Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 599/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2019-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 60 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirella Łent Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Protokolant: Starszy asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2019r. sprawy ze skargi S. W. sp. z o. o. w B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] [...]. nr [...] w przedmiocie zaliczenia dokonanej wpłaty na poczet zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za I kwartał 2019r. 1. uchyla zaskarżone postanowienie 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz S. W. sp. z o. o. w B. kwotę [...]zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...]. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. dokonał zaliczenia wpłaty w kwocie [...]zł z dnia [...]. na poczet zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za I kwartał 2019r. w kwocie [...]zł i odsetek za zwłokę w kwocie [...]zł.

W złożonym zażaleniu spółka podniosła zarzut naruszenia art. 47 § 3 i art. 60 § 1 pkt 2 w zw. z art. 60 § 1a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (dalej: "O.p."). Skarżąca zakwestionowała zaliczenie przez organ podatkowy kwoty [...]zł na poczet odsetek za zwłokę z dokonanej przez spółkę wpłaty w wysokości [...] zł. Zdaniem skarżącej, wpłata została dokonana w terminie płatności zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług za I kwartał 2019r., tj. w dniu [...]. Na potwierdzenie powyższego spółka przedłożyła dokument wystawiony przez Ceredite Agricole Bank Polska S.A. z dnia [...].

Postanowieniem z dnia [...]. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w niniejszej sprawie, zgodnie z wtórnikiem otrzymanych zleceń płatniczych Narodowego Banku Polskiego, na rachunek bankowy organu podatkowego pierwszej instancji w dniu [...]. wpłynęła kwota podatku od towarów i usług za I kwartał 2019r. od S. W. spółki z o. o. w wysokości [...] zł. Na spornym poleceniu przelewu jako data: obc/wpł., autoryzacji, rozrachunku i przetworzenia widnieje data [...]. Organ pierwszej instancji zgodnie z opisem polecenia przelewu zaliczył przekazaną przez bank wpłatę w wysokości [...] zł na poczet zaległości podatkowej z tytułu podatku od towarów i usług za I kwartał 2019r. Uwzględniając powyższe, zdaniem organu, nie ma wątpliwości co do daty obciążenia rachunku bankowego spółki zleconą na rzecz organu podatkowego kwotą. W ocenie organu odwoławczego, Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. zasadnie pobrał od przekazanej kwoty odsetki za zwłokę za jeden dzień opóźnienia stosownie do § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005r. w sprawie naliczania odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej a także zakresu informacji, które muszą być zawarte w rachunkach.

Organ zauważył również, że na załączonym do zażalenia dokumencie wystawionym przez Credit Agricole Bank Polski S.A. widnieje m.in. "data księgow.: [...].", "data efekt.: [...]." i "Kwota 1: 0,00". Powyższe, zdaniem organu odwoławczego dowodzi, że spółka w dniu [...]. nie dysponowała środkami pieniężnymi umożliwiającymi wykonanie zleconej operacji bankowej. Zatem próba wykazania, iż płatność podatku nastąpiła w terminie płatności jest w tym stanie faktycznym nieuzasadniona.

W konsekwencji, zdaniem organu odwoławczego, Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. zasadnie zaliczył wpłatę z dnia [...]. w kwocie [...]zł, na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za I kwartał 2019r. w kwocie [...]zł i na odsetki za zwłokę w kwocie [...]zł.

W skardze spółka zarzuciła naruszenie art. 2 i art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997r. w zw. z art. 120 O.p. oraz art. 47 § 3 i art. 60 § 1 pkt 2 w zw. z § 1a O.p. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz przyznanie zwrotu poniesionych kosztów upomnienia, egzekucji komorniczej wraz z poniesionymi kosztami bankowymi z powodu wykonania egzekucji przed uprawomocnieniem się postanowienia wydanego przez organ pierwszej instancji.

W uzasadnieniu skargi spółka podniosła, że w dniu [...]. o godz. 18:13:18, tj. w terminie płatności podatku od towarów i usług za I kwartał 2019r. złożyła w banku zlecenie elektroniczne przelewu. Wskazała, że z informacji uzyskanej z urzędu skarbowego wynika, że przelew bankowy wpłynął na rachunek organu podatkowego w dniu [...]. Zdaniem strony, naliczenie przez organ podatkowy odsetek za zwłokę w niniejszej sprawie jest bezzasadne. Skarżąca zaznaczyła, że zdaje sobie sprawę z błędu systemowego polegającego na braku przekazywania przez bank informacji o dacie obciążenia rachunku podatnika. Jednakże dołączony do zażalenia dokument wystawiony przez Credit Agricole Bank Polska S.A potwierdza moment obciążenia rachunku skarżącej i wyjaśnia zaistniałą sytuację, tj. dowodzi zachowania terminu płatności podatku od towarów i usług za I kwartał 2019r. Skarżąca dalej podniosła, że w momencie zlecenia spornego przelewu bankowego posiadała odpowiednie środki finansowe na rachunku bankowym, bowiem nie jest możliwe złożenie zlecenia przelewu w przypadku braku wystarczających środków na rachunku zleceniodawcy. Jednocześnie skarżąca zaznaczyła, że data wpływu na konto organu nie musi być tożsama z datą obciążenia rachunku bankowego podatnika.

W dodatkowych wyjaśnieniach zawartych w piśmie z dnia [...]. skarżąca podniosła, że organ odwoławczy błędnie odczytał przedłożony przy zażaleniu dowód, przyjmując, że na rachunku bankowym skarżącej w dniu złożenia polecenia przelewu nie było środków finansowych. Do pisma spółka załączyła potwierdzenie operacji wydrukowane przez podatnika samodzielnie oraz zestawienie transakcji z dnia 25 i 26 kwiecień 2019r. uzyskane w placówce banku.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że narusza ono prawo.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 103 pkt 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2174 ze zm.) podatnicy są obowiązani, bez wezwania naczelnika urzędu skarbowego, do obliczania i wpłacania podatku za okresy kwartalne w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po kwartale, w którym powstał obowiązek podatkowy, na rachunek urzędu skarbowego. Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] r. do organu podatkowego pierwszej instancji wpłynęła deklaracja spółki w zakresie podatku od towarów i usług za I kwartał 2019 r., w której wskazano kwotę podatku podlegającego wpłacie do urzędu skarbowego w wysokości [...] zł. Według organu powyższa kwota wpłynęła na rachunek bankowy organu podatkowego pierwszej instancji z rachunku bankowego spółki w Credit Agricole Bank Polski S.A. w dniu [...] r., o czym świadczy wtórnikiem otrzymanych zleceń płatniczych z Narodowego Banku Polskiego, na którym jako data obc./wpł., autoryzacji, rozrachunku i przetworzenia widnieje data [...] r. Z uwagi na to, że wpłata została dokonana po ustawowym terminie, zdaniem organu odwoławczego, Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. zasadnie zaliczył kwotę wpłaty w wysokości [...] zł na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za I kwartał 2019 r. w kwocie [...]zł i odsetek za zwłokę w kwocie [...]zł. Nie zgadzając się z podjętym rozstrzygnięciem spółka podniosła, że w dniu [...] r. o godz. 18:13:18 za pośrednictwem internetowych kanałów dostępu dokonała ze swojego konta bankowego przelewu podatku wynikającego z deklaracji VAT -7 za pierwszy kwartał 2019 r. Na dowód tego załączyła do zażalenia potwierdzenie z banku, z którego wynikają następujące informacje: data księgowania - [...] r., godz. księgowania - 18:13:18, data efekt. - [...] r. Ponadto na etapie postępowania sądowego strona przedłożyła (przy piśmie z dnia [...] r.) potwierdzenie operacji z Credit Agricole, w którym wskazano jako datę operacji - [...] r., natomiast jako datę księgowania - [...] r. 02:46:13.

Spór w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy organ zasadnie przyjął, że obciążenie rachunku bankowego skarżącej nastąpiło w dniu [...] r., i czy organ słusznie zaliczył dokonaną wpłatę podatku w wysokości [...] zł na poczet odsetek za zwłokę w kwocie [...]zł.

Należy zauważyć, że w myśl art. 60 § 1 pkt 2 O.p. w przypadku rozliczeń bezgotówkowych dniem zapłaty podatku jest dzień obciążenia rachunku bankowego podatnika, rachunku podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub rachunku płatniczego podatnika w instytucji płatniczej, w małej instytucji płatniczej lub instytucji pieniądza elektronicznego na podstawie polecenia przelewu, a w przypadku zapłaty za pomocą instrumentu płatniczego innego niż polecenie przelewu, zwanego dalej "innym instrumentem płatniczym" - dzień uzyskania potwierdzenia autoryzacji transakcji płatniczej, o której mowa w art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych (Dz. U. z 2019 r. poz. 659 i 730). Istotne więc znaczenie dla ustalenia daty zapłaty ma dzień, kiedy rachunek bankowy został pomniejszony o kwotę zleconego przelewu, nie zaś dzień zrealizowania transakcji przez bank czy też dzień wpływu środków na rachunek bankowy organu. Zgodnie z art. 63c ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2187 ze zm.) polecenie przelewu stanowi udzieloną bankowi dyspozycję dłużnika obciążenia jego rachunku określoną kwotą i uznania tą kwotą rachunku wierzyciela. Bank wykonuje dyspozycję dłużnika w sposób przewidziany w umowie rachunku bankowego. Zatem dla banku otrzymanie polecenia przelewu oznacza konieczność dokonania dwóch czynności, a mianowicie w pierwszej kolejności obciążenie rachunku dającego zlecenie określoną kwotą, a następnie uznania tą kwotą rachunku wierzyciela. Wykonanie obu tych operacji finansowych przez bank, w zależności od umowy rachunku bankowego, może nastąpić w dniu wydania polecenia przelewu, bądź też poprzez obciążenie rachunku dającego zlecenie w dniu złożenia polecenia, a uznanie rachunku wierzyciela następnego dnia. Wydanie dyspozycji w bankowości elektronicznej przelewu określonej kwoty na konto wierzyciela jest równoznaczne z obciążeniem rachunku dającego zlecenie w dniu wydania tej dyspozycji, o ile na koncie dłużnika znajdowały się środki pozwalające na uznanie rachunku wierzyciela, to jest środki pozwalające na realizację przelewu. Skuteczne zlecenie płatnicze w systemie bankowości elektronicznej powoduje automatyczne zmniejszenie środków na koncie zleceniodawcy o kwotę określoną w tym zleceniu już w momencie przyjęcia polecenia przelewu przez bank. Pogląd ten jest akceptowany w orzecznictwie sądowym (np. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 12 stycznia 2017 r., sygn. akt III AUa 748/16; wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 26 lutego 2016 r., sygn. akt III AUa 825/15; wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 19 grudnia 2018 r., sygn. akt III AUa 579/18) i nie jest kwestionowany przez organ. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wręcz powtórzył (str. 3 postanowienia), że wydanie dyspozycji w bankowości elektronicznej przelewu określonej kwoty na konto wierzyciela jest równoznaczne z obciążeniem rachunku dającego zlecenie w dniu wydania tej dyspozycji, o ile na koncie dłużnika znajdowały się środki pozwalające na uznanie rachunku wierzyciela, tj. pozwalające na realizację przelewu.

W rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości, że spółka dokonała przelewu internetowego, a zatem dla ustalenia momentu obciążenia rachunku spółki istotny jest dzień wydania dyspozycji przelewu kwoty podatku na konto wierzyciela, tj. organu podatkowego. Chodzi zatem o ustalenie, czy datą wydania dyspozycji przelewu internetowego był dzień [...] r., czy [...] r. Zdaniem Sądu kwestia ta nie została w sposób jednoznaczny wyjaśniona. Ze zgromadzonych w sprawie dowodów wynika, że dzień [...] r. traktuje się raz jako dzień księgowania lub innym razem jako dzień dokonania operacji. Z kolei [...] r. to dzień obciążenia rachunku (wpłaty), data efekt. lub dzień księgowania. Ponownie rozpatrując sprawę organ zwróci się do Credit Agricole Bank Polski S.A. o wyjaśnienie kiedy (w jakim dniu) skarżąca wydała dyspozycję internetowego przelewu kwoty podatku na konto organu podatkowego lub zwróci się do spółki o wystąpienie do banku o udzielenie takiej informacji. Należy zauważyć, że w przypadku wpisu sądowego skarżąca uzyskała z banku potwierdzenie, w jakim dniu nastąpiło przyjęcie dyspozycji przelewu internetowego. Niewyjaśnienie przez organ powyższej kwestii narusza art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p.

Jednocześnie nie można podzielić stanowiska organu zawartego w zaskarżonym postanowieniu, że z potwierdzenia banku załączonego do zażalenia wynika, iż spółka w dniu [...] r. nie dysponowała środkami pieniężnymi umożliwiającymi wykonanie zleconej operacji bankowej. Skoro bowiem kwota podatku wpłynęła na rachunek organu podatkowego, to nie budzi wątpliwości, że na rachunku bankowym spółki istniały środki na realizację zleconego przelewu. Potwierdza to załączone do pisma z dnia [...] r. zestawienie transakcji na rachunku bankowym spółki (k. 10 akt sądowych).

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach sądowych postanowiono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Na koszty te złożył się uiszczony wpis od skargi ([...] zł), wynagrodzenie pełnomocnika ([...] zł) i uiszczona opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa ([...] zł). Brak jest natomiast podstaw do zasądzenia innych kosztów wskazanych w skardze.