Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 424/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2015-09-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 269, art. 270a, art. 267 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
article: art. 8, ar. 23 b ust. 5
journal: Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędziowie: Sędzia NSA Anna Orłowska Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Anna Zegan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2015 r. spraw ze skarg "A" w W. na postanowienia Dyrektora Izby Celnej z dnia 25 marca 2015 r. nr [...] nr [...] w przedmiocie kosztów postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych oddala skargi.


UZASADNIENIE

Postanowieniami z dnia 25 marca 2015 r., nr [...] i [...] Dyrektor Izby Celnej, po rozpatrzeniu zażaleń [...] Spółki z o.o. z siedzibą w W. na postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 18 grudnia 2014 r., nr [...] i 27 stycznia 2015 r., nr [...] ustalających koszty postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych o numerach poświadczeń rejestracji [...] i [...] w wysokości 900 zł, utrzymał w mocy postanowienia organu I instancji.

W uzasadnieniach organ wskazał, że w toku postępowań odwoławczych, toczących się przed Dyrektorem Izby Celnej w sprawie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych o numerach poświadczeń rejestracji [...] i [...], zlecono uzyskanie opinii jednostki badającej upoważnionej przez Ministra Finansów, zgodnie z art. 23b ustawy o grach hazardowych.

Przedmiotowe automaty do gier zostały zbadane przez Jednostkę Badającą – Referat Laboratorium Celne Izby Celnej, upoważnioną przez Ministra Finansów - nr upoważnienia [...] z dnia 3 października 2014 r. Wydane opinie z badań sprawdzających odpowiednio z dnia 11 grudnia 2014 r. oraz z dnia 18 grudnia 2014 r. mają wynik negatywny, co oznacza, że automaty nie spełniają wymogów ustawy.

Zgodnie z art. 23b ust. 5 ustawy o grach hazardowych, w przypadku potwierdzenia w wyniku badania sprawdzającego, że automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie, koszty badania sprawdzającego obciążają podmiot eksploatujący ten automat lub urządzenie.

Przesłanką uzasadniającą wydanie przedmiotowych rozstrzygnięć były negatywne opinie z badań sprawdzających zawierające opis stwierdzonych nieprawidłowości, która jest jedynym wymogiem art. 23b ust. 5 ustawy o grach hazardowych, zatem zasadne było obciążenie spółki kosztami tego badania.

Koszty badań przeprowadzanych przez laboratoria celne określa rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 24 kwietnia 2004r. w sprawie ryczałtowych stawek opłat za badania lub analizy przeprowadzone przez laboratoria celne. Stawka przewidziana za przedmiotowe badania jest jednolita dla wszystkich automatów i urządzeń do gry i wynosi 900,00zł.

Badanie wykonała jednostka badająca, która na dzień zlecenia i wykonania badania dysponowała i dysponuje upoważnieniem Ministra Finansów. W kompetencji organu nie leży badanie zasadności umieszczenia jednostki badającej na liście jednostek upoważnionych do badań automatów. W niniejszym postępowaniu ocenie podlega jedynie kwestia obciążenia strony kosztami badania automatu.

[...] Spółka z o.o. z siedzibą w W. wniosła skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższe postanowienia, wnosząc o ich uchylenie.

Skarżąca spółka zarzuciła naruszenie:

1. art. 23b ust. 3 w zw. z art. 23f ust. 1 i ust. 2 pkt 1, ust. 3 i ust. 5 pkt 1 oraz ust. 6 i art. 129 ust. 3, art. 2 ust. 3 i ust. 5 ustawy o grach hazardowych w zw. z art. 2 pkt 3, art. 15 ust. 2 pkt 3, art. 15 ust. 6, art. 16 ust. 2 pkt 5, ust. 3 i ust. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2010 r. Nr 138, poz. 935 ze zm.), jak również z art. 5 ust. 1 i ust. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 765/2008 z dnia 9 lipca 2008 r. ustanawiające wymagania w zakresie akredytacji i nadzoru rynku odnoszące się do warunków wprowadzania produktów do obrotu i uchylające rozporządzenie (EWG) Nr 339/93 przez wadliwe przyjęcie, iż Izba Celna posiada status jednostki badającej, podczas gdy:

- o posiadaniu przez daną osobę taką jak Izba Celna statusu jednostki badającej, decyduje przedstawienie certyfikatu adekwatnego do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, a nie certyfikatu na cokolwiek,

- sam fakt udzielenia upoważnienia nie przesądza jeszcze o uzyskaniu przez dany podmiot statusu jednostki badającej i możliwości przeprowadzania w tym charakterze badań sprawdzających, gdyż upoważnienie jest udzielane na okres nie dłuższy niż okres ważności akredytacji, a w ślad za tym do uzyskania statusu jednostki badającej konieczne jest zarówno udzielenie ważnego upoważnienia przez Ministra Finansów jak i posiadanie przez dany podmiot właściwej akredytacji (adekwatnej do badań technicznych automatów i urządzeń do gier), nadto upoważnienie udzielone wbrew warunkom ustawy jest nieważne z mocy prawa,

- lista jednostek badających publikowana na stronie internetowej Ministerstwa Finansów nie jest źródłem prawa i nie kreuje żadnych uprawnień, a założenia nieomylności Ministra Finansów nie sposób wywodzić z jakiegokolwiek przepisu prawa.

Skarżąca wniosła również o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z wydruku ze strony internetowej Polskiego Centrum Akredytacji www.pca.gov.pl dotyczącego zakresu akredytacji Nr [...] posiadanego przez Izbę Celną na okoliczność braku potwierdzonych akredytacją kompetencji fachowych Izby Celnej do prowadzenia badań technicznych automatów i urządzeń do gier.

Powołując się na treść art. 23f ust. 1 ustawy o grach hazardowych, Spółka podniosła, że opinia jednostki badającej nie może stanowić dowodu w sprawie, gdyż została wydana przez podmiot nieposiadający faktycznych kwalifikacji oraz umocowania do przeprowadzania badań automatów o niskich wygranych. Zakres akredytacji Referatu Laboratorium Celnego Izby Celnej nie dotyczy urządzeń elektronicznych, jakimi są automaty o niskich wygranych.

W ocenie skarżącej wykładnia przepisów art. 23 f ust 1 pkt 1 u.g.h. w związku z art. 15 ust. 2 pkt 3 i art. 16 ust. 2 pkt 5, ust. 3 i ust. 4 ustawy o systemie oceny zgodności oraz w związku z art. 129 ust. 3 u.g.h. prowadzi do wniosku, że jednostką badającą może być podmiot posiadający akredytację z zakresem adekwatnym do badań urządzeń mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych.

W odpowiedziach na skargi Dyrektor Izby Celnej wniósł o ich oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Dodatkowo podkreślił, że przepis art. 23 b ustawy o grach hazardowych był notyfikowany Komisji Europejskiej.

Na rozprawie w dniu 10 września 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - postanowił zarządzić połączenie do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt III SA/Gd 424/15 i sygn. akt III SA/Gd 425/15 i prowadzić je dalej pod wspólną sygn. akt III SA/Gd 424/15.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie do art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na postanowienia.

Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargi nie zasługują na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu są postanowienia Dyrektora Izby Celnej z dnia 25 marca 2015 r. utrzymujące w mocy postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 27 stycznia 2015 r. i 18 grudnia 2014 r. w których ustalono wobec skarżącej wysokość kosztów postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych o numerach poświadczeń [...] i [...] w wysokości 900 zł.

Istota sporu w przedmiotowej sprawie dotyczy tego, czy w związku z przeprowadzonym badaniem automatu istniały podstawy do obciążenia spółki jego kosztami (koszty postępowania).

Zaskarżone postanowienia wydane zostały w oparciu o art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 i art. 269, 270 a, 267 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. z 2012 r., poz.749 ze zm.) w zw. z art. 8, art. 23b ust. 5 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. nr 201, poz.1540 ze zm.), jak również w oparciu o § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 kwietnia 2004 r. w sprawie ryczałtowych stawek opłat za badania lub analizy przeprowadzane przez laboratoria celne (Dz. U. nr 94, poz. 913 ze zm.).

W myśl art. 8 ustawy o grach hazardowych, do postępowań w sprawach określonych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa, chyba że ustawa stanowi inaczej.

Przepis art. 267 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi, że stronę obciążają koszty:

1) które zostały poniesione w jej interesie albo na jej żądanie, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie;

1a) stawiennictwa uczestników postępowania na rozprawę, która nie odbyła się w wyniku nieusprawiedliwionego niestawiennictwa strony, która złożyła wniosek o przeprowadzenie rozprawy;

2) (uchylony)

3) sporządzania odpisów lub kopii, o których mowa w art. 178;

4) przewidziane w odrębnych przepisach;

5) powstałe z jej winy, a w szczególności koszty:

a) o których mowa w art. 268,

b) wynikłe wskutek zatajenia lub nieprzedstawienia dowodu w wyznaczonym terminie,

c) wynikłe wskutek złożenia wyjaśnień lub zeznań niezgodnych z prawdą.

W sprawie kosztów postępowania wydaje się postanowienie, na które służy zażalenie (art. 270 a O.p.).

Organ podatkowy ustala, w drodze postanowienia, wysokość kosztów postępowania, które obowiązana jest ponieść strona, oraz termin i sposób ich uiszczenia (art. 269 O.p. ).

Badanie sprawdzające automatu do gier o niskich wygranych nastąpiło w toku postępowania w sprawie cofnięcia jego rejestracji.

Koszty postępowania - koszty badania sprawdzającego - ustalono kontrolowanymi w niniejszej sprawie postanowieniami na podstawie art. 23b ust. 5 ustawy o grach hazardowych, który stanowi, że w przypadku potwierdzenia w wyniku badania sprawdzającego, że automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie, koszty badania sprawdzającego obciążają podmiot eksploatujący ten automat lub urządzenie. Przepis ten - w rozumieniu art. 267 § 1 pkt 4 O.p. - jest przepisem odrębnym.

Postanowienie w sprawie kosztów postępowania jest odrębnym aktem administracyjnym (ma odrębny byt) dotyczącym kwestii incydentalnej, nie związanej z istotą sprawy, lecz z czynnościami postępowania. Przepisy Ordynacji podatkowej nie uzależniają rozstrzygnięcia o kosztach postępowania od wyniku sprawy - w tym przypadku od wyniku sprawy dotyczącej cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych. Z katalogu kosztów wymienionych w art. 267 § 1 O.p. wynika, że obciążenie nimi strony nie jest związane z wynikiem postępowania "głównego".

Z art. 23a ust. 7 ustawy o grach hazardowych wynika jednoznacznie, że obciążenie podmiotu eksploatującego automat lub urządzenie kosztami badania sprawdzającego wymaga jedynie ustalenia, że wynik tego badania potwierdza, że automat lub urządzenie nie spełnia warunków określonych w ustawie.

W treści opinii Izby Celnej Referatu Laboratorium Celne, na którą powołały się organy obu instancji stwierdzono, że wynik badania potwierdza, że automat nie spełnia warunków określonych w ustawie.

Skarżąca kwestionowała w skargach kompetencje Izby Celnej Referatu Laboratorium Celne do przeprowadzenia badań sprawdzających i wydania opinii zarzucając, że nie można przypisać jej statusu jednostki badającej.

Z art. 23 b ust. 3 w zw. z art. 23 f ust. 1 ustawy o grach hazardowych wynika, że badanie sprawdzające przeprowadzane jest przez jednostkę badającą, upoważnioną przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych.

Badanie sprawdzające w niniejszej sprawie nastąpiło na zlecenie naczelnika urzędu celnego. Zostało ono wykonane przez Izbę Celną, Referat Laboratorium Celne, dysponującą upoważnieniem Ministra Finansów nr [...] z dnia 3 października 2014 r.

Strona skarżąca nie kwestionowała, że Izba Celna Referat Laboratorium Celne, która przeprowadziła badanie przedmiotowego automatu, dysponuje wspomnianym upoważnieniem Ministra Finansów.

Z przepisu art. 23 f ust. 1 ustawy o grach hazardowych wynika, że upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier udziela minister właściwy do spraw finansów publicznych jednostce badającej, która spełnia wymienione w przepisie tym warunki, m.in. dotyczące akredytacji.

Z kolei art. 23 f ust. 2 tej ustawy stanowi, że upoważnienie do badań technicznych automatów i urządzeń do gier jest udzielane na wniosek jednostki badającej, do którego dołącza się dokumenty potwierdzające spełnienie warunków określonych w ust. 1 (...).

Upoważnienie do badań technicznych automatów i urządzeń do gier jest udzielane na okres nie dłuższy niż do upływu okresu ważności akredytacji (art. 23f ust. 3 w/w ustawy).

Odmowa udzielenia upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier następuje w drodze decyzji (art. 23f ust. 4 w/w ustawy).

Wynika z powyższego, że spełnienie warunków określonych w ustawie przez podmiot ubiegający się o udzielenie upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier podlega weryfikacji przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Po dokonaniu pozytywnej weryfikacji minister ten udziela upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, a następnie podaje ten fakt do publicznej wiadomości.

Żaden z przepisów prawa nie upoważnia organów administracji do weryfikacji stanowiska ministra finansów i samodzielnej oceny, czy podmiot ubiegający się o udzielenie mu upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier spełnił wymogi ustawowe do uzyskania takiego upoważnienia.

Do tego bowiem w istocie sprowadzają się zarzuty skarg, dotyczące braku kompetencji Izby Celnej Referat Laboratorium Celne do przeprowadzania badań automatów do gier o niskich wygranych. Zadaniem organów w prowadzonym przez siebie postępowaniu jest zlecenie przeprowadzenia badania automatu podmiotowi, któremu minister udzielił upoważnienia, a nie weryfikacja upoważnienia udzielonego przez ministra, czy też ocena kompetencji takiego podmiotu do przeprowadzenia badań.

Brak też podstaw do przyjęcia, by kontroli takiej dokonywał Sąd w niniejszym postępowaniu.

Tym samym brak było również podstaw do przeprowadzenia wnioskowanego w skargach dowodu z wydruku ze strony internetowej Polskiego Centrum Akredytacji dotyczącego zakresu akredytacji posiadanej przez Izbę Celną. Wniosek ten na rozprawie w dniu 10 września 2015 r. został przez Sąd oddalony.

Ponadto ani organy administracji, ani Sąd w niniejszym postępowaniu nie mają kompetencji do stwierdzenia nieważności czynności Ministra Finansów, dotyczącej udzielenia Izbie Celnej kwestionowanego upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier.

Wobec powyższego Sąd uznał zarzuty skarg dotyczące kompetencji Izby Celnej do sporządzenia przedmiotowego badania sprawdzającego za chybione.

Skarżąca nie kwestionowała wysokości kosztów, którymi ją obciążono.

Ustalona przez organy wysokość kosztów postępowania - 900 zł - jest zgodna z pkt 136 załącznika do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 kwietnia 2004 r. w sprawie ryczałtowych stawek opłat za badania lub analizy przeprowadzane przez laboratoria celne (Dz.U. nr 94, poz. 913 ze zm.), który przewiduje ryczałtową stawkę opłat za badania automatów lub urządzeń do gier w w/w wysokości.

Mając na uwadze powyższe Sąd, nie podzielając zarzutów skarg co do naruszenia przez organy wymienionych w skardze przepisów, ani nie stwierdzając naruszenia przez organy przepisów prawa materialnego i procesowego w sposób mający wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargi.