Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1700/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno  Spożywczych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 21 i art. 29 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2014 poz 669
law: Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędzia WSA Jakub Linkowski Protokolant st. sekr. sąd. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2017 r. sprawy ze skargi O. Sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie zakazu wprowadzenia do obrotu partii artykułu rolno-spożywczego oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 z późn. zm.), art. 21 i art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1604 z późn. zm.), w związku z: art. 3 pkt 1, 5 i 10, art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1604 z późn. zm.), art. 2 ust. 2 lit. i, l, m, n, art. 7 ust. 1 lit. c, art. 7 ust. 2, art. 17 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz. Urz. WE L 304 z 22.11.2011, str. 18 z późn. zm.), art. 3 pkt 8, art. 8 ust. 1, art. 16, art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. UE L 31 z 01.02.2002, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. [...] wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463, z późn. zm.), art. 9 ust. 1, do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 110/2008 z dnia 15 stycznia 2008 r. w sprawie definicji, opisu, prezentacji, etykietowania i ochrony oznaczeń geograficznych napojów spirytusowych oraz uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 1576/89 (Dz. Urz. UE L 39 z 13.2.2008, str. 16), uchylił decyzję nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (znak sprawy: [...]) i zakazał spółce O. Sp. z o. o., [...], [...], wprowadzania do obrotu partii artykułu rolno - spożywczego o nazwie "[...]" (oznaczenie partii: data produkcji [...].12.16, numer partii [...]) w ilości 56,5 l oraz nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

Do wydania niniejszych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniach [...].02.2017 r., [...].03.2017 r. i [...].03.2017 r. Inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w [...]: J. H. (numer legitymacji służbowej [...]) i M. P. (numer legitymacji służbowej [...]) przeprowadzili w spółce O. Sp. z o.o., [...], [...], kontrolę w zakresie jakości handlowej napojów alkoholowych.

W toku kontroli pobrano 3 próbki z następujących 3 magazynowych partii napojów spirytusowych o łącznej objętości 186,5l (łączna wielkość partii produkcyjnych: 300l):

1) [...] - [...] - wielkość partii magazynowej 56,5 l (oznaczenie partii: data produkcji [...].12.16, numer partii [...], wielkość partii produkcyjnej 120l),

2) [...] - [...] - wielkość partii magazynowej 74,5 l (oznaczenie partii: data produkcji [...].02.2017, numer partii [...], wielkość partii produkcyjnej 120l),

3) [...] - nalewka - wielkość partii magazynowej 55,5l (oznaczenie partii: data produkcji [...].02.17, numer partii [...], wielkość partii produkcyjnej 60l),

oraz partii wyrobu o nazwie

4) [...] - napój spirytusowy - wielkość partii magazynowej 4,5l (oznaczenie partii: data produkcji [...].02.17, numer partii [...], wielkość partii produkcyjnej 85l).

W toku kontroli stwierdzono następujące nieprawidłowości względem produktu [...]:

1) nazwa produktu sugeruje konsumentowi, że wyrób jest produktem wytworzonym zgodnie ze starodawną recepturą stosowaną w regionie [...];

2) [...] sporządzona jest z [...] pochodzącego z [...] i zagęszczonego soku z białych winogron pochodzącego z [...];

3) w oznakowaniu wyrobu na etykiecie w nazwie podano [...] natomiast na kontretykiecie podano [...], co jest niezgodne z art. 9 rozporządzenia nr 110/2008.

Strona odniosła się do stwierdzonych nieprawidłowości w piśmie z [...] marca 2017 r. Wskazała w nim, że jest małą, polską firmą, której misją przewodnią jest produkcja i sprzedaż wyrobów spirytusowych najwyższej jakości. Ma na celu kultywowanie i odtwarzanie tradycyjnych metod produkcji i smaków alkoholi, produkowanych od wieków w Polsce.

W jej ocenie [...] to handlowa nazwa [...] zawarta w znaku towarowym nawiązującym do historii tworzenia i produkcji [...] czystych i smakowych w Polsce. [...] takie były często dosładzane, zwłaszcza miodem, a tradycja ich zaprawiania dodatkami owocowymi lub ziołowymi była różna dla różnych regionów [...], co potwierdza receptura i proces produkcji [...].

Zawiadomieniem z dnia [...] marca 2017 r. [...] Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych poinformował stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno spożywczych w związku ze stwierdzeniem nieprawidłowości w oznakowaniu wskazanych wyżej napojów spirytusowych.

Po uzyskaniu stanowiska strony, organ decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2017 r. nakazał poddanie zabiegowi prawidłowego, zgodnego z przepisami prawa oznakowania partii 56,5 l [...] smakowej o nazwie ".[...]" [...] ml (oznaczenie partii: data produkcji [...].12.16, numer partii [...]).

Skarżąca wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji zarzucając jej naruszenie:

1) art. 8 k.p.a. przez jego niezastosowanie, co polegało na uznaniu, że nazwa [...] wprowadza w błąd co do właściwości produktu poprzez użycie wyrazów "[...]" i "[...]" oraz kompozycyjne rozbicie w zakresie, w jakim słowo [...]" nie stanowi z pozostałymi wyrazami zwartej, ciągłej całości, pomimo faktu, że w obrocie gospodarczym występują produkty zawierające w nazwie słowo "[...]"- niewytwarzane według starodawnej receptury - oraz produkty zawierające słowo "regionalny" a nie wskazujące związku użytych składników z miejscem wytworzenia i właściwościami produktu według cech, jak to określił w decyzji nr [...] organ I instancji;

2) art. 104 k.p.a. w zw. z art. 107 par. 1 i 3 k.p.a. przez zaniechanie podania wyczerpującego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji;

3) art. 77 par. 1 k.p.a. w zw. z art. 75 par. 1 k.p.a. co polegało na niewłaściwej, dowolnej ocenie dowodów i pominięcie twierdzeń odwołującego;

4) art. 7 ust. 1 lit. a rozporządzenia 1169/2011 przez jego niewłaściwe zastosowanie, co polegało na przyjęciu, że użycie w nazwie słów "[...]" i "[...]" oraz podanie na etykiecie produktu dwóch kategorii: "[...]" oraz "[...]" wprowadzają konsumenta w błąd co do właściwości środka spożywczego;

5) art. 9 ust. 1 rozporządzenia 110/2008 poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, co polegało na przyjęciu, że na czołowej etykiecie nie podano nazwy "[...]" a podano "[...]" zaś na kontretykiecie podano nazwę "[...]";

6) art. 3 pkt 5 w zw. z art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno- spożywczych przez ich niewłaściwe zastosowanie, co polegało na przyjęciu, że użycie w nazwie słów "[...]" i "[...]" wprowadza konsumentów w błąd co do oznakowania produktu, oraz, że podanie dwóch kategorii napoju spirytusowego - "[...]" i "[...]" wprowadza konsumentów w błąd co do jakości handlowej artykułu rolno-spożywczego.

Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji oraz umorzenie postępowania w sprawie, bądź ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych rozpoznając odwołanie wskazał, że przedmiotem postępowania wyjaśniającego jest ocena zgodności z przepisami prawa żywnościowego nazwy i oznakowania produktu "[...]" [...] ml.

Organ podkreślił, że przedmiotowy produkt stanowi artykuł rolno-spożywczy w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. Organ wskazał na regulacje prawne jakim podlegają artykuły rolno–spożywcze, w szczególności na brzmienie art. 3 pkt 5 i art. 4 ust. 1 ww. ustawy. Organ wyjaśnił, że Prawo żywnościowe ma na celu ochronę interesów konsumentów i powinno stanowić podstawę dokonywania przez konsumentów świadomego wyboru związanego ze spożywaną przez nich żywnością. Ma na celu zapobieganie: oszukańczym lub podstępnym praktykom; fałszowaniu żywności, oraz wszelkim innym praktykom mogącym wprowadzać konsumenta w błąd. Podmioty działające na rynku spożywczym i pasz zapewniają, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej żywności lub pasz z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla ich działalności oraz kontrolowania przestrzegania tych wymogów (art. 17 ust. 1 rozporządzenia nr 178/2002). Wyjaśnił, że w myśl art. 16 rozporządzenia nr 178/2002, etykietowanie, reklama i prezentacja żywności lub pasz, z uwzględnieniem ich kształtu, wyglądu lub opakowania, używanych opakowań, sposobu ułożenia i miejsca wystawienia oraz informacji udostępnionych na ich temat w jakikolwiek sposób, nie może wprowadzać konsumentów w błąd. W związku z powyższym artykuły rolno-spożywcze powinny być zgodne z wymaganiami jakości handlowej na każdym etapie produkcji.

Organ wyjaśnił, że istotę sporu w niniejszej sprawie stanowi ocena prawidłowości znakowania produktu [...]. Wykazane w toku kontroli niezgodności dotyczyły nazwy i kategorii produktu.

W pierwszej kolejności organ stwierdził, że przedmiotowy artykuł rolno-spożywczy określony został nazwą składającą się z czterech członów: ",[...]", "[...]", "[...]", "[...]". Trzy pierwsze człony umieszczone zostały w górnej części przedniej etykiety produktu. Człon "[...]" znajduje się u dołu przedniej etykiety, w pobliżu informacji o objętości produktu i procentowej ilości alkoholu.

Organ podkreślił, że zgodnie z art. 17 ust. 1 rozporządzenia nr 1169/2011 nazwą środka spożywczego jest w pierwszej kolejności jego nazwa przewidziana w przepisach. Dopiero przy braku takiej regulacji stosuje się nazwę zwyczajową, a w przypadku jej braku lub niestosowania - nazwę opisową.

Zgodnie z pkt 15 lit. a załącznika II do rozporządzenia nr 110/2008 dla określenia napoju spirytusowego nazwą [...], musi być on "wytwarzany z alkoholu etylowego pochodzenia rolniczego otrzymywany w wyniku fermentacji - przeprowadzanej z użyciem drożdży - następujących produktów:

(i) ziemniaków lub zbóż; albo

(ii) innych surowców rolniczych;

który jest następnie destylowany lub rektyfikowany w sposób zapewniający selektywną redukcję właściwości organoleptycznych użytych surowców oraz produktów ubocznych fermentacji".

[...] zaś, zgodnie z pkt 31. ww. załącznika to "[...], której nadano dominujący smak, inny niż smak surowców".

W ocenie Głównego Inspektora wątpliwości w zakresie nazwy przedmiotowego produktu sprowadzić należy do następujących kwestii:

- wykorzystania w nazwie produktu określenia "[...]"

- wykorzystania w nazwie produktu określenia "[...]"

- oddzielenia członów "[...]" oraz [...]" członem "[...]".

Organ stwierdził, że samo określenie "[...]" może nawiązywać, jak wskazała strona, do [...] w ujęciu historycznym. Główny Inspektor uznał jednak, że określenie "[...]" odnoszone jest bezpośrednio do nazwy konkretnego artykułu rolno-spożywczego, jakim jest [...]. Samo wykorzystanie w nazwie słowa "[...]" wiąże się z koniecznością spełnienia określonych w rozporządzeniu nr 110/2008 wymogów w zakresie m. in. składu, metod produkcji i zawartości alkoholu. Ze względu na dużą popularność [...] wśród napojów spirytusowych sprzedawanych w Polsce, organ stwierdził, że przeciętny konsument jest świadom ogólnych cech reprezentowanych przez tę kategorię produktów. Zdaje sobie również sprawę z długiej tradycji produkcji [...] na terenie [...]. Dlatego też, widząc w oznakowaniu [...] [...] smakowej dodatkowe oznaczenie - "[...]" - konsument odniesie je do właściwości konkretnego produktu, nie zaś do historii [...] smakowych w Polsce. Tego rodzaju oznaczenie może więc doprowadzić do sytuacji, w której konsument zadecyduje o wyborze [...] [...] ml ze względu na szczególne metody produkcji bądź skład, które sugeruje określenie ".[...]".

Organ rozpoznając odwołanie uznał, że Wojewódzki Inspektor JHARS sklasyfikował oznakowanie przedmiotowego produktu jako wprowadzające w błąd co do właściwości produktu (art. 7 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1169/2011) było nieprecyzyjne i właściwsze byłoby wskazanie na art. 7 ust. 1 lit. c, zgodnie z którym "Informacje na temat żywności nie mogą wprowadzać w błąd, w szczególności (...) przez sugerowanie, że środek spożywczy ma szczególne właściwości, gdy w rzeczywistości wszystkie podobne środki spożywcze mają takie właściwości, zwłaszcza przez szczególne podkreślanie obecności lub braku określonych składników lub składników odżywczych".

Główny Inspektor nie zgodził się ze stanowiskiem skarżącej, której zdaniem umieszczenie w nazwie produktu określenia "[...]" miała w sposób ogólny nawiązać do [...] tradycji produkcji [...]. Zdaniem organu, wystarczającym dla zaznaczenia ogólnego związku tego produktu z tradycją produkcji [...] smakowych byłoby oznaczenie go po prostu jako "[...] wraz ze wskazaniem smaku, gdyż nazwa ta jest pochodzenia [...]ego, zaś jej wykorzystanie chronione jest wymogami pkt 15 oraz pkt 31 załącznika II do rozporządzenia nr 110/2008.

Zdaniem organu podobną funkcję pełni w nazwie przedmiotowego produktu określenie "[...]". Określenie to wyróżnia produkt spośród innych zakwalifikowanych przez producentów jako "[...]". Podkreślana cecha regionalności sugeruje związek z regionem produkcji - [...]. Organ przyznał racje organowi I instancji i wyjaśnił, że terytorium [...] składa się z poszczególnych regionów geograficznych. Przeciętny konsument, widząc wódkę określoną jako "[...]" i ".[...]" produkowaną na [...], powiąże ze sobą te informacje. Będzie oczekiwał produktu opartego na [...] recepturze i regionalnym składzie. W sytuacji, gdy w składzie produktu znajdują się m. in. destylat jarzębinowy pochodzący z [...] oraz zagęszczony sok z białych winogron pochodzący z [...] trudno mówić o zachowaniu regionalizmu i staropolskości produktu. Zastosowanie tych określeń jest możliwe przy wykazaniu związku produktu ze [...] i związanymi z regionem [...] tradycjami, recepturami bądź składem. W innym przypadku, zdaniem organu, pozostają one jedynie niespełnionym elementem deklaracji producenta.

Odpowiadając na argumenty strony, wskazującej m. in. na przykład audycji radiowej pod tytułem "Oryginalnych potraw kuchni [...] nikt by dziś nie zjadł", organ podkreślił, że wskazane cechy "staropolskości" i "regionalności" produktu nie są obowiązkowym elementem informacji przekazywanej konsumentowi. Innymi słowy, producent nie jest zobowiązany prawem do zapewnienia obecności tych cech w produkcie, podobnie jak nie musi znakować produktu określeniami typu "wiejski" czy "domowy". Znakowanie produktu tego rodzaju określeniami zwiększa jego atrakcyjność i wyróżnia go na tle innych. Dlatego tak ważne jest, by producent, podejmując dobrowolną decyzję o uwzględnieniu w oznakowaniu produktu dodatkowych informacji, nie wprowadzał w błąd konsumenta. Nieostry charakter określenia "[...]" nie oznacza, że producent może stosować go w sposób całkowicie dowolny. Zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 1169/2011, informacje o produkcie powinny być "rzetelne, jasne i łatwe do zrozumienia dla konsumenta".

Organ wyjaśnił, że wątpliwości budził sposób prezentacji nazwy i kategorii produktu. Widoczne w oznakowaniu graficzne ułożenie elementów nazwy [...] powoduje oddzielenie członów ",[...]" "[...]" i "[...]'" (położonych w górnej części etykiety) od członu "[...]" (położonego w dolnej części etykiety). Organ powołując pkt 31 załącznika II do rozporządzenia nr 110/2008, wyjaśnił, że określenia wyrażające dominujący smak oddzielone zostały członem "[...]". Ponadto, człon "[...]" znajduje się u dołu przedniej etykiety, w wyraźnej odległości od członu "[...]". W ocenie Głównego Inspektora nazwa produktu, jak również jej przedstawienie graficzne, nie spełniają wymogów pkt 31 załącznika II do rozporządzenia nr 110/2008. Nie zmienia tego fakt, że człony te znajdują się w tym samym polu widzenia. W sytuacji, gdy nazwę produktu regulują przepisy szczegółowe (rozporządzenie nr 110/2008) za niewystarczające należało uznać spełnienie wyłącznie wymogów przepisów ogólnych (rozporządzenie nr 1169/2011). Ustawodawca unijny dopuszcza możliwość wyboru przez producenta [...] smakowej jednego z dwóch sposobów informowania o kategorii napoju spirytusowego. Może on podać informację o kategorii napoju spirytusowego w sposób właściwy dla [...] (znakując produkt jako "[...]" w rozumieniu pkt 15 załącznika II do rozporządzenia nr 110/2008) lub [...] smakowych (zgodnie z pkt 31 lit. d załącznika II do rozporządzenia nr 110/2008 "Wódkę smakową można sprzedawać również pod nazwą któregokolwiek dominującego smaku dodaną do wyrazu "[...]"). W niniejszym przypadku producent połączył obie powyższe metody, przez co nazwy [...] w tej kompozycji graficznej nie można uznać za spójną informację kierowaną do konsumenta.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 8 k.p.a., organ odwoławczy stwierdził, że w obowiązującym stanie prawnym wprowadzenie do obrotu artykułów rolno-spożywczych nie wymaga akceptacji ani notyfikacji organów Inspekcji. Producent, jako podmiot profesjonalny wprowadzający artykuł rolno-spożywczy odpowiada za jakość tego artykułu, która może zostać zweryfikowana w trakcie kontroli.

Jednocześnie, w ocenie Głównego Inspektora, art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych na który powołał się organ I instancji, nie upoważniał go do wprowadzania zmian w nazewnictwie produktu. Dlatego też w niniejszym przypadku organ I instancji powinien rozstrzygnąć sprawę w sposób wskazany w art. 29 ust. 1 pkt 1, a więc zakazując wprowadzania artykułu rolno-spożywczego do obrotu. Z uwagi na powyższe, Główny Inspektor JHARS uchylił w całości decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora JHARS, która nakazywała m. in. dokonanie zmian w nazwie produktu, oraz zakazać wprowadzenia do obrotu przedmiotowej [...] smakowej.

Następnie skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzuciła naruszenie:

1) 139 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. przez zaniechanie uznania, że rozstrzygnięcie zawarte w sentencji skarżonej decyzji zostało wydane na niekorzyść skarżącej i w związku z tym uchylenie decyzji organu I instancji i wydanie rozstrzygnięcia zawartego w sentencji skarżonej decyzji było niedopuszczalne z uwagi na brak przesłanek uzasadniających wydanie decyzji na niekorzyść strony odwołującej w postępowaniu z odwołania wniesionego przez skarżącą,

2) art. 104 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. przez zaniechanie podania wyczerpującego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji co polegało na ograniczeniu się do przytoczenia przepisów mających zdaniem organu zastosowanie w okolicznościach niniejszej sprawy i prostej negacji twierdzeń odwołującego ze wskazaniem stanowiska poprawnego według opinii organu.

3) art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. co polegało na niewłaściwej, dowolnej ocenie dowodów strony pominięcie twierdzeń odwołującego co w prostej konsekwencji doprowadziło organ do uznania, że względem wskazanej partii napoju spirytusowego "[...]" jako zawierającej nazwę wprowadzającą w błąd co do właściwości napoju spirytusowego należy dla skarżącej zakazać wprowadzenia jej do obrotu,

4) art. 7 ust. 1 lit. c Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności przez jego niewłaściwe zastosowanie co polegało na przyjęciu, że:

a) użycie w nazwie produktu słów "[...]" oraz "[...]" wprowadza konsumentów w błąd co do właściwości środka spożywczego,

b) odwołujący przez podanie na etykiecie produktu dwóch kategorii: "[...]" oraz "[...]" wprowadza konsumentów w błąd co do właściwości środka spożywczego.

5) art. 9 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 110/2008 z dnia 15 stycznia 2008 r. w sprawie definicji, opisu, prezentacji, etykietowania i ochrony oznaczeń geograficznych napojów spirytusowych oraz pkt 15 i pkt 31 załącznika nr II do w/w rozporządzenia przez ich niewłaściwe zastosowanie, co polegało na przyjęciu, że:

a) na czołowej etykiecie nie podano nazwy napoju spirytusowego w sposób który pozwalałby uznać, że do nazwy "[...]" dodano w należyty sposób człon nazwy określający dominujący smak, tj. "[...]",

b) skarżący użył w nazwie produktu wyrazu odpowiadającego kategorii napoju spirytusowego "[...]" i nie połączył z nią w jasny sposób wyrazu "[...]", które to słowo sugeruje że produkt jednocześnie należy do kategorii "[...] smakowych".

6) art. 3 pkt 5 w zw. z art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych przez ich niewłaściwe zastosowanie, co polegało na uznaniu, że użycie nazwy "[...]" wprowadza konsumentów w błąd w odniesieniu do oznakowania produktu przez użycie w nim wyrazów "[...]" oraz "[...]".

W związku z powyższym zarzutami wniosła o uchylenie skarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie nie podzielając podniesionych w niej zarzutów i podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w myśl § 2 ww. artykułu kontrola ta, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Podkreślenia wymaga, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.).

Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że skarga podlega oddaleniu aczkolwiek niektóre podniesione w niej zarzuty zasługują na uwzględnienie.

Istotę sporu w niniejszej sprawie stanowiła ocena zgodności z przepisami prawa żywnościowego nazwy i oznakowania wytwarzanego przez skarżącą produktu "[...]". W sferze rozważań organów obu instancji pozostawały następujące kwestie:

1) wykorzystanie w nazwie produktu określenia "[...]",

2) wykorzystanie w nazwie produktu określenia "[...]",

3) podanie w oznakowaniu wyrobu na etykiecie "[...]" natomiast na kontretykiecie "[...]".

Sąd w całości podzielił ustalenia i ostateczną ocenę organów, że użycie przez skarżącą w nazwie produktu "[...]" i "[...]" mogą wprowadzać w błąd konsumentów co do właściwości nabywanej przez nich [...].

Produkt [...] stanowi artykuł rolno-spożywczy w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych ("Użyte w ustawie określenia oznaczają (...) artykuły rolno-spożywcze-produkty rolne, runo leśne, dziczyznę, organizmy morskie i słodkowodne w postaci surowców, półproduktów oraz wyrobów gotowych otrzymywanych z tych surowców i półproduktów, w tym środki spożywcze"). Musi więc spełniać wymogi jakości handlowej, definiowanej jako "cechy artykułu rolno-spożywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi" (art. 3 pkt 5 ustawy).

Zgodnie z art. 4 ust. 1 ww. ustawy "wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta". Wprowadzenie artykułu do obrotu wiąże się z obowiązkiem zapewnienia odpowiedniej jego jakości i oznaczenia przez producenta.

W myśl art. 3 pkt 8 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. UE L 31 z 01.02.2002, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. [...]e wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463, z późn. zm.), "wprowadzanie na rynek" oznacza posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucję i inne formy dysponowania.

Prawo żywnościowe ma na celu ochronę interesów konsumentów i powinno stanowić podstawę dokonywania przez konsumentów świadomego wyboru związanego ze spożywaną przez nich żywnością. Ma na celu zapobieganie: oszukańczym lub podstępnym praktykom; fałszowaniu żywności, oraz wszelkim innym praktykom mogącym wprowadzać konsumenta w błąd (art. 8 ust. 1 rozporządzenia nr 178/2002).

Podmioty działające na rynku spożywczym i pasz zapewniają, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej żywności lub pasz z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla ich działalności oraz kontrolowania przestrzegania tych wymogów (art. 17 ust. 1 rozporządzenia nr 178/2002).

W myśl art. 16 rozporządzenia nr 178/2002, etykietowanie, reklama i prezentacja żywności lub pasz, z uwzględnieniem ich kształtu, wyglądu lub opakowania, używanych opakowań, sposobu ułożenia i miejsca wystawienia oraz informacji udostępnionych na ich temat w jakikolwiek sposób, nie może wprowadzać konsumentów w błąd.

W związku z powyższym artykuły rolno-spożywcze powinny być zgodne z wymaganiami jakości handlowej na każdym etapie produkcji. Prawidłowość oznakowania produktu nazwa "[...]" [...] ml winna być oceniana w oparciu o rozporządzenie nr 110/2008, w którym ustawodawca unijny uregulował kwestię nazewnictwa napojów spirytusowych.

Zgodnie z pkt 15 lit. a załącznika II do rozporządzenia nr 110/2008 dla określenia napoju spirytusowego nazwą [...], musi być on "wytwarzany z alkoholu etylowego pochodzenia rolniczego otrzymywany w wyniku fermentacji - przeprowadzanej z użyciem drożdży - następujących produktów:

(i) ziemniaków lub zbóż; albo

(ii) innych surowców rolniczych;

który jest następnie destylowany lub rektyfikowany w sposób zapewniający selektywną redukcję właściwości organoleptycznych użytych surowców oraz produktów ubocznych fermentacji".

[...] zaś, zgodnie z pkt 31. ww. załącznika to "[...], której nadano dominujący smak, inny niż smak surowców".

Niewątpliwie [...] jest popularnym napojem spirytusowym na terenie [...] zaś jej produkcja w naszym kraju ma długoletnie tradycje.

Należy zgodzić się z poglądem organów, że określenie "[...]" przeciętny konsument będzie odnosił do przedmiotowego produktu a nie do historii [...] smakowych w Polsce. Określenie to sugeruje, że [...] ma szczególne właściwości, wyróżniające je od innych [...] tj. jest produkowana przy użyciu [...] metod, bądź receptury. Natomiast określenie "[...]" nawiązuje do nazwy regionu, gdzie jest produkowana tj. do [...]. Przeciętny konsument, nabywając ten produkt, będzie przekonany, że jest on wytwarzany według [...] receptury i to pochodzącej z [...]. Tymczasem obecność w wódce [...] pochodzącego z [...] oraz zagęszczonego soku z białych winogron z [...] zaprzecza informacji płynącej z nazwy produktu.

W opisanym stanie faktycznym nabywca produktu może zostać wprowadzony w błąd odnośnie cech jakim charakteryzuje się dany towar. Kwestia ta zdaniem Sądu została dostatecznie wyjaśniona przez organy orzekające w sprawie, stąd zarzuty skargi odnośnie naruszenia przepisów proceduralnych tj. art. 104 k.p.a., 107 § 1 i 3 k.p.a., 77 § 1 k.p.a. i art. 75 § 1 k.p.a. należy uznać za niezasadne. W prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych zastosował właściwe przepisy prawa materialnego. Nie doszło, wbrew twierdzeniom skargi do naruszenia art. 7 ust. 1 lit. c Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności przez jego niewłaściwe zastosowanie, jak również art. 3 pkt 5 w zw. z art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, albowiem użycie w nazwie produktu słów "[...]" oraz "[...]" mogła wprowadzić konsumentów w błąd co do właściwości środka spożywczego.

W tym stanie rzeczy Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, orzekając reformatoryjnie w sprawie prawidłowo orzekł o zastosowaniu wobec skarżącej sankcji z art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych tj. zakazu wprowadzania do obrotu artykułu rolno-spożywczego niespełniającego wymagań jakości handlowej.

Rozstrzygnięcie, wydane przez organ II instancji nie narusza art. 139 k.p.a. Decyzja zakazująca wprowadzania do obrotu przedmiotowego produktu oznacza, że producent winien dostosować nazwę [...] do przepisów o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. Kwestia ta została pozostawiona uznaniu producenta. Chcąc zaistnieć na rynku winien nadać produktowi nazwę zgodną z przepisami prawa. Natomiast rozstrzygnięcie, wydane przez organ I instancji oparte na art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy bardziej ograniczało prawa producenta albowiem wprost nakazywało skarżącej podanie prawidłowej nazwy wyrobu i podanie prawidłowej kategorii napoju spirytusowego. Tym samym Sąd uznał, że wbrew twierdzeniom skargi poprzez wydanie zaskarżonej decyzji nie doszło do pogorszenia sytuacji prawnej spółki.

Sąd nie zgodził się natomiast ze stanowiskiem organu, że w sprawie doszło do naruszenia art. 9 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 110/2008 w sprawie definicji, opisu, prezentacji, etykietowania i ochrony oznaczeń geograficznych napojów spirytusowych oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 1576/89. Wprawdzie na etykiecie produktu umieszczono nazwę [...] ale nie stanowi to dysonansu w stosunku do podanej na kontretykiecie [...] smakowej, albowiem obok oznaczenia [...] zamieszczono "[...]", co wskazuje, na użycie dominującego smaku. Należy jednakże podkreślić, że stwierdzenie nietrafności stanowiska organu w powyższym względzie nie miało wpływu na wynik sprawy zaś skarga spółki podlegała oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a.