Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 484/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2018-06-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 c)
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 105 § 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 40, art. 42
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski /spr./ Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Joanna Zdrzałka Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej Z. B. kwotę 480 zł /słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

II SA/Rz 484/18

U z a s a d n i e n i e

Przedmiotem skargi Z. B. jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB) z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] umarzająca postępowanie pierwszej instancji dot. zamurowania otworów okiennych w budynku mieszkalnym.

Jak wynika z akt sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego

(dalej: PINB) prowadził postępowanie w sprawie legalności trzech okien w zachodniej ścianie oraz dachu budynku mieszkalnego własności M. G., usytuowanego na działce nr 1024 w miejscowości Z. W wyniku przeprowadzonej [...] sierpnia 2014 r. kontroli ustalił, że na w/w działce znajduje się częściowo podpiwniczony parterowy budynek mieszkalny, z pokrytym blachą czterospadowym dachem. W ścianie budynku od strony zachodniej usytuowanej w odległości ok. 1,20 m od granicy z działką nr 1021/1 (stanowiącej współwłasność skarżącej Z. B.) istnieją 3 okna: jedno w poziomie piwnic o wym. 100 x 70 cm oraz dwa w poziomie parteru o wym. 60 x 150 cm. Gzyms żelbetowy wystaje poza lico ściany 25 cm, a połać dachowa wyposażona jest w rynny i rury spustowe. Według oświadczenia właścicielki, budynek został wybudowany w 1982 r.; nie okazała ona jednak pozwolenia na budowę, a jedynie oryginalną umowę sporządzoną w 1981 r. pomiędzy Zakładem Obsługi Inwestycyjnej w K. i W. G. na wykonanie planu zagospodarowania działki do projektu typowego WB-3431 oraz opracowaną w lipcu 1984 r. inwentaryzację przedmiotowego budynku, odzwierciedlającą stan faktyczny (inwentaryzacja ta opatrzona była oryginalną pieczęcią Urzędu Miasta i Gminy [...] oraz podpisem imiennym inspektora d/s budownictwa). Organ nadzoru budowlanego uzyskał także od Burmistrza [...] uwierzytelnioną kserokopię pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego na działce nr 1024 w Z., udzielonego W. G.

W wyniku analizy tych dokumentów PINB stwierdził, że przedmiotowy budynek wybudowany został niezgodnie z warunkami udzielonego pozwolenia na budowę. Wykonany bowiem został dach cztero- zamiast dwuspadowego, a w ścianie od strony zachodniej wykonane zostały 3 dodatkowe okna, podczas gdy wg zapisu

w pozwoleniu na budowę, ściana ta była przewidziana jako pełna. Opracowana

w 1984 r. inwentaryzacja powykonawcza obejmowała już powyższe zmiany.

W archiwum zakładowym UM w [...] nie odnaleziono dokumentacji dotyczącej odrębnego postępowania w sprawie budowy przedmiotowego budynku niezgodnie z warunkami udzielonego pozwolenia na budowę.

W tych okolicznościach PINB decyzją z [...] grudnia 2014 r. nałożył na M. G. obowiązek zamurowania w terminie do [...] maja 2015 r. 3 otworów okiennych w zachodniej ścianie jej budynku mieszkalnego w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z warunkami technicznymi i warunkami udzielonego pozwolenia; po rozpatrzeniu odwołania Z. B., decyzja ta jako uznana za przedwczesną, została uchylona decyzją WINB z [...] lutego 2015 r. nr [...], a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji (w uzasadnieniu wskazano na jej podjęcie bez wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności, w szczególności czy względem przedmiotowego budynku było prowadzone postępowanie naprawcze i jakie zapadło rozstrzygnięcie).

W następstwie tego PINB [...] kwietnia 2015 r. przeprowadził oględziny spornego obiektu, po czym decyzją z [...] marca 2016 r. nr [...] - wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23, dalej: K.p.a.) oraz art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 i art. 81 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm., dalej: u.P.b.) - nakazał M. G., w terminie do [...] września 2016 r. dokonać zamurowania materiałem ściennym niepalnym lub luksferami trzech otworów okiennych istniejących w ścianie budynku mieszkalnego od strony zachodniej, tj. 1 otwór okienny o wymiarach 100 x 70 cm w poziomie piwnic oraz 2 otwory okienne o wymiarach 60 x 150 cm

w poziomie parteru.

W uzasadnieniu PINB podał, że nie można jednoznacznie wykluczyć, że

w odniesieniu do budowy budynku mieszkalnego nie było prowadzone postępowanie naprawcze. Świadczy o tym opracowana w trakcie budowy inwentaryzacja, opieczętowana przez właściwy organ. Obecnie jednak w żaden sposób nie jest możliwe potwierdzenie tego faktu z uwagi na brak dokumentów archiwalnych. Przesłuchany na tę okoliczność świadek który uczestniczył w pracach budowlanych, zeznał, że ówczesna właścicielka działki 1021/1 (położonej po zachodniej stronie inwestycji) wyraziła zgodę na wykonanie okien i dachu. W tym właśnie celu W. G. sporządził dokumentację tej budowy, którą następnie złożył

w Urzędzie Gminy. Podczas trwania robót aż do ich zakończenia nikt nie kwestionował istnienia okien i kształtu dachu. Okoliczności te potwierdził także drugi świadek. Organ administracji zaznaczył, że nie jest możliwe pozyskanie dodatkowych dowodów na wskazane okoliczności, poprzez przesłuchanie inspektora d/s budownictwa w Urzędzie Miasta i Gminy podpisanego pod w/w inwentaryzacją oraz innych osób które mogłyby przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Wobec braku kompletnych dokumentów postępowania naprawczego w okresie budowy tego budynku oraz niemożliwości ich zgromadzenia, organ administracji jako zasadne uznał prowadzenie oddzielnego postępowania w celu doprowadzenia ściany budynku od strony zachodniej do stanu zgodności z warunkami technicznymi określonymi w § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia

12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

W odniesieniu do wykonanego dachu czterospadowego PINB przyjął natomiast, że zmiana ta nie narusza interesów właścicielki sąsiedniej działki nr 1021/1 (położonej od strony zachodniej). Obecny stan faktyczny uniemożliwia zabudowę sąsiedniej działki zgodnie z § 12 w/w rozporządzenia, tj. w odległości 4 m od granicy działki. Właściciel działki sąsiedniej od strony zachodniej mógłby sytuować zabudowę

w odległości nie mniejszej niż 8 m od ściany szczytowej budynku mieszkalnego M. G. Naruszenie tego interesu nie będzie występowało, jeżeli ściana szczytowa budynku będzie spełniać warunki ściany pełnej zgodnie z § 12 i § 271 ust. 2 w/w rozporządzenia. Organ I instancji uznał, że w chwili obecnej, z uwagi na zbliżenie ściany z oknami przedmiotowego budynku mieszkalnego do granicy działki, nie występuje zagrożenie (pod kątem spełnienia przepisów przeciwpożarowych), gdyż najbliższy budynek na sąsiedniej działce nr 1021/1 usytuowany jest ok. 24 m,

a budynek mieszkalny znajduje się w odległości ok. 48 m.

Odwołania od powyższej decyzji złożyły Z. B. oraz M. G.

W ocenie Z. B., inwentaryzacja przedłożona przez rodzinę G. była ich prywatną sprawą i nie wywołuje żadnych skutków prawnych. Również pieczęcie na niej zawarte nie mają znaczenia. Według niej, ze względu na to, iż inwentaryzacja niedopuszczalnie godziła w interesy właścicieli działki sąsiedniej, nie nadano jej dalszego biegu. W posiadaniu rodziny B. znajdowało się tylko pozwolenie na budowę z dnia [...] kwietnia 1982 r. udzielone W. G. Żadne inne postępowanie w tej sprawie nie było prowadzone. Jej zdaniem świadkowie M. G. są niewiarygodni.

M. G. natomiast wskazała, że nie rozumie dlaczego organ I instancji dokonując rozstrzygnięcia w sprawie okien nie wziął pod uwagę jej oświadczenia, jak

i zeznań przedstawionych przez nią świadków. Zaznaczyła, że informowała PINB, iż przy budowie budynku mieszkalnego nic z mężem nie robili wbrew woli ówczesnej właścicielki nieruchomości przyległej od strony zachodniej ich działki, tj. teściowej obecnej właścicielki Z. B. i jej dzieci. Podała, że postępowanie naprawcze

w 1984 r. przeprowadzono zgodnie z przepisami.

Po rozpoznaniu w/w odwołań, WINB wskazaną na wstępie decyzją z [...] lipca 2016 r. - działając na podstawie art. 138 1 pkt 2 i art. 105 § 1 K.p.a. - uchylił

w całości zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie organu I instancji w całości.

Wskazał, że [...] czerwca 2016 r. przeprowadzona została rozprawa administracyjna

z udziałem stron, na którą wezwał też K. S., inspektora d/s budownictwa w UMiG w [...], podpisaną pod dokumentacją o nawie "Inwentaryzacja budynku mieszkalnego ob. G. W. zam. [...]", opracowaną w lipcu 1984 r. Wezwana na rozprawę poinformowała jednak pisemnie organ, że ma 74 lata i nie może wziąć udziału w rozprawie z uwagi na stan zdrowia. Ponadto nie pamięta podanych nazwisk i nie wniesie nic do sprawy.

W trakcie tej rozprawy właściciele przyległych do siebie działek nr 1024 i 1021/1

w Z. zgodnie oświadczyli, że istniejące pomiędzy tymi działkami ogrodzenie znajduje się w granicy. Będący przedmiotem postępowania budynek mieszkalny usytuowany na działce nr 1024 położony jest w odległości 1,27 - 1,30 m od osi ogrodzenia, a jego wygląd budynku jest zgodny z ustaleniami PINB.

Jako nieznajdujący uzasadnienia WINB uznał nakaz nałożony na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 u.P.b. przez organ I instancji. Podał, że nie można jednoznacznie wykluczyć, że w odniesieniu do budowy przedmiotowego budynku mieszkalnego nie było prowadzone postępowanie naprawcze, o czym świadczy inwentaryzacja opracowana w trakcie budowy, opieczętowana przez właściwy organ. Prowadzenie postępowania naprawczego po raz drugi w tej samej sprawie jest nieuprawnione

i stanowi naruszenie prawa. Aktualnie nie ma możliwości uzyskania szczegółowszych danych co do prowadzenia przez właściwy organ w 1984 r. postępowania naprawczego w sprawie trzech okien wykonanych w ścianie zachodniej, jak i dachu na przedmiotowym budynku. Samych dokumentów potwierdzających prowadzenie postępowania naprawczego w 1984 r. przez UMiG

w [...] nie udało się odnaleźć w archiwum gminnym. Wg WINB, brak stosownej dokumentacji w archiwum nie przesądza, że postępowanie takie nie miało miejsca. Nie bez znaczenia także pozostaje fakt istnienia dokumentu w postaci inwentaryzacji przedmiotowego budynku z 1984 r., opatrzonego oryginalnymi pieczęciami przez właściwy organ, na którym zostały naniesione zmiany polegające na wykonaniu w ścianie zachodniej trzech okien o lokalizacji i wymiarach jak istniejące obecnie okna oraz dachu czterospadowego. Jednoznacznie nie można wykazać i wykluczyć, że w sprawie odstępstw istotnych od decyzji UMiG w [...] z dnia [...] kwietnia 1982 r. znak: [...] udzielającej W. G. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego na działce nr 1024 położonej w miejscowości Z., nie było prowadzone postępowanie naprawcze przez właściwy organ, zatem prowadzone obecnie postępowanie należało umorzyć w całości.

Skargę na decyzję WINB do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Rzeszowie złożyła Z. B., wnosząc o jej uchylenie.

Podtrzymała dotychczasową argumentację podając, że na sąsiedniej działce wybudowany został budynek niezgodnie z warunkami udzielonego decyzją

z [...] kwietnia 1982 r. pozwolenia na budowę. Zarówno poprzedni jak i obecni właściciele działki nr 1021/1 nie byli zawiadamiani o prowadzeniu odrębnego postępowania w sprawie przedmiotowego budynku. Tymczasem istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu wymaga uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Zmiany dokonane w budowie przedmiotowego budynku w istotny sposób naruszają interes właścicieli działki nr 1021/1 i uniemożliwiają zabudowanie jej wschodniej części.

Jako nieuzasadnione i nieprawidłowe skarżąca oceniła umorzenie postępowania przez organ II instancji. Wobec braku udowodnienia w sposób niebudzący wątpliwości, że postępowanie w sprawie zalegalizowania odstępstw od pozwolenia na budowę było prowadzone, rolą organu było prowadzenie postępowania wobec stwierdzonych odstępstw, tj. zarówno dachu jak i okien w trybie art. 50-51 w zw.

z art. 51 ust. 7 u.P.b.

W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie z przyczyn, które stanowiły podstawę wydania zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z dnia 23 marca 2017 r. sygn. akt II SA/Rz 1228/16 WSA

w Rzeszowie oddalił skargę Z. B.

Jako zasadne ocenił stanowisko organu odwoławczego, że zebrany w postępowaniu pierwszoinstancyjnym materiał dowodowy nie dawał podstawy do ustalania, iż zaistniały przesłanki do zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 u.P.b., co skutkować musiało umorzeniem postępowania. Jako bezsporne Sąd uznał, iż budynek na działce nr 1024 w miejscowości Z. został wybudowany niezgodnie z przepisami i warunkami udzielonego pozwolenia na budowę (decyzją UMiG

w [....] z [...] kwietnia 1982 r.). Odstępstwo polegało na wykonaniu w ścianie od strony zachodniej trzech otworów okiennych oraz dachu czterospadowego.

Sąd zwrócił uwagę, że w aktach sprawy znajduje się uwierzytelniona kopia dokumentacji o nazwie "Inwentaryzacja budynku mieszkalnego ob. G. W. zam. [...]" sporządzona w lipcu 1984 r., uwzględniająca wskazane wyżej odstępstwa, które stwierdził organ nadzoru budowlanego przeprowadzając oględziny [...] sierpnia 2014 r. Zdaniem Sądu, organ odwoławczy prawidłowo wskazał, że powyższa inwentaryzacja budynku z 1984 r. z naniesionymi zmianami polegającymi na wykonaniu w ścianie zachodniej 3 otworów okiennych o lokalizacji i wymiarach jak istniejące obecnie oraz dachu czterospadowego opatrzona jest oryginalnymi pieczęciami właściwego organu, który wydał także M. G. pozwolenie na budowę. Nadto z ustaleń organów obu instancji wynika, że nie udało się im uzyskać (odnaleźć) dokumentacji odrębnego postępowania dotyczącego budowy budynku niezgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę. Brak archiwalnej dokumentacji w tym zakresie nie może przesądzać o tym, iż postępowanie naprawcze nie było wcześniej prowadzone.

Wbrew zarzutom skarżącej, inwentaryzacja budynku mieszkalnego z 1984 r.

z naniesionymi zmianami i opatrzona oryginalnymi pieczęciami właściwego organu opracowywana była w oparciu o przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. na potrzeby postępowania o udzielenie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku (m.in. gdy chodziło o doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego

z prawem). Stroną tego postępowania był wyłącznie inwestor. Sąd podkreślił, że zasługuje na akceptację stanowisko organu odwoławczego, że skoro nie można wykazać i również wykluczyć, iż w sprawie istotnych odstępstw od pozwolenia na budowę z dnia [...] kwietnia 1982 r. nie było prowadzone postępowanie w sprawie legalności otworów okiennych oraz dachu, to obecnie prowadzone postępowanie podlegać musi umorzeniu.

Na skutek skargi kasacyjnej Z. B. w sprawie orzekał Naczelny Sad Administracyjny, który wyrokiem z 27 lutego 2018 r. sygn. II OSK 1973/17 uchylił opisany wyżej wyrok WSA w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi I instancji.

NSA jako niepoprawne ocenił stanowisko wyrażone przez Sąd I instancji. Wskazał, że o ile fakt sporządzenia i przedłożenia we właściwym organie administracji inwentaryzacji powykonawczej budynku zrealizowanego z odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego świadczyć może o tym, że dokument ten wykonany został na potrzeby np. postępowania naprawczego, to w realiach ocenianego przypadku dowodowi temu nie można przypisywać znaczącej (decydującej) roli wpływającej na kierunek rozstrzygnięcia sprawy (umorzenie postępowania). Wg NSA, okoliczność sporządzenia inwentaryzacji powykonawczej we wskazanym przypadku służyć ma – co do zasady - ustaleniu, czy zrealizowany obiekt został wykonany zgodnie z przepisami prawa, w tym warunkami technicznymi jakim powinny odpowiadać budynki. Skoro przedmiotowa inwentaryzacja potwierdza realizację budynku mieszkalnego niezgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę (m. in. o dodatkowe okna od strony działki Z. B.), to powyższe ustalenie stanowić mogło dopiero podstawę do dalszych ocen zmierzających do stwierdzenia, czy budynek ten można było w ogóle doprowadzić do stanu zgodnego z prawem oraz jakiego rodzaju obowiązki trzeba nałożyć w tym celu na inwestora (jego następcę prawnego). Samo wdrożenie trybu naprawczego (o ile w ogóle miało miejsce) nie stanowiło jeszcze wystarczającej podstawy do przyjmowania, że postępowanie tego rodzaju zakończyło się w sposób uprawniający do udzielenia inwestorowi pozwolenia na użytkowanie. NSA zwracając uwagę na zapis art. 40 i 42 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229) stwierdził że sam fakt prowadzenia postępowania w którym przedłożona została inwentaryzacja powykonawcza sporządzona w 1984 r. nie jest jeszcze miarodajny ani wystarczający do zaakceptowania wniosków przyjętych przez Sąd I instancji. Konieczne jest dokonanie analizy stwierdzonych odstępstw od projektu budowalnego w kontekście właściwych przepisów wpływających na określenie warunków (zmian lub przeróbek o których mowa w art. 40 i 42), pod jakimi legalizacja tychże odstępstw mogła nastąpić.

Przyjęcie, że wykonanie inwentaryzacji powykonawczej obrazującej tylko niezgodność inwestycji z pozwoleniem na budowę jest równoznaczne z faktem prowadzenia i – przede wszystkim - pozytywnego dla inwestora zakończenia postępowania zmierzającego do legalizacji stwierdzonych odstępstw, nie było zasadne i uprawnione. Nie mogło dowodzić to bowiem tego, że inwestor, w wyniku tego postępowania doprowadził obiekt do stanu zgodnego z prawem lub też że

w świetle przepisów prawa nie miał obowiązku dokonywania jakichkolwiek zmian lub przeróbek obiektu celem spełnienia przesłanek wynikających z art. 40 w zw. 42.

W tych okolicznościach NSA stwierdził, że rzeczą WSA będzie dokonanie analizy stwierdzonych odstępstw od projektu budowlanego w kontekście właściwych przepisów, przede wszystkim techniczno - budowlanych, celem ustalenia, czy

w świetle tych przepisów i zebranych dotychczas dowodów uprzednio toczyło się postępowanie naprawcze i czy zakończyło się w sposób, który wynika z aktualnego stanu spornej inwestycji, tj. bez nałożenia na inwestora jakichkolwiek obowiązków (zmian i przeróbek obiektu budowlanego) w zakresie okien usytuowanych w elewacji zachodniej budynku. W zależności od tych ustaleń i przy uwzględnieniu materiału dowodowego sprawy WSA oceni, czy aktualne powinno być dalsze prowadzenie postępowania administracyjnego celem doprowadzenia obiektu na działce nr 1024

w Z. do stanu zgodnego z prawem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga

w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Stosownie do art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub innych przepisach).

Przedmiotem kontroli Sądu pozostaje decyzja WINB z [...] lipca 2016 r. uchylająca w całości decyzję PINB z [...] marca 2016 r. nakazującą M. G. zamurowanie 3 otworów okiennych w zachodniej ścianie budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr 1024 w Z. i umarzająca postępowanie pierwszej instancji w całości.

W rozpoznawanej sprawie znajduje zastosowanie art. 190 P.p.s.a. stanowiący, że sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Jak już bowiem wskazano wyżej, NSA wydanym 27 lutego 2018 r. wyrokiem sygn. akt II OSK 1937/17 uchylił wyrok WSA w Rzeszowie z 23 marca 2017 r. II SA/Rz 1228/16, przekazując mu sprawę do ponownego rozpoznania. Bezpośrednim powodem takiego rozstrzygnięcia było zaaprobowanie przez WSA wynikającego z zaskarżonej decyzji stanowiska, że mimo braku stwierdzenia istnienia dokumentacji odnoszącej się do prowadzenia postępowania naprawczego dotyczącego przedmiotowego budynku, okolicznością uprawdopodabniającą jego prowadzenie jest fakt sporządzenia w lipcu 1984 r. uwzględniającej odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego inwentaryzacji powykonawczej, co przemawia, że aktualnie prowadzone postępowanie naprawcze - stanowiąc ponowne orzekanie w tej samej sprawie, bez wskazania nowych, nieznanych organowi okoliczności - jest nieuprawnione i uzasadnia umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego.

W kontekście powyższego, po ponownym rozpoznaniu sprawy, WSA uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżona decyzja - umarzająca w całości jako bezprzedmiotowe postępowanie pierwszej instancji prowadzone w sprawie legalności okien w zachodniej ścianie budynku mieszkalnego na działce nr 1024

w miejscowości Z. i dachu tego budynku - podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego.

W sprawie nie budzi wątpliwości, że do wybudowania tego budynku doszło na podstawie udzielonego W. G. przez UMiG decyzją z dnia [...] kwietnia 1981 r. znak: [...] pozwolenia na budowę, obejmującego budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wg projektu typowego WB-3431, bez garażu.

Do wydania tego pozwolenia i realizacji przedmiotowego budynku doszło pod rządami ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38,

poz. 229 ze zm.); zgodnie z jej art. 28 ust. 1, roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można było rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę, którego – stosownie do § 44 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej

i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno - budowlanego (Dz. U. Nr 8, poz. 48 ze zm.) - wymagało m.in. wykonanie i rozbudowa stałych i tymczasowych budynków.

Z kolei do sytuowania budynku w dacie jego budowy zastosowanie miało rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62 ze zm.). Wg jego § 12 ust. 1, budynki mieszkalne

i gospodarcze na działkach zagrodowych w indywidualnych gospodarstwach rolnych oraz wolno stojące jednorodzinne domy mieszkalne o ścianach z materiałów niepalnych i o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych powinny być sytuowane w odległości co najmniej 4 m od granicy działki, przy czym odległość ta mogła być zmniejszona do 3 m, jeżeli ściana budynku od strony sąsiedniej działki nie ma otworów okiennych lub drzwiowych (zgodnie z ust. 2 tego paragrafu, przy istniejącej zabudowie na sąsiedniej działce w odległości większej niż 4 m od granicy działki, odległości określone w ust. 1 mogły ulec zmniejszeniu, z tym że odległość między budynkiem istniejącym a projektowanym powinna wynosić co najmniej 8 m).

W regulacje te wpisuje się zawarty w w/w decyzji o pozwoleniu na budowę

z 16 kwietnia 1981 r. zapis, iż budynek należy usytuować w odległości 1 m od granicy działki M. B. ze ścianą pełną bez otworów okiennych i drzwiowych, zaś dach dwuspadowy ma być skierowany spadkami na własną parcelę (koresponduje z nim zawarta w pozyskanej w toku postępowania przez organy nadzory budowlanego archiwalnej dokumentacji budowlanej - oznaczona datą [...] kwietnia 1982 r. i podpisem "B." - informacja, że M. B. wyraża W. G. "zgodę na budowę domu 1 m od granicy bez otworów").

Jednocześnie w sprawie nie budzi wątpliwości, że w trakcie prowadzonej

w latach 1982 - 1984 na działce nr 1024 budowy budynku mieszkalnego, w jego zachodniej ścianie (tj. od strony działki M. B.) wykonane zostały 3 otwory okienne (jeden w poziomie piwnic oraz dwa w poziomie parteru), zaś dach uzyskał konstrukcję 4-spadową.

Zmiany te - o charakterze samowolnym - stanowiły odstępstwo od udzielonego pozwolenia na budowę i nie znajdują formalnego odzwierciedlenia w zgromadzonej w sprawie dokumentacji budowlanej, która oprócz wspomnianego pozwolenia na budowę z opisem technicznym i planem realizacyjnym zagospodarowania działki, zasadniczo ogranicza się do sporządzonej w lipcu 1984 r. - uwzględniającej powyższe odstępstwa - inwentaryzacji tego budynku.

Odstępstwa te niewątpliwie nie uzasadniały stosowania art. 37 ust. 1 u.P.b.

z 1974 r., zgodnie z którym obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:

1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub

2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Ubocznie zwrócenia uwagi wymaga, że na zaistnienie w/w przesłanek nie wskazuje obecnie również sama skarżąca, powołując się na wynikające z faktu istnienia od strony jej działki otworów okiennych perspektywiczne ograniczenia w zabudowie.

Ewentualne więc postępowanie naprawcze (legalizacyjne), jeżeli takie

w przeszłości miałoby się już w sprawie toczyć, a którego wyznacznikiem miałaby być ta inwentaryzacja, wiązałoby się z obowiązkiem właściwego zastosowania przez organy nadzoru budowlanego art. 40 u.P.b. z 1974 r., zgodnie z którym w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie

w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami (norma ta miała zastosowanie do sytuacji, gdy obiekt zrealizowano bez pozwolenia na budowę, a także niezgodnie z innymi przepisami niż przepisy o planowaniu przestrzennym, np. z naruszeniem przepisów dotyczących warunków technicznych).

O ile zatem sporządzona w lipcu 1984 r. inwentaryzacja powykonawcza mogła więc stanowić wstępny etap takiego postępowania, umożliwiający stwierdzenie rodzaju dokonanych w toku budowy odstępstw od projektu budowlanego i pozwolenia na budowę, to w kontekście w/w przepisów (zwłaszcza przywołanego wyżej § 12 rozporządzenia z 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki) brak jest podstaw prawnych do uznania, że mimo jednoznacznych zapisów decyzji o pozwoleniu na budowę, sama w sobie - poprzez opatrzenie pieczęcią UMiG oraz podpisem pracownika tego urzędu - mogła przesądzać o jego prawidłowym przeprowadzeniu i zakończeniu w postaci akceptacji dokonanych zmian, tj. bez wydania decyzji o jakich mowa w art. 40

i art. 42 u.P.b. z 1974 r. (zgodnie z ust. 1 tego ostatniego przepisu, inwestor, właściciel lub zarządca mógł przystąpić do użytkowania obiektu budowlanego, co do którego wydano przewidziany w art. 40 nakaz dokonania zmian lub przeróbek, dopiero po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie, wydanego przez właściwy terenowy organ administracji państwowej).

Niezależnie od sporządzonej inwentaryzacji, w świetle powołanych przepisów prawa budowlanego, o legalności wykonanych robót tym bardziej nie przesądza również rzekomo uzyskana w toku budowy zgoda M. B. na wykonanie okien, nawet jeżeli została ona rzeczywiście udzielona (na co powołuje się obecnie M. G. i co w jej ocenie stanowi o legalności wykonania okien).

W ocenie Sądu, wskazane regulacje prawne w kontekście okoliczności sprawy - wbrew wyrażonemu w zaskarżonej decyzji stanowisku WINB - w żaden sposób nie potwierdzają, że w stosunku do budynku mieszkalnego na działce nr 1024

w Z. toczyło się postępowanie naprawcze dotyczące stwierdzonych odstępstw od udzielonego W. G. pozwolenia na jego budowę oraz że mogło się ono zakończyć bez nałożenia na inwestora jakichkolwiek obowiązków w odniesieniu do samowolnie wykonanych otworów okiennych w ścianie zachodniej budynku. Skutkuje to koniecznością uchylenia tej decyzji jako wadliwie umarzającej z powodu bezprzedmiotowości postępowanie pierwszej instancji, wydanej z naruszeniem przepisów postępowania mającym istotny wpływ na wynik sprawy (art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 105 § 1 K.p.a.).

W toku dalszego postępowania WINB uwzględni powyższe stanowisko

i w kontekście poczynionych uwag oraz odwołań M. G. i Z. B. od decyzji PINB z dnia [...] marca 2016 r. ponownie oceni zasadność i prawidłowość nałożonego nią na M. G. obowiązku zamurowania otworów okiennych w zachodniej ścianie jej budynku mieszkalnego. W tym zakresie Sąd pragnie nadmienić, iż podziela wynikające z tej decyzji stanowisko, które jako punkt odniesienia do nałożenia stosownych obowiązków przyjmuje doprowadzenie budynku do zgodności z przepisami aktualnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422 ze zm.).

Stosownie do powyższego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a., Sąd orzekł jak w pkt I sentencji wyroku o uchyleniu zaskarżonej decyzji.

O zwrocie należnych skarżącej kosztów postępowania sądowego (pkt II) obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika – radcy prawnego (480 zł) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, Dz. U. z 2018 r., poz. 265 (skarżącej w toku postępowania sądowego przyznane zostało prawo pomocy obejmujące zwolnienie od wpisu od skargi).