Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 597/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-10-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.145, art.151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art.7 ust.1
journal: Dz.U. 2004 nr 42 poz 386
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych.
article: art.4
journal: Dz.U. 2004 nr 97 poz 963
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Protokolant - Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 października 2009 r. sprawę ze skargi E. Sp. z o. o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków z tytułu refundacji wywozowej oraz nałożenia obowiązku zwrotu tej refundacji wraz z odsetkami; oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezes Agencji Rynku Rolnego na wniosek WPR1 nr [...] ([...] z dnia [...].07.2004r. ) na podstawie rachunku nr WPR1-[...] z dnia [...].08.2004r. udzielił E. Sp. z o.o. w W. w dniu [...].09.2004r. płatności zaliczkowej refundacji wywozowej w kwocie [...] zł do wywozu towaru o kodzie ERN 1701 99 10 9950 w ilości 300 000 kg.

W celu wykazania nabycia uprawnienia do refundacji stanowiącego podstawę do zwolnienia zabezpieczenia, Spółka w dniu [...].10.2004 r. złożyła w Agencji Rynku Rolnego [...] deklarację celną nr [...] z dnia [...].08.2004r. Deklaracja ta w polu nr 1 zawierała kod "IM-40" oznaczający typ deklaracji, a w polu nr 37 kod procedury celnej "4000 50" oznaczający dopuszczenie towaru do obrotu. Agencja Rynku Rolnego, w wyniku przeprowadzonych czynności sprawdzających stwierdziła, że deklaracja celna spełniała wymogi formalne przewidziane w art. 15 ust. 3 i art. 16 ust. 1 rozporządzenia Komisji nr 800/1999 z dnia 15 kwietnia 1999 r. ustanawiającym wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu refundacji wywozowych do produktów rolnych Dz.U. UE. L 99.102.22 ze zm.) i została złożona w wymaganym przepisami terminie dwunastu miesięcy od dnia przyjęcia zgłoszenia wywozowego. Na tej podstawie Prezes Agencji Rynku Rolnego przyznał spółce prawo do refundacji wywozowej oraz zwolnił zabezpieczenie wniesione na poczet zaliczki refundacji.

Następnie Ministerstwo Finansów – Departament Kontroli Celno-Akcyzowej i Kontroli Gier – pismem z dnia [...].08.2006r. poinformowało Prezesa ARR, że w trakcie kontroli dokumentów prowadzonej w 2006r. w spółce przez Izbę Celną w W. powstały wątpliwości co do autentyczności przedstawionej przez spółkę w ARR [...] deklaracji celnej, na podstawie której została wypłacona refundacja. W związku z tym, polskie służby celne zwróciły się do [...] administracji celnej o potwierdzenie kwestionowanej deklaracji oraz o przekazanie informacji o uiszczeniu należności przywozowych oraz dopuszczeniu towaru do obrotu na terenie obszaru celnego Republiki [...]. W odpowiedzi na powyższe Administracja Celna Republiki [...] poinformowała, że towar dostarczony z Polski zgodnie z deklaracja celną nr [...] (druk [...]) został oclony na podstawie deklaracji nr [...] (druk [...]) wystawionej na innego odbiorcę.

W odpowiedzi na pismo Prezesa ARR z dnia [...].08.2006r. zawiadamiające spółkę o stwierdzonej podczas kontroli nieprawidłowości polegającej na złożeniu nieautentycznej deklaracji i wzywające do złożenia wyjaśnień, E. Sp. z o.o. w W. w dniu [...].11.2006r. złożyła w ARR pismo Państwowego Urzędu Celnego przy Rządzie Republiki [...] nr [...] z dnia [...].10.2006r. informujące, że wyeksportowany przez spółkę cukier został wwieziony na terytorium Republiki [...] i odprawiony zgodnie z deklaracją celną nr [...], Spółka "E." sprzedała ten cukier spółce "I.", dokonując tym samym odprawy celnej według procedury celnej "dopuszczony do obrotu" zgodnie z deklaracją celną nr [...].

W celu wyjaśnienia rozbieżności Prezes ARR pismem z dnia [...].01.2008 r. wystąpił do władz [...], za pośrednictwem Ambasady RP w K., o potwierdzenie autentyczności powyższego pisma nr [...] z dnia [...].10.2006r.

W przekazanej Prezesowi ARR, przy piśmie z dnia [...].07.2008r. nr [...] w nocie Ministerstwa Spraw Zagranicznych Republiki [...] nr [...] z dnia [...].05.2008r. wskazano, że w trakcie kontroli przeprowadzonej przez stronę [...] ustalono rozbieżność tekstu pisma nr [...] z dnia [...].10.2006r. złożonego w ARR w dniu [...].11.2006r. z tekstem pisma będącego w posiadaniu Państwowego Komitetu Celnego Republiki [...], o tym samym numerze i dacie. Rozbieżność tekstów pism polegała na wskazaniu różnych procedur celnych. W weryfikowanym piśmie znajdowała się informacja o dokonaniu procedury celnej "dopuszczenia do obrotu" na rzecz "I." Sp. z o.o., po uprzedniej sprzedaży, za deklaracją celną nr [...], jednakże towar został faktycznie odprawiony w charakterze pomocy humanitarnej z przysługującymi ulgami i umownym cłem zgodnie z art.25 Kodeksu celnego Republiki [...]. Jednocześnie [...] MSZ poinformowało, że w związku z faktem nieprawidłowej odprawy ładunku o charakterze pomocy humanitarnej wszczęto sprawę karną, którą prowadzi Wydział Śledczy Państwowego Komitetu Celnego Republiki [...] oraz prowadzone jest dochodzenie służbowe dotyczące faktu ustalonej rozbieżności pisma nr [...] z dnia [...].10.2006r.

Ministerstwo Finansów pismem z dnia [...].02.2008 r. przekazało Prezesowi ARR protokół z kontroli przeprowadzonej w Spółce przez Izbę Celną w W. na podstawie rozporządzenia Rady (EWG) nr 4045/89, podpisany przez przedstawicieli Spółki w dniu [...] października 2007 r. Zgodnie z protokołem przeprowadzona przez [...] administrację celną weryfikacja deklaracji celnej nr [...] (nr druku [...]) nie potwierdziła autentyczności tego dokumentu. Jednocześnie weryfikacja [...] pisma nr [...] z [...].10.2006r. dokonana przez stronę [...] na wniosek ARR wykazała, że faktyczna deklaracja celna wystawiona dla tego towaru wyeksportowanego przez spółkę nie stanowi dowodu potwierdzającego spełnienie wymogu uprawniającego do otrzymania refundacji, o którym mowa w art. 15 ust. 3 rozporządzenia Komisji nr 800/1999.

W związku z powyższymi ustaleniami prowadzącymi do wniosku, że Spółka nie udokumentowała we właściwy sposób dokonania formalności celnych w kraju przeznaczenia, zgodnie z rozporządzeniem 800/1999, Prezes ARR wszczął postępowanie w celu ustalenia, czy refundacja została wypłacona nienależnie i czy zgodnie z art. 52 ust. 1 rozporządzenia 800/1999 podlega zwrotowi.

Działając m.in. na podstawie art. 13 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 11 marca 2004r. o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych, art. 15 ust. 3 i 4, art. 52 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999 z dnia 15 kwietnia 1999r. Prezes Agencji Rynku Rolnego decyzją z dnia [...] września 2008r. nr [...] ustalił wysokość nienależnie pobranych środków z tytułu refundacji wywozowej przyznanej przez ARR Spółce E. w kwocie [...] zł do wniosku WPR1 nr [...] z dnia [...].07.2004 r. oraz zobowiązał ją do zwrotu tej refundacji wraz z odsetkami w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji.

W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że E. Sp. z o.o. nie wypełniła wymogów art. 15 ust. 3 i 4 rozporządzenia 800/1999, których spełnienie uprawnia do uzyskania refundacji wywozowych cukru, a tym samym nie przysługuje w/w spółce do wniosku WPR1 nr [...] z dnia [...].07.2004r. prawo do refundacji wywozowej w kwocie [...] zł. Powołując nadto art. 52 ust. 1 rozporządzenia 800/1999 wyjaśniono, że beneficjent zwraca kwoty nienależnie otrzymane, łącznie z karą stosowaną na podstawie art. 51 ust. 1 i odsetkami obliczonymi za okres, który upłynął między płatnością i zwrotem nienależnie otrzymanych refundacji wywozowych.

W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik E. Sp. z o.o. w W., zarzucając organowi orzekającemu naruszenie szeregu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, wniósł o uchylenie w/w decyzji. W uzasadnieniu odwołania podniósł m.in., że ustalona przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych Republiki [...] rozbieżność pism nie stanowi wystarczającej podstawy do uznania , że wypłacona refundacja była refundacją nienależną.

W dalszych pismach uzupełniających odwołanie pełnomocnik spółki, uzasadniając swoje stanowisko brakiem zastosowania w sprawie ustawy z dnia 16.04.2004r. o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą, ponownie wniósł o uchylenie w/w decyzji organu I instancji i o umorzenie postępowania w sprawie. Następnie dodatkowo przedstawił nowe zarzuty w sprawie i argumentację wskazującą na ich poparcie. Podniósł m.in., że treść zaskarżonej decyzji w pkt II została wydana bez podstawy prawnej bowiem, organ nałożył obowiązek zapłaty ustalonej w pkt I kwoty w terminie 30 dni od doręczenia zaskarżonej decyzji obchodząc obowiązek nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności i zapis odpowiednio stosowanego art. 21 ustawy Ordynacja podatkowa o ustaleniu wysokości zobowiązania z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego.

Po rozpatrzeniu złożonego w sprawie odwołania, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] lutego 2009r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 13 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych (Dz. U z 2007r., Nr 231 poz. 1702), art. 15 ust. 3, art. 16, art. 52 ust. 1 lit. b rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999 z dnia 15.04.1999r. ustanawiającego wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu refundacji wywozowych do produktów rolnych (Dz. Urz. L 102 z 17.4.1999, str. 11, z późn. zm.: Polskie wydanie specjalne, rozdział 3, tom 25, str. 129), art. 1 ust. 2 i art. 4 rozporządzenia Rady (WE, EUROATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. L 312 z 23.12.1995r., str. 1-4; Polskie wydanie specjalne, rozdział 1, tom 1, str. 340-343), utrzymał w mocy decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] września 2008r.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy szczegółowo opisał dotychczasowy przebieg postępowania oraz przedstawił przepisy prawa wspólnotowego i krajowego, które z uwagi na przedmiot zaskarżonej decyzji mają w sprawie zastosowanie.

Ustosunkowując się do zarzutów skarżącej spółki zawartych w odwołaniu, organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 49 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999, dokumenty dotyczące wypłaty refundacji muszą być złożone w terminie 12 miesięcy od dnia przyjęcia zgłoszenia wywozowego i regulacja określona w tym przepisie ustanawia termin złożenia przez eksportera do właściwego organu administracji dokumentów wymaganych do wypłaty refundacji, w tym m.in. dowodów potwierdzających spełnienie wymogów uprawniających do refundacji. Zgodnie natomiast z treścią art. 16 ust. 2 tego rozporządzenia, eksporter może dostarczyć jako dowód potwierdzający dokonanie przywozowych formalności celnych dokumenty wymienione w ust. 2, tylko w przypadku, gdy nie może otrzymać dokumentu wybranego zgodnie z ust. 1 lit. a) lub b), nawet po zastosowaniu odpowiednich środków, lub w przypadku zaistnienia wątpliwości co do autentyczności przedstawionego dokumentu. Wyjaśniono, że wspomniane przepisy przewidują tylko dwie okoliczności, które dopuszczają możliwość złożenia przez eksportera do właściwego organu (Prezes ARR) dowodu w postaci innych dokumentów niż wskazane w ust. 1: gdy eksporter nie może otrzymać dokumentu wybranego zgodnie z ust. 1 lub gdy eksporter ma wątpliwości co do autentyczności przedstawionego mu przez kontrahenta (importera) dokumentu celnego. Natomiast w niniejszej sprawie spółka wybrała i złożyła w ARR w wymaganym terminie, jako dowód spełnienia wymogu określonego w art. 15 ust. 3, rozporządzenia [...] deklarację celną importową, tj. dokument celny, o którym mowa w art. 16 ust. 1 lit. a.

Odnosząc się do powyższego Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wyjaśnił, że w terminie wymaganym art. 49 ust. 2 w/w rozporządzenia skarżąca spółka nie składała do Prezesa ARR wniosku na podstawie art. 16 ust. 2 o uznanie równoważnych środków dowodowych, ani też wniosku na podstawie art. 49 ust. 4 o przedłużenie terminu na dostarczenie dowodu, o którym mowa w art. 16, co w ocenie organu oznacza, że spółka nie stwierdziła zaistnienia żadnego z przypadków określonych w ust. 2 art. 16, które mogłyby uzasadniać zastosowanie tych przepisów. Powołany natomiast wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 28.06.2007r. w sprawie C-1/06, mający stanowić argument potwierdzający zasadność zarzutu naruszenia przez Prezesa ARR art. 16 ust. 2, dotyczy innego stanu faktycznego i innych przepisów rozporządzenia Komisji nr 800/1999.

Dalej organ odwoławczy stwierdził, że złożona przez spółkę [...] deklaracja celna nr [...] jest dokumentem celnym stanowiącym dowód, o którym mowa w art. 16 ust. 1 lit. a powyższego rozporządzenia, natomiast dokumentem takim nie jest, wbrew stanowisku skarżącej, pismo [...] urzędu celnego nr [...] z dnia [...].10.2006r. Świadczy o tym termin jego złożenia przez spółkę jak i okoliczność, że nie jest to dokument wymieniony w katalogu zawartym w art. 16 ust. 2 rozporządzenia Komisji nr 800/1999. Zwrócono również uwagę, że art. 16 ust. 2 odnosi się do działań eksportera ubiegającego się o wypłatę refundacji, a nie do działań organu administracji.

Rozpatrywana sprawa, w ocenie organu odwoławczego, dotyczy refundacji zróżnicowanej w związku z wywozem towaru do Republiki [...], dla którego została ustalona zróżnicowana stawka refundacji, a zatem warunkiem koniecznym do otrzymania refundacji jest dokonanie przywozu towaru do kraju przeznaczenia. Definiując pojęcie "przywozu towaru" Minister Rolnictwa nie podzielił w tym zakresie przedstawionej przez spółkę interpretacji.

Zwrócono również uwagę, że z opisu kontraktu handlowego dotyczącego sprzedaży przez spółkę cukru odbiorcy [...] – spółce O. – zawartego w protokole pokontrolnym sporządzonym przez Izbę Celną w W. wynika, że E. Sp. z o.o. w W. wprowadziła w kontrakcie klauzulę szczególną zgodnie, z którą spółka [...] była zobowiązana dostarczyć spółce m.in. egzemplarz deklaracji importowej cukru, potwierdzony przez władze celne kraju odbiorcy z podpisem i stemplem odbiorcy, zawierającej w kratkach (polach) nr 1 i nr 37 kod (procedury celnej) 40.

W dalszej części uzasadnienia decyzji z dnia [...] lutego 2009r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wyjaśnił, że refundacja wywozowa do cukru wywiezionego w dniu [...].07.2004r. została wypłacona spółce przez ARR w 2005r. na podstawie [...] deklaracji celnej importowej nr [...] i deklaracja ta została złożona jako dowód potwierdzający dokonanie przywozowych formalności celnych w rozumieniu art. 15 ust. 3. Z zapisów tej deklaracji (po korekcie) zawartych w polu nr 1 "IM-40" i w polu nr 37 "4000 50" wynikało, że dokument ten potwierdza spełnienie wymogu warunkującego nabycie prawa do refundacji wywozowej określonego w art. 15 ust. 3 rozporządzenia. Dopiero kontrola dokumentów dotyczących wypłaconej refundacji, przeprowadzona przez Izbę Celną w W., wykazała że [...] deklaracja celna złożona w ARR w terminie określonym w art. 49 ust. 2 nie jest autentyczna, co potwierdziła weryfikacja tego dokumentu przeprowadzona w K. na wniosek Izby Celnej w W. W takim przypadku art. 16 ust. 2 rozporządzenia Komisji 800/1999 nie daje, w ocenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, podstawy do wnioskowania do organu administracji o uznanie i złożenie innych dokumentów jako równoważny dowód dokonania przywozowych formalności celnych. Podkreślono ponadto, że pole Nr 1 (typ deklaracji) i pole nr 37 (kod procedury) pozostają ze sobą w ścisłym związku. Kod procedury "4000" oznacza dopuszczenie towaru do obrotu, a kod procedury "7100" oznacza objęcie towaru procedurą składu celnego i w przypadku tej procedury towar nie zostaje dopuszczony do obrotu.

Biorąc pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy m.in. z kontroli przeprowadzonej w spółce przez Izbę Celną w W. stwierdzono, że przedstawiona deklaracja celna nr [...] złożona przez spółkę w ARR nie była autentyczna, dokonano w niej nieuprawnionej zmiany typu deklaracji w polu nr 1 z "IM-71" na "IM-40" oraz zmiany kodu procedury celnej w polu nr 37 z "7100" na "4000".

Organ odwoławczy stwierdził, że nieautentyczna deklaracja celna nie może stanowić podstawy do rozliczonej wcześniej wypłaty refundacji wywozowej, a składając w ARR nieautentyczną deklarację celną importową naruszono przepisy art. 15 ust. 3 i art. 16 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999. Tymczasem zgodnie z faktyczną deklaracją celną, towar został jedynie wprowadzony do składu celnego (typ deklaracji IM-71). Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wyjaśnił tym samym, że wprowadzenie towaru do składu celnego nie wypełnia warunków określonych w art. 15 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999.

Rekapitulując organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji z dnia [...] lutego 2009r. stwierdził, że wypłatę refundacji wywozowej regulują postanowienia art. 14 rozporządzenia Komisji nr 800/1999, tzn. wypłata refundacji jest uzależniona od spełnienia warunków dodatkowych ustanowionych na mocy art. 15 i 16 ww. rozporządzenia. Spółka dla potwierdzenia spełnienia tych warunków wybrała jako dowód i przedstawiła w ARR w wymaganym terminie określonym w art. 49 ust. 2, [...] deklarację celną. Deklaracja ta w wyniku wyżej przedstawionych działań i na podstawie wyżej wymienionych środków dowodowych, w tym w związku z brakiem potwierdzenia autentyczności pisma, które Spółka złożyła w ARR w celu wyjaśnienia nieprawidłowości ujawnionych w trakcie kontroli przeprowadzonej przez Izbę Celną w W., została uznana za nieautentyczną i jako taka nie może stanowić podstawy wypłaty refundacji wywozowej. W udowodnionym stanie faktycznym całkowicie bezpodstawne jest również twierdzenie Spółki, że spełniła ona przesłankę uzyskania refundacji dotyczącą przywozu towaru do kraju przeznaczenia, skoro złożony przez nią w ARR dowód ([...] deklaracja importowa) mający potwierdzać dokonanie przywozu zgodnie z definicją pojęcia przywozu wskazaną w art. 15 ust. 3 okazał się nieautentyczny.

Ustosunkowując się natomiast do zarzutu dotyczącego naruszenia przez organ przepisów prawa procesowego, Minister Rolnictwa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnił, że Prezes ARR nie dopuścił się zarzucanych uchybień proceduralnych w zakresie postępowania dowodowego zakończonego zaskarżoną decyzją. Postępowanie prowadzone było praworządnie i sprawiedliwie, zgodnie z obowiązującym prawem oraz wynikającą z art. 8 k.p.a. zasadą zaufania obywateli do organów państwa. Ponadto wbrew twierdzeniom spółki, Prezes ARR dochował dyrektyw prawidłowego postępowania dowodowego urzeczywistniając tym samym zasadę prawdy materialnej. Organ odwoławczy stwierdził, wbrew stanowisku wnioskującej spółki, że przepisy ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą mają zastosowanie także w sprawach dotyczących refundacji wywozowych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych. Za chybiony Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uznał zarzut naruszenia art. 108 § 1 k.p.a. w związku z art. 130 k.p.a. bowiem organ administracji nakładając w pkt II zaskarżonej decyzji obowiązek zapłaty ustalonej w pkt I kwoty w terminie 30 dni od doręczenia zaskarżonej decyzji, działał w oparciu o przepisy art. 52 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999, zgodnie z którym beneficjent zwraca kwoty nienależnie otrzymane łącznie z karą i odsetkami obliczonymi za okres, który upłynął między płatnością i zwrotem, a zapłaty dokonuje w terminie 30 dni od dnia otrzymania tego żądania.

Minister Rolnictwa wyjaśnił również, że zarówno w postępowaniu I instancji, jak i w postępowaniu odwoławczym spółka mogła aktywnie uczestniczyć jako strona, z czego korzystała, składając liczne uzupełnienia do swego odwołania.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2009 r., nr E.Sp. z o.o. w W. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

- art. 15 ust. 3 i art. 16 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 800/1999 z dnia 15 kwietnia 1999r. poprzez przyjęcie a contrario i bez koniecznego wyjaśnienia, że wtórnik [...] importowej deklaracji celnej znajdujący się w K. jest prawdziwy, a tym samym egzemplarz deklaracji złożony w Agencji Rynku Rolnego (ARR) przez Skarżącego jest rzekomo fałszywy, w okolicznościach, zaniechania przez, organ sprawdzenia istnienia osoby reprezentującej Państwowy Komitet Celny tj. Z-cy Przewodniczącego S. S., sprawdzenia autentyczności cech obydwu wersji dokumentów celnych (oficjalny papier, pieczęcie, podpis), bezkrytycznego uznania prawdziwości przypuszczeń zawartych w nocie MSZ K. z [...] maja 2008 roku, które to zaniechania organu doprowadziły do wyciągnięcia wniosku w swoich ustaleniach zawartych w zaskarżonej decyzji, rażąco odbiegających od ustaleń Ambasador K. w M. akredytowanej na Polskę z dnia [...] lutego 2009 roku, gdzie stwierdzono o prawdziwości dokumentów, w tym m.in. deklaracji złożonej przez skarżącego w Agencji RR, wprowadzenia cukru do obszaru K. (kraju przeznaczenia), oraz dopuszczenia cukru do swobodnego obrotu.

- naruszenie art. 16 ust. 1 a) (ii) w związku z art. 49 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 800/1999 poprzez zakwestionowanie przez organ oryginalnego dokumentu będącego [...] celną deklaracją importową a priori to jest przed jego zbadaniem, w sytuacji gdy [...] stycznia 2007 roku właściwe służby K. (kraju trzeciego) w postaci Państwowego Komitetu Celnego reprezentowanego przez I-go Zastępcę Przewodniczącego S. S. przedłożyły potwierdzenie prawdziwości tejże deklaracji importowej oraz zawartych w niej urzędowych danych, oraz w sytuacji gdy w dniu [...] lutego 2009 roku przesłane zostało oficjalne pismo Ambasady K. w M., które nie potwierdziło przypuszczeń zawartych w nocie MSZ K. z dnia [...] maja 2008 roku, na której oparto zaskarżoną decyzję, a potwierdziło autentyczność deklaracji celnej złożonej przez Skarżącego w ARR oraz expressis verbis fakt, iż zadeklarowany towar został odprawiony celnie z kodem "wprowadzony do swobodnego obrotu" na terytorium K.

- naruszenie przepisu art. 16 ust. 1 w związku z punktami (64) i (67) rozporządzenia Komisji (UE) 800/999 poprzez obciążenie Skarżącego rzekomo zawinionym działaniem strony [...], sytuacji gdy złożona przez Skarżącego w ARR [...] celna deklaracja importowa jest autentyczna tak co do formy jak i zawartej w niej treści; towar wyeksportowany do K. wszedł na terytorium kraju przeznaczenia i został dopuszczony do swobodnego obrotu, natomiast treść wtórnika tej deklaracji znajdującego się po stronie [...] różniąca się od treści złożonego przez Skarżącego egzemplarza nie zawiera prawdziwych treści w świetle oficjalnego stanowiska Ambasadora K. wydanego po przeprowadzeniu oficjalnych wyjaśnień oraz zbadaniu dokumentów in situ to jest na miejscu – [...] wtórnika deklaracji, pism S. S. (nadal I-go Zastępcy Państwowego Komitetu Celnego K.) potwierdzających prawdziwość deklaracji złożonej przez Skarżącego i zawartych w niej danych tj. wprowadzenia towaru do swobodnego obrotu na terytorium państwa importera;, a tym samym dezawuującym przypuszczenia zawarte w nocie MSZ.

- naruszenie art. 107 § 1 i § 3 kpa w zw. z art. 1 w zw. z art. 4 ustawy z 16 kwietnia 2004. o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą (Dz.U. 2004 nr 97 poz. 963 ze zm.), poprzez rażącą wewnętrzną sprzeczność wskazanych podstaw prawnych wydania decyzji, w postaci powołania się na pierwszej stronie decyzji na przepisy będące podstawą jej wydania przy jednoczesnym wskazaniu na str. 10 uzasadnienia decyzji, iż do jej wydania zostały również zastosowane przepisy ustawy o administrowaniu z 2004r., która to ustawa nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, przy jej niezasadnym zastosowaniu jako lex specialis w przedmiocie jej regulacji zawartym w art. l, wyłącza ze stosowania szereg przepisów kpa (art.4), a także inaczej reguluje te same kwestie prawne, i jako taka jest sprzeczna w przedmiotowej sprawie, z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego stanowiącego w takim wypadku lex generalis.

- rażące naruszenie zasady państwa prawa poprzez złamanie reguł postępowania administracyjnego (prawa), art. 7, 8 ,9 ,10 kpa," w zw. z art. 58-60, 77 § 2 - 4 kpa, 78-88, 97-103 i innymi artykułami, poprzez zastosowanie do rozpoznania niniejszej sprawy dwóch ustaw tj. kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą, które to ustawy w niniejszej sprawie się wykluczają, gdyż ustawa o administrowaniu nie ma zastosowania w sprawie o zwrot refundacji.

- naruszenie art. 77 § 1, 3, 4 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez:

a) świadome zaniechanie podjęcia przez organ II instancji jakichkolwiek

czynności wyjaśniających kwestię rzekomej nieautentyczności deklaracji importowych (oraz innych pism) złożonych przez Skarżącego, mimo składania przez Skarżącego wniosków i zarzutów w tym zakresie, a także pism strony [...] świadczących o autentyczności takich pism, pieczęci, treści oraz osób sporządzających takie pisma (np. p. S. Zastępca Dyrektora Głównego Inspektoratu Celnego K., którego istnienie obydwa organy administracyjne uznały za fikcję); a nadto brak w zaskarżonej decyzji jakiegokolwiek odniesienia się do składanych przez Skarżącego wniosków i zarzutów w tym zakresie oraz do podniesionych w nich kwestii;

b) wyłączenie z akt sprawy organu II instancji całości dokumentacji składanej przez stronę, co zostało stwierdzone w trakcie tzw. zapoznawania się skarżącego z materiałami sprawy w trybie art. 10 k.p.a., a przez co pominięcie stanowiska Skarżącego oraz wskazanych zarzutów i wątpliwości, przy rozstrzyganiu materiału sprawy przy wydawaniu niekorzystnej dla Skarżącego decyzji, co znalazło wyraz w postaci braku jakiejkolwiek wzmianki w zaskarżonej decyzji, która by odniosła się do powstałych wątpliwości.

Pełnomocnik skarżącej wniósł dodatkowo o zobowiązanie organu do udzielenia informacji, czy organ jakim jest ARR ma aktualny wykaz lub dostęp do aktualnego wykazu zawierającego dane o urzędach celnych, ich strukturze oraz obsadzie personalnej osób je reprezentujących w krajach trzecich, do których eksportowany jest towar z obszaru Unii objęty zasadami refundacji i opłat.

Dalej, pełnomocnik skarżącej zwrócił uwagę, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą są ze sobą sprzeczne, bowiem inaczej ograniczają prawa i obowiązki podmiotów je stosujących wyłączając ze stosowania przepisów k.p.a. różne przepisy. Systemy te ze względu na uprawnienia nadawane stronom – wzajemnie się wykluczają.

Pełnomocnik skarżącej poparł zgłoszony w odwołaniu jako środek zaskarżenia zarzut, wskazując ponownie, że jako podstawę wydania zaskarżonej decyzji z dnia [...] lutego 2009r. Prezes ARR wskazał treść art. 13 ust. 2 (a) ustawy o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych z dnia 11 marca 2004r. W ocenie pełnomocnika, z nie znajdujących oparcia w prawie przyczyn, (co stanowi rażące naruszenie prawa) w pouczeniu do zaskarżonej decyzji został błędnie wskazany art. 4 ustawy o administrowaniu, co w rzeczywistości ma uzasadniać brak zastosowania art. 7 ust. 1 ustawy o ARR do materii regulowanej zaskarżoną decyzją.

Zwrócono również uwagę, że podobnie ważny dla uprawnień strony art. 77 § 1 k.p.a. jest wyłączony ze stosowania przez ustawę o ARR, natomiast ten sam przepis stosuje się w związku z uregulowaniem art. 4 ustawy o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą, która to ustawa wyłącza ze stosowania § 2-4 art. 77 k.p.a., a ustawa o ARR dopuszcza ich stosowanie i przepisów tych, jak wynika z przywołanych ustaw, jest więcej.

Organ administracji łamiąc tym samym podstawowe zasady państwa prawa, w tym Konstytucję RP, świadomie pominął tę ważną kwestię, zakładając błędnie, że jeśli postępowanie przed nim prowadzone jest na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, to nie ma znaczenia, jakie przepisy obowiązywały przed Prezesem Agencji Rynku Rolnego.

Odnosząc się natomiast do noty MSZ K. z dnia [...] maja 2008r. jako dokumentu szczególnej wagi, jaką nadały mu organy I i II instancji, w ocenie pełnomocnika skarżącej, szczególnego znaczenia nabierają pisma i wnioski skarżącego wnoszące o zbadanie autentyczności tego dokumentu, a w szczególności wywołane tymi pismami oficjalne pismo Ambasador K. zawierające wynik badania stanu faktycznego oraz dokumentów związanych z eksportem cukru za zakwestionowaną [...] importową deklarację celną.

Jak podkreślono w uzasadnieniu skargi złożona przez skarżącego w Agencji Rynku Rolnego [...] importowa deklaracja celna jest autentyczna i brak jest podstaw do jej zakwestionowania z powołaniem się, że jej wtórnik będący w posiadaniu organów celnych K. różniący się treścią (kodami) jest bardziej autentyczny. O autentyczności dwóch dokumentów może decydować, w opinii pełnomocnika spółki, wyłącznie fakt, że towar wyeksportowany do kraju przeznaczenia osiągnął swój cel i został dopuszczony do obrotu. Zgromadzony natomiast w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że dokumentem nieautentycznym co do swojej treści jest dokument (wtórnik) deklaracji importowej celnej znajdujący się w posiadaniu organów celnych [...], który ma inny kod w pozycji 1 oraz 37. Natomiast oświadczenie Ambasador K. z dnia [...] lutego 2009r. wydane w związku z przeprowadzeniem postępowania kontrolnego i z badaniem obydwu egzemplarzy deklaracji celnej, jako takie stanowi dokument urzędowy, jednakże w swojej treści posiada moc materialną w niniejszej sprawie, gdyż odnosi się nie tylko do faktu zawartego w dokumencie ale porównuje tą treść z rzeczywistością wskazując, że towar (cukier) wszedł na terytorium K. i został dopuszczony do swobodnego obrotu.

Zdaniem pełnomocnika E. Sp. z o.o. w W. z analizy zaskarżonej decyzji wynika, że organ w sposób świadomy pominął podnoszone przez skarżącą argumenty przemawiające za prawdziwością, tak złożonej deklaracji importowej jak i pisma z dnia [...].10.2006r. sporządzone i podpisane przez S. S.

Zwrócono nadto uwagę, że agencje płatnicze UE, w tym ARR Polski, posiada wzory autentycznych pieczęci agencji celnych krajów, z którymi współpracują eksporterzy unijni, a także skład personalny pracowników uprawnionych do reprezentacji danego państwa.

Ponadto, z ostrożności procesowej, pełnomocnik skarżącej spółki wniósł ewentualnie o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji z dnia [...] września 2008r. Zwrócił uwagę na orzecznictwo ETS oraz doktryny wskazujące na pierwszeństwo stosowania prawa wspólnotowego przed prawem krajowym. W jego ocenie wskazanie przez organ I i II instancji, że przy rozpoznawaniu sprawy zastosowano ustawę o administrowaniu z 2004r. czyni decyzję wadliwą, a brak podstawy prawnej w przedmiotowej sprawie ma charakter materialnoprawny, skutkujący również powstaniem rażących wad proceduralnych. Jak podniesiono dalej organ II instancji nie zauważył, że art. 7 k.p.a. jest wyłączony przez ustawę o ARR, która jednak nie wyłącza art. 80 k.p.a., a z drugiej strony ustawa o administrowaniu z 2004r. nie wyłącza art. 7 k.p.a. ale wyłącza art. 80 k.p.a.

Pełnomocnik skarżącej stanął na stanowisku, że wskazana wadliwość jednej i drugiej decyzji jest nieusuwalna, gdyż cała procedura związana z wydaniem decyzji przez organ I instancji oraz utrzymaniem w mocy tej decyzji w trybie postępowania odwoławczego przez organ II instancji spowodowała niemożność obrony skarżącej od samego początku, a nie wyjaśnienie kwestii zastosowanego prawa spowodowało nie rozstrzygnięcie istoty sprawy i jako takie stanowi rażące naruszenie prawa skutkujące nieważnością decyzji.

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie w pełni podzielając argumenty wyrażone w zaskarżonej do Sądu decyzji.

Odnosząc się natomiast do zarzutów zawartych w skardze, a dotyczących kwestii wzajemnego wykluczania się przepisów wyjaśnił, że stosownie do art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych, Prezes ARR ustala w drodze decyzji administracyjnej kwoty nienależnie pobranych środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej lub Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy, jeżeli przepisy ustawy albo przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawach indywidualnych, rozstrzyganych w drodze decyzji przez dyrektorów oddziałów terenowych oraz Prezesa Agencji, stosuje się przepisy k.p.a., z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 81.

W sprawach dotyczących obrotu towarowego z zagranicą obowiązują przepisy ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą, która to ustawa w art. 1 określa, w zakresie uzupełniającym przepisy prawa wspólnotowego, zasady obrotu towarami z krajami trzecimi dokonywanego na podstawie tego prawa. Jak podniósł Minister Rolnictwa fakt, że w sprawach refundacji wywozowych stosuje się w/w ustawę o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą, świadczą liczne orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, czego przykładem są m.in. sprawy o sygn. akt VSA/Wa 2725/05, VSA/Wa 2598/05, VSA/Wa 2601/05.

W piśmie procesowym w sprawie z dnia [...] czerwca 2009r. pełnomocnik skarżącej nie zgodził się ze stanowiskiem organu, jakoby istniała możliwość jednoczesnego stosowania norm wzajemnie sprzecznych tj. art. 4 ustawy o administrowaniu oraz art. 7 ust. 1 ustawy o ARR w zw. z art. 13 ustawy o ARR. Wykładania językowa obydwu norm zawartych w art. 4 ustawy o administrowaniu oraz art. 7 ustawy o ARR wskazuje przede wszystkim, w ocenie pełnomocnika, że obydwa przepisy zakazują stosowania jednych przepisów k.p.a., a nakazują stosowanie zupełnie odmiennych.

Pismem procesowym z dnia [...] sierpnia 2009r. będącym odpowiedzią Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na w/w pismo skarżącej z dnia [...] czerwca 2009r. organ odwoławczy wyjaśnił, że ustawa o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą – zgodnie z art. 1 – określa w zakresie uzupełniającym przepisy prawa wspólnotowego, zasady obrotu towarami z krajami trzecimi dokonywanego na podstawie przepisów tego prawa. Jednak przedmiotowa sprawa dotyczy refundacji wywozowej, a więc dotyczy obrotu towarowego dokonywanego na podstawie prawa wspólnotowego. W związku z czym przy jej rozstrzyganiu ma zastosowanie m.in. ustawa o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą, z zastrzeżeniami z niej wynikającymi, w tym art. 4 w/w ustawy.

Dalej Minister Rolnictwa stwierdził nieprawdziwość twierdzeń skarżącego jakoby organ rozpatrujący sprawę w drugiej instancji nie podjął żadnych czynności w celu zbadania autentyczności deklaracji importowej złożonej przez spółkę w ARR, a nadto podniósł, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie pozostawia wątpliwości, że treść deklaracji celnej złożonej przez spółkę w celu otrzymania refundacji jest nieważna.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.

Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art.145 p.p.s.a. sąd administracyjny może uwzględnić skargę i uchylić zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tak więc nie każde naruszenie przepisów prawa daje podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności zarówno z przepisami procesowymi, jak i z normami prawa materialnego, Sąd stwierdził, brak jest podstaw do uwzględnienia skargi.

Przystępując do rozstrzygnięcia sprawy w pierwszej kolejności należało ustalić – również w kontekście zarzutów podnoszonych przez skarżącą – przepisy regulujące postępowanie w sprawie o zwrot nienależnie pobranej refundacji.

Zasady dotyczące refundacji wywozowych zostały określone w Rozporządzeniu Komisji (WE) nr 800/1999 z dnia 15 kwietnia 1999 r. ustanawiającym wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu refundacji wywozowych do produktów rolnych (Dz.U.UE. L 99.102.22 ze zm.), przywoływanym dalej jako rozporządzenie.

Z przepisów krajowych, zasady obrotu towarami z zagranicą w zakresie uzupełniającym przepisy prawa wspólnotowego oraz zasady administrowania obrotem towarami z zagranicą zostały uregulowane w ustawie z dnia 16 kwietnia 2004 r. o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą (Dz.U.Nr 97,poz.963 ze zm.) , zwanej dalej ustawą o administrowaniu. Ustawa ta ma więc zastosowanie w rozpoznawanej sprawie.

Zastosowanie w sprawie mają także przepisy ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych ( Dz.U.Nr 42,poz.386 ze zm.), zwanej dalej ustawą o ARR. Ponadto w postępowaniu dotyczącym obowiązku zwrotu refundacji wywozowej mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowanie administracyjnego, z ograniczeniami wynikającymi z ustawy o administrowaniu obrotem.

Zgodnie z art. 7 ust.1 ustawy o ARR jeżeli przepisy ustawy albo przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawach indywidualnych, rozstrzyganych w drodze decyzji przez dyrektorów oddziałów terenowych oraz Prezesa Agencji, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 81. Natomiast zgodnie z art. 4 ustawy o administrowaniu obrotem, z zastrzeżeniem warunków i zasad określonych w przepisach prawa wspólnotowego, w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 10, art. 57 § 5, art. 58-60, art. 75, art. 76 § 2 i 3, art. 77 § 2-4, art. 78-88 oraz art. 97-103.

Przepis art.7 ustawy o ARR stanowi, że do postępowań nie stosuje się wymienionych przepisów K.p.a. jeżeli przepisy ustawy albo przepisy odrębne nie stanowią inaczej. Przepisem "stanowiącym inaczej" jest przepis art. 4 ustawy o administrowaniu obrotem. Oznacza to, że w rozpoznawanej sprawie mają zastosowanie przepisy K.p.a. z wyłączeniem przepisów określonych w art. 4 ustawy o administrowaniu, tzn. z wyłączeniem przepisów art.:10,57§5,art.58-60,75,76§2 i §3,77§2-§4,78-88,97-103. W związku z wyłączeniem stosowania przepisów art. 75, 76§2 i 3 oraz art.77§ 2-4 K.p.a. w sprawie dotyczącej obowiązku zwrotu niesłusznie pobranej refundacji wywozowej postępowanie dowodowe jest ograniczone do dowodów z dokumentów urzędowych, bez możliwości prowadzenia dowodu przeciwko treści tych dokumentów. Ograniczenie to nie wyłącza możliwości przeprowadzania dowodów w celu ustalenia czy stanowiące dowód dokumenty są prawdziwe.

W związku z powyższymi ustaleniami, podnoszone przez stronę skarżącą w skardze oraz pismach procesowych zarzuty dotyczące braku możliwości równoczesnego stosowaniu w jednym postępowaniu dwóch porządków prawnych wynikających z dwóch ustaw: ustawy o ARR i ustawy o administrowaniu obrotem Sąd uznał za nieuzasadnione i w konsekwencji nie dające podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji. Sąd nie stwierdził również, aby nie wskazanie wprost w toku postępowania administracyjnego, która z ustaw ma zastosowanie w sprawie pozbawiło stronę możliwości obrony jej praw. Ponadto treść złożonej przez stronę do akt sprawy "Ekspertyzy prawnej" pozwala przyjąć, że stanowisko strony w przedmiocie kolizji ustawy o ARR i ustawy o administrowaniu obrotem uległo zmianie.

Następną kwestią, którą należało rozstrzygnąć rozpoznając niniejszą sprawę było ustalenie czy określone przez rozporządzenie 800/1999 reguły dotyczące postępowania dowodowego obowiązujące przy przyznawaniu refundacji mają zastosowanie w postępowaniu dotyczącym zwrotu refundacji.

Zgodnie z punktem 2 preambuły tego rozporządzenia ogólne zasady ustanowione przez Radę przewidują wypłatę refundacji po przedstawieniu dowodu, że produkty zostały wywiezione ze Wspólnoty; uprawnienie do refundacji nabywa się z chwilą, gdy produkty opuszczają rynek Wspólnoty, podczas gdy stosuje się jednolitą stawkę refundacji dla wszystkich państw trzecich. Natomiast w przypadku gdy stawka refundacji jest zróżnicowana ze względu na miejsce przeznaczenia produktów - co w rozpoznawanej sprawie nie jest kwestionowane - uprawnienie do refundacji jest uzależnione od przywozu do państwa trzeciego, przy czym towary uważa się za przywiezione do państwa trzeciego wyłącznie jeżeli zostaną spełnione wymogi określone przepisami.

Art. 14 ust.1 rozporządzenia stanowi, że w przypadku, gdy stawka refundacji jest zróżnicowana w zależności od miejsca przeznaczenia , wypłata refundacji jest uzależniona od spełnienia dodatkowych warunków ustanowionych na mocy art. 15 i 16.

Art. 15 stanowi, że: produkty muszą zostać przewiezione do państwa trzeciego w stanie niezmienionym (nieprzetworzonym) w terminie 12 miesięcy od daty przyjęcia zgłoszenia wywozowego. (ust.1). Przy czym , zgodnie z art.15 ust.3, towary uważa się za przywiezione jeżeli formalności celne, w szczególności te, które dotyczą pobrania należności przywozowych w państwie trzecim, zostały dokonane.

Przy czym, zgodnie z punktem 17 preambuły do rozporządzenia dokonanie przywozowych formalności celnych polega w szczególności na uiszczeniu stosowanych należności przywozowych, aby produkt mógł zostać wprowadzony do obrotu w danym państwie trzecim; uwzględniając różnorodność sytuacji w państwach trzecich przywozu, wskazane jest uznanie przedstawionych dokumentów celnych przywozowych, które stanowią gwarancję, że wywiezione produkty przybyły do miejsca przeznaczenia, przy czym należy ograniczyć utrudnienia w handlu do minimum

Katalog dowodów , którymi może posłużyć się eksporter dla wykazania dokonania formalności celnych przywozowych został określony w art. 16 ust.1. Dowód ten może stanowić jeden z następujących dokumentów:

a) dokument celny lub jego kopia lub fotokopia; zgodność takiej kopii lub fotokopii z oryginałem zostaje poświadczona przez organ, który zatwierdził oryginał dokumentu bądź przez oficjalne służby danego państwa trzeciego, bądź przez oficjalne służby jednego z Państw Członkowskich w danym państwie trzecim, bądź przez organ zobowiązany do wypłaty refundacji;

b) świadectwo rozładunku i przywozu sporządzone przez zatwierdzoną spółkę wyspecjalizowaną w płaszczyźnie międzynarodowej w dziedzinie kontroli i nadzoru (zwaną dalej spółką nadzoru) zgodnie z zasadami przewidzianymi w załączniku VI rozdział III, przy wykorzystaniu wzoru określonego w załączniku VII. W danym świadectwie muszą być umieszczone data i numer dokumentu celnego przywozowego.

Ust.2 art.16 zawiera katalog dokumentów, które mogą stanowić dowód dokonania formalności celnych jeżeli eksporter nie może otrzymać dokumentu wybranego zgodnie z ust.1 lub w przypadku wątpliwości co do autentyczności przedstawionego dokumentu.

Dokumenty dotyczące wypłaty refundacji lub zwolnienia zabezpieczenia muszą być złożone - poza przypadkiem wystąpienia siły wyższej - w terminie 12 miesięcy od dnia przyjęcia zgłoszenia wywozowego ( art.49 ust.2 rozporządzenia).

Kwoty nienależnie otrzymane beneficjent obowiązany jest zwrócić, w terminie 30 dni od dnia otrzymania żądania zapłaty (art.52 ust.1 rozporządzenia).

Sąd stwierdził, że postępowanie w sprawie o zwrot nienależnie pobranych środków z tytułu refundacji nie jest kontynuacją postępowania w sprawie przyznania środków, ale nowym postępowaniem administracyjnym. Dlatego reguły postępowania dowodowego ustalone dla postępowania o przyznanie refundacji wywozowej nie mają zastosowania wprost w postępowaniu o zwrot refundacji, w postępowaniu tym należy stosować je odpowiednio.

Przede wszystkim w postępowaniu o zwrot refundacji nie może mieć zastosowania przepis art.49 ust.2 rozporządzenia ustanawiający możliwość złożenia dokumentów tylko w terminie 12 miesięcy od dnia przyjęcia zgłoszenia wywozowego, bowiem samo wszczęcie postępowania o zwrot refundacji będzie w wielu przypadkach miało miejsce po upływie 12 miesięcy od dnia przyjęcia zgłoszenia wywozowego.

Nie do wszystkich sytuacji ma zastosowanie przepis art.16 zawierający katalog dowodów dopuszczonych w postępowaniu. Strona dowodząc, że spełniła warunki do przyznania refundacji przez dokonanie formalności celnych przywozowych może posłużyć się wyłącznie dokumentami wymienionymi w art. 16 rozporządzenia, ponieważ tylko dokumenty wymieniony w tym przepisie mogą stanowić dowód dokonania przywozowych formalności celnych; natomiast dowodząc, że dokument na podstawie którego przyznano jej refundację wywozową był dokumentem autentycznym i prawidłowo został uznany za podstawę do wypłaty refundacji, może posłużyć się również innymi dokumentami.

W rozpoznawanej sprawie materiał dowodowy stanowią dokumenty urzędowe.

Podstawowym dokumentem, w oparciu o który przyznano refundację wywozową jest kopia [...] deklaracji celnej przywozowej nr [...] sporządzonej na druku nr [...].

W związku z powstaniem w trakcie kontroli przeprowadzanej przez organy celne, wątpliwości co do autentyczności przedstawionej przez stronę [...] deklaracji celnej, przeprowadzone zostało, pierwotnie przez organy celne, a następnie w postępowaniu prowadzonym przez Prezesa ARR, postępowanie dowodowe, którego celem było ustalenie, czy deklaracja celna jest autentyczna i czy mogła stanowić dowód dokonania formalności celnych przywozowych w Republice K., w rozumieniu przepisów dotyczących refundacji wywozowych.

Należy podkreślić, że w aktach sprawy znajdują się trzy różniące się od siebie kopie tej deklaracji celnej:

- kopia deklaracji złożonej przez stronę w ARR przy piśmie z dnia [...] listopada 2004 r. , w której w polu "1 typ deklaracji" wpisano 40, w polu "37 procedura" wpisano - 7100 50, pole 47 nie było wypełnione,

- kopia deklaracji złożona w ARR przez stronę przy piśmie z dnia [...] kwietnia 2005 r . po dokonaniu korekt, w której w polu 1 jest wpisane - 40, w polu 37 - 4000 50, w polu 44 poprawiono numer, pole 47 jest niewypełnione. Strona wskazała, że korekty zostały dokonane w polach 37 i 44 na tym samym egzemplarzu deklaracji i potwierdzone przez celnika oryginalnymi pieczęciami w miejscach dokonania korekt,

- kopia deklaracji uzyskana przez polskie organy celne od [...] organów celnych oraz przez Ambasadę RP od [...] organów celnych: w polu 1 wpisano- 71, w polu 37 – 7100 50, pole 47 dotyczące należności celnych jest wypełnione.

Należy wyjaśnić, że jak wynika z noty MSZ K. , kod celny IM -71 przewidziany jest dla wwiezienia towaru do Wolnej Strefy Ekonomicznej z naliczeniem umownego cła, natomiast dla dopuszczenia towaru do obrotu właściwy jest kod IM-40.

W wyniku przeprowadzonego postępowania dowodowego uzyskano również następujące dokumenty:

- pisma z Ministerstwa Finansów Departamentu Celno-Akcyzowej i Kontroli Gier kierowane do Prezesa ARR i do Dyrektora Izby Celnej w W., zawierające informację, że w odpowiedzi na wystąpienie Dyrektora Izby Celnej kierowane za pośrednictwem dyrektora Departamentu Kontroli Celno-Akcyzowej administracja celna K. poinformowała, że cukier dostarczony z Polski zgodnie z deklaracją celną nr [...] nie został oclony. Do pisma kierowanego do Dyrektora Izby Celnej załączono egzemplarze pisma [...] władz celnych nr.[...] z dnia [...].05.2006 r. w języku angielskim i rosyjskim oraz kopię deklaracji celnej druk [...]. W wersji angielskiej pisma znajduje się stwierdzenie, że cukier nie został odprawiony, w wersji rosyjskiej, że cukier w procedurze import – 71 nie uzyskał procedury celnej dopuszczenia do obrotu. Załączona deklaracja celna jest deklaracją, w której w polu 1 wpisano - 71, w polu 37 -7100 50, pole 47 dotyczące należności celnych jest wypełnione;

- protokół kontroli celnej z dnia [...] października 2007 r.;

- skierowane do spółki E. sp. z o.o. pismo Państwowej Inspekcji Celnej przy Rządzie Republiki [...] z dnia [...].10.2006 r. nr [...] podpisane przez pierwszego zastępcę Dyrektora S.S. (z tłumaczeniem) zawierające informację, że cukier został pod względem celnym dopuszczony do swobodnego obrotu zgodnie z deklaracją nr [...];

- nota MSZ Republiki K. przekazana za pośrednictwem ambasady RP w K., w której odnosząc się do pisma nr [...] z [...].10.2006 r. stwierdzono rozbieżność tekstu pisma skierowanego do zarządu Firmy E. sp. z o.o. z tekstem, który jest w posiadaniu Państwowego Komitetu Celnego Republiki [...], w którym to tekście nie podano nazwy procedury celnej "Dopuszczony do obrotu". W nocie wyjaśniono, że rozbieżność polega na tym, że cukier zgodnie z deklaracją celną był odprawiony według procedury IM – 71 wwóz na terytorium Wolnej Strefy Ekonomicznej – K. z naliczeniem umownego cła, a nie według procedury celnej "Dopuszczony do obrotu";

- pismo radcy Ambasady RP w K. z [...] grudnia 2008 r. powołujące się na pismo Generalnej Dyrekcji Specjalnej Strefy Ekonomicznej "K.", z którego wynika, że w 2004 r. podmiot SSE "K." otrzymał polski cukier w ilości 1000 ton, z czego 900 ton zostało sprzedane ludności na terytorium SSE "K.", a pozostałe 100 ton poza tą strefą. Do pisma radcy Ambasady załączone jest pismo dyrektora SSE "K." z którego wynika, ze dotyczy ono deklaracji celnej nr [...] o numerach seryjnych [...] i [...]);

- dowody bankowe potwierdzające uznanie rachunku skarżącej przez odbiorcę [...].

W aktach znajduje się również pismo z dnia [...] lutego 2009 r. Ambasadora Nadzwyczajnego i Pełnomocnego Republiki [...] w Republice B. i w Polsce skierowane do Zastępcy Prezesa ARR (tłumaczenie k.325 akt.adm.). Pismo to jest odpowiedzią na pismo ARR dotyczące deklaracji importowych nr [...] i [...]. Pismo to zawiera równocześnie potwierdzenie, tego że Państwowy Komitet Celny RK reprezentowany przez zastępcę przewodniczącego S.S. przedkładał spółce E. potwierdzenie tego, że cukier wjechał na terytorium K. w latach 2004 -2005, odbiorcą była firma O. z siedzibą w Swobodnej Strefie Ekonomicznej oraz, że został odprawiony celnie z kodem "wprowadzony do swobodnego obrotu".

Dokumenty uzyskane przez stronę od władz celnych Republiki [...] różnią się zasadniczo od dokumentów uzyskanych przez polskie organy celne oraz Agencję Rynku Rolnego.

Dokumenty uzyskane przez stronę: deklaracja celna (po dokonanej korekcie ) i pismo Państwowego Urzędu Celnego przy Rządzie Republiki [...] nr [...] z dnia [...].10. 2006 r. podpisane przez S. S. potwierdzają, że cukier zgodnie z deklaracją celną nr [...] został dopuszczony pod względem celnym do swobodnego obrotu.

Dokumenty uzyskane przez organy celne oraz ARR za pośrednictwem Ambasady Polskiej w K. ( deklaracja celna i nota MSZ) świadczą o tym, że cukier zgodnie z deklaracją celną nr [...] był odprawiony tylko według procedury IM-71 "wwóz na terytorium Wolnej Strefy Ekonomicznej- K. z naliczeniem umownego cła", a nie według procedury celnej "dopuszczony do obrotu", w piśmie nr [...] będącym w posiadaniu Państwowego Komitetu Celnego republiki [...] nie podano nazwy procedury celnej "dopuszczony do obrotu".

Co do przedłożonego przez stronę dokumentu bankowego, to należy wskazać, że zgodnie z art.16 ust.2 pkt d rozporządzenia dowodem dokonania formalności celnych przywozowych może być dokument bankowy, który spełnia określone warunki, a mianowicie został wydany przez zatwierdzonych pośredników prowadzących działalność na terytorium Wspólnoty i zaświadcza, w odniesieniu do państw trzecich wymienionych w załączniku II, że płatność za dany wywóz została zapisana na dobro rachunku eksportera. Przedłożony przez stronę dokument bankowy tych warunków nie spełnia, nie został wydany przez zatwierdzonych pośredników, a Republika [...] nie jest wymieniona w załączniku II.

Odnosząc się do pisma z dnia [...] lutego 2009 r. Ambasadora Nadzwyczajnego i Pełnomocnego Republiki [...] w Republice B. i w Polsce L. I. skierowanego do Zastępcy Prezesa ARR, po pierwsze należy stwierdzić, że zostało napisane już po wydaniu decyzji przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie mogło więc stanowić dowodu w sprawie, po wtóre odnosi się do deklaracji celnych o numerach [...] i [...], a nie do przedmiotowej deklaracji, po trzecie w części przywołującej pismo [...] podpisane przez S.S. zawiera informację o tym, że takie pismo państwowego Komitetu Celnego RK było przedłożone i, że z pisma tego wynikało, że cukier wjechał w latach 2004-2005 na terytorium K., został odprawiony celnie z kodem "wprowadzony do swobodnego obrotu", a odbiorcą była firma O.". Odbiorcą cukru opisanego w deklaracji celnej [...], będącej przedmiotem oceny w rozpoznawanej sprawie była firma O. Pismo pani Ambasador jest więc w tej części co najmniej mało precyzyjne. Pismo to wbrew zawartym w skardze twierdzeniom strony nie potwierdza, że cukier został odprawiony celnie z kodem "wprowadzony do swobodnego obrotu" w K., ale że taki zapis zawierało pismo podpisane przez S.S.. Z treści pisma pani Ambasador nie wynika skąd pochodził egzemplarz pisma nr. [...], do którego odniosła się w swoim piśmie z [...] lutego 2009 r.

W ocenie Sądu organy orzekające w sprawie przyjmując za prawdziwe dokumenty uzyskane drogą oficjalną i tym samym nie dając wiary dokumentom przedłożonym przez stronę postępowania nie przekroczyły zasady swobodnej oceny materiału dowodowego i w konsekwencji prawidłowo ustaliły stan faktyczny, zgodnie z którym przedłożona przez stronę deklaracja celna jest nieautentyczna , bowiem dokonano w niej nieuprawnionej zmiany typu deklaracji w polu nr 1 z "IM-71" na "IM-40" oraz zmiany kodu procedury celnej w polu 37 z "7100" na "4000".

W konsekwencji prawidłowo organy orzekające ustaliły, że nieautentyczna deklaracja celna nie może stanowić podstawy do rozliczonej wcześniej refundacji wywozowej.

Nie jest podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji dokonanie przez organ orzekający błędnej interpretacji przepisów art.16 i 49 ust.2 rozporządzenia poprzez stwierdzenie, iż w postępowaniu w przedmiocie zwrotu niesłusznie wypłaconej refundacji wywozowej mają zastosowanie przepisy art.16 ust.1 i 2 oraz art.49 ust.2 rozporządzenia, tzn., że obowiązuje katalog dowodów możliwych do przeprowadzenia oraz 12 miesięczny termin na przedstawienie dowodów. Jak wyżej wyjaśniono w postępowaniu dotyczącym zwrotu refundacji nie ma zastosowania przepis art.49 ust.2 przewidujący 12 miesięczny termin na składanie dokumentów stanowiących dowody, a katalog dowodów z art.16 obowiązuje w odniesieniu do dowodzenia dokonania celnych formalności przywozowych, a nie do wykazania, że dokument, którym posłużyła się strona był dokumentem autentycznym. Przytoczony pogląd organów orzekających nie miał wpływu na wynik sprawy, ponieważ pomimo stwierdzenia , że pismo nr [...] [...] urzędu celnego nie jest dokumentem stanowiącym dowód o jakim mowa w art.16 rozporządzenia i że nie zostało złożone w ramach procedury określonej w art.49 ust.2, pismo to zostało potraktowane jako dowód w sprawie i poddane weryfikacji w [...] organach celnych. Organ orzekający odmówił przeprowadzenia dowodu z pisma Generalnej Dyrekcji Specjalnej Strefy Ekonomicznej "K." z [...] grudnia 2008 r. Sąd na podstawie art.133§1 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekając w sprawie na podstawie akt sprawy stwierdził, że pismo to nie odnosi się do deklaracji celnej nr [...] i jako takie nie ma znaczenia dla sprawy.

Nie stanowi naruszenia przepisów orzeczenie w decyzji o obowiązku zwrotu kwoty refundacji w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji, bowiem zgodnie z art.52 ust.1 rozporządzenia , zwrotu kwoty nienależnie otrzymanej należy dokonać w terminie 30 dni od daty otrzymania żądania zapłaty. Określenie w decyzji terminu zapłaty jest instytucją inną niż nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Decyzja administracyjna, również ta , w której określono termin zapłaty nie ulega wykonaniu przed terminem wniesienia odwołania, a wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje jej wykonanie (art.130 K.p.a.). Decyzja, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności podlega wykonaniu przed terminem do wniesienia odwołania , a wniesienie odwołania nie wstrzymuje jej wykonania.

Za niedopuszczalne należy uznać mylenie przez organy orzekające pojęć "wolna strefa ekonomiczna", "wolny obszar celny" i "skład celny", których to określeń organy orzekające w sprawie używały wymiennie, nie rozróżniając ich znaczenia. Błąd ten jednak, w ocenie Sądu, pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Wypowiadający się w sprawie organ Republiki [...] w nocie stwierdza, że "towar był odprawiony tylko według procedury IM-71" wwóz na terytorium Wolnej Strefy Ekonomicznej- K. z naliczeniem umownego cła", a nie według procedury celnej "dopuszczony do obrotu"," Z stwierdzenia tego wynika, że procedura celna IM -71 jest przewidziana dla wwiezienia towaru do Wolnej Strefy Ekonomicznej, natomiast dla dopuszczenia towaru do obrotu właściwa jest procedura IM-40.

Należy zaznaczyć, że Strona miała świadomość, iż towar winien być dostarczony według procedury 40. Zgodnie z kontraktem z dnia [...].06.2004 r. zawartym pomiędzy E. sp. z o.o. z J., dotyczącym wysłania towaru do K. kupujący miał dostarczyć sprzedającemu obok innych dokumentów również egzemplarz deklaracji importowej cukru potwierdzony przez władze celne kraju odbiorcy z kodem 40 w kratkach 1 i 37. W aktach sprawy nie ma ww. kontraktu, ale te jego postanowienia zostały przywołane w protokole pokontrolnym Izby Celnej w W. z dnia [...] października 2007 r. W tym zakresie strona nie zgłosiła uwag do protokołu.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego w stopniu, który w rozpoznawanej sprawie mógłby mieć wpływ na wynik sprawy nie stwierdził tym samym naruszenia prawa, które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności decyzji.

Nie stanowi naruszenia prawa, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy nie przywołanie w petitum decyzji przepisów mającej zastosowanie w sprawie ustawy o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą.

Nieuzasadniony jest również zarzut naruszenia przepisów K.p.a. poprzez zaniechanie przez organ II instancji jakichkolwiek czynności wyjaśniających kwestię "rzekomej nieautentyczności" złożonej przez stronę deklaracji celnej. W aktach sprawy znajdują się wystąpienia Prezesa ARR i Dyrektora Izby Celnej w W. kierowane do [...] organów celnych oraz do Ambasady Polskiej w K. w sprawie weryfikacji deklaracji celnej nr [...] druk [...] oraz uzyskane w wyniku wystąpień odpowiedzi. Wobec powyższego organ orzekający drugiej instancji miał prawo uznać, że zgromadzony materiał dowodowy jest wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia.

Nieuzasadniony jest zarzut uznania przez organy obu instancji za fikcję istnienia S.S. zastępcy Dyrektora Głównego Inspektoratu Celnego K.. Weryfikacja konkretnego pisma nie oznacza przyjęcia, że osoba która pismo podpisała nie istnieje. Weryfikacja pisma [...] w stanie faktycznym sprawy mieściła się, w ocenie Sądu, w standardowym postępowaniu dowodowym, co potwierdziły wyniki weryfikacji.

Za nieuzasadniony Sąd uznał wniosek strony o zobowiązanie organu do udzielenia informacji, czy ARR ma aktualny wykaz lub dostęp do aktualnego wykazu zawierającego dane o urzędach celnych, ich strukturze oraz obsadzie personalnej osób je reprezentujących w krajach trzecich, do których eksportowany jest towar z obszaru Unii objęty zasadami refundacji i opłat, ponieważ fakt posiadania (lub nie ) tych informacji przez organ orzekający nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

Z tych względów, na podstawie art.151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną.