Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2071/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-06-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 105, 7, 77, 107  par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi A. i I. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wybudowania napowietrznej linii energetycznej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących A. i I. K. kwotę 760 (siedemset sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2007r., Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] na podstawie art. 104 i 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) po ponownym rozpatrzeniu sprawy dotyczącej istniejącej napowietrznej linii energetycznej średniego napięcia, 15 kV, przechodzącej przez działki położone w rejonie ulic [...] w W., umorzył postępowanie administracyjne prowadzone w ramach nadzoru budowlanego.

W uzasadnieniu organ podał, że w toku kilkakrotnie prowadzonego postępowania po uchylaniu decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i przekazywaniu sprawy do ponownego rozpoznania zostało ustalone, iż wymieniona w dokumentacji technicznej, sporządzonej w listopadzie 1962 r. i projekcie techniczno-roboczym Os. [...] istniejąca linia o kierunkach [...] jest to ta sama linia, która przebiega m.in. przez działki ewid. nr [...] z obrębu [...] oraz nr [...] z obrębu [...], a zatem jest ona przedmiotem niniejszego postępowania. Przedłożone przy piśmie z dnia [...] listopada 2006 r. dokumenty wskazują, że linia ta istniała w latach sześćdziesiątych. Zatem jej budowa nastąpiła pod rządami obowiązującej wówczas ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane, która utraciła moc z chwilą wejścia w życia ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Przepisy przejściowe ustawy z dnia 1974 r. nie regulują samowoli budowlanych i odstępstw od przepisów techniczno-budowlanych, dokonanych przed datą wejścia w życie ustawy. Natomiast przepis art. 103 obecnie obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane odnosi się tylko do samowoli popełnionych pod rządami ustawy z 1974 r. Z treści pisma R. z dnia [...] listopada 2007 r. wynika, że podmiot nie ma innych dokumentów przedmiotowego odcinka linii energetycznej średniego napięcia 15 kV i że pełna informacja poparta dokumentami została już przedstawiona. Na podstawie powyższego organ uznał, że brak jest podstaw do nakładania na inwestora jakichkolwiek obowiązków.

Odnośnie remontu organ ustalił, że został on przeprowadzony w 2000 r. i obejmował m.in. wymianę słupa trakcyjnego, co zgodnie z art. 30 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane wymagało zgłoszenia właściwemu organowi. Z uwagi na nie przedłożenie żadnych dokumentów świadczących o legalności wykonanego remontu, zostało przeprowadzone w tej sprawie oddzielne postępowanie zakończone decyzją ostateczną z dnia [...] lutego 2007 r., Nr [...].

Decyzją dnia [...] września 2008 r., Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołań A. i I. K. oraz M. P., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że w toku postępowania przedstawiciele S. S.A. przedłożyli szereg dokumentów m. in. decyzję z dnia

[...] października 1962r. o lokalizacji szczegółowej czasowej do końca roku 1970 Nr [...], protokół przekazujący linie do eksploatacji z dnia [...] października 1963r., do wglądu egzemplarz archiwalny "Projektu podstawowego – tom 1 – w zakresie energetycznych linii napowietrznych 15 kV i 380/220V w W., dzielnicy [...], osiedla [...] dla inwestora Z." sporządzony przez M. w listopadzie 1962 r. na stronie 3 i 4 opisu technicznego umieszczono informację, że"(...) Projekt został wykonany w oparciu o nast. materiały: (...) 4. Inwentaryzację istniejących sieci i urządzeń energetycznych na rozpatrywanym, terenie – wykonaną na podstawie danych [...] i pomiarów w terenie.(...)Projektowany kilku metrowy odcinek linii napowietrznej 15kV (...) stanowi odgałęzienie od istniejącej linii o kierunkach: [...] /biegnącej m.in. ul. [...]/ (.../"przebieg linii istniejących i projektowanych uwidoczniony jest na mapie wykonanej w skali 1:1000, umieszczonej w części graficznej projektu jako "Rys.1".

W ocenie organu odwoławczego PINB [...] prowadząc postępowanie dopełnił wszelkich starań by wyjaśnić rzeczywisty stan faktyczny sprawy.

Przedłożone przez S. S.A. dokumenty stanowią o przygotowaniach właściwych podmiotów do prawidłowej realizacji inwestycji. Jednakże z uwagi na znaczny upływ czasu od daty realizacji do dnia dzisiejszego mając na uwadze liczne przemiany i reorganizacje, nie można zatem jednoznacznie stwierdzić, iż pozwolenia takiego w ogóle nie było. Organ odwoławczy podkreślił, że uprzednio obowiązujące przepisy nie nakładały na inwestora, właściciela czy zarządcę obiektu budowlanego obowiązku przechowywania dokumentów związanych z budową.

Zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zgromadzone w sprawie dokumenty świadczą o legalnym przeprowadzeniu inwestycji tj. budowy przedmiotowej linii napowietrznej średniego napięcia. Organ II instancji podzielił stanowisko organu I instancji, iż w przedmiotowej sprawie występuje przesłanka bezprzedmiotowości, gdyż brak jest podstaw prawnych do jej merytorycznego rozstrzygnięcia, a więc postępowanie podlega umorzeniu.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli A. i I. K. oraz M. P. dochodząc uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania sądowego. Skarżący zarzucili nie wyjaśnienie istoty sprawy poprzez zaniechanie rozpatrzenia całego materiału dowodowego, uznanie kserokopii bez cech autentyczności za dokumentację, podanie nieprawidłowego opisu przedmiotu sprawy linii energetycznej średniego napięcia 15 kV na trasie przebiegającej wzdłuż ulicy [...] pomiędzy ulicami [...] w dzielnicy [...] podczas gdy przedmiotowy odcinek nie przebiega wzdłuż ulicy [...] (która kończy się na [...]). Ponadto naruszenie ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane poprzez odmowę i zaniechanie zastosowania przepisów tej ustawy, a mających zastosowanie w niniejszej sprawie, naruszając tym samym interes prawny skarżących polegający na swobodzie dysponowania własnością, która w tym przypadku jest ograniczona na skutek istnienia nielegalnej linii 15 kV przebiegającej przez sam środek prywatnych gruntów . Zdaniem skarżących organ II instancji w ogóle nie odniósł się w uzasadnieniu swojej decyzji do zarzutów odwołania.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Postanowieniem z dnia 16 lutego 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę M. P. z powodu nie wykonania przez skarżącą zarządzenia z dnia 22 grudnia 2008 r. wzywającego ją do nadesłania 2 egzemplarzy odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem lub podpisanych własnoręcznie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).

Skarga jest zasadna, bowiem organy orzekające w sprawie naruszyły art. 105 kpa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Decyzję o umorzeniu postępowania organ administracji państwowej wydaje zgodnie z art. 105 § 1 kpa wówczas, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności wówczas, gdy strona rezygnuje z ubiegania się o rozstrzygnięcie określonej treści, gdy przyznanie określonego uprawnienia stało się zbędne lub gdy organ administracyjny stwierdzi oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. /por. wyrok NSA z dnia 26 września 2001 r. sygn. akt V SA 381/01 Lex nr 78917/. Oznacza to, iż wszystkie elementy badanego stanu prawnego i faktycznego są tego rodzaju, że niepotrzebne jest postępowanie mające na celu wyjaśnienie wszystkich tych okoliczności w sprawie. Należy przy tym brać pod uwagę okoliczności podnoszone zarówno przez stronę, jak i przez organ z urzędu. Chodzi tu o kryterium bezprzedmiotowości odnoszące się do postępowania, ale w taki sposób, iż wynik tego postępowania nie powinien mieć charakteru merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, lecz jedynie być formalnym jego zakończeniem. Tak więc nie znajduje uzasadnienia w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie, w której strony są zainteresowane wynikiem merytorycznym. /por. wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 1995 r. sygn. akt SA/Łd 2424/94/.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i doktryną prawa bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 105 § 1 kpa, to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Sprawa administracyjna jest więc konsekwencją istnienia stosunku administracyjnego – takiej sytuacji prawnej, w której strona ma prawo żądać od organu administracyjnego skonkretyzowania jej indywidualnych uprawnień wynikających z prawa materialnego. Postępowanie w takiej sprawie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli brakuje któregokolwiek z elementów stosunku materialnoprawnego. /por. wyrok NSA z dnia 26 marca 1998 r. sygn. akt II SA 70/98 Lex nr 43205/.

W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi bezprzedmiotowość postępowania. Nie istnieją bowiem okoliczności, które czyniłyby wydanie decyzji administracyjnej prawnie niemożliwe. Brak zaś ustawowej przesłanki uwzględnienia żądania zgłoszonego we wniosku wszczynającym postępowanie administracyjne nie czyni tego postępowania bezprzedmiotowym w rozumieniu art. 105 § 1 kpa, a ewentualnie bezzasadnym. W przeciwieństwie do bezprzedmiotowości postępowania, bezzasadność żądania strony musi być wykazana w decyzji załatwiającej sprawę co do jej istoty, a nie prowadzić do umorzenia postępowania, ponieważ jest to niezgodne z prawem uchylenie się organu od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. /por. wyrok NSA z dnia 26 marca 1998 r. sygn. akt II SA 70/98 Lex nr 43205; wyrok NSA z dnia 9 marca 2000 r. sygn. akt IV SA 12/98 Lex nr 77609/.

W przedmiotowej sprawie wniosek do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] o wszczęcie postępowania administracyjnego wniósł w dniu [...] lipca 2005r. S. W., który we wniosku tym wyraźnie domaga się rozbiórki linii oraz w dniu [...] sierpnia 2005r. A. i J. K.

Zatem obowiązkiem organu nadzoru budowlanego rozpoznającego sprawę w trybie postępowania administracyjnego było załatwienie jej poprzez wydanie decyzji pozytywnej lub negatywnej.

Organ I instancji powinien więc rozpoznać sprawę merytorycznie, bowiem nie można mówić o bezprzedmiotowości postępowania skoro istnieje sprawa i jest osoba, która w tej sprawie domaga się konkretnego rozstrzygnięcia.

Ponadto, w ocenie Sądu, organy administracji - obu instancji naruszyły przepisy postępowania tj. art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Oznacza to, że organ administracji publicznej prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia dostępnego materiału dowodowego tak, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością.

W ocenie Sądu organy nadzoru budowlanego orzekające w niniejszej sprawie tego nie uczyniły.

Należy zauważyć, że uzasadnieniu zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego sam sobie zaprzecza. Z jednej strony organ twierdzi, że nie można jednoznacznie stwierdzić czy pozwolenie na linię energetyczną średniego napięcia w ogóle było, a następnie z całą stanowczością podaje, że dokumenty świadczą o legalnym przeprowadzeniu inwestycji.

Dokumenty jednak, a w szczególności decyzja z dnia [...] października 1962r.

o lokalizacji szczegółowej czasowej do końca roku 1970 Nr [...] dla inwestycji – budowy: stacji transformatorowej, słupowej 15kv przy ul. [...] w oś. [...], linii napowietrznej wysokiego napięcia 15 kv na słupach drewnianych w osiedlu [...], czterech odcinków na słupach żelbetonowych wzdłuż ul. [...] i drogi polnej w os. [...]

i decyzja z [...] sierpnia 1964r. o lokalizacji szczegółowej o zmianie sposobu wykorzystania terenu Nr [...]. nie dotyczą terenu działek skarżących. Co sam zaznaczył [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w uzasadnieniu decyzji z [...] grudnia 2005r. uchylając decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z [...] września 2005r. do ponownego rozpoznania. Sprawę tę należy zatem szczegółowo i dokładnie wyjaśnić i orzec merytorycznie.

Tak więc w przedmiotowej sprawie decyzje organów nadzoru budowlanego I i II instancji nie odpowiadają prawu, gdyż został naruszony art. 105 § 1 kpa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) uchylił zarówno decyzję organu II instancji jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Na mocy art. 152 w/w ustawy orzeczono jak w pkt 2-gim wyroku.

O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 200 powyższej ustawy.