Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1084/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 138
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Borkowska, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Wąsikowska, sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant sekr. sąd. Luiza Cycling, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi Towarzystwa [...] z siedzibą w [...] na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 31 marca 2022 r. nr DOOŚ-WDŚ/ZOO.4200.26.2016.AL/AB/JSz/SW.20 w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na rzecz Towarzystwa [...] z siedzibą w [...] kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu" albo "WSA") decyzją z dnia 31 marca 2022 r. nr DOOŚ-WDŚ/ZOO.4200.26.2016.AL/AB/JSz/SW.20 (dalej "zaskarżoną decyzją" albo "decyzją odwoławczą") Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska (dalej "GDOŚ" albo "Organ"), po rozpatrzeniu odwołań szeregu podmiotów od decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] (dalej "RDOŚ") z dnia [...] grudnia 2011 r. znak: [...], ustalającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia, polegającego na budowie północnego wylotu [...] drogi ekspresowej [...] w kierunku [...] na odcinku od projektowanej [...] (droga [...]) do obwodnicy [...] (dalej "planowane przedsięwzięcie" albo "planowana droga") orzekł w następujący sposób:

1) zreformował decyzję RDOŚ w zakresie pkt pkt 3.1, 4.1.2, 4.1.3, 4.2, 5.1, 5.2;

2) w pozostałym zakresie utrzymał decyzję RDOŚ w mocy.

II. Stan sprawy, poprzedzający wydanie przez GDOŚ zaskarżonej obecnie decyzji odwoławczej przedstawia się następująco:

1. Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., wydaną na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad (dalej "Inwestora" albo "GDDKiA"), RDOŚ określił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację planowanego przedsięwzięcia.

2. Odwołania od w/w decyzji RDOŚ wniosło do GDOŚ szereg podmiotów (za pośrednictwem organu I instancji).

3. Decyzją z dnia 19 września 2012 r., znak: DOOŚ-OAI.4200.10.2012.AgŁb.2 (dalej "decyzją GDOŚ z 2012 r."), wydaną po rozpatrzeniu w/w odwołań od decyzji RDOŚ, GDOŚ częściowo zreformował decyzję organu I instancji, a częściowo utrzymał tę decyzję w mocy.

4. Wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 2734/12, wydanym po rozpatrzeniu skarg szeregu podmiotów, tut. Sąd uchylił punkt 7 i 8 decyzji GDOŚ z 2012 r.

5. Wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2015 r., sygn. akt II OSK 2633/13, wydanym po rozpatrzeniu skarg kasacyjnych szeregu pomiotów, NSA uchylił w/w wyrok tut. Sądu.

6. Po ponownym rozpoznaniu sprawy tut. Sąd wyrokiem z dnia 13 listopada 2015 r., sygn. akt: IV SA/Wa 2569/15, uchylił decyzję GDOŚ z 2012 r., stwierdzając konieczność przeprowadzenia przez Organ postępowania wyjaśniającego w następujących kwestiach:

1) Odniesienie się do wyników konsultacji społecznych, ich interpretacji i trybu przeprowadzenia przez RDOŚ. Stosownie do powyższego:

Jak wynika z akt sprawy konsultacje trwały w okresie 1 luty - 31 maja 2007 r. Jednakże Komisja Opiniodawcza Projektów Inwestycyjnych (KOPI) przy GDDKiA podjęła decyzję o wyborze III wariantu wcześniej, tj. już w dniach 19 - 20 marca 2007 r. GDOŚ nie rozważył, czy okoliczność ta mogła mieć wpływ na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy. Tym bardziej, że jak wynika w badań opinii publicznej, przeprowadzonych przed wszczęcie postępowania czyli przed 2007 r., za wybraniem wariantu III była najmniejsza liczba zgromadzonych osób. Również ze znajdującej się w raporcie oceny społecznej wariantów (tabela 116) wynika, że uplasował się on na przedostatniej pozycji. Mając zatem na uwadze, iż jak wynika z raportu różnice w ocenie wielokryterialnej pomiędzy preferowanym wariantem a wariantem II i IIa są niewielkie, a cyt. "przeprowadzone analizy środowiskowe dla proponowanych wariantów przebiegu trasy [...] nie dają jednoznacznej odpowiedzi, który z wariatków jest najkorzystniejszy - str. 304 raportu z 2011r.)", obowiązkiem Organu w ocenie Sądu, było wyważenie wpływu konsultacji na dokonany wybór wariantu.

Okoliczność, iż w postępowaniu ocennym nie ma obowiązku przeprowadzania konsultacji nie oznacza, że należy dyskwalifikować konsultacje, które zostały przeprowadzone. Przy inwestycjach, które tak ja niniejsza wpływają bezpośrednio nie tylko na środowisko ale również wywołują skutki w zakresie prawa własności, przez co dotyczą bardzo dużej liczy osób, istniej wręcz konieczność przeprowadzenia konsultacji po to aby, nie tylko uświadamiać społeczeństwo, ale także przeprowadzać negocjacje społeczne w celu wybrania wariantu, który w najszerszym zakresie uwzględniał będzie ogólne oczekiwania stron i był najkorzystniejszy dla środowiska.

Właściwe rozpoznanie preferowanych przez poszczególne grupy społecznie sposobów rozstrzygnięcia konfliktów (rezygnacja, zmiany, zastosowanie określonych środków ochronnych) przed podjęciem decyzji o przebiegu drogi, jest zatem warunkiem prawidłowego przeprowadzenia konsultacji społecznych;

2) Ocena zasadności uwzględnienia pięciu wniosków [...] wniesionych w piśmie z 18 września 2008 r. Z decyzji winno wynikać wprost, które wnioski i jak uwzględniono, którym odmówiono uwzględnienia z wyjaśnieniem dlaczego.

3) Rozważanie potrzeby dokonania przez Inwestora częściowej aktualizacji raportu. Stosownie do powyższego:

Organ winien zatem uwzględnić decyzję RDOŚ co do sposobu zagospodarowania terenu przez który przebiegać będzie planowana inwestycja, dokonać rzeczywistego uaktualnienia stanu istniejącej zabudowy, tym bardziej, że prognoza dotycząca obciążenia ruchem istniejącej drogi nr [...] oraz uciążliwości dla mieszkańców ul. [...] w [...], zawarta w raporcie z 2007 r., nie obejmowała węzła "[...]", bowiem nie było w najbliższym horyzoncie czasowym perspektyw na realizację planowanej drogi, która połączy węzeł z istniejącą drogą wojewódzką nr [...], z którą trasa [...] miałaby mieć również powiązanie. Powyższa aktualizacja może mieć także w ocenie Sądu znaczenie w kontekście dokonanego wyboru wariantu.

Ponadto po zapoznaniu się z recenzją dr E. G. z dnia 18 marca 2013, która stanowiła załącznik do pisma adw. K. P. z dnia 28 marca 2013 r., a która jak wynika z pisma organu z dnia 17 kwietnia 2013 r. Nr DOOŚ-OAI.4200.10.2012.AŁ.31, została doręczona organowi, w ocenie Sądu z uwagi na liczne zarzuty natury merytorycznej skierowane przez recenzenta pod kątem raportu, Organ posiłkując się posiadaną przez siebie wiedzą specjalistyczną, rozpoznając ponownie sprawę w tym dokonując oceny raportu, winien rozważyć ich zasadność.

4) Podpisanie dokumentacji złożonej w postępowaniu administracyjnym przez Inwestora. Stosownie do powyższego:

Jak wskazał NSA, aby można było uznać: 1) wyjaśnienia Biura Planowania i Rozwoju [...] (BPR[...]), mające stanowić uzupełnienie raportu, stanowiące załącznik do pisma GDDKiA z 27 stycznia 2011 r., tak samo jak 2) wyjaśnienia BPR[...] stanowiące załącznik do pisma GDDKiA z kwietnia 2011 r., 3) streszczenie raportu z sierpnia 2010 r., 4) streszczenie raportu ze stycznia 2011 r. (teczka 1, dokument nr 27, teczka zawierająca streszczenia raportu i załączniki, zawarte w aktach administracyjnych) winny one zostać podpisane. Raport jako dokument prywatny stanowi bowiem dowód, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie (art. 245 K.p.c.). Do momentu uzupełnienia powyższego braku dokumenty te nie mogły być bowiem uznane jako dowody w sprawie. Tym samym nie można uznać za zasadne stanowiska organu w którym powołuje się on na w/w dokumenty.

7. Szereg podmiotów wniosło do NSA skargi kasacyjne od w/w wyroku tut. Sądu, z czego: 1) skarga kasacyjna GDDKiA została odrzucona ze względu na uchybienie terminu, 2) skarga kasacyjna wniesiona przez szereg stron postępowania administracyjnego została oddalona wyrokiem z dnia 6 września 2016 r., sygn. akt: II OSK 572/16.

III. Jak już wskazano, decyzją zaskarżoną obecnie GDOŚ rozpoznał ponownie odwołania szeregu stron od decyzji RDOŚ, orzekając, jak wskazano na wstępie.

W uzasadnieniu w/w rozstrzygnięcia odwoławczego wskazano w szczególności, co następuje:

1. Wydanie decyzji środowiskowej dla planowanego przedsięwzięcia następuje na podstawie przepisów p.o.ś. Skorygowania wymaga natomiast sama kwalifikacja przedsięwzięcia, przyjęta przez RDOŚ. Stosownie bowiem do § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71), dalej "r.p.m.z.o.ś. z 2010 r.", planowane przedsięwzięcie należy zakwalifikować jako przedsięwzięcie, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 31 tego rozporządzenia, nie zaś, jak przyjął RDOŚ – w § 2 ust. 1 pkt 29 poprzednio obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. z 2004 r. Nr 257 poz. 2573, ze zm.), dalej "r.p.m.z.o.ś. z 2004 r.".

2. W następstwie zapadnięcia drugiego wyroku tut. Sądu z 2015 r. obowiązkiem GDOŚ było ponowne rozpoznanie odwołań wniesionych od decyzji RDOŚ. W toku powyższego zaszła konieczność m.in.: (-) rozstrzygnięcia części odwołań odrębną decyzją, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., (-) ustalenia spadkobierców zmarłych stron postępowania, (-) weryfikacji interesu prawnego odwołujących się (sprawozdanie z podjętych w tym celu czynności zamieszczono na str.12 i 13 uzasadnienia zaskarżonej decyzji).

3. W wykonaniu zaleceń wyroku tut. Sądu GDOŚ wezwał Inwestora do przedłożenia:

(-) wyjaśnień w kwestii stanu zaawansowania realizacji przedmiotowej inwestycji (pismo z dnia 3 grudnia 2017 r., znak: DOOŚ-DŚI.4200.29.2016.AŁ.27);

(-) przedłożenia uaktualnionego raportu wraz z przedstawieniem informacji m.in. o obecnym i prognozowanym obciążeniu ruchem istniejącej drogi krajowej nr [...] oraz uciążliwości dla mieszkańców ul. [...] i [...], obejmujące węzeł "[...]", a także analizę oddziaływań akustycznych trasy (pismo z dnia 3 grudnia 2018 r., znak: DOOŚ-DŚI.4200.29.2016.AŁ.34);

(-) wyjaśnień w kwestii obecnego i prognozowanego obciążenia ruchem istniejącej drogi krajowej nr [...], nowobudowanej drogi ekspresowej [...] oraz dróg dojazdowych do niej wraz z propozycją środków minimalizujących w odniesieniu do aktualnego zagospodarowania terenu oraz przedłożenie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko w wersji papierowej, opatrzonego własnoręcznym podpisem autorów (pismo z dnia 26 lutego 2019 r., znak: DOOŚ-DŚI.4200.29.2016.AŁ.58).

4. Na wniosek Inwestora GDOŚ zawiesił postępowanie odwoławcze, postanowieniem z dnia 24 stycznia 2020 r" znak: WDŚ-ZOO.4200.26.2016.AL/AB.1, które następnie zostało podjęte postanowieniem z dnia 17 września 2021 r., znak: DOOŚ-WDŚ.ZOO.4200.26.2016.AL/AB.5.

5. W toku postępowania odwoławczego Inwestor przedłożył Organowi następującą dokumentację:

1) przy piśmie z dnia 5 lutego 2019 r.:

a) aktualizację zagospodarowania terenu w rejonie drogi ekspresowej [...] na odcinku od projektowanej [...] do obwodnicy [...];

b) wersję elektroniczną raportu w ramach procedury ponownej oceny dla drogi ekspresowej [...] od węzła "[...]" (bez węzła) do węzła "[...] Zadanie I - Projekt i budowa drogi ekspresowej [...] na odcinku I węzeł "[...]" (bez węzła) - węzeł "[...]" - odcinek B od węzła "[...]" do węzła "[...]" km 0+521 - km 6+450,26 (płyta CD);

c) wersję elektroniczną raportu w ramach procedury ponownej oceny dla drogi ekspresowej [...] od węzła "[...]" (bez węzła) do węzła "[...]" Zadanie II - węzeł "’" (bez węzła) - węzeł "[...]" (płyta CD); ,

d) postanowienie RDOŚ z dnia [...] listopada 2015 r., znak: [...], określające warunki realizacji przedsięwzięcia;

e) postanowienie RDOŚ z dnia [...] grudnia 2015 r., znak: [...], określające warunki realizacji przedsięwzięcia;

f) wyjaśnienia w zakresie wezwań GDOŚ z dnia 16 grudnia 2010 r. i 29 marca 2011 r.;

g) kopie pełnomocnictw dla E. B. oraz S. D.;

2) przy piśmie z dnia 13 lutego 2019 r. streszczenie raportu z sierpnia 2010 r. oraz streszczenie raportu ze stycznia 2011 r.; :

3) przy piśmie z dnia 3 kwietnia 2019 r. odpowiedź w zakresie wezwania z dnia 18 marca 2019 r., znak: DOOŚ-DŚI.4200.29.2016.AŁ.59, wyjaśniając co rozumie pod pojęciem urzędowego poświadczenia;

4) przy piśmie z dnia 20 lipca 2020 r. uzupełnienie na wezwanie z dnia 26 lutego 2019 r., znak: DOOŚ-DŚI.4200.29.2016.AŁ.58: ;

a) wersję papierową raportu w ramach procedury ponownej oceny dla drogi ekspresowej [...] od węzła "[...]" (bez węzła) do węzła "[...]" Zadanie I — Projekt i budowa drogi ekspresowej [...] na odcinku I węzeł "[...]" (bez węzła) - węzeł "[...]" — odcinek B od węzła "[...]" do węzła "[...]" km 0+521 — km 6+450,26; .

b) wersję papierową raportu w ramach procedury ponownej oceny dla drogi ekspresowej [...] od węzła "[...]" (bez węzła) do węzła "[...]" Zadanie II — węzeł "[...]" (bez węzła) — węzeł "[...]";

c) dokument pn. "Aktualizacja raportu o oddziaływaniu na środowisko dla budowy północnego wylotu z [...] drogi ekspresowej w kierunku [...] na odcinku od projektowanej [...] (droga [...]) do obwodnicy [...]";

d) kopie pełnomocnictw dla T. Z., J. W. oraz B. R.

6. Ze względu na fakt, iż przedłożone uzupełnienia opatrzone były jedynie podpisem B. R., niebędącego autorem raportu i nie czyniły zadość brakom wezwania, GDOŚ wezwał ponownie o przedłożenie dokumentów pełnomocnictw - oryginałów lub kopii uwierzytelnionych urzędowo (przy czym urzędowego poświadczenia odpisu pełnomocnictwa może dokonać wyłącznie notariusz) oraz przedstawienie jednoznacznego stanowiska dotyczącego kwestii podpisów raportów przez osobę niebędącą ich autorem. W odpowiedzi na ww. wezwanie, GDDKiA przy piśmie z dnia 4 listopada 2021 r., podtrzymała swoje stanowisko, iż podpisane raporty przez B. R. czynią zadość brakom wskazanym przez GDOŚ. Ponadto, GDDKiA podtrzymało także kwestię dotyczącą pełnomocnictw, załączając dodatkowo wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 lipca 2021 r., sygn. akt: IV SA/Wa 562/21.

7. W toku postępowania szereg podmiotów wniosło do Organu uwagi i wnioski (zestawienie na str.15 i 16 uzas. dec).

8. Postanowieniem z dnia 5 stycznia 2022 r., znak: DOOŚ-WDŚ/ZOO.4200.26.2016. AL/AB/JSz/SW.17, wydanym po rozpatrzeniu przez GDOŚ wniosku [...] (dalej "Skarżący" albo "[...]"), reprezentowanego przez W. N., z dnia 30 grudnia 2021 r. o dopuszczenie Skarżącego do udziału w postępowaniu na prawach strony na podstawie art. 31 § 1 pkt 1 k.p.a., Organ dopuścił [...] do udziału w postępowaniu odwoławczym.

9. Przy piśmie z dnia 15 marca 2022 r. Inwestor przedłożył Organowi dodatkowe wyjaśnienia w sprawie, wskazując, że inwestycja była oddawana do użytku etapami, a ekrany akustyczne zostały zrealizowane zgodnie z postanowieniami decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.

10. Rozpatrując istotę sprawy w oparciu o materiał dowodowy, uzupełniony w sposób wskazany powyżej, GDOŚ wskazał na konieczność odniesienia się w pierwszej kolejności do kwestii podniesionych w drugim wyroku tut. Sądu z 2015 r. Stosownie do powyższego:

11. W związku z zakwestionowaniem przez tut. Sąd dopuszczalności orzekania przez GDOŚ, jako organ odwoławczy, rozpatrujący odwołania stron od decyzji RDOŚ, także o bycie prawnym postanowień organów współdziałających, wydanych na potrzeby postępowania prowadzonego przez RDOŚ (postanowienie GDOŚ z dnia 13 czerwca 2011 r. oraz postanowienia PWIS dnia 16 lutego 2011 r.), zachodzi konieczność bezpośredniego rozpatrzenia w decyzji odwoławczej zarzutów odwołujących się stron, skierowanych przeciwko w/w postanowieniom odwołań i ich uzupełnień (w tabeli zamieszczonej na str.17 – 30 uzas. zask. dec, GDOŚ).

12. Należy odstąpić od uwzględnienia w sentencji decyzji środowiskowej dla planowanego przedsięwzięcia warunku nałożonego w punkcie 5 sentencji postanowienia PWIS w zakresie konieczności przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko na etapie zatwierdzania projektu budowlanego dla drogi [...] (kwestia zanalizowana przez GDOŚ na str.31 uzas. dec.).

13. Ponownie rozpatrując sprawę, należało odnieść się, tak jak to nakazał tut. Sąd, do wyników, interpretacji i trybu przeprowadzenia konsultacji społecznych, a także rozważyć czy przeprowadzone konsultacje mogły mieć wpływ na dokonany wybór wariantu. Stosownie do powyższego:

W raporcie analizie wielokryterialnej poddano następujące warianty: (-) wariant I, (-) wariant II, (-) wariant III i (-) wariant Ila stanowiący podwariant wariantu II. Zaproponowany przez społeczeństwo wariant II, został szczegółowo przedstawiony w dołączonym do wniosku o wydanie decyzji raporcie o ooś, a następnie - podobnie jak inne warianty - przeanalizowany pod względem techniczno - ruchowym, przestrzennym, społecznym, środowiskowym i ekonomicznym.

Warianty te były porównywane z rozwiązaniem zakładającym, że inwestycja nie zostanie zrealizowana i pozostanie stan istniejący na obecnej drodze nr 8. Każdy z przedstawionych wariantów wzbudzał niezadowolenie i protesty różnych grup osób.

W wyniku przeprowadzonej analizy wielokryterialnej uznano za najkorzystniejsze poprowadzenie trasy [...] wg wariantu III (analiza wielokryterialna por. raport ze stycznia 2011 r., str. 307-312). Wariant ten został wybrany po uwzględnieniu wszystkich z analizowanych kryteriów a nie tylko kryterium środowiskowego czy też społecznego. Podkreślić należy, że żadnemu z ww. kryteriów nie można w okolicznościach analizowanej sprawy przyznać pierwszeństwa; inwestycja jest bowiem wymagająca zarówno pod kątem środowiskowym jak i społecznym. Dlatego też uznanie sumarycznego wyniku z analizy wielokryterialnej, jako przesądzającego o wyborze wariantu znajduje pełną aprobatę organu II instancji. Analiza ta została sporządzona prawidłowo zarówno pod kątem parametrów przyjętych do oceny jak i określonej ich wagi, a przez to może być uznana za skuteczne i obiektywne narzędzie do wyłonienia wariantu przyjętego do realizacji. W ocenie środowiskowej wariant inwestycyjny III zyskał zdecydowaną przewagę nad grupą wariantów II-IIa (III 93,11 pkt, II 72,54 pkt, Ila 74,04 pkt), ale także i nad wariantem I (I 89,58 pkt), tym samym stanowi wariant najkorzystniejszy dla środowiska. Nie ma także podstaw do twierdzenia, że ze względu na nieznaczne różnice między wariantami, wpływ konsultacji społecznych, mających miejsce dodatkowo przed wszczęciem przedmiotowego postępowania, może mieć wpływ na wybór wariantu. W ocenie społecznej uwzględniono najbardziej obiektywne parametry jakie można przyjąć w tego typu analizach, tj. szacunkową liczbę mieszkańców w strefach oddziaływania hałasu. Uwzględniono także zgłaszaną właśnie na etapie konsultacji społecznych przeprowadzonych poza ramami postępowania w sprawie wydania decyzji środowiskowej uciążliwość dla mieszkańców ul. [...] w [...]. Oznacza to, że konsultacje społeczne miały wpływ, właśnie poprzez analizę wielokrytenalną, na wybór wariantu. Dodatkowo jak wskazano wyżej ocena społeczna nie może zostać uznana za jedyne kryterium przesądzające o wyborze wariantu, szczególnie w sytuacji gdy różnice między analizowanymi wariantami nie są nieistotne.

W sprawie przeprowadzono udział społeczeństwa, tj. konsultacje społeczne odbywające się już w ramach prowadzonego przed właściwym organem postępowania I w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (zestawienie na str.33 uzas. dec. GDOŚ).

Na etapie udziału społeczeństwa nie była przeprowadzona rozprawa administracyjna otwarta dla społeczeństwa, o której mowa w art. 32 ust. 1 p.o.ś. Rozprawa odbyła się bowiem w dniu 17 lipca 2008 r. jeszcze przed Wojewodą, a społeczeństwo dowiedziało się o niej obwieszczeniem z dnia 19 czerwca 2008 r.

W wyniku przeprowadzonych konsultacji wpłynęły liczne uwagi i wnioski, do których organ I instancji odniósł się szczegółowo w uzasadnieniu swojej decyzji. Uwagi te zostały poddane obecnie ponownemu rozpatrzeniu na etapie postępowania odwoławczego (na str.33 – 67 uzas. zask. dec.).

14. W wykonaniu zaleceń wyroku tut. Sądu zachodzi konieczność odniesienia się do pięciu wniosków [...], zgłoszonych w piśmie z dnia 18 września 2008 r. (str.68 – 85 uzas. zask.dec.).

15. W wykonaniu zaleceń wyroku tut. Sądu GDOŚ wezwał Inwestora do przedłożenia stosownej aktualizacji dokumentacji. Przy pismach z dnia 5 lutego 2019 r., 13 lutego 2019 r. oraz 20 lipca 2020 r. Inwestor przedłożył GDOŚ kolejno uzupełnienia w sprawie, tj. raport w ramach procedury ponownej oceny dla drogi ekspresowej [...] od węzła "[...]" (bez węzła) do węzła "[...]" Zadanie I - Projekt i budowa drogi ekspresowej [...] na odcinku I węzeł "[...]" (bez węzła) - węzeł "[...]" — odcinek B od węzła "[...]" do węzła "[...]" km 0+521 — km 6+450,26, raport ooś w ramach procedury ponownej oceny dla drogi ekspresowej [...] od węzła "[...]" (bez węzła) do węzła "[...]" Zadanie II - węzeł "[...]" (bez węzła) — węzeł "[...]", streszczenie raportu z sierpnia 2010 r., streszczenie raportu ze stycznia 2011 r., dokument pn. "Aktualizacja raportu ooś dla budowy północnego wylotu z [...] drogi ekspresowej ([...]) w kierunku [...] na odcinku od projektowanej [...] (droga [...]) do obwodnicy [...]".

16. W odniesieniu do wskazanej przez WSA kwestii braku podpisów na dokumentacji przedłożonej przez Inwestora należy stwierdzić, co następuje:

Przy pismach z dnia 5 lutego 2019 r. oraz 13 lutego 2019 r. GDDKiA przedłożyła do tut. organu uzupełnienia w sprawie. Jednakże, ze względu, iż nie czyniły one zadość brakom określonym w wezwaniu z 3 grudnia 2018 r., GDOŚ, pismem z dnia 26 lutego 2019 r., znak: DOOŚ-DŚI.4200.29.2016.AŁ.58, ponownie wezwał o przedłożenie dokumentów wskazanych w ww. pkt c w wersji papierowej, opatrzonej własnoręcznym podpisem autorów. Ponadto, wezwano o przedłożenie obecnego i prognozowanego obciążenia ruchem istniejącej drogi krajowej nr [...], nowowybudowanej drogi ekspresowej [...] oraz dróg dojazdowych do niej oraz o analizę oddziaływań akustycznych przedmiotowej trasy, wraz z propozycją adekwatnych w tym zakresie środków minimalizujących, w odniesieniu do aktualnego zagospodarowania terenu. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, przy piśmie z dnia 20 lipca 2020 r., GDDKiA przedłożyła uzupełnienie, tj. raport ooś w ramach procedury ponownej oceny dla drogi ekspresowej [...] od węzła "[...]" (bez węzła) do węzła "[...]" Zadanie I - Projekt i budowa drogi ekspresowej [...] na odcinku I węzeł "[...]" (bez węzła) — węzeł "[...]" — odcinek B od węzła "[...]" do węzła "[...]" km 0+521 — km 6+450,26, raport ooś w ramach procedury ponownej oceny dla drogi ekspresowej [...] od węzła "[...]" (bez węzła) do węzła "[...]" Zadanie II - węzeł "[...]" (bez węzła) - węzeł "[...]" w wersji papierowej opatrzone jedynie podpisem B. R., niebędącego autorem raportu ooś. Należy zauważyć, że wymagane jest nazwisko i podpis autora raportu ooś, a w przypadku gdy wykonawcą jest zespół autorów - imię, nazwisko i podpis kierującego tym zespołem oraz imiona, nazwiska i podpisy członków zespołu autorów. Dodatkowo, w wydanym w przedmiotowej sprawie wyroku WSA w Warszawie z dnia 13 listopada 2015 r., wskazano, iż organ powinien mieć możliwość zweryfikowania, kto sporządził raport i czy jest to podmiot dający rękojmię zapewnienia odpowiedniego poziomu merytorycznego przeprowadzonej w nim analizy. Niespełnienie powyższych wymagań determinuje, iż dokument taki nie powinien być uznany jako środek dowodowy zgodny z przepisami prawa.

Pomimo powyższych uzupełnień przedłożonych przez GDDKiA, GDOŚ będący związany wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 13 listopada 2015 r., wezwał ponownie inwestora o jednoznaczne wskazanie, czy przedłożone do tut. organu dokumenty opatrzone jedynie podpisem pełnomocnika wnioskodawcy, czynią, w opinii GDDKiA, zadość brakom wskazanym w wezwaniach GDOS. W odpowiedzi na ww. wezwanie, GDDKiA przy piśmie z dnia 4 listopada 2021 r., podtrzymała swoje stanowisko, iż podpisane raporty ooś przez B. K. czynią zadość brakom wskazanym przez GDOS.

17. W odniesieniu do nakazanego przez tut. Sąd zaktualizowania sposobu zagospodarowania terenu, przez który przebiegać będzie planowana droga (uaktualnienia stanu istniejącej zabudowy) należy wskazać, co następuje:

Sąd uznał za konieczne dokonanie rzeczywistego uaktualnienia stanu istniejącej zabudowy, ze względu, iż prognoza dotycząca obciążenia ruchem istniejącej drogi nr [...] oraz uciążliwości dla mieszkańców ul. [...] w [...], zawarta w raporcie z 2007 r., nie obejmowała węzła "[...]", albowiem nie było w najbliższym horyzoncie czasowym perspektyw na realizację planowanej drogi, która połączy węzeł z istniejącą drogą wojewódzką nr [...], z którą trasa [...] miałaby mieć również powiązanie.

W związku z powyższym, konieczne było dokonanie aktualizacji raportu w zakresie zagospodarowania terenu i obciążenia ruchem, a w konsekwencji oddziaływania akustycznego i wariantu dopuszczonego do realizacji. Czyniąc zadość brakom wskazanym w wyroku Sądu oraz po wezwaniu przez GDOŚ, Inwestor przedłożył aktualizację raportu dla budowy północnego wyłom z [...] drogi ekspresowej [...] w kierunku [...] na odcinku od projektowanej [...] (droga [...]), z lutego 2020 r.

Dodatkowo przedłożył w formie odrębnego opracowania Aktualizację zagospodarowania terenu z sierpnia 2018 r. Do opracowania dołączone zostały w skali umożliwiającej precyzyjny odczyt informacji (tj. 1:5 000) mapy przedstawiające na podkładzie ortofotomapy budynki mieszkalne, niemieszkalne, mieszkalne na terenach niechronionych a także budynki związane ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży w podziale na tereny chronione akustycznie na podstawie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego i chronione na podstawie art. 115 Poś. W tym zakresie zatem spełnione zostały wskazania wynikające z oceny prawnej Sądu.

Jeśli chodzi zaś o obciążenie ruchem istniejącej drogi [...] to wyjaśnić należy, że aktualizacja raportu z lutego 2020 r. uwzględniała oddziaływanie drogi [...] na klimat akustyczny dla stanu istniejącego i prognozowanego obciążenia ruchem, w przeliczeniu na ruch średnioroczny, w perspektywie 5 lat w wariancie bez oraz z zabezpieczeniami akustycznymi, w odniesieniu do aktualnego zagospodarowania terenu. W ramach opracowania przeprowadzono 24-godzinne pomiary istniejącego natężenia ruchu na nowo wybudowanej obwodnicy [...] w ciągu drogi ekspresowej [...] i drogach dojazdowych do niej oraz na dawnym przebiegu drogi krajowej nr [...] (ul. [...] w [...]), a także wykonano prognozy ruchu w perspektywie 5 lat dla ww. odcinków dróg.

Otrzymane wskutek przeprowadzenia ww. pomiarów wyniki wskazywały, że na części terenów chronionych, w pobliżu których przebiega analizowany odcinek drogi nr [...] w 2019 r. przekroczone zostaną dopuszczalne poziomy hałasu o ok. 1 dB - 13 dB w porze dnia oraz o ok. 1 dB - 15 dB w porze nocy. Przekroczenia w porze dnia prognozuje się jedynie dla części lokalizacji, w porze nocy natomiast przewiduje się, że dopuszczalny poziom hałasu (56 dB) przekroczony będzie już dla większości terenów chronionych zlokalizowanych wzdłuż projektowanego odcinka drogi ekspresowej [...].

Prognozowane zmiany natężenia ruchu pojazdów w 2025 r. skutkować będą dalszym wzrostem poziomu hałasu o ok. 1 dB (pot. aktualizacja raportu z lutego 2020 r., str. 44). Mieć jednak na uwadze należy, że pomiary 24 godzinne przeprowadzane zostały tylko jednokrotnie i nie mogły zostać skonfrontowane z Generalnym Pomiarem Ruchem bo ten, m.in. z uwagi na stan epidemii w kraju, opóźnił się i został przeprowadzony dopiero na przełomie 2020 t. i 2021 r. Pomiary rzeczywistego poziomu hałasu nie obejmowały także dwóch z czterech węzłów, w tym węzła "[...]", który został w wyroku Sądu wskazany jako konieczny do uwzględnienia.

Z pisma inwestora z dnia 15 marca 2022 r. wynika, że węzeł "" został oddany do użytkowania dopiero w listopadzie 2020 r. podczas gdy pomiary 24 godzinne zostały przeprowadzano w dniach 17-19 grudnia 2019 r. Niezbędnym do wskazania jest także fakt, że pomiary natężenia ruchu z 2019 r. i wykonana na ich podstawie propagacja hałasu na rok 2025 r. nie uwzględniła środków ochrony akustycznej, które faktycznie zostały zrealizowane i które rzeczywiście na tym terenie funkcjonują.

Z pisma z dnia 15 marca 2022 r. wynika bowiem, że inwestycja została oddana do użytkowania etapami, a ekrany akustyczne zostały zrealizowane zgodnie z decyzją zezwalającą na realizację inwestycji drogowej. Lokalizacja ww. ekranów, ich rodzaj i szczegółowe parametry zostały określone na etapie ponownej oceny oddziaływania na środowisko i wydanych w jego toku postanowień RDOŚ w [...] z dnia [...] listopada 2015 r. i z dnia [...] grudnia 2015 r.

Z tego też względu GDOŚ, kierując się przede wszystkim zasadą aktualności, w pkt 1 niniejszej decyzji, orzekł lokalizację, rodzaj i parametry koniecznych do zastosowania ekranów akustycznych, zgodną z ww. postanowieniami. Podkreślić należy, że w sytuacji, gdy inwestycja drogowa funkcjonuje, została wysycona ruchem i możliwy jest pomiar faktycznego natężenia hałasu i ocena skuteczności istniejących posadowionych ekranów akustycznych to takiemu działaniu trzeba przyznać pierwszeństwo nad । wyliczonymi matematycznie zasięgami ponadnormatywnego poziomu hałasu i obliczeniowo określonymi parametrami ekranów akustycznych. W obecnej sytuacji procesowej, celem jak najszybszego doprowadzenia stanu środowiska akustycznego do co najmniej wymaganego przepisami prawa, najwłaściwszym rozwiązaniem jest sporządzenie analizy porealizacyjnej, którą pozwoli na weryfikację skuteczności wybudowanych ekranów i podjęcie działań naprawczych, jeśli jej wyniki na to wskażą. Wobec powyższego w pkt 2 swojej decyzji GDOŚ zobowiązał wnioskodawcę do wykonania monitoringu w zakresie hałasu co dwa lata przez okres sześciu lat, a w pkt 5 analizy porealizacyjnej.

Podkreślić należy, że szczegółowa inwentaryzacja zabudowy w otoczeniu analizowanej drogi nie wskazała, by przyjęty do realizacji wariant III miał zostać odrzucony. Realizacja inwestycji w tym wariancie jest środowiskowo dopuszczalna.

18. W oparciu o uzupełniony w powyższy sposób materiał dowodowy stwierdzić należy, iż kwestionowana odwołaniami decyzja RDOŚ odpowiada prawu. Co do zasady zatem organ I instancji prawidłowo przeprowadził ocenę oddziaływania na środowisko (w tym udział społeczeństwa i uwzględnienie stanowisk organów współdziałających), zasadnie nakładając warunki realizacji przedsięwzięcia. Wystąpiła natomiast konieczność skorygowania przez organ odwoławczy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., niektórych z rozstrzygnięć decyzji RDOŚ wymagały z uwagi na ich niejednoznaczne zredagowanie (omówienie dokonanych korekt na str.88 – 89 uzas. zask. dec.).

19. Ponowne rozpoznanie sprawy przez GDOŚ obejmowało również obowiązek odniesienia się do zarzutów wniesionych odwołań (str.90 – 122 uzas. zask. dec.).

20. Po przeanalizowaniu całości materiału dowodowego sprawy organ II instancji, będąc związanym ocena prawną wyrażonym w wyroku WSA, nie znalazł podstaw do uchylenia skarżonej decyzji. Na mocy art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Organ uchylił pkt 3.1, 4.1.2, 4.1.3., 4.2., 5.1. i 5.2. i w tym zakresie orzekł co do istoty sprawy a w pozostałej części utrzymał w mocy, jako odpowiadająca prawu, decyzję RDOŚ z dnia [...] grudnia 2011 r.

IV. Pismem z dnia 10 maja 2022 r. [...] z siedzibą w [...] (dalej "TOP") wniosło do tut. Sądu skargę decyzję odwoławczą GDOŚ, podnosząc przeciwko tej decyzji następujące zarzuty:

1) naruszenia przez organ odwoławczy przepisów prawa materialnego, mającego istotny wpływ na wynik sprawy,

2) naruszenia przez organ odwoławczy przepisów prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art.145 § 1 pkt 6 k.p.a., tj. z uwagi na nieuzgodnienie decyzji z organem współdziałającym,

3) naruszenia przez GDOŚ przepisów postępowania, które także miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu w/w zarzutów [...] wskazał w szczególności, iż:

1) Naruszenie przez GDOŚ przepisów prawa materialnego polegało na wydaniu zaskarżonej decyzji z naruszeniem art.105 § 1 k.p.a. w związku z art. 46 ust. 1 pkt 1 oraz z art. 46 ust. 4 p.o.ś. Wydanie pod rządem p.o.ś. decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia było bowiem dopuszczalne wyłącznie przed wydaniem dla tego przedsięwzięcia decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.

Zaskarżona decyzja GDOŚ została natomiast wydana nie tylko po wydaniu stosownego zezwolenia ale wręcz po oddaniu objętego wnioskiem odcinka drogi do użytkowania dla ruchu pojazdów mechanicznych. Niespornym jest bowiem, iż dla fragmentu drogi ekspresowej [...], wyprowadzającego ruch z [...] w kierunku [...]:

(-) wydano dwie decyzje zrid - w tym dla zadania II omawianego przedsięwzięcia (od km 6+450,26 do km 13+690,73 - czyli od węzła w [...] do węzła "[...]") - zezwolenie na realizację inwestycji drogowej jest prawomocne - o czym świadczy znany z urzędu tut. Sądowi wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 stycznia 2018 r. o sygn. akt VII SA/Wa 727/17, w którym oddalono skargi wniesione na decyzję zrid Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 20 stycznia 2017 r. o sygn. DLI.II.6621.29.2016.DB.41,

(-) wydano wymagane prawem wszelkie pozwolenia na użytkowanie.

Ponadto budowa tego fragmentu drogi została całkowicie ukończona, po czym został on otwarty dla ruchu drogowego w końcu 2018 r.

W sytuacji, w której w toku postępowania w przedmiocie wydania decyzji środowiskowej zostaje wydana decyzja zrid postępowanie w przedmiocie wydania decyzji środowiskowej staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na zasadzie art. art.105 § 1 k.p.a. Za takim stanowiskiem TOP przemawia także orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) - np. wyrok NSA z dnia 20 września 2019r. o sygn. akt II OSK 2626/17 -: "W przypadku gdy inwestycja została zrealizowana - decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia nie wydaje się, a zatem postępowanie administracyjne powinno zostać przez Sąd umorzone".

[...] wnosi w tej sytuacji o uchylenie przez Sąd decyzji organów obu instancji oraz umorzenie postępowania administracyjnego w przedmiocie wydania decyzji środowiskowej.

Na wypadek niepodzielenia przez Sąd w/w stanowiska skargi co do wydania zaskarżonej decyzji odwoławczej w warunkach bezprzedmiotowości postępowania w przedmiocie wydania decyzji środowiskowej [...] wskazuje, iż decyzję tę obciążają inne naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. naruszenia art. 31 ust. 1 pkt. 1, art. 31 ust. 2, art. 31 ust. 3, art. 53 i art. 56 ust. 8 P.o.ś. Naruszenia te polegają na niezapewnieniu przez GDOŚ udziału społeczeństwa w postępowaniu pomimo: a) dokonania przez Inwestora znaczącego uzupełnienia (aktualizacji) raportu o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko w szczególności o zagadnienia dotyczące ochrony przed hałasem (znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy opracowanie firmy [...] z siedzibą w [...] z lutego 2020 r.), b) istotnego zreformowania przez GDOŚ środowiskowych uwarunkowań, określonych w decyzji RDOŚ.

W takich to okolicznościach, GDOŚ zgodnie z przywołanymi we wstępie skargi przepisami ustawy p.o.ś. - powinien:

(-) powtórnie przeprowadzić postępowanie z udziałem społeczeństwa - to znaczy wyłożyć do publicznego wglądu uzupełniony raport, jak również ogłosić - poprzez publiczne obwieszczenie (w tym w BIP, prowadzonym dla tego organu) o możliwości zapoznania się z tym raportem i możliwością wniesienia uwag przez społeczeństwo, wskazując 21-dniowy termin na wniesienie tych uwag,

(-) uzyskać ponowne stanowisko specjalistycznego organu współdziałającego - PWIS w [...] - co było szczególnie uzasadnione okolicznością iż wskazane wcześniej w skardze uzupełnienie raportu dotyczyło także warunków zdrowotnych (ochrony przed hałasem).

Obowiązków tych GDOŚ nie dopełnił - dlatego też naruszył wskazane w zarzutach niniejszej skargi przepisy prawa materialnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik zaskarżonego rozstrzygnięcia.

2) W sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art.145 § 1 pkt 6 k.p.a. w związku z art. 48 ust. 2 pkt. 2 oraz art. 57 ust. 1 p.o.ś., ponieważ zreformowane środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia nie zostały uzgodnione przez GDOŚ z organem współdziałającym (specjalistycznym), tj. Państwowym Wojewódzkim Inspektorem Sanitarnym w [...] (PWIS).

3) Zaskarżona decyzja została również wydana z naruszeniem przepisów postępowania, tj.:

- art.106 § 1 k.p.a. w związku z art. 46 ust. 1 pkt. 1 i art. 46 ust. 4 P.o.ś. ponieważ przed wydaniem decyzji GDOŚ nie zwrócił się do PWIS o zajęcie stanowiska w sprawie,

- art.153 p.p.s.a. ponieważ w powtórnie przeprowadzonym postępowaniu odwoławczym GDOŚ nie spełnił istotnych zaleceń zawartych w uzasadnieniu prawomocnego wyroku tut. Sądu z dnia 13 listopada 2015 r. o sygn. akt IV SA/Wa 2569/15, uchylającym poprzednią decyzję odwoławczą GDOŚ z dnia 19 września 2012 r., pomimo, że przepisy prawa, dotyczące tych zaleceń nie uległy zmianie.

Stosownie do powyższego:

Obowiązek wyłożenia raportu do publicznego wglądu oraz zasięgnięcie stanowisk organów współdziałających), wskazane w przepisach ustawy p.o.ś. i wymienione w skardze - są w pełni analogiczne do przepisów art. 33 ust. 1 oraz art. 77 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko - co czyni, że to orzecznictwo powinno mieć zastosowanie również i w omawianej sprawie.

W sprawie doszło również do naruszenia przez GDOŚ art.153 p.p.s.a. albowiem Organ nie zastosował się do prawomocnego wyroku tut. Sądu z dnia 13 listopada 2015 r. o sygn. akt IV SA/Wa 2569/15. W szczególności zlekceważone zostały następujące, istotne zalecenia, zawarte w uzasadnieniu tegoż wyroku, które powinny zostać uwzględnione w powtórnym postępowaniu odwoławczym:

(-) uzupełnienie braku podpisów autorów na dokumentacji - wyjaśnieniach do raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, w jego części sporządzonej na etapie postępowania l – instancyjnego, stanowiących załącznik do pisma inwestora (Generalnej Dyrekcji Dróg Publicznych i Autostrad - GDDKiA) z dnia 27 stycznia 2011 r. - gdyż Inwestor w piśmie z dnia 4 listopada 2021 r. odmówił organowi dokonania tegoż uzupełnienia, podtrzymując niezgodne z wyrokiem WSA w Warszawie stanowisko iż wystarczającym w omawianej sprawie jest wyłącznie podpis pełnomocnika GDDKiA – B. K. - o czym świadczy także treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji z dnia 31 marca 2022r. - w połowie jej strony 15,

(-) sporządzenie prognozy obciążenia ruchem, analizy okolicznej zabudowy oraz natężeń hałasu dla węzła "[...]" na omawianym odcinku drogi [...] w okolicy miejscowości [...], w której miała ona być skomunikowana z planowanym (aktualnie już wybudowanym) przedłużeniem drogi wojewódzkiej nr [...] - gdyż pomiary rzeczywistego hałasu pochodzącego od ruchu drogowego na węźle "Wo[...]łomin" nie zostały przeprowadzone i uwzględnione w aktualizacji raportu - o czym świadczy treść pierwszej połowy str. 88 zaskarżonej decyzji.

V. W odpowiedzi na skargę, udzielonej w piśmie z dnia 15 czerwca 2022 r., Organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

VI. Postanowieniem z dnia 30 listopada 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 1084/22, tut. Sąd dopuścił na podstawie art.33 § 2 p.p.s.a. [...] z siedzibą w [...] do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

VII. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Organu z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j. Dz.U z 2021 r., poz. 137). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2022 poz. 329, zwanej dalej "p.p.s.a.").

W myśl art.134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z kolei w myśl art.135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Zgodnie z art.15 zzs4 ust.2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz.374) w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu.

Skargę należało uwzględnić, albowiem zaskarżona decyzja odwoławcza wydana została z naruszeniem art.7, 15, 77 § 1 i 80 k.p.a., które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. Z tej racji zaskarżoną decyzję należało wyeliminować z obrotu prawnego.

VIII. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji odwoławczej GDOŚ prowadzi do następujących wniosków:

1. Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, uregulowanym w art.46 i nast. Prawa ochrony środowiska w zw. z art.153 ust.1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, było określenie na wniosek GDDKiA środowiskowych uwarunkowaniach zgody dla przedsięwzięcia, mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, sklasyfikowanego w § 2 ust. 1 pkt 31 w związku z § 4 r.p.m.z.o.ś. z 2010 r.

Trafnie podnosi skarga, iż decyzja odwoławcza GDOŚ została wydana z naruszeniem prawa.

2. Odnotować należy, iż zaskarżona obecnie decyzja odwoławcza została wydana w następstwie powtórzenia przez GDOŚ postępowania odwoławczego, zainicjowanego odwołaniami szeregu stron od decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wydanej przez organ I instancji, tj. RDOŚ. Konieczność ponownego przeprowadzenia w/w postępowania odwoławczego jest następstwem prawomocnego uchylenia przez tut. Sąd, wyrokiem z dnia 13 listopada 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 2569/15, poprzedniej decyzji odwoławczej GDOŚ z 2012 r.

Z racji tego, iż w przywołanym wyroku tut. Sąd sformułował pod adresem GDOŚ szereg zaleceń, dot. rozpoznania sprawy, istotnym elementem obecnej kontroli sądowej, dotyczącej ponownie wydanej decyzji odwoławczej, jest dokonanie oceny tego, czy Organ wykonał obowiązki, wynikające z art.153 p.p.s.a. W przepisie tym zastrzeżono bowiem, iż ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

3. W pierwszej kolejności jednakże Sąd nie podziela najdalej idącego zarzutu skargi [...], kwestionującego samą dopuszczalność rozpoznania przez GDOŚ sprawy odwoławczej co do jej istoty, a to w związku z zajściem w toku postępowania odwoławczego zdarzeń, z których [...] wywodzi bezprzedmiotowość dalszego procedowania w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań, tj.: a) wydania dla przedmiotowego przedsięwzięcia decyzji zrid, b) faktycznego zrealizowania przedsięwzięcia.

Niewątpliwie trafnie podnosi [...], iż co do zasady decyzja ustalająca środowiskowe uwarunkowania dla inwestycji drogowej, realizowanej na podstawie specustawy drogowej, winna być wydana zarówno przed wydaniem decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, jak i przed samą realizacją inwestycji. Wydania decyzji zrid, czy też nawet realizacji inwestycji, nie można jednakże uznać za przeszkody do dalszego prowadzenia toczącego się postępowania odwoławczego w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań i zakończenia tego postępowania ostateczną decyzją, ustalającą stosowne uwarunkowania, w sytuacji, w której, tak jak to ma miejsce w niniejszej sprawie wydanie decyzji zrid i realizacja inwestycji nastąpiło: (-) w okresie pozostawania w obrocie prawnym decyzji środowiskowej organu I instancji (w niniejszej sprawie decyzja RDOŚ z dnia 2 grudnia 2011 r.), zaopatrzonej rygorem natychmiastowej wykonalności ze względu na ważny interes społeczny i ważny interes strony, (-) w okresie zawisłości postępowania odwoławczego od decyzji organu I instancji, w którym co do zasady wydano już pozytywną dla inwestora ostateczną decyzję odwoławczą, wyeliminowaną następnie z obrotu prawnego przez sąd administracyjny, z czym łączył się obowiązek przeprowadzenia tego postępowania ponownie.

Stanowisko idące w podobnym kierunku zajmuje orzecznictwo sądowe (sformułowane co do zasady na gruncie przepisów u.u.i.ś., niemniej znajdujące pełne zastosowanie, z uwagi na przyjęcie w tym zakresie przez ustawodawcę tej samej konstrukcji prawnej decyzji, określającej środowiskowe uwarunkowania, także na gruncie poprzednio obowiązujących przepisów p.o.ś.). Orzecznictwo sądowe dostrzega zatem sytuacje, uzasadniające dopuszczalność ustalania środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięć, których realizację już rozpoczęto, czy wręcz dla przedsięwzięć już zrealizowanych. W swoim wyroku z dnia 18 maja 2016 r., II OSK 1063/15, publ. CBOSA, NSA wskazał zatem, iż: "Odnosząc się do powyższego zagadnienia wskazać należy, że z literalnego brzmienia art. 72 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 3 października 2008 r. wynika, iż wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach poprzedza wydanie decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej wydawanej na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Jednakże wykładnia gramatyczna, co słusznie przyznał przecież Sąd pierwszej instancji, nie jest jedyną metodą wykładni interpretacji prawa i bywa, że mimo iż brzmienie przepisu jest jasne, to trzeba sięgnąć do innych rodzajów wykładni, w tym wykładni systemowej i celowościowej, tak aby wydobyć rzeczywiste znaczenie normy prawnej. W niniejszej sprawie, przy interpretacji ww. przepisu, taka potrzeba zaistniała. Decydujące znaczenie z punktu widzenia celu, jakiemu służy postępowanie środowiskowe ma rozstrzygnięcie o warunkach środowiskowych jakie muszą zostać spełnione celem umożliwienia podjęcia określonej działalności. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, określenie tych uwarunkowań jest celowe nie tylko po wydaniu decyzji zezwalającej na realizację inwestycji, ale nawet po rozpoczęciu jej realizacji. Powyższe stanowisko dominuje w orzecznictwie sądów administracyjnych (porównaj wyroki NSA: z 26.10.2011 r. II OSK 1820/11, LEX nr 1152061; z 18.01.2011 r. II GSK 6/10, LEX nr 785428; z 26.11.2008 r. II OSK 1481/07, LEX nr 746221). Zatem kwestia tego czy na działce inwestora jest już zrealizowana inwestycja nie powinna mieć znaczenia, gdyż rolą organu w tego typu postępowaniu jest określenie warunków środowiskowych, jakie winno spełniać dane zamierzenie.".

4. Sąd podziela natomiast stanowisko skargi co do naruszenia przez GDOŚ przepisów, gwarantujących udział społeczeństwa w postępowaniu, w którym dokonuje się oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Stosownie do powyższego:

4.1. W kontrolowanym postępowaniu odwoławczym miały zastosowanie, w myśl ogólnej regulacji intertemporalnej, zamieszczonej w art.153 ust.1 u.u.i.ś., także przepisy działu V p.o.ś. (art.31 – 39), zapewniające udział społeczeństwa w postępowaniu w sprawie ochrony środowiska przepisy działu V p.o.ś. (art.31 – 39). Zakres zastosowania tych przepisów do postępowania administracyjnego w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wskazywał z kolei art.53 p.o.ś., zobowiązujący organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zapewnienia możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego sporządzany jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

W tej sytuacji GDOŚ miał obowiązek wzięcia pod uwagę, iż:

Każdy ma prawo składania uwag i wniosków w postępowaniu prowadzonym z udziałem społeczeństwa (art.31 p.o.ś.).

Przed wydaniem decyzji wymagających udziału społeczeństwa organ administracji właściwy do ich wydania:

1) podaje do publicznej wiadomości informację o zamieszczeniu w publicznie dostępnym wykazie danych o wniosku o wydanie decyzji oraz o możliwości składania uwag i wniosków, wskazując jednocześnie miejsce i 21 - dniowy termin ich składania, a w przypadku, o którym mowa w art. 60 ust. 1 pkt 1, także informację o prowadzonym postępowaniu dotyczącym transgranicznego oddziaływania na środowisko;

2) może przeprowadzić rozprawę administracyjną, otwartą dla społeczeństwa; przepis art. 91 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio;

3) rozpatruje zgłoszone uwagi i wnioski (art.32 ust.1 p.o.ś.).

"Zapewnienie udziału społeczeństwa w postępowaniu polega na podaniu przez wymieniony organ, w sposób ustalony w art. 32 ust. 1 pkt 1, do publicznej wiadomości informacji o zamieszczeniu w publicznie dostępnym wykazie (patrz art. 19 ust. 6-9 p.o.ś.) danych o sporządzonym raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz o planowanym przedsięwzięciu, którego raport dotyczy, a także o możliwości składania do niego uwag i wniosków w terminie 21 dni od daty podania do publicznej wiadomości wraz ze wskazaniem miejsca składania tych uwag i wniosków." – por. Edward Radziszewski "Prawo ochrony środowiska. Przepisy i komentarz" LEX.

Konsekwentnie stwierdzić należy, iż poszanowanie uprawnienia społeczeństwa do udziału w postępowaniu, w ramach którego sporządzany jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, nakłada na organ, związany art.32 ust.1 pkt 1 p.o.ś., obowiązek podania do publicznej wiadomości informacji o uzupełnieniu przez inwestora dokumentacji załączonej do wniosku (uzupełnieniu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz o planowanym przedsięwzięciu), wskazując jednocześnie miejsce i 21 - dniowy termin ich składania.

Odnotować przy tym należy, iż udział społeczeństwa w postępowaniach z zakresu ochrony środowiska jest pochodną zobowiązań wynikających z prawa międzynarodowego (art. 1 Konwencji sporządzonej w Aarhus 25 czerwca 1998 r. o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska (Dz. U. z 2003 r. Nr 78, poz. 706) oraz unijnego (art. 6 ust. 2 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko, Dz.U.UE.L2012.26.1 z późn. zm.).

4.2. Uchylając wyrokiem z 2015 r. poprzednią decyzję odwoławczą GDOŚ, tut. Sąd, kierujący się z kolei wskazaniami wcześniejszego wyroku NSA, wskazał m.in. na wadliwość postępowania odwoławczego, wynikającą z oparcia się przez Organ, przy dokonywaniu oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, na niezaktualizowanym raporcie. Sąd wskazał w szczególności na konieczność zaktualizowania przez Inwestora raportu w zakresie stanu zagospodarowania (zabudowy) terenu inwestycji. Sąd wskazał także, że prognoza dotycząca obciążenia ruchem istniejącej drogi nr [...] oraz uciążliwości dla mieszkańców ul. [...] w [...], zawarta w raporcie z 2007 r., nie obejmowała węzła "[...]".

Przywołane stanowisko tut. Sądu obligowało Organ do wezwania Inwestora, w toku ponownie przeprowadzonego postępowania odwoławczego, do przedłożenia stosownego uzupełnienia raportu. W wyniku powyższego Inwestor przedłożył Organowi m.in. następujące dokumenty: 1) "Aktualizację zagospodarowania terenu w rejonie drogi ekspresowej [...] na odcinku od projektowanej [...] do obwodnicy [...] dla Wariantu III" (sierpień 2018 r.), 2) "Aktualizację raportu o oddziaływaniu na środowisko dla budowy północnego wylotu z [...] drogi ekspresowej w kierunku [...] na odcinku od projektowanej [...] (droga [...]) do obwodnicy [...]" (luty 2020 r.).

Jak zaznaczono we w/w aktualizacji raportu głównym celem tego opracowania jest aktualizacja raportu dla przedmiotowego odcinka drogi w zakresie oddziaływania akustycznego (str.5). Aktualizacja uwzględniła oddziaływanie drogi [...] na klimat akustyczny dla stanu istniejącego i prognozowanego obciążenia ruchem, w przeliczeniu na ruch średnioroczny, w perspektywie 5 lat w wariancie bez oraz z zabezpieczeniami akustycznymi, w odniesieniu do aktualnego zagospodarowania terenu. W ramach opracowania przeprowadzono 24 - godzinne pomiary istniejącego natężenia ruchu na nowo wybudowanej obwodnicy [...] w ciągu drogi ekspresowej [...] i drogach dojazdowych do niej oraz na dawnym przebiegu drogi krajowej nr [...] (ul. [...] w [...]), a także wykonano prognozy ruchu w perspektywie 5 lat dla ww. odcinków dróg.

Otrzymane wskutek przeprowadzenia ww. pomiarów wyniki wskazywały, że na części terenów chronionych, w pobliżu których przebiega analizowany odcinek drogi nr [...] w 2019 r. przekroczone zostaną dopuszczalne poziomy hałasu o ok. 1 dB - 13 dB w porze dnia oraz o ok. 1 dB - 15 dB w porze nocy. Przekroczenia w porze dnia prognozuje się jedynie dla części lokalizacji, w porze nocy natomiast przewiduje się, że dopuszczalny poziom hałasu (56 dB) przekroczony będzie już dla większości terenów chronionych zlokalizowanych wzdłuż projektowanego odcinka drogi ekspresowej [...]. Prognozowane zmiany natężenia ruchu pojazdów w 2025 r. skutkować będą dalszym wzrostem poziomu hałasu o ok. 1 dB (pot. aktualizacja raportu z lutego 2020 r., str. 44). Mieć jednak na uwadze należy, że pomiary 24 godzinne przeprowadzane zostały tylko jednokrotnie i nie mogły zostać skonfrontowane z Generalnym Pomiarem Ruchu bo ten, m.in. z uwagi na stan epidemii w kraju, opóźnił się i został przeprowadzony dopiero na przełomie 2020 i 2021 r.

Pomiary rzeczywistego poziomu hałasu nie obejmowały także dwóch z czterech węzłów, w tym węzła "[...]" który został w wyroku Sądu wskazany jako konieczny do uwzględnienia.

Z pisma Inwestora z dnia 15 marca 2022 r. wynika, że węzeł "[...]" został oddany do użytkowania dopiero w listopadzie 2020 r. podczas gdy pomiary 24 godzinne zostały przeprowadzano w dniach 17 - 19 grudnia 2019 r. Ponadto pomiary natężenia ruchu z 2019 r. i wykonana na ich podstawie propagacja hałasu na rok 2025 r. nie uwzględniła środków ochrony akustycznej, które faktycznie zostały zrealizowane i które rzeczywiście na tym terenie funkcjonują. Z pisma wynika bowiem, że inwestycja została oddana do użytkowania etapami, a ekrany akustyczne zostały zrealizowane zgodnie z decyzją zezwalającą na realizację inwestycji drogowej. Lokalizacja w/w ekranów, ich rodzaj i szczegółowe parametry zostały określone na etapie ponownej oceny oddziaływania na środowisko i wydanych w jego toku postanowień RDOŚ w [...] z dnia [...] listopada 2015 r. i z dnia [...] grudnia 2015 r.

Oceniając w/w materiał dowodowy, GDOŚ:

1) Kierując się zasadą aktualności, określił w decyzji lokalizację, rodzaj i parametry koniecznych do zastosowania ekranów akustycznych, zgodną z w/w postanowieniami RDOŚ;

2) Wskazał, że w sytuacji, gdy inwestycja drogowa funkcjonuje, została wysycona ruchem i możliwy jest pomiar faktycznego natężenia hałasu i ocena skuteczności istniejących posadowionych ekranów akustycznych to takiemu działaniu trzeba przyznać pierwszeństwo nad wyliczonymi matematycznie zasięgami ponadnormatywnego poziomu hałasu i obliczeniowo określonymi parametrami ekranów akustycznych. Celem jak najszybszego doprowadzenia stanu środowiska akustycznego do co najmniej wymaganego przepisami prawa, najwłaściwszym rozwiązaniem jest sporządzenie analizy porealizacyjnej, którą pozwoli na weryfikację skuteczności wybudowanych ekranów i podjęcie działań naprawczych, jeśli jej wyniki na to wskażą. Wobec powyższego w pkt 2 swojej decyzji GDOŚ zobowiązał wnioskodawcę do wykonania monitoringu w zakresie hałasu co dwa lata przez okres sześciu lat, a w pkt 5 analizy porealizacyjnej;

3) Wskazał, że szczegółowa inwentaryzacja zabudowy w otoczeniu analizowanej drogi nie wskazała, by przyjęty do realizacji wariant III miał został odrzucony. Realizacja inwestycji w tym wariancie jest zatem środowiskowo dopuszczalna.

Wynika stąd, iż w oparciu o przedłożoną przez Inwestora aktualizację dokumentacji, GDOŚ dokonał korzystnej z punktu widzenia Inwestora oceny dwóch istotnych kwestii merytorycznych, podniesionych w poprzednim wyroku Sądu, tj.:

1) kwestii ewentualnego wpływu wniosków wynikających ze zaktualizowania danych w zakresie zagospodarowania terenu inwestycji na ocenę zasadności wybranego wariantu inwestycji (GDOŚ uznał, iż w/w aktualizacja nie daje podstaw do rewizji takiej zasadności);

2) oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko w zakresie emisji hałasu (GDOŚ uznał, iż zarówno stwierdzone przekroczenie stosownych norm emisji hałasu oraz niesporządzenie przez Inwestora pomiarów dot. węzła "[...]" nie mogą stanowić przeszkody do pozytywnego rozpatrzenia wniosku Inwestora, a to z uwagi na zainstalowane w międzyczasie ekrany akustyczne oraz nałożenie na Inwestora obowiązku wykonania monitoringu w zakresie hałasu).

Ocenę tę należy uznać za przedwczesną. GDOŚ nie wziął bowiem pod uwagę wszystkich konsekwencji faktu, iż: a) na etapie postępowania odwoławczego doszło do istotnego zaktualizowania materiału dowodowego sprawy (tj. aktualizacji raportu), b) uzupełnienie dokumentacji odnosi się do zasadniczych kwestii podniesionych w poprzednim wyroku tut. Sądu, dot. zarówno oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko (w zakresie hałasu), jak i samego przebiegu inwestycji (w kontekście oceny zasadności wyboru wariantu III), c) w/w dokumentacja formułuje pozytywne dla Inwestora wnioski co do dopuszczalności realizacji inwestycji pomimo np. przyznanego w niej przekroczenia norm oddziaływania akustycznego, nie dysponując przy tym pomiarami dot. węzła "[...]" (i wywodząc w tym kontekście brak bezwzględnej konieczności dysponowania takimi pomiarami na potrzeby ostatecznego oszacowania w/w oddziaływania).

Rację należy przyznać skarżącemu [...], iż w takiej sytuacji wydanie zaskarżonej decyzji winno być w oczywisty sposób poprzedzone wypełnieniem przez GDOŚ obowiązków, umożliwiających wzięcie udziału w postępowaniu odwoławczym, na zasadach uregulowanych w art.31 – 39 p.o.ś., przez społeczeństwo. Oznacza to, iż po wpłynięciu do Organu zaktualizowanej dokumentacji do Inwestora, Organ winien był zawiadomić o tym fakcie społeczeństwo i wyznaczyć przewidziany prawem termin do zagłoszenia uwag. Obowiązek ten został przez GDOŚ zaniechany, co jest równoznaczne z naruszeniem art.32 ust.1, art.53 i art.56 ust.8 p.o.ś. w zw. z art.153 ust.1 u.u.i.ś.

5. Podzielić należy także stanowisko skargi co do zaistnienia podstaw do przedłożenia przez GDOŚ zaktualizowanego raportu do uzgodnienia właściwemu państwowemu wojewódzkiemu inspektorowi sanitarnemu (na podstawie art.48 ust.2 pkt 1a i art.57 p.o.ś. w zw. z art.153 ust.1 u.u.i.ś. w zw. z art.136 k.p.a.).

W pierwszej kolejności należy podkreślić w tym kontekście oczywistość faktu, iż uzupełnienie przez inwestora raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko po tym, jak warunki realizacji przedsięwzięcia zostały już uzgodnione z organami współdziałającymi, wymaga ponownego przeprowadzenia takich uzgodnień (co najmniej z organem, z którego właściwością łączy się kwestia, będąca przedmiotem uzupełnienia raportu) – por. np. wyrok NSA z dnia z dnia 2 września 2022 r., sygn. akt III OSK 624/22 (wniosek a contrario – "W kontrolowanej przez Sąd I instancji sprawie nie wystąpiła sytuacja, w której wymagane było zasięgnięcie ponownej opinii organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej, ponieważ informacje przekazane przez inwestora (...) nie stanowiły uzupełnienia raportu. (...) Zdaniem NSA, GDOŚ wydając zaskarżoną decyzję w chwili orzekania dysponował pełnym i aktualnym materiałem dowodowym (art. 77 § 1 k.p.a.). Warunek ten nie jest spełniony w sytuacji, w której już po wydaniu opinii przez organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej raport zostaje uzupełniony w zakresie, w jakim może to mieć wpływ na treść opinii sanitarnej. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie wystąpiła.").

Jakkolwiek co do zasady organem występującym o takie ponowne uzgodnienie jest organ orzekający w przedmiocie wydania decyzji środowiskowej w I instancji (w niniejszej sprawie RDOŚ), co wynika z faktu, iż uzupełnienia raportu przez inwestorów dokonywane są najczęściej w toku postępowań przed organem I instancji, niemniej konsekwentnie przyjąć należy, że jeżeli uzupełnienie raportu następuje w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego, przeprowadzanego przez organ odwoławczy w trybie art.136 k.p.a., to umocowanie do zainicjowania przed współdziałającym organem wyspecjalizowanym uzupełniającego postępowania o uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia przysługuje organowi odwoławczemu.

Powyższe znajduje oczywiste zastosowanie w niniejszej sprawie w sytuacji, w której ograniczając się w poprzednim wyroku do uchylenia wyłącznie poprzedniej decyzji odwoławczej GDOŚ z 2012 r. (a zatem nie uchylając na zasadzie art.135 p.p.s.a. także pierwszo - instancyjnej decyzji RDOŚ) wraz z zaleceniem, aby organ odwoławczy, po pierwsze, wezwał Inwestora do przedłożenia stosownego uzupełnienia raportu, a po drugie, dokonał ponownej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, tut. Sąd jednoznacznie przesądził, iż postulowane uzupełnienie przez Inwestora raportu może nastąpić, bez naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego z art.136 k.p.a., prowadzonego przez GDOŚ.

Zaniechanie w/w dodatkowych uzgodnień przez GDOŚ Sąd kwalifikuje jako naruszenie przepisów postępowania, tj. art.7 i 77 § 1 k.p.a. w zw. z art.48 ust.2 pkt 1a i art.57 p.o.ś. w zw. z art.153 ust.1 u.u.i.ś. w zw. z art.136 k.p.a.

6. Co do zasady Sąd nie podziela stanowiska skargi, iż przy ponownym rozpatrywaniu sprawy GDOŚ dopuścił się naruszenia art.153 p.p.s.a., nie wykonując zaleceń poprzedniego wyroku tut. Sądu w kwestii "sporządzenia prognozy obciążenia ruchem, analizy okolicznej zabudowy oraz natężeń hałasu dla węzła "[...]" na omawianym odcinku drogi [...] w okolicy miejscowości [...], w której miała ona być skomunikowana z planowanym (aktualnie już wybudowanym) przedłużeniem drogi wojewódzkiej nr [...]".

Odnotować w tym kontekście należy, iż w przywołanym wyroku tut. Sąd przedstawił na tę okoliczność następujące stanowisko: "Organ winien zatem uwzględnić decyzję RDOŚ co do sposobu zagospodarowania terenu przez który przebiegać będzie planowana inwestycja, dokonać rzeczywistego uaktualnienia stanu istniejącej zabudowy, tym bardziej, że prognoza dotycząca obciążenia ruchem istniejącej drogi nr [...] oraz uciążliwości dla mieszkańców ul. [...] w [...], zawarta w raporcie z 2007 r., nie obejmowała węzła "[...]", bowiem nie było w najbliższym horyzoncie czasowym perspektyw na realizację planowanej drogi, która połączy węzeł z istniejącą drogą wojewódzką nr [...], z którą trasa [...] miałaby mieć również powiązanie. Powyższa aktualizacja może mieć także w ocenie Sądu znaczenie w kontekście dokonanego wyboru wariantu.".

Powyższą ocenę należy przy tym zestawić ze oceną NSA, sformułowaną w wcześniej wyroku z dnia 9 kwietnia 2015 r., sygn. akt II OSK 2633/13, kontrolującym wyrok tut. Sądu z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 2734/12, w następstwie którego to wyroku NSA zapadł wyrok tut. Sądu z dnia 9 kwietnia 2015 r., sygn. akt II OSK 2633/13: "Brak jest pełnej wypowiedzi Sądu [tj. w wyroku tut. Sądu z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 2734/12 – dop. Sądu orzekającego obecnie] wyroku na temat tego czy organ dokonał analizy zupełności raportu, w szczególności w kontekście skutków jego niezaktualizowania na datę wydania zaskarżonej decyzji, a także decyzji RDOŚ co do sposobu zagospodarowania terenu przez który przebiegać będzie planowana inwestycja, w tym również co do rzeczywistego uaktualnienia stanu istniejącej zabudowy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego błędne jest stanowisko o braku podstaw do uwzględnienia nowopowstałej zabudowy z powodu tego, że zdaniem GDOŚ "od momentu złożenia wniosku o wydanie decyzji wariantem wskazanym do realizacji był wariant III, a konflikty jakie wywołała ta lokalizacja wśród okolicznych mieszkańców, liczne uwagi i wnioski kierowane do organów w związku z planowaną realizacją inwestycji – zdaniem organu - świadczą o tym, że społeczeństwo posiadało wiedzę na temat wyboru wariantu preferowanego. Wznosząc obiekty na terenach przewidzianych pod wariant III mieszkańcy działali świadomie (...) Należy również zwrócić uwagę, że prognoza dotycząca obciążenia ruchem istniejącej drogi nr [...] oraz uciążliwości dla mieszkańców ul. [...] w [...], zawarta w raporcie z 2007 r., nie obejmowała węzła "[...]", bowiem nie było w najbliższym horyzoncie czasowym perspektyw na realizację planowanej drogi, która połączy węzeł z istniejącą drogą wojewódzką nr [...], z którą trasa [...] miałaby mieć również powiązanie.".

W świetle powyższego nie może ulegać wątpliwości, iż jakkolwiek obowiązkiem GDOŚ, wykonującego wyrok tut. Sądu z dnia 9 kwietnia 2015 r., sygn. akt II OSK 2633/13, było: 1) zgromadzenie dodatkowego materiału dowodowego, obejmującego przedłożoną przez Inwestora (po uprzednim skierowaniu do niego stosownego wezwania) aktualizację raportu w szczególności w zakresie: a) stanu zagospodarowania terenu planowanej drogi, b) obciążenia ruchem, c) emisji hałasu, 2) poddanie tak uzupełnionego materiału dowodowego ponownej ocenie, to jednakże zbyt daleko idącym byłoby wywodzenie, iż Sąd nałożył na Organ bezwzględny obowiązek zobowiązania Inwestora do przedłożenia dokumentu w postaci "prognozy obciążenia ruchem, analizy okolicznej zabudowy oraz natężeń hałasu dla węzła "[...]"", przesądzając, iż tylko tego rodzaju dokument może być podstawą ustaleń na okoliczność oddziaływania w/w węzła na środowisko, a zatem wykluczając, aby kwestia emisji hałasu mogłaby być badana w inny sposób. Sam fakt, iż Sąd bezspornie dostrzegł dotychczasowe nieobjęcie prognozą, dotyczącą obciążenia ruchem, istniejącej drogi nr [...] oraz uciążliwości dla mieszkańców ul. [...] w [...], zawartą w raporcie z 2007 r., nie jest zatem podstawą do formułowania tak daleko idącego wniosku.

Przypomnieć w tym kontekście należy, iż: (-) w lutym 2020 r. Inwestor przedłożył aktualizację raportu, uwzględniającą oddziaływanie drogi [...] na klimat akustyczny dla stanu istniejącego i prognozowanego obciążenia ruchem, (-) wykonane na tę okoliczność pomiary rzeczywistego poziomu hałasu nie obejmowały jednakże dwóch z czterech węzłów, w tym węzła "[...]", (-) w ocenie GDOŚ brak ten może być jednak skutecznie zrekompensowany pomiarami faktycznego natężenia hałasu przeprowadzanymi w ramach analizy porealizacyjnej, pozwalającej w szczególności na ocenę skuteczności wybudowanych w międzyczasie ekranów i podjęcie działań naprawczych, jeżeli wyniki analizy na to wskażą (w rezultacie powyższego GDOŚ zobowiązał Inwestora do wykonania monitoringu w zakresie hałasu co dwa lata przez okres sześciu lat oraz analizy porealizacyjnej).

W świetle wspomnianego wcześniej niesformułowania w poprzednim wyroku tut. Sądu kategorycznego zalecenia, iż do analizy przez GDOŚ zaktualizowanego poziomu oddziaływania akustycznego węzła "[...]" niezbędne jest przedłożenie przez Inwestora ściśle rozumianej prognozy obciążenia ruchem tego odcinka drogi z wykluczeniem dopuszczalności dokonywania ustaleń w tym zakresie w oparciu o inne dowody, nie można zatem uznać, iż w sprawie doszło do niewykonania przez GDOŚ zaleceń wyroku Sądu we w/w zakresie.

Nie oznacza to natomiast w żadnym zakresie stwierdzenia przez Sąd na obecnym etapie sprawy merytorycznej prawidłowości stanowiska GDOŚ w przedmiocie oddziaływania akustycznego węzła "[...]". Konsekwentnie wskazać należy, iż ocena taka może być dokonana zarówno przez GDOŚ, jak i ewentualnie przez tut. Sąd (w razie zaskarżenia do Sądu kolejnej decyzji odwoławczej), dopiero po przeprowadzeniu w postępowaniu odwoławczym wspomnianego wcześniej postępowania z udziałem społeczeństwa oraz zajęciu stanowiska przez organ Inspekcji Sanitarnej.

7. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy konieczne jest także dokonanie przez GDOŚ jednoznacznej oceny, czy dokumenty wyszczególnione w poprzednim wyroku tut. Sądu a wcześniej w wyroku NSA, zostały prawidłowo podpisane przez ich autorów. Tut. Sąd zajął bowiem rygorystyczne stanowisko, odwołujące się do skutków prawnych złożenia podpisu na dokumencie prywatnym (dokument prywatny stanowi dowód, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie - art. 245 K.p.c.), iż do momentu uzupełnienia braku przedmiotowej dokumentacji poprzez jej podpisanie nie może być ona uznana za dowód w sprawie, z czym łączy się konieczność jej pominięcia przy rozpatrywaniu materiału dowodowego. W kontrolowanej obecnie decyzji GDOŚ wskazał jedynie, iż w odpowiedzi na jego kolejne wezwanie, dot. kwestii uzupełnienia podpisów: "GDDKiA przy piśmie z dnia 4 listopada 2021 r., podtrzymała swoje stanowisko, iż podpisane raporty ooś przez B. K. czynią zadość brakom wskazanym przez GDOŚ", nie przeprowadzając jednakże koniecznej samodzielnej oceny, czy taki sposób podpisania zakwestionowanej dokumentacji pozwala na uznanie jej za podpisaną prawidłowo a tym samym za posiadającą moc dowodową.

W następstwie uprawomocnienia się niniejszego wyroku GDOŚ rozpozna ponownie odwołania stron od decyzji RDOŚ z 2011 r., stosując się do w/w zaleceń.

Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c, art.200 i art.205 § 2 p.p.s.a.