Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 698/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 57 ust. 7
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Broda, Sędziowie Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 listopada 2017 r. sprawy ze skargi "A" w Z. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z [...] r. nr [...], działając na podstawie art. 57 ust. 7 w zw. z art. 59f i 59g ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j.: Dz. U. 2016, poz. 290), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. nałożył na "A" w Z. (zwany dalej Związkiem, "A", inwestorem lub skarżącym) karę pieniężną w kwocie [...]zł z tytułu nielegalnego przystąpienia do użytkowania sieci kanalizacji sanitarnej zlokalizowanej w M. i K.. Organ ustalił, że roboty budowlane wykonano w oparciu o udzielającą pozwolenia na budowę decyzję Starosty [...] nr [...]z [...]r. zmienioną decyzją nr [...] z [...] r. oraz decyzję nr [...] z [...] r.

Jak wskazał organ I instancji w dniu [...] r. wpłynęło doń pismo Najwyższej Izby Kontroli Delegatura w K. znak [...] z dnia [...] r. informujące, że w wyniku podjętych przez NIK czynności kontrolnych dotyczących realizacji przez gminę M. obowiązków w zakresie zbiorowego zaopatrzenia mieszkańców w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków ujawniono okoliczności wskazujące na przystąpienie do użytkowania sieci wodociągowej i kanalizacyjnej w ww. miejscowościach przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych i przed zgłoszeniem zakończenia budowy do właściwego organu nadzoru budowlanego.

Ze zgromadzonego materiału dowodowego w postaci informacji przekazanej do akt sprawy przez odbiorcę nieczystości ciekłych "B" sp. z o.o. w C. w piśmie z [...] r. znak [...] wynika, że do użytkowania sieci kanalizacji sanitarnej w M. i K. i przesłania ścieków do oczyszczalni ścieków w C. doszło w okresie od [...] r. do [...] r.

Natomiast zgodnie z zestawieniem wykonanych przyłączy wodociągowych przekazanym do akt sprawy przez [...] w M. wynika, że rozpoczęcie dostaw wody do K. nastąpiło w [...] r. a do L. w [...] r.

Z prowadzonego w organie rejestru budów wynika, że:

zawiadomienie o zakończeniu budowy sieci kanalizacji sanitarnej w M. zostało złożone w PINB w Z. w dniu [...] r.

zawiadomienie o zakończeniu budowy sieci kanalizacji sanitarnej i wodociągowej w K. zostało złożone w PINB w Z. w dniu [...] r.

zawiadomienie o zakończeniu budowy sieci wodociągowej w L. zostało złożone w PINB w Z. w dniu [...] r.

Z powyższego wynika, że do użytkowania sieci kanalizacji sanitarnej w M. i K. przystąpiono przed dopełnieniem obowiązku określonego w art. 54 ust. 1 prawa budowlanego. Podobnie jak w przypadku przystąpienia do użytkowania sieci wodociągowej w L. i K..

Po zgromadzeniu powyższego materiału dowodowego organ zwrócił się do inwestora o złożenie wyjaśnień w rozpatrywanej sprawie. W odpowiedzi Związek pismem z dnia [...] r. wyjaśnił, że sieć kanalizacyjna w M. i K. stanowią całość techniczno-użytkową gdyż ścieki odprowadzane są jedną i tą samą siecią z K. do M. i następnie do oczyszczalni ścieków w C.. Zatem w myśl definicji zawartej w art. 3 pkt 1b prawa budowlanego jest to jeden obiekt budowlany gdyż poszczególne odcinki sieci nie mogą funkcjonować jako odrębne obiekty budowlane. Podobnie jak sieć wodociągowa w L. i K. zasilana jest z jednego ujęcia wody i stanowi jeden obiekt budowlany.

Ponieważ rozpatrywana sprawa dotyczy dwóch obiektów budowlanych tj. sieci kanalizacji sanitarnej zlokalizowanej w K. i M. oraz sieci wodociągowej w L. i K. organ rozpatrzył sprawę w dwóch odrębnych postępowaniach nadając im następujące sygnatury:

[...] - w sprawie użytkowania sieci kanalizacji sanitarnej M. i K.;

[...] - w sprawie użytkowania sieci wodociągowej w K. i L..

Podkreślenia wymaga w tym miejscu, że przedmiotem niniejszego postępowania sądowego są decyzje wymierzające Związkowi karę za przystąpienie do nielegalnego użytkowania sieci kanalizacji sanitarnej w M. i K.. Natomiast sprawa kary z tytułu przystąpienia do użytkowania sieci wodociągowej w L. i K. stanowi przedmiot odrębnego postępowania sądowego, którą to sprawę zarejestrowano pod sygn. II SA/Gl 699/17.

Zażalenie na wymierzające karę postanowienie złożył "A" w Z. reprezentowany przez pełnomocnika adw. R.M., zarzucając zaskarżanemu rozstrzygnięciu naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. oraz art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego, wnosząc o jego uchylenie i umorzenie, względnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez PINB w Z..

Postanowieniem z [...] r. [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał zaskarżone doń postanowienie pierwszoinstancyjne w mocy. W uzasadnieniu zrelacjonował przebieg postępowania administracyjnego w pełni podzielając ustalenia dokonane przez PINB, a także, przytaczając w tej mierze odnośne normy Prawa budowlanego i orzecznictwo, omówił problematykę przedawnienia, pozytywnie ocenił nadto zasadność i poprawność wyliczenia wymierzonej kary. Wskazał, że z akt sprawy wynika, że do nielegalnego użytkowania obiektu przez inwestora doszło w okresie od dnia [...] r. do [...] r. Powyższe oznacza, że termin do nałożenia kary w niniejszej sprawie upływa z dniem [...] r. Postanowienie organu pierwszej instancji nakładające na Związek karę z tytułu nielegalnego użytkowania przez obiektu budowlanego zostało mu doręczone w dniu [...] r., zatem przed upływem trzyletniego terminu przedawnienia.

Stosownie do art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem art. 54 i 55, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym, że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. Adresatem art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego jest zawsze inwestor, niezależnie od tego, jaki podmiot faktycznie przystąpił do nielegalnego użytkowania obiektu lub jego części. Przez przystąpienie do użytkowania należy natomiast rozumieć rozpoczęcie korzystania z obiektu lub jego części (zob. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2088/10; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 24 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Sz 592/10).

Jak dalej wskazał [...]WINB organ powiatowy stwierdził fakt przystąpienia do użytkowania przez inwestora przedmiotowej sieci przed zawiadomieniem właściwego organu o zakończeniu budowy. Fakt ten nie budzi wątpliwości organów nadzoru obu instancji, a potwierdza to zgromadzony materiał dowodowy (m.in. pismo NIK z dnia [...] r. znak [...]). Co istotne, pełnomocnik skarżącego w złożonym środku zaskarżenia nie kwestionuje faktu przystąpienia do użytkowania, nazywając je jedynie "próbnym rozruchem sieci", koniecznym do sprawdzenia prawidłowości działania sieci. Zatem w tych warunkach organ powiatowy prawidłowo wydał zaskarżone postanowienie nakładające na inwestora karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu. Kwestia natomiast przygotowania obiektu do działalności, która będzie w nim prowadzona, nie może uchybiać przepisom Prawa budowlanego, a więc obowiązkowi uzyskania pozwolenia na użytkowanie, który to został nałożony na inwestora w decyzji o pozwoleniu na budowę. Przeprowadzenie prób technologicznych nie jest warunkiem uzyskania pozwolenia na użytkowanie tym bardziej, iż inwestor przekroczył zakres czynności, które w tym przypadku można by określić jako rozruch (zob. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2015 r. sygn. akt II OSK 546/14).

[...]WINB zaakcentował, że przepis art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego jest przepisem restrykcyjnym, a wysokość kary, która na podstawie tego przepisu zostaje wymierzona nie zawsze jest adekwatna do skali popełnionej samowoli. W tej kwestii kilkukrotnie wypowiadał się Trybunał Konstytucyjny, który nie stwierdził jednak niezgodności omawianego przepisu z Konstytucją (zob. wyroki TK z dnia 15 stycznia 2007 r., sygn. P 19/06, z dnia 5 maja 2009 r., sygn. P 64/07, z dnia 22 września 2009 r., sygn. SK 3/08). Oznacza to, że nie ma możliwości ani odstąpienia od wymierzenia kary, ani też jej miarkowania.

Odnosząc się do sposobu wyliczenia kary, [...] INB wskazał, że jest on prawidłowy. Podstawą wyliczenia jest następujący algorytm: [...], co daje kwotę [...] zł (słownie: [...]), przy czym "k" to współczynnik kategorii obiektu (kategoria XXVI), "w" to współczynnik wielkości obiektu budowlanego, a "s" to stawka opłaty. Współczynniki "k" oraz "w" określone są w załączniku do ustawy Prawo budowlane, a stawka opłaty "s" została zwiększona dziesięciokrotnie, na podstawie art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego. Przedmiotowy obiekt posiada łączną długość 50.491 m, co powoduje iż współczynnik wielkości obiektu (w) dla sieci o długości większej jak 20 km wynosi 2,5.

Pismem z dnia [...] r. Związek, reprezentowany przez adw. R.M., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na postanowienie organu II instancji, domagając się jego uchylenia, a także uchylenia poprzedzającego je postanowienia pierwszoinstancyjnego i umorzenia postępowania bądź ewentualnie przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu pełnomocnik zarzucił naruszenie:

art. 7 w związku z art. 77 k.p.a. - poprzez nierozpatrzenie w całości zebranego w sprawie materiału dowodowego i dowolne przyjęcie, iż rozpoczęcie użytkowania sieci kanalizacyjnej miało miejsce w [...] r., a także pominięcie charakteru obiektu budowlanego,

art. 80 k.p.a. - poprzez wydanie postanowienia bez przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości,

art. 138 § 2 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. - poprzez nieuchylenie postanowienia organu I instancji w sytuacji gdy postanowienie to zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie,

art. 57 ust. 7 w związku z art. 59f ust. 1 w związku z art. 59g ust. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, iż to inwestor jest odpowiedzialny za nielegalne użytkowanie sieci.

W uzasadnieniu pełnomocnik podniósł m.in., iż organ oparł rozstrzygnięcie w oparciu o błędnie ustalony stan faktyczny. Organ w jednej części decyzji wskazuje, iż do użytkowania sieci doszło w [...] r., natomiast w innej - że do użytkowania sieci doszło w miesiącu [...] r. (miejscowość K.). Ustalenie jednoznacznej daty, w sytuacji nałożenia kary finansowej, jest bezwzględnie konieczne, bowiem determinuje kolejne czynności w sprawie. Organ, pomimo iż sam wskazał datę [...] r., przy obliczaniu okresu przedawnienia posługiwał się datą [...] r., z pominięciem daty wcześniejszej. Gdyby bowiem przyjąć datę [...] r., zobowiązanie z tytułu kary uległoby już przedawnieniu z końcem [...]. Organ nie wziął też pod uwagę charakteru sieci, ilości (minimalnej) przyłączeń podłączonych do sieci do dnia złożenia zawiadomienia o zakończeniu budowy w stosunku do zakresu całej sieci i finalnej liczby podłączeń już po zawiadomieniu o zakończeniu budowy. Organ pominął również, w ramach specyfiki budowanego obiektu, konieczność jego próbnego rozruchu. Proces nakładania kary grzywny z tytułu nielegalnego użytkowania sieci, na podstawie art. 57 ust. 7 w związku z art. 59f ust. 1 w związku z art. 59g ust. 1 Prawa budowlanego, nie jest procesem automatycznym w relacji organ nadzoru - nielegalne użytkowanie - inwestor, a wymaga każdorazowej wykładni powołanych powyżej przepisów mając na uwadze okoliczności danej, konkretnej sprawy. Dokonanie takiej wykładni w tej sprawie doprowadziłoby do uznania, abstrahując od kwestii przedawnienia, iż inwestor nie ponosi odpowiedzialności, bowiem rozruch technologiczny obiektu liniowego jakim jest sieć kanalizacyjna, nie może być zrównany z pojęciem "przystąpienie do użytkowania", tym bardziej, iż czynności te wykonywał nie inwestor (skarżący) a podmiot trzeci. Wprawdzie bowiem inwestorem jest "A", ale siecią zarządzał inny podmiot i to on zawierał umowy przyłącza.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazało, że nie jest ono dotknięte uchybieniami uzasadniającymi jego wzruszenie, a tym samym skarga, jako niezasadna, nie zasługuje na uwzględnienie.

Przystępując do szczegółowych rozważań należy wskazać, iż w pierwszej kolejności Sąd ocenił poprawność przyjęcia przez orzekające w sprawie organy, że istotnie doszło do przystąpienia do nielegalnego użytkowania budynku. Zdaniem składu orzekającego fakt przystąpienia przez skarżącego do użytkowania nie może jednak budzić jakichkolwiek wątpliwości. Jednoznacznie świadczy o tym wynik kontroli przeprowadzonej przez Najwyższą Izbę Kontroli, w ramach której organ stwierdził, iż w trakcie budowy sieci kanalizacji sanitarnej wraz z przyłączami do budynków doszło do odbioru nieczystości ciekłych z podłączanych sukcesywnie do sieci posesji. Przystąpienie do odbioru ścieków, a tym samym do użytkowania sieci, nastąpiło pomimo niezakończenia wszystkich robót budowlanych oraz przed zgłoszeniem przez inwestora. Datę przystąpienia do użytkowania sieci NIK określił jako [...] r. Okoliczność przystąpienia do użytkowania sieci potwierdza także fakt zawarcia [...] umów z właścicielami posesji. Notabene faktów tych w żadnej mierze nie neguje skarżący, podnosząc jedynie, iż w istocie nastąpił jedynie próbny rozruch sieci. Argument ten, zdaniem Sądu, stoi w ewidentnej sprzeczności z ustalonymi powyżej faktami. W żadnej mierze przystąpienia do sukcesywnego odbioru od znacznej grupy mieszkańców nieczystości ciekłych w wyniku podpisanych przez nich umów nie można uznać za "próbny rozruch" lecz działanie to należy zakwalifikować jako wynikające zarówno z treści umów jak i faktycznych działań przystąpienie do użytkowania sieci.

Także datę [...] r. Sąd, wspierając w tej mierze ustalenia organów, uznaje za poprawną, wynika ona bowiem z potwierdzonego dokumentacją przystąpienia do odbioru nieczystości. Całkowicie niezrozumiały w tej mierze jest zarzut pełnomocnika Związku, iż cyt. "Organ oparł rozstrzygnięcie w oparciu o błędnie ustalony stan faktyczny. Organ w jednej części decyzji wskazuje, iż do użytkowania sieci doszło w [...] r., natomiast w innej - iż do użytkowania sieci doszło w miesiącu [...] r.". Jest bowiem czymś oczywistym, nie podlegającym żadnej wątpliwości, że odnośny fragment zaskarżonej decyzji dotyczy, czego zapewne nie dostrzegł pełnomocnik, dwóch niezależnych od siebie inwestycji – sieci kanalizacji sanitarnej, do której użytkowania przystąpiono w [...] r. i sieci wodociągowej, do której użytkowania, zdaniem organu przystąpiono w [...] r. Przedmiotowy fragment decyzji brzmi bowiem cyt. "Ze zgromadzonego materiału dowodowego w postaci informacji przekazanej do akt sprawy organu powiatowego przez odbiorcę nieczystości ciekłych "B" sp. z o.o. w C. w piśmie z dnia [...] r. znak [...] wynika, że do użytkowania sieci kanalizacji sanitarnej w m. M. i K. i przesłania ścieków do oczyszczalni ścieków w C. doszło w okresie od [...] r. do [...] r.

Natomiast zgodnie z zestawieniem wykonanych przyłączy wodociągowych przekazanym do akt sprawy przez [...] w M. (dokument załącznik nr 14 i 15 do pisma NIK z [...] r.) wynika, że rozpoczęcie dostaw wody do m. K. nastąpiło w [...] r. i do m. L.i w [...] r.".

Wobec niewątpliwego przystąpienia do użytkowania sieci pomimo niezakończenia budowy i przed stosownym zgłoszeniem do nadzoru budowlanego (które to zgłoszenie nastąpiło dopiero w [...] r.) wskazać zatem w tym miejscu należy, iż w myśl art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1 ustawy, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. Na wysokość wskazanej kary ma wpływ wysokość stawki opłaty (s) oraz wysokość współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w). Wysokość stawki opłaty została określona wprost w art. 59f ust. 2 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym stawka (s) wynosi [...] zł. Z kolei tabelę współczynników kategorii obiektu budowlanego (k) oraz współczynników wielkości obiektu budowlanego (w) zawiera załącznik do ustawy Prawo budowlane. Wysokość kary za nielegalne użytkowanie oblicza się, stosując wzór: dziesięciokrotność stawki opłaty (s) pomnożona przez współczynnik kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnik wielkości obiektu budowlanego (w). W konsekwencji wymierzoną przez organ karę uznać należy za wyliczoną poprawnie, stawka opłaty wynosi bowiem [...] zł, współczynnik kategorii obiektu wynosi 8, a współczynnik wielkości obiektu w przypadku sieci o długości przekraczającej 20 km wynosi 2,5. Dziesięciokrotne podwyższenie iloczynu powyższych czynników wynosi [...] zł.

Podkreślenia wymaga w tym miejscu, że pełnomocnik skarżącego w zażaleniu na postanowienie pierwszoinstancyjne zakwestionował ustaloną przez organ długość sieci. Zarzutu tego nie ponowił w skardze. W istocie długość ta nie ulega wątpliwości i wynika bezpośrednio z danych przekazanych organowi przez inwestora. Jak bowiem wynika ze złożonego przez Inwestora zawiadomienia o zakończeniu budowy sieci kanalizacji sanitarnej i wodociągowej w K. łączna długość tychże sieci wynosi [...] m. W uzupełnieniu zawiadomienia Związek wskazał, że długość sieci kanalizacyjnej to [...] m zaś długość sieci wodociągowej to [...] m. Z kolei w zawiadomieniu dotyczącym M. Związek wskazał, że długość sieci wodociągowej to [...] m. Zawiadomienie to obejmuje wprawdzie nie tylko M. lecz także C., jednak brak stosownego rozbicia danych nie jest istotny z uwagi na to, że już sama tylko długość wodociągu w K. powoduje, że łączna długość sieci przekracza 20 km, a tym samym współczynnik musi wynosić 2,5.

Należy podkreślić, że przepisy prawa budowlanego jasno precyzują skutki przystąpienia przez inwestora do użytkowania obiektu lub jego części przed uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, nie uzależniając ich od powodów takiego działania, czy też istnienia lub braku istnienia po stronie inwestora winy. Przepis art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego obliguje bowiem organ nadzoru budowlanego do wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania w przypadku stwierdzenia, że przystąpiono do użytkowania obiektu lub jego części z naruszeniem art. 54 i 55 Prawa budowlanego, nie pozostawiając w tej kwestii organowi żadnego uznania administracyjnego.

Należy w tym miejscu dodać, że zgodność powyższych rozwiązań z Konstytucją RP stanowiła przedmiot rozważań Trybunału Konstytucyjnego, który wyrokiem z dnia z dnia 5 maja 2009 r. sygn. akt P 64/07 orzekł, że art. 57 ust. 7 zdanie drugie w związku z art. 59f ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane oraz załącznikiem do tej ustawy jest zgodny z zasadą sprawiedliwości społecznej wyrażoną w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz z art. 32 ust. 1 Konstytucji. W uzasadnieniu Trybunał podkreślił, że surowość sankcji określonej w art. 57 ust. 7 w związku z art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego jest uzasadniona z punktu widzenia konieczności ochrony doniosłych dóbr gwarantowanych w przepisach. Ma ona w optymalnym stopniu dyscyplinować do tego, aby każdy - bez wyjątku - inwestor realizował obowiązek zawiadomienia organu nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy obiektu budowlanego lub złożenia wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie.

W świetle powyższych uwag podkreślenia wymaga zatem, iż dla obciążenia skarżącego odpowiedzialnością przewidzianą we wskazanych wyżej normach istotny jest sam fakt przystąpienia do nielegalnego użytkowania obiektu lub jego części, bez znaczenia pozostają natomiast pobudki, jakie inwestorem w tej mierze kierowały. Bez znaczenia tym samym pozostają podnoszone przez pełnomocnika skarżącego zarzuty, iż organy nie oceniły stopnia winy Inwestora przez pryzmat liczby osób podłączonych w [...] do sieci w stosunku do ogółu właścicieli posesji.

Bez znaczenia jest także zarzut, iż to nie inwestor lecz operator sieci kanalizacyjnej "B". zawierał umowy z właścicielami posesji. Trafnie bowiem [...]WINB wskazuje, że skoro użytkowanie nielegalne to użytkowanie naruszające przepisy art. 54 i 55 Prawa budowlanego, to odpowiedzialność za nie ponosi ten, kto narusza wskazane przepisy, kto miał obowiązek dokonania zgłoszenia zakończenia budowy lub uzyskania pozwolenia na użytkowanie i tego zaniechał. Obowiązek zgłoszenia dotyczy obiektów, na wzniesienie których potrzebne jest pozwolenie na budowę. W stosunku do takich obiektów wydawane jest zatem pozwolenie, wskazujące osobę uprawioną do prowadzenia robót, czyli inwestora. To on jest odpowiedzialny za prowadzenie budowy zgodnie z przepisami i pozwoleniem. Ostatnim zaś etapem budowy jest poinformowanie o zakończeniu budowy, do czego obliguje art. 57 ust. 1 Prawa budowlanego, wskazujący na obowiązek inwestora złożenia wraz zawiadomieniem określonych dokumentów. Zatem adresatem art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego jest inwestor, niezależnie od tego, kto faktycznie dysponuje obiektem budowanym i przystąpił do jego użytkowania, w konsekwencji to inwestor jest adresatem postanowienia o nałożeniu kary (por. np. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 204/11). Odrębną natomiast kwestią, wykraczającą jednak poza ramy niniejszej sprawy, jest kwestia ewentualnych roszczeń pomiędzy inwestorem a podmiotem, który de facto przystąpił do użytkowania.

Nietrafny jest także sformułowany w skardze zarzut przedawnienia. Wskazać zatem należy, że zgodnie z art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej, zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2, nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Jeżeli natomiast podatnik nie złożył deklaracji w terminie przewidzianym w przepisach prawa podatkowego, zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w § 1, nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy (art. 68 § 2 pkt 1).

Zgodnie z art. 21 § 1 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania lub z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, którą to tezę w tej mierze obecny skład orzekający podziela w całej rozciągłości, że w stosunku do kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego odpowiednie zastosowanie ma przepis o powstaniu zobowiązania podatkowego z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania, tj. art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej – por. np. wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2016 r. sygn. akt I OSK 2394/14.

Jednocześnie zauważyć należy, że w orzecznictwie występuje rozbieżność czy właściwym jest w omawianej kwestii termin przedawnienia trzyletni czy też pięcioletni. Naczelny Sąd Administracyjny, w wyroku z dnia 8 grudnia 2009 r. sygn. II OSK 1110/09 przyjął obydwa terminy przedawnienia wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Gdy bowiem inwestor złożył wniosek o wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie (zawiadomienie o zakończeniu budowy), to wymierzenie kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego przedawnia się z upływem 3 lat od końca roku kalendarzowego, w którym inwestor przystąpił do użytkowania obiektu budowlanego. Jeżeli zaś inwestor nie złożył wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie (zawiadomienia o zakończeniu budowy), to wymierzenie tej kary przedawnia się z upływem 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym inwestor przystąpił do użytkowania obiektu budowlanego. Z kolei w wyroku z dnia 8 grudnia 2010 r., sygn. II OSK 1853/09, NSA przyjął co prawda jedynie trzyletni termin, ale liczony od złożenia wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie lub zawiadomienia o zakończeniu budowy. Natomiast w przywołanym wyżej wyroku sygn. akt II OSK 2394/14 NSA wyraził pogląd, iż do kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego wymierzanej na podstawie art. 57 ust. 7 w zw. z art. 59 f ust. 1 i art. 59 ust. 5 ustawy Prawo budowlane ma zastosowanie wyłącznie trzyletni termin przedawnienia wymierzenia tej kary, liczony od końca roku kalendarzowego, w którym inwestor przystąpił do użytkowania.

Rozstrzygnięcie powyższej rozbieżności w niniejszej sprawie nie jest jednak konieczne, niezależnie bowiem od sposobu liczenia oczywistym jest, że w dacie, w której inwestorowi doręczono postanowienie pierwszoinstancyjne okres przedawnienia nie minął. Nawet bowiem przy najkorzystniejszej dla inwestora metodzie wyliczeń skoro do użytkowania sieci przystąpiono w [...] r. to okres przedawnienia biegnąc od końca roku upłynąłby dopiero w dniu [...] r.

Wydane przez organ I instancji postanowienie nakładające przedmiotową karę uznać należy zatem, zdaniem tut. Sądu, za zgodne z prawem, a tym samym poprawnie organ II instancji rozstrzygnięcie to utrzymał w mocy postanowieniem stanowiącym w wyniku wniesionej skargi przedmiot niniejszego postępowania sądowego.

Nie znalazły też potwierdzenia zarzuty skarżącego odnośnie naruszenia art. 7, 77 i 80 k.p.a. albowiem postępowanie administracyjne przeprowadzone zostało poprawnie, wnikliwie badając wszystkie okoliczności sprawy. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia jest obszerne i wszechstronnie analizuje zarówno prawny jak i faktyczny stan sprawy.

W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi uznając ją za niezasadną i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. 2017, poz. 1369) orzekł jak w sentencji.