Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SAB/Lu 84/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2022-10-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Zobowiązano do dokonania czynności
Powołane przepisy: article: art. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4, art. 5 ust. 1, art. 13, art. 14, art. 16
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca) Asesor sądowy Brygida Myszyńska-Guziur po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 października 2022 r. sprawy ze skargi A. P. na bezczynność Komendanta 32 Wojskowego Oddziału Gospodarczego w Zamościu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Komendanta 32 Wojskowego Oddziału Gospodarczego w Zamościu do rozpoznania wniosku A. P. z 30 maja 2022 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Komendanta 32 Wojskowego Oddziału Gospodarczego w Zamościu na rzecz A. P. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Sygn. akt II SAB/Lu [...]

U Z A S A D N I E N I E

We wniosku z dnia 30 maja 2022 r. A. P. zwrócił się do Komendanta 32 Wojskowego Oddziału Gospodarczego w Zamościu o udostępnienie informacji publicznej poprzez przesłanie skanu umów wraz z aneksami (bez załączników) zawartych w postępowaniu przetargowym nr [...] dla części zamówienia nr: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 i 10. Jako podstawę prawną żądania wnioskodawca wskazał przepisy art. 2 i art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (aktualny t.j. – Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej jako "u.d.i.p.") oraz art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto powołał się na treść § 20 pkt 3 wnioskowanych do udostępnienia umów, według którego umowy te są jawne. Wnioskodawca wyjaśnił, że wobec zarządzania przez organ środkami publicznymi przeznaczonymi m.in. na ochronę obiektów wojskowych stanowiących zaopatrzenie 32 Wojskowego Oddziału Gospodarczego, korzystając z przysługujących mu praw chciałby uzyskać informacje o sposobach wydatkowania tych środków, w tym, czy ich wydatkowanie objęte jest właściwym nadzorem i czy przebiega zgodnie ze złożonymi ofertami i zgodnie z postanowieniami przedmiotowych umów. Odpowiadając na wniosek Komendant 32 Wojskowego Oddziału Gospodarczego w Zamościu w piśmie z dnia 13 czerwca 2022 r., na podstawie art. 14 ust. 2 u.d.i.p., poinformował wnioskodawcę, że żądana przez niego informacja publiczna nie może zostać udostępniona w sposób i formie określonych we wniosku z dnia 30 maja 2022 r. Jako przyczyny braku możliwości zadośćuczynienia żądanej formie i sposobowi udostępnienia informacji, organ wskazał następujące okoliczności: 1/ żądana informacja zawiera dane dotyczące systemu organizacji ochrony, których ujawnienie może negatywnie wpłynąć na poziom bezpieczeństwa ochranianych Jednostek Wojskowych. W szczególności mając na względzie zarządzenie Prezesa Rady Ministrów nr 153 z dnia 31 maja 2022 r. w sprawie wprowadzenia drugiego stopnia alarmowego (2. stopień BRAVO) oraz zarządzenie Prezesa Rady Ministrów nr 154 z dnia 31 maja 2022 r. w sprawie wprowadzenia trzeciego stopnia alarmowego (3. stopień CHARLIE- CRP) na całym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w związku z obecną sytuacją polityczną, a także mając na uwadze ustawę z dnia 10 czerwca 2016 r. o działaniach antyterrorystycznych (Dz.U.2021.2234 t.j.) żądane informacje są informacjami wrażliwymi i ujawnienie ich może godzić w system obronności państwa. Ujawnienie żądnej informacji może także utrudniać organom Państwa wykonywanie zadań ustawowych, a więc może godzić w interes Państwa Polskiego; 2/ bardzo szeroki zakres wymienionej we wniosku dokumentacji przekraczający możliwości techniczne i czasowe jej przygotowania do udostępnienia; 3/ w zakresie udostępnienia wnioskowanych danych sprawy nr [...] dla cz. 1, 2, 3, wnioskodawca posiada do nich dostęp w ramach udziału w konsorcjum realizującym zadania dla ww. części. Podsumowując organ stwierdził, że udostępnienie żądanej informacji publicznej wymaga jej uprzedniego przetworzenia poprzez usunięcie i zanonimizowanie treści, których ujawnienie może negatywie wpłynąć na poziom bezpieczeństwa ochranianych obiektów wojskowych. Zgodnie zaś z art. 3 ust.1 pkt.1 u.d.i.p., prawo do uzyskania informacji przetworzonej ogranicza się do przypadków, w których jest to szczególne istotne dla interesu publicznego. Komendant wskazał ponadto, że możliwe jest udostępnienie wnioskowanych informacji w inny sposób, tj. poprzez osobisty przyjazd wnioskodawcy do siedziby 32 Wojskowego Oddziału Gospodarczego i zapoznania się z dokumentami wymienionymi we wniosku, pod nadzorem i w wyznaczonym miejscu. W tym zakresie zostały podjęte niezwłoczne czynności mające na celu przygotowanie dokumentacji do udostępnienia. Stosownie zaś do art. 13 ust. 2 u.d.i.p. organ dodatkowo powiadomił wnioskodawcę, że wyznacza nowy termin na rozpatrzenie wniosku na dzień 29 lipca 2022 r. w godz. 8:00 – 10:00. W piśmie z dnia 15 czerwca 2022 r. A. P. podtrzymał swój wniosek z dnia 30 maja 2022 r., w tym określone w jego treści żądanie udostępnienia wskazanych umów w formie skanów, poprzez przesłanie ich na adres poczty elektronicznej skarżącego. Wnioskodawca zakwestionował argumenty organu przedstawione w piśmie z dnia 13 czerwca 2022 r. Zwrócił uwagę, że organ nie zachował terminu przewidzianego dla czynności określonej w art. 14 u.d.i.p. Podkreślił również, że powiadomienie wnioskodawcy w tym trybie o braku możliwości realizacji wniosku w sposób i formie określonych w jego treści, wynikać może z braku środków technicznych, zaś przyczyny wskazane przez organ nie mają takiego charakteru. Jako kuriozalne wnioskodawca ocenił twierdzenie Komendanta, jakoby udostępnienie żądanych dokumentów w formie określonej we wniosku, mogło negatywnie wpłynąć na poziom bezpieczeństwa ochranianych jednostek wojskowych. Zwrócił uwagę, że wszystkie informacje związane z organizacją ochrony, w tym zestawienia ilości broni i innego wyposażenia oraz ilości pracowników ochrony, można odnaleźć na stornie internetowej 32 Wojskowego Oddziału Gospodarczego w zakładce "postępowania przetargowe". Odnosząc się do twierdzenia organu, jakoby wnioskodawca posiadał już dostęp do części dokumentów objętych jego żądaniem, podkreślił, że z wnioskiem o udostępnienie przedmiotowej informacji wystąpił w imieniu własnym, a nie jako uczestnik konsorcjum. Podsumowując wnioskodawca podtrzymał swój wniosek w dotychczasowym kształcie. Podkreślił przy tym, że oczekuje udzielenia mu żądanej informacji publicznej w terminie do dnia 16 czerwca 2022 r. Wobec nieuzyskania przedmiotowej informacji we wskazanym terminie A. P. w dniu 24 czerwca 2022 r. (data wpływu do organu) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na bezczynność Komendanta 32 Wojskowego Oddziału Gospodarczego w Zamościu w sprawie wniosku z dnia 30 maja 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej. W treści skargi zarzucił, że wskutek zaistniałej bezczynności organ dopuścił się w przedmiotowej sprawie naruszenia art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej, poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek. Ponadto zarzucił organowi naruszenie art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku, poprzez brak ich zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku z dnia 30 maja 2022 r. oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący przytoczył treść przedmiotowego wniosku oraz wskazał, że termin do jego załatwienia upłynął – zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p.- po 14 dniach od jego złożenia. Mimo upływu tego terminu organ nie udzielił jednak skarżącemu odpowiedzi. W odpowiedzi na skargę Komendant 32 Wojskowego Oddziału Gospodarczego w Zamościu wniósł o oddalenie skargi w całości. Organ podtrzymał stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 13 czerwca 2022 r., wedle którego żądana przez skarżącego informacja stanowi informację publiczną przetworzoną. W ocenie organu skarżący nie wykazał natomiast, że udostępnienie przedmiotowej informacji jest szczególnie ważne dla interesu publicznego.

Mając na względzie, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność, Sąd - korzystając z uprawnienia przewidzianego w art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") - rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Rację ma skarżący zarzucając, że Komendant 32 Wojskowego Oddziału Gospodarczego w Zamościu nie załatwił jego wniosku z dnia 30 maja 2022 r. w sposób zgodny z przepisami u.d.i.p., a przez to popadł w przedmiotowej sprawie w bezczynność. Wyjaśnić należy, że przez stan bezczynności rozumie się sytuację, w której określny podmiot, pomimo istniejącego obowiązku, nie załatwia w określonej prawem formie i w określonym prawem terminie sprawy, co do której obowiązujące regulacje czynią go właściwym i kompetentnym. Celem skargi na bezczynność jest wówczas doprowadzenie do wydania przez niego aktu lub podjęcia czynności przewidzianej prawem, jednakże, co jasne, bez przesądzania o treści czy skutkach tych działań. Przy rozpoznawaniu skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, był obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność (por. P. Szustakiewicz, Postępowanie w sprawie bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych, Przegląd Prawa Publicznego 2012, nr 6, s. 75 i nast. wraz z powołanym orzecznictwem). Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności (m.in.) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego. Z informacji dostępnych w Biuletynie Informacji Publicznej 32 Wojskowego Oddziału Gospodarczego im. Hetmana Wielkiego Koronnego Jana Zamoyskiego w Zamościu wynika, że podmiot ten stanowi jednostkę budżetową sformowaną do zabezpieczenia finansowego i logistycznego jednostek wojskowych w przydzielonym mu rejonie odpowiedzialności. Podstawą prawną sformowania tej jednostki była decyzja Ministra Obrony Narodowej Nr Z-83/Org./P1 z dnia 20 września 2011 r. oraz rozkaz wykonawczy Szefa Inspektoratu Wsparcia SZ Nr PF-46/Org z dnia 16 lutego 2012 r. Do dodatkowych zadań tej jednostki należą: zabezpieczenie materiałowo-techniczne, zabezpieczenie medyczne poprzez sieć Publicznych Zakładów Opieki Zdrowotnej (PZOZ), zadania mobilizacyjne jednostek nowo formowanych, opieka nad infrastrukturą wojskową, ochrona obiektów wojskowych. W świetle powyższych informacji nie ulega wątpliwości, że Komendant 32 Wojskowego Oddziału Gospodarczego w Zamościu – jako podmiot reprezentujący jednostkę budżetową wykonującą zadania publiczne i dysponującą mieniem publicznym – jest z mocy art. 4 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 u.d.i.p. zobowiązany do udostępniania informacji publicznych będących w jego posiadaniu. Taki zaś właśnie charakter – co w sprawie również nie jest kwestią sporną – należy przypisać informacji objętej wnioskiem skarżącego z dnia 30 maja 2022 r., tj. treści umów zawartych przez Komendanta 32 Wojskowego Oddziału Gospodarczego w Zamościu w trybie postępowania przetargowego. Należy zauważyć, że ustawodawca w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. sformułował bardzo szeroką definicję informacji publicznej. Zgodnie z tym przepisem informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych. W świetle art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, będącego normatywnym źródłem prawa do informacji publicznej, "sprawy publiczne", o których mowa w art. 1 ust. 1 u.d.i.p., należy rozumieć jako działalność organów władzy publicznej oraz samorządów, osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem publicznym, komunalnym lub Skarbu Państwa. W orzecznictwie za informację publiczną uznaje się każdą wiadomość wytworzoną lub odnoszoną do władz publicznych, a także wytworzoną lub odnoszoną do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. (por. np. wyrok NSA z dnia 25 marca 2014 r., sygn. akt I OSK 2352/13, dostępny w CBOSA). Treść umów zawieranych przez Komendanta 32 Wojskowego Oddziału Gospodarczego w Zamościu w trybie ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (jak też poprzednio obowiązującej ustawy z dnia z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych), niewątpliwie zatem stanowi informację publiczną. Umowy takie są bowiem w istocie środkiem realizacji przez tę Jednostkę powierzonych jej zadań publicznych oraz obrazują sposób dysponowania środkami publicznymi. O publicznym charakterze takich umów przesądza zresztą treści art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych, stanowiącego o jawności postępowania o udzielenie informacji publicznej, zaś w poprzednim stanie prawnym - pod rządami ustawy z dnia z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych - jednoznacznym potwierdzeniem powyższej oceny była treść art. 139 ust. 3 tej ustawy, który wprost stanowił, że umowy (w sprawach zamówień publicznych) są jawne i podlegają udostępnieniu na zasadach określonych w przepisach o dostępie do informacji publicznej.

Publiczny charakter informacji objętych wnioskiem skarżącego z dnia 30 maja 2022 r. oraz fakt, iż wniosek ten został skierowany do podmiotu objętego zakresem podmiotowym art. 4 ust. 1 u.d.i.p., wprawdzie nie przesądzał z góry o obowiązku ich udostępnienia, lecz czynił koniecznym załatwienie przez organ przedmiotowego żądania w trybie określonym przepisami u.d.i.p. Bezczynność na gruncie tej ustawy zachodzi zaś co do zasady wówczas, gdy podmiot zobowiązany do udostępniania informacji publicznych, pomimo dysponowania żądaną informacją publiczną, nie udostępnia jej zgodnie z art. 13 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 1 u.d.i.p., to jest bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, bądź też w tym terminie nie wydaje na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej (co jest uzasadnione np. wobec stwierdzenia, że żądana informacja objęta jest jednym z ograniczeń opisanych w art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.). Wyjątki od zasady, wedle której wniosek o udostępnienie informacji publicznej winien zostać załatwiony najpóźniej w terminie 14 dni od daty jego otrzymania, zostały uregulowane w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 u.d.i.p., przy czym zasadność zastosowania w danym postępowaniu tych przepisów podlega weryfikacji przez Sąd w razie zakwestionowania przez wnioskodawcę takiego działania w ramach skargi na bezczynność. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Z kolei art. 14 ust. 2 u.d.i.p. stanowi, że jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się.

Jak wynika z akt sprawy, wniosek skarżącego z dnia 30 maja 2022 r. nie został załatwiony przez organ w terminie 14 dni od daty jego otrzymania ani poprzez udostępnienie skarżącemu żądanej informacji publicznej, ani też poprzez wydanie decyzji o odmowie jej udostępnienia. Jedyną reakcją organu na przedmiotowy wniosek było poinformowanie skarżącego w piśmie z dnia 13 czerwca 2022 r. – po pierwsze – na podstawie art. 14 ust. 2 u.d.i.p., o braku możliwości udostępnienia skarżącemu żądanej informacji w sposób i formie określonych we wniosku oraz – po drugie – na podstawie art. 13 ust. 2, o wyznaczeniu nowego, dłuższego terminu na udzielenie żądanej informacji. Dodatkowo organ w piśmie tym stwierdził, że żądana przez skarżącego informacja stanowi informację publiczną przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., której udostępnienie uwarunkowane jest wykazaniem przez wnioskodawcę, iż jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. W ocenie Sądu powyższe pismo nie wyeliminowało powstania po stronie organu stanu bezczynności, albowiem przywołane w jego treści przepisy zostały przez organ błędnie zastosowane, zaś argumenty w tym piśmie przedstawione w istocie są wzajemnie sprzeczne.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do twierdzenia organu o braku możliwości udostępnienia skarżącemu żądanej informacji w sposób i formie przez niego określonych, wyjaśnić trzeba, że w świetle art. 14 ust. 1 u.d.i.p., zarówno w kwestii sposobu, jak i formy udostępnienia informacji, decydująca jest wola wnioskodawcy. Podmiot zobowiązany nie może natomiast w tym zakresie zastępować wnioskodawcy, a wyjątkowo, jeżeli nie może wydać informacji w formie lub w sposób przez niego wskazany - powinien wdrożyć odrębny tryb określony w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. (por. wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1732/17, LEX nr 2646070; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 12 marca 2020 r., sygn. akt II SAB/Ol 5/20, LEX nr 2917907). Podkreślić jednak w tym miejscy należy, że z treści ustępu 1 tego artykułu wynika jednoznacznie, iż obowiązek zachowania określonych we wniosku formy i sposobu udostępnienia informacji publicznej, wyłączony jest jedynie wówczas, gdy podmiot zobowiązany nie dysponuje niezbędnymi ku temu środkami technicznymi. Wyjątek ten nie może być interpretowany rozszerzająco, co oznacza, że w każdej innej sytuacji – jeżeli tylko podmiot zobowiązany posiada w swych zasobach środki techniczne umożliwiające przygotowanie żądanej informacji publicznej w formie wskazanej przez wnioskodawcę oraz jej udostępnienie w określony przez niego sposób – zobowiązany jest uwzględnić w tym zakresie wolę wnioskodawcy i nie może narzucać mu innej formy bądź innego sposobu udostępnienia informacji, a tym bardziej odmówić zachowania żądanego sposobu i żądanej formy udostępnienia.

Z treści pisma organu z dnia 13 czerwca 2022 r. wynika, że twierdzenie o braku możliwości udostępnienia skarżącemu żądanej informacji publicznej w sposób i w formie przez niego określonej (tj. poprzez przesłanie skanu żądanych umów pocztą elektroniczną), w żaden sposób nie wynikało z przeszkód spowodowanych brakiem odpowiednich środków technicznych. Jako główną przyczynę takiego stanu organ wskazał natomiast okoliczność, iż żądane dokumenty zawierają informacje "wrażliwe", których ujawnienie mogłoby negatywnie wpłynąć na poziom bezpieczeństwa ochranianych jednostek wojskowych. Niezależnie od oceny słuszności tego twierdzenie zauważyć należy, że wskazana okoliczność w żaden sposób nie wypełnia przesłanek uzasadniających zastosowanie art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Przekonanie organu, iż żądana informacja publiczna zawiera informacje podlegające ochronie jako informacje niejawne, winna natomiast skutkować podjęciem w takim zakresie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, z powołaniem się na przesłankę ograniczenia prawa do informacji publicznej określoną w art. 5 ust. 1 u.d.i.p. Brak podjęcia takiej decyzji przy jednoczesnym nieudostępnieniu skarżącemu żądanej informacji publicznej mimo upływu terminu określonego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., świadczy o bezczynności organu.

Zastosowania w niniejszej sprawie art. 14 ust. 2 u.d.i.p. nie mógł również uzasadniać szeroki zakres dokumentacji objętej wnioskiem. O braku możliwości udostępnienia wnioskodawcy informacji publicznej w formie i w sposób określonych we wniosku nie może bowiem świadczyć znaczny nakład pracy niezbędny do wykonania celem zachowania żądanej formy i sposobu udostępnienia – nawet jeśli czynności te wykraczają poza zakres działań mieszczących się w ramach podstawowych kompetencji organu. Tego rodzaju okoliczności mogą wprawdzie świadczyć o konieczności przetworzenia informacji publicznej na potrzeby wniosku (por. np. wyroki NSA: z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 89/13; z dnia 17 października 2006 r., sygn. akt I OSK 1347/05 z dnia 5 września 2013 r., sygn. akt: I OSK 953/13 I OSK 866/13, I OSK 865/13 - dostępne w CBOSA), jednak należy zauważyć, że w świetle art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania (również) informacji publicznej przetworzonej – przy czym jedynie w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Za względu na to ograniczenie, w razie stwierdzenia konieczności przetworzenia żądanej informacji publicznej na potrzeby realizacji wniosku, obowiązkiem organu jest uprzednie przeprowadzenie postępowania mającego na celu weryfikację istnienia po stronie wnioskodawcy szczególnego interesu publicznego – jako określonego w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. warunku uzyskania dostępu do informacji publicznej przetworzonej. W ramach tej weryfikacji organ winien wezwać wnioskodawcę do wykazania szczególnego interesu publicznego, albowiem ten – składając wniosek – może nie mieć świadomości, że żąda informacji przetworzonej. Jednocześnie organ winien poinformować wnioskodawcę, że ze względu na konieczność weryfikacji tej przesłanki, nie jest możliwe udostępnienie żądanej informacji w terminie 14 dni, oraz wyznaczyć nowy, nie dłuższy jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku, termin udostępnienia żądanej informacji – stosownie do art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Wówczas dopiero po dokonaniu weryfikacji spełnienia przesłanki szczególnego interesu publicznego, w zależności od jej wyniku, organ winien udostępnić żądaną informację publiczną po jej uprzednim przetworzeniu (nadal zachowując żądaną formę i sposób udostępnienia), bądź odmówić jej udostępnienia w drodze decyzji wydanej na zasadzie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. (por. wyrok NSA z dnia 30 marca 2011 r. sygn. akt I OSK 3/11, LEX nr 1079760; wyroki WSA we Wrocławiu: z dnia 18 maja 2012 r. sygn. akt IV SAB/Wr 12/12, LEX 1271502 oraz z dnia 29 sierpnia 2017 r. sygn. akt IV SAB/Wr 109/17, LEX nr 2364529).

Jakkolwiek organ w piśmie z dnia 13 czerwca 2022 r. stwierdził, że żądana przez skarżącego informacja ma charakter informacji publicznej przetworzonej, to jednak nie wezwał skarżącego do wykazania, że udostępnienie przedmiotowej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Nadto, mimo uznania (już tylko na podstawie treści wniosku skarżącego), że powyższa przesłanka w niniejszej sprawie nie jest spełniona, organ nie wydał na tej podstawie decyzji o odmowie udostepnienia skarżącemu żądanej informacji przetworzonej. W tej sytuacji samo poinformowanie wnioskodawcy, w trybie art. 13 ust. 2 u.d.i.p., o wyznaczeniu nowego, dłuższego terminu na załatwienie wniosku – przy jednoczesnym braku wezwania skarżącego do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego oraz niepodjęciu decyzji, jaka winna zapaść w przypadku negatywnej oceny powyższej przesłanki – również nie zwalnia organu z zarzutu bezczynności.

Podobnie ocenić należy skutek powiadomienia skarżącego przez organ w przedmiotowym piśmie o możliwości udostępnienia mu żądanych dokumentów do wglądu, w siedzibie organu i "pod nadzorem". Ponownie w tym miejscu podkreślić należy, że w świetle art. 14 u.d.i.p. to w gestii wnioskodawcy pozostaje określenie sposobu i formy udostępnienia informacji publicznej, zaś jedyną usprawiedliwioną przyczyną niezachowania wskazanych przez wnioskodawcę sposobu i formy udostępnienia informacji może być brak niezbędnych ku temu środków technicznych. Inne okoliczności, jak choćby konieczność dokonania obszernej anonimizacji żądanych do udostępnienia dokumentów i związany z tym znaczny nakład pracy, mogą wprawdzie uzasadniać zakwalifikowanie wnioskowanej informacji jako informacji przetworzonej i w konsekwencji uzależnienie jej udostępnienia od wykazania przez wnioskodawcę, iż przemawia za tym szczególny interes publiczny, natomiast nie mogą stanowić podstawy do narzucenia wnioskodawcy niezgodnych z jego wolą formy i sposobu realizacji prawa dostępu do informacji publicznej. Ubocznie należy również zauważyć, że deklaracja Komendanta o możliwości udostepnienia skarżącemu żądanych umów w siedzibie 32 Wojskowego Oddziału Gospodarczego w Zamościu, pozostaje w sprzeczności z twierdzeniami przedstawionymi we wcześniejszej części pisma z dnia 13 czerwca 2022 r. Organ bowiem z jednej strony wskazał, że żądane umowy zawierają informacje, których ujawnienie mogłoby godzić w system obronności Państwa, a także stwierdził, iż ich udostępnienie wymaga uprzedniego przetworzenia informacji, a więc również spełnienia przez wnioskodawcę przesłanki szczególnego interesu publicznego, z drugiej zaś wyraził wolę udostępnienia przedmiotowej informacji w narzucony przez siebie sposób.

Za okoliczność świadczącą o prawidłowym załatwieniu przez organ wniosku skarżącego nie można również uznać faktu zawarcia w piśmie organu z dnia 13 czerwca 2022 r. informacji, jakoby wnioskodawca posiadał już dostęp do żądanych dokumentów (cyt.) "w ramach konsorcjum realizującego zadania dla ww. części". W tym kontekście należy zauważyć, że zgodnie z art. 1 ust. 2 u.d.i.p., przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. W świetle przytoczonej normy kolizyjnej, w sytuacji, gdy wnioskodawca żąda udzielenia informacji publicznej, w stosunku do której tryb dostępu odbywa się na odrębnych zasadach, wówczas adresat wniosku nie ma obowiązku udostępnić żądanej informacji publicznej w trybie u.d.i.p. (nawet jeśli ją posiada), ani też nie ma obowiązku wydawania na podstawie art. 16 u.d.i.p. decyzji o odmowie udostępnienia przedmiotowej informacji, lecz zobowiązany jest jedynie do zawiadamia wnoszącego, że przepisy u.d.i.p. nie znajdują zastosowania ze względu na przysługujący mu odmienny tryb dostępu do żądanej informacji publicznej (por. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Wydanie 2, Warszawa 2012, str. 167 i 206 wraz z powołanym tam orzecznictwem). Należy jednak mieć na względzie, że norma kolizyjna zawarta w art. 1 ust. 2 u.d.i.p. wyłącza stosowanie jej przepisów jedynie w przypadku istnienia regulacji szczególnych o dostępie do informacji publicznych. Wskazany przepis należy rozumieć w ten sposób, że wyłącza on u.d.i.p. w zakresie, w jakim inna szczególna ustawa wyraźnie reguluje ten dostęp. Innymi słowy, istnienie odmiennych zasad czy trybu dostępu do informacji publicznej wyłącza stosowanie u.d.i.p. jedynie w zakresie regulowanym wyraźnie tymi szczególnymi ustawami. Tam zaś, gdzie dana sprawa uregulowana jest tylko częściowo lub w ogóle nie jest uregulowana w ustawie szczególnej, zastosowanie mają odpowiednie przepisy u.d.i.p. (por. uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 9 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 8/13, opubl. ONSAiWSA 2014/3/38; wyroki NSA: z dnia 28 kwietnia 2021 r., sygn. akt III OSK 865/21, LEX nr 3184586; z dnia 5 października 2021 r., sygn. akt III OSK 3301/21, LEX nr 3361406). Tymczasem w niniejszej sprawie organ, twierdząc w piśmie z dnia 13 czerwca 2022 r., że wnioskodawca ma zapewniony dostęp do żądanych umów "w ramach konsorcjum (...)" w żaden sposób nie rozwinął tego stanowiska, nie wyjaśnił, o jakie konsorcjum chodzi, a nade wszystko nie wskazał żadnego przepisu szczególnego, który regulowałby dostęp skarżącego (jako członka tegoż "konsorcjum") do żądanej informacji publicznej, wyłączając stosowanie w tym zakresie przepisów "u.d.i.p.". Nie sposób wobec tego uznać, że skarżący rzeczywiście ma zapewniony dostęp do żądanych umów w innym trybie, co chroniłoby organ przed zarzutem bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącego w oparciu o regulacje u.d.i.p.

Z tych względów Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zobowiązał Komendanta 32 Wojskowego Oddziału Gospodarczego w Zamościu do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 30 maja 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, co też organ ten obowiązany będzie uczynić z uwzględnieniem uwag zaprezentowanych w niniejszym uzasadnieniu.

Jednocześnie Sąd, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., stwierdził, że bezczynność Komendanta w rozpoznawanej sprawie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając tę kwestię Sąd wziął pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, w tym zwłaszcza fakt, że organ – jakkolwiek w wadliwy sposób - to jednak przed wniesieniem skargi odpowiedział na wniosek skarżącego, a zatem działanie tego podmiotu nie wynikało z lekceważącego traktowania obowiązków nałożonych przepisami u.d.i.p., a jedynie z błędnej interpretacji tych przepisów.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.