Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 264/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2013-09-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 44b, art. 44c
journal: Dz.U. 2012 poz 124
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii - tekst jednolity
article: art. 12, art. 27, art. 27c
journal: Dz.U. 2011 nr 212 poz 1263
law: Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Protokolant St. sekr. sąd. Magdalena Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2013 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w P. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie nadzoru sanitarnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w C. decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 44b i art. 44c ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2012 r., poz. 124), art. 12 i art. 27 oraz art. 27c ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r., Nr 212, poz. 1263 ze zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego orzekł wstrzymać wprowadzanie do obrotu produktów o nazwie "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]" oraz "[...]", co do których zachodzi podejrzenie, że stwarzają zagrożenie zdrowia lub życia ludzkiego, firmie A Sp. z o.o. w P. na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań ich bezpieczeństwa, na okres nie dłuższy niż 18 miesięcy i nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu wskazano, że przeprowadzona w dniu [...] kontrola sanitarna przez przedstawicieli Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w C. stwierdziła w obrocie produkty o nazwach "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]" oraz "[...]", co do których zachodziło podejrzenie, że są one środkami zastępczymi stwarzającymi zagrożenie życia lub zdrowia ludzkiego. Potwierdzeniem zagrożenia życia ludzkiego jest zgromadzony materiał dowodowy, a w szczególności pismo Kierownika Rewiru Dzielnicowych Komisariatu Policji VI w C., protokoły z kontroli przeprowadzonej w dniu [...] oraz wywiad epidemiologiczny przeprowadzony na oddziale Pediatrycznym Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w C. W dalszej części uzasadnienia przywołano treść przepisów powołanych w podstawie prawnej decyzji. W konkluzji stwierdzono, że w związku z powyższym wstrzymano wprowadzenie do obrotu produktów, co do których zachodzi podejrzenie, że są środkami zastępczymi znajdujących się w kontrolowanym sklepie na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań przedmiotowych produktów.

Od tej decyzji, strona reprezentowana przez pełnomocnika radcę prawnego E.K., wniosła odwołanie pismem z dnia [...] wnosząc o uchylenie decyzji organu I instancji w całości oraz umorzenie w całości postępowania I instancji, a także o uchylenie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji. Strona zarzuciła organowi naruszenie przepisów art. 77 ust. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji na podstawie dowodów pozyskanych w wyniku kontroli przeprowadzonej z rażącym naruszeniem przepisów tej ustawy, nadto zarzuciła naruszenie art. 79, art. 79a i art. 79b tej ustawy poprzez przeprowadzenie kontroli w sposób niezgodny z przepisami prawa, a także naruszenie art. 84c przywoływanej ustawy poprzez jego niezastosowanie i nierozpatrzenie decyzji w wyznaczonym terminie i formie oraz niewstrzymanie czynności kontrolnych do czasu rozpatrzenia wniesionego sprzeciwu. Nadto strona zarzuciła naruszenie przepisów postępowania tj. art. 107 § 1 kpa poprzez błędne sformułowanie sentencji decyzji, w szczególności nieprawidłowe wskazanie strony decyzji, a także nieokreślenie jednoznacznego terminu, do którego zatrzymane zostały wymienione w pkt 1 decyzji produkty. Nadto zarzucono przedmiotowej decyzji naruszenie przepisów art. 10 § 1 oraz art. 81 kpa poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu, tj. braku zawiadomienia strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w C. oraz uznanie okoliczności faktycznych za udowodnione, mimo uniemożliwienia stronie wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Według odwołującego przedmiotowa decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 7, art. 11, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa w sposób istotnie wpływający na treść rozstrzygnięcia poprzez brak właściwego uzasadnienia decyzji, zarówno na płaszczyźnie uzasadnienia faktycznego jak i prawnego, w szczególności poprzez niewskazanie faktów i dowodów na podstawie których organ uznał, iż istnieje "zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi", a także nie wyjaśnienia zasadności nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Zdaniem strony zgromadzony materiał dowodowy w sprawie nie daje podstaw aby organ I instancji na podstawie art. 108 kpa nadał przedmiotowej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności z uwagi na zagrożenie zdrowia lub życia ludzi. Ponadto zauważono, iż w zaskarżonej decyzji naruszone zostały przepisy art. 27c ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej poprzez jego zastosowanie, mimo braku uzasadnionego podejrzenia, że produkt stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi.

Decyzją Nr [...] z dnia [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. orzekł utrzymać w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, ze szczególnym wskazaniem zarzutów kierowanych pod adresem decyzji organu I instancji. Następnie organ ten wskazał, że przeprowadzona kontrola sanitarna w sklepie [...] w C. stwierdziła w obrocie produkty, co do których zachodziło podejrzenie, że są one środkami zastępczymi stwarzającymi zagrożenie życia lub zdrowia ludzkiego. Kwestionowana decyzja została wydana w oparciu o art. 27c ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz art. 44c ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Kontrola została wszczęta na wniosek Komendy Miejskiej Policji w C., w związku z powzięciem informacji o hospitalizacji osoby po zażyciu środka "[...]" zakupionego w sklepie [...] w C. przy ul. [...]. Organ administracji podkreślił, że w uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał czym kierował się przy jej wydawaniu, nadto zwrócono uwagę na brak informacji o składzie i składnikach na oznakowaniu opakowań, co uniemożliwiało ustalenie ich wpływu na zdrowie i życie ludzi. W opinii organu odwoławczego zarzut naruszenia art. 7, art. 11, art. 77 § 1oraz art. 107 § 3 kpa nie znajduje uzasadnienia z uwagi na to, iż organ I instancji w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy. W wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu [...], stwierdzono bowiem w sposób niebudzący wątpliwości stan faktyczny, który opisany został w protokole kontroli nr [...] z dnia [...]. Organ odwoławczy podkreślił, iż uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada treści art. 107 § 3 kpa, jak również nie podzielił zarzutu o przyjęciu przez organ I instancji maksymalnego okresu stosowania środka przewidzianego art. 27c ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, ponieważ jest to maksymalny okres, w trakcie którego następuje wstrzymanie wprowadzania do obrotu kwestionowanych produktów. Zaznaczono również, że termin ten wyznacza zdarzenie polegające na przeprowadzeniu badań, a nieokreślona data. Według wypowiadającego się organu wnoszący odwołanie nie wskazał na czym polega naruszenie postanowień art. 79 – 79b ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, które spowodowały, że kontrola była prowadzona niezgodnie z przepisami, a odstąpienie od rozpatrzenia sprzeciwu miało umocowanie w treści art. 84d tej ustawy. Reasumując [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. podkreślił, że biorąc pod uwagę całość zgromadzonego materiału dowodowego oraz wszystkie istotne okoliczności dla sprawy, a przede wszystkim uzasadnione podejrzenie, że wprowadzone do obrotu produkty stanowią istotne zagrożenie zdrowia lub życia ludzi, postanowił orzec jak w osnowie decyzji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik A Sp. z o.o. w P. radca prawny E.K. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Skarżonym decyzjom zarzucono:

- naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 107 § 1 kpa poprzez błędne sformułowanie sentencji decyzji, w szczególności poprzez nieokreślenie jednoznacznego terminu, do którego zatrzymane zostały wymienione w pkt 1 decyzji produkty;

- naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 7, art. 11, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 kpa w sposób istotnie wpływający na treść rozstrzygnięcia poprzez brak właściwego uzasadnienia decyzji, zarówno na płaszczyźnie uzasadnienia faktycznego jak i prawnego, w szczególności poprzez niewskazanie faktów i dowodów na podstawie których organ uznał, iż istnieje "zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi", a także niewyjaśnienie zasadności nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności;

- naruszenie art. 77 ust. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji na podstawie kontroli, która została przeprowadzona z rażącym naruszeniem przepisów ustawy mającym wpływ na wynik tej kontroli.;

- naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 10 § 1 oraz art. 81 kpa poprzez nie zapewnienie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, w postaci braku zawiadomienia strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji przez Państwowego Inspektora Sanitarnego w C. oraz uznanie okoliczności faktycznych za udowodnione mimo uniemożliwienia stronie wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów;

- naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci naruszenia art. 79 – art. 79b, art. 80 ust. 1, art. 82 i art. 84c ust. 5 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez przeprowadzenie kontroli w sposób niezgodny z przepisami prawa, niewstrzymanie czynności kontrolnych do czasu rozpoznania złożonego sprzeciwu oraz nierozpatrzenie w sposób właściwy złożonego sprzeciwu;

- naruszenie przepisu prawa materialnego w postaci art. 27c ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej poprzez jego zastosowanie, mimo braku "uzasadnionego podejrzenia, że produkt stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi";

- naruszenie przepisu prawa materialnego w postaci art. 27 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej poprzez jego błędne zastosowanie, mimo braku przesłanek do zastosowania przepisu i niewskazanie istnienia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, które spowodowały bezpośrednie zagrożenie zdrowia i życia ludzi.

W uzasadnieniu skargi przybliżono wpierw stan faktyczny sprawy, a następnie zamieszczono stwierdzenie, że zaskarżone decyzje wydane zostały w następstwie kontroli przeprowadzonych z rażącym naruszeniem przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Zwrócono uwagę na fakt, iż S.J. będąca właścicielką sklepu, a zarazem osobą upoważnioną przez Spółkę, wniosła sprzeciw wobec przeprowadzonej kontroli, który został pominięty a czynności kontrolne kontynuowane, tym samym działania kontrolne były sprzeczne z prawem. Zaznaczono, że przed wszczęciem kontroli nie doręczono upoważnień ani też nie okazano legitymacji służbowych upoważniających do przeprowadzenia kontroli. Dodatkowo podkreślono, że czynności kontrolne prowadzone były bez udziału kontrolowanego lub też upoważnionej osoby, a wbrew postanowieniom art. 79 nie zawiadomiono przedsiębiorcy o zamiarze wszczęcia kontroli oraz nie uzasadniono okoliczności odstąpienia od zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli. W konsekwencji uznano, że dowody przeprowadzone w trakcie kontroli przez organ z naruszeniem przepisów prawa nie mogą stanowić podstawy oceny stanu faktycznego w ramach postępowania administracyjnego. W dalszej części uzasadnienia wskazano, że organy nie sprecyzowały terminu na jaki zatrzymane zostały produkty, jak również zaakcentowano, że treść rozstrzygnięcia powinna być konkretna i łatwa w interpretacji oraz powinna nadawać się do realizacji. Następnie zwrócono uwagę na wadliwość sporządzonego uzasadnienia, a w szczególności na to, że nie wynika z niego, aby istniało jakiekolwiek "uzasadnione podejrzenie" zagrożenia życia przez zatrzymane produkty, wobec czego brak było podstaw do działania w trybie art. 27c ust. 1 i ust. 3 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Nie wyjaśniono nadto, z jakiego powodu wycofano produkty na okres 18 miesięcy oraz nie wyjaśniono, jakie powody przemawiały za nadaniem decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Strona skarżąca podniosła, że pozbawiono ją prawa do wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji i ustosunkowania się do materiału dowodowego, nie rozpatrzono zebranego materiału dowodowego, nie podjęto niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Naruszono ustawę o swobodzie działalności gospodarczej przez bezprawną ingerencję "w swobodę gospodarczą kontrolowanego podmiotu i jego prawo własności". W tej mierze wskazano na treść art. 77 ust. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, zgodnie z którym dowody przeprowadzone w toku kontroli z naruszeniem przepisów prawa, jeżeli miały istotny wpływ na wyniki kontroli, nie mogą stanowić dowodu w postępowaniu administracyjnym dotyczącym kontrolowanego przedsiębiorcy.

W odpowiedzi na skargę [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o jej oddalenie i przywołał dotychczas prezentowaną argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Podkreślenia wymaga to, że sąd administracyjny nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony i im podobnych, i nie kieruje się zasadami współżycia społecznego. Sąd ten związany jest wyłącznie normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa powszechnie obowiązującego. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotowa skarga nie mogła odnieść skutku, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Powinnością Państwowej Inspekcji Sanitarnej jest wynikająca z art. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, realizacja zadań z zakresu zdrowia publicznego, a katalog sposobu realizacji tych zadań – co wynika ze sformułowania "w szczególności" – nie ma charakteru zamkniętego. Z kolei możliwość wydania decyzji w przedmiotowej sprawie związana jest z unormowaniami ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii. Zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy przeciwdziałanie narkomanii realizuje się m. in. przez działalność zapobiegawczą, ograniczenie szkód zdrowotnych i społecznych, zwalczanie niedozwolonego obrotu, wytwarzania, przetwarzania, przerobu i posiadania substancji, których używanie może prowadzić do narkomanii. Z kolei przepis art. 44b w/w ustawy zakazuje wytwarzania i wprowadzania do obrotu środków zastępczych. "Środek zastępczy" to – zgodnie z definicją zawartą w art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii – substancja pochodzenia naturalnego lub syntetycznego używana zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa, których wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu nie jest regulowane na podstawie przepisów odrębnych. Pojęcie "wprowadzanie do obrotu" oznacza natomiast udostępnienie osobom trzecim odpłatnie lub nieodpłatnie środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów lub środków zastępczych (art. 4 pkt 34 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii).

Po myśli art. 44c ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, w przypadku stwierdzenia wytwarzania lub wprowadzania do obrotu środka zastępczego lub produktu, co do którego zachodzi podejrzenie, że jest on środkiem zastępczym, właściwy państwowy inspektor sanitarny stosuje odpowiednio przepisy art. 27c ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Przepis ten stanowi, że w przypadku uzasadnionego podejrzenia, iż produkt stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, właściwy państwowy inspektor sanitarny wstrzymuje w drodze decyzji jego wytwarzanie lub wprowadzanie do obrotu lub nakazuje wycofanie produktu z obrotu na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań jego bezpieczeństwa, nie dłuższy jednak niż 18 miesięcy. Przy tym przepis art. 27c ust. 3 pkt 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej stanowi, że w przypadku wydania decyzji, o której mowa w ust. 1, właściwy państwowy inspektor sanitarny zatrzymuje produkt. Zgodnie zaś z art. 37 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej do kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy stosuje się przepisy rozdziału 5 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. Natomiast na podstawie art. 27c ust. 4 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej koszty niezbędne do przeprowadzenia oceny i badań, o których mowa w ust. 1 ponosi strona postępowania.

W przedmiotowej sprawie, organ pierwszej instancji ze źródeł policyjnych uzyskał informację, że w sklepie skarżącej Spółki oferowane są do sprzedaży produkty, których zażycie skutkowało hospitalizacją. Okoliczność ta w połączeniu z informacjami pochodzącymi z protokołów przesłuchania policjantów oraz przeprowadzonego wywiadu epidemiologicznego na oddziale Pediatrycznym Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w C. wyczerpuje znamiona wprowadzania do obrotu środków zastępczych. Będąc w posiadaniu informacji o sprzedaży w sklepie skarżącej środków, co do których zachodziło podejrzenie, że są środkami zastępczymi, organ pierwszej instancji przeprowadził kontrolę w sklepie [...] zlokalizowanym przy ul. [...] w C., w toku której zabezpieczono produkty znajdujące się w sklepie, a wymienione w sentencji decyzji organu pierwszej instancji.

Sytuacja taka uprawniała organ pierwszej instancji do wydania decyzji o wstrzymaniu wprowadzania do obrotu wymienionych w decyzji produktów, wstrzymania wprowadzania produktów do obrotu na okres niezbędny dla przeprowadzenia stosownych badań. Decyzja taka miała oparcie w przepisach art. 44c ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oraz art. 27c ust. 1 i ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

Także niewadliwa jest decyzja organu odwoławczego, utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W ocenie Sądu zarzutów skargi nie można uznać za zasadne. Nie można podzielić poglądu skarżącej o naruszeniu art. 10 § 1 kpa i art. 81 kpa przez nie zapewnienie jej czynnego udziału w każdym stadium postępowania poprzez brak zawiadomienia o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji. Pamiętać bowiem należy, że art. 81 kpa pozwala co prawda na uznanie okoliczności faktycznej za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów – chyba, że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2 kpa. Jednakże w myśl art. 10 § 2 kpa organy administracji publicznej mogą odstąpić od zasady określonej w art. 10 § 1 kpa dotyczącej zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego.

W ocenie Sądu sprawa niniejsza niewątpliwie wymagała szybkiego załatwienia ze względu na niebezpieczeństwo co najmniej dla zdrowia ludzkiego. Nadto należy zaakcentować, iż zarzut naruszenia art. 10 § 1 kpa może odnieść skutek tylko wówczas, gdy strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (postanowienie NSA z dnia 22 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 431/12, LEX nr 1145527). Skarżąca takiej zależności nie wykazała, a w przypadku decyzji organu odwoławczego skarżąca prawidłowo wezwana w trybie art. 10 § 1 kpa, w ogóle nie zareagowała.

Co do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 7, art. 11, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa przez brak właściwego uzasadnienia decyzji godzi się wskazać, że jest on oczywiście niezasadny, albowiem zaskarżona decyzja została prawidłowo uzasadniona zgodnie z obowiązującymi w tej mierze przepisami prawa. Wskazać w tym miejscu ponadto trzeba na treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który zezwala na uchylenie decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania jedynie w sytuacji, gdy naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy administracji – w opinii Sądu – w sposób wystarczający uzasadniły wydane przez siebie decyzje przedstawiając stan faktyczny sprawy i przywołując stosowne przepisy prawa. Zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi spowodowane było występowaniem w sprzedawanych przez skarżącą produktach substancji psychoaktywnych, które obojętne dla zdrowia ludzkiego nie są, a te aspekty sprawy są w istocie rzeczy notoryjne.

Wbrew stanowisku skarżącej organ pierwszej instancji nie określił w decyzji jedynie granicznego, dopuszczalnego ustawą terminu 18 miesięcy. W decyzji wyraźnie wskazano, że wstrzymanie wprowadzania towaru do obrotu następuje na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań bezpieczeństwa, nie dłuższy niż 18 miesięcy. Stąd też niezasadny jest też – z przywołanych powyżej względów –zarzut naruszenia prawa materialnego przez zastosowanie art. 27c ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej mimo braku uzasadnionego podejrzenia, że produkt stwarza zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi. Organ prawidłowo uzasadnił także decyzję w części dotyczącej nadania jej rygoru natychmiastowej wykonalności, wskazując tu na potrzebę ochrony zdrowia i życia ludzkiego.

Nie można również podzielić zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, albowiem z protokołu kontroli sanitarnej wynika, że przeprowadzający kontrolę okazali stosowne legitymacje służbowe i upoważnienia, stąd też nie sposób uznać zasadności zarzutu naruszenia art. 77 ust. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Nie można podzielić szeregu zarzutów formułowanych w skardze pod adresem organów administracji a związanych z przeprowadzeniem kontroli. W pierwszej kolejności przyjdzie zauważyć, że w czynnościach kontrolnych uczestniczyła upoważniona do tego osoba, a mianowicie kierownik kontrolowanego sklepu S.J. Na marginesie podnieść należy, że w pismach procesowych pełnomocnik skarżącej spółki w jednych miejscach swoich pism akcentuje, że w kontroli nie uczestniczyła upoważniona osoba, natomiast w innych podnosi, że organy kontroli nie odstąpiły od jej przeprowadzenia po zgłoszeniu przez wyżej wymienioną S.J. sprzeciwu wobec czynności kontrolnych. Stosownie do postanowień art. 79 ust. 2 pkt 2 i 5 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej organ kontroli nie zawiadamia przedsiębiorcy o zamiarze przeprowadzenia kontroli, gdy jej przeprowadzenie jest niezbędne dla przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia lub zabezpieczeniu dowodów jego popełnienia, a także w przypadku, gdy jej przeprowadzenie jest uzasadnione bezpośrednim zagrożeniem życia, zdrowia lub środowiska naturalnego. W rozpatrywanej sprawie organ kontroli dysponował informacjami z Policji oraz z oddziału Pediatrycznego Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w C. o hospitalizacji osoby po zażyciu środków zakupionych w kontrolowanym sklepie. Zdaniem składu orzekającego okoliczność ta wyczerpuje znamiona przywołanego powyżej przepisu.

Zarzutem, który w rozpatrywanej sprawie nie podlega rozpatrzeniu jest kwestia wniesienia sprzeciwu wobec podjęcia i prowadzenia czynności kontrolnych. Wskazać należy, że stosownie do postanowień art. 84d wyżej wymienionej ustawy wniesienie sprzeciwu nie jest dopuszczalne, gdy organ kontroli powołuje się na treść art. 79 ust. 2 pkt 2 tej ustawy. Jak było to już przywoływane powyżej przedmiotowa kontrola prowadzona była z uwzględnieniem postanowień art. 79 ust. 2 pkt 2, a tym samym wyczerpane zostały przesłanki niedopuszczalności wniesienia sprzeciwu. Okoliczność ta oznacza, że sprzeciw wniesiony przez S.J. oraz przez pełnomocnika skarżącej Spółki nie mógł zostać uwzględniony. Tym samym dowody uzyskane w trakcie tej czynności mogą być wykorzystane w ramach prowadzonych postępowań administracyjnych.

W tym stanie rzeczy brak było podstaw do uwzględnienia skargi, a co za tym idzie, podlegała ona oddaleniu zgodnie z treścią art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

mw