Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1729/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-08-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska (spr.) Sędziowie sędzia NSA Joanna Banasiewicz sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Protokolant Anna Krakowiecka po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 listopada 2005 r. sygn. akt 4 II SA/Wr 2203/03 w sprawie ze skargi Z. B. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w W. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania nagrody rocznej za rok 1994 1. oddala skargę kasacyjną, 2. przyznaje adwokatowi Bronisławowi Turczanikowi od Skarbu Państwa kwotę 500 zł /pięćset złotych/ oraz kwotę 110 zł /sto dziesięć złotych/ stanowiącą 22% podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 17 listopada 2005 r. sygn. akt 4II SA/Wr 2203/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w sprawie ze skargi Z. B.o na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania nagrody rocznej za rok 1994 odrzucił skargę w części dotyczącej zapłaty zadośćuczynienia i odszkodowania, dalej idącą skargę oddalił.

Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie faktycznym. Orzeczeniem z dnia 27 maja 1994 r. Komendant Rejonowy Policji w S. ukarał asp. szt. Z. B. karą dyscyplinarną ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby z jednoczesnym zakazem prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 12 miesięcy. Podstawą do wymierzenia kary było uznanie w postępowaniu dyscyplinarnym, że asp. szt. Z. B. popełnił w dniu [...] przestępstwo polegające na spowodowaniu wypadku drogowego w stanie nietrzeźwości. Wobec niezłożenia odwołania z dniem 31 maja 1994 r. orzeczenie o ukaraniu stało się prawomocne. Powołane orzeczenie zapadło i uprawomocniło się przed zakończeniem prowadzonego równolegle postępowania karnego.

Prokuratura Rejonowa w S. prowadziła w tym czasie postępowanie w sprawie sygn. akt Ds. 457/94 dotyczące wypadku drogowego mającego miejsce w dniu 17 lutego 1994 r. w pobliżu miejscowości B. gm. Strzelin. Postępowanie to zakończone zostało w dniu 23 września 1994 r. postanowieniem o umorzeniu śledztwa w części dotyczącej udziału Z. B. w spowodowaniu wypadku drogowego wobec braku dostatecznych dowodów na popełnienie przestępstwa wyczerpującego znamiona z art. 145 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - kodeks karny - Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm. (dalej: kk). Postępowanie w stosunku do faktycznego sprawcy wypadku - W. S. o czyn z art. 145 § 1 kk zakończyło się wydaniem w tym samym dniu tj. 23 września 1994 r. postanowienia o warunkowym umorzeniu postępowania karnego. Oba postanowienia zostały doręczone Z. B. w dniu 17 października 1994 r.

Raportem z dnia 31 stycznia 2003 r. skarżący wystąpił do Komendanta Powiatowego Policji w S. z żądaniem uchylenia orzeczenia z dnia 27 maja 1994 r. oraz zwrotu utraconych z tego tytułu świadczeń pieniężnych tj. nagrody rocznej za 1994 r. Komendant Powiatowy Policji w S. uznał, że nie jest właściwy w przedmiotowej sprawie, wobec czego Z. B. z tożsamym żądaniem zwrócił się do organu wyższego stopnia.

Komendant Wojewódzki Policji w W., po przeanalizowaniu całokształtu sprawy w dniu 31 marca 2003 r. wydał orzeczenie, którym uchylił w trybie nadzoru prawomocne orzeczenie Komendanta Rejonowego Policji w S. z dnia [...] o wymierzeniu asp. szt. Z. B. kary dyscyplinarnej i uniewinnił go od popełnienia zarzucanego czynu.

Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez asp. szt. Z. B. Komendant Główny Policji orzeczeniem nr 35 z dnia 12 czerwca 2003 r. utrzymał w mocy orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w W., wskazując na trafność wydanego rozstrzygnięcia z uwagi na rażące naruszenia prawa, jakie miało miejsce przy wydawaniu w dniu [...] orzeczenia przez Komendanta Rejonowego Policji w S., polegające na zakończeniu postępowania dyscyplinarnego przed zakończeniem postępowania karnego. Odnośnie do roszczenia dotyczącego wypłaty nagrody rocznej za 1994 rok Komendant Główny Policji stwierdził swoją niewłaściwość, wskazując jako organ właściwy do rozstrzygania w tym zakresie Komendanta Powiatowego Policji w S..

W tej sytuacji, raportem z dnia 30 czerwca 2003 r. Z. B. zażądał od Komendanta Powiatowego Policji w S. podjęcia czynności zmierzających do wypłacenia mu nagrody rocznej za 1994 r. wraz z ustawowymi odsetkami.

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Komendant Powiatowy Policji w S. na podstawie art. 107 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r., Nr 7, poz. 58) odmówił asp. szt. Z. B. wypłaty nagrody rocznej za 1994 r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż z akt prokuratorskich wynika, że skarżący pokwitował odbiór postanowień kończących prowadzone przez Prokuraturę Rejonową w S. postępowanie w sprawie sygn. akt Ds. 457/94 w dniu 17 października 1994 r.. Od tego dnia, zdaniem organu, liczyć należy okres 3 lat, po upływie którego, zgodnie z art. 107 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, w rozpatrywanej sprawie, roszczenie o wypłatę nagrody rocznej za 1994 r. uległo przedawnieniu.

Powołując się na fakt, że policjant dowiedział się o okolicznościach skutkujących uchyleniem niezasadnych orzeczeń oraz decyzji w dniu 17 października 1994 r., a raport złożył dopiero po 9 latach od uzyskania wiadomości umożliwiających zmianę decyzji, organ uznał, że opóźnienie w dochodzeniu roszczenia jest nadmierne, a okoliczności sprawy nie usprawiedliwiają tak znacznego przekroczenia trzyletniego terminu. Wobec tego, w ocenie organu, brak było podstaw do uznania roszczenia. W konsekwencji wniosek skarżącego o wypłatę nagrody rocznej za 1994 roku uznany został za niezasadny.

Od powyższej decyzji Z. B. wniósł odwołanie, w którym zarzucił, iż Komendant Rejonowy Policji w S. w dniu [...] wydał z rażącym naruszeniem prawa orzeczenie dyscyplinarne, którego skutkiem była utrata nagrody rocznej za 1994 r. wypłacanej w marcu 1995 r. Orzeczenie to zostało uchylone w trybie nadzoru orzeczeniem Komendanta Wojewódzkiego Policji w W. z dnia [...], utrzymanym w mocy przez Komendanta Głównego Policji. Skarżący został w ten sposób uniewinniony.

W odwołaniu skarżący podniósł, że Komendant Rejonowy Policji w S. pomimo tego, że już w 1994r. wiedział o umorzeniu przez prokuratora rejonowego w S. śledztwa wobec skarżącego, wbrew obowiązującym przepisom nie zastosował instytucji wznowienia postępowania dyscyplinarnego i nie uchylił prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego, które jak się okazało po rozstrzygnięciu prokuratora - zostało wydane bez dostatecznych dowodów. Wiedząc o tym, Komendant Rejonowy Policji w S. bez podania przyczyn i bez pouczenia o możliwości odwołania nie wypłacił skarżącemu w marcu 1995 r. należnej nagrody rocznej za rok 1994, czym, zdaniem skarżącego, naruszył obowiązujące przepisy prawa.

Skarżący podniósł również, że w dniu 30 czerwca 2003 r. zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji w S. z żądaniem przywrócenia terminu przedawnienia i wypłacenia nagrody rocznej za 1994 r. wraz z ustawowymi odsetkami. Wcześniej swoje żądania w tym zakresie przedstawiał już w raporcie z dnia 31 stycznia 2003 r., domagając się uchylenia orzeczenia z dnia 27 maja 1994 r.

Po rozpatrzeniu powyższego odwołania, Komendant Wojewódzki Policji we Wrocławiu wydał w dniu 10 września 2003 r. decyzję Nr K-VI-l273-55/03, którą utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, powołując się na przepis art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 99 poz.1071 ze zm. (dalej: kpa).

W ocenie tego organu odwołanie Z. B. nie zasługiwało na uwzględnienie. Organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu I instancji nie odpowiada w całości wymogom formalnym określonym w przepisie art. 107 kpa. Nie powołuje bowiem podstawy prawnej do jej wydania, którą stanowił § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie warunków przyznawania policjantom nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg (Dz. U. Nr 86, poz. 789) w zw. z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Ponadto, jak dostrzegł organ, decyzja ta zawiera mylne pouczenie co do przysługującego środka odwoławczego. Ponieważ jednak w pozostałym zakresie, zdaniem rozpatrującego odwołanie, zaskarżona decyzja zawierała niezbędne elementy wymagane w art. 107 kpa, a przede wszystkim jednoznaczne rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem faktycznym i prawnym, pozwoliło to na merytoryczne rozstrzygniecie sprawy przez organ odwoławczy.

Ustosunkowując się co do meritum sprawy Komendant Wojewódzki Policji wskazał, że zgodnie z art. 107 pkt. 1 ustawy o Policji, roszczenia policjantów z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. W pkt. 2 powołany przepis przewiduje, że organ właściwy do rozpatrywania roszczeń może nie uwzględnić przedawnienia, jeżeli opóźnienie w dochodzeniu roszczenia jest usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami. Z. B. nie wypłacono nagrody rocznej za 1994 r. w związku z przepisem 5 ust. 1 pkt. 2 obowiązującego wówczas zarządzenia nr 89 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 10 września 1991 r. w sprawie wysokości i warunków przyznawania nagród i zapomóg dla funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa oraz Straży Granicznej. Przepis ten stanowił, że nagroda roczna nie przysługuje w razie wymierzenia funkcjonariuszowi kary dyscyplinarnej innej niż upomnienie, nagana, surowa nagana, nagana z ostrzeżeniem, zakaz opuszczania miejsca zakwaterowania, a zatem między innymi kary ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby, którą w dniu 27 maja 1994 r. wymierzono skarżącemu.

Zgodnie z § 8 powyższego zarządzenia wypłaty nagrody rocznej policjantowi należało dokonać nie później niż w ciągu pierwszych czterech miesięcy roku następującego po roku, za który ona przysługiwała. Obecnie obowiązujące rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie warunków przyznawania policjantom nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg termin wypłaty nagrody rocznej określa na I kwartał odpowiedniego roku.

Komendant Wojewódzki Policji w W. przyjął, że trzyletni termin określony w art. 107 ust. 1 ustawy o Policji, w trakcie którego Z. B. mógł dochodzić swojego roszczenia o wypłatę nagrody rocznej za 1994 r. rozpoczął się z upływem kwietnia 1995 r. W tym okresie zainteresowany nie podjął jednak żadnych czynności zmierzających do wyegzekwowania tego świadczenia, choć istniały ku temu podstawy prawne. W opinii organu skarżący wiedział już w dniu 17 października 1994 r., czyli od dnia doręczenia mu prokuratorskiego postanowienia o umorzeniu śledztwa, że wcześniejsze ukaranie go za to samo przewinienie w postępowano dyscyplinarnym było nieuzasadnione i pozostawało w oczywistej sprzeczności z rozstrzygnięciem sprawy w postępowaniu karnym. Pomimo tego, oraz wobec braku stosownych czynności podejmowanych z urzędu, nie wystąpił ze stosownym wnioskiem do przełożonego w sprawach dyscyplinarnych o wznowienie prawomocnie zakończonego postępowania dyscyplinarnego i uchylenie orzeczenia o ukaraniu. Wznowienie postępowania dyscyplinarnego mogło nastąpić w ciągu 5 lat od uprawomocnienia się orzeczenia o ukaraniu, a więc do dnia 31 maja 1999 r. Natomiast asp. szt. Z. B. pierwszy wniosek o uchylenie niekorzystnego dla siebie orzeczenia, które skutkowało pozbawieniem go prawa do nagrody rocznej złożył dopiero w 2003 r., nie wskazując przy tym żadnych okoliczności usprawiedliwiających tak długie opóźnienie w dochodzeniu roszczenia.

Od powyższej decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w W. skarżący złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego we Wrocławiu, podtrzymując zarzuty i twierdzenia zawarte w odwołaniu. Jednocześnie skarżący wniósł o przywrócenie terminu płatności nagrody rocznej wraz z odsetkami lub wypłacenie przez Komendanta Powiatowego Policji w S. odszkodowania za poniesioną szkodę powstałą w wyniku wydania przez ten organ orzeczenia dyscyplinarnego z rażącym naruszeniem prawa.

Skarżący zakwestionował interpretację i zastosowanie przez organy obu instancji przepisu art. 107 ustawy z dnia 30 kwietnia 1990 r. o Policji, odnośnie do kwestii ustalenia początku biegu okresu przedawnienia roszczeń finansowych, twierdząc że datą, od której należy liczyć bieg okresu przedawnienia roszczenia finansowego w jego przypadku jest dzień 31 marca 2003 r., to jest dzień, w którym orzeczeniem Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu uchylone zostało orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Powiatowego Policji w S. z dnia 27 maja 1994 r., nie zaś, jak przyjęły organy rozpatrujące sprawę, dzień 17 października 1994 r., tj. dzień doręczenia skarżącemu postanowienia prokuratora o umorzeniu prowadzonego względem niego postępowania karnego.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, zgodnie z art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) rozpoznał sprawę na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie stwierdzając w rozpatrywanej sprawie istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji powołując się na treść art. 107 ustawy o Policji oraz §5 ust .1 pkt. 2 i § 8 zarządzenia nr 89 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 10 września 1991 r. w sprawie wysokości i warunków przyznawania nagród i zapomóg dla funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej (Dz. Urz. Nr 3, poz. 79 ze zm.), wskazując również na brzmienie §7 obecnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie warunków przyznawania policjantom nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg (Dz. U. Nr 86, poz. 789) zgodził się ze stanowiskiem organów, że bieg trzyletniego terminu przedawnienia wypłaty nagrody rocznej za rok 1994 w przypadku skarżącego należy liczyć od dnia, w którym winien on był otrzymać należną nagrodę roczną za tenże rok. Dniem tym w ocenie sądu pierwszej instancji był dzień 30 kwietnia 1995 r. W tym dniu najpóźniej nagroda powinna być wypłacona. Od tej daty należy liczyć trzyletni okres przedawnienia roszczenia skarżącego w zakresie wypłaty nagrody rocznej za 1994 r. Termin ten zatem upływał w dniu 30 kwietnia 1998 r. Skarżący natomiast wystąpił po raz pierwszy z raportem o wypłatę owej nagrody dopiero w dniu 31 stycznia 2003 r.

Jak zauważył Sąd I instancji, organy administracji nie znalazły podstaw do zastosowania w tym przypadku art. 107 ust. 2 ustawy o Policji zgodnie z którym organ właściwy do rozstrzygnięcia roszczeń może nie uwzględnić przedawnienia, jeżeli opóźnienie w dochodzeniu roszczenia jest usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami, każdy z nich ocenił bowiem, że opóźnienie w dochodzeniu roszczenia jest nadmierne, a jako znaczne naruszenie trzyletniego terminu nie znajduje usprawiedliwienia.

Nie stwierdzono w postępowaniu administracyjnym okoliczności, które zgodnie z art. 107 ust. 3 ustawy o Policji skutkowałyby przerwaniem biegu przedawnienia i Sąd zaaprobował stanowisko organów tej kwestii wskazując na fakt, że w okresie biegu przedawnienia skarżący nie podjął żadnych kroków zmierzających do przerwania biegu okresu przedawnienia dochodzonego roszczenia (art. 107 ust. 3 pkt. 1), podkreślając, że działania skarżącego, które jego zdaniem miały usprawiedliwić przekroczenie terminu przewidzianego do dochodzenia roszczeń zostały bowiem podjęte dopiero po upływie terminu przedawnienia. Ponadto Sąd zważył, że w kontekście art. 107 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji organ nie uznał roszczenia.

Reasumując Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał, że w rozpatrywanej sprawie organ dokonał właściwej oceny stanu faktycznego pod kątem przepisów prawa materialnego Roszczenie skarżącego dotyczące wypłaty nagrody rocznej za rok 1994 r. uległo przedawnieniu. W konsekwencji decyzja zaskarżonej treści uznana została za trafną.

Sąd I instancji przyjął przy tym, że uchybienia procesowe decyzji organu I instancji wytknięte przez organ odwoławczy nie były istotne i nie miały wpływu na wynik sprawy. Skarga podlegała zatem w tej części oddaleniu.

W części dotyczącej zapłaty zadośćuczynienia i odszkodowania Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu skargę odrzucił powołując się na art. 58 §1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. (dalej: p.p.s.a.). Sąd argumentował, że zgodnie z art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 §1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie są natomiast powołane do rozstrzygania za organy spraw administracyjnych, jak też nie są właściwe do rozstrzygania spraw o charakterze cywilnym. Zgłoszone przez skarżącego żądanie w przedmiocie zapłaty wskazanej w piśmie procesowym kwoty tytułem odszkodowania i zadośćuczynienia nie należy do kognicji sądu administracyjnego. Skarga zatem w tej części jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu, o czym orzeczono w pkt. 1 wyroku.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniósł Z. B., działając za pośrednictwem pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy przyznanego w zakresie częściowym postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2006 r. (sygn. akt 4 II SA/Wr 2203/03). Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez jego uchylenie w całości i wydanie wyroku co do istoty sprawy, względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez WSA we Wrocławiu, jak również o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa adwokackiego w kwocie 3.600,00 zł. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie prawa materialnego, a mianowicie:

- art. 110 ust 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w związku z § 1 ust. 3 rozporządzenia MSWiA z 30 stycznia 2003 r. w sprawie wysokości funduszu na nagrody roczne i uznaniowe oraz zapomogi dla policjantów (Dz. U. Nr 35, poz. 305), § 1 ust. 1 rozporządzenia MSWiA z 20 czerwca 2002 r. w sprawie warunków przyznawania policjantom nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg (Dz. U. Nr 86, poz. 789 ze zm.) przez jego niezastosowanie, bowiem zgodnie z tymi przepisami nagrodę wypłaca się, gdy policjant zachował prawo do uposażenia, co w świetle orzeczenia Komendanta Wojewódzkiego Policji w W. z dnia [...]. znoszącego orzeczenie Komendanta Rejonowego Policji z S. jest niesporne, szczególnie że to orzeczenie zostało utrzymane w mocy orzeczeniem Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia 12 [...];

- art. 107 ust. 3 ustawy o Policji przez jego błędne zastosowanie polegające na nieuwzględnieniu faktu zniesienia orzeczenia o ukaraniu z [...] przez Komendanta Wojewódzkiego Policji i Komendanta Głównego Policji w 2003 r., które ukształtowały pozycję służbową skarżącego w takiej sytuacji w jakiej pozostawał przed ukaraniem go, co obowiązywało pracodawcę do wypłacenia skarżącemu, po dniu 12 czerwca 2003 r., dochodzonego roszczenia z urzędu, gdyż przepisy pragmatyki służbowej regulującej uprawnienia funkcjonariuszy Policji nie uzależniają wypłaty należnego wynagrodzenia od uprzedniej prośby (wniosku) zainteresowanego.

W skardze kasacyjnej zarzucono również naruszenie przepisów postępowania, tj.:

- art. 106 § 3 w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez odrzucenie przez WSA we Wrocławiu skargi w sytuacji nieporadności skarżącego z wykorzystaniem nieporadnych argumentów skarżącego przeciwko niemu, podczas, gdy z treści skargi wynika zarzut bezczynności organu administracji publicznej, który nie chce, do końca, wykonać własnego orzeczenia z 31 marca 2003 r., co obowiązywało Wojewódzki Sąd Administracyjny do wyeliminowania z obrotu prawnego (nie orzeczenia korzystnego dla skarżącego jakim jest orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] i Komendanta Głównego Policji nr [...] z [...].), ale decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] - co do której bezprawnie zdaniem skarżącego ustosunkował się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 29 października 2004 r. sygn. akt II SA 2528/03;

- art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c w związku z § 2 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi w wyniku pominięcia naruszeń przepisów postępowania pragmatyki służbowej Policji, jakich dopuściły się organy policyjne, a polegających na przyjęciu, że nie ma obowiązku wypłaty nagrody po dniu 12 czerwca 2003 r., organy mają prawo uchylić się od dokładnego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności stanu faktycznego, jak również na przekroczeniu przez organy policyjne granic swobodnej oceny dowodów i dokonaniu oceny w sposób oczywisty sprzecznej ze zgromadzonym materiałem dowodowym, a także braku uzasadnienia prawnego i faktycznego wydanych decyzji.

W ramach uzasadnienia przedstawionych zarzutów wskazano, iż Sąd I instancji dysponując wcześniejszym wydanym w sprawie wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 29 października 2004 r. (sygn. akt II SA 2528/03) rozstrzygającym spór, nie był uprawniony ponownie rozpatrywać sprawy z uwagi na powagę rzeczy osądzonej i winien się zwrócić z pytaniem prawnym do NSA, gdyż powstał spór kompetencyjny i sąd z urzędu winien zbadać swą właściwość, lecz tego nie uczynił i ponownie rozpoznał sprawę już rozstrzygniętą wyrokiem II SA 2528/03.

Odnośnie do zarzutów naruszenia prawa materialnego wnoszący skargę kasacyjną, podkreśla że roszczenie skarżącego ma związek z orzeczeniem Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu z dnia [...] znoszącym orzeczenie z dnia [...] utrzymanym w mocy orzeczeniem Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] które ustala status skarżącego w sytuacji jaka miała miejsce przed [...]. i upoważnia go do otrzymania nagrody rocznej za 1994 r. z urzędu, czego organy policyjne nie uwzględniły.

Sąd I instancji, zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, wykorzystał nieporadność skarżącego w prowadzeniu własnej sprawy w celu odrzucenia skargi i uchylenia orzeczenia Komendanta Głównego Policji nr [...] wyrokiem w sprawie o sygnaturze akt II SA 2528/03, mimo że to orzeczenie de facto nie było zaskarżone przez skarżącego, co Sąd winien był wziąć pod uwagę z urzędu zwłaszcza wobec braku własnych sądowych rozważań w sprawie i odesłanie skarżącego w tym zakresie do przyczyn wykazanych przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Z tego względu, jak podnosi skarżący Sąd dopuścił się rażącego uchybienia skutkującego nieważnością postępowania.

W skardze kasacyjnej podniesiono, że przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego w rozpatrywanej sprawie jest w istocie "sprawa skargi" na niewykonanie orzeczenia Komendanta Wojewódzkiego Policji w W. z dnia [...]. tj. na bezczynność art. 3 §2 pkt. 8 p.p.s.a., co Sąd I instancji powinien był dostrzec szczególnie że podstawą orzekania jest cały materiał faktyczny i dowodowy sprawy zgromadzony w postępowaniu przed organem administracji publicznej i ewentualne dowody uzupełniające, które Sąd orzekający posiadał np. w postaci wyroku WSA w Warszawie.

Ponadto wnoszący skargę kasacyjną zarzucił, iż w toku rozpatrywania skargi Sąd nie wziął pod uwagę konsekwencji wynikających z faktu, że skarżącego z orzekającym w jego sprawie organem administracji publicznej łączył stosunek służbowy - pracowniczy, w związku z czym prawa skarżącego wymagają bezwzględnej ochrony, nawet wobec skądinąd formalnie legitymizowanych działań organów.

W ramach konkluzji wskazano iż przesłanki materialnoprawne nie uzasadniały odrzucenia i oddalenia skargi.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Wojewódzki Policji we Wrocławiu, wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów zastępstwa prawnego wg norm przepisanych.

Odnosząc się do podniesionego w ramach skargi kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 110 ust. 3 ustawy o Policji organ zauważył, iż powołany przepis ma charakter kompetencyjny i daje uprawnienie dla ministra właściwego do spraw wewnętrznych do określenia, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pracy oraz ministrem właściwym do spraw zabezpieczenia społecznego w drodze rozporządzenia wysokości funduszu na nagrody roczne, nagrody uznaniowe i zapomogi dla policjantów. Przepis 1 ust. 1 rozporządzenia MSWiA z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie warunków przyznawania policjantom nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg określa z kolei, iż policjantowi pełniącemu służbę przez okres pełnego roku kalendarzowego przysługuje nagroda roczna w wysokości jednomiesięcznego uposażenia. Natomiast przepis art. 107 ust. 3 ustawy o Policji stanowi w jakich okolicznościach następuje przerwa biegu przedawnienia roszczenia policjanta z tytułu uposażenia i innych należności pieniężnych. Okoliczności tych nie doszukał się w przedmiotowej sprawie również Sąd I instancji.

Przepisy tego rozporządzenia, jak podaje organ, są przepisami szczególnymi w stosunku do przepisów ustawy o Policji. Prawo do nagrody rocznej powstaje "ex lege" po spełnieniu przez policjanta wymienionych w ustawie o Policji i cytowanym rozporządzeniu MSWiA przesłanek, a nie na podstawie decyzji administracyjnej, czy w wyniku rozstrzygnięcia wydanego w postępowaniu sądowym.

Zdaniem Komendanta Wojewódzkiego Policji wW. błędny jest więc zarzut czyniony przez skarżącego Sądowi I instancji, iż wydając zaskarżony wyrok naruszył cytowane wyżej przepisy ustawy o Policji oraz rozporządzenia MSWiA z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie przyznawania policjantom nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie z tego choćby względu, że sąd administracyjny nie stosuje, a więc nie mógł niewłaściwie zastosować i dokonać błędnej wykładni przepisów ustawy o Policji i rozporządzenia MSWiA (prawa materialnego).

Sąd administracyjny stosuje i dokonuje wykładni przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżący nie wykazał jednak, w opinii organu, nawet w najmniejszym stopniu naruszenia tego prawa przez sąd I instancji przy rozpoznawaniu i rozstrzyganiu przedmiotowej sprawy.

W nawiązaniu do odpowiedzi organu na skargę kasacyjną skarżący podtrzymał stanowisko zaprezentowane w skardze kasacyjnej i wniósł o jej uwzględnienie w całości.

Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, co następuje:

Zgodnie z art.183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/ Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a./ Naczelny Sąd Administracyjny rozpatruje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie Sąd nie dopatrzył się przesłanek nieważności wskazanych art. 183 §2 p.p.s.a., stąd rozpatrywał sprawę jedynie w granicach zakreślonych skargą kasacyjną. Zarzuty podniesione w skardze uznał zaś za bezzasadne.

Z uwagi na przytoczone w skardze zarówno zarzuty naruszenia prawa materialnego , jak i prawa procesowego, Naczelny Sąd Administracyjny wypowiedział się w pierwszej kolejności w odniesieniu do zarzutów procesowych. Nie podzielił przy tym zarzutu naruszenia art.106 § 3 w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi w sytuacji nieporadności skarżącego, podczas gdy z treści skargi wynikał zarzut bezczynności administracji publicznej. Artykuł 106 § 3 dotyczy bowiem możliwości przeprowadzenia przez sąd z urzędu lub na wniosek strony dowodów uzupełniających z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Artykuł 141 § 4 wskazuje natomiast elementy uzasadnienia wyroku. Stawiany z tego punktu widzenia zarzut jest nie tylko niezasadny ale i nielogiczny. Wyrok WSA zawiera bowiem dokładne przytoczenie stanu faktycznego, zarzutów skargi, stanowisk poszczególnych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W kontekście skargi nie jawi się również zasadny zarzut, iż dotyczyła ona innego przedmiotu a związek tego zarzutu z treścią przytoczonych przepisów odnoszących się do postępowania wyjaśniającego, w którym strona nie składała żadnych wniosków dowodowych, nie wskazuje na ich logiczne powiązanie. Należy też podkreślić, iż przedmiotem skargi kasacyjnej jest wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 17 listopada 2005 r. sygn. akt 4 II SA/Wr 2203/03, stąd wypowiadanie się w skardze kasacyjnej co do innego orzeczenia, tj. wyroku WSA w Warszawie z dnia 29 października 2004 r. sygn. akt II SA 2528/03, odnoszącego się do innej kwestii, uchylenia orzeczenia dyscyplinarnego, nie ma znaczenia dla sprawy. Nie jest też zasadny zarzut naruszenia powagi rzeczy osądzonej, z uwagi na istniejący już wcześniej wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 października 2004 r. Autor skargi kasacyjnej nie odróżnia bowiem, iż zarówno zaskarżony wyrok, jak i powoływany przez niego wyrok WSA w Warszawie dotyczą innego przedmiotu. Zaskarżony wyrok odnosi się do kwestii odmowy wypłaty nagrody rocznej, wyrok WSA w Warszawie zaś do uchylenia orzeczenia dyscyplinarnego. W przypadku uchylenia orzeczenia dyscyplinarnego, czy wznowienia postępowania z tego tytułu, czego obecny skład nie przesądza, istnieje oczywiście możliwość dochodzenia roszczeń odszkodowawczych przed sądem powszechnym na podstawie przepisów prawa cywilnego czy art. 287 p.p.s.a. Sąd Administracyjny nie jest jednak w zakresie tych roszczeń odszkodowawczych właściwy.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił też zarzutu naruszenia art. 145 §1 pkt. 1 lit. c w związku z § 2 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem Sąd Administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. § 2 wskazuje zaś na obowiązek uwzględniania przepisów regulujących postępowanie w którym wydano zaskarżoną decyzję lub postanowienie, jeżeli chodzi o decyzje i postanowienia wydane w innym postępowaniu niż uregulowanym w k.p.a. lub w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Skuteczne postawienie tego zarzutu wymaga wyraźnego wskazania takich przepisów postępowania, które organ administracyjny naruszył, a czego to nie wziął pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny. Tymczasem autor skargi kasacyjnej nie wskazał takich przepisów. Warto zresztą zauważyć, iż w zaskarżonym wyroku sąd pierwszej instancji przyjął, że uchybienia procesowe decyzji pierwszej instancji, wytknięte przez organ odwoławczy nie były istotne i nie miały wpływu na wynik sprawy. Autor skargi kasacyjnej nie podważył zaś tej oceny.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił też zarzutów naruszenia prawa materialnego. Zgodnie z art. 110 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm, - na dzień decyzji wydanej w II instancji) Minister właściwy do spraw wewnętrznych, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pracy oraz ministrem właściwym do spraw zabezpieczenia społecznego określi w drodze rozporządzenia wysokość funduszu na nagrody roczne, nagrody uznaniowe i zapomogi dla policjantów .....". Jak słusznie zauważył w odpowiedzi Komendant Wojewódzki Policji we Wrocławiu przepis ten ma jedynie charakter kompetencyjny. Z kolei przepis § 1 ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 stycznia 2003 r. w sprawie wysokości funduszu na nagrody roczne i uznaniowe oraz zapomogi dla policjantów (Dz. U. Nr 35 poz. 305, który utracił moc 1 stycznia 2007r.) wskazuje jedynie co należy rozumieć przez przeciętne miesięczne uposażenie. Przepis § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie warunków przyznawania policjantom nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg (Dz. U. Nr 86 poz. 789 ze zm. – który utracił moc 20 września 2006 r.) wskazuje zaś, iż Policjantowi pełniącemu służbę przez okres pełnego roku kalendarzowego przysługuje nagroda roczna w wysokości jednomiesięcznego uposażenia. WSA we Wrocławiu zaskarżonym wyrokiem nie naruszył tych przepisów przez ich niezastosowanie, gdyż przepisy te nie obowiązywały w 1994 r., do którego to okresu odnosiła się nagroda roczna. Podstawą zaskarżonego wyroku nie była też wysokość tej nagrody, gdyż sprawa dotyczyła w istocie treści art. 107 ustawy o Policji określającej okres przedawnienia. Stąd też zarzut naruszenia tego ostatniego przepisu, a dokładnie jego ust. 3 przez błędną wykładnię miał dla sprawy znaczenie pierwszorzędne. Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił zaś zarzutu autora skargi kasacyjnej o błędnej wykładni art.107 ust. 3. Zgodnie z art.107 ust.1 ustawy o Policji, roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem trzech lat od dnia w którym roszczenie stało się wymagalne. W świetle ust. 2 organ właściwy do rozpatrywania roszczeń może nie uwzględnić przedawnienia, jeżeli opóźnienie w dochodzeniu roszczenia jest usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami. Na podstawie art.107 ust. 3 ustawy o Policji bieg przedawnienia roszczenia z tytułu uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych przerywa :

- każda czynność przed kierownikiem jednostki organizacyjnej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, właściwym do rozpatrywania roszczeń, podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia;

- uznanie roszczenia.

WSA we Wrocławiu dokonał prawidłowej wykładni tych przepisów, uznał bowiem, że w okresie biegu przedawnienia, który rozpoczął się 30 kwietnia 1995 r. skarżący nie podjął żadnych kroków zmierzających do przerwania biegu przedawnienia. W tym okresie organ nie uznał też roszczenia. Działania podjęte w 2003 r., także takie, które doprowadziłyby ewentualnie do wyeliminowania orzeczenia o ukaraniu, nie mieszczą się w zakresie tego przepisu, nie zostały bowiem dokonane w okresie biegu przedawnienia, lecz po jego upływie.

Stąd nie podzielając zarzutów skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art.184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.).

O kosztach orzeczono na podstawie § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 97, poz. 887 ze zm.). Z uwagi na nakład pracy pełnomocnika koszty te obniżono na podstawie §3 ust.1 rozporządzenia.