Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2106/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-02-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 102 par 2;
journal: Dz.U. 2002 nr 110 poz 968
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 130 a ust. 10, ust. 11 pkt 3;
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: par 8 ust. 1;
journal: Dz.U. 2002 nr 134 poz 1133
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAW WEWNĘTRZNYCH I ADMINISTRACJI z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów.
article: art. 21 ust. 1; art. 46; art. 64 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3, art. 64 ust. 3
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska – Przewłoka Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Protokolant Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2009 r. sprawy ze skargi F. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie przyznania wynagrodzenia za dozór pojazdu 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] maja 2008 r.; 2. stwierdza, że uchylone postanowienia nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz F. z siedzibą w W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008 r. wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 oraz art. 144 k.p.a., art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. 2005 r. Nr 108, poz. 908 z późn. zm.) w związku z § 3 pkt 1 lit. a i § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 50, poz. 449) oraz w związku z art. 18 i art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] maja 2008 r. przyznające F. wynagrodzenie za dozór pojazdu marki O. nr rej. [...] za okres od [...] stycznia do [...] kwietnia 2008 r. w kwocie 1.409,10 zł oraz odmawiające przyznania wynagrodzenia w pozostałej części tj. za okres od [...] grudnia 2007 r. do [...] stycznia 2008 r.

Zajmując stanowisko w sprawie organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy i wskazał, iż ustawa - Prawo o ruchu drogowym oraz przepisy wykonawcze do tej ustawy nie regulują kwestii finansowania wydatków związanych z likwidacją pojazdów, które przeszły na rzecz Skarbu Państwa. Powyższa problematyka nie została też uregulowana w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w podniesionej sprawie do kosztów likwidacyjnych. A zatem w ocenie organu w sprawie zastosowanie mają zasady pokrywania wydatków określone w ustawie z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104, ze zm.). Urząd Skarbowy, wykonujący funkcje organu likwidacyjnego, jako jednostka budżetowa, na podstawie art. 20 ww. ustawy pokrywa swoje wydatki bezpośrednio z budżetu państwa, a pobrane dochody odprowadza na rachunek dochodów budżetu państwa. Stąd też wydatki związane z likwidacją pojazdów, które przeszły z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa, winny być pokrywane z budżetu urzędu, który zleca dokonanie stosownych czynności ( np. parkowanie, holowanie pojazdu). W przypadku, gdy w postępowaniu likwidacyjnym występuje zarówno organ orzekający o przepadku pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, jak i organ dokonujący faktycznej likwidacji (organ rekwizycyjny), zgodnie z art. 20 ww. ustawy koszty likwidacyjne ponosić będzie organ rekwizycyjny.

W niniejszej sprawie dokumenty z Policji wpłynęły dopiero [...] stycznia 2008 r. i od tej daty należało przyznać wynagrodzenie.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie F. zwana dalej skarżącą, wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Podniosła zarzut naruszenia § 3 pkt 1 lit. z i § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz w zw. z art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i art. 130a ust. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, przez błędną interpretację tych przepisów, w wyniku, której przyjęto zasadę, że urzędy skarbowe - organy likwidacyjne winny pokrywać wydatki związane z holowaniem i parkowaniem pojazdów wyłącznie od dnia otrzymania dokumentów pozwalających na prowadzenie postępowania likwidacyjnego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Dodatkowo podniósł, iż w przedmiotowej sprawie dokumenty wpłynęły do urzędu skarbowego z uchybieniem terminów przewidzianych przepisami prawa, a zatem za niezasadne należy uznać obarczanie odpowiedzialnością za taką sytuację organy likwidacyjne. Dyrektor Izby Skarbowej, nie kwestionując samego roszczenia, wskazał, iż koszty dozoru Skarb Państwa winien ponosić od chwili, w której staje się właścicielem pojazdu, tj. po upływie 6 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu przez właściwe służby publiczne. Jednakże w świetle ustawy o finansach publicznych nie zgodził się z twierdzeniem skarżącej, co do konieczności ponoszenia spornych kosztów przez urzędy skarbowe już od dnia, w którym właścicielem pojazdu stał się Skarb Państwa. Podkreślił, iż Skarbu Państwa nie można utożsamiać tylko i wyłącznie z urzędami skarbowymi gdyż jest on reprezentowany przez różne statio fisci, które jako jednostki organizacyjne uprawnione są do działania w imieniu i na jego rzecz w związku z powierzonymi im w tym zakresie zadaniami. W ocenie organu w przedmiotowej sprawie z uwagi na uchybienia Policji nie można kosztami obarczać urzędów skarbowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi art. 102 § 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. nr 110, poz. 968 ze zm.) określający obowiązki dozorcy oraz wydatki i wynagrodzenie związane z wykonywaniem dozoru nad ruchomością, która przeszła na własność Skarbu Państwa. Z mocy § 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. nr 110, poz. 968 ze zm.) do przechowywania na parkingu pojazdów mają zastosowanie przepisy działu II rozdziału 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności art. 102.

Stosownie do brzmienia art. 102 § 2 ww. ustawy organ egzekucyjny przyzna, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór.

Ustawą z dnia 6 września 2001 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 12 listopada 2001 r.), dodany został art. 130a w ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, zmieniającej nim ustawę z dniem 1 stycznia 2002 r. Stosownie do art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym pojazd usunięty w trybie określonym w ust. 1 lub 2 i nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd ten przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy. Tak więc upływ 6 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu powoduje, że nieodebrany w tym terminie pojazd staje się własnością Skarbu Państwa z mocy samego prawa. Wprawdzie w § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. Nr 134, poz. 1133 ze. zm.) jest mowa o "przyjęciu" na rzecz Skarbu Państwa (art. 130a ust. 10 natomiast stanowi, że pojazd "przechodzi" z mocy ustawy na rzecz Skarbu Państwa) orzeka naczelnik właściwego miejscowo urzędu skarbowego, co mogłoby sugerować, iż decyzja wydana w omawianym trybie ma dla powstania po stronie Skarbu Państwa tytułu własności pojazdu znaczenie konstytutywne, ale w świetle postanowień przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym nie ulega wątpliwości, że decyzja ta ma wyłącznie charakter deklaratoryjny, bo może potwierdzać tylko to, co nastąpiło z mocy ustawy.

Terminem początkowym ponoszenia przez Skarb Państwa spornych kosztów parkowania jest moment, w którym upłynął 6-miesięczny okres liczony od dnia usunięcia pojazdu. Dla ustalenia początkowego terminu, od jakiego Skarb Państwa winien ponosić opłaty za parkowanie pojazdu nie ma zatem znaczenia, kiedy organ skarbowy otrzymał dokumenty niezbędne do wszczęcia procedury dotyczącej wydania decyzji o przejściu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa – wyroki NSA z dni: 8 września 2006 r. I OSK 1765/06, LEX 344067 i 21 lutego 2007 r. I OSK 1185/05, LEX 321159.

Ma więc rację F. stwierdzając, że terminem początkowym ponoszenia kosztów parkowania przez Skarb Państwa jest moment, w którym upłynął 6-miesieczny termin liczony od dnia usunięcia pojazdu przez właściwe służby publiczne.

Bez znaczenia jest tu okoliczność, kiedy organ likwidacyjny otrzymał dokumenty umożliwiające przeprowadzenie postępowania likwidacyjnego. Brak należytego współdziałania w tego rodzaju sprawach między podmiotami wskazanymi w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 2 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 134, poz. 1133 ze zm.) w sprawie usuwania pojazdów nie może mieć wpływu na ustalenie początkowego terminu, od jakiego Skarb Państwa winien ponosić opłaty za parkowanie pojazdu. Brak jest też jakiegokolwiek przepisu sankcyjnego wobec organów współdziałających. Przepis art. 102 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jednoznacznie określa podmiot zobowiązany do przyznania wynagrodzenia.

Należy też zauważyć, że zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego ( TK) 3 czerwca 2008 r. OTK-A 2008/5/76 P 4/06 (Dz. U. nr 100, poz. 649) art. 130a ust. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908, Nr 109, poz. 925, Nr 175, poz. 1462, Nr 179, poz. 1486 i Nr 180, poz. 1494 i 1497, z 2006 r. Nr 17, poz. 141, Nr 104, poz. 708 i 711, Nr 190, poz. 1400, Nr 191, poz. 1410 i Nr 235, poz. 1701, z 2007 r. Nr 52, poz. 343, Nr 57, poz. 381, Nr 99, poz. 661, Nr 123, poz. 845 i Nr 176, poz. 1238 oraz z 2008 r. Nr 37, poz. 214) w zakresie, w jakim dopuszcza odjęcie prawa własności pojazdu bez prawomocnego orzeczenia sądu, jest niezgodny z art. 46, art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 oraz z art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. Nr 134, poz. 1133 i Nr 176, poz. 1451 oraz z 2004 r. Nr 32, poz. 283) jest niezgodny z art. 130a ust. 11 pkt 3 ustawy powołanej w punkcie 1 oraz z art. 92 ust. 1 i art. 46 Konstytucji.

Zgodnie z pkt II wyroku przepisy wymienione w części I w punktach 1 i 2, w zakresie tam wskazanym, tracą moc obowiązującą z upływem 12 (dwunastu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej.

Powyższy wyrok TK, węzłowy dla ustalenia dopuszczalnego trybu odjęcia prawa własności pojazdu, nie ma jednak dla rozpatrywanej sprawy istotnego znaczenia, albowiem przejęcie prawa własności w trybie art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym było prawnie skuteczne. Istniała podstawa prawna przejęcia. Organ objął w posiadanie i dokonał likwidacji. Przedmiotem postępowania nie była też kwestia własności przejętego pojazdu lecz sprawa należnych opłat za przechowanie pojazdu na parkingu depozytowym F. Ma do nich skarżąca prawo z mocy art. 102 ustawy prawo o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Rozpoznając ponownie sprawę organy uwzględnią wskazaną wyżej ocenę prawną.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz.1270) orzekł jak w sentencji.

Stosownie do art. 152 powyższej ustawy, uchylone postanowienia nie podlega wykonaniu.

O kosztach Sąd postanowił w oparciu o art. 200 p.p.s.a.