Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 203/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-08-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. art. 2 pkt 7 lit. d, art. 19 ust. 1, art. 23 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1228
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta (spr.) Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak WSA Anna Jarosz Protokolant St. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi S.N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia, że kwota świadczeń z funduszu alimentacyjnego jest świadczeniem nienależnie pobranym uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2015 r. sygn. akt IV SA/Po 1271/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2014 r., nr [...]

W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że godnie z art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2012 r. poz. 1228 z późn. zm.; dalej w skrócie: "u.p.o.u.a.") osoba, która pobrała nienależnie świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu wraz z ustawowymi odsetkami. W myśl art. 2 pkt 7 lit. d u.p.o.u.a. nienależnie pobranym świadczeniem są świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacone w przypadku, gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania otrzymała, niezgodnie z kolejnością określoną w art. 28 tejże ustawy, zaległe lub bieżące alimenty, do wysokości otrzymanych w tym okresie alimentów.

W uzasadnieniu Sąd podkreślił, iż obowiązkiem organu I instancji, a w postępowaniu odwoławczym: organu II instancji, było wyjaśnienie, kiedy dokładnie Skarżąca powiadomiła Komornika o otrzymaniu przedmiotowej kwoty alimentów od Dłużnika – w celu dokonania przez organ oceny, czy uczyniła to "niezwłocznie" w rozumieniu art. 19 ust. 1 u.p.o.u.a. – a także, czy i w jaki sposób na informację tę zareagował Komornik. W szczególności: czy Komornik poinformował Skarżącą, że zgodnie z art. 19 ust. 1 u.p.o.u.a. o otrzymaniu tych alimentów powinna niezwłocznie powiadomić Wójta, oraz że nie jest ona uprawniona do ich pobierania, a także, czy Komornik przekazał uzyskaną od Strony informację Wójtowi. Ponadto organy winny wnikliwie zbadać, czy zgodnie z wymogami art. 9 stawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267; dalej w skrócie: "k.p.a.") w zw. z art. 25 u.p.o.u.a. Strona została należycie, tj. wystarczająco jasno i dostatecznie szczegółowo, pouczona o treści obowiązku informacyjnego z art. 19 ust. 1 u.p.o.u.a. – zwłaszcza w kontekście przesłanek z art. 2 ust. 7 u.p.o.u.a. – a w szczególności o braku uprawnienia do otrzymywania alimentów bezpośrednio od Dłużnika oraz o skutkach tego faktu.

Sąd wskazał, iż organ I instancji kwestii tych w ogóle nie wyjaśnił, a SKO – wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 7 i art. 77 § 1 w zw. z art. 140 k.p.a. oraz art. 136 i art. 15 k.p.a. – nie przeprowadziło w powyższym zakresie uzupełniającego postępowania wyjaśniającego. I to pomimo, że Skarżąca w swym odwołaniu zarzuciła, iż nie wiedziała, że otrzymanie alimentów bezpośrednio od Dłużnika "może zostać uznane za nienależnie pobrane świadczenie", oraz że po otrzymaniu przedmiotowej wpłaty niezwłocznie poinformowała Komornika. SKO w ogóle nie odniosło się do tych zarzutów w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dopuszczając się tym samym naruszenia art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. w kontekście ogólnych zasad: perswazji (art. 11 k.p.a.) i dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.) w zakresie, w jakim zasady te statuują obowiązek organów administracji ustosunkowywania się do twierdzeń i zarzutów podnoszonych przez strony w toku postępowania, a zwłaszcza w odwołaniu.

Sąd nakazał, iż organ ponownie rozpoznając sprawę ma w niezbędnym zakresie przeprowadzić dodatkowe postępowanie wyjaśniające, zwracając się do Komornika o brakujące informacje, a także analizując treść pouczeń przedstawionych Stronie w postępowaniu o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego, w tym zwłaszcza lakoniczne i ogólnikowe pouczenie zamieszczone w decyzji Wójta z [...] sierpnia 2013 r. Na tej podstawie podejmie właściwe rozstrzygnięcie, należycie je uzasadniając, jak tego wymaga art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a.

Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w sprawie ustalenia, że kwota [...]zł pobrana tytułem świadczenia pieniężnego z funduszu alimentacyjnego na rzecz R. i O. N. w kresie od [...] września 2013 r. do [...] września 2013 r. jest świadczeniem nienależnie pobranym.

W uzasadnieniu organ wskazał, że wykonując postanowienia zawarte w wyroku Sądu zwrócił się pisemnie w dniu [...] września 2015 r. do Komornika Sądowego oraz pismami z dnia [...] września 2015 r. oraz z dnia [...] października 2015 r. do S. N. o zajęcie stanowiska w przedmiotowej sprawie. Komornik Sądowy pismem z dnia [...] października 2015 r. poinformował tut. Kolegium, że o wpłacie dłużnika dowiedział się z pisma Wójta z dnia [...] listopada 2013 r. Wobec powyższego pismem z dnia [...] listopada 2013 r. wezwał przedstawiciela ustawowego uprawnionych do wskazania wpłat jakie dokonał dłużnik poza ramami postępowania egzekucyjnego. Komornik pismem z dnia [...] grudnia 2013 r. otrzymał informację od wierzyciela o wpłatach dokonanych przez dłużnika w łącznej kwocie [...]zł. Komornik nie informował Wójta o wskazanych wyżej wpłatach ponieważ to z jego pisma dowiedział się o przedmiotowych wpłatach zaliczonych przez wierzyciela na zaległości alimentacyjne.

Dalej organ wskazał, że nie ma racji Skarżąca, iż wobec zaliczenia kwoty [...]zł otrzymanej od R. N. w dniu [...] września 2013 r. na alimenty zaległe, brak jest podstaw do uznania świadczeń alimentacyjnych za okres od [...] do [...] września 2013 r. jako nienależnie pobranych. W aktualnym stanie prawnym, to czy otrzymane kwoty stanowiły alimenty bieżące czy zaległe nie ma już bowiem znaczenia.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła S. N. zarzucając jej błędne zastosowanie art. 2 pkt. 7 lit. d i art. 28 u.p.o.u.a. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, iż pobranie zaległych świadczeń alimentacyjnych za okres, który nie był objęty zaskarżoną w odwołaniu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego decyzją Wójta Gminy K. z dnia [...] maja 2014 roku stanowi naruszenie ww. przepisu, bowiem wyczerpuje definicję nienależnie pobranych świadczeń.

Wskazując na powyższe Skarżąca wniosła u uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] maja 2014 r.

W uzasadnieniu Skarżąca wskazała, że nie ulega wątpliwości, że pobrała świadczenie w dobrej wierze, zaliczając je na poczet zaległego świadczenia, które był jej winien zobowiązany. Skarżąca wyjaśniła, iż zgodnie z art. 451 § 3 k.c, w braku oświadczenia dłużnika lub wierzyciela spełnione świadczenie zalicza się przede wszystkim na poczet długu wymagalnego, a jeżeli jest kilka długów wymagalnych - na poczet najdawniej wymagalnego.

Skarżąca podniosła, iż jedną z przesłanek zastosowania przepisu art. 2 pkt 7 lit. d u.p.o.u.a. (zarówno w jego aktualnym brzmieniu jak i w brzmieniu sprzed nowelizacji) jest jednoczesność świadczeń. Nowelizacja ww. przepisu ustawy doprecyzowała jedynie, iż dotyczy on tak bieżących jak i zaległych alimentów, nie wyklucza to jednak w żaden sposób faktu, że aby przepis ten miał zastosowanie, musi dojść do jednoczesności świadczeń.

Ponadto Skarżąca podkreśliła, że w przedmiotowej sprawie alimenty wpłacone przez R. N., były to alimenty zaległe, nie obejmowały one okresu za który przyznano świadczenie z funduszu alimentacyjnego. Tym samym nie zachodzi tutaj sytuacja jednoczesności pobierania świadczeń alimentacyjnych od dłużnika ze świadczeniami z funduszu alimentacyjnego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 – zwanej dalej jako "p.p.s.a.") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

W niniejszej sprawie istotne jest, iż sprawa była już przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który wyrokiem z 15 kwietnia 2015 r. sygn. akt IV SA/Po 1271/14 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2014 r.

Wobec powyższego wskazać należy, iż zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Przez ocenę prawną rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w rozpoznanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał dany akt zostało uznane za błędne, bądź za prawidłowe. Natomiast wskazania co do dalszego postępowania dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (zob. A. Kabat w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 345).

Jak wynika z ugruntowanego stanowiska sądów administracyjnych, skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy. Obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie to zostało wydane; postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne; przyszłe postępowanie administracyjne, w tym także w sprawie stwierdzenia nieważności aktu i wznowienia postępowania administracyjnego, oraz ewentualne przyszłe postępowanie sądowoadministracyjne, w tym także przed NSA w przypadku ewentualnego rozpoznawania skargi kasacyjnej od ponownego wyroku sądu pierwszej instancji (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 marca 2009 r., sygn. akt I SA/Łd 1230/08, LEX 493588). Stąd skutkiem wyroku sądu administracyjnego w toku każdego z tych postępowań jest zakaz formułowania nowych ocen prawnych – sprzecznych z wyrażonym wcześniej przez sąd administracyjny poglądem. Z uwagi na powyższe zarówno organ administracji publicznej ponownie rozstrzygający sprawę, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny związany jest oceną wyrażoną w powołanym powyżej wyroku.

Zatem wskazać należy, iż w wyroku z dnia 15 kwietnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że godnie z art. 23 ust. 1 u.p.o.u.a. osoba, która pobrała nienależnie świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu wraz z ustawowymi odsetkami. W myśl art. 2 pkt 7 lit. d u.p.o.u.a. nienależnie pobranym świadczeniem są świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacone w przypadku, gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania otrzymała, niezgodnie z kolejnością określoną w art. 28 tejże ustawy, zaległe lub bieżące alimenty, do wysokości otrzymanych w tym okresie alimentów.

Sąd zaznaczył, iż na gruncie aktualnego brzmienia art. 2 pkt 7 lit. d u.p.o.u.a. – ukształtowanego przez art. 2 pkt 2 lit. b tiret pierwsze ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów i obowiązującego od 01 stycznia 2012 r. – dla uznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego za nienależnie pobrane nie ma znaczenia, czy otrzymane w tym samym okresie alimenty podlegały zaliczeniu na poczet alimentów bieżących czy zaległych. Sąd zwrócił uwagę, że przywoływane przez skarżącą orzeczenia sądów administracyjnych, w których wymagano zaistnienia tożsamości okresów, których dotyczyły uzyskane z dwóch źródeł świadczenia, odwoływały się do brzmienia art. 2 pkt 7 lit. d u.p.o.u.a. sprzed ww. nowelizacji i, w ocenie Sądu, po jej wejściu w życie utraciły swą aktualność.

Dalej Sąd wskazał, iż nadal aktualne pozostaje natomiast spostrzeżenie, że z treści przytoczonych przepisów art. 23 ust. 1 i art. 2 pkt 7 lit. d u.p.o.u.a. wynika, że obowiązek zwrotu został połączony nie z samym tylko "nienależnym świadczeniem", lecz z instytucją "świadczenia nienależnie pobranego", przy czym pojęcia te nie są tożsame. W orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę na konieczność rozróżnienia pojęć "nienależnego świadczenia" oraz "świadczenia pobranego nienależnie". "Nienależne świadczenie" jest pojęciem obiektywnym i występuje m.in. wówczas, gdy świadczenie zostało przyznane i wypłacone bez podstawy prawnej lub gdy taka podstawa odpadła. Natomiast "świadczenie nienależnie pobrane", to świadczenie pobrane przez osobę, której można przypisać określone cechy dotyczące stanu świadomości (woli) lub określone działania (zaniechania). Obowiązek zwrotu obciąża tylko tego, kto przyjął świadczenie w złej wierze, wiedząc, że się ono jemu nie należy.

Sąd podkreślił, iż wspomniane rozróżnienie pojęć, przyjęte w orzecznictwie sądów administracyjnych na tle instytucji zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych (zob. np. wyroki NSA: z 14.12.2009 r., I OSK 826/09; z 27.10.2010 r., I OSK 981/10; z 04.10.2011 r., I OSK 762/11 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; dalej w skrócie: "CBOSA"), upowszechniło się także na gruncie, podobnej pod względem konstrukcyjnym i funkcjonalnym, regulacji "zwrotowej" z ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (zob. np.: wyroki WSA z 22.10.2010 r., II SA/Po 478/10; z 23.04.2012 r., IV SA/Gl 633/11; z 10.07.2012 r., II SA/Bk 441/12; z 05.12.2012 r., IV SA/Po 1020/12; z 24.01.2013 r., II SA/Po 782/12; z 25.07.2013 r., II SA/Po 589/13; z 18.09.2014 r., III SA/Gd 253/14 – CBOSA).

Sąd wskazał, że na tle definicji "nienależnie pobranego świadczenia" z art. 2 pkt 7 lit. d u.p.o.u.a. nie wystarczy samo tylko stwierdzenie, iż konkretne świadczenia zostały nienależnie wypłacone, ale konieczne jest ponadto wykazanie, że osoba, której te świadczenia wypłacono, pobrała je ze świadomością ich "nienależności". Dopiero takie ustalenie może być podstawą zobowiązania tej osoby do zwrotu pobranych świadczeń, na podstawie art. 23 ust. 1 u.p.o.u.a.

Sąd podniósł, iż powinność należytego pouczenia dotyczy w szczególności przypadku – stosunkowo często występującego w praktyce i zaistniałego także w rozpatrywanej sprawie – o jakim mowa w art. 2 pkt 7 lit. d u.p.o.u.a. Jak trafnie podkreśla się w doktrynie, w celu zapobieżenia zwrotowi nadpłaconego świadczenia z funduszu alimentacyjnego, organ powinien o takim przypadku pouczyć świadczeniobiorcę na etapie wydawania decyzji, a świadczeniobiorca – na podstawie przywołanego wyżej art. 19 ust. 1 u.p.o.u.a. – niezwłocznie powiadomić organ o tym, że dłużnik wykonał swoje zobowiązanie. Przepis art. 2 pkt 7 lit. d u.p.o.u.a. obejmuje sytuacje, w których dłużnik alimentacyjny uiszcza należność bezpośrednio do rąk wierzyciela (osoby uprawnionej do świadczenia z funduszu alimentacyjnego albo jej przedstawiciela), pomimo tego, że powinien uczynić to na rachunek organu (komornika) prowadzącego egzekucję wyroku sądu rodzinnego zasądzającego alimenty. Również o takich wypadkach organ powinien jasno pouczyć już na etapie przyznawania świadczenia – strona powinna wiedzieć, że w trakcie trwającej egzekucji, tego rodzaju bezpośrednie regulowanie należności alimentacyjnych (czy to bieżących, czy zaległych) jest nieuprawnione. Jeżeli jednak dojdzie do przekazania należności przez dłużnika bezpośrednio osobie uprawnionej, ta ostatnia powinna o tym niezwłocznie zawiadomić właściwy organ (por. A. Korcz-Maciejko, A. Brzeźna, Ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Komentarz, Warszawa 2014, art. 2 Nb 39, s. 45–46).

Dalej Sąd wskazał, iż jest poza sporem, że Skarżąca o fakcie otrzymania alimentów wprawdzie nie powiadomiła organu wypłacającego świadczenie (Wójta), ale poinformowała organ prowadzący postępowanie egzekucyjne (Komornika) – zob. pismo Komornika z [...] kwietnia 2014 r. (k. 73 akt adm. I inst.). Organy administracyjne obu instancji odnotowały ten fakt w uzasadnieniach swych decyzji, ale nie wyciągnęły zeń prawidłowych wniosków co do jego prawnej relewancji oraz wpływu na tok i zakres dalszego postępowania wyjaśniającego. Przede wszystkim nie uwzględniły tego, że zgodnie z art. 3 ust. 6 u.p.o.u.a. organ prowadzący postępowanie egzekucyjne jest obowiązany do informowania organu właściwego dłużnika oraz organu właściwego wierzyciela o stanie egzekucji i przyczynach jej bezskuteczności każdorazowo na wniosek tych organów, w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania, a także – co w niniejszej sprawie szczególnie istotne – każdorazowo w przypadku zaistnienia okoliczności mających wpływ na prawo do świadczenia lub na podejmowane działania wobec dłużników alimentacyjnych, w terminie 14 dni od dnia powzięcia informacji o zaistnieniu tych okoliczności. Ponadto w myśl art. 26 u.p.o.u.a. organ prowadzący postępowanie egzekucyjne jest obowiązany udzielać organowi właściwemu wierzyciela informacji mających wpływ na wypłatę świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

W świetle przywołanych przepisów poinformowanie przez Skarżącą o fakcie otrzymania alimentów, Komornika, powinno, co do zasady, zostać ocenione jako równoważne bezpośredniemu powiadomieniu Wójta, gdyż – w sytuacji prawidłowego wywiązania się przez Komornika z ww. obowiązków informacyjnych (za co Skarżąca nie może ponosić odpowiedzialności) – powinno doprowadzić do skutku pożądanego z perspektywy art. 19 ust. 1 u.p.o.u.a., tj. do zawiadomienia organu wypłacającego świadczenie o ww. okoliczności mającej wpływ na prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

Sąd podniósł, iż w tej sytuacji obowiązkiem organu I instancji, a w postępowaniu odwoławczym: organu II instancji, było wyjaśnienie, kiedy dokładnie Skarżąca powiadomiła Komornika o otrzymaniu przedmiotowej kwoty alimentów od Dłużnika – w celu dokonania przez organ oceny, czy uczyniła to "niezwłocznie" w rozumieniu art. 19 ust. 1 u.p.o.u.a. – a także, czy i w jaki sposób na informację tę zareagował Komornik. W szczególności: czy Komornik poinformował Skarżącą, że zgodnie z art. 19 ust. 1 u.p.o.u.a. o otrzymaniu tych alimentów powinna niezwłocznie powiadomić Wójta, oraz że nie jest ona uprawniona do ich pobierania, a także, czy Komornik przekazał uzyskaną od Strony informację Wójtowi. Ponadto organy winny wnikliwie zbadać, czy zgodnie z wymogami art. 9 k.p.a. w zw. z art. 25 u.p.o.u.a. Strona została należycie, tj. wystarczająco jasno i dostatecznie szczegółowo, pouczona o treści obowiązku informacyjnego z art. 19 ust. 1 u.p.o.u.a. – zwłaszcza w kontekście przesłanek z art. 2 ust. 7 u.p.o.u.a. – a w szczególności o braku uprawnienia do otrzymywania alimentów bezpośrednio od Dłużnika oraz o skutkach tego faktu.

Sąd nakazał aby ponownie rozpoznając sprawę organ administracji uwzględnił przedstawioną powyżej ocenę prawną oraz wskazania co do dalszego postępowania. W szczególności przeprowadzi w niezbędnym zakresie dodatkowe postępowanie wyjaśniające, zwracając się do Komornika o brakujące informacje, a także analizując treść pouczeń przedstawionych Stronie w postępowaniu o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego, w tym zwłaszcza lakoniczne i ogólnikowe pouczenie zamieszczone w decyzji Wójta z [...] września 2013 r. Na tej podstawie podejmie właściwe rozstrzygnięcie, należycie je uzasadniając, jak tego wymaga art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a.

W pierwszej kolejności odnieść należy się do podniesionej i szeroko opisanej w skardze kwestii konieczności tożsamości otrzymanych alimentów i świadczenia alimentacyjnego.

Jak wskazano w wyżej w wyroku z dnia 15 kwietnia 2015 r. Sąd jednoznacznie przesądził, iż na gruncie aktualnego brzmienia art. 2 pkt 7 lit. d u.p.o.u.a. – ukształtowanego przez art. 2 pkt 2 lit. b tiret pierwsze ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów i obowiązującego od 1 stycznia 2012 r. – dla uznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego za nienależnie pobrane nie ma znaczenia, czy otrzymane w tym samym okresie alimenty podlegały zaliczeniu na poczet alimentów bieżących czy zaległych. Sąd zwrócił uwagę, że przywoływane przez skarżącą orzeczenia sądów administracyjnych, w których wymagano zaistnienia tożsamości okresów, których dotyczyły uzyskane z dwóch źródeł świadczenia, odwoływały się do brzmienia art. 2 pkt 7 lit. d u.p.o.u.a. sprzed ww. nowelizacji i, w ocenie Sądu, po jej wejściu w życie utraciły swą aktualność.

Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela powyższe stanowisko. Ponadto należy mieć na uwadze, iż Sąd będąc związanym na podstawie art. 153 p.p.s.a. powyższym stanowiskiem nie może wyrazić odmiennego poglądu.

Z powyższych względów zarzuty skargi w tym zakresie nie mogły zostać uwzględnione.

Jednakże w niniejszej sprawie w ocenie Składu orzekającego organ odwoławczy nie zastosował się do wytycznych zawartych wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 kwietnia 2015 r.

Obowiązkiem organu rozpoznającego sprawę ponownie było wyjaśnienie, kiedy dokładnie skarżąca powiadomiła Komornika o otrzymaniu przedmiotowej kwoty alimentów od Dłużnika – w celu dokonania przez organ oceny, czy uczyniła to "niezwłocznie" w rozumieniu art. 19 ust. 1 u.p.o.u.a. Ponadto obowiązkiem organu było wnikliwie zbadanie, czy zgodnie z wymogami art. 9 k.p.a. w zw. z art. 25 u.p.o.u.a. strona została należycie, tj. wystarczająco jasno i dostatecznie szczegółowo, pouczona o treści obowiązku informacyjnego z art. 19 ust. 1 u.p.o.u.a. – zwłaszcza w kontekście przesłanek z art. 2 ust. 7 u.p.o.u.a. – a w szczególności o braku uprawnienia do otrzymywania alimentów bezpośrednio od dłużnika oraz o skutkach tego faktu.

Wykonując wytyczne Sądu organ pismem z dnia [...] września 2015 r. zwrócił się do Komornika o wskazanie kiedy S. N. powiadomiła go o wpłatach dokonanych przez dłużnika w dniu [...] września 2013 r. w kwocie [...]zł oraz w dniu [...] października 2013 r. w kwocie [...]zł.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie Komornik wyjaśnił, iż o wpłacie [...] zł dowiedział się z pisma Wójta [...] z dnia [...] listopada 2013 r. Dalej W piśmie Komornika czytamy, iż w odpowiedzi na wezwanie komornika wierzyciel alimentacyjny w piśmie z dnia [...] grudnia 2013 r. poinformował go, o wpłatach na łączna kwotę [...]zł.

Organ po przytoczeniu powyższych okoliczności w uzasadnieniu nie dokonał żadnej oceny czy uznaje, że Skarżąca wywiązała się czy też nie z obowiązku wynikającego z art. art. 19 ust. 1 u.p.o.u.a. oraz czy uczyniła to "niezwłocznie".

Ponadto organ w żaden sposób nie poczynił żadnych kroków celem ustalenia czy strona została należycie, tj. wystarczająco jasno i dostatecznie szczegółowo, pouczona o treści obowiązku informacyjnego z art. 19 ust. 1 u.p.o.u.a. Ponadto organ w uzasadnieniu rozstrzygnięcia również nie odniósł się w żaden sposób do powyższej kwestii.

Powyższe uchybienie czynią zasadnym postawienie organowi zarzutu naruszenia art. 153 p.p.s.a.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.

W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ uwzględni wytyczne wynikające z prawomocnego wyroku tutejszego Sądu z dnia 15 kwietnia 2015 r. i dokona oceny skarżąca wywiązała się ze swojego obowiązku informacyjnego i uczyniła to niezwłocznie oraz podejmie działania celem zbadania, czy zgodnie z wymogami art. 9 k.p.a. w zw. z art. 25 u.p.o.u.a. strona została należycie, tj. wystarczająco jasno i dostatecznie szczegółowo, pouczona o treści obowiązku informacyjnego z art. 19 ust. 1 u.p.o.u.a.