Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 746/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2021-01-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 138d, art. 138e, art. 162
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Jacek Surmacz, Sędzia WSA Piotr Popek /spr./, Sędzia WSA Jarosław Szaro, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi T.H. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] września 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] września 2020r. nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] odmówił T.H. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...].

Jak wynika z akt sprawy, w dniu [...] listopada 2019 r. Naczelnik Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w [...] wydał decyzję nr [...], stwierdzającą powstanie obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów w związku z powstaniem długu celnego w stosunku do towarów objętych procedurą tranzytu nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. Jedną ze stron postępowania i jednocześnie jednym z adresatów ww. decyzji był T.H., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą "A" T.H., któremu przedmiotowa decyzja została doręczona w dniu 25 listopada 2019 r. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, decyzję odebrała B.M. - upoważniony pracownik firmy.

W dniu 16 grudnia 2019 r. T.H., reprezentowany przez pełnomocnika radcę prawnego A.R., złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] z dnia [...] listopada 2019r. nr [...] wraz z odwołaniem (data nadania pisma 13 grudnia 2019 r.).

W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik wskazał, że w dniu 11 grudnia 2019 r. jego mocodawca otrzymał od "B" (jeden z adresatów decyzji z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] ) notę księgową nr [...] wraz z załączonymi kserokopiami decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia długu celnego w przywozie na dzień 21 sierpnia 2015r., zaadresowaną na reprezentującego wnioskodawcę pełnomocnika radcę prawnego A.R. i decyzję tego samego organu z dnia [...] listopada 2019 r., nr [...] - zaadresowaną już jedynie na wnioskodawcę w przedmiocie powstania z tego samego tytułu obowiązku podatkowego w podatku VAT. T.H. w tym samym dniu skontaktował się z ustanowionym przez siebie pełnomocnikiem - radcą prawnym A.R., przedstawiając te dokumenty, która z kolei poinformowała, że nie otrzymała jako pełnomocnik decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] w przedmiocie podatku VAT, dlatego też nie złożyła stosownego odwołania w terminie.

Pełnomocnik oświadczył, że w dniu 25 listopada 2019 r. otrzymał decyzję z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia długu celnego i od tej decyzji złożył odwołanie. Natomiast odwołanie od decyzji oznaczonej nr [...] pełnomocnik nie złożył, ponieważ takowej nie otrzymał, a powinien w myśl obowiązku doręczania korespondencji pełnomocnikowi a nie stronie - skoro ustanowiła pełnomocnika.

DIAS, opisanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] września 2020r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

W uzasadnieniu organ odwoławczy uznał, że decyzja Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] została, zgodnie z art. 149 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1325 ze zm., dalej O.p.) skutecznie doręczona stronie postępowania T.H. w dniu 25 listopada 2019 r. Jak widnieje na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, decyzję odebrał upoważniony pracownik - B.M.. Według stempla pocztowego na kopercie, odwołanie od ww. decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu złożono w dniu 13 grudnia 2019 r., tj. po przekroczeniu terminu na wniesienie odwołania, określonego w art. 223 § 2 pkt 1 O.p.

Odnosząc się do argumentacji, zawartej we wniosku o przywrócenie terminu DIAS wskazał, że jak wynika z akt sprawy, T.H. na żadnym etapie postępowania prowadzonego przez organ I instancji nie ustanowił pełnomocnika do działania w jego imieniu w sprawie o sygnaturze [...]. Organ uznał za istotne, że w toku postępowania prowadzonego przez organ I instancji T.H. odbierał korespondencję, która była adresowana i kierowana do niego. W dniu 2 października 2019 r. osobiście odebrał postanowienie z dnia [...] września 2019 r. o wszczęciu z urzędu postępowania podatkowego w sprawie określenia kwoty podatku od towarów i usług w związku z powstaniem długu celnego. Natomiast w dniu 14 października 2019 r. doręczono T.H. postanowienie z dnia [...] października 2019r., wyznaczające siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego sprawy, w związku z planowanym wydaniem decyzji, określającej kwotę podatku od towarów i usług (przesyłkę odebrała B.M. ).

Na tej podstawie DIAS uznał, że T.H. miał wiedzę, że postępowanie o sygn. [...] jest prowadzone bez udziału pełnomocnika z uwagi na fakt, iż takiego pełnomocnika T.H. nie ustanowił.

DIAS z uwagi na powyższe stwierdził, że nie wystąpiły przesłanki do uznania wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania za zasadny. W ocenie organu wskazana we wniosku przyczyna uchybienia terminowi nie może być uznana za przyczynę zwłoki, zaistniałej bez winy strony.

T.H., reprezentowany przez pełnomocnika radcę prawnego A.R. wniósł skargę na postanowienie DIAS z dnia [...] września 2020 r., wnosząc o jego uchylenie w całości, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. art. 162 § 1 O.p., poprzez przyjęcie, że Skarżący nie spełnił przesłanek do przywrócenia mu terminu do złożenia odwołania od decyzji, a w szczególności poprzez uznanie, że podana przez Skarżącego przyczyna uchybienia terminowi nie może być uznana za przyczynę zwłoki, zaistniałą bez winy strony, podczas gdy Skarżący wykazał, że do uchybienia terminowi doszło bez jego winy, albowiem Skarżący miał prawo sądzić, że decyzja zostanie doręczona również pełnomocnikowi, skoro upoważnił pełnomocnika radcę prawnego A.R. do reprezentowania go przed Naczelnikiem [...] Urzędu Celno-Skarbowego we wszystkich sprawach toczących się przed tym urzędem.

W uzasadnieniu Skarżący podniósł, że uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania. Skarżący zakwestionował twierdzenie organu, że miał wiedzę o prowadzeniu postępowania o sygn. [...] bez udziału pełnomocnika. Skarżący był bowiem przekonany, że jego interesy przed Naczelnikiem [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] reprezentuje radca prawny A.R.. Powyższe wynika z faktu, że przed tym organem toczyło się kilka spraw i wolą Skarżącego było, aby w nich wszystkich jego interesy reprezentował profesjonalny pełnomocnik. Z uwagi na powyższe do Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] wpłynęło pełnomocnictwo ogólne, udzielone przez "A" T.H. w [...] pełnomocnikowi radcy prawnemu A.R.. W ocenie Strony organ miał wiedzę o tym, że Skarżący udzielił pełnomocnictwa ogólnego do jego reprezentowania we wszystkich sprawach toczących się przed Naczelnikiem [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...]. Pomimo powyższego, organ nie podjął żadnych działań mających na celu wyjaśnienie kwestii pełnomocnictwa i całą korespondencję kierował jedynie do T.H. a nie do ustanowionego przez niego pełnomocnika, a o czym Skarżący nie miał świadomości. Tym samym należy uznać, że brak jest winy w uchybieniu terminowi po stronie Skarżącego i zachodzą przesłanki do przywrócenia terminu do złożenia odwołania.

W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie przyczyn przedstawionych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Poddając zaskarżone postanowienie kontroli sądowej w granicach określonych przez ustawę z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej P.p.s.a.), Sąd uznał, że nie narusza ono prawa w stopniu, który wymagałby zastosowania środków określonych w art. 145 przywołanej ustawy. Zgodnie z powołaną regulacją, Sąd uwzględniając skargę na postanowienie uchyla go w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; stwierdza jego nieważność, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych szczególnych; stwierdza jego wydanie z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych szczególnych. W przypadkach określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, Sąd umarza jednocześnie to postępowanie.

W ocenie Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Wbrew zarzutowi skargi organ DIAS nie dopuścił się naruszenia art. 162 § 1 O.p. uznając, że Skarżący nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania.

Zgodnie z art. 162 § 1 O.p., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin (art. 162 § 2 O.p.).

Treść art. 162 § 1 O.p. nie pozostawia wątpliwości, że to składający wniosek o przywrócenie terminu obciążony jest obowiązkiem przedstawienia dowodów i okoliczności uprawdopodabniających brak winy w naruszeniu terminu procesowego (zob np. wyrok NSA z 10 listopada 2017 r., sygn. akt II FSK 3010/15). O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie go stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia (tak wyrok NSA z 18 sierpnia 2000 r., sygn. akt III SA 1716/99). Taką przeszkodą może być siła wyższa, np. powódź, odcięcie od świata na skutek ataku ostrej zimy oraz niektóre zdarzenia losowe, np. przerwy w komunikacji, poważny wypadek samochodowy, związany z hospitalizowaniem w ostatnich dniach upływu terminu itp. Jakiekolwiek niedbalstwo zainteresowanego w zasadzie dyskwalifikuje możliwość przywrócenia terminu (L. Etel (red.), Ordynacja podatkowa. Komentarz aktualizowany, publ. LEX/el. 2020).

W niniejszej sprawie istota sporu dotyczyła kwestii uprawdopodobnienia przez Skarżącego, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy. Zachowanie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu z art. 162 § 2 O.p., jak również spełnienie wymogów formalnych, stawianych temu wnioskowo nie było kwestionowane.

Skarżący podnosił, że pozostawał w usprawiedliwionym przekonaniu, że decyzja Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] z dnia [...] listopada 2019 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług z tytułu importu towaru została doręczona pełnomocnikowi, a w konsekwencji, że odwołanie zostało wniesione przez pełnomocnika. Dopiero otrzymanie korespondencji od spółki "B" pozwoliło Skarżącemu stwierdzić, że decyzja w przedmiocie podatku od towarów i usług, w przeciwieństwie do rozstrzygnięcia w sprawie długu celnego, nie została doręczona pełnomocnikowi.

Sąd, oceniając zasadność wniosku o przywrócenie terminu podzielił jednak zapatrywania organu odwoławczego co do tego, że powyżej wskazana okoliczność nie może przemawiać za przywróceniem terminu do wniesienia odwołania. Zawartość akt postępowania podatkowego potwierdza argumentację przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu, że w toku postępowania, jakie toczyło się przed organem I instancji w sprawie podatku od towarów i usług, Skarżący nie złożył umocowania do jego reprezentacji przez pełnomocnika. Potwierdza to okoliczność, że zarówno postanowienia wpadkowe, jak i decyzja organu I instancji została skierowana bezpośrednio do Skarżącego, czego skarżący wcześniej nie kwestionował.

W uzasadnieniu skargi Skarżący podnosił, że pozostawał w przekonaniu, że jego interesy przed Naczelnikiem [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] reprezentuje radca prawny A.R.. Wolą Skarżącego było bowiem, aby był reprezentowany przez pełnomocnika we wszystkich postępowaniach, toczących się przez Naczelnikiem Urzędu Skarbowego. Jednakże tego rodzaju wola, aby mogła zostać uwzględniona przez organy podatkowe oraz Sąd musi zostać wyrażona w sformalizowanej, zewnętrznej postaci, to jest przybrać formę dokumentu pełnomocnictwa, stosownie do art. 138d lub 138e O.p., z którego wynikałoby umocowanie pełnomocnika do reprezentacji podatnika w danym postępowaniu. Jak wskazano powyżej, akta sprawy nie zawierają umocowania do reprezentacji Skarżącego w postępowaniu przed organem I instancji. W aktach znajduje się jedynie pełnomocnictwo z dnia 11 grudnia 2019r. (a zatem już po zakończeniu postępowania przed organem I instancji), złożone na druku PPS-1 do reprezentowania Skarżącego w sprawie z odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] nr [...] oraz wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od ww. decyzji. Pełnomocnictwo to obejmowało więc swym zakresem etap postępowania odwoławczego oraz postępowania w przedmiocie przywrócenia terminu, przypadającego po wydaniu decyzji przez organ I instancji. Nie dotyczyło natomiast postępowania przed [...] Naczelnikiem Urzędu Celno-Skarbowego w [...].

Należy zwrócić uwagę, że wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu Skarżący nie przedstawił pełnomocnictwa, które dotyczyłoby reprezentacji jego osoby w postępowaniu przez organem I instancji w sprawie podatku od towarów i usług. Z tego powodu należało uznać, że Skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności, która w jego ocenie miała przemawiać za przywróceniem terminu do złożenia odwołania. Fakt udzielenia przez Skarżącego pełnomocnictwa na spornym etapie postępowania nie został przez Stronę wykazany. Z kolei organ odwoławczy przedstawił wyczerpującą argumentację wykazującą, że Skarżący w toku postępowania przed organem I instancji nie był reprezentowany przez pełnomocnika. Zatem doręczenie osobiście Skarżącemu decyzji organu I instancji było działaniem prawidłowym.

Skarżący w skardze powoływał się na fakt udzielenia pełnomocnictwa ogólnego. Jednakże twierdzenie to nie zostało uprawdopodobnione. W aktach postępowania podatkowego takie pełnomocnictwo nie zalega. Należy również uwzględnić, że zgodnie z art. 138d § 3 i § 5 O.p., pełnomocnictwo ogólne podlega zgłoszeniu przez mocodawcę, lub adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego wyłącznie w formie dokumentu elektronicznego do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej a informację o jego udzieleniu umieszcza w Centralnym Rejestrze Pełnomocnictw Ogólnych (art. 138d § 4 O.p.). Jak wynika natomiast z odpowiedzi na skargę, w Centralnym Rejestrze nie figuruje pełnomocnictwo ogólne, jakiego miałby udzielić Skarżący dla radcy prawnego – A.R. Również sam Skarżący nie przedstawił dowodu na okoliczność zgłoszenia pełnomocnictwa ogólnego do Centralnego Rejestru. Zgodnie natomiast z art. 138i § 1 O.p., ustanowienie pełnomocnictwa ogólnego wywiera skutek od dnia wpływu do Centralnego Rejestru. Zatem wobec braku wykazania zgłoszenia pełnomocnictwa do Centralnego Rejestru, Skarżący nie może skutecznie powoływać się na fakt jego udzielania w postępowaniu podatkowym.

Wraz ze skargą Skarżący przedstawił pełnomocnictwo procesowe ogólne z dnia 16 lutego 2018r. Jednakże Skarżący upoważnił w nim wskazaną tam radcę prawną r. pr. do reprezentacji jego osoby w sprawach "toczących się przed sądami powszechnymi I i II instancji oraz ubezpieczycielami i innymi osobami prawnymi i fizycznymi". Pełnomocnictwo to nie obejmuje więc swym zakresem umocowania do reprezentacji Skarżącego we wszystkich sprawach podatkowych oraz w innych sprawach należących do właściwości organów podatkowych, stosownie do art. 138d § 1 O.p. Zatem wystawienie takiego pełnomocnictwa również nie stanowi okoliczności uprawdopodabniającej, że w toku analizowanego postępowania przed organem I instancji Skarżący by reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika.

Mając zatem na uwadze wyżej przedstawione okoliczności należało uznać, że Skarżący nie uprawdopodobnił, stosownie do art. 162 § 1 O.p. braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Okoliczność reprezentacji Skarżącego przez pełnomocnika w postępowaniu, zakończonym wydaniem decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] z dnia [...] listopada 2019r. nr [...] - nie została wykazana.

Z tych przyczyn Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.