Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2155/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-02-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6063 Opłaty eksploatacyjne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia NSA Joanna Zabłocka Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Protokolant Patrycja Kozłowska po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej ze skargi kasacyjnej H. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 22 maja 2014 r. sygn. akt II SA/Ke 153/14 w sprawie ze skargi H. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie opłaty eksploatacyjnej za wydobywanie kopaliny bez wymaganej koncesji oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 22 maja 2014 r., sygn. akt II Sa/Ke 153/14 po rozpoznaniu sprawy ze skargi H. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 6 grudnia 2013 r. w przedmiocie opłaty eksploatacyjnej za wydobywanie kopaliny (piasku) bez wymaganej koncesji - oddalił skargę.

W sprawie poczyniono następujące ustalenia:

W dniu 6 maja 2011 r. komisja złożona z pracowników Starostwa Powiatowego we W. przeprowadziła oględziny działek oznaczonych w ewidencji gruntów nr [...] i nr [...], obręb R., gm. K. Podczas oględzin stwierdzono istnienie wyrobiska stokowego, o nieregularnym kształcie, powstałego w wyniku przecięcia podłużnego wału wydmowego o przebiegu wschód-zachód, usytuowanego w odległości ok. 500 m od udokumentowanego już w obrębie tego samego pasma wydmowego złoża "R.".

W oparciu o wyniki powyższych oględzin Starosta W. w dniu [...] maja 2011 r. wszczął postępowanie w przedmiocie ustalenia opłaty eksploatacyjnej za wydobywanie kopaliny (piasku) bez wymaganej koncesji.

Decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. Starosta W. ustalił H. W. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą "T.-P." H. W. z siedzibą w R. (dalej: strona, skarżący) opłatę eksploatacyjną w wysokości 626.429 zł za wydobywanie kopaliny (piasku) bez wymaganej koncesji na części działek oznaczonych w ewidencji gruntów nr 401 i 402, obręb R., gm. K.

Od decyzji tej strona wniosła odwołanie.

Organ odwoławczy – Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (w skrócie: SKO) postanowieniem z dnia [...] października 2011 r. zawiesił postępowanie w sprawie do chwili rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, tj. zakończenia toczącego się przed Sądem Rejonowym we W. postępowania o ukaranie H. W. za czyn z art. 119 ust. 2 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2005 r. Nr 228, poz. 1947, z późn. zm., dalej: p.g.g. z 1994 r.), sygn. akt II W 208/11.

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 r. SKO podjęło zawieszone postępowanie z uwagi na zakończenie postępowania sądowego prawomocnym wyrokiem stwierdzającym popełnienie opisanego wykroczenia.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. SKO uchyliło rozstrzygnięcie Starosty W. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, zauważając, że ustalenie opłaty eksploatacyjnej nie nastąpiło na podstawie opinii geologicznej a opinii geodezyjnej.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Starosta W. decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. ustalił stronie opłatę eksploatacyjną w wysokości 575.860 zł za wydobywanie kopaliny (piasku) bez wymaganej koncesji na części działek oznaczonych w ewidencji gruntów nr [...] i nr [...], obręb R., gm. K. Organ I instancji powołał w podstawie prawnej art. 15 ust. 1 pkt 2 i ust. 4, art. 85a ust. 1 i 2 pkt 1 lit. b, art. 86 i art. 87 p.g.g. z 1994 r. oraz § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2008 r. w sprawie stawek opłat eksploatacyjnych (Dz. U. Nr 215, poz. 1357).

Po rozpatrzeniu odwołania strony, decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy zauważył, że z uwagi na treść art. 222 ustawy z dnia 6 czerwca 2011r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z Nr 163, poz. 981 z późn. zm., dalej: p.g.g. z 2011 r.) w sprawie zastosować należało przepisy dotychczasowej ustawy Prawo geologiczne i górnicze z 1994 r. Ustalono, że H. W. nie posiada koncesji na wydobywanie piasku, nie jest również adresatem żadnej innej koncesji udzielanej przez właściwe organy administracji geologicznej obejmującej teren działek nr [...] i nr [...] w obrębie R. Dopiero po fakcie stwierdzenia nielegalnej eksploatacji kopalni, strona wystąpiła z wnioskiem o udzielenie koncesji na prowadzenie prac rozpoznawczych w celu udokumentowania złoża kopaliny pospolitej – kruszywa naturalnego na częściach działek nr [...] w R. oraz na działce nr [...] w K. Organ ustalił, że przedmiotowe wyrobisko powstało po wydzierżawieniu H. W. działki nr [...].

Jednocześnie SKO stwierdziło, że prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego we W. z dnia [...] lutego 2012 r., sygn. akt II W 208/11, utrzymanym w mocy przez Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z dnia 2 sierpnia 2012 r., sygn. akt IX Ka 839/12, H. W. został uznany za winnego tego, że w okresie od grudnia 2010r. do dnia 21 maja 2011 r. w miejscowości Rzewuszyce wydobywał piasek bez wymaganej koncesji, tj. popełnienia wykroczenia z art. 119 pkt 2 w zw. z art. 127 p.g.g. z 1994 r. Sąd karny stwierdził, że wydobycie piasku było dokonane w ramach prowadzonej działalności gospodarczej ukierunkowanej na zarobek, a wydobyty piach (w celu podwyższenia terenu w piaskowni Pilczyca II oraz pod budowę drogi dojazdowej) poprawiał warunki tej działalności. Istniała więc konieczność uzyskania koncesji na wydobycie kopaliny.

Kolegium wyjaśniło, że w rozpoznawanej sprawie, ilość wydobytej kopaliny ustalono, na podstawie obmiaru wykonanego przez mierniczego górniczego K. Sz., według którego wydobyte zostało 9085 m³ kopaliny, co daje 15.353,65 MG (t). Biegły geolog górniczy W. K. potwierdził poprawność obliczonej przez K. Sz. objętości kopaliny usuniętej z działek nr [...]. Ponadto ustalił, że eksploatacja objęła piaski pochodzenia eolicznego (czwartorzędowe) występujące w pasie wydmowym rozciągającym się w kierunku północno-zachodnim i południowo-wschodnim. Dokonując obliczeń biegły uwzględnił dokumentację geologiczną złoża "R." (obejmującą kopalinę występującą w sąsiedztwie miejsca niekoncesjowanej działalności wydobywczej), dokumentację fotograficzną oraz opracowanie mapy sytuacyjno-wysokościowej z obmiaru nielegalnej eksploatacji oraz obliczenie objętości mas ziemnych wg stanu na dzień 13 maja 2011 r. Wyjaśnił, że złoże "R." zostało udokumentowane po obu stronach niekoncesjonowanego wyrobiska, a więc istnieją podstawy do skorzystania z informacji dotyczących tego złoża. Według powyższej dokumentacji miąższość (grubość) nadkładu wynosi średnio 20 cm, co oznacza, że przy powierzchni wyrobiska 3.667 m, kubatura nadkładu wynosi 733,4 m. W związku z tym kubatura mas usuniętych w wyniku eksploatacji bez nadkładu wynosi: 9085 m³ (cała kubatura) – 733,4 m³ (kubatura nadkładu nad kopaliną) = 8.351,6 m³. Kolegium, za biegłym przyjęło, że jakość kopaliny była dobra i nie było podstaw do wydzielenia z obrębu kopaliny przerostów nieużytecznych, co oznaczało, że wydobyta kopalina została w całości wykorzystana przez przedsiębiorcę. Ilość wydobytej kopaliny określono: 8531 m³ x 1,69 MG/m³ (gęstość) = 14.114,204 t piasku. Opłatę zaś wyliczono wg stawki 0,51 zł za tonę wydobytej kopaliny, wynikającej z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 listopada 2010 r. w sprawie stawek opłat eksploatacyjnych, pomnożonej przez osiemdziesięciokrotną stawkę opłaty określoną w rozporządzeniu, tj.: 14.114,204 x 0,51 zł/t x 80 = 575,859,52 zł, po zaokrągleniu 575,860 zł.

Nie podzielając argumentacji SKO, H. W. wystąpił ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Skarżący wnosił o uchylenie decyzji organów obu instancji.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie przez WSA w dniu 22 maja 2014 r. skarżący wyjaśnił, że wybudował drogę po to, aby móc przewozić z zalewanej kopalni P. II wydobyty piasek na teren wyrobiska na działkach nr [...]. Działanie to miało na celu zapobieżenie poniesieniu strat w ilości wydobytego piasku i zdobycie środków na bieżące inwestycje i spłatę rat leasingowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podzielił zarzutów H. W. i na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę. Sąd nie dopatrzył się w kwestionowanej decyzji naruszeń prawa powodujących jej uchylenie lub stwierdzenie nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.).

Sąd I instancji podzielił stanowisko SKO, że należało zastosować przepisy p.g.g. z 1994 r. stosownie do treści art. 222 p.g.g. z 2011 r.

Zauważył, że zgodnie z art. 15 ust. 4 p.g.g. z 1994 r. zabrania się wydobywania kopalin wykonywanego inaczej niż jako koncesjonowana działalność gospodarcza w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2013 r., poz. 672 ze zm., dalej: u.s.d.g.). W razie wydobywania kopaliny bez wymaganej koncesji lub z rażącym naruszeniem jej warunków, właściwe organy ustalają, w drodze decyzji, prowadzącemu taką działalność, opłatę eksploatacyjną w wysokości osiemdziesięciokrotnej stawki opłaty eksploatacyjnej dla danego rodzaju kopaliny, pomnożonej przez ilość wydobytej w ten sposób kopaliny, stosując stawki obowiązujące w dniu wszczęcia postępowania (art. 85a ust. 1p.g.g. z 1994 r.). Organem właściwym w sprawie ustalania opłat jest w przypadku wydobywania bez wymaganej koncesji pozostałych kopalin, aniżeli kopaliny podstawowe - właściwy starosta (art. 85a ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 2a p.g.g. z 1994r.). Z brzmienia zaś art. 5 ust. 1, 2, 2a i 3 p.g.g. z 1994 r. wynika, że piasek należy zaliczyć do kopaliny podstawowej.

Sąd przyjął za bezsporne, że skarżący nie posiadał koncesji na wydobywanie kopaliny (piasku) obejmującej teren działek 401 i nr 402 w obrębie R. (kopalnia R. I), jak i tę okoliczność, że na ww. działkach skarżący dokonywał również wydobycia kopaliny.

Spór zaś sprowadzał się do oceny charakteru podjętych przez przedsiębiorcę działań. Zdaniem skarżącego prowadził on roboty ziemne mające na celu organizację na ww. działkach placu przeładunkowego dla piasku pochodzącego z kopalni P. II i budowę drogi dojazdowej do placu przeładunkowego, podczas gdy organy administracji stanęły na stanowisku, że roboty te noszą znamiona niedozwolonego (bez wymaganej koncesji) wydobywania kopaliny w postaci piasku. Sąd natomiast za prawidłowe uznał ustalenia organów administracji obu instancji, że skarżący dopuścił się nielegalnego wydobycia kopaliny. Z kompletnego materiału dowodowego wynikało, że na działkach nr [..] znajduje się wyrobisko stokowe, o nieregularnym kształcie, powstałe w wyniku przecięcia podłużnego wału wydmowego o przebiegu wschód-zachód.

Sąd dokonał analizy oświadczeń składanych przez skarżącego w trakcie kontrolowanego postępowania, w omówionej sprawie karnej oraz w skardze do WSA, jak i na rozprawie przed tym Sądem i ocenił jako prawidłowe stanowisko SKO, że wydobyty piasek został przeznaczony na podwyższenie terenu kopalni "P. II", aby poprawić warunki wydobycia kopaliny oraz pod budowę drogi dojazdowej, która miała służyć transportowi piasku przeznaczonego do sprzedaży oraz służyć uruchomionej kolejnej kopalni ("R."). Wydobycie było dokonane w ramach prowadzonej działalności gospodarczej ukierunkowanej na zarobek, a wydobyty piach poprawiał warunki tej działalności. Z tego też powodu istniała konieczność uzyskania koncesji na wydobycie kopaliny. Sąd odwołując się do art. 2 (definiującego działalność gospodarczą) i art. 46 ust. 1 pkt 1 u.s.d.g. (uzyskania koncesji wymaga wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie poszukiwania lub rozpoznawania złóż kopalin, wydobywania kopalin ze złóż, bezzbiornikowego magazynowania substancji oraz składowania odpadów w górotworze, w tym w podziemnych wyrobiskach górniczych) uznał, że zabronione jest wydobywanie kopalin ze złóż w sposób zarobkowy, zorganizowany i ciągły, tj. w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, bez uzyskania koncesji na tego rodzaju działalność. Wydobycie zaś ponad 9.000 m³ piasku i jego wykorzystanie do podwyższenia terenu innej kopalni, czy też pod budowę drogi dojazdowej do projektowanej kopalni "R. I" i "R.", stanowiły niewątpliwie działania podjęte w ramach prowadzonej działalności gospodarczej ukierunkowanej na zarobek. Działania te zostały podjęte w celu poprawy warunków wydobycia kopaliny oraz miały umożliwić transport piasku, który był przeznaczony do sprzedaży, a w skardze też wyjaśniano, że podjęte przez stronę działania były niezbędne do wywiązania się z umów z kontrahentami odnośnie dostaw piasku. Sąd odrzucił twierdzenia skarżącego, że jego działania nie były ukierunkowane na zarobek.

Sąd podzielił stanowisko organów, że należało zastosować art. 85a ust. 1 p.g.g. z 1994 r. i ustalić skarżącemu podwyższoną opłatę eksploatacyjną w wysokości osiemdziesięciokrotnej stawki opłaty eksploatacyjnej, pomnożonej przez ilość wydobytej kopaliny, tj. 14.114,204 t piasku, według stawki 0,51 zł/t, stosownie do L.p. 28 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 listopada 2010 r. w sprawie stawek opłat eksploatacyjnych (Dz.U. nr 232, poz. 1523).

Sąd nie podzielił zarzutu niewłaściwego wyliczenia opłaty eksploatacyjnej wskutek przyjęcia do obliczeń ciężaru objętościowego piasku z innego złoża, tj. "R. 1". Przyjął, że organ prawidłowo oparł się na opinii biegłego geologa i dokumentacji geologicznej złoża "R. 1"przyjętej zawiadomieniem Marszałka Województwa Ś. z dnia 23 lutego 2011 r. Sąd także zauważył, że sprawa była już dwukrotnie rozpatrywana przez organy obu instancji i skarżący nie zakwestionował skutecznie opinii biegłego geologa górniczego ani nie podjął żadnych działań w tym kierunku.

W tej sytuacji Sąd uznał, że organy administracji nie naruszyły przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania administracyjnego, albowiem podjęły wszelkie możliwe i niezbędne zarazem czynności celem pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w oparciu o zebrany w sposób wyczerpujący materiał dowodowy.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożył H. W., zaskarżając w całości orzeczenie i wnosił o uchylenie tego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

Orzeczeniu powyższemu zarzucił naruszenie:

-przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. –Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm., dalej: p.u.s.a.) przez zaaprobowanie dokonanych przez organy obu instancji błędnych ustaleń faktycznych, polegających na przyjęciu, że skarżący prowadził działalność gospodarczą polegającą na wydobywaniu kopaliny bez wymaganej koncesji, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 p.g.g. z 1994 r. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że skarżący prowadził działalność gospodarczą polegającą na wydobywaniu kopaliny (piasku) bez wymaganej koncesji i art. 85a ust. 1 p.g.g. z 1994 r. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wymierzenie skarżącemu opłaty eksploatacyjnej w wysokości osiemdziesięciokrotności stawki opłaty eksploatacyjnej dla danego rodzaju kopaliny,

-naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. poprzez zaaprobowanie niedokonania ustaleń przez organy orzekające w sprawie i niewyjaśnieniu w sposób pewny, od jakiej daty skarżący miał dokonywać wydobycia kopaliny bez wymaganej koncesji, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 87 ust. 1 p.g.g. z 1994 r. w zw. z art. 21 § 1 w zw. z art. 68 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1998 r .- Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm., dalej: O.p.) poprzez doręczenie decyzji wymiarowej pomimo przedawnienia się prawa jej wydania;

- naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, podczas gdy decyzje organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm., dalej: k.p.a.) polegającym na zaakceptowaniu dowolnej i wybiórczej oceny dowodów dokonanej przez organy administracji, w szczególności dotyczącej opinii biegłego geologa górniczego, który zaniechał dokonania własnych ustaleń będących podstawą wydania opinii, co w konsekwencji spowodowało naruszenie prawa materialnego, tj. art. 85a ust. 1 p.g.g. z 1994 r. poprzez błędne naliczenie opłaty eksploatacyjnej;

-naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. przez oddalenie skargi, mimo naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego i procesowego mających istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Przechodząc do rozpatrzenia zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, należy uznać za niezasadne powołanie się przez kasatora na uchybienie art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. Według tych przepisów sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (art. 1 § 1), a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Przyjmuje się w orzecznictwie, że uregulowanie art. 1 p.u.s.a. ma charakter ustrojowy, który sąd mógłby naruszyć odmawiając rozpoznania skargi, mimo prawidłowości jej wniesienia, albo rozpoznając prawidłowo wniesioną skargę zastosował przy jej kontroli inne kryterium niż kryterium zgodności z prawem. Okoliczność, iż strona nie zgadza się ze stanowiskiem sądu pierwszej instancji nie uzasadnia zarzutu naruszenia powyższego przepisu (por. wyrok NSA z dnia 4 marca 2015 r., sygn. akt II GSK 109/14, Lex nr 1751054). Z taką właśnie argumentacją skarżącego, że Sąd I instancji zaaprobował wadliwe stanowisko organów, ma się do czynienia w niniejszej sprawie.

Błędne stanowisko Sądu I instancji zaś ma wynikać z aprobaty nieprawidłowych ustaleń organów, że skarżący prowadził działalność gospodarczą polegającą na wydobywaniu kopaliny bez wymaganej koncesji, a w konsekwencji był zobowiązany do uiszczenia opłaty eksploatacyjnej w wysokości osiemdziesięciokrotnej stawki opłaty eksploatacyjnej dla danego rodzaju kopaliny, pomnożonej przez ilość wydobytej w ten sposób kopaliny, stosując stawki obowiązujące w dniu wszczęcia postępowania.

Z argumentacją skarżącego kasacyjnie nie można się zgodzić. Przede wszystkim należy zauważyć, że chociaż w podstawie skargi kasacyjnej strona wymieniała m.in. art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., to w zarzutach podnosiła jedynie uchybienie przepisom postępowania.

Przepis art. 15 ust. 1 pkt 2 p.g.g. z 1994 r. stanowi, że koncesji wymaga działalność gospodarcza w zakresie wydobywania kopalin ze złóż. Wydobywanie kopalin wykonywane inaczej niż jako koncesjonowana działalność gospodarcza w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej jest zabronione (art. 15 ust. 4 p.g.g. z 1994 r.). W myśl art. 2 u.s.d.g. działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Przepis art. art. 46 ust. 1 pkt 1 u.s.d.g. potwierdza, że uzyskania koncesji wymaga wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie: poszukiwania, rozpoznawania złóż węglowodorów oraz kopalin stałych objętych własnością górniczą, poszukiwania lub rozpoznawania kompleksu podziemnego składowania dwutlenku węgla, wydobywania kopalin ze złóż, podziemnego bezzbiornikowego magazynowania substancji, podziemnego składowania odpadów oraz podziemnego składowania dwutlenku węgla.

Zatem z uregulowań powyższych jednoznacznie wynika, że wydobywanie kopalin może następować jedynie w formie działalności gospodarczej, na którą wymagane jest uzyskanie koncesji.

W kontrolowanej sprawie nie było sporne, że Henryk Wójcik prowadził działalność gospodarczą pod nazwą "T.-P." H. W. z siedzibą w R. i wydobywał kopalinę (piasek) na części działek oznaczonych w ewidencji gruntów nr [....], obręb R., gm. K. Na wydobywanie kopaliny na tym obszarze nie posiadał koncesji, którą uzyskał dopiero po wszczęciu postępowania w kontrolowanej sprawie.

Skarżący nie zgadzał się ze stanowiskiem organów, potwierdzonym przez Sąd I instancji, że wydobycie piasku na działkach nr [...] w celu przygotowania placu technologicznego dla piasku kopalni P. II (regularnie zalewanej w przypadku obfitszych opadów deszczu) oraz wykorzystanie wydobytego z tych działek piasku na budowę drogi dojazdowej do tych działek oraz na podwyższenie terenu w piaskowni P. II mieściło się w pojęciu wydobywania kopaliny ze złoża wymagającej koncesji.

Z zarzutami skarżącego nie sposób się zgodzić. Niezależnie od tego, że skarżący zmieniał swoje wyjaśnienia co do przeznaczenia piasku wydobytego na części działek nr [...] (w oświadczeniu z dnia [...] maja 2011 r. stwierdził, że piasek został legalnie sprzedany kopalni P. II, co miało być potwierdzone fakturami, k. -32 akt adm., by w sprostowaniu tego wyjaśnienia z dnia [...] maja 2011r. mówić jedynie o przeznaczeniu piasku na budowę drogi dojazdowej i budowę pryzmy piachu okalającej piach z kopalni P. II na placu technologicznym, k. -42-43 akt adm., by w trakcie postępowania karnego II W 208/11 podnosić zaś, że piasek został użyty także do podwyższenia terenu w piaskowni P. II, k. – 151 v, 161 v akt adm., by już po prawomocnym zakończeniu postępowania karnego z kolei mówić, że piasek został przeznaczony do rekultywacji nieczynnej kopalni P., a nie polepszenia warunków pracy w kopalni P. II, skarga do WSA, k. -4 akt II SA/Ke 153/14), wydobywał kopalinę i to w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, i wykorzystując ją w ramach prowadzonej działalności, nie posiadając przy tym koncesji na jej wydobywanie. Przyjęcie przez organy i następnie Sąd I instancji czynności skarżącego jako mieszczących się w hipotezie art. 15 ust. 1 pkt 2 p.g.g. z 1994 r., a tym samym zabronionych w sytuacji braku koncesji (art. 15 ust. 4 p.g.g. z 1994 r.) – było prawidłowe. Okoliczność, że piasek był wydobywany dla celów własnej działalności gospodarczej nie wyłączała odpowiedzialności administracyjnego skarżącego, gdyż przepisy ustawy – Prawo geologiczne i górnicze nie wprowadzają rozróżnienia odpowiedzialności w zależności od celu przeznaczenia wydobytej kopaliny (por. wyroki NSA z dnia 7 lutego 2008 r., sygn. akt II GSK 372/07, Lex nr 471051, z dnia 15 kwietnia 2011 r., sygn. akt II GSK 487/10, Lex nr 842916). Zresztą sam skarżący przyznał, że przeznaczył piasek na cele poprawiające warunki jego działalności i mieszczące się w jego działalności czyli przynoszące mu korzyść (por. wyrok NSA z dnia 17 lutego 2010 r., sygn. akt II GSK 379/09, Lex nr 596785).

Konsekwencją poczynionych ustaleń było zastosowanie art. 85a ust. 1 p.g.g. z 1994 r., który stanowi, że w razie wydobywania kopaliny bez wymaganej koncesji lub z rażącym naruszeniem jej warunków, właściwe organy ustalają, w drodze decyzji, prowadzącemu taką działalność, opłatę eksploatacyjną w wysokości osiemdziesięciokrotnej stawki opłaty eksploatacyjnej dla danego rodzaju kopaliny, pomnożonej przez ilość wydobytej w ten sposób kopaliny, stosując stawki obowiązujące w dniu wszczęcia postępowania.

Wobec powyższego nieusprawiedliwiony okazał się zarzut sformułowany w akapicie pierwszym petitum skargi kasacyjnej.

Nie można także podzielić zarzutu, że organy nie ustaliły daty, od której skarżący prowadził wydobycie, a Sąd I instancji ten brak stanu faktycznego zaakceptował. Sąd referując stan sprawy wskazał, że organy przyjęły, że wyrobisko na działach nr [...] powstało po wydzierżawieniu skarżącemu działki nr [...]. Sąd to stanowisko zaaprobował i uczynił słusznie. Z umowy dzierżawy zawartej w dniu [...] lutego 2011 r. z właścicielami działki nr [...] – M. i E. K. wynikało, że przedmiotem dzierżawy jest działka nr [...] z przeznaczeniem pod teren górniczy i prawem wydobywania piasku (k. – 15 akt adm.). Skarżący tej okoliczności nie kwestionował, przyznając podczas kontroli w dniu [... maja 2011 r. jak i później, że dokonywał wydobycia kopaliny i że korzystał do chwili kontroli z działek nr [...] w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Sam skarżący nie kwestionuje, że decyzja wymiarowa wydana na podstawie art. 85a ust. 1 p.g.g. w związku z art. 87 § 1 p.g.g. i art. 68 § 1 O.p. powinna zostać doręczona przed upływem 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy, aby nie doszło do przedawnienia zobowiązania. Całe postępowanie administracyjne zostało zakończone w tym okresie, gdyż decyzja SKO pochodzi z dnia [...] grudnia 2013 r.

Wobec tego zarzut ujęty w akapicie drugim petitum skargi kasacyjnej należało uznać za chybiony.

Sąd kasacyjny nie znalazł podstaw, aby uwzględnić zarzut sformułowany w akapicie trzecim petitum skargi kasacyjnej, podnoszący nieusprawiedliwioną okolicznościami sprawy akceptację przez Sąd dowolnej i wybiórczej oceny dowodów, dokonanej przez organy, co stanowiło naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Przepis art. 7 k.p.a. stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Doprecyzowaniem tej zasady są przepisy dotyczące postępowania dowodowego. Przepis art. 77 § 1 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Z kolei przepis art. 80 k.p.a. mówi, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Skarżący, oprócz kwestionowania ustaleń, w tym oceny dowodów, nie wyjaśnił na czym ten błąd organów i WSA polegał. Nie podał też dowodów, które nie zostały uwzględnione przez organ w trakcie ich oceny, a potem przez Sąd kontrolujący decyzje.

Natomiast w odniesieniu do dowodu z opinii biegłego, skarżący nie podniósł naruszenia art. 84 § 1 k.p.a. mówiącego, jeżeli w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. Przede wszystkim należy zauważyć, że zbieraniem i oceną materiału dowodowego zajmuje się organ prowadzący postępowanie. Dowód z opinii biegłego jest jednym z dowodów, który, jak każdy inny dowód w sprawie, podlega ocenie przez organ administracji z uwzględnieniem całokształtu materiału zgromadzonego w sprawie (art. 77 § 1, art. 80 k.p.a.). Zatem oczekiwanie skarżącego, że biegły powinien był przeprowadzić postępowanie dowodowe w zakresie zleconej ekspertyzy jest nieuprawnione. Strona, mając do czynienia z opiniami dwojga biegłych – z zakresu geodezji oraz z zakresu geologii górniczej nie podniosła konkretnych zarzutów, które podważałyby ich treść i nakazywały dopuszczenie dowodu z jeszcze jednej opinii biegłego. Organy oraz Sąd I instancji kontrolujący decyzje wyczerpująco uzasadniły, dlaczego opinie te są prawidłowe, kompletne i pozostają w logicznym związku z zebranym materiałem dowodowym.

Nieuzasadniony jest także zarzut ujęty w akapicie czwartym petitum skargi kasacyjnej, tj. naruszenia art. 145 § 1 lit. a) i c) oraz art. 151 p.p.s.a. Powołane przepisy są przepisami wynikowymi, regulują sposób rozstrzygnięcia i bez stwierdzenia naruszenia innych przepisów, w stopniu mającym wpływ na wynik postępowania (por. wyrok NSA z dnia 11 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 2383/14, Lex nr 1666121). W zarzucie tym powołano tylko te przepisy, i w uzasadnieniu także nie powiązano naruszenia tych przepisów z innymi przepisami.

Mając powyższe na uwadze, skoro skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, na mocy art. 184 p.p.s.a. należało ją oddalić.