Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 321/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-05-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Minister Insfrastruktury i Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2, art. 3 ust 1, art 6 ust 1, art 15 ust 2, art 16 ust. 1
journal: Dz.U. 1961 nr 18 poz 94
law: Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadzie i trybie wywłaszczania nieruchomości - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant referent Joanna Kicińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2017 r. sprawy ze skargi I. S., T. D., J. G., K. S., A. B., A. K., M. L., M. L., A. D., B. P., E. J., J. A., B. N., H. A., T. A., W. A. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] listopada 2016r. Nr [...] Minister Infrastruktury i Budownictwa, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku J. G., T. D., K. S., A. K., A. D., B. P., E. J., J. A., I. S., B. N., T. A. w miejsce którego wstąpili następcy prawni H. A., A. B., T. A., W. A. oraz M. L. w miejsce której wstąpili M. L. działający w imieniu własnym oraz syna M. L., reprezentowanych przez radcę prawnego E. R. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...].04.2013 r.. Decyzją tą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...].08.1966 r. znak [...] i poprzedzającej ją decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia [...].12.1965 r. znak [...] w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości położonej w L. [...] o powierzchni [...] m2, oznaczonej na planie nr [...], zapisanej w księdze wieczystej [...].

W uzasadnieniu organ wskazał, że pismem z dnia 15.04.2009 r. T. D., J. G., K. S., T. A., A. K., M. L., A. D., B. P., E. J., J. A., I. S. i B. N., następcy prawni po W. A., wystąpili o stwierdzenie nieważności ww. orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w L. z dnia [...].12.1965 r. znak [...].

W uzasadnieniu wniosku podniesiono zarzut, iż wywłaszczona działka była wyłączną własnością W. A., poza tym został podniesiony zarzut, że w przedmiotowej sprawie rozprawa wywłaszczeniowo-odszkodowawcza została przeprowadzona bez udziału biegłego. Ponadto z protokołu rozprawy wywłaszczeniowej z dnia [...].11.1965 r. nie wynika jakiego rodzaju gruntu dotyczyło wywłaszczenie, w jaki sposób grunt ten był dotychczas użytkowany, czy były na nim jakieś naniesienia.

Pismem z dnia 11.07.2011 r. T. D., J. G., K. S., T. A., A. K., M. L., A. D., B. P., E. J., J. A., I. S. i B. N. reprezentowani przez pełnomocnika radcę prawnego E. R. sprecyzowali, iż wnoszą o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...].12.1965 r. znak [...] oraz ww. decyzji z dnia [...].05.1969 r. znak [...].

Pismem z dnia 6.04.2012 r. uzupełnionym pismem z dnia 19.04.2012 r. T. D., J. G., K. S., T. A., A. K., M. L., A. D., B. P., E. J., J. A., I. S. i B. N. reprezentowani przez pełnomocnika radcę prawnego E. R. zmodyfikowali ww. wniosek z dnia 15.04.2009 r. w ten sposób, że wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia [...].05.1969 r. znak [...], decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...].08.1966 r. znak [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia [...].12.1965 r. znak [...] w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości położonej w L. [...] o powierzchni [...] m2 , ozn. na pl. Nr [...] zapisanej w księdze wieczystej [...].

Pełnomocnik skarżących zarzuciła, iż decyzja z dnia [...].08.1966 r. narusza zasady wynikające z kodeksu postępowania administracyjnego w brzmieniu z daty wydania decyzji. Decyzja nie ma faktycznego i prawnego uzasadnienia, organ w jednozdaniowym uzasadnieniu stwierdzającym odmowę uwzględnienia odwołania powołał się na przepis prawa, który w ogóle nie został uwzględniony w podstawie prawnej decyzji.

Decyzją z dnia [...].04.2013 r. nr [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...].08.1966 r. znak [...] i poprzedzającej ją decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia [...].12.1965 r. znak [...] w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości położonej w L. [...] o powierzchni [...] m2, oznaczonej na planie nr [...], zapisanej w księdze wieczystej [...], stanowiącej własność W. A.

Decyzją z dnia [...].10.2013 r. nr [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej utrzymał w mocy decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...].04.2013 r. nr [...]. Wyrokiem z dnia 04.11.2014 r. sygn. akt I SA/Wa 240/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność ww. decyzji Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...].10.2013 r. nr [...] z uwagi na skierowanie jej do osoby zmarłej.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, mając na uwadze wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, organ nadzoru ustalił następców prawnych zmarłej M. L., wypełniając tym samym wytyczne Sądu.

Rozpoznając zaś sprawę wskazał, że wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości dokonano na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. nr 18, poz. 94), zatem w aspekcie zgodności z przepisami przytoczonej ustawy należy ocenić zaskarżone orzeczenia.

W sprawie istotne znaczenie ma ocena, czy spełnione zostały materialno-prawne przesłanki dopuszczalności wywłaszczenia. Zgodnie z art. 3 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 12 marca 1958 r. wywłaszczenie było dopuszczalne, jeżeli nieruchomość była ubiegającemu się o wywłaszczenie niezbędna na cel użyteczności publicznej, na cel obrony Państwa albo dla wykonania zadań określonych w zatwierdzonych planach gospodarczych.

Organ wskazał, że celem wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości było urządzenie placów składowych produkcji wyrobów gotowych w [...] w L.

W czasie kiedy dokonano wywłaszczenia obowiązywał dekret z dnia 1 października 1947 r. o planowej gospodarce narodowej (Dz. U. z 1947 r. Nr 64, poz. 373) i zgodnie z tym dekretem każde zadanie gospodarcze mogło być realizowane wyłącznie w ramach ustalonego ww. dekretem planu gospodarczego na dany rok lub na dłuższy okres. Nabycie zatem nieruchomości niezbędnej dla realizacji zadania gospodarczego następowało dla potrzeb wykonywanego w ramach planu gospodarczego zadania, dla realizacji którego następowało wywłaszczenie.

Z uzasadnienia wniosku wywłaszczeniowego wynika, że cel wywłaszczenia był objęty zatwierdzonym planem gospodarczym na lata 1964-65. Ponadto w piśmie z dnia 20.08.1965 r. Dyrektor [...] w L. wskazał, że przedmiotowa nieruchomość niezbędna jest dla realizacji zadania inwestycyjnego nr [...] ujętego w Narodowym Planie Gospodarczym na rok 1965 w ramach inwestycji centralnych.

Niezbędność realizacji przedsięwzięcia na przedmiotowej nieruchomości potwierdzała decyzja o lokalizacji szczegółowej z dnia [...].01.1964 r. znak [...] wydana przez Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w L. Wydział Budownictwa Urbanistyki i Architektury.

Tym samym organ za niezasadny uznał zarzut pełnomocnika skarżących zawarty w piśmie z dnia 11.10.2016 r. że przepisy ustawy wywłaszczeniowej z dnia 12.03.1958 r. nie zostały wypełnione.

Ponadto wskazano, że zgodnie z przepisem art. 30 ustawy o planowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1961, Nr 7, poz. 47) stanowiącym podstawę prawną wydanej decyzji o lokalizacji szczegółowej, sprawy z zakresu wykorzystania określonych terenów należały do właściwości organów miejscowego planowania przestrzennego. W szczególności organy planowania przestrzennego: ustalały lokalizację szczegółową inwestycji budowlanych, określając działkę budowlaną bądź teren, na którym inwestycja mogła być wykonana oraz - w miarę potrzeby - warunki urbanistyczne, architektoniczne i budowlane, które powinny były być spełnione przy wykonaniu inwestycji, wyrażały zgodę na zmianę sposobu wykorzystania terenu bez dokonywania inwestycji, ustalając - w miarę potrzeby - warunki, które miały być spełnione przy zmianie wykorzystania oraz ustalały strefy ochronne oraz sposób ich zagospodarowania, jeżeli na podstawie przepisów szczególnych w sprawach tych nie były właściwe inne organy. Zgodnie natomiast z art. 31 ust. 1 tej ustawy, podstawą do podejmowania decyzji o lokalizacji szczegółowej były zatwierdzone plany zagospodarowania przestrzennego.

Ponadto [...] w L. posiadała zabezpieczone środki finansowe na realizację zadania co dowodzi, iż inwestycja mieściła się w zatwierdzonym planie gospodarczym, bowiem narodowe plany gospodarcze były instrumentem gospodarki nakazowej, w której centralnie decydowano o alokacji środków przeznaczonych na inwestycje.

Zatem w ocenie organu brak jest podstaw do uznania, iż art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. został naruszony.

Ponadto wskazano, że zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 ustawy wywłaszczeniowej ubiegający się o wywłaszczenie, przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego, zobowiązany był do wystąpienia do właściciela o dobrowolne odstąpienie nieruchomości i w razie porozumienia zawrzeć z nim w formie prawem przepisanej umowę zamiany lub umowę nabycia nieruchomości za cenę ustaloną według zasad odszkodowania przewidzianych w niniejszej ustawie. Umowa taka mogła być zawarta również w razie porozumienia stron w toku postępowania wywłaszczeniowego.

Organ stwierdził, że w aktach archiwalnych niniejszej sprawy nie zachowała się oferta skierowana do W. A., niemniej jak wynika z akt archiwalnych oferta została jej przedstawiona. W uzasadnieniu wniosku o zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości z dnia [...].08.1965 r. skierowanego do Ministra Przemysłu Ciężkiego wynika, że W. A. wyraziła wolę dobrowolnego odstąpienia nieruchomości i zawarcia umowy sprzedaży, jednakże wycofała się ze sprzedaży po dokonaniu przez wnioskodawcę wywłaszczenia wszystkich czynności przygotowawczych. Ponadto ze znajdującego się w aktach archiwalnych sprawy pisma z dnia 1.04.1964 r. skierowanego do [...] w L., wynika, że W. A. żądała w zamian za wywłaszczaną nieruchomość działek zamiennych ewentualnie mieszkań, co wskazuje, że oferta była jej znana, lecz nie spełniała oczekiwań. Ponadto w uzasadnieniu wniosku o wywłaszczenie z dnia 4.07.1964 r. [...] w L. wskazała, że rokowania z W. A. o dobrowolne odstąpienie nieruchomości, z powodu braku zgody, nie dały pozytywnego rezultatu.

Zgodnie więc z poglądem wyrażonym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, brak kompletnych akt archiwalnych powoduje, iż nie można przeprowadzić oceny postępowania wywłaszczeniowego i ustalić, czy było ono przeprowadzone w sposób prawidłowy, a tym samym nie można stwierdzić, czy zaszły przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonych decyzji. Brak akt powoduje również, że nie można organowi przedstawić zarzutu, że nie zbadał wszechstronnie sprawy i że nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 12.07.2005 r., sygn. akt I SA/Wa 170/04, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl. wyrok WSA w Warszawie z dnia 08.07.2009 r., sygn. akt I SA/Wa 540/09, publ, LEX nr 552557). Tym samym rokowania o dobrowolne nabycie nieruchomości, wbrew twierdzeniom skarżących były prowadzone, lecz nie przyniosły rezultatu. Wobec niezachowania się dokumentów archiwalnych z postępowania ofertowego po 50 latach od zakończenia postępowania wywłaszczeniowego nie sposób przyjąć, iż dokument, którego nie udało się odnaleźć nie istniał (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13.09.2010r. sygn. akt I OSK 1427/09 oraz z dnia 16.02.2011 r. sygn. akt I OSK 585/10).

Organ stwierdził więc, że spełniony został wymóg art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r.

Tym samym wnioskiem z dnia 4.07.1964 r. znak I. dz. [...] w L. wystąpiła do Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. Urząd Spraw Wewnętrznych o wywłaszczenie m.in. nieruchomości położonej w L. [...] o powierzchni [...] m2, oznaczonej na planie nr [...], zapisanej w księdze wieczystej [...], stanowiącej własność W. A.

Jakkolwiek w ocenie organu wniosek nie spełniał wszystkich wymogów formalnych to na skutek pism Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia 1.08.1964 r. znak [...] oraz z dnia 5.10.1965 r. znak [...] braki formalne zostały usunięte, co potwierdza, iż warunki z art. 15 ustawy wywłaszczeniowej również zostały spełnione.

Z kolei zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o wszczęciu postępowania organ do spraw wewnętrznych prezydium wojewódzkiej rady narodowej zawiadamiał za dowodem doręczenia właściciela (posiadacza) nieruchomości i osoby, którym służyły na nieruchomościach prawa rzeczowe ograniczone.

Pismem z dnia [...].10.1965 r. znak [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. Urząd Spraw Wewnętrznych zawiadomiło o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego odnośnie m.in. nieruchomości położonej w L. [...] o powierzchni [...] m2, oznaczonej na planie nr [...], zapisanej w księdze wieczystej [...], stanowiącej własność W. A.

Jednocześnie wskazano miejsce i termin rozprawy wywłaszczeniowo-odszkodowawczej, którą wyznaczono na dzień [...].11.1965 r.

Wymogi art. 16 ust. 1 ustawy wywłaszczeniowej zostały więc dopełnione w zawiadomieniu z dnia 9.10.1965 r. o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego, bowiem wskazano powierzchnię nieruchomości przeznaczonej do wywłaszczenia, właściciela nieruchomości, ujawnionego w księdze wieczystej i zgłaszającego wniosek o wywłaszczenie.

Podkreślono, że jak wynika z protokołu z rozprawy przeprowadzonej w dniu [...].11.1965 r. obecna na rozprawie W. A. wniosła o przyznanie wyższego odszkodowania.

Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy po przeprowadzeniu rozprawy organ do spraw wewnętrznych prezydium wojewódzkiej rady narodowej wydawał orzeczenie, w którym orzekał wywłaszczenie w zakresie podanym we wniosku lub mniejszym albo oddalał wniosek o wywłaszczenie.

Zgodnie z art. 22 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 12 marca 1958 r. orzeczenie o wywłaszczeniu powinno w szczególności zawierać: ustalenie przedmiotu wywłaszczenia oraz ustalenie jakie prawa rzeczowe obciążające wywłaszczoną nieruchomość zostają utrzymane, wskazanie na czyj wniosek następuje wywłaszczenie, ustalenie odszkodowania i terminu zapłaty odszkodowania, wymienienie osób (imię, nazwisko i adres) uprawnionych do otrzymania odszkodowania, szczegółowe uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie o środkach odwoławczych.

Organ uznał, że orzeczenie z dnia [...].12.1965 r. znak [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w L. zawiera ustalenie przedmiotu wywłaszczenia, wskazuje na czyj wniosek nastąpiło wywłaszczenie, uzasadnienie faktycznie i prawne oraz pouczenie o środkach odwoławczych a zatem spełnia wszystkie wymagania określone wart. 22 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r.

Decyzją z dnia [...].08.1966 r. znak [...] Komisja Odwoławcza do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych, po rozpatrzeniu odwołania W. A., utrzymała w mocy ww. orzeczenie z dnia [...].12.1965 r. znak [...].

Odnosząc się do zarzutów skarżących, iż organ wywłaszczeniowy dopuścił się rażącego naruszenia prawa wobec wydania decyzji z dnia [...].12.1965 r. w stosunku do spadkobierców J. K. należy wskazać, że decyzja Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia [...].12.1965 r. w części dotyczącej odszkodowania nie istnieje w obiegu prawnym, bowiem została uchylona decyzją Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...].05.1966 r. wydaną w wyniku wznowienia postępowania, a zatem nie pozostaje oceniana w tym zakresie przez organ nadzoru. Natomiast odnosząc się do ww. decyzji z dnia [...].12.1965 r. w części dotyczącej wywłaszczenia należy podkreślić, że wykazanie w sentencji decyzji, iż nieruchomość stanowi własność w 1/2 części spadkobierców J. K., a w 1/2 części własność W. A. wynikało z interpretacji dokonanej przez organ wywłaszczeniowy zapisów z księgi hipotecznej. Niemniej jednak decyzja wywłaszczeniowa z dnia [...].12.1965 r. została skierowana wyłącznie do W. A. jedynej właścicielki wywłaszczonej nieruchomości. Należy wskazać, że z akt archiwalnych wynika, że ujęcie spadkobierców J. K. jako współwłaściciela w 1/2 części wynikło z oparcia się na wypisie z księgi wieczystej [...] z dnia [...].04.1964 r., w treści którego wpisano wcześniejszy stan własności i z interpretacji gramatycznej dokonanego wpisu w księdze wieczystej organ wywłaszczeniowy przyjął, że W. A. była właścicielką tylko w 1/2 części. Poza tym właścicielka faktycznie nie kwestionowała przyjętych przez organ ustaleń, dopiero moment odebrania odszkodowania spowodował, iż właścicielka nie zgadzając się na połowę kwoty przyznanego odszkodowania przedstawiła odpis z księgi wieczystej z dnia [...].12.1968 r. z którego wynikał tytuł własności W. A. do nieruchomości o powierzchni [...] ha [...] m2 pochodzących z działki nr [...]. Na zgodny wniosek właścicielki i wnioskodawcy wywłaszczenia postępowanie zostało wznowione i w wyniku uchylenia orzeczenia z dnia [...].12.1965 r. w części dotyczącej odszkodowania - odszkodowanie zostało przyznane decyzją z dnia [...].05.1969 r. na rzecz wyłącznej właścicielki W. A.

Jakkolwiek więc w decyzji orzekającej o wywłaszczeniu z dnia [...].12.1965 r. widnieje zapis że wywłaszczona nieruchomość stanowi współwłasność po połowie W. A. i spadkobierców J. K., to zgromadzone dokumenty wyraźnie potwierdzają, że nie była to współwłasność. A samo sformułowanie widniejące w decyzji nie stanowi o rażącym naruszeniu prawa, a więc takim, które pozostawałoby w oczywistej sprzeczności z przepisami prawa i miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Organ wywłaszczeniowy w postępowaniu wznowieniowym naprawił omyłkę wynikłą z błędnego odczytania przez organ wywłaszczeniowy, iż nieruchomość stanowi współwłasność W. A. i J. K. Poza tym W. A. była spadkobierczynią J. K., tym samym prawa spadkobierców nie zostały naruszone, a w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, że nieruchomość stanowiła wyłączną własność W. A., która brała czynny udział w postępowaniu wywłaszczeniowo-odszkodowawczym.

Odnosząc się do zarzutu pełnomocnika wnioskodawców wskazanym w piśmie z dnia 19.06.2015 r. dotyczącym jednoznacznego wskazania obszaru wywłaszczonych działek z uwagi na fakt, iż część wywłaszczonej nieruchomości stanowiącej przedmiot niniejszego postępowania pokrywa się z częścią działek wywłaszczonych decyzją wcześniejszą, która podlega ocenie w postępowaniu prowadzonym pod sygnaturą [...], organ uznał, że nie jest on zasadny. W celu wyjaśnienia wątpliwości co do obszaru objętego zaskarżoną decyzją, organ nadzorczy pismem z dnia 14.09.2015 r. znak [...] wystąpił do Wydziału Geodezji Urzędu Miasta L. o nadesłanie mapy z dokładnym zaznaczeniem granic wywłaszczonej nieruchomości. Przy piśmie z dnia 30.10.2015 r. Wydział Geodezji nadesłał prawidłowo zaznaczone granice wywłaszczonej dz. nr [...] i z porównania wszystkich pozyskanych materiałów dowodowych przez Geodetę uprawnionego E. R. w tym akt sprawy prowadzonej pod sygnaturą [...] jednoznacznie wynika, że wywłaszczona dz. nr [...] graniczyła uprzednio z działką nr [...], a stanowi obecnie część działki nr [...] i nie pokrywa się z działkami wywłaszczonymi decyzją z dnia [...].12.1953 r.

W przedmiotowej sprawie nie można więc uznać, że decyzja Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...].08.1966 r. znak [...] oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia [...].12.1965 r. znak [...] w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości położonej w L. [...] o powierzchni [...] m2, oznaczonej na planie nr [...], zapisanej w księdze wieczystej [...], stanowiącej własność W. A., zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, a więc z takim naruszeniem, które pozostawałoby w oczywistej sprzeczności z przepisami prawa i miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie. W trakcie postępowania nadzorczego nie stwierdzono również, aby badane rozstrzygnięcia, naruszały pozostałe przesłanki art. 156 § 1 Kpa. W związku z tym nie ma podstaw do stwierdzenia ich nieważności.

Skargę na powyższą decyzję wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: I. S., T. D., J. G., K. S., A. B., A. K., M. L., M. L., A. D., B. P., E. J., J. A., B. N., H. A., T. A., W. A., reprezentowani przez radcę prawnego E. R. Skarżący domagają się jej uchylenie oraz uchylenia poprzedzającej ją decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...].04.20l3 r. nr [...], oraz wnieśli o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

1/błędną interpretację przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, tj. Dz. U z 1961, nr 18. poz. 94 (dalej: ustawy wywłaszczeniowej), tj: art. 3 ust. 1, art. 6 ust. 1, art. 16 ust. 1, art. 20 ust. 1 i art. 22 ust. 1 poprzez przyjęcie, że dyspozycja tych przepisów została wypełniona, a w konsekwencji została spełniona również materialno-prawna przesłanka dopuszczalności wywłaszczenia, podczas gdy przepisy: art. 3 ust. 1 zostały naruszone bowiem cel wywłaszczenia nie mógł być realizowany na nieruchomości, gdyż plan zagospodarowania, którego brak jest w aktach nie wiadomo czy przewidywał, iż grunt ten na datę wydania decyzji wywłaszczeniowej jest przeznaczony pod urządzenie placów składowych, art. 6 ust. 1 w związku z art. 15 ust. 2 pkt 7 nie został wypełniony, oferta dobrowolnego wykupu nieruchomości nie została wystosowana do właściciela, prawidłowe rokowania nie były prowadzone, zatem, do wszczęcia procedury wywłaszczeniowej nie powinno dojść,

2/ naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, 8 i 77 § 1 i 80, art. 107 § 3 oraz 156§1 pkt 2 k.p.a - bowiem Organ nadzorczy wyjaśniał stan faktyczny w oparciu o domniemania (uznając że istnieją wszystkie dokumenty pozwalające stwierdzić brak naruszenia art. 3 ust. 1 ustawy wywłaszczeniowej, że oferta została złożona i rokowania o dobrowolne odstąpienie nieruchomości były prowadzone), z pominięciem słusznego interesu obywateli oraz dokonał w sposób błędny i wybiórczo oceny działań organu wywłaszczeniowego, a co za tym idzie nie dokonał wszechstronnej oceny legalności zaskarżonych decyzji w świetle zebranego materiału dowodowego.

Z decyzji wywłaszczeniowej nie wynika podstawa prawna jej przejęcia, bowiem nie powołano w niej art. 3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, a brak ten powoduje, że decyzja naruszyła prawo w stopniu rażącym.

Wskazano, że organ oceniając decyzje wywłaszczeniowe nie ustosunkował się w swym uzasadnieniu do podnoszonej przez skarżących kwestii żądania przez właścicielkę działki zamiennej budowlanej.

W konsekwencji błędnie ocenił, że w postępowaniu nie doszło do rażącego naruszenia wyżej powołanych przepisów ustawy wywłaszczeniowej, a tym samym błędnie przyjął, że badane rozstrzygnięcia nie naruszyły przesłanek z art. 156 § 1 kpa, co mogłoby skutkować stwierdzeniem ich nieważności.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że dyspozycja art. 3 ust. 1 ustawy wywłaszczeniowej nie została wypełniona. Organ wywłaszczeniowy, co podkreśla się w orzecznictwie sądowym, był obowiązany dokonać oceny czy nieruchomość wskazana we wniosku o wywłaszczenie była rzeczywiście niezbędna na cel wywłaszczenia. Ówcześnie przeznaczenie nieruchomości na cele określone w art. 3 ustawy wywłaszczeniowej następowało w oparciu o zatwierdzony plan zagospodarowania przestrzennego (art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o planowaniu przestrzennym).

Zgodnie z art. 31 ust. 1 ustawy z dn 31 stycznia 1961 r. o planowaniu przestrzennym podstawą do podejmowania decyzji lokalizacyjnych są zatwierdzone plany zagospodarowania przestrzennego. Należy więc uznać, że w przedmiotowej sprawie brak zatwierdzonego planu zagospodarowania przestrzennego uniemożliwił wydanie decyzji lokalizacyjnej, a tym samym należy uznać że nie były spełnione obligatoryjne przesłanki do wywłaszczenia nieruchomości. Wyciąg z wykazu zmian gruntowych miasta L. z dn. [...].02.1964 r. (znajdujący się w aktach sprawy) to nie zatwierdzony plan zagospodarowania przestrzennego. W aktach sprawy brak jest planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu objętego wywłaszczeniem.

Decyzja z dn. [...] stycznia 1964 r. o lokalizacji szczegółowej co prawda znajduje się w aktach sprawy, ale jest to decyzja nieostateczna, a poza tym nie została - zgodnie z art. 15 ust. 3 pkt 1 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości z dn. 12 marca 1958 r. - zatwierdzona, bowiem brak jest w aktach sprawy stosownego zaświadczenia o zatwierdzeniu tej lokalizacji szczegółowej.

W oparciu o akta przedmiotowej sprawy nie sposób ustalić, że istniał plan zagospodarowania przestrzennego, z którego wynikałoby, czy nieruchomość mogła być przeznaczona na cel, na jaki została wykorzystana. W tym zakresie organ nadzorczy nie poczynił wiążących ustaleń, nie zebrał w pełni materiału dowodowego i nie dokopał jego wnikliwej oceny. Pozwala to więc na stwierdzenie, że brak było podstaw prawnych do dokonania wywłaszczenia, skoro nie wykazano spełnienia przesłanki z art. 3 ust. 1 ustawy wywłaszczeniowej przed dokonaniem wywłaszczenia w formie decyzji.

Art. 6 ust. 1 stanowił: "ubiegający się o wywłaszczenie obowiązany jest przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego wystąpić do właściciela o dobrowolne odstąpienie nieruchomości...", zaś art. 6 ust. 4 stanowił, że "obowiązek określony w ust. 1 nie ciąży na ubiegającym się o wywłaszczenie, jeżeli prowadzenie rokowań .... natrafiłoby na przeszkody trudne do pokonania, w szczególności jeżeli osoba właściciela lub jego miejsce pobytu nie są znane".

W przedmiotowej sprawie okoliczności z ust. 4 nie zachodziły, zatem na ubiegającym się o wywłaszczenie ciążył obowiązek z art. 6 ust. 1, którego to obowiązku zdaniem skarżących podmiot ten nie dochował.

W aktach sprawy brak dowodu na złożenie W. A. oferty dobrowolnego odstąpienia nieruchomości, brak też jakiegokolwiek zwrotnego odbioru korespondencji w tym zakresie. W aktach sprawy niniejszej odnalazły się wszelkie inne dokumenty ważne dla przedmiotowej sprawy, zaś dokumentu - wystąpienia (oferty) o dobrowolne odstąpienie nieruchomości nie ma. Skoro zachowały się wszelkie inne dokumenty nawet z okresu czasu, kiedy winno być postępowanie ofertowe przeprowadzone, a tylko brak dokumentacji ofertowej w całości to okoliczność ta prowadzi do wniosku, że przedmiotowych dokumentów w ogóle nie było.

Co więcej; nie sporządzono chociażby najmniejszej notatki z której wynikałoby, czy przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego złożono ofertę i podjęto rokowania z właścicielem. Ubiegający się o wywłaszczenie nie dysponował chociażby promesą potwierdzająca możliwość ewentualnego zaspokojenia dobrowolnego wykupu nieruchomości.

Stosownie do art. 15 ust. 2 pkt 7 ustawy wywłaszczeniowej we wniosku o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego należało wskazać wyniki rokowań o dobrowolne odstąpienie nieruchomości z wymienieniem ceny żądanej przez właściciela i ofiarowanej mu przez wnioskodawcę albo przeszkody do prowadzenia rokowań. Warunek ten nie został spełniony, wniosek o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego nie zawiera tych obligatoryjnych informacji, co daje podstawy do uznania, że faktycznie oferta nie została złożona i rokowania nie odbyły się.

Z akt sprawy nie wynika, co było powodem nie dojścia do skutku umowy cywilnoprawnej.

W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 kwietnia 2008 roku, I OSK 542/07 Sąd stwierdził, że zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy wywłaszczeniowej (chociaż stan prawny dotyczył ustawy tj. Dz.U. Z 1974 nr 10, poz. 64, to sam przepis miał to samo brzmienie) wystąpienie o dobrowolne odstąpienie nieruchomości , które w razie porozumienia miałoby się zakończyć zawarciem umowy nabycia, jest ofertą. Oferta taka powinna zawierać przynajmniej podstawowe elementy, które zachęciłyby właściciela do podjęcia rokowań. W wystąpieniu takim należało więc wskazać, jako minimum, powierzchnię nieruchomości przewidzianą do wywłaszczenia i cenę, za którą nieruchomość mogłaby być nabyta. Brak takich podstawowych informacji w wystąpieniu dyskwalifikuje je, gdyż nie może być uznane za wypełnienie obowiązku nałożonego przez art. 6 ust. l (moja uwaga - w związku z art. 15 ust. 2 pkt 7) ustawy wywłaszczeniowej.

W ocenie skarżących brak pisemnego potwierdzenia W. A. w zakresie wypowiedzenia się czy wyraża zgodę czy nie na dobrowolne odstąpienie tej konkretnej nieruchomości nie pozwala na stosowanie domniemań jakimi próbuje posłużyć się Organ w uzasadnieniu swojej decyzji. Należy podkreślić, że zasada pisemności - w odniesieniu do przebiegu całego postępowania - była i jest naczelną zasadą postępowania administracyjnego. Z powołanego przez Organ w skarżonej decyzji pisma W. A. do [...]: z 1 kwietnia 1964 r. nie można wysnuć żadnych innych wniosków poza tym, że W. A. pisała o innych działkach - o pow. [...] ha i [...] ha i że zajęto jej już jakąś bliżej nie wskazaną działkę. Zatem pismo to nie może być w żadnej mierze podstawą jakichkolwiek domniemań, że jakakolwiek oferta była właścicielce znana. Nie można zatem twierdzić, że co do przedmiotowej działki jakiekolwiek wystąpienie a następnie rokowania były prowadzone.

W ocenie skarżących brak skierowania oferty (z wyszczególnieniem jej obowiązkowych elementów) oraz wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego z zaniechaniem tego obowiązku stanowi rażące naruszenie art. 6 ust. 1 (tak m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 listopada 2010 roku, I SA/Wa 658/10 i w jego

następstwie wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 marca 2013 r. I SA/Wa 1457/12, teza wyroku WSA w Warszawie I SA/Wa 1214/11 z 19 stycznia 2012 r.) i 15 ust. 2 ustawy wywłaszczeniowej, bowiem organ prowadzący postępowanie miał obowiązek skontrolować wykonanie m.in. z art. 6 ustawy, a nie wszczynać postępowanie wywłaszczeniowe. Niezawarcie umowy powodowało, że do wniosku o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego należało dołączyć dowód wezwania właściciela do dobrowolnego odstąpienia nieruchomości, bowiem tylko taki dowód - pisemny winien spełniać wymogi wypełnienia przepisu ustawy o charakterze ius cogens tj. art. 6 ust. 1 ustawy wywłaszczeniowej.

Interpretacja Organu, że upływ 50 lat pozwala usprawiedliwić brak tak istotnego dokumentu w aktach sprawy i daje podstawy do domniemania, że dokument istniał jest nieuprawnione, krzywdzące dla słabszej strony i godzące w zasadę demokratycznego państwa prawnego o czym stanowi art. 2 Konstytucj i RP.

Organ nadzorczy nie wypowiedział się w wydanej przez siebie skarżonej decyzji do podnoszonej przez skarżących w trakcie postępowania kwestii, iż decyzja Komisji Odwoławczej ds. Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] sierpnia 1966 roku znak [...] nie zawierała wszystkich elementów niezbędnych aby uznać ją za decyzję w rozumieniu art. 99 Kpa w brzmieniu z daty wydania decyzji. Naruszony został art. 99 § 3 Kpa, bowiem decyzja nie zawiera obligatoryjnego faktycznego i prawnego uzasadnienia, co powoduje, że nie można merytorycznie do niej się odnieść. Decyzja z dnia [...] sierpnia 1966 roku nie zawiera ustosunkowania się chociażby do poruszonej przez skarżącą w odwołaniu z dnia 03.02. 1966 r. kwestii wydania lokalizacji na budowę domu mieszkalnego.

Organ wywłaszczeniowy w ramach swoich kompetencji władczych miał możliwość wyjaśnienia przed wydaniem decyzji stronie odwołującej, że za grunty które podlegają wywłaszczeniu może ona otrzymać ewentualnie nieruchomość zamienną ale nie budowlaną. Spowodowałoby to wówczas weryfikację stanowiska przez stronę, tym bardziej że stosownie do art. 111 Kpa odwołanie nie wymagało szczegółowego uzasadnienia, a strona skarżąca wskazała że jest z orzeczenia nie zadowolona .. Organ powinien, na zasadzie art. 119 Kpa przeprowadzić dodatkowe postępowanie z urzędu. Organ zaniechał jakiejkolwiek korespondencji w tym zakresie, przez co naruszył art. 7 w zw. z art. 122 Kpa wówczas obowiązującego.

Co do zasady należy stwierdzić, że przyznanie działki zamiennej miało charakter uznaniowy. Możliwość przyznania nieruchomości zamiennej istniała nie tylko wtedy gdy wywłaszczano całe gospodarstwo, ale także wtedy gdy wywłaszczano jego część. Organ bowiem nie musiał, ale mógł przyznać nieruchomość zamienną.

Wadliwe uzasadnienie decyzji uznaniowej w ocenie skarżących nie pozwala na stwierdzenie, czy przy jej wydawaniu organ nie dopuścił się dowolności oraz zaniechania przy dokładnym wyjaśnianiu stanu faktycznego sprawy. Z tego powodu wady uzasadnienia decyzji uznaniowej należy uznać za naruszenie przepisów prawa procesowego, które mają istotny wpływ na wynik sprawy (wyrok WSA w Gliwicach z 17 grudnia 2010 r., III SA/GI 1548/10).

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. - dalej "p.p.s.a.") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie kontroli sądu poddano decyzję wydaną w trybie stwierdzenia nieważności. Dokonanie oceny, jej zgodności z prawem poddane, więc jest specyficznym regułom odnoszącym się do kontroli decyzji wydanych w trybach nadzwyczajnych. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności oznacza, bowiem, że sprawa nie toczy się już w trybie zwykłym i stwierdzenie nieważności kontrolowanej w tym postępowaniu decyzji dopuszczalne jest jedynie w przypadku stwierdzenia wyjątkowo ciężkiego naruszenia prawa. Do wzruszenia decyzji nie wystarczy zatem stwierdzenie zaistnienia naruszenia prawa mającego wpływ na wynik sprawy. W trybie nadzoru konieczność uznania decyzji za nieważną zachodzi jedynie w enumeratywnie wyliczonych ustawowo przypadkach (art. 156 § 1 k.p.a.), gdyż sprzeciwia się ono fundamentalnej zasadzie trwałości decyzji ostatecznych. (por. wyrok NSA z dnia 8 czerwca 1998r. II S.A. 456/98).

Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej ma w prawie bardzo istotne znaczenie. Przede wszystkim z tego powodu, że stanowi wyjątek od określonej w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej. Jest to instytucja procesowa stanowiąca wyjątek od ogólnej zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 k.p.a.). Przepis art. 156 § 1 k.p.a. nakłada, więc na organ administracji publicznej obowiązek nie tylko stwierdzenia niewątpliwego naruszenia prawa, ale zarazem wykazania, że było to rażące naruszenie prawa. Analiza orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje, że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia, gdy łącznie zostaną spełnione trzy przesłanki tj. zachodzi oczywistość naruszenia konkretnego przepisu, za uznaniem naruszenia za rażące przemawia charakter naruszonego przepisu oraz racje ekonomiczne. Trzecim elementem wymagającym zbadania są społeczne skutki, jakie wywołała decyzja.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd uznał, że zasadnie orzekające w sprawie organy uznały, że kontrolowane w postępowaniu nieważnościowym decyzje nie naruszają prawa w stopniu rażącym.

Podstawą prawną wywłaszczenia nieruchomości położonej w L. [...] o powierzchni [...] m2, oznaczonej na planie nr [...], zapisanej w księdze wieczystej [...] była ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94 ) - a zatem w aspekcie zgodności z przepisami przytoczonej ustawy należało, ocenić decyzje.

Zgodnie z art. 2 ustawy wywłaszczenie może nastąpić jedynie na rzecz Państwa (ust. 1). O wywłaszczenie może ubiegać się zainteresowany organ administracji państwowej, instytucja państwowa lub przedsiębiorstwo państwowe (ust. 2). Jak wynika z akt sprawy z wnioskiem o wywłaszczenie wystąpił upragniony podmiot tj. [...] w L., czyli przedsiębiorstwo państwowe.

Stosownie do art. 3 ust. 1 powołanej wywłaszczenie było dopuszczalne, jeżeli nieruchomość była ubiegającemu się o wywłaszczenie niezbędna na cel użyteczności publicznej, na cel obrony Państwa albo dla wykonania zadań określonych w zatwierdzonych planach gospodarczych.

W rozpoznawanej sprawie, organy przyjęły, że celem wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości było urządzenie placów składowych produkcji wyrobów gotowych w [...] w L. Powyższe w ocenie Sądu znajduje swoje odzwierciedlenie zarówno we wniosku wywłaszczeniowym jak i dołączonych do niego dokumentów.

Ponadto jak słusznie zauważył organ odwoławczy, w czasie kiedy dokonano wywłaszczenia obowiązywał dekret z dnia 1 października 1947 r. o planowej gospodarce narodowej (Dz. U. z 1947 r. Nr 64, poz. 373) i zgodnie z tym dekretem każde zadanie gospodarcze mogło być realizowane wyłącznie w ramach ustalonego ww. dekretem planu gospodarczego na dany rok lub na dłuższy okres. Nabycie zatem nieruchomości niezbędnej dla realizacji zadania gospodarczego następowało dla potrzeb wykonywanego w ramach planu gospodarczego zadania, dla realizacji którego następowało wywłaszczenie.

Z uzasadnienia wniosku wywłaszczeniowego wynika, że cel wywłaszczenia był objęty zatwierdzonym planem gospodarczym na lata 1964-65. Ponadto w piśmie z dnia 20.08.1965 r. Dyrektor [...] w L. wskazał, że przedmiotowa nieruchomość niezbędna jest dla realizacji zadania inwestycyjnego nr [...] ujętego w Narodowym Planie Gospodarczym na rok 1965 w ramach inwestycji centralnych. Potwierdza to także znajdujący się w aktach Wyciąg ze spisu kontynuowanych zadań inwestycyjnych 1965r. (k-29). Ponadto o tym, że nieruchomość była niezbędna na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej świadczy także decyzja o lokalizacji szczegółowej z dnia [...].01.1964 r. znak [...] wydana przez Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w L. Wydział Budownictwa Urbanistyki i Architektury. Przy czym odnosząc się do tej decyzji, należy wskazać, że na gruncie rozpoznawanej sprawy stanowi ona jeden z dowodów na okoliczność spełnienia w sprawie przesłanki określonej w art. 3 ustawy. Odnosząc się tym samym do zarzutów podniesionych w skardze w odniesieniu do decyzji lokalizacyjnej w zakresie podstaw jej wydania i okoliczności, czy była ostateczna, należy wskazać, że nie jest ona przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie.

Tym samym w ocenie Sądu organ za niezasadny uznał zarzut pełnomocnika skarżących zawarty w piśmie z dnia 11.10.2016 r., że przepisy ustawy wywłaszczeniowej z dnia 12.03.1958 r. nie zostały wypełnione. Również fakt nieumieszczenia w sentencji kontrolowanego orzeczenia z [...] grudnia 1965r. , art. 3 ust. 1 ustawy, nie świadczy o rażącym naruszeniu prawa, bowiem z jego uzasadnienia (str. 3) wynika wprost, że przepis ten stanowił podstawę jego wydania. Potwierdza to także sentencja rozstrzygnięcia organu odwoławczego.

Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. zgodnie z którym przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego ubiegający się o wywłaszczenie obowiązany był wystąpić do właściciela o dobrowolne odstąpienie nieruchomości i w razie porozumienia zawrzeć z nim w formie prawem przepisanej umowę nabycia nieruchomości za cenę nie wyższą od ustalonej według zasad odszkodowania przewidzianych w niniejszej ustawie lub umowę zamiany nieruchomości według zasad tej ustawy, Sąd uznał, że podnoszone przez stronę zarzuty nie świadczą o rażącym naruszeniu prawa.

Wskazać należy, iż wprawdzie w aktach archiwalnych niniejszej sprawy nie zachowała się oferta dobrowolnego odstąpienia nieruchomości, jednakże analiza treści innych zachowanych dowodów, na które wskazano w zaskarżonej decyzji np. tj. pismo Pani W. A. z 1 kwietnia 1964r. r. oraz z wniosku o wywłaszczenie, daje podstawy do przyjęcia, iż takie rokowania były przeprowadzone.

Zgodnie zaś z orzecznictwem, wszelkie wątpliwości co do ustaleń, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa należy rozstrzygać na korzyść legalności zaskarżonej decyzji, a więc brak jednoznacznych dowodów w postępowaniu prowadzonym w trybach nadzwyczajnych zezwalających na podważenie ustaleń zawartych w decyzjach ostatecznych, którym art. 16 § 1 KPA przyznaje cechy trwałości, stanowi negatywną przesłankę do ich wzruszenia (wyrok NSA z 4 stycznia 1999 r. sygn. akt IV SA 1342/98). Tym samym wszelkie dywagacje co do jej treści należy uznać za hipotetyczne. Brak jest tym samym podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej, jako rażąco naruszającej art. 6 ust. 1 ustawy. Odnosząc się do zarzutu skarżących, iż organ wywłaszczeniowy miał obowiązek skontrolować wykonanie obowiązku określonego w art. 6 ust. 1 ustawy należy, że zgodnie z tym przepisem rokowania przeprowadzał podmiot ubiegający się o wywłaszczenie, przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego- a zatem nie organ. Wbrew stanowisku skarżących, brak jest natomiast przepisów, które nakazywałyby wprost organowi prowadzącemu postępowanie wywłaszczeniowe żądania przedłożenia mu ofert jakie zostały przez ubiegającego sie o wywłaszczenie przesłane do właścicieli. Zgodnie bowiem z art. 15 ust. 2 pkt. 7 ubiegający się miał jedynie obowiązek wskazania we wniosku wyników rokowań o dobrowolne odstąpienie nieruchomości z wymienieniem ceny żądanej przez właściciela i ofiarowanej mu przez wnioskodawcę albo przeszkody do prowadzenia rokowań. Sąd uznał także, za właściwe stanowisko organu, iż ostatecznie wniosek o wywłaszczenie spełniał warunki art. 15 ustawy wywłaszczeniowej. Z akt sprawy wynika, że pierwotny wniesiony przez [...] w L. wniosek z dnia 4.07.1964 r., w ocenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. nie spełniał wymogów określonych w art. 15 ustawy. Organ wystąpił więc do wnioskodawcy o jego uzupełnienie. Z akt sprawy wynika także, że wnioskodawca odpowiedział na wezwanie, bowiem w akta zawierają niektóre dokumenty, które miał on przedłożyć np. decyzja lokalizacyjna, szacunek upraw, odpis KW, itp. Ostatecznie doszło do wszczęcia postępowania w dniu [...] października 1965r. (k. 52), co pośrednio wskazuje, że doszło do wykonania żądań organu w zakresie usunięcia braków formalnych wniosku. Tym samym brak jest podstaw do uznania, że w sprawie doszło do rażącego naruszenia 15 ustawy wywłaszczeniowej.

Z kolei zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o wszczęciu postępowania organ do spraw wewnętrznych prezydium wojewódzkiej rady narodowej zawiadamiał za dowodem doręczenia właściciela (posiadacza) nieruchomości i osoby, którym służyły na nieruchomościach prawa rzeczowe ograniczone.

Pismem z dnia [...].10.1965 r. znak [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. Urząd Spraw Wewnętrznych zawiadomiło o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego odnośnie m.in. nieruchomości położonej w L. [...] o powierzchni [...] m2, oznaczonej na planie nr [...], zapisanej w księdze wieczystej [...], stanowiącej własność W. A.

Jednocześnie wskazano miejsce i termin rozprawy wywłaszczeniowo-odszkodowawczej, którą wyznaczono na dzień [...].11.1965 r.

Wymogi art. 16 ust. 1 ustawy wywłaszczeniowej zostały więc dopełnione w/w zawiadomieniu w który wskazano także powierzchnię nieruchomości przeznaczonej do wywłaszczenia, właściciela nieruchomości, ujawnionego w księdze wieczystej i zgłaszającego wniosek o wywłaszczenie.

Ponadto z akt sprawy wynika także, że W. A. była obecna na rozprawie (protokołu z rozprawy przeprowadzonej w dniu [...].11.1965 r.) podczas której wniosła o przyznanie wyższego odszkodowania.

Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy po przeprowadzeniu rozprawy organ do spraw wewnętrznych prezydium wojewódzkiej rady narodowej wydawał orzeczenie, w którym orzekał wywłaszczenie w zakresie podanym we wniosku lub mniejszym albo oddalał wniosek o wywłaszczenie.

Kwestionowane orzeczenie spełnia także wymagania określone w art. art. 22 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym orzeczenie o wywłaszczeniu powinno w szczególności zawierać: ustalenie przedmiotu wywłaszczenia oraz ustalenie jakie prawa rzeczowe obciążające wywłaszczoną nieruchomość zostają utrzymane, wskazanie na czyj wniosek następuje wywłaszczenie, ustalenie odszkodowania i terminu zapłaty odszkodowania, wymienienie osób (imię, nazwisko i adres) uprawnionych do otrzymania odszkodowania, szczegółowe uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie o środkach odwoławczych.

Decyzją z dnia [...].08.1966 r. znak [...] Komisja Odwoławcza do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych, po rozpatrzeniu odwołania W. A., utrzymała w mocy ww. orzeczenie z dnia [...].12.1965 r. znak [...]. Wbrew zarzutom skargi decyzja ta zgodnie z art. 99 § 1 k.p.a w brzmieniu obowiązującym w dacie jej wydania, zawiera oznaczenie organu administracji państwowej i strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, osnowę i datę decyzji, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, oraz podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego. Co więcej w uzasadnieniu tej decyzji wskazano, dlaczego organ postanowił nie uwzględnić żądania strony odwołującej w zakresie przydzielenia jej działki zamiennej budowlanej. Tym samym nie można zarzucić, zaskarżonej decyzji, że w stopniu rażącym narusza § 2 i 3 w/w przepisu. Podkreślić w tym miejscu należy, że przy ocenie decyzji które wydane zostały w latach 60- tych ubiegłego stulecia nie możemy stosować wzorców, wymagań jakie spełniają obecnie wydawane decyzje. Mając zaś na uwadze, że wobec wznowienia postępowania zakończonego kontrolowanymi w postępowaniu nieważnościowymi decyzjami, doszło do uchylenia orzeczenia z dnia [...].12.1965 r. w części dotyczącej odszkodowania, któro ostatecznie zostało przyznane decyzją z dnia [...].05.1969 r. na rzecz wyłącznej właścicielki wywłaszczonej nieruchomości tj. W. A., nie można także zarzucić aby organ wywłaszczeniowy dopuścił się rażącego naruszenia prawa wobec wydania decyzji z dnia [...].12.1965 r. w stosunku do spadkobierców J. K. tj. wskazania, że nieruchomość stanowi własność w 1/2 części spadkobierców J. K., a w 1/2 części własność W. A. Decyzja Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia [...].12.1965 r. w części dotyczącej odszkodowania nie istnieje już bowiem w obiegu prawnym, gdyż została uchylona decyzją Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...].05.1966 r., w której wskazano wprost, że wyłącznym właścicielem nieruchomości jest W. A. Tym samym w ocenie Sądu najistotniejszy błąd tej decyzji w postaci określenia osób którym przysługuje odszkodowanie i analogicznie jego wartości został sanowanym w postępowaniu wznowieniowym. Jakkolwiek więc w decyzji orzekającej o wywłaszczeniu z dnia [...].12.1965 r. widnieje zapis że wywłaszczona nieruchomość stanowi współwłasność po połowie W. A. i spadkobierców J. K., to zgromadzone dokumenty wyraźnie potwierdzają, że nie była to współwłasność. A samo sformułowanie widniejące w decyzji w świetle powyższych ustaleń, nie stanowi o rażącym naruszeniu prawa, a więc takim, które pozostawałoby w oczywistej sprzeczności z przepisami prawa i miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie.

Biorąc zatem pod uwagę powyższe, należy uznać, iż Minister Infrastruktury i Budownictwa prawidłowo stwierdził, że kontrolowane decyzje została wydana zgodnie z prawem, a zatem nie zostały spełnione przesłanki stwierdzenia ich nieważności z art. 156 § 1 k.p.a.

Sąd nie stwierdził także, by doszło przy rozpoznaniu niniejszej sprawy do naruszenia przez Ministra art. 6, art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. W toku postępowania organ podjął bowiem szereg działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

Wskazane materiały i ustalenia organy obu instancji przeanalizowały, z uwzględnieniem obowiązku dwukrotnego rozważenia sprawy w jej całokształcie, prowadzone przez organy postępowania cechowała wszechstronność, dążność do ustalenia prawdy obiektywnej. Wobec wskazanych przyczyn nie można zarzucić organom, by stanowisko swe sformułowały z naruszeniem art. 11 k.p.a. Sporządzone uzasadnienia i rozstrzygnięcia spełniają zaś wymogi wynikające z art. 107 § 3 k.p.a. Brak podzielenia argumentacji przedstawionej w odwołaniu przez organ nie jest zaś tożsamy z błędnym rozstrzygnięciem sprawy.

Reasumując należy wskazać, iż dokonując kontroli zgodności zaskarżonej decyzji zarówno w zakresie podniesionych zarzutów, jak również z urzędu, Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji i w tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - na mocy art. 151 ustawy Prawo i postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.