Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 414/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2021-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 137
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
article: art. 3 par 1, art. 119 pkt 2, art. 145 par 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 31 zq ust. 3, 7 i 8, art 31zy ust. 1 i 10, art. 31zo ust. 1-3
journal: Dz.U. 2020 poz 1842
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
article: par 1 pkt 2 lit. b
journal: Dz.U. 2020 poz 1773
law: Rozporządzenie Prezedenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 lutego 2017 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom  administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych  oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego - t.j.
article: par 9 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 2009
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2015 r. w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru  urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń
article: art. 7, art. 75 par 1, art. 76 par 3, art. 77 par 1, art. 106 par 3
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: par 10 ust. 1, 2 i 2a
journal: Dz.U. 2021 poz 371
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek  pandemii COVID-19

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Adamiec Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak (spr.) Sędzia WSA Danuta Kuchta po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 listopada 2021 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 2 [...]., nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił T. K. prawa do zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne i na Fundusz Pracy oraz Fundusz Solidarnościowy za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r. oraz od dnia 1 lutego 2021 r. do dnia 28 lutego 2021 r.

W dniu 11 maja 2021 r. T. K. złożył na formularzu RDZ-B7 wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r. oraz od dnia 1 lutego 2021 r. do dnia 28 lutego 2021 r.

We wniosku, w stosownych rubrykach formularza, wskazał, że prowadzi działalność gospodarczą jako mikroprzedsiębiorca - osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, a osiągnięty przychód za miesiąc kwiecień 2021 r. był niższy o co najmniej 40 % w stosunku do przychodu za luty 2020r. Określając przeważającą działalność wnioskujący podał kod PKD 49.39.Z.

Odmawiając przyznania zwolnienia organ powołał art. 31zq ust. 7 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 ze zm., zwanej dalej: ustawą COVID-19) w zw. z art. 31zy tej ustawy oraz § 10 ust. 1, ust. 2 i 2a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz.U. poz. 371 ze zm.; dalej rozporządzenie w sprawie wsparcia) w zw. z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 423, z póżn. zm.).

Zdaniem organu podany we wniosku PKD nie został potwierdzony w otrzymanym z GUS wykazie według stanu na ostatni dzień miesiąca, w porównaniu do którego nastąpił spadek przychodu lub na ostatni dzień miesiąca go poprzedzającego. W związku z tym wnioskodawcy nie przysługuje prawo do zwolnienia.

Na powyższą decyzję T. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i na ubezpieczenie zdrowotne za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r. oraz od dnia 1 lutego 2021 r. do dnia 28 lutego 2021 r., ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania. Zarzucił:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. § 10 ust. 2 w zw. ust. 3 rozporządzenia w sprawie wsparcia, poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że zwolnieniu z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r. oraz od dnia 1 lutego 2021 r. do dnia 28 lutego 2021 r. podlegają wyłącznie podmioty posiadające odpowiedni wpis w rejestrze kodu Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 nie tylko na dzień 31 marca 2021 roku, ale także na ostatni dzień miesiąca, w porównaniu do którego nastąpił spadek przychodu, lub na ostatni dzień miesiąca go poprzedzającego, podczas gdy § 10 ust. 2 rozporządzenia stanowi, że zwolnieniu podlegają płatnicy prowadzący jako przeważającą oznaczoną działalność w dniu 31 marca 2021 roku, a tym samym zwolnienie dotyczy podmiotów, które oznaczoną działalność gospodarczą prowadziły w sposób faktyczny w tym dniu, a tak było w jego przypadku;

2. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (dalej k.p.a.), poprzez brak zebrania i rozpoznania materiału dowodowego przez organ w sposób zupełny i wyczerpujący;

3. pominięcie w trakcie postępowania i niebadanie faktu, że przeważającym przedmiotem jego działalności zarówno w dniu 31 marca 2021 roku, jak i w miesiącu, w porównaniu do którego nastąpił spadek przychodu, była wykonywana ta sama działalność w tamtym okresie jak i w chwili obecnej, a zatem działalność opisana kodem PKD 49.39.Z i uznanie, że wyłączne znaczenie prawne dla rozstrzygnięcia sprawy ma aspekt formalny, związany z treścią wpisu w ewidencji, choćby nie odpowiadał on stanowi faktycznemu.

Zdaniem skarżącego żaden przepis ustawy COVID-19, jak również rozporządzenia nie wprowadza wymogu prowadzenia danej działalności w dacie ostatniego dnia miesiąca, w porównaniu do którego nastąpił spadek przychodu. Wymóg taki dotyczy prowadzenia wymienionej działalności na dzień 31 marca 2021 roku (§ 10 ust. 2a pkt. 1, ust 3 rozporządzenia), który to warunek strona spełnia.

Nadto skarżący podniósł, że organ nie może bezkrytycznie przyjmować danych statystycznych zawartych w ewidencji, co do uwidocznionego w ewidencji rodzaju przeważającej działalności gospodarczej, prowadzonej przez płatnika składek. Istotne jest bowiem, jaką przeważającą działalność gospodarczą według PKD przedsiębiorca faktycznie prowadził, a nie jaki rodzaj przeważającej działalności figurował w ewidencji. W sytuacji rozbieżności pomiędzy wpisem w CEIDG, a faktycznie wykonywaną działalnością, pierwszeństwo należy przyznać rzeczywiście wykonywanej działalności.

Strona zarzuciła, że organ nie próbował nawet wyjaśnić okoliczności, czy w okresie, do którego jest porównywany spadek przychodu, prowadziła przeważającą działalność oznaczoną kodem PKD 49.39.Z, co jej zdaniem doprowadziło do naruszenia wymienionych w zarzutach skargi przepisów postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wyjaśnił, że z zapisów w rejestrze CEIDG wynika, że skarżący faktycznie według stanu na dzień 31 marca 2021 r. prowadził działalność gospodarczą określoną kodem PKD 49.39.Z. Płatnik składek złożył również oświadczenie, że przychód z przeważającej działalności uzyskany w kwietniu 2021 r. był co najmniej o 40 % niższy od przychodu uzyskanego w lutym 2020 r. Z tym, że kod PKD 49.39.Z nie figurował w CEIDG i REGON wśród kodów działalności prowadzonej przez skarżącego płatnika składek w lutym 2020 r. Nie jest zatem możliwe porównanie przychodu uzyskanego z tego rodzaju działalności w kwietniu 2021r. do przychodu z lutego 2020 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Decyzja administracyjna podlega uchyleniu, jeśli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Stosownie do § 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 lutego 2017 r. w sprawie przekazania rozpoznania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. z 2020 r., poz. 1773 ze zm.), rozpoznanie spraw z zakresu działania Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczących zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo ustawy COVID-19 przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości strona skarżąca zamieszkuje lub ma siedzibę.

Skarżący zamieszkuje na obszarze właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach.

Sprawa została rozpatrzona na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z wolą stron (art. 119 pkt 2 p.p.s.a.).

Skarga jest zasadna, jednakże Sąd nie podzielił wszystkich argumentów w niej podniesionych.

Sporna w sprawie jest kwestia spełnienia przez skarżącego przesłanek do uzyskania zwolnienia w obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r. oraz od dnia 1 lutego 2021 r. do dnia 28 lutego 2021 r., a dokładnie przesłanki prowadzenia w lutym 2020 r. działalności w zakresie uprawniającym do uzyskania tego zwolnienia.

W ocenie organu, w przypadku skarżącego podany we wniosku kod PKD nie figurował w rejestrze wśród kodów działalności prowadzonej przez skarżącego płatnika składek w lutym 2020 r., a zatem nie jest możliwe porównanie przychodu uzyskanego w kwietniu 2021 r. do przychodu z lutego 2020 r. i tym samym przyznanie zwolnienia.

Zdaniem skarżącego stanowisko to jest nieprawidłowe gdyż po pierwsze – żaden przepis ustawy COVID-19, jak również rozporządzenia w sprawie wsparcia nie wprowadza wymogu prowadzenia w dacie ostatniego dnia miesiąca, w porównaniu do którego nastąpił spadek przychodu, lub w dacie ostatniego dnia miesiąca go poprzedzającego, działalności gospodarczej oznaczonej określonymi kodami PKD, a po drugie organ nie podjął, w ramach toczącego się postępowania administracyjnego, koniecznych czynności zmierzających do ustalenia jaką działalność gospodarczą prowadził w rzeczywistości (faktycznie) w lutym 2020 r.

Rozpoczynając rozważania w kontrolowanej sprawie należy podnieść, że możliwość skorzystania przez płatnika ze zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r. oraz od dnia 1 lutego 2021 r. do dnia 28 lutego 2021 r. uzależniona została od spełnienia warunków określonych w § 10 ust. 1 i ust 2 rozporządzenia w sprawie wsparcia. Akt ten został wydany przez Radę Ministrów na podstawie upoważnienia zawartego w art. 31zy ust. 1 ustawy COVID-19.

Zgodnie z delegacją zawartą w tym przepisie, umożliwiono Radzie Ministrów, w celu przeciwdziałania COVID-19, w drodze rozporządzenia, określenie innych okresów zwolnienia z tytułu nieopłaconych składek, niż określone w art. 31zo ust. 1-3 dla wszystkich albo niektórych płatników składek, którzy byli uprawnieni do zwolnienia z tytułu nieopłaconych składek na podstawie art. 31zo ust. 1-3, lub objęcie tym zwolnieniem innych płatników składek, mając na względzie okres obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, skutki nimi wywołane, ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej wynikające z tych stanów oraz obszary życia gospodarczego i społecznego w szczególny sposób dotknięte konsekwencjami COVID-19.

Zgodnie z treścią § 10 ust. 1 i ust 2 rozporządzenia w sprawie wsparcia, zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych odpowiednio (...) za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r. (...) za okres od dnia 1 lutego 2021 r. do dnia 28 lutego 2021 r. wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za te okresy, na zasadach określonych w art. 31zo-31zx ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień 31 marca 2021 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: (...) 49.32.Z, 49.39.Z (...) – którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020 r., lub we wrześniu 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r.

Z literalnego brzmienia powyżej powołanych przepisów wynika, że osoba ubiegająca się o objętą nim pomoc winna nie tylko na dzień 31 marca 2021 r. prowadzić działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności podanymi kodami, lecz również w okresie do którego odnosi porównanie przychodu. Świadczy o tym użyte w przepisie zestawienie następujących sformułowań: "płatnika składek prowadzącego, na dzień 31 marca 2021 r., działalność (...)" i dalej "którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego (...) w lutym 2020 r. Zdaniem Sądu w przepisie tym jest mowa o prowadzeniu przez płatnika składek tożsamej przeważającej działalności zarówno w dniu 31 marca 2021 r. jak i w okresie, w którym wskazuje na uzyskanie określonego wyższego przychodu.

Tym samym nie jest zasadny wywód skarżącego, że jedynym warunkiem przyznania wnioskowanego zwolnienia jest, by osoba prowadziła przeważającą działalność określoną wskazanymi kodami na dzień 31 marca 2021 r. oraz posiadała odpowiedni wpis w ewidencji kodu PKD na ten właśnie dzień.

Podkreślenia wymaga, że organ potwierdził prowadzenie przez skarżącego przeważającej działalności określonej kodem PKD 49.39.Z na dzień 31 marca 2021 r., jednakże wskazał, że kod ten nie figurował w rejestrze wśród kodów w miesiącu lutym 2020 r. Skarżący natomiast podnosił, że wnioski organu w zakresie prowadzonej przez niego działalności w lutym 2020 r. są przedwczesne, albowiem organ nie prowadził żadnego postępowania dowodowego zmierzającego do ustalenia jaką rzeczywiście wykonywał przeważającą działalność w tym okresie.

Odnosząc się w powyższym kontekście do sformułowanych zarzutów skargi należy wskazać co następuje.

Dla podjęcia dalszych rozważań niezbędnym jest zinterpretowanie zawartego w § 10 ust. 1 i ust 2 rozporządzenia w sprawie wsparcia zwrotu "rodzaj przeważającej działalności" - w kontekście celów i funkcji wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 w powiązaniu z systemem klasyfikacji PKD.

Klasyfikacja ta jest unormowana w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) (Dz. U. z 2007r. Nr 251 poz. 1885 ze zm.; dalej: rozporządzenie PKD). Rozporządzenie PKD wydane zostało na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 443 ze zm.). W załączniku do tej ustawy Zasady PKD Zasady Budowy Klasyfikacji (pkt 7) wskazuje się, że "przeważającą działalnością jednostki statystycznej jest działalność posiadająca największy udział wskaźnika (np. wartość dodana, produkcja brutto, wartość sprzedaży, wielkość zatrudnienia lub wynagrodzeń) charakteryzującego działalność jednostki. W badaniach statystycznych zalecanym wskaźnikiem służącym do określenia przeważającej działalności jest wartość dodana".

Z kolei w przepisie art. 42 ust. 3 pkt 4 ustawy o statystyce publicznej wskazano, że wpisowi do krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (REGON) podlegają informacje dotyczące wykonywanej działalności, w tym rodzaj przeważającej działalności. Informacje te są wpisywane do rejestru na wniosek danego podmiotu. Do wniosku dołącza się dokumenty określone przepisami innych ustaw, potwierdzające powstanie podmiotu albo podjęcie działalności, zmianę cech objętych wpisem bądź skreślenie podmiotu.

Sposób kodowania wykonywanej działalności, w tym rodzaju przeważającej działalności reguluje § 9 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń z dnia 30 listopada 2015 r. (Dz. U. z 2015 r. poz. 2009 ze zm.), w którego ust. 1 przewidziano, że "wykonywaną działalność wpisuje się w postaci wykazu rodzajów działalności kodowanych według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) na poziomie działu, grupy, klasy lub podklasy, a rodzaj przeważającej działalności na poziomie podklasy", zaś w ust. 2 pkt 1, że "rodzaj przeważającej działalności ustala się odpowiednio (...) - na podstawie procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika, na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących".

Jak wynika z wyżej przywołanego art. 31zy ustawy COVID-19, stanowiącego delegację do wydania rozporządzenia w sprawie wsparcia, jego celem jest możliwość określenia innych (niż wskazanych wprost w tej ustawie) okresów zwolnienia z tytułu nieopłaconych składek dla wszystkich albo niektórych płatników składek, którzy byli uprawnieni do zwolnienia z tytułu nieopłaconych składek na podstawie art. 31zo ust. 1-3 ustawy o COVID-19 lub objęcie zwolnieniem innych płatników składek. Rozporządzenie to jest zatem aktem wykonawczym do ustawy COVID-19 uzupełniającym przewidziany w niej zakres pomocy i wraz z innymi aktami z nią związanymi należącym do pakietu aktów prawnych nazywanych powszechnie tzw. "Tarczą Antykryzysową". Regulacje wchodzące w skład tego pakietu opierają się na pięciu filarach: ochronie miejsc pracy i bezpieczeństwu pracowników, finansowaniu przedsiębiorców, ochronie zdrowia, wzmocnieniu systemu finansowego, inwestycjach publicznych. Zaproponowane rozwiązania prawne mają na celu ustabilizowanie polskiej gospodarki, a także stworzenie jej impulsu inwestycyjnego, a przepisy mają na celu, m.in. łagodzenie społeczno-gospodarczych skutków związanych z występowaniem epidemii przez udzielanie różnego rodzaju wsparcia materialnego wielu podmiotom, w tym przedsiębiorcom.

Pakiet wprowadzonych regulacji prawnych pozostaje w istotnym związku z wprowadzonymi przez władze publiczne daleko idącymi ograniczeniami w prowadzeniu działalności gospodarczej i możliwości zarobkowania. Jak wskazuje się w rozporządzeniu przewidziane w nim zwolnienia mają na względzie okres obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, skutki nimi wywołane, ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej wynikające z tych stanów oraz obszary życia gospodarczego i społecznego w szczególny sposób dotknięte konsekwencjami COVID-19.

Forma i zakres oraz organizacja danego wsparcia należy do władz publicznych i jest przedmiotem regulacji na poziomie prawa powszechnie obowiązującego. Z brzmienia art. 31zy ust. 10 ustawy COVID-19 oraz § 10 ust. 1, ust 2 i ust 2a rozporządzenia w sprawie wsparcia wynika, że ustawodawca zdecydował się przyznać wsparcie finansowe w zapłacie składek przedsiębiorcom prowadzącym działalność gospodarczą wybranych rodzajów (branż) klasyfikowanych jako "płatnicy składek" prowadzącym na określony dzień "działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności" wskazanymi w tym przepisie kodami, których przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w podanych miesiącach.

W kontekście celów i całego systemu wsparcia, o których mowa była wyżej należy uznać, że narzędzie jakim jest klasyfikacja statystyczna PKD może być wykorzystywane w systemie organizowania pomocy dla przedsiębiorców poszkodowanych pandemią, ale nie może być samoistną przesłanką jej przyznawania. Klasyfikacja PKD, którą posługuje się w tym przypadku rozporządzenie w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego ma zatem znaczenie wyłącznie instrumentalne i pomocnicze. Innymi słowy przesłanką materialnoprawną wsparcia, określoną w rozważanym przepisie, jest rodzaj faktycznie prowadzonej przez przedsiębiorcę "przeważającej" działalności gospodarczej, a klasyfikacja PKD jest tylko preferowanym, ale nie wyłącznym środkiem dowodowym do jej ustalenia.

Praktykowany przez organ sposób ustalenia spełnienia kryterium "przeważającej działalności gospodarczej", sprowadzający się do ustalania stanu faktycznego wyłącznie na podstawie formalnego zapisu - kodu "przeważającej działalności" skonstruowanego dla innych celów i funkcji jest nieprawidłowy. Może bowiem w danych stanach faktycznych prowadzić do wypaczenia celów i funkcji wsparcia, w konsekwencji do nierównego, nieproporcjonalnego lub niesprawiedliwego dostępu do pomocy w ramach tej samej kategorii podmiotowej. Posługiwanie się przy ustalaniu prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej tylko formalną klasyfikacją kodów PKD może nie tylko pozbawiać pomocy tych, do których rzeczywiście została ona skierowana i którzy najbardziej jej potrzebują, ale również prowadzić do nadużywania tej interwencji publicznej przez przyznawanie wsparcia tym przedsiębiorcom, którzy w systemie PKD mają wpisane kody objęte zwolnieniem, a w rzeczywistości prowadzą inną działalność, nie objętą zakresem wsparcia.

Dlatego, wsparcie, o którym mowa w ustawie COVID-19 lub przepisach wykonawczych do tej ustawy w każdym przypadku musi dotyczyć działalności rzeczywiście prowadzonej jako przeważająca.

Rozwiązanie polegające na odesłaniu do kodów PKD nie jest zatem, jak przyjmuje organ jedyną przesłanką merytoryczną przyznania wsparcia, ale tylko środkiem dowodowym o charakterze formalnym, za pomocą którego w pierwszej kolejności następuje ustalenie przez organ rzeczywistego zakresu prowadzonej działalności. Jeśli w sprawie nie zachodzą wątpliwości, że taka działalność jest prowadzona, to organ nie ma potrzeby weryfikować stanu faktycznego w oparciu o inne dowody. Jeśli jednak stan faktyczny objęty kodem PKD jest wątpliwy (w szczególności, gdy strona go kwestionuje), to organ ma obowiązek przeprowadzić ustalenia dotyczące stanu rzeczywistego przy pomocy innych środków dowodowych, które są do takich ustaleń konieczne, zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7, art. 75 § 1 oraz art. 77 § 1 k.p.a., a mającymi pełne zastosowanie w sprawie (art. 31zq ust. 7 i 8 ustawy [...] oraz art. 123 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Z uwagi na cel ustawy [...] organ powinien bowiem dążyć do udzielenia pomocy wszystkim przedsiębiorcom, którzy rzeczywiście, a nie tylko formalnie spełniają kryteria do uzyskania pomocy.

Jak trafnie dostrzeżono w orzecznictwie, odwołanie do klasyfikacji PKD ma charakter domniemania zakładającego, że widniejący w systemach ewidencyjnych lub statystycznych kod PKD "przeważającej działalności" przedsiębiorcy odpowiada stanowi rzeczywistemu. Domniemanie to jest jednak wzruszalne na zasadach przewidzianych art. 76 § 3 k.p.a. Obalenie tego domniemania może nastąpić na podstawie wszystkich środków dowodowych, jakie przewiduje kodeks (por. art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 i 81 k.p.a.).

W sprawie takie postępowanie dotyczące rzeczywiście prowadzonej przez skarżącego działalności nie zostało przeprowadzone mimo, że z treści wniosku oraz jego stanowiska, jasno wynika, że skarżący deklaruje inny stan faktyczny, niż przypisywany mu przez organ w oparciu o klasyfikację PKD, którą zawarto w systemie. Skarżący podaje bowiem, że również w miesiącu lutym 2020 r., czyli w miesiącu który wskazuje dla porównania przychodu prowadził, jako rodzaj przeważającej działalności, działalność oznaczoną kodem PKD 49.39.Z.

Wyjaśnienie tej okoliczności czyli dokładne ustalenie stanu faktycznego i jego konsekwencji prawnych jest zatem w sprawie niezbędne dla praworządnego zrealizowania celu i funkcji udzielanego wsparcia w tej sprawie. Organ takich ustaleń nie poczynił kierując się błędną wykładnią prawa materialnego.

W konsekwencji uchybienie powinnościom wynikającym z art. 7, 75 § 1, 77 § 1 i 80 k.p.a. w zw. z art. 31zq ust. 7 i 8 oraz art. 31zy ustawy COVID-19 w zw. z § 10 ust. 1 i ust 2 rozporządzenia w sprawie wsparcia miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W ponownym postępowaniu organ będzie związany przedstawioną w niniejszym uzasadnieniu oceną prawną. W szczególności obowiązkiem organu będzie dokonanie ponownej oceny spełnienia przez skarżącego przesłanek zwolnienia przez rzetelne ustalenie stanu faktycznego co do przedmiotu prowadzonej przez niego rzeczywistej przeważającej działalności w miesiącu lutym 2020 r. Następnie dokonawszy niezbędnych dla rozstrzygnięcia sprawy ustaleń, organ wyda stosowne rozstrzygnięcie, które właściwie uzasadni, kierując się treścią art. 107 § 3 k.p.a.

Z tych względów Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję.