Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2242/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
Skarżony organ: Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędziowie sędzia WSA Mirosława Kowalska, sędzia WSA Grzegorz Rudnicki (spr.), Protokolant spec. Agnieszka Wrzodak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2019 r. sprawy ze skargi M. G., A.G., P. G., A. K., K.K., D. B. i L. W. na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] lipca 2018 r. znak: [...] w przedmiocie naruszenia przez przewoźnika lotniczego przepisów rozporządzenia I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego na rzecz skarżących M.G. kwotę 200 (dwieście) złotych, A. G. kwotę 200 (dwieście) złotych, P. Go. kwotę 200 (dwieście) złotych, A.K. kwotę 200 (dwieście) złotych, K. K. kwotę 200 (dwieście) złotych, D. B. kwotę 200 (dwieście) złotych i L. W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu uiszczonych wpisów sądowych oraz kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych solidarnie na rzecz M. G., A. G., P.G. A. K., K. K., D. B. L. W. tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.


UZASADNIENIE

Uzasadnienie.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2018 r., znak [...], Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego (dalej: "PULC"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a."), art. 205a ust. 1, art. 205b ust. 1 pkt 2, art. 209b ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2002r. - Prawo lotnicze (Dz.U. z 2017 r. poz. 959) oraz art. 7 ust. 1 lit. b w zw. z art. 5 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 9 oraz art. 14, art. 16 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie nr 295/91 /EWG (dalej: "rozporządzenie (WE""), po rozpatrzeniu wniosku [...] S.A. w likwidacji z siedzibą w [...] i p. W. C. o ponowne rozpatrzenie sprawy, w której Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego wydał [...] stycznia 2018 r. decyzję [...], w której po rozpatrzeniu skargi wniesionej przez M. G., A. G., małoletniego P. G., A.K., K.K., L.W. oraz D. B.repr. przez W. C., jako pasażerów lotu z dnia . sierpnia 2014 r. o oznaczeniu [...] na trasie [...] – [...] stwierdził względem każdej ze stron skarżących naruszenie przez przewoźnika lotniczego art. 7 ust. 1 lit b w związku z art. 5 ust. 1 rozporządzenia (WE), polegające na niewypłaceniu każdej ze stron skarżących odszkodowania w wysokości po 400 euro, ustalił obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w terminie czternastu dni, liczonym od dnia uprawomocnienia się tej decyzji oraz nałożył na [...] S.A. w likwidacji karę pieniężną za naruszenie art. 7 ust. 1 lit. b w łącznej wysokości 7 000 złotych - uchylił zaskarżoną decyzję i stwierdził brak naruszenia przepisów rozporządzenia (WE).

Uzasadniając decyzje, organ wyjaśnił, że [...] lutego 2017 r. do PULKC wpłynął wniosek ww. pasażerów o stwierdzenie naruszenia przez [...] S.A. w likwidacji z siedzibą w [...] przepisów rozporządzenia (WE) dotyczącego ww. lotu. Po rozpatrzeniu sprawy PULC, w dniu [...] stycznia 2018 r. wydał decyzję [...], w której stwierdził naruszenie przez przewoźnika lotniczego [...] S.A. z siedzibą w [...] postanowień rozporządzenia (WE). Motywem takiego rozstrzygnięcia był fakt, że przewoźnik lotniczy nie dowiódł nadzwyczajnych okoliczności odwołania skarżonego lotu. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyły obie strony.

Z uwagi na treść art. 128 (zdanie pierwsze), w związku z art. 127 § 3 k.p.a. organ zobowiązany był ponownie rozpatrzyć przedmiotową sprawę w całości. W związku z powyższym PULC ustalił ponownie stan faktyczny sprawy i stwierdził, że skarżący, którzy złożyli skargę na ww. lot, mieli w dniu [...] sierpnia 2014 r. odbyć podróż lotniczą na trasie [...] – [...] lotem o oznaczeniu [...] obsługiwanym przez [...] S.A. z siedzibą w [...]. Start skarżonego lotu zaplanowany był na godzinę 08: 45 czasu lokalnego, przylot planowo miał nastąpić o godzinie 10: 40 czasu lokalnego. Ostatecznie pasażerowie do miejsca docelowego udali się lotem o oznaczeniu [...] z godziną startu 17: 20 i godziną lądowania 19:20. Opóźnienie w przylocie skarżonego lotu wyniosło około 6 godzin i 40 minut, co wynika z akt sprawy. Zgodnie z informacjami podanymi w skardze o odwołaniu przedmiotowego lotu skarżący dowiedzieli się w dniu [...] sierpnia 2014 r., po przybyciu do portu lotniczego. Skarżący odbyli podróż lotem alternatywnym, w związku z czym wnieśli reklamację do przewoźnika lotniczego [...] S.A., następnie złożyli skargę do PULC.

Przewoźnik lotniczy wezwany do złożenia wyjaśnień, podniósł, iż nie zawierał żadnej umowy ze spółką [...] na wykonywanie rejsów na trasie [...] – [...]. Dodatkowo wskazał, że w dniu [...]marca 2017 roku Sąd Rejonowy [...] w [...] w sprawie[...][...] wydał wyrok w którym oddalił roszczenie A.G. kierowane w stosunku do przewoźnika w związku z ww. lotem. Ponadto, przewoźnik podniósł zarzut przedawnienia roszczeń ww. pasażerów.

Z kolei w swoich pismach przedłożonych do akt sprawy biuro podróży [...]sp. z o.o. podniosło, że pierwotnie lot na trasie [...] – [...] w dniu [...] sierpnia 2014 roku miał wykonać przewoźnik [...] sp. z o.o. W procesie optymalizacji w lutym przewoźnik ten został zamieniony na [...] S.A., wstępny rozkład lotów biuro podróży otrzymało od przewoźnika w lutym. Jednakże ostateczny rozkład lotu przewoźnik przesłał w dniu [...] sierpnia 2014 roku. w którym wskazano godzinę wylotu 17: 20 czasu lokalnego i przylotu 19: 20 czasu lokalnego. Rejs został zrealizowany zgodnie z rozkładem. Skarżący byli na liście pasażerów przekazanej przewoźnikowi i lot odbyli.

[...] sp. z o.o. wyjaśniła, że odnośnie ww. rejsu umowy nie zawierała bezpośrednio z przewoźnikiem, ale z firmą [...].

[...] sp. z o.o. w swoim piśmie z [...] stycznia 2018 r. wyjaśnił, że spółka ta podpisała umowę na wykonanie skarżonego lotu z [...] sp. z o.o. [...] sp. z o.o. wykonywała swoje loty, wykorzystując tzw. call sign [...] S.A. na podstawie umowy z [...] S.A. Przewoźnikiem, który faktycznie obsługiwał skarżony lot był [...] S.A. [...] sp. z o.o. nie posiadała żadnej umowy z [...] S.A. na wykonanie lotu o numerze [...] na trasie [...] – [...] w dniu [...] sierpnia 2014 r. [...] sp. z o.o. posiadała umowę na wykonanie przewozów czarterowych z przewoźnikiem [...] sp. z o.o., który wykonywał rejsy, wykorzystując tzw. call sign [...] S.A. Rejs [...] – [...] był zakontraktowany z przewoźnikiem [...] sp. z o.o. Wylot z [...]nastąpił zgodnie z rozkładem o godzinie 17: 05 UTC (19: 05 czasu lokalnego), przylot do [...] o godzinie 20: 05 UTC (23: 05 czasu lokalnego). [...] sp. z o.o. nie ma informacji o opóźnieniu skarżonego lotu.

Odległość z lotniska w [...] do lotniska w [...] mierzona metodą trasy po ortodromie wynosi 1864 kilometry.

Zgodnie z art. 205b ust. 5 ustawy Prawo lotnicze ciężar udowodnienia, że uprawnienia przy sługujące pasażerowi na podstawie przepisów rozporządzenia nie zostały naruszone obciąża przewoźnika lotniczego.

Zgodnie z art. 1 rozporządzenia (WE), ma ono zastosowanie do trzech zdarzeń tj. odwołania, opóźnienia lotu i odmowy przyjęcia pasażera na pokład. "Odwołanie lotu'" w myśl art. 2 lit. ł rozporządzenia oznacza nieodbycie lotu, który był uprzednio planowany i na który zostało zarezerwowane przynajmniej jedno miejsce. Z kolei zgodnie z art. 3 ust. 6 rozporządzenia rozporządzenie nie ma zastosowania w przypadku gdy zorganizowana wycieczka została odwołana z przyczyn innych niż odwołanie lotu.

W niniejszej sprawie, w ocenie PULC, miało miejsce odwołanie lotu - rejsu [...] z dnia [...] sierpnia 2014 roku planowanego do wykonania na trasie [...] – [...] z godziną startu 08: 45 czasu lokalnego i godziną lądowania 10: 40 czasu lokalnego. Przewoźnikiem, który miał wykonać skarżony lot był [...] sp. z o.o., natomiast faktycznie ten lot został wykonany przez przewoźnika lotniczego [...] S.A. w godzinach 17: 20 - 19: 20 czasu lokalnego.

W tej sytuacji należało uznać, że [...] S.A. w likwidacji nie jest stroną niniejszego postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. Postępowanie zostało błędnie wszczęte w stosunku do tego przewoźnika i tym samym było bezprzedmiotowe. Reklamacja i skarga powinny dotyczyć przewoźnika [...] sp. z o.o., gdyż pierwotnie, zgodnie z umową zawartą przez [...] sp. z o.o. to ten przewoźnik miał wykonać skarżony lot [...] sierpnia 2014 r. w godzinach 08:45-10:40.

Zgodnie z art. 138 § 1 w zw. z art. 127 § k.p.a. i z uwagi na okoliczność, że w ocenie organu zaskarżona decyzja [...] z [...] stycznia 2018 r. nie była prawidłowa - należało stwierdzić jak na wstępie.

Z tą decyzją nie zgodzili się skarżący, reprezentowani przez pełnomocnika, adw. K. S., wnosząc pismem datowanym na [...] sierpnia 2018 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego w Warszawie, zaskarżając ww. decyzję w całości.

Zaskarżonej decyzji pełnomocnik skarżących zarzucił:

"1. naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 3 ust. 5, w związku z art. 2 lit. B i C rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylające rozporządzenie (EWG) nr 295/91 (...) poprzez błędne uznanie, iż pasażerowie winni zwrócić się z roszczeniem odszkodowawczym, wobec podmiotu niebędącemu przewoźnikiem lotniczym, w rozumieniu treści rozporządzenia (WE) 261/2004;

2. Naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez pominiecie faktów istotnych dla rozpoznania przedmiotowej skargi, które to winny być znane Prezesowi Urzędu Lotnictwa Cywilnego "z urzędu", a mianowicie:

a. okoliczności, iż podmiot [...] SP. z o.o. nigdy nie uzyskał koncesji na przewóz czarterowy pasażerów, a co za tym idzie nie był przewoźnikiem lotniczym, w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) 261/2004, tym samym pasażerowie nie mają możliwości wszczęcia jakiegokolwiek postępowania przeciwko [...] Sp. z o.o.;

b. okoliczności, iż organizacja Międzynarodowe Zrzeszenie Przewoźników Powietrznych (IATA) przyznała przewoźnikowi lotniczemu [...] S.A. kod "[...]" natomiast Organizacja Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego (ICAO) kod "[...]", które to przewoźnik wykorzystywał naprzemiennie dla oznaczania wykonywanych przez [...] S.A. rejsów;

c. okoliczności, iż kody przewoźnika nadane w ramach organizacji ICAO oraz IATA są przyporządkowane tylko i wyłącznie jednemu podmiotowi, to jest są nadawane indywidualnie dla każdego przewoźnika lotniczego będącego członkiem w/w organizacji;

3. naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 6, 7 i 8 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez błędne ustalenie, iż:

a. przewoźnik [...] S.A. w likwidacji nie był przewoźnikiem obsługującym rejs [...] relacji [...]- [...], który to zgodnie z treścią przedłożonych do akt biletów lotniczych oraz oświadczeń podmiotów trzecich winien być wykonany przez przewoźnika lotniczego [...] S.A, dnia [...] sierpnia 2014 roku, z godziną wylotu z [...] o 08: 45 czasu lokalnego i lądowania w [...] o godzinie 10: 40 (czasu lokalnego);

b. ·rejs określony treścią punktu 3 a przedmiotowej skargi został odwołany, w sytuacji gdy z treści zebranego materiału dowodowego, w sposób jednoznaczny wynika, iż doszło do opóźnienia w/w rejsu, nie zaś jego odwołania, to jest zarówno treść biletów czarterowych, jak i karty pokładowej, wskazują iż rejs [...] został zrealizowany ze znacznym opóźnieniem, w odniesieniu do godzi wskazanych w biletach czarterowych oraz innych potwierdzeniach rezerwacji".

Pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów.

W uzasadnieniu skargi wyjaśnił, że PULC w postępowaniu pierwszoinstancyjnym dokonał prawidłowych ustaleń stanu faktycznego, to jest wskazał, iż pasażerowie objęci skargą posiadali rezerwację na rejs [...] relacji [...] – [...], który zgodnie z treścią przedłożonych do akt biletów lotniczych, powinien być wykonany przez przewoźnika lotniczego [...] S.A. dnia [...] sierpnia 2014 roku, z godziną wylotu z [...] o 08: 45 czasu lokalnego i lądowania w [...] o godzinie 10: 40 (czasu lokalnego). Natomiast przewoźnik lotniczy [...] S.A. zrealizował rejs [...] relacji [...] – [...] dnia [...] sierpnia 2014 roku z godziną wylotu z [...] o 17: 20 (czasu lokalnego) oraz z godziną lądowania w [...] o 19: 20 (czasu lokalnego). Tym samym pasażerowie - skarżący nabyli uprawnienia odszkodowawcze, względem przewoźnika lotniczego [...] S.A. w likwidacji.

W ocenie strony skarżącej, organ II instancji błędnie wskazał, iż skarżący pasażerowie powinni wystąpić ze swoimi roszczeniami, wynikającymi z treści rozporządzenia (WE), względem [...] Sp. z o.o.. Zgodnie z treścią art. 3 ust. 5 pt. "Zakres zastosowania" rozporządzenia (WE) rozporządzenia ma zastosowanie do każdego obsługującego przewoźnika lotniczego, który świadczy usługi transportowe na rzecz pasażerów spełniających wymogi ust. 1 i 2. Tym samym, pasażerowie mają możliwość wystąpienia z roszczeniami wynikającymi z treści rozporządzenia (WE) jedynie wobec podmiotu będącego "obsługującym przewoźnikiem lotniczym", w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE). Zgodnie treścią definicji określonych art. 2 lit. B i C przedmiotowego rozporządzenia: "obsługujący przewoźnik" oznacza przewoźnika lotniczego wykonującego lub zamierzającego wykonać lot zgodnie z umową zawartą z pasażerem lub działającego w imieniu innej osoby, prawnej lub fizycznej, mającej umowę w tym pasażerem. Natomiast "przewoźnik lotniczy" oznacza przedsiębiorstwo transportu lotniczego posiadające ważną licencję na prowadzenie działalności.

[...] Sp. z o.o. nigdy nie był przewoźnikiem lotniczym, w rozumieniu przepisów rozporządzenia, a PULC nie wydał dla tego podmiotu certyfikatu przewoźnika lotniczego AOC, a co za tym idzie ww. podmiot nie uzyskał koncesji na prowadzenie działalności przewoźnika lotniczego. Dlatego organ rozpoznający ponownie sprawę błędnie uznał, iż skarżący winni zwrócić się z roszczeniem odszkodowawczym względem [...] Sp. z o.o.. Powyższa okoliczność ma charakter faktu znanego z urzędu Prezesowi ULC.

Wbrew stanowisku pełnomocnika reprezentującego przewoźnika, [...] naprzemiennie posługiwał się kodami [...] (przyznany w ramach organizacji ICAO) oraz [...] {przyznany w ramach organizacji IATA) dla oznaczenia planowanych i realizowanych rejsów- również czarterowych. Powyższe również winno być dla organu faktem znanym z urzędu. Jak wynika z decyzji PULC, znak [...]: "W pierwszej kolejności Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego pragnie wskazać, iż właściwym dla oznaczenia przewoźnika [...] S.A. w likwidacji jest zarówno skrót [...], który jest używany przez Międzynarodowe Zrzeszenie Przewoźników (IATA), jak i skrót [...], używany przez Organizację Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego (ICAO)".

Wobec powyższego, bezspornym jest, iż wnioskodawcy posiadali potwierdzoną rezerwację na rejs [...] relacji [...]- [...], którego przewoźnikiem obsługującym był przewoźnik [...] S.A. w likwidacji, a co za tym idzie w/w rejs został zrealizowany ze znacznym opóźnieniem, nie zaś odwołany jak wskazał PULC - tym samym każdy z pasażerów objętych skargą nabył prawo do rekompensaty określonej przepisami rozporządzenia (WE) 261/2004.

Wbrew ustaleniom Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego, [...] Sp. z o.o. nigdy nie była przewoźnikiem lotniczym, w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE). [...] Sp. z o.o. planowała uzyskać licencję przewoźnika, niemniej takowa licencja nigdy nie została nadana przez Urząd Lotnictwa Cywilnego.

W sezonie letnim 2014 sp. z o.o. [...] działał, jako podmiot czarterujący, na podstawie zawartej umowy z przewoźnikiem [...] S.A., w ramach której [...] realizował przewozy lotnicze, "na wskazanych przez [...] trasach oraz we wskazanych przez [...] terminach. Taki fakt został opisany na s. 18 Wystąpienia pokontrolnego Najwyższej Izby Kontroli, znajdującej się w aktach sprawy.

[...] Sp. z o.o. miała prawo do zawierania w imieniu przewoźnika [...] S.A. w likwidacji umów przewozu lotniczego, ale podmiot ten nie mógł wykonywać operacji lotniczych we własnym imieniu. Tym samym w opinii skarżących jednoznacznym jest, iż [...] S.A, był przewoźnikiem planowanym do obsługi rejsu będącego źródłem sporu.

Powyższe okoliczności zostały potwierdzone, w treściach wystąpień organizatora turystyki [...] Biuro Podróży oraz brokera czarterowego [...], który to wskazywał, iż umowa czarteru była zawierana z podmiotem [...] SP. z o.o., natomiast rejsy wykonane winny być pod "cali singem" przewoźnika [...],

Treść biletów czarterowych wystawionych przez organizatora turystyki, w sposób jednoznaczny wskazuje, iż planowanym przewoźnikiem obsługującym rejs [...] relacji [...] – [...] był przewoźnik [...]

Problemy natury operacyjno- finansowej, związanej ze współpracą pomiędzy [...] S.A., a podmiotem czarterującym [...] Sp. z o.o. nie mogą umniejszać stosowaniu praw pasażerów. Pasażerowie, jako strona poszkodowana w całej sytuacji mają pełne prawo do rekompensaty przewidzianej rozporządzeniem. Wobec powyższego art. 13 rozporządzenia (WE) zakłada możliwość przeniesienia ciężaru finansowego, związanego z wypłaconą rekompensatą, bezpośrednio na inicjatora zmian w rozkładzie.

[...] S.A. powinien odpowiadać za działania [...] Sp. z o.o., jak za działania własne.

Ciężar dowodu w zakresie wykazania braku naruszenia prawa spoczywa na przewoźniku lotniczym, który to nie podjął jakiejkolwiek inicjatywy dowodowej (nie przedstawiając nawet umowy zawartej z [...] Sp. z o.o.).

W odpowiedzi na skargę PULC podtrzymał swoje stanowisko i wnosił o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że kontrolowana decyzja naruszała prawo z przyczyn wskazanych poniżej, a skarga częściowo była zasadna.

W ocenie tut. Sądu, ustalenia faktyczne, które stały się podstawą do wydania w postępowaniu pierwszoinstancyjnym decyzji PULC, były dokonane poprawnie, a decyzja PULC z dnia [...] stycznia 2018 r. znak [...] odpowiadała prawu.

Na wstępie należy wyjaśnić, że pełnomocnik skarżącego w pełni zasadnie zarzucił organowi naruszenie art. 3 ust. 5 w zw. z art. 2 lit. c rozporządzenia (WE) poprzez wadliwe uznanie, że skarżącym pasażerom przysługuje roszczenie odszkodowawcze, określone w art. 7 ust. 1 lit. b cyt. rozporządzenia, ale wobec [...] sp. z o.o., a więc w stosunku do podmiotu niebędącego przewoźnikiem lotniczym, w rozumieniu treści rozporządzenia (WE) 261/2004.

Zgodnie z art. 2 lit. a i b rozporządzenia (WE), przewoźnikiem lotniczym jest przedsiębiorstwo transportu lotniczego posiadające ważną licencję na prowadzenie działalności, natomiast obsługującym przewoźnikiem jest przewoźnik lotniczy wykonujący lub zamierzającego wykonać lot zgodnie z umową zawartą z pasażerem lub działający w imieniu innej osoby, prawnej lub fizycznej, mającej umowę w tym pasażerem. W związku z taką regulacją prawną, nie ulega wątpliwości, że obsługujący przewoźnik również musi posiadać ważną licencje na prowadzenie działalności. Dodatkowe ograniczenie, w odniesieniu do przewoźnika wspólnotowego, zawiera art. 2 lit. c rozporządzenia (WE), zgodnie z którym przez takiego przewoźnika rozumie się przewoźnika lotniczego z ważną licencją na prowadzenie działalności wydaną przez Państwo Członkowskie zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady (EWG) nr 2407/92 z dnia 23 lipca 1992 r. w sprawie wydawania licencji przewoźnikom lotniczym.

Z zaskarżonej decyzji w żaden sposób nie wynika, dlaczego PULC uznał spółkę [...] sp. z o.o. za przewoźnika w rozumieniu powyższych przepisów

Zgodnie z art. 2 lit. g rozporządzenia (WE) dowodem na okoliczność że rezerwacja została przyjęta i zarejestrowana przez przewoźnika lotniczego lub organizatora wycieczek jest m.in. bilet. Bilet jest to dokument wydany lub autoryzowany przez przewoźnika lotniczego lub jego autoryzowanego przedstawiciela (art. 2 lit. f cyt. rozporządzenia). Dlatego też kopie biletów, znajdujące się w aktach sprawy, stanowią dowód na to, że skarżący zarezerwowali usługę przewozu lotniczego w dniu [...] sierpnia 2014 r. na trasie [...] – [...] lotem o oznaczeniu [...] (a więc, jak sugeruje call sign, obsługiwanym przez [...] S.A.). Bilet stanowi też dowód na okoliczność, że start zarezerwowanego lotu zaplanowany był na godzinę 08: 45 czasu lokalnego, przylot planowo miał nastąpić o godzinie 10: 40 czasu lokalnego.

Z dokumentu, jakim jest bilet w rozumieniu rozporządzenia (WE), w żaden sposób nie wynika, że przewoźnikiem miał być inny podmiot, niż przewoźnik korzystający z oznaczenia kodowego [...]. Nie jest zaś w sprawie sporne, że tzw. call sign [...] jest przypisany wyłącznie przewoźnikowi pod firmą [...] S.A. (obecnie w likwidacji).

Dla pasażera zawierającego umowę o świadczenie usług z biurem podróży, obejmującej transport lotniczy do- i z miejsca docelowego obojętnym prawnie jest, jakie umowy cywilnoprawne wiążą biuro podróży i przewoźnika; w szczególności obojętnym prawnie jest to, czy biuro podróży korzysta z usług dodatkowych pośredników w celu rezerwacji lotu. Dla pasażera natomiast istotnym jest to, że otrzymując ważny bilet lotniczy, otrzymuje jednocześnie potwierdzenie rezerwacji - dokładnego czasu wylotu i przylotu, a także określenie przewoźnika, który lot będzie obsługiwał.

Powołany wyżej art. 2 lit. f rozporządzenia (WE) powoduje powstanie domniemania prawnego, że bilet został wydany lub przynajmniej autoryzowany przez przewoźnika lotniczego lub jego autoryzowanego przedstawiciela. W zakresie tego domniemania, organ orzekający w sprawie o naruszenie prawa pasażera, jest więc związany treścią dokumentu. Nie jest natomiast dowodem usuwającym owo domniemanie oświadczenie biura podróży, że nie miało ono umowy zawartej bezpośrednio z przewoźnikiem, ale jedynie z pośrednikiem, [...] sp. z o.o. Jak wynika z pisma [...] sp. z o.o., pierwotnie lot na trasie [...] – [...] w dniu [...] sierpnia 2014 roku miał wykonać przewoźnik [...] sp. z o.o. – tym niemniej w lutym przewoźnik ten został zamieniony na [...] S.A., zaś wstępny rozkład lotów biuro podróży otrzymało od przewoźnika w lutym.

Pośrednik ([...] sp. z o.o.) w swoim piśmie z [...] stycznia 2018 r. wyjaśnił zaś, że zwarł umowę na wykonanie skarżonego lotu z [...] sp. z o.o., która to spółka wykonywała loty, wykorzystując tzw. call sign [...] S.A. na podstawie umowy z [...] S.A. Przewoźnikiem, który faktycznie obsługiwał skarżony lot był więc [...] S.A., a nie podmiot, który nie był przewoźnikiem w rozumieniu rozporządzenia WE (co wynika z dowodów, na które powołuje się pełnomocnik skarżących i z braku odmiennego ustalenia PULC).

Skoro więc pasażerowie udali się do miejsca docelowego lotem, ale o innym już oznaczeniu ([...]; przy czym [...], co jest bezsporne w sprawie, jest oznaczeniem przysługującym [...] S.A. – w likwidacji) i o innej godzinie startu i lądowania (17: 20 i godziną lądowania 19: 20) to pozostaje do rozstrzygnięcia, czy fakt ten był opóźnieniem (jak twierdzi pełnomocnik skarżących), czy też odwołaniem (jak twierdzi PULC) lotu.

Rację ma PULC, stwierdzając, że w niniejszej sprawie wystąpiło odwołanie lotu, a nie opóźnienie. Zgodnie bowiem z art. 2 lit. l rozporządzenie (WE) "odwołanie" oznacza nieodbycie się lotu, który był uprzednio planowany i na który zostało zarezerwowane przynajmniej jedno miejsce. Natomiast opóźnienie oznacza, że start samolotu, ale w ramach oznaczonego lotu, nastąpił później - w stosunku do planowego startu (art. 6 ust. 1 rozporządzenia (WE)). Skoro więc lot [...] był innym, niż lot [...] lotem na trasie [...] – [...] zarówno pod względem oznaczenia kodowego, godzin przylotu i odlotu, jak i tego, że lot [...] był lotem planowym – to nie sposób uznać, że nastąpiło opóźnienie lotu; nastąpiło jego odwołanie.

Powyższe rozróżnienie ma jednak znaczenie czysto teoretyczne w niniejszej sprawie, bez prawnego znaczenia dla skarżących pasażerów.

Słusznie, w uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej, PULC zwrócił uwagę też na różnice pomiędzy przewozem lotniczym czarterowym i rozkładowym oraz na to, że "w imieniu przewoźnika umowę z pasażerem zawiera biuro podróży, oferując, przeważnie w pakiecie z wycieczką, przelot samolotem, a odpowiedzialność umowną, co do wycieczki ponosi względem pasażera biuro podroży. Jednakże odpowiedzialność umowna nie może zastąpić przepisów prawa powszechnie obowiązującego, w tym prawa unijnego. Punkt 5 Preambuły rozporządzenia wskazuje bowiem wprost, że ochrona powinna obejmować nie tylko pasażerów lotów regularnych, ale również pasażerów lotów nieregularnych, w tym także loty stanowiące część zorganizowanych wycieczek".

Zakres obowiązywania rozporządzenia (WE) określa art. 3 ust. 5. Ma więc ono zastosowanie do każdego obsługującego przewoźnika lotniczego, który świadczy usługi transportowe na rzecz pasażerów, spełniających wymogi ust. 1 i 2. Skoro z biletów lotniczych wystawionych [...] sierpnia 2014 r., jako dowodu na istotne w sprawie okoliczności, wynika, że rejs [...] miał wykonać przewoźnik [...] S.A., bo tylko ten przewoźnik ma takie oznaczenie kodowe, to podmiot ten był przewoźnikiem obsługującym skarżony lot, gdyż nie wykazał, że uprawnienia przysługujące pasażerowi na podstawie przepisów rozporządzenia nie zostały naruszone, a odwołanie rejsu [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. nastąpiło z przyczyn leżących wyłącznie po stronie tzw. tour operatora. Taki zaś obowiązek spoczywał na przewoźniku (a nie na organie), zgodnie z art. 205b ust. 5 ustany Prawo lotnicze. Przeniesienie ciężaru dowodu na przewoźnika oznacza, że tylko w wypadku udowodnienia przez niego przesłanki egzoneracyjnej, nie ponosi on odpowiedzialności związanej z odwołaniem lotu.

Tut. Sąd stwierdza ponadto, że w sentencji decyzji z dnia [...] stycznia 2018 r. znak [...], PULC prawidłowo określił zarówno strony postępowania, jak i przedmiot rozstrzygnięcia. Prawidłowo wskazał naruszone przepisy rozporządzenie (WE), jak również prawidłowo określił skutki naruszenia prawa przez przewoźnika. Natomiast w uzasadnieniu ww. decyzji organ poprawnie wyjaśnił, dlaczego przewoźnikowi nie można przypisać naruszenia pozostałych, nieobjętych sentencja orzeczenia, przepisów rozporządzenie (WE).

Z uwagi na powyższe, uznać należy, że wydając zaskarżoną decyzję PULC naruszył art. 3 ust. 5 w zw. z art. 2 lit. a, b, c, art. 7 ust. 1 lit. b, zaś dokonując oceny dowodów w sprawie i ustalając stan faktyczny organ naruszył art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 2 lit. f, g rozporządzenia (WE) poprzez ustalenia faktyczne, sprzeczne z podstawowym dowodem na okoliczności istotne w sprawie, jakim były bilety lotnicze i treść oświadczeń biura podróży [...] sp. z o.o. i pośrednika [...] sp. z o.o. Tym samym, uchylając własną, prawidłową decyzję organ naruszył art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a., który może być podstawą uchylenia decyzji, ale wyłącznie nieprawidłowej.

W związku z treścią wyroku, organ rozpozna wnioski stron o ponowne rozpoznanie sprawy i dokona merytorycznej oceny zarówno stanu prawnego, jak i faktycznego - związany dokonaną przez tut. Sąd oceną prawną.

Z powyższych przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 206 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800), uznając że wobec ujęcia żądań wszystkich skarżących w jednej skardze do tut. Sądu zasadnym było przyznanie wynagrodzenia adwokackiego w jednokrotnej wysokości, wynikającej z ww. rozporządzenia.