Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 575/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2023-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Diana Trzcińska Asesor WSA Justyna Dudek – Sienkiewicz po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2023 r. w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 16 maja 2022 roku, nr SKO Gd/6820/21 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku na rzecz skarżącej K. L. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

K. L. (dalej: strona, wnioskodawca, skarżąca) reprezentowana przez pełnomocnika wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku (dalej: organ II instancji, organ odwoławczy, Kolegium) z dnia 16 maja 2022 r., którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy S. z dnia 21 października 2021 r. odmawiającą skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na matkę R. E.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Pismem z 13 września 2021 r. strona reprezentowana przez pełnomocnika zwróciła się do Urzędu Gminy z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z opieką nad niepełnosprawną matką. We wniosku stwierdziła, że w przypadku przyznania jej tego świadczenia wnosi o uchylenie decyzji dotyczącej przyznania jej specjalnego zasiłku opiekuńczego. Bowiem wcześniej - w dniu 20 sierpnia 2021 r. - Wójt Gminy wydał decyzję o przyznaniu stronie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z rezygnacją lub niepodejmowaniem zatrudnienia w celu sprawowania stałej opieki nad matką.

Organ I instancji - po przeprowadzeniu postępowania w zakresie przedmiotowego wniosku - w dniu 21 października 2021 r. wydał decyzję, na mocy której omówił przyznania stronie świadczenia pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu wskazał, iż w sprawie nie spełniono przesłanki zawartej w art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 615 ze zm.), zwanej dalej "u.ś.r.", do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, ponieważ niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała po 18 roku życia. Niezależnie od indywidualnych rozstrzygnięć sądów administracyjnych, przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych nie zostały zmienione w zakresie ustalenia prawa do ww. świadczenia względem daty powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki. Organ uznał także, iż analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie pozwoliła na ustalenie, że pomiędzy niepodejmowaniem lub rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a rzeczywistym zakresem podejmowanych czynności związanych ze sprawowaną nad matką opieką zaistniał związek przyczynowo – skutkowy. W związku z powyższym w sprawie nie doszło także do wypełnienia przesłanki określonej w art. 17 ust. 1 u.ś.r.

Dnia 16 maja 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu w pierwszej kolejności Kolegium wskazało na ugruntowane stanowiska sądów administracyjnych wskazujące na konieczność stosowania

art. 17 ust. 1b u.ś.r. z pominięciem kryterium momentu powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 października 2014 r., sygn. akt K 38/13. Wobec powyższego Kolegium uznało, że organ I instancji błędnie przyjął, że istnieje negatywna przesłanka do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, określona

w art. 17 ust. 1b u.ś.r.

Analizując przesłanki wynikające z art. 17 ust. 1 u.ś.r. organ odwoławczy podkreślił, że osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne przede wszystkim zobligowana jest do sprawowania rzeczywistej, osobistej i stałej opieki nad wymagającą jej osobą niepełnosprawną oraz niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej spowodowanych właśnie koniecznością sprawowania tej opieki. Pomiędzy tymi dwoma przesłankami musi zaistnieć związek przyczynowo - skutkowy .Świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., nie jest bowiem przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym, gdyż wynika ona z prawnego i moralnego obowiązku, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki. Nie może być ono traktowane jako zastępcze źródło dochodu. Świadczenie to bowiem ma być rekompensatą za rezygnację z pracy z uwagi na konieczność opieki nad osobą bliską, która jej wymaga. Kolegium zwróciło również uwagę na utrwalony w orzecznictwie sadów administracyjnych pogląd, że jeżeli sprawowanie opieki nad osobą niepełnosprawną nie koliduje z wykonywaniem pracy lub potencjalnym podjęciem zatrudnienia, a także w sytuacji, gdy rezygnacja z zatrudnienia nie ma faktycznego związku ze sprawowaniem opieki, bądź osoba sprawująca opiekę nie podejmowała zatrudnienia z innych przyczyn, takich jak np. brak pracy, czy swój stan zdrowia, to świadczenie takie nie będzie przysługiwało.

Organ odwoławczy wskazał, że matka skarżącej nie jest osobą leżącą, może poruszać się przy pomocy sprzętów ortopedycznych (laski ortopedycznej), nie wymaga pomocy przy załatwianiu potrzeb fizjologicznych, samodzielnie spożywa przygotowane przez córkę posiłki i leki, radzi sobie z poranną i wieczorną toaletą, (wymaga wsparcia przy myciu i ubieraniu). Zdaniem Kolegium, wnioskodawczyni nie musi wykonywać przy matce takich czynności pielęgnacyjnych, które absorbują ją w ciągu całego dnia, co pozwala na podjęcie pracy. Przygotowanie posiłków, przygotowanie i dozowanie leków, pomoc przy ubieraniu, nie są czynnościami wykluczającymi podjęcie przez stronę zatrudnienia. Czynności składające się na zakres opieki nad matką w większości są wykonywane w pewnych odstępach czasu, nie zajmują stale czasu stronie. Przy właściwej organizacji dnia np. wcześniejszym przygotowaniu posiłków i leków, pomocy w ubraniu, strona może podjąć zatrudnienie, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Organ podkreślił przy tym, że opieka, o której mowa w przepisie art. 17 ust. 1 u.ś.r., związana musi być wyłącznie z osobą chorego, a nie polegać na prowadzeniu gospodarstwa domowego, to znaczy sprzątaniu, gotowaniu, bowiem prowadzenie gospodarstwa domowego nie wyklucza podjęcia zatrudnienia. Opis wykonywanych czynności nie wskazuje, aby istniała konieczność całkowitego niepodejmowania zatrudnienia przez stronę. Fakt, że w treści orzeczenia o niepełnosprawności wskazano, że matka wnioskodawczyni wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby nie przesądza automatycznie, że zakres sprawowanej opieki lub pomocy wyklucza możliwość podjęcia zatrudnienia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję K. L., reprezentowana przez pełnomocnika, zarzuciła jej naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącą w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowani opieki nad osobą legitymizującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 16 maja 2022 r, nr SKO Gd/6820/21 oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy z dnia 21 października 2021 r. w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ewentualnie przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu strona podniosła, iż z dyspozycji art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobom w nim wymienionym, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniem konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Z przywołanej normy prawa wynika, że podstawowym wymogiem uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest sprawowanie stałej, ciągłej opieki wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, która nie musi być opieką całodobową. Skarżąca powołała się w tym zakresie na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, w którym Sąd ten zważył, że warunku "stałej" opieki nie można rozumieć jako wykonywania opieki nieustannie i przez 24 godziny na dobę, lecz ma to być opieka stała w sensie trwałości, zaś "długotrwała" w sensie rozciągłości w czasie, jako opieka nad niepełnosprawną osobą, której zakres wyznaczony jest niepełnosprawnością osoby wymagającej opieki, a więc koniecznością wykonywania czynności warunkujących egzystowanie tej osoby w warunkach godności człowieka. Zdaniem strony nie sposób przyjąć, że skoro pomoc (opieka) świadczona przez skarżącą matce nie jest wykonywana przez całą dobę (a jedynie we wskazanych godzinach), to tym samym nie można mówić o opiece "stałej i długoterminowej" w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. Abstrahując od kwestii, że w sprawowaniu opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. chodzi przede wszystkim o pomoc w zapewnieniu zaspokojenia normalnych, podstawowych i codziennych potrzeb egzystencjalnych osobie niepełnosprawnej, których ta - z uwagi na stopień niepełnosprawności (schorowania) nie jest w stanie sobie sama zapewnić.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Pismem z 19 stycznia 2023 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o przeprowadzenie dowodu z oświadczenia skarżącej z 11 października 2022 r., w którym opisała ona pogarszający się stan zdrowia matki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Ponadto - zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. - sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, zatem uwzględnia w granicach danej sprawy wszelkie naruszenia prawa a także przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie niezależnie od zarzutów i wniosków podniesionych w treści skargi.

Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd stwierdził, że złożona skarga zasługuje na uwzględnienie.

Istotą sporu w rozpoznawanej sprawie jest zasadność odmowy przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną w znacznym stopniu matką.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. 2022, poz. 615) - dalej jako "u.ś.r.", świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności – jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. wynika zaś, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę: ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów.

Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie dookreśla pojęcia opieki. Ustawodawca nie posłużył się jakimkolwiek przymiotnikiem konkretyzującym zakres lub charakter sprawowanej opieki. Nie wskazał w szczególności, aby opieka ta musiała być rozumiana jako opieka całodobowa. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 listopada 2021 r., sygn. I OSK 786/21, cel i istota świadczenia pielęgnacyjnego pozwalają wskazać, iż w art. 17 ust. 1 ustawy chodzi raczej o ustawiczną opiekę sprawowaną nad osobą niepełnosprawną. Punkt ciężkości w tym zakresie tkwi w stałości opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, a to oznacza, że opieka ta powinna być sprawowana codziennie. Opiekun musi pozostawać do dyspozycji podopiecznego – udzielając pomocy oraz wykazując ciągłą gotowość niesienia pomocy. Sprawowanie tego rodzaju opieki nie musi oznaczać, że podopieczny nie może podejmować adekwatnych dla swego stanu zdrowia aktywności, a opiekun musi wykonywać swoje obowiązki bez przerwy, 24 godziny na dobę, oraz że powinien zamieszkiwać ze swoim podopiecznym.

W rozpoznawanej sprawie sporny jest zakres opieki sprawowanej przez skarżącą nad matką, który w ocenie Kolegium nie wyklucza możliwości podjęcia przez nią zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Matka skarżącej – zdaniem organu - nie wymaga bowiem stałej dyspozycyjności z jej strony.

Sąd w składzie orzekającym w tej sprawie uważa tę ocenę organu odwoławczego co najmniej za przedwczesną, ponieważ nie uwzględnia ona złożonych w toku postępowania odwoławczego i nie kwestionowanych przez Kolegium wyjaśnień skarżącej, z których wynika, że stan zdrowia R. E. w toku postępowania odwoławczego mógł ulec znacznemu pogorszeniu.

Jak wynika z akt administracyjnych przedmiotowej sprawy, matka skarżącej jest rozwiedziona i legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, wydanym na czas określony do 31 lipca 2026 r., przy czym ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 16 czerwca 2020 r. Z wydanego przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w K. orzeczenia z 22 lipca 2021 r. wynika, że R. E. wymaga zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze oraz pomoce techniczne, ułatwiające funkcjonowanie. Nadto wymaga także stałej lub długotrwałej opieki w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

W przeprowadzonym w toku postępowania przed organem I instancji w dniu 29 września 2021 roku wywiadzie środowiskowym ustalono, że skarżąca zamieszkuje z matką w tym samym budynku. Matka skarżącej posiada ustalony na czas określony znaczny stopień niepełnosprawności, miała operację z uwagi na chorobę zwyrodnieniową kręgosłupa, choruje także na hiperlipidemię, zaburzenia depresyjne i duszności. R. E. była hospitalizowana z uwagi na chorobę wieńcową. Matka skarżącej wymaga pomocy córki przy myciu, ubieraniu i ścieleniu łóżka, córka podaje jej śniadanie, które R. E. jest w stanie samodzielnie spożyć. K. L. sprząta w mieszkaniu matki, robi pranie i prasowanie, przygotowuje obiad i kolację oraz robi zakupy. Skarżąca organizuje wyjazdy na wizyty lekarskie, kupuje i przygotowuje leki, załatwia sprawy urzędowe, zachęca także matkę do spacerów, w trakcie których matka porusza się przy pomocy kija ortopedycznego. Podczas tego wywiadu ustalono również, że matka skarżącej jest w spranie samodzielnie poradzić sobie z poranną i wieczorną toaletą.

Natomiast w toku postępowania odwoławczego skarżąca wyjaśniła (vide pismo skarżącej z 10 maja 2022 r. w aktach organu odwoławczego), że zaprzestała pracy w 2019 roku ze względu na pogarszający się stan zdrowia matki. Po dwuetapowej operacji wykonanej na skutek zwyrodnienia kręgosłupa u matki w 2020 roku wystąpiły komplikacje. Matce doskwiera silny ból, pojawiły się problemy z chodzeniem, z uwagi na które wymaga ona asekuracji osoby drugiej i oczekuje na kolejną operację kręgosłupa. Matka miała także wykonany zabieg na prawe biodro, w wyniku którego wszczepiono jej endoprotezę, wymagane są przy tym terapia przeciwbólowa i przeprowadzenie kolejnego wszczepienia endoprotezy biodra. Matka skarżącej cierpi także na depresję z częstymi zaburzeniami nastroju, ma problemy z oddychaniem i problemy gastryczne, nadto z uwagi na niskie ciśnienie pojawiają się u niej zaburzenia równowagi. Pozostaje pod opieką lekarza rodzinnego, ortopedy, neurologa, pulmonologa i psychiatry. W złożonych wyjaśnieniach skarżąca podkreśliła, że do jej codziennych obowiązków podczas opieki nad matką należą czynności higieniczne toaletowe, smarowanie maściami przeciwbólowymi, prowadzenie kilka razy dziennie do toalety, pomoc w wykonywaniu ćwiczeń fizycznych, podawanie leków, pomoc w zmianie pozycji ciała ("przewracanie na inny bok"), wstawaniu z łózka lub z fotela. Skarżąca wykonuje także takie czynności jak kontrolowanie ciśnienia i tętna, przygotowanie posiłków, sprzątanie, pranie, zakupy, realizacja recept, załatwianie spraw urzędowych, umawianie wizyt lekarskich, układanie do snu, czuwanie podczas snu.

Podsumowując Sąd stwierdza, że ze złożonych przed organem II instancji wyjaśnień skarżącej wynika, że stan zdrowia jej matki mógł ulec pogorszeniu, a co za tym idzie, zakres czynności opiekuńczych mógł ulec zmianie, czego jednak Kolegium nie zbadało. W zaskarżonej decyzji Kolegium stwierdziło bowiem, że matka skarżącej nie wymaga pomocy w załatwianiu potrzeb fizjologicznych oraz radzi sobie z poranną i wieczorną toaletą, czynności opiekuńcze nie są absorbujące i są wykonywane przez skarżącą w znacznych odstępach czasu. Dokonując tych ustaleń organ odwoławczy nie odniósł się w żaden sposób do wyjaśnień skarżącej - opisanych powyżej, które tym ustaleniom przeczą.

Sąd zauważył przy tym, że złożone w toku postępowania sądowo-administracyjnego oświadczenie skarżącej z dnia 11 października 2022 r. stanowi w znacznej mierze powtórzenie wyjaśnień złożonych w toku postępowania odwoławczego.

Ze zgromadzonego w toku postępowania administracyjnego materiału dowodowego wynika nadto, że skarżąca zaprzestała zatrudnienie w 2019 roku, do 2021 roku podlegała ubezpieczeniu KRUS, a decyzją z 20 sierpnia 2021 r. Wójt Gminy przyznał jej specjalny zasiłek opiekuńczy na okres od 1 listopada 2021 r. do 31 października 2022 r. z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad matką. Jednak skarżąca oświadczyła, że z dniem przyznania jej żądanego w tej sprawie świadczenia rezygnuje z prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego przyznanego ww. decyzją (vide oświadczenie skarżącej z 13 września 2021 r. w aktach administracyjnych organu I instancji).

Sąd w składzie orzekającym w tej sprawie podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego - zawarty w wyroku z 28 września 2022 r., sygn. I OSK 2188/21, zgodnie z którym dokonując wykładni przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. trzeba uwzględniać, że z woli ustawodawcy sam tylko fakt uzyskania przez określoną osobę specjalnego zasiłku opiekuńczego nie może stanowić przeszkody do przyznania wnioskodawcy świadczenia pielęgnacyjnego w stosunku do tej samej osoby podopiecznej. W takiej sytuacji - zbiegu uprawnień do obydwu tych świadczeń - znajduje bowiem zastosowanie przepis art. 27 ust. 5 u.ś.r. W przypadku zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego oraz specjalnego zasiłku opiekuńczego przysługuje jedno z tych świadczeń, wybrane przez osobę uprawnioną. Natomiast z chwilą dokonania tego wyboru, rzeczą organu staje się urzeczywistnienie wyboru dokonanego przez wnioskodawcę. Tym samym w przypadku stwierdzenia przez organ zbiegu wskazanych świadczeń i spełnienia przez skarżącą pozostałych przesłanek przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego, należy umożliwić skarżącej dokonanie wyboru jednego z ww. świadczeń.

Wskazać w tym miejscu też należy, że stosownie do art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 - dalej jako "k.p.a."), na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek zebrania oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w sprawie, a następnie, zgodnie z art. 80 k.p.a., dokonania oceny - na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zgodnie zaś z art. 7 k.p.a., organy administracji podejmują z urzędu lub na wniosek strony wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Podkreślić przy tym trzeba, że zakres koniecznych w sprawie ustaleń determinują przepisy prawa materialnego, które w konkretnym przypadku mają zastosowanie. Wyrażona w art. 80 k.p.a. zasada swobodnej oceny dowodów obliguje organ administracji do poddania analizie całego materiału dowodowego i rozpatrzenia wszystkich dowodów w ich wzajemnym powiązaniu, co innymi słowy oznacza, że wniosek dotyczący okoliczności faktycznych powinien być oparty na rozpoznaniu wszystkich dowodów w sprawie, zaś oceniając wyniki postępowania dowodowego (wiarygodność i moc dowodów) organ powinien uwzględnić treść wszystkich przeprowadzonych i rozpatrzonych dowodów. To zaś uzasadnia wniosek, że o przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów można mówić w sytuacji, gdy organ administracji pozostawia poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę i pomija istotne dla sprawy materiały dowodowe lub dokonuje ich oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym czy nie w pełni rozpatrzonym.

Wydana w niniejszej sprawie przez Kolegium decyzja nie odpowiada wymaganiom wynikającym z powołanych powyżej przepisów postępowania. Organ odwoławczy nie przeanalizował bowiem złożonego w toku postępowania odwoławczego oświadczenia skarżącej, które mogło mieć istotny wpływ na dokonaną przez niego ocenę zakresu koniecznych czynności opiekuńczych. Tym samym, Kolegium wydało zaskarżoną decyzję z naruszeniem wskazanych powyżej przepisów postępowania, w tym w szczególności art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Wada ta uzasadniała wyeliminowanie z obrotu prawnego wydanej w sprawie decyzji organu odwoławczego.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję, uznając to za wystarczające do ponownego, właściwego załatwienia sprawy. Kolegium posiada bowiem kompetencje merytoryczno-reformacyjne umożliwiające wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, zgodnego z wiążącą oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w niniejszym wyroku. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań oraz oceny prawnej i wiążą organy w niniejszej sprawie stosownie do art. 153 p.p.s.a.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800), zasądzając od Kolegium na rzecz skarżącej kwotę 480 zł, na którą składa się wynagrodzenie pełnomocnika.

Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a, zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie ustawowym nie zażąda przeprowadzenia rozpraw.