Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 634/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2011-07-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 ust. 4 pkt. 4
journal: Dz.U. 2004 nr 99 poz 1001
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.) Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz-Kunicka Protokolant Paulina Kowalczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lipca 2011 r. sprawy ze skargi D. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Zastępca Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w Ś., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta Ś., na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b i art. 2 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 z późn. zm. , dalej: ustawa o promocji zatrudnienia) oraz art. 104 k.p.a., orzekł o utracie przez D. R. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] oraz o utracie przez niego prawa do zasiłku z tym samym dniem.

W uzasadnieniu decyzji podniesiono , iż D. R. nie stawił się w Powiatowym Urzędzie Pracy w wyznaczonym terminie, jak również nie poinformował o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa w okresie 7 dni . W takim przypadku , zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt. 4 powołanej wyżej ustawy, następuje utrata statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku. Odzyskanie statusu osoby bezrobotnej może nastąpić w wyniku ponownej rejestracji po upływie co najmniej trzech miesięcy od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy (dalej: PUP).

W odwołaniu od tej decyzji D. R. wyjaśnił przyczynę niestawiennictwa. , W dniu [...], niezwłocznie po ustaniu przyczyny niezdolności do pracy zgłosił się osobiście do pracownika PUP i powiadomił, że w okresie od [...] do [...] jego syn był ciężko chory. W tym samym dniu, jak twierdził , poinformował pracowników organu zatrudnienia , iż pisemne zawiadomienie wraz ze stosownymi zaświadczeniami złoży niezwłocznie po ich uzyskaniu w przychodni. Wskazując na powyższe wniósł o uchylenie decyzji i wypłacenie zaległego zasiłku dla bezrobotnych.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia oraz w trybie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpoznaniu odwołania utrzymał w całości w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu podniósł, iż odwołujący będąc prawidłowo poinformowanym

o prawach i obowiązkach bezrobotnego, w szczególności o obowiązku stawiania się w wyznaczonych terminach nie spełnił obowiązków wynikających z art. 33 ust. 3 i 4 pkt.4 ustawy o promocji zatrudnienia. Zdaniem organu odwoławczego z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika , iż D. R. własnoręcznym podpisem w karcie rejestracyjnej bezrobotnego potwierdził kolejny termin stawienia się w PUP wyznaczony na dzień [...].

Organ II instancji wskazał również, iż istotnie odwołujący załączył

do odwołania dwa zaświadczenia lekarskie: pierwsze - z dnia [...] stwierdzające zgłoszenie się odwołującego w Poradni Lekarskiej w dniu [...] oraz drugie - z dnia [...] stwierdzające stawienie się syna strony w Poradni Dziecięcej w dniu [...] oraz konieczność leczenia chłopca przez okres 10 dni. Zaświadczenia powyższe, jak zauważył organ odwoławczy , zostały dołączone do odwołań strony z dnia [...] oraz z dnia [...], tym samym przedłożono je po upływie 7 dni od daty niezgłoszenia się strony w PUP. Jednocześnie organ odwoławczy zauważył , iż zaświadczenie lekarskie z dnia [...] nie stwierdzało niezdolności D. R. do pracy w dniu [...], lecz sam fakt jego zgłoszenia się w Poradni Lekarskiej w dniu [...], a zatem na dzień przed wyznaczonym terminem stawienia się w PUP. Natomiast z zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] nie wynikała konieczność sprawowania stałej, osobistej opieki przez D. R. nad synem F.

W ocenie organu II instancji wskazane okoliczności potwierdzają fakt niezachowania przez stronę ustawowego siedmiodniowego okresu do zawiadomienia o przyczynie uchybienia terminu stawienia się w PUP i tym samym spełniona została bezwzględna przesłanka utraty statusu osoby bezrobotnej. Organ odwoławczy wskazał ponadto, że wyznaczanie bezrobotnemu terminu stawiennictwa w organie zatrudnienia ma na celu wyegzekwowanie od niego odpowiedniego zachowania, którego niedokonanie obarczone jest określoną sankcją. O konsekwencjach naruszenia obowiązków bezrobotnego, w tym obowiązku zgłaszania się w wyznaczonych terminach w PUP odwołujący wiedział, bowiem został o nich pouczony.

Skarga na powyższe rozstrzygnięcie została uwzględniona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, który wyrokiem z dnia 29 stycznia 2008 r. (sygn. akt IV SA/Gl 602/07) uchylił kwestionowaną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Prezydenta Miasta Ś. z dnia [...] nr [...].

W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał na naruszenie zasad procedury administracyjnej, polegające na wydaniu decyzji bez formalnego wszczęcia postępowania, bez zapewnienia skarżącemu udziału w tym postępowaniu i bez zapoznania go z materiałem sprawy, a na etapie postępowania odwoławczego - bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, pozwalającego na poczynienie prawidłowych ustaleń w sprawie, a odnoszących się do zaistnienia przesłanek

z art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia .

W kwestii obowiązku powiadomienia w okresie 7 dni o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa w PUP w wyznaczonym terminie Sąd uznał,

że powyższy termin ma charakter dyscyplinujący wobec bezrobotnych i służy zapobieganiu nadużyciom w korzystaniu ze statusu bezrobotnego. Biorąc pod uwagę tego rodzaju cele przepisu Sąd wyraził pogląd, wedle którego bieg wskazanego w nim terminu niekoniecznie rozpoczyna się od wyznaczonego terminu stawienia się w urzędzie pracy, lecz zależy od tego, czy w tym czasie bezrobotny miał możliwość dokonania takiego powiadomienia. Jeśli nie, to bieg terminu do powiadomienia rozpoczyna się od dnia ustania obiektywnej przeszkody uniemożliwiającej to powiadomienie. Na tego rodzaju okoliczności , jak zauważył Sąd , powołał się skarżący. Wskazał bowiem na to , że w ciągu 7 dniowego okresu nie mógł usprawiedliwić niestawiennictwa z powodu konieczności sprawowania wyłącznej opieki nad siedmioletnim synem. Okoliczności te nie zostały w postępowaniu administracyjnym wyjaśnione.

Sąd nie podzielił również stanowiska organu, iż z zaświadczenia lekarskiego nie wynika, aby syn skarżącego wymagał sprawowania osobistej opieki. Obowiązek pieczy nad dzieckiem nie jest uzależniony od ocen lekarskich , lecz wynika z ustawowych zasad sprawowania władzy rodzicielskiej (art. 95 § 1 i 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Przy czym, zdaniem Sądu, nie mogło budzić wątpliwości, że chore dziecko w wieku 7 lat nie może być pozostawione bez opieki nawet na krótki czas. Kwestia możliwości powiadomienia skarżącego o przyczynach niestawiennictwa wymagała zatem przeprowadzenia stosownego postępowania wyjaśniającego.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w Ś, działając w oparciu o art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b, art. 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia orzekł o utracie przez D. R. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] oraz o utracie prawa do zasiłku z tym samym dniem.

W motywach rozstrzygnięcia organ podał, że D. R., będąc poinformowany w dniu [...] o terminie zgłoszenia się w urzędzie pracy wyznaczonym na dzień [...], w terminie tym nie zgłosił się, jak również nie powiadomił w okresie 7 dni o przyczynie swojego niestawiennictwa. Organ ustalił, iż przyczyną niestawiennictwa była konieczność sprawowania osobistej opieki nad małoletnim synem F.. Przyznał, że przyczyna ta była uzasadniona. Wskazał, natomiast, że z treści art. 33 ust. 4 pkt 4 powołanej ustawy wynika jednak, że o uzasadnionej przyczynie należy powiadomić powiatowy urząd pracy w okresie do 7 dni, a okres ten należy liczyć od dnia niezgłoszenia się w tym urzędzie. Na tej podstawie stwierdził, że ostateczny termin na powiadomienie upłynął więc [...], natomiast D. R. dokonał powiadomienia o przyczynie niestawienia osobiście w dniu [...]. Powiadomienie takie , jak zauważył organ I instancji , nie musi być dokonane osobiście. Jest dopuszczalne jego zrealizowanie za pomocą telefonu, pisemnie czy przez osobę trzecią.

W odwołaniu od tej decyzji D. R. zarzucił organowi naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego polegające na wydaniu rozstrzygnięcia wbrew ustalonym faktom i dowodom, bez uwzględnienia wskazań wynikających z wyroku sądowego. Sąd uchylając wcześniejszą decyzję badał sprawę w oparciu o dokumentację, która nie różni się od zgromadzonej w sprawie. Nadto powołał się na przepisy kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, które nakładają na rodziców obowiązek pieczy nad dziećmi, w szczególności dbania o ich dobro. Na tej podstawie wywodził, iż jego zachowanie czyniło zadość tym właśnie przepisom. Nie mógł bowiem pozostawić chorego syna samego w domu i udać się do urzędu pracy. Z tego też powodu nie miał możliwości zawiadomienia urzędu o przyczynach swojego niestawiennictwa. Gdyby taka możliwości istniała, to zapewne by to uczynił i nie narażałby rodziny na utratę środków utrzymania, nie stawiając się w ustalonym terminie bez ważnych powodów.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji, podzielając ustalenia oraz stanowisko w niej zawarte. Strona postępowania , nie informując PUP do dnia [...], o przyczynie swojego niestawiennictwa w dniu [...] uchybiła przepisowi art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia .

Zauważył ponadto, że sprawowanie opieki nad dzieckiem wymaga dostarczenia mu lekarstw, przygotowywania posiłków, co powoduje konieczność opuszczenia domu w celu dokonania odpowiednich zakupów. W przekonaniu organu odwoławczego , D. R. mógł w takim przypadku udać się również do PUP, który mieści się ok. 1,5 km od jego miejsca zamieszkania i powiadomić o przyczynach niestawiennictwa w wyznaczonym terminie. Jeżeli takie czynności podejmowała zaprzyjaźniona lub bliska osoba, również ona mogła osobiście zawiadomić organ zatrudnienia. Powiadomienie takie mogło mieć również postać informacji telefonicznej lub listowej.

Organ odwoławczy podkreślił, że wydając tę decyzję, wziął pod uwagę orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt I OSK 245/07, w którym Sąd ten uznał za oczywiste, że termin 7 dni do powiadomienia o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa w PUP należy liczyć od dnia, w którym bezrobotny miał się zgłosić w urzędzie pracy. W związku z czym organ odwoławczy stwierdził,

że niepowiadomienie PUP w terminie 7 dni od wyznaczonego terminu stawiennictwa o przyczynie niezgłoszenia się jest bezwzględną przesłanką utraty statusu osoby bezrobotnej, a tym samym uniemożliwia pozytywne rozpatrzenie odwołania.

D. R. po raz wtóry zaskarżył decyzję podjętą w sprawie utraty statusu bezrobotnego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, domagając się jej uchylenia. W skardze przytoczył okoliczności uprzednio podnoszone , wskazując na brak podstaw do pozbawienia go statusu osoby bezrobotnej Podniósł również , iż rejestrując się jako osoba bezrobotna został poinformowany, o konieczności osobistego poinformowania o przyczynie niestawiennictwa w wyznaczonym terminie w urzędzie pracy . Jak wyjaśnił , nie mógł dokonać tego także telefonicznie bowiem nie posiada telefonu. Nie mógł również wysłać w tym celu do urzędu swej 12 letniej córki, która w godzinach urzędowania PUP uczestniczyła w zajęciach szkolnych.

Wyrokiem z dnia 10 czerwca 2009 r., sygn. akt IV SA/Gl 43/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Ś. z dnia [...] nr [...].

W uzasadnieniu zawarł twierdzenie, iż organ I instancji, kierując się interpretacją dotyczącą sposobu liczenia terminu określonego w art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia, sformułowaną przez Zastępcę Dyrektora Departamentu Rynku Pracy w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej z dnia 12 sierpnia 2008 r., rażąco naruszył zasadę bezwzględnego związania oceną prawną, wyrażoną w wyroku Sądu z dnia 29 stycznia 2008 r., sygn. akt IV SA/Gl 602/07. W konsekwencji tego nie wyjaśnił i nie rozważył, zgodnie ze wskazaniami zawartymi w wyroku, czy strona miała możliwość dokonania takiego powiadomienia we wskazanym terminie.

Podkreślił także , iż w kwestii początku biegi terminu do powiadomienia o przyczynach niestawiennictwa w urzędzie pracy organ II instancji zaprezentował stanowisko identyczne z poglądem organu I instancji , stojące jednak w sprzeczności z oceną prawna dokonaną w przywołanym wyroku WSA w Gliwicach Rozważania organu odwoławczego w zakresie możliwości powiadomienia Powiatowego Urzędu Pracy o przyczynie niestawiennictwa , co podkreślił , nie znajdują uzasadnienia w zebranym materiale dowodowym. Opierają się na arbitralnie wyrażonej ocenie bez dokładnego wyjaśnienia okoliczności istotnych w sprawie, a podnoszonych przez skarżącego, bez odniesienia się do konkretnych dowodów, jak również bez dokonania oceny ich wiarygodności, co pozostaje w kolizji z postanowieniami art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a.

We wskazaniach co do dalszego postępowania Sąd zobowiązał organ orzekający w sprawie do uwzględnienia oceny prawnej oraz wskazań wyrażonych w wyroku z dnia 29 stycznia 2008 r., sygn. akt IV SA/Gl 602/07. , zobowiązując go do wzięcia po uwagę następujących okoliczności:

-konieczności sprawowania wyłącznej osobistej opieki nad chorym siedmioletnim dzieckiem;

-uzyskania podczas rejestracji w urzędzie pracy informacji o obowiązku osobistego powiadomienia o przyczynie niestawiennictwa;

-brak telefonu;

-niemożności skorzystania z pomocy innych osób;

-przebywania drugiego dziecka w szkole w godzinach funkcjonowania urzędu

pracy;

-możliwości nadania listu poleconego w placówce pocztowej w bliskiej odległości od miejsca zamieszkania.

Następnie , jak podkreślił Sąd , rzeczą organu będzie ocena zgromadzonego materiału dowodowego, dokonanie ustaleń faktycznych oraz stosownie do ich wyniku wydania właściwej treści rozstrzygnięcia, które powinno podlegać uzasadnieniu wedle przepisanych prawem procesowym wymogów.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w Ś, działając z upoważnienia Prezydenta Miasta Ś, na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b i art. 2 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 33 ust. 4 pkt 4 i art. 71 ustawy o promocji zatrudnienia orzekł o utracie przez D. R. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] oraz o utracie przez niego prawa do zasiłku z tym samym dniem.

Konieczność sprawowania wyłącznej osobistej opieki nad chorym siedmioletnim dzieckiem, jak podniósł w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, jest uzasadnioną przyczyną niestawienia się w urzędzie pracy w wyznaczonym terminie. Jednocześnie wskazał, że w dniu rejestracji D. R. otrzymał informację dla osób rejestrujących się w powiatowym urzędzie pracy, w ramach której pouczono go o obowiązku powiadomienia o uzasadnionej przyczynie nie zgłoszenia się w powiatowym urzędzie pracy, bez wskazania jednak , iż należy dokonać tego osobiście. W ocenie organu orzekającego w sprawie istniało szereg dróg prowadzących do spełnienia obowiązku wynikającego z przepisów ustawy o promocji zatrudnienia , np. dokonania powiadomienia za pośrednictwem poczty przy skorzystanie z pomocy córki lub osób trzecich. W trakcie postępowania wyjaśniającego ustalono , iż w odległości ok. 120 metrów w linii prostej od mieszkania strony znajdowała się filia urzędu pocztowego S. 1, czynna w poniedziałki , środy i piątki w godzinach 11,00 – 18,00 oraz we wtorek i czwartek w godzinach 8,00 – 15,00. Istniała zatem możliwość , zważywszy na godziny pracy urzędu pocztowego oraz zamieszkiwanie z 12-lertnia córką , dokonania powiadomienia PUP za pośrednictwem poczty.

W odwołaniu od tej decyzji D. R. podniósł, ze konkluzje zawarte w jej uzasadnieniu nie mają podstaw prawnych, gdyż Sąd, uchylając wcześniejsze decyzje w sprawie wiedział o placówce pocztowej znajdującej się w pobliżu jego miejsca zamieszkania. W dniu [...], a więc niezwłocznie po ustaniu choroby jego małoletniego syna, zgłosił się osobiście w PUP. Pozostawienie chorego dziecka bez opieki byłoby, jego zdaniem , naruszeniem przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Natomiast sprawa nadania listu w placówce pocztowej nie zostałaby załatwiona w krótkim czasie ze względu na istniejące w niej kolejki ze względu na jedno czynne "okienko". Wskazując na powyższe wniósł o uchylenie decyzji w całości i przyznanie mu należnego statusu bezrobotnego.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia oraz w trybie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpoznaniu odwołania utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu podniósł , iż z przepisu art. 33 ust. 3 i 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia nie wynika, aby strona musiała dokonać wymaganego powiadomienia, udając się do urzędu pracy osobiście. Podkreślił przy tym, że z dokumentacji przedmiotowej sprawy nie wynika , aby organ zobowiązał stronę do osobistego powiadamiania o przyczynie niezgłoszenia się bezrobotnego w wyznaczonym terminie.

W jego przekonaniu , jak stwierdza , sprawowanie opieki nad dzieckiem cierpiącym na infekcję górnych dróg oddechowych wymaga m.in. zapewnienia mu lekarstw i przygotowywania posiłków, co powoduje konieczność opuszczania domu w celu dokonania odpowiednich zakupów. Dodał przy tym, że w bezpośrednim sąsiedztwie budynku, zamieszkałego przez stronę (odległość ta wynosi ok. 120 m w linii prostej), znajduje się filia urzędu pocztowego w Ś., uruchomiona dnia 1 maja 2004 r. i czynna w dniach między 15 a 27 lutego 2007 r. w godz. od 8.00 do 18.00, gdzie strona lub osoba trzecia w mogła udać się i nadać stosowną przesyłkę pocztową do organu zatrudnienia.

W konkluzji organ odwoławczy zakwestionował twierdzenie D. R. na temat rzekomej wiedzy Sądu o lokalizacji placówki pocztowej w pobliżu jego miejsca zamieszkania. Zdaniem organu, Sąd nakazał rzetelne zbadanie kwestii odległości urzędu pocztowego od mieszkania strony, ponieważ nie wiedział o istniejącej bliskości tych dwóch miejsc w niniejszym przypadku.

Powyższe okoliczności, w ocenie organu II instancji, prowadzą do wniosku o niezachowaniu przez D. R. ustawowego siedmiodniowego okresu do zawiadomienia o przyczynie uchybienia terminu stawienia się w PUP. Wobec czego spełniona została bezwzględna przesłanka utraty statusu osoby bezrobotnej.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, D. R. wyraził niezadowolenie z decyzji organu odwoławczego wskazując, że wnioski zawarte w jej uzasadnieniu nie mają podstaw prawnych.

W szczególności podniósł, że pozostawiając chorego siedmioletniego syna samego w domu, stworzyłby zagrożenie dla jego zdrowia oraz wywołałby niepotrzebny stres. Dodał nadto, że nie mógł skorzystać z pomocy sąsiadów oraz nie miał moralnego prawa wysyłania córki do placówki pocztowej po powrocie ze szkoły przed zjedzeniem posiłku i odrobieniem zadań domowych, przy czym podkreślił brak przekonania, że córka poradzi sobie z wypisaniem "odpowiednich druczków" celem nadania listu do urzędu zatrudnienia.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie

i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) – zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W odniesieniu do decyzji, bo tego rodzaju rozstrzygnięcie jest przedmiotem skargi w niniejszej sprawie, Sąd może ją uchylić lub stwierdzić jej nieważność wyłącznie w przypadkach określonych w art. 145 § 1 p.p.s.a. – tj. gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono wpływ na wynik sprawy lub gdy wystąpią przyczyny nieważności wskazane w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach.

Ze względu na wcześniejsze wyroki tutejszego Sądu w przedmiotowej sprawie przyjdzie zauważyć , iż w myśl art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w tej sprawie sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie . Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie (czynności), jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt (czynność), zostało uznane za błędne. Ocena prawna o charakterze wiążącym musi dotyczyć właściwego zastosowania konkretnego przepisu czy też prawidłowej jego wykładni w odniesieniu do ściśle określonego rozstrzygnięcia podjętego w konkretnej sprawie. Ponadto powinna pozostawać w logicznym związku z treścią orzeczenia sądu administracyjnego, w którym została sformułowana.

Natomiast wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. Dauter Bogusław, Gruszczyński Bogusław, Kabat Andrzej, Niezgódka-Medek Małgorzata , Komentarz do art.153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stan prawny: 2011.03.30 , LEX 2011).

Jak podniesiono wyżej , decyzje podejmowane w przedmiotowej sprawie były wcześniej przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który zarówno pierwszym wyrokiem z dnia 29 stycznia 2008 r., sygn. akt IV SA/Gl 602/07, jak i drugim wyrokiem z dnia 10 czerwca 2009 r., sygn. akt IV SA/Gl 43/09, uchylił decyzje Wojewody [...] oraz poprzedzające je decyzje organu I instancji, pozbawiające D. R. statusu osoby bezrobotnej oraz zasiłku dla bezrobotnych.

Zauważyć równocześnie należy, że w sprawie obecnie poddanej kontroli Sądu nie nastąpiła zmiana stanu faktycznego, mogąca uzasadniać nieaktualność oceny prawnej wyrażonej we wskazanych wyżej wyrokach. Nie zostały też one uchylone ani nie uległ zmianie stan prawny będący podstawą orzekania w sprawie zakończonej tymi wyrokami. W tej sytuacji organy rozpoznające ponownie sprawę obowiązane były zatem do uwzględnienia oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania, wyrażonej w powołanych wyrokach.

Stan faktyczny rozpoznawanej sprawy , najkrócej rzecz ujmując , sprowadza się do tego, że skarżący w dniu [...] zobowiązany został do stawienia się w siedzibie organu zatrudnienia w dniu [...]. We wskazanym dniu nie zgłosił się do tego organu, jak również nie powiadomił o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa przed upływem siedmiodniowego terminu przewidzianego przez ustawę. Uczynił to dopiero pismem z dnia [...], do którego dołączył zaświadczenia lekarskie, dotyczące konieczności leczenia jego małoletniego syna przez okres dziesięciu dni z powodu infekcji górnych dróg oddechowych.

Wiążąca w sprawie ocena prawna został sformułowana w pierwszym ze wskazanych wyroków z dnia 29 stycznia 2008 r. Dokonując wykładni postanowień art. 33 ust. 4 pkt. 4 ustawy o promocji zatrudnienia Sąd przyjął , iż bieg określonego w nim siedmiodniowego okresu , w ramach którego bezrobotny powinien powiadomić urząd pracy o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa w wyznaczonym terminie w tym urzędzie , niekoniecznie rozpoczyna się od tego terminu (daty) . Zależy to od tego, czy w tym czasie bezrobotny miał możliwość dokonania takiego powiadomienia. Jeśli nie, to bieg terminu do powiadomienia rozpoczyna się od dnia ustania obiektywnej przeszkody uniemożliwiającej powiadomienie.

Jeśli chodzi o wskazania co do dalszego postępowania , to Sąd zobowiązał organ do przeprowadzenia stosownego postępowania wyjaśniającego odnośnie możliwości powiadomienia przez skarżącego organu zatrudnienia o przyczynie jego niestawiennictwa w wyznaczonym terminie. W szczególności zwrócił uwagę na , istotną w tym kontekście , kwestię sprawowania stałej , osobistej opieki nad chorym synem.

Natomiast z treści wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 10 czerwca 2009 r., należało przyjąć : po pierwsze - obowiązek uwzględnienia przez organ orzekający oceny prawnej oraz wskazań zamieszczonych w wyroku z 28 stycznia 2008 r.; po drugie – dalsze obowiązki wiążące się z bardziej szczegółowymi wskazaniami co do dalszego postępowania , z uwagi na podnoszone przez skarżącego okoliczności, w tym: wyjaśnienie co do konieczności sprawowania wyłącznej osobistej opieki nad chorym siedmioletnim dzieckiem; kwestię uzyskania podczas rejestracji w urzędzie pracy informacji o obowiązku osobistego powiadomienia o przyczynie niestawiennictwa , braku telefonu, brak możliwości skorzystania z pomocy innych osób , przebywania drugiego dziecka w szkole w godzinach funkcjonowania urzędu pracy oraz możliwości nadania listu poleconego w placówce pocztowej .

Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja odpowiada prawu , jak również została wydana z uwzględnieniem oceny prawnej oraz wskazań co do dalszego postępowania sformułowanych we wcześniejszych wyrokach Sądu .

Zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia , stanowiącym podstawę materialno prawną kontrolowanej decyzji , organ zatrudnienia pozbawia statusu bezrobotnego osobę , która nie stawiła się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomiła w okresie siedmiu dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Pozbawienie statusu bezrobotnego następuje na okres trzech miesięcy od dnia niestawienia się we wskazanym organie.

Stosownie do postanowień przywołanego powyżej przepisu, organ zatrudnienia w przypadku zaistnienia sytuacji w nim przewidzianej zobowiązany jest pozbawić osobę statusu bezrobotnego na przewidziany w nim okres. Decyzja zapadająca w takiej sprawie ma charakter aktu związanego , o ile zostaną wykazane (ustalone) przesłanki w przepisie określone. Chodzi tu o dwie przesłanki , które muszą zachodzić równocześnie: po pierwsze - niestawienie się w organie zatrudnienia w wyznaczonym przez organ terminie; po drugie - brak powiadomienia w okresie 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Nie powinno budzić większych wątpliwości , że względu na treść przepisu zamieszczonego w pkt. 4 ust. 4 art.33 ustawy o promocji zatrudnienia w części odnoszącej się do drugiej z wymienionych przesłanek ( "nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa") , co do zasady , to na bezrobotnym spoczywa obowiązek wykazania braku możliwości zgłoszenia się w wyznaczonym terminie w organie zatrudnienia. Natomiast organ zatrudnienia , w oparciu o przedłożone przez stronę wyjaśnienia i dowody dokonuje oceny w kwestii tej czy przyczyna istniała i czy miała ona znamiona przyczyny uzasadnionej. Oczywiście , przyjęcie takiego stanowiska ze względu na zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 i 77 k.p.a.) nie oznacza akceptacji bierności organu w zakresie ustalania przyczyn niestawiennictwa .

Analiza postanowień wskazanego przepisu rodzi oczywiście pytanie o moment, od którego należy liczyć bieg okresu siedmiodniowego do powiadomienia. Przyjmuje się zazwyczaj , iż rozpoczyna się on od daty ,w której bezrobotny był zobowiązany stawić się w urzędzie pracy. W przywołanej wyżej ocenie prawnej tyczącej tego przepisu Sąd przyjął jednak inny pogląd , wedle którego bieg tego okresu można liczyć od ustania przyczyny , która spowodowała uchybienia terminowi przez bezrobotnego. Sąd nie stwierdził jednoznacznie , iż tak należy go liczyć , ale sposób liczenia uzależnił od tego , czy bezrobotny miał możliwość dokonania takiego powiadomienia. Innymi słowy rzecz ujmując , jeśli obiektywnie nie miał takiej możliwości ze względu na zaistnienie określonej przeszkody , to okres ten należy liczyć od jej ustania .

Przenosząc te ustalenia na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić przyjdzie , iż organ odwoławczy , podobnie jak i organ I instancji , zasadnie przyjęły iż nie zachodziły przeszkody uniemożliwiające skarżącemu powiadomienie urzędu pracy w ustawowym terminie. Zatem w niniejszej sprawie nie zachodzi przypadek , którego mogłaby dotyczyć przywoływana wyżej ocena prawna Sądu.

Podkreślić w tym miejscu należy , ze organy orzekające w sprawie zrealizowały wskazania wynikające z wcześniejszych wyroków Sądu . W trakcie postępowania wyjaśniającego ustalono , w oparciu o dokumenty w postaci Oświadczenia Bezrobotnego w Karcie Rejestracyjnej Bezrobotnego z dnia [...], oraz o Informację dla osób rejestrujących się w Powiatowym Urzędzie Pracy z dnia [...] (którą strona otrzymała i zobowiązała się przestrzegać), iż organ zatrudnienia w żaden sposób nie zobowiązywał stronę do osobistego powiadamiania o przyczynie niezgłoszenia się bezrobotnego w wyznaczonym terminie. Takie zobowiązanie nie wynika także z postanowień art. 33 ust. 4 pkt. ustawy . Zachodziła zatem możliwość powiadomienia urzędu pracy listownie , telefoniczne bądź też z wykorzystaniem osób trzecich.

Skarżący, sprawujący opiekę nad swoim małoletnim dzieckiem, cierpiącym na infekcję górnych dróg oddechowych , wymagającym stałej , osobistej opieki miał uzasadniony powód , aby nie dokonać tego powiadomienia osobiście w okresie choroby dziecka. Powiatowy Urząd Pracy w Ś. , znajduje się ok. 1,5 km od miejsca zamieszkania skarżącego. Można zgodzić się ze stanowiskiem, iż brak możliwości osobistego stawiennictwa w organie zatrudnienia, wymagającego poświęcenia co najmniej godziny czasu , wobec konieczności sprawowania opieki nad chorym synem , znajduje usprawiedliwienie . Natomiast , jak należy przyjąć w świetle ustaleń poczynionych wyżej , nie było przeszkód , aby w celu nadania przesyłki pocztowej zawierającej informację o przyczynach niestawiennictwa się w PUP skarżący osobiście udał się do najbliższej placówki pocztowej, oddalonej ok. 120-140 metrów w linii prostej od jego miejsca zamieszkania ( czynnej w poniedziałki , środy i piątki w godzinach 11,00 – 18,00 , natomiast we środy i czwartki w godzinach 8.00 - 15.00 ) , albo też skorzystał z pomocy córki lub osoby trzeciej . Wskazany punkt usługowy został uruchomiony w dniu 1 maja 2004 r., stąd skarżący zapewne był świadomy jego istnienia. Organ odwoławczy trafnie również zwrócił uwagę na fakt , iż przy okazji załatwiania codziennych spraw życiowych przesyłka taka mogła zostać nadana . Ponadto, matka dziecka , pozostająca ze skarżącym w separacji, nie została pozbawiona praw rodzicielskich. W tym czasie pracowała w S. w godz. 6.00 – 14.00 , mogła zatem albo wyręczyć ojca w opiece nad chorym synem, albo też nadać przesyłkę pocztową w jego imieniu

Odnosząc się do zarzutów podnoszonych w skardze stwierdzić trzeba , iż w świetle przedstawionych rozważań nie znajdują one uzasadnienia. Główny zarzut skarżącego sprowadza się do wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa, przy czym naruszenia prawa dopatruje się w tym , że organ zatrudnienia wymagał od niego osobistego stawiennictwa w celu usprawiedliwienia niestawiennictwa w tym organie w wyznaczonym terminie. Jak wykazano wyżej , ani organ tego nie wymagał, ani też wymóg taki nie wynikał z przepisów prawa. Skarżący także , wbrew temu co twierdzi w skardze , mógł uczynić zadość obowiązkowi wynikającemu z art. 33 ust. 4 pkt. ustawy o promocji zatrudnienia informując , z zachowaniem wymaganego terminu , organ zatrudnienia o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa w inny sposób , w szczególności za pośrednictwem poczty albo też osób trzecich.

Nie ma wreszcie racji skarżący twierdząc , iż podstawą uchylenia wcześniejszych decyzji przez Sąd był pogląd o liczeniu biegu terminu do powiadomienia od ustania choroby dziecka. W uzasadnieniu wyroku z 29 stycznia 2008 r. co należy przypomnieć , Sąd wyraźnie odwołuje się do możliwości powiadomienia organu zatrudnienia w tym okresie czasu. Dopiero w sytuacji , kiedy możliwości takich skarżący by nie miał , termin siedmiodniowy należało liczyć od ustania choroby dziecka.

Zważywszy wszystkie przedstawione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało zgodnie z obowiązującym prawem i dlatego działając na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.