Wyrok NSA oz. w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 1199/96
NSA oz. w Lublinie
Data orzeczenia: 1997-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 97 par. 1 pkt 4, art. 166
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: 1. Każde żądanie zwrotu podatku, niezależnie od wysokości kwoty, obliguje organ podatkowy do dokładnego ustalenia formalnych i materialnych podstaw zasadności żądania, a więc argument "wykazania przez skarżącego dużych kwot podatku do zwrotu" i przez to konieczności "przeprowadzenia dokładnej kontroli zasadności tego żądania" nie uzasadnia zastosowania art. 166 Kpa.

2. Możliwość zawieszenia postępowania administracyjnego w oparciu o art. 166 Kpa nie oznacza dowolności. Ocena organu podatkowego co do konieczności zawieszenia tego postępowania powinna być oparta na przesłankach wynikających z art. 166 Kpa z uwzględnieniem ogólnych zasad postępowania administracyjnego.

TEZY

1. Każde żądanie zwrotu podatku, niezależnie od wysokości kwoty, obliguje organ podatkowy do dokładnego ustalenia formalnych i materialnych podstaw zasadności żądania, a więc argument "wykazania przez skarżącego dużych kwot podatku do zwrotu" i przez to konieczności "przeprowadzenia dokładnej kontroli zasadności tego żądania" nie uzasadnia zastosowania art. 166 Kpa.

2. Możliwość zawieszenia postępowania administracyjnego w oparciu o art. 166 Kpa nie oznacza dowolności. Ocena organu podatkowego co do konieczności zawieszenia tego postępowania powinna być oparta na przesłankach wynikających z art. 166 Kpa z uwzględnieniem ogólnych zasad postępowania administracyjnego.


SENTENCJA

uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług i podatku zryczałtowanego.


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Podstawą prawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 166 Kpa zgodnie z którym "w postępowaniu w sprawach ustalenia podstaw opodatkowania i podatków zawieszenie postępowania może nastąpić, jeżeli rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez właściwy organ lub Sąd".

Rozwiązanie przyjęte w art. 166 Kpa jest więc rozwiązaniem szczególnym w stosunku do przyjętego w art. 97 par. 1 pkt 4 Kpa.

W postępowaniu w sprawie zobowiązań podatkowych organ podatkowy może zawiesić postępowanie, gdy w jego ocenie, rozpatrzenie sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. Podstawą rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie był właśnie art. 166 Kpa, co wynika z treści decyzji.

Nie są zatem zasadne zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia art. 97 par. 1 Kpa, który w przedmiotowej sprawie w ogóle nie stanowił podstawy rozstrzygnięcia. Sprecyzowanych zarzutów naruszenia tego przepisu prawa skarżącego zresztą nie wskazał. Podnieść przy tym należy, że wbrew wywodom skargi żądanie zwrotu dotyczyło tak podatku VAT, jak i zryczałtowanego podatku dochodowego, a kwestie prawidłowości rozliczenia z budżetem w tych podatkach są przedmiotem kontroli Urzędu Kontroli Skarbowej. Nie będąc jednak związany granicami skargi /art. 51 ustawy o NSA/ Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu I instancji wydane zostało z naruszeniem art. 166 Kpa.

Jak to wyżej wskazano, zgodnie z art. 166 Kpa zawieszenie postępowania w sprawach wymienionych w tym przepisie prawa może nastąpić, gdy rozpatrzenie sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego.

Zagadnieniem wstępnym jest sytuacja, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego. Ocena zaś tego zagadnienia wstępnego, gdyby ono w sobie mogło być przedmiotem odrębnego postępowania /w oderwaniu od sprawy na tle której wystąpiło/, należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu państwowego niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie. Jest to przy tym zagadnienie, które nie było przedmiotem prawomocnie przesądzone w innej sprawie /por. Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego A.Adamiak i J.Borkowski, C.H. Beck 1996 str. 419/.

Organ podatkowy przyjmując prejudycjalność wyniku kontroli działalności gospodarczej skarżącego /stanowiącej 2 czynności sprzedaży wykazanej w dokumentach księgowych/ w stosunku do wydania decyzji o zwrocie nadpłaty w istocie stanowiska swego nie uzasadnił.

Względy celowości nie mogą być utożsamiane z koniecznością rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 166 Kpa.

Ponadto oceniając konieczność zawieszenia postępowania organ powinien kierować się przede wszystkim dostatecznymi podstawami faktycznymi prawidłowego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego we własnym zakresie dla potrzeb danego postępowania.

Dostateczne podstawy faktyczne to dysponowanie wystarczającymi dowodami, faktami znanymi z urzędu. Fakt, iż składając żądanie będące podstawą wszczęcia postępowania, strona nie dołączyła dokumentów niezbędnych do załatwienia sprawy w ramach tego żądania nie stanowi podstawy do przyjęcia, że organ nie dysponuje wystarczającymi podstawami faktycznymi, o których mowa wyżej, skoro strona nawet nie była wzywana do złożenia dowodów.

Każde żądanie zwrotu podatku, niezależnie od wysokości kwoty, obliguje organ podatkowy do dokładnego ustalenia formalnych i materialnych podstaw zasadności żądania, a więc argument "wykazania przez skarżącego dużych kwot podatku do zwrotu" i przez to konieczności "przeprowadzenia dokładnej kontroli zasadności tego żądania" nie uzasadnia zastosowania art. 166 Kpa.

Możliwość zawieszenia administracyjnego w oparciu o art. 166 Kpa nie oznacza dowolności. Ocena organu podatkowego co do konieczności zawieszenia tego postępowania powinna być oparta na przesłankach wynikających z art. 166 Kpa z uwzględnieniem ogólnych zasad postępowania administracyjnego.

Skoro zatem wskazane przez organy argumenty przemawiające za zawieszeniem postępowania na podstawie art. 166 Kpa nie znajdują uzasadnienia w przesłankach jego zastosowania zaskarżone postanowienie jak też poprzedzające je postanowienie Urzędu Skarbowego podlega uchyleniu zgodnie z art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt. 3 ustawy o NSA (...).