Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2147/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 154
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Barbara Mleczko - Jabłońska (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec - Kudiura, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Protokolant spec. - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi K. Sp. z o. o. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu wnioskowania o refundację wywozową wyższą niż stosowana; I. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nr [...] z [...] marca 2010 r. II. Zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz K. Sp. z o. o. z siedzibą w K. kwotę 440 zł ( czterysta czterdzieści złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu [...] lipca 2004 r. K. Sp. z o.o. złożyło w Agencji Rynku Rolnego (dalej: ARR) wniosek o autoryzację producenta do rejestrowania receptur w rejestrze ARR( produkty przetworzone [...]) Kontrola autoryzacyjna przeprowadzona przez Izbę Celną w [...] wykazała, że Spółka nie spełnia warunków wymienionych w pkt 2 i 3 wniosku o autoryzację, tzn. nie miała zapewnionych warunków do oddzielnego przechowywania i możliwości identyfikowania surowców wykorzystywanych do wytwarzania towarów wywożonych z refundacją, a w zakładzie produkcyjnym Spółki nie była prowadzona stała ewidencja surowców z wyszczególnieniem ich pochodzenia.

Przedsiębiorstwo w oświadczeniu z [...] września 2004 r. zobowiązała się do wdrożenia dodatkowej ewidencji, która umożliwi prawidłową identyfikację poszczególnych partii surowców użytych do produkcji towarów wywożonych z refundacją.

Pismem z [...] września 2004 r. ARR poinformowała Spółkę o przyznaniu autoryzacji do rejestrowania receptur w rejestrze Agencji Rynku Rolnego, co umożliwiło przedsiębiorstwu ich zarejestrowanie oraz uzyskanie refundacji wywozowych na podstawie wniosków WPR1 złożonych w ARR.

Następnie na wniosek Prezesa ARR z [...] stycznia 2006 r. Izba Celna w [...] przeprowadziła kontrolę weryfikacyjną powyższych receptur. Prezes ARR poinformował Spółkę pismem z [...] listopada 2007 r. o cofnięciu autoryzacji i odzyskaniu – jako nienależnych – kwot refundacji wywozowych wypłaconych do wniosków o refundację, w których wskazane były przedmiotowe receptury.

Decyzją z [...] maja 2008 r. nr [...] Prezes ARR ustalił wysokość nienależnie pobranych środków z tytułu refundacji wywozowych w kwocie 52 030,23 zł oraz zobowiązał Spółkę do zapłaty tej kwoty w terminie 30 dni wraz z odsetkami.

Strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji, skutkiem czego sprawa stała się przedmiotem postępowania przed Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi, który decyzją z [...] lipca 2008 r. nr [...], utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Prezesa ARR.

Strona zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który postanowił o połączeniu spraw o sygn. akt V SA/Wa 2583/08 i V SA/Wa 2584/08 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz prowadzeniu dalej pod wspólną sygnaturą V SA/Wa 2583/08 na podstawie art. 111 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwaną dalej: p.p.s.a.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 31 marca 2009 r. sygn. akt V SA/Wa 2583/08 oddalił skargi Spółki. W ocenie Sądu zaskarżone decyzje o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu refundacji wywozowych oraz nałożenia kary pieniężnej z tytułu wnioskowania o refundację wywozową wyższą niż stosowana były zgodne z prawem, zaś zarzuty spółki nieuzasadnione.

Spółka nie zgodziła się z powyższym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Wyrokiem z 21 grudnia 2010 r. sygn. akt I GSK 537/09 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.

Rozpoznając sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 7 czerwca 2011 r. w sprawie VSA/Wa 654/11 uchylił zaskarżone decyzje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] lipca 2008 r. o [...] i nr [...].

Pismem z [...] lutego 2010 r. (po złożeniu skargi kasacyjnej) Spółka złożyła do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniosek w postępowaniu nadzwyczajnym o zmianę w trybie art. 154 k.p.a. decyzji wydanej przez ten organ w dniu [...] lipca 2008r nr [...] poprzez uchylenie decyzji Prezesa Agencji Rynku Rolnego z [...] maja 2008r. i przekazanie temu organowi sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi po merytorycznym rozpoznaniu sprawy trybie art. 154 k.p.a. decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2010 r. odmówił zmiany wskazanej decyzji ostatecznej uznając, że w sprawie nie zachodzą przesłanki określone tym przepisem. Strona zwróciła się z do organu wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Decyzją z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] marca 2010 r. Powyższa decyzja została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej w mocy decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2010 r. Skarżąca podtrzymała oświadczenia i wnioski zawarte we wniosku z dnia [...] lutego 2010 r. w sprawie zmiany w trybie art. 154 k.p.a. decyzji Ministra z dnia [...] lipca 2008 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 23 lutego 2011r. WSA uwzględniając wniosek stron oraz fakt zawisłego przed WSA w Warszawie sporu w sprawie decyzji co do zasadności ustalenia Spółce kwoty nienależnie pobranej płatności z tytułu refundacji wywozowych, na skutek uchylenia wyroku WSA z dnia 31 marca 2009r., zawiesił postępowanie w sprawie na podstawie art. 125 §1 pkt 1 p.p.s.a. do czasu zakończenia postępowania w sprawie o sygn. akt VSA/Wa 654/11. W sprawie tej rozpoznając ponownie skargę Spółki WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 7 czerwca 2011 r. uchylił zaskarżone decyzje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] lipca 2008 r. o nr [...] i nr [...].

Postanowieniem z dnia 13 października 2011r.podjęto zawieszone w sprawie postępowanie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej; "p.p.s.a."), sąd administracyjny rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem i to na dzień wydania decyzji. W powyższym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.

W sprawie należy zwrócić uwagę również na to, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może zatem uwzględnić skargę także z takich przyczyn, które w ogóle nie zostały w niej podniesione.

Sytuacja taka ma miejsce w niniejszej sprawie.

Zgodnie z art. 154 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego [Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.], dalej: k.p.a., decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.

Stosownie do art. 56 p.p.s.a. w razie wniesienia skargi do sądu po wszczęciu postępowania administracyjnego w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania, postępowanie sądowe podlega zawieszeniu. Artykuł ten wprawdzie nie normuje sytuacji odwrotnej, czyli tego, czy dopuszczalne jest po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego wszczęcie przez organ administracji publicznej postępowania w celu zmiany, uchylenia lub stwierdzenia nieważności zaskarżonego aktu lub wznowienia postępowania. Jednakże kwestia ta doczekała się opracowania w doktrynie przedmiotu (A. Kabat, Komentarz do art.56 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", LEX 2011; T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, "Postępowanie sądowoadministracyjne", Warszawa 2004), której zdaniem wniesienie prawnie skutecznej skargi do sądu administracyjnego stanowi przeszkodę do wszczęcia w sprawie nadzwyczajnego postępowania administracyjnego. Koncepcja ta znalazła uznanie również w orzecznictwie sądów administracyjnych (m.in. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego: w Kielcach z dnia 16 grudnia 2010 r. sygn. akt I SA/Ke 587/10, LEX nr 749041; we Wrocławiu z dnia 4 listopada 2010 r. sygn. akt I SA/Wr 844/10, LEX nr 751308, z dnia 14 lipca 2010 r. sygn. akt III SA/Wr 275/10, LEX nr 675039; w Bydgoszczy z dnia 15 września 2010 r. sygn. akt I SA/Bd 504/10, LEX nr 746971; w Olsztynie z dnia 15 lipca 2010 r. sygn. akt I SA/Ol 354/10, LEX nr 673417, z dnia 6 października 2009 r. sygn. akt II SA/Ol 660/09, LEX nr 519892; w Warszawie z dnia 15 listopada 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 1447/07, LEX nr 445277, z dnia 27 października 2005 r. sygn. akt VII SA/Wa 348/05, LEX nr 201379). Zgodnie z wyrażonym stanowiskiem orzecznictwa skuteczne wniesienie skargi do sądu administracyjnego stanowi przeszkodę do wszczęcia postępowania administracyjnego mającego na celu usunięcie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji (postanowienia).

Zakaz bowiem prowadzenia nadzwyczajnego postępowania administracyjnego w sprawie, w której została uprzednio złożona skarga do sądu administracyjnego uzasadniają zarówno względy ekonomii postępowania organów państwowych, jak i ochrona autorytetu ich orzeczeń, które nie zezwalają na dopuszczenie możliwości zajmowania się tą samą sprawą oraz wydanie rozbieżnych orzeczeń przez organ administracji publicznej i sąd administracyjny.

Sąd stwierdza, że powyższe uwagi odnoszą się również do postępowania kasacyjnego. Oznacza to, że nie jest zgodne z prawem prowadzenie postępowania i wydawanie rozstrzygnięć w nadzwyczajnym postępowaniu administracyjnym (również tym, o którym mowa w art. 154 k.p.a.) w sytuacji, gdy wyrok wojewódzkiego sądu administracyjnego dotyczący decyzji, której uchylenia żąda strona w nadzwyczajnym postępowaniu administracyjnym został zaskarżony do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W przedmiotowej sprawie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 marca 2009 r. sygn. akt V SA/Wa 2583/08 oddalający skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2008. został zaskarżony do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Późniejsze złożenie wniosku o zmianę decyzji ostatecznej w trybie art. 154 k.p.a. - w dniu [...] lutego 2010 r. – nie mogło zainicjować wszczęcia postępowania i prowadzić do wydania rozstrzygnięć zgodnych z prawem. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w wydawanych w nadzwyczajnym trybie decyzjach z dnia [...] marca 2010 r. oraz [...] maja 2010 r. nie mógł wypowiadać się odnośnie do bytu prawnego decyzji własnej z dnia [...] lipca 2008 r. W obydwu bowiem datach toczyło się postępowanie kasacyjne w sprawie wyroku oddalającego skargę na tę decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając sprawę ponownie w dniu 7 czerwca 2011 r. sygn. akt V SA/Wa 654 /11 wyeliminował z obrotu prawnego decyzję Ministra Rolnictwa z [...] lipca 2008 r., a zatem decyzję, która była przedmiotem postępowania nadzwyczajnego prowadzonego w trybie art. 154 kpa. W przedmiotowej sprawie doszło zatem do wydania rozbieżnych orzeczeń przez organ administracji publicznej i sąd administracyjny. W tej sytuacji decyzje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2010 r. oraz [...] maja 2010 r. odnoszące się do bytu prawnego tejże decyzji, ostatecznie wyeliminowanej z obrotu musiały zostać uchylone.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.

Na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) Sąd orzekł o kosztach postępowania sądowego jak w pkt 2 sentencji wyroku.