Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 290/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-03-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędzia del. WSA Dariusz Chaciński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Policji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1475/17 w sprawie ze skargi K.K. na orzeczenie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania; 2. zasądza od K.K. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 17 kwietnia 2018 r. II SA/Wa 1475/17, po rozpoznaniu sprawy ze skargi K.K. na orzeczenie Komendanta Głównego Policji z [...] lipca 2017 r. nr [...], w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej, uchylił zaskarżone orzeczenie oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] czerwca 2017 r. nr [...].

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Komendant Wojewódzki Policji w [...] orzeczeniem z [...] czerwca 2017 r. nr [...] uznał sierż. K.K. – policjanta Ogniwa Patrolowo-Interwencyjnego Wydziału Prewencji i Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w [...] winnym tego, że:

1) będąc zobowiązanym, zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 1 i 4 ustawy o Policji do ochrony życia i zdrowia ludzi przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra oraz do wykrywania przestępstw i ścigania ich sprawców nie dopełnił obowiązków w ten sposób, że [...] lipca 2016 r. w budynku KPP w [...] nie podjął działań uniemożliwiających st. sierż. M.W. stosowania wobec K.Ś. siły fizycznej w postaci technik obezwładniania wbrew warunkom jej użycia określonym w art. 11 ustawy z 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej, czym naruszył dyscyplinę służbową w sposób określony w art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji;

2) będąc zobowiązanym, zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 1 i 4 ustawy o Policji do ochrony życia i zdrowia ludzi przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra oraz do wykrywania przestępstw i ścigania ich sprawców nie dopełnił obowiązków w ten sposób, że [...] lipca 2016 r. w budynku KPP w [...] nie podjął działań uniemożliwiających st. sierż. M.W. stosowania wobec K.Ś. przedmiotu przeznaczonego do obezwładniania osób za pomocą energii elektrycznej w postaci Tasera X2 o numerze [...], pomimo niewystąpienia okoliczności uzasadniających jego użycie określonych w art. 25 ust. 1 ustawy z 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej oraz wbrew zakazowi wynikającemu z art. 25 ust. 3 tej ustawy, czym naruszył dyscyplinę służbową w sposób określony w art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji;

3) będąc zobowiązanym zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji do wykrywania sprawców przestępstw i wykroczeń oraz ich ścigania nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku w ten sposób, że [...] lipca 2016 r. w [...] sporządzając notatkę służbową po interwencji dotyczącej zdarzenia, w którym brał udział K.Ś., zataił fakt i okoliczności dotyczące zastosowania siły fizycznej oraz Tasera X2 o numerze [...] w budynku KPP w [...] przez st. Sierż. M.W. wbrew warunkom użycia tych środków określonym ustawie z 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej, poświadczając tym samym nieprawdę w dokumencie co do okoliczności mających znaczenie prawne, czym naruszył dyscyplinę służbową w sposób określony w art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji – i za powyższe wymierzył mu karę dyscyplinarną ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku.

Komendant Główny Policji orzeczeniem dyscyplinarnym z [...] lipca 2017 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania K.K., mając za podstawę art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy o Policji, utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne.

W uzasadnieniu organ wskazał, że [...] lipca 2016 r. w związku ze zgłoszeniem pobicia, na miejsce zdarzenia skierowano patrol zmotoryzowany Ogniwa Patrolowo-Interwencyjnego Wydziału Prewencji i Ruchu Drogowego KPP w [...] w składzie sierż. Z.W. i sierż. K.K., do których dołączył st. sierż. M.W. W trakcie zatrzymania domniemany sprawca pobicia – K.Ś., w związku ze stawianiem oporu, został obezwładniony za pomocą środków przymusu bezpośredniego w postaci chwytów obezwładniających oraz przy użyciu paralizatora, po czym doprowadzony do Komendy Powiatowej Policji w [...]. Domniemanego sprawcę poddano badaniu na zawartość alkoholu (wynik - [...] mg/l), a następnie, po ustaleniu braku przeciwwskazań medycznych, przewieziono do Pomieszczenia dla Osób Zatrzymanych.

K.Ś. [...] lipca 2016 r. złożył w Prokuraturze Rejonowej w [...] "zażalenie na sposób prowadzenia czynności przez funkcjonariuszy Policji wraz z wnioskiem o wszczęcie postępowania karnego i dyscyplinarnego", w którym zarzucił policjantom przekroczenie uprawnień, naruszenie obowiązujących przepisów prawa, naruszenie jego godności osobistej oraz uszkodzenie ciała. Do pisma załączył protokół sądowo-lekarski z oględzin ciała z [...] lipca 2016 r. wykonany na prywatne zlecenie pokrzywdzonego przez biegłego sądowego z medycyny pracy i orzecznictwa sądowo-lekarskiego w sprawach karnych, z którego wynika, że stwierdzono u niego poparzenia termiczne II stopnia w okolicy podłopatkowej (9) i lędźwiowej (7). Ponadto biegły stwierdził, że powyższe obrażenia powstały w wyniku "...urazu zadanego narzędziem twardym, tępym lub tępokrawędzistym jakim może być np. pięść, paralizator itp." W siedzibie Komendy Powiatowej Policji w [...] [...] maja 2017 r. K.Ś. został poddany eksperymentowi procesowemu polegającemu na odtworzeniu przebiegu zdarzeń z nocy z [...] lipca 2016 r. będącego przedmiotem rozpoznania poprzez przesłuchanie K.Ś. w miejscu zdarzenia, podczas którego podtrzymał swoje dotychczasowe zeznania w tym zakresie.

Organ po przeanalizowaniu wyjaśnień obwinionego, zeznań policjantów biorących udział w zatrzymaniu K.Ś. złożonych zarówno przed organem jak i w Prokuraturze, a także wyników ekspertyzy dotyczącej czasu uruchomienia paralizatora uznał, że zgromadzony materiał potwierdza zasadność postawionych zarzutów. Organ wskazał jednocześnie, że użycie środków przymusu bezpośredniego w postaci siły fizycznej oraz Tasera na terenie Komendy Powiatowej Policji w [...] nastąpiło niezgodnie z warunkami ich użycia określonymi w ustawie o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej oraz, że na sierż. K.K. ciążył obowiązek podjęcia działań uniemożliwiających st. sierż. M.W. ich użycie wobec K.Ś. Materiał dowodowy zebrany w sprawie potwierdza, że wymienionego obowiązku obwiniony nie dopełnił, a także nie sporządził stosownej dokumentacji w tym zakresie. W ocenie organu, w niniejszym przypadku nie wystąpiły okoliczności mające wpływ na zaostrzenie wymiaru kary bądź jej złagodzenie, nie zaistniały także przesłanki odstąpienia od ukarania, o których mowa w art. 135j ust. 5 ustawy o Policji. Zastosowany przez przełożonego dyscyplinarnego wymiar kary stanowi adekwatną reakcję na zachowanie obwinionego.

Organ podniósł, że w niniejszej sprawie nie nastąpiło przedawnienie ścigania, w związku z faktem, że o podejrzeniu przekroczenia uprawnień przez policjantów w Komendzie Powiatowej Policji w [...] przełożony dyscyplinarny dowiedział się [...] sierpnia [powinno być lipca] 2016 r. Za datę bowiem powzięcia przez przełożonego informacji o przewinieniu dyscyplinarnym przyjęto datę ujawnienia nowych okoliczności, mających bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie sprawy – to jest [...] kwietnia 2017 r. (ekspertyza oględzin paralizatora).

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K.K. wniósł o uchylenie zaskarżonego i poprzedzającego go orzeczenia, ewentualnie stwierdzenie nieważności obu orzeczeń i umorzenie postępowania zarzucając:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 135 ust. 3 ustawy o Policji, poprzez wszczęcie i prowadzenie postępowania dyscyplinarnego na podstawie postanowienia Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] czerwca 2017 r., gdy tymczasem z ustalonego w sprawie stanu faktycznego, który był sporny pomiędzy stronami wynika, że ostatecznym dniem możliwym do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego był dzień [...] października 2016 r.;

2. art. 134 pkt 3 w zw. z art. 132 ust. 3 pkt 3 i nast. ustawy o Policji, poprzez wadliwe uznanie skarżącego za winnego dopuszczenia się naruszenia dyscypliny służbowej i w konsekwencji nieuzasadnione jego zastosowanie, gdy tymczasem zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na jednoznaczne uznanie, że do naruszenia dyscypliny faktycznie doszło, a tym samym wydanie zaskarżonego orzeczenia oraz orzeczenia go poprzedzającego nastąpiło z naruszeniem prawa;

II. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

3. art. 134i ust. 1 pkt 1a w zw. z art. 133 ust. 1 ustawy o Policji, poprzez wszczęcie postępowania dyscyplinarnego wobec skarżącego przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Szczecinie, który nie był jego przełożonym dyscyplinarnym, a tym samym naruszeniu jednej z podstawowych zasad postępowania dyscyplinarnego, które to naruszenie powinno prowadzić do stwierdzenia nieważności zaskarżonego orzeczenia oraz poprzedzającego jego wydanie orzeczenia organu dyscyplinarnego pierwszej instancji

4. art. 135g ust. 2 ustawy o Policji, poprzez uznanie skarżącego za winnego dopuszczenia się naruszenia dyscypliny służbowej, gdy tymczasem zebrany w sprawie materiał dowodowy nie mógł stanowić podstawy do wydania takiego rozstrzygnięcia, a wbrew temu, co twierdziły organy obu instancji, jego wina nie została udowodniona;

5. art. 135g ust. 2 w zw. z art. 135j ust. 2 pkt 6 ustawy o Policji, poprzez uznanie skarżącego za winnego dopuszczenia się naruszenia dyscypliny służbowej polegającego na niepodjęciu działań uniemożliwiających st. sierż. M.W. stosowania wobec K.Ś. siły fizycznej w postaci technik obezwładniania oraz paralizatora na terenie Komendy, gdy tymczasem na dzień wydania ostatecznego orzeczenia nr [...] Komendanta Głównego Policji z [...] lipca 2017 r., wina st. sierż. M.W. nie została udowodniona, a postępowanie dyscyplinarne w jego sprawie nie zakończyło się wydaniem orzeczenia dyscyplinarnego, co w konsekwencji spowodowało wydanie orzeczenia o winie skarżącego, w oparciu o "rzekome naruszenie dyscypliny służbowej st. sierż. M.W.", które nie zostało udowodnione i orzeczone w toku postępowania dyscyplinarnego;

6. art. 134 pkt 3 w zw. z art. 134h ust. 1, 2 i 3 ustawy o Policji, poprzez wymierzenie obwinionemu kary zbyt surowej z przewidzianego w ustawie katalogu kar dyscyplinarnych, niewspółmiernej do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia, nieuwzględniającej okoliczności dokonania czynu, jego skutków, rodzaju i stopnia naruszenia obowiązków służbowych, pobudek działania obwinionego a także zachowania skarżącego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego oraz przebiegu dotychczasowej jego służby.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, wskazując, że Komendant Wojewódzki Policji mógł wszcząć postępowanie dyscyplinarne, bowiem jest przełożonym wszystkich policjantów na terenie województwa.

Powołanym na wstępie wyrokiem z 17 kwietnia 2018 r. II SA/Wa 1475/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za zasadną. W ocenie Sądu I instancji zaskarżone orzeczenie oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem art. 135 ust. 3 ustawy o Policji. W argumentacji Sąd podniósł, że stosownie do treści przytoczonego przepisu, postępowania dyscyplinarnego nie wszczyna się po upływie 90 dni od dnia powzięcia przez przełożonego dyscyplinarnego wiadomości o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego. Upływ tego terminu jest zatem okolicznością, która ipso iure wyłącza dopuszczalność wszczęcia postępowania. Zdaniem Sądu I instancji jest to bez wątpienia norma o charakterze gwarancyjnym dla policjanta, w związku z tym nie może być ona interpretowana w sposób rozszerzający, na niekorzyść tego funkcjonariusza. Omawiany bieg terminu ustawodawca powiązał z "powzięciem wiadomości o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego", a zatem początkową datę biegu terminu wyznacza dzień uzyskania informacji (po raz pierwszy) o takim działaniu policjanta, które stanowi naruszenie dyscypliny w rozumieniu ustawy o Policji. Takie stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Sądu Najwyższego (postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z 24 października 2003 r. III DS. 1/2003) oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z 10 marca 2016 r. I OSK 3173/14, wyrok z 14 września 2007 r. I OSK 1786/06).

Zdaniem Sądu I instancji za datę powzięcia informacji przez przełożonego dyscyplinarnego o możliwości popełnienia przewinienia dyscyplinarnego przez funkcjonariusza należało uznać dzień [...] lipca 2016 r., tj. datę powiadomienia Komendanta Powiatowego Policji w [...] przez Prokuraturę Rejonową w [...] o nadużyciu uprawnień przez K.K. (czyn z art. 231 § 1 k.k). Tym samym od tej daty rozpoczął bieg 90-dniowy termin do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego. Zdaniem Sądu I instancji niezasadne są twierdzenia organu, że postępowanie dyscyplinarne w niniejszej sprawie mogło zostać wszczęte [...] czerwca 2017 r., dopiero po uzyskaniu wyniku oględzin paralizatora elektrycznego i odtworzenia zapisu jego działania, tj. [...] kwietnia 2017 r.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Komendant Główny Policji. Zaskarżając wyrok w całości zarzucił mu naruszenie:

1) prawa materialnego, a to art. 135 ust. 3 ustawy o Policji poprzez jego błędne zastosowanie wynikające z błędnej wykładni dokonanej bez uwzględnienia treści art. 134i ust. 2 ustawy o Policji i przyjęciu, że Komendant Powiatowy Policji w [...] był w tej sprawie przełożonym dyscyplinarnym policjantów, podczas, gdy był nim Komendant Wojewódzki Policji w [...];

2) przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 145 § 1 ust. [powinno być pkt] 1 lit a) p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 133 § 1 p.p.s.a., polegające na przeprowadzeniu kontroli zgodności z prawem zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego w sposób wadliwy i niepełny i w związku z tym pominięciu rozważań nad treścią art. 134i ust. 2 ustawy o Policji w jego korelacji z art. 135 ust. 3 tej ustawy, a w szczególności braku ustaleń, co do pojęcia "przełożony dyscyplinarny" w kontekście faktu, że przełożonym, który wszczął postępowanie dyscyplinarne był Komendant Wojewódzki Policji w [...] działający z własnej inicjatywy, a nie Komendant Powiatowy Policji w [...], którego to wiedza, co do zdarzenia, nabyta [...] lipca 2016 r., stała się przyczyną uznania, że doszło do przedawnienia ścigania, i którego zachowanie było przedmiotem oceny Sądu, co doprowadziło do niezasadnego uchylenia zaskarżonego orzeczenia nr [...] i orzeczenia go poprzedzającego.

W oparciu o powyższe zarzuty organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie sprawy poprzez oddalenie skargi, względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz rozpoznanie niniejszej sprawy na rozprawie.

W uzasadnieniu wskazano, że błędne jest stanowisko Sądu, że w niniejszej sprawie przełożonym dyscyplinarnym skarżącego był Komendant Wojewódzki Policji w [...]. Dokonując oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego Sąd nie dostrzegł bowiem, że postępowanie zostało wszczęte przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], a nie przez Komendanta Powiatowego Policji w [...]. Powyższe obligowało Sąd w pierwszej kolejności do wyjaśnienia znaczenia pojęcia "przełożonego dyscyplinarnego". Okoliczność ta ma istotne znaczenie dla prawidłowości oceny normy art. 135 ust. 3 ustawy o Policji, której wykładnia stała się przesłanką do zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. Skarżący kasacyjnie wskazał, że zgodnie z art. 133 ust. 1 (in principio) ustawy o Policji, przełożonym dyscyplinarnym jest przełożony, o którym mowa w art. 32 ust. 1. Zgodnie z tym przepisem do mianowania policjanta na stanowiska służbowe, przenoszenia oraz zwalniania z tych stanowisk właściwi są przełożeni: Komendant Główny Policji, Komendant CBŚP, Komendant BSWP, komendanci wojewódzcy i powiatowi (miejscy) Policji oraz komendanci szkół policyjnych. Zatem podmioty te są także przełożonymi dyscyplinarnymi policjantów. Jednakże, poza odmiennościami wynikającymi z regulacji art. 133 ust. 2 i nast., ustawa o Policji przewiduje pewne uprawnienia dla wyższego przełożonego, ale działającego, jako przełożony dyscyplinarny. Zgodnie, bowiem z art. 134i ust. 2 ustawy o Policji, wyższy przełożony dyscyplinarny może wszcząć lub przejąć do prowadzenia postępowanie dyscyplinarne przed wydaniem orzeczenia, jeżeli w jego ocenie jest to konieczne z uwagi na charakter sprawy. Przepis ten należy interpretować jedynie w powiązaniu z normą wynikającą z art. 134i ust. 1 ustawy. Oznacza to, że jedyną i wystarczającą przesłanką do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego jest uzasadnione przypuszczenie popełnienia przez policjanta przewinienia dyscyplinarnego, które pozwala na wszczęcie postępowania z własnej inicjatywy. Dlatego też ustawodawca pozostawił swobodnemu uznaniu przełożonego dyscyplinarnego ocenę, czy dany czyn stanowi przewinienie dyscyplinarne, czy też nie.

Skarżący kasacyjnie podniósł, że skoro racjonalny ustawodawca wyposażył wyższego przełożonego dyscyplinarnego w prawo wszczęcia postępowania, to nie mógł jednocześnie zawęzić tego prawa poprzez treść art. 135 ust. 3 ustawy o Policji, rozumianego w taki sposób, że termin 90 dni zacznie swój bieg od daty powzięcia wiedzy na temat czynu przez przełożonego w sprawach osobowych policjanta. Taka interpretacja pozostawałaby bowiem w sprzeczności z ugruntowaną linią orzeczniczą, że to przełożony w sprawach dyscyplinarnych jest suwerenem w zakresie oceny czy dane zachowanie policjanta pozwala na podjęcie uzasadnionego przypuszczenia, że wyczerpuje znamiona przewinienia dyscyplinarnego. Wobec faktu, że [...] lipca 2016 r. wiedzę o zdarzeniu powziął jedynie Komendant Powiatowy Policji w [...], a nie Komendant Wojewódzki Policji w [...], brak jest podstaw do uznania, że w sprawie zaistniało przedawnienie ścigania. Przełożonym dyscyplinarnym, który uznał, że zachowanie K. K. daje uzasadnione przypuszczenie, że popełnił on czyn dyscyplinarny był Komendant Wojewódzki Policji w [...]. Z akt sprawy nie wynika aby ten przełożony wszczął postępowanie z uchybieniem terminu przedawnienia ścigania. Skarżący kasacyjnie podniósł także, że Sąd I instancji nie wyjaśnił, dlaczego nie uznał ww. przełożonego za przełożonego dyscyplinarnego w rozumieniu art. 135 ust. 3 ustawy o Policji, a w związku z tym, z jakich powodów przyjął, że datą początkową biegu terminu przedawnienia był dzień [...] lipca 2016 r., tj. dzień, w którym o sprawie dowiedział się Komendant Powiatowy Policji w [...].

Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył K.K. wnosząc o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – p.p.s.a. – skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. w tej sprawie nie wystąpiły.

Kontrolując zatem zgodność z prawem zaskarżonego wyroku w granicach skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył tę kontrolę do wskazanych w niej zarzutów. Rozpatrywana pod tym kątem skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy.

Jeśli skarga kasacyjna oparta jest na obydwu podstawach kasacyjnych, co do zasady rozpatrzeniu w pierwszej kolejności podlegać powinny zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, albowiem zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego mogą być oceniane przez Naczelny Sąd Administracyjny wówczas, gdy stan faktyczny sprawy i motywy rozstrzygnięcia nie budzą wątpliwości. W niniejszej sprawie jednak zarzuty powołane w ramach obydwu podstaw kasacyjnych pozostają ze sobą w związku, więc powinny zostać rozpatrzone łącznie.

Sąd I instancji uznał, że przełożonym dyscyplinarnym skarżącego sierż. K.K. był Komendant Powiatowy Policji w [...], który o przewinieniu dyscyplinarnym dowiedział się [...] lipca 2016 r. Wszczęcie postępowania dyscyplinarnego przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] nastąpiło [...] czerwca 2017 r., a zatem prawie po roku od powzięcia wiadomości o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego, więc z naruszeniem art. 135 ust. 3 ustawy o Policji, zgodnie z którym postępowania dyscyplinarnego nie wszczyna się po upływie 90 dni od dnia powzięcia przez przełożonego dyscyplinarnego wiadomości o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego. Z powyższych rozważań wynika, że w ocenie Sądu I instancji datą, od jakiej należy liczyć dziewięćdziesięciodniowy termin, o jakim mowa w art. 135 ust. 3 ustawy o Policji, jest dzień, w którym o przewinieniu dyscyplinarnym dowiedział się bezpośredni przełożony dyscyplinarny, w rozumieniu art. 133 ust. 1 ustawy o Policji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest to teza uniwersalna, którą można zastosować w każdym przypadku.

Zgodnie z art. 134i ust. 2 ustawy o Policji (w brzmieniu zarówno z 2016 jak i 2017 r.) wyższy przełożony dyscyplinarny (a obecnie także Komendant Główny Policji) może wszcząć lub przejąć do prowadzenia postępowanie dyscyplinarne przed wydaniem orzeczenia, jeżeli w jego ocenie jest to konieczne z uwagi na charakter sprawy. Z przepisu tego wynika, że wyższy przełożony dyscyplinarny może zarówno wszcząć postępowanie dyscyplinarne, jak i przejąć do prowadzenia już toczące się postępowanie dyscyplinarne przed wydaniem orzeczenia, jeżeli w jego ocenie jest to konieczne z uwagi na charakter sprawy. Konieczność wszczęcia jak i przejęcia toczącego się już postępowania dyscyplinarnego pozostawiona została więc, na gruncie art. 134i ust. 2 ustawy o Policji, ocenie wyższego przełożonego dyscyplinarnego.

O ile w przypadku przejęcia toczącego się już postępowania dyscyplinarnego przez wyższego przełożonego dyscyplinarnego, można przyjąć, że termin, o jakim mowa w art. 135 ust. 3 ustawy o Policji, liczy się do dnia, w którym o przewinieniu dyscyplinarnym dowiedział się ten przełożony dyscyplinarny, który wszczął postępowanie, o tyle w przypadku wszczęcia postępowania dyscyplinarnego przez wyższego przełożonego dyscyplinarnego, dziewięćdziesięciodniowy termin z art. 135 ust. 3 ustawy o Policji należy liczyć od dnia, w którym o przewinieniu dyscyplinarnym dowiedział się ten przełożony dyscyplinarny. Ponieważ postępowanie dyscyplinarne może wszcząć zarówno przełożony dyscyplinarny (art. 134i ust. 1 ustawy o Policji) jak i wyższy przełożony dyscyplinarny (art. 134i ust. 2 ustawy o Policji), to przyjąć należy, że do każdego z nich z osobna odnosi się termin z art. 135 ust. 3 ustawy o Policji. Ten ostatni przepis nie różnicuje bowiem, o którego przełożonego dyscyplinarnego chodzi, gdy obydwaj są uprawnieni do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego. Wszczynając postępowanie dyscyplinarne, wyższy przełożony dyscyplinarny staje się przełożonym dyscyplinarnym w rozumieniu innych przepisów odnoszących się do postępowania dyscyplinarnego (zob. np. art. 133 ust. 8 pkt 3, art. 134i ust. 6 pkt 1, art. 135a ust. 3, art. 135c, art. 135h ust. 1 i 3, art. 135j ust. 1 ustawy o Policji i.t.d.).

Takie rozumienie powyższych przepisów lepiej służy funkcji, jaką ma spełniać postępowanie dyscyplinarne wobec funkcjonariuszy Policji, a jednocześnie ewentualny stan niepewności, co do statusu Policjanta, w przypadku znaczącego rozminięcia się dat dotyczących uzyskania wiadomości o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego przez przełożonego dyscyplinarnego i wyższego przełożonego dyscyplinarnego, uprawnionych do wszczęcia postępowania, może być neutralizowany przez instytucję przedawnienia karalności (art. 135 ust. 4 ustawy o Policji).

W tej sytuacji za usprawiedliwiony należało uznać zarzut naruszenia art. 135 ust. 3 ustawy o Policji poprzez jego błędne zastosowanie wynikające z błędnej wykładni dokonanej bez uwzględnienia art. 134i ust. 2 ustawy o Policji. Konsekwencją tego jest także niepełne wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, bo nieuwzględniające normy wynikającej z art. 134i ust. 2 ustawy o Policji, w kontekście tego przełożonego dyscyplinarnego, który wszczął, jako uprawniony, postępowanie dyscyplinarne w tej konkretnej sprawie, co uzasadnia zarzut z art. 141 § 4 p.p.s.a.

Rozpoznając ponownie sprawę Sąd I instancji ustali, czy przy powyższym rozumieniu art. 135 ust. 3 w zw. z art. 134i ust. 2 ustawy o Policji, Komendant Wojewódzki Policji w Szczecinie wszczynając w dniu [...] czerwca 2017 r. postępowanie dyscyplinarne dochował terminu z art. 135 ust. 3 ustawy o Policji, a jeśli tak, to należy ocenić co do istoty sprawy zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne, co dotychczas nie miało miejsca.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt 1 wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.