Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 488/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-09-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno  Spożywczych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1, art. 48 ust. 1, art. 47
journal: Dz.U. 2010 nr 136 poz 914
law: Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka (spr.) Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Protokolant ref. staż. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2013 r. sprawy ze skargi T. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu wyrobów [...] o niewłaściwej jakości handlowej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych z dnia [...] października 2012 r. nakładającą na T. Sp. z o.o. z siedzibą w P. (skarżącą w niniejszej sprawie) karę pieniężną za wprowadzenie do obrotu 3 partii wyrobów czekoladowych o niewłaściwej jakości handlowej.

Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniach od [...] do [...] września 2012 r. inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w P., przeprowadzili kontrolę w przedsiębiorstwie T. Sp. z o.o. z siedzibą w P. w zakresie jakości handlowej wyrobów cukierniczych ze szczególnym uwzględnieniem znakowania wyrobów czekoladowych (Protokół kontroli nr [...] z dnia [...] września 2012 r.).

W trakcie kontroli pobrano do oceny prawidłowości oznakowania próbki 3 partii wyrobów czekoladowych o nazwach:

- Pistacjowa nadziewana Czekolada mleczna z nadzieniem pistacjowym (50%) a'100 g - wielkość partii produkcyjnej 3880.8 kg, data produkcji 24.08.2012 r., numer partii: 0613 LB1H, wartość partii produkcyjnej brutto 100.241,06 zł;

- Z bakaliami Czekolada mleczna z rodzynkami i orzechami arachidowymi a'225g, wielkość partii produkcyjnej 1871,1 kg, data produkcji 23.08.2012 r., numer partii: 0813 LBZH, wartość partii produkcyjnej brutto 56.462,31 zł,;

- Cafe Latte Czekolada mleczna z aromatem cafe latte, ciasteczkami i kawą a'225g, wielkość partii produkcyjnej 7929,9 kg, data produkcji 11.04.2012 r., numer partii: 0413 LCLD, wartość partii produkcyjnej brutto 239.292,66 zł.

Kontrola prawidłowości oznakowania w/w partii produktów wykazała:

- w partii artykułu Pistacjowa nadziewana Czekolada mleczna z nadzieniem pistacjowym (50%) a'100g: zastosowanie nazwy produktu, która wprowadza w błąd konsumenta co do charakterystyki środka spożywczego poprzez sugerowanie, że smak i aromat nadzienia pistacjowego pochodzi od naturalnego składnika, jakim są pistacje, tymczasem dodane do nadzienia pistacje nie są składnikiem dominującym tego nadzienia, gdyż stanowią 1% miazgi orzechowej, która stanowi 3% nadzienia, co jest niezgodne z art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno- spożywczych, w związku z art. 45 ust. 2 i art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia,

- w partiach artykułów o nazwie: Z bakaliami Czekolada mleczna z rodzynkami i orzechami arachidowymi a'225g i Cafe Latte Czekolada mleczna z aromatem cafe latte, ciasteczkami i kawą a'225g: - zastosowanie znaku słowno-graficznego o treści: "THE QUALITY GUARANTEED BY A.C.", który wprowadza w błąd konsumenta co do charakterystyki środka spożywczego poprzez sugerowanie szczególnych właściwości produktu, który został wyróżniony pośród innych produktów tego rodzaju, co jest niezgodne z art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, w związku z art. 45 ust. 2 i art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia.

Pismem z dnia [...] września 2012 r. [...] Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych wszczął postępowanie administracyjne, po przeprowadzeniu którego decyzją nr [...] z dnia [...] października 2012 r., na podstawie art. 40 a ust. 1, pkt. 3 oraz ust. 4-8, w związku z art. 3 pkt 5, art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz.1577 z późn. zm.), art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a-c oraz ust. 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010 r. Nr 136, poz. 914), art. 8 ust. 1 i art. 16 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. UE L 31 z 01.02.2002, str. 1, ze zm.; Dz. Urz. Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463, ze zm.) oraz art. 104 k.p.a., wymierzył skarżącej karę pieniężną w wysokości 3000 zł, za wprowadzenie do obrotu ww. 3 partii wyrobów czekoladowych o niewłaściwej jakości handlowej.

W uzasadnieniu organ wskazał, że nazwa produktu Pistacjowa nadziewana Czekolada mleczna z nadzieniem pistacjowym (50%) wprowadza w błąd konsumenta co do charakterystyki środka spożywczego w tym jego nazwy i właściwości poprzez sugerowanie, że smak i aromat wyrobu pochodzą od naturalnego składnika, jakim są pistacje, co nie jest zgodne z prawdą, bowiem dodane do nadzienia pistacje nie są składnikiem dominującym tego nadzienia. Smak wyrobu pochodzi z dodanego naturalnego aromatu pistacjowego, co uprawnia producenta do zamieszczenia informacji dot. nazwy o treści "Czekolada mleczna z nadzieniem o smaku pistacjowym", a nie jak podano w oznakowaniu "Czekolada mleczna z nadzieniem pistacjowym".

Organ wskazał, że do produkcji nadzienia, którego producent deklaruje w gotowym wyrobie 50 %, użyto 3% miazgi orzechowej w której udział pistacji wynosi tylko 1%, co oznacza, że 99% miazgi stanowią orzechy arachidowe. Produkt zawierający w swoim składzie pistacje mógłby w nazwie zawierać określenie "z nadzieniem pistacjowym", pod warunkiem, że ilość użytego składnika byłaby decydująca i stanowiłaby o smaku i zapachu tego nadzienia, co w tym przypadku nie miało miejsca. Decydująca ilość składnika, w tym przypadku pistacji użytych do nadzienia, to taka, która ma wpływ na charakterystykę i właściwości tego produktu i odróżnia go od produktów w których o smaku decydują użyte aromaty. Kwestionowany produkt zawiera aromat pistacjowy decydujący o jego smaku, natomiast znikoma ilość pistacji użytych do produkcji nadzienia kwestionowanego produktu nie ma wpływu na jego charakterystykę i nie uprawnia do zastosowania użytej nazwy.

W wyrobach: Z bakaliami Czekolada mleczna z rodzynkami i orzechami arachidowymi a'225 g oraz Caffe Latte Czekolada mleczna z aromatem caffe latte ciasteczkami i kawą a'225 - w oznakowaniu produktów zamieszczono znak słowno-graficzny z informacją w języku angielskim o treści : THE QUALITY GUARANTEED BY A.C. co w polskim tłumaczeniu oznacza: "Jakość gwarantowana przez A.C." Użycie takiego znaku i zapisu powszechnie kojarzone jest przez konsumentów z wyróżnieniem tego produktu spośród takich samych produktów i wobec braku dowodów na potwierdzenie użycia tego wyróżnienia stanowi naruszenie art. 46 ust. 1 pkt 1 litera c) i ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, który mówi, że: oznakowanie środka spożywczego nie może wprowadzać konsumenta w błąd w szczególności przez sugerowanie, że środek spożywczy posiada szczególne właściwości, jeżeli wszystkie podobne środki posiadają takie właściwości. Przepis ust. 1 cytowanej ustawy stosuje się również do reklamy oraz prezentacji środków spożywczych, w tym w szczególności do ich kształtu, wyglądu lub opakowania i sposobu prezentacji. Zamieszczony znak słowno-graficzny nie został przyznany spółce T. przez żadną organizację, czy jednostkę certyfikującą i w trakcie kontroli nie przedłożono dowodu na wyróżnienie tych produktów w ocenie konsumenckiej bądź na targach wyrobów czekoladowych. Wymienione produkty posiadają parametry jakościowe takie jak wszystkie pozostałe wyroby czekoladowe zgodne z wymaganiami prawa, określonymi dla wyrobów czekoladowych. Użyte przez producenta sformułowanie THE QUALITY GUARANTEED BY A.C. ma na celu wyróżnienie ww. produktów wymienionych spośród innych własnych produktów, jak i pozostałych wyrobów czekoladowych znajdujących się w obrocie handlowym. Poprzez samowolne umieszczenie wyróżnienia jakościowego na kwestionowanych produktach zasugerowano, że produkty te mają jakość gwarantowaną, natomiast pozostałe podobne produkty znajdujące się na rynku takiej gwarancji jakości nie posiadają. Umieszczenie przez producenta wyróżnienia wprowadza w błąd konsumenta i świadczy o nieuczciwej praktyce rynkowej.

Organ uznał stopień zawinienia producenta jako działanie umyślne, w stosunku do stwierdzonych podczas kontroli nieprawidłowości, świadczące o celowym zamiarze odniesienia korzyści majątkowych poprzez zastosowanie w oznakowaniu wyrobów czekoladowych zapisów, które wprowadzają konsumenta w błąd. Zakres naruszenia ze względu na rodzaj wad wymienionych produktów uznano, za znaczny. Przy wymierzeniu kary organ wziął pod uwagę wartość zakwestionowanych partii czekolad, wynoszącą 395 996,03 zł brutto oraz wielkość obrotów firmy za rok 2011, które wynosiły 109 999 512,27 zł.

Od powyższej decyzji skarżąca złożyła odwołanie, uznając nałożoną karę za bezpodstawną. Wniosła o uchylenie decyzji oraz umorzenie postępowania.

W uzasadnieniu wskazała, że opatrzenie produktów "Z Bakaliami Czekolada Mleczna z rodzynkami i orzechami arachidowymi" a 225g oraz Caffe Latte Czekolada mleczna z aromatem cafe latte, ciasteczkami i kawą" a 225g, znakiem słowno-graficznym z informacją w języku angielskim o treści: "THE QUALITY GUARANTED BY A.C.", co w tłumaczeniu na język polski oznacza "JAKOŚĆ GWARANTOWANA PRZEZ A.C.", nie było wprowadzeniem konsumenta w błąd poprzez sugerowanie szczególnej jakości tych wyrobów. Skarżąca wskazała, iż gwarantuje jakość akurat tej konkretnej linii wyrobów, co było elementem strategii marketingowej, którą objęto czekolady o charakterze prezentowym. Prezes zarządu spółki "T.", który sam jest konsumentem wyrobów, użyczył swoich inicjałów do stworzenia zakwestionowanego znaku słowno-graficznego, by polecić potencjalnym konsumentom wyroby, których jakość gwarantuje znając receptury wyrobów i przebieg procesu produkcji.

W ocenie skarżącej zamieszczenie na produkcie znaku o treści "JAKOŚĆ GWARANTOWANA PRZEZ A.C." nie stanowi naruszenia przepisu art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. c) oraz ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Sformułowanie informujące o tym, że ktoś gwarantuje jakość wyrobu nie oznacza w omawianym przypadku sugerowania, aby wspomniany wyrób posiadał właściwości szczególne w stosunku do innych podobnych wyrobów. Organ nie wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, z jakimi wyrobami i w jaki sposób porównywał ww. produkty, czy na jakiej podstawie doszedł do wniosków skutkujących nałożeniem kary.

W opinii skarżącej wystarczającą przesłanką stwierdzenia naruszenia prawa nie może być jedynie stwierdzenie, iż użycie ww. znaku i zapisu powszechnie kojarzone jest przez konsumentów z wyróżnieniem tego produktu spośród takich samych produktów. Strona zaznaczyła zaznaczyć, iż nie ma w polskim systemie prawnym przepisów przyznających prawo do opatrzenia opakowania produktu dodatkowymi oznaczeniami, jedynie określonym organizacjom lub instytucjom. Strona podniosła , że szereg sformułowań użytych w uzasadnieniu decyzji jest nieadekwatnych do stanu faktycznego występującego w sprawie, bowiem zarzucenie skarżącej działania celowego odniesienia korzyści majątkowej w efekcie stosowania oznakowań wyrobów czekoladowych, które miałyby wprowadzać konsumenta w błąd, narusza interes prawny spółki i naraża ją na utratę dobrego imienia w tym także renomy.

Decyzją z dnia z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 3 pkt 5 i pkt. 10 lit. c, art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 1 i 2, art. 7 ust. 2 pkt 1, art. 21 oraz art. 40 a ust. 1 pkt 3 i ust. 5 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577, z późn. zm.), art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 47 ust. 4, art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010 r., Nr 136 poz. 914 z późn. zm.), art. 5, art. 8 ust. 1 lit. c, art. 16 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 01.02.2002, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463, z późn. zm.), utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Zdaniem organu sposób oznakowania zakwestionowanych partii czekolady wprowadza konsumentów w błąd, co do charakterystyki środka spożywczego, w tym jego składu. Organ wskazał, że nazwa produktu jest pierwszą informacją, która trafia do świadomości konsumenta podczas procesu decyzyjnego. Przeciętny konsument nabywa produkt kierując się przede wszystkim jego nazwą i rzadko korzysta z innych informacji umieszczonych na opakowaniu. Nazwa środka spożywczego powinna składać się z takiego opisu środka spożywczego, aby umożliwić konsumentowi rozpoznanie jego rodzaju i właściwości oraz odróżnienie go od innych produktów.

W związku z powyższym, wybierając produkt o nazwie "Pistacjowa nadziewana Czekolada mleczna z nadzieniem pistacjowym" konsument oczekuje, że pistacja stanowi podstawowy składnik miazgi orzechowej użytej do produkcji nadzienia. Ponadto, kierując się przy zakupie w/w artykułu jego nazwą, konsument nie podejrzewa, że miazga orzechowa zawarta w nadzieniu w 99 % składa się z orzechów arachidowych.

Organ podkreślił, że informacja o nazwie produktu jest dla konsumenta bardzo ważna ponieważ często dopiero po analizie składu dokonuje on wyboru konkretnego artykułu spośród innych dostępnych na rynku. Dlatego też skład wyrobu powinien zawierać precyzyjne oraz zrozumiałe dla wszystkich informacje o zastosowanych składnikach. Konsument ma prawo oczekiwać, iż nabywany przez niego produkt spełnia wymagania jakościowe, o których zostaje poinformowany przez przedsiębiorcę w oznakowaniu produktu. Zastosowany w oznakowaniu 2 partii czekolad (Z bakaliami Czekolada mleczna z rodzynkami i orzechami arachidowymi, Cafe Latte Czekolada mleczna z aromatem cafe latte, ciasteczkami i kawą) znak słowno-graficzny o treści: "THE QUALITY GUARANTEED BY A.C." wprowadza w błąd konsumenta co do charakterystyki środka spożywczego poprzez sugerowanie szczególnych właściwości tych produktów. Oznakowanie to mogło sugerować nabywcy, że przedmiotowe czekolady zostały wyróżnione znakiem jakości lub certyfikatem. Z ustaleń kontroli wynika, że zamieszczony znak słowo-graficzny nie został przyznany spółce przez żadną organizację, czy jednostkę certyfikującą. W trakcie kontroli nie przedłożono również dowodu na wyróżnienie tych produktów w ocenie konsumenckiej bądź na targach wyrobów czekoladowych. Takie oznaczenie miało na celu wyróżnienie produktów spośród innych własnych produktów, jak i pozostałych wyrobów czekoladowych znajdujących się w obrocie handlowym oraz zasugerowanie, że produkty te mają jakość gwarantowaną, natomiast pozostałe podobne produkty znajdujące się na rynku takiej gwarancji jakości nie posiadają. W ocenie organu oznakowanie przedmiotowych wyrobów czekoladowych wprowadza zatem konsumenta w błąd oraz narusza przepisy w zakresie jakości handlowej.

Organ wskazał, że oznakowanie artykułów rolno-spożywczych jest istotnym elementem jakości handlowej, a obowiązkiem producenta jest wprowadzanie do obrotu produktów oznakowanych zgodnie z przepisami, w sposób rzetelny i niewzbudzający wątpliwości konsumenta. Odbiorca artykułu nieprawidłowo oznakowanego, zostaje wprowadzony w błąd, co do jego składu, rodzaju i właściwości, tym samym jego interes zostaje w istotny sposób naruszony.

Podanie w oznakowaniu niepełnej lub niezgodnej ze stanem faktycznym nazwy lub informacji o produkcie uniemożliwia podjęcie przez konsumenta świadomego wyboru i narusza w sposób istotny jego prawo do rzetelnej informacji o cechach produktu.

Organ wskazał, że kara wymierzona w niniejszej sprawie stanowi 0,15% kary maksymalnej przewidzianej w art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, uwzględniając przy tym stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spożywczych i wielkość jego obrotów. Organ podkreślił, że skarżąca jest bez wątpienia podmiotem profesjonalnie trudniącym się działalnością w branży spożywczej, obecnym na polskim rynku od wielu lat, powinna zatem znać regulacje prawne odnoszące się do znakowania artykułów rolno-spożywczych.

W skardze na powyższą decyzję skarżąca wniosła o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji ją poprzedzającej, zarzucając:

- naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie przepisów art. 4, art. 6 ust. 1 i 2 oraz art. 7 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych, a także przepisów art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, art. 47 oraz art. 48 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia;

oraz prawa procesowego poprzez naruszenie przepisu art. 77 § 1 k.p.a.

W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że niezasadny jest zarzut wprowadzenia w błąd konsumenta co do charakterystyki środka spożywczego w tym jego nazwy i właściwości w odniesieniu do produktu "Pistacjowa nadziewana Czekolada mleczna z nadzieniem pistacjowym" bowiem stosownie do § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o znakowaniu środków spożywczych, przedsiębiorca ma obowiązek podać ilościową zawartość składnika jeżeli nazwa tego składnika jest podkreślona w oznakowaniu w środka spożywczego. Powyższy przepis nie określa jednak minimalnej zawartości składnika lub kategorii składników, które uprawniałaby producenta do nadania wyrobowi nazwy związanej z tym składnikiem.

Zakwestionowana partia czekolad zawierała w swym składzie zarówno dodatek pistacji, jak również naturalny aromat pistacjowy, przy czym składnik jakim są pistacje nie był elementem dominującym w nadzieniu tego wyrobu. Wobec powyższego podanie w wykazie składników produktu o nazwie "Pistacjowa nadziewana Czekolada mleczna z nadzieniem pistacjowym (50%) a'100g - % zawartość pistacji jest prawidłowe.

Również niezasadne w ocenie skarżącej było podtrzymanie przez organ odwoławczy stanowiska, że zastosowanie w oznakowaniu czekolady mlecznej z rodzynkami i orzechami arachidowymi oraz czekolady mlecznej z aromatem cafe latte, ciasteczkami i kawą, znaku słowno-graficznego z informacją w języku angielskim: "THE QUALITY GUARANTEED BY A.C." wprowadza w błąd konsumenta poprzez sugerowanie szczególnej jakości akurat tych wyrobów w stosunku do wyrobów, które takiego oznaczenia nie posiadają. Oznaczenie to miało bowiem na celu podkreślenie, że zarząd Spółki gwarantuje wysoką jakość tych właśnie czekolad i było elementem strategii marketingowej, którą objęto czekolady o charakterze prezentowym. Nie stanowiło to jednak naruszenia art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia.

Skarżący nadto zarzucił, iż organ odwoławczy nie zebrał i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący bowiem nie wziął pod uwagę argumentów skarżącej, zgodnie z którymi WIJHARS nie wskazał przepisów prawa, które określałyby ilość procentowego udziału składnika smakowego dominującego w produkcie, od której można nadać produktowi nazwę pochodzącą od nazwy składnika. gdyż takich przepisów prawa nie ma. Ponadto organ nie brał pod uwagę argumentacji skarżącej w zakresie oznaczenia kilku wyrobów znakiem własnym producenta.

W odpowiedzi na skargę organ przywołując dotychczasowe argumenty wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ust 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wnioskami i zarzutami skargi oraz powołana podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w p.p.s.a. – Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Badając skargę wg. powyższych kryteriów Sąd uznał, ze skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja nie nosi bowiem znamion wadliwości w rozumieniu art. 145 § 1 p.p.s.a.

Stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta. Jakość handlową stanowią cechy artykułu rolno-spożywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi (art. 3 pkt 5 w/w ustawy).

Zgodnie z art. 6 ust. 1 w/w ustawy artykuły rolno-spożywcze wprowadzane do obrotu są oznakowane. Stosownie do ust. 2 powołanego artykułu do znakowania artykułów rolno-spożywczych stosuje się odpowiednio wymagania określone w art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1 i art. 48 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia.

Zgodnie z art. 45 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia oznakowanie środka spożywczego obejmuje wszelkie informacje w postaci napisów i innych oznaczeń, w tym znaki towarowe, nazwy handlowe, elementy graficzne i symbole, dotyczące środka spożywczego i umieszczone na opakowaniu, etykiecie, obwolucie, ulotce, zawieszce oraz w dokumentach, które są dołączone do tego środka spożywczego lub odnoszą się do niego.

Stosownie do art. 46 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy oznakowanie środka spożywczego nie może wprowadzać konsumenta w błąd, w szczególności:

- co do charakterystyki środka spożywczego, w tym jego nazwy, rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, źródła lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji,

- przez przypisywanie środkowi spożywczemu działania lub właściwości, których nie posiada,

- przez sugerowanie, że środek spożywczy posiada szczególne właściwości, jeżeli wszystkie podobne środki spożywcze posiadają takie właściwości.

Zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych nazwa, pod którą artykuł rolno-spożywczy jest wprowadzany do obrotu powinna odpowiadać wymaganiom określonym w art. 47 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia.

Nazwa środka spożywczego powinna odpowiadać nazwie ustalonej dla danego rodzaju środków spożywczych w przepisach prawa żywnościowego, a w przypadku braku takich przepisów powinna być nazwą zwyczajową środka spożywczego lub składać się z opisu tego środka spożywczego lub sposobu jego użycia, tak aby umożliwić konsumentowi rozpoznanie rodzaju i właściwości środka spożywczego oraz odróżnienie go od innych produktów (art. 47 ust 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia).

W związku z powyższym, gdy zastosowane oznakowanie w sposób oczywisty wprowadza konsumenta w błąd co do składu lub właściwości zastosowanie znajdują przepisy ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych.

Stosownie do art. 6 ust. 1 i 2, art. 7 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno- spożywczych w związku z art. 45 ust. 2 i art. 47 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia, na oznakowanie produktu składają się wszystkie informacje istotne z punktu widzenia konsumenta w postaci napisów i innych oznaczeń, znaków towarowych, nazw handlowych, elementów graficznych i symboli, a także nazwa produktu, pod którą artykuł rolno-spożywczy jest wprowadzany do obrotu, jak również inne dane umożliwiające identyfikację artykułu rolno-spożywczego oraz odróżnienie go od innych artykułów rolno-spożywczych.

Z ustaleń kontroli wynika, że niepoprawne oznakowanie Czekolady mlecznej z nadzieniem pistacjowym polegało na użyciu w nazwie produktu określeń "pistacjowa" i "z nadzieniem pistacjowym", podczas gdy do produkcji nadzienia, stanowiącego 50% wyrobu gotowego, użyto 3% miazgi orzechowej, z czego tylko 1% przypada na pistacje, a pozostałe 99% miazgi orzechowej stanowią orzechy arachidowe.

Podkreślenia wymaga, że nazwa produktu jest pierwszą informacją, która trafia do świadomości konsumenta podczas procesu decyzyjnego. Przeciętny konsument nabywa produkt kierując się przede wszystkim jego nazwą i rzadko korzysta z innych informacji umieszczonych na opakowaniu. Nazwa środka spożywczego powinna składać się z takiego opisu środka spożywczego, aby umożliwić konsumentowi rozpoznanie jego rodzaju i właściwości oraz odróżnienie go od innych produktów. Podnoszona przez skarżącego okoliczność, iż na każdym opakowaniu podany jest skład w świetle powyższego paragrafu pozostaje bez istotnego znaczenia. Konsument wybierając produkt o nazwie "Pistacjowa nadziewana Czekolada mleczna z nadzieniem pistacjowym" oczekuje, że pistacja stanowi podstawowy składnik miazgi orzechowej użytej do produkcji nadzienia. Ponadto, kierując się przy zakupie w/w artykułu jego nazwą, nie podejrzewa, że miazga orzechowa zawarta w nadzieniu w 99 % składa się z orzechów arachidowych. Nazwa produktu jest niezgodna z prawdą, zatem w przypadku artykułu "Pistacjowa nadziewana Czekolada mleczna z nadzieniem pistacjowym" doszło do zafałszowania produktu. Produkt zafałszowany to produkt, którego skład jest niezgodny z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno - spożywczych, albo produkt, w którym zostały wprowadzone zmiany, w tym zmiany dotyczące oznakowania, mające na celu ukrycie jego rzeczywistego składu lub innych właściwości, jeżeli niezgodności te lub zmiany w istotny sposób naruszają interesy konsumentów (art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych).

W ocenie Sądu także zastosowany w oznakowaniu 2 partii czekolad (Z bakaliami Czekolada mleczna z rodzynkami i orzechami arachidowymi, Cafe Latte Czekolada mleczna z aromatem cafe latte, ciasteczkami i kawą) znak słowno-graficzny o treści: "THE QUALITY GUARANTEED BY A.C." wprowadza w błąd konsumenta co do charakterystyki środka spożywczego poprzez sugerowanie szczególnych właściwości tych produktu. Takie oznakowanie mogło bowiem sugerować nabywcy, że przedmiotowe czekolady zostały wyróżnione znakiem jakości lub certyfikatem. Z ustaleń kontroli wynika, że zamieszczony znak słowo-graficzny nie został przyznany Spółce przez żadną organizację, czy jednostkę certyfikującą, w trakcie kontroli nie przedłożono również dowodu na wyróżnienie tych produktów w ocenie konsumenckiej bądź na targach wyrobów czekoladowych. Poprzez umieszczenie tego znaku słowno-graficznego zasugerowano, że produkty mają jakość gwarantowaną, natomiast pozostałe podobne produkty znajdujące się na rynku takiej gwarancji jakości nie posiadają.

Informacja o nazwie produktu jest dla konsumenta na tyle istotna, że po analizie składu dokonuje on wyboru konkretnego artykułu rolno - spożywczego spośród innych dostępnych na rynku. Dlatego też skład powinien zawierać precyzyjne oraz zrozumiałe dla wszystkich informacje o zastosowanych składnikach. Konsument ma prawo oczekiwać, iż nabywany przez niego produkt spełnia wymagania jakościowe, o których zostaje poinformowany przez przedsiębiorcę w oznakowaniu produktu.

Prawidłowe oznakowanie artykułów rolno-spożywczych stanowi podstawę informacji konsumenckiej, ma na celu umożliwienie konsumentom dokonania wyboru produktu zgodnego z oczekiwaniami. Stwierdzone nieprawidłowości w oznakowaniu mogły utrudnić lub uniemożliwić konsumentowi podjęcie decyzji o wyborze środka spożywczego zgodnie z jego oczekiwaniami. Umieszczenie przez producenta wyróżnienia jakościowego (znaku słowno-graficznego) oraz nieuprawnione zastosowanie określeń "pistacjowa" "z nadzieniem pistacjowym" wprowadza w błąd konsumenta i świadczy o nieuczciwej praktyce rynkowej.

Należy podkreślić, że obowiązkiem producenta jest oznakowanie produktu w sposób nie budzący wątpliwości, a informacje dla konsumenta nie mogą pozostawiać wątpliwości co do rodzaju i charakteru środka spożywczego, a tym bardziej sugerować, że oferowany środek spożywczy ma specjalne właściwości, niespotykane u podobnych środków spożywczych.

Sąd nie znalazł podstaw aby zakwestionować czynności organów administracji podejmowane w toku sprawy, a zmierzające do jej wyjaśnienia. W szczególności zostały wyczerpująco zbadane istotne w sprawie okoliczności, przeprowadzono w tym celu dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.). Organ zarówno I jak i II instancji oparł się na materiale prawidłowo i wyczerpująco zebranym w toku kontroli, dokonując jego odpowiedniej oceny, a swoje stanowisko uzasadnił zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a.

Przy ustalaniu wysokości kary wzięto pod uwagę wartość zakwestionowanych partii czekolad wynoszącą 395.996,03 zł, a także wielkość obrotów przedsiębiorstwa, które w 2011 r. wyniosły 109 999 512,27 zł. Oceniając zakres naruszenia jako znaczny, organ uwzględnił fakt, że niewłaściwe oznakowanie naruszało powszechnie obowiązujące przepisy prawa krajowego i wspólnotowego, istotne z punktu widzenia ekonomicznych interesów konsumenta.

Trafnie zatem organ bez naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego uznał, iż kara pieniężna została wymierzona zasadnie. Organ wskazał przy tym w sposób pełny przesłanki, którymi kierował się ustalając wysokość wymierzonej kary z uwzględnieniem obowiązującego w tym zakresie stanu prawnego tj. art. 40a ust 1 pkt 3 i art. 40a ust 5 powołanej ustawy.

W świetle powyższego nie ma również podstaw, by przypisać wadliwość decyzji w tym zakresie.

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień,które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, a które należy badać z urzędu Sąd skargi nie uwzględnił i w konsekwencji na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.