Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 90/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2020-04-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 64e
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Renata Kantecka Sędziowie sędzia WSA Przemysław Krzykowski (sprawozdawca) asesor WSA Katarzyna Górska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 kwietnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Zarządu Województwa na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie postanowieniem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej po rozpatrzeniu zażalenia Województwa z dnia 10 października 2019 r., na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]", znak: "[...]", w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych powstałych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym z majątku Zobowiązanej – Spółki A, którymi na mocy postanowienia z dnia "[...]"., znak: "[...]", obciążono wierzyciela, w łącznej kwocie 40.960,36 zł, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

Z przedstawionych do kontroli Sądu akt administracyjnych sprawy wynika, że pismem z dnia 4 września 2019r., Województwo, działając jako Wierzyciel, zwróciło się do Naczelnika Urzędu Skarbowego (dalej NUS), jako organu egzekucyjnego, z wnioskiem o umorzenie kosztów egzekucyjnych w kwocie 40.960,36 zł, powstałych w wyniku postępowania egzekucyjnego, prowadzonego z majątku Zobowiązanej – Spółki A, ze względu na "ważny interes publiczny", ponieważ obciążenie kosztami egzekucyjnymi, nie znajduje gospodarczego uzasadnienia.

Postanowieniem z dnia "[...]", NUS odmówił umorzenia kosztów egzekucyjnych. Na powyższe postanowienie wierzyciel złożył zażalenie, w którym nie zgodził się z rozstrzygnięciem organu I instancji i wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i umorzenie kosztów postępowania egzekucyjnego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucano naruszenie art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej k.p.a.) w związku z art. 18 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej u.p.e.a.), poprzez brak dokonania wnikliwej analizy i oceny dowodów, w szczególności Wieloletniej Prognozy Finansowej Województwa na lata 2019-2039 (dalej WPF). Zdaniem wierzyciela naruszenie przez organ egzekucyjny zasady swobodnej oceny dowodów polegało na stwierdzeniu, że zapłata kosztów egzekucyjnych nie spowoduje powstania istotnego uszczerbku i nie doprowadzi do wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków finansowych, co było dowodem błędnej analizy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Wierzyciel zarzucał organowi pierwszej instancji, że nie odniósł się do zadłużenia finansowego samorządu, a jedynie wskazał, że pozostające do zapłaty koszty egzekucyjne, stanowią tylko 0,005% przewidywanych przychodów i wydatków Wierzyciela. Ponadto, wierzyciel zarzucał organowi naruszenie art. 64e § 3 w związku z art. 64e § 2 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez ich niezastosowanie, podczas gdy obciążenie wierzyciela obowiązkiem zapłaty kosztów egzekucyjnych jest gospodarczo nieuzasadnione. Podnosił, że obowiązek zapłaty tak wysokich kosztów egzekucyjnych stanowić będzie uszczerbek dla wydatków budżetu samorządu województwa oraz ograniczy wykonywanie obowiązków publicznych, które są obowiązkami statutowymi, świadczonymi na rzecz społeczności całego regionu. Wierzyciel zaznaczał, iż realizacja projektów współfinansowanych ze środków europejskich wpisuje się w katalog zadań własnych samorządu województwa, służących wspieraniu inwestycji związanych z rozwojem regionalnym. Wierzyciel wskazał również na trudną sytuację finansową Samorządu Województwa, widoczną w Wieloletniej Prognozie Finansowej Województwa na lata 2019-2039, według której, łączna kwota długu na dzień 31 grudnia 2018 r. wynosiła 363 mln zł. Wierzyciel zaznacza, że wskazana wyżej kwota będzie stale rosnąć, w związku z dużym obciążeniem finansowym, związanym z absorbcją środków unijnych skierowanych na inwestycje, umożliwiające ożywienie gospodarcze regionu. Wierzyciel podnosił, że przy tak dużym zadłużeniu Samorząd Województwa ma problem z utrzymaniem w granicach wskaźników zadłużenia określonych w ustawie o finansach publicznych. Ponadto, wierzyciel zwracał uwagę na zbliżającą się nową perspektywę finansową Unii Europejskiej na lata 2021-2027, z którą wiążą się możliwości realizacji nowych, wieloletnich przedsięwzięć współfinansowanych środkami unijnymi, jednakże ich podjęcie będzie wymagało zabezpieczenia środków na wkład własny samorządu województwa, co wymusi zaciąganie kolejnych kredytów. Wierzyciel podnosił również, że bardzo dużym obciążeniem finansowym jest ciągły rozwój i utrzymanie Portu Lotniczego w S. i Sieci Szerokopasmowej.

Postanowieniem z dnia "[...]" DIAS utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że w rozpatrywanej sprawie istota sporu sprowadza się do oceny istnienia przesłanek określonych wart. 64e § 2 pkt 2 oraz § 3 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2019r. poz. 1438) (dalej: "u.p.e.a."), tj. "ważnego interesu publicznego", przemawiającego za umorzeniem kosztów egzekucyjnych oraz "braku uzasadnienia gospodarczego" w obciążeniu wierzyciela obowiązkiem uiszczenia tych kosztów.

Organ II instancji podkreślał, że zgodnie z art. 64e § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny może umorzyć w całości lub w części przypadające na jego rzecz koszty egzekucyjne. W myśl § 2 tego artykułu, koszty egzekucyjne mogą być umorzone, jeżeli:

1) stwierdzono nieściągalność od zobowiązanego dochodzonego obowiązku lub gdy zobowiązany wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej;

2) za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny;

3) ściągnięcie tylko kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne.

Natomiast w świetle § 3 powyższej regulacji, koszty egzekucyjne powstałe w egzekucji należności pieniężnych mogą być umorzone w przypadkach określonych w § 2 pkt 1, jeżeli obciążenie wierzyciela obowiązkiem uiszczenia tych kosztów byłoby gospodarczo nieuzasadnione. DIAS zauważał, że wyliczenie przesłanek umorzenia kosztów egzekucyjnych zawarte wart. 64e § 2 u.p.e.a., jest wyczerpujące i w przypadku stwierdzenia jednej z okoliczności wskazanych w tym przepisie, organ egzekucyjny może umorzyć koszty egzekucyjne. Użycie przez ustawodawcę w art. 64e § 1 u.p.e.a. zwrotu "może" oznacza, że instytucja umorzenia kosztów egzekucyjnych stosowana jest na zasadzie uznania administracyjnego. Organ może zastosować jednak uznanie administracyjne dopiero wtedy, gdy za umorzeniem przemawiają przesłanki określone w § 2 i § 3 powyższego artykułu. Jeżeli natomiast żadna z tych przesłanek w sprawie nie występuje, to sięganie po "instytucję" uznania staje się zbędne, gdyż stan faktyczny po prostu nie odpowiada hipotezie normy prawnej zawartej w art. 64e § 1 u.p.e.a. Oznacza to, że w takim przypadku organ nie będzie dysponował wyborem, a rozstrzygnięcie będzie miało charakter związany. Brak przesłanek zawsze skutkować będzie odmową uwzględnienia wniosku. W takim przypadku organ nie ma możliwości wyboru między pozytywnym, a negatywnym dla strony rozstrzygnięciem. Organ odwołał się w tym miejscu do stanowiska WSA w Gliwicach wyrażonego w wyroku z dnia 9 czerwca 2015 r., (sygn. akt I SA/Gl 1456/14, LEX nr 1750913). Ponadto, nawet w przypadku, gdy organ egzekucyjny stwierdzi istnienie powyższych przesłanek może, działając w ramach uznania administracyjnego, odmówić umorzenia kosztów egzekucyjnych, co oznacza, że odmowa ich umorzenia nie narusza prawa zarówno wówczas, gdy wystąpią przesłanki do ich umorzenia, jak i wtedy, gdy nie mają one miejsca (wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 03.02.2015 r., sygn. akt I SA/Wr 2093/14, LEX nr 1683194). DIAS zaznaczał, że w świetle art. 64e § 1 u.p.e.a., ciężar udowodnienia przesłanek warunkujących umorzenie w całości lub w części kosztów egzekucyjnych spoczywa na wnioskodawcy, który powinien poczynić wszelkie kroki mające na celu uzasadnienie i uprawdopodobnienie okoliczności, na które się powołuje, a uznanie, czy nastąpiło to w sposób dostateczny zostaje ocenione przez organ w toku postępowania administracyjnego w sprawie umorzenia w całości lub w części kosztów egzekucyjnych. Jak wywodził organ powołana instytucja ma służyć przede wszystkim pomocy podmiotom, które nie mają możliwości zgromadzenia środków na zapłatę kosztów egzekucyjnych. Przytoczone zatem we wniosku okoliczności, jak i przedstawione dowody, powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie. Wnioskodawca powinien więc wykazać w sposób nie budzący wątpliwości, że zdobycie środków niezbędnych do zapłaty kosztów egzekucyjnych jest obiektywnie niemożliwe bez pomocy państwa oraz że nie był w stanie wywiązać się z obowiązku zapłaty kosztów egzekucyjnych, bez uszczerbku dla jego funkcjonowania. DIAS zaznaczał, że obowiązkiem wnioskującego o umorzenie jest przedłożenie dla potrzeb konkretnego postępowania takich danych, które w sposób wyczerpujący obrazowałyby jego sytuację w kontekście możliwości umorzenia kosztów egzekucyjnych. DIAS podkreślał natomiast, że w przedmiotowej sprawie Województwo nie wykazało przesłanek warunkujących umorzenie kosztów egzekucyjnych na podstawie art. 64e § 1 u.p.e.a. Organ, odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych wskazał, że umorzenie kosztów egzekucyjnych jest określonym przywilejem o charakterze finansowym, wobec czego strona wnosząca o uzyskanie takiej ulgi winna dołożyć należytej staranności procesowej i przejawiać odpowiednią inicjatywę dowodową w celu wykazania odpowiednich okoliczności faktycznych, od których istnienia zależałoby umorzenie kosztów egzekucyjnych. Takiej staranności organ po stronie wierzyciela nie dostrzegł.

DIAS Przedstawił następnie przebieg prowadzonego postępowania egzekucyjnego i etapy ustalania kosztów egzekucyjnych. Wskazał, że postanowienie NUS w przedmiocie obciążenia Wierzyciela kosztami egzekucyjnymi, zostało poddane kontroli instancyjnej w wyniku której, zostało utrzymane w mocy. Od rozstrzygnięcia organu II instancji wniesiona została następnie skarga do WSA w Olsztynie, który wyrokiem z dnia 27.06.2019 r., sygn. akt I SA/Ol 149/19, oddalił przedmiotową skargę. W dalszej kolejności Województwo, reprezentowane przez Zarząd Województwa, zwróciło się do NUS o umorzenie kosztów postępowania egzekucyjnego, powstałych w toku postępowania egzekucyjnego, prowadzonego z majątku Zobowiązanej.

DIAS odnosząc się do zaskarżonego rozstrzygnięcia organu I instancji i stanowiska wierzyciela zawartego w zażaleniu zaznaczał, że nietrafny jest argument, iż obciążenie wierzyciela obowiązkiem uiszczenia kosztów egzekucyjnych byłoby gospodarczo nieuzasadnione. Jak wywodził organ II instancji określenie "gospodarcze uzasadnienie" zawarte w art. 64e § 3 u.p.e.a., nie może być utożsamiane z subiektywnym przekonaniem wnioskodawcy, o zasadności udzielenia ulgi. Wystąpienie przesłanki gospodarczego uzasadnienia w obciążeniu wierzyciela kosztami egzekucyjnymi odnosi się do sytuacji finansowej wierzyciela, ale skoro umorzenie jest instytucją nadzwyczajną, to należy to utożsamiać z sytuacją, gdy wierzyciel znajduje się w takiej sytuacji finansowej, która uniemożliwia zapłatę należności, a jej wyegzekwowanie może doprowadzić do trudnych do odwrócenia skutków. Przy ocenie wskazanej wyżej przesłanki należy uwzględnić zasadność obciążenia państwa, a w rezultacie całego społeczeństwa kosztami udzielonej w ten sposób ulgi, mając na uwadze ogólną sytuację finansową kraju (wyrok WSA w Krakowie z dnia 04.11.2015r., sygn. akt I SA/Kr 1467/15, LEX nr 1939058). Zaznaczyć trzeba, że instytucja umorzenia kosztów postępowania egzekucyjnego, jako wyjątek od zasady zapłaty tych kosztów (nieściągalnych od zobowiązanej) przez wierzyciela, opierać się musi wyłącznie na podstawie bezspornych, udowodnionych faktów. Należy podkreślić, że koszty postępowania egzekucyjnego, nie mogą być traktowane jako te należności, które można zaspokoić w dalszej kolejności, po spłaceniu innych należności, a w przypadku braku środków na ich zapłatę, jako te należności, które powinny zostać przez organ egzekucyjny, umorzone. DIAS podkreślał, że wierzyciel, kierując tytuły wykonawcze do realizacji organowi egzekucyjnemu, winien mieć świadomość, że w przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego i braku możliwości uregulowania kosztów egzekucyjnych przez zobowiązaną, zostanie obciążony tymi kosztami i powinien zabezpieczyć środki pozwalające na ewentualne pokrycie tych kosztów.

DIAS zaznaczał również, że pozycja Województwa nie różni się od pozycji innych wierzycieli. Przekazując zatem tytuły wykonawcze do realizacji przez inny organ egzekucyjny, wierzyciel powinien uwzględnić możliwość obciążenia kosztami prowadzonej egzekucji. Przyjęcie poglądu przeciwnego prowadziłoby do uznania, że przesłanka "ważnego interesu publicznego" będzie spełniona w każdej sprawie z udziałem Województwa (jak i innych podmiotów realizujących zadania o dużej doniosłości społecznej), i prowadziłoby do umarzania kosztów egzekucyjnych względem tego podmiotu w każdej analogicznej sprawie. Tym samym, przyjęcie takiej interpretacji art. 64e statuowałoby pozanormatywne nieobciążanie Województwa kosztami egzekucyjnymi. W tym zakresie organ odniósł powołał stanowisko WSA w Krakowie sformułowane w wyroku z dnia 4 lipca 2012 r., sygn. akt I SA/Kr 781/12).

Od powyższego rozstrzygnięcia skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wywiódł wierzyciel.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucano naruszenie:

I. przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 15 w zw. z art. 127 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej k.p.a.) w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej u.p.e.a.), poprzez ich niezastosowanie, czym naruszona została zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, gdyż organ II instancji nie rozpoznał przedmiotowej sprawy na nowo, nie ustosunkował się w żaden sposób do przedłożonych przez stronę dokumentów, a mianowicie Wieloletniej Prognozy Finansowej Województwa na lata 2019-2039 (zwanej dalej w skrócie: WPF), stanowiącej załącznik do Uchwały Sejmiku Województwa z dnia "[...]", nr "[...]"oraz Budżetu Województwa na 2019 r., stanowiącego załącznik do Uchwały Sejmiku Województwa z dnia "[...]", nr "[...]";

2) art. 6, 7, 8 § 1, 77 i 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez ich niezastosowanie, polegające na tym, że organ II instancji nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całokształtu materiału dowodowego, nie wziął pod uwagę dokumentów finansowych przedłożonych przez stronę, czym naruszył zasadę swobodnej oceny dowodów, zasadę praworządności, prawdy obiektywnej, oraz zasadę pogłębiana zaufania obywateli, co z kolei skutkowało uznaniem przez organ II instancji, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek umorzenia kosztów egzekucyjnych;

3) art. 6 § 1 u.p.e.a. poprzez nieuwzględnienie przy ustalaniu stanu prawnego sprawy istotnej okoliczności prawnej, że wierzyciel miał oparty na normie prawnej, wynikającej ze wskazanego przepisu, bezwzględny obowiązek podjęcia czynności zmierzającej do wszczęcia postępowania egzekucyjnego, zagrożony na wypadek niedopełnienia tego obowiązku zarzutem naruszenia dyscypliny finansów publicznych, co w konsekwencji skutkowało uznaniem przez organ, że nie zachodzi przesłanka umorzenia kosztów egzekucyjnych w postaci istnienia ważnego interesu publicznego.

II. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 64e § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 64e § 2 pkt 1 u.p.e.a. w zw. z art. 64e § 3 u.p.e.a. poprzez ich błędne zastosowanie, w postaci uznania, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniała przesłanka umorzenia kosztów egzekucyjnych, polegająca na tym, że obciążenie wierzyciela obowiązkiem uiszczenia tych kosztów byłoby gospodarczo nieuzasadnione, podczas gdy obciążenie Zarządu Województwa kosztami wpłynie negatywnie na i tak już złą kondycję finansową Województwa, co z kolei przełoży się na pogorszenie sytuacji gospodarczej regionu, gdyż Województwo będzie miało ograniczone możliwości realizowania projektów własnych z udziałem środków Unii Europejskiej;

2) art. 64e § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 64e § 2 pkt 2 u.p.e.a. poprzez ich błędne zastosowanie, w postaci uznania, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniała przesłanka umorzenia kosztów egzekucyjnych, polegająca na tym, że za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny, podczas gdy za taki należy uznać realizowanie przez Zarząd Województwa projektów własnych, mających bardzo duże znaczenie dla całego regionu oraz to, że poniesienie kosztów egzekucyjnych jest sprzeczne z interesem społecznym, jak również z zakazem nadmiernej ingerencji w prawa majątkowe

Mając na uwadze powyższe skarżący wnosił o uchylenie w całości postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia "[...]" oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]".

W uzasadnieniu skargi wskazano, że w świetle przepisu art. 138 k.p.a. decyzja organu II instancji jest takim samym aktem stosowania prawa, jak decyzja organu I instancji, a działanie organu odwoławczego nie ma charakteru kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniu organu pierwszej instancji. Realizując zasadę dwuinstancyjności postępowania, przepis art. 138 kpa ukształtował postępowanie przed organem odwoławczym - co do zasady - jako postępowanie merytoryczne. Merytoryczny bądź merytoryczno-reformacyjny charakter mają w związku z tym również decyzje tego organu (art. 138 § 1 pkt 1 i 2 zdanie pierwsze). Procesowym wyrazem merytorycznych kompetencji organu drugiej instancji jest treść jego rozstrzygnięcia w sprawie. Organ ten utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję bądź uchyla ją i sam rozstrzyga o istocie sprawy. Wynik postępowania organu odwoławczego nie sprowadza się do oddalenia odwołania bądź uznania tego środka za uzasadniony. Organ orzekając merytorycznie utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji, jeżeli w wyniku przeprowadzonego przez siebie procesu stosowania prawa ustala konsekwencje prawne tożsame z konsekwencjami ustalonymi przez organ pierwszej instancji. Identyczne reguły obowiązują organ w postępowaniu zażaleniowym. Organ odwoławczy rozpatrujący zażalenie na postanowienie w przedmiocie umorzenia kosztów postępowania jest obowiązany orzekać merytorycznie, a nie jedynie kontrolnie.

Jak wywodził w nawiązaniu do powyższego skarżący, organ odwoławczy nie przeprowadził procesu stosowania prawa w prawidłowy sposób, lecz ograniczył się do skontrolowania postanowienia organu egzekucyjnego i utrzymał to postanowienie w mocy stwierdzając, że postanowienie odmawiające umorzenia kosztów egzekucyjnych nie narusza prawa. Zdaniem skarżącego organ II instancji nieprawidłowo przeprowadził etap ustalenia stanu faktycznego sprawy. Organ odwoławczy winien odnieść się do zarzutów dotyczących ustaleń dowodowych poczynionych przez organ I instancji. W tym miejscu należy wskazać, że strona w zażaleniu wskazała, że organ egzekucyjny naruszył zasadę swobodnej oceny dowodów, poprzez brak wnikliwej oceny dowodów, w szczególności WPF, dokumentującej sytuację finansową Województwa. Strona wskazała, że organ I instancji nie odniósł się w żaden sposób do zadłużenia finansowego Województwa. Wskazał jedynie, że pozostające do zapłaty koszty egzekucyjne stanowią zaledwie 0,005% przewidywanych przychodów i wydatków wierzyciela. Skarżąca podnosiła również, że organ II instancji w uzasadnieniu swojego postanowienia, w ogóle nie odniósł się do dokumentów finansowych przedłożonych przez stronę. Nie rozpatrzył twierdzeń Województwa, dotyczących jego trudnej sytuacji finansowej. W ocenie strony stanowi to naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego określonej wart. 15 kpa.

Skarżący wskazał następnie na konieczność odpowiedniego stosowania w postępowaniu egzekucyjnym zasad ogólnych postepowania administracyjnego. Wywodził następnie, organ II instancji nie respektował w swoim postępowaniu wartości istotnych z punktu widzenia zasad ogólnych takich jak zasada prawdy obiektywnej, zasada zaufania obywateli do władzy publicznej, oraz zasada praworządności.

W ocenie skarżącego ,organ II instancji dopuścił się również naruszenia art. 6 § 1 u.p.e.a. Organ II instancji przy ustalaniu, czy zachodzą przesłanki umorzenia kosztów egzekucyjnych, całkowicie pominął bowiem to, że wierzyciel miał ustawowy obowiązek skierowania tytułu wykonawczego do wykonania, jak również to, że w toku przeprowadzonej przez niego egzekucji, wierzyciel nie odzyskał żadnych należności. Ponadto organ nie wziął pod uwagę wysokości kosztów obciążających wierzyciela, które są wysokie i nieproporcjonalne do poniesionych przez organ egzekucyjnych wydatków. W ocenie strony, brak uwzględnienia wskazanych powyżej okoliczności podważa dokonanie przez organ prawidłowej analizy tego, czy w przedmiotowej sprawie zaistniał ważny interesem publiczny przemawiający za umorzeniem kosztów egzekucyjnych.

W ocenie skarżącego organ II instancji dopuścił się również naruszenia art. 64e § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 64e § 2 pkt 1 u.p.e.a. w zw. z art. 64e § 3 u.p.e.a. poprzez ich błędne zastosowanie, w postaci uznania, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniała przesłanka umorzenia kosztów egzekucyjnych, polegająca na tym, że obciążenie wierzyciela obowiązkiem uiszczenia tych kosztów byłoby gospodarczo nieuzasadnione. Skarżący wywodził, że obciążenie zarządu województwa kosztami egzekucyjnymi wpłynie negatywnie na i tak złą kondycję finansową województwa, co z kolei przełoży się na pogorszenie sytuacji gospodarczej regionu, gdyż województwo będzie miało ograniczone możliwości realizowania projektów własnych z udziałem środków Unii Europejskiej, które służyć mają ogółowi społeczeństwa. Zaznaczał również, że organy całkowicie pominęły w swojej analizie sprawy przedstawiona im WPF, która obrazuje złą kondycję finansową województwa. Ze wskazanego powyżej dokumentu, który został przedłożony wraz z wnioskiem o umorzenie kosztów egzekucyjnych, wprost wynika, że w latach 2019 i 2020 wydatki województwa przekraczają jego dochody. To z kolei świadczy o tym, że konieczność zapłaty dodatkowych kosztów wynikających z przeprowadzonego postępowania egzekucyjnego pogorszy sytuację finansową województwa, a to z kolei skutkować będzie niemożnością realizowania zadań jednostki samorządu terytorialnego. Skarżący omówił następnie w sposób dokładny stan zadłużenia województwa w kolejnych latach od 2018r. aż do 2020r. Wierzyciel opisał także istotniejsze przedsięwzięcia i inwestycje wpływające na budżet województwa

Jak wywodził dalej skarżący przesłankę umorzenia kosztów polegającą na tym, że obciążenie wierzyciela obowiązkiem uiszczenia tych kosztów byłoby gospodarczo nieuzasadnione należy utożsamiać z taką sytuacją, w której wyegzekwowanie tych kosztów może doprowadzić do trudnych do odwrócenia skutków, co w przedmiotowej sprawie sprowadza się do tego, że Województwo może utracić możliwość realizacji projektów własnych, które są bardzo istotne dla rozwoju całego regionu. Mając na względzie powyższe, w ocenie strony w przedmiotowej sprawie zaistniała przesłanka do umorzenia kosztów egzekucyjnych w postaci tego, że obciążenie wierzyciela obowiązkiem ich uiszczenia byłoby gospodarczo nieuzasadnione.

Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do obowiązującego, od dnia 15 sierpnia 2015 r., nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 t.j. dalej jako p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosuje środki określone w ustawie. Natomiast stosownie do zapisu art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować jego uchyleniem przez Sąd (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Ponadto wskazać należy, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie, jest postanowienie DIAS z "[...]" wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. oraz art. 18 i art. 64e § 5 u.p.e.a. utrzymujące w mocy postanowienie NUS z dnia "[...]", w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych powstałych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym z majątku Zobowiązanej – Spółki A, którymi na mocy postanowienia z dnia "[...]", znak: "[...]", obciążono wierzyciela, w łącznej kwocie 40.960,36 zł.

Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem orzeczenie organu nie narusza prawa.

Wskazać na wstępie należy, że na podstawie art. 64e § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny może umorzyć w całości lub w części przypadające na jego rzecz koszty egzekucyjne. Stosownie do brzmienia art. 64e § 2 u.p.e.a. koszty egzekucyjne mogą być umorzone, jeżeli:

1) stwierdzono nieściągalność od zobowiązanego dochodzonego obowiązku lub gdy zobowiązany wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej;

2) za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny;

3) ściągnięcie tylko kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne.

Umorzenie kosztów postępowania egzekucyjnego stanowi ulgę w spłacie tych kosztów. Ulga ta jest udzielana w ramach tzw. "uznania administracyjnego", na co wskazuje użyty przez ustawodawcę wyraz: "może". Instytucja ta pozwala organowi egzekucyjnemu na swobodny wybór rozstrzygnięcia w razie zaistnienia przesłanek uzasadniających umorzenie kosztów egzekucyjnych. Oznacza to, że organ egzekucyjny może odmówić udzielenia ulgi w umorzeniu w całości lub w części przypadających na jego rzecz kosztów egzekucyjnych nawet w przypadku stwierdzenia zaistnienia okoliczności uzasadniających umorzenie kosztów egzekucyjnych. Katalog przesłanek, od wystąpienia których ustawodawca uzależnia fakultatywne udzielenie ulgi, zawartych w art. 64e § 2 pkt 1-3 u.p.e.a., jest katalogiem zamkniętym.

Zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym kontrola legalności postanowień wydanych w ramach uznania administracyjnego przez sąd, jest ograniczona w tym znaczeniu, że sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Należy to do wyłącznej kompetencji organu administracji. Zatem kontrola ogranicza się do zbadania, czy wydanie postanowienia zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, tzn. czy organ w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy i rozważył wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia o udzieleniu lub odmowie udzielenia wnioskowanego umorzenia.

Ponadto, orzeczenie uznaniowe może być przez sąd uchylone w wypadkach stwierdzenia, że zostało wydane z takim naruszeniem przepisów prawa o postępowaniu lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdyby organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego.

Dlatego też, w niniejszej sprawie sądowa kontrola postanowienia podjętego w ramach uznania administracyjnego jest ograniczona i sprowadza się jedynie do zbadania, czy organ badał sprawę pod kątem wymienionych w przepisie art. 64e u.p.e.a. przesłanek, jak również tego, czy organ w sposób prawidłowy zebrał i rozważył cały materiał dowodowy w danej sprawie. Sąd nie może więc ingerować w samo rozstrzygnięcie organu, o ile zostało ono w sposób wyczerpujący umotywowane.

Podkreślenia jednocześnie wymaga, że w sprawie udzielenia wnioskowanej ulgi to na stronie spoczywa obowiązek wykazania istnienia przesłanek niezbędnych do uwzględnienia wniosku. Innymi słowy, ciężar dowiedzenia okoliczności skutkujących udzieleniem ulgi spoczywa na zobowiązanym.

Analiza akt przedmiotowej sprawy prowadzi do wniosku, iż organ zasadnie stwierdził, że wierzyciel nie wykazał przesłanek warunkujących umorzenie kosztów egzekucyjnych. Zarówno we wniosku inicjującym postępowanie administracyjne, jak również w treści skargi wyeksponowane zostały argumenty dotyczące dużych obciążeń finansowych wierzyciela, obowiązku realizacji opartych na prawie zadań i wymagających określonych nakładów finansowych oraz konieczności finansowania szeregu inwestycji związanych z rozwojem województwa. Jak wywodził skarżący, uiszczenie kosztów egzekucyjnych w wysokości ustalonej przez organy negatywnie wpłynie na możliwość realizacji opisanych wyżej zadań, a okoliczność ta nie została uwzględniona i prawidłowo oceniona przez organy egzekucyjne. Ponadto w treści skargi podniesiono, że w toku przeprowadzonej egzekucji, wierzyciel nie odzyskał żadnych należności, a ustalone koszty egzekucyjne obciążające wierzyciela są wysokie i nieproporcjonalne do poniesionych przez organ egzekucyjnych wydatków.

Godzi się w tym miejscu ponownie podkreślić, że granice orzekania wyznaczone są granicami sprawy, czyli ogółem elementów stosunku administracyjnoprawnego będącego przedmiotem zaskarżonego rozstrzygnięcia. W sprawach o umorzenie kosztów egzekucyjnych, badane są jedynie okoliczności mające wpływ na ustawowe przesłanki umorzenia, nie ocenia się zaś prawidłowości ustalenia kosztów egzekucyjnych. Poza ramami postępowania dotyczącego ewentualnego umorzenia kosztów egzekucyjnych, znajduje się kwestia prawidłowości i zasadności ich ustalenia oraz wysokości ustalonych kosztów egzekucyjnych. Umorzenie kosztów egzekucyjnych oraz ocena prawidłowości ich ustalenia (tak co do zasady jak i co do wysokości) nie mogą być traktowane jako kwestie tożsame. Podzielić należy stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Olsztynie z 20 listopada 2019r. (sygn. akt I SA/Ol 631/19, dostępny w CBOSA), że podjęcie rozważań dotyczących ewentualnego umorzenia kosztów egzekucyjnych uwarunkowanie jest brakiem skutecznego zakwestionowania ich ustalenia. Tylko istniejące (a zatem wcześniej skutecznie nie podważone) koszty egzekucyjne mogą zostać umorzone. Wyraźnego zaznaczenia wymaga, że ustawodawca w sposób odrębny uregulował kwestię zaskarżenia postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych (art. 64c §7 u.p.e.a.) oraz kwestię umorzenia w całości lub w części przypadających na rzecz organu egzekucyjnego kosztów egzekucyjnych (art. 64e u.p.e.a.). Kwestie te wyodrębniono zatem do dwóch odrębnych postępowań wpadkowych, co stanowi o ich procesowej odrębności. Ustawodawca różnie określił także przesłanki rozstrzygania w obu sprawach, co różnicuje je natomiast pod katem materialnoprawnym. Nie może być zatem mowy o tożsamości kwestii prawidłowości ustalenia kosztów egzekucyjnych i ich umorzenia. Oba zagadnienia nie mogą zatem stanowić "niejako wspólnie" przedmiotu jednego postępowania. Takie działanie prowadziłoby do naruszenia granic sprawy administracyjnej, której ramy wyznaczone są przepisami prawa. Z tego tez powodu poczynione w skardze uwagi dotyczące niewspółmierności ustalonych kosztów egzekucyjnych wykraczają poza ramy niniejszego postępowania i nie mogą zostać poddane merytorycznej ocenie sądu.

Odnosząc się zaś do meritum sprawy i dokonując oceny zakwestionowanych w skardze rozstrzygnięć organów egzekucyjnych wskazać należy, że organ odwoławczy w zaskarżonym postanowieniu odniósł się do wszystkich istotnych w rozpatrywanej sprawie faktów o znaczeniu prawotwórczym. Wywód poczyniony przez DIAS - stanowiący odzwierciedlenie poczynionej przez organ analizy sprawy - jest obszerny, szczegółowy, jak również logiczny i spójny, a organ odnosi się do istotnych z punktu widzenia sprawy okoliczności oraz dokonuje ich oceny prawnej.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że skład orzekający w niniejszej sprawie nie podziela zarzutów skarżącego dotyczących naruszenia art. 15 w zw. z art. 127 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej k.p.a.) w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej u.p.e.a.) tj. uchybienia przez organ zasadzie dwuinstancyjności postępowania. Wyjaśnić należy, że postępowanie przed organem II instancji ma charakter merytoryczny i organ II instancji istotnie winien zbadać sprawę powtórnie w pełnym zakresie – powyższe nie może być jednak rozumiane jako obowiązek wydawania przez organ rozstrzygnięć reformatoryjnych. Organ II instancji proceduje bowiem w dużej mierze w oparciu o zgromadzony w toku postępowania pierwszo instancyjnego materiał aktowy. Ma on możliwość, uzupełnienia postępowania dowodowego jeśli dostrzeże w tym zakresie braki. Nie ulega jednak wątpliwości, iż organ odwoławczy, dokonując powtórnej analizy rozstrzyganej sprawy równocześnie zobowiązany jest do oceny działań organu I instancji. Dopiero gdy ocena ta da wynik negatywny, uprawniony jest on do ingerencji w kontrolowane rozstrzygnięcie (przez uchylenie lub zmianę kontrolowanego rozstrzygnięcia organu I instancji). W przedmiotowej sprawie DIAS uznał, że NUS w sposób dostateczny i prawidłowy ustalił istotne z punktu widzenia sprawy okoliczności faktyczne i dokonał ich prawidłowej kwalifikacji prawnej. Działanie to realizuje wymagania jakie przed organem odwoławczym postawił ustawodawca. Równocześnie DIAS dokonał szczegółowego omówienia sprawy tj. istoty żądania wierzyciela, mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa, przebiegu dotychczas prowadzonego postępowania, ustalonych okoliczności faktycznych i stanowiska organu I instancji. DIAS w sposób wyczerpujący przedstawił także argumentację zawartą w zażaleniu i odniósł się do wszystkich argumentów wierzyciela. Organ odniósł okoliczności faktyczne sprawy do ustawowych przesłanek warunkujących umorzenie kosztów egzekucyjnych. Wynikiem dokonanej przez niego subsumpcji treści normy wywodzonej z treści przepisu art. 64e u.p.e.a. z ustalonymi okolicznościami sprawy było zanegowanie możliwości umorzenia kosztów egzekucyjnych. W toku swojej analizy wziął on jednak pod uwagę również okoliczności wskazane przez stronę, w tym argumenty odnoszące się do sytuacji budżetowej województwa i przyszłych potrzeb finansowych województwa, które sformułowane były w oparciu o Wieloletnią Prognozę Finansową Województwa na lata 2019-2039, stanowiącą załącznik do Uchwały Sejmiku Województwa z dnia "[...]", nr "[...]" oraz Budżet Województwa na 2019 r., stanowiący załącznik do Uchwały Sejmiku Województwa z dnia "[...]", nr "[...]" (k.4 postanowienia DIAS z "[...]"). Organ dokonał jedynie odmiennej niż skarżący oceny faktów i argumentów podniesionych w sprawie, co mieściło się w zakresie dopuszczalnej swobody interpretacyjnej, która towarzyszy każdemu procesowi stosowania prawa.

W świetle powyższego nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 15 w zw. z art. 127 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Poczynione wyżej rozważania odnieść można do kolejnych sformułowanych przez skarżącego zarzutów tj. naruszenia przez DIAS art. 6, 7, 8 § 1, 77 i 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., oraz naruszenia art. 6 § 1 u.p.e.a. poprzez nieuwzględnienie przy ustalaniu stanu prawnego sprawy, faktu, że wierzyciel zobowiązany był podjąć czynności zmierzającej do wszczęcia postępowania egzekucyjnego.

Jak wyżej wspomniano DIAS w sposób wyczerpujący i szczegółowy omówił zarówno okoliczności faktyczne jak i prawne sprawy oraz przedstawił motywy swoich działań. Fakt iż organ w sposób odmienny niż skarżący ocenia poszczególne źródła dowodowe lub prezentuje odmienną ocenę prawną poszczególnych faktów nie jest równoznaczny z naruszeniem norm postępowania. Pamiętać należy przy tym, że organ działał w niniejszej sprawie w ramach uznania administracyjnego. Zakres swobody w ocenie konsekwencji prawnych ustalonych faktów był zatem w niniejszej sprawie szeroki. Podzielić należy przy tym pogląd organu II instancji, że jeżeli istniały jakiekolwiek dowody mające wpływ na inne niż w postanowieniu rozstrzygnięcie w sprawie, skarżący winien je przedłożyć. To na skarżącym ciążył obowiązek wykazania, że nie jest w stanie zapłacić kosztów egzekucyjnych. Należy podkreślić, że postępowanie wnioskowe, w tym przypadku dotyczące umorzenia kosztów egzekucyjnych, jest określonym przywilejem o charakterze finansowym, wobec czego strona wnosząca o uzyskanie takiej ulgi winna dołożyć należytej staranności procesowej i przejawiać odpowiednią inicjatywę dowodową w celu wykazania odpowiednich okoliczności faktycznych, od których istnienia zależałoby udzielenie wnioskowanej ulgi. W tym zakresie organ słusznie wskazywał na pogląd WSA w Krakowie zawarty w wyroku z dnia 24 kwietnia 2013 r., sygn. akt I SA/KR 203/13, (dostępny w CBOSA).

Nie sposób podzielić również zarzutu naruszenia przez organ art. 6 § 1 u.p.e.a., poprzez nieuwzględnienie obowiązku podjęcia przez wierzyciela czynności zmierzających do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. W tym miejscu zaznaczyć należy, że regułą - w przypadku zobowiązań dochodzonych na gruncie postępowania egzekucyjnego w administracji - jest ciężcy na wierzycielu obowiązek podjęcia czynności zmierzających do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Okoliczność ta nie ma zatem charakteru ekstraordynaryjnego. Trudno zatem przyjąć by mogła ona stanowić argument przemawiający za zastosowaniem nadzwyczajnego przywileju w postaci umorzenia kosztów egzekucyjnych. Ponadto ustawodawca wyraźnie uzależnił samą możliwość rozważania przez organ możliwości umorzenia kosztów egzekucyjnych od wystąpienia jednej przesłanek wymienionych w art. 64e § 2 u.p.e.a. Wskazana wyżej okoliczność, tj. obowiązek podjęcia działań zmierzających do wszczęcia egzekucji przez wierzyciela, nie mieści się ramach żadnej z przesłanek ustawowych. Nie może być zatem traktowana przez organ jako bezpośredni powód umorzenia kosztów egzekucyjnych. Ponadto wskazać należy, że trafnie zauważał DIAS w odpowiedzi na skargę, że w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie ma przepisów, na mocy których organ egzekucyjny z urzędu zobowiązany byłby do umorzenia przypadających mu od wierzyciela kosztów egzekucyjnych w sytuacji bezskuteczności egzekucji nawet wtedy, gdy wierzyciel jest finansowanym z budżetu państwa organem administracji rządowej lub samorządowej.

Odnosząc się do zarzutów dotyczących naruszenia przez organ art. 64e § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 64e § 2 pkt 1 i 2 u.p.e.a. tj. nie uznania przez organy by sytuacja wierzyciela mieściła się w granicach ustawowych przesłanek uprawniających organ egzekucyjny do umorzenia kosztów egzekucyjnych, wskazać należy w pierwszej kolejności, że umorzenie kosztów egzekucyjnych stanowi ulgę lub wręcz przywilej, który w szczególnych sytuacjach może być przyznany podmiotowi obowiązanemu do poniesienia kosztów egzekucyjnych. Wskazany wyżej charakter instytucji umorzenia kosztów egzekucyjnych determinuje sposób wykładni regulujących ją przepisów. Nie mogą być one interpretowane w sposób rozszerzający.

W przedmiotowej sprawie wierzyciel podnosił w pierwszej kolejności, że naruszono art. 64e § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 64e § 2 pkt 1 u.p.e.a. w zw. z art. 64e § 3 u.p.e.a. poprzez ich błędne zastosowanie, w postaci uznania, że nie zaistniała przesłanka umorzenia kosztów egzekucyjnych, polegająca na tym, że obciążenie wierzyciela obowiązkiem uiszczenia tych kosztów byłoby gospodarczo nieuzasadnione. W świetle okoliczności faktycznych i prawnych ustalonych w niniejszej sprawie nie sposób podzielić tej tezy. Wskazać należy, za WSA w Gdańsku (wyrok z dnia 21 czerwca 2017 r. sygn. akt I SA/Gd 573/17 dostępny w CBOSA), że wystąpienie przesłanki gospodarczego uzasadnienia w obciążeniu wierzyciela kosztami egzekucyjnymi odnosi się do sytuacji finansowej wierzyciela, ale skoro umorzenie jest instytucją nadzwyczajną, to należy to utożsamiać z sytuacją, gdy wierzyciel znajduje się w takiej pozycji finansowej, która uniemożliwia zapłatę należności, a jej wyegzekwowanie może doprowadzić do trudnych do odwrócenia skutków. Okoliczności takiej na żadnym etapie postępowania nie wykazał wierzyciel. Fakt, że posiada on inne zobowiązania finansowe i zapłata kosztów egzekucyjnych znajduje się z nimi w kolizji nie jest równoznaczny ze ziszczeniem się ustawowych warunków umożliwiających umorzenie kosztów egzekucyjnych. Jak wskazał sam skarżący przesłankę umorzenia kosztów polegającą na tym, że obciążenie wierzyciela obowiązkiem uiszczenia tych kosztów byłoby gospodarczo nieuzasadnione należy utożsamiać z taką sytuacją, w której wyegzekwowanie tych kosztów może doprowadzić do trudnych do odwrócenia skutków. Stwierdzał on, że w przedmiotowej sprawie sprowadza się do tego, że województwo może utracić możliwość realizacji projektów własnych, które są bardzo istotne dla rozwoju całego regionu. Wierzyciel nie skonkretyzował jednak w dostatecznym stopniu, jakie konkretnie istotne ze społecznego punktu widzenia projekty lub działania zostaną zagrożone lub wręcz udaremnione w wyniku uiszczenia kosztów egzekucyjnych. Każdy rodzaj wydatków, wpływa negatywnie na możliwości realizacji określonych planów inwestycyjnych. Okoliczność zadłużenia województwa nie może stanowić sama z siebie przesłanki odstąpienia od dochodzenia roszczeń opartych na prawie, które winien brać pod uwagę wierzyciel. Nie wykazano także, że wobec uiszczenia kosztów egzekucyjnych powstania trudnych do odwrócenia skutków, które nie mogłyby zostać zniwelowane chociażby zwiększeniem zadłużenia wierzyciela. Zaznaczyć należy ponadto, iż suma kosztów egzekucyjnych jakimi obciążony został wierzyciel, w relacji do ogółu budżetu jakim dysponuje oraz wysokości innych kosztów które ponosi nie jest znaczna. Trudno zatem uznać by w sposób istotny godziła w sytuację ekonomiczna wierzyciela i stanowiła przeszkodę dla realizacji zadań i obowiązków do ciążących na wierzycielu.

Odnosząc się do zarzutu, iż organ II instancji zaskarżonym postanowieniem naruszył art. 64e § 1 i art. 64e § 2 pkt 2 u.p.e.a. poprzez uznanie, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniała przesłanka ważnego interesu publicznego wskazać należy, że również ten zarzut nie może zostać uznany z słuszny. W wyroku z dnia 26 czerwca 2018r. WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 393/18 (dostępny w CBOSA) wskazał, że "pozycja ustrojowa wnioskodawcy (wójta) i fakt realizowania przezeń zadań służących szeroko rozumianemu dobru wspólnemu same w sobie nie przesądzają jeszcze o spełnieniu przesłanki ważnego interesu publicznego, o której mowa w art. 64e § 2 pkt 2 u.p.e.a. Wszak w egzekucji administracyjnej wierzycielem z reguły jest podmiot wykonujący takie czynności. Tym samym uznanie, że już z tego powodu powinien on podlegać zwolnieniu z konieczności poniesienia kosztów egzekucyjnych w praktyce godziłoby w istotę instytucji umorzenia tych należności przejawiającą się w jej wyjątkowości, albowiem prowadziłoby do ukształtowania zasady, która na dodatek nie znajduje jakiegokolwiek oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Zasadą tą byłaby bowiem konieczność umarzania kosztów egzekucyjnych takim wierzycielom tylko z racji pełnionych przez nie funkcji publicznoprawnych. W rezultacie praktycznie każdy wierzyciel w egzekucji administracyjnej podlegałby zwolnieniu z powinności zapłaty kosztów egzekucyjnych z tego powodu, że jest wierzycielem obowiązku o charakterze publicznoprawnym.". Poczynione wyżej rozważania, mogą być przeniesione na grunt niniejszej sprawy i mają w niej zastosowanie.

Zaznaczyć należy również, że sposób wykładni przesłanki ważnego interesu publicznego jako argumentu za umorzeniem kosztów egzekucyjnych uwzględniać musi ekstraordynaryjny charakter samej instytucji umorzenia kosztów egzekucyjnych i fakt, że stanowi ona daleko idący przywilej. Umorzenia kosztów egzekucyjnych nie uzasadnia zatem każdy interes publiczny, lecz jedynie "ważny interes". To z kolei powoduje konieczność dokonywania oceny tego interesu. Użycie słowa "ważny" podkreślać ma wyjątkowość umorzenia kosztów egzekucyjnych. Fakt, że działalność Województwa służy interesowi publicznemu i jest finansowana ze środków publicznych nie może być uniwersalnym argumentem przesadzającym o zasadności umorzenia ciążących na wierzycielu kosztów egzekucyjnych. Prowadziło by to de facto do przyjęcia, ze każdy podmiot publiczny, zwolniony winien być z kosztów egzekucyjnych. W toku postępowania wierzyciel nie zdołał skonkretyzować "interesu publicznego" w który godził by fakt uiszczania kosztów egzekucyjnych. Zaniechanie to obciąża jednak nie organy egzekucyjne a wierzyciela który nie zdołał wskazać i uściślić podlegającego ewentualnej ochronie na zasadzie art. 64e § 2 pkt.2 u.p.e.a. interesu publicznego. Podkreślenia wymaga przy tym raz jeszcze uznaniowy charakter rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia kosztów egzekucyjnych. DIAS uprawniony był zatem do przyjęcia w tej kwestii poglądu odmiennego niż wierzyciel.

Po przeanalizowaniu akt przedmiotowej sprawy Sąd stwierdził, że w toku postępowania organy egzekucyjne podjęły działania niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy gromadząc dowody w celu ustalenia występowania ustawowych przesłanek umorzenia. Uznając zatem, że organ w sposób wyczerpujący zebrał i ocenił zgromadzony materiał dowodowy, zgodnie z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., i uzasadnił swoje rozstrzygnięcie wykazując prawidłowo brak podstaw do zastosowania art. 64e § 2 u.p.e.a., Sąd skargę jako niezasadną oddalił, na podstawie art. 151 p.p.s.a.