Postanowienie NSA, sygn. akt I OSK 1158/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6190 Służba Cywilna, pracownicy mianowani, nauczyciele
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Kurator Oświaty
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 9 b ust. 4, art. 9 c ust. 6-11, art. 9 h ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2006 nr 97 poz 674
law: Ustawa  z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) Sędziowie sędzia NSA Leszek Leszczyński sędzia del. NSA Jerzy Solarski Protokolant st. inspektor sądowy Urszula Radziuk po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2011r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wielkopolskiego Kuratora Oświaty w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 maja 2010 r. sygn. akt IV SA/Po 985/09 w sprawie ze skargi Ł. M. na decyzję Wielkopolskiego Kuratora Oświaty w P. z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie oceny dorobku zawodowego postanawia: 1/ uchylić zaskarżony wyrok i skargę odrzucić; 2/ odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz Wielkopolskiego Kuratora Oświaty w P.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 20 maja 2010 r. ( sygn. akt IV SA/Po) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po rozpoznaniu skargi Ł. M., orzekł o uchyleniu decyzji Wielkopolskiego Kuratora Oświaty z dnia [...] października 2009 r. nr [...] i decyzji Dyrektora Gimnazjum nr [...] w P. z dnia [...] września 2009 r. a także stwierdził nieważność decyzji Wielkopolskiego Kuratora Oświaty z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] i decyzji Dyrektora Gimnazjum nr [...] w P. z dnia [...] czerwca 2009 r. dotyczących oceny dorobku zawodowego nauczyciela.

Wyrok zapadł w następujących okolicznościach sprawy:

W dniu [...] czerwca 2009 r. Dyrektor Gimnazjum nr [...] im. E. R. w P. dokonał negatywnej oceny dorobku zawodowego nauczyciela stażysty – Ł. M. za okres stażu odbytego od dnia [...] września 2008 r. do dnia [...] sierpnia 2009 r.

W odpowiedzi na odwołanie nauczyciela, Wielkopolski Kurator Oświaty w P. pismem z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] poinformował go, iż rozpoznanie odwołanie nie jest możliwe z uwagi na naruszenie art. 9 c ust. 6 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. nr 97, poz. 674 ze zm.) i § 4 ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 grudnia 2004 r. w sprawie uzyskania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli (Dz. U. nr 260, poz. 2593 ze zm.). W dacie bowiem dokonania oceny dorobku zawodowego nauczyciela nie został jeszcze zakończony staż odbywany przez Ł. M. w Gimnazjum nr [...] w P.

W dniu [...] września 2009 r. Dyrektor Gimnazjum ponownie dokonał negatywnej oceny dorobku zawodowego nauczyciela stażysty – Ł. M. tym razem już za pełny okres stażu. Ocena ta zawierała uzasadnienie a także pouczenie o możliwości wniesienia przez ocenianego odwołania, z którego to uprawnienia Ł. M. ponownie skorzystał.

Pismem z dnia [...] października 2009 r. Wielkopolski Kurator Oświaty w P. poinformował nauczyciela, iż podtrzymuje negatywną ocenę jego dorobku zawodowego.

Na powyższe pismo Ł. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu stojąc na stanowisku, że pismo to jest w istocie rzeczy decyzją administracyjną, która – jego zdaniem - narusza: art. 9c ust. 6 pkt 1 Karty Nauczyciela w zw. z art. 106 § 1 k.p.a., art. 9c ust. 9 Karty Nauczyciela w zw. z art. 31 pkt. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572 ze zm.) i w zw. z art. 107 § 1 k.p.a. a także § 7 rozporządzenia Ministra Edukacji i Sportu z dnia 1 grudnia 2004 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli i § 2 ust. 8 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 2 listopada 2000 r. w sprawie kryteriów i trybu dokonywania oceny pracy nauczyciela, trybu postępowania odwoławczego oraz składu i sposobu powoływania zespołu oceniającego (Dz. U. Nr 98, poz. 1066) oraz art. 77 § 1 k.p.a.

Odpowiadając na skargę Wielkopolski Kurator Oświaty wniósł o jej odrzucenie, względnie – oddalenie twierdząc, że skarżący błędnie wywodził, iż oceny dorobku zawodowego nauczyciela, w oparciu o art. 9c ust. 9 Karty Nauczyciela, dokonuje się w formie decyzji administracyjnej. Z żadnego bowiem przepisu prawa materialnego nie wynikało, aby rozpatrywanie odwołania od oceny dorobku zawodowego nauczyciela następowało w tej formie.

Wydając zaskarżony, przytoczony na wstępie wyrok, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał dopuszczalność i zasadność skargi wniesionej przez Ł. M.

Analizując kwestię charakteru prawnego oceny dorobku zawodowego nauczyciela, o jakiej mowa w art. 9c ust. 6-11 Karty Nauczyciela, Sąd Wojewódzki podkreślił, iż ocena ta powinna być sporządzona na piśmie, zawierać uzasadnienie i pouczenie o możliwości wniesienia odwołania do organu sprawującego nadzór pedagogiczny. Ponadto, ocena ta rozstrzygała sprawę konkretnego nauczyciela, co do istoty, bo pozytywnie lub negatywnie był w tym wypadku oceniany jego dorobek zawodowy. Tym samym ocena ta decydowała o dalszym postępowaniu, zmierzającym do uzyskania przez nauczyciela stopnia awansu zawodowego. Powyższe w związku z tym przemawiało – zdaniem Sądu Wojewódzkiego – za uznaniem oceny dorobku zawodowego nauczyciela za decyzję administracyjną - w rozumieniu art. 107 § 1 k.p.a.

Sąd zaznaczył także, iż zgodnie z art. 9h ust. 2 Karty Nauczyciela, czynności podejmowane w postępowaniu o nadanie nauczycielom stopnia awansu zawodowego, podjęte z naruszeniem postanowień Karty Nauczyciela, przepisów o kwalifikacjach nauczycieli lub przepisów wydanych na podstawie art. 9g ust. 10 są nieważne, o czym stwierdza w drodze decyzji administracyjnej odpowiedni organ sprawujący nadzór podległościowy lub właściwy minister. Oznaczało to - wg Sądu Wojewódzkiego - że czynności podejmowane w związku z prowadzeniem postępowania w sprawie szeroko rozumianego awansu zawodowego nauczycieli mają miejsce w ramach postępowania administracyjnego kończącego się wydaniem stosownej decyzji administracyjnej.

Odnosząc się więc do przedmiotowego stanu faktycznego Sąd Wojewódzki, cytując przepis art. 9 c ust. 3 i 6 Karty Nauczyciela a także § 4 ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 grudnia 2004 r. w sprawie uzyskania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli stwierdził, iż ocenę dorobku zawodowego nauczyciela stażysty dokonuje się dopiero po zakończeniu stażu. Z akt sprawy wynikało zaś, że ocena sporządzona w dniu [...] czerwca 2009 r. została dokonana przed zakończeniem stażu, który miał być realizowany do dnia [...] sierpnia 2009 r. Powołując się zatem na przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Sąd Wojewódzki uznał, że Dyrektor Gimnazjum nr [...] w P. dopuścił się w tym wypadku rażącego naruszenia prawa, którego nie dostrzegł Wielkopolski Kurator Oświaty. Zamiast bowiem wyeliminować wadliwą w/w decyzję Dyrektora Gimnazjum z obrotu prawnego, Kurator poinformował jedynie ocenianego, iż odwołanie jego nie może zostać rozpoznane, z uwagi na naruszenie art. 9 c ust. 6 Karty Nauczyciela i § 4 ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 grudnia 2004 r. w sprawie uzyskania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli. Takie działanie zaś organu odwoławczego stanowiło rażące naruszenie art. 138 k.p.a. Organ odwoławczy nie był bowiem uprawniony do wydania decyzji o sentencji innej niż wymienione w tym przepisie. Z tej przyczyny Sąd Wojewódzki, przyjmując, że skarga została wniesiona w ustawowym terminie – powołując się na przepis art. 145 § 2 zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ), zwaną dalej P.p.s.a. - stwierdził nieważność decyzji Wielkopolskiego Kuratora Oświaty w P. z dnia [...] lipca 2009 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Gimnazjum nr [...] im. E. R. w P. z dnia [...] czerwca 2009 r.

Natomiast – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. – Sąd orzekł o uchyleniu decyzji Wielkopolskiego Kuratora Oświaty z dnia [...] października 2009 r. nr [...] oraz decyzji Dyrektora Gimnazjum nr [...] im. E. R. w P. z dnia [...] września 2009 r., gdyż – w ocenie Sądu Wojewódzkiego – naruszały one art. 7, 77, 80 i 107 k.p.a. a decyzja Kuratora - dodatkowo art. 15 k.p.a.

Zdaniem Sądu Wojewódzkiego decyzja organu drugiej instancji nie zawierała bowiem żadnego uzasadnienia a jej treść sprowadzała się jedynie do poinformowania strony, iż negatywna ocena została utrzymana z w mocy. Decyzja organu pierwszej instancji zawierała zaś wprawdzie uzasadnienie prawne i faktyczne, ale organ koncentrował się w nim wyłącznie na okolicznościach uzasadniających wydanie oceny negatywnej dorobku zawodowego skarżącego a nie odnosił się do projektu oceny tego dorobku, dokonanego przez opiekuna nauczyciela ani do twierdzeń strony, zawartych w jej pierwszym odwołaniu (tj. od oceny dokonanej w dniu [...] czerwca 2009 r.), co naruszało zasadę przekonywania oraz obowiązek przedstawienia w uzasadnieniu decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w całości, Wielkopolski Kurator Oświaty zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu naruszenie

1. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 7, 75 §1, art. 77 § 1, art. 16 § 1, art. 156 §1 pkt 2, art. 104 § l i art. 107 § 1 k.p.a. w związku z art. 9c ust. 6 i ust. 9 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela oraz art. 133 § 1 w związku z art. 106 § 3 i art. 190 a także art. 151 P.p.s.a poprzez:

- przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, iż Ł. M. otrzymał decyzję Wielkopolskiego Kuratora Oświaty z dnia [...] października 2009 r. [...] w dniu [...] października 2009 r. (i co za tym idzie termin do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego upływał w dniu 16 listopada 2009 r.), podczas gdy w rzeczywistości skarżący otrzymał decyzję w dniu [...] października 2009 r., o czym świadczył podpis na piśmie z tego dnia (a więc termin do wniesienia skargi mijał w dniu [...] listopada 2010 r.), co skutkowało złożeniem skargi z uchybieniem terminu,

- stwierdzenie nieważności decyzji Wielkopolskiego Kuratora Oświaty z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] oraz stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Gimnazjum nr [...] w P. z dnia [...] czerwca 2009 r., podczas gdy rozstrzygnięcia te nie mają charakteru decyzji administracyjnej i, co za tym idzie, brak jest podstaw prawnych do stwierdzania nieważności tychże rozstrzygnięć przez Wojewódzki Sąd Administracyjny;

2. prawa materialnego przez:

- błędną wykładnię art. 9c ust. 6 i ust. 9 ustawy Karta Nauczyciela oraz art. 104 § l i art. 107 § 1 k.p.a. wskutek przyjęcia w niniejszej sprawie, iż ocena dorobku zawodowego nauczyciela za okres stażu oraz rozstrzygnięcie nadzorcze dokonywane przez organ nadzoru pedagogicznego, rozpatrujące odwołanie od w/w oceny ma charakter postępowania administracyjnego i winno się ono kończyć wydaniem decyzji administracyjnej w sprawie, podczas gdy z żadnego przepisu prawnego, a w szczególności z zapisów Karty Nauczyciela, takowy obowiązek nie wynika,

- błędną wykładnię art. 9c ust. 9 ustawy Karta Nauczyciela poprzez uznanie, iż rozstrzygnięcie nadzorcze organu nadzoru pedagogicznego, rozpatrującego odwołanie od oceny dorobku zawodowego, winno posiadać uzasadnienie podczas, gdy z żadnego przepisu prawnego, a w szczególności z zapisów Karty Nauczyciela takowy obowiązek nie wynika, a co więcej z art. 9c ust. 8 Karty Nauczyciela wynika, iż tylko ocena dorobku zawodowego nauczyciela dokonywana przez dyrektora szkoły winna zawierać takowe uzasadnienie. Tak więc, żądanie dokonywania uzasadnienia w rozstrzygnięciach organu nadzoru pedagogicznego jest nadinterpretacją prawa.

Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne Wielkopolski Kurator Oświaty wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku i przyjęcie, iż rozstrzygnięcie Wielkopolskiego Kuratora Oświaty z dnia [...] lipca 2009 r. i z dnia [...] października 2009 r. oraz Dyrektora Gimnazjum nr [...] w P. z dnia [...] czerwca 2009 r. i z dnia [...] września 2009 r. nie są decyzjami administracyjnymi - w myśl przepisów o postępowaniu administracyjnym, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu wraz z zasądzeniem kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazywano, że w dniu [...] października 2009 r. Ł. M. zapoznał się z całością dokumentacji w sprawie, w tym z protokołem z przebiegu pracy komisji powołanej w celu rozpatrzenia odwołania od oceny dorobku zawodowego, o czym świadczył podpis na piśmie z dnia [...] października 2009 r.

Ponadto akcentowano, że z żadnego przepisu prawa materialnego nie wynika konieczność wydania decyzji administracyjnej w sprawie rozpatrzenia odwołania od oceny dorobku zawodowego nauczyciela, dokonywanej przez Kuratora Oświaty. Co więcej, z brzmienia przepisów w tym zakresie, które mają charakter szczególny, wynika jedynie iż "organ sprawujący nadzór pedagogiczny rozpatruje odwołanie w terminie 21 dni, ocena dorobku zawodowego nauczyciela ustalona przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny jest ostateczna". Tak więc, żądanie pisemnego uzasadnienia jest nadinterpretacją obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa. Nadmieniono przy tym, że ubiegającemu się o dokonanie takiej oceny służy prawo czynnego uczestnictwa w prowadzonym postępowaniu oraz prawo zapoznania się z dokumentacją zebraną w sprawie. W celu rozpatrzenia odwołania od oceny dorobku zawodowego nauczyciela jest powoływana komisja (charakter kolegialny), a członkowie tej komisji składają oświadczenia o swej bezstronności.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący Ł. M. wnosił o jej oddalenie wraz z zasądzeniem kosztów postępowania kasacyjnego.

W szczególności, skarżący zaprzeczał, aby składał jakikolwiek podpis na protokole z przebiegu pracy komisji, powołanej w celu rozpatrzenia odwołania od oceny dorobku zawodowego. Odnosząc się natomiast do kwestii charakteru prawnego oceny dorobku zawodowego nauczyciela Ł. M., powołując się na prawo do sądu, wyrażał pogląd, zgodnie z którym ocena ta jest decyzją administracyjną, albowiem jest sporządzana na piśmie i zawiera wszystkie inne charakteryzujące ją elementy.

Twierdził również, że skoro ocena dorobku zawodowego sporządzana jest na piśmie i zawiera uzasadnienie oraz pouczenie o możliwości wniesienia odwołania to per analogiam należy przyjmować, iż ostateczna ocena dorobku zawodowego nauczyciela, ustalona przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny, również powinna zawierać uzasadnienie oraz stosowne pouczenie.

Ponadto w odpowiedzi na skargę kasacyjną wywodzono, że jeśli nawet uznać, że ocena dorobku zawodowego nauczyciela nie jest decyzją administracyjną to podstawę jej zaskarżenia do sądu administracyjnego stanowić może przepis art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. odnoszących się do aktów i czynności dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie polegało wyłącznie na badaniu zasadności podstaw kasacyjnych, przytoczonych w skardze kasacyjnej.

Zarzuty jej sprowadzały się do naruszenia przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak również obrazy prawa materialnego. Wprawdzie sama konstrukcja skargi kasacyjnej nie jest w pełni prawidłowa, gdyż skarżący kasacyjnie kwalifikuje przepis materialnoprawny, jakim jest art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jako przepis o charakterze procesowym oraz nie wskazuje dokładnie, który zarzut, dotyczący naruszenia przepisów procedury, przedstawiony w formie opisowej, narusza konkretny przepis prawa, wymieniając jedynie przepisy procesowe w sposób ogólny, bez wymaganej w tym wypadku dokładności i konkretności, tym niemniej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że skarga kasacyjna kwestionuje uznanie przez Sąd Wojewódzki dopuszczalności wniesienia w analizowanej sprawie skargi do sądu administracyjnego.

Powyższe zagadnienie miało istotnie w omawianym stanie faktycznym charakter kluczowy i w tym celu konieczne było dokonanie prawidłowego określenia charakteru oceny dorobku zawodowego nauczyciela, dokonywanej w trybie art. 9c ust. 6 – 11 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu ocena ta miała charakter decyzji administracyjnej – w rozumieniu art. 107 § 1 k.p.a. - gdyż winna być sporządzona na piśmie, zawierać uzasadnienie i pouczenie o możliwości wniesienia odwołania do organu sprawującego nadzór pedagogiczny a ponadto akt ten rozstrzygał sprawę konkretnego nauczyciela, co do istoty, bo oceniał jego dorobek zawodowy. Tym samym – wg Sądu Wojewódzkiego - akt ten decydował o dalszym postępowaniu, zmierzającym do uzyskania przez nauczyciela stopnia awansu zawodowego.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z poglądem tym nie można się zgodzić. Wprawdzie istotnie, ocena dorobku zawodowego nauczyciela, dokonywana w trybie art. 9c ust. 6-11 ustawy Karta Nauczyciela ma pewne cechy, które zbliżają ją do formy decyzji administracyjnej, ale decyzją tą jednak nie jest. Za takim poglądem przemawia analiza treści przepisów normujących omawianą instytucję, przy czym analiza ta musi być dokonywana w kontekście całości regulacji prawnej, której ocena dorobku zawodowego nauczyciela jest jedynie jednym z elementów.

Wyjaśnić w tym miejscu należy, że w/w ocena jest unormowana w rozdziale 3a ustawy Karta Nauczyciela, zatytułowanym "Awans zawodowy nauczycieli". Rozdział ten reguluje cały proces dotyczący nadania nauczycielom stopnia awansu zawodowego, którego zakończeniem jest wydanie rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej o nadaniu nauczycielowi stopnia awansu zawodowego. Podkreślenia wymaga, iż wydanie w/w decyzji zostało wyraźnie przewidziane przez ustawodawcę w treści przepisu art. 9b ust. 4 wspomnianej ustawy.

Całe przy tym postępowanie, poprzedzające wydanie aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczycielowi ma charakter szczególny i składa się z szeregu elementów. Należy do niego (w przypadku nauczyciela – stażysty) w szczególności: odbycie stażu, wyznaczenie opiekuna, zrealizowanie opracowanego przez nauczyciela i zatwierdzonego przez Dyrektora Szkoły planu rozwoju zawodowego, dokonanie oceny dorobku zawodowego nauczyciela, rozmowa z komisją kwalifikacyjną i uzyskanie jej akceptacji. Zatem dopiero rozstrzygnięcie o charakterze władczym, przyznającym konkretne, określone uprawnienia danemu nauczycielowi następuje poprzez nadanie mu stopnia awansu zawodowego. Ocena dorobku zawodowego nauczyciela zaś wchodzi – jako jeden z elementów - w skład tego postępowania, ale nie ma charakteru samodzielnego ( vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 marca 2001 r. sygn. akt II SA 119/01 niepubl.).

Instytucja ta została unormowana w ustawie w sposób dokładny a jednocześnie szczególny. Charakterystyczny jest w tym wypadku wymóg wydania tej oceny przez Dyrektora Szkoły, jak również rozpoznania odwołania przez organ nadzoru pedagogicznego, w określonym terminie. Przepis art. 9c ust. 6 omawianej ustawy przewiduje w tym wypadku termin nie dłuższy niż 21 dni, licząc od dnia złożenia przez nauczyciela sprawozdania z realizacji planu rozwoju zawodowego. Analogiczny termin przewiduje również art. 9c ust. 9 ustawy dla rozpoznania odwołania. W myśl natomiast art. 35 § 3 k.p.a., załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.

Ponadto specyficznym rozwiązaniem jest przyjęcie w art. 9c ust. 10 Karty Nauczyciela zapisu, że w przypadku niedotrzymania przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny terminu rozpatrzenia odwołania, o którym mowa w ust. 9 ( tj. 21 dni) nauczyciel jest dopuszczony odpowiednio do rozmowy kwalifikacyjnej, o której mowa w art. 9b ust. 1 pkt 1 ustawy, egzaminu, o którym mowa w art. 9b ust. 1 pkt 2 lub może ubiegać się o akceptację komisji, o której mowa w art. 9b ust. 1 pkt 3 ustawy. Zatem w sytuacji niedotrzymania przez organ nadzoru pedagogicznego terminu przewidzianego dla rozpoznania odwołania, ustawa przewiduje zaistnienie ściśle określonego skutku prawnego, który w zdecydowany ( korzystny) sposób wpływa na sytuację ocenianego w postępowaniu o nadanie mu stopnia awansu zawodowego. Niedotrzymanie terminu przewidzianego dla rozpoznania odwołania skutkuje bowiem tym, że oceniany nauczyciel przechodzi automatycznie do dalszego etapu postępowania. Tego rodzaju konstrukcji prawnej nie przewidują natomiast przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, normujące postępowanie odwoławcze w odniesieniu do decyzji administracyjnej. Z tego też powodu nie można stosować per analogiam przepisów dotyczących decyzji, wydawanych w trybie odwoławczym, do rozstrzygnięć organu nadzoru pedagogicznego określonych w art. 9c ust. 9 ustawy Karta Nauczyciela, ani też nie można w tym wypadku stosować (również na zasadzie analogii) wymogów obowiązujących dyrektora szkoły przy wydawaniu oceny dorobku zawodowego nauczyciela. Rozstrzygnięcie organu nadzoru pedagogicznego wydawane w wyniku rozpoznania odwołania jest uregulowane w sposób szczególny i samodzielny.

Zaakcentowania wymaga też fakt zawarcia przez ustawodawcę w art. 9c ust. 9 ustawy Karta Nauczyciela postanowienia, że ocena dorobku zawodowego nauczyciela, ustalona przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny jest ostateczna. Sformułowanie to podkreśla charakter definitywny dokonanej oceny i - zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego – nie dowodzi, że ocena ta kończy dane postępowanie administracyjne i w związku z tym (w kontekście art. art. 52 § 1 P.p.s.a.) może być następnie przedmiotem skargi do sądu administracyjnego, ale oznacza, że wolą ustawodawcy było by ocena ustalona przez organ nadzoru pedagogicznego, jako element składowy postępowania o nadanie stopnia awansu zawodowego nauczycielowi, nie mogła już podlegać dalszym zmianom. Zatem, by nie przysługiwał od niej żaden środek zaskarżenia.

Zwrócić też trzeba uwagę, że ustawodawca przewidział sytuację, w której ostateczna ocena dorobku zawodowego nauczyciela jest negatywna. W takim przypadku możliwa jest ponowna ocena dorobku nauczyciela, choć po odbyciu, na wniosek zainteresowanego nauczyciela i za zgodą dyrektora szkoły, dodatkowego stażu w wymiarze 9 miesięcy ( art. 9c ust. 11 ustawy). Zatem, oceniany ma możliwość ponownego zaprezentowania swoich umiejętności i wykazania się w pracy dydaktycznej, choć jedynie w wyżej opisanych ramach. Pamiętać jednak należy, że nad całością postępowania o nadanie nauczycielom stopnia awansu zawodowego sprawują nadzór - po myśli art. 9 h ust. 1 i 2 ustawy Karta Nauczyciela – wymienione w tym przepisie organy tj. organ nadzoru pedagogicznego lub właściwy minister, które to organy są uprawnione do stwierdzenia nieważności – w trybie decyzji administracyjnej - podejmowanych czynności. Niedopuszczalność podejmowania przez nauczyciela, w toku postępowania o nadanie stopnia awansu zawodowego, akcji przeciwko poszczególnym aktom i czynnościom tego postępowania jest zatem rekompensowana owym nadzorem administracyjnym ( vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 2001 r. sygn. II SA 2024/01, Prawo Pracy 2002/1/38).

Znamienne jest przy tym, że w wyżej wspomnianym przepisie, dla określenia działań podejmowanych w postępowaniu o nadanie nauczycielom stopnia awansu zawodowego, użyto terminu "czynności", co jednoznacznie już wyklucza przyjęcie, że ocena dorobku zawodowego nauczyciela stanowi decyzję administracyjną. Jednocześnie zaakcentować wypada, że w omawianym przepisie stwierdzono expressiss verbis, iż rozstrzygnięcie wydane w tym trybie ma charakter decyzji administracyjnej. Powyższe dowodzi zatem, że ustawodawca w ustawie Karta Nauczyciela w pełni świadomie i z rozwagą nadaje charakter decyzji administracyjnej jedynie określonym aktom. Są nimi akty, które rozstrzygają o sprawach istotnych i kończą pewien rodzaj postępowania.

Odnosząc się do propozycji skarżącego, zawartej w odpowiedzi na skargę kasacyjną a dotyczącej możliwości uznania oceny dorobku zawodowego nauczyciela za czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że stanowisko to nie jest uzasadnione.

Podkreślić trzeba, że ocena dorobku zawodowego nauczyciela nie zawiera tylko określonej noty ( pozytywnej lub negatywnej), ale wymagane jest w tym przypadku, aby ocena dokonywana przez Dyrektora szkoły posiadała również uzasadnienie ( art. 9c ust. 8 ustawy). W istocie zatem ocena taka stanowi analizę pracy nauczyciela, w której dokonywane jest zarówno przedstawienie całej jego działalności dydaktycznej, wykonywanej w okresie stażu zawodowego, jak i następuje w niej wartościowanie tej pracy w ujęciu merytorycznym. Czynność ta ma zatem charakter wybitnie ocenny a nie rozstrzygający. Nie przyznaje ona zatem ocenianemu żadnych uprawnień ani też nie nakłada na niego obowiązków wynikających z przepisów prawa. Ocena dorobku zawodowego nauczyciela stanowi jedynie jedną z przesłanek dla wydania aktu, przyznającego określone uprawnienia tj. aktu o nadaniu stopnia awansu zawodowego. Z tego powodu omawiana czynność może być jedynie oceniana, ale w ramach oceny tej decyzji administracyjnej lub – jak wyżej wspomniano – w ramach rozstrzygnięcia nadzorczego, o którym mowa w art. 9h ust. 2 w/w ustawy.

Z wyżej przedstawionych względów należy zatem podzielić stanowisko skarżącego kasacyjnie, że zaskarżony wyrok naruszał art. 145 §1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. Zamiast bowiem odrzucić skargę - jako niedopuszczalną ( art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.) - Sąd Wojewódzki rozpoznał ją merytorycznie. Uznając zaś ocenę dorobku zawodowego nauczyciela za decyzję administracyjną Sąd naruszył także przepisy prawa materialnego, zawarte w ustawie Karta Nauczyciela, regulujące tę instytucję oraz art. 156 §1 pkt 2 k.p.a., który został zastosowany w stosunku do aktu, który nie jest decyzją administracyjną.

Stwierdzenie, że skarga do sądu administracyjnego nie była w analizowanym stanie faktycznym dopuszczalna, czyni bezprzedmiotowym rozważania, dotyczące zachowania terminu do jej wniesienia.

Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny – z mocy przepisu art. 189 P.p.s.a. – orzekł, jak sentencji.

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zostało oparte zostało na przepisie art. 207 § 2 P.p.s.a., gdyż charakter czynności objętej skargą do sądu dotyczył (w szerokim tego słowa znaczeniu ) stosunku pracy.

Jednocześnie, mając powyższe na uwadze oraz fakt, że skarga została odrzucona, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu winien zwrócić skarżącemu uiszczoną przez niego na rachunek tego Sądu, kwotę z tytułu wpisu od skargi - ( art. 239 pkt 1 lit. d oraz art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).