Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1324/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2005-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienia
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska Sędziowie: Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk – Meder Asesor WSA Arkadiusz Windak /spr./ Protokolant Edyta Wojtowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2005r. sprawy ze skargi G. M. na postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy I. u c h y l a zaskarżone postanowienie, II. nie orzeka w przedmiocie wykonania uchylonego postanowienia.


UZASADNIENIE

U Z A S A D N I E N I E :

W dniu [...] r. do Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie wpłynął wniosek G. M. o przyznanie uprawnień kombatanckich.

Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie, na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) i art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity: Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.), umorzył postępowanie wywołane wnioskiem G. M. z uwagi na złożenie wniosku po ustawowo określonym terminie. Organ przywołał treść art. 22 ust. 3 w/w ustawy, zgodnie z którym, wnioski o przyznanie uprawnień kombatanckich mogły być przez osoby zamieszkałe na stałe w Polsce składane do dnia 31 grudnia 1998 r., a do dnia 31 grudnia 1999 r. przez osoby zamieszkałe poza granicami Polski.

W wyniku złożenia przez G. M. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie decyzją z dnia [...] r., nr [...], w oparciu o art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] r.

Pismem z dnia [...] r. G. M. zwróciła się do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej przyznania Jej uprawnień kombatanckich. Uzasadniając wniosek powołała się na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 kwietnia 2003 r. o niezgodności z Konstytucją art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie decyzją z dnia [...] r., nr [...], działając na podstawie art. 149 § 3 w zw. z art. 145a § 1 i 2 k.p.a. odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] r. Uzasadniając motywy dokonanego rozstrzygnięcia organ wskazał, że zgodnie z art. 145a k.p.a., można żądać wznowienia postępowania, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z konstytucją, z tym że skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 kwietnia 2003 r., sygn. akt SK/4/02, wszedł w życie z dniem ogłoszenia w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, tj. w dniu 29 kwietnia 2003 r. Miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania na mocy art. 145a § 1 upłynął z dniem 29 maja 2003 r. W związku z tym organ stwierdził, że G. M. wystąpiła z wnioskiem o wznowienie postępowania po terminie, co uzasadniało odmowę wznowienia postępowania administracyjnego.

G. M. w piśmie z dnia [...] r. podtrzymała swój wniosek z dnia [...] r. żądając wznowienia postępowania w związku z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 kwietnia 2003 r.

Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, powołując się na art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 145a § 2 k.p.a., utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] r. o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego.

Po otrzymaniu powyższej decyzji G. M. skierowała do Kierownika Urzędu kolejny wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej przyznania uprawnień kombatanckich powołując się na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 kwietnia 2003 r. o niezgodności z Konstytucją art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.

W odpowiedzi na ten wniosek Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie, postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], wydanym na podstawie art. 134 k.p.a., stwierdził niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wskazując na zasadę dwuinstancyjności postępowania wynikającą z art. 15 k.p.a., organ uznał, że wniosek G. M. w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich podlegał dwukrotnemu rozpoznaniu. Tym samym strona wyczerpała możliwość dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia tej samej sprawy administracyjnej. Mają powyższe na uwadze oraz fakt, iż w decyzji z dnia [...] r. G. M. została prawidłowo pouczona o prawie złożenia skargi do sądu administracyjnego, Kierownik Urzędu stwierdził niedopuszczalność wniosku o ponowne rozparzenie sprawy.

G. M. złożyła na to postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. wnosząc o jego uchylenie i wydanie wyroku mocą którego skarżąca zostanie przyjęta w poczet członków organizacji kombatanckiej uzyskując pełne uprawnienia w tym zakresie.

W uzasadnieniu skargi G. M. podała, że według jej wiedzy było kilka terminów przyjmowania wniosków o członkostwo kombatanckie i przy odrobinie dobrych chęci Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z własnej inicjatywy mógł jej sprawę w odpowiednim terminie załatwić. Skarżąca podkreśliła, że inne osoby, które doświadczyły takich samych jak Ona represji uzyskały wnioskowane uprawnienia. W związku z tym G. M. wyraziła swoje odczucie o braku sprawiedliwości w działaniach organu stawiając jednocześnie organowi zarzut nierównego traktowania. Swoje stanowisko skarżąca podtrzymała w piśmie procesowym z dnia [...] r.

Odpowiadając na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działań organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Takie określenie kompetencji Sądu skutkuje tym, że w przypadku stwierdzenia, że orzeczenie dotknięte jest istotnymi wadami prawnymi, mającymi postać naruszenia przepisów prawa materialnego lub postępowania administracyjnego, Sąd eliminuje z obrotu prawnego takie wadliwe orzeczenie – w zależności od rodzaju stwierdzonego uchybienia – poprzez jego uchylenie lub stwierdzenie jego nieważności - art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W przeciwnym wypadku Sąd skargę oddala (art. 151 w/w ustawy). Takie określenie zakresu kompetencji sądu administracyjnego oznacza, że tut. Sąd nie jest uprawniony do wydawania merytorycznych rozstrzygnięć przyznających, czy też odmawiających przyznania jakichkolwiek uprawnień.

Poczynienie tych uwag stało się konieczne ze względu na treść skargi z której wynika, że skarżąca oczekiwała od Sądu rozstrzygnięcia przyznającego Jej status kombatanta w rozumieniu ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity: Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.).

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd nie jest związany zarzutami skargi i jest obowiązany wziąć pod uwagę z urzędu wszelkie naruszenia w postępowaniu administracyjnym przepisów prawa materialnego i procesowego, jeśli mogły mieć wpływ na treść zapadłego rozstrzygnięcia.

Taka sytuacja, powodująca konieczność wyjścia poza zarzuty skargi z przyczyn w niej nie podniesionych lecz dostrzeżonych przez Sąd z urzędu, zaistniała w niniejszej sprawie. Sąd stwierdził bowiem, iż wydając zaskarżone postanowienie Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie naruszył przepisy postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z przekazanych przez organ akt administracyjnych wynika, że z pierwszym żądaniem, nazwanym "wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy Nr [...] dotyczącej przyznania uprawnień kombatanckich" G. M. zwróciła się do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie w dniu [...] r. Z uwagi na powołanie się we wniosku na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego niezgodność z Konstytucją przepisu stanowiącego materialną podstawę negatywnego załatwienia przez organ poprzedniego żądania skarżącej, Kierownik Urzędu uznał, że wniosek z [...] r. oparty jest na art. 145a § 1 k.p.a., tj. na przesłance wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z dnia [...] r., nr [...]. W tym też trybie organ przeprowadził postępowanie, które zakończyło się wydaniem ostatecznej decyzji z dnia [...] r., nr [...].

W takim stanie rzeczy trudno zrozumieć motywy jakimi kierował się organ oceniając treść kolejnego żądania G. M., która w piśmie z dnia [...] r. po raz drugi zwróciła się z wnioskiem "o ponowne rozpatrzenie sprawy Nr [...] dotyczącej przyznania uprawnień kombatanckich". Żądanie swe skarżąca oparła na tej samej argumentacji co wniosek z dnia [...] r. Prócz daty nagłówkowej sporządzenia wniosku, jego treść i forma jest identyczna jak treść wniosku z dnia [...] r. (dowód: karta 24 i karta 39 akt administracyjnych). Tym razem organ przyjął, że wniosek z dnia [...] r., powołujący się na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, jest środkiem zaskarżenia w rozumieniu art. 127 § 3 k.p.a.

Zdaniem Sądu, stanowisko organu było w tym zakresie niekonsekwentne i przede wszystkim niezasadne. Z treści pisma z dnia [...] r. nie wynika, aby skarżąca wnosiła środek zaskarżenia od jakiegoś konkretnego orzeczenia, takiego bowiem nie przywołała. W piśmie tym G. M. nie podniosła również zarzutów co do działania organu. Z treści pisma nie wynika niezadowolenie strony z dotychczasowego sposobu załatwienia przez organ Jej sprawy. G. M. wyraźnie natomiast wskazała na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 15 kwietnia 2003 r., mocą którego stwierdzono niezgodność z Konstytucją art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. To właśnie ten przepis stał się podstawą negatywnego, ostatecznego załatwienia pierwotnego wniosku skarżącej o przyznanie uprawnień kombatanckich.

Sąd uznał za nieprawidłowe działanie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy (art. 77 § 1 k.p.a.), polegające na zakwalifikowaniu pisma G. M. z dnia [...] r. jako wniosku o którym mowa w art. 127 § 3 k.p.a., i w konsekwencji stwierdzenie niedopuszczalności jego złożenia na podstawie art. 134 k.p.a.

Ponownie rozpoznając sprawę organ weźmie od uwagę ustalenia Sądu i bez zbędnej zwłoki podejmie rozstrzygnięcie, które korespondować winno z określonym przez skarżącą żądaniem. Przy czym organ rozpatrując sprawę winien mieć na względzie zasadę trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych - art. 16 k.p.a., aby nie dopuścić do naruszenia zasady powagi rzeczy osądzonej.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. stwierdził, że niewłaściwie ustalając stan faktyczny sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie naruszył art. 77 § 1 k.p.a. poprzez co nieprawidłowo zastosował art. 134 k.p.a. W związku z tym, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 152 ustawy Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji.