Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 3651/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-07-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 1 pkt 3, art. 13hc ust. 1, art. 13i ust. 4a, art. 40a ust. 5, art. 13k ust. 1 pkt 1, art. 131 ust. 1pkt 2.
journal: Dz.U. 2013 poz 260
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. 7, 77 par. 1, 80.
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lipca 2014 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2013 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267, zwanej dalej kpa), art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 1, art. 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 260, zwanej dalej udp) oraz załącznika nr 2 pkt 7 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2011 r. Nr 80, poz. 433 z późn. zm.), art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 1265 ze zm., zwanej dalej utd), po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez Z. K. od decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3.000 złotych,

- utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał, że:

W dniu [...] czerwca 2013 r. o godzinie 11:15 w miejscowości [...] na drodze krajowej nr [...] na odcinku granica miasta [...] - [...] (z wyłączeniem miasta [...]) inspektor Inspekcji Transportu Drogowego zatrzymał do kontroli mobilnej zespół pojazdów składający się z samochodu osobowego marki [...] o nr rej. [...] i przyczepy marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem samochodowym kierował Z. K.. Dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów przekraczała 3,5 tony, co zostało ustalone na podstawie okazanych do kontroli przez kierowcę dowodów rejestracyjnych.

Kontrola dokonana za pośrednictwem urządzenia DSRC (skanera) zainstalowanego w pojeździe służbowym Inspekcji Transportu Drogowego wykazała, iż ww. pojazd nie został wyposażony w urządzenie pokładowe viaBox służące do naliczania i pobierania opłat elektronicznych, co skutkowało jego zatrzymaniem do kontroli mobilnej.

W toku przeprowadzonej kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej stwierdzono, że ww. zespół pojazdów poruszał się w dniu [...] czerwca 2013 r. po drodze krajowej nr [...] na odcinku granica miasta [...] - [...] (z wyłączeniem miasta [...]) bez urządzenie viaBox, co skutkowało przejazdem po płatnym odcinku drogi krajowej nr [...] bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Podczas czynności kontrolnych wprowadzono do systemu elektronicznego poboru opłat numer rejestracyjny kontrolowanego pojazdu i stwierdzono, że do tego pojazdu nie zostało przypisane żadne urządzenie viaBox.

Odcinek drogi krajowej nr [...], po którym ustalono poruszanie się kontrolowanego zespołu pojazdów w dniu [...] czerwca 2013 r., został wyszczególniony w załączniku nr 2 pkt 7 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej.

Mając na względzie powyższe okoliczności stwierdzono, że kierujący – Z. K. - w dniu [...] czerwca 2Q13 r. nie uiścił opłaty za przejazd ww. zespołem pojazdów po płatnym odcinku drogi krajowej nr [...], o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp. Konsekwencją tego było nałożenie na kierującego pojazdem kary pieniężnej w wysokości 3.000 zł stosownie do treści art. 13k ust. 1 pkt 1 udp.

Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie następujących dowodów: protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r., dowodów rejestracyjnych skontrolowanego zespołu pojazdów, dokumentacji fotograficznej samochodu i przyczepy.

W oparciu o te ustalenia faktyczne Główny Inspektor Transportu Drogowego wydał decyzję z dnia [...] czerwca 2013 r. o nałożeniu kary pieniężnej w kwocie 3000 zł.

Strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od ww. decyzji. Skarżący oświadczył, iż podczas kontroli drogowej przeprowadzonej przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego został poinformowany o obowiązku posiadania w pojeździe urządzenia viaBox. Wyjaśnił, iż jest osobą fizyczną i nie prowadzi żadnej działalności transportowej. Wnioskujący wskazał, że poruszał się pożyczonym samochodem, dlatego też nie znał jego dopuszczalnej masy całkowitej. Ponadto wyjaśnił, iż w dowodzie rejestracyjnym przyczepy została omyłkowo wpisana jej dopuszczalna masa całkowita (obecnie jest na etapie aktualizacji tego wpisu). Skarżący podał, że obecnie jest osobą niepracującą, dlatego nie ma możliwości jednorazowej zapłaty kary pieniężnej, która jest dla niego dotkliwa. Zaznaczył, że nigdy nie poruszał się po drogach, za przejazd którymi należy uiszczać opłaty.

Opisaną na wstępie decyzją z [...] października 2013 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Główny Inspektor Transportu Drogowego powołał przepisy ustawy o drogach publicznych oraz ustawy o transporcie drogowym regulujące system elektronicznego poboru opłat oraz kar za brak ich uiszczenia.

Organ stwierdził, że z całokształtu zebranego materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że kontrolowany zespół pojazdów, niewyposażony w urządzenie viaBox służące do poboru opłaty elektronicznej, poruszał się w dniu [...] czerwca 2013 r. po odcinku drogi krajowej nr [...] wyszczególnionej w załączniku nr 2 pkt 7 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej i za kontrolowany przejazd, stwierdzony w czasie kontroli mobilnej, nie została uiszczona opłata, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp.

Strona postępowania administracyjnego została ustalona prawidłowo, gdyż jest nią Z. K., który kierował w dniu [...] czerwca 2013 r. kontrolowanym zespołem pojazdów. Należy zaznaczyć, że w dniu [...] czerwca 2013 r., po zakończeniu kontroli drogowej, Z. K. zostało doręczone zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej z tytułu nieuiszczenia opłaty elektronicznej.

Główny Inspektor Transportu Drogowego stanął na stanowisku, że kierujący pojazdami samochodowymi mają obowiązek znać podstawowy zakres przepisów dotyczących dróg publicznych. Brak wiedzy, czy świadomości w zakresie obowiązującej w Polsce kategorii dróg publicznych, czy też ponoszenia opłat elektronicznych nie może niewątpliwie być usprawiedliwieniem dla naruszania przepisów.

Zdaniem organu, decydując się na przejazd po płatnym odcinku drogi krajowej skarżący powinien powziąć wszelkie niezbędne informacje na temat obowiązku ponoszenia opłaty elektronicznej i warunków, jakie trzeba spełnić, by w prawidłowy sposób uiścić opłatę i tym samym dochować wszelkich starań, by nie naruszyć przepisów udp.

Główny Inspektor Transportu Drogowego podkreślał, że rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej zawiera dwa załączniki, które przedstawiają zamknięty katalog dróg krajowych lub ich odcinków, za przejazd którymi należy uiścić wymaganą opłatę elektroniczną, co wiąże się z obowiązkiem posiadania w pojeździe wymaganego urządzenia viaBox umożliwiającego prawidłowy pobór opłaty. W załącznikach są wymienione zarówno poszczególne autostrady, drogi ekspresowe, jak i drogi krajowe, za przejazd którymi należy uiścić stosowaną opłatę. Organ zaznaczał, że w załączniku nr 2 pkt 7 tego rozporządzenia wymieniona jest droga krajowa nr [...], czyli droga, po której poruszał się w dniu [...] czerwca 2013 r. kontrolowany kierowca. Zatem za przejazd tą drogą powinna być pobrana oplata elektroniczna. Trzeba zaznaczyć, iż odcinek drogi krajowej nr [...], tj. granica miasta [...] - [...] (z wyłączeniem miasta [...]), został wyraźnie wskazany w ww. rozporządzeniu, zatem w sposób jasny i precyzyjny została ustalona droga krajowa, za przejazd którą należy uiścić opłatę. Dlatego też skarżący, zdaniem organu, powinien albo wybrać inną, alternatywną, niepłatną drogę krajową, albo powinien zaopatrzyć pojazd w urządzenie viaBox w celu prawidłowego uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd płatną drogą, czego kierujący w konsekwencji nie uczynił.

Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazywał, że z treści art. 13 ust. 1 pkt 3 udp jasno wynika, że obowiązek uiszczania opłaty elektronicznej dotyczy pojazdów samochodowych w rozumieniu art. 2 pkt 33 ww. ustawy, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony. Dopuszczalna masa całkowita to, zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 54 ww. ustawy, największa określona właściwymi warunkami technicznymi masa pojazdu obciążonego osobami i ładunkiem, dopuszczonego do poruszania się po drodze. Organ wyjaśnia skarżącemu, że przy określaniu dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów sumuje się dopuszczalną masę całkowitą pojazdu samochodowego (niezależnie czy jest to samochód osobowy czy samochód ciężarowy) i przyczepy lub naczepy (niezależnie od tego czy znajduje się na niej ładunek czy nie). Dla ustalenia odpowiedzialności strony bez znaczenia pozostaje faktyczna (rzeczywista) masa zespołu pojazdów. Z art. 13 ust. 1 pkt 3 udp bezsprzecznie wynika, że opłatę elektroniczna za przejazd po płatnym odcinku drogi krajowej należy uiścić, jeżeli dopuszczalna masa całkowita pojazdu lub zespołu pojazdów przekracza 3,5 tony.

Główny Inspektor Transportu Drogowego podnosił, że w niniejszej sprawie skarżący poruszał się zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony, co zostało ustalone na podstawie okazanych do kontroli dowodów rejestracyjnych. Zdaniem organu, nie zasługuje na uwzględnienie podniesiony przez skarżącego zarzut wskazujący na omyłkowe wpisanie przez organ do dowodu rejestracyjnego przyczepy jej dopuszczalnej masy całkowitej. Organ podkreślał, że nawet jeśli zaistniał błąd we wskazaniu dmc przyczepy i byłaby to przyczepa lekka o dmc wynoszącej 750 kg, to i w takim przypadku dmc kontrolowanego zespołu pojazdów przekraczałaby dopuszczalną masę całkowitą równą 3,5 tony. Z ustaleń kontrolujących wynikało, że został naruszony przez kierowcę obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej określony w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp, co skutkowało nałożeniem na kierującego kary pieniężnej w wysokości 3.000 zł zgodnie z art. 13k ust. 1 pkt 1 udp.

Dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy nie jest istotny fakt, że skarżący jest osobą fizyczną i nie prowadzi żadnej działalności transportowej. Należy zaznaczyć, iż ustawodawca nie uzależnił obowiązku pobierania opłaty elektronicznej od celu wykonywanego przejazdu od motywacji, którymi kierował się skarżący, wjeżdżając na płatny odcinek drogi krajowej.

Organ wskazał również, że odpowiedzialność kierującego zespołem pojazdów nie jest uzależniona od tego, w czyjej prawnej dyspozycji znajduje się zespół pojazdów, za przejazd którym nie uiszczono opłaty elektronicznej.

Organ wyjaśniał, że zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 3 udp korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazd po drogach krajowych pojazdów samochodowych w rozumieniu art. 2 pkt 33 ww. ustawy. Jednak aby wymagana opłata elektroniczna za przejazd po płatnym odcinku drogi krajowej została pobrana w prawidłowy sposób, każdy kierujący jest zobowiązany posiadać w pojeździe wymagane urządzenie stosownie do treści art. 13i ust. 3 udp, zgodnie z którym podmioty pobierające opłaty z wykorzystaniem systemów elektronicznego poboru opłat powinny oferować urządzenia na potrzeby pobierania tych opłat do instalacji w pojazdach samochodowych w rozumieniu art. 2 pkt 33 ww. ustawy. Zatem przed wjazdem na płatny odcinek drogi krajowej w pojeździe powinno znajdować się wymagane urządzenie, za pośrednictwem którego w prawidłowy sposób będzie pobierana opłata elektroniczna.

Organ podkreślił, że opłata elektroniczna jest naliczana i pobierana jedynie przy pomocy zainstalowanego w pojeździe urządzenia viaBox. Brak takiego urządzenia pokładowego w pojeździe, co miało miejsce w niniejszej sprawie, skutkuje obowiązkiem nałożenia (z woli ustawodawcy) właśnie na kierującego pojazdem kary pieniężnej z tytułu nieuiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po płatnym odcinku drogi krajowej. Niedopełnienie obowiązku w postaci braku zainstalowanego w pojeździe urządzenia viaBox skutkuje niewniesieniem opłaty elektronicznej za przejazd po płatnym odcinku drogi krajowej.

W niniejszej sprawie kontrolowany pojazd w chwili przeprowadzonej kontroli mobilnej nie był wyposażony w urządzenie viaBox. Kierujący przedmiotowym zespołem pojazdów w dniu [...] czerwca 2013 r. odbył zatem przejazd po drodze krajowej nr [...] na odcinku granica miasta [...] - [...] (z wyłączeniem miasta [...]) bez uiszczenia należnej opłaty elektronicznej. Określony w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp obowiązek ponoszenia opłaty elektronicznej za przejazd po płatnych odcinkach dróg krajowych został naruszony, dlatego kara pieniężna, o której mowa w art. 13k ust. 1 pkt 1 udp, została nałożona prawidłowo.

Odnosząc się do argumentów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał, że okoliczności te nie mogą stanowić podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego i uchylenia nałożonej kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Ustawodawca nie przewidział bowiem okoliczności pozwalających na odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązków określonych w art. 13k ust. 1 udp w przypadku nieuiszczenia opłaty elektronicznej. Z tych względów przyczyny, z powodu których opłata nie została uiszczona, nie są okolicznościami istotnymi dla rozpoznania sprawy administracyjnej. Wynikające z naruszenia przepisów ustawy o drogach publicznych kary pieniężne są nakładane na podstawie obiektywnie stwierdzonych naruszeń. Bez znaczenia są okoliczności, skutkiem których strona (kierujący) dopuściła się nieprawidłowości, albowiem organy administracji nie są upoważnione do ustalania i oceny przyczyn powstałych naruszeń prawa, lecz mają za zadanie jedynie stwierdzenie zaistniałych skutków. Kara administracyjna nie jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz skutkiem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem, co sprawia, że ocena stosunku sprawcy do czynu nie mieści się w reżimie odpowiedzialności obiektywnej. Odpowiedzialność administracyjna przewidziana w ustawie o drogach publicznych nie jest oparta na zasadzie winy, lecz powstaje w wyniku obiektywnego stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego.

Organ podkreślał, iż ustawodawca nie przewidział możliwości nakładania kary pieniężnej za przejazd po drodze płatnej bez uiszczenia wymaganej opłaty w zależności od sytuacji rodzinnej, majątkowej kierującego. Ponadto zaznaczał, iż ustawodawca nie przewidział możliwości miarkowania wysokości kary pieniężnej w zależności od możliwości finansowych, zdarzeń losowych czy rodzaju wykonywanego zawodu lub prowadzonej działalności przez kierującego pojazdem samochodowym.

Na koniec organ wskazał, że umocowanie do sporządzenia protokołu kontroli przez inspektora Inspekcji Transportu Drogowego wynika z przepisu art. 131 ust. 2 udp w zw. z przepisem § 6 pkt 1 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2011 r. w sprawie trybu, sposobu i zakresu kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej. Protokół podpisuje kontrolujący i kontrolowany, który może wnieść zastrzeżenia do protokołu kontroli, jak również może odmówić jego podpisania. Protokół kontroli drogowej stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 kpa, zatem sporządzony w przepisanej formie przez powołany do tego organ państwowy stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Podpisanie protokołu kontroli drogowej bez zastrzeżeń, co miało miejsce w niniejszej sprawie, stanowi dowód na okoliczności w nim stwierdzone i wyznacza granice postępowania administracyjnego, co do faktów i stanu prawnego.

Konkludując powyższe Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, że korzystający z drogi publicznej, wykonując przejazd w ustalonym powyżej stanie faktycznym w dniu [...] czerwca 2013 r. po drodze krajowej nr [...] na odcinku granica miasta [...] - [...] (z wyłączeniem miasta [...]), był zobowiązany do uiszczenia opłaty elektronicznej, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp. Powyższy obowiązek nie został dopełniony, dlatego też organ prawidłowo ocenił materiał dowodowy i karę pieniężną w wysokości 3000 zł za naruszenie art. 13 ust. 1 pkt 3 udp stosownie do treści art. 13k ust. 1 pkt 1 udp nałożył słusznie i zgodnie z prawem.

Skargę na opisaną wyżej decyzję wniósł Z. K.

W uzasadnieniu przyznał, że w czasie kontroli nie posiadał urządzenia do elektronicznego poboru opłat. Wskazywał, że jest osobą fizyczną i nie prowadzi żadnej działalności transportowej. Wskazywał też, że poruszał się pożyczonym pojazdem [...], zarejestrowanym jako samochód osobowy i nie znał jego dopuszczalnej masy całkowitej, co do przyczepy [...] podnosił, że jest to konstrukcja [...] typu lekkiego rok produkcji[...]i wówczas ówczesny organ wydający dowód rejestracyjny omyłkowo wpisał całkowitą masę dopuszczalną (obecnie jest na etapie aktualizacji wpisu - możliwość ustalenia dmc max - 600 kg), co powodowałoby zmieszczenie się w wymaganym limicie - 3500 kg dmc.

Skarżący wskazywał też na swą trudną sytuację finansową oraz podnosił, że nigdy wcześniej nie jechał żadną z dróg na których obowiązują opłaty.

Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 dalej jako "p.p.s.a.").

Rozpoznając sprawę z punktu widzenia powyższych kryteriów stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja GITD z dnia [...] października 2013 r. została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z przepisu art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. wynika dla korzystających z dróg publicznych obowiązek ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej (opłaty elektronicznej). Opłata ta, w myśl art. 13ha ust. 1 u.d.p. jest pobierana za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 6. Natomiast jej wysokość ustala się jako iloczyn liczby kilometrów przejazdu i stawki tej opłaty za kilometr dla danej kategorii pojazdu, według art. 13ha ust. 2 u.d.p.

Należy podkreślić, że przepisy u.d.p. przewidują możliwość uiszczenia opłaty elektronicznej jedynie w systemie elektronicznego poboru opłat, zgodnie z art. 13i (art. 13hc ust. 1 u.d.p.).

Zasadą jest, że pobranie opłaty następuje poprzez urządzenie na potrzeby pobierania tych opłat instalowane w pojeździe samochodowym. Obowiązek oferowania takowego urządzenia spoczywa na podmiotach pobierających opłaty z wykorzystaniem systemów elektronicznego poboru, zgodnie z art. 13i ust. 3 u.d.p.

Kierujący pojazdem samochodowym wyposażonym w urządzenie na potrzeby pobierania opłat elektronicznych, z mocy art. 13i ust. 4a u.d.p. jest obowiązany do: włączenia urządzenia podczas przejazdu po drodze, na której pobiera się opłatę (pkt 1); wprowadzenia do urządzenia prawidłowych danych o rodzaju pojazdu (pkt 2); używania urządzenia zgodnie z przeznaczeniem (pkt 3).

Zasady wnoszenia opłat elektronicznych i ich rozliczania reguluje wydane na podstawie art. 40a ust. 5 u.d.p. rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2011 r. w sprawie wnoszenia opłat elektronicznych i ich rozliczania oraz przekazywania opłat elektronicznych i kar pieniężnych na rachunek Krajowego Funduszu Drogowego (Dz. U. nr 91, poz. 524) dalej jako "rozporządzenie z 30 kwietnia 2011 r.". Według § 3 ust. 1 powołanego rozporządzenia: przed rozpoczęciem korzystania z sieci dróg krajowych objętych opłatą elektroniczną użytkownik: 1. zawiera umowę z pobierającym opłatę elektroniczną dotyczącą korzystania z dróg krajowych lub ich odcinków objętych opłatą elektroniczną w formie pisemnej; 2. odbiera od pobierającego opłatę elektroniczną urządzenie; 3. instaluje urządzenie w pojeździe; 4. wnosi przedpłatę - w przypadku wybrania formy wnoszenia opłaty elektronicznej, o której mowa w § 5 ust. 2 pkt 1 czyli w formie przedpłaty; 5. ustanawia zabezpieczenie oraz przekazuje pobierającemu opłatę elektroniczną dokument potwierdzający jego ustanowienie - w przypadku wybrania przez użytkownika formy wnoszenia opłaty elektronicznej, o której mowa w § 5 ust. 2 pkt 2 czyli płatności okresowej za zabezpieczeniem.

Wniesienie opłaty elektronicznej w formie przedpłaty następuje przed rozpoczęciem korzystania z sieci dróg krajowych objętych opłatą elektroniczną, w kwocie nie mniejszej niż pozwalająca na odbycie planowanego przejazdu w całości, w myśl § 7 ust. 1 rozporządzenia z 30 kwietnia 2011 r. Przez wniesienie opłaty elektronicznej w formie przedpłaty rozumie się wpływ środków na rachunek bankowy, na który wnoszona ma być opłata elektroniczna, określony w umowie między użytkownikiem a pobierającym opłatę, zgodnie z § 7 ust. 2 cytowanego rozporządzenia.

Zgodnie z treścią art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. za przejazd po drodze krajowej kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, za który pobiera się opłatę elektroniczną bez uiszczenia tej opłaty - wymierza się karę pieniężną w wysokości 3 000 złotych. Kary pieniężne, o których mowa w ust. 1 i 2, nakładają, w drodze decyzji administracyjnej, uprawnieni do kontroli, o których mowa w art. 131 ust. 1 (art. 13k ust. 4 u.d.p.). W myśl art. 131 ust. 1 pkt 2 u.d.p. - do kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej, w tym kontroli używanego w pojeździe urządzenia, o którym mowa w art. 13i ust. 3, jeżeli jest ono wymagane, oraz nałożenia i pobierania kar pieniężnych, o których mowa w art. 13k, są uprawnieni inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego.

W rozpoznawanej sprawie organ administracji drogowej stwierdzając poruszanie się przez skarżącego po płatnym odcinku drogi krajowej, wyszczególnionej w załączniku nr 2 pkt 7 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r., bez uiszczenia opłaty elektronicznej - w dniu [...] czerwca 2013 r. o godz. 11:15, na zasadzie art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 3 000 zł.

Zdaniem Sądu materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie nie jest kompletny, przez co, nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że w przedmiotowej sprawie opłata elektroniczna istotnie powinna być poniesiona, a jej brak winien skutkować nałożeniem kary pieniężnej.

Zgodnie z unormowaną w art. 7 Kpa. zasadą prawdy obiektywnej organy administracji publicznej "podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy". Stosownie do tej zasady, organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. W szczególności jest obowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (np. wyrok NSA z dnia 26 maja 1981 r., SA 810/81, ONSA 1981, nr 1, poz. 45). W wyroku z dnia 23 listopada 1994 r., III ARN 55/94, OSNAPiUS 1995, nr 7, poz. 83 Sąd Najwyższy podkreślił, że: "jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszystkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego do wydania decyzji o przekonującej treści (art. 7 k.p.a.)". Przy czym z zasadą prawdy obiektywnej ściśle wiąże się zawarta w art. 8 k.p.a. zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, która określa wyraźnie to, co implicite jest zawarte w zasadzie praworządności. Z zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a. wynika bowiem przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań (por. Jaśkowska Małgorzata, Wróbel Andrzej, Komentarz do art. 8 kodeksu postępowania administracyjnego /Dz.U.00.98.1071/, [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III).

Przenosząc te rozważania natury ogólnej na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że organ dokonując ustaleń co do okoliczności stanowiących fakty prawotwórcze w niniejszej sprawie nie sprostał stawianym wyżej wymogom.

Za niedostatecznie wyjaśnioną w niniejszej sprawie uznać należy zasadniczą kwestię dopuszczalnej masy całkowitej przyczepy wchodzącej w skład kontrolowanego zespołu pojazdów.

Przypomnieć należy, że w przedmiotowej sprawie organ na podstawie okazanych w czasie kontroli dowodów rejestracyjnych ustalił, że skarżący poruszał się po płatnym odcinku drogi zespołem pojazdów, w którego skład wchodził samochód osobowy o dmc 2870kg oraz przyczepa o dmc 800kg. Na tej podstawie organ stwierdził, że dopuszczalna masa całkowita zespołu pojazdów przekraczała 3500kg, co rodziło obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej.

Skarżący we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podniósł, że dopuszczalna masa całkowita przyczepy została wpisana omyłkowo i jest na etapie aktualizacji wpisu. W skardze podnosi możliwość ustalenia dmc - max 600kg.

W ocenie Sądu organ nie wyjaśnił w pełni tej istotnej w sprawie okoliczności. Odnosząc się do tego zarzutu organ wskazał jedynie, że "nawet jeśli zaistniał błąd we wskazaniu dmc przyczepy i byłaby to przyczepa lekka o dmc wynoszącej 750 kg, to i w takim przypadku dmc kontrolowanego zespołu pojazdów przekraczałaby dopuszczalną masę całkowitą równą 3,5 t.".

Zgodnie z art. 2 pkt 51) ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U.2012.1137 j.t. ze zm.), który wprowadza definicję ustawową przyczepy lekkiej jest to przyczepa, której dopuszczalna masa całkowita nie przekracza 750 kg. Zgodnie z definicją wprowadzoną w punkcie 54) tego artykułu dopuszczalna masa całkowita oznacza największą określoną właściwymi warunkami technicznymi masę pojazdu obciążonego osobami i ładunkiem, dopuszczonego do poruszania się po drodze.

Zdaniem Sądu z definicji tych, nie można wywieść, że każda przyczepa lekka będzie posiadała dmc 750kg. Bowiem przepis wskazuje jedynie jakiej masy przyczepa taka nie może przekraczać.

Skarżący wskazuje na możliwość ustalenia dmc - 600kg. Okoliczność ta w ocenie Sądu ma w sprawie istotne znaczenie bowiem przesądzi o dmc kontrolowanego zespołu pojazdów.

Zdaniem Sądu zaniechanie przez organ wyjaśnienia tej kwestii narusza art. 7, 77 i 80 k.p.a.

Dodatkowo podnieść należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 marca 2014 r. (sygn. akt II GSK 1992/12) wskazał, że: "Zgodnie z regułami wynikającymi z art. 2 Konstytucji, warunkiem zastosowania sankcji administracyjnej z art. 13k ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych jest doprowadzenie do stanu zgodnego z zasadami państwa prawa poprzez odpowiednie oznakowanie drogi, tak, aby korzystający z dróg publicznych mieli świadomość ciążącego na nich obowiązku" (orzeczenie dostępne na https://cbois.nsa.gov.pl). W przedmiotowej sprawie organ nie wyjaśnił także kwestii prawidłowego oznaczenia przedmiotowego odcinka drogi mimo, że skarżący podnosił, że pierwszy raz poruszał się płatnym odcinkiem drogi.

Reasumując stwierdzić należy, że wydając przedmiotową decyzję organ administracji dopuścił się przede wszystkim - mogącej mieć zasadniczy wpływ na ostateczny wynik sprawy - obrazy przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. - polegającej na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy, bez wyraźnego wskazania przyczyn nieuwzględnienia twierdzeń i zarzutów skarżącego.

Naruszenie wspomnianych przepisów - w ocenie Sądu - mogło mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, a więc stanowi dostateczną podstawę prawną do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji GITD.

Rozpoznając ponownie niniejszą sprawę GITD uwzględni zaprezentowane stanowisko Sądu, w tym ustali czy istotnie dmc wskazana w dowodzie rejestracyjnym przyczepy była nieprawidłowa oraz czy wskazany odcinek drogi w dacie kontroli był prawidłowo oznakowany.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zostało wydane na podstawie art. 152 p.p.s.a.