Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 941/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-01-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Przybysz (sprawozdawca), Sędziowie asesor WSA Piotr Dębkowski, sędzia WSA Jarosław Trelka, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi E. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego na 2019 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Z akt sprawy wynika, że Burmistrz Miasta M. (dalej "Burmistrz" lub "organ I instancji") decyzją z dnia [...] października 2019 r. ustalił państwu J. i E. L. (dalej: "Skarżący") wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2019 w kwocie 6691 zł.

W trakcie postępowania wymiarowego Burmistrz ustalił, że podatnicy są właścicielami nieruchomości oznaczonych jako działki nr ew.[...], [...], [...], [...]. Działka nr [...] o pow. 0,1028 ha jest sklasyfikowana jako inne tereny zabudowane (Bi). Działka nr [...] w części o pow. 0.1282 ha jest sklasyfikowana jako grunty rolne zabudowane (Br-ŁIV), a w części o pow. 0,0048 ha jest sklasyfikowana jako grunty orne (RIVa). Działka nr [...]o pow. 0,0006 ha jest sklasyfikowana jako drogi (dr). Działka nr [...]o pow. 0,0223 ha jest sklasyfikowana jako grunty rolne zabudowane (Br-LIV).

Działka nr [...]jest zabudowana budynkiem handlowo-usługowym, działka nr [...]jest zabudowana dwoma budynkami mieszkalnymi i budynkiem handlowo-usługowym.

Skarżący w dniu 5 lutego 2019 r. złożył do Urzędu Miasta M. Informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, gruntach rolnych i lasach, w której wskazał powierzchnię gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej jako 1336m2, powierzchnię gruntów pozostałych jako 6m2 oraz powierzchnię użytkową budynku mieszkalnego jako 12m2. Ponadto wskazał powierzchnię gruntów rolnych zabudowanych jako 0,1245 ha, a także ogólną powierzchnię gruntów rolnych jako 0,2587 ha. Dane o przedmiotach opodatkowania zostały uzupełnione w Informacji złożonej w dniu 28 lutego 2019 r., w której została podana powierzchnia użytkowa budynków mieszkalnych - 240m2. Powierzchnia ta odbiegała od powierzchni zabudowy budynków wskazanej w Kartotece budynków Starosty M., ponadto Skarżący nie wskazał powierzchni użytkowej pozostałych budynków. W związku z tym organ I instancji postanowił dopuścić dowód z oględzin w celu dokonania pomiaru i ustalenia powierzchni użytkowej budynku o funkcji mieszkalnej zlokalizowanym na działce[...], dwóch budynków o funkcji mieszkalnej i budynku o funkcji handlowo-usługowej zlokalizowanych na działce[...].

W trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 28 czerwca 2019 r. ustalono następujące pomiary:

- pow. użytkowa budynku o funkcji handlowo-usługowej na działce [...] wynosi 534,27 m2,

- pow. użytkowa budynku (nr[...]) o funkcji handlowo-usługowej na działce [...] wynosi 201,36

- pow. użytkowa budynku (nr[...]) o funkcji mieszkalnej na działce [...] wynosi 110,15 m2,

- pow. użytkowa budynku (nr[...]) o funkcji mieszkalnej na działce [...] wynosi 152,93 m2.

Podatnicy oświadczyli do protokołu, że nie wykorzystują żadnego z budynków do celów prowadzenia działalności gospodarczej. Oświadczyli ponadto, że na działce nr [...] prowadzona jest działalność gospodarcza, przy czym na ten cel zajmowana jest jedynie część działki o pow. 650m2. Wskazali, że budynek o funkcji handlowo-usługowej na działce [...] nie służy prowadzeniu działalności gospodarczej, jest wykorzystywany na cele mieszkalne i to tylko w części o pow. 140,62m2.

Państwo L. nie mieli zastrzeżeń co do sposobu przeprowadzenia oględzin ani wyników pomiaru powierzchni użytkowej budynków.

W związku z powyższymi ustaleniami Burmistrz w decyzji z dnia [...] października 2019 r. ustalił następujący wymiar podatku:

- od budynków mieszkalnych, od powierzchni użytkowej: 110,15m2 x 0,73 zł = 80,41 zł od budynków mieszkalnych, od powierzchni użytkowej: 152,93 m2 x 0,73zł = 111,64 zł;

- od budynków pozostałych, od powierzchni użytkowej: 534,27m2 x 7,39zł = 3948,26 zł;

- od budynków pozostałych, od powierzchni użytkowej: 201,36 m2x7,39zł = 1488,05 zł;

- od gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, od powierzchni: 650m2 x 0,88 zł = 572,00 zł;

- od gruntów pozostałych, od powierzchni: 1034m2 x 0,45 zł = 465,30 zł.

Wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2019 rok wyniosła 6666,00 zł.

Wysokość zobowiązania podatkowego w podatku rolnym na 2019 rok wynosi 25 zł i została wyliczona w następujący sposób:

- grunty rolne klasy Br - LI V - 0,0223 ha x 271,80 zł = 6,06 zł,

- grunty rolne klasy Br - LIV - 0,0632 ha x 271,80 zł = 17,18 zł

- grunty rolne klasy R-I Va - 0,0048 ha x 271.80 zł = 1,30 zł

Od powyższej decyzji Skarżący złożył odwołanie.

Zakwestionował prawidłowość zakwalifikowania budynków na działkach nr [...]i [...]jako handlowo-usługowych, ponieważ w rzeczywistości nie są one wykorzystywane do celów prowadzenia działalności gospodarczej. Ponadto wskazał, że budynek na działce [...]nie został nigdy oddany do użytku.

Decyzją z dnia [...] lutego 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. (dalej "SKO") utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

SKO w uzasadnieniu decyzji podkreśliło, że według danych zawartych w wypisie z rejestru gruntów i kartoteki budynków pan E. L. wraz z zoną J. L. są właścicielami działek o nr ew.[...], [...],[...] i [...]. Działka nr [...]jest zabudowana budynkiem handlowo-usługowym, działka nr [...] jest zabudowana 2 budynkami mieszkalnymi i budynkiem handlowo-usługowym.

Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają istotny wpływ na wymiar podatku. Budynki podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości - art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 1170, dalej "u.p.o.l."), przy zastosowaniu odpowiednich stawek. Od sposobu kwalifikacji funkcji budynku zależy wybór właściwej stawki podatkowej podatku od nieruchomości, ustalanej od 1 m2 powierzchni użytkowej. Stawka ta, wśród stawek przewidzianych dla powierzchni użytkowej budynków o różnym przeznaczeniu (art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a)-e) u.p.o.l.), jest najniższa w przypadku budynków mieszkalnych, których powierzchnia nie jest zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej, wyższą stawką są opodatkowane budynki pozostałe, a najwyższą - budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz części budynków mieszkalnych zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.

Użyty w art. 21 ust. 1 w/w ustawy zwrot "wymiar podatku" należy interpretować jako ustalenie (określenie) zobowiązania podatkowego, z uwzględnieniem elementów przedmiotowych, jak i podmiotowych zawartych w ewidencji gruntów i budynków.

Co do zasady o sposobie kwalifikacji gruntu (budynku) do celów podatkowych w podatku od nieruchomości decyduje nie tyle sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości, ile jej funkcje wskazane w ewidencji gruntów i budynków.

Jeżeli podatnik kwestionuje dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, to właśnie podatnikowi jako właścicielowi nieruchomości przysługują środki prawne, zmierzające do doprowadzenia danych z ewidencji do stanu zgodnego z rzeczywistością. Właściciel nieruchomości posiada uprawnienie do złożenia stosownego wniosku o zmianę danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków do Starosty M. jako organu prowadzącego ewidencję.

W związku z powyższym organ I instancji w prawidłowy sposób zastosował stawkę podatku przewidzianą dla budynków pozostałych w przypadku budynków zakwalifikowanych jako handlowo-usługowe (w związku z ustaleniem, że nie są używane dla celów działalności gospodarczej).

SKO wskazało, że obowiązek podatkowy spoczywa na właścicielu w zakresie całego budynku, chociażby była zajmowana wyłącznie jego część. Z art. 6 ust. 2 u.p.o.l. wynika, że rozpoczęcie użytkowania budynku jeszcze niewykończonego ostatecznie powoduje konieczność zapłacenia podatku od początku następnego roku ustalonego od całego budynku. Obowiązek ten dotyczy również części, która nie została wykończona czy przekazana do użytkowania.

Nawet więc jeżeli budynek na działce [...] jest użytkowany wyłącznie w części - obowiązek podatkowy obejmuje cały budynek (jego powierzchnię użytkową), przy czym w zakresie stawki podatku - jak wskazano powyżej - decydujące znaczenie ma klasyfikacja w kartotece budynków, a nie rzeczywiste wykorzystywanie budynku.

SKO podkreśliło, że ustalony przez organ w decyzji z dnia [...] października 2019 r. wymiar podatku uwzględnia powierzchnię użytkową budynków ustaloną podczas oględzin. Powierzchnia gruntów wynika z ewidencji gruntów i nie była ona sporna. Sam Skarżący wskazał, że na części działki nr [...] prowadzona jest działalność gospodarcza, przy czym na ten cel zajmowana jest jedynie część działki o pow. 650m. Zaś stawki podatku są zgodne z przywołaną uchwałą Rady Miasta M. nr XX111/281/2016 z dnia 25 października 2016 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości.

Skarżący nie zgodził się z wydaną decyzją i złożył skargę do sądu.

Wniósł o uchylenie decyzji SKO zarzucając jej brak wszechstronnego zbadania sprawy i sugerowanie się wnioskami organu I instancji.

Skarżący podkreślił, że w budynkach nie prowadzi działalności gospodarczej, a budynki te nadają się do rozbiórki. Ponadto w dokumentach, które otrzymał od starostwa, jest wskazany błędny adres nieruchomości.

Zdaniem Skarżącego konieczne są ponowne komisyjne oględziny nieruchomości oraz przesłuchanie świadków.

SKO w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Tytułem wstępu wyjaśnić należy, iż sprawę niniejszą rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W okolicznościach niniejszej sprawy należy potwierdzić wypełnienie się powyższych warunków, akcentując istotne zagrożenie zakażeniem wirusem SARS-CoV-2.

Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji nie naruszył prawa.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. – dalej "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).

Uwzględnienie skargi może nastąpić również poprzez stwierdzenie nieważności decyzji lub postanowienia – w wypadku ustalenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Rozstrzygnięcie sądu nie wymaga w tym wypadku wcześniejszego ustalenia, że ujawniona wada miała wpływ na wynik sprawy.

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Sąd rozpoznając skargę korzysta ze wszystkich dowodów zebranych w toku postępowania administracyjnego, gdyż rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.).

Badając legalność zaskarżonej decyzji w świetle wskazanych kryteriów Sąd uznał, że nie ma podstaw do uwzględnienia skargi

W skardze zarzucono zaskarżonej decyzji "(...) brak wszechstronnego zbadania sprawy i w konsekwencji wydanie decyzji z faktem nie autentycznym."

Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że organy podatkowe zgromadziły materiał dowodowy w zakresie pozwalającym na zrekonstruowanie stanu faktycznego niezbędnego dla przeprowadzenia prawidłowego procesu subsumpcji i oceniły go zgodnie z zasadą swobodnej, a nie dowolnej oceny tych dowodów.

Stwierdzić należy, że SKO nie uchybiło przepisom postępowania nie przeprowadzając dowodów we własnym zakresie, ale opierając się na dowodach przeprowadzonych przez organ pierwszej instancji. Jak bowiem wynika z art. 229 O.p., organ odwoławczy może przeprowadzić jedynie uzupełniające postępowanie dowodowe. Tak więc postępowanie wyjaśniające prowadzone przez organ odwoławczy jest postępowaniem dodatkowym w stosunku do postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego w pierwszej instancji. Gdyby organ odwoławczy w swojej decyzji powołał się na okoliczności, które nie zostały ujawnione przez organ pierwszej instancji, w szczególności zgromadził całkiem nowe dowody, które nie były znane organowi pierwszej instancji, wówczas takie rozstrzygnięcie wykraczałoby poza ramy dokonania swobodnej oceny całego materiału dowodowego w sprawie i pozbawiając podatnika rozstrzygnięcia przez jedną instancję naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postępowania podatkowego.

Odnosząc się do zarzutu: "Dokument który otrzymaliśmy z starostwa załącznik 1,2 i 3 jest błędny z powodu złego adresu nieruchomości" należy stwierdzić, że w dokumentach tych, będących uproszczonymi wypisami z rejestru gruntów, został wskazany adres "[...]" jako adres Skarżących. Poszczególne działki są identyfikowane poprzez numer działki oraz Id działki. W sytuacji, gdy poza adresem podatników pozostałe elementy treści tych dokumentów nie budzą zastrzeżeń, wskazanie niewłaściwego adresu podatników nie stanowi uchybienia, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy. Tym samym Sąd nie może z jego powodu uwzględnić skargi i uchylić zaskarżonej decyzji.

Podkreślenia wymaga, że w tak ustalonym stanie faktycznym, organ podatkowy był związany przy ustalaniu podstawy opodatkowania, zgodnie z 21 ust. 1 u.p.g., danymi zawartymi w ewidencji gruntów, gdyż wypis z ewidencji ma moc dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 O.p. Zauważyć też należy, że co do zasady o sposobie kwalifikacji gruntu i budynku, dla celów podatku od nieruchomości, nie tyle decyduje sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości, ile jej funkcja wskazana w ewidencji gruntów i budynków. Dane te (wskazujące położenie, granice i powierzchnię gruntów oraz rodzaj użytków gruntowych i klasy gleboznawcze, a w odniesieniu do budynków i lokali stanowiących odrębny przedmiot własności - także informacje dotyczące ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i powierzchni użytkowej lokal) są bezwzględnie wiążące organ podatkowy, tj. dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane. Tak więc dane te należy uznać za faktycznie prawidłowe. Jeśli Skarżący kwestionują ich prawidłowość, powinni najpierw w odrębnym postępowaniu administracyjnym doprowadzić do zmiany danych w ewidencji.

Przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości są nieruchomości lub obiekty budowlane m.in. w postaci budynków lub ich części. Dany obiekt budowlany jest opodatkowany jako budynek wówczas, gdy ma cechy wynikające z ustawowej definicji budynku zawartej w art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. Budynkiem – w rozumieniu tej ustawy – jest "obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach". Jeżeli więc obiekt budowlany ma te elementy, to jest budynkiem w rozumieniu ustawy. Z tej definicji nie wynika, iż budynek taki musi mieć okna, schody, drzwi, instalacje, a w szczególności że ma być oddany do użytku. Nie ma podstaw prawnych do dzielenia tak rozumianego budynku na część użytkowaną i część niewykorzystywaną. Tak więc rozpoczęcie użytkowania budynku jeszcze niewykończonego w całości powoduje konieczność zapłacenia podatku od nieruchomości od początku następnego roku ustalonego od całego budynku. Obowiązek ten dotyczy również części, która nie została wykończona czy przekazana do użytkowania. Części budynku nieużytkowane też podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.

Podsumowując, ustalenia faktyczne organu zostały przeprowadzone zgodnie z zasadami postępowania dowodowego (art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - Dz.U. z 2019 r., poz. 900 ze zm.; dalej: O.p.), a organ podatkowy wydał zaskarżoną decyzję w oparciu o dokumenty zebrane w postępowaniu dowodowym. W postępowaniu podatkowym stronie zapewniono też czynny udział na zasadzie art. 123 § 1 O.p., w szczególności poprzez doręczenie postanowienia o wszczęciu postępowania na zasadzie art. 165 § 2 i 4 O.p. oraz zawiadomienie o przeprowadzaniu oględzin i dowodów z opinii biegłego (art. 190 O.p.), zaś przed wydaniem decyzji strona miała możliwość wypowiedzenia się w sprawie zebranych dowodów (art. 192 O.p.), bowiem organ podatkowy wyznaczył jej siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego (art. 200 § 1 O.p.). Ponadto Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja jest uzasadniona zgodnie z wymaganiami z art. 124 i art. 210 § 4 O.p. Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, nie stwierdził naruszeń prawa materialnego, które powodowałyby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Nie dopatrując się naruszeń prawa, dających podstawę do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił, orzekając jak w sentencji wyroku.