Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 436/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2018-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 124 ust. 1-3 i 6-7
journal: Dz.U. 2018 poz 121
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska,, sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 października 2018 r. sprawy ze skargi Zakładów Przemysłu S. S.A. w B. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] maja 2018 r., nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] Starosta Powiatu B., działając na podstawie art. 124 ust. 1-4 i 6-7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r, poz. 121 ze zm., dalej jako: "u.g.n.") ograniczył sposób korzystania z nieruchomości położonej w obrębie geodezyjnym W., gmina W., oznaczonej numerem geodezyjnym [...] o powierzchni 4.5000 ha, dla której Sąd Rejonowy w B. IX Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...], stanowiącej własność Z. S.A. z siedzibą w B. (zwaną dalej: "skarżącą"), poprzez udzielenie inwestorowi – P. S.A. z siedzibą w L. (zwaną dalej: "P.") - zezwolenia na wejście na teren wyżej wymienionej działki, w celu przeprowadzenia inwestycji celu publicznego, polegającej na przebudowie i budowie linii napowietrznej 110 kV wraz z linią światłowodową relacji GPZ 1 B., tj. wymianie istniejących napowietrznych przewodów fazowych i odgromowych na nowe, wraz z dobudową drugiego toru linii napowietrznej 110 kV oraz wykonania robót budowlanych związanych z demontażem istniejącego słupa nr [...] i posadowieniem nowego słupa nr [...]. Organ wskazał w decyzji, że obszar zajęcia gruntu na czas budowy na działce [...] wynosić będzie 5531 m2, zgodnie z załącznikiem graficznym stanowiącym integralną część decyzji. Po zakończeniu prac powierzchnia zajęcia działki [...] wynosić będzie 2465,5 m2, zgodnie z załącznikiem graficznym stanowiącym integralną część decyzji (punkt I decyzji.). Ponadto organ zobowiązał inwestora do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego niezwłocznie po zakończeniu określonych wyżej prac (punkt II decyzji) oraz stwierdził, że ostateczna decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania

z nieruchomości stanowi podstawę do dokonania wpisu w księdze wieczystej (punkt III decyzji).

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że wnioskiem z dnia

[...] października 2017 r. P. wystąpiła do Starosty Powiatu B. o wydanie w trybie art. 124 u.g.n. decyzji ograniczającej sposób korzystania z wyżej opisanej nieruchomości, poprzez zezwolenie na wejście na teren wyżej wymienionej działki

w celu przeprowadzenia inwestycji celu publicznego polegającej na przebudowie

i budowie linii napowietrznej 110 kV wraz z linią światłowodową relacji GPZ l B. Zezwolenie miałoby, zgodnie z wnioskiem skarżącej, obejmować prawo wstępu na wskazaną nieruchomość w celu wykonania robót budowlanych związanych z demontażem istniejącego słupa nr [...], posadowieniem nowego słupa nr [...], wymianą napowietrznych przewodów fazowych i odgromowych wraz z dobudową drugiego toru linii napowietrznej 110 kV oraz utrzymania pasa technologicznego linii w należytym stanie (w tym ewentualne usunięcie drzew i krzewów zagrażających prawidłowemu funkcjonowaniu linii), a nadto w celu wykonania czynności związanych z konserwacją i usuwaniem awarii przedmiotowej linii elektroenergetycznej. Wnioskodawczyni wskazała również, że ograniczeniu podlegać będzie powierzchnia 0,6031 ha. We wniosku wyjaśniono, że planowana inwestycja jest zgodna z ostateczną decyzją Burmistrza W. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego z dnia [...] czerwca 2017 r., znak: [...] oraz że dotychczasowe rokowania z właścicielką przedmiotowej nieruchomości (skarżącą), nie przyniosły pozytywnego rezultatu.

Powołując się na brzmienie art. 124 ust. 1-3 u.g.n., organ II instancji wskazał, na wyczerpanie w sprawie wszystkich wymienionych tam przesłanek, przytaczając przy tym przebieg prowadzonych przez P. ze skarżącą, bezskutecznych rokowań. Dokonując zaś analizy wniosku P. z dnia [...] października 2017 r., organ podkreślił, że zgodnie z orzecznictwem NSA, decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości może zawierać tylko takie rozstrzygnięcia, które są zgodne z planem miejscowym lub z decyzją o ustaleniu lokalizacji celu publicznego. W tym zakresie organ dokonał analizy, wydanej na rzecz P., decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego oraz stwierdził, że wnioskowany teren zajęcia dotyczący obszaru przylegającego do istniejącego słupa nr [...] do demontażu i projektowanego słupa nr [...], jest obszarem wykraczającym poza ramy tej decyzji, a tym samym przekracza zakres uszczuplenia władztwa właściciela nieruchomości. Z tych też względów organ, w zakresie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w obszarze przylegającym do istniejącego słupa nr [...] do demontażu i projektowanego słupa nr [...], ustalił szerokość tej strefy na 15 m od osi linii, jednocześnie odmawiając ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości na tym obszarze w zakresie objętym wnioskiem. Ponadto organ wskazał, że uznał za zasadne ustalenie szerokości pasa technicznego na 9 m, tj. po 4,5 m od osi linii energetycznej, a nie jak wskazano we wniosku na 18 m (tj. po 9 m od osi linii).

Decyzją z dnia [...] maja 2018 r. znak: [...] Wojewoda P. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, od której odwołanie złożyła skarżąca.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w sprawie doszło do spełnienia warunków z art. 124 ust. 1-3 u.g.n. oraz podkreślił, że przepisy te muszą być interpretowane dosłownie, a w związku z tym nie jest dopuszczalne formułowanie innych przesłanek, umożliwiających lub wykluczających zastosowanie przedmiotowego ograniczenia, aniżeli tam określone. Odnosząc się natomiast do zarzutu skarżącej, która podnosiła, że decyzja organu I instancji dotyczy nieruchomości, która nie została objęta decyzją o ustaleniu lokalizacji celu publicznego, organ odwoławczy podkreślił, że wbrew argumentacji skarżącej, działka nr [...] została wyraźnie ujęta w tej decyzji. Ponadto organ odwoławczy wskazał na brak ustawowego obowiązku wskazywania w zaskarżonej decyzji terminu trwania nałożonego na skarżącą ograniczenia oraz zauważył, że organ I instancji dokonał szczegółowej analizy wniosku P., w wyniku której ograniczył wskazany tam obszar zajęcia oraz pasa technologicznego. Końcowo zaś organ stwierdził, że w sprawie niniejszej nie było konieczności zasięgania opinii biegłego, wskazując, że nie ma takiej konieczności nawet w sytuacji wymagającej wiadomości specjalnych, jeżeli organ dysponuje zasobami ludzkimi umożliwiającymi mu zakończenie postępowania.

Skargę na decyzję organu II instancji złożyła Skarżąca, zaskarżając ją

w całości oraz zarzucając jej:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

a) art. 124 ust. 1 zd. 1 u.g.n., przez określenie obszaru zajętego gruntu

w zakresie przekraczającym obszar niezbędny do przeprowadzenia wszystkich prac związanych z inwestycją oraz przekraczającym obszar niezbędny do właściwego korzystania z urządzenia przesyłowego, zgodnie z jego przeznaczeniem,

b) art. 124 ust. 1 zd. 2 u.g.n. przez wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości w zakresie realizacji inwestycji celu publicznego w postaci budowy linii napowietrznej 110 kV, nie objętego decyzją Burmistrza W. z dnia [...] czerwca 2017 r. ([...]) o ustaleniu lokalizacji celu publicznego,

2) naruszenie przepisów postępowania, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 8 k.p.a. przez naruszenie zasady prowadzenia postępowania

w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, polegające na braku rozważenia przez organ interesu skarżącej, której prawo własności zostało ograniczone w szczególności przez:

– zaniechanie dokonania przez organ właściwej analizy w zakresie ustalenia jak najmniejszej uciążliwości ograniczeń nałożonych na skarżącą będącą właścicielem nieruchomości, w związku

z ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości,

– określenie przez organ obszaru zajętego gruntu w zakresie przekraczającym obszar niezbędny do przeprowadzenia wszystkich prac związanych z inwestycją oraz przekraczającym obszar niezbędny do właściwego korzystania z urządzenia przesyłowego, zgodnie

z jego przeznaczeniem,

b) art. 77 k.p.a., w zw. z art. 7 k.p.a. oraz art. 84 k.p.a. przez niewyczerpujące rozpatrzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego i niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, w szczególności przez zaniechanie dopuszczenia dowodu z opinii biegłego na okoliczność ustalenia obszaru zajęcia, niezbędnego do realizacji inwestycji celu publicznego, podczas gdy ustalenie ww. okoliczności wymaga wiadomości specjalnych,

c) art. 80 k.p.a. w zw. z art. 84 k.p.a. przez oparcie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości w zakresie ustalenia powierzchni obszaru zajęcia jedynie na wiedzy i doświadczeniu organu, podczas gdy ustalenie powierzchni obszaru zajęcia wymaga wiadomości specjalnych

i w tym zakresie organ powinien dopuścić i przeprowadzić dowód z opinii biegłego.

Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie ograniczając się do podtrzymania uprzednio wyrażonej argumentacji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Zarzuty i argumenty skargi nie podważają legalności zaskarżonej decyzji, dlatego też skarga została oddalona.

Zgodnie z brzmieniem art. 124 ust. 1 u.g.n., stanowiącego podstawą kontrolowanej decyzji, starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej może ograniczyć w drodze decyzji sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów

i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Zgodnie natomiast z art. 6 pkt 2 u.g.n. celami publicznymi są: budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej,

a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów

i urządzeń.

W tym miejscu podkreślić należy, że wynikające z art. 124 u.g.n. uprawnienie organu administracyjnego do ograniczenia prawa właściciela ma charakter wyjątkowy. Może być realizowane tylko wówczas, gdy nie ma zgody właściciela gruntu na przeprowadzenie na jego nieruchomości niezbędnych prac związanych

z realizacją określonej inwestycji infrastrukturalnej, a negocjacje między inwestorem, a właścicielem nie doprowadziły do uzgodnienia warunków wejścia inwestora (wnioskodawcy) na daną nieruchomość (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 12.02.2013 r. II SA/Bk 692/12, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 10.01.2012 r.

II SA/Bk 763/11, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Decyzje wydawane na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. ze swej istoty naruszają interes własny strony (właściciela nieruchomości), ograniczając sposób korzystania z nieruchomości. Są to bowiem decyzje ograniczające prawo własności, których wydawanie ustawodawca dopuścił w celu umożliwienia uprawnionym jednostkom realizacji inwestycji celu publicznego, a więc takich, które są realizowane w interesie społecznym i mają służyć ogółowi (wyrok WSA w Kielcach z dnia 3.02.2011 r. II SA/Ke 567/10, CBOSA). Przepisy art. 124 u.g.n. muszą być zatem interpretowane dosłownie. Niedopuszczalne jest w związku z tym formułowanie jakichkolwiek innych, niż określone w ustawie gospodarce nieruchomościami, przesłanek umożliwiających albo wykluczających zastosowanie ograniczenia, o jakim mowa w tym przepisie (Ewa Bończak - Kucharczyk, Komentarz do art. 124 ustawy, LEX/2013, wyrok NSA z dnia 17.11.2009 r. I OSK 85/09, CBOSA). W decyzji wydawanej na podstawie art. 124 u.g.n., zakres ograniczenia prawa własności musi być ściśle określony, co oznacza, że musi ona wskazywać jednoznacznie przebieg inwestycji przez nieruchomość, jak i zakres uszczuplenia władztwa właściciela i to tylko w zakresie niezbędnym do wykonania danej inwestycji (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 12.02.2013 r. II SA/Bk 692/12, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 10.01.2012 r. II SA/Bk 763/11, CBOSA). Dyspozycja art. 124 ust. 1 u.g.n. stanowi o obowiązku precyzyjnego określenia obszaru nieruchomości, na którym następuje ograniczenie prawa właściciela do nieruchomości. Decyzja wydawana na podstawie powyższego przepisu powinna określać przedmiot ograniczenia i jego terytorialny zakres (por. Marian Wolanin [w:] J. Jaworski, A. Prusaczek, A. Tułodziecki, M. Wolanin: Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2009 r., str. 796, wyrok NSA z dnia 17.11.2009 r. I OSK 85/09, CBOSA).

Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy za bezsporne należy uznać, że inwestycja polegająca na przebudowie i budowie linii napowietrznej 110 kV wraz z linią światłowodową relacji GPZ 1 B. (wymiana istniejących napowietrznych przewodów fazowych i odgromowych na nowe wraz z dobudową drugiego toru linii napowietrznej 110 kV oraz wykonanie robót budowlanych związanych z demontażem istniejącego słupa nr [...] i posadowieniem nowego słupa nr [...], o której wykonanie zawnioskowała Spółka, jest celem publicznym, o jakim mowa w art. 6 pkt 2 u.g.n. Wątpliwości Sądu nie budzi też fakt, że jest ona zgodna z decyzją Burmistrza W. z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] o lokalizacji celu publicznego, obejmującej przebudowę linii elektroenergetycznej 110 kV wraz z linią światłowodową relacji GPZ1 B., zlokalizowanej m.in. na działce nr ewid. [...], w obrębie geod. W., gm. W. Przebieg planowanej linii elektroenergetycznej przez ww. działkę został szczegółowo określony na mapie, stanowiącej integralną część zaskarżonej decyzji.

Poza tym decyzja Starosty B. z dnia [...] kwietnia 2018 r. wskazuje na czym polega ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. W pkt I decyzji, organ I instancji stwierdził, że "ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej nr geod. [...] polega na uprawnieniu inwestora do wstępu na teren ww. działki w celu przeprowadzenia inwestycji celu publicznego, polegającej na przebudowie i budowie linii napowietrznej 110 kV wraz z linią światłowodową relacji GPZ 1 B., tj. wymianie istniejących napowietrznych przewodów fazowych i odgromowych na nowe wraz z dobudową drugiego toru linii napowietrznej 110 kV oraz wykonanie robót budowlanych związanych z demontażem istniejącego słupa nr [...] i posadowieniem nowego słupa nr [...]. W decyzji wskazano ponadto obszar zajęcia ww. gruntu na czas budowy (zd. 2 pkt I) oraz powierzchnię zajęcia działki po zakończeniu prac (zd. 3 pkt I).

Decyzja organu I instancji określa zatem jednoznacznie zarówno przebieg inwestycji przez nieruchomość skarżącej jak i zakres uszczuplenia władztwa właściciela w zakresie niezbędnym do wykonania przedmiotowej inwestycji. Organ I instancji dokonał przy tym analizy przedmiotowej kwestii, dając temu wyraz

w uzasadnieniu decyzji stwierdzając, że zarówno wskazany przebieg linii, jak i szerokość pasa technologicznego stanowi minimalne niezbędne obciążenie przedmiotowej nieruchomości, zgodnie z decyzją o lokalizacji celu publicznego. Organy wykazały również, że przebieg ww. linii elektroenergetycznej przez ww. działkę nie prowadzi do zmiany aktualnego sposobu korzystania z nieruchomości. Powyższe ustalenia znajdują potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym i jako takie w ocenie Sądu odpowiadają prawu.

W tym miejscu zauważyć należy za organem odwoławczym, że Starosta Powiatu B. nie przychylił się bezkrytycznie do wniosku P. w zakresie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości na obszarze przylegającym do istniejącego słupa [...] do demontażu i projektowanego słupa nr [...], albowiem ograniczył wskazany przez inwestora obszar zajęcia oznaczonego na załączniku graficznym literami A-B-C-D do obszaru oznaczonego na załączniku graficznym literami E-F-G-H. Organ I instancji wyjaśnił, że wystarczającym terenem zajęcia po przeprowadzeniu przedmiotowej inwestycji, a służącym dalszemu funkcjonowaniu przewodów i urządzeń w przestrzeni nieruchomości, w tym wykonywania prac konserwacyjnych czy też związanych z usuwaniem awarii, będzie pas technologiczny o szerokości 9 m, po 4.5 m od osi linii energetycznej. Organ podkreślił, że decyzja

o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości może zawierać tylko takie rozstrzygnięcia, które są zgodne z planem lub z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Tymczasem wnioskodawca wskazał we wniosku obszar przekraczający pas technologiczny wskazany w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, stąd też obszar zajęcia został skorygowany tak, aby odpowiadał założeniom decyzji lokalizacyjnej. Rację mają przy tym organy, ż skoro

w polskim porządku prawnym nie obowiązują normy określające szerokość pasów technologicznych, to z uwagi na indywidualny charakter sprawy, kwestia określenia szerokości pasów technologicznych pozostaje w gestii organu zgodnie z posiadaną wiedzą i doświadczeniem w zakresie realizacji tego typu inwestycji, jednakże

w dalszym ciągu musi ona być zgodna z warunkami decyzji lokalizacyjnej. Rozstrzygnięcie w powyższym przedmiocie nie jest więc podejmowane w sposób dowolny, przeciwnie jak podkreślił organ I instancji ograniczając sposób korzystania

z ww. nieruchomości w zakresie wyznaczenia pasa technologicznego dla napowietrznej linii elektroenergetycznej miał on na uwadze niezbędność oraz konieczność jej zajęcia dla lokalizacji stanowisk pracy, stanowisk montażowych oraz składanych prefabrykatów, a także wykonania określonych prac z wykorzystaniem maszyn budowlanych przy jednoczesnym zachowaniu zasad bezpieczeństwa i norm budowlanych. Stanowisko w tym względzie nie wymaga natomiast w ocenie Sądu, posiadania wiadomości specjalnych, stąd też żądanie skarżącej przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego w zakresie ustalenia powierzchni obszaru zajęcia, uznać należy za bezpodstawne. Reasumując przyjąć należy, że obszar zajęcia gruntu, zgodnie z zapisami decyzji z dnia [...] czerwca 2017 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla przedmiotowej inwestycji odpowiada zasięgowi ograniczonego użytkowania nieruchomości.

Słuszność także maja organy obu instancji, że taki sposób realizacji inwestycji jest obiektywnie najmniej uciążliwy dla właściciela nieruchomości, albowiem jak trafnie wskazano, zakłada niezmienną względem obecnego stanu ingerencję w prawo własności Spółki. Jak wynika z analiza akt sprawy, w wyniku realizacji planowanej inwestycji nie zmieni się trasa linii elektroenergetycznej, jak i jej napięcie znamionowe pozostanie na poziomie 110 kV.

Stosownie zaś do treści art. 124 ust. 3 u.g.n., udzielenie zezwolenia powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty

z przeprowadzonych rokowań. W tym miejscu należy pokreślić, że przepisy ustawy

o gospodarce nieruchomościami nie określają prawnej formy prowadzenia rokowań. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się natomiast, że spełnienie obowiązku przeprowadzenia rokowań jako przesłanki wszczęcia postępowania

w sprawie uzyskania zgody na zajęcie nieruchomości oznacza taką sytuację, w której inwestor określił i zaproponował właścicielowi warunki uzyskania zgody na wykonanie prac, o jakich mowa w art. 124 u.g.n. Z kolei niemożność uzyskania zgody właściciela oznacza stan, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażeniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia. Przepis art. 124 ust. 1 u.g.n. nie uzależnia zatem uzyskania zgody administracyjnej, od określenia przez inwestora takiej oferty, która satysfakcjonowałaby właściciela nieruchomości. Dla oceny zasadności podjętego rozstrzygnięcia istotne jest wyłącznie ustalenie, czy strony przedstawiły sobie propozycje, które umożliwiałyby zawarcie porozumienia

(por. wyrok NSA z dnia 5 października 2006 r. I OSK 1307/05, wyrok WSA

w Poznaniu z dnia 7 października 2009 r. sygn. akt IV SA/Po 381/09 Lex nr 574097, wyrok WSA w Kielcach z dnia 19 lipca 2012 r. sygn. II SA/Ke 298/12 Lex nr 1228975 oraz wyrok WSA w Białymstoku z dnia 12 lutego 2013 r. II SA/Bk 692/12).

W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że wymagane rokowania zostały przeprowadzone, ale nie zakończyły się uzyskaniem zgody skarżącego na inwestycję w kształcie zaproponowanym przez inwestora. Potwierdza to dołączona do akt sprawy dokumentacja w postaci protokołu z przeprowadzonych rokowań

z dnia [...] czerwca 2017 r., a także pism inwestora kierowanych do skarżącego z dnia [...] maja 2017 r., [...] lipca 2017 r., [...] lipca 2017 r. i [...] lipca 2017 r. oraz odpowiedzi skarżącego z dnia [...] lipca 2017 r., w której nie wyrażono zgody na przeprowadzenie inwestycji na zaproponowanych warunkach. W toku postępowania przeprowadzono też rozprawę administracyjną (w dniu [...] lutego 2018 r.), na której strony zostały zapoznane z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami w zakresie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oraz ustalania odszkodowania z tytułu ewentualnych strat i szkód. Pełnomocnik skarżącego ponownie przedstawił warunki na jakich nastąpi wyrażenie zgody przez Spółkę. W odpowiedzi na złożone propozycje, pełnomocnik inwestora oświadczył, że nie mogą być one spełnione. Treść powyższych dokumentów nie pozostawia zatem wątpliwości, że wnioskodawca miał rzeczywistą wolę załatwienia sprawy na drodze cywilnoprawnej i wszczął w tym celu rokowania z właścicielem przedmiotowej nieruchomości. W tym miejscu zauważyć należy, że przepis 124 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami ograniczając się do obowiązku przeprowadzenia rokowań, nie wprowadza żadnych szczegółowych wymogów co do ich formy i treści. Zatem strony zmierzające do załatwienia sprawy w sposób określony w art. 124 ust. 3 nie są związane jakimikolwiek regułami w zakresie przeprowadzenia rokowań oprócz obowiązku zainicjowania ich poprzez przedstawienie przez jedną z nich swojemu adwersarzowi propozycji jej rozstrzygnięcia. Rokowania mogą zostać zatem zakończone w dowolnym czasie, chociażby gdy - w ocenie którejś ze stron - nie ma szans na zawarcie porozumienia. Nie przewidziano przy tym jakiejś szczególnej formy ich zakończenia. Oznacza to, że strony samodzielnie i dowolnie decydują nie tylko o tym, czy na ich skutek dojdą do porozumienia skutkującego dokonaniem czynności prawnej, lecz również o tym, kiedy je zakończyć (tak m.in. NSA w wyroku z 22 lutego 2012 r. sygn. I OSK 357/11, dostępny w CBOSA). Okoliczność, czy inwestor zaproponował właścicielowi takie warunki, które są dla niego korzystne, czy takie, które są dla niego nie do przyjęcia, nie podlega weryfikacji przez organ w trybie art. 124 ustawy. Po wszczęciu postępowania, o którym mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n., organ, jak słusznie podkreślono w zaskarżonej decyzji, nie ma żadnych podstaw do prowadzenia postępowania dowodowego w przedmiocie przyczyn braku zgody rokujących stron. Postępowanie dowodowe prowadzone przez organ w omawianym wyżej zakresie powinno sprowadzać się wyłącznie do ustalenia faktu istnienia rokowań (na podstawie oceny dokumentów z przeprowadzonych rokowań) oraz ich negatywnego wyniku, tj. braku zgody ze strony właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości (wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2010 r. I OSK 1274/09 oraz wyrok WSA w Gdańsku z dnia 30 stycznia 2008 r. II SA/Gd 635/07, oba dostępne w CBOSA).

W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że planowana przez Spółkę inwestycja spełnia warunki określone w art. 124 u.g.n., uzasadniające wydanie decyzji

w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości skarżącego.

Z wyżej wymienionych powodów zaskarżona decyzja odpowiada prawu,

a poglądu tego nie podważają zarzuty i argumenty skargi. Przede wszystkim zauważyć należy, że rolą organów w kontrolowanym postępowaniu, ani tym bardziej Sądu nie jest ocena zasadności przyjętych przez inwestora rozwiązań w zakresie sposobu realizacji przedmiotowej inwestycji. Zauważenia bowiem wymaga, że postępowanie, o którym mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n., może być wszczęte na wniosek inwestora i decyzja wydawana w tym trybie de facto zastępuje zgodę właściciela na wejście na teren, gdy właściciel nie wyraża na to zgody. Powyższe oznacza, że już z samego charakteru tego postępowania wynika, że omawiana decyzja wydawana jest w sytuacji braku zgody pomiędzy inwestorem a właścicielem nieruchomości i decyzja ta zastępuje dowód o jakim mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane (por. wyrok WSA z dnia 11 lipca 2003 r., sygn. akt SA/Rz 1635/00). Kontrolowana decyzja poprzedza zatem wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę, w której to dopiero zostaną szczegółowe określone warunki realizacji przedmiotowej inwestycji w oparciu o przepisy prawa budowlanego. Na obecnym więc etapie postępowania sposób realizacji inwestycji w odniesieniu do norm prawa budowlanego nie podlega badaniu.

Wydanie kwestionowanej decyzji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7 i 77 k.p.a). Ocena ta nie nosi cech dowolności (art. 80 k.p.a). Nie doszło też do naruszenia art. 8 k.p.a. Zgodnie zaś z art. 107 § 3 k.p.a.

w rozstrzygnięciu zawarto podstawowe jego elementy, wskazano także uzasadnienie faktyczne i prawne. W szczególności uzasadniono stanowisko organu, wyjaśniono podstawy prawne decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a.

Mając powyższe na względzie Sąd stwierdził, że pomimo, iż wynik przeprowadzonego postępowania jest niezgodny z oczekiwaniami strony skarżącej, nie może to oznaczać, że zaskarżona decyzja narusza prawo. Jak to już zostało wcześniej wyjaśnione decyzje wydawane na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. ze swej istoty naruszają interes własny strony (właściciela nieruchomości), ograniczając sposób korzystania z nieruchomości w celu umożliwienia uprawnionym jednostkom realizację inwestycji celu publicznego, a więc takich, które są realizowane w interesie społecznym i mają służyć ogółowi.

W związku z powyższym Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.