Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 661/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-09-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6309 Inne o symbolu podstawowym 630
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska (spr.), Asesor WSA - Joanna Gierak, Protokolant - Tomasz Zawiślak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2006 r. sprawy ze skargi Spółdzielni [...] w W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie zabezpieczenia majątkowego na poczet należności celnych oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. Prezes Agencji Rynku Rolnego udzielił Spółdzielni [...] "[...]" pozwolenia nr [...] na wywóz do T., z wcześniejszym wyznaczeniem refundacji, [...] kg towaru o kodzie CN 0405 90 10 9000. W związku z pozwoleniem Spółdzielnia wniosła zabezpieczenie wykonania zobowiązań wynikających z udzielonego pozwolenia, w wysokości 186.775,27 PLN. Okres ważności pozwolenia upływał z dniem 30 czerwca 2005 r.

W dniu 25 listopada 2005 r. Spółdzielnia [...] "[...]" zwróciła do Agencji Rynku Rolnego przedmiotowe pozwolenie, z którego wynikało na podstawie adnotacji służb celnych, że ilość wywiezionego towaru wyniosła [...] kg, co stanowiło 66,67% ilości określonej w pozwoleniu.

Zgodnie z pozwoleniem Spółdzielnia zobowiązana była do dokonania wywozu [...] kg towaru w okresie ważności tego pozwolenia. Spółdzielnia nie wykonała w pełni tego zobowiązania. W związku z tym Prezes Agencji Rynku Rolnego, zgodnie z art. 35 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1291/2000 z dnia 9 czerwca 2000 r. ustanawiającego wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu pozwoleń na wywóz i przywóz oraz świadectw o wcześniejszym ustaleniu refundacji dla produktów rolnych (Dz.Urz. WE L 152 z 24.06.2000 r. ze zm.) w związku z art. 12 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 174/1999 z dnia 26 stycznia 1999 r. ustanawiającego specjalne zasady stosowania rozporządzenia Rady (EWG) nr 804/68, w odniesieniu do pozwoleń wywozowych i refundacji wywozowych do mleka i przetworów mlecznych (Dz.Urz. WE L 20 z 27.01.1999 r. ze zm.) ustalił kwotę zabezpieczenia podlegającego przepadkowi z tytułu niewykonania powyższego zobowiązania, w wysokości 58.522,92 PLN.

Ponadto mając na uwadze, że pozwolenie było ważne do dnia 30 czerwca 2005 r., powinno zostać zwrócone w terminie 2 miesięcy od daty wygaśnięcia jego ważności w myśl art. 35 ust. 4 lit. "b" rozporządzenia 1291/2000, a zostało zwrócone do ARR w dniu 25 listopada 2005 r., tj. w piątym miesiącu od upływu jego ważności - Prezes Agencji ustalił kwotę zabezpieczenia podlegającą przepadkowi z powodu przekroczenia terminu zwrotu pozwolenia, w wysokości 89.776,64 PLN. Łączną kwotę zabezpieczenia, która podlegała przepadkowi - z tytułu niewykonania zobowiązania co do ilości wywozu towaru (58.522,92 PLN) oraz z tytułu przekroczenia terminu zwrotu wykorzystanego pozwolenia (89.776,64 PLN) Prezes Agencji Rynku Rolnego ustalił w wysokości 148.299,56 PLN. Decyzją nr [...] z dnia [...].12.2005 r. Prezes ARR orzekł o przepadku na rzecz Skarbu Państwa tejże kwoty ze złożonego zabezpieczenia w wysokości 186.775,27 PLN dotyczącego udzielonego pozwolenia o nr [...] na wywóz towaru o kodzie 0405 90 10 9000.

Spółdzielnia wniosła odwołanie od tej decyzji. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego podzielając ustalenia organu pierwszej instancji.

Minister uznał, że rozporządzenie Komisji (WE) nr 1291/2000 określa wspólne dla wszystkich krajów członkowskich zasady stosowania systemu pozwoleń na wywóz i przywóz oraz świadectw o wcześniejszym ustaleniu refundacji dla produktów rolnych. Wśród tych zasad jest upoważnienie i zobowiązanie do dokonania wywozu towaru na podstawie pozwolenia w myśl art. 8 przy wcześniejszym wniesieniu zabezpieczenia stanowiącego gwarancję wykonania zobowiązania wynikającego z tegoż pozwolenia w myśl art. 15.

Zwolnienie zabezpieczenia może nastąpić po wykonaniu zobowiązań wynikających z pozwolenia . Przy czym art. 35 określając zasady i warunki zwolnienia przewiduje przepadek części lub całości zabezpieczenia zaistnieniu określonych w nim okoliczności. Jedną z nich jest niespełnienie obowiązku wywozu w ilości określonej w pozwoleniu, a drugą termin zwrócenia pozwolenia. Obie okoliczności zaistniały w przedmiotowej sprawie.

Zatem stosownie do art. 35 ust. 2, wobec stwierdzenia, że obowiązek wywozu nie został spełniony, należało orzec przepadek zabezpieczenia w kwocie różnicy między 95% ilością towarów wskazanych w pozwoleniu a ilością faktycznie wywiezioną. Przy czym z uwagi na fakt, iż pozwolenie dotyczyło produktów mlecznych, organ przyjął zgodnie z rozporządzeniem Komisji (WE) 174/1999 do ustalenia ilości towarów niewywiezionych 98% ilości wskazanej w pozwoleniu. Pozwoliło to na ustalenie, że kwota zabezpieczenia podlegająca przepadkowi z uwagi na wykorzystanie tegoż pozwolenia w 66,67% wyniosła 58.522,92 zł, a kwota podlegająca zwrotowi wyniosła 128.252,35 zł. Zwrot tej kwoty nastąpiły gdyby pozwolenie zostało dostarczone ARR w terminie 2 miesięcy od daty wygaśnięcia jego ważności w myśl art. 35 ust. 4 lit. "a".

Tak się nie stało. Spółdzielnia dostarczyła pozwolenie 5 miesiąca od dnia wygaśnięcia jego ważności przez co spowodowała, że na mocy art. 35 ust. 4 lit. "b" kwota zabezpieczenia pomniejszona o 30% uległa przepadkowi na rzecz Skarbu Państwa.

Minister uznał, że z treści art. 35 ust. 4 lit. "b" rozporządzenie Komisji (WE) 1291/2000 wprost wynika, że kwota, która podlega przepadkowi z uwagi na spóźniony termin zwrócenia pozwolenia zawierającego poświadczenia służb celnych dotyczy ilości towaru wywiezionego, objętego pozwoleniem, a nie jak interpretuje to strona, ilości niewywiezionej.

Zdaniem Ministra art. 35 określa w ust. 2 i ust. 4 sankcje w postaci przepadku zabezpieczenia (w części lub całości) w dwóch niezależnych od siebie przypadkach.

Powyższa decyzja została zaskarżona skargą Spółdzielni [...] "[...]" wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji w części co do kwoty 48.810,60 zł i zwrócenie jej na jej rzecz. Podniosła naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 35 ust. 4 pkt "b" RK 1291/00, a tym samym wadliwe jego zastosowanie, co spowodowało błędne określenie kwoty podlegającej przepadkowi.

Zarzuciła, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uzasadnił zaskarżoną decyzję ogólną analizą przepisów rozporządzenia Komisji Wspólnot Europejskich nr 1291/2000, które jej zdaniem nie odnoszą się wprost do sposobu wyliczenia kwoty podlegającej przepadkowi, o której mowa w art. 35 ust. 4 lit. "b" ww. rozporządzenia.

Skarżąca stwierdziła, że zgodnie z art. 35 ust. 4 lit. "b" przepadkowi podlega 70% kwoty zabezpieczenia podlegającej przepadkowi z powodu niepełnego wykonania zobowiązania, dotyczącego ilości wywozu towaru w okresie ważności pozwolenia, tj. 70% kwoty 58.522,92, a nie jak orzeczono w decyzji 70% kwoty 128.253,35 zł. Wobec powyższego skarżąca uważa, że orzeczony zaskarżoną decyzją przepadek zabezpieczenia za przekroczenie terminu zwrotu pozwolenia jest zawyżony o 48.810,60 zł.

Skarżąca przyznała fakt niepełnego wykorzystania pozwolenia, jak też fakt zwrotu pozwolenia w 5 miesiącu po upływie terminu jego ważności.

Niemniej jednak podniosła, że analiza przepisu art. 35 ust. 4 lit. "b" i wyraźny jego zapis, że "kwota która podlega przepadkowi jest pomniejszona o kolejne 30%" stanowi, że pomniejszenie powinno wyliczać się z kwoty podlegającej przepadkowi, a nie jak chcą organy z kwoty podlegającej zwolnieniu. Zwłaszcza, że kwota podlegająca potraceniu jest de facto karą za niewypełnienie obowiązków przez przedsiębiorcę, a "karę" należy stosować ściśle wg przepisów, a nie dowolnie interpretować.

W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny zgodnie ze swoimi ustawowymi kompetencjami bada, czy treść zaskarżonej decyzji jest zgodna z prawem i czy postępowanie prowadzące do jej wydania było niewadliwe i rzetelne.

Rozważając w tym zakresie zarzuty skargi, stwierdzić należy, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Ustalenia organu oraz interpretacja zastosowanych przepisów materialnych są prawidłowe.

Ma rację organ, że zastosowane w przedmiotowej sprawie przepisy rozporządzenia Komisji (WE) nr 1291/2000 określają dwa niezależne przypadki dotyczące przepadku na rzecz Skarbu Państwa kwoty zabezpieczenia złożonej w ramach gwarancji prawidłowego wykonania zobowiązań wynikających z udzielonego pozwolenia na wywóz towaru z refundacją.

Jeden przypadek określa sytuację niepełnego wykorzystania pozwolenia, tj. nie dokonania wywozu towaru w ilości określonej w pozwoleniu w terminie jego ważności. Jest to regulacja zawarta w art. 35 ust. 2 wymienionego rozporządzenia stosowanego dla produktów mlecznych w związku z art. 12 ust. 2 RK (WE) nr 174/1999 (obowiązek wywozu nie został spełniony bo wywieziono mniej niż 98% ilości określonej w pozwoleniu). Taki przypadek zaistniał w przedmiotowej sprawie. Jest on niesporny. Nie ma też sporu co do zastosowanych przepisów i co do kwoty podlegającej przypadkowi tj. 58.522,92 zł.

Drugi przypadek określa sytuację przekroczenia terminu zwrotu pozwolenia .

Jest to regulacja zawarta w art. 35 ust. 4 rozporządzenia. Regulacja ta dotyczy przepadku kwoty zabezpieczenia w odniesieniu do ilości towarów, dla których w ustawowym terminie (w przedmiotowej sprawie 2 miesięcy od daty wygaśnięcia ważności pozwolenia) nie złożono dowodu dotyczącego pozwolenia na wywóz wcześniej wyznaczającego refundację.

Ten dowód to zgodnie z treścią art. 35 ust 4 pkt "a" i art. 33 ust. 1 pkt "b" i art. 24 rozporządzenia - pozwolenie z dokonanymi na nim adnotacjami organów celnych poświadczającymi wywóz. Zgodnie z przywołanymi przepisami organy celne dokonują wpisu i poświadczenia w momencie dokonania zgłoszenia celnego dotyczącego wywozu. Organy celne nie poświadczają braku wywozu. To "a contrario" z treści wpisów dotyczących dokonanego wywozu wynika jaka ewentualnie część zobowiązania wynikającego z pozwolenia na wywóz nie została wykonana.

Opisany dowód powinien być zgodnie z treścią art. 35 ust. 4 pkt "a" złożony w określonym terminie (w przedmiotowej sprawie 2 miesięcy od daty wygaśnięcia ważności pozwolenia) przez wszystkich, którzy takie pozwolenie otrzymali, niezależnie od tego czy zobowiązanie wynikające z pozwolenia zostało w całości wykonane, czy też nie. Wymieniony punkt przepisu w żaden sposób nie stanowi, aby złożenie tego dowodu odnosiło się do strony pozwolenia, która tylko w części wykonała zobowiązanie wynikające z pozwolenia.

Natomiast przepis art. 35 ust. 4 lit. "b" odwołuje się bezpośrednio do dowodu opisanego w pkt "a" tegoż ustępu i do jego przedstawienia w późniejszym terminie, co skutkuje sankcją przepadku kwoty zabezpieczenia określaną w zależności od stopnia spóźnienia. Im większe uchybienie terminu zwrotu pozwolenia, tym wyższa kwota przepadku na rzecz Skarbu Państwa.

Skoro zatem art. 35 ust. 4 lit. "a" (tiret pierwszy w przedmiotowej sprawie) odnosi się do spełnienia zobowiązania dotyczącego ilości wywiezionego towaru (dowodu pozwolenia z poświadczeniem organu celnego o wywozie), to regulacja ust. 4 lit "b" tegoż przepisu wskazująca kwotę zabezpieczenia, która podlega przepadkowi również odnosi się do ilości towaru wywiezionego.

W żadnym wypadku z treści art. 35 ust. 4 lit. "b" nie można wyczytać, aby przewidziane tu sytuacje przepadku zabezpieczenia należało odnosić do kwoty zabezpieczenia, która ulega przepadkowi na podstawie ust. 2 tegoż artykułu (czyli z tytułu niepełnego wykonania zobowiązania).

Twierdzenie strony, iż w art. 35 ust. 4 lit. "b" użyto stwierdzenia: "kwota która podlega przepadkowi jest pomniejszana o kolejne 30%" nie jest prawdziwe. Nie ma tu mowy o "kolejnym" pomniejszeniu raz wyliczonej kwoty przepadku wg ust. 2 tegoż artykułu. Nie ma też odwołania się do tegoż ustępu 2 art. 35.

Nie ma też mowy o tym, ze należy tu wyliczać dwa elementy - dwie kwoty, które będą miały zastosowanie w sprawie, tj. wyliczyć, tak jak twierdzi strona, kwotę "przepadku" od orzeczonej już "kwoty przepadku" z tytułu niewykonania zobowiązania w całości a następnie odjąć ją od kwoty zabezpieczenia.

W przepisie użyto tylko określenia "kwotę, która podlega przepadkowi w odniesieniu do ilości towarów... pomniejsza się o:".

Zatem przyjmując interpretację strony co do tego, iż mowa tu o kwocie przepadku z ust. 2 art. 35 należałoby przyjąć, iż ta kwota (w niniejszej sprawie 58.522,92) jest pomniejszona o kolejne procentowe wielkości w zależności od terminu złożenia pozwolenia z potwierdzeniami organów celnych. Czyli, gdyby storna złożyła ten dowód w terminie to przepadek byłby orzeczony co do kwoty 58.522,92 zł. Jeżeli natomiast składałaby ten dowód później, to ta kwota byłaby mniejsza, bo "kwotę, która podlega przepadkowi pomniejsza się o:".

Taka interpretacja przepisu nie znajduje uzasadnienia w treści rozporządzenia Komisji (WE) nr 1291/2000.

Należy zwrócić uwagę na treść motywów 23 i 25 zawartych w przedmiocie rozporządzenia wskazujących na funkcję i cele zawartych tu uregulowań prawnych. Ustawodawca wyraźnie wskazał, że zwolnienie zabezpieczenia wniesionego przy wydaniu pozwolenia uzależnia się od przedstawienia właściwym organom, we właściwym czasie (w motywie 23 wskazuje ogólną zasadę 60 dni od przyjęcia deklaracji wywozowej) dowodu poświadczającego, że dane towary opuściły obszar celny zgodnie z pozwoleniem. W motywie 25 natomiast wskazuje się na potrzebę wprowadzenia mechanizmów zachęcających podmioty gospodarcze do zwracania organowi wydającemu pozwolenie bezzwłocznie po upływie terminu ich ważności.

Zatem słusznie organ uznał, ze prawidłowe rozumienie i zastosowanie art. 35 ust. 4 lit "b" wymaga analizy i uwzględnienia treści innych przepisów tegoż rozporządzenia. Mianowicie wymaga uwzględnienia istoty zobowiązań wynikających z pozwolenia wg art. 8, obowiązku dostarczenia dowodu wykonania zobowiązania wynikającego z pozwolenia wg art. 33 oraz terminu dostarczenia takiego dowodu z art. 35 ust. 4 lit. "a".

W tych warunkach twierdzenie skarżącej, że organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dokonał analizy przepisów rozporządzenia, które to przepisy nie odnoszą się do sposobu wyliczenia kwoty podlegającej przepadkowi z art. 35 ust. 4 lit. "b" nie znajdują potwierdzenia.

Niezasadny jest również zarzut dotyczący błędnej wykładni art. 35 ust. 4 lit. "b" co Sąd przedstawił wyżej.

Tym samym Sąd uznał, że ustalenia organu odwoławczego są prawidłowe zarówno w sferze faktycznej jak i prawnej.

W świetle powyższych rozważań Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, gdyż zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, że mogłyby one mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie.

Z tych względów na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - ustawy z 30 sierpnia 2000 r. Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - należało oddalić skargę jako niezasadną.