Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2130/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-08-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6209 Inne o symbolu podstawowym 620
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Skarżony organ: Minister Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Kramek Sędziowie: WSA Joanna Gierak-Podsiadły WSA Tomasz Janeczko (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi L. J. na postanowienie Ministra Zdrowia z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów za bezzasadne oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez L. J. jest postanowienie Ministra Zdrowia (dalej: "organ odwoławczy", "Minister") z dnia [...] września 2020r., znak: [...], utrzymujące w mocy postanowienie [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z [...] sierpnia 2017r., znak:[...] w przedmiocie uznania zarzutów za bezzasadne.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2017r. znak: [...] [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (zwany dalej organem egzekucyjnym lub [...]PWIS), działając na mocy porozumienia z dnia [...] września 2014r. zawartego z Wojewodą [...], w przedmiocie powierzenia spraw

z zakresu egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym na terenie województwa [...] dotyczących poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym z Narodowego Programu Szczepień Ochronnych, nałożył na L. J. (zwaną dalej również skarżącą lub zobowiązaną), grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 400,00 zł z powodu uchylania się od poddania małoletniego syna – T. J.- urodzonego [...] września 2016r., obowiązkowym szczepieniom ochronnym, zgodnie z tytułem wykonawczym z dnia [...] maja 2017r., numer: [...], wystawionym przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. (zwanego dalej także PPIS) i wezwał do jej uiszczenia w terminie 14 dni od daty otrzymania postanowienia. Jednocześnie [...]PWIS wezwał skarżącą do wykonania obowiązku wskazanego w ww. tytule wykonawczym w terminie do dnia 30 listopada 2017r. oraz obciążył skarżącą opłatą w wysokości 40 000 złotych za czynności egzekucyjne.

Pismem z dnia 6 czerwca 2017r. skarżąca zgłosiła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017r. PPIS w S., jako wierzyciel rozpoznał zarzuty jako nieuzasadnione. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017r. [...]PWIS utrzymał w mocy ww. postanowienie. Następnie postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017r. [...]PWIS uznał zarzuty za bezzasadne. Zażaleniem z dnia 16 sierpnia 2017r. L. J. zaskarżyła postanowienie [...]PWIS z dnia [...] sierpnia 2017r. do Ministra Zdrowia.

Minister Zdrowia opisanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] września 2020r utrzymał w mocy postanowienie [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z [...] sierpnia 2017r. w przedmiocie uznania zarzutów za bezzasadne. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy w pierwszej kolejności stwierdził, że postępowanie egzekucyjne mające na celu przymuszenie do wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym tj. polegającego na zaszczepieniu małoletniego dziecka było prowadzone w sposób prawidłowy.

Postępowanie w sprawie ww. obowiązku prowadzone było przez PPIS w S. i zakończyło się wydaniem przez ten podmiot w dniu [...] maja 2017r. tytułu wykonawczego o numerze: [...]. Upomnieniem z dnia 4 kwietnia 2017r. PPIS wezwał skarżącą do wykonania szczepień u dziecka. Upomnienie zostało doręczone skarżącej w dniu 5 kwietnia 2017r. Wnioskiem z 18 maja 2017r. wierzyciel wniósł do organu egzekucyjnego o wszczęcie wobec zobowiązanego postępowania egzekucyjnego, przesyłając jednocześnie tytuł wykonawczy.

Postanowieniem z [...] sierpnia 2017r. [...] PPWIS nałożył na zobowiązaną grzywnę w wysokości 400,00 zł. Odnosząc się do zarzutu skarżącej co do braku wymagalności obowiązku określonego w tytule wykonawczym, Minister wskazał, że wykaz obowiązkowych szczepień ochronnych i grupy osób obowiązanych do poddania się tym szczepieniom zostały określone w art. 17 ust. 1 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. Zgodnie z § 5 powołanego rozporządzenia, obowiązkowe szczepienia ochronne są prowadzone z uwzględnieniem Programu Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanego przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, corocznie. Szczepienia obowiązkowe są realizowane przez osoby upoważnione, będące realizatorami obowiązkowych szczepień ochronnych, w terminach i zgodnie ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek i zgodnie z aktualną wiedzą medyczną. Terminy realizacji obowiązku wykonania poszczególnych szczepień są uwarunkowane zaleceniami, jakie definiuje Program w zależności od kalendarzowego wieku dziecka.

Minister Zdrowia podkreślił, że podstawą prawną do nałożenia obowiązku szczepień przeciw wybranym chorobom zakaźnym jest art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, który zobowiązuje osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym na zasadach określonych w ustawie, przy czym zgodnie z art. 5 ust. 2 ww. ustawy w odniesieniu do osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych (m.in. osoba niepełnoletnia) odpowiedzialność za wypełnienie tego obowiązku ponosi osoba sprawująca nad tą osobą pieczę, albo jej opiekun faktyczny (zwykle są to rodzice).

Odnosząc się do zarzutu prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny Minister wskazał, że [...] PWIS działał na mocy porozumienia z dnia [...] września 2014 r. zawartego z Wojewodą [...], w przedmiocie powierzenia spraw z zakresu egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym na terenie województwa [...] dotyczących poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym z Narodowego Programu Szczepień Ochronnych, zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz.U. Nr 31, poz. 206 ze zm.). Zgodnie z powyższym przepisem, Wojewoda może powierzyć prowadzenie, w jego imieniu, niektórych spraw z zakresu swojej właściwości jednostkom samorządu terytorialnego lub organom innych samorządów działających na obszarze województwa, kierownikom państwowych i samorządowych osób prawnych oraz innych państwowych jednostek organizacyjnych funkcjonujących w województwie. Minister wskazał, że powierzenie [...] PWIS obowiązków z zakresu egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym miało zatem umocowanie ustawowe, a zarzut prowadzenia egzekucji przez organ niewłaściwy nie znajduje uzasadnienia.

Odnosząc się do zawartego w zażaleniu argumentu wskazującego, że na dzień wystawienia tytułu wykonawczego, jak również na dzień wydania zaskarżonego postanowienia, małoletnie dziecko nie miało wykonanego badania kwalifikacyjnego do szczepień, Minister Zdrowia podkreślił, że to na skarżącym, jako rodzicu małoletniego dziecka i jego opiekunie prawnym, spoczywał obowiązek zgłoszenia się z dzieckiem do lekarza sprawującego nad nim opiekę profilaktyczną w celu przeprowadzenia badań kwalifikacyjnych, celem potwierdzenia bądź wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Skarżąca nie zgłosiła się do lekarza ani na badanie, ani na szczepienie dziecka. Akta sprawy nie zawierają zaświadczenia lekarskiego o istnieniu przeciwwskazań zdrowotnych do wykonania szczepień ochronnych, ani też dokumentów potwierdzających fakt, że skarżąca informowała [...] PWIS o konsultacjach lekarskich mających na celu ustalić dopuszczalność szczepienia.

Powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 16 kwietnia 2014 r., sygn. II SA/Bk 18/13 Minister wskazał, że niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym zachodzi jedynie wtedy, gdy istnieją niezależne od zobowiązanego i trwałe przyczyny braku możliwości wykonania obowiązku. Przesłanką uznania obowiązku za niewykonalny nie mogą być natomiast trudności w jego wyegzekwowaniu wiążące się z takim działaniami adresatów obowiązku, które skutkują utrzymaniem dotychczasowego stanu rzeczy. Badanie kwalifikacyjne jest koniecznym elementem realizacji obowiązku szczepień, szczepieniu może bowiem zostać poddane dziecko, którego stan zdrowia pozwala na przeprowadzenie szczepienia. Natomiast z art. 17 ust. 3 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi wynika, że obowiązkowego szczepienia ochronnego nie można przeprowadzić, jeżeli między lekarskim badaniem kwalifikacyjnym przeprowadzonym w celu wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia a tym szczepieniem upłynęły 24 godziny, liczone od daty i godziny wskazanej w zaświadczeniu wystawionym przez lekarza. Zatem, egzekwowanie obowiązku szczepień oznacza równoczesne egzekwowanie nierozerwalnie związanego ze szczepieniem obowiązku poddania dziecka badaniu kwalifikacyjnemu. Nie można więc faktem nieprzeprowadzenia badania dziecka, którego rodzic odmówił, uzasadniać niewykonalności szczepienia. W ocenie Ministra zarzut odnośnie niewykonalności obowiązku zaszczepienia dziecka z uwagi na niewykonanie badania kwalifikacyjnego do szczepień nie może być uznany za zasadny.

Zdaniem organu odwoławczego nie można także stwierdzić zarzuconego przez skarżącego naruszenia art. 27 § 1 u.p.e.a., gdyż treść obowiązku została określona jasno i wyczerpująco i nie zachodzą wątpliwości co do jego treści. Również upomnienie zostało wbrew zarzutom skarżącej sporządzone w sposób prawem przewidziany, co czyni zarzut naruszenia przez organ przepisu art. 15 § 1 u.p.e.a bezzasadnym.

Skargę na ww. postanowienie Ministra Zdrowia z [...] września 2020 r. złożyła do Sądu L. J. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Ministrowi Zdrowia do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:

1.art. 87 Konstytucji RP w zw. z art. 17 ust. 11 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi w zw. z art. 33 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (DZ. U.

z 2019r., poz. 1438) zwana u.p.e.a poprzez jego naruszenie i niewłaściwe zastosowanie i wymaganie przeprowadzenia obowiązku szczepiennego u dziecka zgodnie z komunikatem Głównego Inspektora Sanitarnego, który to akt zdaniem skarżącej nie jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa,

2. art. 17 ust. 10 pkt 1 i 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi w zw. z § 3 pkt 1 do 12 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że obowiązek szczepienny dziecka w zakresie terminu wykonania szczepienia nie wynika z tych aktów, a z komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego;

3. art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie zarzutu co do prowadzonej egzekucji, w sytuacji gdy obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym nie jest prawidłowo uregulowany i w konsekwencji wadliwa regulacja nie może być podstawą prowadzenia postępowania egzekucyjnego

w administracji.

Zdaniem skarżącej nie można się zgodzić z wydanym rozstrzygnięciem, gdyż zostało wydane bez podstawy prawnej w szczególności w zakresie terminu poddania dziecka szczepieniom ochronnym. Pełnomocnik skarżącej podniósł, że organy w zakresie ustalenia terminu na poddanie dziecka szczepieniu ochronnemu przywołują jako podstawę prawną "zalecenia publikowane w Programie Szczepień Ochronnych "ogłaszane w formie komunikatu przez Głównego Inspektora Sanitarnego. Zdaniem skarżącej taka delegacja dla Głównego Inspektora Sanitarnego do wydania Programu Szczepień Ochronnych jest niedopuszczalna. W ocenie skarżącej Minister Zdrowia wydał rozstrzygnięcie wadliwe, bo przyjął za podstawę prawną akt nie mogący stanowić źródła powszechnie obowiązującego prawa względem obywatela. Ponadto skarżąca uważa, że podniesiono organy administracyjne nie zastosowały wobec niej art. 33 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i nie dostrzegli, że obowiązek poddania dziecka skarżącej szczepieniu ochronnemu nie istnieje bo nie istnieje żadna norma prawna, która w sposób prawidłowy nakładałaby na skarżącą obowiązek poddania dziecka szczepieniu ochronnemu.

Z tego powodu skarżąca wywodzi, że obowiązek szczepienny jej dziecka wynika z tylko i wyłącznie rozporządzenia Ministra Zdrowia i organ wydający zaskarżone orzeczenie pominął tą okoliczność. W ocenie skarżącej mając na uwadze regulacje wskazanego rozporządzenia Ministra Zdrowia uznać należy, że termin na wykonanie szczepień ochronnych u jej dziecka jest "otwarty", a zatem zaskarżone postanowienie jest wadliwe.

Skarżąca zwróciła szczególną uwagę na niedopuszczalność delegacji jaka jest zawarta w art. 17 ust. 11 ustawy z dnia 5 grudnia 2008r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. 2008 Nr 234 poz. 1570). Zdaniem skarżącej na podstawie obowiązującego prawa obowiązki nakładane na obywatela nie mogą być regulowane w innym akcie niż rozporządzenia czy w aktach prawa miejscowego.

Według skarżącej zasadnym jest zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności art. 17 ust. 11 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi z art. 87 Konstytucji w zakresie w jakim przewiduje delegację do wydania aktu określającego dla obywateli obowiązek konkretnego zachowania się tj. terminów na poddawanie się określonym zabiegom medycznym.

W odpowiedzi na skargę Minister Zdrowia wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację podniesioną w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Ministra Zdrowia z [...] września 2020r. utrzymujące w mocy postanowienie [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] sierpnia 2017r, oddalające zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego w związku z uchylaniem się L. J. od obowiązku poddania małoletniego syna obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Podstawę materialnoprawną postanowienia organu

I instancji stanowi m.in. art. 33 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z nim podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku (pkt 1). Zdaniem skarżącej obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym nie istnieje.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że egzekucji administracyjnej podlegają m.in. obowiązki o charakterze niepieniężnym pozostające we właściwości organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego lub przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie przepisu szczególnego (art. 2 § 1 pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). W rozpatrywanej sprawie obowiązkiem tym jest wynikający z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi obowiązek poddania małoletniego dziecka szczepieniom ochronnym. Wierzycielem w postępowaniu egzekucyjnym jest podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym - art. 1a pkt 13 u.p.e.a. Zgodnie z art. 5 § 1 pkt 2 tej ustawy uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w art. 2 tej ustawy jest m.in. dla obowiązków wynikających z orzeczeń sądów lub innych organów albo bezpośrednio z przepisów prawa - organ lub instytucja bezpośrednio zainteresowana w wykonaniu przez zobowiązanego obowiązku albo powołana do czuwania nad wykonaniem obowiązku, a w przypadku braku takiej jednostki lub jej bezczynności - podmiot, na którego rzecz wydane zostało orzeczenie lub którego interesy prawne zostały naruszone w wyniku niewykonania obowiązku. W rozpatrywanej sprawie podmiotem tym pozostaje Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S., co wynika z art. 2, art. 5 pkt 3, art. 10 ust. 1 oraz art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

Zobowiązanym w postępowaniu egzekucyjnym jest osoba prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, jak też osoba fizyczna, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym (art. 1a pkt 20 u.p.e.a.). W rozpatrywanej sprawie podmiotem zobowiązanym jest matka dziecka, co do którego istnieje ustawowy obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym, co wynika z treści art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. W myśl tego przepisu w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje prawną pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta.

W myśl art. 26 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje zasadniczo z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. W rozpatrywanej sprawie postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte w wyniku wystawienia wobec skarżącej przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. tytułu wykonawczego w dniu [...] maja 2017r. o numerze [...]. Tytuł ten został przesłany do [...] PWIS, który wszczął postępowanie egzekucyjne, doręczając zobowiązanej odpis tytułu wykonawczego oraz postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia.

Sąd uznał za chybioną argumentację skargi wskazującą, że organ oparł swoje czynności na regulacji, która nie stanowi źródła prawa powszechnie obowiązującego w Rzeczypospolitej Polskiej, a zatem nie może być podstawą dla ustalania i egzekwowania obowiązków obywateli.

Zauważyć trzeba, że przepis art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi stanowi, że osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym. Art. 17 ust. 1 ustawy przewiduje obowiązek osób, określonych na podstawie ust. 10 pkt 2, do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1.

Stosownie do art. 17 ust. 10 minister właściwy do spraw zdrowia określa, w drodze rozporządzenia, m.in. wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych oraz osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych na te osoby - uwzględniając dane epidemiologiczne dotyczące zachorowań, aktualną wiedzę medyczną oraz zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia.

Na podstawie art. 17 ust. 11 ustawy Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, Program Szczepień Ochronnych na dany rok, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, wynikającymi z aktualnej sytuacji epidemiologicznej, przepisów wydanych na podstawie ust. 10 oraz art. 19 ust. 10 oraz zaleceń, w terminie do dnia 31 października roku poprzedzającego realizację tego programu.

Zgodnie z § 5 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, wydanego na podstawie art. 17 ust. 10 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, obowiązkowe szczepienia ochronne są prowadzone zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, o którym mowa w art. 17 ust. 11 powołanej ustawy.

Art. 87 Konstytucji RP nie wymienia "komunikatu" jako jednej z postaci źródeł powszechnie obowiązującego prawa. Nie powoduje to jednak, zdaniem Sądu, braku mocy obowiązującej takiego aktu. Nie budzi bowiem wątpliwości dopuszczalność posługiwania się aktami wykonawczymi do ustawy, czyli tzw. prawodawstwem delegowanym oraz aktami stosowania prawa, które wskazują określone organizacyjne lub techniczne okoliczności wykonywania obowiązków prawnych.

Komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego jest wydawany celem wykonania obowiązku nakładanego ustawą (art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i ust. 2 oraz art. 17 ust. 1 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi). Komunikat GIS jest dokumentem technicznym precyzującym obowiązki wynikające z ustawy, w którym zawarte są wiadomości z zakresu medycyny dotyczące sposobu wykonania ustalonych w ustawie obowiązków. Podstawą do wydania takich komunikatów jest art. 17 ust. 11 ww. ustawy.

Wbrew argumentacji skargi nie można zatem uznać, że obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym wynika z norm znajdujących się poza konstytucyjnym katalogiem źródeł prawa.

Zauważyć ponadto trzeba, że zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Każdorazowo musi to być badanie kwalifikacyjne aktualne, wykonane

w czasie nieprzekraczającym 24 godzin przed samym szczepieniem (art. 17 ust. 3). W przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5). Podkreślenia wymaga, że powyższych uregulowań nie można rozumieć inaczej niż w ten sposób, że obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym oznacza również obowiązek poddania się uprzednim lekarskim badaniom kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania szczepienia. Nie można więc przyjąć, aby tego rodzaju rozwiązanie miało prowadzić do naruszenia praw i wolności (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 389/16). Konieczność wykonania takiego badania bezpośrednio przed wykonaniem szczepienia sprawia, iż odmowa wzięcia w nim udziału uniemożliwia wykonanie szczepienia, jest zatem w istocie odmową poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu. Skarżąca nie dostarczyła lekarskiego zaświadczenia potwierdzającego czasowe lub stałe przeciwwskazanie do realizacji szczepień u dziecka.

Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącej zawartego w skardze o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności art. 17 ust. 11 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi z art. 87 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie w jakim przewiduje delegację do wydania aktu określającego dla obywateli obowiązek konkretnego zachowania się tj. terminów na poddawanie się określonym zabiegom medycznym, Sąd wyjaśnia, że nie znalazł podstaw do wystąpienia z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego. Sąd zaznacza, że zgodnie z art. 193 Konstytucji RP każdy sąd może przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. W orzecznictwie ugruntowany pozostaje pogląd, że sąd powinien rozważyć zwrócenie się z pytaniem prawnym dopiero wówczas, gdy poweźmie poważną wątpliwość co do konstytucyjności przepisu mającego zastosowanie w sprawie, której nie może usunąć w drodze wykładni. Sąd Najwyższy w wyroku z 29 lutego 2008 r., sygn. akt II CSK 463/07, wyraził tezę, że o potrzebie skorzystania z możliwości wynikającej z art. 193 Konstytucji RP decydują rzeczywiste wątpliwości sądu, co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, a nie wątpliwości podnoszone przez strony czy praktyczna doniosłość rozważanego problemu (zob. również wyrok NSA z 16 października 2009 r., II FSK 732/08, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; podobnie wyrok NSA z 22 maja 2009 r., II FSK 88/08, Lex nr 549455; wyrok WSA w Gdańsku z 7 października 2008 r., I SA/Gd 353/07, Lex nr 497398). Końcowo należy wyjaśnić skarżącej, że wątpliwości sądu, a nie strony skarżącej mogą uzasadniać przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego, od odpowiedzi na które zależy rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej. Skarżąca nie ma uprawnienia do skutecznego domagania się przedłożenia przez sąd pytania prawnego. Przepisy art. 193 Konstytucji RP i art. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643 z późn. zm.) przyznają sądowi orzekającemu kompetencję, a ta sama przez się nie nakłada na sąd obowiązku. Przy braku stosownej normy nakazu, o wykonaniu kompetencji decyduje ocena samego podmiotu kompetencji. Tylko realne wątpliwości prawne dotyczące wykładni konkretnego przepisu prawa, poza tym stanowiącego podstawę prawną wyroku, mogą być przedmiotem pytania prawnego sądu orzekającego skierowanego do Trybunału Konstytucyjnego (zob. wyrok WSA w Białymstoku z 17 czerwca 2010 r., sygn. akt II SA/Bk 282/10, LEX nr 643694).

Z powyższych przyczyn Sąd uznał, że w sprawie nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), orzeczono jak w sentencji wyroku. Sąd orzekał w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, ponieważ zgodnie z art. 120 w zw. art. 119 pkt 3 p.p.s.a sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przedmiot sprawy mieścił się w powyższym katalogu.