Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 66/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2014-04-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 92b ust. 1, art. 92c ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1414
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Krupiński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Protokolant Referent stażysta Dorota Ziółecka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu15 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi "A" Spółka z o.o. w [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 26 czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, a prawomocnie przekazanej do WSA w Opolu przez A Sp. z o. o. w [...] jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie z dnia 26 czerwca 2013 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 9 lipca 2012 r., nr [...], nakładającą na skarżącą karę pieniężną w wysokości 20.000 zł za naruszenie przepisów dotyczących transportu drogowego.

Decyzję wydano przy następujących ustaleniach faktycznych i prawnych:

Organ odwoławczy wskazał na wstępie, że podstawę faktyczną rozstrzygnięcia organu I instancji stanowiło: skrócenie dziennego czasu odpoczynku, przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu, przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia bez przerwy, nieuzasadnione użycie kilku wykresówek w ciągu tego samego 24-godzinnego okresu, brak w okazanej wykresówce przepisowych wpisów: miejsca lub daty końcowej używania wykresówki, nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu - za każdy dzień. Powyższe ustalono podczas kontroli przeprowadzonej w dniach 29 stycznia - 29 lutego 2009 r., a następnie udokumentowano protokołem kontroli nr [...] z dnia 29 lutego 2009 r. Zakres kontroli obejmował okres od dnia 1 lutego 2008 r. do dnia 30 września 2008 r. Kontrola została przeprowadzona na podstawie upoważnienia nr [...] wydanego przez Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 26 stycznia 2009 r. W czynnościach kontrolnych uczestniczyli upoważnieni przez Spółkę A. K. i H. M. W wyniku ustaleń przeprowadzonych podczas kontroli organ I instancji dnia 22 maja 2009 r. wydał decyzję administracyjną nr [...] o nałożeniu na przedsiębiorcę kary pieniężnej w wysokości 30.000 zł. Po rozpoznaniu odwołania strony organ II instancji dnia 31 sierpnia 2009 r. uchylił w części decyzję organu I instancji i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania natomiast w pozostałej części utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. Strona zaskarżyła ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Decyzją z dnia 10 listopada 2009 r. organ II instancji w trybie autokontroli uchylił decyzję z dnia 31 sierpnia 2009 r., a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 9 grudnia 2009 r. umorzył postępowanie sądowo-administracyjne. W dniu 7 października 2010 r. organ odwoławczy uchylił decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 22 maja 2009 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Decyzja ta z inicjatywy skarżącej Spółki była przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej, zakończonej prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 października 2012 r., sygn. akt II GSK 1426/11, którym oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie z dnia 24 lutego 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 2462/10 oddalającego skargę. Następnie organ I instancji dnia 21 listopada 2011 r. wydał decyzję administracyjną nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 30.000 zł, umarzając jednocześnie postępowania w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 4.400 zł. Główny Inspektor Transportu Drogowego w dniu 23 kwietnia 2012 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 9 lipca 2012 r. nałożył na stronę karę pieniężną wysokości 20.000 zł z tytułu szczegółowo wymienionych naruszeń wskazanych w załączniku nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (obecnie Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm.) zwaną dalej ustawą o transporcie drogowym, oraz umorzył postępowanie w zakresie pozostałych stwierdzonych w trakcie kontroli naruszeń. W toku postępowania ustalono, na podstawie oświadczenia przedsiębiorcy, że w okresie 6 miesięcy przed rozpoczęciem kontroli zatrudniał on 16 kierowców.

W odwołaniu strona podniosła zarzut naruszenia art. 156 K.p.a. poprzez wydanie decyzji w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej decyzją ostateczną, art. 107 K.p.a. poprzez nieprawidłowe sporządzenie uzasadnienia faktycznego decyzji oraz art. 83 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (obecnie Dz. U. z 2013 r., poz. 672 ze zm.) poprzez przekroczenie czasu trwania kontroli. Zdaniem odwołującego się decyzja autokontrolna Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 10 listopada2009 r. zakończyła postępowanie i w związku z tym sprawa nie mogła powrócić na etap postępowania administracyjnego. Podniesiono też, że w uzasadnieniu rozstrzygnięcia nie wskazano żadnej okoliczności faktycznej, która nie wypełniałaby przesłanek z art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym i ograniczono się do użycia nieokreślonych sformułowań. Ponadto nie ustosunkowano się do argumentacji podnoszonej przez Spółkę zwłaszcza w odniesieniu do powstania naruszeń wskutek złego stanu infrastruktury drogowej w Rzeczpospolitej Polskiej oraz nie wyrządzenia, mimo przekroczeń czasu pracy, szkody podmiotom trzecim. W ocenie przedsiębiorcy podczas kontroli w siedzibie przekroczono maksymalny czas dla czynności kontrolnych, a ponadto w sprawie dopuszczono dowody zebrane już po doręczeniu protokołu kontroli.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odwoławczej stwierdzono, że stosownie do art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 do 10.000 zł za każde naruszenie. Zgodnie z art. 92a ust. 3 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy nie może przekroczyć: 20.000 zł - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio od 11 do 50 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy. Zgodnie z art. 4 pkt 22 lit. a) i lit. h) ustawy o transporcie drogowym obowiązki lub warunki przewozu drogowego to obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. L 370 z 31.12.1985, str. 21) i rozporządzenia WE nr 561/2006. W dalszej części uzasadnienia szczegółowo wymieniono szczegółowo naruszenia polegające na:

- przekroczeniu maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu (poz. 5.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym), przyjmując, że zgodnie z art. 6 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. dzienny czas prowadzenia pojazdu nie może przekroczyć 9 godzin. Jednakże dzienny czas prowadzenia pojazdu może zostać przedłużony do nie więcej niż 10 godzin, nie dłużej niż dwa razy w tygodniu a dzienny okres prowadzenia pojazdu to łączny czas prowadzenia pojazdu od zakończenia jednego dziennego okresu odpoczynku do rozpoczęcia następnego dziennego okresu odpoczynku lub pomiędzy dziennym okresem odpoczynku a tygodniowym okresem odpoczynku. Stosownie do art. 1 Decyzji wykonawczej Komisji Europejskiej z dnia 7 czerwca 2011 r. w sprawie obliczania dziennego czasu prowadzenia pojazdu zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady, nie naruszając przepisów art. 4 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 zalecane podejście wyłącznie dla potrzeb obliczenia dziennego okresu prowadzenia pojazdu, w sytuacji gdy kierowca nie wykorzystał w całości okresów dziennego odpoczynku wymaganych zgodnie z przepisami rozporządzenia nr (WE) 561/2006 jest następujące: obliczanie dziennego okresu prowadzenia pojazdu kończy się wraz z początkiem nieprzerwanego okresu odpoczynku trwającego co najmniej 7 godzin. Obliczanie kolejnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu zaczyna się po upływie tego nieprzerwanego okresu odpoczynku trwającego co najmniej 7 godzin. Konsekwencją powyższego jest treść poz. 5.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, który sankcjonuje przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu karą pieniężną w wysokości 100 zł o czas powyżej 15 minut do jednej godziny oraz karą pieniężną w wysokości 200 zł za każdą następną rozpoczętą godzinę. Posługując się danymi cyfrowymi z kart poszczególnych kierowców (J. K., Z. N., J. N.) ustalił łącznie z tego tytułu karę pieniężną w wysokości 1.400 zł;

- przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy (poz. 5.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym), przyjmując, że stosownie do art. 7 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r., po okresie prowadzenia pojazdu trwającym cztery i pół godziny kierowcy przysługuje przerwa trwająca co najmniej 45 minut, chyba że kierowca rozpoczyna okres odpoczynku. Przerwę tę może zastąpić przerwa długości co najmniej 15 minut po której nastąpi przerwa długości co najmniej 30 minut rozłożone w czasie w taki sposób, aby zachować zgodność z przepisami akapitu pierwszego. Konsekwencją powyższego jest treść poz. 5.2 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, który sankcjonuje przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy karą pieniężną w wysokości 150 zł o czas powyżej 15 minut do 30 minut oraz karą pieniężną w wysokości 200 zł za każde następnie rozpoczęte 30 minut. Posługując się danymi cyfrowymi z kart poszczególnych kierowców (R. B., J. K., Z. N., P. P., J. N., R. G., W. Ł.) ustalił łącznie z tego tytułu karę pieniężną w wysokości 24.400 zł;

- skróceniu dziennego czasu odpoczynku (poz. 5.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym), przyjmując, że w myśl art. 8 ust. 1 - 4 i 8 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. kierowca korzysta z dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku. W każdym 24-godzinnym okresie po upływie poprzedniego dziennego okresu odpoczynku lub tygodniowego okresu odpoczynku kierowca może wykorzystać kolejny dzienny okres odpoczynku. Jeśli część dziennego okresu odpoczynku zawarta w 24-godzinnym okresie wynosi co najmniej 9 godzin ale mniej niż 11 godzin, wówczas ten dzienny okres odpoczynku uznaje się za skrócony dzienny okres odpoczynku. Kierowca może mieć najwyżej trzy skrócone dzienne okresy odpoczynku pomiędzy dwoma tygodniowymi okresami odpoczynku. Konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść poz. 5.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, który sankcjonuje skrócenie dziennego czasu odpoczynku o czas powyżej 15 minut do jednej godziny karą pieniężną w wysokości 100 zł i za każdą następną rozpoczętą godzinę w wysokości 200 zł. Posługując się danymi cyfrowymi z kart poszczególnych kierowców (J. K., Z. N., P. P., J. N., R. G., W. Ł., R. B.) ustalił łącznie z tego tytułu karę pieniężną w wysokości 5.400 zł;

- nieuzasadnionym użyciu kilku wykresówek w ciągu tego samego 24-godzinnego okresu (poz. 6.3.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym), przyjmując, że stosownie do art.15 ust. 2 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od momentu, w którym go przejmują. Nie wyjmuje się wykresówki lub karty kierowcy z urządzenia przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka lub karty kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona. Jeżeli w wyniku oddalenia się od pojazdu kierowca nie jest w stanie używać urządzeń zainstalowanych w pojeździe, to okresy, o których mowa w ust. 3 tiret drugie lit. b), c) i d):

a) jeśli pojazd wyposażony jest w urządzenie rejestrujące zgodnie z załącznikiem I, wprowadza się na wykresówkę, ręcznie, w drodze automatycznej rejestracji lub innym sposobem, czytelnie i nie brudząc karty; lub

b) jeśli pojazd wyposażony jest w urządzenie rejestrujące zgodnie z załącznikiem IB, wprowadza się na kartę kierowcy przy użyciu urządzenia do ręcznego wprowadzania danych, w jakie wyposażone jest urządzenie rejestrujące. Jeśli pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące zgodnie z załącznikiem IB jedzie więcej niż jeden kierowca, kierowcy ci upewniają się, że ich karty kierowcy zostały włożone w odpowiednie otwory tachografu. Kierowcy uzupełniają odpowiednio wykresówki, jeżeli w pojeździe znajduje się więcej niż jeden kierowca, w taki sposób, aby informacje, określone w załączniku I rozdział II pkt 1-3, były zapisywane na wykresówce kierowcy prowadzącego pojazd. Konsekwencją powyższego rozwiązania jest treść poz. 6. 3. 1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, który sankcjonuje nieuzasadnione użycie kilku wykresówek w ciągu tego samego 24 - godzinnego okresu karą pieniężną w wysokości 200 zł, lecz nie więcej niż 2000 zł za każdy dzień. Organ ustalił, że kierowca W. Ł. w dniu 2 lipca 2008 r. w sposób nieuzasadniony użył dwóch wykresówek w ciągu tego samego 24 - godzinnego okresu i nałożył z tego tytułu karę pieniężną w wysokości 200 zł;

- braku w okazanej wykresówce przepisowych wpisów - miejsca lub daty końcowej używania wykresówki - za brak każdej danej (poz. 6.3.6.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym), przyjmując, że stosownie do art. 15 ust. 5 lit. b) Rozporządzenia Rady EWG Nr 3821/85 każdy członek załogi pojazdu nanosi na swoją wykresówkę następujące informacje: datę i miejsce rozpoczęcia używania wykresówki oraz datę i miejsce zakończenia jej używania. Skutkiem zastosowania powyższych rozwiązań jest treść zapisów poz. 6.3.6.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, które sankcjonują brak w okazanej wykresówce przepisowych wpisów miejsca lub daty końcowej używania wykresówki karą pieniężną w wysokości 50 zł za każdy brakujący element. Organ ustalił, że na pięciu wykresówkach kierowcy R. G. kierowca nie wpisał daty końcowej ich używania, natomiast kierowca W. Ł. trzykrotnie popełnił takie uchybienie, a nadto dwukrotnie nie wpisał miejsca końcowego używania wykresówki. Z tego tytułu nałożył karę pieniężną w wysokości 500 zł;

- nieokazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu - za każdy dzień (poz. 6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym), przyjmując, że według art. 13 rozporządzenia Rady EWG nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r., pracodawca oraz kierowcy zapewnią poprawne działanie i odpowiednie stosowanie, z jednej strony, urządzeń rejestrujących, a z drugiej strony, karty kierowcy, w przypadku, gdy kierowca zobowiązany jest prowadzić pojazd wyposażony w urządzenie rejestrujące, zgodnie z załącznikiem IB. Zgodnie z art. 14 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 przedsiębiorstwo przechowuje wykresówki, ułożone w odpowiednim porządku, przez co najmniej rok po ich użyciu oraz wydaje zainteresowanym kierowcom, na ich wniosek, kopie wykresówek. Wykresówki są okazywane lub przekazywane na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych. W myśl art. 25 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (obecnie Dz. U. z 2012 r., poz. 1155 ze zm.) pracodawca prowadzi ewidencję czasu pracy kierowców w formie:

1) zapisów na wykresówkach;

2) wydruków danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego;

3) plików pobranych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego;

4) innych dokumentów potwierdzających czas pracy i rodzaj wykonywanej czynności;

5) rejestrów opracowanych na podstawie dokumentów, o których mowa w pkt 1-4.

Ewidencję czasu pracy, o której mowa w ust. 1, pracodawca:

1) udostępnia kierowcy na jego wniosek;

2) przechowuje przez okres 3 lat po zakończeniu okresu nią objętego.

Konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść poz. 6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, który sankcjonuje nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub innego dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, karą pieniężną w wysokości 500 zł za każdy dzień. Posługując się danymi cyfrowymi z kart poszczególnych kierowców (R. B., J. K., M. M., Z. N., P. P., J. N., W. Ł.) ustalił łącznie z tego tytułu karę pieniężną w wysokości 9.500 zł;

- odnośnie naruszenia polegającego na dopuszczeniu do wykonywania przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy: (poz. 3.2 załącznika nr 2 do ustawy o transporcie drogowym) organ odwoławczy uznał, że organ I instancji trafnie stwierdził naruszenie obowiązku określonego w tym zakresie przez art. 39a ustawy o transporcie drogowym na skutek nie przedstawienia aktualnych badań lekarskich lub psychologicznych kierowców: J. G., J. N., R. B. oraz T. R. Z uwagi na to, że nowelizacja ustawy o transporcie drogowym z dnia 16 września 2011 r. zniosła odpowiedzialność finansową przewoźnika za tego rodzaju naruszenie, umorzenie postępowania administracyjnego przez organ I instancji w tej części było prawidłowe;

- odnośnie naruszenia polegającego na nieprawidłowym operowaniu przełącznikiem urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego umożliwiającym zmianę rodzaju aktywności kierowcy - za każdy dzień (poz. 13.3 załącznika nr 1 do ustawy o transporcie drogowym) organ odwoławczy również uznał, że w kilku przypadkach (kierowcy R. B., J. K., Z. N., J. N.) doszło do naruszenia dyspozycji art. 15 ust. 3 rozporządzenia nr 3821/85. Z uwagi na to, że nowelizacja ustawy o transporcie drogowym z dnia 16 września 2011 r. zniosła odpowiedzialność finansową przewoźnika za tego rodzaju naruszenie, umorzenie postępowania administracyjnego przez organ I instancji w tej części było prawidłowe.

Odnosząc się do zarzutów strony podniesionych w odwołaniu organ II instancji uznał, że są niezasadne i nie mogą zostać uwzględnione. Czynności kontrolne w siedzibie przedsiębiorstwa przeprowadzono dnia 28 stycznia 2009 r. W szczególności pobrano wymagane dokumenty, w tym m.in. wykresówki i dane cyfrowe, natomiast protokół kontroli doręczono przedsiębiorcy dnia 9 marca 2009 r. Łączny czas kontroli wyniósł 39 dni, przy czym w siedzibie przedsiębiorcy kontrolujący spędzili jeden dzień. W ocenie organu, czas kontroli to rzeczywisty czas spędzony przez kontrolujących w siedzibie przedsiębiorcy, a do czasu trwania kontroli zalicza się wyłącznie czas spędzony w siedzibie przedsiębiorcy a nie w siedzibie organu. Kontrolujący, nie utrudnili zatem w żaden sposób prowadzenia działalności gospodarczej, a dokumenty w tym wykresówki i zaświadczenia o nieprowadzeniu pojazdów pobrano zgodnie z przepisami ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Rzeczywisty czas trwania kontroli wyniósł jeden dzień i nie przekroczono zakresu czasowego kontroli zarówno jeśli chodzi o przewidywany czas jej trwania jak i maksymalną liczbę dni kontrolnych określoną w art. 83 ust. 1 pkt 1 ustawy "o transporcie drogowym" [winno być: "o swobodzie działalności gospodarczej"]. Po doręczeniu przedsiębiorcy protokołu kontroli, wbrew twierdzeniom odwołania, nie gromadzono w sprawie żadnego innego materiału za wyjątkiem dowodu dotyczącego średniej liczby zatrudnionych kierowców w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli oraz wezwania przedsiębiorcy o przedstawienie dowodów potwierdzających ewentualne zaistnienie przesłanek określonych w przepisach art. 92b i art. 92c ustawy o transporcie drogowym. Przedsiębiorca nie przedstawił w postępowaniu żadnych dowodów potwierdzających, że zapewnił właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w działalności gospodarczej, a także, że popełnienie stwierdzonych naruszeń było skutkiem okoliczności, na które nie miał żadnego wpływu. Naruszenia dotyczą norm czasu pracy kierowców oraz zasad użytkowania urządzeń rejestrujących, a stwierdzono je na podstawie wykresówek, danych cyfrowych lub innych dokumentów uzyskanych podczas samych czynności kontrolnych. Wyjaśnienia strony złożone w toku postępowania w I instancji nie mogły mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Zgodnie z art. 77 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny (art. 75 § 1 K.p.a.). W myśl art. 73 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym inspektor może w toku kontroli m.in. badać dokumenty i inne nośniki informacji objęte zakresem kontroli, dokonywać oględzin i zabezpieczać zebrane dowody, a także przesłuchiwać świadków i zasięgać opinii biegłych. Z przeprowadzonych czynności kontrolnych inspektor kontroli sporządza protokół kontroli (art. 74 ust. 1 ustawy). Podstawę wydania decyzji w I instancji stanowią wyniki kontroli zawarte w protokole, uzupełnione o dowody przeprowadzone przez organ na wniosek strony. W przedmiotowej sprawie protokół kontroli został sporządzony w oparciu o ustalenia poczynione na podstawie kontroli w przedsiębiorstwie strony. Obalenie ustaleń kontroli wymagałoby przeprowadzenia dowodu na poparcie twierdzeń strony, zaś odwołanie nie zawiera wskazania dowodów, które mogłyby wpłynąć na zmianę rozstrzygnięcia organu I instancji. Odnośnie zarzutu niezastosowania art. 92b i 92c ustawy o transporcie drogowym, organ odwoławczy uznał, że zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdza zaistnienia określonych w nich przesłanek. Podczas kontroli czasu pracy wykryto bardzo liczne naruszenia, a w żadnym z przypadków kierujący pojazdem nie wskazali na wykresówkach lub wydrukach przyczyn naruszenia, przewidzianych w art. 12 rozporządzenia nr 561/2006. Przedsiębiorca transportowy jako odpowiedzialny za właściwą organizację przewozu, musi tak planować przejazd kierowcy, aby był on bezpieczny i uwzględniał regularnie występujące na drogach utrudnienia oraz dostęp do odpowiednich parkingów. Kierowcy winni mieć możliwość przestrzegania przepisów rozporządzenia i spełniania wymagań w zakresie bezpieczeństwa w czasie postojów. Ponadto kierowca musi bezwzględnie przestrzegać przepisów i nie przekraczać dopuszczalnego czasu prowadzenia pojazdu, za wyjątkiem wystąpienia nieprzewidzianych i wyjątkowych okoliczności. Jeśli kierowca zdecyduje, że konieczne jest odstępstwo od rozporządzenia i że nie będzie ono zagrażało bezpieczeństwu drogowemu, musi wskazać odręcznie charakter odstępstwa i jego przyczyny w jakimkolwiek języku wspólnotowym, na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego albo w planie pracy natychmiast po zatrzymaniu się. Na przedsiębiorcy ciążą nie tylko obowiązki szkoleniowe, ale i przymus umożliwienia przestrzegania przez kierowców zasad bezpieczeństwa transportowego. Strona ograniczyła się w odwołaniu wyłącznie do przedstawienia zarzutów, natomiast nie załączyła dowodów potwierdzających realizację przesłanek z art. 92c i art. 92b ustawy o transporcie drogowym. Stan infrastruktury drogowej na terenie kraju oraz brak roszczeń podmiotów trzecich wobec spółki nie stanowią przesłanek do wyłączenia odpowiedzialności administracyjnej za naruszenia przepisów regulujących warunki lub obowiązki wykonywania przewozu drogowego. Nie dopatrzono się też naruszenia przepisu art. 156 § 1 pkt 6 K.p.a. na skutek procedowania w sprawie po wydaniu opisanej wyżej decyzji autokontrolnej.

W skardze na powyższą decyzję zarzucono naruszenie przepisów art. 92b lub 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym na skutek ich niezastosowania w sprawie, przepisów art. 15 i 107 § 3 K.p.a. na skutek nieodniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do tego zarzutu, art. 77 ust. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej na skutek jego niezastosowania i nieodniesienia się do tej kwestii przez organ odwoławczy, a nadto naruszenie art. 2 Konstytucji RP przez naruszenie zasady równości obywateli wobec prawa. W oparciu o powyższe wnioskowano o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ odwoławczy nie odniósł się do prawnej możliwości uwolnienia się przedsiębiorcy od odpowiedzialności za naruszenia przepisów regulujących zasady transportu drogowego przez poszczególnych kierowców, podkreślono notoryjność złego stanu infrastruktury drogowej, a także wskazywany w orzecznictwie brak możliwości traktowania odpowiedzialności przedsiębiorcy jako odpowiedzialności absolutnej, co nakazuje organowi badanie w każdej konkretnej sprawie potencjalnego wpływu tego przedsiębiorcy na powstanie naruszenia. Zarzucono też, że maksymalny ustawowo dopuszczalny czas trwania kontroli został przekroczony o 15 dni, a ponadto już po sporządzeniu protokołu kontroli organ prowadził postępowanie dowodowe, przesłuchując wszystkich kierowców. Podkreślono też, że przedsiębiorca nie ma wpływu na warunki drogowe w okresie zimowym, czy też na dostępność miejsc parkingowych, zwłaszcza w sytuacji, gdy transporty wykonywane przez skarżącą Spółkę muszą być ściśle powiązane z godzinowymi żądaniami kontrahentów.

Organ w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie, podnosząc że strona w toku postępowania kontrolnego i administracyjnego nie przestawiła dowodów, które uzasadniałyby stosowanie przepisów art. 92b i art. 92c ustawy o transporcie drogowym. Podtrzymał też stanowisko co do tego, że w praktyce kontrola w siedzibie przedsiębiorcy trwała tylko jeden dzień i przywołując orzecznictwo sądowoadministracyjne wskazywał, że nie ma podstaw prawnych do wliczania do czasu kontroli okresu, gdy inspektor kontroli faktycznie nie przebywał w siedzibie przedsiębiorcy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Zakres kontroli sądowej wyznaczony jest natomiast przez przepis art. 134 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Powołana regulacja oznacza, iż niezależnie od zarzutów skargi ocenie sądu poddana jest cała sprawa administracyjnej zarówno w zakresie postępowania poprzedzającego jej wydanie jak i zastosowania prawa materialnego, z obowiązkiem przestrzegania zakazu zmiany zaskarżonego aktu na niekorzyść strony skarżącej.

Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że nie została ona wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania, które mogłoby uzasadniać jej uchylenie.

Zaskarżona decyzja w całości opiera się na ustaleniach szczegółowych kontroli przeprowadzonej w oparciu o materiały pobrane w siedzibie skarżącej spółki w dniu 29 stycznia 2009 r. Analiza tych materiałów trwała do dnia 29 lutego 2009 r., kiedy to sporządzono protokół kontroli nr [...]. W ocenie skarżącego czynności kontrolne, w tym także wskazany wyżej protokół, nie mogą stanowić podstawy do wydania decyzji administracyjnej z uwagi na naruszenie przepisu art. 77 ust. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, wyznaczającego limity czasowe trwania kontroli u przedsiębiorcy, przy czym limity te określone w art. 83 ust. 1 ustawy podyktowane sa ochroną interesu przedsiębiorcy. Ustęp 1 ogranicza łączny czas trwania wszystkich kontroli u przedsiębiorcy, uzależniając to od rozmiaru przedsiębiorcy. I tak - w odniesieniu do mikroprzedsiębiorców, małych i średnich przedsiębiorców czas ten nie może przekraczać 4 tygodni, w odniesieniu do pozostałych - 8 tygodni. W ocenie Sądu, organ nie naruszył powyższego przepisu, gdyż wskazuje się w nim jako punkt odniesienia dni robocze, a więc dni, w których podmiot kontrolowany faktycznie wykonuje pracę. W takim wypadku bez wątpienia chodzi tu o dni faktycznej kontroli w siedzibie przedsiębiorcy lub dni, w których przedsiębiorca zmuszony był oddelegować swoich pracowników do dyspozycji podmiotu kontrolującego. Tylko w takim bowiem wypadku kontrola wpływa negatywnie na funkcjonowanie podmiotu kontrolowanego. Badanie akt i innych materiałów poza jego siedzibą, jeżeli obejmuje ono materiały niezwiązane bezpośrednio z prowadzoną na bieżąco działalnością – a tak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie – jest z punktu widzenia przedsiębiorcy neutralne, wyłączające możliwość powoływania się na zakaz dowodowy wynikający z art. 77 ust. 6 ustawy. W orzecznictwie przyjmuje się także, że czas kontroli to tylko ten okres, w którym kontrolujący faktycznie przebywają w przedsiębiorstwie kontrolowanym, więc z czasu trwania kontroli należy wyłączyć czynności podejmowane poza siedzibą kontrolowanego przedsiębiorcy, zaś samo przekroczenie czasu kontroli, choćby miało charakter rażący, nie może automatycznie dezawuować jej wyników i czynić jej bezskuteczną (zob. powołany w odpowiedzi na skargę wyrok NSA z dnia 20 listopada 2011 r., sygn. akt II GSK 1593/11 zam. w System Informacji Prawnej LEX nr 1291730).

Ustalenia te nie były kwestionowane w zakresie przyjętych przekroczeń poszczególnych zapisów załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym oraz w zakresie wysokości nałożonych kar pieniężnych za poszczególne wykroczenia ani w toku postępowania pokontrolnego ani w postępowaniu odwoławczym ani w końcu w skardze do sądu administracyjnego. Organ w sposób szczegółowy przedstawił wyliczenia na podstawie konkretnie wskazanych dokumentów elektronicznych (wykresówek) oraz załączył do akt sprawy kserokopie tych dokumentów. W ocenie Sądu, dowody te są w pełni wiarygodne i mogły stanowić podstawę dokonanych w postępowaniu administracyjnym ustaleń, a ich ocena nie wykracza poza zastrzeżone przepisami art. 7, art. 77 ust. 1 i art. 80 K.p.a. ramy swobody oceny dowodów. również uzasadnienia decyzji obu instancji w sposób szczegółowy opisują poszczególne dokumenty, wynikające z nich naruszenia przepisów oraz mechanizm ustalenia wysokości kary pieniężnej. Organ odwoławczy każdorazowo wyłożył także przepis, który miał zastosowanie oraz jego przełożenie na stan faktyczny związany z poszczególnymi uchybieniami. Wobec tego nie sposób również zarzucić organom naruszenia przepisu art. 107 § 3 K.p.a. jeśli chodzi o ocenę prawidłowości uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

Okoliczność, iż kontrola przeprowadzona w dniu 29 stycznia 2009 r. objęła okres od dnia 1 lutego 2008 r. do dnia 30 września 2008 r., a podstawą prawną zaskarżonej decyzji jak i decyzji organu I instancji były przepisy ustawy o transporcie drogowym, w brzmieniu nadanym jej ustawą nowelizującą z dnia 16 września 2011 r., to ze względu na treść art. 10 tej ustawy nowelizującej z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. z 2011 r., nr 244, poz. 1454, jak i stanowisko organu odwoławczego wyrażone w decyzji z dnia 23 kwietnia 2012 r., uchylającej poprzednie rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazującej mu sprawę do ponownego rozpoznania ze wskazaniem konieczności zastosowania przepisów ustawy o transporcie drogowym w brzmieniu nadanym jej ustawą nowelizującą, sprawia że rzeczą Sądu orzekającego było odniesienie się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 lipca 2013 r. w sprawie P 36/12. W realiach rozpoznawanej sprawy doszło bowiem do sytuacji, gdy za naruszenia w zakresie przekroczenia norm czasu pracy i odpoczynku kierowców zostały uznane zdarzenia (stany faktyczne) zaistniałe, zważywszy na zakres pobranej dokumentacji czasu pracy kierowców strony skarżącej – w okresie od lutego do września 2008 r. Kwalifikacja wskazanych stanów faktycznych jako naruszeń obowiązującym normom nastąpiła zaś – przy zastosowaniu przepisu art. 10 ustawy nowelizującej - w oparciu o przepisy, które weszły w życie od 1 stycznia 2012 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł, że "art. 10 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 244, poz. 1454) w zakresie w jakim – w sprawach o nałożenie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego wszczętych a niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia tej ustawy w życie – nakazuje stosowanie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 16 września 2011 r., przewidujących wyższe kary pieniężne niż kary przewidziane w przepisach obowiązujących w chwili wystąpienia zdarzenia powodującego odpowiedzialność administracyjną, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej".

W rozpoznawanej sprawie kwalifikacja objętych kontrolą zdarzeń z okresu luty - wrzesień 2008 r., jako sankcjonowanych naruszeń oraz wymierzenie sankcji w postaci kar jednostkowych za zaistniałe naruszenia, nastąpiła na podstawie przepisów prawa materialnego, które nie obowiązywały w dacie zaistnienia zdarzeń powodujących odpowiedzialność administracyjną. Analiza okoliczności rozpoznawanej sprawy, w szczególności zaś porównanie opisów czynów kwalifikowanych jako naruszenia w załączniku do ustawy o transporcie drogowym w brzmieniu obowiązującym w okresie od 1 lutego 2008 r. do 30 września 2008 r., jak i grożących za nie sankcji (kar pieniężnych) do opisów sankcjonowanych czynów i grożących za nie kar zgodnie z załącznikiem nr 3 do ustawy o transporcie drogowym w brzmieniu, obowiązującym od 1 stycznia 2012 r., wskazuje, iż nie wystąpiła sytuacja, by w stosunku do któregokolwiek zdarzenia uznanego za naruszenie, doszło do zastosowania przepisów przewidujących kary wyższe niż przewidziane w przepisach obowiązujących w dacie zaistnienia tych zdarzeń.

Suma wymierzonych kar jest wyższa od kary nałożonej w zaskarżonej decyzji (20.000 zł) i wynika z prawidłowego zastosowania przez organ przepisu art. 92a ust. 3 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy nie może przekroczyć 20.000 zł - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio od 11 do 50 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli (skarżący zatrudniał w tym okresie średnio mieszczącą w się w tych granicach liczbę kierowców).

Wbrew stanowisku skarżącej organ nie mógł uwzględnić "notoryjnie znanego stanu infrastruktury drogowej oraz warunków wykonywania transportu w okresach zimowych i specyfiki przedsiębiorstwa". Nie są to bowiem przesłanki ekskulpujące, o które chodzi w przepisach art. 92b i c ustawy o transporcie drogowym. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp z dnia 26 września 2013 r., sygn. akt II SA/Go 687/13 (zamieszczone na stronie internetowej - http://orzeczenia.nsa.gov.pl, zwanej dalej CBOSA) administracyjne kary pieniężne mogą być nakładane za naruszenie określonych w art. 6-9 rozporządzenia nr 561/2006 zasad dotyczących dziennego czasu prowadzenia pojazdu, tygodniowego czasu prowadzenia pojazdu, łącznego czasu prowadzenia pojazdu w ciągu dwóch kolejnych tygodni oraz okresów dziennego i tygodniowego odpoczynku kierowcy. Ustalając, iż doszło do takiego naruszenia należy brać pod uwagę dyspozycję przepisu art. 12 rozporządzenia nr 561/2006, powołanego w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji. Stosownie do treści tego przepisu "pod warunkiem, że nie zagraża to bezpieczeństwu drogowemu oraz umożliwia osiągnięcie przez pojazd odpowiedniego miejsca postoju, kierowca może odstąpić od przepisów art. 6-9 w zakresie niezbędnym dla zapewnienia bezpieczeństwa osób, pojazdu lub ładunku. Kierowca wskazuje powody takiego odstępstwa odręcznie na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego, albo na planie pracy najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój". Powołany art. 12 rozporządzenia nr 561/2006 może zatem stanowić podstawę do odstąpienia przez prowadzącego pojazd od obowiązujących norm czasu pracy, jednakże pod pewnymi warunkami. Warunki te, jako wyjątki od zasady, muszą być interpretowane ściśle. Jednym z nich jest wskazanie przez kierowcę odręcznie na wydruku z urządzenia rejestrującego, najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój przyczyny, powodującej konieczność odstąpienia od obowiązującej normy. Podkreślenia w związku z tym wymaga, iż zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa zasadą przy wykonywaniu transportu drogowego jest obowiązkowa rejestracja czasu pracy kierowcy przy pomocy zainstalowanego w pojeździe urządzenia rejestrującego - tachografu. Stosownie do art. 14 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym przedsiębiorstwo przechowuje wykresówki i wydruki w każdym przypadku sporządzenia wydruków zgodnie z art. 15 ust. 1, w porządku chronologicznym oraz czytelnej formie, przez co najmniej rok po ich użyciu oraz wydaje ich kopie zainteresowanym kierowcom, na ich wniosek. Wykresówki, wydruki, oraz wczytane dane okazuje się lub doręcza na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych. Obowiązek ten wynika również z przepisów rozporządzenia nr 561/2006. W tym kontekście wykładnia językowa, jak i systemowa art. 12 rozporządzenia nr 561/2006, prowadzi do wniosku, że jedynym dowodem w sprawie stanowiącym podstawę dla ustaleń odstąpienia od norm określających wymiar czasu pracy kierowców jest tylko i wyłącznie odręczna adnotacja kierowcy na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego, albo na planie pracy sporządzona w okresie o którym mowa w art. 12. Przytoczone uregulowanie wyraźnie ogranicza zakres postępowania dowodowego wyrażonego w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż prawodawca w pewnym sensie nawiązał tu do tzw. formalnej teorii dowodów, zgodnie z którą określone okoliczności mogą być wykazane tylko przy pomocy ściśle określonych dowodów. Nie jest bowiem sprzeczne z zasadami wyrażonymi w tych przepisach ustalenie, że pewne fakty mogą być udowodnione jedynie za pomocą ściśle określonych dowodów, w sytuacji istnienia ku temu wyraźnej podstawy prawnej (vide: wyrok NSA z 24 listopada 2011 r., w sprawie o sygn. akt II GSK 1183/10, z dnia 30 listopada 2012 r. w sprawie o sygn. akt II GSK 1776/11, z dnia 17 kwietnia 2013 r., o sygn. akt II GSK 137/12 – zam. w CBOSA).

Wobec braku wydruków z tachografu z odręcznymi wyjaśnieniami kierowców sporządzonymi w okresie wskazanym w powołanym rozporządzeniu brak było podstaw do uznania, iż zaistnienie uzasadnionych przyczyn uzasadniających konieczność odstąpienia od obowiązujących norm w zakresie czasu pracy czy przerw udowadniana może być innymi dowodami takimi jak np. zeznaniami świadków, czy składanymi ex post wyjaśnieniami kierowców.

W świetle powyższego, wbrew wywodom skargi, zasadne było zatem stanowisko organów odnośnie uznania, iż w okolicznościach sprawy nie zaszły podstawy do zastosowania przepisów art. 92b ust. 1 i 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z pierwszym ze wskazanych przepisów nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił:

1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów:

a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85,

b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym,

c) Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 1999 r. nr 94, poz. 1086 i 1087),

2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a), lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.

Stosownie zaś do przepisu art. 92c ust.1 powołanej ustawy (w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania kontrolowanej decyzji) nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub

2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ.

W ocenie Sądu, powyższa regulacja prawna prowadzi do wniosku, iż dla zwolnienia się z odpowiedzialności za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku (czyli zwolnienie od kary pieniężnej), podmiot wykonujący przewóz winien zapewnić właściwą organizację i dyscyplinę pracy kierowców oraz prawidłowe zasady wynagradzania, a naruszanie wskazanych przepisów przez kierowcę musi być wynikiem takich zdarzeń i okoliczności, na powstanie których podmiot nie miał wpływu lub których nie mógł przewidzieć. Dopiero wówczas spełnione są ustawowe przesłanki zwalniające przedsiębiorcę od odpowiedzialności za naruszanie przepisów ustawy o transporcie drogowym, która zbliżona jest do odpowiedzialności ukształtowanej na zasadzie ryzyka. Obowiązek nadzoru przedsiębiorcy nad przestrzeganiem czasu pracy kierowcy nie jest ograniczony tylko do tych przypadków, kiedy możliwe jest sprawowanie bezpośredniej kontroli nad kierowcą. Przedsiębiorca ma bowiem możliwość reagowania na działania osób, którymi posługuje się przy wykonywaniu transportu drogowego między innymi poprzez bieżącą kontrolę dokumentacji obrazującej czas pracy kierowcy i stosowanie, w przypadku stwierdzenia, naruszeń właściwych środków dyscyplinujących. Nie można przy tym wykluczyć, że w konkretnych przypadkach, mimo dochowania przez przedsiębiorcę wszelkich aktów staranności, dojdzie do naruszenia przepisów o transporcie drogowym. W takiej sytuacji podmiot wykonujący transport drogowy będzie mógł uwolnić się od odpowiedzialności, o ile zaistnieją przesłanki wymienione w art. 92c ust. 1 pkt 1 lub 92b ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Jednakże ciężar wykazania zaistnienia zdarzeń lub okoliczności, których nie mógł on przewidzieć spoczywać będzie na podmiocie wykonującym transport drogowy. Podmiot ten powinien przedstawić odpowiednie dowody dla wykazania, że mimo zachowania należytej staranności nie można było uniknąć zdarzenia lub okoliczności, z którym prawo wiąże naruszenie przepisów. Podkreślenia jednak wymaga, iż w dyspozycji powołanych przepisów nie mieszczą się w szczególności sytuacje, które są wynikiem zachowania kierowcy, ale które bezpośrednio wynikają z braku właściwych rozwiązań organizacyjnych w zakresie dyscyplinowania osób wykonujących na rzecz przedsiębiorcy usługi kierowania pojazdem. Także kwestie właściwego doboru pracowników (ryzyko osobowe) nie mieści się w zakresie regulacji zacytowanych przepisów. Rzeczą przedsiębiorcy jest właściwy dobór osób współpracujących, tym bardziej, że to on odpowiada za dokonane przez kierowców naruszenia odnoszące się do reguł czasu pracy. Takimi okolicznościami, co do zasady, nie może być brak miejsca parkingowego, konieczność podjazdu w celu załadunku, opuszczenie miejsca parkowania przez kierowcę na polecenie Policji i przerwanie czasu odpoczynku, czy też nieuwaga kierowcy skutkująca niewłączaniem przełącznika w urządzeniu rejestrującym czas pracy kierowcy czy niesporządzenie wydruku, jak też inne działania kierowcy (vide: wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2013 r. sygn. akt IIGSK 137/12 zam. w CBOS). Przedsiębiorca transportowy jako odpowiedzialny za właściwą organizację przewozu, musi uważnie planować każdy przejazd, tak aby był on bezpieczny i uwzględniał typowe dla tej dziedziny działalności gospodarczej okoliczności jak występujące na drogach korki, zmienne warunki atmosferyczne, konieczność dostępu do odpowiednich parkingów, wymagania obowiązujące podczas załadunku, a jednocześnie kierowcy zapewniał możliwość przestrzegania przepisów rozporządzenia. W rozpoznawanej sprawie nie było zatem wystarczające

powołanie się na trudne warunki wykonywania przewozów w polskich realiach drogowo – klimatycznych, przy czym wielość stwierdzonych naruszeń oraz fakt, że dotyczył on znacznej grupy kierowców, brak wykazania podejmowania stosownych działań dyscyplinująco – organizacyjnych wskazuje na to, że skarżąca nie przykładała w badanym okresie należytej wagi do przestrzegania przepisów regulujących zasady bezpiecznego (w tym także zapewniającego bezpieczeństwo innym użytkownikom dróg) wykonywania transportu drogowego. Organ odwoławczy w sposób dostateczny wyjaśnił przyczyny niezastosowania art. 92b ust. 1 i 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym i znajdują one oparcie w materiale dowodowym sprawy.

Reasumując, w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy obu instancji podjęły w toku postępowania wszelkie wymagane przez ustawodawcę czynności i wywiązały się z obowiązków nałożonych na nie przepisami art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. oraz uzasadniły wydane akty zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a. Z tych wszystkich przyczyn Sąd stwierdził, że organy decyzyjne wydały trafne decyzje, odpowiadające wymogom określonym w powołanych wyżej przepisach dotyczących zasad wykonywania transportu drogowego.

W tym stanie rzeczy, wobec braku uzasadnionych podstaw skargi, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę należało oddalić.