Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2547/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-08-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.5 ust 2
journal: Dz.U. 2014 poz 782
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Sędzia del. WSA Jolanta Górska Protokolant: asystent sędziego Katarzyna Kudrzycka po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 22 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Sz 428/16 w sprawie ze skargi K.G. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia 13 marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie udostępnienia informacji publicznej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od K.G. na rzecz Rektora Uniwersytetu [...] kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 22 czerwca 2016 r. o sygn. akt II SA/Sz 428/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, oddalił skargę K.G. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia 13 marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie udostępnienia informacji publicznej.

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że decyzją z dnia 17 grudnia 2014 r. Nr [...] Dziekan Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu [...] na podstawie art. 4, art. 5 ust. 2, art. 16 ust. 1 z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r. poz. 782), art. 1 ust. 1, art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1182), art. 115 § 13 i § 19 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku M.W. w przedmiocie dostępu do informacji publicznej, odmówił udostępnienia informacji publicznej.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, ze w dniu 3 grudnia 2014 r. M.W., dziennikarz Ogólnopolskiego Miesięcznika Informacyjno- Publicystycznego "[...] ", na podstawie art. 12 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz ustawy Prawo prasowe, w związku ze zbieraniem materiału prasowego, zwrócił się o udostępnienie i przesłanie skanów lub kopii drogą pocztową następujących niezanonimizowanych pism i dokumentów dotyczących wznowienia przewodu doktorskiego oznaczonej we wniosku osoby, który został obroniony w styczniu 2013 r., tj. kopii pisma informującego o naruszeniu dobrych praktyk akademickich w ww. dysertacji, kopii opinii Komisji Dziekańskiej powołanej do oceny naruszenia praw autorskich innej osoby, kopii wyciągu protokołu posiedzenia Rady Wydziału dotyczącego sprawy nierzetelnego doktoratu, kopii pisma dziekana dotyczącego wznowienia przewodu doktorskiego skierowanego do Centralnej Komisji ds. Stopni i Tytułów, odpowiedzi Centralnej Komisji oraz innych dokumentów związanych z postępowaniem administracyjnym mającym na celu unieważnienie wcześniej nadanego stopnia doktorskiego, "opartego o dysertacją prawo autorskie" – dotyczących adwokata K.G. tj. osoby pełniącej funkcje publiczne.

Następnie, powołując się na treść art. 2 ust. 1, art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, dalej zwanej "u.d.i.p." oraz brzmienie art. 115 § 13 i § 19 ustawy Kodeks karny oraz treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 marca 2006 r., sygn. akt K 17/05 w zakresie pojęcie osób pełniących funkcje publiczne, organ I instancji wskazał, że osoba wykonująca zawód adwokata, pomimo że jest on kwalifikowany jest jako zawód zaufania publicznego, nie podlega zaliczeniu do osób pełniących funkcje publiczne w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zdaniem organu, nawet gdyby przyjąć założenie, że zawód adwokata jest zawodem związanym z wykonywaniem funkcji publicznej, to zakres informacji objęty niniejszym wnioskiem, nie pozostaje w związku z wykonywaniem tego zawodu, lecz wiąże się ze sferą życia prywatnego osoby, której wniosek dotyczy. Jednocześnie nie zachodzi określona w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. przesłanka zgody, ponieważ w oświadczeniu złożonym w dniu 17 grudnia 2014 r. osoba, której wniosek dotyczy nie wyraziła zgody na udostępnienie dotyczących jej danych. W kontekście objętego treścią wniosku żądania udostępnienia informacji niezanonimizowanych, wobec okoliczności, iż nie dotyczą osoby pełniącej funkcje publiczne, dane osobowe osoby, której wniosek dotyczy podlegają zaliczeniu do sfery prywatności osoby fizycznej, w tym także wykonującej zawód adwokata.

W świetle art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych, w ocenie organu brak jest podstaw prawnych do udostępnienia wnioskowanych dokumentów zawierających informacje publiczne w wersji niezanonimizowanej, co uzasadnia odmowę ich udostępniania.

M.W. wniósł odwołanie od powyższej decyzji.

Rektor Uniwersytetu [...] decyzją Nr 1/2015 z dnia 13 marca 2015 r. na podstawie 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), art.4, art. 5 ust. 2, art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej (u.i.d.p.), art. 3a ust. 2 ustawy o ochronie danych osobowych, po rozpatrzeniu odwołania M.W., w punkcie I decyzji uchylił w całości decyzję Dziekana Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu [...] z dnia 17 grudnia 2014 r. i w punkcie II decyzji umorzył postępowanie przed organem I instancji.

W uzasadnieniu decyzji Rektor wskazał, że w piśmie z dnia 20 lutego 2015 r. wezwał M.W. o wskazanie na podstawie art. 50 K.p.a. podstawy prawnej złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, gdyż w sytuacji uznania objętych wnioskiem danych za sferę prywatną osoby niepełniącej funkcji publicznej, ujawnienie danych takiej osoby, stosownie do powołanego art. 3a ustawy o ochronie danych osobowych, mogłoby nastąpić wyłącznie w celach przygotowywania materiału prasowego i mogłoby zostać wykorzystane wyłącznie w niniejszym zakresie. Odwołanie się do okoliczności pełnienia funkcji dziennikarza w sytuacji, gdy uznaje się, że wnioskowane informacje mają charakter publiczny i nie korzystają z ochrony prywatności może budzić wątpliwości, co do faktycznej podstawy żądania, w szczególności, czy wnioskowane informacje miałyby zostać wykorzystane w związku z przygotowywaniem materiału prasowego.

W odpowiedzi M.W. wskazał, że tak jak we wniosku z dnia 12 grudnia 2014 r. wnosi o udostępnienie informacji publicznej w związku ze zbieraniem materiału prasowego, a jego celem jest jak najszybsze napisanie artykułu. Wyraził także pogląd, że K.G. nie jest stroną postępowania w sprawie dostępu prasy do informacji publicznej, a organ odwoławczy naruszył ustawowy termin załatwienia sprawy.

Organ odwoławczy powołał się dalej na treść art. 2 ust. 1 u.d.i.p. oraz art. 5 ust. 2 u.d.i.p. i art. 115 § 13 i § 19 ustawy Kodeks karny oraz przepisy ustawy o ochronie danych osobowych, z zastrzeżeniem, iż w myśl art. 3a ust. 2 powołanej ustawy, z wyjątkiem art. 14-19 i art. 36 ust. 1, jej przepisów nie stosuje się min. do prasowej działalności dziennikarskiej w rozumieniu ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. - Prawo prasowe (Dz. U. Nr 5, poz. 24, z późn. zm.) oraz do działalności literackiej lub artystycznej, chyba że wolność wyrażania swoich poglądów i rozpowszechniania informacji istotnie narusza prawa i wolności osoby, której dane dotyczą. Z kolei w myśl art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2014 r., poz. 1852, dalej zwanej "u.s.n."), streszczenie rozprawy doktorskiej łącznie z recenzjami zamieszcza się na stronie internetowej szkoły wyższej lub jednostki organizacyjnej przeprowadzającej przewód doktorski. Zgodnie z art. 14 ust. 2 u.s.n., czynności przewodu doktorskiego kończą się uchwałami rady jednostki organizacyjnej w przedmiocie: 1) wszczęcia przewodu doktorskiego i wyznaczenia promotora, a także promotora pomocniczego, w przypadku jego udziału w przewodzie; 2) wyznaczenia recenzentów; 3) przyjęcia rozprawy doktorskiej i dopuszczenia jej do publicznej obrony; 4) przyjęcia publicznej obrony rozprawy doktorskiej; 5) nadania stopnia doktora. Stosownie natomiast do treści art. 29 ust. 1 u.s.n., w postępowaniach dotyczących nadania stopnia doktora i doktora habilitowanego albo tytułu profesora oraz nadania, ograniczenia, zawieszenia i pozbawienia uprawnienia do nadawania tych stopni w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Do zaskarżania decyzji wydanych w tych postępowaniach stosuje się przepisy o zaskarżaniu decyzji administracyjnych do sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 29 ust. 2 i 3 u.s.n., przesłankami do wznowienia postępowania o nadanie stopni doktora i doktora habilitowanego albo tytułu profesora mogą być także, oprócz wymienionych w Kodeksie postępowania administracyjnego, ujawnione okoliczności wskazujące na to, że stopień doktora lub doktora habilitowanego albo tytuł profesora został nadany na podstawie dorobku powstałego z naruszeniem prawa, w tym praw autorskich, lub dobrych obyczajów w nauce. W przypadku zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania o nadanie stopnia doktora i doktora habilitowanego albo tytułu profesora organem wydającym postanowienie o wznowieniu postępowania jest Centralna Komisja.

Zdaniem organu odwoławczego, w świetle powołanych przepisów, wnioskowane przez M.W. informacje stanowią informację publiczną, podlegającą udostępnieniu na zasadach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej z uwzględnieniem unormowań ustawy Prawo prasowe i ustawy o ochronie danych osobowych. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że K.G., jako adwokat nie pełni funkcji publicznej w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, a nadanie mu stopnia doktora nastąpiło w sferze objętej jego sferą prywatności. Jak wskazał bowiem Trybunał Konstytucyjny, do którego orzeczenia odwołał się także organ I instancji, pojęcie osoby pełniącej funkcje publiczne jest ściśle związane z konstytucyjnym ujęciem prawa z art. 61 ust. 1, a więc nie może budzić wątpliwości, że chodzi tu o osoby, które związane są formalnymi więzami z instytucją publiczną (organem władzy publicznej). Sprawowanie funkcji publicznej wiąże się z realizacją określonych zadań w urzędzie, w ramach struktur władzy publicznej lub na innym stanowisku decyzyjnym w strukturze administracji publicznej, a także w innych instytucjach publicznych. Wskazanie, czy mamy do czynienia z funkcją publiczną, powinno zatem odnosić się do badania, czy określona osoba w ramach instytucji publicznej realizuje w pewnym zakresie nałożone na tę instytucję zadanie publiczne.

Co do publicznego charakteru przewodu doktorskiego, organ wskazał, że przepisy ustawy o stopniach i tytule naukowym w sposób precyzyjny określają te etapy niniejszej procedury, które mają charakter publiczny. W kontekście treści art. 29 u.s.n., w zakresie określonych tym przepisem postępowań, w tym, w szczególności, instytucji wznowienia postępowania zaznaczyć należy, że odpowiednie zastosowanie znajdują do nich przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W ramach tychże przepisów mieszczą się także te, które związane są z instytucją strony postępowania i przysługujących jej uprawnień, w tym przepisy dotyczące udostępniania akt. Postępowania administracyjne opierają się na zasadzie jawności względnej, bowiem dostęp do akt postępowania ograniczony jest wyłącznie dla podmiotów posiadających przymiot strony. Dokumenty zawarte w aktach tego rodzaju postępowań stanowią informację publiczną i podmiotom innym niż strony mogą być udostępniane w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Według organu II instancji, wbrew temu co twierdzi strona odwołująca się, akta dotyczące wznowienia przewodu doktorskiego, jako że do postępowań tych znajdują odpowiednie zastosowanie przepisy K.p.a., nie stanowią publicznie dostępnych informacji, tak jak określone w u.s.n. dokumenty, np. recenzje pracy doktorskiej. Stąd też organ odwoławczy zwrócił się do strony odwołującej się z wezwaniem o dookreślenie podstawy prawnej żądania, wobec zawartego w odwołaniu stanowiska, że wnioskowane dokumenty stanowią dokumenty, które nie dotyczą sfery prywatności i podobnie jak recenzje czy fragmenty pracy doktorskiej są to publiczne dokumenty związane z procedurą dysertacji doktorskiej. Przyjmując, że są to dokumenty publiczne dotyczące sfery prywatności osoby, której dotyczył wniosek strony odwołującej się, należy dokonać analizy zasad udostępniania ww. dokumentów w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej i unormowań szczególnych względem tej ustawy.

Dostęp do informacji publicznej doznaje ograniczeń z uwagi na sferę prywatności, w świetle przepisów ustawy o ochronie danych osobowych. Ostatni z powołanych aktów, w art. 3a ust. 2 zastrzega jednak, że ograniczeń wynikających z przepisów tej ustawy nie stosuje się do prasowej działalności dziennikarskiej w rozumieniu ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. - Prawo prasowe, chyba że wolność wyrażania swoich poglądów i rozpowszechniania informacji istotnie narusza prawa i wolności osoby, której dane dotyczą. W związku z okolicznością, że M.W. jest dziennikarzem i potwierdził, że wnioskowane dokumenty są mu potrzebne w związku z przygotowywaniem materiału prasowego w myśl przepisów ustawy Prawo prasowe organ uznał, że brak jest podstaw do odmowy udzielenia wnioskowanych informacji stronie odwołującej się.

W związku z powyższym działając w trybie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości.

Jednocześnie, w związku z okolicznością, że udostępnienie informacji publicznej następuje w trybie czynności materialno-technicznej, nie zaś decyzji administracyjnej, organ odwoławczy nie miał podstaw, w zakresie regulacji art. 138 K.p.a., do nałożenia na organ I instancji obowiązku udostępnienia informacji wprost w samej decyzji. Stąd konieczność wydania decyzji o umorzeniu postępowania przed organem I instancji, jako bezprzedmiotowego. Brak było bowiem podstaw do odmowy udzielenia wnioskowanej informacji w drodze decyzji administracyjnej. Niemniej w wyniku tego rodzaju rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania organ I instancji powinien w trybie i terminie określonym ustawą o dostępie do informacji publicznej udzielić wnioskowanej informacji.

K.G. w imieniu własnym zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie w całości decyzję Nr [...] Rektora Uniwersytetu [...] z dnia 13 marca 2015 r. wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Rektorowi Uniwersytetu [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 16 czerwca 2015 r. o sygn. akt II SA/Sz 564/15 odrzucił skargę, uznając, że skarżący nie ma interesu prawnego, w rozumieniu art. 50 P.p.s.a., do wniesienia skargi na decyzję Rektora z 13 marca 2015 r., albowiem skarga nie dotyczy jego "własnej sprawy", skoro zaskarżona decyzja została wydana w postępowaniu z wniosku A.W.

W wyniku skargi kasacyjnej K.G. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 13 stycznia 2016 r. sygn. akt I OSK 2932/15 uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.

W uzasadnieniu orzeczenia Sąd II instancji wskazał, że zasadą w ustawie o dostępie do informacji publicznej jest, że osoba, której dotyczy informacja będąca przedmiotem wniosku – nie jest stroną postępowania ani w przedmiocie udostępnienia informacji (w trybie wyłącznie u.d.i.p.) ani administracyjnego w przedmiocie odmowy udostępnia informacji (na mocy art. 16 u.d.i.p. w trybie u.d.i.p. i k.p.a.). Inne podejście doprowadziłoby do całkowitego paraliżu trybu udostępniania informacji publicznej, gdyż wnioski dotyczą nierzadko pośrednio setek osób i ich udział w postępowaniu uniemożliwiłby skuteczne ubieganie się o uzyskanie informacji publicznej.

Istota pytania w niniejszej sprawie jest jednak taka, czy w sytuacji gdy już sam wniosek wskazuje, że żądanie odnosi się do konkretnej, zindywidualizowanej osoby i treści jej bezpośrednio i ściśle dotyczących, w materii odnoszącej się do jej praw osobowych – to czy taka osoba w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej ma stosownie do art. 28 k.p.a. przymiot strony, a zatem może skarżyć decyzję posiadając legitymację z art. 50 P.p.s.a. Jeżeli tak, konieczne jest jednak zaakcentowanie dalekiej wyjątkowości takiej kwalifikacji, gdyż stanowi ona wyjątek od generalnej zasady, który nie może prowadzić do paraliżu postępowania.

Z sytuacją taką, zdaniem NSA, mamy do czynienia w omawianej sprawie.

Skarżący, jako adwokat, jest osobą wykonującą zadania publiczne i w zakresie tych wykonywanych przez niego zadań ochrona jego prywatności jest ograniczona zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Adwokat jest jednak osobą zaufania publicznego i przy wykonywaniu tego zawodu niezwykle istotnymi kwestiami są okoliczności dotyczące zewnętrznego wizerunku, a więc wiarygodności, rzetelności i zaufania do osoby, która zadania przypisane adwokaturze wykonuje. W tej sytuacji toczące się postępowanie o udostępnienie informacji publicznej dotyczy najbardziej istotnych interesów skarżącego. Artykuł 47 Konstytucji zapewnia każdemu obywatelowi prawo do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim życiu osobistym. Pozbawienie skarżącego możliwości udziału w postępowaniu, którego wynik może narazić na szwank jego cześć i dobre imię jest nieakceptowalnym w państwie prawa ograniczeniem jego konstytucyjnie zagwarantowanego prawa do ochrony godności i dobrego imienia. NSA wskazał również na stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, który stwierdził. że ochrona życia prywatnego, o której stanowi art. 47 Konstytucji obejmuje między innymi autonomię informacyjną. Autonomia taka oznacza możliwość decydowania przez podmiot o ujawnieniu innym informacji dotyczących swojej osoby (zob. wyroki TK z 20 listopada 2002 r. K 41/02, z 19 lutego 2002 r. K 3/01). Pogląd taki w przedmiotowej sprawie jest tym bardziej zasadny, że postępowanie w sprawie wznowienia postępowania o nadanie stopnia doktora skarżącemu zastało umorzone. Wnioskodawca jako dziennikarz kontestuje publicznie ten fakt i wskazuje, że dokumenty uzyskane w wyniku ewentualnego pozytywnego załatwienia wniosku zamierza wykorzystać w kolejnych publikacjach prasowych. Nie odnosząc się w najmniejszym stopniu do kwestii merytorycznych wskazano, że skarżący kwestionuje nie tylko rozstrzygnięcie organu o udostępnieniu informacji, ale też zakwalifikowanie tych informacji do kategorii informacji publicznych. Tym bardziej powinien mieć możliwość w toczącym się postępowaniu dochodzenia swoich racji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd I instancji wskazał, że i jak podkreślił NSA w uzasadnieniu wyroku kasacyjnego istota sporu w tej sprawie sprowadza się do oceny charakteru informacji, o której udostępnienie zwrócił się dziennikarz M.W. do Dziekana Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu [...] w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.

W ocenie Sądu I instancji, organ odwoławczy prawidłowo uznał, że wnioskowane dokumenty stanowią informację publiczną i podlegają udostępnieniu w trybie u.d.i.p, choć nie wszystkie argumenty zawarte w uzasadnieniu tej decyzji podlegały akceptacji Sądu.

Dalej Sąd wskazał, że pojęcie informacji publicznej zostało określone w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p., przy czym należy zwrócić uwagę, że katalog informacji określony w ustawie jest katalogiem otwartym, o czym świadczy użycie w art. 6 ust. 1 u.d.i.p. określenia "w szczególności". W świetle tych przepisów informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej związanych z nimi bądź w jakikolwiek sposób dotyczących ich. Są nimi zarówno treść dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych, jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet jeżeli nie pochodzą wprost od nich. Informacją publiczną jest również informacja o organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach. Do udostępnienia informacji publicznej zgodnie z art. 4 ust. 1 powołanej wyżej ustawy są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mające pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

Powyższe rozważania w ocenie Sądu prowadzą do wniosku, że Dziekan Wydziału Prawa Uniwersytetu [...] jest podmiotem zobowiązanym na gruncie u.d.i.p. do udostępnienia informacji mającej charakter informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu.

W dalszej kolejności Sąd poddał rozważaniom, czy organ I instancji zasadnie uznał, że dr K.G., który jest adwokatem i wykonuje zawód zaufania publicznego nie jest osobą publiczną, a zakres informacji dotyczący doktoratu nie pozostaje w związku z wykonywaniem jego zawodu, a wiąże się ze sferą życia prywatnego osoby, której wniosek dotyczy, a dodatkowo nie wyraził zgody na udostępnienie tych dokumentów.

Podkreślił, że na gruncie art. 5 ust. 1 tej ustawy, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. W związku z tym m.in. informacja dotycząca wykształcenia danej osoby, jest informacją odnoszącą się do prywatności tej osoby, która korzysta z szerokiej ochrony prawnej co do udostępnienia jej osobom trzecim. Natomiast ograniczenie prawa dostępu do informacji ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy nie ma charakteru bezwzględnego. Zgodnie z treścią art. 5 ust. 2 u.d.i.p nie dotyczy ono bowiem informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, jak też w przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Oznacza to, jeżeli informacja dotyczy osób pełniących funkcje publiczne i ma związek z pełnieniem tych funkcji lub gdy osoba fizyczna bądź przedsiębiorca zrezygnują z przysługujących im praw, dostęp do informacji nie może zostać ograniczony z powołaniem się na ochronę prywatności lub tajemnicy przedsiębiorcy. Skoro wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie powoduje automatycznego jej udostępnienia, ale wymaga zweryfikowania przesłanek ograniczających dostępność informacji, o których mowa w art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p., to głównym celem postępowania o udostępnienie informacji dotyczących osób fizycznych jest wyjaśnienie, czy osoby te pełnią funkcje publiczne w rozumieniu art. 5 ust. 2 ww. ustawy. Wówczas bowiem ograniczenia dostępności informacji nie mają zastosowania.

Sąd I instancji odniósł się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, który odmiennie niż organy orzekające w tej sprawie uznał, że skarżący, jako adwokat, jest osobą wykonującą zadania publiczne i w zakresie tych wykonywanych przez niego zadań ochrona jego prywatności jest ograniczona zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

W świetle powyższego, Sąd I instancji będąc związany stanowiskiem NSA uznał, że skoro adwokat jest osobą publiczną to informacje dotyczące jego wykształcenia, a więc i informacje o całokształcie postępowania o nadanie tytułu doktora stanowią informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p.

W ramach tego postępowania podlegające udostępnieniu będą nie tylko czynności wszczęcia przewodu doktorskiego i wyznaczenia promotora, a także promotora pomocniczego, w przypadku jego udziału w przewodzie; wyznaczenia recenzentów; przyjęcia rozprawy doktorskiej i dopuszczenia jej do publicznej obrony; przyjęcia publicznej obrony rozprawy doktorskiej; nadania stopnia doktora, które są podejmowane w formie uchwał rady jednostki organizacyjnej Uniwersytetu, ale też będą to czynności dotyczące ograniczenia, zawieszenia i pozbawienia uprawnienia do nadawania tych stopni, do których w zakresie nieuregulowanym w ustawie z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz.U. z 2014 r., poz. 1852) stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Zdaniem Sądu, prawo do udostępnienia niezanonimizowanych pism i dokumentów dotyczących wznowienia przewodu doktorskiego skarżącego jest również podyktowane charakterem zawodu adwokata jako zawodu zaufania publicznego, regulowanego odpowiednią ustawą, a zatem w interesie ogółu społeczeństwa jest posiadanie wiedzy o wykształceniu takiej osoby w kontekście jego rzetelności, wiarygodności i zaufania do osoby, która wykonuje zadania przypisane adwokaturze.

Ponadto Sąd zauważył, że dokumenty dotyczące przewodu doktorskiego są dokumentami wytworzonymi przez instytucję publiczną, są odzwierciedleniem działania takiej instytucji, a zatem i z tego tytułu stanowią informację publiczną o działalności podmiotu publicznego, a skoro dotyczą osoby publicznej to winny być udostępnione w całym, bez ograniczeń zakresie.

Reasumując, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, choć w ocenie Sądu, organ odwoławczy niezasadnie przyjął, że przedmiotem postępowania administracyjnego w sprawie, jest "odmowa udzielenia informacji publicznej", co w przypadku konieczności udzielenia tego rodzaju informacji w drodze czynności materialno-technicznej, czyniło to postępowanie bezprzedmiotowym. W kwestii przedmiotu tego rodzaju postępowania przyjąć należy, że jest nim nie odmowa, lecz udzielenie informacji publicznej. Postępowanie to jest szczególnym postępowaniem administracyjnym, które w przypadku pozytywnego rozpatrzenia złożonego wniosku kończy się czynnością materialno-techniczną, czyli udzieleniem informacji publicznej. W przypadku odmowy jej udostępnienia winno się natomiast zakończyć wydaniem decyzji administracyjnej. Rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania przed organem I instancji w przedmiocie udzielenia informacji publicznej mogłoby wskazywać, że postępowanie to w zasadzie zostało już ostatecznie zakończone, bez konieczności podejmowania dalej jakichkolwiek czynności w sprawie. Dlatego, zdaniem Sądu, właściwszym sposobem rozstrzygnięcia w przypadku uchylenia decyzji organu I instancji w przedmiocie udzielenia informacji publicznej, było wydanie decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 K.p.a.

Powyższe uchybienie zdaniem Sądu, nie miało jednak wpływu na wynik końcowy całej sprawy w sytuacji gdy organ I instancji udostępnił już wnioskowane dokumenty.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł K.G., zaskarżając go w całości, zarzucił Sądowi I instancji:

1) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, że udostępniane informacje mają charakter publiczny podczas gdy z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że udostępniane M.W. informacje mają charakter prywatny;

2) naruszenie art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w uznaniu, że prawo dostępu do informacji publicznej obejmuje prawo żądania "dokumentów związanych z postępowaniem administracyjnym mającym na celu unieważnienie wcześniej nadanego stopnia doktorskiego" oraz poprzez uznanie, że żądane przez M.W. informacje mają charakter informacji publicznej , a nie prywatnej;

3) naruszenie art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie poprzez uznanie, że prawo prasy dostępu do informacji publicznej jest szersze niż prawo obywateli dostępu do informacji publicznej;

4) art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w uznaniu, że żądane informacje mają związek z pełnioną przez adwokata funkcją publiczną i nie podlegają ochronie ze względu na jego prywatność.

W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, chyba że stwierdzi nieważność postępowania, którą bierze pod uwagę z urzędu. Związanie wynikające z przytoczonego przepisu oznacza, że Sąd II instancji kontroluje zaskarżony wyrok wyłącznie w zakresie wyznaczonym przez podstawy, na których została oparta skarga kasacyjna.

Stosownie do art. 174 P.p.s.a skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach :

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Jednocześnie według art. 176 § 1 P.p.s.a. skarga kasacyjna powinna zawierać:

1) oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części;

2) przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie;

3) wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany.

Przypomnienie powyższych zasad ma w niniejszej sprawie istotne znaczenie z uwagi na sposób w jaki autor skargi kasacyjnej określił zarzuty kierowane wobec zaskarżonego wyroku.

W skardze kasacyjnej nie zostało wskazane jakie przepisy prawa ( materialnego, czy procesowego ) naruszył Sąd I instancji. W pkt. 1 autor skargi kasacyjnej zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, że żadane informacje mają charakter publiczny, podczas gdy z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że wnioskowane przez M.W. informacje mają charakter prywatny.

Stawiając taki zarzut w skardze kasacyjnej nie wskazano żadnego przepisu, który w ten sposób naruszył Sąd I instancji. Nadto w przekonaniu Naczelnego Sądu Administracyjnego ocena charakteru żądanych informacji następuje w oparciu o przepisy prawa materialnego, natomiast podważenie ustaleń faktycznych możliwe jest wyłącznie w oparciu o zarzut naruszenia przepisów postępowania – art. 174 pkt. 2 P.p.s.a.

Jak wynika z pozostałych zarzutów przytoczonych w skardze kasacyjnej ( pkt. 2 i pkt. 3 ) zmierzają one także do zakwestionowania stanowiska Sądu I instancji co do tego, że wnioskowana informacja ma charakter informacji publicznej. Skarga kasacyjna w tym celu wskazuje jako naruszony przez bledną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 2 ust. 1 i art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej ( Dz. U. z 2016r.poz. 1754 ze zm. ) każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, zwane dalej "prawem do informacji publicznej". Stosownie natomiast do art. 5 ust. 2 ustawy prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przepis art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej ustanawiający prawo do uzyskania informacji publicznej nie może stanowić podstawy do zakwestionowania oceny Sądu I instancji w zakresie charakteru wnioskowanej informacji. Przepis ten nie zawiera definicji informacji publicznej ( ta podana została w art. 1 ust. 1 ), nie podaje też przykładowo sytuacji w jakich informacja ma charakter informacji publicznej ( art. 6 ). Z zawartej w art. 2 ust. 1 ustawy zasady jaką jest prawo do informacji nie wynika żadna wskazówka pozwalająca odróżnić informację publiczną od informacji o innym charakterze.

Niezależnie od powyższego Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd, że informacje związane z przewodem doktorskim posiadają walor informacji publicznej, gdyż informacje te dotyczą sprawy publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 ustawy o dostępie do informacji jaką jest sprawa nadania stopnia lub tytułu naukowego. Publiczny charakter wnioskowanych informacji potwierdza ponadto przepis § 18 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 22 września 2011 r. w sprawie szczegółowego trybu i warunków przeprowadzania czynności w przewodach doktorskich, w postępowaniu habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora ( Dz.U.2011.204.1200 ). Stanowi on, że uchwałę w sprawie nadania albo odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego ogłasza się, wraz z informacją o składzie komisji habilitacyjnej oraz recenzjami złożonymi w postępowaniu habilitacyjnym, w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Centralnej Komisji, w terminie 30 dni od dnia podjęcia uchwały. Cytowany przepis służy przejrzystości przewodu habilitacyjnego co niewątpliwie wiąże się z rangą tytułu naukowego, którego nadanie jest konsekwencją opracowania samodzielnej i nowatorskiej dysertacji naukowej.

Nietrafny jest także zarzut naruszenia zaskarżonym wyrokiem art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Sąd I instancji przesądził jedynie charakter wnioskowanych informacji. Natomiast to Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 13 stycznia 2016r. I OSK 2932/15 stwierdził cyt. " Skarżący, jako adwokat, jest osobą wykonującą zadania publiczne i w zakresie tych wykonywanych przez niego zadań ochrona jego prywatności jest ograniczona zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Adwokat jest jednak osobą zaufania publicznego i przy wykonywaniu tego zawodu niezwykle istotnymi kwestiami są okoliczności dotyczące zewnętrznego wizerunku, a więc wiarygodności, rzetelności i zaufania do osoby, która zadania przypisane adwokaturze wykonuje “. Sąd I instancji w uzasdnieniou zaskarzonego wyroku odwołał się do powołanego wyżej postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego i prawidłwo przyjął, że informacje dotyczace wykształcenia adwokata mają zwiazek z wykonywanym zawodem.

Zgodnie z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. i art. 204 pkt. 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.