Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 158/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 64 par. 6,  art. 64c par. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Suleja-Klimczyk, Sędziowie WSA Wojciech Gapiński (spr.), Teresa Randak, , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 maja 2017 r. sprawy ze skargi Prezydenta Miasta K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kosztów egzekucyjnych 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Skarbowej w K. (dalej - organ odwoławczy) postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 23 z późn. zm. – dalej k.p.a.) oraz art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 1 i § 4 oraz art. 64c § 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 599 z późn. zm. – dalej u.p.e.a.), po rozpoznaniu zażalenia wniesionego przez Prezydenta Miasta K. (dalej – Prezydent Miasta, wierzyciel), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. (dalej – organ I instancji, organ egzekucyjny) z dnia [...] r. nr [...]:

– określające wysokość kosztów egzekucyjnych w łącznej wysokości [...] zł, powstałych w związku z umorzeniem prowadzonego postępowania egzekucyjnego w zakresie objętym zarzutem, w odniesieniu do częściowej zapłaty zobowiązania podatkowego za 2009 r.;

– obciążające wierzyciela, tj. Prezydenta Miasta K., kwotą [...] zł niezasadnie pobranych kosztów egzekucyjnych wygenerowanych na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...] wraz z naliczonymi od dnia ich pobrania odsetkami ustawowymi,

– dokonujące zwrotu zobowiązanemu kosztów egzekucyjnych w łącznej wysokości [...] zł wraz z naliczonymi od dnia ich pobrania odsetkami ustawowymi.

Przedmiotowe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...] r. Prezydent Miasta K. wystawił przeciwko A. S.A. w K. (dalej - Spółka) tytuły wykonawcze o nr od [...] do Nr [...], obejmujące podatek od nieruchomości za rok 2009. Jak wynika z treści tych dokumentów, podstawą ich wystawienia była decyzja z dnia [...] r.

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w S. wskazanym tytułom wykonawczym nadał klauzulę o skierowaniu do egzekucji w dniu [...] r. Z kolei w dniu [...] r. pracownik organu egzekucyjnego doręczył odpisy tytułów wykonawczych zobowiązanej Spółce oraz dokonał pobrania kwoty, którą zarachował na należność pieniężną.

Na skutek zarzutów wniesionych przez Spółkę pismem z [...] r. organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] r. o nr [...] uznał złożone zarzuty za zasadne i umorzył prowadzone postępowanie egzekucyjne w zakresie objętym zarzutem, w odniesieniu do częściowej zapłaty zobowiązania podatkowego za rok 2009 w kwocie [...] zł.

Pismem z dnia [...] r. Spółka wystąpiła do organu egzekucyjnego o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych powstałych w związku z egzekucją administracyjną prowadzoną w oparciu o tytuły wykonawcze z dnia [...] r. o Nr od [...] do Nr [...] , wystawione przez Prezydenta Miasta K.

Rozpoznając wniosek Spółki, organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] r. umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie prowadzone z wniosku Spółki z dnia [...] r. o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych. W wydanym rozstrzygnięciu organ egzekucyjny wskazał, że postępowanie egzekucyjne prowadzone w oparciu o wskazane tytuły wykonawcze nie zostało jeszcze zakończone, a więc nie ma podstaw do wydania postanowienia w przedmiocie ustalenia kosztów egzekucyjnych.

Spółka nie zgadzając się z postanowieniem organu egzekucyjnego, pismem z dnia [...] r. wniosła zażalenie. Wskazała w nim, że umorzenie w części postępowania egzekucyjnego postanowieniem z dnia [...] r. w zakresie objętym zarzutem, tj. w odniesieniu do częściowej zapłaty zobowiązania podatkowego za rok 2009 w kwocie [...] zł, wiąże się z obowiązkiem zwrotu przypadających na tę kwotę kosztów egzekucyjnych.

Organ odwoławczy, uznając za zasadne zażalenie Spółki, postanowieniem z dnia [...] r. o nr [...] uchylił w całości zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...] r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W wyniku ponownego rozpoznania wniosku Spółki z dnia 3 czerwca 2015 r. organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] r. obciążył wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w wysokości [...] zł, natomiast Spółkę zobligował do zapłaty pozostałej części kosztów egzekucyjnych w kwocie [...] zł.

Pismem z dnia [...] r. Spółka złożyła zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...] r., wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i orzeczenie zwrotu kosztów egzekucyjnych w kwocie [...] zł wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od dnia pobrania do dnia ich zwrotu, powstałych do części postępowania egzekucyjnego, do której postępowanie egzekucyjne zostało umorzone postanowieniem z dnia [...] r. w zakresie wniesionego zarzutu.

W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że organ egzekucyjny, wydając postanowienie z dnia [...] r., wykroczył poza zakres żądania Spółki. Ta bowiem wystąpiła o zwrot pobranych kosztów egzekucyjnych wraz z naliczonymi odsetkami zgodnie z art. 64c § 3 u.p.e.a. Tymczasem organ egzekucyjny orzekł także o obciążeniu Spółki kosztami egzekucyjnymi dotyczącymi tej części postępowania egzekucyjnego, które nie zostało zakończone. Końcowo Spółka podkreśliła, że na obecnym etapie postępowania organ egzekucyjny nie miał podstaw prawnych do wydania postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych z urzędu, a skoro Spółka nie zażądała wydania postanowienia w przedmiocie kosztów egzekucyjnych odnośnie pozostałej, nieumorzonej części postępowania egzekucyjnego, to organ egzekucyjny nie miał możliwości prawnej orzekania w zakresie tychże kosztów.

Organ odwoławczy po przeanalizowaniu zażalenia Spółki z dnia [...] r. wydał postanowienie z dnia [...] r. o nr [...], którym uchylił w całości postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...] r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, organ egzekucyjny postanowieniem dnia [...] r. określił wysokość powstałych w tej części kosztów egzekucyjnych w łącznej wysokości [...] zł i obciążył nimi wierzyciela wraz z naliczonymi od dnia ich pobrania odsetkami ustawowymi, a także postanowił o dokonaniu zwrotu Spółce kosztów egzekucyjnych w łącznej wysokości [...] zł wraz z naliczonymi od dnia ich pobrania odsetkami ustawowymi.

Pismem z dnia 3 października 2016 r. Prezydent Miasta wniósł zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...] r. W uzasadnieniu wierzyciel podniósł, że zaskarżone postanowienie wydane zostało w oparciu o przepisy art. 64 § 1 pkt 4 oraz art. 64 § 6 u.p.e.a., które Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 28 czerwca 2016 r. o sygn. akt SK 31/14, uznał za niezgodne z Konstytucją RP. Wierzyciel nie kwestionuje faktu częściowo niezgodnego z prawem wszczęcia i prowadzenia egzekucji administracyjnej i konieczności poniesienia w tej części powstałych kosztów egzekucyjnych. Jednak, w świetle powołanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego, ich wysokość jest zbyt wysoka. Wierzyciel podkreślił, że opłata manipulacyjna powinna zostać naliczona z uwzględnieniem tego wyroku, tj. organ egzekucyjny powinien zastosować do jej kalkulacji stawkę minimalną, określoną w art. 64 § 6 u.p.e.a. Taki sposób liczenia tej opłaty, zdaniem wierzyciela, wynika z faktu stwierdzenia przez Trybunał Konstytucyjny niekonstytucyjności przepisów ustawy w zakresie braku określenia maksymalnej stawki opłaty, wobec czego przyjąć należy, że obecnie nie jest możliwe w ogóle zastosowanie stawki procentowej, gdyby miała ona przewyższać opłatę minimalną. Końcowo wierzyciel wskazał, że ustalone na nowo koszty egzekucyjne powinny w niniejszej sprawie obciążać wierzyciela w części, w której ich powstanie nastąpiło wskutek wszczęcia i prowadzenia egzekucji niezgodnej z prawem z winy wierzyciela, w wysokości ustalonej z uwzględnieniem stawki minimalnej opłaty manipulacyjnej, przewidzianej w art. 64 § 6 u.p.e.a. Ponadto w zaskarżonym postanowieniu organ egzekucyjny orzekł o naliczeniu odsetek ustawowych od kwoty kosztów obciążających wierzyciela, co, w ocenie Prezydenta Miasta, nie jest prawnie uzasadnione.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu przedstawiono przebieg sprawy oraz zasady ustalania kosztów egzekucyjnych. Następnie organ odwoławczy stwierdził, że niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji administracyjnej z winy wierzyciela skutkuje jego obciążeniem kosztami egzekucyjnymi (opłaty i wydatki) wraz z naliczonymi od dnia ich pobrania odsetkami ustawowymi (art. 64c § 3 u.p.e.a.). Odnosząc się do zarzutu niekonstytucyjności art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a., organ odwoławczy stwierdził, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie uchylił wspomnianych przepisów. Oznacza to, że przepisy te są nadal obowiązującymi w obrocie prawnym. Z tego względu wyrok ten należy traktować jako wskazówkę dla prawodawcy co do kierunku zmian w u.p.e.a. Wobec powyższego organ odwoławczy przyjął, że koszty postępowania egzekucyjnego naliczone zostały zgodnie z obowiązującymi uregulowaniami zawartymi w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Prezydent Miasta w skardze z dnia [...] r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:

1) art. 190 ust. 1 Konstytucji poprzez jego niezastosowanie;

2) art. 64 § 6 u.p.e.a. w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r. o sygn. akt SK 31/14 poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że możliwe jest stosowanie stawki opłaty manipulacyjnej wyższej niż 1 zł 40 gr.;

3) art. 64 § 6 u.p.e.a. w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r. o sygn. akt SK 31/14 poprzez naliczenie opłaty manipulacyjnej w wysokości 1% egzekwowanego roszczenia w oderwaniu od rodzaju czynności podjętych przez organ egzekucyjny, ich skomplikowania, czasochłonności, itp.;

4) art. 64c § 3 u.p.e.a. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że stanowi on podstawę do obciążania wierzyciela odsetkami zapłaconymi na rzecz zobowiązanego, w szczególności odsetkami za okres po ostatecznym rozstrzygnięciu, że niezgodne z prawem wszczęcie lub prowadzenie egzekucji spowodował wierzyciel;

5) art. 64c § 3 u.p.e.a. poprzez brak określenia kwoty odsetek obciążających skarżącego.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.

W uzasadnieniu skargi wierzyciel zanegował pogląd organu odwoławczego, jakoby art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a. pozostawał w obrocie prawnym w pełnym tego słowa znaczeniu. Wskazując na fakt opublikowania wyroku Trybunału Konstytucyjnego oraz art. 190 ust. 1 Konstytucji RP (orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne), wierzyciel stanął na stanowisku, że przepis ten w części, w jakiej uznany został za niekonstytucyjny, utracił swą moc obowiązującą. Zakres niekonstytucyjności został wyraźnie wskazany przez Trybunał Konstytucyjny - "w zakresie w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej". Zdaniem wierzyciela, oznacza to, że obecnie możliwe jest naliczenie opłaty manipulacyjnej w wysokości równej 1 zł i 40 gr. Jeśli bowiem wyliczona w oparciu o stawkę procentową (1%) kwota jest niższa od 1 zł i 40 gr., to wobec regulacji, zgodnie z którą opłata ta ma wynosić "nie mniej jednak niż 1 zł 40 gr.", ulega ona podwyższeniu do tej kwoty. Odmiennie natomiast jest w przypadku, gdy opłata wyliczona w oparciu o stawkę procentową (1%) przewyższa 1 zł i 40 gr. Wówczas, wobec braku jakichkolwiek kryteriów ustalania jej wysokości maksymalnej i zakwestionowania tego faktu przez Trybunał Konstytucyjny, nie ma możliwości naliczenia opłaty w wyższej kwocie niż 1 zł 40 gr.

W skardze podniesiono także, że z art. 64c § 3 u.p.e.a. nie wynika możliwość obciążenia wierzyciela odsetkami ustawowymi od należności z tytułu kosztów zwracanych na rzecz zobowiązanego. Sformułowanie "obciąża nimi" użyte w omawianym przepisie odnosi się do "należności z tytułu kosztów", a nie do odsetek. W przepisach ustawy słowo "obciążenie" użyte zostało jedynie w odniesieniu do kosztów i wydatków (np. art. 15 § 2, art. 64c § 1, art. 64c § 4d, art. 64c § 6a pkt 2, art. 64c § 7b, art. 64e § 3). W szczególności z art. 64c § 1 u.p.e.a. wynika, że: Opłaty, o których mowa w art. 64 § 1 i 6 oraz w art. 64a, wraz z wydatkami poniesionymi przez organ egzekucyjny stanowią koszty egzekucyjne. Koszty egzekucyjne, z zastrzeżeniem § 2-4, obciążają zobowiązanego. Z regulacji zawartej w zdaniu drugim tego przepisu jasno wynika, że § 3 dotyczy tylko kosztów egzekucyjnych i reguluje sytuację, w której koszty te mogą obciążać organ egzekucyjny albo wierzyciela.

Ponadto wierzyciel zwrócił uwagę, że postanowienie nie określa kwoty odsetek przewidzianej od kosztów egzekucyjnych należnych od wierzyciela. Odsetki, zdaniem wierzyciela, winny być naliczone za okres od dnia pobrania kosztów do maksymalnie 7 dnia, kiedy w sposób ostateczny rozstrzygnięto o niezgodnym z prawem wszczęciu i prowadzeniu postępowania egzekucyjnego. Kwota odsetek musi być obliczona od prawidłowo ustalonej opłaty manipulacyjnej.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy, wnosząc o oddalenie skargi, podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Po rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdza, że zaskarżone postanowienie podlegać musi uchyleniu, gdyż wyrokiem z dnia 28 czerwca 2016 r. o sygn. akt SK 31/14 Trybunał Konstytucyjny stwierdził niekonstytucyjność przepisów, na podstawie których zostało wydane kontrolowane postanowienie. Trybunał Konstytucyjny orzekł bowiem, że art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji oraz że art. 64 § 6 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Wyrok Trybunału został opublikowany w dniu 16 sierpnia 2016 r. w Dzienniku Ustaw z 2016 r. poz. 1244.

W oparciu o dokumenty zawarte w aktach postępowania egzekucyjnego można stwierdzić, że ustalone w zaskarżonym postanowieniu opłaty manipulacyjne odpowiadają sytuacji, którą Trybunał Konstytucyjny wskazał jako przejaw oderwania tychże wartości od rzeczywistego nakładu pracy organu egzekucyjnego i podjętych przez niego czynności. Ustalenie bowiem opłat manipulacyjnych za czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środka egzekucyjnego nastąpiło z pominięciem kryteriów wskazanych w wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

Okoliczność ta wskazuje na ewidentne naruszenie zasady zakazu nadmiernej ingerencji, polegające na naruszeniu proporcji pomiędzy, wynikającym z art. 84 Konstytucji, obowiązkiem ponoszenia ciężarów publicznoprawnych, a prawem jednostki do własności (art. 64 § 1 Konstytucji), co stanowiło zasadniczy powód uznania powołanych przepisów za niekonstytucyjne.

Przy ocenie, czy zachowana została zasada proporcjonalności opłaty do rzeczywistych kosztów, można powołać się na regulację przewidującą maksymalną stawkę opłaty za czynności egzekucyjne, jaką jest kwota 34.200 zł za zajęcie nieruchomości (art. 64 § 1 pkt 6 u.p.e.a.), która to czynność wymaga nieporównywalnie większego nakładu pracy niż zajęcie innych wierzytelności, np. - z rachunku bankowego. Z kolei art. 64 § 1 pkt 14 powołanej ustawy przewiduje, że za spisanie na miejscu u zobowiązanego protokołu o stanie majątkowym zobowiązanego opłata wynosi 10 % kwoty egzekwowanej, nie więcej jednak niż 3 zł. Z drugiej strony kwoty minimalne za poszczególne czynności egzekucyjne, przewidziane przez ustawodawcę w art. 64 § 1 pkt 1-11, oscylują w kwotach kilku lub najwyżej kilkunastozłotowych.

Jednocześnie nie można tracić z pola widzenia, że wskazując na skutki wyroku Trybunał jednoznacznie stwierdził w końcowej części uzasadnienia, że: "dla właściwej realizacji wyroku Trybunału w rozpatrzonej sprawie konieczna będzie interwencja ustawodawcy, który powinien, w granicach norm konstytucyjnych i z uwzględnieniem wniosków wynikających z wyroku Trybunału, określić nie tylko maksymalną wysokość opłaty egzekucyjnej, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej, o której mowa w art. 64 § 6 u.p.e.a., ale także maksymalną wysokość innych opłat egzekucyjnych, przeciwko którym można wysunąć zarzuty podobne do rozpatrzonych w niniejszej sprawie".

Bezczynność ustawodawcy nie może jednak prowadzić do pozostawienia w obrocie prawnym orzeczeń opartych na niekonstytucyjnej podstawie prawnej. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego obowiązuje, został ogłoszony i opublikowany. Zawarte w jego uzasadnieniu wywody nakazują kierować się przy stosowaniu przepisów uznanych za niekonstytucyjne w zakresie, w jakim nie określają maksymalnej wysokości opłaty egzekucyjnej i opłaty manipulacyjnej, tymi przepisami Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, które Trybunał powołał jako wzorzec konstytucyjności. Nakaz bezpośredniego odwołania się do Konstytucji obowiązuje nie tylko Sąd, ale także organy państwa, działające na podstawie przepisów obowiązującego prawa.

Ustalając zatem wysokość kosztów egzekucyjnych, w tym przypadku należnych od wierzyciela, organ musi wziąć pod uwagę rzeczywiste wydatki i koszty związane z dokonaniem w toku postępowania egzekucyjnego poszczególnych czynności egzekucyjnych, przy uwzględnieniu ich praco- i czasochłonności. Nie można podzielić stanowiska wierzyciela, że opłata ta nie powinna przekraczać kwoty 1 zł 40 gr. Jak wskazano, niekonstytucyjność dotyczy braku określenia stawki maksymalnej, nie mniej jednak Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że opłata ta ma być adekwatna do poczynionych nakładów pracy. Przyjęcie stanowiska wierzyciela nie czyniłoby zadość wytycznym Trybunału Konstytucyjnego.

Odnosząc się do naruszenia art. 64c § 3 u.p.e.a. wpierw należy przytoczyć jego treść. Zgodnie z nim, jeżeli po pobraniu od zobowiązanego należności z tytułu kosztów egzekucyjnych okaże się, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem, należności te, wraz z naliczonymi od dnia ich pobrania odsetkami ustawowymi, organ egzekucyjny zwraca zobowiązanemu, a jeżeli niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji spowodował wierzyciel, obciąża nimi wierzyciela.

W sprawie bezspornym jest, że w części, za jaką ustalono wierzycielowi opłatę manipulacyjną, postępowanie egzekucyjne wobec Spółki zostało wszczęte i prowadzone niegodnie z prawem. Potwierdzeniem tego faktu jest postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...] r. nr [...], którym uznano złożone przez Spółkę zarzuty za zasadne i umorzono prowadzone postępowanie egzekucyjne w zakresie objętym zarzutem, w odniesieniu do częściowej zapłaty zobowiązania podatkowego za rok 2009 w kwocie [...] zł.

Wierzyciel nie kwestionuje samego obowiązku zapłaty tej części opłaty manipulacyjnej. Nie zgadza się natomiast z jej wysokością, do czego Sąd ustosunkował się już wyżej, oraz z obciążeniem go odsetkami z tytułu pobrania opłaty od zobowiązanego. Według wierzyciela, art. 64c § 3 u.p.e.a. nie uprawnia do twierdzenia, że oprócz należności z tytułu kosztów egzekucyjnych zobligowany jest on również do uiszczenia odsetek.

Zdaniem Sądu, interpretacja art. 64c § 3 u.p.e.a. nie pozwala na wyprowadzenie wniosków, które zaprezentowane zostały w skardze, tj. że wierzyciel w sytuacji określonej w omawianym przepisie zwraca jedynie koszty egzekucyjne pobrane od zobowiązanego, z wyłączeniem odsetek od tych kosztów liczonych od daty ich pobrania. Otóż, w ocenie Sądu, zgodnie z art. 64c § 3 u.p.e.a. ciężar zwrotu pobranych nienależnie kosztów egzekucyjnych wraz z odsetkami, spoczywa na organie egzekucyjnym lub wierzycielu. To, który z nich zobligowany będzie do ich zwrotu zależne jest o tego, z którego działaniem lub bezczynnością związane jest nieuprawnione pobranie od zobowiązanego kosztów egzekucyjnych.

Podkreślenia wymaga fakt, że przepis ten nie daje podstaw do różnicowania odpowiedzialności organu egzekucyjnego i wierzyciela. Tym samym każdy z nich powinien odpowiadać w takim samym zakresie, gdyż jak podniesiono wcześniej, odpowiedzialność ta jest uzależniona od tego, który z nich doprowadził do nieuprawnionego pobrania kosztów egzekucyjnych. Zagadnienie to jest na tyle oczywiste, iż nie stanowiło przedmiotu rozważań w orzecznictwie sądów administracyjnych. Niemniej jednak, rozpoznając sprawy dotyczące stosowania art. 64c § 3 u.p.e.a., gdzie wierzyciel zobligowany był do zwroty kosztów egzekucyjnych wraz odsetkami, sądy akceptowały wydane w tej materii rozstrzygnięcia (zob. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2016 r. sygn. akt II GSK 2625/14, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 12 sierpnia 2014 r. sygn. akt III SA/Wr 236/14, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Na uwzględnienie nie zasługuje również ostatni zarzut wierzyciela. Otóż, jego zdaniem, postanowienie powinno określać wysokość odsetek, które winny być naliczone za okres od dnia pobrania kosztów do maksymalnie 7 dnia, kiedy w sposób ostateczny rozstrzygnięto o niezgodnym z prawem wszczęciu i prowadzeniu postępowania egzekucyjnego.

Zajmując się tym zagadnieniem, stwierdzić należy, że nie budzi wątpliwości termin początkowy, od którego biegnie naliczanie ustawowych odsetek, o których mowa w art. 64c § 3 u.p.e.a. Jest to bowiem dzień pobrania przez organ egzekucyjny kosztów egzekucyjnych. Przepis ten nie określa natomiast terminu końcowego. Zdaniem Sądu, w takiej sytuacji uprawnionym jest twierdzenie, że odsetki z tego tytułu naliczane są do dnia zwrotu zobowiązanemu kosztów egzekucyjnych. Gdyby wolą ustawodawcy było wprowadzenie ograniczeń w tym zakresie, zostałoby to wprost wyartykułowane w omawianym przepisie. Podnieść w tym miejscu należy, że wskazane przez wierzyciela zdarzenie, które miałoby być granicznym terminem naliczania odsetek, nie znajduje żadnego umocowania prawnego. Wracając do rozważanego wątku wskazać należy, że konsekwencją tego, że odsetki należne zobowiązanemu są za okres od dnia pobrania kosztów egzekucyjnych do dnia ich zwrotu, jest to, że nie można z góry przewidzieć ich wysokości. Wynika to z niepewności daty ich rzeczywistego zwrotu zobowiązanemu. Dlatego też niemożliwym jest precyzyjne określenie wysokości odsetek w postanowieniu wydanym w oparciu o art. 64c § 3 u.p.e.a.

Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz .718 z późn. zm.). O kosztach postępowania w kwocie 100 zł Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 210 § 2 p.p.s.a. Na tę kwotę złożył się zwrot wpisu sądowego w kwocie 100 zł.