Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1034/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-02-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 48 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, , Protokolant st. ref. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2018 r. sprawy ze skargi G. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego G. K. kwotę 997 zł (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...], na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.), nakazał G. K. rozbiórkę zrealizowanego samowolnie budynku o powierzchni zabudowy ok. 40,35 m2 i wysokości do kalenicy ok. 5 m, na działce oznaczonej nr [...], na terenie Rodzinnego Ogrodu Działkowego "[...]" przy ul. K. w W.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu 15.06.2016r. przeprowadzono oględziny, przy udziale użytkownika ww. działki tj. G. K. podczas których stwierdzono, że na terenie przedmiotowej nieruchomości znajduje się budynek parterowy z poddaszem użytkowym, bez podpiwniczenia. Budynek ma konstrukcję drewnianą, dach dwuspadowy kryty gontem bitumicznym. Od strony frontowej ma taras, powyżej którego jest poddasze użytkowe, wysunięte względem części parterowej budynku. Budynek w poziomie parteru ma wymiary 6m x 4,60m (ok. 37,60 m2). W poziomie poddasza budynek jest wysunięty i wymiary tej części to ok. 5m i 2m (tj. ok. 10m2), ponadto do budynku przylega pomieszczenie gospodarcze o wymiarach ok. 1,1m x 2,50m, co daje razem powierzchnię ok. 40,35m2. Wysokość budynku wynosi ok. 5m

Według oświadczenia użytkownika budynek pełni funkcję rekreacyjną i został wybudowany w 2014r.

Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej nie wymaga budowa altan i obiektów gospodarczych na działkach w rodzinnych ogrodach działkowych o powierzchni zabudowy do 35 m2 oraz wysokości do 5 m przy dachach stromych i do 4 m przy dachach płaskich.

Pomimo, że przepisy ustawy Prawo budowlane nie definiują pojęcia "powierzchni zabudowy", to § 18 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 2 września 2004r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy dokumentacji projektowej, specyfikacji technicznych wykonania i odbioru robót budowlanych oraz programu funkcjonalno-użytkowego (Dz. U. z 2013 r., poz. 1129) odsyła w tej kwestii do treści Polskiej Normy PN4SO 9836:1997, zgodnie z którą powierzchnia zabudowy jest wyznaczana przez rzut pionowy zewnętrznych krawędzi budynku na powierzchnię działki.

Również w orzecznictwie sądowo - administracyjnym wskazuje się, że niezdefiniowanemu w ustawie pojęciu "powierzchnia zabudowy" należy przypisywać dokładnie takie znaczenie, jakie dla tego parametru przyjęto we właściwej Polskiej Normie (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 5 maja 2010 r., II SA/Po 58/10, wyrok WSA w Krakowie z dnia 16 listopada 2010r., sygn. akt II SA/Kr 774/10, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 27 października 2011 r., sygn. akt IV SA/Po 648/11).

Jeżeli obrys piętra jest większy niż parteru, to jego powierzchnię należy zaliczyć do powierzchni zabudowy. Powierzchnię zabudowy liczy się po obrysie ścian zewnętrznych.

Niedopuszczalne jest zatem wybudowanie altany, która w podstawie znajdującej się przy gruncie jest zgodna z przepisami, natomiast jej górna część przekracza dopuszczalne normy. Nie można przyjąć, ze obiekt będący przedmiotem postępowania został zrealizowany zgodnie z obowiązującymi przepisami dotyczącymi budowy altan na terenach rodzinnych ogrodów działkowych.

Zasadą wyrażoną w art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane jest, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31, oznacza to, że budowa obiektów budowlanych wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, jeśli nie została zwolniona z obowiązku uzyskania takiego pozwolenia na podstawie art. 29 ustawy Prawo budowlane.

Zrealizowanie przedmiotowego obiektu wymagało uprzedniego uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę w formie decyzji administracyjnej wydanej przez właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej.

Zgodnie z art. 48 ustawy Prawo budowlane dopuszcza się legalizację samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego lub części obiektu gdy budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno- budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem.

W celu zbadania możliwości legalizacji przedmiotowego obiektu, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] analizował zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Z zapisów obowiązującego na tym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu osiedla Z. – E., zatwierdzonego Uchwałą Nr [...] Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia [...] października 2006 wynikało, że teren na którym znajduje się budynek położony jest w obrębie oznaczonym na rysunku planu symbolami ZD 1- ZD 3.

Na tym terenie ustala się przeznaczenie podstawowe jednostek terenowych - pracownicze ogrody działkowe - oznacza wydzielone tereny stałych pracowniczych ogrodów działkowych, wraz z ich zapleczem obsługowym, komunikacją (obejmującą układ dróg wewnętrznych jezdnych i pieszych), zewnętrzne urządzenia infrastruktury technicznej oraz z zielenią towarzyszącą wspólnie użytkowaną (w ramach zespołu) i zielenią izolacyjną. Dopuszcza się: możliwość realizacji obiektu szkolnictwa podstawowego lub średniego o wysokości do 14 m, na terenie (w rejonie) obiektu zabytkowego, o którym mowa w ust. 3; możliwość docelowego przekształcenia ogrodów działkowych, o których mowa w ust. 1, w tereny zieleni publicznej tj. tereny zieleni urządzonej ogólnodostępnej o charakterze rekreacyjnym parki, skwery, zieleńce oraz ciągi zieleni, w tym tereny pokryte roślinnością naturalną bądź urządzoną, z wyłączeniem zieleni osiedlowej i pasów zieleni w obrębie terenów komunikacji.

Dla części terenu jednostki ZD1, położonej w obrębie wyznaczonej planem strefy ochrony konserwatorskiej obiektu zabytkowego wpisanego do ewidencji konserwatorskiej, o jakiej mowa w § 7 ust.1 pkt 1, obowiązują przepisy zawarte w § 10 ust. 2 pkt 1.

Dla jednostki terenowej obowiązują następujące zasady zagospodarowania: 1) w zakresie zasad podziału i tworzenia nowych działek: dopuszcza się możliwość łączenia i reparcelacji istniejących działek ogrodniczych 2) dopuszcza się realizację zabudowy wyłącznie gospodarczej, małogabarytowej, związanej z przeznaczeniem podstawowym, przy czym ustala się: a) maksymalna wysokość zabudowy - 5 m. b) maksymalną powierzchnię zabudowy - 20% powierzchni działki ogrodniczej.

Ponadto zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz.U. z 2014 r., poz. 40): na terenie działki nie może znajdować się: 1) altana działkowa niespełniająca wymagań określonych w art. 2 pkt 9a; 2) obiekt gospodarczy o powierzchni zabudowy przekraczającej 35m2 oraz o wysokości przekraczającej 5m przy dachach stromych i 4 m przy dachach płaskich.

Z uwagi na niezgodność z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz zapisami ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych, organ stwierdził, że legalizacja istniejącej altany nie jest możliwa.

Odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2017r. złożył G. K.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2017 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania G. K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...].01.2017 r., nakazującej rozbiórkę budynku o powierzchni zabudowy ok. 40,35 m2 i wysokości do kalenicy ok. 5m, zrealizowanego samowolnie na działce oznaczonej nr [...], na terenie Rodzinnego Ogrodu Działkowego "P." przy ul. K. w W. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że podczas oględzin stwierdzono, iż na terenie przedmiotowej działki usytuowany jest budynek parterowy z poddaszem, bez podpiwniczenia. Budynek o konstrukcji drewnianej, dach pokryty gontem bitumicznym. Od strony frontowej posiada taras, część poddasza wysunięta jest poza lico ściany zewnętrznej. Wymiary budynku - zabudowa (bez. tarasu) ok. 6 m x 4.6 m. Wymiary tarasu ok. 6 m x 2,5 m, wysokość ok. 2.10 m. Część poddasza nad tarasem o wymiarach ok. 5 m x 2 m, wysokość całkowita budynku wynosi ok. 5 m. Do budynku przylega parterowe pomieszczenie gospodarcze o wymiarach ok. 1,1 m x 2,5 m, wysokość ok. 2.1 - 1.8 m. Zgodnie z oświadczeniem inwestora przedmiotowy budynek został wybudowany w 2014 r. w miejscu dotychczas istniejącego budynku drewnianego.

Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, pozwolenia na budowę ani zgłoszenia właściwemu organowi, nie wymaga budowa altan działkowych i obiektów, o których mowa w ustawie z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz.U. z 2014 r., poz. 40).

W myśl zaś art. 2 pkt 9a ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych, pod pojęciem altany działkowej należy rozumieć wolnostojący budynek rekreacyjno - wypoczynkowy lub inny obiekt budowlany spełniający taką funkcję, położony na terenie działki w rodzinnym ogrodzie działkowym, o powierzchni zabudowy do 35 m2 oraz o wysokości do 5 m przy dachach stromych i do 4 m przy dachach płaskich, przy czym do powierzchni zabudowy nic wlicza się tarasu, werandy lub ganku, o ile ich łączna powierzchnia nic przekracza 12 m2.

Powierzchnia zabudowy przedmiotowego budynku o funkcji rekreacyjnej, zgodnie z protokołem kontroli nr [...] z dnia 15.06.2016r. wynosi ok. 40,35 m2 (pow. budynku - ok. 6m x 4.60m oraz wysunięta część poddasza ok. 5m x 2m i pomieszczenie gospodarcze 1,1m x 2.50m), co nie pozwala na zakwalifikowanie go jako altanę w rozumieniu powoływanej ustawy, z powodu przekroczenia dopuszczalnej powierzchni zabudowy o ok. 5.35 m2.

Organ wyjaśnił, że powierzchnia zabudowy budynku jest to powierzchnia terenu zajęta przez budynek w stanie wykończonym, która wyznaczona jest przez rzut pionowy zewnętrznych krawędzi budynku na powierzchnię terenu.

Zgodnie z Polską Normą PN-ISO 9836:1997 - punkt 5.1.2.2, powierzchnia zabudowy jest wyznaczona przez rzut pionowy zewnętrznych krawędzi budynku na powierzchnię terenu. Do tej powierzchni nie wlicza się powierzchni obiektów budowlanych ani ich części nie wystających ponad powierzchnię terenu, powierzchni elementów drugorzędnych, np. schodów zewnętrznych, ramp zewnętrznych, daszków, markiz, występów dachowych, oświetlenia zewnętrznego, powierzchni zajmowanej przez wydzielone obiekty pomocnicze (np. szklarnie, altany, szopy).

W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10.11.2016 r., sygn. akt II SA/Kr 963/16 wskazano: "W przypadku, gdy obrys budynku występuje poza obrys kondygnacji przyziemnej, powierzchnia zabudowy mierzona jest po ścianach nadziemnych wychodzących poza obrys ścian przyziemnych".

Budowa przedmiotowego obiektu, powinna zostać poprzedzona uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, której G. K. nie posiada.

W myśl art. 48-49 Prawa budowlanego, istnieje możliwość legalizacji obiektu budowlanego lub jego części wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej, pod warunkiem spełnienia łącznie następujących przesłanek: budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem inwestor przedkłada dokumenty, o których mowa w art. 48 ust. 3, uiszczona zostaje opłata legalizacyjna.

Niespełnienie któregokolwiek z powyższych warunków skutkuje nakazem rozbiórki samowolnie zrealizowanego obiektu budowlanego.

Zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego terenu osiedla Z. – E., zatwierdzonym Uchwałą Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...].10.2006 r., teren na którym znajduje się budynek będący przedmiotem postępowania położony jest w obrębie oznaczonym na rysunku planu symbolami ZD 1 ZD 3 - przeznaczenie podstawowe - pracownicze ogrody działkowe. W § 159 ust 4 pkt 2 wskazano, iż na ww. terenie dopuszcza się realizację zabudowy wyłącznie gospodarczej, małogabarytowej, związanej z przeznaczeniem podstawowym, przy czym maksymalna wysokość zabudowy winna wynosić 5 m.

Z uwagi na fakt, iż przedmiotowy obiekt nie spełnia wymogów wskazanych w art. 2 pkt 9a ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych, traci on funkcję zabudowy związanej z podstawowym przeznaczeniem działki w Rodzinnym Ogrodzie Działkowym i nie można go uznać za altanę działkową, ale za obiekt wymagający stosownych pozwoleń.

Ponadto przepis art. 13 ust. 1 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych wyklucza sytuowanie na terenie działki, altan działkowych niespełniających wymagań określonych w art 2 pkt 9a, tj. o powierzchni zabudowy ponad 35 m2 i wysokości przekraczającej 5 m.

Budowa obiektu budowlanego o powierzchni zabudowy większej niż 35 m2, na terenie działki bez wymaganego pozwolenia, którego uzyskanie jest niemożliwe w świetle dyspozycji art. 13 ust 1 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych, stanowi tzw. samowolę budowlaną. Jej konsekwencją jest wydanie przez organ nadzoru budowalnego nakazu rozbiórki zgodnie z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego.

Niedopuszczalnym jest istnienie na terenie działki oznaczonej nr [...]. znajdującej się na terenie Rodzinnego Ogrodu Działkowego "P." przy ul. K. w W. zabudowy o powierzchni przekraczającej ustawowe 35 m2.

Zatem nakazanie rozbiórki przedmiotowego budynku było zasadne i prawidłowe.

G. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...]

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i 107 § 1 i 3 K.P.A., poprzez brak rozważenia możliwości częściowej rozbiórki w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne w celu przywrócenia stanu zgodnego z prawem;

2. naruszenie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. poprzez nakazanie rozbiórki całego budynku zrealizowanego, w sytuacji gdy doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem możliwe jest poprzez rozebranie części budynku.

Skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji wydanej w pierwszej instancji.

W uzasadnieniu skargi podniósł, że organ nie rozpatrzył czy istnieje możliwość rozbiórki części obiektu budowlanego. Rozbiórka całego obiektu budowlanego, jako najdalej idący instrument przywrócenia stanu zgodnego z prawem, powinna nastąpić, w sytuacji gdy nie ma możliwości rozebrania części budynku. W niniejszej sprawie organ w ogóle nie rozważał czy częściowa rozbiórka budynku jest możliwa.

Drewniana konstrukcja budynku zrealizowanego na działce nr [...] pozwala na stosunkowo łatwe dostosowanie do stanu zgodnego z prawem, tj. do stanu, w którym powierzchnia zabudowy wynosi do 35 m2. Nawet bez specjalistycznej wiedzy budowlanej, można stwierdzić, iż bez przeszkód można zmniejszyć powierzchnię zabudowy, np. poprzez rozbiórkę pomieszczenia gospodarczego. Przepis art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego w swej dyspozycji stwarza organowi - stosownie do okoliczności sprawy - nałożenie nakazu częściowej rozbiórki, jeżeli jest wystarczające do przywrócenia stanu zgodnego z prawem.

Takie stanowisko zostało zaprezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w szczególności w uzasadnieniu wyroku z dnia 11 listopada 2008 r., sygn. I OSK i 834/06.

Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego jest najdalej idącą, najbardziej dolegliwą sankcją za naruszenie przepisów Prawa budowlanego. Dlatego należy wcześniej rozważyć wszystkie inne możliwości przewidziane przez prawo, aby nakaz rozbiórki był ostatecznością i to tylko w takim zakresie, jak to jest niezbędne w celu przywrócenia stanu zgodnego z prawem. Celem pierwszym i nadrzędnym nakazu rozbiórki obiektu budowlanego jest przywrócenie stanu zgodnego z prawem, a nie karanie inwestora za to, że naruszył przepisy prawa, bowiem temu służą przepisy karne np. art. 90 Prawa budowlanego (wyrok NSA z 17 kwietnia 2000 r., IV SA 394/98, OSP 2001, nr 7-8, poz. 107).

Należało rozważyć możliwość nakazania rozbiórki budynku w części przekraczającej powierzchnię zabudowy przewidzianą w art. 29 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, gdyż tylko w tej części można mówić o samowoli budowlanej. Budowa altany, w oparciu o powyższy przepis nie wymaga zgłoszenia właściwemu organowi ani pozwolenia na budowę pod warunkiem, że obiekt ten odpowiada wymogom z art. 29 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego.

Nakaz rozbiórki całości, narusza przepis art. 48 ust. 1 w związku z art. 29 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, bowiem obejmuje tę część obiektu, która nie wymagała pozwolenia na budowę. Nie można natomiast orzekać nakazu rozbiórki całego obiektu budowlanego, jeżeli dla przywrócenia stanu zgodnego z prawem, wystarczające jest orzeczenie nakazu rozbiórki części obiektu.

Względy techniczne i to, że budynek stanowi architektoniczną całość, nie może stanowić o niemożności nakazania rozbiórki części budynku, skoro przepisy tego nie zabraniają, a strona (inwestor) wnioskuje o takie właśnie rozstrzygnięcie sprawy.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016r., poz. 1066 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.

Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -t.j. Dz. U. z 2017r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.).

Skarga okazała się zasadna.

Nakaz rozbiórki jest sankcją prawną najdalej idącą w ramach przepisów Prawa budowlanego, rodzącą nieodwracalne bądź trudne do odwrócenia skutki. Z tego względu nie można stosować tego przepisu w sytuacjach, w których istnieje możliwość doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem.

Generalnie nie ma przeszkód, by nakazać rozbiórkę części obiektu zwłaszcza wówczas, gdy jest ona na tyle samodzielna i niezależna, że może być rozebrana bez istotnej szkody dla pozostałej części obiektu budowlanego. Nie można jednak w okolicznościach tej sprawy tracić z pola widzenia faktu, że choć wydanie nakazu rozbiórki winno być poprzedzone postępowaniem legalizacyjnym, to w przypadku, gdy sam inwestor nie podejmuje czynności prowadzących do legalizacji (np. nie deklaruje chęci podjęcia stosownych działań) to wówczas nie ma innej możliwości, jak orzec o nakazie rozbiórki. Podkreślenia bowiem wymaga, że legalizacja samowoli budowlanej stanowi nie tyle obowiązek inwestora, ile jego uprawnienie.

Organ nie może wyręczać inwestora, który dopuścił się samowoli budowlanej. Przewidziana przez ustawodawcę procedura legalizacyjna, w przypadku spełnienia określonych obowiązków, skutkuje - odstąpieniem od orzekania nakazu rozbiórki. W przypadku zaś niespełnienia w wyznaczonym terminie tych obowiązków orzeka się nakaz rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego.

Faktem jest, iż w niniejszej sprawie organ nie wzywał do przedłożenia stosownych dokumentów umożliwiających legalizację, ale nie ma też okoliczności z których wynikałaby wola skarżącego częściowej rozbiórki przedmiotowego obiektu (zwłaszcza nie wynika ona z treści odwołania).

Tym niemniej wola ta została wyraźnie przejawiona w skardze do tutejszego Sądu.

Nakaz stosowania środków proporcjonalnych do naruszenia prawa wynika z zasady wolności budowlanej, mającej znaczenie dla stosowania i wykładni przepisów zawartych w ustawie (art. 4). Z zasady tej można wywodzić w szczególności, iż organy powinny podejmować jedynie takie działania jakie są wystarczające i konieczne do usunięcia naruszeniu prawa. Należy zgodzić się z argumentacją skargi, co do tego, że organ nie rozpatrzył czy istnieje możliwość rozbiórki części obiektu budowlanego. Drewniana konstrukcja zrealizowanego budynku, pozwala bowiem na stosunkowo łatwe dostosowanie go do stanu zgodnego z prawem, tj. do stanu, w którym powierzchnia zabudowy będzie wynosić do 35 m2.

Skoro w stanie faktycznym sprawy istnieje ewentualna możliwość doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, przez jego częściowe rozebranie, to organy powinny tę możliwość rozważyć w pierwszej kolejności.

Brak tej oceny wskazuje na naruszenie przez zaskarżoną decyzję art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i 107 § 1 i 3 k.p.a., a w konsekwencji naruszenie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, przez jego co najmniej przedwczesne zastosowanie.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ zobowiązany będzie do uwzględnienia dokonanej przez Sąd oceny prawnej, co pozwoli na wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia.

W świetle przedstawionych wyżej wywodów należało uwzględnić skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) orzec jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, 205 p.p.s.a.