Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 452/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2022-09-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a, pkt 2
journal: Dz.U. 2021 poz 2351
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: par. 12 ust. 1-4
journal: Dz.U. 2019 poz 1065
law: Rozporządzenie Miniistra Infrastruktury  z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Nowak, Asesor WSA Aneta Majowska (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 września 2022 r. sprawy ze skargi T.K., M.K., A.K. i A.A. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 12 stycznia 2022 r. nr IFXIV.7840.11.67.2021 w przedmiocie pozwolenia na budowę 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia 7 października 2021 r. nr [...]; 2) zasądza od Wojewody Śląskiego na rzecz skarżących kwotę 1048 (tysiąc czterdzieści osiem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia 7 października 2021 r., działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36, art. 80 ust. 1 pkt 1, art. 81, art. 82 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (obecnie: Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 z późn. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm., dalej "k.p.a."), Starosta [...] zatwierdził projekt zagospodarowania działki lub terenu i projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielił M. M. (dalej: "Inwestor") pozwolenia na budowę: zespołu 18 garaży dla samochodów osobowych, w skład którego wchodzą: budowa 18 garaży o powierzchni zabudowy 15m2 każdy na działce o nr geod. [...] w B. przy ul. [...]

W uzasadnieniu podał, że w dniu 12 lipca 2021 r. Inwestor złożył wniosek o pozwolenie na budowę wraz z dokumentacją dla inwestycji określonej w sentencji decyzji. Postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2021 r. nałożono na Inwestora obowiązek usunięcia nieprawidłowości w złożonym projekcie. W dniu 19 sierpnia 2021 r. strona postępowania T. K. złożyła zastrzeżenia do przedmiotowej inwestycji przedkładając zaświadczenie Prezydenta Miasta [...] o niezgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta B.

Organ, analizując zapisy planu miejscowego uznał, że projektowana inwestycja jest zgodna z zapisami planu (spełnia wymagania dotyczące sposobu zagospodarowania działki, a projekt spełnia wymogi dotyczące m.in. wysokości budynku). Inwestycja spełnia również przepisy warunków technicznych. W dniu 20 września 2021 r. Inwestor złożył pismo wraz z poprawionym projektem budowlanym. W dniu 5 października 2021 r. T. K. zapoznała się z dokumentacją.

Następnie organ wskazał, iż zgodnie z ustaleniami zawartymi w uchwale Rady Miejskiej [...] z dnia [...] nr [...] (Dz. Urz. Woj. Śl. z [...] r., poz.[...] ) w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta B. dla terenu położonego w obrębie ulic [...], [...], [...],[...] j i [...] planowana inwestycja zlokalizowana jest w obszarze przeznaczonym pod teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej (symbol planu D8.MN) i jest zgodna z zapisem planu.

Projektowane budynki garażowe o długości 4,99m i wysokości 3,0m każdy, usytuowane są w granicy z sąsiednią działką budowlaną nr geod. [...]. Projektowana w granicy ściana budynku nie posiada okien i drzwi. W tym miejscu organ przywołał zapis § 12 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 1225 z późn. zm., dalej: "warunki techniczne").

Inwestycja zlokalizowana jest na gruntach stanowiących użytek B i nie wymaga uzyskania decyzji o wyłączeniu gruntu z produkcji rolnej. Nie przewiduje się negatywnego wpływu inwestycji na najbliższe wyznaczone i proponowane obszary Natura 2000 ze względu na to, iż znajdują się poza zasięgiem możliwych przewidzianych oddziaływań przedsięwzięcia. Inwestor złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Inwestycja nie narusza interesów osób trzecich.

Końcowo organ wyjaśnił, iż decyzja zapadła po sprawdzeniu:

- zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta B. i wymaganiami ochrony środowiska,

- zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi,

- kompletności projektu budowlanego i posiadania: wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, informacji dotyczących bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, zaświadczenia o wpisie projektanta na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego,

- wykonania projektu przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu zaświadczeniem o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego.

T. K., M. K., A. K., A. A. (dalej: "Skarżący") złożyli odwołanie od wymienionej decyzji wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu odwołania zwrócono uwagę, iż:

- w trakcie postępowania organ zmienił nazwę inwestycji z "budowa zespołu garaży samochodów osobowych" na "budowa zespołu 18 garaży samochodów osobowych,

- pismem z dnia 5 października 2021 r. Strona skierowała zapytanie do organu, który pomimo nieudzielenia pisemnej odpowiedzi, wydał decyzję w sprawie,

- organ nie uwzględnił negatywnej opinii Prezydenta Miasta [...] w sprawie zgodności planowanej inwestycji z zapisami planu miejscowego.

Pismem z dnia 23 listopada 2021 r. uzupełniając złożone odwołania T. K. poinformowała, że granica działki nr [...] zabudowana jest budynkiem mieszkalnym wybudowanym w 1934 r., obecnie docieplonym. Wskazała również, że w warunkach technicznych mowa jest o możliwościach, z zachowaniem warunków, postawienia garażu, a nie ciągu garaży w zwartej zabudowie w ilości 18 sztuk przeznaczonych pod wynajem.

Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda Śląski decyzją z dnia 12 stycznia 2022 r. nr IFXIV.7840.11.67.2021, w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 82 ust. 3 ustawy Prawo budowlane utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy w pierwszej kolejności przedstawił aktualny stan sprawy. Następnie w odniesieniu do zarzutów odwołania wskazał kolejno, iż: doprecyzowanie liczby garaży w nazwie inwestycji nie świadczy o nieprawidłowości decyzji, a wskazana ilości 18 szt. jest zgodna z przedłożonym projektem zagospodarowania terenu, odpowiedź na zapytanie Strony została udzielona w treści uzasadnienia wydanej decyzji, nadto wydana w sprawie opinia Prezydenta Miasta [...] jest niewiążąca dla organu administracji architektoniczno-budowlanej, i może być traktowana jedynie jako materiał pomocniczy lub porównawczy, zatem nieuwzględnienie w/w opinii nie stanowi o wadliwości zaskarżonej decyzji.

W ocenie organu odwoławczego nie zasługują na uwzględnienie również argumenty odwołania dotyczące niezgodności projektu zagospodarowania terenu z warunkami technicznymi.

Inwestycja obejmuje budowę 18 garaży dla samochodów osobowych, każdy o wymiarach 5,0x3,0x3,0m (długość, szerokość, wysokość), sytuowanych na działce położonej w zabudowie jednorodzinnej, ścianami bez okien i drzwi w granicy z sąsiednią działką budowlaną. 14 garaży będzie przylegać swoją ściana do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce nr[...], a ich wysokość jest zgodna z obowiązującym planem miejscowym, co wypełnia wymogi z § 12 ust. 3 warunków technicznych, natomiast pozostałe 4 garaże przylegać będą do istniejącego muru usytuowanego w granicy działek nr [...] i [...], i w tym przypadku zastosowanie znajduje § 12 ust. 4 pkt 3 warunków technicznych, który określa gabaryt pojedynczego garażu oraz stawia wymóg uwzględnienia innych przepisów warunków technicznych, jednak nie reguluje liczby garaży możliwych do usytuowania w granicy konkretnej działki (położonej w zabudowie jednorodzinnej i zagrodowej), co czyni w ocenie organu zarzut dotyczący liczby garaży za nieuzasadniony.

W dalszej kolejności organ odwoławczy podał, iż przeanalizował sprawę stosownie do wymogów przepisów budowlanych. Przywołał w tym zakresie treść art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.

Wskazał, iż teren inwestycji przeznaczony jest w planie miejscowym pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną (symbol planu D8.MN, dla której jednym z uzupełniających sposobów zagospodarowania są "obiekty budowalne do parkowania" (§ 5 ust. 2 pkt 1 lit. e planu miejscowego). Projektowany zespół 18 garaży należy więc uznać za zgodny z ustaleniami planu.

Oceniając projekt zagospodarowania terenu pod względem zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi wskazał na zastosowanie § 12 ust. 3 oraz § 12 ust. 4 pkt 3 warunków technicznych, oraz stwierdził, że garaże zaprojektowano jako odrębne, niezależne od siebie budynki. Ściany zewnętrze, sytuowane w granicy działki zaprojektowano z materiałów niepalnych jako przegrody pełne bez okien i drzwi. Projektant w oświadczeniu potwierdził, że projekt budowalny został sporządzony zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, w tym przepisami techniczno-budowlanymi obowiązującymi w zakresie ochrony przeciwpożarowej budynków sytuowanych bezpośrednio przy granicy działki (§ 271-273 warunków technicznych).

Projektowane budynki przylegać będą w granicy działki do istniejącej zabudowy, a ich wysokość będzie nie większa od wysokości zabudowy istniejącej na działce sąsiedniej. Usytuowanie budynków względem istniejącego budynku mieszkalnego na działce sąsiedniej nie narusza wymogów § 13 i § 60 warunków technicznych ani pozostałych przepisów tego rozporządzenia.

Organ odwoławczy stwierdził, że przedłożony projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany są kompletne w rozumieniu art. 35 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, projektant posiada odpowiednie uprawnienia budowalne i legitymuje się aktualnym zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7, a inwestor złożył oświadczenie zgodnie z regulacją art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowalne. Stąd też organ, stosownie do art. 35 ust. 4 ustawy Prawo budowlane nie mógł odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.

Z rozstrzygnięciem nie zgodzili się Skarżący wnosząc, sporządzoną przez profesjonalnego pełnomocnika, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Skarżący podnieśli zarzuty:

I. naruszenia przepisów prawa materialnego:

1. art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo budowlanego, poprzez jego zastosowania oraz § 1 ust. 4 pkt 6 i § 5 ust. 2 pkt 1 lit. e planu poprzez jego błędne zastosowania i udzielenie pozwolenia na budowę przy przyjęciu, że inwestycja jest zgodna z planem miejscowym, podczas gdy obejmuje wyłącznie budowę 18 obiektów budowlanych do parkowania, z pominięciem przeznaczenia podstawowego działki [...] jakim jest zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, gdyż na dzień orzekania na działce nie jest posadowiony budynek mieszkalny, a tym samym umożliwia przeprowadzenie inwestycji czyniąc z niej przeznaczenie samodzielne, podczas gdy zgodnie z planem miejscowym uzupełniający sposób zagospodarowania to sposób zagospodarowania, jaki nie może występować na działkach w sposób samodzielny, z wyjątkiem zagospodarowania budynkami infrastruktury technicznej, układu komunikacyjnego oraz zielenią urządzoną,

2. § 12 ust. 3 i ust. 4 pkt 1 warunków technicznych poprzez jego niezastosowanie i pominięcie okoliczności, iż ściana projektowanego budynku (18 budynków) częściowo wykracza poza ścianę budynku już istniejącego przy ul.[...],

3. § 12 ust. 4 pkt 3 warunków technicznych poprzez uznanie, iż kompleks 18 garaży składa się z niezależnych od siebie budynków, podczas gdy umieszczone są one na jednym fundamencie i stanowią jedną brylę, co czyni je w istocie jednym budynkiem, który nie spełnia wymogów długości – przekracza długość 6,5m,

II. naruszenia przepisów postępowania, które miały wpływ na treść zaskarżonej decyzji, tj. art. 138 § 1 k.p.a. w zw. z art. 82 ust. 3 ustawy Prawo budowalne poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, mimo że istniały podstawy do jej uchylenia.

Przy tak sformułowanych zarzutach Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, a także wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi Skarżący przywołali argumenty na poparcie przedstawionych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Śląski wniósł o jej oddalenie. Organ odwoławczy podtrzymał dotychczasowe stanowisko prezentowane w sprawie. Dodatkowo wyjaśnił, że inwestor ma prawo etapować planowaną inwestycję według własnego uznania.

Pismem z dnia 19 kwietnia 2022 r. Uczestniczka postępowania M. M. zwróciła uwagę na przeprowadzoną rozbiórkę budynku znajdującego się na przedmiotowej działce, wykonanie projektu budowlanego oraz poniesienie kosztów związanych z planowaną inwestycją. Zaakcentowała trudności związane z porozumieniem sąsiedzkim.

Postanowieniem z dnia 30 maja 2022 r. w sprawie o sygn. II SA/Gl 452/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137 z późn zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a. Ponadto zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, zatem uwzględnia w granicach danej sprawy wszelkie naruszenia prawa a także przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie niezależnie od zarzutów i wniosków podniesionych w treści skargi.

Uwzględniając tak zakreśloną kognicję sądów administracyjnych oraz przyczyny wzruszenia decyzji organów administracji publicznej Sąd uznał, że rozstrzygnięcia organów zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa, które uzasadniało zastosowanie kompetencji kasatoryjnych.

Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło z uwagi na złożony przez organ odwoławczy w treści odpowiedzi na skargę wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym przy jednoczesnym braku żądania przeprowadzenia rozprawy przez Skarżących oraz Uczestniczkę postępowania w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku w tym przedmiocie (zawiadomienie Uczestniczki postępowania - wraz z pouczeniem, art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 p.p.s.a.).

Istotą niniejszej sprawy stała się ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Wojewody Śląskiego z dnia 12 stycznia 2022 r. nr IFXIV.7840.11.67.2021 utrzymującej w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 7 października 2021 r. nr [...], którą zatwierdzono projekt zagospodarowania działki lub terenu i projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielono M. M. pozwolenia na budowę: zespołu 18 garaży dla samochodów osobowych, na działce o nr geod. [...] w B. przy ul. [...].

W przedmiotowej sprawie nie było sporne, że Skarżący są stroną postępowania w rozumieniu art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, ponieważ działki Skarżących o numerach ewid. [...] i [...] znajdują się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji.

Kwestią sporną pozostawało ustalenie zgodności wydanej decyzji z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz warunkami technicznymi.

Podstawę materialnoprawną kwestionowanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz przepisy Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Stosownie do treści art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo budowlane przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza: zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z: ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu.

Jak wynika natomiast z brzmienia art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane w razie stwierdzenia nieprawidłowości w zakresie określonym w ust. 1 organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia.

Organ architektoniczno-budowlany ma obowiązek orzeczenia o odmowie udzielenia pozwolenia na budowę każdorazowo, gdy projekt budowlany nie jest zgodny z treścią planu miejscowego i innych aktów prawa miejscowego.

Ustawodawca określając w art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane wymaganą relację pomiędzy projektem budowlanym, a ustaleniami miejscowego planu i innych aktów prawa miejscowego, posługuje się pojęciem "zgodności", co jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych oznacza związek znacznie silniejszy niż tylko "spójność", czy też "brak sprzeczności", a zatem nie można w tym zakresie stosować wykładni rozszerzającej. Twierdzenie to wzmacnia okoliczność, że miejscowy plan i inne akty prawa miejscowego zawierają ustalenia wiążące na obszarze, na którym obowiązują, tak długo, dopóki nie zostanie stwierdzona ich nieważność, bądź nie zostaną uchylone (zob. m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 10 kwietnia 2018 r. II SA/Op 35/18, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 grudnia 2018 r. II SA/Kr 1399/18, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 10 grudnia 2019 r. II SA/Bd 671/19).

Planowana inwestycja zlokalizowana jest w obszarze objętym Uchwałą Rady Miejskiej [...] z dnia [...] nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta B. dla terenu położonego w obrębie ulic[...], [...], [...],[...]j i [...](opublikowaną: Dz. Urz. Woj. Śl. z [...] r., poz.[...]).

Działka o nr geod. [...] w miejscowym planie znajduje się w terenie oznaczonym symbolem planu D8.MN. Stosownie do § 5 ust. 1 planu miejscowego dla terenów oznaczonych na rysunku planu symbolem D8.MN ustalono przeznaczenie: zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna.

Z kolei zgodnie z § 5 ust. 2 pkt 1 planu miejscowego dla wskazanych terenów ustalono uzupełniający sposób zagospodarowania: a) wbudowane usługi nieuciążliwe z wykluczeniem usług związanych ze składowaniem i przetwarzaniem odpadów, handlu hurtowego, warsztatów i myjni samochodowych, wyłącznie w części parterowej budynku, o udziale powierzchniowym zgodnym z ustawą Prawo budowlane; b) zabudowa gospodarcza; c) obiekty małej architektury; d) budowle do prowadzenia ruchu kołowego; e) obiekty budowlane do parkowania; f) budowle infrastruktury technicznej; g) zieleń urządzona.

Przez przeznaczenie podstawowe należy rozumieć: przeznaczenie terenu, jakie może występować na działce i w budynkach na niej zlokalizowanych w sposób samodzielny lub niesamodzielny, przy założeniu, że jego udział będzie stanowił więcej niż 50% powierzchni terenu w ramach poszczególnych działek i powierzchni użytkowej budynków na nich zlokalizowanych (§ 1 ust. 4 pkt 9 planu miejscowego), natomiast przez uzupełniający sposób zagospodarowania – należy rozumieć: sposób zagospodarowania, jaki nie może występować na działkach w sposób samodzielny, z wyjątkiem zagospodarowania budowlami infrastruktury technicznej, układu komunikacyjnego oraz zielenią urządzoną (§ 1 ust. 4 pkt 6 planu miejscowego).

Jak wskazano w projekcie budowalnym na działce projektuje się inwestycje podzieloną na dwa etapy: Etap I - będący zakresem opracowania: zespół 18 budynków garażowych zlokalizowanych bezpośrednio przy ścianie szczytowej istniejącego budynku w granicy z działką nr[...], a także Etap II – pozostający poza zakresem opracowania: budynek mieszkalny jednorodzinny, podpiwniczony, dwukondygnacyjny, zlokalizowany bezpośrednio przy ścianie szczytowej budynku na działce [...](str. 4 Część opisowa, Stan projektowany – Projekt Zagospodarowania Terenu). Wymiary ogólne pojedynczego garażu: 13,0m x 5,0m, wymiar ogólny całego zespołu: 54,0m x 5,0m, wysokość górnej krawędzi dachu 3,0m (str. 4 projektu architektoniczno-budowlanego).

Planowana inwestycja polegająca na budowie zespołu 18 garaży dla samochodów osobowych, objęta zaskarżoną decyzją, będzie prowadzić niewątpliwie do realizacji uzupełniającego sposób zagospodarowania, który nie może występować na wskazanym terenie w sposób samodzielny.

Umożliwienie zrealizowania przeznaczenia uzupełniającego jako jedynego na działce objętej zamierzeniem inwestycyjnym, pozostaje w sprzeczności z definicją przeznaczenia podstawowego w odniesieniu do definicji przeznaczenia uzupełniającego. Nadto powoduje brak możliwości wyegzekwowania realizacji przeznaczenia podstawowego.

Należy bowiem mieć na względzie, że jeżeli jednym z podstawowych ogólnych założeń planistycznych było rozróżnienie w Uchwale Rady Miejskiej [...] przeznaczenia podstawowego terenu i przeznaczenia uzupełniającego, a zapisy planu miejscowego przewidują, że przeznaczenie podstawowe ma stanowić więcej niż 50% powierzchni terenu w ramach poszczególnych działek i powierzchni użytkowej budynków na nich zlokalizowanych, natomiast przeznaczenie uzupełniające nie może występować na działkach w sposób samodzielny, to nie do pogodzenia z takim założeniem jest uznanie za zgodne z zapisami planu miejscowego rozwiązania, dopuszczającego na działce inwestycyjnej - jako jedynego, przeznaczenia uzupełniającego.

Takie przyjęcie, może prowadzić do sytuacji, gdy na przedmiotowej działce, zrealizowane zostanie wyłącznie przeznaczenie uzupełniające bez przeznaczenia podstawowego. Powyższe pozostaje zatem w sprzeczności z wynikającym z zapisów planu miejscowego założeń ogólnych aby przeznaczenie podstawowe przeważało a przeznaczenie z § 5 ust. 2 pkt 1 planu je uzupełniało.

Uwzględniając przywołane wyżej regulacje planu miejscowego, w sposób nieuzasadniony, w ocenie Sądu, organy stwierdziły zgodność projektu budowlanego z zapisami planu miejscowego. Planowana inwestycja pozostaje w granicach terenu o przeznaczeniu pod funkcję podstawową określoną w planie – zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, natomiast planowana inwestycja obejmuje wyłącznie inwestycję w zakresie przeznaczenia uzupełniającego.

Kontrola sądowoadministracyjna doprowadziła do stwierdzenia braku zgodności wydanej decyzji z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Sąd zważył również na niezgodność planowanej inwestycji z warunkami technicznymi. Wymóg zgodności w tym przedmiocie przewiduje art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane.

Stosownie do treści art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza: zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Obowiązkiem organu jest sprawdzenie zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanym. I w tym zakresie organ tego obowiązku nie wypełnił w sposób prawidłowy.

Z projektu zagospodarowania terenu wynika usytuowanie planowanej inwestycji bezpośrednio przy granicy z działką nr [...] i[...], ściany budynków oznaczone 16.B, 17.B i 18.C oraz częściowo ściana budynku 15.B nie przylegają do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce (Część rysunkowa Projektu zagospodarowania terenu).

Podstawowa regulacja w zakresie odległości budynku na działce budowlanej od granicy tej działki została zawarta w § 12 ust. 1 warunków technicznych. Budynek na działce budowlanej należy sytuować od granicy tej działki (z wyjątkami które nie znajdują zastosowania w sprawie) w odległości nie mniejszej niż: 1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę tej granicy; 2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez okien i drzwi w stronę tej granicy.

Wyjątek od zasady ogólnej lokalizacji inwestycji przewiduje ust. 2 przywołanego § 12 warunków technicznych, w myśl którego sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli plan miejscowy przewiduje taką możliwość. Wskazana regulacja nakłada na organy administracji architektoniczno-budowlanej wydające pozwolenia na budowę obowiązek respektowania rozstrzygnięć dotyczących lokalizowania obiektu na działce zawartych w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego (zob. M. Bursztynowicz, M. Sługocka, Warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Komentarz, Lex el.2022). Treść § 12 ust. 2 warunkach technicznych nie oznacza jednak, że w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego budynek nie może być usytuowany w odległości innej niż wskazana w ust. 1 tego przepisu. Natomiast jeżeli plan miejscowy przewiduje możliwość sytuowania budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę granicy w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, to nie znajdują zastosowania wyjątki określone w § 12 ust. 3 i 4, a jedynie pozostałe przepisy techniczno-budowlane regulujące odrębne kwestie. Jeżeli plan miejscowy taką możliwość dopuszcza, brak jest podstaw, by doszukiwać się kolejnych ograniczeń na podstawie kolejnych wyjątków od zasady określonej w § 12 ust. 1, a wymienionych w § 12 ust. 3 i 4 warunków technicznych.

Ustawodawca dopuścił również sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej, jeżeli będzie on przylegał swoją ścianą do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce oraz jego wysokość będzie zgodna z obowiązującym na danym terenie planem miejscowym lub decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (§ 12 ust. 3 warunków technicznych). Określenie przylegania swoją ścianą do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce" należy rozumieć w ten sposób, że ściany obu budynków usytuowanych przy granicy będą stykać się całą powierzchnią (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 2011 r. II OSK 456/10), który to pogląd zachowuje swą aktualność w obecnym stanie prawnym (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 stycznia 2019 r. IV SA/Po 1052/18). Jak wynika natomiast z przedłożonego Projektu zagospodarowania terenu ściana zespołu budynków częściowo wykracza poza ścianę istniejącego budynku na działce nr [...] (Część rysunkowa Projektu zagospodarowania terenu). Warunek powyższy, na gruncie niniejszej sprawy, nie został zatem spełniony. Jednocześnie warto odnotować w tym miejscu, iż w przypadku "przylegania ścianą", ustawodawca nie wymaga dodatkowego spełnienia wymagań co do wymiarów budynku (długości i wysokości), o których mowa w § 12 ust. 4 pkt 3 warunków technicznych).

Regulacje szczególne odległości budynków od granicy działki dotyczą terenów zabudowy jednorodzinnej i zagrodowe (§ 12 ust. 4 warunków technicznych), dopuszczając:

1) budowę budynku ścianą bez okien i drzwi bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości 16 m lub mniejszej;

2) nadbudowę budynku istniejącego, usytuowanego w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 od granicy tej działki budowlanej, o nie więcej niż jedną kondygnację, przy czym w nadbudowanej ścianie, zlokalizowanej w odległości mniejszej niż 4 m od granicy, nie może być okien i drzwi;

3) budowę budynku gospodarczego lub garażu o długości nie większej niż 6,5 m i wysokości nie większej niż 3 m bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m ścianą bez okien i drzwi.

Na gruncie rozpoznawanej sprawy istotny pozostaje zapis pkt 3. Dopuszczenie usytuowania garażu bezpośrednio przy granicy działki, na terenach zabudowy jednorodzinnej i zagrodowej, wymaga zachowania wymiarów długości i wysokości. Kryteria te są w tym przypadku jedynym wymogiem zastosowania odstępstwa od reguł ogólnych określonych w ust. 1 § 12. Nie mają tutaj zastosowania dodatkowe kryteria, co do konieczności "przylegania swoja ścianą do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce" (§ 12 ust. 3 warunków technicznych), ani też dopuszczenia takiego rozwiązania w zapisach planu miejscowego (§ 12 ust. 2 warunków technicznych).

Obowiązujący na obszarze zlokalizowania działki inwestycyjnej plan miejscowy dopuszcza w § 5 ust. 2 pkt 3 - dla terenów oznaczonych symbolem D8.MN sytuowanie budynków ścianą bez otworów okiennych i drzwiowych: a) bezpośrednio przy granicy z działką sąsiednią o tym samym przeznaczeniu - w wypadku wspólnej ściany w zabudowie bliźniaczej; b) w odległości minimum – 1,5m od granicy z działką sąsiednią o tym samym przeznaczeniu.

Planowana inwestycja nie stanowi zabudowy bliźniaczej, o której mowa w § 5 ust. 2 pkt 3 lit. a planu miejscowego, stąd też dla planowanej inwestycji nie ma zastosowania wyjątek, od ogólnej reguły lokalizacji budynków, określony w ust. 2 § 12 warunków technicznych.

W rezultacie, nie zostały zachowane przepisy dotyczące odległości sytuowania budynków od granicy działki (§ 12 warunków technicznych).

Sprawując kontrolę sądowoadministracyjną Sąd doszedł do przekonania, że wymogi konieczne do uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę nie zostały spełnione. Zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem dyspozycji art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.

Z przyczyn szczegółowo wskazanych powyżej jako zasadne jawią się zatem zarzuty skargi w zakresie, w którym Skarżący podnieśli kwestię, iż uzupełniający sposób zagospodarowania to sposób zagospodarowania, jaki nie może występować na działkach w sposób samodzielny (zarzut nr 1 petitum skargi) z uwagi na niezgodność z zapisami planu miejscowego, a także w zakresie, w którym podnieśli okoliczność, iż ściana projektowanego budynku (18 budynków) częściowo wykracza poza ścianę budynku już istniejącego (zarzut nr 2 petitum skargi), z uwagi na niezgodność z warunkami technicznymi. Zasadny stał się, wobec powyższego również naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, pomimo podstaw do jej uchylenia (zarzut nr 4 petitum skargi).

Sąd nie podziela natomiast zarzutu naruszenia § 12 ust. 4 pkt 3 warunków technicznych (zarzut nr 3 petitum skargi), bowiem maksymalna szerokość budynku w granicy, o której mowa w tym przepisie, tj. 6,5m nie ma zastosowania w sytuacji przylegania budynku do ściany budynku znajdującego się już w granicy z działką sąsiednią stosownie do regulacji § 12 ust. 3 warunków technicznych.

W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że w sprawie doszło do naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo budowlane, naruszenia § 12 ust. 3, ust. 4 pkt 3 warunków technicznych w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, i w konsekwencji wobec nieusunięcia stwierdzonej niezgodności projektu budowlanego z tym przepisem - do naruszenia art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane.

W ramach ponownie prowadzonego postępowania organ I instancji obowiązany będzie do uwzględnienia oceny prawnej wyrażonej w niniejszym wyroku co do wykładni zastosowanych przepisów. Organ powinien mieć na uwadze zachowanie zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz warunkami technicznymi. Organ winien również uwzględnić konieczność poszanowania uzasadnionego interesu właścicieli działki sąsiadującej (art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane).

Na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. orzeczono o kosztach postępowania, zasądzając na rzecz Skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości 1.048,00 zł, na które składa się wpis sądowy w wysokości 500,00 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 68,00 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika, tj. 480,00 zł ustalone na postawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 265).

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.