Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 18/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-04-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 2 ust. 2 pkt 2, art. 6 ust. 3 i 4, art. 14 ust.3, art. 89 ust. 1 pkt 2, art. 89 ust. 4 pkt 2 lit. a, art. 90 ust. 1b
journal: Dz.U. 2018 poz 165
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 7 kwietnia 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędzia WSA Paweł Dańczak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2022 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej w związku z urządzaniem gier hazardowych z naruszeniem warunków zatwierdzonego regulaminu oraz udzielonego zezwolenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm., dalej: O.p.), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. z [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia na Ax. Sp. z o.o. z siedzibą w K. kary pieniężnej w wysokości 5.000,00 zł w związku z urządzaniem gier hazardowych (zakładów wzajemnych-bukmacherskich) na podstawie udzielonego zezwolenia z naruszeniem warunków zatwierdzonego regulaminu oraz udzielonego zezwolenia w punkcie przyjmowania zakładów wzajemnych, zlokalizowanym w Ł. przy ul. A. 138 lok. 0155.

Stan sprawy przedstawiał się następująco:

12 kwietnia 2018 r. funkcjonariusze [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. przeprowadził kontrolę w punkcie przyjmowania zakładów wzajemnych- bukmacherskich znajdującym się w Ł. przy ul. A. 138 lok. 0.155, w zakresie przestrzegania przepisów regulujących urządzanie i prowadzenie gier hazardowych, o których mowa w ustawie z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2018 r. poz. 165 ze zm., dalej: u.g.h), zakończoną protokołem kontroli z 24 maja 2018 r. nr [...]. Kontrolą objęto okres od 1 kwietnia do 12 kwietnia 2018 r. W toku kontroli ustalono, że Ax. Sp. z o. o. z siedzibą w K. otrzymała zezwolenie na urządzanie zakładów wzajemnych-bukmacherskich w kontrolowanym punkcie, tj. w Ł. przy ul. A. 138 lok. 0.155 na mocy decyzji Ministra Rozwoju i Finansów z 6 czerwca 2017 r. nr PS4.6835.80.2017 (punkt II ppkt 146) zmieniającej decyzję Ministra Finansów z 13 maja 2016 r. nr PS4.6831.7.2016.EQK. Spółka otrzymała również zezwolenie na urządzanie zakładów wzajemnych-bukmacherskich przez sieć Internet na podstawie decyzji Ministra Finansów z 13 maja 2016 r. nr PS4.6831.9.2016.EQK. W punkcie przyjmowania zakładów wzajemnych - bukmacherskich znajduje się zatwierdzony przez Ministra Finansów regulamin zakładów wzajemnych - bukmacherskich organizowanych przez Spółkę Ax. Regulamin jest dostępny dla uczestników zakładów zgodnie z art. 61 ust. 4 u.g.h. (regulamin zakładów stacjonarnych zatwierdzony 13 maja 2016r., udostępniany przez obsługę w formie papierowej). Zakłady wzajemne w kontrolowanym punkcie przyjmowane są przez podmiot Bx. Sp. z o. o. Sp. komandytowa z siedzibą w K. na podstawie umowy agencyjnej z 7 października 2016 r. zawartej ze spółką Ax. W lokalu znajduje się wydzielone szybami pomieszczenie, gdzie zawierane są zakłady bukmacherskie, na szybie umieszczone jest oznaczenie "+18", wewnątrz lokalu stwierdzono również na ścianie informację o treści: "Zakaz uczestniczenia w zakładach wzajemnych - bukmacherskich osób, które nie ukończyły 18 lat." Powyższej informacji brak było na witrynach zewnętrznych przed wejściem do lokalu. W lokalu, w którym są przyjmowane zakłady wzajemne-bukmacherskie w wydzielonej szybami części stwierdzono terminal PAYMENTICON obsługiwany przez obsługę punktu, na którym są przyjmowane zakłady i drukowane kupony potwierdzające ich zawarcie (wg naklejki umieszczonej na tym terminalu należący do Spółki z o. o. Ax.). Ponadto w wydzielonym pomieszczeniu znajdował się drugi terminal internetowy dla klientów lokalu służący do przeglądania i wybierania oferty (na terminalu jest umieszczony napis PAYMENTICON). Na okoliczność m.in. sposobu zawierania zakładów została przesłuchana w charakterze świadka przyjmująca zakłady E.S. W trakcie kontroli stwierdzono na terminalu ofertę zakładów wirtualnych, której nie obejmuje Regulamin zakładów wzajemnych-bukmacherskich (stacjonarnych) organizowanych przez Spółkę Ax., zatwierdzony przez Ministra Finansów. W punkcie przyjmowania zakładów wzajemnych-bukmacherskich nie stwierdzono w formie papierowej publikacji oferty oraz wyników zakładów, które powinny być wywieszone w punkcie przyjmowania zakładów zgodnie z regulaminem. Bieżące zakłady były do przejrzenia na ekranie terminala korzystającego z domeny internetowej: https://merchant.lvbet.pl. Na ww. stronie nie było umieszczonych ofert z okresów wcześniejszych, w związku z powyższym nie można było przejrzeć oferty zakładów za dni wcześniejsze.

W związku z powyższym postanowieniem z [...] Naczelnik [...] Urzędu Celno - Skarbowego w Ł. wszczął wobec spółki – Ax. Sp. z o.o. postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu naruszenia przepisów ustawy o grach hazardowych w związku z protokołem kontroli z 24 maja 2018 r., dotyczącym kontroli przeprowadzonej w punkcie przyjmowania zakładów wzajemnych w Ł., przy ul. A. 138 lok. 0.155.

Po przeprowadzeniu postępowania, decyzją z [...] nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. wymierzył pieniężnej Spółce z o.o. Ax. karę pieniężną w wysokości 5.000,00 zł z tytułu urządzania gier hazardowych (zakładów wzajemnych-bukmacherskich) na podstawie udzielonego zezwolenia z naruszeniem warunków zatwierdzonego regulaminu oraz udzielonego zezwolenia w punkcie przyjmowania zakładów wzajemnych, zlokalizowanym w Ł. przy ul. A. 138 lok. 0.155 z uwagi na:

- nieumieszczenie w widoczny sposób przed wejściem do w/w miejsca urządzania gier informacji o zakazie uczestniczenia w grach osób, które nie ukończyły 18 roku życia;

brak publikacji oferty, kursu i wyników zakładów w tym punkcie oraz brak wywieszenia wyników zakładów w tym punkcie;

przyjmowanie zakładów i wypłatę wygranych przez terminale i bankomat,

- przyjmowanie zakładów nieobjętych zatwierdzonym regulaminem (zakładów wirtualnych).

Spółka Ax. złożyła odwołanie od powyższej decyzji, w którym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1. błąd w ustaleniach faktycznych, poprzez przyjęcie, że w kontrolowanym punkcie strona nie publikowała ofert, kursów oraz nie dokonała wywieszenia wyników w sposób zgodny z regulaminem;

2. błąd w ustaleniach faktycznych, poprzez przyjęcie, że w kontrolowanym punkcie strona z naruszeniem regulaminu przyjmowała zakłady wzajemne przez terminale internetowe, a nie przez pracowników punktu;

3. błąd w ustaleniach faktycznych, poprzez przyjęcie, że strona nie zapewniła skutecznego ograniczenia wstępu do punktu osobom, które nie ukończyły 18 lat;

4. błąd w ustaleniach faktycznych, poprzez przyjęcie, że spółka oferowała zawieranie zakładów wzajemnych na zdarzenia wirtualne, nieobjęte regulaminem;

5. naruszenie prawa materialnego, a to art. 89 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 4 pkt 2 lit. a u.g.h. poprzez nałożenie na stronę kary pieniężnej w sytuacji, w której nie zostały spełnione przesłanki jej nałożenia określone w powyższych przepisach;

6. błąd w ustaleniach faktycznych, poprzez przyjęcie, że kara nałożona w wysokości 5.000,00 zł jest zgodna z wytycznymi określonymi w art. 90 ust. 1 b pkt 1 u.g.h.

Powołaną na wstępie decyzją Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie mają zastosowanie przepisy znowelizowanej ustawy o grach hazardowych, obowiązujące od 1 kwietnia 2017 r. Zaskarżona decyzja organu I instancji dotyczy kontroli z 12 kwietnia 2018 r., a więc mającej miejsce w obowiązującym nowym stanie prawnym. W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. organ I instancji właściwie zastosował przepisy prawa materialnego, tj. art. 89 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 4 pkt 2 lit a nowej u.g.h. Spółka Ax. wypełniła bowiem przesłankę do nałożenia kary pieniężnej w oparciu o ww. przepisy prawa materialnego.

Organ II instancji wyjaśnił, że jak wynika z materiału zgromadzonego w sprawie, w tym z ustaleń kontrolujących, w kontrolowanym punkcie, tj. w Ł., przy ul. A. 138 lok. 0.155 spółka nie publikowała oferty kursów oraz nie dokonywała wywieszenia wyników w sposób zgodny z regulaminem. W przedmiotowej sprawie jednak, w regulaminie dla punktów stacjonarnych w art. 5 ust. 2, art. 17 ust. 1, art. 25 ust. 1 nie wskazano na to, że publikacja oferty, kursów, wywieszanie wyników zakładów następuje w sieci Internet pod adresem: https://merchant.lvbet.pl. W regulaminie dla punktów stacjonarnych w sposób wyraźny wprost wskazano, że publikacja oferty, kursów następuje w punktach, a wyniki zakładów zostają wywieszone w punktach (art. 5 ust. 2, art. 17 ust. 1, art. 25).

Poza tym organ odwoławczy zwrócił uwagę, że wyniku przeprowadzonych 12 kwietnia 2018 r. czynności kontrolnych stwierdzono, że w punkcie przyjmowania zakładów wzajemnych znajdującym się w Ł., przy ul. A. 138 lok. 0.155 przyjmowano zakłady oraz dokonywano wypłat wygranych przez ujawnione tam terminale i bankomat, a nie przez pracowników, co stanowi naruszenie warunków zezwolenia udzielonego przez Ministra Finansów decyzją z 13 maja 2016 r. nr PS4.6831.7.2016.EQK, zmienioną decyzją Ministra Finansów nr PS4.6835.80.2017 poprzez urządzanie zakładów wzajemnych-bukmacherskich niezgodnie z regulaminem zatwierdzonym przez Ministra Finansów. W treści powołanego regulaminu brak jest bowiem jakichkolwiek zapisów, z których wynikałaby możliwość zawarcia zakładów wzajemnych w punkcie stacjonarnym znajdującym się w w/w lokalizacji za pośrednictwem terminala elektronicznego powiązanego z bankomatem Paymeticon znajdującego się fizycznie w tym punkcie. Z zapisów zawartych w regulaminie bezwzględnie wynika, że w punkcie przyjmowania zakładów wzajemnych znajdującym się w Ł., przy ul. A. 138 lok. 0.155 przyjmowanie zakładów oraz dokonywanie wypłat wygranych winno być dokonywane przez pracowników tego punktu, a nie przez ujawnione terminale i bankomat.

Ponadto Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. podkreślił, że jak wynikało z ustaleń kontroli, w lokalu znajdowało się wydzielone szybami pomieszczenie gdzie zawierane są zakłady bukmacherskie, na szybie umieszczone było oznaczenie "+18", wewnątrz lokalu stwierdzono również na ścianie informację o treści: "Zakaz uczestniczenia w zakładach wzajemnych - bukmacherskich osób, które nie ukończyły 18 lat." Powyższej informacji brak było jednak na witrynach zewnętrznych przed wejściem do lokalu, która zgodnie z art. 27 ust. 3 u.g.h. powinna być tam umieszczona. Spółka Ax. w złożonych za pismem z dnia 14 czerwca 2018 r. uwagach i zastrzeżeniach do protokołu wskazała, iż "jak wynika z wewnętrznej kontroli przeprowadzonej w dniu 10 kwietnia br. wywieszka z informacją o zakazie wstępu osób niepełnoletnich (...) odkleiła się i spadła na podłogę (...)." Zgodnie jednak ze stanem faktycznym, w dniu przeprowadzenia czynności kontrolnych, przed wejściem do kontrolowanego punktu nie było umieszczonej żadnej informacji o zakazie uczestniczenia w grach osób, które nie ukończyły 18 roku życia.

Organ II instancji zaznaczył również, że regulamin tzw. zakładów stacjonarnych w żadnym miejscu nie wskazuje by w stacjonarnych punktach przyjmowania zakładów wzajemnych możliwe było przyjmowanie takich zakładów przez sieć Internet, a jeden z typów takich zakładów internetowych (w tym wypadku był to zakład na tzw. zakład na zdarzenia wirtualne dostępne tylko dla tzw. klienta zarejestrowanego) mógł, jak ustalili kontrolujący, być zawarty w kontrolowanym punkcie. Tym samym bez znaczenia jest fakt, iż regulamin dotyczący zakładów wzajemnych urządzanych przez Ax. Sp. z o.o. przez sieć Internet na stronie lvbet.pl przewidywał organizowanie takich zakładów.

W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. wskazane wyżej naruszenia uzasadniały wymierzenie kary pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust.1 pkt 2 u.g.h.

Organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutem strony, że kara nałożona w wysokości 5.000,00 zł jest niezgodna z wytycznymi określonymi w art. 90 ust. 1 b pkt 1 u.g.h. Przy wymiarze kary zostały bowiem uwzględnione okoliczności określone w w/w przepisie. Wzięto pod uwagę aktualną sytuację finansową spółki, która w latach 2017 - 2018 odnotowała ujemne wyniki finansowe; ujemny kapitał własny spółki, oznaczający, iż podmiot nie ma żadnych kapitałów własnych, a jedynie długi. Uwzględniono skalę prowadzonej przez spółkę działalności oraz niewielki czas naruszenia. Wzięto również pod uwagę fakt, iż spółka dopuszczała się wcześniej licznych naruszeń przepisów dotyczących urządzania zakładów wzajemnych, za które spółce wymierzano kary pieniężne w różnych wysokościach.

Ax. Sp. z o.o. z siedzibą w K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na powyższą decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

- przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art.191O.p., prowadzące do błędu w ustaleniach faktycznych, poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i dokonanie oceny całkowicie dowolnej, wyrażające się w przyjęciu, iż spółka Ax. urządzała gry hazardowe z naruszeniem warunków udzielonego zezwolenia i zatwierdzonego regulaminu;

- prawa materialnego, a to art. 89 ust.1 pkt 1 i ust.2 pkt 1 u.g.h., poprzez nałożenie na stronę obowiązku zapłaty kary pieniężnej, pomimo braku udowodnienia jakiekolwiek winy po stronie spółki Ax.;

- błąd w ustaleniach faktycznych, poprzez przyjęcie, że kara pieniężna w wysokości 5.000,00 zł jest zgodna z wytycznymi określonymi w art. 90 ust. 1b pkt 1 u.g.h.

W oparciu o powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, stwierdzenie, że wydane w sprawie decyzje nie podlegają wykonaniu oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Ponadto wniosła o zasądzenie od strony przeciwnej na swą rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.

Skarga jest nieuzasadniona.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.), zgodnie z którym przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.

Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2021 poz. 137 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2022 poz. 329. ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sąd uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd natomiast oddala skargę odpowiednio w całości albo w części – art. 151 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Spór w niniejszej sprawie dotyczy oceny legalności zaskarżonej decyzji, zarzucającej skarżącej naruszenie warunków udzielonego zezwolenia i zatwierdzonego regulaminu w kilku aspektach.

Pierwszy dotyczy przyjmowania zakładów bukmacherskich na zdarzenia wirtualne. Sąd uznał za prawidłowe stanowisko organów administracji, że przyjmując takie zakłady, spółka naruszyła warunki udzielonego przez Ministra Finansów zezwolenia i zatwierdzonego przez ten organ regulaminu. Zatwierdzony decyzją Ministra Finansów z 13 maja 2016 r. Regulamin Zakładów Wzajemnych Bukmacherskich, będący załącznikiem do udzielonego spółce zezwolenia (art. 47 u.g.h.), nie przewidywał urządzania i przyjmowania przez spółkę zakładów wzajemnych polegających na obstawianiu zakładów wirtualnych w stacjonarnych punktach przyjmowania zakładów, czego spółka nie kwestionuje, wywodząc jednak swe uprawnienie do przyjmowania takich zakładów z faktu, iż z dniem 1 kwietnia 2017 r. zmianie uległa treść art. 2 ust. 2 pkt 2 u.g.h. przez wprowadzenie do definicji zakładów wzajemnych również tych, które polegają na odgadywaniu różnych zdarzeń, w tym wirtualnym. Zmiana ta została dokonana z dnia 15 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 88).

Zasadniczego dla sprawy znaczenia nabiera zatem odpowiedź na pytanie, czy wskazana wyżej zmiana stanu prawnego skutkowała a priori, że zatwierdzony przed jej wejściem w życie Regulamin dotyczył również możliwości przyjmowania zakładów wzajemnych polegających na obstawianiu zdarzeń wirtualnych. Zdaniem Sądu nie można postawić takiej tezy, a stanowisko spółki jest w tym zakresie chybione.

Zgodnie z art. 6 ust. 3 i 4 oraz art. 14 ust. 3 u.g.h. działalność w zakresie zakładów wzajemnych może być prowadzona stosownie do udzielonego zezwolenia na zasadach i warunkach określonych w zatwierdzonym regulaminie i udzielonej koncesji lub udzielonym zezwoleniu, a także wynikających z przepisów ustawy. W czasie, gdy Minister Finansów udzielił spółce zezwolenia na prowadzenie zakładów wzajemnych i zatwierdził dla niej regulamin, ustawa nie przewidywała możliwości prowadzenia zakładów wzajemnych na zdarzenia wirtualne, a zatem regulamin nie mógł dotyczyć tego rodzaju zakładów. Nawet jeśli spółka posiadała zezwolenie na prowadzenie zakładów wzajemnych w pełnym zakresie wynikającym z ówczesnego brzmienia art. 2 ust. 2 u.g.h., to załącznik do tego zezwolenia, jakim był regulamin nie mógł dotyczyć zakładów wzajemnych polegających na obstawianiu zdarzeń wirtualnych, bo takie w ogóle nie były przewidziane w przepisach ustawy. Ich wprowadzenie z dniem 1 kwietnia 2017 r. wymagało zmiany zezwolenia przez zmianę i zatwierdzenie jego załącznika, jakim jest regulamin. Nie można przyjąć, że pierwotne zezwolenie i zatwierdzony nim regulamin, będą dotyczyły wszelkich nowych form prowadzenia zakładów wzajemnych, jakie pojawią się w przyszłości. Działalność w zakresie przyjmowania zakładów wzajemnych jest działalnością ściśle reglamentowaną przez Państwo i skoro przepisy ustawy wymagają, by była prowadzona zgodnie z udzielonym zezwoleniem i zatwierdzonym regulaminem, to pojawienie się nowych form tej działalności wymaga uwzględnienia tego faktu w zezwoleniu przez zmianę jego załącznika - regulaminu. Wynika to wprost z art. 51 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. b u.g.h. Zgodnie z nim organ właściwy w sprawie udzielenia koncesji lub zezwolenia może, na wniosek podmiotu, który je uzyskał, dokonać zmiany koncesji lub zezwolenia. Zmiana, ta może dotyczyć, w przypadku koncesji na urządzanie zakładów wzajemnych, między innymi, rodzaju zakładów wzajemnych. To regulamin, zatwierdzony przez Ministra Finansów, powinien więc określać szczegółowe zasady i warunki prowadzenia zakładów na zdarzenia wirtualne Prowadzenie przez spółkę zakładów wzajemnych polegających na obstawianiu zdarzeń wirtualnych bez uregulowania tej kwestii w regulaminie stanowiło zatem naruszenie warunków zatwierdzonego regulaminu i zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. podlega karze pieniężnej.

Druga kwestia sporna dotyczy zainstalowania terminali do obstawiania zakładów wzajemnych w punktach stacjonarnych i przyjmowania za ich pośrednictwem zakładów wzajemnych przez internet. Słusznie organy administracji uznały, że stanowiło to naruszenie postanowień zatwierdzonego dla spółki regulaminu. Regulamin zatwierdzony przez Ministra Finansów nie zawierał bowiem postanowień dotyczących przyjmowania zakładów wzajemnych bukmacherskich z wykorzystaniem terminali internetowych. W toku postępowania spółka podnosiła, że wspomniane terminale służyły wyłącznie celom reklamowym i nie umożliwiały zawarcia za ich pośrednictwem zarówno zakładów stacjonarnych, jak i wirtualnych. Zwrócić jednak należy uwagę, że udostępniana za pośrednictwem terminali witryna zawierała ikony wskazujące na możliwość rejestracji i logowania w celu zawarcia zakładów. Co więcej, świadek E.S. – pracownik kontrolowanego punktu, wskazała, że choć według jej wiedzy nie można było w lokalu zawierać zakładów wirtualnych, to poprzez terminal można było się zarejestrować oraz wpłacać środki pieniężne. Okoliczności te świadczą, wbrew stanowisku spółki, że przynajmniej hipotetycznie udostępnianie terminali w celu zawierania zakładów było możliwe, skoro stosowne, służące temu opcje były udostępnione na ich ekranach. Przypomnieć należy, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z działalność objętą ścisłą reglamentacją Państwa, dlatego aby można było uznać stanowisko skarżącej w niniejszej kwestii, to w istocie wspomniane opcje nie powinny być w ogóle dostępne dla klientów punktu. Nie mogą być one zatem jedynie dezaktywowane z poziomu oprogramowania, gdyż takie rozwiązania świadczy co najwyżej o tymczasowym i deklarowanym, a nie realnym charakterze blokady i nie jest jednoznaczne z brakiem możliwości zawierania poprzez terminal zakładów wzajemnych.

Słusznie zatem przyjęły organy administracji, że urządzanie i przyjmowanie przez skarżącą zakładów z wykorzystaniem terminali, przed zatwierdzeniem zmian w regulaminie, stanowiło jego naruszenie podlegające karze pieniężnej z mocy art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.

Odnosząc się do twierdzenia skarżącej, w myśl którego przyjęcie przez Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. informacji o rozpoczęciu oferowania przez spółkę zakładów wzajemnych na zdarzenia wirtualne utwierdziło ją w przekonaniu o legalności działań, podkreślić należy, że w niniejszym postępowaniu zakres kontroli obejmował zgodność działalności z udzielonym decyzją Ministra Finansów z 13 maja 2016 r. nr PS4.6831.7.2016.EQK zmienionej decyzją Ministra Finansów z 6 czerwca 2017 r. nr PS4.6835.80.2017 zezwoleniem na urządzanie zakładów wzajemnych - bukmacherskich w wymienionych w tej decyzji punktach oraz zatwierdzonym regulaminem, a nie aktami weryfikacyjnymi. Obowiązkiem skarżącej było zatem poinformowanie o działaniach nieobjętych zatwierdzonym regulaminem regulatora rynku gier hazardowych, tj. Ministra Finansów i zwrócenie się o ewentualną zmianę zezwolenia i zatwierdzenie zmienionego/dostosowanego do zmian regulaminu. W tej sytuacji poinformowanie Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K., który, jak twierdzi spółka, bez sprzeciwu i zastrzeżeń przyjął zgłoszenie do akt weryfikacyjnych, nie zwalnia skarżącej od zarzutu naruszenia warunków zatwierdzonego regulaminu i udzielonego zezwolenia. Jeszcze raz należy podkreślić, że zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 2 u.g.h., to w regulaminie określa się szczegółowe warunki i zasady gry (por. WSA w Łodzi w wyroku z 22 stycznia 2020 r., sygn. akt III SA/Łd 887/19).

Odnosząc się do kwestii braku stosownego ograniczenia wstępu do punktu osobom, które nie ukończyły 18 lat, Sąd zasadniczo nie podziela stanowiska organu, że umieszczenie na drzwiach wejściowych lokalu znaku graficznego "+18" stanowi naruszenie art. 27 u.g.h. oraz decyzji Ministra Finansów z 13 maja 2016 r. nr PS4.6831.7.2016.EQK (punkt II, str. 6), jak również zmieniającej ją decyzji Ministra Finansów z 6 czerwca 2017 r. nr PS4.6835.80.2017 (punkt II, str. 6), w myśl których: "punktem przyjmowania zakładów wzajemnych-bukmacherskich jest wydzielone miejsce, w którym przyjmowane są zakłady wzajemne-bukmacherskie, na podstawie zatwierdzonego regulaminu, gdzie w sposób skuteczny ograniczony jest wstęp osobom, które nie ukończyły 18 lat". Zgodnie natomiast z art. 27 ust. 3 u.g.h., wstęp do ośrodków gier oraz punktów przyjmowania zakładów wzajemnych dozwolony jest dla osób, które ukończyły 18 lat. Art. 27 ust. 2 stanowi zaś, iż w grach hazardowych, z wyjątkiem loterii fantowych oraz loterii promocyjnych, mogą uczestniczyć wyłącznie osoby, które ukończyły 18 lat. W ocenie sądu powyższe oznaczenie spełnia bowiem wymagania stawiane przez cytowane wyżej regulacje. Należy zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej, że z zasad doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania wynika, że znak graficzny z umieszczonym po środku napisem "18+" jednoznacznie kojarzy się z zakazem wstępu osobom niepełnoletnim. Nie powinna zatem budzić wątpliwości intencja spółki w zamieszczeniu tego znaku przed wejściem do lokalu w widocznym miejscu. Oznaczenie graficzne "18+" jest symbolem powszechnie używanym do sformułowania zakazu dla osób niepełnoletnich. Znak ten oznacza, że pewne miejsca, towary dozwolone są od 18 lat. Podobne stanowisko tut. Sąd wyraził już we wcześniejszym swoim orzecznictwie, m.in. w wyroku z 30 grudnia 2020 r. III SA/Łd 411/20, a skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni je podziela i przyjmuje za własne. Obowiązkiem skarżącej jako podmiotu urządzającego zakłady wzajemne - bukmacherskie było zatem umieszczenie w widoczny sposób przed wejściem do punktu przyjmowania zakładów oraz w tym punkcie informacji o zakazie uczestniczenia w grach osób, które nie ukończyły 18 roku życia (art. 27 ust. 3 u.g.h.). W stanie faktycznym sprawy trzeba jednak wyraźnie powiedzieć, że skarżąca – wbrew twierdzeniom skargi - temu obowiązkowi nie sprostała. Przywołać bowiem należy pismo z 14 czerwca 2018 r., w którym spółka neguje oświadczenia świadka – M.K., iż na teren części punktu przyjmującego zakłady mogły wchodzić osoby niepełnoletnie, jednocześnie sama wskazując wprost, iż w kontrolowanym okresie nie było stosownego oznaczenia o zakazie wstępu do lokalu osobom poniżej 18 roku życia, ponieważ wywieszka z taką informacją odkleiła się i spadła. Jest to zatem fakt niesporny, wobec którego nie ma znaczenia, w jakich okolicznościach doszło do utraty ww. oznaczenia, jak długo ono trwało i kto jest za nie odpowiedzialny, wszak obowiązkiem spółki jest dbałość o permanentne przestrzeganie obowiązujących ją zasad funkcjonowania wynikających ze stosownych przepisów ustawy, zezwolenia oraz regulaminu. Wobec obiektywnego charakteru ww. naruszenia nie miałyby znaczenia ewentualne zeznania świadków, których przesłuchania domagała się spółka na okoliczność, iż wcześniej, tj. przed kontrolą lokal był oznaczony prawidłowo, bowiem należyte informowanie o zakazie wstępu osobom, które nie ukończyły 18 lat powinno być stałe, a obowiązkiem spółki i jej pracowników było zapewnienie, aby tak właśnie się działo. Skoro jednak ustalenia organów dowodzą sytuacji odmiennej, a stanowisko spółki stanowi dodatkowe tego potwierdzenie, to prawidłowa jest ocena zawarta w kwestionowanych rozstrzygnięciach co stwierdzonych w tym zakresie naruszeń.

Przechodząc do kolejnej spornej kwestii, za prawidłowe Sąd uznał stanowisko organów administracji, że w kontrolowanym punkcie spółka nie publikowała oferty kursów oraz nie dokonywała wywieszenia wyników w sposób zgodny z regulaminem. Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, że słowo "publikować" bez wątpienia odnosi się do publicznego podawania do ogólnej wiadomości za pomocą różnych kanałów komunikacyjnych, w tym przez sieć internet, jednak, co istotne w sprawie, w regulaminie dla punktów stacjonarnych w art. 5 ust. 2, art. 17 ust. 1, art. 25 ust. 1 nie wskazano na to, że publikacja oferty, kursów, wywieszanie wyników zakładów następuje poprzez sieć internet za pomocą terminali elektronicznych. W regulaminie dla punktów stacjonarnych w sposób wyraźny wskazano, że publikacja oferty, kursów następuje w punktach, a wyniki zakładów zostają wywieszone w punktach (art. 5 ust. 2, art. 17 ust. 1, art. 25 ust. 1 zd. 1). Organ powołując się na Słownik Języka Polskiego pod red. W. Doroszewskiego wyjaśnił, że słowo "wywiesić" oznacza umieścić coś w widocznym miejscu.

W ocenie Sądu, zasadnie zatem organ wywodzi, że publikacja tych spornych treści dostępna w internecie na stronie https://merchant.lvbet.pl jest niezgodna z zatwierdzonym regulaminem zakładów wzajemnych – bukmacherskich organizowanych przez skarżącą spółkę w punktach przyjmowania zakładów wzajemnych. Sąd rozumienie przy tym, że w ocenie skarżącej przyjęta interpretacja postanowień regulaminu odnośnie do sposobu publikacji oferty kursów oraz wywieszenia wyników może być postrzegana jako archaiczna i nieprzystająca do czasów powszechnej cyfryzacji, ale pamiętać należy, że w przypadku działalności o charakterze reglamentowanym wszystkie dotyczące jej prowadzenia przepisy należy rozumieć ściśle, co czyni niedopuszczalnym stosowanie wykładni rozszerzającej. Ponadto, wypada przypomnieć, że to spółka odpowiada za treść regulaminu, a więc nic nie stało na przeszkodzie, aby dokonała niezbędnych jego modyfikacji, a następnie przedstawiła je do zatwierdzenia regulatorowi, czyli Ministrowi Finansów. Skoro jednak tego nie uczyniła, to w tych warunkach podnoszone przez nią zarzuty nie mogły znaleźć uznania ani organów administracji, ani też Sądu.

Sąd nie podzielił również poglądu zaprezentowanego w skardze, jakoby odpowiedzialność za delikt administracyjny można było łączyć z odpowiedzialnością karną. O ile bowiem ostatnia z wymienionych oparta jest na zasadzie winy, którą można przypisać osobie fizycznej, to druga oparta jest już na przesłance obiektywnego naruszenia prawa. Podkreślić więc należy, że kary pieniężne przewidziane w art. 89 u.g.h. są karami administracyjnymi, które cechuje m.in. to, że są nakładane niezależnie od winy podmiotu naruszającego prawo oraz jego świadomości, co do bezprawności czynu. Uregulowana tym przepisem odpowiedzialność nie jest zależna od elementu zawinienia, ale jest odpowiedzialnością obiektywną. Dla zastosowania powyższego przepisu decydujące znaczenie ma zatem sam obiektywny fakt naruszenia prawa.

W powyższym kontekście wskazać także trzeba, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut, iż organy administracji nie uwzględniły przy wymiarze kary sytuacji finansowej spółki. Wysokość kary w przypadku urządzania gier na podstawie koncesji lub zezwolenia została określona w art. 89 ust. 4 pkt 2 lit. a u.g.h. co do jej górnej granicy, tj. do 200 tys. zł. Wymierzając tę karę organ bierze pod uwagę sytuację finansową podmiotu podlegającego karze, skalę prowadzonej działalności oraz czas trwania naruszenia (art. 90 ust. 1b u.g.h.). Skoro ustawodawca nie związał orzekających w takim przypadku organów konkretną kwotą kary, to uznać należy, że jej wysokość pozostawiona jest uznaniu tych organów. Jak wynika z decyzji organy uwzględniły sytuację finansową spółki w oparciu o przedstawione przez nią stany aktywów i pasywów oraz rachunek zysków i strat. Uwzględniły skalę prowadzonej działalności oraz czas trwania naruszeń, co znalazło wyraz na stronach 8 i 9 decyzji organu I instancji oraz na stronach 11 i 12 zaskarżonej decyzji. Przy uznaniowym charakterze orzeczenia w tym zakresie trudno zarzucić organowi, aby naruszył wskazane wcześniej przepisy prawa. Musiałaby być wykazana ewidentna sprzeczność pomiędzy motywami organu, a wysokością kary. Sąd nie uważa, by taka sytuacja miała miejsce. Co więcej, dostrzec należy, że organ wymierzył spółce karę w dolnych granicach przewidzianego prawem wymiaru, a więc nie można także zarzucić organom administracji celno-skarbowej działania z naruszeniem reguł proporcjonalności

Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

d.cz.