Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 932/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-01-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 162, art. 151 a
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek (spr.), Sędziowie WSA Anna Rotter, Katarzyna Stuła-Marcela, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 31 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. w Z. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 16 maja 2022 r. nr 2401-IOD-1.4100.32.2021.34.AM UNP: 2401-22-113241 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych za 2015 r. 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 16 maja 2022 r. nr 2401-IOD-1.4100.32.2021.34.AM UNP:2401-22-113241 Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach na podstawie art. 162 oraz art. 163 § 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 z późn. zm., dalej: o.p.) odmówił A. sp. z o.o. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika [...] [...] Urzędu Skarbowego w S. z dnia 25 listopada 2020 r. nr [...],[...] określającej zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2015 r. w kwocie 263.134 zł.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z dnia 25 listopada 2020 r. nr [...], [...] Naczelnik [...] [...] Urzędu Skarbowego w S. określił zobowiązanie podatkowe A. sp. z o.o. (dalej: spółka, strona, skarżąca) z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2015 r. w kwocie 263.134 zł. Decyzja ta na str. 40-41 zawierała pouczenie o możliwości wniesienia odwołania do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, za pośrednictwem organu pierwszej instancji w terminie 14 dni od daty jej doręczenia.

W toku prowadzonego przez organ I instancji postępowania, zakończonego ww. decyzją ustalono, że spółka nie funkcjonuje pod adresem siedziby i nie prowadzi działalności pod zgłaszanymi adresami.

Wobec powyższego, zgodnie z art. 151a § 1 O.p. organ doręczał korespondencję, w tym ww. decyzję z dnia 25 listopada 2020 r. na adres prezesa zarządu J. J.: Z., ul. [...]. Pierwsze awizo przesyłki zawierającej ww. decyzji miało miejsce dnia 27 listopada 2020 r., a więc czternastodniowy termin, o którym stanowi art. 150 § 1 i § 4 o.p. upłynął z dniem 11 grudnia 2020 r. i ten dzień uznano za datę doręczenia decyzji wymiarowej z dnia 25 listopada 2020 r.

Pismem z dnia 29 października 2021 r., uzupełnionym pismami z dnia 13 grudnia 2021 r. i z dnia 10 marca 2022 r. pełnomocnik Spółki wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika [...] [...] Urzędu Skarbowego w S. z dnia 25 listopada 2020 r. nr [...], [...].

We wniosku stwierdzono, że "Spółka (właściwie jej jedyny wspólnik) wiedzę w zakresie wydania decyzji nabył 22 października 2021 r. od J. J., który z kolei uzyskał je w konsekwencji zapoznania się z aktami sprawy prowadzonej przez Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K.. W tym stanie rzeczy wskazano, że spółka nie ponosi najmniejszej winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania od przedmiotowej decyzji.

Organ odwoławczy odmawiając przywrócenia terminu na wstępie przywołał art. 162 § 1 i § 2 i art. 163 § 1 i § 2 o.p.. Dalej wskazał, że rozpatrzenie sprawy z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w trybie art. 162 o.p. jest na osi czasu etapem następującym po wydaniu - na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 o.p. - postanowienia stwierdzającego uchybienie temuż terminowi (por. wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2021 r., sygn. akt I FSK 1368/20). W praktyce oznacza to, że dopiero wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminowi otwiera drogę do rozpatrzenia zasadności wniosku o przywrócenie terminu. To ostatnie możliwe jest bowiem tylko i wyłącznie wówczas, gdy termin odwoławczy został uchybiony (por. m.in. wyroki NSA z dnia: 29 sierpnia 2017 r., sygn. akt II FSK 1995/15, 25 kwietnia 2017 r., sygn. akt I FSK 1743/15, 29 maja 2015 r., sygn. akt I FSK 340/14, 5 maja 2015 r., sygn. akt I FSK 233/14, czy też wyrok WSA w Szczecinie z dnia 21 lipca 2021 r., sygn. akt I SA/Sz 426/21 oraz WSA w Krakowie z dnia 7 lipca 2017 r., sygn. akt III SA/Kr 243/17).

Mając na uwadze powyższe, w pierwszej kolejności, organ odwoławczy postanowieniem z dnia 16 maja 2022 r. nr 2401-IOD-1.4100.32.2021.33.AM, wydanym na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 o.p. stwierdził uchybienie terminowi przewidzianemu w art. 223 § 2 pkt 1 ww. ustawy.

Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i warunkują go cztery przesłanki, które muszą wystąpić kumulatywnie. Po pierwsze, zainteresowany musi złożyć do właściwego organu wniosek o przywrócenie uchybionego terminu. Po drugie, wniosek ten musi być złożony z zachowaniem zawitego (nieprzywracalnego) terminu wynoszącego 7 dni, licząc od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Po trzecie, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu strona jest zobowiązana dokonać czynności, dla której termin ten był ustanowiony, np. złożyć odwołanie. Po czwarte, zainteresowany musi uprawdopodobnić brak jego winy w uchybieniu terminowi - musi więc uwiarygodnić, że nie dotrzymał terminu bez własnej winy.

W ocenie organu odwoławczego przesłanka z art. 162 § 1 o.p. nie została spełniona. Przepis art. 162 § 1 o.p. wymaga bowiem nie tylko podania przyczyny uchybienia terminowi, ale i wykazania (uprawdopodobnienia), że przyczyna ta pozostawała niezależna od woli i wiedzy podatnika. Osoba zainteresowana ma więc uprawdopodobnić brak swej winy, czyli powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna. O braku winy można mówić wyłącznie wtedy, gdy do dopełnienia czynności nie doszło z powodu przeszkody niemożliwej do przezwyciężenia. Przywrócenie uchybionego terminu uzasadniają wyłącznie takie obiektywne, występujące bez woli strony, okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie. Uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności postępowania po upływie ustawowego terminu zakreślonego do jej wykonania wymaga więc uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej, ale także lżejszej jej postaci - niedbalstwa (rozumianego jako niedołożenie należytej staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej o swoje interesy).

Tymczasem w rozpatrywanym wniosku nie wskazano, że uchybienie terminowi nastąpiło na skutek zdarzeń wyjątkowych czy szczególnych, których nie można było uniknąć i które mogłyby usprawiedliwiać działanie strony i stanowić przeszkodę do terminowego wniesienia odwołania. We wniosku podniesiono, że decyzja organu I instancji nie została skutecznie doręczona stronie, która nie miała wiedzy o prowadzonym postępowaniu podatkowym.

Z akt sprawy wynika jednak, że zgodnie z art. 151a § 1 o.p. organ I instancji doręczał korespondencję, w tym ww. decyzję z dnia 25 listopada 2020 r. na adres prezesa zarządu – J. J.: Z., ul. [...]. Przesyłka jako niepodjęta w terminie, została w dniu 14 grudnia 2020 r. zwrócona do nadawcy. Za datę doręczenia ww. decyzji uznano 11 grudnia 2020 r.

Z akt sprawy wynika, że J. J. nie zrezygnował skutecznie z pełnionej funkcji członka zarządu. Natomiast strona nie dopilnowała wszelkich formalności związanych z organizacją spółki, co doprowadziło do tego, że upłynął termin do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika [...] [...] Urzędu Skarbowego w S. z dnia 25 listopada 2020 r.

Wobec powyższego organ odwoławczy uznał, że twierdzenie, iż "spółka nie ponosi najmniejszej winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania od przedmiotowej decyzji" jest gołosłowne.

W skardze na powyższe postanowienie, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, reprezentujący skarżącą adwokat zarzucił naruszenie:

1) art. 162 § 1 i 2 o.p. w zw. z art. 220 § 1 o.p. poprzez nieuzasadnioną odmowę przywrócenie stronie terminu do złożenia odwołania od decyzji z dnia 25 listopada 2020 r., wskutek błędnego przyjęcia, że nie uprawdopodobniono zaistnienia zdarzeń wyjątkowych czy szczególnych, w sytuacji, gdy skarżąca do dnia 22 października 2021 r. nie miała wiedzy o wydaniu wobec niej decyzji wymiarowej, którą to wiedzę powzięła wyłącznie od J. J. - byłego Prezesa zarządu spółki, który dowiedział się o przedmiotowej decyzji w wyniku zapoznania się z aktami postępowania karno-skarbowego prowadzonego przez Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K., gdyż przedmiotowa decyzja nigdy nie została doręczona ani spółce na jej adres widniejący w KRS, ani jedynemu wspólnikowi, tj. P. K., co więcej organ nigdy nie podjął nawet próby takiego doręczenia decyzji, co uniemożliwiło stronie zaskarżenie wadliwej i niekorzystnej dla niej decyzji wymiarowej oraz poddanie jej kontroli instancyjnej, tym samym w sposób istotny ograniczając stronie ochronę jej praw w postępowaniu podatkowym;

2) art. 120 o.p. w zw. z art. 121 § 1 o.p. w zw. z art. 122 o.p. w zw. z art. 187 § 1 o.p. w zw. z art. 191 o.p. poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i błędne uznanie, że J. J. nie zrezygnował skutecznie z pełnionej funkcji Prezesa zarządu w skarżącej spółce, zaś próba zastępczego doręczenia decyzji z dnia 25 listopada 2020 r. w trybie art. 151a § 1 o.p. na adres J. J. wywarła skutki prawne w postaci uznania decyzji za doręczoną w dniu 11 grudnia 2020 r., a w konsekwencji tego przyjęcie braku uprawdopodobnienia przez stronę przesłanki określonej w art. 162 § 1 o.p., tzn. przeszkody do wniesienia odwołania od decyzji w ustawowym terminie, w sytuacji, gdy skierowanie decyzji wymiarowej z dnia 25 listopada 2020 r. na adres J. J., który w tym okresie nie był już Prezesem zarządu spółki (osobą uprawnioną do jej reprezentacji) było sprzeczne z przepisami prawa i skutkowało niedoręczeniem decyzji stronie i niepowiadomieniem jej o wydanym wobec niej rozstrzygnięciu, a tym samym stworzyło niezależną od niej przeszkodę w zaskarżeniu przedmiotowej decyzji w ustawowym terminie,

3) art. 151 § 1 o.p. w zw. z art. 151a § 1 o.p. w zw. z art. 150 § 1 pkt 1) i § 4 o.p. w zw. art. 162 § 1 o.p. poprzez uznanie, iż doręczenie zastępcze decyzji z dnia 25 listopada 2020 r. na adres byłego Prezesa zarządu tejże spółki, a w zasadzie przyjęcie fikcji tego doręczenia na podstawie art. 150 § 4 o.p., wyklucza możliwość skutecznego powoływania się przez spółkę na brak doręczenia jej przedmiotowej decyzji, jako okoliczność wykazującą brak winy strony w uchybieniu terminowi do złożenia odwołania od decyzji wymiarowej, w związku z brakiem wiedzy spółki o rzeczonym rozstrzygnięciu w sytuacji, gdy od dnia 17 kwietnia 2018 r. J. J. nie był osobą uprawnioną do reprezentacji spółki, wobec złożenia skutecznej rezygnacji z funkcji Prezesa zarządu spółki w tym dniu, co oznacza wadliwość doręczenia decyzji i świadczy o tym, że brak wiedzy spółki do dnia 22 października 2021 r. o fakcie wydania wobec niej decyzji z dnia 25 listopada 2020 r. wynikał wyłącznie z wskazanego uchybienia organu, za co spółka nie może ponosić negatywnych konsekwencji, a co stanowi okoliczność świadczącą o braku winy strony w uchybieniu ustawowemu terminowi do złożenia odwołania od decyzji, uzasadniającą przywrócenie spółce terminu do złożenia odwołania.

Wobec tak sformułowanych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi wskazano w szczególności, że uchybienie terminowi do złożenia odwołania od decyzji z dnia 25 listopada 2020 roku z całą pewnością nastąpiło niezależnie od woli i wiedzy podatnika. Przedmiotowa decyzja nigdy nie została bowiem doręczona ani spółce, ani jej jedynemu wspólnikowi, tj. P. K..

W dniu 17 kwietnia 2018 r. P. K. nabył całość udziałów w skarżącej spółce. Swoje udziały w spółce na mocy umowy z dnia 17 kwietnia 2018 r. zbył na jego rzecz P. J., składając jednocześnie skuteczną rezygnację z pełnienia funkcji Prezesa skarżącej spółki, o czym poinformowano organ podatkowy (zob. str. 3 decyzji z dnia 25 listopada 2020 r.). Pomimo wskazanych okoliczności organ próbował doręczyć decyzję, zgodnie z dyspozycją art. 151 a § 1 o.p. J. J.. Stanowiło to konsekwencję nieprawidłowego przyjęcia przez organ, że spółka nie prowadzi działalności pod wskazanym w KRS i znanym organowi adresem oraz nieprawidłowego przyjęcia, że J.J. w dalszym ciągu pełni funkcję Prezesa zarządu skarżącej. Organ dostrzegł problem z brakiem reprezentacji w spółce po zbyciu udziałów i zrzeczenia się funkcji prezesa zarządu przez J. J., o czym świadczy fakt, iż wystąpił do Sądu Rejonowego w C. z wnioskiem o ustalenie kuratora dla spółki celem prowadzenia jej spraw. Sąd odmówił jego uwzględnienia przyjmując, że w sprawie było brak podstaw do ustanowienia kuratora, gdyż w ocenie Sądu Prezesem zarządu w dalszym ciągu pozostawał J. J.. Sąd wskazał, że oświadczenie o rezygnacji z pełnienia funkcji Prezesa zarządu do swojej skuteczności wymagało zawiadomienia spółki, tj. przesłania na adres spółki lub też doręczenia do spółki potwierdzenia tego doręczenia stosowną prezentatą. W ocenie Sądu, o ile w przypadku, gdyby w spółce był jedyny wspólnik, złożenie rezygnacji na ręce nabywcy wszystkich udziałów mogłoby przesądzić o jej skuteczności, o tyle w sytuacji, gdy w spółce jest więcej wspólników (choćby mniejszościowych) złożenie oświadczenia o rezygnacji do spółki, czyli przesłanie na adres spółki łub też doręczenie do spółki i potwierdzenie tego doręczenia stosowną prezentatą jest konieczne do uznania jej skuteczności. Sąd ten nie miał jednak wiedzy, iż w dniu 17 kwietnia 2018 r. udziały w spółce zbyła również mniejszościowa wspólniczka J. J1., a tym samym P. K. stał się jedynym wspólnikiem skarżącej. Wobec tego, złożenie rezygnacji z funkcji Prezesa zarządu spółki na ręce nabywcy wszystkich udziałów było w pełni skuteczne, co jest zgodne z poglądem Sądu.

Zaznaczono przy tym, że do złożenia tego oświadczenia doszło przed uchwaleniem ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu wprowadzenia uproszczeń

dla przedsiębiorców w prawie podatkowym i gospodarczym z dnia 9 listopada 2018 r. (Dz.U. z 2018 r. poz. 2244), która zmodyfikowała zasady składania oświadczeń o rezygnacji z pełnienia funkcji członka zarządu sp. z o.o. Dopiero w świetle dokonanej tą ustawy zmiany k.s.h. wymagane stało się zwołanie zgromadzenia wspólników spółki celem złożenia stosownej rezygnacji (zob. art. 202 § 6 k.s.h.). Do czasu tej zmiany k.s.h. w pełni dopuszczalne i wystraczające było złożenie takiego oświadczenia jedynemu wspólnikowi spółki, co wynikało wprost z orzecznictwa sądowego.

Pełnomocnik skarżącej podkreślił, że każdy przypadek niezachowania terminu ustawowego z perspektywy braku winy należy oceniać indywidualnie, z uwzględnieniem wszelkich okoliczności towarzyszących sprawie. To przesłanka "braku winy" zgodnie z wolą ustawodawcy ma przesądzać o zasadności przywrócenia terminu. Nieprawidłowe doręczenie pisma stanowi okoliczność faktyczną uzasadniającą brak winy w uchybieniu terminu przez stronę (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 10 lutego 2022 r., sygn. akt I SA/Łd 918/21). Wszelkie wątpliwości w zakresie doręczeń winny być tłumaczone na korzyść strony, natomiast błędy podmiotów trzecich dokonujących doręczeń - poczty czy organu podatkowego obciążają na zasadzie ryzyka administrację podatkową (por. wyrok NSA z dnia z dnia 2 marca 2017 r., sygn. akt II FSK 174/15; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 18 czerwca 2019 r., sygn. akt I SA/Sz 1013/18).

Dzień ustania przyczyny uchybienia terminowi, od którego liczy się 7-dniowy termin, w którym należy wnieść podanie o przywrócenie terminu w związku z art. 162 § 2 o.p. należy liczyć od dnia powzięcia informacji o wydaniu aktu. W tym dniu ustaje bowiem przyczyna uchybienia terminowi, jaką jest brak wiadomości o wydaniu decyzji. (por. wyrok NSA z dnia 3 listopada 2021 r., sygn. akt III FSK 354/21).

W tym kontekście stwierdzono, że spółka nie miała obiektywnej możliwości pozyskania wiedzy o wydaniu wobec niej decyzji z dnia 25 listopada 2020 r. przed dniem 22 października 2021 r. O takiej obiektywnej możliwości można by było mówić co najwyżej w sytuacji, gdy korespondencja zawierająca decyzję zostałaby skierowana na adres spółki - właściwy do doręczeń pism urzędowych i wszelkiej korespondencji - widniejący w KRS.

Niezależna od spółki przeszkoda do złożenia odwołania istniała cały czas, nieprzerwanie aż do dnia 22 października 2021 r. W związku z tym, termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu upływał w dniu 29 października 2021 r., który to termin został przez spółkę zachowany.

Nieprawidłowa ocena wystąpienia przeszkody do złożenia odwołania przez spółkę narusza także art. 120 o.p. w zw. z art. 121 § 1 o.p. w zw. z art. 122 o.p. w zw. z art. 187 § 1 o.p. w zw. z art. 191 o.p.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

W piśmie z dnia 12 września 2022 r. pełnomocnik skarżącej, w odpowiedzi na wezwanie Sądu wyjaśnił, że wykreślenie J. J. z funkcji Prezesa Zarządu nie zostało ujawnione w KRS po złożeniu przez niego rezygnacji z zajmowanej funkcji, z uwagi na brak powołania przez jedynego wspólnika organów uprawnionych do reprezentowania spółki aż do 21 października 2021 r., wobec czego brak było organu uprawnionego do wnioskowania o dokonanie zmian w KRS.

Jednocześnie jednak, jak podkreślono, organ zaniechał doręczenia decyzji z dnia 25 listopada 2022 r. na adres skarżącej uwidoczniony w KRS. Korespondencję przesłał na adres J. J., pomimo, że miał wiedzę, iż osoba ta nie jest uprawniona do reprezentowania spółki. Organ wnioskiem z dnia 10 kwietnia 2019 r. wystąpił bowiem do Sądu Rejonowego w C. o ustanowienie kuratora dla skarżącej. Organ przedstawił jednak temu Sądowi niepełny stan faktyczny sprawy, a następnie nie zaskarżył obiektywnie błędnej decyzji tego Sądu, opartej na błędnym przeświadczeniu, że P. K. nie był jedynym wspólnikiem skarżącej, a więc złożone mu przez J. J. oświadczenie o rezygnacji z pełnionej funkcji nie wywołało skutków prawnych. Oświadczenie J. J. było jednak w pełni skuteczne i wykluczało dalsze podejmowanie przez niego jakichkolwiek działań w imieniu skarżącej. Brak ustanowienia organów uprawnionych do reprezentacji spółki nie zwalniał organu z wykonania obowiązku doręczenia decyzji na adres rejestrowy spółki.

W nawiązaniu do powyższego organ odwoławczy w piśmie z dnia 3 listopada 2022 r. stwierdził, że strona skarżąca powtórzyła dotychczasową argumentację, wobec czego organ podtrzymał wyrażone już stanowisko w sprawie. Nadmieniono także, iż z akt sprawy wynika, że J. J. w dniu 19 kwietnia 2018 r. mailem poinformował kontrolujących, że 17 kwietnia 2018 r. zbyt udziały w spółce A. sp. z o.o. na rzecz P. K., zamieszkałego w W., ul. [...] i jednocześnie zrezygnował z pełnienia funkcji prezesa skarżącej. Dodatkowo przesłał mailem umowę sprzedaży 990 udziałów — Rep. A nr [...] z 17 kwietnia 2018 r. zawartą w W. w Kancelarii Notarialnej B. J.. W ww. umowie nabywca P. K. zobowiązał się w ciągu dwóch tygodni od zawarcia umowy doprowadzić do złożenia stosownych wniosków do KRS o wpis w rejestrze przedsiębiorców: zmiany wspólnika, nowego zarządu spółki oraz wszelkich innych zmian danych spółki, jakie zostały dokonane w następstwie zawarcia ww. umowy.

Wobec powyższego pismem z 29 maja 2018 r. wezwano P. K. do udzielenia wyjaśnień w sprawie powołania nowego zarządu, jednakże nie podjął on tej korespondencji.

Jak wynika z postanowienia Sądu Rejonowego w C. [...] Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z 13 sierpnia 2019 r., sygn. [...] -Rej. KRS [...] Nr KRS [...] - prawomocnego od 11 września 2019 r. organ I instancji wnioskiem z 10 kwietnia 2019 r. wystąpił do Sądu Rejonowego w C. [...] Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego o ustanowienie kuratora. Sąd Rejonowy w C. oddalił ten wniosek.

Z wspomnianego postanowienia wynika, że w związku z faktem, iż J. J. nie był jedynym udziałowcem spółki, złożenie oświadczenia o rezygnacji z funkcji prezesa zarządu jedynie nabywcy jego udziałów, czyli P. K. nie powoduje skuteczności tej rezygnacji. W związku z powyższym zarządzeniem z 7 maja 2019 r. zwrócono się do J. J. o przesłanie dowodu doręczenia oświadczenia o rezygnacji z pełnienia funkcji prezesa zarządu na adres spółki. Zakreślono termin 7 dni pod rygorem uznania, iż nadal pełni on funkcję prezesa zarządu spółki A. Sp. z o.o. W zakreślonym terminie J. J. nie ustosunkował się do wezwania Sądu. Ponadto zarządzeniem z 10 lipca 2019 r. zwrócono się do nowego udziałowca P. K. o informację, czy dokonał zmiany zarządu spółki, w terminie 7 dni pod rygorem uznania, iż zarząd nie uległ zmianie i prezesem zarządu w dalszym ciągu jest J. J.. W zakreślonym terminie P. K. nie ustosunkował się do wezwania sądu.

Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, że J. J. nie zrezygnował skutecznie z pełnionej funkcji członka zarządu.

Wskazano również, że, zgodnie z zapisami w KRS, J. J. posiadał 990 udziałów spółki. Udziały te zostały zbyte 17 kwietnia 2018 r. P. K., natomiast 10 udziałów posiadała J. J1.. Udziały te również zostały zbyte P. K.. Zgodnie z zawartymi umowami sprzedaży udziałów Spółki, kupujący zobowiązał się, że w ciągu dwóch tygodni od zawarcia umów złoży stosowne wnioski do KRS o wpis w rejestrze przedsiębiorców m.in. zmiany wspólnika, nowego zarządu, czego jednak nie uczynił.

W myśl art. 201 k.s.h. to zarząd prowadzi sprawy spółki i reprezentuje spółkę. P. K., który przejął udziały spółki nie powołał nowego zarządu spółki, co wynika z przedłożonego przy skardze wydruku z Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego Nr KRS [...] — stan na 1 lipca 2022 r.

Wbrew twierdzeniom strony skarżącej decyzja organu I instancji została zatem doręczona prawidłowo na adres J. J. - prezesa zarządu skarżącej spółki.

W odpowiedzi na kolejne wezwanie Sądu pełnomocnik skarżącej w piśmie z dnia 2 listopada 2022 r. wyjaśnił, że powołanie do pełnienia funkcji Prezesa zarządu P. K., o czym stanowi uchwała z dnia 29 października 2021 r. nie zostało dotychczas ujawnione w KRS z uwagi na zwrot przez Sąd Rejonowy w C. Wydział [...] Gospodarczy KRS złożonych w tym zakresie pism z przyczyn formalnych (brak wymaganego załącznika oraz wadliwe wypełnienie formularza wniosku). |Według wiedzy pełnomocnika spółka zamierza wywieść ponowny wniosek w tym zakresie po otrzymaniu zwrotu dotychczas uiszczonej opłaty, albowiem w chwili obecnej nie prowadzi działalności gospodarczej i nie posiada środków na ten cel.

Nadto wskazano, że Sąd Rejonowy w C. [...] Wydział Gospodarczy KRS w pełni uznaje umocowanie P. K. do reprezentowania spółki A. sp. z o.o. W dniu 19 września 2022 r. postanowił bowiem o ukaraniu go grzywną w związku z brakiem złożenia wymaganych sprawozdań finansowych (załączono odpis postanowienia).

Pełnomocnik skarżącej zauważył także, iż wpis w KRS ma wyłącznie charakter deklaratoryjny, zaś umocowanie P. K. do reprezentowania skarżącej nie powinno budzić najmniejszych wątpliwości Nie było ono kwestionowane m.in. w toku sprawy prowadzonej przez WSA w Gliwicach pod sygn. akt I SA/GI 467/22.

Odnosząc się do powyższego pisma pełnomocnika strony organ odwoławczy w piśmie z dnia 16 listopada 2022 r. podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu oraz w odpowiedzi na skargę i w piśmie procesowym z dnia 3 listopada 2022 r.

W piśmie procesowym z dnia 9 grudnia 2022 r. pełnomocnik skarżącej podniósł, że twierdzenie organu, jakoby J. J. nie zrezygnował skutecznie z pełnionej funkcji członka zarządu jest całkowicie nieuprawnione. Wywiedziono je bezpodstawnie z braku reakcji J. J. na wezwania organu opatrzone nieznanym ustawie rygorem.

Nadto autor pisma powołał się na wyrok WSA w Gliwicach z dnia 26 września 2022 r., sygn. akt I SA/Gl 467/22 dotyczący kwestii terminu wniesienia odwołania od wydanej wobec skarżącej decyzji dotyczącej podatku od towarów i usług za III i IV kwartał 2015 r., w którym stwierdzono, że organ winien, w trybie art. 151 o.p. w pierwszej kolejności doręczyć decyzję na adres spółki ujawniony w KRS.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Kontroli Sądu – na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 dalej: p.p.s.a.) podlegało postanowienie z dnia 16 maja 2022 r. nr 2401-IOD-1.4100.32.2021.34.AM, którym organ odwoławczy odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika [...] [...] Urzędu Skarbowego w S. z dnia 25 listopada 2020 r., nr [...], [...] określającej zobowiązanie podatkowe skarżącej sp. z o.o. z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2015 r.

Kontrolę tą rozpocząć należy od stwierdzenia, że (jak wskazano m.in. w wyroku NSA z dnia 2 sierpnia 2022 r., sygn. akt I FSK 901/20, dostępnym na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl), wymogi logiki i ekonomiki procesowej nakazują przyjąć, że rozpatrzenie sprawy z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w trybie art. 162 o.p. jest na osi czasu etapem następującym po wydaniu postanowienia stwierdzającego uchybienie temu terminowi na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 o.p. W pierwszej kolejności zbadać bowiem należy, czy termin do wniesienia odwołania został zachowany. Przepisy art. 162 § 1 i 2 o.p. nie pozostawiają wątpliwości co do tego, że aby złożyć wniosek o przywrócenie terminu, termin musi być uchybiony. Wniosek w tym zakresie, złożony mimo braku uchybienia terminowi, jest niedopuszczalny. Z tej perspektywy pierwszeństwo powinno mieć zatem rozstrzygnięcie w postaci postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminowi. Tego rodzaju postanowienie otwiera bowiem drogę do rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu jako w ogóle mogącego osiągnąć cel, dla którego ten rodzaj wniosku został przewidziany. Umożliwia zajęcie się badaniem jego zasadności, w szczególności oceną przesłanek uzasadniających przywrócenie terminu. Ocena taka jest możliwa tylko wyłącznie wtedy, gdy termin do wniesienia dowołania został przekroczony. Wówczas nie ma już racji bytu badanie okoliczności przekroczenia terminu jako: "załatwionej" postanowieniem o stwierdzeniu uchybienia terminu. Podkreślić zatem należy, że uchybienie terminowi stanowi kluczową przesłankę do przywrócenia terminu.

Warunkiem rozstrzygnięcia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jest zatem stwierdzenie, że doszło do uchybienia tego terminu. Tymczasem WSA w Gliwicach wyrokiem z dnia 31 stycznia 2023 r., sygn. akt I SA/Gl 931/22 uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 16 maja 2022 r., nr 2401-IOD-1.4100.32.2021.33.AM UNP: 1401-22-113212, którym stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika [...] [...] Urzędu Skarbowego w S. z dnia 25 listopada 2020 r., nr [...],[...] określającej wysokość zobowiązania podatkowego skarżącej w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2015 r. W orzeczeniu tym WSA wskazał, że organ odwoławczy powinien, w oparciu o art. 228 § 1 pkt 1 o.p., wydać postanowienie stwierdzające niedopuszczalność wniesionego przez spółkę odwołania z uwagi na niedoręczenie skarżącej decyzji Naczelnika [...] [...] Urzędu Skarbowego w S. z dnia 25 listopada 2020 r. przed wniesieniem tego odwołania.

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należało, że zaskarżone postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu zapadło z naruszeniem art. 162 § 1 i 2 o.p.

W tym stanie rzeczy, wobec ścisłego związku miedzy oboma postępowaniami, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie.

O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 i art. 205 p.p.s.a., zasądzając na rzecz strony skarżącej kwotę 597 zł, obejmującą uiszczony wpis sądowy od skargi (100 zł), koszty zastępstwa procesowego (480 zł) określone w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 1800 oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł).