Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1918/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-04-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 3, art. 4
journal: Dz.U. 2000 nr 88 poz 983
law: Ustawa z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura (spr.), Protokolant spec. - Anna Szaruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niespełnienia warunków uznania: oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] września 2018 r. nr [...] Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Kujawsko-Pomorskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] z [...] kwietnia 2018 r. nr [...] o niespełnieniu przez Grupę Producentów Rolnych [...] Sp. z o.o. warunków uznania, w zakresie produkcji produktu: drób żywy, mięso lub jadalne podroby drobiowe: świeże, chłodzone i mrożone - indyki, ze względu na które grupa została utworzona i wykreślił ją z rejestru grup.

Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych:

[...] października 2012 r. Marszałek Województwa Kujawsko-Pomorskiego wydał decyzję [...] o spełnieniu przez Grupę Producencką [...] Sp. z o.o. w [...] (dalej grupa, strona, skarżąca) warunków określonych w art. 3 oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 6 ustawy z dnia 15.09.2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. Nr 88, poz. 983, z póżn. zm.) i wpisał do rejestru grup producentów rolnych prowadzonego przez marszałka województwa, dla produktu: drób żywy, mięso lub jadalne podroby drobiowe: świeże, chłodzone i mrożone-indyki.

19 grudnia 2016 r. do Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w [...] (dalej: Dyrektor OT ARR) wpłynął wniosek o potwierdzenie spełniania warunków uznania złożony przez grupę. Do wniosku dołączono akt "Umowa spółki z ograniczoną odpowiedzialnością" Repertorium A [...] sporządzonego przez notariusza 13 sierpnia 2012 r., potwierdzonego za zgodność przez notariusza [...]. Ponadto wraz z wnioskiem dostarczono opis struktury organizacyjnej grupy, oświadczenia członka grupy o prowadzeniu działalności rolniczej 5 szt., oświadczenia producenta o przynależności tylko do jednej grupy producentów rolnych 5 szt., oświadczenie grupy o corocznych przychodach ze sprzedaży z załącznikiem, oświadczenie grupy o produkcji i sprzedaży co najmniej 80% produktów lub grup produktów wyprodukowanych przez członków z załącznikiem, informację o wielkości i wartości produkcji produktu lub grupy produktów, ze względu na które grupa została utworzona.

19 maja 2017 r. Dyrektor OT ARR w [...] wezwał grupę do złożenia wyjaśnień. W piśmie Dyrektor poinformował grupę m.in., że załączona do wniosku umowa spółki z ograniczoną odpowiedzialnością nie spełnia wszystkich wymogów zgodnie z art. 2, art. 3, art. 4 ustawy z dnia 15.09.2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. Nr 88, poz. 983, z późn. zm.).

Następnie 8 czerwca 2017 r. grupa przesłała do Dyrektora OT ARR w [...]: wykaz członków grupy producentów rolnych; korektę wniosku o potwierdzenie spełniania warunków uznania, wykaz faktur VAT i rachunków; informację o wielkości i wartości produkcji produktu lub grupy produktów ze względu na które grupa została utworzona, oświadczenie grupy o produkcji i sprzedaży co najmniej 80% produktów lub grup produktów, wyprodukowanych przez członków grupy, oświadczenie [...], oświadczenie producenta o przynależności tylko do jednej grupy producentów rolnych [...].

Grupa poinformowała również, że jest w trakcie przeprowadzania zmian do umowy spółki.

Na podstawie zgromadzonych dokumentów Dyrektor OR ARiMR w [...] [...] kwietnia 2018 r. wydał decyzję nr [...] o stwierdzeniu niespełniania warunków uznania przez grupę oraz o jej wykreśleniu z rejestru grup.

Od decyzji tej strona złożyła odwołanie do Prezesa ARiMR (dalej: "Prezes", "organ II instancji"), który decyzją z [...] września 2018 r. nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

Prezes wskazał na przepisy jakie mają zastosowanie w sprawie a następnie odwołując się do art. 47 ust. 1 przepisów wprowadzających ustawę o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa, wskazał, że w przedmiotowej sprawie do jej rozstrzygnięcia właściwe są odpowiednie organy administracyjne Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (zwanej dalej "ARiMR").

Podkreślił, że po przeprowadzeniu postępowania stwierdził, że w niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki do utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji Dyrektora OR ARiMR.

Prezes wskazał, że z treści art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 września 2015 r. o zmianie ustawy o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw oraz ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014- 2020 (Dz. U. poz. 1888) - dalej "ustawa o zmianach" wynikał obowiązek złożenia przez grupę producentów rolnych, wpisaną do rejestru grup producentów rolnych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, w terminie roku od wejścia w życie przepisów tej ustawy, do dyrektora oddziału terenowego Agencji Rynku Rolnego, właściwego ze względu na siedzibę grupy, wniosku o potwierdzenie spełniania warunków określonych w art. 3 albo art. 3a oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 6 ustawy o grupach w brzmieniu nadanym ustawą o zmianach.

Wskazał, że nowelizacja ustawy o grupach zawiera przepisy przejściowe w zakresie ram czasowych stosowania obowiązujących przepisów zmienianej ustawy. W przypadku grup producentów rolnych wpisanych do rejestru takich grup przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy określono termin (dzień 18 grudnia 2016 r.), w jakim powinny one dostosować się do nowych regulacji i złożyć do dyrektora oddziału terenowego ARR właściwego ze względu na siedzibę grupy wniosek o potwierdzenie spełniania warunków określonych w ustawie.

Prezes wziął pod uwagę uzasadnienie do nowelizacji ustawy o grupach oraz ramy czasowe na dostosowanie się grup producentów rolnych korzystających ze wsparcia finansowego w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętego PROW na lata 2007-2013 (zwane dalej: "grupami PROW 2007-2013"), których cele zostały określone w art. 35 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. l, z późn. zm.).

Prezes podkreślił, że jednym z celów zmian ustawy o grupach producentów rolnych i ich związkach było dostosowanie istniejących regulacji tworzenia i funkcjonowania grup producentów rolnych oraz ich związków do zasad i warunków udzielania pomocy finansowej grupom producentów rolnych określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17.12.2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającym rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z dnia 20.12.2013, str. 487, z późn. zm.). Zmiana brzmienia przepisu art. 2 obowiązującej ustawy miała na celu dookreślenie katalogu celów, dla których mogą tworzyć się grupy producentów rolnych i uwzględnienie w nim także celów określonych w art. 27 rozporządzenia nr 1305/2013, ze wzglądu na realizację których grupy producentów rolnych miałyby możliwość otrzymania wsparcia finansowego ze środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.

Wskazał, że zgodnie z art. 2 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o grupach z dnia 15.09.2000 r., w brzmieniu nadanym ustawą o zmianach z dnia 11.09.2015 r., osoby fizyczne, jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz osoby prawne, które w ramach działalności rolniczej prowadzą gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym lub dział specjalny produkcji rolnej, mogą organizować się w grupy producentów rolnych we wskazanych w art. 2 celach.

Ponadto zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 7 ustawy o grupach z dnia 15.09.2000 r., w brzmieniu nadanym ustawą o zmianach, akt założycielski grupy powinien zawierać sankcje wobec członka grupy, który: nie wypełnia nałożonych na niego obowiązków, nie spełnia warunków określonych w art. 2 i art. 3 lub art. 2 i art. 3a.

Prezes stwierdził, że w aktach sprawy znajduje się umowa Spółki w formie aktu notarialnego Repertorium A nr [...] z 13 sierpnia 2012 r., której analiza pod kątem aktualności i zgodności jej postanowień z obecnymi wymogami ustawowymi wskazuje, iż nie zawiera ona zmian wprowadzonych ustawą o zmianach, w ramach których grupy powinny dostosować się do nowych warunków, w tym zaktualizować zapisy w swoim akcie założycielskim. Jak wynika z przedmiotowego aktu notarialnego zapisy w § 1 umowy spółki z o.o. w zakresie celów, jakie Grupa realizuje są niezgodne z celami wskazanymi w art. 2 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o grupach, w brzmieniu nadanym ustawą o zmianach ponieważ nie uwzględniono w niej następujących celów: rozwijanie umiejętności biznesowych, marketingowych, organizowanie i ułatwianie procesów wprowadzania innowacji.

Prezes stwierdził w związku z powyższym, że zapisy umowy nie spełniają wymogu określonego w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o grupach, w którym wskazano, że grupa producentów jest tworzona przez producentów jednego produktu rolnego lub grupy produktów w celach określonych w art. 2 ustawy o zmianach.

Zatem, jego zdaniem nie można skutecznie dowodzić, że umowa spółki zawarta w 2012 r. tj. przed wejściem w życie ustawy z 11 września 2015 r. zmieniającej ustawę o grupach obejmuje swoim zakresem również cele dookreślone tą ustawą.

Prezes dokonał również analizy zapisu § 11 ust. 3 umowy Spółki, w którym określono sankcje dla członków grupy i wskazał, że jak wynika z powyższego zapisu w umowie tej wskazano jedynie sankcje nakładane na wspólnika, który nie wypełnia obowiązków nałożonych na niego w umowie, co można by uznać za spełnienie warunku wskazanego w art. 4 ust. 1 pkt 7 ppkt a ustawy o grupach. Natomiast powyższa umowa spółki nie uwzględnia sankcji nakładanych na członka grupy w przypadku, kiedy nie spełnia on warunków określonych w art. 2 i art. 3 albo w art. 2 i art. 3a ustawy o grupach. Przedmiotowy zapis umowy spółki nie spełnia zatem wymogów określonych w art. 4 ust. 1 pkt 7 ppkt b ustawy o grupach, w brzmieniu nadanym ustawą o zmianach.

W tym stanie rzeczy Prezes stwierdził, że grupa nie dostosowała zapisów swojego aktu założycielskiego do wymogów znowelizowanej ustawy w zakresie celów działalności grupy oraz obowiązkowych zapisów o sankcjach w ustawowym terminie tj. do dnia 18 grudnia 2016 r. Strona nie spełniła warunków określonych w art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2 w związku z art. 2 ust. 1 oraz art. 4 ust. 1 pkt 7 lit. b ustawy o zmianach. Tym samym organ I instancji w wydanym rozstrzygnięciu zastosował prawidłowo przepisy ustawy o zmianach, z której wynika, że grupa musi dostosować swoje akty założycielskie m.in. w zakresie celów w terminie roku od dnia wejścia w życie ustawy zgodnie z art. 4 ust.1 pkt 1 ustawy o zmianach.

Mając na uwadze powyższe oraz w związku z tym, że Spółka w terminie 1 roku od dnia wejścia w życie przepisów ustawy o zmianach nie dostosowała zapisów umowy Spółki Prezes ARiMR stwierdził, że organ I instancji prawidłowo zastosował w rozstrzygnięciu podstawę prawną i wydał decyzję o stwierdzeniu niespełniania warunków uznania przez grupę.

Prezes podkreślił również, że Prezes ARR w Warszawie w ramach prowadzonej kampanii informacyjnej 21 października 2016 r. wysłał do wszystkich grup figurujących w rejestrze grup producentów rolnych pismo [...] prezentujące podstawowe obowiązki wynikające z nowelizacji ustawy, informujące o koniecznych działaniach dostosowujących grupy producentów rolnych do wymogów znowelizowanej ustawy.

Ponadto Dyrektor OT ARR w [...] niezależnie od powyższej informacji wysłał 7 stycznia 2016 r. do wszystkich grup producentów rolnych w województwie kujawsko-pomorskim pismo (sygn. [...]) stanowiące szczegółową informację o wejściu w życie ustawy o zmianie ustawy o grupach oraz o zmianie innych ustaw.

Grupa została więc poinformowana o konieczności podjęcia stosownych działań w zakresie dostosowania do wymogów znowelizowanej ustawy w terminie do dnia 18 grudnia 2016 r.

Odnosząc się do zarzutów strony zawartych w odwołaniu Prezes wskazał, że zarzuty w zakresie naruszenia art. 4 ust. 5 pkt 2 ustawy o zmianie, polegające na wydaniu rozstrzygnięcia decyzji, którego treść nie znajduje oparcia ww. przepisie, uznać należy jedynie za dowolną polemikę z rzeczowymi ustaleniami organu opartymi na przepisach prawa co zostało wykazane w decyzji.

Biorąc pod uwagę zarzut naruszenia art. 65 § 2 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny (Dz. U. z 2017 r., poz. 459, z późn. zm.) Prezes wskazał, że w przedmiotowej sprawie w wykładni zapisów umowy (aktu założycielskiego) w pierwszej kolejności powinny być brane pod uwagę przepisy ustawy o grupach. Powyższe przepisy wskazują na konieczność zawarcia obligatoryjnych warunków w umowie (akcie założycielskim), a ich brak oznacza, że dany podmiot nie spełnia warunków określonych w ww. akcie prawnym. W takiej sytuacji nie można zastąpić braku tych zapisów poprzez uznanie, że taki był cel zawarcia umowy, a co za tym idzie niezasadny jest zarzut naruszenia ww. przepisu.

Prezes nie uznał również za zasadne zarzutów naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 oraz 11 kpa uznając, że Dyrektor w sposób wyczerpujący zbadał sprawę i uzasadnił wydaną decyzję, w świetle obowiązujących w sprawie przepisów. Prezes nie zgodził się również z zarzutem strony dotyczącym naruszenia art. 107 § 1 pkt 8) kpa wskazując, że w aktach sprawy znajduje się kopia decyzji z podpisem zawierającym oznaczenie imienia i nazwiska osoby, która go złożyła oraz wskazanie stanowiska, tj. [...] - Zastępca Dyrektora oraz wskazaniem, że działał on z upoważnienia Dyrektora Oddziału.

Od decyzji tej pełnomocnik skarżącej Spółki wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając:

1) naruszenie następujących przepisów postępowania:

a) art. 107 § 1 pkt 8 kpa poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że dla ważności decyzji administracyjnej wystarczające jest złożenie na dokumencie ją stwierdzającym nieczytelnego podpisu osoby sporządzającej tę decyzję, o ile tylko podpis uzupełniony jest imienną pieczęcią składającego podpis w sytuacji, gdy doręczony stronie egzemplarz decyzji nie zawiera znaku złożenia pieczęci wskazującej na imię, nazwisko i stanowisko służbowe osoby sporządzającej decyzję, co stanowi równocześnie przyczynę nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 7 kpa;

b) art. 107 § 3 kkpa oraz art. 11 kpa polegające na niedostatecznym wyjaśnieniu przyczyn, dla których uznał, że Spółka nie spełnia warunków określonych w art. 3 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz.U.2015.1888 z dnia 2015.11.17, dalej jako: "ugpr") oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 6 ugpr, w brzmieniu nadanym ustawą o zmianie, ograniczając się jedynie do podania lakonicznych, ogólnikowych twierdzeń i subiektywnych ocen organu, przez co naruszona została zasada przekonywania, z której wynika obowiązek organów administracji publicznej wyjaśniania stronom w sposób jasny, zrozumiały i logiczny przyczyn podejmowania określonych działań przez te organy,

c) naruszenie art. 6 kpa polegające na oparciu się przy wydawaniu decyzji na rozumieniu przepisów wskazanym w rządowym uzasadnieniu do art. 2 ustawy z 11 września 2015 r. o zmianie ustawy o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw oraz ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach PROW na lata 2014-2020 (Dz.U.2015.1888 z dnia 2015.11.17), mimo braku w polskim porządku prawnym możliwości uczynienia z wykładni autentycznej wyłącznej podstawy do wydawania decyzji, w tym zwłaszcza decyzji ograniczających prawa jednostki,

d) naruszenie art. 7, 77 § 1 i art. 80 kpa polegające na niepodjęciu czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy i zaniechania zebrania oraz rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, w tym zwłaszcza nieustalenie rzeczywistych celów działania Spółki i ich zbieżności z celami wskazanymi w art. 2 ugpr oraz niezbadanie sposobu rozumienia przez wspólników zapisów umowy Spółki w zakresie § 11 ust. 3 umowy, które to czynności zostały zastąpione przyjęciem niezweryfikowanej w żaden sposób tezy, że nie można skutecznie dowodzić, czy umowa spółki obejmuje swym zakresem również cele określone w ustawie,

2. naruszenie następujących przepisów prawa materialnego:

a) art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 1026), zwanej dalej "ugpr", poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że wskazane w art. 2 ust. 1 ugpr cele organizowania się w formie grupy producentów rolnych muszą zostać wskazane wprost w akcie założycielskim, na podstawie którego dana grupa producentów rolnych została zawiązana i oparciu, o który Spółka funkcjonuje, podczas gdy wystarczające jest by grupa w rzeczywistości została utworzona w celach określonych w tym przepisie,

b. art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz pkt 2 ustawy o grupach producentów rolnych jak również art. 4 ust. 1 pkt 7 lit. b ustawy o grupach producentów rolnych polegające na błędnym przyjęciu, że Spółka nie spełnia warunków określonych w ww. przepisach;

c) art. 4 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zmianie ustawy o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw oraz ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. poz. 1888), zwanej dalej "uzgpr.", poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, w której skarżąca spełniała warunki wydania Spółce zaświadczenia potwierdzającego spełnianie przez nią warunków uznania jej za grupę producentów rolnych;

d) art. 4 ust. 5 pkt 2 ustawy o zmianie, polegające na wydaniu rozstrzygnięcia decyzji, którego treść nie znajduje oparcia ww. przepisie;

e) art. 65 § 2 k.c. poprzez jego niezastosowanie w procesie wykładni § 11 ust. 3 zawartego w akcie notarialnym umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z 13 sierpnia 2012 r. (rep. A nr [...]) i uznanie, że "obowiązki" w rozumieniu wskazanego postanowienia umownego - wbrew art. 65 § 2 k.c. - oznaczają wyłącznie obowiązki wynikające wprost z treści umowy i nie obejmują swym zakresem obowiązków wynikających z ustawy, pomimo zapisu z § 1 umowy, w którym wspólnicy oświadczyli, iż działają jako producenci rolni na podstawie ustawy o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw;

W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu skargi strona obszernie wyjaśniła swoje stanowisko w przedmiocie zgłoszonych w skardze zarzutów. W szczególności wskazała, że naruszony został art. 107 § 1 pkt 8 kpa ponieważ doręczona jej decyzja organu I instancji (w rozumieniu dokumentu) uniemożliwia zapoznania się z danymi osoby ją podpisującej. Przyjmując do wiadomości podnoszone przez organ II instancji twierdzenia dotyczące nieczytelności samego podpisu wskazał, że odciśnięta przy podpisie pieczęć nie zawiera drukowanego (wyraźnego) oznaczenia personaliów osoby sporządzającej decyzję, a jedynie ogólnikowe stwierdzenie, że podmiot ten działa z upoważnienia Dyrektora OR ARiMR.

Spółka wskazała, że błędnym jest odrzucenie podniesionego przez nią zarzutu wyłącznie na podstawie analizy kopii decyzji dostarczonej przez organ I instancji, tj. dokumentu innego niż ten, którym dysponuje skarżąca, bowiem zgodnie z art. 107 § 1 pkt 8 w zw. z art. 109 § 1 kpa, relewantna jest jedynie decyzja doręczona stronie w rozumieniu art. 28 kpa, która jest przecież jej głównym (jedynym w sensie materialnoprawnym) adresatem.

Zachowanie organu uchybia równocześnie przepisom regulującym postępowanie dowodowe, bowiem zgodnie z art. 7 i 77 § 1 kpa to Prezes ARiMR - z urzędu - powinien podjąć wszelkie działania zmierzające do zebrania całego materiału dowodowego i w konsekwencji ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego, a nie opierać się wyłącznie na fotokopiach przekazanych przez organ I instancji w sytuacji, w której skarżąca podniosła wątpliwości co do prawidłowości złożonego podpisu.

Na uwagę zasługuje również sposób wywiedzenia przez organ obowiązku skarżącej dotyczącego wyraźnej zmiany brzmienia aktu założycielskiego na skutek częściowej zmiany art. 2 ugpr, który to sposób nie powinien ostać się w dalszym toku niniejszej sprawy i jako taki winien zostać przez tut. Sąd uznany za niezgodny z art. 6 kpa, jak również z art. 7 Konstytucji RP, skoro - na co wskazuje sam organ - Prezes ARiMR ustalił sens przepisów uzuogpr (tj. wywiódł działającą na niekorzyść jednostki normę) wyłącznie z treści uzasadnienia rządowego projektu ustawy nowelizującej materię dotyczącą funkcjonowania grup producentów rolnych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd podziela ustalenia faktyczne dokonane przez organ orzekający w sprawie i uznaje je za własne. Sąd uznaje również, że organ prawidłowo zastosował przepisy prawa mające w sprawie zastosowanie.

W sprawie jest bezsporne, że skarżąca została na mocy decyzji z [...] października 2012 r., uznana za grupę producentów rolnych dla produktu drób żywy, mięso lub jadalne podroby drobiowe: świeże, chłodzone i mrożone-indyki i wpisana do Rejestru grup producentów. Grupa działała na mocy ustawy z 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach. Korzystała z pomocy finansowej przewidzianej dla grup producentów rolnych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. ustanawiającym wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych (rozporządzenie o jednolitej wspólnej organizacji rynku, Dz. U. UE L. nr. 299 str.16) oraz w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. U. UE L nr. 277 str.1 ze zm.), a także w ustawie z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (obecnie Dz. U. z 2017r. poz. 1856 j.t.).

Wymienione przepisy, co do zasady, odnosiły się do Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

Obecnie realizowany jest PROW na lata 2014-2020. Rozporządzenie Rady (WE) nr 1234/2007 zostało zastąpione rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1308/2013 z 17 grudnia 2013 r. ustanawiającym wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz uchylającym rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007 (DZ.U. UE L nr. 347 str. 671), a rozporządzenie nr 1698/2005 zostało zastąpione rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającym rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. U. UE L nr. 347 str. 487).

Przepisy unijne rozszerzyły podstawowe cele powstania i działania grup producentów. Art. 27 ust. 2 rozporządzenia nr 1305/2013, stanowi, że "Wsparcia udziela się grupom i organizacjom producentów, które zostały oficjalnie uznane przez właściwy organ państwa członkowskiego na podstawie planu biznesowego. Wsparcie to ogranicza się do grup i organizacji producentów, które są MŚP", zaś ust. 5 stanowi, że "Państwa członkowskie mogą nadal udzielać wsparcia na rozpoczęcie działalności grupom producentów nawet po uznaniu ich za organizacje producentów na warunkach rozporządzenia (UE) 1308/2013"). Ponadto w rozporządzeniu nr 1308/2013, w przepisach art. 152 – 154, uregulowano definicję, uznawanie i statut organizacji producentów. W art. 154 ust. 2, w wersji obowiązującej do 31 grudnia 2017 r., wskazano, że "Państwa członkowskie mogą zadecydować, że organizacje producentów, które zostały uznane na mocy prawa krajowego przed dniem 1 stycznia 2014 r., i które spełniają warunki określone w ust. 1 niniejszego artykułu, są uznawane za organizacje producentów zgodnie z art. 152". Jednym z warunków działania organizacji producentów było istnienie koncentracji podaży i wprowadzanie do obrotu produktów swoich członków, bez względu na to, czy ma miejsce przeniesienie prawa własności do produktów rolnych przez producentów na organizację producentów oraz zastrzeżenie, że dani producenci nie są członkami jakiejkolwiek innej organizacji producentów w odniesieniu do produktów objętych działalnością, o której mowa w akapicie pierwszym (art. 152 ust.1 a lit b, d). Nadto w art. 153 ust. 1 lit. a, ust. 2 lit. c, d, e wskazano na potrzebę istnienia w statucie organizacji producentów przepisów dotyczących: obowiązku stosowania przez producentów będących członkami grupy, przepisów przyjętych przez organizację, a dotyczących m.in. produkcji, wprowadzania do obrotu, umożliwiających członkom grupy demokratyczną kontrolę ich organizacji i jej decyzji, dotyczących kar za naruszenie obowiązków określonych w statucie, w szczególności za nieuiszczenie składek lub naruszenie zasad ustalonych przez organizację producentów, ustalenia zasad przyjmowania nowych członków, w szczególności minimalnego okresu członkostwa, który nie może wynosić mniej niż rok.

Ustawą z 11 września 2015 r. o zmianie ustawy o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw oraz ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach PROW na lata 2014-2020 dokonana została zmiana w przepisach krajowych, zgodnych z wymaganiami przepisów unijnych. Wymieniona nowelizacja ustawy z 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach, weszła w życie 18 grudnia 2015 r. W ramach nowelizacji m.in. został zmieniony przepis art. 3 ustawy zmienianej (zmieniono jego ust.1 pkt. 3 i 4 oraz dodano do niego punkt 6 i 7), przepis art. 4 (w ust.1 wykreślono punkty 3 i 4 oraz zmieniono treść punktu. 7), przepis art. 6 (zmieniono jego treść).

Przepis art. 3 ust. 1 uzyskał brzmienie: " Art. 3. 1. Grupa producentów rolnych, zwana dalej "grupą", prowadzi działalność jako przedsiębiorca mający osobowość prawną, pod warunkiem że:

1) została utworzona przez producentów jednego produktu rolnego, zwanego dalej "produktem", lub grupy produktów w celach określonych w art. 2,

2) działa na podstawie statutu lub umowy, zwanych dalej "aktem założycielskim", spełniających wymagania określone w art. 4,

3) żaden z członków, udziałowców lub akcjonariuszy, zwanych dalej "członkami grupy", nie może mieć więcej niż 20% głosów na walnym zgromadzeniu, zgromadzeniu wspólników lub walnym zebraniu członków, także pośrednio:

a) przez dysponowanie bezpośrednio lub pośrednio większością głosów:

– na walnym zgromadzeniu, zgromadzeniu wspólników albo walnym zebraniu członków, także jako zastawnik albo użytkownik, bądź w zarządzie innej osoby prawnej będącej członkiem grupy, także na podstawie porozumień z innymi osobami, lub

– w spółce osobowej będącej członkiem grupy, także na podstawie porozumień z innymi osobami,

b) gdy członkowie zarządu osoby prawnej będącej członkiem grupy stanowią więcej niż połowę członków zarządu innej osoby prawnej będącej członkiem grupy,

4) coroczne przychody ze sprzedaży produktów lub grup produktów wytworzonych w gospodarstwach lub działach specjalnych produkcji rolnej członków grupy stanowią więcej niż połowę przychodów grupy ze sprzedaży produktów lub grup produktów, ze względu na które grupa została utworzona,

5) określi obowiązujące członków grupy zasady produkcji, w tym dotyczące jakości i ilości produktów lub grup produktów oraz sposoby przygotowania produktów do sprzedaży,

6) każdy z członków grupy w każdym roku działalności grupy produkuje oraz sprzedaje do grupy co najmniej 80% wyprodukowanych przez siebie produktów lub grup produktów, ze względu na które grupa została utworzona,

7) każdy z członków grupy przynależy tylko do jednej grupy w zakresie danego produktu lub grupy produktów."

Natomiast przepis art. 4 otrzymał brzmienie: "Art. 4. 1. Akt założycielski grupy oprócz wymagań określonych w odrębnych przepisach powinien zawierać w szczególności:

1) zasady przyjmowania do grupy nowych członków oraz występowania członków z grupy, przy czym minimalny okres członkostwa, który liczy się od dnia wydania decyzji, o której mowa w art. 7, nie może być krótszy niż trzy lata działalności grupy, a informacja o zamiarze wystąpienia z grupy powinna być złożona na piśmie co najmniej na 12 miesięcy przed końcem danego roku działalności grupy,

2) zasady zbywania akcji lub udziałów w spółce akcyjnej lub spółce z ograniczoną odpowiedzialnością,

3) (uchylony),

4) (uchylony),

5) zasady dostarczania przez członków grupy informacji dotyczących wielkości sprzedaży i cen uzyskiwanych za produkty, z uwagi na które grupa została powołana, a są sprzedawane poza grupą,

6) zasady tworzenia i wykorzystania funduszu specjalnego, o którym mowa w art. 5, jeżeli będzie on utworzony,

7) sankcje wobec członka grupy, który:

a) nie wypełnia nałożonych na niego obowiązków,

b) nie spełnia warunków określonych w art. 2 i art. 3 albo art. 2 i art. 3a.

1a. Obowiązek złożenia na piśmie informacji o zamiarze wystąpienia z grupy co najmniej na 12 miesięcy przed końcem danego roku działalności grupy nie dotyczy członków grupy, którzy otrzymali postanowienie o spełnieniu warunków określonych w przepisach w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich.

2. W akcie założycielskim mogą być również zawarte postanowienia dotyczące w szczególności:

1) zaopatrzenia członków grupy w środki produkcji,

2) zasad wspólnego użytkowania sprzętu rolniczego,

3) promocji produktów lub grupy produktów wprowadzanych do obrotu,

4) przechowywania, konfekcjonowania i standaryzacji produktów lub grupy produktów."

W świetle przywołanych przepisów nie ulega wątpliwości, że akt założycielski (statut, umowa), jest tym dokumentem, w oparciu o który działa grupa i że akt ten musi zawierać podstawowe treści wymienione w przepisach unijnych i przepisach krajowych. Treści te są wiążące dla grupy i jej członków i nie mogą być one dowolnie regulowane, z pominięciem lub naruszeniem zasad wskazanych w przywołanych przepisach.

Ustawa z 11 września 2015r. nowelizująca z dniem 18 grudnia 2015 r., ustawę z 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych, zawierała przepis art. 4 ust.1 odnoszący się do grup już wpisanych do rejestru, określający roczny termin, liczony od dnia wejścia w życie zmian wprowadzonych tą nowelą, do złożenia do organu wniosku o potwierdzenie spełniania przez nich warunków określonych w art. 3 albo art. 3a oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 6 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym tą nowelą. Do wniosku zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy zmieniającej należało dołączyć m.in. akt założycielski grupy.

Oznacza to, że zarejestrowana grupa producentów rolnych powinna złożyć we wskazanym terminie wniosek o jakim jest mowa w art. 4 ust. 1 oraz dokonać koniecznych zmian w akcie założycielskim, dostosowując treść swojego aktu do treści przepisów w wersji obowiązującej od 18 grudnia 2015 r. Termin dostosowania tych zmian i złożenia właściwego wniosku został określony jako roczny, liczony od dnia wejścia w życie zmian wprowadzonych omawianą nowelą. Zatem termin ten upływał zarówno na dokonanie zmian w akcie założycielskim jak i na zgłoszenie stosownego wniosku w dniu 18 grudnia 2016 r.

Nie ulega też wątpliwości, że był to termin prawa materialnego, a nie prawa procesowego. Nowela do ustawy określiła skutki prawne zachowania terminu. W przypadku złożenia wniosku z zachowaniem terminu i zachowaniem zmian w akcie założycielskim zgodnie z nowymi, prawnymi wymaganiami, organ wydawał grupie zaświadczenie potwierdzające spełnianie przez grupę warunków określonych w art. 3 albo art. 3a oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 6 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym nowelą do ustawy (art. 4 ust. 6).

Natomiast w przypadku nie złożenia wniosku w terminie bądź złożenia wniosku w terminie ale nie dokonania zmian merytorycznych wymaganych nową treścią przepisów ustawy o grupach producenckich, organ na podstawie art. 4 ust. 5 ustawy zmieniającej, wydawał decyzję o stwierdzeniu niespełniania przez grupę warunków określonych w art. 3 albo art. 3a oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 6 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym nowelą do ustawy i wykreślał ją z rejestru grup.

W wymienionych przepisach nie przewidziano instytucji przywrócenia terminu.

Skarżąca, co jest bezsporne złożyła wniosek w terminie (19 grudnia 2016 r.), nie zachowała jednak terminu prawa materialnego do dostosowania zapisów swojego aktu założycielskiego do nowych treści prawnych, zawartych w art. 3 ustawy o grupach producenckich. Prawidłowo organ uznał, że jego obowiązkiem jest sprawdzenie treści aktu założycielskiego skarżącej na datę końcową przewidzianą do dokonania zmian, tj. na datę 18 grudnia 2016 r. i w ramach tego sprawdzenia dokonał analizy złożonej przez grupę umowy zawartej w formie aktu notarialnego z 13 sierpnia 2012 r. Treść art. 4 ust. 1 pkt. 1 ustawy zmieniającej, nie budzi wątpliwości prawnych i dowodzi, że zapis dotyczy złożenia wniosku mającego na celu potwierdzenie przez organ zaistnienia u grupy producentów (w tym skarżącej) zmian wymaganych nowelą do ustawy o grupach producenckich w terminie do 18 grudnia 2016 r. Nie ulega wątpliwości, że ustawą zmieniającą z 11 września 2015 r. doszło do zmiany treści art. 2 ust. 1 ustawy o grupach w zakresie celów jakie grupa zobowiązana jest spełniać. Z treści oświadczenia strony z 6 czerwca 2017 r. wynika, że Spółka zamierzała dokonać zmian w umowie Spółki (niezależnie od tego, że zmiany te jako dokonane po terminie nie mogłyby zostać uznane za skutecznie dokonane) co świadczy o tym, że miała ona świadomość konieczności dostosowania jej treści do obowiązujących przepisów ustawy o zmianie ustawy o grupach.

Nie można zgodzić się ze stroną, że organ naruszył treść art. 65 KC poprzez brak analizy treści umowy grupy poprzez brak zbadania jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy w zakresie określenia w umowie celów działania grupy określonych treścią art. 2 ust. 1 ustawy o grupach oraz § 11 ust. 3 umowy w zakresie sankcji jakie mogły być nałożone na członka grupy. Ze stanowiskiem tym nie można się zgodzić. Jeśli chodzi o spełnianie przez zarejestrowaną grupę celów określonych treścią art. 2 ust. 1 ustawy o grupach to trzeba wyraźnie stwierdzić, że nie ulega wątpliwości, że cele jakie powinna spełniać grupa poczynając od 18 grudnia 2015 r. zostały rozszerzone w stosunku do tych określonych przed tą datą. Bez wątpienia zatem należy uznać, że przepis ten przewidywał cele dodatkowo określone, które powinny znaleźć odzwierciedlenie w umowie grupy, która powinna działać w myśl treści art. 3 ust.1 ustawy o grupach na podstawie umowy spełniającej wymagania art. 4 ustawy. Jeśli chodzi natomiast o sankcje to zauważyć należy, że treść zmienionego art. 4 ust. 1 pkt 7 ustawy o grupach wyraźnie wskazuje na to, że przepis ten od 18 grudnia 2015 r., do treści którego grupy powinny dostosować się do 18 grudnia 2016 r., przewidywał sankcje ze względu na brak wywiązywania się z obowiązków członka grupy oraz w przypadku braku spełnienia warunków określonych treścią art. 2 i art. 3 albo art. 2 i art. 3a ustawy. Z treści wspomnianego przepisu wynika zatem, że zmieniona treść przepisu wprowadzała obowiązek określenia sankcji za brak spełnienia przez członka grupy również warunków określonych ustawą. Umowa grupy nie została zmieniona we wskazanym zakresie odnoszącym się do określenia w niej zarówno celów grupy jak i sankcji za brak spełniania warunków określonych ustawą o grupach, co zdaniem Sądu zostało prawidłowo ustalone przez organ i co nie budzi wątpliwości Sądu. Należy przy tym podkreślić, że skarżąca grupa poza twierdzeniem, że w treści umowy nie ma obowiązku literalnego wskazania celów jakie powinna ona realizować i że w istocie dotychczasowa umowa określa te cele, w żadnym miejscu odwołania czy też skargi nie wskazuje, które zapisy umowy z 13 sierpnia 2012 r. dowodzą, że zostały w niej określone wszystkie określone art. 2 ustawy o grupach cele. W ocenie Sądu decydują zapisy ustawy o grupach, które określają wymogi jakim powinna odpowiadać treść umowy grupy, z którą to treścią należy skonfrontować umowę grupy. Do ustalenia czy treść umowy odpowiada wymogom ustawy o grupach nie przyczyni się przesłuchanie członków grupy na okoliczność tego jak oni tę treść rozumieją. Tym samym brak jest podstaw do uznania, że organ naruszył treść art. 7, 77 § 1 art. 80 oraz 11 kpa.

Nie można zgodzić się także ze stroną, że za błędne należy uznać twierdzenie, że obecne wymogi ustawowe wymagają od wszystkich podmiotów zaktualizowania zapisów w akcie założycielskim, a brak tego typu zmiany skutkuje automatycznie negatywną decyzją co do spełniania warunków działania w ramach grupy, ponieważ zdaniem Sądu wskazane i omówione wyżej przepisy prawa wyraźnie wskazują, że akt założycielski każdej zarejestrowanej grupy, a nie tylko grupy nowej należy dostosować do wymogów przepisów ustawy o grupach zmienionych ustawą z 15 września 2015 r.

Należy stwierdzić w związku z tym, że w przedmiotowej sprawie organ dokonał oceny wszelkich dowodów przedłożonych przez skarżącą i w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia wskazał wbrew stanowisku skarżącej, jakim dowodom i dlaczego dał wiarę, oraz przedstawił swój tok rozumowania. Wskazał także tak jak i organ I instancji, prawidłowo podstawę prawną, która legła u podstaw zajętego w sprawie stanowiska. W decyzji organu zarówno I jak i II instancji wyraźnie przedstawiona została ocena aktu założycielskiego strony, co spowodowało wskazanie, że nie spełniła ona warunku z art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 2 ustawy z 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych, a weryfikacja wspomnianego aktu założycielskiego pod kątem zawarcia obowiązkowych postanowień w myśl wymogów art. 4 ust. 1 ustawy zmieniającej wykazała, że umowa spółki z 13 sierpnia 2012 r., nie jest zgodna z ustawowymi zapisami. Organy obydwu instancji dokonując analizy § 11 ust. 3 wspomnianej umowy, wskazały również, że zawarte w nim zapisy nie spełniają wymogów określonych w art. 4 ust. 1 pkt 7 lit. b ustawy o grupach producentów rolnych, gdyż nie określają one sankcji wobec członka grupy, który nie spełnia warunków określonych w ustawie. Wobec powyższego nie sposób zgodzić się z zarzutami skargi, że zaskarżona decyzja nie spełnia wymogów art. 107 § 3 w zw. z art. 11 kpa. Sąd nie podziela również zarzutu naruszenia przez organ treści art. 107 § 1 pkt 8 kpa ze względu na to, że decyzja organu I instancji nie zawiera właściwego podpisu, co polega na tym, że na decyzji doręczonej stronie z odcisku pieczęci nie można odczytać personaliów osoby sporządzającej decyzję.

Należy wskazać w tym miejscu, że strona do skargi dołączyła ksero doręczonej jej decyzji organu I instancji, która rzeczywiście we wskazywanym zakresie jest mało czytelna jakkolwiek dosyć niewyraźnie na tle druku widać, że wskazane są dane podpisującego. Oczywiste jest, że umieszczenie imiennej pieczęci, której treść częściowo została odciśnięta na druku dowodzi niedbałości osoby podpisującej decyzję, ale okoliczność ta zdaniem Sądu nie dowodzi, że decyzję taką należy uznać za nieważną. W aktach znajduje się bowiem decyzja, na której znajduje się wyraźny odcisk pieczęci pozwalający na pełną identyfikację osoby podpisującej decyzję i strona mogła mając wątpliwości co do identyfikacji osoby podpisującej, wyjaśnić je.

W ocenie Sądu zebrany materiał dowodowy był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, ponieważ analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wykazała, że skarżąca nie dokonała wymaganego dostosowania do wymogów przepisów ustawy z 15 września 2000 r. - w brzmieniu nadanym ustawą z 11 września 2015 r.

Na koniec Sąd uznaje, że brak jest też podstaw do uznania za zasadny zarzut strony dotyczący brzmienia rozstrzygnięcia organu I instancji, ponieważ organ stwierdził niespełnienie warunków uznania przez grupę a z całości decyzji, w której rozstrzygniecie, jego podstawa prawna i jego uzasadnienie stanowią nierozerwalną całość jednoznacznie wynika, że rozstrzygnięcie zostało wydane na podstawie m.in. art. 4 ust. 5 pkt 2 ustawy zmieniającej ustawę o grupach.

Mając na względzie przedstawione okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę.