Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 916/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-03-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie WSA Dorota Dąbek WSA Janusz Bociąga (spr.) Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2014 r. sprawy ze skargi M. S. –J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 czerwca 2013r. nr [....] w przedmiocie odmowy umorzenia zadłużenia z tytułu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 17 czerwca 2013 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 30 ust. 9 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm., zwanej dalej ustawą) – utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta - z dnia [...] 2013 r., znak: [...] o odmowie umorzenia kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych w wysokości 3 744,00 zł wraz z odsetkami w wysokości 358,54 zł.

Powyższa decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] 2011 r., znak: [...] ustalił wysokość nienależnie pobranego przez skarżącą świadczenia na kwotę 3 744,00 zł wraz z odsetkami w wysokości 358,54 zł. Decyzja ta jest ostateczna. Skarżąca pismem z 11 kwietnia 2011 r. zwróciła się o umorzenie tych należności. We wniosku tym podniosła okoliczności związane z trudną sytuacją materialną rodziny.

Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] 2011r., znak: [...] odmówił skarżącej umorzenia kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych. Organ I instancji w uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z brzmieniem art. 30 ust. 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych dopuszcza się możliwość umorzenia, rozłożenia na raty lub odroczenia terminu spłaty zaległości w sytuacji, gdy zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny. Jak ustalił organ l instancji wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe razem z mężem P. J. oraz niepełnoletnią córką N. J. Wnioskodawczyni został udzielony urlop wychowawczy do dnia 4 grudnia 2011 r. Rodzina utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę P. J. w wysokości 1 688,43 zł miesięcznie. Suma średnich miesięcznych wydatków wynosi łącznie 342,85 zł, w tym: 173,01 zł – na energię, 118,65 zł – na gaz, 51,19 – za internet. Rodzina nie reguluje opłat czynszowych, w związku, z czym narosło zadłużenie z tytułu niepłaconego czynszu. Mając na uwadze powyższe ustalenia organ l instancji stwierdził, że miesięczny dochód netto na członka rodziny po odjęciu miesięcznych wydatków wynosi 448,53 zł. Organ wskazał również, że M. S. – J. nie jest objęta pomocą społeczną.

Organ l instancji zwrócił uwagę, że według Sądu Najwyższego "szczególnie uzasadnione przypadki" związane z sytuacją zdrowotną lub rodzinną zobowiązanego to sytuacje nadzwyczajne powstałe w wyniku wypadku losowego, a w każdym razie istniejące niezależnie od zobowiązanego, w następstwie, których jego sytuacja ulega takiemu pogorszeniu, że nie jest on w stanie na bieżąco spłacać swoich należności, a nadto nie ma perspektywy poprawy i zmiany tej sytuacji (orzeczenie SN sygn. akt: II UK 359/07). Do świadczeń rodzinnych są uprawnione rodziny o niewysokich dochodach, spełniające, tzw. kryterium dochodowe. A zatem sama trudna sytuacja materialna danej rodziny nie uzasadnia już umorzenia kwoty nienależnie pobranych świadczeń. Jest to możliwe dopiero wówczas, gdy sytuacja rodziny będzie "szczególna" i to szczególna na tle rodzin uprawnionych do świadczeń rodzinnych, a nie względem wszystkich innych rodzin. Organ l instancji wskazał, że wnioskodawczyni jest osobą młodą, zdrową i planującą wcześniejszy powrót z urlopu wychowawczego do pracy, która będzie dodatkowym źródłem dochodu i może doprowadzić do poprawy sytuacji materialnej rodziny. W związku z powyższym w ocenie organu l instancji pomimo, iż sytuacja M. S. – J. jest obecnie trudna, może i powinna ulec poprawie. Mając na uwadze wyżej ustalony stan faktyczny organ l instancji odmówił umorzenia nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyła M. S. - J. Odwołująca nie zgodziła się z decyzją organu l instancji i wskazała na trudną sytuację materialną rodziny. Jak podniosła obecnie rodzina utrzymuje się wyłącznie z pensji męża i po zapłaceniu opłat pozostaje na osobę ok. 450 zł. Odwołująca się od około 2 lat nie uzyskała dochodu a mąż "miał w zeszłym roku dochód utracony". Tymczasem zasiłek rodzinny przysługuje rodzinie, której dochód nie przekracza kwoty 504 zł na osobę. Odwołująca wskazała również, że prawdopodobnie od września 2011 r. nie wróci do pracy, gdyż córka nie została przyjęta do żłobka państwowego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] 2011 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Po przytoczeniu treści art. 30 ust. 9 ustawy stwierdziło, że rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych albo ich rozłożenia na raty, ma formę decyzji wydawanej w ramach tzw. uznania administracyjnego. Kolegium ustaliło, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe razem z mężem P. J. i córką N. J. Rodzina utrzymuje się obecnie z wynagrodzenia za pracę P. J., którego średnia wysokość wynosi 1 688,43 zł. W chwili obecnej skarżąca przebywa na urlopie wychowawczym, który został jej udzielony przez pracodawcę Średnie miesięczne wydatki na opłaty wynoszą łącznie 342,86 zł, w tym: energia - 173,01 zł, gaz - 118,66 zł, internet - 51,19 zł. Rodzina nie reguluje opłat czynszowych, w związku z czym narosło kilkumiesięczne zadłużenie z tytułu niezapłaconego czynszu do Spółdzielni Mieszkaniowej. Kolegium podzieliło stanowisko organu l instancji, że jakkolwiek sytuacja materialna rodziny wnioskodawcy jest trudna, tym niemniej nie jest to sytuacja szczególna na tle innych rodzin uprawnionych do świadczeń rodzinnych.

Kolegium stwierdziło również, że pomimo obecnie trudnej sytuacji finansowej rodziny zwrot nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych wraz z odsetkami nie stanowi zagrożenia dla egzystencji rodziny, ani też nie spowoduje konieczności ubiegania się o kolejne świadczenia z pomocy społecznej. Dochód na osobę w rodzinie przekracza kryterium dochodowe, od którego uzależnione jest prawo do większości świadczeń z pomocy społecznej. Dochód na członka rodziny przekracza bowiem kryterium dochodowe - 351 zł na osobę w rodzinie. Odwołująca nie wykazała również zaistnienia żadnych nadzwyczajnych okoliczności, które mogłyby zostać potraktowane, jako zagrożenie dla prawidłowej egzystencji rodziny. Sytuacja odwołującej, jakkolwiek niewątpliwie trudna, prawidłowo została oceniona przez organ l instancji, jako nieuzasadniająca umorzenia nienależnie pobranego świadczenia rodzinnego wraz z odsetkami.

Na tą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła M. S. – J. Skarżąca podniosła, że nie ma możliwości powrotu do pracy z powodu nieprzyjęcia dziecka do państwowego żłobka i niemożliwością umieszczenia go w prywatnym żłobku z uwagi na przeszkody finansowe. Wskazała również na okoliczności związane z brakiem uzyskiwania przez nią od około 2 lat dochodu oraz fakt, że jej mąż w poprzednim roku miał "dochód utracony".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 30 sierpnia 2012 roku sygn. akt III SA/Kr 1110/11uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu I instancji. Sąd stwierdził, że organy w rozpatrywanej sprawie organy ograniczyły się tylko do ustaleń związanych z wysokością zarobków męża skarżącej z uwzględnieniem wydatków rodziny na energię, gaz i internet. Nie ustaliły ani minimum socjalnego, które mierzy koszty utrzymania gospodarstwa domowego, uwzględniając podstawowe potrzeby bytowo - konsumpcyjne (miara godziwego poziomu życia), jak i minimum egzystencji, stanowiącego dolne kryterium ubóstwa, wyznaczającego granicę, poniżej której występuje biologiczne zagrożenie życia i rozwoju psychofizycznego człowieka. Obie te kategorie socjalne są potrzebne do zestawienia z dochodami ubiegającego się i jego rodziny o umorzenie, by stwierdzić, że sytuacja rodziny wnioskodawcy jest szczególna. W bilansie obejmującym z jednej strony dochody rodziny, a z drugiej strony jej wydatki, organy nie uwzględniły w niniejszym przypadku nie tylko, podnoszonych przez skarżącą kosztów utrzymania dziecka w żłobku prywatnym, jak i kwestii związanych utratą dochodu przez jej męża, która to okoliczność została podniesiona już w odwołaniu, a później w skardze. Świadczy to też o tym, że organy nie rozpatrzyły tej sprawy w sposób wymagany przez przepisy postępowania. Utrata dochodu może mieć, bowiem wpływ na wysokość rzeczywiście uzyskiwanego dochodu przez rodzinę skarżącej. Organy nie zweryfikowały nawet, że skarżącej i jej rodzinie pozostaje miesięcznie jedynie 450 zł na osobę, co jest wysokością poniżej miesięcznego minimum socjalnego (średniorocznego w 2011 r.), jak i minimum egzystencji (1 212,35 zł; dane statystyczne z GUS). Okoliczność pogorszenia się sytuacji materialnej skarżącej i jej rodziny w kontekście realnej możliwości zwrotu ustalonych kwot nienależnie pobranych świadczeń bez zachwiania kondycji finansowej zagrażającej egzystencji rodziny, nie została przez organy ustalona. Ograniczyły się one bowiem jedynie do stwierdzenia, że okoliczności, iż skarżąca z uwagi na swój wiek ma możliwość powrotu do pracy, są tymi, które m. in. nie pozwoliły na wydanie pozytywnego w tej sprawie rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu było to niewystarczające, bo musi chodzić o realne możliwości zaspokojenia przez skarżącą swoich niezbędnych i jej rodziny potrzeb, a nie o potencjalne możliwości poprawy swoje sytuacji, tym bardziej, że skarżąca konsekwentnie podnosiła, że nie może powrócić do pracy z uwagi na konieczność opieki nad dzieckiem. Organy także nie wykazały przekonywująco, że interes publiczny przemawia za nieumorzeniem, a nadto Sąd stwierdził, że organy nie rozważyły nawet częściowego umorzenia kwot nienależnie pobranych świadczeń.

Prezydent Miasta ponownie rozpoznając wniosek skarżącej decyzją z dnia [...] 2013 r., znak: [...], ponownie odmówił umorzenia kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych wraz z odsetkami. Organ ustalił, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo wraz z mężem P. J. (36 lat) oraz niepełnoletnią córką N. J. (4 lata). Pracuje jako sprzedawca, mąż pracował na stanowisku sprzedawcy lub na produkcji, ale wypowiedziano mu umowę o pracę z zachowaniem dwutygodniowego okresu wypowiedzenia, którego bieg rozpoczyna się 4 maja a kończy 18 maja 2013 r. Obecnie poszukuje pracy. Nie jest jeszcze zarejestrowany w Grodzkim Urzędzie Pracy, gdzie prawdopodobnie będzie mu przysługiwać zasiłek dla bezrobotnych. Na dochód rodziny do maja 2013 r. składały się: wynagrodzenia z tytułu umów o pracę skarżącej i męża. Z zaświadczenia od pracodawcy wynika, że P. J. otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 1 484,05 zł miesięcznie (średnia z trzech miesięcy). W tym miejscu należy dodać, że wynagrodzenie P. J. jest pomniejszone o kwotę zajętą w wyniku egzekucji komorniczej. W związku z powyższym średni miesięczny dochód, który mąż otrzymuje "na rękę" wynosi 1111,86 zł miesięcznie. Natomiast skarżąca po zakończeniu urlopu wychowawczego podjęła pracę w sklepie B i z tego tytułu otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 1590,34 zł (średnia z czterech miesięcy). Suma średnich miesięcznych wydatków wynosi łącznie 1 029,48 zł, w tym: 198,00 zł - energia, 105,00 zł - gaz, 496,48 - czynsz oraz 230,00 zł za przedszkole. W związku z powyższym miesięczny dochód - przy dwóch pensjach - netto na członka rodziny po odjęciu miesięcznych wydatków wynosi 681,64 zł, natomiast po uwzględnieniu zajęcia komorniczego średni miesięczny dochód netto wynosi 557,57 zł. Dodatkowo budżet rodziny obciążają wydatki związane z zaciągniętymi zobowiązaniami kredytowymi, ale wydatek ten jest zobowiązaniem cywilnoprawnym i nie może zostać wzięty pod uwagę przy ustalaniu dochodu rodziny.

Sytuacja rodziny uległa zmianie po utracie pracy przez męża i przy jednej pensji dochód na jednego członka rodziny po odjęciu wszystkich wydatków wyniesie 186,95 zł. Pomimo utraty pracy przez męża, skarżąca nie złożyła wniosku o przyznanie świadczeń rodzinnych ani o dodatek mieszkaniowy. Nie zgłosiła się również po pomoc do Miejskiego Ośrodka Pomocy społecznej. Wszyscy członkowie rodziny są zdrowi, a córka obecnie uczęszcza do przedszkola samorządowego. Dochód rodziny przekroczył minimum egzystencji, ale nie przekroczył minimum socjalnego. Natomiast rodzina przekroczyła również kryterium dochodowe na osobę w rodzinie, wynoszące obecnie 456 zł, ustalone w art. 8 ustawy o pomocy społecznej. Biorąc pod uwagę wszystkie powyższe okoliczności organ ponownie odmówił umorzenia nienależnie pobranych świadczeń rodzinny.

Od tej decyzji odwołała się skarżąca, kwestionując ustalenia organu odnośnie sytuacji materialnej rodziny.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Wskazało, że decyzja umarzająca kwotę nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych jest podejmowana w oparciu o tzw. uznanie administracyjne. Uznanie administracyjne musi poprzedzać należyte zgromadzenie i zanalizowanie materiału dowodowego, prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i przeprowadzenie wnioskowania opartego na zasadach logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego. Wszystkie te elementy winny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia. Kluczowe znaczenie, przy rozpatrywaniu możliwości umorzenia kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych - ma ustalenie przez organ administracyjny, czy "zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące rodziny".

Organ odwoławczy potwierdził ustalenia faktyczne organu I instancji. Stwierdził, że w decyzji organ I instancji, szczegółowo wykazał, iż w postępowaniu poprzedzającym jej wydanie przeprowadził postępowanie dowodowe zgodnie z zaleceniami zawartymi w uzasadnieniu wyroku WSA w Krakowie z dnia 30 sierpnia 2012 roku, sygn. akt III SA/Kr 1110/11. W ocenie Kolegium, w przedmiotowej sprawie nie zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności, które uzasadniałyby udzielenie ulgi w postaci umorzenia nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych. Kolegium powołało się na stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który w wyroku z dnia 22 kwietnia 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 139/09 stwierdził, że "użyty w art. 30 ust. 9 u.ś.r. zwrot "szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny" należy interpretować biorąc pod uwagę fakt, iż co do zasady do świadczeń rodzinnych uprawnione są jedynie osoby o niewysokich dochodach, spełniające tzw. kryterium dochodowe. A zatem sama trudna sytuacja materialna danej rodziny nie uzasadnia umorzenia kwoty nienależnie pobranych świadczeń, jest to możliwe dopiero wówczas, gdy sytuacja rodziny będzie "szczególna" i to szczególna na tle rodzin uprawnionych do świadczeń rodzinnych, a nie względem wszystkich innych rodzin".

Mając na względzie te okoliczności Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2013 r.

Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła M. S. – J. Podniosła, iż ona i jej rodzina znajdują się bardzo trudnej sytuacji, gdyż mąż stracił pracę, a teść u którego zamieszkiwali stracił mieszkanie. Obecnie wynajmują mały pokój, w którym mieszkają w trójkę. Skarżąca nie sformułowała wniosków, ale z treści skargi należy wnosić, że chodzi jej o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia i wniosło o jej oddalenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zdaniem Sądu skargę należy uwzględnić, ale z przyczyn, które Sąd wziął pod uwagę, nie będąc związany jej zarzutami.

Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.

Na zasadzie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracją następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych powyżej kryteriów, kontrola legalności wykazała, że zaskarżona decyzja oraz objęta kontrolą również decyzja pierwszoinstancyjna, wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa w stopniu skutkującym koniecznością ich uchylenia.

Kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu poddana była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 czerwca 2013 r., utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2013 r., o odmowie umorzenia kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych w wysokości 3 744,zł wraz z odsetkami w wysokości 358,54 zł. Podstawą materialnoprawną dla orzekania o umorzeniu kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych jest art. 30 ust. 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowiący iż "organ właściwy, który wydał decyzję w sprawie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, może umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny".

W pierwszej kolejności podkreślić należy, że działania organów podejmowane w tej sprawie były już przedmiotem oceny sądowej, a ocena prawna oraz wskazania, co do dalszego postępowania w niniejszej sprawie wyrażone zostały w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 sierpnia 2012 r. sygn. akt III SA/Kr 1110/11. W związku z powyższym należy stwierdzić że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Wyrażona w powołanym przepisie zasada związania orzeczeniem sądu oznacza, że orzeczenie to oddziałuje na przyszłe postępowanie tak administracyjne, jak i sądowoadministracyjne. Zatem zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej oraz wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku. Niewątpliwe, zatem zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w wyroku WSA w Krakowie z dnia 30 sierpnia 2012 roku sygn. akt III SA/Kr 1110/11 wiązały w sprawie organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że organ I instancji, szczegółowo przeprowadził postępowanie dowodowe zgodnie z zaleceniami zawartymi w uzasadnieniu wyroku WSA w Krakowie z dnia 30 sierpnia 2012 roku. W ocenie Sądu natomiast, jakkolwiek organy podjęły starania o zgromadzenie dowodów w sprawie, to jednak nie wykonały wszystkich zaleceń Sądu, w szczególności nie wyjaśniły, dlaczego interes publiczny przemawia za nieuwzględnieniem wniosku skarżącej o umorzenie nienależnie pobranych świadczeń w sytuacji utraty pracy przez małżonka skarżącej i dużego zadłużenia rodziny. Nadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaakceptowało błędne stanowisko organu I instancji, że organ jest związany wnioskiem strony w zakresie całkowitego umorzenia nienależnie pobranych świadczeń i w związku z tym w niniejszym postępowaniu nie może częściowo umorzyć kwoty nienależnie pobranych świadczeń. Tak pojęty formalizm jest obcy prawodawstwu polskiemu. W tym zakresie zarówno organ odwoławczy i organ I instancji nie wykonały wytycznych Sądu zawartych w wyroku z dnia 30 sierpnia 2012 r. Sąd w uzasadnieniu wyroku, bowiem jednoznacznie wskazał, że należy również rozważyć częściowe umorzenie nienależnie pobranych świadczeń. Stanowisko organu w tym zakresie nie znajduje oparcia w żadnym przepisie prawa. Wniosek został złożony w sprawie umorzenia nienależnie pobranych świadczeń, zatem organ może umorzyć je w całości lub w części albo odmówić umorzenia. Natomiast w sprawie organ jest związany o tyle wnioskiem, że nie może w tym postępowaniu wydać decyzji o rozłożeniu na raty lub odroczenia terminu płatności, bowiem te decyzje wymagają stosownego oddzielnego postepowania, ale na pewno jest uprawniony do umorzenia nienależnie pobranych świadczeń w części lub w całości, jeżeli wniosek dotyczy umorzenia nienależnie pobranych świadczeń. Wskazanie wnioskodawcy, co do wysokości kwot umorzenia nie mają dla organu wiążącego znaczenia. Nieprawidłowość stanowiska organu jest oczywista, bowiem niedopuszczalne jest rozumowanie, że gdy wnioskodawca określa nieprawidłową kwotę jakiegokolwiek świadczenia, to organ nawet w sytuacji, gdy to świadczenie stronie należałoby się, ale w innej prawidłowej wysokości to odmawia świadczenia. Takie rozumowanie jest niezgodne z celem przepisów o pomocy społecznej i przepisów o wspieraniu rodziny.

Odnosząc się do powoływanego przez organ stanowiska WSA w Warszawie wyrażonego w orzeczeniu z dnia 22 kwietnia 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 139/09 należy zauważyć, że Sąd sformułował swoje stanowisko na bazie konkretnej sprawy, gdzie sytuacja skarżącej była nieporównywalnie korzystniejsza niż skarżącej M. S. - J. Mając na uwadze powyższe, zdaniem Sądu, nie doszło w tym postepowaniu do wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego, a w szczególności organ nie rozważył możliwości częściowego umorzenia nienależnie pobranych świadczeń, do czego organy zostały zobowiązane.

Ponownie rozpoznając sprawę organy orzekające jeszcze raz ustalą stan faktyczny sprawy, stan zadłużenia rodziny i ocenią materiał dowodowy z uwzględnieniem wyżej wskazanych kwestii, mających znaczenie dla treści rozstrzygnięcia na podstawie art. 30 ust. 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Powyższe wskazuje, że w toku niniejszej sprawy administracyjnej doszło do naruszeń przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na jej wynik.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.