,81 zł, wartość należności krótkoterminowych – 1.259.608,71 zł, a zobowiązań krótkoterminowych – 2.294.143,82 zł. Załączono też wydruk z ww. rachunku bankowego z historią operacji w dniu 31 maja 2013 r.

Z dokumentów złożonych na wezwanie, skierowane na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) wynika, że Spółka do końca czerwca 2013 r. odnotowała przychód netto w kwocie 7.049.323,22 zł i poniosła stratę w wysokości 93.829,69 zł Przedłożone zostały wydruki historii trzech rachunków bankowych: dwóch prowadzonych w "B" i jednego w "C", z których tylko na ostatnim rachunku brak operacji bankowych. Pozostałe dwa rachunki są wykorzystywane do bieżącej działalności gospodarczej. Wynika z nich, że strona uzyskuje przychody m.in. z wynajmu lokali. Skarżąca nie przedłożyła natomiast historii rachunku bankowego wskazanego w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy. Nie wyjaśniła także przyczyn, z powodu których wezwanie w tym zakresie nie wykonała.

Postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2013 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

W sprzeciwie od powyższego postanowienia, pełnomocnik skarżącej Spółki wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienia od kosztów sądowych, zarzucił niewłaściwą ocenę zebranego w sprawie materiału, która w konsekwencji prowadzi do odebrania skarżącej drogi sądowej. Pełnomocnik podkreślił, że sytuacja skarżącej jest trudna, co potwierdza zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Ponadto, posiadany przez spółkę majątek, składający się głównie z automatów do gier, nie może zostać spieniężony, gdyż owe urządzenia, w wyniku nowelizacji ustawy o grach hazardowych, mogą być eksploatowane jedynie do czasu wygaśnięcia udzielonej licencji. Po tym terminie, nowe licencje nie będą wydawane, zatem ewentualni nabywcy nie będą mogli ich eksploatować, stąd popyt na nie jest obecnie zerowy. Z kolei, sprzedaż majątku nieruchomego Spółki spowoduje, w ocenie pełnomocnika, nieodwracalne skutki, gdyż nawet w sytuacji uwzględnienia skargi, odzyskanie sprzedanego majątku trwałego, nie będzie już możliwe. Powołując się na postanowienie NSA z dnia 6 czerwca 2008 r. sygn. akt I GSK 1202/07 pełnomocnik wskazał, że przepisy o kosztach sądowych nie mogą w swych skutkach prowadzić do likwidacji majątku osób dochodzących swych praw przed sądem. Natomiast to, czy strona jest w stanie ponieść opłaty sądowe, powinna być oceniana indywidualnie dla każdego przypadku. Indywidualnie też powinny być oceniane przede wszystkim realne, a nie jedynie hipotetyczne, możliwości poniesienia przez stronę opłat sądowych (postanowienie NSA z dnia 30 czerwca 2010 r. sygn. akt I GZ 193/10).

Reasumując, pełnomocnik skarżącej stwierdził, biorąc pod uwagę ilość spraw zainicjowanych przez Spółkę w tut. Sądzie i analogicznych spraw na terenie całego kraju oraz łączną wysokość wpisów we wszystkich sprawach, że Spółka nie jest w stanie uiścić wpisu w niniejszej sprawie.

Jako znane z urzędu wskazać należy, że Spółka na dzień wydania niniejszego postanowienia zobligowana jest do uiszczenia wpisów od skarg w dwudziestu sześciu sprawach o sygn. I SA/Wr 833 - 858/13 w łącznej wysokości 15.552 zł.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.

W przedmiotowej sprawie skarżąca Spółka wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, a zatem wniosek podlega rozpoznaniu w oparciu o przesłanki wynikające z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.

Stosownie do brzmienia art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a, prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Wnioskodawca ma zatem obowiązek należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, na które powołuje się, wnosząc o przeniesienie ciężaru ponoszenia jego kosztów sądowych na Skarb Państwa.

Należy podkreślić, że przyznanie prawa pomocy stanowi odstępstwo od wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. zasady ponoszenia przez stronę należnych kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Tak więc, odstąpienie od tej zasady ma na celu zagwarantowanie prawa do sądu podmiotom, których obiektywnie nie stać na poniesienie kosztów postępowania. Jak wskazuje się w doktrynie oraz w orzecznictwie sądów administracyjnych, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Nie można, stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku podmiotów prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia. (por. Hanna Knysiak - Molczyk [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s.628).

W ocenie Sądu, przedmiotowy wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. Jak bowiem wynika z nadesłanych dokumentów, mimo odnotowywania przez Spółkę strat: w 2012 r. w wysokości (-) 2.494.682,97 zł, zaś do końca czerwca 2013 r. w wysokości (-) 93.829,69 zł oraz zmniejszenia ilości miejsc, w których prowadzi działalność w zakresie gier na automatach, nie można tracić z pola widzenia skali prowadzonej przez Spółkę działalności, która w dalszym ciągu jest znaczna, na co wskazują chociażby jej przychody netto: za 2012 r. - 16.451.170,26 zł; do końca czerwca 2013 r. - 7.049.323,22 zł. Wartym podkreślenia jest w tej materii, że w przypadku podmiotów prowadzących działalność gospodarczą miarodajną dla oceny ich zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu". Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów, tak by w końcowym rozliczeniu obciążenie podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle je wyeliminować. Do instrumentów takich należą choćby zwolnienia podatkowe, dokonywanie zakupów w odpowiednim okresie, obniżenie dochodu przez przesunięcie kosztów w czasie, amortyzacja majątku trwałego. Istotniejsze zatem jest to, że spółka uzyskuje przychody z działalności gospodarczej i że przychody te kształtują się na znacznym poziomie (por. postanowienie NSA z dnia 18 kwietnia 2012 r., sygn. akt II FZ 280/12).

Zatem nie ulega wątpliwości, że Spółka w prowadzonej działalności obraca kwotami, w porównaniu do których łączny wpis sądowy we wszystkich zawisłych przed tut. Sądem sprawach, stanowi wartość niewspółmiernie niską do osiąganych obrotów. Nie bez znaczenia jest również kapitał zakładowy Spółki, który wynosi 7.000.000 zł.

Ponadto z bilansu za 2012 r. wynika, że na dzień 31 grudnia 2012 r. środki pieniężne i inne aktywa pieniężne Spółki wynosiły na ten dzień 1.259.608, 71 zł, w tym w kasie i na rachunkach 1.145.748,71 zł, natomiast na dzień 30 czerwca 2013 r. wartości te wynosiły odpowiednio: 907.613,04 zł i 805.421,14 zł.

Trudno zatem przyjąć, zdaniem Sądu, że kwoty, jakie Spółka uzyskuje w wyniku prowadzonej działalności gospodarczej, nie pozwalają jej na pozyskanie środków na opłacenie kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Mając bowiem na uwadze skalę prowadzonej działalności, posiadane środki pieniężne oraz majątek, stwierdzić należy, że uiszczenie kosztów sądowych nie wpłynie w jakikolwiek sposób na jej kondycję finansową.

Za uwzględnieniem wniosku nie przemawiają również argumenty podniesione w sprzeciwie. Odnosząc się bowiem do twierdzenia Spółki, że posiadany przez nią majątek nie może zostać spieniężony, z uwagi na to, że stanowią go w przeważającej części automaty do gier o niskich wygranych, przy jednoczesnym uwzględnieniu, że sprzedaż majątku nieruchomego miałaby charakter nieodwracalny, podkreślić przede wszystkim należy, że skarżąca nie wskazała jaką konkretnie część jej majątku stanowią automaty do gier. Biorąc jednakże pod uwagę wykazaną znaczną wysokość obrotów Spółki należy przyjąć, że posiada ona bądź może pozyskać środki, chociażby z wynajmu nieruchomości, wystarczające na poniesienie wydatków związanych ze swoim udziałem w przedmiotowej sprawie.

W tak ustalonych okolicznościach stanu faktycznego sprawy, brak jest podstaw do przyznania stronie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Wobec tego, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 i art. 260 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.