Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 303/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2014-06-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 1, art. 2
journal: Dz.U. 1994 nr 122 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych.
article: art. 138 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 72 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2013 poz 1235
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Szumilas Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Pauter (spr.) Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Protokolant sekr. sąd. Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi M sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej M sp. z o.o. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2014 roku, którą to decyzją na podstawie art.1, art. 2 ustawy z dnia 12.10.1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn.: Dz.U. Nr 79, poz.856 z 2001r., ze zm.), art.138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14.06.1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (jedn. tekst: Dz.U. z 2013r. poz. 267 – dalej "k.p.a.") oraz art. 72 ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 3.10. 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (tekst jednolity: Dz.U. z 2013r. poz. 1235 ze zm. – dalej "Uooś") utrzymano w mocy po rozpatrzeniu odwołania M Sp. z o.o., decyzję wydaną przez Burmistrza z dnia [...].11.2013r. nr [...] w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia polegającego na "remoncie, przebudowie i rozbudowie małej elektrowni wodnej oraz budowli wchodzących w skład jazu młyńskiego w [...]", na działkach nr ewid. [...].

Powyższa decyzja została wydana w oparciu o następujące ustalenia:

Wnioskiem z dnia [...].07.2012 inwestor E.C. prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą S E.C. - zwrócił się o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na "remoncie, przebudowie i rozbudowie małej elektrowni wodnej oraz budowli wchodzących w skład jazu młyńskiego w [...]", na działkach nr ewid. [...] położonych w [...].

Do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dołączono:

- kartę informacyjną przedsięwzięcia (3 szt.) wraz z jej zapisem w formie elektronicznej na informatycznym nośniku danych (płyta CD),

- kopię mapy ewidencyjnej, w skali 1:2000,

- skrócony wypisy ze skorowidza działek,

- dowód uiszczenia opłaty skarbowej za wydanie decyzji.

Planowane przedsięwzięcie zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9.11.2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, a także w myśl art. 59 ust. 1 pkt 2 Uooś, zaliczane jest do przedsięwzięcia, dla którego obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko może być stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 w/w ustawy.

Zawiadomieniem z dnia [...].08.2012 r. w oparciu o art. 73 ust. 1 i art. 74 ust. 3 Uooś oraz art. 61 § 4 i art. 49 k.p.a. - o wszczętym w dniu [...].07.2012 r. postępowaniu administracyjnym powiadomiono strony na piśmie oraz poprzez obwieszczenia umieszczone:

- na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Miejskim,

- w Biuletynie Informacji Publicznej Gminy,

- na terenie wsi [...] (poprzez sołtysa wsi [...]),

- w publicznie dostępnym wykazie danych prowadzonym przez Burmistrza - nr karty [...] - na internetowej stronie Rejestru Informacji o Środowisku,

Następnie, w oparciu o art. 64 ust 1 w związku z art. 63 ust. 1 Uooś, dnia [...].08.2012 r. Burmistrz zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego o wydanie opinii dotyczącej obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W odpowiedzi Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska pismem z dnia [...].09.2012 r. wyraził opinię, że dla przedsięwzięcia polegającego na "remoncie, przebudowie i rozbudowie małej elektrowni wodnej oraz budowli wchodzących w skład jazu młyńskiego w Skokach" istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, wskazując jednocześnie zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko ze szczególnym uwzględnieniem oddziaływania na przedmiot ochrony obszaru Natura 2000 "Dolina [...]" - kod obszaru [...] oraz obszaru chronionego krajobrazu o nazwie "13 - [...]".

Ponadto Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska uwzględniając łącznie uwarunkowania związane z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, określone w art. 63 Uooś, po analizie wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz karty informacyjnej, stwierdził, że proponowana inwestycja zlokalizowana jest na obszarach wodno- błotnych oraz obszarach o płytkim zaleganiu wód podziemnych. Natomiast nie jest zlokalizowana na obszarach wybrzeży, obszarach górskich, obszarach leśnych, obszarach, na których standardy jakości środowiska zostały przekroczone, obszarach o krajobrazie mającym znaczenie historyczne, kulturowe lub archeologiczne, obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz na obszarach o znacznej gęstości zaludnienia. Organ ten stwierdził również, że realizacja przedmiotowego przedsięwzięcia może znacząco oddziaływać na środowisko, ponieważ:

a) ze względu na rodzaj i charakterystykę planowanego przedsięwzięcia - remont, przebudowa i rozbudowa obiektów związanych z funkcjonowaniem małej elektrowni wodnej polega na zainstalowaniu jednego turbozespołu, wymianie drewnianych zasuw szandorowych, wymianie krat, wymianie podestu nad dolną wodą oraz progu rzecznego znajdującego się na odpływie wód z elektrowni wodnej,

b) z uwagi na zakres planowanej inwestycji - nie wyklucza się możliwości kumulowania się oddziaływań z planowanymi bądź istniejącymi urządzeniami piętrzącymi na rzece [...] oraz wykorzystania zasobów naturalnych: wystąpienie poważnej awarii przemysłowej nie dotyczy planowanego przedsięwzięcia, funkcjonowanie planowanej inwestycji będzie wiązało się z możliwością zagrożenia gatunków i siedlisk objętych ochroną:

c) ze względu na usytuowanie przedsięwzięcia - planowana inwestycja będzie zlokalizowana na terenie cennym przyrodniczo, podlegającym ochronie, tj. obszarze chronionego krajobrazu o nazwie "13 - [...]". oraz w bezpośrednim sąsiedztwie obszaru o oznaczeniu Wspólnotowym Natura 2000 "Dolina [...]" - kod obszaru [...];

d) ze względu na specyfikę inwestycji i skalę możliwego oddziaływania - zasięg oddziaływania na środowisko przyrodnicze będzie znaczący i ciągły, specyfika przedsięwzięcia powoduje, ze najistotniejsze oddziaływanie na środowisko wystąpi nie tylko na etapie inwestycyjnym, ale przede wszystkim eksploatacyjnym,

e) z uwagi na rodzaj i skalę możliwego oddziaływania przedsięwzięcia - oddziaływania będą miały zasięg lokalny (bez ryzyka transgranicznych oddziaływań), znaczący oraz długotrwały - związany z realizacją i eksploatacją planowanej inwestycji; przedsięwzięcie będzie trwale oddziaływać na ekosystem rzeki [...].

Wobec powyższego Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska, stwierdził, ze istnieje uzasadniona potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w toku postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację przedsięwzięcia polegającego na remoncie, przebudowie i rozbudowie małej elektrowni wodnej oraz budowli wchodzących w skład jazu młyńskiego w Skokach.

Natomiast Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny pismem z dnia [...].09.2012 r. - wezwał podmiot planujący realizację przedsięwzięcia o wskazanie rodzaju decyzji, o której mowa w art 72 ust 1 Uooś wymaganej do realizacji planowanego przedsięwzięcia, uzyskiwanej po decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Po uzupełnieniu inwestora o wskazaną wyżej informację (pismo z dnia [...] 09.2012 r ), Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny pismem z dnia [...] 09.2012 roku poinformował, ze zgodnie z obowiązującymi przepisami brak jest podstaw prawnych do wydania opinii w sprawie przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, wyjaśniając jednocześnie, że organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej zajmują stanowisko w sprawie przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w przypadku przedsięwzięć wymagających decyzji, o których mowa w art. 72 ust 1 pkt 1-3 10, 11, 13 i 15-17 Uooś. Ponieważ przedmiotowe przedsięwzięcie nie zalicza się do inwestycji, dla których wymagana jest opinia Państwowej Inspekcji Sanitarnej, organ ten pozostawił sprawę bez rozpoznania.

Mając na uwadze opinię Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, a także charakter inwestycji i brak możliwości jednoznacznego wykluczenia negatywnego wpływu planowanego przedsięwzięcia na ochronę przyrody, po przeprowadzeniu analizy wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, Burmistrz postanowieniem z dnia [...].10.2012 r. nałożył na inwestora obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanej inwestycji, której celem jest opracowanie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

O w/w postanowieniu strony postępowania powiadomiono na piśmie oraz poprzez obwieszczenia umieszczone:

- na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Miejskim,

- w Biuletynie Informacji Publicznej Gminy,

- na terenie wsi [...] (poprzez sołtysa wsi [...]),

- w publicznie dostępnym wykazie danych prowadzonym przez Burmistrza na internetowej stronie Rejestru Informacji o Środowisku.

Zgodnie z treścią wspomnianego postanowienia zakres raportu o oddziaływaniu przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko winien obejmować wymagania wynikające z art. 66 Uooś, ze szczególnym uwzględnieniem:

1) rodzajów oddziaływań oraz elementów środowiska obejmujących w szczególności przyrodę obszaru chronionego kraj obrazu o nazwie "13 - [...]";

2) rodzajów oddziaływań oraz elementów środowiska obejmujących w szczególności przedmioty i cele ochrony obszaru o oznaczeniu Wspólnotowym Natura 2000 "Dolina [...]" - kod obszaru [...];

3) analizy przedsięwzięcia z perspektywy wszystkich zakazów obowiązujących w obszarze chronionego krajobrazu o nazwie "13 - [...]";

4) analizy stanu, ewentualnych rozwiązań przywrócenia bądź utrzymania drożności rzeki dla organizmów wodnych, istniejącego jazu, który ma być wykorzystany przez projektowaną elektrownię wodną:

W wyniku nałożenia na inwestora obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, tym samym opracowania raportu o oddziaływaniu na środowisko, stosując przepis art. 69 ust. 4 Uooś, postanowieniem z dnia [...].11.2012 r. zawieszono postępowanie w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach do czasu przedłożenia przez wnioskodawcę raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

Czyniąc zadość wspomnianemu postanowieniu w dniu [...].04.2013r. inwestor przedłożyć 3 egzemplarze raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko dla inwestycji polegającej na "remoncie, przebudowie i rozbudowie małej elektrowni wodnej oraz budowli wchodzących w skład jazu młyńskiego w [...]", opracowanego przez A.O..

Po przedłożeniu przez inwestora wspomnianego dokumentu, tym samym po ustaniu przyczyny wymienionej w art. 69 ust. 4 Uooś, Burmistrz podjął zawieszone postępowanie administracyjne.

Stosownie do art. 77 ust. 1 pkt 1 Uooś, pismem z dnia [...].04.2013 r. zwrócono się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska o uzgodnienie warunków realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Przedsięwzięcie zostało uzgodnione z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia [...].04.2013r. Organ ten nie wniósł zastrzeżeń do realizacji tego przedsięwzięcia, a uwagi i warunki dotyczące jego prawidłowej realizacji oraz eksploatacji zawarte w w/w postanowieniu zostały uwzględnione w niniejszej decyzji. Ponadto stwierdzono, że przedłożony raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko spełnia wymagania formalne wynikające z art. 66 Uooś. W raporcie przeprowadzono analizy, określono oddziaływanie i potencjalne zagrożenia środowiska związane z realizacją i eksploatacją przedsięwzięcia.

W dniu 15.05.2013 roku do siedziby organu wpłynął wniosek Pracowni Analiz Środowiskowych E sp. j. o udostępnienie raportu OOŚ dla planowanej inwestycji w związku z wykonywaniem przez powyższą pracownię raportu o oddziaływaniu na środowisko dla przedsięwzięcia pn. ,, Małe Elektrownia Wodna [...] – odłówka".

W trakcie toczącego się postępowania administracyjnego wpłynęło nadto pismo z dnia [...].09.2012r. sporządzone przez M.T. – Prezesa spółki ,, M" wskazujące między innymi wadliwe określenie przez wnioskodawcę przedmiotu inwestycji, błędne określenie właściciela elektrowni wodnej oraz niecelowość jej przebudowy. W piśmie tym strona wnosiła również o sporządzenie i nadesłanie kserokopii sporządzonego w niniejszej sprawie raportu o oddziaływaniu planowanej inwestycji na środowisko. Wniosek ten uzasadniono koniecznością poddania tego raportu dokładnej analizie i skorzystania w tym zakresie z doradztwa. Pismem z dnia [...].09.2012r. E.C. ustosunkowała się do zarzutów zawartych w powyższym piśmie.

Przed wydaniem decyzji stosownie do art. 10 § 1 k.p.a pismem z dnia [...].10. 2013 r. zawiadomiono strony postępowania o zebranych dokumentach i materiałach niezbędnych do wydania decyzji,w tym o sporządzeniu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i o uzgodnieniu warunków realizacji przedsięwzięcia przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Pozostałe strony powiadomiono poprzez obwieszczenie umieszczone na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Miejskim, w Biuletynie Informacji publicznej Gminy oraz tablicy ogłoszeń we wsi [...].

W dniu [...].05.2013 r. Burmistrz wydał decyzję określając w niej środowiskowe uwarunkowania dla realizacji przedsięwzięcia polegającego na ,,remoncie, przebudowie i rozbudowie małej elektrowni wodnej oraz budowli wchodzących w skład jazu młyńskiego w [...]" na działkach o nr ewidencyjnych [...] położonych w [...].

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła spółka ,,M".

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że uchylona decyzja została wydana z naruszeniem art. 61 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 oraz art. 62 ust. 1 Uooś, albowiem organ I instancji nie określił, nie dokonał analizy i nie ocenił czynników w nim wymienionych a dotyczących bezpośredniego i pośredniego wpływu danego przedsięwzięcia na środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, wzajemne oddziaływanie między elementami wyżej wymienionymi, możliwości oraz sposobom zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz nie wypowiedział się w zakresie wymaganego monitoringu. Wskazano, że w aktach sprawy brak jest zwrotki potwierdzającej odbiór przez spółkę ,, M" postanowienia wydanego w trybie art. 63 ust. 1 Uooś, na które przysługuje zażalenie, a tym samym organ odwoławczy nie ma możliwości ustalenia czy jest ono ostateczne. Podniesiono, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia warunków określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Przedstawiono w nim przebieg postępowania administracyjnego nie wskazując jakichkolwiek dowodów, na których oparł się organ wydając decyzję, przyczyn podjęcia takiego a nie innego rozstrzygnięcia. Ponadto Kolegium zwróciło uwagę na brak rozpatrzenia wniosku ,,M" spółka z o.o. w przedmiocie przesłania odpisu raportu o oddziaływania na środowisko planowanej inwestycji w oparciu o przepisy art. 73 § 2 i 74 § 2 k.p.a. Pozostałe zarzuty zawarte w odwołaniu Kolegium uznało za bezzasadne.

W dniu [...].11.2013 r. Burmistrz wydał ponownie decyzję określającą środowiskowe uwarunkowania dla realizacji zgłoszonego przedsięwzięcia. Określił w niej rodzaj i miejsce jego realizacji, warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji, eksploatacji i użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich wskazał wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji budowlanej. Stwierdził, że planowana inwestycja nie jest zaliczana do zakładów stwarzających zagrożenia wystąpienia poważnych awarii przemysłowych. Z uwagi na znaczną odległość od granicy państwa i lokalny charakter planowanego przedsięwzięcia stwierdzono brak konieczności przeprowadzenia postępowania w sprawie trans granicznego oddziaływania na środowisko. Nie stwierdzono konieczności ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania z uwagi na charakter przedsięwzięcia oraz stopień jego oddziaływania na środowisko oraz stwierdzono, że przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia nie jest wymagane przeprowadzenie oceny jego oddziaływania na środowisko oraz postępowania w sprawie trans granicznego oddziaływania na środowisko. Do decyzji dołączono jako załącznik charakterystykę przedsięwzięcia.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła spółka ,,M". W złożonym odwołaniu podniesiono zarzut naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez;

-brak ustaleń dotyczących czy obiekty znajdujące się w zakresie oddziaływania przedsięwzięcia, w tym obiekty byłej elektrowni wodnej, są zabytkami,

- brak uwzględnienia przy wydawaniu decyzji, że równoczesna budowa nowego mostu na drodze położonej w pobliżu elektrowni przy jednoczesnej rozbudowie i remoncie elektrowni może mieć wpływ na środowisko,

-nie uwzględnienie, że w pobliżu planowanego przedsięwzięcia znajduje się obszar ,, Natura 2000" i będzie ono oddziaływać na powyższy obszar,

- wadliwe przyjęcie, że zły stan mostu ma wpływ na stan upustu dennego.

Nadto w złożonym odwołaniu podniesiono zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego:

- art. 10 § 1 k.p.a. poprzez brak zapewnienia stronie przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego i zgłoszonych żądań,

- art. 3 ust. 1 pkt 8 uooś poprzez brak dokonania weryfikacji raportu oddziaływania na środowisko oraz braku dokonania oceny dowodowej opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska,

- brak przekazania lub wypowiedzenia się co do zgłoszonego przez spółkę wniosku o wydanie odpisu raportu oddziaływania na środowisko.

Decyzją z dnia [...].02.2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu podkreślono, że zaskarżona decyzja odpowiada wymogom stawianym przez art. 82 Uooś. Zarówno jej rozstrzygnięcie jak i uzasadnienie zawiera wszystkie niezbędne elementy. Przepis art. 82 Uooś nie nakłada na organ przy wydawaniu decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania uwzględniania i oceniania powiązań między planowanym przedsięwzięciem objętym decyzją a planowanymi budowami dróg publicznych czy mostów, tym bardziej będących jeszcze bliżej nieskonkretyzowanymi planami. Organ zgromadził w toku postępowania wymagane dokumenty i informacje. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji szczegółowo przedstawił stan faktyczny sprawy, z zaznaczeniem jakie okoliczności uznaje za udowodnione, a jakim odmówił wiarygodności. W decyzji uwzględniono zalecenia organów opiniujących i dokonano ich analizy. Kolegium stwierdziło, że przedłożony przez inwestora raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko odpowiada prawu. Badając całe postępowanie Kolegium stwierdziło, że organ I instancji nie naruszył żadnych przepisów k.p.a. Organ I instancji umożliwił stronom i społeczeństwu udział w postępowaniu i wypowiedział się w uzasadnieniu co do zgłoszonych zarzutów. Odnośnie zarzutu dotyczącego naruszenia art. 10 § 1 kp.a. i niezagwarantowania przez organ I instancji stronom realizacji uprawnienia wynikającego z w/w przepisu, Kolegium pismem z dnia [...].01.2014 r. zawiadomiło między innymi wnoszącego skargę o zebranym materiale dowodowym oraz prawie wypowiedzenia się co do zebranego materiału i dowodów oraz zgłoszenia żądań. Fakt nie doręczenia zgodnie z wnioskiem spółce ,,M" odpisu raportu jak i nie rozpatrzenie tego wniosku nie miało wpływ na realizację uprawnień spółki wobec zapewnienia jej czynnego udziału w postępowaniu i faktu, że wielokrotnie miała możliwość zapoznania się z raportem i uzyskania jego odpisu.

Skargę na powyższą decyzję złożyła ,,M" spółka z o.o. wnosząc o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Podniesiono zarzuty dotyczące:

- nie uwzględnienia przez Kolegium naruszenia przez organ I instancji art. 10 § 1 k.p.a. i w konsekwencji doprowadzenia do sytuacji, że okoliczności wskazane przez skarżącego w odwołaniu zostały rozstrzygnięte w trybie jednoinstancyjnym,

- nie uwzględnienie naruszenia przez organ I instancji przepisu art. 73 § 2 i 74 § 2 k.p.a. a polegającego na braku uwzględnienia odwołania pomimo tego, że organ zaniechał wydania skarżącemu odpisu raportu o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko i nie wydał w tej sprawie postanowienia, na które służy zażalenie i w konsekwencji, uniemożliwienie stronie zapoznanie się z tym opracowaniem,

- naruszenia art. 66 i 82 Uooś polegające na przyjęciu, że raport o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko i zaskarżona decyzja odpowiada wymogom stawianym przez w/w przepisy.

W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U z 2012 r. poz. 270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 p.p.s.a.). Oznacza to, iż kontrola sądowa sprawowana jest w granicach sprawy administracyjnej zakończonej zaskarżoną decyzją, a sąd administracyjny ma obowiązek uwzględnić każde dostrzeżone naruszenia prawa, o ile miało lub mogło mieć wpływ na treść wydanej decyzji. Aby wyeliminować z obrotu prawnego zaskarżony akt organu administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że został on wydany z naruszeniem prawa materialnego w sposób wpływający na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego ( art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach ( art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Dokonują kontroli zaskarżonej decyzji w omawianym zakresie Sąd, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Obowiązkiem organu II instancji administracji publicznej jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy zakończonej decyzją organu pierwszej instancji (art. 15 k.p.a.). W ramach tego obowiązku na organie ciąży powinność podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli ( art. 7 k.p.a.). Rozwinięciem tej zasady jest obowiązek organu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz jego oceny w całokształcie stanu faktycznego sprawy ( art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a.). Omówienie i podsumowanie przeprowadzonego przez organ postępowania wyjaśniającego (dowodowego) musi znaleźć wyraz w uzasadnieniu wydanego przez organ rozstrzygnięcia. Uzasadnienie faktyczne powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się opał, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne- wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa ( art. 107 § 3 k.p.a.). Powyższe wymienione rygory procesowe obowiązują również w postępowaniu odwoławczym ( art. 140 k.p.a.), co oznacza, że organ wyższego stopnia ma obowiązek rozpoznać wszystkie żądania, wnioski i zarzuty strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swej decyzji. Wspomniane żądania, wnioski i zarzuty mogą być rzecz jasna zawarte także w złożonym przez stronę odwołaniu. Stąd obowiązkiem organu odwoławczego jest również przytoczenie w tym względzie treści odwołania oraz ustosunkowania się do niego w uzasadnieniu wydanej decyzji. ( wyrok NSA z dnia 20 grudnia 1999 r., sygn. akt IV SA 274/97, Lex nr 48234). Wskazać należy, że stosownie do art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji, gdy decyzja ta została wdana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Z przytoczonego unormowania wynika, iż organ odwoławczy ma możliwość wydania decyzji kasacyjnej, ale jedynie przy zaistnieniu łącznie dwóch przesłanek. Organ odwoławczy musi przede wszystkim w sposób niewątpliwy i stanowczy stwierdzić, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania czyli przepisów kodeksu postępowania administracyjnego oraz/ lub przepisów o postępowaniu zawartych w ustawach szczególnych. Musi również uznać, że konieczne do wyjaśnienia zakres spraw ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Wady popełnione na etapie pierwszej instancji można podzielić, kierując się przy tym - określoną w art. 15 k.p.a. - obowiązującą zasadą dwuinstancyjności i art. 136 k.p.a. dotyczącego możliwości przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, na takie, które wymagają przekazania sprawy organowi pierwszej instancji celem ponownego rozpoznania wyjaśniającego w znacznej części oraz takie które organ odwoławczy może sam usunąć poprzez przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego.

W niniejszej sprawie skarżący zarówno w odwołaniu złożonym w dniu 19.06. 2013 r. od decyzji organu I instancji z dnia [...].05.2013 roku uchylonej następnie decyzją SKO z dnia [...].08.2013 roku, w odwołaniu złożonym w dniu 28.11.2013 r. od decyzji organu I instancji z dnia [...].11.2013 r., jak i w złożonej skardze do sądu administracyjnego od decyzji SKO z dnia [...].02.2014 r., konsekwentnie podnosił zarzut naruszenia art. 73 § 2 i art. 74 § 2 k.p.a., a dotyczący nie przesłania skarżącemu odpisu sporządzonego raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i nie wydania w przedmiocie rozpatrzenia tego wniosku postanowienia. Zgodnie z art. 73 § 2 k.p.a. strona może żądać uwierzytelnienia odpisów, kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Zgodnie natomiast z treścią art. 74 § 2 k.p.a. odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów lub wydania uwierzytelnionych takich kopii i odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Uchylając decyzję organu I instancji z dnia [...].05.2013 roku Kolegium zwróciło uwagę, że ani w toku postępowania ani również w uzasadnieniu decyzji nie odniósł się w żaden sposób do pism i wniosków strony postępowania, w tym wniosku ,,M" o przesłanie odpisu raportu. W toku postępowania przed wydaniem decyzji z dnia [...].11.2013 r. organ I instancji nie przesłał stronie zgodnie z wnioskiem wskazanego raportu ani też nie rozpatrzył tego wniosku w inny sposób tj. odmówił przesłania raportu wydając stosownej treści postanowienie. Natomiast w uzasadnieniu decyzji stanowiącej przedmiot rozpatrzenia w niniejszej sprawie Kolegium stwierdziło, że nadal nie rozpatrzono wspomnianego wniosku, ale powyższe uchybienie przepisom postępowania nie miało wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, albowiem skarżący miał zapewniony czynny udział w postępowaniu, miał wielokrotną możliwość zapoznania się z raportem, jak i możliwością uzyskania jego odpisu. Mimo zawarcia takiego stwierdzenia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ nie przytoczył okoliczności pozwalających na zaprezentowanie takiego stwierdzenia. Z akt sprawy administracyjnej wynika, że organ I instancji przed wydaniem decyzji z dnia [...].11.2013 r. nie wykonał obowiązku wynikającego z art. 10 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronie czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Organ I nie wskazał okoliczności uzasadniających odstąpienie od tej zasady i nie utrwalił w aktach sprawy przyczyny odstąpienia od tej zasady. Z akt sprawy nie wynika, aby takie przyczyny w niniejszej sprawie faktycznie występowały. Organ II instancji ponad wszelką wątpliwość ustalił w trakcie przeprowadzania postępowania odwoławczego, że Pracownia Analiz Środowiskowych E sp. j., której raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko przesłano zgodnie z jej wnioskiem, nie działała w imieniu skarżącego. Powyższe zaniechania organu stanowiło naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego, w tym zapewnienia stronie czynnego udziału w sprawie ( art. 10 k.p.a.), zasady budzenia zaufania do władzy publicznej ( art. 8 k.p.a.), czy też zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.). Takie działanie organu mogło uniemożliwić stronie złożenie wniosków lub dowodów pozwalających na poczynienie odmiennych ustaleń niż ustalenia stanowiące podstawę wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Należy w tym miejscu podkreślić, że raport oddziaływaniu na środowisko stanowi jeden z podstawowych dowodów, na podstawie którego organ w drodze decyzji ustala środowiskowe uwarunkowania dla realizacji przedsięwzięcia. Jego sporządzenie, a następnie ocena wymaga wiedzy specjalistycznej z danej dziedziny, której on dotyczy. Często takie wiedzy nie posiadają strony postępowania. Aby zasięgnąć opinii osób posiadających taką wiedzę niezbędne jest uprzednie zapoznanie się z treścią raportu. Służyć temu między innymi uzyskanie przez stronę jego odpisu, co gwarantują stronie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego regulujące kwestię dostępu strony do akt sprawy tj. art. 73 i art. 74 k.p.a. W wyniku takiego zachowania organu skarżący mógł zostać pozbawiony możliwości oceny sporządzonego raportu i w konsekwencji wniesienia konkretnych, merytorycznie uzasadnionych, zastrzeżeń do jego treści. Twierdząc w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że skarżący miał zapewniony czynny udział w postępowaniu, możliwość zapoznania się z raportem jak i możliwość uzyskania jego odpisu, organ nie przytoczył okoliczności pozwalających na takie stwierdzenie. Nie dokonał w tym zakresie stosownych ustaleń i nie przedstawił w uzasadnieniu decyzji. W aktach sprawy administracyjnej brak jest np. adnotacji sporządzonych w trybie art. 72 k.p.a., z treści których by wynikały okoliczności stanowiące podstawę takiego stwierdzenia (np. że skarżący w danym dniu zapoznawał się z aktami sprawy, czynił notatki, odpisy itp.). Uzasadnienie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej rozpatrzenia zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. oraz art. 73 § 2 art. 74 § 2 k.p.a. nie odpowiada więc warunkom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że wbrew twierdzeniom Kolegium zawartym w odpowiedzi na skargę uchybienia proceduralne w postępowaniu przed organem I instancji, nie mogą zostać sanowane w postępowaniu odwoławczym w oparciu o art. 136 k.p.a. W świetle dyspozycji art. 10 k.p.a. właściwe organy administracji publicznej powinny zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, czyli także przed organem I instancji, a nie tylko organem II instancji. Przed wydaniem decyzji organy administracji publicznej powinny umożliwić wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W przedmiotowej sprawie nastąpiło to dopiero na etapie postępowania odwoławczego co narusza zasadę ogólną dwuinstancyjności postępowania wyrażoną w art. 15 k.p.a. Naruszenie przez organ I instancji art. 10 k.p.a oraz nierozpatrzenie wniosku strony o przesłanie stronie odpisu raportu w oparciu o art. 73 § 2 i art. 74 § 2 k.p.a. Kolegium winno rozważyć również w oparciu o naruszenie dyspozycji art. 81 k.p.a. zgodnie z którym okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2 k.p.a. Z treści złożonej skargi wynika, że w następstwie naruszenie zasady zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu oraz nie przesłania - zgodnie z wnioskiem - odpisu raportu, została ona pozbawiona możliwości zapoznania się z podstawowym dowodem jakim w niniejszej sprawie jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i przedstawienia w związku z tym swojego stanowiska, zgłoszenia ewentualnych merytorycznych zastrzeżeń i przedstawienia dowodów na ich poparcie. Nie można postawić stronie zarzutu biernego zachowania skoro złożyła wniosek o doręczenie odpisu raportu i oczekiwała na jego rozpatrzenie, między innymi z uwagi fakt wytknięcia tego uchybienia organowi I instancji w uzasadnieniu decyzji Kolegium z dnia [...].08.2013 r. Brak rozpatrzenia tego wniosku w toku dalszego postępowania winno Kolegium rozważyć również w oparciu o naruszenie art. 8 k.p.a. Zgodnie z zasadą wyrażoną w tym przepisie organy administracji publicznej winny prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Organy administracji powinny postępować w sposób przejrzysty, uczciwy i sprawiedliwy. Nie będzie stanowić realizacji tej zasady nie rozpatrzenie wniosku w przedmiocie doręczenia odpisu raportu i wydanie ponownie rozstrzygnięcia mimo, że organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji uchylającej decyzję organu I instancji na powyższe uchybienie procesowe zwrócił uwagę oraz konieczność rozpatrzenia tego wniosku.

Odnośnie trzeciego zarzutu zawartego w skardze, a dotyczącego stwierdzenia, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko sporządzony w niniejszej sprawie nie odpowiada wymogom stawianym w art. 66 i 82 Uooś należy stwierdzić, że jest on bardzo ogólny. Jedynie z treści uzasadnienia skargi wynika, że zdaniem skarżącego organ nie uwzględnił, iż przedmiotem planowanej inwestycji są zabytki. Tym samym organ winien przed wydaniem decyzji uzyskać opinię organu właściwego w zakresie ochrony zabytków, a w zaskarżonej decyzji nie dokonał właściwej charakterystyki obiektu z punktu widzenia tego, że jest to obiekt zabytkowy. W tym miejscu należy stwierdzić, że art. 82 Uooś określa co winna zawierać decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, wydana po przeprowadzeniu oddziaływania na środowisko, a art. 85 tejże ustawy określa co winno zawierać uzasadnienie takiej decyzji niezależnie od wymagań wynikających z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Natomiast przepis art. 66 wspomnianej ustawy określa co powinien zawierać raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Organ II instancji dokonując oceny decyzji organu I instancji zasadnie stwierdził, że zarówno rozstrzygnięcie jak i uzasadnienie zawiera wszystkie niezbędne elementy. Dokonując analizy złożonego przez inwestora raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko należy stwierdzić, że zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 7 Uooś zawiera uzasadnienie proponowanego przez wnioskodawcę wariantu, ze wskazaniem jego oddziaływania na środowisko, w tym na ludzi, rośliny zwierzęta, siedliska przyrodnicze, wodę i powietrze, powierzchnię ziemi, dobra materialne, zabytki i krajobraz kulturowy objęte istniejącą dokumentacją, w szczególności rejestrem lub ewidencją zabytków oraz wzajemne oddziaływanie między tymi elementami. W raporcie tym stwierdzono, że planowane przedsięwzięcie polegające na przebudowie i remoncie nie będzie miało wpływu na w/w dobra, w tym na zabytki opisane w raporcie. W tym miejscu należy wskazać, że nie jest zasadny zarzut zgłaszany przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego, a sprowadzający się do nieuwzględnienie ewentualnych przyszłych inwestycji drogowych oraz faktu planowania inna inwestycja – również elektrowni wodnej. Zasadnie Kolegium stwierdziło, że przepis art. 82 Uooś normuje zakres rozstrzygnięcia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach , której wydanie poprzedzone jest przeprowadzeniem postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko. Nie nakazuje on organowi uwzględniania powiązań i oddziaływania między przedsięwzięciem stanowiącym przedmiot postępowania a bliżej nieokreślonymi inwestycjami, jakie mogą być przeprowadzone w przyszłości. Inwestycje, na które powołuje się skarżący pozostają w sferze nieskonkretyzowanych planów podmiotów władnych do podejmowania decyzji w tym zakresie. Nadto należy podkreślić, iż przepis art. 73 ust. 1 Uooś stanowi, że postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wszczyna się na wniosek podmiotu planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia. Przepisy w/w ustawy nie nakładają na wnioskodawcę wykazania tytułu prawnego do tych nieruchomości. Należy więc stwierdzić, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ ustosunkował się do pozostałych zarzutów zawartych w odwołaniu.

Rozpatrując ponownie sprawę organ winien mieć na uwadze poczynione wyżej rozważania dotyczące w szczególności konieczności dokonania ponownej wnikliwej ocenie skutków naruszenia przez organ I instancji art. 10 k.p.a oraz art. 73 § 2 i 74 § 2 k.p.a. i jej przedstawienia w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, z tym że uzasadnienie również w tej części winno odpowiadać warunkom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Organ powinien poczynić przede wszystkim ustalenia czy skarżący miał możliwość zapoznania się w raportem o oddziaływaniu przedsięwzięcia, a w szczególności czy z tym raportem zapoznał się np. w trakcie zapoznawania się z aktami sprawy w siedzibie organu poprzez przeprowadzenie w tym kierunku postępowania wyjaśniającego. Powyższe ustalenia będą stanowiły podstawę do stwierdzenia czy powyższe uniemożliwiły złożenie skarżącemu wniosków lub dowodów mogących podważyć między innymi ustalenia organu stanowiące podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

Mając powyższe rozważania na uwadze, a w szczególności dotyczące kwestii związanych z zapewnieniem stronie czynnego udziału w postępowaniu poprzez naruszenie przez organ I instancji art. 10 k.p.a, oraz nierozpatrzenia zgodnie z art. 73 § 2 i 73 § 2 k.p.a. wniosku strony skarżącej o przesłanie odpisu raportu w przedmiocie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt c p.p.s.a Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. W oparciu o przepis art. 152 p.p.s.a. stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a zasądzając od organu na rzecz skarżącego tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego kwotę 200 zł.