Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1454/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-05-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 64c par. 7, art. 59 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Trelka, Sędziowie sędzia WSA Bożena Dziełak (sprawozdawca), sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant referent stażysta Karol Kodym, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2013 r. sprawy ze skargi G. R. i T. R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości kosztów egzekucyjnych 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) stwierdza, że uchylone postanowienie nie może być wykonane w całości.


UZASADNIENIE

Skarżący – G. R. i T. R. , złożyli wniosek z 17 stycznia 2011r. o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych pobranych w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z [...] września 2001r. o numerach od [...] do [...] , wystawionych przez Urząd Miasta i Gminy R. , obejmujących zaległości w podatku od nieruchomości za lata 1997–1999. Jako podstawę prawną wniosku wskazali art. 64c § 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.) – dalej: "u.p.e.a.".

Postanowieniem z [...] lutego 2011r. organ egzekucyjny – Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. , określił wysokość kosztów egzekucyjnych obciążających Skarżących na kwotę 2.830,11 zł oraz wysokość kosztów egzekucyjnych nienależnie pobranych i podlegających zwrotowi w kwocie 906,26 zł.

Skarżący złożyli wniosek z 8 marca 2011r. o uzupełnienie tego postanowienia co do rozstrzygnięcia.

Postanowieniem z [...] marca 2011r. organ egzekucyjny odmówił uzupełnienia postanowienia z [...] lutego 2011r.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. , na skutek zażalenia Skarżących, uchylił postanowienie z [...] lutego 2011r. i sprawę przekazał organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia (postanowienie z [...] września 2011r.). Uznał bowiem, iż organ egzekucyjny nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego co do wysokości kosztów egzekucyjnych, ponieważ nie ustalił, czy istnieją okoliczności wyłączające odpowiedzialność Skarżących za koszty, nie określił dokładnie momentu, do którego ponoszą oni tę odpowiedzialność i nie wskazał momentu powstania poszczególnych kosztów.

Postanowieniem z [...] września 2011r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. określił wysokość obciążających zobowiązanych (Skarżących) kosztów egzekucyjnych na kwotę 5.481,20 zł.

Wyjaśnił, że postępowanie egzekucyjne zostało umorzone postanowieniem z [...] grudnia 2010r. wydanym na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. (przedawnienie zobowiązań podatkowych). W toku postępowania egzekucyjnego Skarżącym doręczono odpisy tytułów wykonawczych i spisano protokół o stanie majątkowym ([...] sierpnia 2002r.). Następnie, [...] września 2002r. dokonano skutecznego zajęcia świadczenia z ubezpieczenia społecznego, a [...] sierpnia 2008r. zajęto wierzytelność pieniężną, tj. nadpłatę w podatku. O czynnościach tych Skarżący zostali powiadomieni.

Naczelnik Urzędu Skarbowego przedstawił zasady naliczania opłat za dokonane czynności egzekucyjne oraz opłaty manipulacyjnej (art. 64 § 1 i § 6 u.p.e.a.). Wskazał kwoty naliczonych opłat w odniesieniu do każdego z tytułów wykonawczych oddzielnie, określając przy tym datę powstania każdej z opłat. Łącznie powstałe koszty egzekucyjne wyniosły 5.481,20 zł. Organ egzekucyjny wyjaśnił, że z kwoty przekazanej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych na poczet kosztów egzekucyjnych zaliczono 3.844,36 zł (tytuły wykonawcze o numerach: [...] , [...] i [...] ). Na podstawie pozostałych tytułów wykonawczych nie pobrano żadnych kwot. Obciążające Skarżących koszty, niewyegzekwowane do dnia umorzenia postępowania egzekucyjnego wyniosły 1.636,84 zł. Z zajęcia nadpłaty w podatku uzyskano 300 zł i rozliczono na tytuły wykonawcze wystawione przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Zajęcie to, dokonane po 9 września 2007r. (data wygaśnięcia wskutek przedawnienia należności objętych ww. tytułami wykonawczymi) nie wpłynęło na określenie wysokości kosztów egzekucyjnych obciążających Skarżących oraz na wysokość kosztów, jakie zostały od nich pobrane. Nie wydano żadnego postanowienia wyłączającego odpowiedzialność Skarżących za koszty egzekucyjne, z którego wynikałoby, że wszczęcie lub prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem. Natomiast wydając postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych organ egzekucyjny nie bada zgodności z prawem wszczęcia i prowadzenia egzekucji. Skarżący nie złożyli zarzutów w sprawie egzekucji i nie skarżyli postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego.

Zdaniem organu egzekucyjnego, dochodzenie należności z tytułu podatku od nieruchomości wraz z odsetkami mogło mieć miejsce do 9 września 2007 r., tj. do czasu, kiedy wygasły one wskutek przedawnienia. Natomiast dochodzenie należnych kosztów egzekucyjnych mogło trwać do 22 grudnia 2010 r. tj. do dnia wydania postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego i zakończenia egzekucji (64c § 6 u.p.e.a.). Umarzając postępowanie egzekucyjne, organ egzekucyjny uchylił zajęcie świadczenia z ubezpieczenia społecznego (art. 60 § 1 u.p.e.a.). Czynność ta pozostawała zatem w mocy do chwili umorzenia postępowania egzekucyjnego. Nie zostały uchylone skutki tej czynności. Po raz ostatni pobrano koszty egzekucyjne z kwoty przekazanej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] sierpnia 2009 r. Rozliczono je na tytuł wykonawczy nr [...] . Przedawnienie egzekwowanego obowiązku w trakcie postępowania egzekucyjnego nie ma wpływu na wysokość kosztów egzekucyjnych.

W zażaleniu na to postanowienie Skarżący zarzucili naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 64 § 3 u.p.e.a., a przez to błędne ustalenie kosztów egzekucyjnych obciążających ich jako zobowiązanych. Zarzucili również niepoprawne zastosowanie wskazówek co do rozstrzygnięcia zawartych w postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej z [...] września 2011 r. oraz niewłaściwą ocenę stanu faktycznego zaistniałego w ramach prowadzonego postępowania.

Jako rozstrzygnięcie wskazujące na wadliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego po 9 września 2007 r. Skarżący wskazali postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego wskutek przedawnienia dochodzonego zobowiązania, wydane na ich wniosek poparty przez wierzyciela. Po tej dacie egzekucja dotyczyła bowiem zobowiązania przedawnionego, a więc wygasłego. W pierwszej kolejności odpowiedzialność za tę wadliwość ponosił wierzyciel. Spełnione zatem zostały przesłanki z art. 64c § 1 u.p.e.a.

Skarżący wnieśli o zmianę zaskarżonego postanowienia oraz poprawne ustalenie kosztów egzekucyjnych, w tym obciążających wierzyciela i należnych im do zwrotu, ewentualnie o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi egzekucyjnemu.

Postanowieniem z [...] lutego 2012r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. uchylił postanowienie organu egzekucyjnego w całości i obciążył Skarżących kosztami egzekucyjnymi w kwocie 3.844,40 zł.

Stwierdził, że postępowanie egzekucyjne przeciwko Skarżącym toczyło się do [...] grudnia 2010r., tj. do dnia wydania postanowienia o jego umorzeniu. Wyliczył, tak jak organ egzekucyjny, iż koszty egzekucyjne powstały w łącznej kwocie 5.481,40 zł., a do dnia umorzenia postępowania egzekucyjnego pobrano je w kwocie 3.844,40 zł.

Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, popartym orzecznictwem, niezależnie od formy zakończenia postępowania egzekucyjnego, sam fakt jego zakończenia powoduje skutek w postaci braku podstaw do egzekwowania kosztów od zobowiązanego. Koszty od zobowiązanego mogą być bowiem ściągane tylko w drodze egzekucji i pobrane przy egzekucji należności głównej. Zobowiązany odpowiada za koszty egzekucyjne już w trakcie toczącego się, niezakończonego postępowania egzekucyjnego, od daty, w której na podstawie danego przepisu prawa powstaje obowiązek ich uiszczenia. Wierzyciel natomiast może ponosić odpowiedzialność za koszty postępowania egzekucyjnego na zasadzie wyjątku, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego.

Dyrektor Izby Skarbowej uznał, iż organ egzekucyjny błędnie określił wysokość kosztów egzekucyjnych obciążających Skarżących, nie odnosząc się do kwestii umorzenia postępowania egzekucyjnego, do którego to momentu koszty mogły być od nich pobrane (art. 64c § 6 u.p.e.a.). Skarżący mogli być obciążeni jedynie kosztami w kwocie 3.844,40 zł, nie zaś również kwotą 1.637 zł pozostałych kosztów, niewyegzekwowanych do dnia umorzenia postępowania egzekucyjnego.

W skardze złożonej na powyższe postanowienie Skarżący wnieśli o jego uchylenie. Zarzucili naruszenie:

– art. 6 i art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego ("k.p.a.") przez niedostateczną ocenę wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności pominięcie i powielenie błędów popełnionych przez organ pierwszej instancji polegających na błędnym pobraniu od nich i rozliczeniu kosztów postępowania egzekucyjnego, co stanowi naruszenie podstawowych zasad praworządności, a w konsekwencji jest działaniem na szkodę ich oraz wierzyciela;

– art. 64 § 1 u.p.e.a przez powielenie w zaskarżonym postanowieniu błędów popełnionych przez organ egzekucyjny w zakresie ustalenia kosztów egzekucyjnych, a także przez brak wnikliwej oceny istniejących w tym zakresie wątpliwości co do poprawności ustalenia przedmiotowych kosztów i brak zmiany postanowienia organu egzekucyjnego w tym zakresie.

Skarżący podnieśli, że w postanowieniu z [...] grudnia 2010r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego oraz w postanowieniu z [...] września 2011r. i następnie w zaskarżonym postanowieniu, odmiennie określono wysokość obciążających ich kosztów. Zgodnie bowiem z postanowieniem z [...] grudnia 2010 r. wyniosły one 3.736.37 zł, natomiast w zaskarżonym postanowieniu wskazano kwotę 3.844,40 zł (postanowienie to ujmuje także koszty egzekucyjne pobrane na poczet tytułu wykonawczego [...] we wrześniu 2009 r.). Ponadto, w postanowieniu z [...] grudnia 2010 r. organ egzekucyjny stwierdził, iż pobrał koszty egzekucyjne w następujących kwotach: 989,82 zł+59,70 zł =1.049,52 zł ([...] ), 1.359,35 zł ([...] ) i 1.327,50 zł ([...] ). Natomiast w zaskarżonym postanowieniu poszczególnym tytułom wykonawczym przypisano odpowiednio kwoty: 989,90 zł, 933,40 zł i 906,90 zł. Oznacza to, że organ egzekucyjny na podstawie powyższych tytułów wykonawczych pobrał koszty wyższe niż był uprawniony na łączną kwotę 906,17 zł (uwzględniając 107,99 zł pobrane na poczet kosztów we wrześniu 2009 r. i nie uwzględnioną w postanowieniu z [...] grudnia 2010 r. – 1.014,16 zł).

Opierając się na treści art. 64 § 1 i art. 64c § 6 i 7 u.p.e.a. Skarżący wywiedli, że koszty egzekucyjne powinny być egzekwowane w oparciu o konkretne tytuły wykonawcze i rozliczane w odniesieniu do tych tytułów. Kwoty przewyższające koszty egzekucyjne należne z racji tytułów wykonawczych, do których zostały przypisane ([...] –[...] ) winny były być przypisane do kolejnych egzekwowanych tytułów wykonawczych, zgodnie z art. 64 § 1 i 64c § 6 u.p.e.a., co umożliwiłoby ich "legalne" uzyskanie przez organ egzekucyjny. Możliwość ta nie istnieje jednak po zakończeniu postępowania egzekucyjnego i wykazaniu sposobu rozliczenia kosztów egzekucyjnych. Z momentem prawomocnego umorzenia postępowania egzekucyjnego kwoty nadwyżek pobranych kosztów egzekucyjnych zyskały status kwot uzyskanych przez organ egzekucyjny nienależnie i w związku z tym powinny pomniejszyć kwotę kosztów obciążających Skarżących oraz zostać uznane za podlegające zwrotowi na ich rzecz.

Szkoda Skarżących przejawiała się pobraniu kwot nienależnych w sposób naruszający prawo. O kwoty te wyższa powinna być należność wyegzekwowana i przekazana wierzycielowi. W nieuczynieniu tego Skarżący upatrywali trwałej szkody wierzyciela.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Zarzuty skargi uznał za niezasadne.

W piśmie procesowym z 22 listopada 2012r. Skarżący podtrzymali zarzuty skargi, w szczególności odnoszące się do braku wyjaśnienia wątpliwości co do sposobu zaliczenia i przypisania wyegzekwowanych kosztów egzekucyjnych do tytułów wykonawczych o numerach [...] – [...] z naruszeniem przepisów prawa. Podnieśli, że w odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej nie odniósł się do ich argumentacji.

Skarżący podkreślili, iż nie kwestionują samej zasady i sposobu ustalenia kosztów egzekucyjnych przez organ egzekucyjny. Zakwestionowali natomiast niepoprawne przypisanie ustalonych kosztów egzekucyjnych do poszczególnych tytułów wykonawczych, co doprowadziło do "przekroczenia" kosztów w ww. tytułach wykonawczych w sytuacji, gdy dla pozostałych tytułów wykonawczych ([...] – [...]) nie wyegzekwowano żadnych kwot kosztów egzekucyjnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Kontroli Sądu poddane zostało postanowienie w przedmiocie kosztów egzekucyjnych, jakimi obciążono Skarżących w związku z egzekucją zaległości podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości za lata 1997-1999.

Postawę prawną zarówno wniosku Skarżących, jak i wydanych w sprawie postanowień stanowił art. 64c § 7 u.p.e.a., stosownie do którego organ egzekucyjny wydaje zaskarżalne zażaleniem postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych na żądanie zobowiązanego albo z urzędu, jeżeli koszty te obciążają wierzyciela.

W świetle zaś art. 64c § 1 zdanie drugie u.p.e.a., co do zasady, koszty egzekucyjne obciążają zobowiązanego.

Specyfika rozpoznanej sprawy polegała na tym, że w toku postępowań egzekucyjnych prowadzonych wobec Skarżących doszło do przedawnienia egzekwowanych zobowiązań podatkowych w podatku od nieruchomości. Jak ustalił organ egzekucyjny, przedawnienie nastąpiło z upływem 9 września 2007r. Jest to okoliczność istotna, wpływająca na wysokość kosztów egzekucyjnych, jakimi można było obciążyć Skarżących. Przedawnienie zobowiązań podatkowych skutkowało bowiem wydaniem przez organ egzekucyjny postanowienia z [...] grudnia 2010 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego.

Wyjaśnić przy tym należy, że pomimo wydania w tym przedmiocie jednego postanowienia i sformułowania jego sentencji tak, jakby wobec Skarżących toczyło się jedno postępowanie egzekucyjne, postanowienie to w istocie obejmowało wiele postępowań egzekucyjnych. Każdy tytuł wykonawczy realizowany jest bowiem w odrębnym postępowaniu egzekucyjnym. Wynika to z art. 26 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru.

Przyjmowana w doktrynie odrębność pojęć "postępowanie egzekucyjne" i "egzekucja", nie podważa ich związku z konkretnym tytułem wykonawczym, podobnie jak istnienie szeregu tytułów wykonawczych skierowanych do tego samego dłużnika, czy też dopuszczalne zastosowanie określonego środka egzekucyjnego (np. zajęcia rachunku bankowego, czy też świadczenia z ubezpieczenia społecznego) jednocześnie w odniesieniu do należności dochodzonych na podstawie wielu różnych tytułów wykonawczych wystawionych na tego samego zobowiązanego.

Każdy tytuł wykonawczy dotyczy innej, zindywidualizowanej należności (np. podatku od nieruchomości za 1997r.).

Rację mają organy orzekające twierdząc, że koszty egzekucyjne powstałe w toku egzekucji mogły być egzekwowane do momentu zakończenia postępowania egzekucyjnego, w ramach którego była ona prowadzona. W przypadku Skarżących postępowania egzekucyjne zostały zakończone wskazanym wyżej postanowieniem organu egzekucyjnego o ich umorzeniu.

Od momentu, do którego mogą być egzekwowane należne od zobowiązanego koszty egzekucyjne, odróżnić należy moment, na który określane są należne koszty egzekucyjne obciążające zobowiązanego.

W rozpoznanej sprawie Skarżącym jako zobowiązanym przypisane zostały: opłata za czynność (spisanie protokołu o stanie majątkowym), opłata manipulacyjna oraz opłata za zajęcie świadczenia z ubezpieczenia społecznego.

Obowiązek uiszczenia powyższych opłat powstaje w momencie ściśle określonym przepisami prawa (art. 64 § 9 u.p.e.a.). Na dzień powstania tego obowiązku określana jest ich wysokość. W wydanych w sprawie postanowieniach prawidłowo wskazano daty powstania poszczególnych opłat oraz zasady i podstawy ich naliczania.

Na powstanie tychże opłat oraz obowiązek ich uiszczenia przez Skarżących nie miało wpływu późniejsze (w trakcie postępowań egzekucyjnych) przedawnienie zobowiązań podatkowych. Okoliczność ta uniemożliwiała obciążenie Skarżących kosztami egzekucyjnymi powstałymi po dacie przedawnienia tych zobowiązań (9 września 2007r.). Nie zwalniała natomiast Skarżących z obowiązku uiszczenia kosztów egzekucyjnych powstałych wcześniej. Tym samym nie podlegały zwrotowi na ich rzecz koszty, które zostały zasadnie naliczone i pobrane.

Innymi słowy, obowiązek uiszczenia przez Skarżących kosztów egzekucyjnych obejmował koszty powstałe do momentu przedawnienia zobowiązań podatkowych w podatku od nieruchomości za lata 1997-1999, zaległości z tytułu których dochodzone były na podstawie poszczególnych tytułów wykonawczych. Organ egzekucyjny mógł koszty te egzekwować do momentu umorzenia postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie tytułów wykonawczych, w których zostały przypisane (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 października 2012 r. sygn. akt II FSK 492/11; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Kosztami egzekucyjnymi, które powstały przed przedawnieniem zobowiązań podatkowych, ale nie zostały wyegzekwowane do momentu umorzenia postępowań egzekucyjnych, Skarżący nie mogli być już obciążeni.

W rezultacie, Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo przyjął, że w postanowieniu w sprawie kosztów egzekucyjnych, jako koszty obciążające Skarżących należało wskazać koszty egzekucyjne powstałe przed przedawnieniem zobowiązań podatkowych, tj. do 9 września 2007r. i wyegzekwowane do dnia umorzenia postępowań egzekucyjnych, tj. do 22 grudnia 2010r.

Określając kwoty powstałych kosztów egzekucyjnych (łącznie 5.481,20 zł) organy orzekające prawidłowo nie uwzględniły tych kosztów przypisanych w poszczególnych tytułach wykonawczych, które powstały po dacie przedawnienia zobowiązań podatkowych, tj. wydatków egzekucyjnych w kwocie 5,50 zł (przypisanych do tytułu wykonawczego nr [...] ) oraz opłat za zajęcie nadpłaty podatku dokonane 15 maja 2008r. (przypisanych do wszystkich tytułów wykonawczych). Wyjaśnić przy tym należy, że kwota 59,67 zł, podana przez Skarżących jako wydatki egzekucyjne przypisane do tytułu wykonawczego [...] , stanowiła w istocie sumę opłaty za zajęcie (54,17 zł) oraz wydatków (egzekucyjnych 5,50 zł), pobranych łącznie 16 września 2008r.

Organy orzekające w postanowieniach w sprawie kosztów egzekucyjnych ustaliły również, że na podstawie przedmiotowych tytułów wykonawczych do dnia wydania postanowienia z [...] grudnia 2010r. faktycznie pobrano koszty egzekucyjne w kwocie 3.844,40 zł. Była to kwota mniejsza niż kwota kosztów należnych – 5.481,20 zł.

Rzecz jednak w tym, że powyższe kwoty kosztów egzekucyjnych były kwotami łącznymi, stanowiącymi sumę kwot kosztów przypisanych oraz sumę kwot kosztów faktycznie pobranych na podstawie poszczególnych tytułów wykonawczych.

Tymczasem, jak już Sąd wskazał, każdy tytuł wykonawczy wszczyna odrębne postępowanie egzekucyjne i do każdego z tytułów wykonawczych przypisywane są związane z nim koszty egzekucyjne. Przepis art. 64 § 3 u.p.e.a. stanowi bowiem, że opłaty za czynności egzekucyjne, o których mowa w § 1 pkt 1-6, oblicza się oddzielnie od każdego tytułu wykonawczego, który był podstawą dokonania czynności egzekucyjnych. Zasadnie okoliczność tę podnieśli Skarżący.

Należało zatem, analogicznie jak postąpiono w przypadku kosztów należnych powstałych przez przedawnieniem zobowiązań podatkowych, określić koszty faktycznie pobrane na podstawie poszczególnych tytułów wykonawczych. Następnie zaś kwoty kosztów egzekucyjnych należne w odniesieniu do poszczególnych tytułów wykonawczych porównać z kwotami faktycznie pobranymi na podstawie poszczególnych tytułów wykonawczych.

Tytułem przykładu, koszty należne na podstawie tytułu wykonawczego [...] podane przez organy orzekające w postanowieniach w sprawie kosztów to 906,90 zł. Natomiast faktycznie na podstawie tego tytułu wykonawczego pobrano koszty egzekucyjne w kwocie 1.327,54 zł (906,90 zł + 420,64 zł opłaty za zajęcie dokonane 15 sierpnia 2008r., tj. już po przedawnieniu dochodzonego zobowiązania). Wynika to z zamieszczonego w tytule wykonawczym zestawienia kosztów egzekucyjnych (część N) oraz wyliczenia kwot pobranych na podstawie tego tytułu (część O).

Analogiczna sytuacja, faktyczne pobranie kosztów w kwocie wyższej niż należna, wystąpiła w przypadku tytułów wykonawczych nr [...] i [...] .

Podkreślić należy, że powyższe kwoty faktycznie pobrane okazały się być nienależne dlatego, że egzekucja trwała pomimo przedawnienia dochodzonych zobowiązań podatkowych, która to okoliczność ujawniła się w okresie późniejszym. Tym niemniej okoliczność tę należało uwzględnić nie tylko przy określeniu należnych kwot kosztów, ale też określając kwoty należnie pobrane w rzeczywistości.

W rezultacie, w odniesieniu do trzech wskazanych wyżej tytułów wykonawczych organy orzekające zawyżyły kwotę kosztów egzekucyjnych uznanych za należnie pobrane do dnia umorzenia postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie tychże tytułów wykonawczych. Nie ulega bowiem wątpliwości, że koszty, które w tytułach wykonawczych przypisane zostały w związku z czynnościami dokonanymi po przedawnieniu zobowiązań podatkowych (część N), zostały pobrane nienależnie.

Skarżący zasadnie wskazali powyższy błąd opierając się na kwotach kosztów egzekucyjnych pobranych na podstawie poszczególnych tytułów wykonawczych, jakie organ egzekucyjny podał w postanowieniu o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z [...] grudnia 2010r. Ich zarzuty znajdują potwierdzenie w treści tytułów wykonawczych.

W rezultacie, aczkolwiek Skarżących obciążono łączną kwotą kosztów egzekucyjnych faktycznie pobranych do dnia umorzenia postępowań egzekucyjnych (3.844,40 zł) mniejszą niż łączna kwota kosztów powstałych (należnych) do momentu przedawnienia zobowiązań podatkowych (5.481,40 zł), w przypadku trzech tytułów wykonawczych uwzględniono koszty faktycznie pobrane dotyczące czynności dokonanych już po przedawnieniu zobowiązań podatkowych.

Błąd powyższy wynikał z faktu, że wprawdzie koszty należne rozliczono w odniesieniu do poszczególnych tytułów wykonawczych, ale nie uczyniono tego w stosunku do kosztów faktycznie pobranych na podstawie tych tytułów, uwzględniając natomiast ich łączną kwotę. Działanie organów orzekających było niekonsekwentne.

Okoliczność, że w tytułach o numerach [...] – [...] koszty egzekucyjne zostały przypisane jako należne, nie ma żadnego znaczenia, skoro faktycznie na podstawie tych tytułów żadnych kosztów egzekucyjnych nie pobrano. Brak jest podstaw, aby po zakończeniu postępowań egzekucyjnych dokonywać przerachowania pobranych kosztów egzekucyjnych pomiędzy poszczególnymi tytułami egzekucyjnymi. Sąd podziela w tym zakresie stanowisko Skarżących.

Zdaniem Sądu, wskazana wyżej odrębność postępowań egzekucyjnych prowadzonych w oparciu o poszczególne tytuły wykonawcze oraz zasada obliczania kosztów egzekucyjnych oddzielnie od każdego tytułu wykonawczego, nie pozwalały określić łącznej kwoty obciążających Skarżących kosztów egzekucyjnych, jak to uczyniły organy orzekające. Samo w sobie wydanie jednego postanowienia określającego koszty egzekucyjne w kilku postępowaniach egzekucyjnych prowadzonych wobec tego samego zobowiązanego, nie jest wadliwością uzasadniającą uchylenie takiego postanowienia, zwłaszcza w sytuacji, gdy dana czynność egzekucyjna generująca koszty dokonywana jest na podstawie kilku tytułów wykonawczych. Jednakże warunkiem prawidłowości takiego postanowienia jest określenie kosztów egzekucyjnych odrębnie w odniesieniu do każdego z tytułów wykonawczych. Jak już Sąd wskazał, organy orzekające zasadę tę zastosowały jedynie w odniesieniu do kosztów należnych. W rozpoznanej sprawie, stosowane w praktyce organów egzekucyjnych swojego rodzaju uproszczenie polegające na przyjęciu, że pomimo wielości tytułów wykonawczych wobec danego zobowiązanego w tym samym czasie toczy się jedno postępowanie egzekucyjne, skutkowało wadliwością zaskarżonego postanowienia.

Sąd stwierdza zatem, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisu prawa materialnego, tj. art. 64 § 1 i 3 u.p.e.a. Naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy, a wynikało z braku ustaleń faktycznych co do kosztów faktycznie pobranych na podstawie poszczególnych tytułów wykonawczych. W zakresie tym zasadny był podniesiony przez Skarżących zarzut naruszenia zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 k.p.a.

Ponownie rozpatrując zażalenie Dyrektor Izby Skarbowej dokona stosownej korekty obciążających Skarżących kosztów egzekucyjnych.

W tym stanie rzeczy Sąd uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. Nr 270 z późn. zm.) – dalej: "p.p.s.a.".

Zakres, w jakim uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu określono w oparciu o art. 152 p.p.s.a.

Postanowieniem z [...] czerwca 2012r. Skarżący zostali zwolnieni od opłat sądowych.