Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1090/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 1, art. 141 par. 4, art. 153, art. 174, art. 183
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 12 ust. 4
journal: Dz.U. 2012 poz 86
law: Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o  przyznanie płatności - tekst jednolity.
article: art. 29
journal: Dz.U. 2008 nr 98 poz 634
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
article: par. 14 ust. 1 pkt 2 lit.a) w zw. z par. 14 ust. 1 pkt 1 lit. c)
journal: Dz.U. 2015 poz 1804
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.  w sprawie opłat za czynności radców prawnych
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16 art. 2
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla  rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr  1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Mleczko-Jabłońska Sędzia NSA Janusz Zajda (spr.) Sędzia del. WSA Marek Sachajko Protokolant Marta Woźniak po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lutego 2016 r. sygn. akt VIII SA/Wa 284/15 w sprawie ze skargi R. M. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od R. M. na rzecz Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 3 lutego 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę R. M. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ARiMR) z [...] marca 2015 r. w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2010.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy:

W dniu [...] maja 2010 r. R. M. złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w Białobrzegach wniosek o przyznanie m.in. płatności ONW. We wniosku zadeklarowała grunty rolne o łącznej deklarowanej powierzchni użytków rolnych 114 ha.

Decyzją z [...] lutego 2011 r. organ I instancji odmówił stronie przyznania wnioskowanych płatności. Stwierdził, że decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. Kierownik ARiMR anulował numer identyfikacyjny nadany R. M. i jednocześnie odmówił wpisu do ewidencji oraz nadania numeru identyfikacyjnego. Wobec tego strona nie spełniła warunku określonego w § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. Nr 40, poz. 329 ze zm.; dalej: rozporządzenie ONW).

Decyzją z [...] czerwca 2011 r. Dyrektor ARiMR utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie. Wskazał, że małżonkom będącym współposiadaczami gospodarstwa rolnego nadaje się jeden numer identyfikacyjny - temu z małżonków lub współposiadaczy, co do którego współmałżonek lub współposiadacz wyrazili pisemną zgodę. Stwierdził, że organ nieprawidłowo dokonał wpisu R. M. do ewidencji producentów w sytuacji, gdy zgromadzone w sprawie dowody wskazywały jednoznacznie, że prowadzi ona wspólne gospodarstwo rolne z małżonkiem oraz w świetle przepisów nie spełnia warunków do uzyskania takiego numeru. Wyjaśnił przy tym, że zaświadczenie o nadaniu stronie numeru identyfikacyjnego zostało wyeliminowane decyzją z [...] lutego 2011 r., która została utrzymana w mocy rozstrzygnięciem Dyrektora ARiMR z [...] czerwca 2011 r. Zatem w dniu wydania decyzji organu I instancji strona nie posiadała numeru identyfikacyjnego dla producentów rolnych.

Wyrokiem z 16 lutego 2012 r., sygn. akt VIII SA/Wa 916/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił ww. decyzje organów obu instancji. Powodem uchylenia decyzji była dokonana przez Sąd wykładnia treści art. 12 ust. 4 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 86 ze zm.; dalej: ustawa o krajowym systemie ewidencji producentów).

Organy potraktowały bowiem kwestię posiadania numeru ewidencyjnego tylko w kategoriach czysto technicznych, przyjmując, że "posiadaczem numeru" identyfikacyjnego jest wyłącznie osoba, do której imienia i nazwiska taki numer może być przypisany, uznając, że w przypadku małżonków taki numer może przysługiwać tylko jednemu z nich. Wskazał, że numer przypisany do imienia i nazwiska jednego z małżonków w trybie art. 12 ust. 4 ww. ustawy może być wspólnym numerem przysługującym obojgu małżonkom mającym status producenta rolnego. Każdy więc z małżonków, o ile spełnia przesłanki uznania go za producenta rolnego, może wystąpić z wnioskiem o przyznanie płatności do gruntów rolnych, w oparciu o prawidłowo nadany numer identyfikacyjny, na który wyrazili zgodę oboje małżonkowie. W konsekwencji, w sytuacji figurowania we wniosku błędnego numeru identyfikacyjnego organ winien umożliwić stronie skorygowanie wniosku przez wskazanie prawidłowego numeru producenta. Organ winien też bezpośrednio przed wydaniem decyzji poinformować stronę o możliwości wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego oraz przyjąć przedstawioną przez Sąd interpretację art. 12 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów co do możliwości przysługiwania numeru ewidencyjnego producenta obojgu małżonkom wtedy, gdy przypisany jest ten numer tylko do imienia i nazwiska jednego z nich.

Wyrokiem z 18 lutego 2014 r., sygn. akt II GSK 977/12 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu wniesioną na ww. wyrok sądu I instancji.

Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji w dniu [...] października 2014 r., działając na podstawie art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. Nr 64, poz. 427; dalej: ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich) oraz § 3 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia ONW wydał decyzję o przyznaniu R. M. pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w łącznej wysokości 5 101,50 zł.

Wskazał, że w wykonaniu powyższych wyroków wezwał stronę do uzupełnienia braków formalnych wniosku przez podanie numeru identyfikacyjnego. Strona w terminie uzupełniła ten brak wpisując numer identyfikacyjny przypisany do P. M. Organ I instancji wyjaśnił nadto, że P. M. jako mąż R. M. również złożył wniosek o przyznanie płatności ONW na 2010 r., w wyniku czego decyzją Kierownika ARiMR z [...] października 2010 r. otrzymał płatność ONW w wysokości 13 425 zł. Powierzchnia łączna działek rolnych wchodzących w skład gospodarstwa P. i R. M., zadeklarowana we wnioskach o przyznanie płatności na 2010 r. na obszarze ONW strefa nizinna wynosiła więc 214 ha, w tym z wniosku P. M. 110 ha, a z wniosku R. M. 114 ha.

Od powyższej decyzji organu I instancji R. M. wniosła odwołanie w części obejmującej zmniejszenie przyznanych płatności wskutek modulacji i połączenia jej wniosku z wnioskiem byłego małżonka do wspólnego rozpoznania.

Decyzją z [...] marca 2015 r. Dyrektor ARiMR utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z [...] października 2014 r.

Wskazał, że stosując przedstawioną w prawomocnych orzeczeniach WSA z 16 lutego 2012 r., sygn. akt VIII SA/Wa 916/11 i NSA z 18 lutego 2014 r., sygn. akt II GSK 977/12 wykładnię przepisu art. 12 ust 4 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów ustalił, iż P. i R. M. w dacie złożenia wniosku jako małżeństwo posługiwali się jednym numerem producenta, pod którym do ewidencji producentów wpisany został P. M., za zgodą R. M.

Organ odwoławczy powołał się na art. 2 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (dalej: rozporządzenie Nr 73/2009), z którego wynika, że pomoc z tytułu ONW przysługuje rolnikowi lub osobie fizycznej, prawnej lub grupie osób fizycznych bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty, określonym w art. 299 Traktatu, oraz która prowadzi działalność rolniczą. Wskazał, że w rozumieniu tego przepisu małżonków traktuje się jako jednego rolnika, czego potwierdzeniem jest dodatkowo zarejestrowanie ich jako jednego producenta w ewidencji producentów. W konsekwencji należy uznać, że do złożonych przez nich wniosków będą miały zastosowanie przepisy rozporządzenia ONW dotyczące modulacji płatności z uwagi na wielkość zgłoszonego obszaru.

Wyrokiem z 3 lutego 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę R. M. na ww. decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR z [...] marca 2015 r.

Kwestią sporną w sprawie było, czy organy obu instancji zasadnie uznały skarżącą i jej ówczesnego małżonka za jednego rolnika, tj. grupę osób fizycznych ubiegającą się o ww. płatności. Powyższe w konsekwencji spowodowało, że skarżącej przyznano płatność do całej powierzchni deklarowanych przez nią 114 ha stosując 25% stawki podstawowej. Spór dotyczył więc prawidłowości wyliczenia przez organy obu instancji wysokości przysługujących skarżącej płatności ONW na 2010 r.

W ocenie Sądu, wbrew zarzutowi skargi organy obu instancji nie naruszyły także art. 153 ppsa. Zastosowały się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku WSA w Warszawie z 16 lutego 2012 r., sygn. akt VIII SA/Wa 916/11. W wykonaniu powyższego wyroku organ I instancji umożliwił skarżącej skorygowanie wniosku w zakresie wskazania prawidłowego numeru producenta. Wezwał skarżącą do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez wskazanie prawidłowego numeru identyfikacyjnego. Skarżąca działając przez swojego pełnomocnika w dniu [...] września 2014 r. uzupełniła powyższy brak wpisując numer identyfikacyjny przypisany do jej byłego męża.

Skoro zaś skarżąca wskazała ostatecznie numer identyfikacyjny przypisany do P. M., organy obu instancji trafnie uznały skarżącą i jej męża za jednego rolnika, tj. grupę osób fizycznych, która ubiegała się o przyznanie płatności na 2010 r. Za prawidłowe przyjął ustalenie organów, że P. i R. M. w dacie złożenia wniosku jako małżeństwo posługiwali się jednym numerem producenta, pod którym do ewidencji producentów wpisany został P. M. za zgodą R. M.

Zgodnie z art. 2 rozporządzenia Nr 73/2009, pomoc z tytułu ONW przysługuje rolnikowi, to jest osobie fizycznej, prawnej lub grupie osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty, określonym w art. 299 Traktatu, oraz która prowadzi działalność rolniczą.

W rozumieniu ww. przepisu małżonków traktuje się więc jako jednego rolnika, czego potwierdzeniem dodatkowo jest zarejestrowanie ich jako jednego producenta w ewidencji producentów. W konsekwencji Sąd uznał, że do złożonych przez małżonków wniosków mają zastosowanie przepisy rozporządzenia ONW dotyczące modulacji płatności z uwagi na wielkość zgłoszonego obszaru. Organy obu instancji przyznając skarżącej płatności słusznie więc uwzględniły, że decyzją z [...] października 2010 r. przyznano jej małżonkowi płatność w wysokości 13 425 przy uwzględnieniu stawki 179 zł do powierzchni 50 ha i stawki 89,50 zł (50% stawki podstawowej) do powierzchni 50 ha. Tym samym, prawidłowo ustalono skarżącej wysokość płatności ONW w strefie nizinnej I do powierzchni 114 ha na 5 101,50 zł, przy stawce 44,75 zł do 1 ha uprawy na terenach ONW (25% stawki podstawowej).

Mając na uwadze ww. wyrok tutejszego Sądu, bezpośrednio przed wydaniem decyzji organ I instancji poinformował skarżącą o możliwości wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego. Skarżąca, działając przez swojego pełnomocnika wniosła jedynie o wydanie decyzji zgodnie z wydanymi w sprawie wyrokami WSA w Warszawie i NSA.

Sąd I instancji stwierdził, że organ I instancji wydając decyzję przyznającą skarżącej płatności przyjął interpretację art. 12 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, zawartą w wyroku WSA w Warszawie z 16 lutego 2012 r., VIII SA/Wa 916/11 co do możliwości przysługiwania numeru ewidencyjnego producenta obojgu małżonkom wtedy, gdy przypisany jest ten numer tylko do imienia i nazwiska jednego z nich. Organ przyjął, że numer przypisany do imienia i nazwiska jednego z małżonków w trybie art. 12 ust. 4 ww. ustawy może być wspólnym numerem przysługującym obojgu małżonkom mającym status producenta rolnego. Tym samym, organ zgodził się z oceną prawną dokonaną przez Sąd w ww. wyroku, że każdy z małżonków, o ile spełnia przesłanki uznania go za producenta rolnego, może wystąpić z wnioskiem o przyznanie płatności do gruntów rolnych, w oparciu o prawidłowo nadany numer identyfikacyjny, na który wyrazili zgodę oboje małżonkowie.

W toku prowadzonego postępowania organ ARiMR dokonuje jedynie weryfikacji złożonego wniosku. Przedłożenie wniosku zgodnego ze stanem faktycznym oraz uwzględniającego obowiązujące w tym zakresie przepisy należy bowiem do obowiązków wnioskodawcy. Stosownie do art. 77 kpa na organ administracji publicznej nałożony został obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, przy czym obowiązek ten należy rozumieć w ten sposób, że organ albo czyni to z własnej inicjatywy, jeżeli uważa za konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, albo gromadzi w aktach sprawy dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy. W przepisie art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich obowiązek ten został ograniczony jedynie do rozpatrzenia wskazanego we wniosku materiału dowodowego oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i innych uczestników postępowania. Na ARiMR nie ciąży obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności. Z kolei w myśl art. 21 ust. 3 ww. ustawy, to na wnioskodawcę został nałożony obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności.

Skarżąca nie wykazała w toku postępowania, że mając taki sam jak jej małżonek numer identyfikacyjny producenta rolnego prowadzi odrębne gospodarstwo rolne. Uznanie zaś, że producentem rolnym są małżonkowie wspólnie prowadzący działalność rolniczą uzasadnia przyjęcie, że stroną postępowania w sprawie przyznania płatności ONW są oboje małżonkowie.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku R. M. wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i uchylenie skarżonych aktów obu instancji lub przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2018 poz. 1302 j.t.; dalej: ppsa) wyrokowi Sądu I instancji zarzuciła:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 2 lit a/ i b/ rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z 19 grudnia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników ... (Dz.Urz. UE L nr 30; dalej: rozporządzenie nr 73/2009), poprzez ich niewłaściwą wykładnię i naruszenie przez Sąd legalnych definicji rolnika i gospodarstwa rolnego;

2. § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. Nr 40 poz. 329 ze zm.; dalej: rozporządzenie ONW) poprzez jego wadliwe zastosowanie;

3. § 3 ust. 3 rozporządzenia ONW poprzez jego niewłaściwe zastosowanie;

4. art. 153 ppsa poprzez jego niezastosowanie;

5. art. 12 ust. 4 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz wniosków o przyznania płatności (Dz.U. z 2012 r., poz. 86 ze zm.; dalej: ustawa EP), poprzez jego niewłaściwą wykładnię i zastosowanie.

II. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 3 § 1 ppsa poprzez brak właściwej kontroli legalności ustalenia przez organy stanu faktycznego sprawy oraz błędne przyjęcie przez Sąd ustaleń w zakresie stanu faktycznego, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2. art. 141 § 4 ppsa polegający na przedstawieniu sprawy niezgodnie ze stanem faktycznym, w związku z błędnym ustaleniem stanu faktycznego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ppsa poprzez jego niezastosowanie, poprzez nie uchylenie skarżonych decyzji, pomimo naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego wymienionych w punkcie I. zarzutów skargi w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

4. art. 151 ppsa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego wymienionych w punkcie I. zarzutów skargi, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

5. art. 153 ppsa poprzez jego niezastosowanie, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

6. art. 124 § 1 pkt 4 ppsa poprzez jego niezastosowanie, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

7. art. 133 ppsa poprzez nie spostrzeżenie przez Sąd, że organ nie włączył do akt sprawy ani dowodów z postępowań w sprawie nadania skarżącej numeru EP, a także znanych organowi z urzędu postępowań w sprawach pomocy inwestycyjnej dla odrębnych gospodarstw R. M. oraz P. M. - w związku z art. 21 ust. 3 ówcześnie obowiązującej ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich poprzez przejście przez przyjęcie przez Sąd obciążenia strony ciężarem dowodu, wobec braku konieczności dowodzenia okoliczności, które znane są organowi z urzędu, także w znaczącej części Sądowi, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

8. art. 134 ppsa poprzez brak wyjścia poza granicę skargi i nieuwzględnienie przez Sąd znanych z prowadzonych postępowań w sprawie numeru EP okoliczności faktycznych oraz dowodów na te okoliczności, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach środka prawnego, z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która w sprawie nie występuje. Oznacza to, że NSA jako Sąd II instancji związany jest podstawami oraz wnioskami zawartymi w skardze kasacyjnej. Związanie to sprowadza się do możliwości badania naruszenia tylko tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez skarżącą kasacyjnie stronę. Sąd przy tym nie jest władny do dokonywania wykładni zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowania, czy też uzupełniania zarzutów skargi kasacyjnej, których prawidłowe sformułowanie polega na precyzyjnym podaniu przepisów prawa, jakie zostały naruszone oraz wskazaniu na czym to naruszenie polegało. Ów formalizm wiąże się z powinnością prawidłowego zbudowania podstaw kasacyjnych, co obejmuje zarówno obowiązek ich przytoczenia, jak i uzasadnienia.

Z treści i konstrukcji skargi kasacyjnej wynika, że strona skarżąca oparła ją na obydwu podstawach określonych w art. 174 ppsa, formułując zarówno zarzuty naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, jak i mające istotny wpływ na wynik sprawy zarzuty naruszenia przepisów postępowania.

Ze sposobu w jaki zostały skonstruowane i uzasadnione zarzuty środka prawnego wynika, że skarżąca kasacyjnie podnosi w istocie jedynie kwestię błędu w ustaleniach faktycznych, to jest przyjęcie, że w okresie objętym postępowaniem R. M. nie prowadziła odrębnego gospodarstwa rolnego. Z tym koresponduje procesowy zarzut naruszenia art. 153 ppsa przez jego niezastosowanie, który to zarzut wskazany został tak jako materialnoprawny jak i naruszający przepisy postępowania. Pozostałe, podniesione bez bliższego uzasadnienia zarzuty, są pochodnymi powyższych. Sprowadzają się do polemiki z prawidłowymi ocenami Sądu I instancji, nie wnosząc do sprawy nowych, istotnych elementów. Wobec komplementarnego charakteru tak postawionych i uzasadnionych zarzutów środka prawnego, można i należy rozpatrzyć je łącznie.

Postawione w skardze kasacyjnej zarzuty co do istoty rozstrzygnięcia, należało uznać za nieusprawiedliwione.

W pierwszym rzędzie za chybiony należy uznać zarzut naruszenia art. 153 ppsa, przez "przemilczenie oceny" zawartej w wyroku z dnia 18 lutego 2014 r., przy jednoczesnym braku argumentów uzasadniających taką ocenę.

Zgodne z art. 153 ppsa związanie sądu administracyjnego oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które byłyby sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania.

Sąd I instancji przywołał stanowisko z uzasadnienia wyroku z 16 lutego 2012 r., od którego skarga kasacyjna wyżej wskazanym orzeczeniem została oddalona, iż ponownie rozpoznając sprawę przed wydaniem decyzji organ winien poinformować stronę o możliwości wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego oraz przyjąć przedstawioną przez Sąd interpretację przepisu art. 12 ustawy o ewidencji rolników, co do możliwości przysługiwania numeru ewidencyjnego producenta obojgu małżonkom wtedy, gdy przypisany jest ten numer tylko do imienia i nazwiska jednego z nich.

Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji bezpośrednio przed wydaniem decyzji poinformował stronę o możliwości wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego, jak również przyjął zawartą w wyroku WSA w Warszawie z dnia

16 lutego 2012 r. interpretację art. 12 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów co do możliwości przysługiwania numeru ewidencyjnego producenta obojgu małżonkom wtedy, gdy przypisany jest ten numer tylko do imienia i nazwiska jednego z nich. Przyjął, że taki numer może być wspólnym, przysługującym obojgu małżonkom mającym status producenta rolnego. Zgodził się zatem z oceną prawną, że każdy z małżonków, o ile spełnia przesłanki uznania go za producenta rolnego, może wystąpić z wnioskiem o przyznanie płatności do gruntów rolnych, w oparciu o prawidłowo nadany numer identyfikacyjny na który wyrazili zgodę oboje małżonkowie.

Zgodnie z art. 2 rozporządzenia Nr 73/2009, pomoc z tytułu ONW przysługuje rolnikowi to jest osobie fizycznej, prawnej lub grupie osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty, określonym w art. 299 Traktatu, oraz która prowadzi działalność rolniczą. W rozumieniu ww. przepisu małżonków traktuje się więc jako jednego rolnika, czego dodatkowo potwierdzeniem winno być zarejestrowanie ich jako jednego producenta w ewidencji producentów. (v. m.in. wyrok NSA z

16 maja 2013 r., II GSK 293/12 dostępne http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

P. i R. M. w dacie złożenia wniosku posługiwali się jako małżeństwo jednym numerem producenta, pod którym do ewidencji producentów wpisany został P. M. za zgodą R. M. Skoro skarżąca ostatecznie wskazała numer identyfikacyjny przypisany do P. M., organy obu instancji prawidłowo uznały skarżącą kasacyjnie oraz jej męża za jednego rolnika, tj. grupę osób fizycznych, która ubiegała się o przyznanie płatności na 2010 r.

Zatem za trafne należy uznać stanowisko Sądu I instancji, iż organy obu instancji nie naruszyły art. 153 ppsa i zastosowały się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku WSA w Warszawie z 16 lutego 2012 r. sygn. akt VIII SA/Wa 916/11.

W konsekwencji należy uznać, że do złożonych przez małżonków wniosków mają zastosowanie przepisy rozporządzenia ONW dotyczące modulacji płatności, z uwagi na wielkość zgłoszonego obszaru.

Ocena prawidłowości stosowania prawa materialnego musiała odbyć się według dotychczasowego brzmienia art. 12 ust. 4 ustawy o systemie ewidencji, zgodnie z którym małżonkom, bez względu na łączący ich ustrój majątkowy, może przysługiwać tylko jeden numer identyfikacyjny. Dwukrotne wystąpienie o płatność w oparciu o ten sam tytuł (do tej samej działki) powoduje zawsze konieczność odmówienia podwójnej płatności, a w przypadku omyłkowego jej dokonania - zobowiązuje to organ do podjęcia kroków zmierzających do jej odzyskania (ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w oparciu o art. 29 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. Nr 98 poz. 634).

Ze wskazanych w uzasadnieniu środka prawnego przepisów - art. 3 § 1 ppsa ma charakter ustrojowy, ogólny, o charakterze tylko kompetencyjnym i nie zawiera samodzielnej treści normatywnej, O jego naruszeniu można mówić jedynie w sytuacji wykroczenia poza kompetencje sądu, zastosowania środka nieprzewidzianego w ustawie, względnie w sytuacji, gdy Sąd uchyla się od obowiązku wykonania kontroli, o której w przepisie mowa. Przepis nie określa wzorca, według którego kontrola ta ma być wykonana. Tak więc okoliczność, że autor skargi kasacyjnej nie zgadza się z wynikiem kontroli sądowej nie oznacza naruszenia uregulowania.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 ppsa. Formułując ten zarzut kasator winien nie tylko przytoczyć podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie, ale również wskazać wpływ tego naruszenia na wynik sprawy, a więc jest zobowiązany uzasadnić, że zawarta w uzasadnieniu relacja jest niepełna, niejasna, niespójna lub zawierająca innego rodzaju wadę, która nie pozwala na dokonanie kontroli kasacyjnej i że wada była na tyle istotna, że kształtowała lub współkształtowała treść kwestionowanego orzeczenia, a w sytuacji, gdyby do niej nie doszło wyrok sądu administracyjnego I instancji byłby inny. W myśl powołanego wyżej przepisu, uzasadnienie orzeczenia winno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, podniesionych zarzutów, stanowisk stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Określając niezbędne elementy konstrukcyjne uzasadnienia, regulacja ma służyć wyjaśnieniu stronom powodów rozstrzygnięcia i umożliwić kontrolę instancyjną.

Analiza pisemnych motywów zaskarżonego wyroku prowadzi do wniosku, że uzasadnienie zawiera wszystkie wymienione przez ustawodawcę elementy, a przeprowadzenie kontroli instancyjnej orzeczenia jest w pełni możliwe.

Kasator nie zarzuca, aby uzasadnienie nie zawierało któregoś z niezbędnych elementów lub że sporządzono je w sposób uniemożliwiający kontrolę kasacyjną. Akcentuje jedynie niewyczerpujące, niezgodnie ze stanem faktycznym przedstawienie sprawy.

W tej sytuacji zarzut zmierza do podjęcia polemiki z rozstrzygnięciem i nie koresponduje z treścią powołanego przepisu, podobnie jak wymienione w komparycji środka prawnego przepisy art. 133 i 134 ppsa.

Nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej będący tzw. przepisem wynikowym art. 151 ppsa, który kasator powiązał ogólnie ze wszystkimi wymienionymi w środku prawnym przepisami prawa materialnego, jednocześnie nie wskazując, w czym upatruje naruszenie prawa. Uniemożliwia to rzeczowe odniesienie się do wskazanego zarzutu.

Reasumując, Sąd I instancji prawidłowo zastosował przytoczone w skardze kasacyjnej przepisy prawa materialnego i postępowania, zasadnie odmawiając uwzględnienia skargi.

Z przedstawionych wyżej przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu na podstawie art. 184 ppsa.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804).