Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 1489/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2012-09-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 86 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Cezary Koziński Sędziowie: Sędzia WSA Bożena Kasprzak (spr.) Sędzia WSA Paweł Kowalski Protokolant: Szymon Chrostek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2012 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia w podatku od towarów i usług kwoty zobowiązania podatkowego oraz kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc za wrzesień 2004 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Łd 1489/11

Uzasadnienie

Pismem z dnia [....] r. J. M. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...]r. określającą kwotę zobowiązania w podatku od towarów i usług w wysokości 9.385 zł oraz kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc za wrzesień 2004 roku.

W wyniku kontroli przeprowadzonej u skarżącego w zakresie podatku od towarów i usług za wrzesień 2004 r. stwierdzono nieprawidłowości dotyczące rozliczeń transakcji wewnątrzwspólnotowych nabyć towarów. Podatnik nie zadeklarował w badanym okresie żadnych transakcji wewnątrzwspólnotowych, tymczasem według ustaleń organu podatkowego, zgodnie z informacją zawartą w Systemie Polskiej Aplikacji VIES, J. M. dokonał w trzecim kwartale 2004r. oraz pierwszym i drugim kwartale 2005r., wewnątrzwspólnotowych nabyć towarów od niemieckiej firmy A , L.. [...] Frankfurt am Main.

Z dokumentacji nadesłanej przez niemiecką administrację podatkową wynikało, że zakupione towary (perfumy, ozdoby, srebrna biżuteria) odebrane zostały osobiście przez podatnika w siedzibie niemieckiego kontrahenta, płatność następowała w formie gotówki. Kwoty wynikające z rachunków odpowiadały kwotom ujętym w ewidencji kasowej niemieckiego kontrahenta. Zamówienia składane były przez odbiorcę -przedstawiciela firmy B, jednakże brak jest dokumentacji w tym zakresie. Wskazano, że podczas przesłuchania na okoliczność ww. transakcji, strona zeznała, że nigdy nie współpracowała z niemiecką firmą, ponadto podpisy złożone na dokumentach, wystawionych przez firmę A, nie są jej podpisami.

Zdaniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. nadesłane przez niemiecką administrację podatkową dokumenty potwierdzały jednoznacznie, że J. M. dokonywał wewnątrzwspólnotowych nabyć od ww. firmy, nie dając tym samym wiary zeznaniom podatnika.

Poczynione w toku kontroli ustalenia wykazały również, że podatnik we wrześniu 2004 r. dokonał odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących nabycie wód toaletowych od firmy P.P.H.U. "C" A. D., S., ul. A 15/17 m 34. Kontrolujący ustalili, iż wskazany przez firmę "C" regon nigdy nie został wygenerowany z rejestru REGON, nie było także zarejestrowanej w zbiorze rejestru województwa zachodniopomorskiego działalności gospodarczej zarówno na A. D., jak i na podmiot P.P.H.U. "C". Organ kontrolujący ustalił nadto, że A. D, nie figuruje w rejestrze podatników Pierwszego Urzędu Skarbowego w S.. Wobec powyższego uznano zasadność zakwestionowania podatnikowi prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony zawarty w fakturach, których wystawcą była firma A. D., na podstawie § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2004 r. Nr 97, poz. 970 ze zm., dalej "rozporządzenie"). Stosownie do powołanej normy w przypadku, gdy sprzedaż towarów lub usług została udokumentowana fakturami lub fakturami korygującymi wystawionymi przez podmiot nieistniejący lub podmiot nieuprawniony do wystawiania faktur, faktury te nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego.

Kontrola wykazała nadto, że inny kontrahent skarżącego p. M. S., działający pod firmą "D" nie posiada dokumentacji źródłowej w postaci faktur zakupu, sprzedaży oraz rejestrów prowadzonych dla potrzeb podatku VAT. Pan S. (obecnie C.) złożył oświadczenie, z którego wynika, iż dokumentacja ta została skradziona, na dowód czego przedłożył kserokopię zgłoszenia na Policję.

Poddając analizie zebrany materiał dowodowy organ pierwszej instancji za uprawnione uznał twierdzenie, ze faktury wystawione przez firmę "D" nie odzwierciedlają rzeczywistych transakcji. Za twierdzeniem tym przemawiały okoliczności w postaci rozbieżności pomiędzy kwotą podatku należnego u sprzedawcy a kwotą podatku naliczonego (określoną spornymi fakturami) ujętą w tym samym okresie przez skarżącego.

Nieprawidłowości wskazane powyżej stały się podstawą do wydania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. decyzji z dnia [...] r. w zakresie podatku od towarów i usług za wrzesień 2004 rok.

Na skutek złożonego przez podatnika odwołania decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. uchylił w trybie art. 233 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 2997 roku Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U z 2012 r., poz. 749, dalej "O.p.") zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu decyzji wskazano na naruszenie przez organ I instancji art. 122, art. 187 § 1 i art. 190 O.p. W opinii Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. zgromadzony materiał dowodowy nie stwarzał podstaw do uznania, iż kontrahent J. M. jest podmiotem nieistniejącym. Wskazał przy tym, że należało przede wszystkim podjąć próbę ustalenia adresu A. D., by następnie przesłuchać go, jako świadka. Dopiero w sytuacji braku jakichkolwiek informacji umożliwiających ustalenie istnienia podmiotu wskazanego w spornych fakturach jako wystawca uprawnione będzie przyjęcie, że w sprawie znajduje zastosowanie przepis § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a wskazanego rozporządzenia.

Zdaniem organu odwoławczego należało również przeprowadzić postępowanie, które w sposób jednoznaczny potwierdziłoby dokonywanie przez podatnika wewnątrzwspólnotowych nabyć od firmy A - korzystając z innych możliwości dowodowych. Podkreślono, że niemiecka administracja poinformowała, iż towar wskazanej firmy przewożono samochodami ciężarowymi, należącymi do polskiego podatnika. Dlatego też - w ocenie organu - zasadnym było ustalenie, czy firma J. M. posiada (bądź posiadała w kontrolowanym okresie) środki transportu, umożliwiające przewóz znacznej partii towarów. Wskazano też, że należało przeprowadzić dowód z przesłuchań świadków - osób zatrudnionych w firmie - na okoliczność ewentualnego świadczenia usług transportu towarów nabytych od niemieckiego kontrahenta, bądź też pozyskania wszelkich informacji dotyczących transakcji handlowych z firmą A . Wyjaśnieniu istniejących wątpliwości, według organu II instancji, mogły także posłużyć ustalenia dotyczące posiadanych lub wynajmowanych przez J. M. pomieszczeń magazynowych. Zasadnym było przesłuchanie pracowników obsługujących te pomieszczenia odnośnie posiadanej wiedzy na temat pochodzenia składowanych towarów.

Poddając analizie akta sprawy organ odwoławczy w odniesieniu do zakwestionowanych transakcji z firmą "D" M. S. (obecnie C.i), stwierdził, iż koniecznym będzie ponowne przeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie ustalenia całokształtu stosunków towarzyszących działalności gospodarczej skarżącego oraz M. S. z firmy D, w tym zalecił ponowne przesłuchanie p. S. w charakterze świadka.

Dokonując rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił jednocześnie kwestię dopuszczalności przeprowadzenia ponownego rozpatrzenia sprawy - w świetle uregulowań zawartych w art. 70 Ordynacji podatkowej.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. wydał decyzję z dnia [...] r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień 2004 r.

W uzasadnieniu wskazano, że zebrany w toku postępowania kontrolnego i podatkowego materiał dowodowy - uzupełniony zgodnie z zaleceniami organu II instancji - pozwolił na stwierdzenie, że P.P.H.U. "C" A. D. jest podmiotem nieistniejącym. W konsekwencji powyższego podatnikowi nie przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony zawarty w fakturach wystawionych przez wskazany wyżej podmiot.

Wskazano również, że przeprowadzone postępowanie wyjaśniające potwierdziło dokonywanie przez podatnika wewnątrzwspólnotowych nabyć od firmy A .

Organ l instancji stwierdził natomiast, że zgromadzony materiał dowodowy nie stworzył wystarczających podstaw do zakwestionowania podatku naliczonego określonego w dokumentach wystawionych przez firmę "D" – M. S. Za przyjęciem takiego stanowiska przemawiały zeznania złożone przez kontrahenta J. M. oraz rozstrzygnięcia Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. dokonane na rzecz p. C. w zakresie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2004 r. i 2005 r. Powyższe decyzje zostały wydane w związku z utratą przez podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego za wyżej wymienione okresy - z uwagi na brak stosownego udokumentowania w zakresie tegoż podatku. Jak wynikało zatem z uzasadnienia decyzji, organ podatkowy zakwestionował prawo do odliczenia podatku naliczonego, gdyż M. S. nie przedłożył zarówno kopii faktur VAT, ani też duplikatów faktur VAT - nie negując samego faktu dokonywania nabyć. Za zasadne organ podatkowy uznał natomiast przyjęcie podatku należnego w wysokościach wykazanych przez skarżącego w złożonych deklaracjach VAT - 7, co wskazywałoby, że dokonywana sprzedaż w powyższych okresach rozliczeniowych nie budziła również wątpliwości. Ponadto materiały nadesłane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. dodatkowo potwierdziły tezę, że ww. firma faktycznie prowadziła działalność w zakresie handlu kosmetykami.

Nie zgadzając się z dokonanym rozstrzygnięciem pełnomocnik strony złożył odwołanie, w którym postawił zarzut naruszenia następujących przepisów:

1) prawa materialnego, tj.:

• art. 86 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług poprzez: zakwestionowanie prawa podatnika do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur VAT wystawionych przez firmę P.P.H.U. "C" – A. D. oraz uznanie, że kontrahent podatnika jest podmiotem nieistniejącym i nie był uprawniony do wystawiania faktur VAT;

• art. 5 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 9 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług poprzez uznanie, że podatnik dokonywał transakcji z firmą A polegających na nabywaniu towarów w postaci kosmetyków;

• art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez określenie kwoty zobowiązania podatkowego pomimo upływu pięcioletniego terminu wskazanego w powołanej regulacji;

2) przepisów prawa procesowego, tj.:

• art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa poprzez : nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego, zaniechanie podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, w szczególności zaniechanie ustalenia, czy firma "C" sprzedawała swoje towary na stadionie X-lecia w W., także zaniechanie ustalenia źródła pochodzenia towarów, których zakup udokumentowany został spornymi fakturami;

• art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez: uznanie, że dowody zgromadzone w sprawie są wystarczające do przyjęcia, że A. D. nie prowadził działalności gospodarczej i nie był podmiotem uprawnionym do wystawienia faktur oraz uznanie, że firma P.P.H.U."C" jest podmiotem nieistniejącym, który stwarzał jedynie pozory istnienia i nie uczestniczył w obrocie prawnym.

Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., po dokładnym przeanalizowaniu zebranego materiału dowodowego oraz zarzutów zawartych w odwołaniu, stwierdził, że całokształt materiału dowodowego pozwolił przyjąć stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji za zasadne.

Wskazano, że w pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu dotyczącego przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług. Poniesiono, że zgodnie z postanowieniem art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności. W § 8 powołanej regulacji ustawodawca określił przypadki, w których zobowiązanie podatkowe nie ulega przedawnieniu. Do okoliczności takich należy zabezpieczenie zobowiązań podatkowych hipoteką lub zastawem skarbowym, jednakże po upływie terminu przedawnienia zobowiązania te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu. W rozpatrywanej sprawie, zdaniem organu, znajduje zastosowanie powołana norma prawna, bowiem zabezpieczenie wykonania zobowiązań w podatku od towarów i usług za okres: styczeń - wrzesień 2004r. nastąpiło w formie ustanowienia hipoteki przymusowej na nieruchomości należącej do J. M. Wpisu dokonano z dniem [...]r. Powyższe potwierdza informacja zawarta w pismach Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia 5 marca 2010 r. oraz 20 lipca 2011 r.

Dalej podniesiono, że zgodnie z informacją zawartą w Systemie Polskiej Aplikacji VIES podatnik dokonał w trzecim kwartale 2004r. oraz pierwszym i drugim kwartale 2005r. wewnątrzwspólnotowych nabyć towarów od niemieckiej firmy A, L.. [...] Frankfurt am Main. Wartość powyższych nabyć wynosiła odpowiednio: 120.138,00 EUR, 77.832,00 EUR, 29.998,00 EUR. Wobec faktu, że podatnik nie wykazywał w powyższym okresie żadnych transakcji wewnątrzwspólnotowych oraz istniejących rozbieżności w systemie VIES, Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. przesłał do niemieckiej administracji podatkowej zapytanie w trybie art. 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 1798/2003 z dnia 7 października 2003r. w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie podatku o wartości dodanej, dotyczące transakcji pomiędzy J. M. a niemieckim kontrahentem. W ramach udzielonej odpowiedzi (formularz SCAC2004 nr referencyjny [...] ) załączono kserokopie rachunków, których wystawcą był niemiecki podmiot oraz kserokopie potwierdzeń wywozu towaru do kraju Unii Europejskiej. Z nadesłanej dokumentacji wynikało, że zakupione towary (perfumy, ozdoby, srebrna biżuteria) odebrane zostały osobiście przez podatnika w siedzibie niemieckiego kontrahenta, płatność następowała w formie gotówki. Kwoty wynikające z rachunków odpowiadały kwotom ujętym w ewidencji kasowej niemieckiego kontrahenta. Zamówienia składane były przez odbiorcę - przedstawiciela firmy B, jednakże brak jest dokumentacji w tym zakresie. Zgodnie z zaleceniami organu odwoławczego, przeprowadzony został dowód z przesłuchania świadków - osób zatrudnionych w firmie podatnika. Z zeznań tych wynika, że podatnik dysponował pomieszczeniem magazynowym, w którym przechowywał towary handlowe. Ponadto organ l instancji ustalił, że w okresie objętym kontrolą podatnik posiadał środek transportu, umożliwiający przewóz znacznej partii towarów.

Wskazano, że nie bez znaczenia w rozpatrywanej sprawie jest okoliczność, że asortyment towarów wymienionych na rachunkach, których kserokopie zostały załączone do formularza SCAC2004, zgodny jest z rodzajem towarów nabywanych również od polskich kontrahentów oraz związany jest z profilem prowadzonej działalności gospodarczej. Istotna - w ocenie organu odwoławczego - jest także informacja potwierdzająca dokonywanie transakcji w następnych okresach, tj. w poszczególnych kwartałach 2006r. Treść dokumentu SCAC2006 (nr referencyjny [...] ) wskazywała, że zamówienia w 2006r. składane były telefonicznie, towary każdorazowo odbierane były przez klienta samochodami ciężarowymi, za towary płacono gotówką. Z informacji tej wynikało, że nie jest możliwe ustalenie tożsamości odbiorców towarów oraz osób podpisujących faktury, gdyż niemiecka firma nie wymagała stosownego potwierdzenia oraz nie prowadziła żadnej rejestracji (rejestru klientów). Niemieckie organy podatkowe uznały, że do tych transakcji doszło i podlegają one opodatkowaniu.

Zdaniem organu odwoławczego zasadnie uznano zatem, że strona nie dokonała opodatkowania transakcji z niemiecką firmą A , czym naruszyła art. 5 ust.1 pkt 4 ustawy o podatku od towarów i usług. Wartość niezaewidencjonowanych transakcji ustalono na podstawie przesłanych przez niemieckie władze podatkowe rachunków sprzedaży, wystawionych na rzecz J. M.. Na przedmiotowych dokumentach znajdują się adnotacje dotyczące daty zapłaty należności. Stwierdzona nieprawidłowość pozostała jednak, w ocenie organu, bez wpływu na wysokość zobowiązania podatkowego za sierpień 2004r. Organ l instancji dokonując bowiem rozliczenia podatku od towarów i usług uwzględnił jednocześnie podatek naliczony, stanowiący zgodnie z art. 86 ust. 2 pkt 4 ustawy o podatku od towarów i usług kwotę podatku należnego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów.

Kwestią sporną w sprawie jest również, jak podkreślono, możliwość uwzględnienia przez podatnika faktur wystawionych przez firmę "C" A. D., tj. podmiot uznany przez organ l instancji jako "podmiot nieistniejący" w rozumieniu § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług.

W tej kwestii Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że dla rozstrzyganej sprawy kluczowe stało się ustalenie, że osoba o personaliach A. D. nie figuruje w zbiorze Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL), co też potwierdza znajdujące się w aktach sprawy pismo Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 sierpnia 2010 r. Nr [...]. Organ odwoławczy uznał przy tym, że stan faktyczny ustalony przez organ l instancji w zaskarżonej decyzji jest prawidłowy - wykazano ponad wszelką wątpliwość, że podmiot określony jako wystawca zakwestionowanych faktur jest podmiotem, który nie istnieje, czyli innymi słowy stanowi fikcję. Dane zawarte w spornych fakturach nie pozwalają bowiem na jakąkolwiek identyfikację wystawcy i dostawcy określonych w nich towarów. W ocenie organu odwoławczego w rozpatrywanej sprawie dokonano prawidłowego ustalenia okoliczności faktycznych, które następnie poddano odpowiedniej kwalifikacji prawnej. A zatem organ uznał, iż nie można zgodzić się z tezą odwołania dotyczącą niezasadnego zakwestionowania podatnikowi prawa do odliczenia podatku naliczonego i naruszenia tym samym przepisów prawa materialnego, tj. art. 86 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku o towarów i usług.

Ponadto stwierdzono, że nie doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego z uwagi na zabezpieczenie wykonania w formie ustanowienia hipoteki przymusowej na nieruchomości, przy czym dodano, iż wpisu dokonano z dniem [...] r.

W ocenie organu odwoławczego nie zasługują również na uwzględnienie zawarte w odwołaniu zarzuty, koncentrujące się wokół naruszenia przepisów postępowania podatkowego. Organ odwoławczy stwierdził, że zebrany został wystarczający materiał dowodowy, zgodnie z obowiązkiem wynikającym z art. 122 Ordynacji podatkowej w związku z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, który przyczynił się do wyjaśnienia i ustalenia stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy. Ponadto w ocenie organu odwoławczego stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób rzetelny, jednoznaczny i czytelny, w zakresie w jakim było to konieczne dla rozstrzygnięcia sprawy. Ustalenia faktyczne i prawne zostały przedstawione w zaskarżonej decyzji w sposób zgodny z art. 210 § 1 pkt 4 i § 4 Ordynacji podatkowej. W ocenie organu ustalenia w tym zakresie nie nasuwają żadnych zastrzeżeń.

W skardze na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. skarżący wskazał na naruszenie następujących przepisów:

I. prawa materialnego, tj.:

1) art. 86 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług poprzez:

- zakwestionowanie prawa podatnika do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur VAT wystawionych przez firmę P.P.H.U. "C" A. D. oraz "D" M. S. (C) i wydanie decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego,

- zakwestionowanie prawa podatnika do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur VAT wystawionych przez firmę P.P.H.U. "C" A. D. i wydanie decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego,

- uznanie, że podatnikowi nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur VAT wystawionych przez firmę P.P.H.U. "C A. D." z uwagi na fakt, że kontrahent podatnika jest podmiotem nieistniejącym i nie był uprawniony do wystawiania faktur VAT;

- uznanie, że podatnikowi nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur VAT wystawionych przez firmę "D" – M. S. z uwagi na fakt, że kontrahent podatnika nie odtworzył kopii faktur VAT wystawionych w spornym okresie na rzecz podatnika;

- uznanie, że podatnikowi nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur VAT wystawionych przez firmę "D" – M. S. z uwagi na to, że nie doszło do transakcji między podatnikiem a Panem S.;

- zakwestionowanie prawa podatnika do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur VAT wystawionych przez firmę "D" M. S. (C.) z uwagi na to, że kontrahent prowadził nierzetelne księgi podatkowe i w deklaracji VAT nie wykazał podatku należnego ani go nie uiścił;

II. prawa procesowego, tj.:

1) art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa poprzez:

- nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego z naruszeniem zasad proceduralnych, co w konsekwencji spowodowało, iż organ podatkowy wydał decyzję bez wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie niekompletnego materiału dowodowego;

- zaniechanie podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym i przerzuceniu ciężaru dowodzenia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia na skarżącego, w szczególności poprzez nieskorzystanie z bazy "E", którą dysponują organy podatkowe umożliwiającą ustalenie miejsca zamieszkania podatnika i właściwego dla A. D. organu podatkowego, tj. Naczelnika Urzędu Skarbowego;

- zaniechanie podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym i przerzuceniu ciężaru dowodzenia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia na skarżącego, w szczególności poprzez nie zwrócenie się do Ewidencji Działalności Gospodarczej, celem ustalenia, czy A. D. figurował jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą;

- uznanie, iż odliczenie przez podatnika podatku naliczonego z faktur wystawionych przez P.P.H.U. "C" A. D. doprowadziło do sytuacji, gdzie żaden z uczestników obrotu gospodarczego nie poniósł ekonomicznego ciężaru podatku od towarów i usług, co pozostaje w sprzeczności z zasadą powszechności i neutralności opodatkowania;

- zaniechanie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka w osobie M. S. z udziałem strony na okoliczność transakcji handlowych dokonywanych z podatnikiem, wystawianych faktur VAT na rzecz podatnika, które to okoliczności miały istotny charakter dla rozstrzygnięcia sprawy;

- zaniechanie ustalenia przez organ tego, kto zamiast podatnika podpisał się fakturach VAT wystawionych przez A;

2) art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez:

- uznanie, że dowody zgromadzone w sprawie są wystarczające do przyjęcia, że Pan D. i nie prowadził działalności gospodarczej, nie był podmiotem uprawnionym do wystawienia faktur;

- uznanie, w oparciu o zgromadzone w sprawie dowody, że P.P.H.U. "C" A. D. jest podmiotem nieistniejącym, który stwarzał jedynie formalne pozory istnienia, ale w rzeczywistości nie uczestniczył w obrocie prawnym;

- uznanie w oparciu o zgromadzone w sprawie dowody, że nie doszło do transakcji sprzedaży pomiędzy M. S. a podatnikiem;

- uznanie, w oparciu o zgromadzone w sprawie dowody, że sam fakt nabycia towaru, którego sprzedaż została udokumentowana fakturą VAT jest niewystarczającym do uznania prawa podatnika do odliczenia podatku naliczonego wykazanego na fakturze VAT;

- uznanie, że podatnik dokonywał wewnątrzwspólnotowych nabyć pomimo tego, że na fakturach VAT wystawionych przez A widnieją podpisy nienależące do podatnika.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że w sytuacji, gdy faktyczne doszło do transakcji podlegających opodatkowaniu, pozbawienie skarżącego prawa do odliczenia podatku naliczonego godzi w zasadę neutralności podatku VAT. Skarżący nie może stracić prawa do skorzystania z możliwości odliczenia podatku naliczonego, jeżeli działał w dobrej wierze i dochował należytej staranności, co wynika z orzecznictwa TS. Podkreślono, że wymóg rejestracji podmiotu wystawiającego fakturę, aby nabywca skorzystał z prawa odliczenia VAT, nie znajduje żadnego oparcia w regulacjach dyrektyw Unii Europejskiej. Zatem fakt niezarejestrowania A. D. nie powinien przesądzać o utracie prawa skarżącego do skorzystania z odliczenia podatku. Nadto, w sytuacji nie podjęcia przez organ podatkowy wszystkich działań celem ustalenia adresu A. D. i wezwania go w charakterze świadka, trudno uznać, że doszło do zebrania i rozpatrzenia przez organy podatkowe materiału dowodowego zgodnie z art. 122 i 187 § 1 O.p.

W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji (podatkowe) w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w sposób przewidziany w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.").

Sąd, w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie, nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zarzuty skargi odnoszące się do transakcji skarżącego z firmą "D" M. S. oparte są na nieporozumieniu. Rzeczywiście w decyzji z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. zakwestionował prawo podatnika do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawionych przez ten podmiot. Jednak powyższa decyzja została uchylona decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r., natomiast po ponownym rozpatrzeniu sprawy w decyzji z dnia 21 grudnia 2010 r. organ I instancji uznał, że skarżącemu przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawianych przez firmę "D" M. S.. Transakcje z tą firmą rzeczywiście miały miejsce, a podatek należny wynikający z tych faktur został zadeklarowany w deklaracjach VAT -7 przez sprzedawcę kosmetyków.

Zatem istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do dwóch kwestii, a mianowicie oceny, czy skarżący dokonał transakcji wewnątrzwspólnotowych z niemiecką firmą A i czy wobec tego powinien opodatkować te transakcje oraz czy skarżącemu przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawianych przez firmę P.P.H.U. "C" A. D..

Odnosząc się do pierwszej z nich stwierdzić trzeba, że zgromadzony materiał dowodowy jest wystarczający do stwierdzenia, że skarżący w kontrolowanym okresie dokonał wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów od niemieckiej firmy A. W tej mierze decydujące znaczenie ma dokumentacja nadesłana przez niemiecką administrację podatkową w postaci kserokopii rachunków, których wystawcą był niemiecki podmiot oraz kserokopii potwierdzeń wywozu towaru do kraju Unii Europejskiej. Z nadesłanej dokumentacji wynikało również, że zakupione towary (perfumy, ozdoby, srebrna biżuteria) odebrane zostały osobiście przez podatnika w siedzibie niemieckiego kontrahenta, płatność następowała w formie gotówki, a kwoty wynikające z rachunków odpowiadały kwotom ujętym w ewidencji kasowej niemieckiego kontrahenta. Dokumentacja wskazywała też, że zamówienia składane były przez odbiorcę - przedstawiciela firmy B. Dodatkowo ustalono, że do podobnych transakcji dochodziło pomiędzy podatnikiem a ww. firmą niemiecką w 2006 roku, a okoliczności transakcji były tożsame do tych z września 2004 r. Dla ustalenia, czy faktycznie podatnik dysponował środkami transportu i pomieszczeniami magazynowymi dla przewozu i przechowania towarów wskazanych w dokumentacji niemieckiego kontrahenta organ podatkowy przesłuchał pracowników skarżącego, np. M. Z., której zeznania potwierdziły te możliwości. Zasadnie również organy podkreśliły, że nie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy jest okoliczność, że asortyment towarów wymienionych na rachunkach, których kserokopie zostały załączone do formularza SCAC2004, zgodny jest z rodzajem towarów nabywanych również od polskich kontrahentów oraz związany jest z profilem prowadzonej działalności gospodarczej. Jak wynika z poczynionych w toku postępowania ustaleń, niemieckie organy podatkowe uznały, że do tych transakcji w badanym okresie pomiędzy skarżącym a firmą A doszło i podlegają one opodatkowaniu.

Powyższe dowody są, w ocenie sądu, wystarczające by przyjąć, że skarżący nie dokonał opodatkowania transakcji z niemiecką firmą A, a nie dopełniając powyższego obowiązku naruszył przepis art. 5 ust.1 pkt 4 ustawy o podatku od towarów i usług, zgodnie z którym opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju. Wartość niezaewidencjonowanych transakcji prawidłowo – w ocenie Sądu - ustalono na podstawie przesłanych przez niemieckie władze podatkowe rachunków sprzedaży wystawionych na rzecz J. M..

Zdaniem Sądu, mając na uwadze zebrane dowody, organy podatkowe miały wystarczającą podstawę do uznania twierdzeń skarżącego o tym, że transakcje z firmą niemiecką nie miały miejsca, za niewiarygodne. Dlatego zarzuty skargi w zakresie transakcji z A uznać należy za bezpodstawne.

Odnosząc się do drugiej spornej kwestii dotyczącej zakwestionowania podatnikowi prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawionych przez P.P.H.U. "C" A. D., stwierdzić należy, że organy podatkowe zakwestionowały to prawo na podstawie § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku VAT. Zgodnie z powołanym przepisem w przypadku, gdy sprzedaż towarów i usług została udokumentowana fakturami lub fakturami korygującymi wystawionymi przez podmiot nieistniejący lub nieuprawniony do wystawiania faktur, faktury te nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego.

Organy podatkowe, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy i bez naruszenia przepisów postępowania trafnie oceniły, że przesłanki wymienione w powołanym przepisie zostały spełnione. W szczególności podmiot o nazwie P.P.H.U. "C" A. D. nie figuruje w żadnej z baz rejestru REGON. Podany na fakturach numer identyfikacyjny nie spełnia obowiązujących wymogów i nie został wygenerowany przez system REGON. Osoba o danych A. D. nie figuruje w zbiorze Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL), ani też nie jest wykazana w rejestrze podatników właściwego ze względu na miejsce zamieszkania (siedzibę) urzędu skarbowego. Nie ulega więc wątpliwości, że firma o nazwie P.P.H.U. "C" A. D., w rzeczywistości nie istnieje. W tym zakresie nie zachodzi potrzeba uzupełniania materiału dowodowego, czy podejmowania dalszych działań, a zarzuty skarżącego sugerujące, że organy podatkowe nie poczyniły wystarczających ustaleń co do adresu A. D. uznać należy za bezpodstawne. Nadto w świetle poczynionych przez organy ustaleń, w tym co do okoliczności transakcji, brak podstaw do twierdzenia o działaniu skarżącego w dobrej wierze, czy dochowaniu przez niego należytej staranności.

Ponadto wbrew zarzutom skargi organy podatkowe nie zakwestionowały prawa podatnika do obniżenia podatku należnego z tej przyczyny, że jego kontrahent nie był zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług. Trzeba zgodzić się ze stroną skarżącą, że sam brak rejestracji wystawcy faktury dla celów podatku VAT nie oznacza automatycznego pozbawienia strony prawa do obniżenia podatku naliczonego. Powołane przez skarżącego orzecznictwo sądów administracyjnych, czy Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, odnosi się do sytuacji, gdy podmiot wystawiający fakturę rzeczywiście istnieje, prowadzi działalność gospodarczą i dokonuje sprzedaży, a jedynie nie jest zarejestrowanym podatnikiem VAT. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie firma "C" to podmiot, który nie istnieje i nie mógł dokonać sprzedaży towarów na rzecz skarżącego. Organy podatkowe w tej sytuacji trafnie oceniły, iż faktury wystawione przez podmiot nieistniejący nie stanowią podstawy do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony zawarty w tych fakturach.

Reasumując, ocenie Sądu, nie zasługują na uwzględnienie zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego ze wskazanych powyżej względów . Ale nie są zasadne również zawarte w skardze zarzuty, koncentrujące się wokół naruszenia przepisów postępowania podatkowego, bowiem organy podatkowe zebrały, wbrew zarzutom autora skargi, wystarczający do wydania decyzji materiał dowodowy, dokonały jego wszechstronnej oceny i na tej podstawie ustaliły stan faktyczny sprawy. W świetle zebranych dowodów stan ten nie budzi wątpliwości. Ocena materiału dowodowego jest właściwie, logicznie i przekonująco uzasadniona. Dokonano także prawidłowej oceny prawnej tego stanu faktycznego.

Z powyższych względów, wobec braku uzasadnionych podstaw skargi, z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) należało orzec, jak w sentencji wyroku.

tf