Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 3/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2010-02-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 158 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 94 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 179 poz 1750
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie: sędzia WSA Anna Klotz (spr.) sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 lutego 2010 r. sprawy ze skargi M.M. na decyzję Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych w [...] z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...] Dowódca P. Okręgu Wojskowego, na podstawie art. art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), odmówił stwierdzenie nieważności decyzji Wojskowego Komendanta Uzupełnień w G. nr [...] z dnia [...] oraz decyzji Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w W. nr [...] z dnia [...], w sprawie wypłaty M. M. należności, w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej.

Jak wskazano w uzasadnieniu, decyzją nr [...] z dnia [...] Dowódca P. Okręgu Wojskowego wypowiedział stosunek służbowy M. M., który został zwolniony ze służby wraz z upływem terminu wypowiedzenia, tj. w dniu [...], w związku z czym wypłacono mu odprawę w wysokości 580% miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, zatem w kwocie 10.397,56 zł. oraz odszkodowanie za skrócony okres wypowiedzenia w kwocie 5.311,70 zł. Następnie decyzją z dnia [...] nr [...] Dowódca Wojsk Lądowych stwierdził nieważność decyzji nr [...], w związku z czym M. M. został przywrócony do zawodowej służby wojskowej.

Po ponownym zwolnieniu ze służby M. M. z dniem [...], Wojskowy Komendant Uzupełnień w G., decyzją nr [...] z dnia [...], przyznał wyżej wskazanemu odprawę w wysokości 600% miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym wraz z należnymi świadczeniami i ekwiwalentami, potrącając jednocześnie otrzymane w 2003r. należności związane ze zwolnieniem ze służby wojskowej. Powyższa decyzja, wskutek wniesienia odwołania, uchylona została w punkcie 5 oraz w części dotyczącej potrącenia odprawy i odszkodowania za skrócony okres wypowiedzenia decyzją nr [...] z dnia [...] Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w W. i orzeczono co do istoty sprawy poprzez ustalenie, że odwołującemu się przysługują za okres od [...] do [...] należności z tytułu uposażenia, nagrody rocznej, dodatkowego uposażenia rocznego, gratyfikacji urlopu i ekwiwalentu za przejazd raz w roku oraz jednocześnie stwierdzono, że na poczet wskazanych należności zostały zaliczone należności, które zostały wypłacone w 2003r. z tytułu odprawy i odszkodowania za skrócony okres wypowiedzenia.

Zarówno decyzja nr [...] Wojskowego Komendanta Uzupełnień w G. z [...], jak i decyzja nr [...] Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych z dnia [...] stały się przedmiotem wniosku M. M. o stwierdzenie nieważności wyżej wskazanych aktów.

Uznając wniosek za bezzasadny, Dowódca P. Okręgu Wojskowego wskazał, że organy obu instancji dokonały prawidłowej wykładni art. 94 ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t. jedn. Dz. U. z 2008r. Nr 141, poz. 892 ze zm.), słusznie uznając jednorazowy charakter odprawy przysługującej żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, co potwierdza liczne orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego. Organ zauważył, że w 2003r. przyznano i wypłacono M. M. odprawę w wysokości 580% uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, a następnie w 2006r. przyznano wyżej wymienionemu odprawę w wysokości 600% uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, pomniejszając jednocześnie przyznane świadczenia o odprawę wypłaconą w 2003r.

Dowódca POW podkreślił, że skuteczne zwolnienie ze służby wnioskodawcy miało miejsce tylko jeden raz – w 2006r., zwolnienie go ze służby bowiem w roku 2003r. nie było zwolnieniem skutecznym z uwagi na stwierdzenie nieważności wydanej w tym przedmiocie decyzji.

Organ wskazał ponadto, iż odszkodowanie przysługujące wnioskodawcy za skrócony okres wypowiedzenia także wypłacone zostało tylko jeden raz – za okres od dnia [...] do dnia [...]. Należności wypłacone w 2006r. zakresem swoim obejmowały również wyżej wskazane odszkodowanie.

Od powyższej decyzji odwołanie wniósł M. M., reprezentowany przez pełnomocnika. Postępowaniu zakończonym wydaniem zakwestionowanej decyzji odwołujący się zarzucił naruszenie art. 157 § 1 k.p.a., bowiem nie zostało wydane, ani doręczone mu postanowienie o wszczęciu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności.

Odwołujący się, wskazując na wadliwość decyzji stwierdzenia nieważności których się domagał, podniósł błędną interpretację przepisów ustawy pragmatycznej i aktów wykonawczych do tej ustawy. Odwołujący się zauważył, że z art. 73 ust. 1 pkt 9 ustawy, o której mowa, wynika iż żołnierze zawodowi otrzymują należności związane ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, z czego wprost wynika zarówno obowiązek organu do wypłacenia tych należności, jak i prawo żołnierza do ich otrzymania, które nie wynika z decyzji organu, ale z ustalenia ustawowego.

Odwołujący się podniósł, że z ustawy pragmatycznej nie wynikają warunki, ani kategorie "skuteczności" zwolnienia żołnierza ze służby. W jego opinii skuteczność wynika z braku przysługiwania żołnierzowi zwykłych środków odwoławczych od decyzji o zwolnieniu. Z tego względu skarżący twierdzi, iż w 2003r. zwolniony ze służby został skutecznie, podobnie jak – ponownie – w roku 2006r. Skarżący podniósł, iż domaga się wypłaty jednej odprawy i jednego ekwiwalentu.

Decyzją nr [...] z dnia [...] Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych utrzymał w mocy decyzję pierwszej instancji.

Organ nie podzielił zarzutu odwołującego się o niewydaniu postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wskazując iż wszczęcie postępowania na wniosek strony następuje z mocy prawa. Negatywnie odniósł się ponadto do zawartego w odwołaniu twierdzenia o braku legitymacji organu pierwszej instancji do wydania zakwestionowanego rozstrzygnięcia.

Jak wynika z dalszej części uzasadnienia – M. M. otrzymał w 2003r. odprawę w kwocie 10.397,56 zł oraz odszkodowanie za skrócony okres wypowiedzenia w wysokości 5.311,70 zł. Należności te – jak podkreślił organ – obwarowane są zastrzeżeniem jednorazowości, co wprost wynika z ustawy pragmatycznej, odwołujący się natomiast domaga się wypłacenia w pełnej wysokości odprawy i pozostałych świadczeń związanych ze zwolnieniem ze służby.

Organ podniósł, że skoro odwołującemu się wypłacono w 2003r. odprawę oraz odszkodowanie za skrócony okres wypowiedzenia to, mimo stwierdzenia nieważności wypowiedzenia stosunku służbowego, nie ma on prawa do uzyskania kolejnej odprawy oraz kolejnego odszkodowania za skrócony okres wypowiedzenia.

Powyższą decyzję M. M., reprezentowany przez pełnomocnika, zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy.

W skardze zarzucił naruszenie przepisów postępowania poprzez niewydanie, stosownie do art. 157 § 2 kpa, postanowienia w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności.

Zarzucił również rażące naruszenie przepisów, na podstawie których wydane zostały zaskarżone decyzje obydwu instancji. W przypadku decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji, zdaniem skarżącego, doszło do rażącego naruszenia art. 14 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 maja 2001r. o przebudowie i modernizacji technicznej oraz finansowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U.01.76.804). W stosunku do decyzji drugiej instancji sformułowany został zarzut wydania jej bez podstawy prawnej z uwagi na dokonane "zaliczenie".

Powtarzając argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji skarżący podkreślił, że domaga się wypłaty jednej pełnej odprawy i jednego pełnego ekwiwalentu. Podniósł, iż organ wojskowy nie decyduje o uprawnieniach zwolnionego ze służby żołnierza, bowiem uprawnienia takie wynikają wprost z przepisów prawa.

Skarżący ponownie zarzucił organowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności aktu, wskazując na brak wydania postanowienia o wszczęciu takiego postępowania, co stanowi naruszenie art. 157 § 2 k.p.a..

Jak wynika z dalszej treści skargi, skarżący zauważył, że Wojskowy Komendant Uzupełnień w G., wydając decyzję nr [...] z dnia [...], nie wskazał w podstawie prawnej przepisu dającego mu podstawę do potrącenia kwoty 5.311,70 zł., tytułem odszkodowania za skrócony okres wypowiedzenia, gdyż, zdaniem skarżącego, żaden z wymienionych przepisów nie legitymuje organu do jakiegokolwiek potrącenia z uposażenia kwoty uprzednio wypłaconego odszkodowania. Skarżący podniósł, że zakres i zasady potrącania precyzyjnie określa art. 103 ustawy pragmatycznej.

Skarżący wskazał ponadto, iż z uwagi na okoliczność, że domagał się wypłaty należności pieniężnych w związku ze zwolnieniem go ze służby, Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w W. nie mógł przeoczyć faktu, że postępowanie wszczęte zostało na wniosek strony, a nie z urzędu.

Skarżący podniósł, że dokonując potrącenia bez uprzedniego rozstrzygnięcia tej kwestii w drodze sądowej, lub bez uzyskania ostatecznej decyzji administracyjnej, lub gdy wprost wynika to z upoważnienia ustawowego Wojskowy Komendant Uzupełnień w G. naruszył prawo, co zostało następnie usankcjonowane decyzją Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w W.

Zgodnie z twierdzeniem skarżącego dysponował on prawem do żądania organu zobowiązanego do wypłaty należności pieniężnej, której wysokość i tytuł wypłaty określony jest w trybie ustawowym, ażeby należność ta wypłacona została mu bez nie wskazanych wyraźnie w ustawie potrąceń.

W odpowiedzi na skargę Dowódca P. Okręgu Wojskowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w treści zakwestionowanej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie poddana została decyzja podjęta w nadzwyczajnym trybie postępowania. Dowódca P. Okręgu Wojskowego w B. decyzją z dnia [...], nr [...], odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w W. z dnia [...], nr [...], na mocy której, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa, w pkt 1 uchylono decyzję Wojskowego Komendanta Uzupełnień w G. z dnia [...], nr [...] w części pkt 5 tj. należności pieniężnych należnych w wyniku przywrócenia skarżącego do zawodowej służby wojskowej oraz potrącenia z uposażenia należności (odprawy i odszkodowania za skrócony okres wypowiedzenia), które były wypłacone ww. w 2003r. w dniu ubycia do rezerwy i w pkt 2 rozstrzygnięcia orzeczono o ustaleniu przysługujących skarżącemu należności w okresie od [...] do dnia [...] oraz jednocześnie stwierdzono, że na poczet wskazanych należności zaliczone zostały należności, które zostały wypłacone w 2003r.: odprawa oraz odszkodowanie za skrócony okres wypowiedzenia .

Sąd kontrolując zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, nie dostrzegł w zakresie podniesionych zarzutów , jak również z urzędu, naruszenia przepisów postępowania oraz prawa materialnego, skutkujących uwzględnieniem skargi.

Pierwszy zarzut podniesiony w skardze odnosi się do naruszenia przepisów postępowania, polegającego na braku wydania przez organy zawiadomienia o wszczęciu postępowania o stwierdzeniu nieważności.

Zarzut ten nie jest pozbawiony racji. Należy podkreślić, że złożenie wniosku o wszczęcie postępowania nadzorczego nie powoduje automatycznie wszczęcia tego postępowania, ale wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego dotyczącego m.in. istnienia po stronie wnioskodawcy przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Dlatego też istotą kontrolowanego postępowania było dokonanie m.in. oceny, czy skarżący posiada przymiot strony umożliwiający mu skuteczne złożenie wniosku o wszczęcie postępowania nadzorczego w oparciu o treść art. 157 § 2 k.p.a. Na wstępie należy podnieść, że postępowanie wszczęte w tzw. trybie nadzoru jest postępowaniem w nowej sprawie, zmierzającym do ustalenia istnienia przesłanek z art. 156 k.p.a. Zgodnie z treścią art. 157 § 2 i 3 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu .

W świetle powyższego, organ powinien w rozpoznawanej sprawie zawiadomić o wszczęciu postępowania. Uchybienie powyższe nie jest istotne w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej "p.p.s.a.", który to przepis stanowi, że Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy". W rozpoznawanej sprawie zabrakło przesłanki "istotności wpływu naruszenia na wynik sprawy".

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonej decyzji i na podstawie akt sprawy ( art. 133 p.p.s.a).

W rozpoznawanej sprawie mimo, iż organ nie wydał zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, nie doszło do braku podstaw do jego wszczęcia. Organ nie pozbawił skarżącego przymiotu strony postępowania zakończonego decyzją ostateczną, której stwierdzenia nieważności on zażądał. W ocenie Sądu nie było przeszkód przedmiotowych do wszczęcia tego postępowania.

W piśmie z dnia [...] Dowódca P. Okręgu Wojskowego poinformował pełnomocnika skarżącego, na podstawie art. 36 § 1 kpa, o przedłużeniu postępowania w sprawie wniosku o stwierdzenie nieważności. Nadto na postanowienie o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności nie służy zażalenie, zatem brak tego aktu nie wywołał negatywnych skutków dla skarżącego. Ważne jest również, że na etapie postępowania odwoławczego skarżący nie wskazał uchybień w postępowaniu dowodowym, nie dostarczył wraz z odwołaniem żadnych dowodów, które byłyby pominięte przed wydaniem decyzji w pierwszej instancji.

Istotą rozpoznawanej sprawy nie było ustalenie, czy skarżącemu przysługiwał status strony w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności lub czy istnieją przeszkody przedmiotowe.

W ocenie Sądu brak zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności nie wywołało żadnych negatywnych skutków postępowania i jest tym samym uchybieniem nieistotnym. Nadto wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności zarówno decyzji z dnia [...] powinien być rozpoznany tak, jak uczynił to organ, jako wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji utrzymującej ją w mocy, a więc z dnia [...]. Podobne stanowisko zajął WSA w Warszawie w wyroku VII SA/Wa 253/06 z 30 maja 2006r. - LEX nr 283275 "Wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji powinien być z urzędu potraktowany jako wniosek o wszczęcie postępowania nieważnościowego w sprawie zakończonej decyzją organu II instancji".

Przechodząc do oceny dalszych zarzutów zawartych w skardze, należy stwierdzić, że żądanie stwierdzenia nieważności decyzji z 2006r. związane było z zarzutem wydania tych decyzji bez podstawy prawnej. Stanowisko w tym zakresie zawarte we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji zostało sformułowane również w skardze do Sądu.

Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił rażące naruszenie przepisów, na podstawie których wydane zostały decyzje z 2006r. obydwu instancji. W przypadku decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji, zdaniem skarżącego, doszło do rażącego naruszenia art. 14 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 maja 2001r. o przebudowie i modernizacji technicznej oraz finansowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U.01.76.804). W stosunku do decyzji drugiej instancji sformułowany został zarzut wydania jej bez podstawy prawnej z uwagi na dokonane "zaliczenie".

Sąd, odnosząc się do powyższego stanowiska skarżącego stwierdza, że zaskarżone decyzje nie naruszają przepisów prawa. Odmowa stwierdzenia nieważności decyzji Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w W., wydanej w trybie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, odpowiada przepisom prawa. Przepis ten stanowi, że organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy. W decyzji tej orzeczenie co do istoty sprawy polegało na uchyleniu potrącenia należności i jednoczesnym orzeczeniu o zaliczeniu ich na poczet należności, które zostały wypłacone w 2003r. (odprawa oraz odszkodowanie za skrócony okres wypowiedzenia). Rozstrzygniecie organów w powyższym zakresie jest zgodne z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych.

W wyroku z dnia 13 listopada 2009r. , sygn. akt I OSK 404/09 Naczelny Sąd Administracyjny wypowiedział się w zakresie potrącenia dokonywanego przez organy wojskowe w podobnych sprawach jak rozpoznawana: "( ...) kwestię potracenia, w myśl art. 103 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, regulują przepisy o wynagrodzeniu za pracę, a więc przepisy Kodeksu pracy. Skoro z art. 91 § 1 k.p. wynika, że należności inne niż wymienione w art. 87 § 1 i 7 k.p. mogą być potrącane z wynagrodzenia tylko za zgodą pracownika, a świadczenia potrącone stronie nie mieściły się w tym katalogu, (nie było m.in. tytułów wykonawczych), to w sytuacji braku zgody skarżącego potrącenia dokonano bezprawnie".

W świetle obowiązujących przepisów prawa orzecznictwo sądów administracyjnych dopuszcza stosowanie "zaliczenia" nienależnie wypłaconych należności w analogicznych sprawach, takich jak ta.

Należy mieć na uwadze, że decyzja stwierdzająca nieważność innej decyzji administracyjnej kreuje nową sytuację prawną - pozbawia wadliwą decyzję zdolności wywoływania skutków prawnych ex tunc. Stwierdzenie nieważności decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego usunęło ją z obrotu prawnego i nie tylko przywróciło stan poprzedni, lecz zniosło skutki prawne.

Na podstawie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych brak jest podstaw prawnych uzasadniających dwukrotną wypłatę uposażenia z tego samego tytułu, a mianowicie z tytułu zwolnienia ze służby wojskowej. Skarżący został tylko raz skutecznie zwolniony ze służby wojskowej - w dniu [...], a zatem przysługuje mu z tego tytułu tylko jedno świadczenie pieniężne. Z przepisów art. 94 i art. 95 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych wynika, jakie należności przysługują żołnierzowi zwolnionemu ze służby z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Skoro skarżącemu wypłacono już świadczenie pieniężne z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej to, mimo że decyzja o zwolnieniu została uchylona nie ma prawa do uzyskania kolejnego świadczenia z tego tytułu. Świadczenie to ma jednorazowy charakter i nie może być powielane przez wielokrotne wypłacanie. Organy wojskowe nie domagają się od skarżącego zwrotu uprzednio wypłaconej należności, lecz jedynie dokonują jej zaliczenia na poczet należności wypłacanej w 2003r. Na podstawie art. 72 ust.2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej, żołnierz zawodowy otrzymuje tylko jedno uposażenie. Według art. 76 ust.1 tej ustawy, prawo do uposażenia powstaje z dniem rozpoczęcia przez żołnierza zawodowego zawodowej służby wojskowej. Zatem żołnierzowi przysługuje prawo do jednego uposażenia z tytułu służby. Przyjęcie, że w przypadku skarżącego nie ma możliwości zaliczenia spornego świadczenia na poczet należności wypłacanych w 2003r. r. doprowadziłoby do przyjęcia, że w okresie od [...] do [...] był on uprawniony do otrzymywania dwóch świadczeń - uposażenia z tytułu pełnienia służby oraz uposażenia z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej.

Skarżącemu przysługuje uprawnienie do otrzymania przez okres roku po zwolnieniu ze służby świadczenia wypłacanego co miesiąc w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby (art. 95 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz.892). Istota sporu sprowadza się do ustalenia prawidłowej kwoty tego świadczenia w sytuacji, gdy już wcześniej wypłacono skarżącemu takie świadczenie w związku z wadliwym (jak się później okazało) zwolnieniem go ze służby w 2003 r. Po stwierdzeniu nieważności decyzji Dowódcy P. Okręgu Wojskowego z dnia [...], które to stwierdzenie jest aktem deklaratoryjnym, działającym z mocą wsteczną, uchylone zostały skutki prawne jakie powstały od dnia doręczenia nieważnej decyzji. Nie było zatem zwolnienia skarżącego ze służby w 2003 r. w znaczeniu prawnym. Skuteczne zwolnienie miało miejsce tylko raz tj. w 2006r.

Podkreślić należy, że organy nie wydały decyzji o zwrocie świadczenia, lecz dokonały zaliczenia w poczet należnego skarżącemu świadczenia, kwoty wypłaconej wcześniej. Organy nie dokonały potrącenia. Potrącenie w znaczeniu cywilnoprawnym dotyczy wzajemnie wymagalnych wierzytelności. Ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych reguluje zaś stosunki administracyjnoprawne. Nadto, instytucję potrącenia reguluje art. 103 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Tymczasem wojskowy organ nie dokonał potrącenia, ale zaliczył kwotę wypłaconą wcześniej na poczet należnego świadczenia.

W świetle powyższego stanu faktycznego i prawnego skarżący został tylko raz skutecznie zwolniony ze służby w 2006r. i z tego względu przysługuje mu z tytułu zwolnienia tylko jedno świadczenie. Uznanie, że świadczenie to przysługuje w każdym przypadku zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i do tego każdorazowo w pełnej wysokości, niezależnie od uprzedniego otrzymania tego świadczenia - według Sądu zbytni o uprzywilejowywałoby żołnierzy kilkakrotnie zwalnianych ze służby i w drodze stwierdzenia nieważności decyzji zwalniającej, ponownie do służby przywracanych. Takie interpretowanie naruszałoby prawa innych żołnierzy i w konsekwencji doprowadziłoby do ich nierównego traktowania. Prowadziłoby to, zdaniem Sądu, do naruszenia konstytucyjnej zasady równości wyrażonej w art. 32 Konstytucji RP.

Z uwagi na powyższe nie jest usprawiedliwiona podstawa skargi zawierająca zarzut dokonania zaliczenia należności z 2003r. bez podstawy prawnej .

Podstawę do działania organów w tym zakresie stanowiły przepisy prawa materialnego - art. 95 ust.1 i 96 ust.1 w związku z art. 72 ust.2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz.892 ze zm.).

Świadczenie pieniężne przysługujące żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby, określone w art. 95 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, ma charakter świadczenia jednorazowego. Tak więc w przypadku, gdy żołnierzowi wypłacono już z tytułu zwolnienia ze służby to świadczenie, a następnie decyzja o zwolnieniu została wyeliminowana z obrotu prawnego, żołnierz ma jedynie uprawnienie do uzupełnienia otrzymanego świadczenia. Uzupełnienie to powinno nastąpić, gdy kwota otrzymanego świadczenia jest niższa od uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby (patrz: niepublikowane wyroki NSA z dnia 18 czerwca 2008 r. sygn. akt I OSK 902/07; z dnia 30 kwietnia 2009 r., sygn. akt I OSK 818/08; z dnia 23 lipca 2009 r., sygn. akt I OSK 1471/08).

Tak samo w orzecznictwie oceniana jest sytuacja, w której żołnierzowi wypłacono już odprawę i ekwiwalent za urlop wypoczynkowy, a następnie dochodzi do wyeliminowania decyzji o zwolnieniu żołnierza ze służby (por. wyrok NSA z dnia 27 maja 2009 r., sygn. akt I OSK 931/08). Analogicznie, jako świadczenie jednorazowe, traktowana jest odprawa emerytalna (por. wyrok SN z dnia 25 czerwca 1993 r., sygn. akt I PR 5/93, niepublikowany, treść [w:] System Informacji Prawnej LEX nr 55401; uchwała SN z dnia 2 marca 1994r., sygn. akt I PZP 4/94, OSNP 1994/2/24).

Nie jest także zasadny zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 77 oraz art. 103 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez ich niezastosowanie. W myśl art. 77 tej ustawy, uposażenie i inne należności, o których mowa w art. 73, pobrane przez żołnierza zawodowego, przysługujące mu według zasad obowiązujących w dniu wypłaty, nie podlegają zwrotowi, jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej. Zaliczenie wypłaconego świadczenia na poczet świadczenia przysługującego z tytułu zwolnienia ze służby (art. 95 pkt 1 omawianej ustawy) nie stanowi zwrotu, o którym mowa w art. 77 (por. wyrok NSA z dnia 30 kwietnia 2009 r., sygn. akt I OSK 818/08, niepublikowany). Przepis art. 103 ust.1 dotyczy potrącenie , które należy rozumieć w znaczeniu cywilnoprawnym. Jest to uwarunkowane nie tylko tym, iż potrącenie jest instytucją materialnoprawną uregulowaną w Kodeksie cywilnym. Od razu zauważyć trzeba, iż w art. 103 ust.1 nie zawarto oryginalnej regulacji potrącenia, ale odesłano do norm cywilnoprawnych - takimi są przepisy o wynagrodzeniu za pracę. Z art. 498 § 1 K.c. wynika, że istotą potrącenia jest umorzenie wzajemnych wierzytelności przez zaliczenie. Granice i zasady potrącenia z wynagrodzenia za pracę zawarte są w przepisach art. 87 - 91 Kodeksu pracy. Z norm tych wynika, że "potrącenie z wynagrodzenia za pracę" oznacza zatrzymanie przez pracodawcę części należnego pracownikowi wynagrodzenia na pokrycie własnej wierzytelności wobec pracownika albo w wyniku zajęcia wynagrodzenia pracownika w sądowym lub administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym (patrz: Jacek Skoczyński [w:] M. Gersdorf, K. Rączka, J. Skoczyński "Kodeks pracy. Komentarz", Wyd. LexisNexis, Warszawa 2007, s. 404). Tymczasem w rozważanej sytuacji faktycznej i prawnej nie chodzi o dwie wierzytelności, ale o zaliczenie kwoty wypłaconej żołnierzowi z tego samego tytułu. Brak jest więc podstaw do stosowania przepisów normujących potrącenie z uposażenia. Dostrzec można natomiast podobieństwo zastosowanego w sprawie zaliczenia do instytucji przewidzianej w art. 87 § 7 K.p. - odliczenia z wynagrodzenia za pracę, w pełnej wysokości, kwoty wypłaconej w poprzednim terminie płatności za okres nieobecności w pracy, za który pracownik nie zachowuje prawa do wynagrodzenia. Zauważyć warto, że odliczenie to nie jest potrąceniem (patrz: Kazimierz Jaśkowski [w:] K. Jaśkowski, E. Maniewska "Kodeks pracy. Komentarz", Kantor Zakamycze 2002, teza 1 do art. 87) i nie wymaga zgody pracownika (art. 91 § 1 K.p.). Zaliczenia tego pracodawca może dokonać przy najbliższym terminie płatności wynagrodzenia (patrz: wyrok SN z 4 października 1994 r., sygn. akt I PRN 71/94, OSNAPiUS 1995/7/89). Stosując zasadę z art. 87 § 7 K.p. do świadczenia z art. 95 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, przyjąć można dopuszczalność zaliczenia wypłaconego świadczenia z tytułu decyzji o zwolnieniu ze służby, co do której stwierdzono następnie nieważność, w chwili wypłacania świadczenia wynikającego z prawidłowo dokonanego zwolnienia ze służby.

Pogląd powyższy zaczerpnięty jest z wyroku NSA z dnia 2 grudnia 2009r. sygn. akt I OSK 493/09.

W świetle powyższego należy uznać, że zarzut wdania decyzji bez podstawy prawnej i zaakceptowania tego stanu w zaskarżonych decyzjach jest całkowicie nieuzasadniony .

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270ze zm.) orzeczono, jak w sentencji wyroku.