Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 1333/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2005-04-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6241 Zwolnienie z odbycia zasadniczej służby wojskowej
Skarżony organ: Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Dnia 14 kwietnia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz Sędziowie: WSA Alina Dominiak NSA Anna Orłowska /spr./ Protokolant Anna Zegan po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi G.K. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego z dnia 21 sierpnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na komisję lekarską oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 21 sierpnia 2003 r. Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego, powołując się na przepisy art. 104 k.p.a., art. 29 ust. 1 pkt 3, art. 29 ust.2 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2002 r. Nr 21 poz. 205 ze zm.) oraz § 1 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 57 poz.278 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Wojskowego Komendanta Uzupełnień z dnia 5 sierpnia 2003 r. odmawiającą G.K. skierowania na komisję lekarską.

Rozstrzygnięcie to zapadło na tle następujących ustaleń:

Orzeczeniem nr [...] z dnia 8 kwietnia 1997 r. Rejonowa Komisja Lekarska w S. uznała poborowego G.K. za niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju (kategoria D). Wojskowy Komendant Uzupełnień przeniósł poborowego do rezerwy, w wyniku czego stał się on żołnierzem rezerwy w rozumieniu art. 99 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej.

Wnioskiem z dnia 18 lipca 2003 r. G.K. zwrócił się do Wojskowego Komendanta Uzupełnień o ponowne skierowanie na komisję lekarską celem zmiany kategorii zdolności do służby wojskowej. Konieczność tej zmiany uzasadnił poprawą stanu zdrowia, a przede wszystkim chęcią podjęcia służby w Policji.

W uzasadnieniu decyzji organu I instancji wskazano m.in., że orzeczenie o zdolności do pełnienia służby wojskowej oraz spełnienie obowiązku obrony Ojczyzny uzależnione jest od stanu zdrowia. Konsekwencją orzeczenia Rejonowej Komisji Lekarskiej w S. z dnia 8 kwietnia 1997 r. było przeniesienie wnioskodawcy do rezerwy bez odbycia służby wojskowej.

W odwołaniu od tej decyzji G.K. podniósł m.in., że jego zamiarem nie jest odbycie służby wojskowej, a jedynie zmiana kategorii zdolności do służby wojskowej. Odwołujący ukończył studia i chce zostać funkcjonariuszem policji. Jego zdaniem, istnieje ścisły związek pomiędzy przydatnością do służby wojskowej, a możliwością wykonywania zawodu policjanta.

Uzasadniając utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia organu I instancji, Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego, wskazał m.in., że wojskowa komisja lekarska jest powoływana wyłącznie do ustalania stanu zdrowia dla potrzeb służby wojskowej. Zatem orzeczenie o zdolności do służby wojskowej związane jest jedynie z realizacją powszechnego obowiązku obrony. O zdolności do służby w Policji decydują natomiast komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego G.K. powtórzył, co do zasady argumentację zaprezentowaną we wniosku z dnia 18 lipca 2003 r. oraz odwołaniu od decyzji Wojskowego Komendanta Uzupełnień.

W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego wniósł o jej oddalenie, wskazując, iż przeznaczenie do rodzaju służby wojskowej, powołanie do tej służby należy wyłącznie do wojskowych komendantów uzupełnień (art.23 pkt 3a i pkt 4 z związku z art. 24 ust.2 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP). Dlatego w myśl art. 29 ust. 1 i 2 cytowanej ustawy, na wojskowe komisje lekarskie żołnierzy rezerwy kieruje wojskowy komendant uzupełnień.

W świetle powołanych przepisów oraz art. 28 ust. 4 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP, nie można odmówić skierowania na komisje lekarską żołnierza rezerwy, gdy zgłasza zmiany w stanie zdrowia w związku z nadaniem mu przydziału mobilizacyjnego. Takie działanie oznaczałoby pozbawienie prawa skutkującego możliwością powołania do czynnej służby osoby do niej niezdolnej.

Inaczej jest w przypadku skarżącego, który – w ocenie organu – nie ma interesu prawnego domagając się zmiany orzeczenia nie będąc powołanym ani nie będąc przewidzianym do powołania.

W sytuacji, gdy skarżący ubiega się o skierowanie na komisję lekarską w celu niezwiązanym z obowiązkiem wojskowym tj. chęcią podjęcia służby w Policji, nie ma podstaw do uwzględnienia jego wniosku. Wojskowe komisje lekarskie orzekają bowiem dla potrzeb powszechnego obowiązku obrony wyłącznie o zdolności do czynnej służby wojskowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Sąd orzekł w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Z akt sprawy wynika, iż żądanie skarżącego w przedmiocie ponownego skierowania na komisję lekarską celem zmiany kategorii zdolności do służby wojskowej nie zostało uzasadnione zamiarem odbycia służby wojskowej, lecz chęcią podjęcia służby w Policji.

W świetle powyższego Sąd zauważa, że wojskowe komisje lekarskie są organami administracji publicznej, które z mocy prawa są zobowiązane do przestrzegania swojej właściwości rzeczowej (art.19 k.p.a.). Właściwość rzeczową organu administracji publicznej – stosownie do art. 20 k.p.a. ustala się według przepisów o zakresie jego działania.

Wojskowe komisje lekarskie orzekają o zdolności do czynnej służby wojskowej tak zawodowej, jak i odbywanej w ramach powszechnego obowiązku obrony.

Podstawą prawną ich działania jest rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 r w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 57, poz. 278 z późn. zm.), wydane z upoważnienia cytowanej ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej.

Uznanie poborowego za zdolnego do służby wojskowej i zakwalifikowanie go do odpowiedniej kategorii zdolności, dokonywane na podstawie uprzedniej oceny jego stanu zdrowia, następuje według przesłanek określonych szczegółowo w powołanym rozporządzeniu wykonawczym do ustawy o powszechnym obowiązku obrony i - jako takie - są czynnościami organu administracji publicznej polegającymi na stosowaniu prawa.

Z przepisów art. 23 pkt 1, art. 26 ust. 1 i art. 29 ust. 1 pkt 1 omawianej ustawy wynika, że treścią orzeczenia komisji lekarskich nie jest jedynie ustalenie stanu zdrowia poborowego, ale także określenie jego zdolności do służby wojskowej i kategorii zdolności. Z ustaleniami tymi łączy się bezpośrednio obowiązek obrony i wynikający z niego obowiązek odbycia służby. Wynika to wyraźnie z art. 4 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony, który łączy powstanie tego obowiązku między innymi z przesłanką stanu zdrowia.

W związku z tym orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej o zdolności poborowego do służby wojskowej ma charakter decyzji, od której uzależniony jest obowiązek obrony i obowiązek odbycia służby wojskowej obywatela polskiego.

Orzeczeniem nr [...] z dnia 8 kwietnia 1997 r. Rejonowa Komisja Lekarska w S. uznała poborowego G.K. za niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju (kategoria D). Wojskowy Komendant Uzupełnień przeniósł poborowego do rezerwy, w wyniku czego stał się on żołnierzem rezerwy w rozumieniu art. 99 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej.

Skoro zatem żądanie ponownego skierowania na komisję lekarską celem zmiany kategorii zdolności do służby wojskowej nie było uzasadnione realizacją przez skarżącego powszechnego obowiązku obrony (w odwołaniu od decyzji organu I instancji G.K. wskazał, iż "nie prosi o powołanie do służby wojskowej"), o którym mowa w art. 4 ust. 1 cytowanej ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. uznać należało, iż rozstrzygnięcie podjęte przez organy administracji było prawidłowe.

Istotą orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej nie jest bowiem stwierdzenie stanu zdrowia tak jak w typowym badaniu lekarskim, ale stwierdzenie przydatności do służby wojskowej i określenie rodzaju tej przydatności na podstawie wykazu chorób i ułomności (przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej), stanowiącego załącznik do cytowanego wyżej rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 r.

Biorąc zatem pod uwagę, iż w niniejszej sprawie organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny oraz oceniły materiał dowodowy w granicach określonych przepisem art. 80 k.p.a., uznać należy, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie narusza prawa.

Z tych też względów skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.