Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 84/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2010-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Planowanie przestrzenne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1, art. 15 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
article: art. 6 pkt 1, art. 97 ust. 3
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
Teza: 1.	Cel podziału nieruchomości z urzędu wyznacza publiczny charakter zamierzenia inwestycyjnego, dla realizacji którego podział jest dokonywany.

2.	Wytyczenie dróg (ulic) w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego i nadanie im w treści planu parametrów technicznych właściwych do zakwalifikowania ich do dróg publicznych, jest wystarczające do uznawania powyższej czynności wydzielenia gruntów pod te drogi, za realizację celu publicznego.

TEZY

1.	Cel podziału nieruchomości z urzędu wyznacza publiczny charakter zamierzenia inwestycyjnego, dla realizacji którego podział jest dokonywany.

2.	Wytyczenie dróg (ulic) w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego i nadanie im w treści planu parametrów technicznych właściwych do zakwalifikowania ich do dróg publicznych, jest wystarczające do uznawania powyższej czynności wydzielenia gruntów pod te drogi, za realizację celu publicznego.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska,, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 maja 2010 r. sprawy ze skargi A. i Z. Ś. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zaopiniowania projektu podziału działki oddala skargę.


UZASADNIENIE

Skarga została wywiedziona na tle następujących okoliczności faktycznych i prawnych.

Wyrokiem z dnia 16.06.2009r. wydanym w sprawie IISA/Bk 45/09 tutejszy sąd administracyjny w następstwie uwzględnienia skargi A. Ś. i Z. Ś. uchylił wcześniejszą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. (z dnia [...].11.2008r) i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta Z. (z dnia [...].10.2008r.) dotyczące zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości skarżących oznaczonej numerem [...] o powierzchni 0,1786 ha, położonej w Z., a także postanowienia obu organów w sprawie zaopiniowania projektu podziału tejże nieruchomości w zakresie zgodności podziału z planem zagospodarowania przestrzennego. Uchylone przez sąd decyzje zatwierdzały podział nieruchomości skarżących na dwie działki: o numerze [...] o powierzchni 1494 ha i o numerze [...] o powierzchni 0,0292 ha. Ta ostatnia działka wydzielona zastała w celu realizacji zaprojektowanej planem ulicy o symbolu 03KD. Sąd uchylając decyzje organów obu instancji o zatwierdzeniu projektu podziału i wcześniejsze postanowienia opiniujące projekt, uznał, iż taki podział nie odpowiada zapisowi miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta Zambrowa z dnia 24.10.2006r, bo nie wskazuje, iż ulica 03KD będzie łączyła publiczne ciągi komunikacyjne a zwłaszcza łączyła dojazd osiedlowy od ulicy M.K. z nowoprojektowaną ulicą 020 KZ.

Ponownie rozpatrując sprawę uprawniony geodeta sporządził nowy projekt podziału nieruchomości skarżących o numerze [...] na trzy działki: o numerze [...] powierzchni 0,1089 ha, o numerze [...] powierzchni 0,0252 ha i o numerze [...] powierzchni 0,0405 ha. Projekt ten został poddany zaopiniowaniu w zakresie zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Postanowieniem z dnia [...].10.2009r. Burmistrz Z. powołując się na art. 93 ust. 4 i 5 ustawy z 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami, pozytywnie zaopiniował podział. Stwierdził, iż pod koniec 2007r. Miasto przystąpiło do realizacji ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego miasta obejmującego obszar położony w obrębie ulic: P. i K., a zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta Zambrów z dnia 24.10.2006r. Zgodnie z ustaleniami planu działka skarżących oznaczona numerem [...] położona jest na terenie oznaczonym: w części symbolem 5MN z przeznaczeniem pod zabudowę mieszkaniową z dopuszczeniem usług dla ludności, oraz w dwóch częściach przewidzianych pod obsługę komunikacyjną oznaczonych symbolami 020 KZ pod projektowany nowy odcinek drogi dojazdowej oraz 03 KD pod projektowany nowy odcinek ulicy o funkcji dojazdowej. Przedstawiony projekt podziału ma na celu wydzielenie terenów komunikacji publicznej, a konkretnie działka [...] pod projektowany nowy odcinek ulicy o funkcji dojazdowej, obsługujący tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, łączący istniejący dojazd osiedlowy od ulicy M. K. z nowoprojektowaną ulicą 020 KZ oraz działka o numerze [...] pod projektowany nowy odcinek ulicy o funkcji ulicy zbiorczej, o charakterze średnicowego obejścia w stosunku do zabudowy centrum. Pozostała część dzielonej działki o nowym numerze [...] przeznaczona i wykorzystywana jest pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, zabudowaną budynkiem mieszkalnym i posiada dostęp do drogi publicznej. Działki [...] i [...] same stanowić będą drogi publiczne, więc nie wymagają oddzielnego dostępu do drogi. Uznając z powyższych przyczyn projekt podziału za zgodny z ustaleniami planu burmistrz zaopiniował go pozytywnie.

W zażaleniu na powyższe postanowienie A. i Z. Ś. powtórzyli dotychczasowy zarzut, iż wydzielanie z ich nieruchomości działek pod drogę jest bezcelowe, bo wskazuje na zamiar realizacji ślepej drogi lub tylko środkowego wycinka ulicy. Niejednoznacznie sprecyzowany cel inwestycji czyni iluzorycznym publiczny charakter zamysłu. Odwołujący się dodali, iż usytuowanie dróg z trzech stron ich nieruchomości jest dla nich krzywdzące. W konkluzji stwierdzili, iż podział jest sprzeczny z ustaleniami planu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpoznaniu powyższego zażalenia postanowieniem z dnia [...].12.2009 r. orzekło o utrzymaniu w mocy postanowienia pierwszoinstancyjnego. Kolegium nie podzieliło zarzutu sprzeczności podziału z ustaleniami planu i stwierdziło, iż projekt podziału jest z ustaleniami planu zgodny. Podział jest niezbędny dla realizacji ustaleń planu i wydzielenia gruntu pod projektowane planem ulice i drogi. Przebieg i układ tras komunikacyjnych otaczających nieruchomość skarżących została przewidziana planem i zagadnienia z tym związane na obecnym etapie nie mogą być rozstrzygane. Podział poszczególnych nieruchomości objętych planem jest przeprowadzany oddzielnie w stosunku do każdej nieruchomości stanowiącej odrębny przedmiot własności, stąd wstępny projekt podziału działki skarżących nie mógł obejmować innych nieruchomości. Zarzut iluzoryczności wydzielenia działek niezbędnych dla budowy zaprojektowanych ulic świadczy o niezapoznaniu się przez stronę skarżącą z materiałem dowodowym dołączonym do akt tj. z rysunkiem planu i częścią tekstową planu zagospodarowania przestrzennego. Te materiały jednoznacznie wskazują na publiczny charakter inwestycji, dla której konieczny jest podział nieruchomości skarżących, która częściowo została planem przewidziana pod budowę nowych dróg. Stawiane zarzuty niejednoznacznego celu planowanych rozwiązań komunikacyjnych dowodzą nieznajomości ustaleń obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta Zambrów z dnia 24.10.2006r.

W wywiedzionej na powyższe postanowienie skardze A. i Z. Ś. zarzucili postanowieniu:

- naruszenie art. 7 w związku z art. 77 kpa poprzez zaniechanie wnikliwego ustalenia czy projekt podziału nieruchomości umożliwi w pełni realizację planu a w szczególności czy planowana inwestycja o symbolu 020 KZ będzie zrealizowana w koncepcji założonej planem. To podnosząc skarżący podali, iż z uwagi na brak podjęcia działań zmierzających do realizacji inwestycji 020 KZ w stosunku do pozostałych działek leżących w bezpośrednim sąsiedztwie niecelowym jest dokonywanie podziału nieruchomości skarżących.

- naruszenia art. 93 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez nieuwzględnienie, iż zgodność z ustaleniami planu dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu. Wskazując na powyższe skarżący powtórnie podnieśli, iż proponowany podział nie daje możliwości zagospodarowania wydzielonych działek z uwagi na brak realnych działań zmierzających do realizacji drogi 020 KZ,

- naruszenie art. 97 ust. 3 pkt 1 w związku z art. 6 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez przyjęcie, że sam fakt realizacji budowy drogi oznacza, iż jest to cel publiczny, podczas gdy zgodnie z art. 2 ustawy o drogach publicznych droga dojazdowa nie jest drogą publiczną, w związku z powyższym planowana inwestycja zmierzająca faktycznie jedynie do utworzenia drogi dojazdowej wewnętrznej 03 KD nie jest celem publicznym,

- naruszenie art. 20 ust. 1 w związku z art. 15 ust. 1 i art. 28 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez opieranie się na ustaleniach planu zagospodarowania przestrzennego niezgodnych ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, a związku z tym nieważnych,

- naruszenie art. 21 ust. 1 i 2 w związku z art. 32 Konstytucji RP poprzez dokonanie podziału nieruchomości w sposób naruszający prawo własności skarżących bez wyraźnego i uzasadnionego celu publicznego.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie postanowień organów obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania sądowego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu. Sąd administracyjny nie dopatrzył się w zaskarżonym postanowieniu naruszenia przepisów prawa, w tym naruszenia norm wskazywanych przez skarżących.

Z przepisu art. 97 ust. 3 ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004r, Nr 261, poz. 2603) wynika, iż można dokonać z urzędu podziału nieruchomości stanowiącej własność osób trzecich, w sytuacji gdy podział jest niezbędny do realizacji celów publicznych. Taki właśnie przypadek zaistniał w sprawie niniejszej. W rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami celem publicznym jest, między innymi, wydzielanie gruntów pod drogi publiczne (vide: art. 6 pkt 1 ustawy). Sieć dróg publicznych jest zaś kształtowana w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego. Powyższe wynika wprost z treści art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27.03.2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003r, Nr 80, poz. 717), który stanowi, iż ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Konkretyzacją tego zapisu jest wskazanie, w art. 15 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jako obowiązkowego elementu każdego planu określenie przeznaczenia terenów oraz linii rozgraniczających tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania. Wytyczenie dróg (ulic) w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego i nadanie im w treści planu parametrów technicznych właściwych do zakwalifikowania ich do dróg publicznych, jest wystarczające do uznawania późniejszej czynności wydzielenia gruntów pod te drogi za realizację celu publicznego.

W okolicznościach niniejszej sprawy jest bezspornym, bo wynika to z treści dołączonego do akt administracyjnych miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Z. obejmującego obszar położony w obrębie ulic: P. i K. (zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta Zambrów z dnia 24.10.2006r. Nr 223/XLVI/06), że nieruchomość skarżących oznaczona numerem geodezyjnym [...] została częściowo przeznaczona pod zabudowę mieszkaniową z dopuszczeniem usług (symbol 5MN), częściowo pod projektowany odcinek drogi dojazdowej 03KD a częściowo pod projektowany odcinek ulicy zbiorczej 020KZ. Jednocześnie z ustaleń planu (części tekstowej) wynika, iż projektowana ulica oznaczona symbolem 03KD przewidziana została do obsługi zabudowy jednorodzinnej o funkcji dojazdowej, łączącej istniejący dojazd osiedlowy od ulicy M. Konopnickiej z nowoprojektowaną ulica 020KZ. Parametry tej ulicy zostały określone następująco: szerokość w liniach rozgraniczających 10 metrów, szerokość jezdni przewidzianej jako dwukierunkowa 6 metrów. Projektowana zaś ulica oznaczona symbolem 020KZ została przewidziana jako ulica zbiorcza o charakterze średnicowego obejścia w stosunku do zabudowy centrum Z. o parametrach następujących: szerokość w liniach rozgraniczających 18 metrów a szerokość jezdni 7 metrów. Rysunek planu wskazuje na powiązanie planowanych nowych ulic z systemem komunikacyjnym już istniejącym. Plan przewiduje tez umieszczenie w ulicach sieci infrastruktury technicznej. Z paragrafu 4 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2.03.1999r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie, wynika, iż drogi gminne (publiczne) powinny mieć parametry techniczne i użytkowe odpowiadające klasom dróg bądź lokalnych (L), bądź dojazdowych (D) bądź zbiorczych (Z). Parametry dróg o symbolach 03KD i 020KZ odpowiadają klasom dróg dojazdowych i zbiorczych. Wobec tych okoliczności kwestionowanie przez skarżących publicznego charakteru czynności podziału ich nieruchomości, wydaje się wynikać wyłącznie z niezrozumienia istoty podziałów z urzędu i braku analizy ustaleń planu. Z tych przyczyn za niezasadny sąd uzna zarzut naruszenia art. 97 ust. 3 pkt 1 w związku z art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Oczywiście nietrafne jest podnoszenie zarzutu naruszenia przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przepisy tej ustawy nie stanowiły podstawy materialnoprawnej zaskarżonego postanowienia i już z tego powodu ich naruszenie nie może stanowić przedmiotu kontroli sądu w niniejszym postępowaniu.. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego stanowiącym wiążące źródło prawa. Kontrola uchwały zatwierdzającej miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego może nastąpić w odrębnym postępowaniu, które może być zainicjowane również przez skarżących. W tej sprawie sądowej sąd nie może oceniać zgodności planu ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Z., albowiem stwierdzenie tej zgodności jest zawsze elementem uchwały zatwierdzającej plan (vide: art. 20 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), a taka uchwała – jak wskazano wyżej – może być przedmiotem odrębnego postępowania.

Skład orzekający sądu nie stwierdził też naruszenia w sprawie przesłanek opiniowania projektu planu podziału nieruchomości. Z art. 93 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika, iż podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli podział jest zgodny z ustaleniami planu miejscowego, przy czym – jak wskazuje art. 93 ust. 2 ustawy – zgodność podziału z ustaleniami planu, dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu. Z art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika też, iż niedopuszczalny jest podział nieruchomości prowadzący do wydzielenia działek gruntu, które nie miałyby dostępu do drogi publicznej. Wszystkie wymienione wyżej okoliczności miał na uwadze organ opiniując przedłożony projekt podziału nieruchomości skarżących. Zgodność z planem proponowanego podziału jest ewidentna. Podział został zaprojektowany według linii rozgraniczających tereny przyszłych dróg. Linie rozgraniczające teren dróg (ulic) wynikające z planu zagospodarowania przestrzennego stanowią podstawę do przeprowadzeniu podziału nieruchomości bezwzględnie w miejscu ich usytuowania i na etapie podziału nieruchomości nie ma możliwości ich korygowania. Niewątpliwie także istnieje możliwość zagospodarowania wydzielonych działek. Działka o numerze [...] o powierzchni 1089 metrów kwadratowych przewidziana jest pod zabudowę mieszkaniową i tak jest zagospodarowana oraz ma zapewniony dostęp do drogi publicznej, bo z drogami o takim charakterze graniczy (jedna istniejącą i dwoma projektowanymi). Działki o numerach: [...] o powierzchni 252 metrów kwadratowych i [...] o powierzchni 405 metrów kwadratowych, przewidziane są pod realizację odcinków nowoprojektowanych ulic 03KD i 020KZ, a zatem same będą stanowić drogi publiczne, wiec nie wymagają określenia w projekcie podziału oddzielnego dostępu do dróg.

Przy ocenie legalności postanowienia opiniującego zgodność z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego projektu podziału konkretnej nieruchomości, nie podlega ocenie słuszność podejmowanych czynności. Nie ma więc znaczenia podnoszona przez skarżących okoliczność braku podjęcia przez miasto działań zmierzających do pozyskania sąsiednich gruntów niezbędnych do realizacji ulic, których istnienie przewidział plan. Gmina do realizacji zapisów planu może przystępować stopniowo, może też od zamierzeń odstąpić, może tez ustalenia planu zweryfikować w ramach władztwa planistycznego. Fragmentaryczne dokonywanie podziałów nieruchomości przeznaczonych w planie pod budowę nowych ciągów ulic, nie może stanowić skutecznego zarzutu naruszenia zasad podziału nieruchomości z urzędu. Z tych przyczyn sąd uznał, iż nie było konieczne dalsze wyjaśnianie sprawy w zakresie celowości (słuszności) dokonywania podziału a zatem nie jest trafny zarzut naruszenia art. 7 i 77 kpa. Cel podziału nieruchomości z urzędu wyznacza publiczny charakter zamierzenia inwestycyjnego dla realizacji którego podział jest dokonywany. Ocena realności wizji planistycznej miasta wyrażona w planie też wymyka się spod kontroli sądu w niniejszym postępowaniu.

Mając powyższe na uwadze skargę jako bezzasadną sąd oddalił (art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).