Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 194/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-03-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 162 § 1
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 151, art. 188
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Jagielska (spr) Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia del. WSA Ewa Cisowska-Sakrajda Protokolant Sylwia Koszewska po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 września 2016 r. sygn. akt III SA/Po 489/16 w sprawie ze skargi E. P. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza od E. P. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 21 września 2016 r. o sygn. akt III SA/Po 489/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po rozpoznaniu sprawy ze skargi E. P. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu (obecnie: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu; dalej: Dyrektor) z dnia [...] kwietnia 2016 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, uchylił postanowienie zaskarżone i poprzedzające je postanowienie organu I instancji, a także orzekł o kosztach postępowania.

Z uzasadnienia wyroku wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia Sąd I instancji przyjął następujące ustalenia.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r. Dyrektor utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w Pile z dnia [...] listopada 2015 r. odmawiające E. P., na podstawie art. 162 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm., obecny tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r. poz. 800 ze zm.; dalej: o.p.), przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Naczelnika Urzędu Celnego w Pile z dnia [...] stycznia 2015 r. o wymierzeniu E. P. kary pieniężnej 12000 zł z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry. Ustalono, że wniosek o wznowienie postępowania został nadany w placówce pocztowej operatora publicznego 17 września 2015 r., ale przesyłkę zwrócono nadawcy 8 października 2015 r. z powodu wadliwego zaadresowania. Na przesyłce jako adres siedziby Naczelnika Urzędu Celnego w Pile wskazano ul. [...]. Prawidłowy adres to ul. [...]. Organ wyjaśnił, że strona była reprezentowana przez radcę prawnego, a we wniosku o przywrócenie terminu z 15 października 2015 r. pełnomocnik strony przyznał, że pracownik kancelarii wadliwie zaadresował korespondencję. W ocenie organu, pojęcie winy w uchybieniu terminowi obejmuje działania pełnomocnika strony i osób trzecich upoważnionych przez pełnomocnika do dokonywania poszczególnych czynności, włącznie z czynnościami o charakterze technicznym. Z tego względu organ uznał, iż nie można było przyjąć, że uchybienie terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania nastąpiło bez winy strony – ustanowionego przez nią pełnomocnika.

Uwzględniając skargę i uchylając postanowienia organów obydwu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., obecny tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zostały one wydane z mającym istotny wpływ na wynik sprawy innym naruszeniem przepisów postępowania.

W ocenie Sądu, organy słusznie uznały, że w okolicznościach kontrolowanej sprawy miało miejsce uchybienie miesięcznemu terminowi na złożenie wniosku o wznowienie postępowania. Kwestią sporną pozostaje natomiast to czy uchybienie temu terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego, profesjonalnego pełnomocnika strony postępowania. Sąd stwierdził, że ocena zasadności wniosku o przywrócenie terminu została przeprowadzona z naruszeniem art. 191 w zw. z art. 122 o.p.

Organy obu instancji bez rozważenia istoty sprawy obciążyły pełnomocnika strony winą za uchybienie terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Dyrektor z przekroczeniem granic swobodnej oceny materiału dowodowego przyjął, że przyczynę braku doręczenia przesyłki stanowiło błędne oznaczenie adresata przesyłki. Na takie naruszenie przepisów postępowania jednoznacznie wskazuje argumentacja przedstawiona w odpowiedzi na skargę. Wbrew argumentacji zawartej w odpowiedzi na skargę, analiza akt nie pozostawia wątpliwości, że także dla operatora pocztowego oczywistym było, iż w rozważanym przypadku błędnie został wskazany adres, a nie adresat przesyłki. Na takie okoliczności sprawy jednoznacznie wskazuje treść adnotacji doręczyciela, który jako przyczynę niemożności przekazania przesyłki adresatowi podał, że "pod wskazanym na kopercie adresem nie znajduje się Naczelnik Urzędu Celnego".

Jak uznał Sąd, materiał dowodowy w sposób niebudzący wątpliwości ujawnia, że na każdym etapie realizacji usługi pocztowej strony umowy uznawały, iż adresatem przesyłki jest zindywidualizowany organ administracji publicznej określony jako Naczelnik Urzędu Celnego w Pile. Wskazana korespondencja nie mogła zatem zostać uznana za tzw. "przesyłkę niedoręczalną" z powodu błędnego wskazania adresata przesyłki. Zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012 r. poz. 1529 ze zm., obecny tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r. poz. 2188 ze zm.) "przesyłką niedoręczalną" jest przesyłka pocztowa, której nie można doręczyć adresatowi, pomimo podjęcia przez operatora pocztowego działań mających na celu uzyskanie danych umożliwiających jej doręczenie lub zwrócenie nadawcy. Na podstawie tego przepisu operator pocztowy został wyposażony w uprawnienie do otworzenia przesyłki niedoręczalnej w celu uzyskania danych umożliwiających jej doręczenie lub zwrócenie nadawcy. Wbrew argumentacji powołanej w odpowiedzi na skargę, fakt dokonania zwrotu przesyłki do nadawcy nie uwalnia organu od obowiązku przeprowadzenia oceny, czy brak doręczenia przesyłki adresatowi i jej zwrot do nadawcy są okolicznościami zawinionymi w rozumieniu art. 162 § 1 o.p. przez zainteresowanego lub ustanowionego przez stronę profesjonalnego pełnomocnika. Fakt dokonania zwrotu przesyłki do nadawcy, nawet z poszanowaniem art. 32 Prawa pocztowego, nie usprawiedliwia wniosku, że niedokonanie czynności w terminie z uwagi na zwrot przesyłki wynika z barku należytej staranność profesjonalnego pełnomocnika, czyli przeszkody, którą mógł on przezwyciężyć przy dołożeniu najwyższej staranności.

Sąd podkreślił, że uzasadnienie postanowień organów obu instancji zostało sporządzone z naruszeniem dyspozycji art. 210 § 4 i art. 122 w zw. z art. 219 o.p. Organy nie dokonały zindywidualizowanej oceny okoliczności podnoszonych we wniosku o przywrócenie terminu. Na usprawiedliwienie wydanych rozstrzygnięć organy powołały fragmenty stanowisk z uzasadnień orzeczeń sądów administracyjnych, które zostały sformułowane przy rozstrzyganiu innych spraw oraz poglądy doktryny dotyczące stosowania instytucji przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu podatkowym. W ocenie Sądu, analiza uzasadnienia zaskarżonego aktu, a także treść uzasadnienia postanowienia organu I instancji nie pozwala sformułować poglądu, że organy dokonały indywidualnej oceny żądań strony w odniesieniu do okoliczności faktycznych konkretnej sprawy (sprawy zawisłej przed organem). Sąd uznał przy tym, że wskazane naruszenie przepisów postępowania było istotne.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy WSA zobowiązał organy do uwzględnienia, że skarżącej nie można przypisać winy w wyborze osoby, którą posługiwała się przy dokonaniu czynności postępowania. WSA stwierdził, że o winie radcy prawnego w dokonaniu czynności postępowania po terminie nie przesądza fakt, iż profesjonalny pełnomocnik jako przyczynę uchybienia terminowi (zwrot przesyłki pocztowej) wskazał błędne zaadresowanie korespondencji przez pracownika kancelarii. Przyznanie takiej okoliczności faktycznej nie jest równoważne z tym, że profesjonalny pełnomocnik miał jakikolwiek wpływ na omyłkę pracownika kancelarii albo, że mógł tej omyłce zapobiec przy dochowaniu należytej staranności. Przy ocenie zasadności żądania organ winien mieć na uwadze to, czy pełnomocnik naruszył reguły staranności przy powierzeniu wykonywania takich czynności w kancelarii lub dopuścił się zaniedbań przy należytym zorganizowaniu pracy kancelarii. Omyłka pracownika kancelarii polegająca na błędnym oznaczeniu ulicy i numeru lokalu dla siedziby zindywidualizowanego organu administracji publicznej, nie jest wystarczającą okolicznością dla formułowania stanowiska, że profesjonalny pełnomocnik nie dołożył wszelkich możliwych starań, aby uniknąć negatywnych konsekwencji obejmujących zwrot przesyłki pocztowej. Przeciwny wniosek będzie usprawiedliwiony wówczas, gdy przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy wykażą, że zwrot przesyłki z uwagi na błąd pracownika był okolicznością, której pełnomocnik mógł zapobiec poprzez przestrzeganie reguł należytej staranności.

Skargą kasacyjną Dyrektor domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, zasądzenia kosztów postępowania wg norm prawem przepisanych i rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie, zarzucając w ramach art. 174 pkt 2 p.p.s.a. mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów prawa procesowego:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 162 § 1 o.p. poprzez niezasadne uwzględnienie skargi i uznanie, że ocena zasadności wniosku o przywrócenie terminu została przeprowadzona z naruszeniem przepisów postępowania – art. 191 w związku z art. 122 o.p. polegającym na nieobciążeniu pełnomocnika winą za uchybienie terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania i przyjęciu z przekroczeniem granic swobody oceny materiału dowodowego ustalenia, że przyczynę braku doręczenia przesyłki stanowiło błędne oznaczenie adresata przesyłki;

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 162 § 1 o.p. poprzez niezasadne uwzględnienie skargi i uchylenie postanowień Dyrektora Izby Celnej z Poznaniu i Naczelnika Urzędu Celnego w Pile w wyniku uznania, że uzasadnienia postanowień organów obu instancji zostały sporządzone z naruszeniem dyspozycji art. 210 § 4 i art. 122 w związku z art. 219 o.p. polegającym na niedokonaniu zindywidualizowanej oceny okoliczności podnoszonych we wniosku o przywrócenie terminu;

3) uchybienie art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe i uznanie, że zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy nie pozostawia wątpliwości, że adresatem przesyłki był zindywidualizowany organ administracji publicznej – Naczelnik Urzędu Celnego w Pile, a więc także dla operatora pocztowego oczywistym było, że w rozważanym przypadku błędnie został wskazany adres, a nie adresat przesyłki;

4) uchybienie art. 162 § 1 o.p. poprzez uznanie, że omyłka pracownika kancelarii polegająca na błędnym oznaczeniu ulicy i numeru lokalu siedziby zindywidualizowanego organu administracji publicznej nie jest wystarczającą okolicznością dla formułowania stanowiska o tym, że profesjonalny pełnomocnik nie dochował wszelkich możliwych starań, aby uniknąć negatywnych konsekwencji swojego postępowania.

Zdaniem skarżącego kasacyjnie wyżej przywołane negatywne przesłanki były na tyle istotne, że zdecydowały o uchyleniu, w rezultacie nietrafnego zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., rozstrzygnięć organów celno-podatkowych (zarówno pierwszej, jak i drugiej instancji). Błędną oceną sądową Dyrektor Izby Celnej jest związany na mocy art. 153 p.p.s.a.

Skarżący kasacyjnie organ argumentował, że skutki błędu popełnionego przez pracownika kancelarii obciążają zatrudniającą go profesjonalną kancelarię prawną i nie trzeba prowadzić odrębnego postępowania wyjaśniającego, aby ustalić, iż pomyłka ta nie powstała wskutek niemożliwych do przezwyciężenia zdarzeń obiektywnych, a jej popełnieniu pełnomocnik mógł zapobiec przy dochowaniu należytej staranności, na przykład kontrolując prawidłowość adresowania kopert. Organ uznał za bez znaczenia dla wyniku sprawy przekonanie Sądu co do oczywistości, dla operatora pocztowego, istoty omyłki popełnionej przez nadawcę. Ustawodawca nie pozostawił operatorowi pocztowemu swobody działania i dlatego nie miał on podstaw prawnych do doręczenia przesyłki na adres ustalony we własnym zakresie, na podstawie przypuszczalnych intencji nadawcy. Skoro pod wskazanym przez nadawcę adresem nie znajdował się Naczelnik Urzędu Celnego w Pile, to doręczyciel stwierdził ten fakt na kopercie, jednak adnotacja tego rodzaju nie dawała podstaw Sądowi do formułowania kategorycznego wniosku co do wiedzy operatora pocztowego o intencji nadawcy, a w konsekwencji o istocie popełnionego przez niego błędu.

E. P. udzieliła odpowiedzi na skargę kasacyjną i wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych, jak też domagała się przeprowadzenia rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

Objęty skargą kasacyjną wyrok jest sprzeczny z prawem i jako taki podlegał uchyleniu w całości, a skarga E. P. oddaleniu jako nieuzasadniona.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji błędnie uznał, że zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu z dnia [...] kwietnia 2016 r. i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w Pile z dnia [...] listopada 2015 r. odmawiające E. P. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zostały wydane z mającym istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniem przepisów postępowania – art. 122, art. 191, art. 210 § 4 i art. 219 o.p.

Zgodnie z art. 162 § 1 o.p. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.

Wykładnia tego przepisu nie nastręcza poważnych wątpliwości interpretacyjnych, gdyż jego treść jest jasna. Wskazać należy, że o braku winy w uchybieniu terminu procesowego można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że zachowanie terminu stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia (zob. P. Pietrasz, Komentarz aktualizowany do art. 162 ustawy – Ordynacja podatkowa [w:] L. Etel (red.), R. Dowgier, P. Pietrasz, M. Popławski, S. Presnarowicz, W. Stachurski, K. Teszner, Ordynacja podatkowa. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2018, a także wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2000 r. o sygn. akt III SA 1716/99; LEX nr 45409). Dlatego strona wnioskująca o przywrócenie terminu zobowiązana jest do uprawdopodobnienia, że dołożyła należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, przy której doszło do uchybienia terminu.

W przypadku gdy za stronę działa pełnomocnik, o wadach oświadczenia woli, dobrej lub złej wierze, zachowaniu należytej staranności, co do zasady, należy rozstrzygać na podstawie okoliczności zachodzących po stronie pełnomocnika, a nie mocodawcy. Dlatego też w odniesieniu do profesjonalnych pełnomocników (adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych) należy oczekiwać większej staranności w podejmowaniu przez nich czynności procesowych, zwłaszcza surowiej ocenia się przesłanki braku winy w kontekście przywrócenia terminu do dokonania czynności. Działanie pełnomocnika będącego adwokatem, radcą prawnym czy też doradcą podatkowym ma bowiem charakter profesjonalny, rodzący odpowiedzialność za działanie w imieniu swojego mocodawcy, a jednocześnie oparty na zaufaniu mocodawcy wobec pełnomocnika. Nie sposób w związku z tym oceniać stopnia zaniedbań profesjonalisty na równi z takimi samymi zaniedbaniami, które poczyniłaby osoba samodzielnie dochodząca swoich interesów w postępowaniu przed organami podatkowymi. Jednocześnie trzeba zaznaczyć, że skutki działania pełnomocnika ponosi strona. Ona też ponosi odpowiedzialność za dobór osób, którymi posługuje się przy prowadzeniu swoich spraw (por. wyroki NSA: z dnia 1 października 2009 r. o sygn. akt I FSK 853/08 i z dnia 22 stycznia 2019 r. o sygn. akt II FSK 166/17; dostępne w CBOSA).

Nie ulega wątpliwości, że okoliczności faktyczne sprawy zostały wyczerpująco ustalone i prawidłowo zakwalifikowane prawnie przez organy podatkowe obu instancji. Wynika z nich jednoznacznie, że reprezentujący stronę skarżącą radca prawny błędnie określił na kopercie listu poleconego adres organu – Naczelnika Urzędu Celnego w Pile, do którego skierował wniosek o przywrócenie terminu oraz o wznowienie postępowania. Jako siedzibę tego organu radca prawny wskazał adres: "ul. [...]", zamiast, prawidłowo, "ul. [...]". Skoro ww. organ w stanie faktycznym i prawnym adekwatnym dla niniejszej sprawy miał siedzibę pod adresem "ul. [...]" i choćby ówcześnie w Pile miał siedzibę jeden Naczelnik Urzędu Celnego, nie zmienia to faktu, że błędnie określony na kopercie adres tego organu wykluczał doręczenie wadliwie oznaczonej przesyłki pod inny adres, niż wskazany na kopercie, nawet jeżeli ów inny adres był "oczywisty". Jest tak dlatego, że w dacie doręczania przesyłki, o której mowa operator pocztowy był związany art. 32 ust. 1 ustawy Prawo pocztowe. W myśl tego przepisu przesyłkę pocztową, której nie można doręczyć adresatowi, operator pocztowy, który zawarł z nadawcą umowę o świadczenie usługi pocztowej, zwraca nadawcy. Za czynności związane ze zwrotem przesyłki operator ten może żądać uiszczenia opłaty w wysokości określonej w cenniku usług pocztowych albo w cenniku usług powszechnych albo w umowie. Ten przepis w rozpoznawanej sprawie operator pocztowy zastosował prawidłowo. Zauważyć bowiem należy, że brak wskazania na kopercie przesyłki pocztowej prawidłowego adresu organu skutkuje co do zasady i każdorazowo tym, iż takiej przesyłki nie można doręczyć adresatowi. Wobec tego operator pocztowy ma prawny obowiązek, wynikający właśnie z treści przepisu art. 32 ust. 1 ustawy Prawo pocztowe, dokonania zwrotu przesyłki, "której nie można doręczyć" adresatowi. Przyjęcie, jak uczynił Sąd I instancji, że skoro w Pile ma siedzibę jeden Naczelnik Urzędu Celnego oraz że jego adres jest w związku z tym "oczywisty", czyli operatorowi pocztowemu (doręczycielom) znany i dlatego nawet błędnie oznaczona w zakresie adresu przesyłka musi zostać temu organowi doręczona, stanowiłoby jaskrawe naruszenie art. 32 ust. 1 ustawy Prawo pocztowe.

Podkreślenia wymaga, że dla skutecznego doręczenia przesyłki pocztowej niewystarczające jest określenie samego adresata przesyłki (w omawianym przypadku nazwy organu). Równie istotne jest określenie jego prawidłowego adresu, z podaniem dokładnej nazwy i numeru ulicy oraz kodu pocztowego. W przeciwnym razie nadawca przesyłki naraża się na skutki wynikające z treści art. 32 ust. 1 ustawy Prawo pocztowe, a w dalszej kolejności na negatywne skutki procesowe w określonym postępowaniu np. na uchybienie terminowi do dokonania danej czynności.

Co więcej akta sprawy nie pozwalają na uznanie, że przesyłka pocztowa nadana przez radcę prawnego strony skarżącej do Naczelnika Urzędu Celnego w Pile była przesyłką niedoręczalną w znaczeniu nadanym przez art. 33 ust. 1 ustawy Prawo pocztowe. Jak stanowi ten przepis, przesyłka pocztowa, której nie można doręczyć adresatowi ani zwrócić nadawcy z powodu braku lub błędnego adresu nadawcy, zwana dalej "przesyłką niedoręczalną", może zostać otwarta przez operatora pocztowego, który zawarł z nadawcą umowę o świadczenie usługi pocztowej, w celu uzyskania danych umożliwiających jej doręczenie lub zwrócenie nadawcy. Przesyłka nadana w tej sprawie zawierała adres zwrotny nadawcy (zresztą nie był to adres skarżącej E. P. tylko A Sp. z o.o.) i została nadawcy zwrócona.

O ile można zgodzić się z Sądem I instancji, że zwrot przesyłki pocztowej do nadawcy nie oznacza automatycznie jego zawinienia w niedochowaniu terminu do dokonania czynności procesowej, o tyle za chybione w całości należy uznać twierdzenia i wskazania Sądu, iż błędne zaadresowanie koperty zawierającej przesyłkę z wnioskiem o przywrócenie terminu oraz wnioskiem o wznowienia postępowania przez pracownika kancelarii pełnomocnika strony skarżącej było działaniem niezawinionym i nie świadczy o braku należytej staranności pełnomocnika ani przy wyborze pracowników, ani przy ich nadzorowaniu, co dopiero wymaga udowodnienia w ponownym postępowaniu.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, o czym była mowa już na wstępie niniejszych rozważań, wyrażona na tle art. 162 § 1 o.p. ocena prawna Sądu I instancji co do miernika należytej staranności profesjonalnego pełnomocnika strony skarżącej jest nieprawidłowa. Należy podzielić stanowisko organów obu instancji, że w tej sprawie pełnomocnik nie wykazał, iż uchybił terminowi bez swojej winy. Świadczy o tym nie tylko błąd w zaadresowaniu koperty z rzeczoną przesyłką, lecz również brak jakiegokolwiek nadzoru nad zatrudnionymi pracownikami i ich kontrolowania, a zatem brak należytej staranności w działaniu pełnomocnika. Charakterystyczne, że pełnomocnik skarżącej we wniosku o przywrócenie terminu nie usprawiedliwiał swojego błędu w wyborze czy nadzorze nad pracownikiem, który nieprawidłowo zaadresował przesyłkę pocztową i nie próbował wykazać, że dołożył wszelkich możliwych starań aby terminowi nie uchybić, ale usprawiedliwień poszukiwał w istocie popełnionego, błahego jego zdaniem, błędu. Dlatego polecone przez Sąd I instancji organowi prowadzenie dalszego postępowania celem wyjaśnienia czy pełnomocnik skarżącej dochował należytej staranności jest bezcelowe. Gdyby bowiem dopuścić prawidłowość oceny Sądu w tym zakresie, doszłoby do niemożliwej do zaakceptowania sytuacji, w której to organ administracji publicznej za stronę miałby poszukiwać dowodów uzasadniających korzystne dla strony rozstrzygnięcie – w tym przypadku byłyby to okoliczności faktyczne przemawiające za brakiem winy w uchybieniu terminowi. W analizowanej sprawie organy dysponowały już argumentacją wniosku o przywrócenie terminu i dokonały jej oceny zgodnie z przepisem art. 162 § 1 o.p. oraz utrwalonym stanowiskiem orzecznictwa sądowego. Nie ma zatem wystarczających podstaw, by postępowanie wyjaśniające było prowadzone w dalszym ciągu w kierunku przez Sąd wskazanym.

Zasadne okazały się zatem zarzuty skargi kasacyjnej Dyrektora naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w powiązaniu z wymienionymi tam przepisami postępowania w stopniu, który miał istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem Sąd dokonał błędnej wykładni art. 162 § 1 o.p. i błędnie polecił organowi prowadzenie dalszego postępowania, co w konsekwencji doprowadziło do uchylenia zgodnych z prawem postanowień organów celnych obu instancji.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok, a uznając, że istota sprawy została należycie wyjaśniona, oddalił skargę, o czym orzekł na podstawie art. 188 w zw. z art. 151 p.p.s.a. w punktach 1-2 sentencji wyroku.

O kosztach postępowania kasacyjnego w punkcie 3 sentencji wyroku orzeczono stosownie do art. 203 pkt 2 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. poz. 1804), zasądzając od skarżącej E. P. na rzecz organu reprezentowanego przez radcę prawnego 340 zł (240 zł tytułem stawki minimalnej i 100 zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi kasacyjnej) za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym radcy prawnego organu, który nie prowadził sprawy w pierwszej instancji.