Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA 4048/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Minister Edukacji Narodowej i Sportu
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA M. Pocztarek, Sędzia NSA J. Rajewska (spraw.), Asesor WSA J. Fronczyk, Protokolant E.Kielak, po rozpoznaniu w dniu 6 października 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi E.K. na decyzję Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia [...] września 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego oddala skargę


UZASADNIENIE

Pani E. K., nauczycielka [...] w Zespole Szkół Ogólnokształcących - Gimnazjum nr [...] w C. dnia 28 czerwca 2002 r. wystąpiła do [...] Kuratora Oświaty o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego na stopień nauczyciela dyplomowanego, na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 19, poz. 239 ze zm.).

[...]Kurator Oświaty decyzją z dnia [...] marca 2003 r. na podstawie art. 9 b ust. 6 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz.U. z 1997 r., Nr 56, poz. 357 ze zm.), odmówił E. K. nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego, uznając, że skoro studia podyplomowe ukończyła w dniu [...] czerwca 2000 r., to nie spełnia warunku uprawniającego do złożenia wniosku o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego na stopień nauczyciela dyplomowanego po odbyciu 9-miesięcznego stażu.

Minister Edukacji Narodowej i Sportu decyzją z dnia [...] września 2003 r. nr [...]powyższą decyzję utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podał, że zgodnie z art. 9 b ust.1 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 i 3 ustawy - Karta Nauczyciela warunkiem nadania nauczycielowi mianowanemu stopnia nauczyciela dyplomowanego jest: posiadanie wymaganych kwalifikacji, odbycie stażu zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego nauczyciela oraz uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej.

Nauczycielowi, który nie spełnia powyższych warunków, organ sprawujący nadzór pedagogiczny odmawia nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego w drodze decyzji administracyjnej (art. 9b ust. 6 w zw. z art. 9b ust.1 i art. 9 b ust. 4 pkt. 3 ustawy Karta Nauczyciela).

W przypadku ubiegania się o stopień nauczyciela dyplomowanego staż trwa 2 lata i 9 miesięcy (art. 9c ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela)

Stosownie do art. 7 ust. 2 pkt 1 i 2 w związku z art. 7 ust. 1 i ust. 5 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw, w terminie do 5 kwietnia 2003 r., do złożenia wniosku o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego na stopień nauczyciela dyplomowanego po odbyciu stażu w wymiarze 9 miesięcy uprawnieni byli nauczyciele, którzy w dniu wejścia w życie ustawy, tj. w dniu 6 kwietnia 2000 r. byli zatrudnieni na podstawie mianowania, ponadto spełniali jeden z następujących warunków: posiadali III stopień specjalizacji zawodowej lub kwalifikacje trenerskie klasy mistrzowskiej, posiadali stopień doktora lub doktora habilitowanego, posiadali ukończone studia podyplomowe zgodne z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć, posiadali kwalifikacje do nauczania co najmniej dwóch przedmiotów albo posiadali uznany dorobek zawodowy, potwierdzony otrzymaniem nagrody ministra, kuratora oświaty lub równorzędnej albo Medalu Komisji Edukacji Narodowej. O wszczęcie powyższego postępowania,po odbyciu stażu w wymiarze 1 roku i 9 miesięcy, mogli natomiast ubiegać się nauczyciele, którzy w dniu 6 kwietnia 2000 r. byli zatrudnieni na podstawie mianowania, a ponadto albo posiadali I lub II stopień specjalizacji zawodowej albo kwalifikacje trenerskie klasy II lub I .

W dniu 6 kwietnia 2000 r. Pani E. K. legitymowała się dyplomem ukończenia na Uniwersytecie W. wyższych studiów magisterskich w zakresie [...]- specjalność nauczycielska. W tym czasie była zatrudniona na podstawie mianowania w Zespole Szkół Ogólnokształcących - Gimnazjum nr [...] w C.. W związku z tym uzyskała z mocy prawa stopień nauczyciela mianowanego. Studia podyplomowe w zakresie przedmiotów humanistycznych w gimnazjum -[...] wnioskodawczyni ukończyła dnia [...] czerwca 2000 r., a zatem po dniu wejściu w życie ustawy powołanej ustawy z 18 lutego 2000 r.

Oznacza to, że E. K. nie spełnia przesłanek do ubiegania się o stopień nauczyciela dyplomowanego po odbyciu 9-miesięcznego stażu, w trybie art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z 18 lutego 2000 r. Mogła jedynie ubiegać się o stopień nauczyciela dyplomowanego, po odbyciu stażu w wymiarze 1 roku i 9 miesięcy, zgodnie z treścią art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy.

W skardze, wniesionej w październiku 2003 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego E. K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji oraz o ustalenie jej prawa do uzyskania stopnia nauczyciela dyplomowanego. Stwierdziła art. 7 ust. 2 powołanej ustawy z 18 lutego 2000 r. określa tylko kwalifikacje dające możliwość skorzystania przez nauczycieli mianowanych ze skróconej drogi awansu zawodowego. Nie wskazuje natomiast daty ich uzyskania. Powinno to oznaczać, że przewidziane w tym przepisie kryteria można spełnić w każdym czasie, a nie tylko przed dniem 6 kwietnia 2000 r. Skarżąca podniosła ponadto, że komisja kwalifikacyjna pozytywnie zaopiniowała jej wniosek o nadanie stopnia nauczyciela dyplomowanego. Dotychczas nie wydano decyzji stwierdzającej naruszenie zasad postępowania kwalifikacyjnego. Brak jest zatem podstaw do kwestionowania długości odbytego przez nią stażu zawodowego. E.K. zarzuciła także, że art. 25 ust. 1, 2 i 3 ustawy z 23 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty, ustawy Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawy - Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 111, poz. 1194 ze zm.) narusza konstytucyjne prawo do równego traktowania przez władze publiczne i do równego awansu. Przepis ten odnosi się tylko do nauczycieli, wobec których zostały wszczęte i niezakończone przed 6 kwietnia 2000 r. postępowania kwalifikacyjne na stopnie specjalizacji zawodowej. Pomija natomiast tych nauczycieli, którzy w tym czasie podnosili swoje kwalifikacje zawodowe na studiach podyplomowych.

W odpowiedzi na skargę Minister Edukacji Narodowej i Sportu wniósł o jej oddalenie, powołując się na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Dodał, że skarżąca bezpodstawnie powołuje się na art. 25 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty, ustawy Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawy - Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 111, poz. 1194 ze zm.) z 23 sierpnia 2001 r. Przepis ten przewiduje jedynie możliwość uzyskania stopnia nauczyciela dyplomowanego po odbyciu stażu w krótszym wymiarze w przypadku uzyskania stopnia specjalizacji zawodowej. Przepis ten nie dotyczy pozostałych warunków określonych w art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z 18 lutego 2000 r., w tym również ukończenia studiów podyplomowych. Niezasadny jest także zarzut naruszenia procedury postępowania, określonej w art. 9 h ust. 2 ustawy Karta Nauczyciela. Zaskarżona decyzja i utrzymana nią decyzja organu I instancji wydane zostały w postępowaniu wszczętym na wniosek E. K. w sprawie nadania jej stopnia nauczyciela dyplomowanego. Procedura określona w art. 9h ust. 2 Karta Nauczyciela odnosi się natomiast do postępowania nadzorczego, podejmowanego z urzędu, odpowiednio przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny bądź przez właściwego ministra.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Przede wszystkim należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

W myśl art. 13 § 2 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Ministra Edukacji Narodowej i Sportu, a zatem właściwym do jej rozpatrzenia jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (§ 1 pkt 13 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości Dz.U. Nr 72, poz. 652).

Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji.

Skarga analizowana w tym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie.

Akt nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela jest rodzajem certyfikatu zawodowego, wydanego w trybie administracyjnym, decyzją organu administracji publicznej. Daje on generalne uprawnienia do zatrudnienia w określonych rodzajach i typach szkół.

Zgodnie z art. 9b ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela jednym z warunków nadania nauczycielowi mianowanemu stopnia nauczyciela dyplomowanego jest uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej. Jeżeli nauczyciel nie uzyska takiej akceptacji, w myśl art. 9b ust. 6 Kart Nauczyciela odmawia mu się nadania wnioskowanego certyfikatu.

Samo uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej nie ma jednak w sprawie decydującego znaczenia i nie przesądza o obowiązku nadania nauczycielowi mianowanemu stopnia nauczyciela dyplomowanego. O dopuszczalności wydania certyfikatu rozstrzyga bowiem nie komisja kwalifikacyjna ale organ nadzoru pedagogicznego.

Nie można zatem podzielić zarzutów skarżącej, że uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej determinuje sposób rozpatrzenia wniosku nauczyciela oraz że bez stwierdzenia nieważności takiego stanowiska niedopuszczalna jest odmowa nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego.

Czynności podejmowane przez komisję kwalifikacyjną podlegają nadzorowi ze strony właściwego ministra(art. 9h ust. 1 pkt 2 i ust. 2).To postępowanie nadzorcze wszczynane jest z urzędu i jest postępowaniem odrębnym od dwuinstancyjnego postępowania w sprawie nadania stopnia awansu zawodowego.

W toku postępowania o nadanie stopnia nauczyciela dyplomowanego organ nadzoru pedagogicznego nie jest zatem właściwy do stwierdzenia nieważności czynności komisji kwalifikacyjnej. Nie oznacza to jednak by był zwolniony z obowiązku odniesienia się do kwestii legalności takich działań. Organ nadzoru pedagogicznego zobowiązany jest jednak zbadać sprawę nie tylko w tym zakresie. Musi dokonać samodzielnej oceny materiału dowodowego pod kątem wszystkich przesłanek warunkujących dopuszczalność nadania mianowanemu nauczycielowi stopnia nauczyciela dyplomowanego. Tylko łączne spełnienie wszystkich wymogów przewidzianych w art. 9b Karty Nauczyciela umożliwia wydanie pozytywnego dla wnioskodawcy rozstrzygnięcia. Niespełnienie chociażby jednego z omawianych warunków obliguje organ do odmowy nadania stopnia awansu zawodowego

Kolejnymi przesłankami nadania nauczycielowi mianowanemu stopnia nauczyciela dyplomowanego jest spełnienie wymagań kwalifikacyjnych, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy Karta Nauczyciela a także odbycie stażu zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego nauczyciela.

W rozpoznawanej sprawie niesporne jest, że skarżąca posiada wymagane kwalifikacje zawodowe oraz że po odbyciu stażu otrzymała pozytywną ocenę dorobku zawodowego. Sporną natomiast kwestią jest czy odbyty przez E.K.9-miesięczny staż umożliwiał nadanie jej kolejnego stopnia awansu zawodowego.

Zgodnie z art. 9c ust. 1 pkt 2 ustawy Karta Nauczyciela w przypadku ubiegania się o stopień nauczyciela dyplomowanego staż wynosi 2 lata i 9 miesięcy.

Możliwość nadania takiego samego stopnia awansu zawodowego po odbyciu krótszego stażu wprowadziła w okresie przejściowym ustawa z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Stosownie do art. 7 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 7 ust. 1 ustawy, nauczyciele, którzy w dniu wejścia w życie tego aktu prawnego, zatrudnieni byli na podstawie mianowania, posiadający stopnie specjalizacji zawodowej lub kwalifikacje trenerskie, stopień naukowy doktora lub doktora habilitowanego, ukończone studia podyplomowe zgodne nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć, kwalifikacje do nauczania co najmniej dwóch przedmiotów lub uznany dorobek zawodowy potwierdzony otrzymaniem nagrody ministra, kuratora oświaty lub równorzędnej albo Medalu Komisji Edukacji Narodowej, mogą ubiegać się o awans zawodowy na stopień nauczyciela dyplomowanego po odbyciu stażu w wymiarze 9 miesięcy, jeżeli spełniają jeden z dodatkowych warunków, w tym posiadali ukończone studia podyplomowe.

Trafny jest pogląd organów orzekających, iż z przywileju tego mogli skorzystać jedynie ci nauczyciele, którzy w dniu wejścia w życie ustawy z 18 lutego 2000 r., tj. 6 kwietnia 2000 r., nie tylko byli zatrudnieni na podstawie mianowania ale także równocześnie spełniali jeden z dodatkowych warunków określonych w art. 7 ust. 2 pkt 1 omawianej ustawy.

Za takim stanowiskiem przemawia gramatyczna, celowościowa i logiczna wykładnia art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy, a także wykładnia systemowa tego przepisu w powiązaniu z poprzedzającym ustępem 1 i następnym ustępem 3.

W zasadzie cały przepis art. 7 powołanej ustawy odnosi się do dnia wejścia w życie tego aktu prawnego, jako daty decydującej o określonych uprawnieniach i zakresie awansu zawodowego nauczyciela. Skoro przepis art. 7 ust. 2 mówi o nauczycielach zatrudnionych w dniu wejścia w życie ustawy na podstawie mianowania, posiadających odpowiednie kwalifikacje lub spełniających określone warunki przewidziane w tym przepisie, to zrozumiałym jest, że ustawodawca miał na myśli nauczycieli, którzy posiadali te kwalifikacje lub spełniali określone warunki w dacie wejścia w życie ustawy, a nie tych, którzy nabędą je później, chociażby w terminie niezbyt odległym od daty wejścia w życie ustawy.

E. K. studia podyplomowe ukończyła w czerwcu 2000 r., dlatego nie można uznać, że skarżąca spełniała warunki do odbycia stażu trwającego 9 miesięcy, na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 1 omawianej ustawy z dnia 18 lutego 2000 r.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271).