Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SAB/Łd 98/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2017-05-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
658
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Zobowiązano do podjęcia czynności
Powołane przepisy: article: art. 12, art. 35, art. 36
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 149 par.1 i par.1a, art. 149 par.2, art. 154 par.6, art. 200, art. 205 par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 25 maja 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Protokolant Specjalista Aleksandra Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2017 roku sprawy ze skargi S. M. i U. Z. na bezczynność i na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w przedmiocie prawidłowości budowy i użytkowania budynku usługowo – mieszkalnego 1. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. do załatwienia sprawy legalności budowy budynku usługowo – mieszkalnego położonego przy ulicy A , działka nr 643, obręb [...] w B. w terminie jednego miesiąca od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 2. stwierdza, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierza Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w B. grzywnę w wysokości 5.000 (pięć tysięcy) złotych; 4. przyznaje od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. sumy pieniężne na rzecz każdego ze skarżących – U. Z. i S. M. w kwotach po 3000 (trzy tysiące) złotych; 5. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżących S. M. i U. Z. solidarnie kwotę 196,95 (sto dziewięćdziesiąt sześć 95/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. a.bł.


UZASADNIENIE

S. M. i U. Z. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w przedmiocie załatwienia sprawy administracyjnej, wszczętej wnioskiem z dnia 26 maja 2010r., dotyczącej budynku handlowo-mieszkalnego, położonego w B. przy ulicy A nr 2 stanowiącego współwłasność skarżących.

W motywach skargi jej autorzy wyjaśnili, że zawiadomieniem z dnia 25 lutego 2013r. organ powiatowy powiadomił strony w trybie art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016r. poz. 23 ze zm.), dalej powoływanej jako "K.p.a.", o zakończeniu postępowania dowodowego w sprawie. W dniu [...] organ powiatowy wydał decyzję nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie. Decyzja ta została uchylona w postępowaniu odwoławczym decyzją organu wojewódzkiego z dnia [...]r. nr [...]. Z kolei w dniu 25 lipca 2013r. organ powiatowy dokonał kontroli budynku, zaś pismem z dnia 5 września 2013r. zawiadomił strony w trybie art.10 K.p.a. o zakończeniu postępowania dowodowego. Jak podkreślili skarżący, jest to ostatnia czynność dokonana przez organ w sprawie, bowiem od tego czasu organ nie podejmuje w sprawie żadnych czynności.

S. M. i U. Z. wyjaśnili również, że zażaleniem z dnia 26 lutego 2017r. w trybie art. 37 K.p.a. zaskarżyli bezczynność organu i przewlekłe prowadzenie postępowania do organu wyższego stopnia i tym samym wyczerpali obligatoryjną przesłankę zaskarżenia bezczynności i przewlekłości organu.

Zdaniem skarżących organ powiatowy prowadzi postępowanie pozornie od maja 2010r. tj. przez 7 lat. Podejmowane w sprawie czynności są sporadyczne i pozorne. Okresy, w których w sprawie organ nie dokonuje żadnych czynności trwają po kilka lat. Natomiast podejmowane przez organ czynności i wydana decyzja nie przyniosły oczekiwanego skutku załatwienia sprawy. W ocenie autorów skargi nie usprawiedliwia przewlekłego prowadzenia postępowania wydana w jego toku decyzja i podejmowane czynności, jeżeli okazały się one błędne i niepełne.

Z powyższych względów skarżący wnieśli o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania; zobowiązanie organu do wydania rozstrzygnięcia w sprawie w zakreślonym przez sąd terminie; stwierdzenie, że przewlekłość postępowania ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa; przyznanie od organu na rzecz skarżącego S. M. sumy pieniężnej, przewidzianej w art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r. poz. 718 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", w wysokości nie niższej niż 10.000 zł; przyznanie od organu na rzecz skarżącej U. Z. sumy pieniężnej, przewidzianej w art. 149 § 2 P.p.s.a. w wysokości nie niższej niż 10.000 zł; wymierzenie Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w B. grzywny w trybie art. 149 § 2 w zw. z art. 156 § 6 P.p.s.a., mając na względzie, że bezczynność i przewlekłość postępowania miały miejsce bez żadnego uzasadnienia i z rażącym naruszeniem prawa; zasądzenie w trybie art. 200 P.p.s.a. od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżących kosztów postępowania sądowego.

W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wniósł o jej oddalenie jako bezprzedmiotowej i przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania. Wyjaśnił, że w dniu 26 maja 2010r. M. D. złożył wniosek o przeprowadzenie kontroli w przedmiocie prawidłowości budowy i użytkowania budynku usługowo-mieszkalnego zlokalizowanego na terenie posesji przy ul. A 2 w B. na działce nr 643 obręb [...] miasto B. Pismem z dnia 2 lipca 2010r. strony zostały powiadomione o wszczęciu postępowania w ww. sprawie oraz o zamiarze przeprowadzenia oględzin na terenie posesji przy ul. A 2 w B. w dniu 27 lipca 2010r. W następstwie kilkukrotnego przekładania przez inwestorów terminu oględzin, dnia 10 września 2012r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. dokonał oględzin w sprawie prawidłowości wybudowania i użytkowania przedmiotowego budynku usługowo-mieszkalnego.

Pismem z dniu 22 października 2012r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wystąpił do Archiwum Państwowego w P. w sprawie udostępnienia dokumentacji archiwalnej dotyczącej budowy ww. budynku, następnie w dniu 31 grudnia 2012r. ponowił swoją prośbę. Przy piśmie z dnia 14 stycznia 2013r. Dyrektor Archiwum Państwowego w P. odmówił wydania żądanych dokumentów wskazując na ich brak. Pismem z dnia 1 lutego 2013r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wystąpił do Prezydenta Miasta B. o wyrys i wypis oraz opinię w zakresie zgodności zabudowy działki nr 643, obręb [...] B. przy ul. A 2 z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Jak wskazał Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., z wyjaśnień udzielonych przez Urząd Miasta B. wynika, iż powyższa działka zgodnie z planem zagospodarowania częściowo przeznaczona jest pod usługi, a częściowo pod projektowaną ulicę dojazdową.

Wnioskiem z dnia 5 lutego 2013r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wystąpił do Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej o udostępnienie zdjęć lotniczych z lat 50-tych, 60-tych i 70-tych, przedstawiających działkę nr 643, obręb [...] ul. A 2 w B.

W dniu 18 marca 2013r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wydał decyzję nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie prawidłowości budowy i użytkowania budynku usługowo-mieszkalnego zlokalizowanego na terenie posesji przy ul. A 2 w B. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...]r., po rozpatrzeniu odwołania Miasta B., uchylił powyższą decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

W toku kolejnych oględzin przeprowadzonych dnia 25 lipca 2013r., pełnomocnik Prezydenta Miasta B. wniósł o dokonanie pomiarów drzwi wejściowych od strony ul. A, reklamy umieszczonej nad pomieszczeniem kwiaciarni, markizy, lokalizacji kamery, płyty balkonowej, która znajduje się poza obrysem budynku wraz z urządzeniami, sposobu odprowadzania wód deszczowych z budynku.

Następnie pismem z dnia 5 września 2013r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. zawiadomił strony, iż kończy postępowanie dowodowe w ww. sprawie.

W dalszej kolejności Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wystąpił do Archiwum Państwowego w P. o przeprowadzenie kwerendy w zakresie dokumentacji archiwalnej procesu inwestycyjnego oraz o udostępnienie potwierdzonej za zgodność z oryginałem kserokopii dokumentacji archiwalnej, w zakresie decyzji udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalno-usługowego, zlokalizowanego przy ul. A 2 w B. oraz dokumentacji archiwalnej dotyczącej zmiany sposobu użytkowania powyższego budynku. Przy piśmie z dnia 13 marca 2017r. znak: [...] Archiwum Państwowe w P. poinformowało, iż nie posiada wnioskowanej dokumentacji. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wystąpił również do Archiwum Zakładowego Urzędu Miasta B. o udostępnienie kserokopii powyższych dokumentów. Przy piśmie z dnia 14 marca 2017r. znak: [...] Urząd Miasta B. Wydział Geodezji i Architektury poinformował, iż nie posiada w swoich zbiorach wnioskowanych dokumentów.

Jednocześnie organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego wyjaśnił, że dokument przedstawiony dnia 12 lutego 2013r. przez S. M. oraz U. Z. nie jest projektem budowlanym. W aktach sprawy organ posiada jedynie fotokopie zgłoszeń zamiaru wykonania robót budowlanych nie wymagających decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...]r. dotyczących remontu budynku przy ul. A 2 w B., z dnia 27 marca 2006r. znak: [...] dotyczących remontu budynku przy ul. A 2 w B., pozwolenia na budowę decyzja z dnia [...]r. nr [...] znak: [...] oraz decyzji z dnia [...]r. znak: [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wystąpił do Archiwum Zakładowego Miasta B. oraz Starostwa Powiatowego, Wydział Budownictwa i Architektury o udostępnienie kopii powyższych dokumentów potwierdzonych za zgodność z oryginałem.

Dalej Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że pismem z dnia 26 lutego 2017r. S. M. złożył do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zażalenie na bezczynność i przewlekłe prowadzenie ww. postępowania. Przy piśmie z dnia 28 marca 2017r. znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. przekazał wyjaśnienia dotyczące powyższej sprawy wraz z aktami sprawy do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Ponadto pismem z dnia 26 lutego 2017r. U. Z. złożyła do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zażalenie na bezczynność i przewlekłe prowadzenie ww. postępowania. Przy piśmie z dnia 28 marca 2017r. znak: [...] Powiatowy Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. przekazał wyjaśnienia dotyczące powyższej sprawy do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wyjaśnił dalej, że dniu [...] wydał postanowienie nr [...] nakładające na S. M. oraz U. Z. obowiązek wykonania ekspertyzy technicznej prawidłowości budowy budynku usługowo-mieszkalnego zlokalizowanego przy ul. A 2, na działce nr 643, obręb [...], miasto B.

Dnia 17 lutego 2017r. S. M. złożył zażalenie na przewlekłe prowadzenie postępowania.

Odnosząc się do przedmiotowej skargi Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wyjaśnił, iż okoliczności bezczynności czy też niezachowania ustawowych terminów w postępowaniu są niezależne od organu. Dodał, że w chwili obecnej organ posiada kadrę techniczną w postaci Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego powołanego z dniem 31 marca 2016r., dwóch inspektorów oraz jednego referenta, którzy muszą obsłużyć i zapewnić bezpieczeństwo mieszkańcom ponad 113 tysięcznego powiatu o obszarze 971 km2. Jednocześnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. nadmienił, że podejmuje wszelkie możliwe działania umożliwiające usprawnienie pracy jednostki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016r. poz. 1066 ze zm.) oraz art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości bada, czy działania podejmowane przez organ administracji publicznej są zgodne z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Kontrola działalności administracji publicznej przez sąd administracyjny obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach wskazanych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a P.p.s.a. Zatem skarga na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania jest dopuszczalna tylko w sprawach, w których są wydawane decyzje i postanowienia (pkt 1 – 3); w sprawach, w których mogą być wydawane akty lub podejmowane czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4) oraz w sprawach, w których są wydawane pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach (pkt 4a).

Zaznaczyć trzeba również, że zgodnie z treścią art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W przypadku skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania lub bezczynność organu przed wniesieniem skargi do sądu niezbędne jest złożenie zażalenia w trybie art. 37 K.p.a., do organu wyższego stopnia. Przy ocenie dopuszczalności skargi nie ma znaczenia sposób rozpoznania takiego zażalenia przez właściwy organ wyższego stopnia. Dla uznania wyczerpania toku zażaleniowego przez stronę wystarczające jest wykazanie, że złożyła ona stosowne zażalenie do organu wyższego stopnia. Z akt sprawy wynika, że S. M. i U. Z. pismami z dnia 26 lutego 2017r. złożyli do organu wyższego stopnia zażalenie na bezczynność i przewlekle prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B.

W dalszej kolejności wskazać trzeba, iż organy administracji zobowiązane są do przestrzegania zasad ogólnych postępowania administracyjnego, a w szczególności powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 K.p.a.). Realizacji tej zasady służy m.in. przepis art. 35 § 1 K.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy, wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 K.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Dotyczy to również przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 K.p.a.).

Następnie wyjaśnić trzeba, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia, gdy w określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu czy czynności (vide wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 grudnia 2014r. w sprawie II SAB/Wa 562/14, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 22 kwietnia 2015r. w sprawie II SAB/Łd 29/15, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 27 listopada 2014r. w sprawie II SAB/Po 123/14, https://orzeczenia.nsa.gov.pl) Zasadniczym celem skargi na bezczynność jest zobowiązanie organu niepodejmującego działań przewidzianych przez prawo do podjęcia tychże działań, tj. wydania w określonym terminie i w określonej formie aktu, dokonania czynności bądź stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. Jednocześnie wyjaśnić należy, że dla stwierdzenia stanu bezczynności nie ma znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt lub czynność nie zostały podjęte, w tym również kwestia zawinienia organu (vide: wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 lipca 2011r. w sprawie I SAB/Wa 123/11, wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 marca 2015r. w sprawie I SAB/Wa 695/14, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 16 lipca 2014r. w sprawie II SAB/Po 38/14, wyrok WSA w Opolu z dnia 29 stycznia 2015r. w sprawie II SAB/Op 86/14, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z kolei z przewlekłym prowadzeniem postępowania mamy do czynienia w sytuacji prowadzenia sprawy w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (vide J.P. Tarno [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2012, str. 44; J.Drachal, J.Jagielski, R.Stankiewicz [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R.Hausera i M.Wierzbowskiego. Warszawa 2011, str. 70-71), ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (vide J. Borkowski [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz pod red. B. Adamiak, J. Borkowski, Warszawa 2012, str. 239). Pojęcie przewlekłość postępowania obejmuje zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Przewlekłość postępowania zachodzi, gdy zwłoka w rozpoznaniu sprawy przez organ przekracza rozsądne granice i nie znajduje uzasadnienia w obiektywnych okolicznościach sprawy.

W stanie faktycznym niniejszej sprawy stwierdzić należy, że w chwili wniesienia przez S. M. i U. Z. skargi Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. pozostawał w bezczynności, jak również przewlekle prowadził postępowanie w przedmiocie załatwienia sprawy prawidłowości budowy i użytkowania budynku usługowo-mieszkalnego zlokalizowanego na terenie posesji przy ul. A 2 w B.

Przypomnieć należy, że wniosek o wszczęcie postępowania w niniejszej sprawie wpłynął do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w B. w dniu 26 maja 2010r. Po wszczęciu postępowania organ dwukrotnie bezskutecznie wyznaczał termin oględzin obiektu, tj. w dniu 27 lipca 2010r., a następnie w dniu 16 września 2010r. W dalszej kolejności, dopiero po upływie dwóch lat, w dniu 3 sierpnia 2012r. podjął kolejną czynność w sprawie, a mianowicie wezwał strony postępowania do udziału w oględzinach przedmiotowego budynku, zaś w dniu 10 września 2012r. dokonał owych oględzin. Dopiero wówczas Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. przystąpił też do gromadzenia dokumentacji związanej z realizacją spornego budynku, co niewątpliwie stanowiło nieuzasadnioną zwłokę w toku postępowania.

Należy również podkreślić, że w dniu 18 marca 2013r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wprawdzie wydał na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. decyzję kończącą postępowanie w niniejszej sprawie, jednakże decyzja ta została uchylona rozstrzygnięciem organu wyższego stopnia z dnia [...]r., a sprawa wróciła do ponownego rozpoznania do organu szczebla powiatowego. Zauważyć również trzeba, że w dniu 5 września 2013r. organ po raz kolejny zawiadomił strony, iż kończy postępowanie dowodowe w sprawie i istnieje możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Dopiero zaś po upływie niemalże czterech lat podjął kolejną czynność w sprawie, tj. w dniu 3 marca 2017r. zwrócił się do Archiwum Zakładowego Urzędu Miasta B. o przeprowadzenie kwerendy w zakresie dokumentacji archiwalnej procesu inwestycyjnego oraz udostępnienie potwierdzonej za zgodność z oryginałem kserokopii dokumentacji archiwalnej.

Należy również zauważyć, że postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. nałożył na strony obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej prawidłowości budowy budynku będącego przedmiotem postępowania. Rozstrzygnięcie to nie stanowi jednak załatwienia sprawy co do istoty, a stanowi jedynie jedno z rozstrzygnięć wydawanych w toku postępowania zmierzającego do oceny prawidłowości budowy i użytkowania spornego budynku. Wydanie zatem postanowienia nakładającego obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej nie oznacza, że postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie bezczynności i przewlekłego prowadzenia postepowania stało się bezprzedmiotowe. Z tego względu zasadne jest zobowiązanie organu do wydania aktu załatwiającego sprawę w terminie jednego miesiąca od dnia uprawomocnienia się wyroku (art. 149 § 1 P.p.s.a.).

Należy jednocześnie zauważyć, że Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). W orzecznictwie przyjmuje się, iż rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, iż dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Owo przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne oraz pozbawione racjonalnego uzasadnienia (vide wyrok WSA w Olsztynie z dnia 5 maja 2016r. w sprawie II SAB/Ol 31/16, wyrok WSA w Łodzi z dnia 14 października 2015r. w sprawie II SAB/Łd 137/15, wyrok NSA z dnia 17 listopada 2015r. w sprawie II OSK 652/15, https://www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Oceniając, czy bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ w niniejszej sprawie miało charakter rażącego naruszenia prawa, stwierdzić należy przede wszystkim oczywiste naruszenie terminów załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym, bowiem – jak już wcześniej wskazano – postępowanie toczy się od 2010r. i do chwili obecnej nie zostało zakończone. Powyższe uzasadnia konkluzję, że organ w sposób rażący przekroczył wszelkie terminy załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym, naruszając tym samym rozsądne granice czasowe rozpatrywania sprawy. Należy również zwrócić uwagę, że w toku postępowania występowały wielomiesięczne, a nawet wieloletnie przerwy, w czasie których organ nadzoru budowlanego nie podejmował żadnych czynności celem wyjaśnienia sprawy. W szczególności należy zwrócić uwagę na okresy od września 2010r. do sierpnia 2012r. i od września 2013r. do marca 2017r., w których organ nie przeprowadził żadnej czynności w sprawie, dopuszczając się tym samym rażącej zwłoki. Ponadto Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. nie wywiązywał się również z obowiązku powiadamiania stron o każdym przypadku opóźnienia w postępowaniu, stosownie do art. 36 § 1 K.p.a.

Wyjaśnić również należy, że podniesione w odpowiedzi na skargę okoliczności związane z brakami kadrowymi pozostają bez wpływu na ocenę prawidłowości działań podejmowanych w rozpoznawanej sprawie. Problemy organizacyjne czy kadrowe organu nie mogą bowiem wywoływać negatywnych skutków dla stron postępowania poprzez brak rozstrzygnięcia w zakresie ich praw lub obowiązków w terminach określonych dla załatwiania spraw przewidzianych w K.p.a. Organ z mocy ustawy jest bowiem zobligowany do takiego zorganizowania prowadzonego postępowania, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, niezależnie od kwestii związanych z funkcjonowaniem danego organu administracji publicznej.

Powyższe uzasadnia wniosek, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, stosownie do art. 149 § 1a P.p.s.a, o czym Sąd orzekł w punkcie drugim sentencji.

Na podstawie art. 154 § 6 w zw. z art. 149 § 2 P.p.s.a. w punkcie trzecim i czwartym sentencji Sąd orzekł o wymierzeniu Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w B. grzywny w wysokości 5000 zł oraz przyznał sumę pieniężną w kwotach po 3000 zł dla każdego ze skarżących, nie znajdując przy tym podstaw do uwzględnienia żądania skarżących przyznania sum pieniężnych w kwotach po 10000 zł. W ocenie Sądu wysokość orzeczonej grzywny będzie odpowiednia do stopnia uchybień organu w przedmiotowej sprawie i wystarczająca w zdyscyplinowaniu do podjęcia działań skutkujących ostatecznym załatwieniem niniejszej sprawy, jak również będzie przeciwdziałać opieszałemu prowadzeniu kolejnych spraw. Jednocześnie kwota sum pieniężnych stanowi zadośćuczynienie adekwatne do czasu trwania postępowania.

O kosztach postępowania orzeczono w punkcie piątym wyroku na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 1 P.p.s.a.

A. P.