Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 3487/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-05-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 154 par. 1, par. 2, art. 156 par. 1 pkt 1 i 2, art. 19-20,  art. 145 par. 1 pkt 4, art. 10 par. 1, par. 3, art. 81, art. 6, art. 7, art. 8, art. 77, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art.24 ust. 1, art. 25 ust. 2 pkt 3, art. 31 (1) ust. 1, ust. 2, art. 31 (2) ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 10 poz 65
law: Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych - tekst jednolity.
article: art. 79 ust. 2
journal: Dz.U. 2009 nr 146 poz 1188
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant st. ref. Renata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2014 r. sprawy ze skargi P. T. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] września 2013 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267; dalej: K.p.a.) po rozpoznaniu wniosku p. P. T. (strony, skarżącego) o ponowne rozpatrzenie sprawy uchylenia decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lipca 2013 r., odmawiającej uchylenia decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r., sprzeciwiającej się wpisowi p. P. T. na listę radców prawnych Okręgowej Izby Radców Prawnych (OIRP) w [...] - utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu przypomniano, że decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. Minister Sprawiedliwości sprzeciwił się wpisowi p. P. T. na listę radców prawnych OIRP w [...], dokonanemu uchwałą Rady OIRP w [...] z dnia [...] grudnia 2012 r.

W uzasadnieniu decyzji Minister Sprawiedliwości wskazał, że wymieniony nie spełnia przesłanek wymaganych do wpisu na listę radców prawnych przewidzianych w art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 10, poz. 65 z późn. zm.; dalej: u.r.p.).

W dniu [...] stycznia 2013 r. skarżący złożył wniosek o uchylenie powyższej decyzji w trybie art. 154 § 2 K.p.a. oraz jednocześnie wystąpił o wyłączenie od jego rozpoznania Dyrektora Departamentu Zawodów Prawniczych i Dostępu do Pomocy Prawnej Ministerstwa Sprawiedliwości p. I. K. oraz pracowników tego Departamentu. Wniosek ten został rozpatrzony przez Ministra Sprawiedliwości negatywnie postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r.

Jednocześnie na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2013 r. wnioskodawca złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W trakcie postępowania przed Ministrem Sprawiedliwości umożliwiono skarżącemu wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w trybie art. 10 § 1 kpa.

Wnioskodawca w pismach z dnia [...] czerwca 2013 r. oraz [...] lipca 2013 r. podtrzymał swoje stanowisko zawarte we wniosku z dnia [...] stycznia 2013 r. o uchylenie w trybie art. 154 § 2 k.p.a. decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r.

Po dokonaniu oceny sytuacji prawnej wnioskodawcy, Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r., sprzeciwiającej się wpisowi aplikanta na listę radców prawnych OIRP w [...].

Jednocześnie we wskazanej decyzji zawarto pouczenie, iż wnioskodawca może złożyć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie art. 127 § 3 k.p.a.

W dniu [...] sierpnia 2013 r. aplikant złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie uchylenia sprzeciwu Ministra Sprawiedliwości od jego wpisu na listę radców prawnych.

Decyzji Ministra Sprawiedliwości zarzucił:

1. naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 311 ust. 2 ustawy o radcach prawnych, polegającą na wydaniu decyzji mimo, że sprzeciw był dotknięty rażącym naruszeniem prawa, skutkującą stwierdzeniem jego nieważności, wobec wyjścia przez organ poza dopuszczalne ramy postępowania wyjaśniającego i dowodowego w sprawie objętej sprzeciwem, a w konsekwencji jego wydaniu w oparciu o dokumenty i fakty nie znajdujące się w aktach osobowych skarżącego przekazanych przez OIRP wraz z uchwałą o wpisie, mimo obowiązku ustawowego, iż "jeżeli zawarty w aktach osobowych wniosek o wpis nie zawiera wszystkich wymaganych informacji lub dokumentów Minister Sprawiedliwości zwraca uchwałę wraz z aktami osobowymi kandydata do właściwej rady okręgowej izby radców prawnych w celu uzupełnienia" (art. 311 ust. 2 u.r.p.),

2. naruszenie art. 145 § 1 pkt 4 kpa w związku z art. 10 § 1 i art. 81 K.p.a., polegające na wydaniu decyzji w oparciu o art. 154 § 1 kpa, w sytuacji gdy sprzeciw zawiera kwalifikowaną wadę i postępowanie w jego przedmiocie powinno być wznowione, ponieważ wnioskodawca został pozbawiony bez jego winy prawa wzięcia aktywnego udziału w postępowaniu w przedmiocie sprzeciwu poprzez:

- nie zawiadomienie wnioskodawcy o możliwości zapoznania się i ustosunkowania do dodatkowego materiału dowodowego (spoza akt osobowych wnioskodawcy przekazanych przez OIRP wraz z uchwałą o wpisie), zebranego przez organ w toku postępowania wyjaśniającego i dowodowego, dla odparcia przez wnioskodawcę bezpodstawnie stawianych zarzutów oraz wykazania dowodami niezasadności dodatkowych ustaleń organu zgłaszania wniosków dowodowych przed wydaniem sprzeciwu (art. 10 § 1 kpa),

- nie odnotowania w aktach sprawy przyczyn odstąpienia od zawiadomienia wnioskodawcy o możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym przed wydaniem sprzeciwu (art. 10 § 3 kpa), nie zawiadomienia wnioskodawcy o faktach znanych organowi rzekomo z urzędu i uniemożliwiono wypowiedzenia się przez wnioskodawcę do nich przed wydaniem sprzeciwu, w rezultacie wszelkie okoliczności faktyczne zarzuty, na których oparto sprzeciw, nie są udowodnione (art. 81 kpa),

3. naruszenie art. 145 § 1 pkt 5 kpa w związku. z art. 7, art. 10, art. 77, art. 80, art. 81 i art. 107 kpa, polegające na wydaniu decyzji w oparciu o art. 154 § 1, w sytuacji gdy sprzeciw zawiera kwalifikowana wadę i postępowanie w jego przedmiocie powinno być wznowione, gdyż wnioskodawca miał możliwość ustosunkowania się do stanowiska organu dopiero po wydaniu sprzeciwu, ujawniając istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne i dowody z dokumentów, istniejące w dniu wydania sprzeciwu, a nieznane organowi go wydającemu, z uwagi na pozbawienie wnioskodawcy bez jego winy, prawa do udziału w postępowaniu w przedmiocie sprzeciwu. Kopie nowych dowodów nie znanych organowi załączono do wniosku o uchylenie sprzeciwu, na okoliczności wskazane w jego uzasadnieniu. W rezultacie sprzeciw nie odpowiada zasadzie prawdy obiektywnej i nie oddaje rzeczywistego stanu faktycznego w sprawie (art. 7 kpa), a organ zaniechał zebrania i rozpatrzenia całokształtu okoliczności faktycznych i dowodów w sprawie (art. 77 i art. 80 kpa) wobec czego decyzja jak i jej uzasadnienie nie odpowiada prawu i nie jest udowodniona (art. 81 i 107 kpa),

ewentualnie,

4. naruszenie art. 154 § 1 kpa polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu i przyjęciu, że w sprawie, w której wydano decyzję nie istnieje interes społeczny, gdy jest zupełnie przeciwnie, jako że fakty stanowiące podstawę wydania sprzeciwu nie znajdują potwierdzenia w rzeczywistości, co wynika z szeregu dowodów, a także w milczenia organu i brak merytorycznego odniesienia się do szeregu umotywowanych zarzutów. W takim przypadku interes społeczny znajduje swoje źródło w zasadzie "dobrej administracji" rozumianej w ten sposób, że dobrem społecznym jest pogłębianie zasady zaufania obywateli do państwa, czego nie sposób osiągnąć wydając rozstrzygnięcie w oparciu o przypuszczenia, fałszywe informacje i oskarżenia ocierające się o pomówienia; nie sposób realizować zasady pogłębiania zaufania obywateli do państwa firmując postępowania, w których organy nie są zobowiązane zakładać domniemanie uczciwości obywatela, co jest rażącym wykroczeniem przeciwko zasadzie praesumptio boni viri;

5. naruszenie art. 154 § 1 kpa polegające na niewłaściwym zastosowaniu i przyjęciu, że w sprawie, w której wydano decyzję nie istnieje słuszny interes strony, gdy jest zupełnie przeciwnie, jako, że fakty stanowiące podstawę wydania sprzeciwu nie znajdują potwierdzenia w rzeczywistości, co wynika z szeregu dowodów, a także z milczenia organu i braku merytorycznego odniesienia się do szeregu umotywowanych zarzutów. W takim przypadku słuszny interes strony znajduje swe źródło w wartości o walorze konstytucyjnym, tj. prawa do pojęcia i wykonywania zawodu; organ w ogóle tej okoliczności nie rozważył w decyzji; nie wyjaśnił czy słusznym jest pozbawienie wnioskodawcy możliwości zarobkowania przez bliżej nieokreślony okres czasu;

6. naruszenie art. 7 kpa w zw. z art. 8 kpa w zw. z art. 77 kpa w zw. z art. 80 kpa poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uchybienie zasadzie prawdy obiektywnej, zasadzie oficjalności postępowania, zasadzie swobodnej oceny dowodów, które wszak powinny znaleźć swoje odzwierciedlenie w każdym postępowaniu administracyjnym zmierzającym do wydania decyzji, co spowodowało, iż zapadłe w tej sprawie rozstrzygniecie zostało oparte na dowolnych ustaleniach, gdyż organ w ogóle nie odniósł się do stanowiska, twierdzeń, zarzutów i dowodów powołanych przez wnioskodawcę. Dodatkowo formułowany przez organ zarzut "zatajenia" informacji jest bezpodstawny, gdyż wnioskodawca nie wypełniał znamiona czynu zabronionego z art. 233 kk, a wyłącznie uprawnionym do takich ocen jest właściwy sąd karny po prawomocnym wyroku skazującym. Używanie takiego zarzutu w postępowaniu administracyjnym przez Ministerstwo Sprawiedliwości jest nadużyciem, które może być zakwalifikowane jako czyn przekroczenia uprawnień lub zniesławienia. Ponadto, wnioskodawca zasadnie posługiwał się mianem aplikanta adwokackiego w kwestionowanym okresie do czasu wykonywania uchwały o jego skreśleniu z tej listy, co potwierdził na prośbę Ministra Dziekan ORA w [...] w piśmie zalegającym w aktach niniejszej sprawy;

7. naruszenie przepisów postępowania, a to poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 6, art. 7 w zw. z art. 8 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 80 kpa i 81 kpa w zw. z art. 103 § 3 kpa, polegające na zaniechaniu przytoczenia w uzasadnieniu faktów, które uznano za udowodnione, informacji o dowodach, które stanowiły podstawę faktyczną poczynionych przez organ ustaleń, informacje o dowodach, którym nie dano wiary i dlaczego, a ponadto zaniechanie przedstawienia oceny zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, przez co ograniczono wnioskodawcy możliwość zapoznania się z procesem myślowym organu, który doprowadził do takiego, a nie innego rozstrzygnięcia,

8. naruszenie art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych w postaci błędnej subsumcji normy prawnej do stanu faktycznego sprawy, skutkujące niezasadnym stanowiskiem organu, iż wnioskodawca nie wypełnia przesłanki nieskazitelnego charakteru i nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego. Tak radykalna ocena została poczyniona przez organ wybiórczo i tendencyjnie przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym i dowodowym, w sposób naruszający podstawowe prawa skarżącego (art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 311 ust. 2 ustawy o radcach prawnych, art. 145 § 1 pkt 4 i 5 kpa w zw. z art. 7, art. 10, art. 77, art. 80, art. 81 i art. 107 kpa). W konkluzji sprzeciwu sformułowano niedopuszczalne zarzuty, przedstawiające skarżącego w złym świetle, niezgodnie z prawem, stanem faktycznym i zasadami współżycia społecznego. Jako, że były to jedyne przesłanki wyrażenia sprzeciwu w sprawie skarżącego, dopuszczenie się powyższego naruszenia miało wpływ na wynik sprawy.

Skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i orzeczenia co do istoty sprawy, tj. uchylenia decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2013 r., sprzeciwiającej się wpisowi skarżącego na listę radców prawnych OIRP w [...].

W ocenie Ministra Sprawiedliwości żądanie aplikanta, zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie zasługuje na uwzględnienie.

Minister Sprawiedliwości podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w decyzji z dnia [...] lipca 2013 r. odmawiającej uchylenia decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r., sprzeciwiającej się wpisowi wymienionego na listę radców prawnych OIRP w [...].

Skargę na powyższą decyzję Ministra Sprawiedliwości wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnioskodawca. Zaskarżonej decyzji i decyzji poprzedzającej zarzucił:

1. Kwalifikowaną wadliwość, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. w zw. art. 311 ust. 2 u.r.p. w zw. z art. 19-20 k.p.a., polegającą na wydaniu decyzji i decyzji poprzedzającej utrzymujących w mocy sprzeciw, mimo podstaw do uchylenia sprzeciwu, wobec jego wydania z rażącym naruszeniem prawa, poprzez wyjście organu poza dopuszczalne ramy postępowania wyjaśniającego w sprawie objętej sprzeciwem. Wydając decyzje i decyzję poprzedzającą organ zignorował fakt wydania sprzeciwu z jawnym pogwałceniem jednoznacznej treści art. 311 ust. 2 u.r.p. iż: "Jeżeli zawarty w aktach osobowych wniosek o wpis nie zawiera wszystkich wymaganych informacji lub dokumentów Minister Sprawiedliwości zwraca uchwałę wraz z aktami osobowymi kandydata do właściwej rady okręgowej izby radców prawnych w celu uzupełnienia'' W konsekwencji jedynie właściwym do uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie o wyrażenie sprzeciwu była właściwa OIRP. Minister rozpoznał więc sprawę skarżącego w oparciu o inne dokumenty i okoliczności spoza akt osobowych skarżącego przekazanych przez OIRP wraz z uchwałą o wpisie, bez przekazania sprawy właściwej OIRP. W rezultacie organ naruszył zasadę właściwości uzupełniania dowodów w sprawie sprzeciwu ( autonomię OIRP z art. 17 Konstytucji RP) oraz przekroczył swe uprawnienia rażąco naruszając prawo, gdyż uzupełnił dowody samodzielnie, wbrew wyraźnej podstawie prawnej zastrzegającej powyższe czynności dla innego podmiotu (OIRP).

2. Kwalifikowaną wadliwość, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 10 §1 i 81 k.p.a. polegającą na wydaniu decyzji utrzymującej w mocy decyzję poprzedzającą, mimo podstaw do uchylenia sprzeciwu, wobec rozpoznania w niewłaściwym trybie wniosku skarżącego z dnia 18 sierpnia 2013 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wydając decyzje organ zignorował zasadę falsa demonstratio non nocet, gdyż rozpoznał wniosek skarżącego z dnia 18 sierpnia 2013 r. tylko w trybie art. 154 § 1 k.p.a., mimo iż zawierał zarzut kwalifikowanej wadliwości postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. brak udziału skarżącego bez własnej winy w postępowaniu w przedmiocie wyrażenia sprzeciwu. Wskazanie wadliwej podstawy prawnej rozpoznania wniosku skarżącego nie zwalnia organu z jego właściwego rozpoznania (art. 63 §1-2 k.p.a.) lub wezwania skarżącego do jego sprecyzowania (art. 64 § 2 k.p.a.). W rezultacie organ rozpoznał sprawę w niewłaściwym trybie z rażącym naruszeniem prawa, powodującym konieczność stwierdzenia nieważności decyzji. Sprzeciw zawiera kwalifikowaną wadę i postępowanie w jego przedmiocie powinno być wznowione, ponieważ skarżący został pozbawiony bez jego winy prawa wzięcia aktywnego udziału w postępowaniu w przedmiecie wydania Sprzeciwu, poprzez:

- brak zawiadomienia o możliwości zapoznania się z dodatkowym materiałem dowodowym (spoza akt osobowych skarżącego przekazanych przez OIRP wraz z uchwałą o wpisie), zebranymi przez organ w toku bezprawnego postępowania wyjaśniającego i dowodowego (art. 10 §1 k.p.a.) poza trybem z art. 311 ust. 2 u.r.p.,

- uniemożliwienie skarżącemu odparcia bezpodstawnie stawianych mu zarzutów oraz wykazania dowodami niezasadności dodatkowych ustaleń Organu, zgłaszania wniosków dowodowych przed wydaniem Sprzeciwu (art. 10 §1 k.p.a.),

- nie odnotowanie w aktach sprawy przyczyn odstąpienia od zawiadomienia skarżącego o możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym przed wydaniem Sprzeciwu (art. 10 §3 k.p.a.),

- nie zawiadomienie skarżącego o faktach znanych organowi rzekomo z urzędu i uniemożliwienie wypowiedzenia się na temat tych faktów przez skarżącego przed wydaniem sprzeciwu, co czyni wszelkie okoliczności faktyczne, na których oparto sprzeciw nie udowodnionymi (art. 81 kpa),

3. Kwalifikowaną wadliwość, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 7, 10, 77, 80 i 107 k.p.a. polegającą na wydaniu decyzji utrzymującej w mocy decyzję poprzedzającą, mimo podstaw do uchylenia sprzeciwu, wobec rozpoznania w niewłaściwym trybie wniosku skarżącego z dnia [...] sierpnia 2013 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wydając decyzje organ zignorował zasadę falsa demonstratio non nocet, gdyż rozpoznał wniosek skarżącego z dnia [...] sierpnia 2013 r. tylko w trybie art. 154 § 1 k.p.a., mimo iż zawierał zarzut kwalifikowanej wadliwości postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., tj. skarżący miał możliwość ustosunkowania się do stanowiska organu dopiero po wydaniu sprzeciwu, ujawniając istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne i dowody z dokumentów, istniejące w dniu wydania sprzeciwu, a nie znane organowi go wydającemu, z uwagi na pozbawienie skarżącego bez jego winy, prawa do udziału w postępowaniu w przedmiocie sprzeciwu. Wskazanie wadliwej podstawy prawnej rozpoznania wniosku skarżącego nie zwalnia organu z jego właściwego rozpoznania (art. 63 §1-2 k.p.a.) lub wezwania skarżącego do jego sprecyzowania (art. 64 §2 k.p.a.). Kopie nowych dowodów nie znanych organowi załączono do wniosku o uchylenie sprzeciwu, na okoliczności wskazane w jego uzasadnieniu. W rezultacie sprzeciw nie odpowiada zasadzie prawdy obiektywnej i nie oddaje rzeczywistego stanu faktycznego w sprawie (art. 7 k.p.a.), a organ zaniechał zebrania i rozpatrzenia całokształtu okoliczności faktyczny i dowodów w prawie (art. 77 i 80 k.p.a.) wobec czego Decyzja utrzymująca sprzeciw w mocy jak i jej uzasadnienie również nie odpowiada prawu i nie jest udowodniona (art. 81 i 107 k.p.a.).

ewentualnie,

4. naruszenie art. 154 § 1 K.p.a. polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu i wadliwym przyjęciu, że w sprawie, w której wydano decyzję i decyzję poprzedzającą nie istnieje interes społeczny usprawiedliwiający uchylenie sprzeciwu. Brak uchylenia sprzeciwu i decyzji poprzedzającej narusza interes społeczny w postaci tzw. "dobrej administracji" rozumianej w ten sposób, że dobrem społecznym jest pogłębianie zasady zaufania obywateli do państwa, czego nie sposób osiągnąć wydając rozstrzygnięcia w oparciu o niepełne dowody zbierane bez podstawy prawnej przez organ niewłaściwy, fałszywe oskarżenia ocierające się o pomówienia ferowane przez organ nieuprawniony i to bez zachowania prawa do obrony. Nie sposób realizować zasady pogłębiania zaufania obywateli do państwa akceptując postępowania, w których naczelny organy władzy wykonawczej (Ministerstwo Sprawiedliwości) nie jest zobowiązane zakładać zasady domniemania niewinności do prawomocnego skazania wyrokiem karnym, domniemania dobrej wiary i uczciwości obywatela, do czasu wykazania okoliczności przeciwnej z zachowaniem prawa do należytej możności obrony praw, co jest rażącym wykroczeniem przeciwko zasadzie praesumptio boni viri, ale i szeregu podstawowych zasad konstytucyjnych.

5. naruszenie art. 154 § 1 k.p.a. polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu i wadliwym przyjęciu że w sprawie, w której wydano decyzję i decyzję poprzedzającą nie istnieje słuszny interes skarżącego usprawiedliwiający uchylenie sprzeciwu. Brak uchylenia sprzeciwu i decyzji poprzedzającej narusza interes skarżącego znajdujący swe źródło w wartości o walorze konstytucyjnym, tj. uzyskanie prawa do wykonywania zawodu; organ w ogóle tej okoliczności nie rozważył w decyzji i decyzji poprzedzającej. Organ nie wyjaśnił w decyzji czy słusznym jest: zakazywanie skarżącemu możliwości wykonywania zawodu radcy prawnego w oparciu o niepełne dowody zbierane bez podstawy prawnej przez organ niewłaściwy, fałszywe oskarżenie ocierające się o pomówienia ferowane przez organ nieuprawniony do ocen prawno-karnych i to bez zachowania prawa do obrony. Nie sposób realizować słuszne interesy obywateli akceptując postępowania, w których naczelny organy władzy wykonawczej (Ministerstwo Sprawiedliwości) nie jest zobowiązane zakładać zasady domniemania niewinności do prawomocnego skazania wyrokiem karnym, domniemania dobrej wiary i uczciwości obywatela, do czasu wykazania okoliczności przeciwnej z zachowaniem prawa do należytej możności obrony praw, co jest rażącym wykroczeniem przeciwko zasadzie praesumptio boni viri i ale i szeregu podstawowych zasad konstytucyjnych

6. naruszenie art. 7 w zw. z art. 8 w zw. z art. 77 K.p.a. w zw. z art. 80 K.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uchybienie zasadzie prawdy obiektywnej, zasadzie oficjalności postępowania, zasadzie swobodnej oceny dowodów, które wszak powinny znaleźć swe odzwierciedlenie w każdym postępowaniu administracyjnym zmierzającym do wydania decyzji, co spowodowało, iż zapadłe w tej sprawie rozstrzygnięcie zostało oparte na dowolnych ustaleniach, gdyż organ tylko częściowo i zdawkowo odniósł się do stanowiska, twierdzeń, zarzutów i dowodów powołanych przez skarżącego. Dodatkowo formułowany przez organ zarzut "zatajenia" informacji jest bezpodstawny, gdyż skarżący nie wypełniał znamiona czynu zabronionego z art. 233 k.k., a wyłącznie uprawnionym do takich ocen jest właściwy Sąd Karny po prawomocnym wyroku skazującym. Używanie takiego zarzutu w postępowaniu administracyjnym przez Ministerstwo Sprawiedliwości, jest nadużyciem, które mogłoby być zakwalifikowane jako czyn przekroczenia uprawnień lub zniesławienia. Ponadto skarżący, zasadnie posługiwał się mianem aplikanta adwokackiego w kwestionowanym okresie do czasu wykonania uchwały o jego skreśleni z tej listy, co potwierdził na prośbę Ministra Dziekan ORA w [...] w piśmie zalegającym w aktach niniejszej sprawy;

7. naruszenie przepisów postępowania, a to poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 6 i 7 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 i 81 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. polegające na zaniechaniu przytoczenia w uzasadnieniu decyzji faktów, które uznano za udowodnione, informacji o dowodach, które stanowiły podstawę faktyczną poczynionych przez organ ustaleń, informację o dowodach, którym nie dano wiary i dlaczego, a ponadto zaniechanie wyczerpującego przedstawienia oceny zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, przez co ograniczono skarżącemu możliwość zapoznania się z procesem myślowym organu, który doprowadził do takiego a nie innego rozstrzygnięcia. Zamiast tego organ stwierdził iż w sprzeciwie dostatecznie odniósł się do zarzutów skarżącego wiec przy wniosku o uchylenie sprzeciwu uznaje to za zbędne - co jest jawnym przejawem fasadowości tryby odwoławczego w tym organie.

8. Naruszenie art. 24 ust. 1 pkt 5 u.r.p, w postaci błędnej subsumcji normy prawnej do stanu faktycznego sprawy, skutkujące niezasadnym stanowiskiem organu, iż skarżący nie wypełnia przesłanki nieskazitelnego charakteru i nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego. Tak radykalna ocena została poczyniona przez organ na wybiórczo i tendencyjnie przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym i dowodowym, w sposób naruszający podstawowe prawa skarżącego (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 311 ust. 2 u.r.p., art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. w zw. z art. 7, 10,77,80,81 i 107 k.p.a.). W sprzeciwu sformułowano niedopuszczalne zarzuty, przedstawiające skarżącego w złym świetle, niezgodnie z prawem, stanem faktycznym i zasadami współżycia społecznego. Jako że były to jedyne przesłanki Decyzji i i Decyzji poprzedzającej utrzymujących w mocy sprzeciwu w sprawie skarżącego, dopuszczenie się powyższego naruszenia miało wpływ na wynik sprawy.

Wobec zaistniałych naruszeń skarżący wniósł o:

1) uwzględnienie w całości skargi na decyzję i decyzję poprzedzającą przez Ministra Sprawiedliwości w ramach uprawnień autokontrolnych (na podstawie art. 54 § 3 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r. - dalej p.p.s.a.), poprzez uchylenie sprzeciwu Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2013 r. o sygn. akt: [...], ponieważ przemawia za tym słuszny interes skarżącego, jako że zaskarżone Decyzje utrzymały w mocy sprzeciw, którego wydanie oparte było na postępowaniu wyjaśniającym przeprowadzonym przez organ w sposób dowolny, co narusza podstawowe prawa skarżącego (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 311 ust. 2 u.r.p., art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. w zw. z art. 7, 10, 77, 80, 81 i 107 k.p.a.), w konsekwencji czego ustalenia w zakresie stanu faktycznego nie sposób uznać pełnymi, a w rezultacie prawdziwymi, a samo rozstrzygnięcie należy uznać błędnym;

2) wyłączenie (na podstawie art. 24 §3 k.p.a.) od rozpoznania środka autokontrolnego (z art. 54 §3 p.p.s.a.) opisanego w w/w pkt. 1) skargi, p. I. K. Dyrektora Departamentu Zawodów Prawniczych i Dostępu do Pomocy Prawnej Ministerstwa Sprawiedliwości (dalej "DZPDPPMS") oraz pracowników tego Departamentu podległych p. Dyrektor, wobec uprzedniego kwestionowania przez stronę w toku postępowania sądowo-administracyjnego (sygn. akt WSA: VI SA/Wa 1678/09; sygn. akt NSA: II GSK 1012/11; II GSK 1145/12) - uprawnienia p. I. K. do podpisania w imieniu Ministra Sprawiedliwości decyzji z dn. [...].07.2009 r. (znak sprawy [...]) w przedmiocie utrzymania w mocy uchwały o skreśleniu Skarżącego z listy aplikantów adwokackich. Decyzja ta stwarza uzasadnione wątpliwości co do bezstronności w tej sprawie p. Dyrektor DZPDPPMS i podległych jej pracowników DZPDPPMS oraz konieczność ich wyłączenia od rozpoznania środka autokontrolnego (z art. 54 §3 p.p.s.a.) opisanego w w/w pkt. 1) skargi,

ewentualnie

3) Stwierdzenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) nieważności decyzji i decyzji poprzedzającej,

4) Rozpoznanie (na podstawie art. 119 pkt 1 p.p.s.a.) sprawy w postępowaniu uproszczonym,

ewentualnie,

5) uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) - c) p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a.) decyzji i decyzji poprzedzającej,

a w wypadku rozpoznania skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny:

6) Zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.

Ponadto skarżący wniósł o:

7) Dopuszczenie dowodu z oryginałów dokumentów znajdujących się w oryginalnych aktach osobowych skarżącego przedłożonych organowi przez OIRP w [...] wraz z uchwałą o wpisie, które zostały zwrócone do OIRP. Organ wykonał barwne kopie dokumentów z tych akt, łącząc je w aktach dotyczących sprzeciwu z dodatkowymi dokumentami w postępowaniu wyjaśniającym i dowodowym przeprowadzonym w sposób naruszający podstawowe prawa skarżącego (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 311 ust. 2 u.r.p., art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. w zw. z art. 7, 10, 77, 80, 81 i 107 k.p.a.),

na okoliczność istnienia przesłanek wzruszenia sprzeciwu w trybie art. 145 § 1 pkt 4 kp.a. względnie w trybie art. 154 § 1 k.p.a., jako że w toku kwestionowanego postępowania organ wykroczył poza dopuszczalne ramy jurysdykcyjnego postępowania wyjaśniającego, opierając rozstrzygnięcie na dokumentach i faktach, nie znajdujących się w aktach osobowych skarżącego przedłożonych przez OIRP w [...] wraz z uchwałą o wpisie, nie zawiadomił o tym fakcie skarżącego, o rzekomych faktach znanych Organowi z urzędu oraz o możliwości odniesienia się przez skarżącego do efektów postępowania wyjaśniającego,

8) Dopuszczenie dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy sprzeciwu prowadzonej przez organ:

na okoliczność ustalenia, że w opisanych powyżej aktach sprawy sprzeciwu nie znajduje się zawiadomienie skarżącego o możliwości zapoznania się z dodatkowym materiałem dowodowym zebranym przez organ lub wiedzy posiadanej z urzędu w sprawie oraz zwrotne potwierdzenie odbioru takiego zawiadomienia dla wykazania iż stronę pozbawiono prawa do udziału w toku jurysdykcyjnego postępowaniu administracyjnego (art. 10 § 1 k.p.a.), tym bardziej gdy miało ono jednoinstancyjny tok (art. 312 §1 zd.3 i § 2 u.r.p.. co budzi wątpliwości o zgodność tego przepisu z art. 78 Konstytucji.

9) pisma z dnia [...] maja 2013 r. Dziekana ORA w [...], skierowanego do organu, w którym stwierdzono, iż do [...] marca 2012 r. skarżący posiadał "uprawnienia do wykonywania wszystkich czynności związanych z odbywaniem aplikacji adwokackiej",

10) postanowienia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] września 2009 r., ,

11) postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2009 r.,

12) postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2010 r.,

wszystkie na okoliczność istnienia przesłanek wzruszenia sprzeciwu w trybie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. względnie w trybie art. 154 § 1 k.p.a., jako że zarzuty stawiane przez organ, iż jakoby skarżący bezprawnie posługiwał się tytułem aplikanta adwokackiego miedzy doręczeniem ostatecznej decyzji administracyjnej o skreśleniu z listy aplikantów adwokackich a wykonaniem tej decyzji, pozostają w rażącej sprzeczności z faktami i przepisami prawa w tym w szczególności art. 79 p.o.a.

13) Dopuszczenie dowodów z dokumentów powołanych w uzasadnieniu skargi,

dla wykazania niezasadności stanowiska organu wyrażonego w zaskarżonej decyzji, a w rezultacie błędnego rozstrzygnięcia decyzji i decyzji poprzedzającej, odmawiających uchylenia sprzeciwu.

W uzasadnieniu skarżący przypomniał, że zaskarżoną decyzją organ utrzymał w mocy decyzję poprzedzająca odmawiającą uchylenia w trybie art. 154 § 1 k.p.a. sprzeciwu od uchwały OIRP w przedmiocie wpisania skarżącego na listę radców prawnych. Stało się tak, gdyż organ nie dostrzegł interesu społecznego tudzież słusznego interesu, o których mowa w rzeczonym przepisie, mimo tego że sformułowane w sprzeciwie zarzuty nie znajdują potwierdzenia w rzeczywistości.

W ocenie Ministra Sprawiedliwości, żądania p. P. T. zawarte w skardze nie zasługują na uwzględnienie.

Na wstępie organ podkreślił, iż wniosek p. P. T. o wyłączenie pracownika organu administracji (Dyrektora Departamentu Zawodów Prawniczych i Dostępu do Pomocy Prawnej Ministerstwa Sprawiedliwości oraz wszystkich pracowników wskazanego Departamentu) od rozpoznania sprawy z wniosku zainteresowanego o uchylenie decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2013 r., o sprzeciwie wobec wpisu p. P. T. na listę radców prawnych OIRP w [...] dokonanego uchwałą Rady OIRP w [...] z dnia [...] grudnia 2012 r., Nr [...], został negatywnie rozpoznany przez Ministra Sprawiedliwości, postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r.

Podkreślenia wymaga, iż kierowane przez p. P. T. zarzuty dotyczące naruszenia art. 156 k.p.a. są całkowicie chybione. W istocie dotyczą one postępowania o wpis na listę radców prawnych OIRP w [...], od którego Minister Sprawiedliwości złożył sprzeciw. Skarżący następnie całkowicie błędnie i bezzasadnie przenosi je na postępowanie w przedmiocie rozpoznania wniosku o uchylenie decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2013 r., o sprzeciwie wobec wpisu na listę radców prawnych.

Należy wskazać, iż postępowanie w przedmiocie sprzeciwu jest postępowaniem specyficznym, w którym reguły między innymi udziału stron nie znajdują zastosowania. Jednocześnie zaznaczyć należy, że wszystkie zarzuty zgłoszone przez skarżącego, dotyczące decyzji o sprzeciwie od wpisu, w tym z art. 156 k.p.a. zostały rozpatrzone, zarówno przez organ administracji, jak i sąd administracyjny.

Decyzja Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2013 r., sprzeciwiająca się wpisowi p. P. T. na listę radców prawnych OIRP w [...] była bowiem przedmiotem badania w postępowaniu sądowo-adminstracyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzeczeniem z dnia 26 listopada 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 1379/13, oddalił skargę zainteresowanego na wyżej wymienioną decyzję.

Wskazać trzeba, iż decyzja Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] września 2013 r. i poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] lipca 2013 r. spełniają wszystkie wymogi określone w art. 107 § 1 i 3 K.p.a. W uzasadnieniach zaskarżonych decyzji szczegółowo wyjaśniono podstawę faktyczną i prawną ich wydania. Nie ma zatem potrzeby powielania tej argumentacji. W okolicznościach niniejszej sprawy nie występowały przesłanki, które uzasadniałyby dokonanie przez Ministra Sprawiedliwości, w trybie art. 154 § 1 kpa, zmiany wcześniejszej decyzji.

Przepis art. 154 § 1 przewiduje nadzwyczajny tryb wzruszania ostatecznych decyzji administracyjnych objętych ogólną zasadą trwałości decyzji, określoną w art. 16 K.p.a. Wydanie decyzji o uchyleniu lub zmianie decyzji ostatecznej jest możliwe pod warunkiem, że żadna ze stron nie nabyła prawa, a nadto gdy przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.

W ocenie Ministra Sprawiedliwości, w okolicznościach niniejszej sprawy brak było podstaw do uchylenia w trybie art. 154 § 1 K.p.a. decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r. wydanej w przedmiocie sprzeciwu od wpisu p. P. T. na listę radców prawnych.

Minister Sprawiedliwości w decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r. dokładnie wyjaśnił wszystkie okoliczności istotne dla końcowego rozstrzygnięcia sprawy.

Minister Sprawiedliwości uprawniony był bowiem do dokonania samodzielnej oceny zachowań kandydata do zawodu radcy prawnego pod kątem spełniania przesłanki rękojmi przy uwzględnieniu wszelkich okoliczności ujawnionych w toku postępowania.

W przedmiotowej sprawie Minister Sprawiedliwości odmówił wnioskodawcy waloru nieskazitelności charakteru i stwierdził, iż nie daje on rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego.

Jeszcze raz należy wskazać, że wymieniony posługiwał się tytułem aplikanta oraz nie odstąpił od tej czynności mimo ostatecznego skreślenia go z listy aplikantów adwokackich i nadal wykonywał czynności zastrzeżone dla adwokata i radcy prawnego. Podkreślić należy, iż bezprawnie posługując się tytułem aplikanta podczas reprezentowania klientów p. P. T. działał nie tylko wbrew interesom klientów, dodatkowo wprowadzając ich w błąd, ale także przeciwko wymiarowi sprawiedliwości.

Za naganny uznać również należy fakt nie poinformowania Rady OIRP w [...] o odbywanej aplikacji adwokackiej i związanych z nią okolicznościach oraz zatajenie faktu prowadzenia postępowania dyscyplinarnego o sygnaturze akt [...].

Nie sposób również zgodzić się z twierdzeniem p. P. T., że Minister Sprawiedliwości w przedmiotowej sprawie nie wziął pod uwagę słusznego interesu strony i słusznego interesu społecznego, gdyż przedmiotowa kwestia była przedmiotem wcześniejszej oceny, wyrażonej w treści decyzji Ministra Sprawiedliwości.

Skarżący nie powołuje się na żadne nowe okoliczności, które przemawiałyby za zmianą decyzji. Treść skargi sprowadza się jedynie do polemiki ze stanowiskiem Ministra Sprawiedliwości, które zostało wyczerpująco uzasadnione w decyzji z dnia [...] września 2013r.

Podsumowując, powtórna analiza stanu faktycznego i prawnego nie uzasadnia przyjęcia, iż zaskarżona decyzja Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] września 2013 r., utrzymująca w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2013 r. odmawiającą uchylenia decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r., przeciwstawiającej się wpisowi p. P. T. na listę radców prawnych OIRP w [...] wydana została z naruszeniem przepisów prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; zwaną dalej p.p.s.a.).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] września 2013 r., którą po rozpoznaniu wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy uchylenia decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lipca 2013 r., odmawiającej uchylenia decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r., sprzeciwiającej się wpisowi skarżącego na listę radców prawnych OIRP w [...] - utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję.

Na wstępie, przed rozpoznaniem sprawy trzeba przypomnieć jej wieloletnią już historię.

I tak, z ustaleń organu administracji publicznej, akt sprawy, a także wydanych w sprawie wyroków sądów administracyjnych wynika, że P. T. udokumentował praktykę wykonywaną w kancelariach adwokackich i radcowskich. W związku z powyższym uchwałą ORA w [...] z dnia [...] lipca 2006 r. został wpisany na listę aplikantów adwokackich.

Na skutek nie zaliczenia kolokwiów ([...] czerwca i [...] września 2007 r.) uchwałą ORA w [...] z dnia [...] października 2007 r., na skutek stwierdzenia o nieprzydatności do zawodu adwokata, P. T. został skreślony z listy aplikantów adwokackich. Okręgowa Rada Adwokacka (ORA) w [...] na posiedzeniu w dniu [...] października 2007 r. podjęła – na podstawie art. 79 ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze w zw. z § 8 i 19 Regulaminu aplikacji adwokackiej – uchwałę o skreśleniu aplikanta adwokackiego P. T. z listy aplikantów Izby Adwokackiej w [...] z dniem [...] października 2007 r. W uzasadnieniu uchwały wskazano na otrzymanie przez skarżącego dwukrotnie w dniach [...] czerwca 2007 r. i [...] września 2007 r. negatywnych ocen z kolokwium rocznego oraz poprawkowego kolokwium rocznego.

Od ww. uchwały skarżący złożył odwołanie do Naczelnej Rady Adwokackiej (NRA). Na skutek odwołania Prezydium NRA podjęło w dniu [...] lutego 2008 r. uchwałę utrzymującą uchwałę ORA z dnia [...] października 2007 r. w mocy.

Od powyższej uchwały Prezydium NRA skarżący złożył odwołanie do Ministra Sprawiedliwości. W dniu [...] lipca 2008 r. Minister Sprawiedliwości wydał decyzję, w której uchylił w całości ww. uchwałę Prezydium NRA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Prezydium NRA uchwałą z dnia [...] października 2008 r. utrzymało w mocy zaskarżoną uchwałę ORA w [...].

Następnie, dnia [...] listopada 2008 r., P. T. złożył odwołanie od powyższej uchwały do Ministra Sprawiedliwości.

Decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy zaskarżoną uchwałę NRA. .

Powyższą decyzję Ministra Sprawiedliwości skarżący zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze P. T. wniósł o stwierdzenie nieważności lub uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, uchwały Prezydium NRA z dnia [...] października 2008 r., uchwały ORA w [...] z dnia [...] października 2007 r., a także o umorzenie w całości postępowania administracyjnego z uwagi na prekluzję materialną art. 79 ust. 2 prawa o adwokaturze ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji

Wyrokiem z dnia 28 czerwca 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 1678/09, WSA w Warszawie oddalił skargę.

Od wyroku WSA w Warszawie z dnia 28 czerwca 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 1678/09, skargę kasacyjną wniósł P. T. Skarżący wniósł o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie, a także o zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny, na skutek złożenia skargi kasacyjnej, wyrokiem z dnia 29 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 1012/11, skargę kasacyjną także oddalił.

Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2012 r. P. T. wystąpił o dopuszczenie do egzaminu radcowskiego, który w dniach 28-31 sierpnia 2012 r. złożył z wynikiem pozytywnym, co stwierdziła uchwałą nr [...] z dnia [...] października 2012 r. Komisja Egzaminacyjna nr 1 w [...].

Uchwałą nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] wpisała P. T. na listę radców prawnych tej Izby, przesyłając Ministrowi Sprawiedliwości uchwałę wraz z aktami osobowymi P. T.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] Minister Sprawiedliwości złożył sprzeciw od wpisu P. T. na listę radców prawnych Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] (OIRP).

Wskazując na przepis art. 24 ust. 1 i art. 25 ust. 2 pkt 3 u.r.p. organ administracji, na podstawie dokumentów związanych z odbywaniem aplikacji adwokackiej przez P. T. stwierdził, że P. T. został skreślony z listy aplikantów adwokackich Okręgowej Izby Adwokackiej w [...] (ORA), a ponadto na skutek licznych skarg na aplikanta, Rzecznik Dyscyplinarny ORA w [...] prowadził trzy postępowania dyscyplinarne i wyjaśniające. Dwa z tych postępowań ([...] i [...]) zakończyły się ich umorzeniem i odmową wszczęcia postępowania wobec stwierdzenia, że obwiniony nie podlega postępowaniu dyscyplinarnemu z powodu skreślenia z listy aplikantów adwokackich. Trzecie postępowanie ([...]) zakończyło się odmową wszczęcia wobec stwierdzenia braku znamion czynu zabronionego lub nieetycznego. Minister Sprawiedliwości podnosił, że P. T. nie poinformował OIRP o powyższych faktach, a we wniosku o wpis na listę radców prawnych wprost podał, że nie zakończyło się, ani się nie toczy przeciwko niemu postępowanie dyscyplinarne. Tymczasem w sprawie [...] w dniu [...] października 2012 r. Rzecznik Dyscyplinarny ORA w [...] zakończył postępowanie dyscyplinarne umarzając dochodzenie.

W dniu [...] stycznia 2013 r. skarżący złożył wniosek o uchylenie powyższej decyzji w trybie art. 154 § 2 k.p.a.

Jednocześnie na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2013 r. wnioskodawca złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Po dokonaniu oceny sytuacji prawnej wnioskodawcy, Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r., sprzeciwiającej się wpisowi aplikanta na listę radców prawnych OIRP w [...].

W dniu [...] sierpnia 2013 r. skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie uchylenia sprzeciwu Ministra Sprawiedliwości od jego wpisu na listę radców prawnych.

Decyzją Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] września 2013 r., po rozpoznaniu wniosku P. T. o ponowne rozpatrzenie sprawy uchylenia decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lipca 2013 r., odmawiającej uchylenia decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r., sprzeciwiającej się wpisowi p. P. T. na listę radców prawnych Okręgowej Izby Radców Prawnych (OIRP) w [...] - utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję.

Na tę decyzję (z dnia [...] września 2013 r.) Ministra Sprawiedliwości skargę do tut. Sądu wniósł skarżący.

Zaskarżonej decyzji Ministra Sprawiedliwości zarzucono w skardze kwalifikowaną wadliwość, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. w zw. art. 311 ust. 2 u.r.p. w zw. z art. 19-20 k.p.a., polegającą na wydaniu sprzeciwu z rażącym naruszeniem prawa, poprzez wyjście organu poza dopuszczalne ramy postępowania wyjaśniającego; naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 10 §1 i 81 k.p.a. polegającą na wydaniu decyzji utrzymującej w mocy decyzję poprzedzającą, mimo podstaw do uchylenia sprzeciwu, wobec rozpoznania w niewłaściwym trybie; - brak zawiadomienia o możliwości zapoznania się z dodatkowym materiałem dowodowym (spoza akt osobowych skarżącego przekazanych przez OIRP wraz z uchwałą o wpisie), zebranymi przez organ w toku bezprawnego postępowania wyjaśniającego i dowodowego (art. 10 §1 k.p.a.) poza trybem z art. 311 ust. 2 u.r.p.;- - uniemożliwienie skarżącemu odparcia bezpodstawnie stawianych mu zarzutów oraz wykazania dowodami niezasadności dodatkowych ustaleń organu, zgłaszania wniosków dowodowych przed wydaniem sprzeciwu (art. 10 §1 k.p.a.); - nie odnotowanie w aktach sprawy przyczyn odstąpienia od zawiadomienia skarżącego o możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym przed wydaniem sprzeciwu (art. 10 § 3 K.p.a.);- nie zawiadomienie skarżącego o faktach znanych organowi rzekomo z urzędu i uniemożliwienie wypowiedzenia się na temat tych faktów przez skarżącego przed wydaniem sprzeciwu, co czyni wszelkie okoliczności faktyczne, na których oparto sprzeciw nie udowodnionymi (art. 81 kpa);- naruszenie art. 154 § 1 K.p.a. polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu i wadliwym przyjęciu, że w sprawie, w której wydano decyzję i decyzję poprzedzającą nie istnieje interes społeczny usprawiedliwiający uchylenie sprzeciwu oraz słuszny interes skarżącego; naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 6, 7 w zw. z art. 8 w zw. z art. 77 K.p.a. w zw. z art. 80 K.p.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a.; naruszenie art. 24 ust. 1 pkt 5 u.r.p, w postaci błędnej subsumcji normy prawnej do stanu faktycznego sprawy, skutkujące niezasadnym stanowiskiem organu, iż skarżący nie wypełnia przesłanki nieskazitelnego charakteru i nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego.

Na wstępie należy wskazać, że Sąd orzekający w sprawie oddalił wszystkie wnioski dowodowe skarżącego. W ocenie Sądu, w sprawie trwającej od 2006 r., relatywnie przecież niezbyt skomplikowanej, choć życiowo b. istotnej dla skarżącego, wszystkie materiały niezbędne dla wydania orzeczenia zostały zgromadzone w stopniu wystarczającym. Tym samym też Sąd nie zgadza się ze zgłoszonymi w skardze zarzutami wadliwego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i dowodowego.

Na wstępie podkreślić należy, iż w ocenie Sądu podstawowy w sprawie zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. w zw. z art. 311 ust. 2 u.r.p. jest – zwłaszcza w tym etapie postępowania – nieuzasadniony..

Przypomnieć tutaj trzeba, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest samodzielnym, odrębnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest jedynie ustalenie, czy dana decyzja, wydana przez organ administracji, jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a.

Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w orzeczeniu z dnia 6 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 739/09, ocena organu administracji, orzekającego w trybie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, dotyczy wyłącznie tego, czy kwestionowana w tym trybie decyzja jest dotknięta wymienioną wadą. W tym postępowaniu organ nadzorczy nie poddaje analizie całego postępowania zwykłego, lecz jedynie mając na uwadze zaskarżoną decyzję, kontroluje czy jej wydanie może się wiązać z zaistnieniem którejkolwiek z przesłanek określonych w powyższym przepisie.

Innymi słowy, w rozpatrywanej sprawie zaskarżona decyzja jest obciążona wadą nieważności, gdyż została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, a to naruszenie miało miejsce, gdyż organ (w rozważanym przypadku - rada okręgowej izby radców prawnych lub Minister) wyszła poza dopuszczalne ramy postępowania wyjaśniającego.

W myśl art. 311 ust. 1 u.r.p. rada okręgowej izby radców prawnych przesyła wraz z aktami osobowymi kandydata do Ministra Sprawiedliwości w terminie 7 dni każdą uchwałę o wpisie na listę radców prawnych (...). Zgodnie z ust. 2 powołanego przepisu, jeżeli zawarty w aktach osobowych wniosek o wpis nie zawiera wszystkich wymaganych informacji lub dokumentów, Minister Sprawiedliwości zwraca uchwałę wraz z aktami osobowymi kandydata do właściwej rady okręgowej izby radców prawnych w celu uzupełnienia.

Zgodnie z art. 312 ust. 1 u.r.p. "Wpis na listę radców prawnych (...) uważa się za dokonany, jeżeli Minister Sprawiedliwości nie podpisze sprzeciwu od wpisu w terminie 30 dni od dnia doręczenia uchwały wraz z aktami osobowymi kandydata. W przypadku, o którym mowa w art. 311 ust. 2, bieg tego terminu liczy się wówczas od dnia ponownego doręczenia uchwały wraz z aktami osobowymi. Minister Sprawiedliwości wyraża sprzeciw w formie decyzji administracyjnej.

Dalej, Sąd uważa za konieczne podkreślić – zgadzając się w tym zakresie ze stanowiskiem Ministra Sprawiedliwości, odwołującego się w tym zakresie do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego – iż postępowanie w przedmiocie sprzeciwu od wpisu na listę radców prawnych jest postępowaniem odrębnym od postępowania o wpis, które toczy się przed organami samorządu radcowskiego (por. postanowienie NSA z dnia 24 maja 2007 r., sygn. akt II GSK 26/07). Sprawą administracyjną jest bowiem sprawa wpisu na listę radców prawnych. Kompetencja do rozstrzygnięcia tej sprawy przyznana została radzie okręgowej izby radców prawnych (art. 31 ust. 1 ustawy). Natomiast skuteczność prawna rozstrzygnięcia tej sprawy przez przyznanie jednostce uprawnienia do wykonywania zawodu radcy prawnego jest uzależniona od realizacji kompetencji przez Ministra Sprawiedliwości (art. 312 ust. 1 ustawy). Milczenie Ministra Sprawiedliwości w czasie 30 dni od otrzymania uchwały o wpisie na listę radców prawnych powoduje następstwo prawne w postaci skuteczności rozstrzygnięcia rady okręgowej izby radców prawnych - wpis na listę radców prawnych uważa się za dokonany. Wniesienie sprzeciwu przez Ministra Sprawiedliwości pozbawia uchwałę o wpisie na listę radców prawnych skutku prawnego.

Mając na względzie powyższe, podkreślić należy, iż Minister Sprawiedliwości rozważając zasadność wniesienia sprzeciwu władny jest do ustalenia, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki wymagane do dokonania wpisu, określone w art. 24 i art. 25 ustawy o radcach prawnych. Przyznanie przez ustawodawcę Ministrowi Sprawiedliwości w przepisie art. 312 ust. 1 omawianej ustawy prawa sprzeciwu wobec wpisu określonej osoby na listę radców prawnych nie jest bowiem ograniczone w żaden sposób, poza względami wynikającymi z charakteru tego aktu jako decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 22 marca 2007 r., sygn. akt II GSK 22/07 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 lipca 2007 r., VI SA/Wa 661/07).

Zwrócenia uwagi wymaga w tym miejscu, że zwroty zawarte w przepisie art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych, takie jak "nieskazitelny charakter" czy "rękojmia prawidłowego wykonywania zawodu" niewątpliwie należą do pojęć nieostrych. W istocie nie mogą więc być zdefiniowane w sposób jednoznaczny i abstrakcyjny. Trafnie podnosi się w piśmiennictwie, że ratio umieszczenia takiego zwrotu w treści przepisu stanowi, aby miał on zakres możliwy do wypełnienia w konkretnym przypadku. Ukonkretnienie znaczenia przepisu przez uwzględnienie stanu faktycznego, nie zaś odczytywanie znaczenia tekstu in abstracto, należy zaś do sfery stosowania prawa (por. "Interpretacja a subsumcja zwrotów niedookreślonych i nieostrych" E. Łętowska; Państwo o Prawo, 7-8/2011).

W orzecznictwie sądowym i literaturze przyjmuje się, że "rękojmia prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego" to zespół cech osobistych charakteru i zachowań, składających się na wizerunek osoby zaufania publicznego, na której nie ciążą żadne zarzuty podważające jej wiarygodność. Składają się na nią cechy charakteru i dotychczasowe zachowanie osoby pragnącej zostać radcą prawnym. Pojęcie "rękojmi" niejako poręcza, gwarantuje i zapewnia, że z racji posiadanych cech, zawód zaufania publicznego, w tym wypadku radcy prawnego, będzie wykonywany prawidłowo. O nieskazitelności charakteru z kolei świadczą takie przymioty osobiste jak: uczciwość w życiu prywatnym i zawodowym, uczynność, pracowitość, poczucie odpowiedzialności za własne słowa i czyny, stanowczość, odwaga cywilna, samokrytycyzm, umiejętność zgodnego współżycia z otoczeniem. Wyrażenie ustawowe "dotychczasowe zachowanie" oznacza zaś postępowanie osoby ubiegającej się o wpis na listę radców prawnych, do czasu wpisania na tę listę i to takie zachowanie, postępowanie, odpowiadające ocenom moralnym i etycznym, gwarantujące właściwe wykonywanie zawodu radcy prawnego. Brak rękojmi należytego wykonywania zawodu radcy prawnego jest więc, jak określał to organ administracji, implikacją braku nieskazitelnego charakteru i dotychczasowego zachowania odpowiadającego ocenom moralnym i etycznym.

Zdaniem skarżącego zaskarżona decyzja administracyjna dotknięta jest wadą nieważności z tego powodu, że (w ocenie skarżącego) Minister Sprawiedliwości oparł rozstrzygnięcie na materiale i dowodach nie znajdujących się w aktach osobowych P. T. i w dokumentach dostarczonych przez organ samorządu radcowskiego. Skład orzekający Sądu w niniejszej sprawie zarzutu tego podzielić nie może. Zgodnie z art. 311 ust. 2 ustawy o radcach prawnych - jeżeli zawarty w aktach osobowych wniosek o wpis nie zawiera wszystkich wymaganych informacji lub dokumentów, Minister Sprawiedliwości zwraca uchwałę wraz z aktami osobowymi kandydata do właściwej rady okręgowej izby radców prawnych w celu uzupełnienia. Zgodnie natomiast z art. 312 ust. 1 zd. drugie u.r.p. - w przypadku, o którym mowa w art. 311 ust. 2, bieg tego terminu liczy się wówczas od dnia ponownego doręczenia uchwały wraz z aktami osobowymi. Minister Sprawiedliwości wyraża sprzeciw w formie decyzji administracyjnej.

Minister Sprawiedliwości, rozpatrując sprawę wpisu także pod kątem poprzedniej działalności P. T. jako aplikanta adwokackiego i w związku ze znaną organowi administracji z urzędu kwestią skreślenia skarżącego z listy tych aplikantów, miał na względzie przesłanki z art. 24 ust. 1 pkt 5 u.r.p., zwrócił się pismem z dnia [...] stycznia 2013 r. do Rzecznika Dyscyplinarnego Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] o nadesłanie akt postępowania dyscyplinarnego (dokumentów znajdujących się w aktach osobowych skarżącego). Nie jest zatem tak, jak przedstawia to P. T. w zarzutach skargi, że Minister Sprawiedliwości oparł rozstrzygnięcie na materiale i dokumentach, które nie znajdowały się w aktach osobowych skarżącego. To, że akta osobowe P. T. będące w posiadaniu Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] nie zawierały informacji o jego wcześniejszej aktywności, jako aplikanta adwokackiego, jest zrozumiałe i oczywiste. Jednakże nie sposób przyjąć działanie Ministra Sprawiedliwości za nieuprawnione w kompletowaniu wszystkich informacji na temat działalności prawniczej w innej prawniczej korporacji zawodowej skarżącego. W świetle art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych przewinienia dyscyplinarne mogą być traktowane jako dowód braku nieskazitelnego charakteru i braku rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2007 r. w sprawie II GSK 231/07), gdyż, jak wskazywał ten sąd w wyroku z dnia 7 marca 2013 r. wydanym w sprawie II GSK 1825/12 - to nieskazitelny charakter i rękojmia prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego wynikająca z dotychczasowego zachowania, są przesłankami warunkującymi wpis na listę radców prawnych. W tych okolicznościach nie można Ministrowi Sprawiedliwości zarzucać tego, że nie ograniczył się wyłącznie do akt osobowych skarżącego będących w posiadaniu samorządu radców prawnych, gdyż akta te nie zawierały pełnej informacji o dotychczasowym zachowaniu P. T., jako wykonującego już uprzednio w innej korporacji prawniczej zawód prawnika.

Innym zarzutem skarżącego jest brak podstaw Ministra Sprawiedliwości do stwierdzenia, że złożył nieprawdziwe oświadczenia we wniosku o wpis na listę radców prawnych. We wniosku tym z dnia [...] października 2012 r. oświadczył m.in., że nie jest karany sądownie ani dyscyplinarnie, nie zakończyło się, ani nie toczy się wobec niego postępowanie karne lub dyscyplinarne. Tymczasem, jak wynika z akt dyscyplinarnych P. T. postępowanie dyscyplinarne w stosunku do niego właśnie zakończyło się, gdyż uprzednio było w toku. Natomiast w czasie rozmowy kwalifikacyjnej nie wspomniał w ogóle o poprzednich postępowaniach dyscyplinarnych w korporacji zawodowej adwokatów. Tego rodzaju zachowanie nie sposób uznać za inne od określonego w zaskarżonej decyzji, jak zatajenie okoliczności istotnych w postępowaniu wpisowym. Nic więc dziwnego i nieprawidłowego w tym, że Minister Sprawiedliwości, jako organ nadzoru, któremu uprzednia działalność prawnicza skarżącego była znana z urzędu, sięgnął do akt osobowych P. T. z okresu jego aplikacji adwokackiej, w celu ustalenia, czy spełnia przesłanki z art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych.

Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 127, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.