Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 222/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2012-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art.2 ust 1 pkt 3 w zw. z art 1a ust 1 pkt 3, art 4
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska,, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.), Protokolant Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi A. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2006 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy G. z dnia [...] r., znak:[...] , ustalającą podatnikowi, A.. T. podatek od nieruchomości za 2006 r. dla działek [...] w kwocie [...] zł.

Ww. decyzję wydano na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 Nr 8, poz. 60 ze zm.), zwanej dalej "Ordynacja podatkową", art. 1a ust. 1 pkt 1-4, art. 2 ust. 1 pkt 1-3, art. 2 ust. 3 pkt 4, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a), b) i e) ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ze zm.), zwanej dalej "u.p.o.l.", art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U z 2005 r., Nr 240, poz. 2027 ze zm.), zwanej dalej "Prawo geodezyjne".

Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazało, że organ pierwszej instancji uznał, że sporne grunty oraz budynki były i są w posiadaniu przedsiębiorcy, jako, że A. T. jest przedsiębiorcą, zaś nieruchomości położone w G. przy ul. [...] , [...] oraz [...] są wprowadzone do ewidencji działalności gospodarczej jako miejsce prowadzenia tej działalności. Wskazał nadto, że organ podatkowy I instancji nie uwzględnił argumentów strony o wyłączeniu gruntów z opodatkowania ze względu na zły stan techniczny, gdyż w postępowaniu wyjaśniającym nie uzyskano dokumentów potwierdzających zły stan techniczny nieruchomości.

Dalej Kolegium wskazało, że ustawa o podatkach i opłatach lokalnych w żadnym przepisie nie uzależnia obowiązku podatkowego, czy też wysokości zobowiązania podatkowego, od stanu technicznego obiektu. Jeżeli więc dany obiekt istnieje, nie podlega rozbiórce i jest w posiadaniu podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, podlega opodatkowaniu według stawki przewidzianej dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą.

Nadto, organ odwoławczy wskazał, że od ww. decyzji organu I instancji pismem z dnia 3 grudnia 2011 r. A. T. odwołała się, wnosząc o jej uchylenie lub skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, zarzucając jej:

* przesadne zawyżenie powierzchni budynków związanych z działalnością gospodarczą;

* przesadne zawyżenie powierzchni budynków nie związanych z działalnością gospodarczą z powodu złego stanu technicznego, podlegających opodatkowaniu według niższej stawki;

* nie odliczenie powierzchni budynków nie spełniających wymogów budynków w myśl prawa budowlanego, które nie podlegają opodatkowaniu w ogóle (budynki bez dachów);

* przesadne zawyżenie powierzchni gruntów związanych z działalnością gospodarczą;

* nie uwzględnienie gruntów niezwiązanych z działalnością gospodarczą ze względu na zły stan techniczny, podlegających opodatkowaniu według normalnej (niższej) stawki;

opodatkowanie działki oznakowanej jako działka rolna;

nieuwzględnienie budowli i wiaty - naliczenia według wartości;

niewykonanie wiążących orzeczeń Samorządowego Kolegium Odwoławczego;

* powołanie biegłego, który wykonał tylko inwentaryzację i opisał stan techniczny konstrukcji budynków; nie odpowiedział natomiast na pytania, czy inwentaryzowane budynki są budynkami lub obiektami budowlanymi w myśl prawa budowlanego, czy obmierzone pomieszczenia nadają się do prowadzenia działalności gospodarczej, czy inwentaryzowane grunty są związane z działalnością gospodarczą oraz czy stan techniczny inwentaryzowanych gruntów pozwala na prowadzenie działalności gospodarczej;

* że wnioskowane przez odwołującą dowody mogą przyczynić się do wyjaśnienia sprawy i nie są sprzeczne z prawem, a tym samym odmowa ich dopuszczenia przez organ pierwszej instancji nie była słuszna.

Zdaniem odwołującej, decyzja organu pierwszej instancji jest błędna i przesadnie zawyżona, a jej ustalenia nie są zgodne z prawem, organ I instancji zlekceważył bowiem orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego znak: [...] gdzie stwierdzono, że dokumentacja techniczno-inwentaryzacyjna z dnia 10 maja 2005 r., wykonana przez A. J., została wykonana z naruszeniem prawa i nie może stanowić dowodu w sprawie.

Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy ww. decyzję organu I instancji

Kolegium przytoczyło przepis art. 2 ust. 1 u.p.o.l., zgodnie z którym opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane:

1) grunty,

2) budynki lub ich części,

3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Organ nadto wskazał, że przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych różnicują stawki podatku od nieruchomości dla budynków, wskazując przy tym na art. 5 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., który określa górne granice stawek dla: budynków mieszkalnych lub ich części, budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz od budynków lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej, budynków lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie obrotu kwalifikowanym materiałem siewnym, budynków lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie udzielania świadczeń zdrowotnych oraz budynków pozostałych lub ich części, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego.

Nadto, przytoczono definicję określenia "grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej" zawartą w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., w myśl której przez "grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej" należy rozumieć grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu, prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.p.o.l., chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.

Zdaniem Kolegium, mając na uwadze ww. ustawową definicję "gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej" zasadnym jest uznanie co do zasady wszystkich budynków lub ich części, z wyjątkiem budynków mieszkalnych - niezależnie od sposobu wykorzystania - jeżeli znajdują się w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, traktowane muszą być jako związane z działalnością gospodarczą tego podmiotu.

Odnosząc powyższe wywody do zarzutów odwołującego w przedmiocie zasadności opodatkowania nieruchomości (gruntowych i budynkowych), położonych na działkach o numerach ewidencyjnych: [...] w G., stawkami właściwymi dla gruntów i budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej organ odwoławczy wskazał, że w omawianym przypadku opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają nieruchomości znajdujące się w posiadaniu podatniczki, a nie prowadzona przez nią działalność gospodarcza. Zdaniem Kolegium, z ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jednoznacznie bowiem wynika, że podatek od nieruchomości płacony przez przedsiębiorcę nie nawiązuje do efektów ekonomicznych uzyskiwanych przez ich wykorzystywanie. Decydujące znaczenie ma natomiast okoliczność, że podstawę opodatkowania nieruchomości stanowi ich przeznaczenie, nie jest ważne natomiast, jaka ich część jest w danym czasie wykorzystywana i jakie przynosi to efekty gospodarcze, na co organ przytoczył wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 14 października 2004 r., sygn. akt SA/Bd 232/04, oraz wyrok WSA w Olsztynie z dnia 9 września 2004 r., sygn. akt I SA/Ol 220/04 w którym Sąd uznał, że "(...) w przypadku niewykorzystywania przez przedsiębiorcę posiadanych przez niego nieruchomości w całości lub części, wyłącznym kryterium, na podstawie którego do ich opodatkowania mogą mieć zastosowanie stawki inne niż przewidziane w stosownej uchwale rady gminy dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą, jest niewykorzystanie tych nieruchomości ze względów technicznych". Organ nadto podkreślił, że przez fakt czasowego niewykorzystania budynku do działalności gospodarczej budynek ten również nie traci związku z prowadzeniem działalności gospodarczej, powołując przy tym wyrok WSA w Gdańsku z dnia 2 kwietnia 2004 r., sygn. akt I SA/Gd 166/01.

Uwzględniając powyższe, Kolegium stwierdziło, że w przedmiotowej sprawie okoliczność nie prowadzenia działalności gospodarczej w ww. obiektach strony znajdujących się G. przy ulicach:[...] , [...] i [...] nie może być utożsamiana z nie prowadzeniem tejże działalności w ogóle, a w konsekwencji - utratą statusu przedsiębiorcy. Wskazał także, że z załączonego do akt przedmiotowej sprawy zaświadczenia Burmistrza K. z dnia 22 czerwca 2010 r., potwierdzającego wpis do ewidencji działalności gospodarczej wynika, że A. T. prowadzi działalność gospodarczą pod firmą "N." od dnia 15 grudnia 1996 r., który bezsprzecznie potwierdza, że strona jest przedsiębiorcą, a w konsekwencji znajdujące się w jej posiadaniu budynki i grunty powinny być opodatkowane według stawek najwyższych, właściwych dla danych nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Jednocześnie Kolegium podkreśliło, że wydanie przez Kolegium w dniu [...] r. decyzji uchylającej decyzję Burmistrza Gminy G. z [...] r., znak:[...] , spowodowane było uznaniem przez tut. organ odwoławczy, że zachodzi konieczność wyjaśnienia okoliczności dotyczących:

- opodatkowania podatkiem od nieruchomości działki o numerze ewidencyjnym[...] , stanowiącej - według danych z ewidencji gruntów - użytek rolny;

- działki o numerze ewidencyjnym [...] oznaczonej symbolem dr;

- budynku na działce o numerze ewidencyjnym[...] , sklasyfikowanego jako mieszkalny, jak również konieczność załączenia do akt sprawy decyzji podziałowej oraz postanowienia o wprowadzeniu do postępowania dowodu z oględzin, dokonanych z udziałem biegłego w 2005 r.

Zdaniem organu odwoławczego ww. czynności, zostały przez organ I instancji dokonane, do akt sprawy dołączono bowiem:

- postanowienie Burmistrza Gminy G. z dnia [...] r. znak: [....] o włączeniu w poczet dowodów m. in. inwentaryzacji technicznej wykonanej przez rzeczoznawcę A. J., z której wynika powierzchnia gruntów i budynków zgodna z ewidencją gruntów i budynków. Organ wskazał przy tym, że na podstawie tej inwentaryzacji i załączonych do niej fotografii nie można jednakże potwierdzić, że budynki będące własnością podatniczki na przełomie lat 2005-2006 nie posiadały dachu;

- decyzję Burmistrza Gminy G. z dnia [...] r., znak: [...] zatwierdzającą opracowany projekt podziału nieruchomości, położonej w obrębie numer [...] miasta[...] , oznaczonej jako działka numer 94/1 o powierzchni [...] m ², w wyniku którego to podziału powstały działki o numerach ewidencyjnych[...] - ewidencję wypisów z ewidencji gruntów i budynków, na podstawie której można stwierdzić, że działka o numerze ewidencyjnym [...] nie jest działką rolną, gdyż nie jest ona sklasyfikowana jako użytek rolny, a jako grunt oznaczony symbolem "Bp", co oznacza zurbanizowane tereny niezabudowane.

Odnosząc się z kolei do zarzutu nieopodatkowania znajdującej się na tejże działce budowli, organ odwoławczy wyjaśnił, że z załączonej inwentaryzacji wynika, że przedmiotowa nieruchomość znajduje się w stanie zaawansowanej dewastacji, w związku z czym nie spełnia przesłanek do uznania jej za budowlę. W konsekwencji opodatkowano jedynie grunty stanowiące przedmiotową działkę.

W kontekście przynależności ewidencyjnej działki o numerze[...] , oznaczonej w ewidencji symbolem "dr" Kolegium wskazało, że organ I instancji nie dokonał ustalenia podatku od nieruchomości w stosunku do przedmiotowej działki, mając na uwadze okoliczność, iż do dnia 31 grudnia 2006 r. drogi wewnętrzne nie podlegały opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.

W odniesieniu do zarzutu dotyczącego działki o numerze ewidencyjnym [...] Kolegium Odwoławcze wskazało natomiast, iż ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego wynika, że przedmiotowa działka zabudowana jest budynkiem sklasyfikowanym w ewidencji gruntów jako mieszkalny o powierzchni zabudowy [...] m ², wskazując przy tym, że z akt sprawy nadto wynika, iż zamieszkująca w tym budynku E. B., w toku postępowania wyjaśniła, że wskazany budynek mieszkalny wyodrębniony został w latach 70-tych z budynku magazynowego.

Zdaniem Kolegium Odwoławczego, mając na uwadze powyższe, zasadnym jest uznanie, że zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy potwierdził, że A. T. posiada status przedsiębiorcy, a tym samym zasadne było opodatkowanie nieruchomości znajdujących się w posiadaniu podatniczki stawkami właściwymi dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą, stosownie do brzmienia art. 2 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. skarżąca w pierwszej kolejności zarzuciła Kolegium brak rozpatrzenia odwołania podatniczki co do niedopuszczenia wnioskowanych przez nią dowodów, a mających istotne znaczenie w sprawie o ustalenie wysokości podatku od nieruchomości za 2006 rok. Postanowieniem z dnia 19 listopada 2011 r. Burmistrz Gminy G. odmówił dopuszczenia dowodów wskazanych przez stronę, które strona zaskarżyła w ww. odwołaniu od decyzji organu I instancji, zaś Kolegium Odwoławcze nie zajęło stanowiska w tej sprawie.

Nadto, strona zarzuciła w skardze, że jako dowód w niniejszej sprawie dopuszczono inwentaryzację sporządzoną przez A. J. na przełomie 2004 - 2005 r., zaś decyzją z dnia [...] r., [...] , Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że podczas zbierania dowodów z inwentaryzacji doszło do naruszenia art. 190 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, gdyż organ podatkowy nie doprowadził do sytuacji, w której można zadawać pytania biegłemu i żądać od niego wyjaśnień, na który to obowiązek - jako niezbędny element postępowania dowodowego – wyraźnie wskazuje orzecznictwo, wskazując za Kolegium na wyrok NSA z dnia 19 stycznia 1990 r., SA/Gd 115/89. W związku z tym Kolegium nakazało powtórzenie zgodnie z prawem zbierania dowodów z inwentaryzacji i oceny stanu technicznego przeprowadzone przez A. J.. Orzeczenie to jest prawomocne.

Strona skarżąca zarzuciła także w skardze, że inwentaryzacja przeprowadzona przez A. J. wykonana została pod koniec 2004 r. i na początku 2005 r., natomiast zawalenie i rozbiórka dachu nastąpiły pod koniec 2005 r. i na początku 2006 r. Niezaprzeczalnym dowodem na to, że budynki nie posiadały dachu, są znajdujące się w aktach sprawy zeznania D. T. z dnia 22 listopada 2010 r., złożone przed organem podatkowym.

Strona zarzuciła również organowi błędne uznanie na podstawie wypisu z rejestru z 2009 r., że działka nr [...] nie była działką rolną w 2006 roku. Skarżąca wskazała, że w 2008 r. na działce nr [...] została zburzona i zlikwidowana budowla – oczyszczalnia ścieków i wówczas jej klasyfikacja została zmieniona z Ba/RV i Ba/PsV na Bp, co zdaniem skarżącego potwierdzają dowody w aktach administracyjnych sprawy oraz załączony do skargi załącznik Nr 3 (2 karty mapki) i Nr 4 (pismo Starostwa Powiatowego w G. z dnia [...] r.). Skarżąca zwróciła również uwagę, że decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze potwierdziło, że z danych ewidencji gruntów i budynków wynika, że działka nr[...] o powierzchni [...] m ² stanowi użytek rolny zabudowany, jedyną zaś kwestią którą miał zbadać organ podatkowy było to, czy działka ta jest zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej, przy czym skarżąca jednocześnie wskazała, że organ podatkowy I instancji nie kwestionował faktu, iż działka nr 108 w ewidencji gruntów i budynków w 2006 roku była rolna i nie była zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej.

Skarżąca również zarzuciła w skardze, że Kolegium pominęło fakt, że działka nr [...] była zabudowana wiatą magazynową, zgodnie z ewidencją gruntów i budynków, na co załączono do skargi Załącznik nr 5, wskazując, że to również wynikalo z dokumentacji wykonanej przez A. J.. Wiata ta – zdaniem skarżącej - powinna być opodatkowana według wartości obiektu nie zaś jego powierzchni, jak to uczynił organ podatkowy.

Następnie skarżąca nie zgodziła się z ustalonym przez Kolegium stanem faktycznym co do działki nr[...] , zarzucając, że nie zastosowało tej samej miary i obiektywizmu w ocenie dowodów do tej działki, tak jak w stosunku do działek o nr[...] , na których występuje identyczna sytuacja. Jak bowiem wynika z dokumentacji fotograficznej, budynki i budowle na tych działkach są zdewastowane i nie spełniają swojej funkcji. Zdaniem strony, wprawdzie w ewidencji gruntów i budynków figuruje ta działka jako zabudowana budowlą – oczyszczalnią ścieków, to jednak nie można jej uznać za budowlę.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie. W konkluzji wskazało, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdził, że skarżąca posiada status przedsiębiorcy, a tym samym zasadne było opodatkowanie nieruchomości znajdujących się w posiadaniu skarżącej stawkami właściwymi dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarcza, stosownie do brzemienia art. 2 ust.1 pkt 3 w związku z art. 1 a ust.1 pkt 3 u.p.o.l.

Na rozprawie w dniu 14 czerwca 2012 r. pełnomocnik skarżącej (mąż) zarzucił, że powołanie biegłego odbyło się bez wiedzy podatnika, że strona nie otrzymała opinii biegłego i nie miała możliwości zadawania pytań biegłemu przy oględzinach; że dowód z inwentaryzacji został uznany przez SKO jako niemogący mieć zastosowania w postępowaniu za rok 2006, po czym został dopuszczony jako dowód w tym postępowaniu; że działka nr [...] jest w ewidencji w roku 2006 zapisana jako działka rolna, a ewidencja została zmieniona w roku 2008 na wniosek skarżącej. Nadto, pełnomocnik strony wskazał, że prowadzi gospodarstwo rolne o powierzchni ok. 1000 ha, a także wskazał, że działki nr[...] , na których znajdują się wiata i oczyszczalnia ścieków, organ opodatkował od powierzchni zamiast od wartości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Sąd administracyjny badając zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności uznał bowiem, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które to naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.".

Jak wynika z zarzutów skargi, istotą sporu jest kwestia, czy w świetle ustawowej definicji zawartej w art. 1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l. oraz przepisu art. 2 ust. 2 u.p.o.l. dotyczącej określenia "grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej" wystarczające jest - dla przypisania obowiązku podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości - ustalenie, że sporne grunty są w posiadaniu "przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą", tutaj strony skarżącej.

Ponadto, przedmiotem sporu jest ustalenie, czy dopuszczalne było w przedmiotowej sprawie przeprowadzenie dowodu z inwentaryzacji sporządzonej w roku 2005 przez A. J., a także ustalenie, czy na spornych gruntach (działka nr [...] i nr[...]) w roku 2006 istniały budowle podlegające opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według wartości budowli, czy też jej powierzchni oraz, czy działka nr [...] w roku 2006 miała charakter rolny.

Rozważając szczegółowo sporne w sprawie kwestie, w pierwszej kolejności należy podkreślić, że bezsporną okolicznością jest, iż rozpoznawana sprawa w przedmiocie opodatkowania podatkiem od nieruchomości obejmuje rok 2006, zaś przedmiotem opodatkowania są nieruchomości (gruntowe, budynkowe, budowlane), położone w G. na działkach o numerach ewidencyjnych: [...] oraz [...] , stanowiące własność skarżącej A. T., która - jak wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy z zaświadczenia potwierdzającego wpis do ewidencji działalności gospodarczej według stanu na dzień 22 - 06 2010 r. - prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą " A. T. – "N" z siedzibą w K. na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej pod numerem [...] prowadzonej przez Burmistrza K., przy czym z ww. zaświadczenia potwierdzającego wpis do ewidencji działalności gospodarczej z dnia 22.06.2010 r. wynika, że miejscami prowadzenia działalności gospodarczej, oprócz K., są W. - powiat Ł., Ż. – gmina K., N., oraz G., ul. [...]

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji ww. nieruchomości zostały opodatkowane podatkiem od nieruchomości za rok 2006 stawkami właściwymi dla gruntów i budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Organ odwoławczy bowiem przyjął, że w omawianym przypadku opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają nieruchomości znajdujące się w posiadaniu podatniczki, a nie prowadzona przez nią działalność gospodarcza. Zdaniem Kolegium, z ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jednoznacznie wynika, że podatek od nieruchomości płacony przez przedsiębiorcę nie nawiązuje do efektów ekonomicznych uzyskiwanych przez ich wykorzystywanie. Decydujące znaczenie ma natomiast okoliczność, że podstawę opodatkowania nieruchomości stanowi ich przeznaczenie, nie jest ważne natomiast, jaka ich część jest w danym czasie wykorzystywana i jakie przynosi to efekty gospodarcze. Kolegium Odwoławcze powołało m. in. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 9 września 2004 r., sygn. akt I SA/Ol 220/04, w którym Sąd uznał, że "(...) w przypadku niewykorzystywania przez przedsiębiorcę posiadanych przez niego nieruchomości w całości lub części, wyłącznym kryterium, na podstawie którego do ich opodatkowania mogą mieć zastosowanie stawki inne niż przewidziane w stosownej uchwale rady gminy dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą, jest niewykorzystanie tych nieruchomości ze względów technicznych". Pogląd wyrażony w tym wyroku jednoznacznie świadczy, że stan techniczny nieruchomości ma znaczenie prawne co do opodatkowania nieruchomości podatkiem od nieruchomości. Niezrozumiałe jest zatem stanowisko Kolegium w tym zakresie na gruncie stanu faktycznego w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, z którego jednoznacznie wynika, że przed rokiem 2006 sporne nieruchomości były w złym stanie technicznym, przy czym niektóre wręcz wymagały usunięcia z uwagi stopień zdewastowania obiektów posadowionych na spornych działkach (decyzja Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] r.,[...] ), co jedynie świadczy, że w roku 2006 ten stan zdewastowania uległ pogłębieniu, skoro z akt sprawy nie wynika, by inwestowano w te nieruchomości. Nadto, z akt administracyjnych sprawy, tj. ze złożonych deklaracji w sprawie podatku od nieruchomości za 2006 rok jednoznacznie wynika, że skarżąca wskazała, iż wszystkie zadeklarowane nieruchomości, z wyjątkiem działki nr [...] jako zajętej na cele mieszkalne, nie są wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej. Obowiązkiem zatem organu – w świetle takiej treści złożonych deklaracji dotyczących podatku od nieruchomości na 2006 rok – było ustalenie stanu faktycznego sprawy w odniesieniu do istotnej w rozpoznawanej sprawie okoliczności, która ma kluczowe znaczenie co do wymiaru tego podatku w kontekście legalnej definicji "gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej". Należało zatem ustalić, czy na spornych działkach w roku 2006 była prowadzona działalność gospodarcza, co organ podatkowy w rozpoznawanej sprawie całkowicie pominął. Rację ma zatem skarżąca kwestionując całe postępowanie dowodowe "przeprowadzone" przez organy podatkowe. Strona skarżąca twierdzi, że na przełomie lat 2005/2006 doszło do zawalenia dachu i rozbiórki zabudowań na spornych działkach, co potwierdzają zeznania D. T., który wskazał, że była to ruina, brak prądu, mediów, wody itd., organ zaś nie przeprowadził żądanego dowodu na tę okoliczność, a mianowicie, czy stan techniczny spornych nieruchomości pozwalał na prowadzenie działalności gospodarczej, co jest konieczne dla ustalenia istotnej przesłanki ustawowej wymaganej art. 1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l. niezbędnej dla przyjęcia, że sporne grunty były wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej.

Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy również nie wskazuje, że sporna działka nr 108 w roku podatkowym 2006 nie była działką rolną, co uzasadnia zarzut skarżącej, że w roku 2006 działka ta miała charakter rolny. Zgodnie z art. 2 ust. 2 u.p.o.l. użytki rolne nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, chyba że są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej, której to okoliczności także organ nie ustalił, chociaż strona wprost wskazała w deklaracji, że działka nr 108 nie jest zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej, w odwołaniu zaś wskazała, że działka ta ze względu na jej zły stan nie jest wykorzystywana na jej prowadzenie. W odwołaniu strona naprowadzała organ podatkowy, wskazując na konieczny kierunek postępowania dowodowego, w tym na konieczność przeprowadzenia dowodów ze znajdujących się w aktach określonych tam sądowych spraw na okoliczność prowadzenia działalności gospodarczej na spornych działkach. Należało zatem te dowody przeprowadzić, weryfikując tym samym przeprowadzoną w kwietniu 2005 r. inwentaryzację spornych działek, w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy w dacie wydawania decyzji.

Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 u.p.o.l., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, budynki lub ich części oraz budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Definicje legalne wymienionych powyżej pojęć, tj. gruntów, budynków i budowli zawarte zostały w art. 1a ust. 1 pkt 1 - 3 u.p.o.l. I tak.

Zgodnie z art. 1a ust.1 pkt 1 u.p.o.l. termin "budynek" oznacza obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach;

W myśl zaś art.1a ust.1 pkt 2 u.p.o.l. "budowla" oznacza – obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego nie będący budynkiem lub obiektem małej architektury, a także urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego związane z obiektem budowlanym, które zapewni możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem.

Z kolei przez "grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej" należy rozumieć grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów pod jeziorami, zajętych na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych (art. 1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l.).

Wyżej wskazana definicja określenia "gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej" wymaga zatem nie tylko ustalenia, że nieruchomości te są w posiadaniu przedsiębiorcy, ale nadto wymaga ustalenia, że nieruchomości te służą lub mogą służyć choćby pośrednio prowadzonej działalności gospodarczej z uwagi na stan techniczny. W świetle tej definicji nie zawsze musi to być grunt, budynek lub budowla związane z działalnością gospodarczą. Z analizowanej definicji wynika, że każdy grunt, budynek lub budowla będące w posiadaniu przedsiębiorcy są związane z działalnością gospodarczą. W rzeczywistości jednak tak wcale być nie musi, chociażby wówczas, gdy osoba ta kupiła działkę na budowę własnego domu mieszkalnego, budynek uległ zawaleniu lub rozbiórce itp. W takim przypadku grunt taki, chociaż kupiony przez przedsiębiorcę, powinien być opodatkowany wg stawek przewidzianych dla gruntów pozostałych, ponieważ nie pozostaje on w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Definicja "gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej" stwarza istotną wątpliwość co do zawartego w niej terminu "względy techniczne". Grunt, budynek i budowla są traktowane jako związane z działalnością gospodarczą, chyba że nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Termin "względy techniczne" nigdzie nie został bezpośrednio zdefiniowany przez ustawodawcę. Należy zatem przyjąć rozumienie tego terminu wynikające z polskiego języka potocznego i pomocniczo z prawa budowlanego. Jeżeli więc stan techniczny, np. budynku jest katastrofalny i grozi zawaleniem, bez odwoływania się do prawa budowlanego można stwierdzić, że nie może tam być prowadzona działalność gospodarcza. Brak jednak określenia podmiotu uprawnionego do stwierdzenia, że nie może tam być prowadzona działalność gospodarcza. Oznacza to, że ustawodawca w tym względzie pozostawił stronom postępowania swobodę co do sposobu ustalenia tej kwestii. A zatem, podatnik sam wskazuje na "względy techniczne" w zmienionej deklaracji lub informacji na podatek od nieruchomości, organ podatkowy zaś zobowiązany jest do ustalenia stanu faktycznego sprawy. Nie znajdują oparcia w obowiązującym porządku prawnym spotykane w praktyce twierdzenia, że tylko decyzja organów nadzoru budowlanego jest podstawą do wykazania, że w budynku nie może być, ze względów technicznych, prowadzona działalność gospodarcza. Takiego wymogu nie zawiera bowiem art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Jeżeli organ podatkowy kwestionuje poprawność złożonej informacji lub deklaracji, to może wszcząć postępowanie i ustalić, czy "względy techniczne" faktycznie występują. Można posiłkowo posłużyć się przepisami prawa budowlanego, które regulują te kwestie. Jako przykład aktu zawierającego przybliżenie "względów technicznych" można podać rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Pomocna przy rozwiązywaniu tych problemów może być też opinia biegłego, który stwierdzi, jaki jest stan budynku lub budowli. Należy również korzystać z coraz "bogatszego" orzecznictwa sądowego dotyczącego rozumienia terminu "względy techniczne", np. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 23 marca 2006 r., I SA/Rz 517/05 (publikowany w internetowej bazie orzeczeń NSA: www.nsa.gov.pl), w którym Sąd stwierdził, że "Nie znajduje uzasadnienia twierdzenie, że tylko decyzja organów nadzoru budowlanego jest podstawą do wykazania, że w budynku nie może być ze względów technicznych prowadzona działalność gospodarcza. Takiego wymogu nie ma bowiem w przepisie art. 1a ust. 1 pkt 3".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 10 września 2007 r., III SA/Wa 767/07 (publikowany w internetowej bazie orzeczeń NSA: www.nsa.gov.pl), stwierdził, że "nie ma racji organ kwestionując możliwość dokonania samodzielnie oceny, czy z powodów technicznych budynek nie może być wykorzystany do prowadzenia działalności gospodarczej, wskazując, że tylko odpowiedni akt administracyjny, np. decyzja o pozwoleniu na rozbiórkę, może tę okoliczność należycie dokumentować. Przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych expressis verbis nie obligują podatnika do legitymowania się stosownym aktem administracyjnym z zakresu prawa budowlanego, czego domaga się organ. Jeżeli organ podatkowy kwestionuje poprawność złożonej korekty deklaracji, winien przeprowadzić postępowanie dowodowe w celu ustalenia, czy wspomniane względy techniczne faktycznie występują. Organ ma do dyspozycji szereg środków dowodowych (przesłuchanie strony, zeznania świadków, opinie biegłych), które umożliwiają mu dokonanie oceny".

W ocenie Sądu, nie ma zatem racji Samorządowe Kolegium Odwoławcze twierdząc, że definicja "gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej" zawarta w art. 1 a ust.1 pkt 3 u.p.o.l. uzasadnia uznanie co do zasady, że jeżeli wszystkie budynki lub ich części, z wyjątkiem budynków mieszkalnych - niezależnie od sposobu wykorzystania - znajdują się w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, to w konsekwencji tego muszą być traktowane jako związane z działalnością gospodarczą tego podmiotu, i opodatkowane według najwyższej stawki, właściwej dla danej nieruchomości związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Zdaniem Sądu, dla potrzeb ustalania w rozpoznawanej sprawie, czy sporne grunty są przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości, w świetle przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w szczególności w świetle definicji "gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej" kluczowe znaczenie - prócz tego, że sporne grunty są w posiadaniu przedsiębiorcy - ma nadto okoliczność, czy w roku 2006 względy techniczne spornych nieruchomości pozwalały na prowadzenie w nich działalności gospodarczej. O przeprowadzenie dowodów na te okoliczności w odwołaniu wnosiła strona skarżąca, wskazując, że ich wyjaśnienie ma istotny wpływ na wynik postępowania. Niezrozumiałe jest zatem, dlaczego organ odwoławczy nie doprowadził do ich przeprowadzenia, skoro z wnioskowanych przez stronę określonych dowodów (dowody znajdujące się w aktach sądowych II K 720/09 Sądu Rejonowego w G.; w aktach sądowych I C 46/07 Sądu Rejonowego w G.) w treści odwołania wynika, że chodzi o konkretne dowody, w tym z zeznań tam wskazanych świadków, i na jaką okoliczność mają być przeprowadzone, oparł się zaś na dowodzie w postaci inwentaryzacji z kwietnia 2005 r., wcześniej uznanym jako niezgodnym z prawem, która nawet nie wskazuje, jakiej konkretnie działki dotyczy opis graficzny oraz dokumentacja fotograficzna, a poza tym dotyczy stanu faktycznego sprzed roku podatkowego 2006, który jest przedmiotem sporu.

Również w ocenie Sądu, dla potrzeb klasyfikacji nieruchomości na gruncie przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, istotne znaczenie dla celów podatkowych jest ustalenie, czy na spornych gruntach istniały w roku 2006 budynki i budowle, a jeżeli tak, konieczne jest ustalenie przede wszystkim ich przeznaczenie. To, czy dany obiekt spełnia definicję budynku, czy też budowli w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, organ powinien wykazać wyczerpująco w uzasadnieniu decyzji, szczegółowo odnosząc się do konkretnej działki, przypisując doń określony szczegółowo dowód znajdujący się w aktach sprawy. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego istnieją istotne wątpliwości co do zakresu przedmiotu opodatkowania spornych nieruchomości stawkami podatku właściwymi dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Wątpliwości te pogłębia załączona do akt sprawy inwentaryzacja sporządzona przez A. J. według stanu na kwiecień 2005, podczas gdy sprawa niniejsza dotyczy roku 2006, przy czym dokumentacja graficzna jak i fotograficzna wskazuje, i to nieczytelnie, jedynie, że przedmiotem inwentaryzacji są wszystkie budynki będące własnością skarżącej podatniczki, nie odwołując się w swoim opisie, w tym fotograficznym, jakiej konkretnej działki dotyczy. To podważa w istocie wiarygodność takiego dowodu, jest on bowiem nieweryfikowalny. W związku z tym, zdaniem Sądu, ponownego wyjaśnienia wymaga kwestia stanu technicznego spornych nieruchomości w roku 2006, które zostały przyjęte przez organy podatkowe jako nieruchomości związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, co do których wielkości powierzchni i zasadności opodatkowania, w ocenie Sądu, zachodzą uzasadnione wątpliwości.

Odnosząc się do kolejnego zarzutu skargi co do charakteru działki nr [...] w roku 2006, a mianowicie, czy miała charakter rolny, jak wskazała skarżąca, czy też była działką zurbanizowaną, gdyż jest oznaczona symbolem Bp, jak wskazał organ odwoławczy, stwierdzić należy, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji, z dokumentacji archiwalnej dotyczącej działki nr 108 według stanu na dzień 03-07-2006 r., zawartej w aktach administracyjnych sprawy na k. 119-120 wprost wynika, że działka ta miała oznakowanie Ba, co świadczy, że w spornym okresie, tj. w roku 2006 działka ta miała jeszcze charakter rolny.

W tych okolicznościach sprawy za zasadny należało uznać podniesiony w skardze zarzut nie wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności, a mianowicie, czy sporna działka nr 108 była w roku 2006 zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej. Sąd stwierdza, że w tym zakresie brak jakiegokolwiek ustosunkowania się organu w uzasadnieniu faktycznym zaskarżonej decyzji.

Przechodząc do zarzutu skargi w zakresie opodatkowania jako budynku na działce nr 95, zabudowanej wiatą magazynową, co potwierdza nawet powołana przez organ dokumentacja sporządzona przez A. J. według stanu na kwiecień 2005 r., organ w ogóle nie odniósł się do tej spornej kwestii w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, podczas gdy działka ta była już przedmiotem odwołania strony, w którym odwołująca wskazała, że podatek od nieruchomości powinien być naliczony od wartości wiaty, a nie według powierzchni. I tutaj organ nie odniósł się w sposób wyczerpujący w spornej kwestii. Ta sama sytuacja dotyczy działki nr[...] , na której znajduje się oczyszczalnia ścieków, zaś organ opodatkował ją podatkiem od nieruchomości od powierzchni zamiast od wartości. Organ podatkowy w ogóle nie zajął się kwalifikacją tych nieruchomości, obejmujących działki nr [...] jako przedmiotu opodatkowania, którego skarżąca nie kwestionuje, a jedynie jego podstawę opodatkowania.

Na marginesie należy zatem stwierdzić, że dla ustalenia obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości należy w pierwszej kolejności dokonać kwalifikacji takiej nieruchomości, stosownie do art. 2 u.p.o.l., a następnie ustalić podstawę opodatkowania zgodnie z zasadami przewidzianymi w art. 4 u.p.o.l. Warunkiem opodatkowania gruntów, budynków i budowli związanych z działalnością gospodarczą podatkiem od nieruchomości jest nie tylko ustalenie, że są w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, jest nadto ustalenie na gruncie art. 1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l., czy przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Jeżeli bowiem ze względów technicznych nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej, to zachodzi podstawa do uznania, że brak ustawowych przesłanek koniecznych dla przyjęcia, że "grunty, budynki i budowle są związane z działalnością gospodarczą". A zatem mają tu zastosowanie powyższe uwagi co do ustalania kwestii niemożliwości wykorzystywania nieruchomości ze "względów technicznych".

W rozważaniach swoich Kolegium pobieżnie i w sposób nieczytelny odniosło się do kwestii opodatkowania spornych gruntów. Zasadnie zatem podniosła skarżąca, że obowiązkiem organu było przede wszystkim dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy w odniesieniu do kwalifikacji przedmiotów podlegających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, w tym, czy sporne grunty były wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej. Ustalenia te mają bowiem kluczowe znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Zdaniem Sądu, ponieważ organy w toku postępowania nie wyjaśniły tej kwestii bezspornie, budzą one bowiem szereg istotnych wątpliwości, tym samym doszło do naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej przez brak dokładnego wyjaśnienia przez organy podatkowe stanu faktycznego sprawy, zaś przeprowadzona ocena zgromadzonego materiału dowodowego dokonana została w sposób dowolny i wybiórczy. W takim tez zakresie niezbędnym jest ponowne wyjaśnienie i przeprowadzenie postępowania dowodowego. Dotychczasowe postępowanie przeprowadzone w niniejszej sprawie nie zrealizowało zasady wynikającej z treści przepisu art. 122 Ordynacji podatkowej, jak również narusza, z wyżej wskazanych przyczyn, zasadę swobodnej oceny dowodów, określoną w art. 191 Ordynacji podatkowej.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy winien mieć na uwadze, iż przedmiotem sporu jest rok podatkowy 2006, i w trybie art. 229 Ordynacji podatkowej konsekwentnie powinien doprowadzić do szczegółowego wyjaśnienia wszystkich tych wątpliwości, które nie zostały wyjaśnione na etapie postępowania odwoławczego. Należy zatem doprowadzić do bezspornego wyjaśnienia kwalifikacji wszystkich spornych nieruchomości oraz, czy były wykorzystywane do działalności gospodarczej, czy też ze względów technicznych nie były wykorzystywane do jej prowadzenia, z uwzględnieniem wyczerpującego umotywowania swojego rozstrzygnięcia, w tym wskazaniem konkretnych dowodów na konkretną sporną okoliczność, z zastrzeżeniem uwzględnienia powyższych uwag.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję Kolegium wobec stwierdzenia naruszenia innych przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. O niewykonywaniu zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Koszty postępowania obejmowały wpis od skargi w kwocie [...] zł.