Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 250/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-06-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6131 Opłaty za korzystanie ze środowiska
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 13, 17
journal: Dz.U. 2005 nr 25 poz 202
law: Ustawa z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (spr.), Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi G. W. i L. H. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania z tytułu opłaty za brak sieci za 2006r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska po rozpatrzeniu wniosku L. H. i G. W., prowadzących działalność gospodarczą pod firmą [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił w całości decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2011 r. określającą wysokość zobowiązania L. H. i G. W. prowadzących działalność gospodarczą pod firmą [...] z tytułu opłaty za brak sieci za 2006 r. na [...] zł i w tym zakresie orzekł, że wysokość zobowiązania L. H. i G. W. prowadzących działalność gospodarczą pod firmą [...] z tytułu opłaty za brak sieci za 2006 r. wynosi [...] zł.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne.

Decyzją z dnia [...] marca 2011 r., Główny Inspektor Ochrony Środowiska określił wysokość zobowiązania L. H. i G. W., prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą [...], z tytułu opłaty za brak sieci za 2006 r. na [...] zł.

Rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy organ drugiej instancji wskazał, że skarżący nie złożyli w 2006 r. Głównemu Inspektorowi Ochrony Środowiska zawiadomienia o podjęciu działalności w zakresie wewnątrzwspólnotowego nabycia pojazdów, zgodnie z art. 13 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. Nr 25, poz. 202, z późn. zm.). Mimo tego w dniu 13 kwietnia 2007 r. przesłali do GIOŚ roczne sprawozdanie o wysokości należnej opłaty za brak sieci zbierania pojazdów za rok 2006. W powyższym sprawozdaniu poinformowali, że w 2006 r. wprowadzili na terytorium kraju [...] szt. pojazdów, nie zapewnili sieci przez 365 dni oraz naliczyli opłatę za brak sieci w wysokości [...] zł, a także podali kwotę wpłaconej opłaty w wysokości [...] zł. Z kwartalnej informacji Zarządu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej o podmiotach wpłacających opłaty za wprowadzenie pojazdów na terytorium kraju oraz za brak sieci zbierania pojazdów wycofanych z eksploatacji wynika, iż L. H. i G. W. nie wnieśli wykazanej przez siebie opłaty za brak sieci za 2006 r.

Wobec powyższego Główny Inspektor Ochrony Środowiska zawiadomił L. H. i G. W. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie określenia wysokości ich zobowiązania z tytułu opłaty za brak sieci za 2006 r., w związku z nie zapewnieniem sieci zbierania pojazdów wycofanych z eksploatacji i nie dokonaniem wpłaty opłaty za brak sieci za 2006 r. W powyższym zawiadomieniu GIOŚ wezwał Strony do złożenia wyjaśnień w sprawie poprzez przedstawienie dokumentów potwierdzających datę podjęcia działalności w zakresie wewnątrzwspólnotowego nabycia pojazdów (tj. datę wprowadzenia pierwszego w 2006 r. pojazdu na terytorium kraju) oraz dokumentów potwierdzających zawarcie umów o zapewnieniu sieci zbierania pojazdów, czy też rozwiązanie lub wygaśnięcie takich umów.

Pismami z dnia 23 listopada 2009 r. oraz z dnia 27 listopada 2009 r. L. H. i G. W. poinformowali GIOŚ, że w 2006 r. od każdego wprowadzanego przez siebie na terytorium kraju pojazdu dokonywali wpłaty opłaty 500 zł, nie byli zatem obowiązani do zapewnienia sieci zbierania pojazdów. Dopiero od połowy 2008 r. nawiązali współpracę z firmami zajmującymi się zapewnieniem sieci, na potwierdzenie czego dołączyli do pisma kopie umów zawartych w 2008 r. i 2009 r. z firmą [...] Sp. z o.o. oraz dokument "Potwierdzenie Wprowadzającemu Zapewnienia Sieci Zbierania Pojazdów przez firmę [...] Sp. z o.o.", a także kopię dokumentu VAT - UE wystawionego dnia [...] stycznia 2006 r. przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P.

W związku z powyższymi wyjaśnieniami, Główny Inspektor Ochrony Środowiska pismem z dnia 18 grudnia 2009 r., zwrócił się do L. H. i G. W. o przesłanie dokumentów potwierdzających wprowadzenie pojazdów w 2006 r. na terytorium kraju (kopie umów kupna sprzedaży, faktur), kopii dowodów wpłaty na rachunek bankowy NFOSiGW opłaty 500 zł za pojazdy wprowadzone na terytorium kraju w 2006 r., kopii oświadczeń o podleganiu obowiązkowi zapewnienia sieci - jeżeli były wystawione dla pojazdów wprowadzonych na terytorium kraju w 2006 r., kopii umów o zapewnieniu sieci zawartych ze stacjami demontażu - jeżeli takie umowy były zawierane w 2006 r. oraz dopełnienie obowiązku zawiadomienia o podjęciu działalności w zakresie produkcji, importu lub wewnątrzwspólnotowego nabycia pojazdów. Organ w powyższym piśmie wskazał również, iż weryfikacja "Kwartalnych Informacji Zarządu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej o podmiotach wpłacających opłaty za wprowadzanie pojazdów na terytorium kraju oraz za brak sieci zbierania pojazdów wycofanych z eksploatacji" za I, II, III i IV kwartał 2006 r. potwierdziła, iż L. H. i G. W. dokonali wpłaty opłaty w wysokości 500 zł za [...] sztuki pojazdów, a z przedstawionych umów o zapewnienie sieci zbierania i recyklingu pojazdów zawartych z [...] Sp. z o.o. zawieranych w 2008 i 2009 r. przypuszczać można, iż dla części pojazdów wprowadzonych w 2006 r. L. H. i G. W. wystawili oświadczenia o podleganiu obowiązkowi zapewnienia sieci. Świadczyć mogą o tym dopiski zawarte na umowach, tj. [...] (z 2006 r.), [...] (z 2006 r.), [...] (z 2006 r,) i [...] (2006 r.). Istniała zatem konieczność wyjaśnienia, czy i kiedy za pojazdy wprowadzone w 2006 r. L. H. i G. W. złożyli oświadczenie o podleganiu obowiązkowi zapewnienia sieci.

Wraz z pismem z dnia 12 stycznia 2010 r. L. H. i G. W. przesłali do GIOŚ kopie [...] sztuk faktur i umów zakupu potwierdzających wewnątrzwspólnotowe nabycie pojazdów ([...] pojazdów wprowadzono w 2006 r. i [...] pojazdy w 2005 r.), kopie [...] szt. faktur potwierdzających sprzedaż pojazdów w latach 2006, 2007, 2008 i 2009 (w tym m.in. [...] faktury sprzedaży pojazdów zakupionych w Polsce, [...] faktury potwierdzające jedynie usługę transportową pojazdów a nie sprzedaż pojazdów, [...] faktur sprzedaży pojazdów, dla których brakuje dokumentów potwierdzających ich wprowadzenie na terytorium kraju, [...] faktury sprzedaży pojazdów wprowadzonych w 2005 r., [...] pozostałych faktur), 2 zawiadomienia o podjęciu działalności w zakresie produkcji, importu lub wewnątrzwspólnotowego nabycia pojazdów. Ponadto L. H. oraz G. W. ponownie poinformowali, iż dla każdego wprowadzonego przez siebie na terytorium kraju w 2006 r. pojazdu dokonywali wpłaty opłaty 500 zł, jednakże nie posiadają wszystkich dowodów wpłaty tej opłaty, gdyż przekazywali je nabywcom pojazdów celem przedstawienia przy rejestracji pojazdu. Wyjaśnili, że część kopii dowodów wpłaty opłaty 500 zł, jak i inne dokumenty zostały zatrzymane w październiku 2006 r. przez Prokuraturę Okręgową w O. Z tego też względu przesłane do GIOŚ roczne sprawozdanie o wysokości należnej opłaty za brak sieci zbierania pojazdów za rok 2006 zostało sporządzone w sposób nierzetelny i kwota w nim podana jest nieadekwatna do właściwej liczby sprzedanych zarejestrowanych przez klientów, pojazdów.

W związku z wyjaśnieniami L. H. i G. W. dotyczącymi braku możliwości przedstawienia części dokumentów wymaganych w prowadzonym postępowaniu administracyjnym, GIOŚ zwrócił się z prośbą do Prokuratury Rejonowej w O. o przesłanie kopii zatrzymanych dokumentów. W odpowiedzi GIOŚ otrzymał kopie zabezpieczonej przez prokuraturę dokumentacji związanej z zakupem i sprzedażą samochodów przez firmę L. H. i G. W. oraz informację, iż tylko faktura VAT nr [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. posiada załączoną kopię wniesienia opłaty 500 zł, natomiast innych kopii takich opłat nie zabezpieczono.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska zwrócił się również do Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej z prośbą o udzielenie informacji o numerach VIN albo numerach nadwozia, podwozia lub ramy pojazdów, za które L. H. i G. W. wnieśli opłaty 500 zł od początku 2006 r. do 2010 r. Z nadesłanej przez NFOŚiGW odpowiedzi wynika, iż L. H. i G. W. w 2006 r. dokonali [...] wpłat opłaty 500 zł za wprowadzone na terytorium kraju pojazdy, następnie w 2007 r. - [...] wpłat, w 2008 r. - [...] wpłat, a w 2010 r. - [...] wpłat. Weryfikacja powyższych wpłat oraz dokumentów potwierdzających wewnątrzwspólnotowe nabycie pojazdów w 2006 r. przez L. H. i Panią G. W. wskazuje, że za pojazdy zakupione w roku 2006 Strony dokonywały wpłaty opłaty 500 zł w 2006, 2007 i 2008 r.

W związku z powyżej przedstawionym wystąpieniem do NFOŚiGW, organ nie uwzględnił wniosku L. H. i G. W. zawartego w piśmie z dnia 12 stycznia 2010 r., w którym to Strony zwróciły się do GIOŚ o uzyskanie informacji od wydziałów komunikacji właściwych dla nabywców ich pojazdów - dotyczącej dowodów wpłat opłat 500 zł dokonanych dla tych pojazdów. Po uzyskaniu odpowiedzi od NFOŚiGW organ był bowiem w posiadaniu wystarczających dokumentów pozwalających na ocenę ilości wpłat opłat 500 zł dokonanych przez Strony.

Organ odwoławczy wskazał, że z analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż L. H. i G. W. w 2006 r. prowadzili działalność w zakresie wewnątrzwspólnotowego nabycia pojazdów. Data podjęcia przez nich działalności to [...] stycznia 2006 r., tj. data wprowadzenia pierwszego w 2006 r. pojazdu na terytorium kraju. L. H. i G. W. zakupili w 2006 roku [...] sztuk pojazdów. W 2006 r. sprzedali spośród tych pojazdów [...] sztuk, [...] sztuk zostało sprzedanych w latach kolejnych, a dla [...] sztuk nie zostały przedstawione faktury sprzedaży. L. H. i G. W. w pismach kierowanych do GIOŚ twierdzili, iż w 2006 r. dla wszystkich wprowadzanych przez siebie na terytorium kraju pojazdów dokonywali wpłaty opłaty 500 zł, jednak nie przedstawili dowodów wpłaty tej opłaty. Organ dopiero po otrzymaniu informacji z NFOŚiGW był w stanie stwierdzić ilość pojazdów za które Strony faktycznie uiściły opłatę 500 zł. Dla [...] z wprowadzonych i sprzedanych w 2006 r. przez L. H. i G. W. pojazdów została dokonana wpłata ww. opłaty, natomiast dla [...] z nich brak jakichkolwiek dokumentów potwierdzających jej dokonanie. W wykazie wpłat dokonanych przez L. H. i G. W. nadesłanym do GIOŚ przez NFOŚiGW znajdują się także [...] wpłaty w 2006 r. wobec których nie wykazano za jakie pojazdy zostały one wpłacone (brak podanych numerów VIN pojazdów), tak więc wykazując liczbę pojazdów do obliczeń opłaty za brak sieci pomniejszono ją o te niezidentyfikowane pojazdy, za które opłata została uiszczona. Zatem liczba pojazdów, dla których brak jakichkolwiek dokumentów potwierdzających dokonanie wpłaty opłaty 500 zł przez L. H. i G. W., wynosi [...] sztuk. Wobec tego, iż L. H. i G. W. nie dokonali wpłaty opłaty określonej w art. 12 ust. 2 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji za wprowadzone przez siebie [...] sztuk pojazdów, obowiązani byli zatem dla tych pojazdów w 2006 r. do zapewnienia sieci zbierania pojazdów spełniającej wymogi art. 11 ww. ustawy mówiącego o tym, iż wprowadzający pojazd jest obowiązany zapewnić sieć zbierania pojazdów obejmującą terytorium kraju w taki sposób, aby zapewnić właścicielowi możliwość oddania pojazdu wycofanego z eksploatacji do punktu zbierania pojazdów lub stacji demontażu, położonych w odległości nie większej niż 50 km w linii prostej od miejsca zamieszkania albo siedziby właściciela pojazdu. Warunkiem zapewnienia sieci przez wprowadzającego pojazd jest zapewnienie sieci przez własne stacje demontażu i punkty zbierania pojazdów lub na podstawie umów z przedsiębiorcami prowadzącymi stacje demontażu. L. H. i G. W. nie zapewnili w 2006 r. sieci zbierania pojazdów, gdyż nie utworzyli własnych stacji demontażu i punktów zbierania pojazdów ani nie podpisali umów dotyczących zapewnienia sieci z przedsiębiorcami prowadzącymi stacje demontażu. Strony - pomimo stwierdzenia, iż nie podlegają obowiązkowi zapewnienia sieci, nie przedstawiły dla wprowadzonych przez siebie w 2006 r. pojazdów dowodów wpłaty opłaty 500 zł, brak tych dokumentów świadczy zatem o nie spełnieniu wymogów art. 11 i 12 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji dotyczących zapewnienia sieci. W związku z tym L. H. i G. W. - jako wprowadzający pojazdy, którzy są obowiązani do zapewnienia sieci i nie spełnili tego obowiązku, według art. 14 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji - obowiązani byli naliczyć i wpłacić do 31 marca 2007 r. na rachunek bankowy Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej opłatę za brak sieci za [...] dni, w których nie zapewnili sieci (od dnia wprowadzenia pierwszego w 2006 r. pojazdu na terytorium kraju do końca roku kalendarzowego którego opłata dotyczy, tj. od [...] stycznia 2006 r. do [...] grudnia 2006 r.).

Wobec faktu, iż skarżący nie dokonali wpłaty opłaty za brak sieci za 2006 r., organ ustalił wysokość zobowiązania z tytułu opłaty za brak sieci za 2006 r. samodzielnie w następujący sposób.

Zgodnie z art. 14 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, opłatę za brak sieci oblicza się jako iloczyn stawki opłaty za brak sieci (500 zł) i liczby pojazdów wprowadzonych w danym roku na terytorium kraju przez wprowadzającego pojazd oraz ilorazu liczby dni w roku, w których nie zapewniono sieci, i liczby dni w danym roku. Przy wykazywaniu liczby pojazdów objętych opłatą za brak sieci za dany rok kalendarzowy uwzględniono ilość pojazdów wprowadzonych i sprzedanych w danym roku na terytorium kraju przez wprowadzającego pojazd. Przyjęto bowiem, że wprowadzenie pojazdu dla celów rozliczenia opłaty za brak sieci nastąpiło dopiero w chwili sprzedaży pojazdu wraz z wystawieniem oświadczenia o podleganiu obowiązkowi stworzenia sieci zbierania pojazdów.

L. H. i G. W. w 2006 r. wprowadzili i sprzedali [...] pojazdów, dla których nie przedstawili dowodów wpłaty opłaty 500 zł. Sieć nie została zapewniona przez [...] dni (tj. od dnia podjęcia działalności w dniu [...] stycznia 2006 r. do [...] grudnia 2006 r.). Wobec tego wysokość zobowiązania L. H. i Gr. W. z tytułu opłaty za brak sieci za 2006 r. wynosi [...] zł ([...] złotych).

Wobec powyższego GIOŚ decyzją z dnia [...] marca 2011 r., określił wysokość zobowiązania L. H. i G. W. z tytułu opłaty za brak sieci za 2006 r. na kwotę [...] zł.

Z rozstrzygnięciem tym nie zgodziły się Strony wskazując, że przy sprzedaży pojazdów ich nabywcom przekazywane były dowody wpłaty opłaty w wysokości 500 zł, niezbędne do rejestracji.

W związku z tym GIOŚ pismem z dnia 12 maja 2011 r. zwrócił się do L. H. i G. W. o przesłanie dokumentów potwierdzających dokonanie wpłaty na rachunek bankowy NFOŚiGW opłaty 500 zł za [...] pojazdy (z wskazanymi numerami VIN) wprowadzone na terytorium kraju w 2006 r.

Kolejnymi pismami strony wskazały, iż dane pochodzące z NFOŚiGW nie są wiarygodne. Jako potwierdzenie przedstawiły uzyskane od Starostwa Powiatowego w P. potwierdzenia wpłat opłaty 500 zł.

Biorąc pod uwagę powyższe Główny Inspektor Ochrony Środowiska pismem z dnia 20 czerwca 2011 r. wystąpił do Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej o wskazanie podmiotów, które faktycznie uiściły opłatę recyklingową w wysokości 500 zł za [...] pojazdy wprowadzone przez [...], co do których nie przedłożono wcześniej żadnych dokumentów.

Pismem z dnia 25 lipca 2012 r. NFOŚiGW poinformował, iż na swoim rachunku bankowym zidentyfikował [...] wpłat opłat w wysokości 500 zł dokonanych przez inne podmioty (prawdopodobnie nabywców pojazdów). NFOŚiGW poinformował ponadto, iż nie odnalazł innych wpłat za pojazdy wprowadzone przez [...].

Po analizie zgromadzonych w sprawie dokumentów (tj. potwierdzeń opłat w wysokości 500 zł przesłanych przez [...] oraz pisma NFOŚiGW z dnia 25.07.2012 r.) GIOŚ ustalił, iż spośród [...] pojazdów wprowadzonych przez [...]:

a) dla [...] pojazdów opłata w wysokości 500 zł została uiszczona przez [...],

b) [...] pojazdy zostały sprzedane do innego kraju,

c) w przypadku [...] pojazdów brak jest jakichkolwiek informacji o ich rejestracji na terenie kraju,

d) w przypadku [...] pojazdów brak jest informacji, kto dokonał wpłaty opłaty w wysokości 500 zł,

e) w przypadku [...] pojazdu zostało złożone przez [...] oświadczenie o podleganiu obowiązkowi zapewnienia sieci,

f) dla [...] pojazdów opłatę w wysokości 500 zł wniosły inne podmioty.

Biorąc pod uwagę powyższe GIOŚ wystąpił do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, Starostwa Powiatowego w P. oraz Starostwa Powiatowego w S. o wyjaśnienie kwestii związanych z rejestracją pojazdów oraz z podmiotami, które dokonały wpłat opłat w wysokości 500 zł.

Pismem z dnia 26 października 2012 r. Starostwo Powiatowe w S. poinformowało, iż w przypadku [...] pojazdu opłatę w wysokości 500 zł wniósł inny podmiot. Łącznie z [...] pojazdami wskazanymi powyżej daje to w sumie [...] pojazdów, za które opłatę w wysokości 500 zł uiściły inne podmioty.

Ze względu na art. 12 ust. 1 kpa i wynikającą z niego zasadę szybkości postępowania, a także termin przedawnienia się zobowiązań z tytułu opłaty za brak sieci za 2006 r. przypadający na koniec 2012 r., GIOS pismem z dnia 6 listopada 2012 r. skierował do pełnomocnika wspólników [...] informację o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Strony nie wypowiedziały w sprawie. Dokumenty, które wpłynęły do GIOS po wyznaczonym stronom terminie na wypowiedzenie się w sprawie (pismo Starostwa Powiatowego w P., wskazujące, iż za kolejne [...] pojazdy opłatę uiściły inne podmioty), nie zostały wzięte pod uwagę.

GIOŚ w niniejszej sprawie zdecydował zatem, iż ze względu na brak możliwości zdobycia informacji pozwalających na uwzględnienie, przy obliczaniu opłaty za brak sieci za 2006 r., wszystkich pojazdów przywiezionych w 2006 r. na terytorium kraju przez wspólników [...], decyzją określającą wysokość zobowiązania G. W. i L. H. objęte zostaną wyłącznie pojazdy, co do których został zebrany wystarczający materiał dowodowy, tj. [...] pojazdów ([...] pojazdów, za które opłata w wysokości 500 zł nie została uiszczona przez wspólników [...] tylko przez inne podmioty oraz [...] pojazd, co którego wspólnicy [...] złożyli oświadczenie o podleganiu obowiązkowi zapewnienia sieci). Pozostałe [...] pojazdy nie zostały wzięte pod uwagę przy obliczaniu opłaty za brak sieci (tj. [...] pojazdów za które opłata w wysokości 500 zł została uiszczona przez wspólników [...],[...] pojazdy sprzedane do innego kraju, [...] pojazdy, co do których brak jest informacji o ich rejestracji oraz [...] pojazdy, co do których brak jest informacji, kto dokonał wpłaty opłaty w wysokości 500 zł).

Organ odwoławczy podkreślił, że wspólnicy [...] jako wprowadzający pojazdy, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji mieli w pierwszej kolejności obowiązek zapewnić sieć zbierania pojazdów, obejmującą terytorium kraju w taki sposób, aby zapewnić właścicielowi możliwość oddania pojazdu wycofanego z eksploatacji do punktu zbierania pojazdów lub stacji demontażu, położonych w odległości nie większej niż 50 km w linii prostej od miejsca zamieszkania albo siedziby właściciela pojazdu. Przy czym, jako wprowadzający pojazdy, który wprowadzali na terytorium kraju nie więcej niż 1000 pojazdów w roku kalendarzowym, mogli skorzystać ze zwolnienia z obowiązku zapewnienia sieci, o którym mowa w art. 12 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji i wnosić opłatę w wysokości 500 zł od każdego wprowadzonego pojazdu.

Ustalono, że w przypadku [...] pojazdów wprowadzonych w 2006 r. na terytorium kraju przez wspólników [...], opłatę w wysokości 500 zł wniosły inne podmioty (prawdopodobnie nabywcy pojazdów), a nie wspólnicy [...], do czego byli obowiązani jako wprowadzający pojazdy. Wobec tego pojazdy te, ze względu na niewypełnienie przez wspólników [...] obowiązku zapewnienia sieci (nie utworzenie własnych stacji demontażu i punktów zbierania pojazdów, a także nie podpisanie umów dotyczących zapewnienia sieci z przedsiębiorcami prowadzącymi stacje demontażu) oraz nie skorzystanie przez nich z możliwości zwolnienia z tego obowiązku poprzez zapłatę opłaty w wysokości 500 zł, należy uwzględnić przy obliczaniu opłaty za brak sieci.

Biorąc pod uwagę powyższe GIOŚ ustalił wysokość zobowiązania wspólników [...] w następujący sposób.

L. H. i G. W. w 2006 r. wprowadzili [...] pojazdów, dla których nie zapewnili sieci zbierania pojazdów wycofanych z eksploatacji oraz nie przedstawili dowodów wpłaty opłaty 500 zł (opłaty wniosły inne podmioty). Wobec tego wysokość zobowiązania L. H. i G. W. z tytułu opłaty za brak sieci za 2006 r. wynosi [...] zł ([...] złote).

Od powyższej zaległości w opłacie za brak sieci należy naliczyć odsetki za zwłokę od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności opłaty za brak sieci (termin płatności opłaty za brak sieci za 2006 r. przypadał na dzień 31 marca 2007 r.) do dnia zapłaty.

Skargę na powyższą decyzją Głównego Inspektora Ochrony Środowiska wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego G. W. i L. H. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucili jej naruszenie:

- art. 7, 77 § 1 i art. 78 § 1 kpa poprzez wyraźną odmowę dokładnego i wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy odwołując się do zasady szybkiego załatwienia sprawy oraz zbliżającego się terminu przedawnienia zobowiązań z tytułu opłaty za brak sieci zbierania pojazdów za 2006 r.;

- art. 12 § 1 kpa poprzez błędne przyjęcie, iż zasada szybkości działania jest zasadą konkurencyjną i wyłączającą zasadę praworządności i zasadę dokładnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy wynikającą z art. 7 kpa;

- art. 76 § 1 kpa poprzez pominięcie dowodów z dokumentów urzędowych przekazanych przez organy administracji właściwe dla spraw rejestracji pojazdów, z których wynika okoliczność zarejestrowania pojazdów sprowadzonych na teren kraju przez skarżących, w tym w oparciu o [...] dowodów uiszczenia opłaty recyklingowej w kwocie po 500 złotych przez nabywców pojazdów dokonujących ich rejestracji;

- art. 80 kpa poprzez błędną ocenę materiału dowodowego oraz nieuzasadnione pominięcie dowodów zgromadzonych po zawiadomieniu skarżących o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, a przed wydaniem decyzji w sprawie;

- art. 107 § 1 i § 3 kpa poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, od jakich konkretnych pojazdów organ administracji naliczył skarżącym opłatę za brak sieci zbierania pojazdów za 2006 r., co w istotnym zakresie uniemożliwia skarżącym merytoryczne odniesienie się do decyzji, a ponadto uniemożliwia faktycznie kontrolę legalności tej decyzji przez sąd administracyjny;

- art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz.U. Nr 25, poz. 202 ze zm.) poprzez błędną wykładnię i zastosowanie tego przepisu polegające na przyjęciu, że obowiązek określony w tym przepisie nie może być spełniony poprzez uiszczenie opłaty w kwocie 500 zł przez podmiot dokonujący rejestracji pojazdu mechanicznego na terenie kraju;

- art. 17 ust. 1 powyższej ustawy poprzez błędną jego wykładnię i nieuzasadnione zastosowanie polegające na nieuzasadnionym oparciu decyzji na tym przepisie prawa w sytuacji, gdy od bliżej nie wskazanych w decyzji [...] pojazdów sprawdzonych do kraju przez skarżących opłaty takie zostały uiszczone, a pojazdy te zostały przez inny organ administracji publicznej zarejestrowane m.in. po ustaleniu spełnienia obowiązku uiszczenia od tych pojazdów opłaty recyklingowej w kwocie 500 zł, gdy brak takiego ustalenia skutkowałby odmową dokonania rejestracji pojazdu;

- art. 17 a powyższej ustawy poprzez błędną wykładnię tego przepisu polegającą na przyjęciu, że nabywcom [...] pojazdów bliżej niezidentyfikowanych w zaskarżonej decyzji, przysługuje prawo do żądania zwrotu nienależnie uiszczonych opłat recyklingowych do tych [...] pojazdów, co w konkluzji uzasadniać miało dokonaną przez ten organ wykładnię art. 12 ust. 2 i art. 17 ust. 1 powyższej ustawy;

- art. 7 i 8 kpa poprzez naruszenie zasad wynikających z tych przepisów prawa polegające na pominięciu przy rozstrzyganiu sprawy okoliczności, iż na podstawie aktualnie kwestionowanych przez organ administracji uiszczonych przez [...] nabywców pojazdów opłat recyklingowych za brak sieci zbierania pojazdów w 2006 r. inne organy administracji publicznej stosując obowiązujące przepisy prawa i w tym samym stanie faktycznym dokonujące rejestracji tych [...] pojazdów przyjęły jednocześnie, iż okazane przy rejestracji dowody uiszczenia opłat recyklingowych w kwotach po 500 zł stanowią wykonanie obowiązku wynikającego z art. 12 ust. 2 powyższej ustawy.

W uzasadnieniu skargi skarżący szczegółowo opisali stan sprawy i uzasadnili wskazane zarzuty.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.),w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie bowiem decyzja organu odwoławczego wydana została bez należytego wyjaśnienia istotnych okoliczności w sprawie, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty należy uznać za zasadne.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska działał w niniejszej sprawie w oparciu o treść art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. Nr 25, poz. 202 ze zm.). Stosownie do treści powołanego przepisu, w razie stwierdzenia, że wprowadzający pojazd nie dokonał wpłaty opłaty za brak sieci albo dokonał wpłaty w wysokości niższej od należnej, Główny Inspektor Ochrony Środowiska wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania z tytułu opłaty za brak sieci.

Przepis art. 11 ust. 1 i 2 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji stanowi, że wprowadzający pojazd jest obowiązany zapewnić sieć zbierania pojazdów obejmującą terytorium kraju w taki sposób, aby zapewnić właścicielowi możliwość oddania pojazdu wycofanego z eksploatacji do punktu zbierania pojazdów lub stacji demontażu, położonych w odległości nie większej niż 50 km w linii prostej od miejsca zamieszkania albo siedziby właściciela pojazdu. Wprowadzający pojazd może zapewnić sieć na podstawie umów z przedsiębiorcami prowadzącymi stacje demontażu.

Zgodnie zaś z art. 12 ust. 1 i 2 ustawy o recyklingu, wprowadzający pojazd, który wprowadza na terytorium kraju nie więcej niż 1 000 pojazdów w roku kalendarzowym, może nie zapewniać sieci, jest jednakże obowiązany do wniesienia, na odrębny rachunek bankowy Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, opłaty w wysokości 500 zł od każdego pojazdu wprowadzonego na terytorium kraju.

W niniejszej sprawie bezsporne jest, iż skarżący G. W. i L. H. prowadzą działalność w zakresie importu i wewnątrzwspólnotowego nabycia pojazdów od dnia [...] stycznia 2006 r., a ustawa z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji ogłoszona została w Dz. U. z dnia 11 lutego 2005 r. Nr 25, poz. 202. Zgodnie z treścią art. 63 tej ustawy weszła ona w życie po upływie 30 dniu od jej ogłoszenia, jednakże art. 11-17, art. 28, art. 47, art. 55, art. 56, art. 57 pkt 3, art. 58 pkt 1 i 3 w zakresie dotyczącym art. 401 ust. 11 i 12 i art. 415 ust. 5a i 5b i art. 60 weszły w życie z dniem 1 stycznia 2006 r., mając zastosowanie w niniejszej sprawie.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że nie zasadny jest zarzut naruszenia art. 12 ust. 2 powyższej ustawy bowiem wbrew stanowisku skargi G. W. i L. H. są wprowadzającymi pojazd, na których został nałożony obowiązek opłaty w wysokości 500 zł od każdego pojazdu wprowadzonego na terytorium kraju.

Definicja wprowadzającego pojazd została zawarta w art. 3 pkt 14 powyższej ustawy stanowiąc, że przez wprowadzającego pojazd - rozumie się przedsiębiorcę będącego producentem pojazdu lub przedsiębiorcę dokonującego wewnątrzwspólnotowego nabycia lub importu pojazdu. Okolicznością niekwestionowaną w sprawie jest, że skarżący zgodnie z wpisem do ewidencji działalności gospodarczej są przedsiębiorcami określonymi w art. 3 pkt 14 powyższej ustawy i to na skarżących nałożony obowiązek opłaty w wysokości 500 zł od każdego pojazdu wprowadzonego na terytorium kraju, a nie na innych podmiotach, którym skarżący sprzedawali pojazdy.

Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy są kwestie związane z wykładnią przepisów dotyczących zwrotu nienależnie pobranych opłat przez inne podmioty niż skarżący. Przepis ten nie był podstawą wydania decyzji, toteż bezzasadny jest wskazany w skardze zarzut jego naruszenia przez organ.

Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się prawidłowego zebrania i ocenienia materiału dowodowego oraz prawidłowego sporządzenia uzasadnienia rozstrzygnięcia by spełniało wymogi art. 107 § 3 kpa. Zgodnie z wyżej powołanym przepisem, uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Pierwsza część zdania zacytowanej normy prawnej wskazuje więc na to, iż ustalenie stanu faktycznego winno nastąpić w sposób stanowczy. Organ po przeprowadzeniu postępowania dowodowego i po dokonaniu oceny zebranego materiału dowodowego winien przedstawić, w uzasadnieniu decyzji, stan faktyczny, jaki wyłonił się w wyniku dokonania powyższych czynności.

W niniejszym postępowaniu wysokość zobowiązania z tytułu opłaty za brak sieci, w przypadku skarżących, jest wynikiem iloczynu ilości pojazdów wprowadzonych na terytorium kraju, od których nie dokonano opłaty oraz kwoty 500 zł należnej od każdego pojazdu. Ilość pojazdów, od których nie dokonano opłaty w wysokości 500 zł musi być ustalona, bez żadnych wątpliwości.

Podkreślić należy, że w niniejszej sprawie organ drugiej instancji prowadził intensywne postępowanie dowodowe, jednakże z treści decyzji nie wynika, od których pojazdów nie dokonano opłaty w wysokości 500 zł, tym bardziej, że w toku postępowania wielokrotnie okazywało się, że opłata nie została dokonana, a później, że jednak okazywało się, że została dokonana. Tak więc istotny jest zarzut skarżących dotyczący niewyjaśnienia, od jakich konkretnych pojazdów organ określił wysokość zobowiązania skarżących.

Konkludując, ustalenie stanu faktycznego nie może mieć charakteru hipotetycznego lub niejasnego. Skoro bowiem ustawodawca w art. 107 § 3 kpa posłużył się sformułowaniem "fakty, które organ uznał za udowodnione", to nie może budzić wątpliwości, iż intencją prawodawcy było nałożenie na organ obowiązku ustalenia konkretnych faktów, a nie jedynie założeń, czy przypuszczeń.

Przechodząc do realiów niniejszej sprawy wskazać należy, iż uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia tych kryteriów.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że kierował się zasadą wynikająca z art. 12 kpa. Podkreślić jednak należy, że zasada szybkości postępowania określona w art. 12 kpa jest współzależna z zasadą prawdy obiektywnej. Kładąc na szali te dwie zasady trzeba dojść do wniosku, że szybkość prowadzonego postępowania nie może pozostawać w sprzeczności z obowiązkiem organu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela, w szczególności obowiązku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Konkludując podnieść dodatkowo należy, że skoro skarżący zobowiązani byli do wniesienia opłaty za wprowadzone na rynek pojazdy, prowadzą profesjonalną i zawodową działalność gospodarczą w tym zakresie to winni znać swoje obowiązki nałożone przepisami ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji prowadzić w sposób prawidłowy dokumentację i na żądanie organu przedłożyć dokonane wpłaty. Zaś w toku prowadzonego postępowania inicjatywa dowodowa musi być w tym zakresie przejawiana nie tylko przez organ, ale przede wszystkim przez stronę postępowania, która ubiega się o określona uprawnienia winna przedłożyć organowi listę pojazdów, od których dokonała opłaty.

Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, orzekł jak w sentencji.