Wyrok NSA oz. w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1847/97
NSA oz. w Poznaniu
Data orzeczenia: 1998-08-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 32
journal: Dz.U. 1993 nr 11 poz. 50
law: Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
article: art. 145 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: 1. Żaden z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego normujących wznowienie postępowania nie przewiduje możliwości zaskarżenia postanowienia wszczynającego wznowienie postępowania.

2. Faktura VAT ma znaczenie podstawowe dla realizacji celu ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./, a jej elementy formalne wymagane przez art. 32 ustawy mają znaczenie dowodowe. Faktury VAT wystawiane przez nieistniejącą firmę sprzedającego nie są podstawą do ujęcia ich w ewidencji księgowej i nie mogą być uznane za dowód podatkowy oraz za podstawę obniżenia VAT naliczonego, zawartego w fakturach, które nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych.

TEZY

1. Żaden z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego normujących wznowienie postępowania nie przewiduje możliwości zaskarżenia postanowienia wszczynającego wznowienie postępowania.

2. Faktura VAT ma znaczenie podstawowe dla realizacji celu ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./, a jej elementy formalne wymagane przez art. 32 ustawy mają znaczenie dowodowe. Faktury VAT wystawiane przez nieistniejącą firmę sprzedającego nie są podstawą do ujęcia ich w ewidencji księgowej i nie mogą być uznane za dowód podatkowy oraz za podstawę obniżenia VAT naliczonego, zawartego w fakturach, które nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 7.07.1997 r. Urząd Skarbowy uchylił swą decyzję z dnia 23 marca 1995 r. i określił zobowiązanie podatkowe Marka S. w podatku VAT za okres od lipca 1993 r. do grudnia 1993 r. oraz za grudzień 1994 r. w ten sposób, że przypisał podatnikowi do zapłaty łączną kwotę VAT w wysokości 22.837,80 PLN oraz ustalił odsetki na dzień 3.07.1997 r. w kwocie 44.049 PLN razem 66.886,80 PLN.

Jako podstawę wznowienia postępowania wskazał ujawnienie faktu obniżenia przez podatnika podatku należnego o podatek naliczony, zawarty w fakturach wystawionych przez podatnika nieuprawnionego do ich wystawienia.

Kontrola u jednego z dostawców podatnika - Hurtowni M. Andrzej T., ujawniła, że Andrzej T. deklarował osiąganie wartości sprzedaży nie przekraczającej 600 mln zł wybierając tym samym zwolnienie podmiotowe od VAT z czego wynika, że nie miał prawa do wystawiania faktur VAT.

Dnia 5.05.1994 r. Andrzej T. złożył zeznanie podatkowe nie wykazując za rok 1993 żadnych przychodów, kosztów lub dochodów.

Analiza operacji gospodarczych Marka S. z firmą Andrzeja T. pozwoliła na ustalenie, że w 1993 r. podatnik otrzymał od Andrzeja T. 7 faktur, w których naliczył z tytułu podatku VAT łącznie kwotę 247.767.090,- zł. Nadto Urząd Skarbowy stwierdził nieprawidłowości w ustaleniu kwoty podatku naliczonego w okresie od lipca 1993 r. do grudnia 1994 r. Powołując się na art. 22 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych Urząd Skarbowy na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym stwierdził, że obniżenia kwoty lub zwrotu podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika towarów i usług, którymi rozporządzono w sposób nie pozwalający na zaliczenie wydatków do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym. Na tej podstawie obniżono podatek należny o kwoty podatku naliczonego wynikającego z faktur zakupu części samochodowych na łączną kwotę 321.460,- dawn. zł.

Odwołanie podatnika nie zostało uwzględnione i decyzją z dnia 24.10.1997 r. Izba Skarbowa utrzymała w mocy orzeczenie organu I instancji stwierdzając co następuje.

Podstawą wznowienia postępowania było ujawnienie, że wystawcą faktur VAT był inny podatnik, nie uprawniony do ich wystawienia z uwagi na zwolnienie od podatku VAT na podstawie art. 14 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług tj. jako rozpoczynający sprzedaż towarów, których wartość nie przekroczy 600 mln zł.

Wobec naruszenia par. 17 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 maja 1993 r. w sprawie podatku od towarów i usług, wystawione przez Andrzeja T. faktury VAT nie uprawniały do obniżenia podatku należnego i zwrotu różnicy podatku skarżącemu.

Izba Skarbowa za uzasadnione uznała także odliczenie od podatku należnego podatku naliczonego przez skarżącego z faktur dotyczących zakupu etyliny, usług komunikacyjnych - faktura opiewała na imię Stanisława Sz., faktury dotyczące zakupu owoców suszonych na własne potrzeby podatnika oraz faktur zakupu części samochodowych. W tych warunkach zdaniem Izby Skarbowej zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Powyższą decyzję zaskarżył podatnik do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargą, opartą na zarzutach naruszenia art. 7 Kpa w zw. z art. 77 par. 1 Kpa oraz par. 17 i par. 31 ust. 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 maja 1993 r. w sprawie podatku od towarów i usług /Dz.U. nr 39 poz. 176/ i na tej podstawie domagał się uchylenia decyzji organów podatkowych obu instancji.

Zarzuty skarżącego sprowadzają się do negowania stanowiska Izby Skarbowej, co do zaskarżalności postanowienia o wznowieniu postępowania z powołaniem się na art. 142 Kpa oraz zarzutu, iż wystawienie właściwej faktury przez sprzedającego jego tylko obciąża i skarżący nie może odpowiadać za uchybienia wystawiającego faktury, przyjęte przez kupującego w dobrej wierze.

Kontrahent Andrzej T. nie mógł skorzystać ze zwolnienia od podatku VAT ze względu na wartość faktur wystawianych od połowy roku 1993 do grudnia 1994 r. i to niezależnie od składanego oświadczenia, co do wartości przyszłej sprzedaży towarów w drugiej połowie roku 1993.

Skarżący zarzucił nadto nieustalenie w sposób pewny istnienia po stronie Andrzeja T. warunków do korzystania przez niego ze zwolnienia podmiotowego od uiszczania podatku VAT i wystawiania faktur VAT.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa nie znajduje podstaw do zmiany swego stanowiska i wnosi o oddalenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wbrew podniesionemu w skardze zarzutowi zaskarżalności postanowienia o wznowieniu postępowania żaden z przepisów Kpa normujących wznowienie postępowania nie przewiduje możliwości zaskarżenia postanowienia wszczynającego wznowienie postępowania.

W niniejszej sprawie wznowienie postępowania znajduje uzasadnienie w treści art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa bowiem organ podatkowy ujawnił nowe okoliczności faktyczne, istniejące w dniu wydania decyzji, lecz nieznane organowi podatkowemu w dniu wydania decyzji.

Okoliczności te sprowadzają się do ujawnienia, że wystawcą faktur z podatkiem VAT był podmiot gospodarczy nieuprawniony do ich wystawiania.

Fakt nieznany uprzednio organom podatkowym, objęty jest dyspozycją par. 17 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 maja 1993 r. w sprawie podatku od towarów i usług /Dz.U. nr 39 poz. 176/ według którego do wystawiania faktur VAT uprawnieni są podatnicy nie korzystający ze zwolnień określonych w art. 14 ust. 1, 2, 5 i 6 ustawy. Kontrahent skarżącego podatnika Andrzej T., który wystawił 7 faktur z naliczeniem podatku VAT na łączną kwotę 247.767.090 zł korzystał ze zwolnienia od podatku VAT a zatem wystawione przez niego faktury nie mogły być podstawą do obniżenia podatku należnego oraz do zwrotu różnicy podatku, lub zwrotu podatku naliczonego.

Postępowanie wyjaśniające, prowadzone w siedzibie kontrahenta Andrzeja T. ujawniło nadto, że pod adresem sprzedawcy, wskazanym w wystawionych dla skarżącego fakturach ul. M. 1/8 zamieszkują rodzice sprzedającego a pod adresem ul. M. 6 p. T. nigdy nie zamieszkiwał i nie prowadził działalności gospodarczej. W dniu 5.05.1994 r. Andrzej T. złożył zeznanie podatkowe w Urzędzie Skarbowym - PIT-32 za rok 1993, w którym nie wykazał przychodów, kosztów i dochodów, z czego wynika, że faktury przez niego wystawiane zawierają fałszywe dane, co powoduje utratę prawa do odliczeń przez nabywcę podatku VAT par. 31 ust. 4 rozporządzenia.

Zarzuty naruszenia art. 7 i art. 77 Kpa są o tyle nieuzasadnione, że ustalony przez organy podatkowe stan faktyczny opiera się na porównaniu faktur skarżącego z adresami sprzedawcy i treścią jego zeznania podatkowego za rok 1993.

Podnoszona przez skarżącego okoliczność, że przyjmował sporne faktury w dobrej wierze i że za wadliwości faktur obciążających wystawcę, nie może odpowiadać nie może być uwzględniona z uwagi na odmienne uregulowania zawarte w prawie podatkowym. Faktura VAT ma znaczenie podstawowe dla realizacji celu ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku VAT a jej elementy formalne wymagane przez art. 32 ustawy mają znaczenie dowodowe.

W niniejszym przypadku chodzi o faktury VAT wystawiane przez nieistniejącą firmę sprzedającego. W takim przypadku faktury nie są podstawą do ujęcia ich w ewidencji księgowej i nie mogą być uznane za dowód podatkowy oraz za podstawę obniżenia VAT naliczonego, zawartego w fakturach, które nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych.

W tej sytuacji poczynione przez organy finansowe ustalenia faktyczne w zupełności wystarczały do uznania faktur za dowód ich wystawienia przez podmiot nie wykonujący działalności gospodarczej, co potwierdza zeznanie podatkowe Andrzeja T. za rok 1993.

Przedmiotem rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny były wyłącznie te zarzuty, jakie podniósł skarżący w swej skardze.

Wobec stwierdzenia, że zaskarżona decyzja zgodna jest z prawem Naczelny Sąd Administracyjny z mocy art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA /Dz.U. nr 74 poz. 368/ orzekł jak w sentencji.