Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 911/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2022-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatki inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6c ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 333
law: Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym - t.j.
article: art. 21
journal: Dz.U. 2020 poz 2052
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędzia WSA Bożena Suleja-Klimczyk (spr.), Protokolant Specjalista Magdalena Kurpis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2022 r. sprawy ze skargi L. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2020 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Nr [....] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. (dalej w skrócie SKO lub Kolegium) działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29.08.1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 900 z późn. zm. - dalej O.p.), art. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1, ust. 5, art. 6 ust. 1, art. 6c ustawy z dnia 15.11.1984 r. o podatku rolnym (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1256 z późn. zm. - dalej u.p.r.) oraz art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt 2, art. 5 ustawy z dnia 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2019r. poz. 1170 z późn. zm. - dalej u.p.o.l.) - po rozpatrzeniu odwołania L. M. S.(dalej podatnik lub skarżący) od decyzji Burmistrza Miasta W. z dnia [...] r. Nr ewid. [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2020 - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wskazaną wyżej decyzją z dnia [...]r. organ I instancji na podstawie m.in. uchwały nr XI/153/2019 Rady Miasta Wisła z dnia 30.10.2019 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości oraz wprowadzenia zwolnień przedmiotowych w podatku (tj.: Dz. Urz. Woj. Śl. z 2019 r. poz. 7504 z późn. zm.) ustalił współwłaścicielom M. S., L. R. L.M. S.i J. S. wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na 2020 r. w kwocie [...] zł.

Od ww. decyzji odwołanie złożył L. M. S., kwestionując w nim przedmiot opodatkowania w części "grunty pozostałe" o pow. [...] m2. W uzasadnieniu wskazał, że podatek w tej części jest zawyżony od co najmniej 15 lat i był on już podwyższany 3 razy.

Rozpoznając sprawę po wniesieniu odwołania SKO podniosło na wstępie, że kwestię podatku od nieruchomości reguluje ustawa o podatkach i opłatach lokalnych. Zgodnie z art. 2 ust. 1 cytowanej ustawy - opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane:

1) grunty;

2) budynki lub ich części;

3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Stosownie natomiast do treści art. 1 ustawy o podatku rolnym opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Zgodnie z treścią art. 6c ust. 1 u.p.r. osobom fizycznym, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku leśnego dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji (nakazie płatniczym), z zastrzeżeniem ust. 2. W myśl zaś ust. 2 tego artykułu łączne zobowiązanie pieniężne należne od przedmiotów opodatkowania stanowiących współwłasność lub znajdujących się w posiadaniu dwóch lub więcej osób fizycznych ustala się w odrębnej decyzji (nakazie płatniczym), który wystawia się na któregokolwiek ze współwłaścicieli (posiadaczy). Jeżeli gospodarstwo rolne prowadzi w całości jedna z tych osób, nakaz płatniczy wystawia się na tę osobę.

Dalej Kolegium wyjaśniło, że podstawę opodatkowania podatkiem rolnym stanowi: dla gruntów gospodarstw rolnych liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz zaliczenia do okręgu podatkowego; dla pozostałych gruntów - liczba hektarów wynikająca z ewidencji gruntów i budynków (art. 4 ust. 1 u.p.r.). Przez użyte w ustawie określenia: użytki rolne, lasy, nieużytki, grunty zadrzewione i zakrzewione, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi, grunty pod morskimi wodami wewnętrznymi - rozumie się grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków (art. 1a ust. 3 u.p.o.l.).

Jak wynika z powyższego, ustawodawca wyraźnie rozgranicza przedmiot opodatkowania podatkiem rolnym i podatkiem od nieruchomości zasadniczo odsyłając do sklasyfikowania gruntów w ewidencji gruntów i budynków. Rozwiązanie powyższe, zawarte w ustawach podatkowych, zgodne jest z treścią art. 21 ustawy z dnia 17.05. 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 276 - dalej "u.p.g.k.) stanowiącym, iż podstawę wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.

Z treści tego przepisu wynika, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym i w postępowaniu podatkowym. Od tej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a zatem organy ustalające wysokość zobowiązań nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów. Z mocy ww. przepisu organ podatkowy ustalając wymiar podatku jest zobowiązany uwzględniać dane wynikające z tej ewidencji. Dopóki dane te nie zostaną zmienione w stosownym trybie, dopóty organ podatkowy będzie zobowiązany uwzględniać je przy ustalaniu wymiaru podatku. To właśnie przeciwne zachowanie organu, a więc przyjęcie danych innych, niż wynikające z ewidencji gruntów i budynków, byłoby działaniem sprzecznym z prawem, gdyż naruszałoby przepis art. 21 ust. 1 u.p.g.k. Pogląd o wiążącej mocy powyższego przepisu dla ustalenia wysokości podatku ukształtowany jest zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych jak i w literaturze przedmiotu (por. wyrok WSA z dnia 27 stycznia 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 684/09, z dnia 21 stycznia 2010 r., sygn. akt III SA/Po 363/09, z dnia 13 stycznia 2010 r., sygn. akt II FSK 1243/08) i Kolegium w pełni go podziela.

Dokument w postaci wypisu rejestru gruntów jest dla organów podatkowych wiążący zarówno co do wielkości gruntów danego podatnika jak i sposobu ich klasyfikacji. Dodać należy, że ma on moc dokumentu urzędowego i zgodnie z art. 194 § 1 O.p. stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Stąd też nie można do celów podatkowych przyjąć innych danych niż wynikające z urzędowych dokumentów istniejących w tym okresie, którego dotyczy zobowiązanie podatkowe.

SKO wyjaśniło dalej, że organ podatkowy wydający decyzję będącą przedmiotem niniejszego postępowania nie może dokonywać jakichkolwiek zmian w ewidencji gruntów i budynków (zob. wyrok NSA z dnia 29.12.1993r., sygn. akt III SA 747/93; ONSA 1994/4/163). W postępowaniu dotyczącym wymiaru podatku nie jest dopuszczalne kwestionowanie zgodności danych wynikających z ewidencji gruntów ze stanem faktycznym, albowiem organy podatkowe nie prowadzą - bo nie mają do tego prawa - postępowania dowodowego dotyczącego zmiany treści zapisów w ewidencji gruntów i budynków. W postępowaniu podatkowym nie zapadają żadne rozstrzygnięcia w sprawie prowadzenia ewidencji gruntów (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 24.01.2013 r., sygn. akt I SA/Kr 1433/12; LEX nr 1413712).

W tej sytuacji organ odwoławczy nie mógł uwzględnić zastrzeżeń strony, które koncentrują się na rzekomych nieprawidłowościach ewidencji. Postępowanie podatkowe, które jest przedmiotem kontroli organu odwoławczego, ma bowiem na celu określenie współwłaścicielom nieruchomości kwoty wymiaru podatkowego w łącznym zobowiązaniu pieniężnym na rok 2020 - nie dotyczy ono natomiast weryfikacji ustaleń, które są podstawą dokonania wpisów w ewidencji gruntów. Dla postępowania podatkowego, dane wynikające z ewidencji gruntów są elementem stanu faktycznego sprawy, który nie może być w sposób dowolny modyfikowany. Jeżeli zatem w ocenie strony wspomniana ewidencja zawierała jakiekolwiek błędy dotyczące powierzchni lub klasyfikacji gruntów, to strona powinna była doprowadzić do wszczęcia odrębnego postępowania administracyjnego przed organem prowadzącym tę ewidencję, tj. Starostą C.. Dotychczasowe dane będą bowiem wiążące dla organów podatkowych, dopóki nie zostaną one zmienione w samej ewidencji w odrębnym postępowaniu administracyjnym (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 15.06.2007r., sygn. akt III SA/Wa 2585/06; LEX nr 339999).

Stanowisko takie znajduje swoje potwierdzenie również w wypowiedziach przedstawicieli nauki prawa (zob. P. Borszowski, Podatek rolny i leśny. Komentarz, Warszawa 2013, s. 45 i 143, L. Etel, Dane z ewidencji gruntów i budynków jako podstawa opodatkowania gruntów i budynków, Finanse Komunalne 2008/6/24). Podkreślają oni m.in., że prawodawca wiąże opodatkowanie gruntu z treścią wpisu w ewidencji gruntów, a nie z rzeczywistym sposobem wykorzystania opodatkowanego gruntu (por. W. Morawski (red.)., Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych. Komentarz, Gdańsk 2009, s. 151 i n.; L. Etel, M. Popławski, R. Dowgier, Gminny poradnik podatkowy, t. 1, Warszawa 2005, s. 109-110).

Wobec tego organ podatkowy zasadnie uznał, że w zakresie ustalenia podatku rolnego i podatku od nieruchomości należało uwzględnić dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, prowadzonej przez Starostwo C. Z ewidencji tej jednoznacznie wynika, iż współwłaścicielami są nieruchomości są: L. R. (udział 1/8); J. S. (udział 1/8); L. M. S. (udział 5/8) i M.S. (udział 1/8), działki nr:

1) [...]: grunty orne klasa RIVa o pow. [...]ha;

2) [...]: grunty orne klasa RIVa o pow. [...]ha;

3) [...]: tereny mieszkaniowe klasa B o pow. [...]ha;

4) [...]: grunty orne klasa RIVa o pow. [...]ha:

5) [...]: tereny mieszkaniowe klasa B o pow[...]ha i grunty orne klasa RIVa o pow. [...]ha.

Na podstawie powyższych danych organ I instancji ustalił ww. współwłaścicielom wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2020 w wysokości [...] zł. Do opodatkowania podatkiem od nieruchomości organ przyjął grunty pozostałe o pow. [...] m2 oraz podatkiem rolnym - grunty rolne kl. IVa o pow. [...]ha. Kwota łącznego zobowiązania pieniężnego została ustalona zgodnie z uchwałą Rady Miasta Wisła z dnia 30.10.2019r. oraz Komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 18.10.2019 r. w o sprawie średniej ceny skupu żyta za okres 11 kwartałów będącej podstawą do ustalenia podatku rolnego na rok podatkowy 2020 (MP. z 2019, poz. 10 17).

W ocenie Kolegium organ podatkowy dokonał prawidłowego ustalenia wymiaru podatku, ponieważ powierzchnia gruntów jest zgodna z wypisem z rejestru gruntów, a stawkę zastosowano zgodnie z uchwałą z dnia 30.10.2019 r. Organ I instancji prawidłowo ocenił zaistniały stan faktyczny, a przy jego ocenie nie naruszył przepisów prawa, które miały zastosowanie w sprawie.

W skardze skierowanej osobiście do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach podatnik zaskarżył decyzję odwoławczą w części dotyczącej opodatkowania gruntu o pow. [...] m2 stawką jak dla gruntów pozostałych. Podniósł, że przy modernizacji gruntów Starostwo C. dokonało wpisu w ewidencji gruntów niezgodnie ze stanem faktycznym (jak i z planami), który istniał przed 1999 r. Natomiast organ podatkowy nie zweryfikował prawidłowości wpisów w ewidencji gruntów i budynków, opierając się na danych z niej wynikających przy ustaleniu łącznego zobowiązania pieniężnego. Tym samym naruszył przepisy prawa materialnego i procesowego.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

W dniu 28.01.2021 r. pismo w sprawie złożył pełnomocnik skarżącego z urzędu w osobie adwokata, w którym poparł skargę wniesioną przez podatnika w całości. Zwrócił się także o zasądzenie kosztów udzielonej z urzędu pomocy prawnej, które nie zostały opłacone przez skarżącego. Zdaniem pełnomocnika, decyzje organów obu instancji powinny zostać wyeliminowane z obrotu prawnego jako wydane z naruszeniem przepisów postępowania oraz ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne. W jego ocenie zasada związania organu podatkowego danymi wynikającymi z ewidencji nie ma charakteru absolutnego, a zatem organ winien dokonać samodzielnych ustaleń co do przedmiotu opodatkowania. To zaniechanie ze strony organu powoduje, że nie został dokładnie wyjaśniony stan faktyczny, czym naruszono przepisy postępowania, a to art. 7, art. 77 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego.

W kolejnym piśmie, datowanym na dzień 10.03.2021 r., pełnomocnik skarżącego z urzędu ponownie oświadczył, iż podtrzymuje dotychczasowe stanowisko wyrażone w jego osobistej skardze.

Jak podniósł, skarżący nadal kwestionuje treść ewidencji gruntów i budynków (dalej ewidencja), jako podstawę wymierzonego podatku. Zdaniem skarżącego treść ewidencji nie odpowiada stanowi rzeczywistemu i nie mogła być podstawą wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego, gdyż taka ewidencja nie ma waloru dokumentu urzędowego, bo nie jest wiarygodna. Dla potwierdzenia stanowiska skarżącego pełnomocnik załączył dowody z następujących dokumentów, wnosząc o włączenie ich w poczet materiału dowodowego:

1. Opis i mapa z dnia 19.07.1993 r. w celu wykazania rzeczywistej powierzchni oraz klasyfikacji działek stanowiących współwłasność skarżącego

2. Zawiadomienia o zmianie danych ewidencji gruntów i budynków z dnia [...] r.

3. Zawiadomienie o zmianie danych ewidencji gruntów i budynków z dnia [...]r.

4. Decyzja Burmistrza Miasta W.z dnia [...]r. w sprawie zmiany decyzji ustalającej wysokość podatku w łącznym zobowiązaniu pieniężnym na 2020 r.

5. Zawiadomienie Sądu Rejonowego w C. V Wydziału Ksiąg wieczystych z dnia [...] r.

Dokumenty pkt 2-5 mają na celu wykazanie, że przy wydawaniu zaskarżonych przez skarżącego decyzji, organy opierały się na danych ewidencji zawierających oczywiste wady, które po sprostowaniu doprowadziły do zmiany rodzaju użytków, a co za tym idzie do obniżenia podatku należnego od skarżącego.

Jednocześnie pełnomocnik podkreślił, iż skarżący nada uważa, że powierzchnia gruntów pozostałych, mimo dokonanych zmian, pozostaje źle sklasyfikowana, co powoduje, że należny od niego podatek jest zawyżony, a zatem konieczne jest zweryfikowanie danych ewidencyjnych. Jego zdaniem przedłożone wraz z pismem dokumenty, wykazują słuszność zarzutów skarżącego artykułowanych względem danych ewidencyjnych, które winny podlegać dalszym sprawdzeniom. Organy podatkowe są zobowiązane do dokonania samodzielnych ustaleń mających na celu skonkretyzowanie rzeczywistego przedmiotu opodatkowania i podstawy opodatkowania. Organy nie rozważyły wskazywanych przez skarżącego rozbieżności, nie podjęły żadnych kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i jej załatwienia, czym naruszyły przepisy postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., konieczne jest zatem uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej odwoławczej i decyzji organu I instancji.

Końcowo pełnomocnik umotywował konieczność rozpoznania sprawy skarżącego na rozprawie.

Na rozprawie w dniu 14.03.2022 r. skarżący podtrzymał swoje stanowisko. Jak wskazał, powierzchnia działki nr [...] powinna być opodatkowana stawką jak dla gruntów pozostałych tylko w części zajętej pod budynek mieszkalny, w pozostałym zakresie należy ją opodatkować podatkiem rolnym, a konkretnie [...] m2 z działki nr [...]. Wyjaśnił dodatkowo, że przed 1999 r. dokonano w sposób nieuprawniony komasacji gruntu położonego pod budynkiem mieszkalnym z gruntem znajdującym się w najbliższym sąsiedztwie. Pełnomocnik skarżącego poinformował nadto, że decyzja zmieniająca, wydana w trybie art. 254 O.p. nie została zaskarżona i stała się ostateczna.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137) sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonego orzeczenia - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 - dalej P.p.s.a.). Ponadto w myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który nie ma w niniejszej sprawie zastosowania. Sąd nie jest związany granicami skargi, ale jest związany "granicami sprawy", co oznacza, że nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji - w granicach i według kryteriów określonych cytowanymi wyżej przepisami - Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Na wstępie wskazać trzeba, iż zgodnie z normą art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty oraz budynki lub ich części. Natomiast art. 2 ust. 2 u.p.o.l. stanowi, że opodatkowaniu tym podatkiem nie podlegają użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Podstawę opodatkowania gruntów stanowi ich powierzchnia, zaś w odniesieniu do budynków - ich powierzchnia użytkowa (art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l.). Zgodnie zaś z art. 5 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l., stawki podatku od nieruchomości w przypadku przedmiotu opodatkowania jakim są grunty i budynki, są zróżnicowane w zależności od ich funkcji, a w szczególności od tego, czy są one związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Stosownie do art. 1 ustawy u.p.r. opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności innej niż rolnicza, ponadto zwalnia się od podatku rolnego m.in. użytki rolne klasy V. Na podstawie art. 2 ust. 1 u.p.r. za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów (sklasyfikowanych w ewidencji jako użytki rolne) o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej lub prawnej.

Zasadniczym przedmiotem sporu pomiędzy stronami w niniejszej sprawie na etapie skargi jest kwestia opodatkowania podatkiem od nieruchomości - w ramach łącznego zobowiązania pieniężnego - działki gruntu oznaczonej nr [...]. W pierwotnie wydanej decyzji pierwszoinstancyjnej (nakazie płatniczym) ustalającej współwłaścicielom łączne zobowiązanie pieniężne (art. 6c ust. 1 i 2 u.p.r.) podatkiem od nieruchomości objęty został m.in. grunt o powierzchni [...]m2, na co składało się: [...] m2 - działka [...] i [...] m2 - działka [...]. Organ podatkowy przyjął do opodatkowania dane wynikające w tym zakresie z ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostę C., w której ww. grunty sklasyfikowane zostały jako "B" i z tego względu opodatkował je według stawki jak dla gruntów pozostałych - zgodnie z obowiązującą w tym przedmiocie uchwałą Rady Miasta W.. Zauważyć trzeba, że dane te były również zgodne z informacją złożoną przez skarżącego w 2018 r., znajdującą się w aktach administracyjnych.

Jak jednakże wynika z załączonych przez pełnomocnika skarżącego dokumentów, w dniu 15.07.2020 r. (a zatem po wydaniu decyzji odwoławczej przez SKO) nastąpiła zmiana danych w ewidencji gruntów i budynków ([...]), na skutek wniosku złożonego przez skarżącego w dniu 13.02.2019 r., o czym zawiadomiono m.in. organ podatkowy. Mocą tej zmiany działka nr [...]o pow. [...] m2 została oznaczona symbolem PsV (pastwiska trwałe), tracąc tym samym status działki budowlanej. Mając to na względzie, decyzją z dnia [...]r. nr [...] organ podatkowy I instancji zmienił swoją decyzję z dnia [...]r. ustalającą współwłaścicielom wysokość podatku w łącznym zobowiązaniu pieniężnym w ten sposób, że za okres od 01-07. 2020 r. jako grunty pozostałe opodatkował [...] m2, a za okres od 08 do 12 jako grunty pozostałe - [...] m2 i za ten sam okres (08-12) uznał grunt o pow. [...] m2 za zwolniony z opodatkowania. Tym samym zmniejszył wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego do kwoty [...] zł.

W tym miejscu zauważyć przyjdzie, że w myśl art. 254 O.p. decyzja ostateczna ustalająca lub określająca wysokość zobowiązania podatkowego na dany okres może być zmieniona, jeśli po jej doręczeniu nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych mających wpływ na ustalenie lub określenie wysokości zobowiązania, a skutki wystąpienia tych okoliczności zostały uregulowane w przepisach prawa podatkowego obowiązujących w dniu wydania decyzji. Nie budzi przy tym wątpliwości, że w przypadku dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków w zakresie istotnym dla ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości, organ podatkowy posiada uprawnienie do zmiany wymiaru podatku przyjmując jako podstawę dla jego zmiany aktualne dane ewidencji gruntów i budynków. Przy czym zauważyć trzeba, że datą zmiany treści ewidencji gruntów i budynków jest data określona w skierowanym do organu podatkowego zawiadomieniu starosty. To właśnie zawiadomienie jest dokumentem, na podstawie którego organ podatkowy powinien ustalać moment, z którym łączyć należy zaistnienie skutków prawnopodatkowych.

Na gruncie niniejszej sprawy podkreślenia wymaga, że decyzja zmieniająca z dnia [...]r. nie została przez podatnika zaskarżona, a zatem pozostaje w obrocie prawnym i wywołuje skutki prawne. Skarżący nadal jednak kwestionuje opodatkowanie w decyzji wymiarowej gruntu o pow. [...] m2 podatkiem od nieruchomości w stawce jak od gruntów pozostałych, podnosząc, iż dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków są w tym zakresie niezgodne z rzeczywistością.

Ustosunkowując się do tak sformułowanego zarzutu wskazać należy, iż stosownie do art. 21 ust. 1 u.p.g.k. podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Organ podatkowy nie może zatem samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków (por.m.in. uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FPS 1/09).

Zakres związania danymi z ewidencji gruntów i budynków dla potrzeb wymiaru podatku od nieruchomości był niejednokrotnie oceniany w orzecznictwie sądów administracyjnych. W judykaturze powszechnie przyjmowany jest pogląd w świetle którego, stosownie do ww. regulacji, podstawę wymiaru podatków (od nieruchomości, rolnego, leśnego) stanowią zapisy uwidocznione w ewidencji gruntów i budynków. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej stanowisko o mocy wiążącej zapisów zawartych w ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatku od nieruchomości pozostaje w zgodzie z najnowszym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym przyjmuje się, że dane wynikające z ewidencji mają dla organu podatkowego charakter wiążący i nie mogą być przezeń samodzielnie korygowane w ramach postępowania podatkowego bez zmiany tych wpisów w ewidencji gruntów. Co prawda od zasady tej istnieją wyjątki - wskazane w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18.11.2013 r., sygn. akt II FPS 2/13 - jednakże okoliczności takie w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły.

Z przywołanych uchwał wynika, że organ zobligowany jest do pominięcia informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków dopiero wówczas, gdy posłużenie się wyłącznie tymi danymi wiązałoby się z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku (np. możliwe do zastosowania symbole ewidencyjne nie przewidują oznaczenia dla pewnych przedmiotów opodatkowania, wymienionych wprost w ustawie podatkowej). W orzecznictwie NSA przyjęto także, iż organy mogą odstąpić od danych z ewidencji gruntów wówczas, gdy na podstawie art. 194 § 3 O.p. dojdą do wniosku, że dane z nich wynikające są zdezaktualizowane a dokumenty, które są obligatoryjną podstawą wpisu do ewidencji gruntów zostały pominięte, pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów lub też w przypadku, gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej (por. wyrok NSA z 4.08.2017 r., sygn. akt II FSK 897/17). Jako przykład wskazać można stwierdzenie oczywistych wad ewidencji gruntów i budynków, polegających na nieuwzględnieniu w niej (na ewidencyjnie opisanej działce gruntu) realnie istniejącego budynku, stanowiącego odrębny przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości (por. wyrok NSA z dnia 5.06.2014 r., sygn. akt II FSK 1647/12). Innym przykładem sytuacji, w której organ ma obowiązek pominąć dane zawarte we wspomnianej ewidencji, jest wykazanie przez podatnika, w toku postępowania podatkowego prowadzonego w trybie art. 194 § 3 O.p., że wbrew wskazanym w ewidencji gruntów danych dotyczącym właściciela (użytkownika wieczystego), rzeczywisty stan własności (prawa użytkowania wieczystego) odmiennie reguluje dział drugi właściwej księgi wieczystej. Organy podatkowe muszą wówczas taką okoliczność zweryfikować, aby podjąć rozstrzygnięcie odnoszące się do rzeczywistego, tj. ujawnionego w księdze wieczystej właściciela nieruchomości, będącego w rozumieniu przepisów u.p.o.l. podatnikiem. Taką możliwość podważenia wpisów ewidencyjnych na podstawie art. 194 § 3 O.p. należy jednak traktować jako sytuację wyjątkową, zdeterminowaną koniecznością respektowania innych bezwzględnie obowiązujących regulacji prawnych (por. wyrok NSA dnia z 9.07.2015 r., sygn. akt II FSK 1457/13). Podane przykłady, stanowiąc o odstępstwie od reguły, nie podważają bowiem istnienia zasady ogólnej, jaką jest związanie danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków.

Warto w tym miejscu powołać się także na wyrok NSA z dnia 24.01.2018 r., sygn. akt II FSK 3097/17, w którym Sąd przesądził, że organ podatkowy nie miał prawa dokonywać samodzielnej klasyfikacji funkcji budynku, tj. analizować jego faktycznego wykorzystania, tylko powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków. Według NSA, informacje ujęte w operacie ewidencyjnym nieruchomości, dotyczące np. powierzchni czy też przeznaczenia gruntu i budynku, wprowadzone do tego rejestru przez właściwego starostę w ramach postępowania prowadzonego na podstawie przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego, wywierają skutki materialnoprawne, mające również wpływ na zawartość danych ewidencji podatkowej nieruchomości (art. 7a ust. 2 u.p.o.l.). Stąd też nie można aprobować tezy, że dane z ewidencji gruntów i budynków mogą być dla potrzeb wymiaru podatku od nieruchomości korygowane w odrębnym postępowaniu przez organ podatkowy, za pomocą każdego dopuszczonego prawem dowodu. Dopiero zmiana zapisów w ewidencji gruntów i budynków (dokonana przez uprawnione do tego organy geodezyjne) będzie mogła stanowić podstawę do ewentualnego wznowienia postępowania wymiarowego (tak też NSA w wyroku z dnia 12.10.2017 r., sygn. akt II FSK 1438/17). Podobny pogląd wyrażono w wyroku NSA z dnia 7.02.2012 r., sygn. akt II FSK 1471/10, w którym Sąd stwierdził, że jakkolwiek w myśl art. 194 § 3 O.p. można przeprowadzić przeciwdowód przeciwko dokumentom wymienionym art. 194 § 1 i 2, to jednak "skorzystanie z tej możliwości wymagałoby (...) zaktualizowania albo sprostowania odpowiedniego wpisu, tak aby zachować niezbędne dla celów operatywnego stosowania prawa minimum ładu w dokumentacji urzędowej".

Na uwagę zasługuję także wyrok NSA z dnia 8.02.2018 r., sygn. akt II FSK 100/16, gdzie Sąd stwierdził, że dokonane w ewidencji gruntów i budynków zmiany nie oddziaływają wstecz w zakresie wymiaru podatku od nieruchomości. Przepisy dotyczące prowadzenia ewidencji gruntów i budynków nie przewidują możliwości dokonywania zmian w tej ewidencji ze skutkiem ex tunc. Ocena ta wynika przede wszystkim z charakteru art. 2 ust. 2 w zw. z art. 1a ust. 3 u.p.o.l. Statuując definicję o charakterze formalnym przedmiotu opodatkowania ustawodawca wiąże ten przedmiot ze stosownym wpisem w ewidencji gruntów abstrahując od ich rzeczywistego wykorzystania. Zatem ewentualna zmiana zapisów w ewidencji gruntów i budynków może odnosić się tylko na przyszłość. Dodatkowo NSA podkreślił, iż właściciele i osoby władające obowiązane są zgłaszać właściwemu staroście wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni licząc od dnia powstania tych zmian, co wynika z art. 22 ust. 2 u.p.g.k. Zgodnie z § 49 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.03.2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, o dokonanych zmianach w danych ewidencyjnych starosta zawiadamia organy podatkowe - w przypadku zmian danych mających znaczenie dla wymiaru podatków: od nieruchomości, rolnego i leśnego. Zawiadomienie to zawiera w szczególności oznaczenie dokumentu, który stanowił podstawę do zmiany, oraz datę jej wprowadzenia. Z regulacji tej wynika, że datą zmiany treści ewidencji jest data określona w zawiadomieniu. Powinna być ona również odnotowana w dzienniku zmian. Dopiero z tą datą - dokonania zmiany w ewidencji - określone grunty i budynki zmieniają swój charakter dla celów podatkowych (por. także wyrok NSA z dnia 28.03. 2014 r. sygn. akt II FSK 950/12).

Analogiczny pogląd prezentowany jest także w literaturze przedmiotu. Jak wynika z art. 21 ust. 1 u.p.g.k. w zw. z ww. przepisami rozporządzenia, datą zmiany treści ewidencji jest data określona w skierowanym do organu podatkowego zawiadomieniu starosty. To właśnie zawiadomienie jest podstawowym dokumentem, na bazie którego organ podatkowy powinien ustalać moment, z którym łączyć należy zaistnienie skutków prawnopodatkowych (R. Dowgier w glosie do wyroku z dnia 4 listopada 2009 r. sygn. akt I SA/Kr 1190/09, "Przegląd Podatków Lokalnych i Finansów Samorządowych""2010 r., nr 5, s.5-6).

Przedstawione wyżej poglądy Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela.

Skoro strona skarżąca nie powoływała się na dane zamieszczone w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa to zdaniem Sądu nie może domagać się, aby organy podatkowe odstąpiły od uwzględnienia zapisów ewidencji gruntów i budynków. Obalenie domniemania prawdziwości oraz zgodności z prawdą wypisu z ewidencji gruntów i budynków nie może nastąpić w drodze np. oględzin nieruchomości przeprowadzonych w ramach postępowania podatkowego. Podatnik, chcąc zmienić charakter prawny budynku lub gruntu, powinien uczynić to w odrębnym postępowaniu prowadzonym przez właściwy organ administracji (por. wyrok WSA w Krakowie z 20.03.2017 r. sygn. akt I SA/Kr 24/17). Jednakże - jak już to zostało wyżej zasygnalizowane - zmiana taka wiążąca będzie dla organów podatkowych jedynie na przyszłość.

Innymi słowy, chcąc podważyć treść zapisów ujętych w ewidencji, zainteresowany powinien uruchomić stosowny tryb ich korekty (zmiana, aktualizacja, sprostowanie) - powołując się na to, że wypis z ewidencji gruntów odbiega od stanu rzeczywistego. Dopiero w przypadku uwzględnienia jego zastrzeżeń, na podstawie zmienionych danych z ewidencji, może wnosić o wzruszenie ostatecznych decyzji ustalających wysokość zobowiązań podatkowych. Tak długo, jak zawarte w ewidencji zapisy nie ulegną zmianie, organ podatkowy nie jest władny do przyjęcia innej powierzchni gruntu na potrzeby czy to wymiaru podatku od nieruchomości czy podatku rolnego (por. np. wyrok WSA w Opolu z dnia 26.04.2019 r., sygn. akt I SA/Op 43/19). Przyjęcie innego zapatrywania godziłoby w pewność obrotu prawnego, deprecjonując rangę dokumentu urzędowego, a tym samym - pełnioną przezeń funkcję.

Co warto zaakcentować, ewidencja gruntów i budynków, o której mowa w art. 21 ust. 1 u.p.g.k., nie może również stanowić przedmiotu merytorycznej oceny sądów administracyjnych w sprawie podatkowej (por. wyrok NSA z dnia 20.06.2012 r., sygn. akt II FSK 2511/10, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 1612.2015 r., sygn. akt I SA/Gl 417/15-– również dotyczący łącznego zobowiązania pieniężnego).

Podsumowując, za właściwe uznać należy stanowisko organów podatkowych, że dopóki dane ewidencyjne dotyczące klasyfikacji spornego gruntu nie zostaną zmienione we właściwym trybie administracyjnym, mają one charakter wiążący dla organu podatkowego przy wymiarze podatku od nieruchomości.

Sąd nie dopatrzył się w tej sytuacji naruszenia przepisów procedury podatkowej. Nadmienić przy tym wypada, że pełnomocnik sformułował zarzuty naruszenia przepisów postępowania zawartych w kodeksie postępowania administracyjnego. Przepisy ten nie były i nie mogły być stosowane w rozpatrywanej sprawie podatkowej. Zgodne z art. 2 § 1 pkt 1 O.p. zastosowanie miały bowiem przepisy tej ustawy, w tym zawarte w Dziale IV Ordynacji przepisy postępowania podatkowego. Chociaż część tych przepisów stanowi odpowiednik unormowań kodeksu postępowania administracyjnego to niewątpliwie nie zachodzi tożsamość regulacji prawnej. Badając zgodność zaskarżonych decyzji z prawem w zakresie postępowania, Sąd odnosił się do przepisów zawartych w O.p. w tym m.in. art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191. Nie stwierdził ich naruszenia bowiem organy zastosowały dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków w okresie objętym przedmiotem sprawy, co znajduje umocowanie w treści art. 21 ust. 1 u.p.g.k. oraz powołanych w niniejszym uzasadnieniu przepisów u.p.o.l. i u.p.r.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na mocy art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.