Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 951/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Hasła tematyczne: Aplikacje prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 33 (10) ust. 2, art. 33 (1) ust. 3
journal: Dz.U. 2002 nr 123 poz 1059
law: Obwieszczenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o radcach prawnych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.) Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Protokolant Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2009 r. sprawy ze skargi G. K. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację radcowską 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz skarżącego G. K. kwotę 414 (czterysta czternaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

G. K. wniósł skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości nr [...] z [...] marca 2009 r., wydaną w wyniku rozpoznania odwołania od uchwały nr [...] z dnia [...] września 2008 r. Komisji Egzaminacyjnej do spraw aplikacji radcowskiej przy Ministrze Sprawiedliwości na obszarze właściwości Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] w sprawie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację radcowską, którą to decyzją Minister Sprawiedliwości, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 3310 ust. 2 ustawy z 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. 2002 r., Nr 123, poz. 1059 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną uchwałę.

Do wydania powyższych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...] września 2008 r. G. K. przystąpił do egzaminu konkursowego na aplikację radcowską przeprowadzonego przez Komisję Egzaminacyjną do spraw aplikacji radcowskiej przy Ministrze Sprawiedliwości na obszarze właściwości Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...], która to Komisja ww. uchwałą ustaliła, że uzyskał on z testu wyboru 189 punktów, co w konsekwencji, zgodnie z treścią art. 339 ust. 3 ustawy o radcach prawnych oznaczało, że otrzymał negatywny wynik z egzaminu konkursowego. Odpis uchwały doręczony został skarżącemu w dniu [...] października 2008 r.

Od powyższej uchwały skarżący złożył odwołanie, w którym wniósł o zaliczenie jako prawidłowych udzielonych przez niego odpowiedzi na pytania o numerach 98, 139, 174, 196, oraz 225. W uzasadnieniu podniósł zarzuty niewłaściwego, błędnego, budzącego wątpliwości o charakterze prawnym lub logicznym sformułowania pytań lub odpowiedzi, jak również niejednoznaczności, a także sformułowania pytań budzących poważne wątpliwości w doktrynie i judykaturze, w wyniku czego bądź żadna z odpowiedzi nie była poprawna bądź więcej niż jedna odpowiedź mogła zostać uznana za prawidłową, co stanowi naruszenie art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych. Ponadto w stosunku do pytania nr 221 skarżący postawił zarzut naruszenia zasady zaufania obywateli do organów Państwa. Skarżący podniósł, że udzielenie przez niego nieprawidłowej odpowiedzi na to pytanie było skutkiem okoliczności, że literatura, z której korzystał przygotowując się do egzaminu na aplikację radcowską wskazywała jako właściwą liczbę wspomagających Trybunał Sprawiedliwości rzeczników generalnych - 9. Skarżący podkreślił, że pozycja ta była polecana przez niektóre Okręgowe Izby Radców Prawnych. W konsekwencji skarżący stwierdził, że ponieważ postępowanie rekrutacyjne na aplikację ma charakter administracyjny należy zwrócić uwagę na możliwość naruszenia ogólnej zasady postępowania administracyjnego, wyrażonej w art. 8 k.p.a., poprzez sformułowanie pytania, co do którego polecane materiały edukacyjne zawierały zasadnicze błędy. Tym samym, w ocenie skarżącego, wystąpienie pytania nr 221 w teście egzaminacyjnym budziło poważne wątpliwości. Skarżący wniósł o przyznanie mu punktu za to pytanie.

Skarżący podniósł również, że na karcie odpowiedzi w pytaniu nr 131 prawidłowa odpowiedź "B" została oceniona jako odpowiedź nieprawidłowa (0 zamiast 1 punkt).

W uzasadnieniu odwołania strona, powołując się na poglądy doktryny oraz orzecznictwo, argumentowała wadliwość sformułowania kwestionowanych pytań.

Minister Sprawiedliwości rozpoznając odwołanie decyzją z dnia [...] marca 2009 r. utrzymał w mocy zaskarżoną uchwałę nr [...] z dnia [...] września 2008 r. Komisji Egzaminacyjnej w sprawie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego skarżącego.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż rozpoznając odwołanie poddał analizie zarówno prawidłowość przygotowania egzaminu (w tym także testu egzaminacyjnego), jak i jego przebiegu. W wyniku analizy całości dokumentacji związanej z egzaminem ustalił, że egzamin, którego skarżący był uczestnikiem, przeprowadzony został w trybie zgodnym z wymogami ustawy o radcach prawnych i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 grudnia 2005 r. w sprawie powoływania komisji egzaminacyjnej do spraw aplikacji radcowskiej i odwoływania jej członków oraz szczegółowego trybu i sposobu przeprowadzania egzaminu konkursowego i radcowskiego (Dz. U. Nr 258, poz. 2164 ze zm.). Z przebiegu tego egzaminu prawidłowo sporządzono i podpisano protokół, który następnie został doręczony Ministrowi Sprawiedliwości. Także uchwała Komisji Egzaminacyjnej, zdaniem organu odwoławczego, została podjęta zgodnie z obowiązującymi przepisami. Po ponownym przeliczeniu punktów organ ustalił, że skarżący uzyskał z egzaminu 189 punktów, a zatem nie uzyskał wymaganych ustawowo 190 punktów.

Co do uwagi skarżącego dotyczącej umieszczenia na karcie odpowiedzi przy pytaniu nr 131 cyfry 0 zamiast 1, organ stwierdził, że błędne ustalenie prawidłowości odpowiedzi zostało dokonane przy pierwszym przeliczaniu punktów. Przy ponownym przeliczaniu punktów skorygowano ten błąd umieszczając przy cyfrze 0 cyfrę 1. Tym samym przyznanie punktów było prawidłowe, przy czym ten 1 punkt jest doliczony do wyniku egzaminu (189 pkt).

Odnosząc się do zarzutów dotyczących pytania nr 98 organ uznał, że prawidłowa odpowiedź na to pytanie wynikała wprost z uregulowań art. 130 § 1 k.p.c. w zw. z art. 370 k.p.c., art. 1302 § 3 k.p.c. i art. 133 § 3 k.p.c. W ocenie Ministra z przepisów zawartych w kluczu odpowiedzi wynika jednoznacznie, że w opisanej w pytaniu sytuacji, przewodniczący wzywa pełnomocnika strony (art. 133 § 3 k.p.c.) do uiszczenia opłaty w wyznaczonym terminie (art. 130 § 1 k.p.c.) pod rygorem odrzucenia apelacji (art. 370 k.p.c.). Organ podkreślił, iż w przypadku ustanowienia pełnomocnika procesowego lub osoby upoważnionej do odbioru pism, doręczenia muszą być dokonywane do rąk tych osób. W przeciwnym razie bowiem doręczenie takie jest bezskuteczne, co oznacza, że w przypadku nieopłacenia apelacji po wezwaniu skierowanym do strony, nie byłoby dopuszczalne odrzucenie apelacji, zgodnie z art. 370 k.p.c.

Odnosząc się do pytania nr 139 organ wywiódł, iż z brzmienia art. 250 k.s.h. wyraźnie wynika, że prawo do wytoczenia powództwa, o którym mowa w tym pytaniu, przysługuje m.in. zarządowi spółki oraz poszczególnym jej członkom. Uprawnienie to przysługuje zatem tylko tym osobom, które w dacie wytoczenia powództwa pełnią funkcję członka zarządu. Sprawa uprawnień odwołanego członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, nie będącego jej wspólnikiem, jakkolwiek była dyskutowana i kontrowersyjna, ostatecznie została wyjaśniona przez Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 1 marca 2007 r., która wpisana została do księgi zasad prawnych.

Odnosząc się do zarzutów wobec pytania nr 174 organ wyjaśnił, iż odpowiedź na to pytanie oparta była na art. 30 § 1 k.r.o., zgodnie z którym oboje małżonkowie są odpowiedzialni solidarnie za zobowiązania zaciągnięte przez jednego z nich w sprawach wynikających z zaspokajania zwykłych potrzeb rodziny. W myśl Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego małżonkowie nie posiadają innego majątku niż majątek wspólny i majątek osobisty, a art. 30 § 1 k.r.o. nie ogranicza w żaden sposób ich odpowiedzialności do któregoś z tych majątków.

W stosunku do kwestionowanego pytania nr 196 organ podkreślił, że istotą tego pytania było uzyskanie odpowiedzi, czy w postępowaniu podatkowym dopuszczalne jest przeprowadzenie rozprawy, a jeżeli tak, to przed jakim organem. Zgodnie zaś z przepisem art. 200a § 1 ustawy z dnia 29 lipca 1997 r. Ordynacja podatkowa rozprawa w postępowaniu podatkowym odbywa się wyłącznie przed organem odwoławczym, w związku z tym tylko odpowiedź "B" wskazana w kluczu była prawidłowa.

Ustosunkowując się do argumentów dotyczących pytania nr 225 organ wywiódł, że istota tego pytania dotyczyła tylko i wyłącznie jednego z kryteriów powołania na stanowisko sędziego wojewódzkiego sądu administracyjnego - kryterium wieku i pytanie to sprawdzało wiedzę kandydata tylko w tej jednej kwestii. Użycie słowa "może" oznaczało, że w pytaniu nie chodziło o wszystkie warunki, jakie musi spełniać kandydat na sędziego.

W odniesieniu do kwestionowanego pytania nr 221 organ podkreślił natomiast, że odpowiedź na to pytanie wynikała wprost z przepisu art. 222 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską, stąd podniesione w odwołaniu zarzuty należało uznać za bezzasadne i bezprzedmiotowe. Odnosząc się do wniosku skarżącego o przyznanie punktu za to pytanie, pomimo udzielenia przez niego nieprawidłowej odpowiedzi, organ stwierdził, że zgodnie z art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych punkty przyznawane są za prawidłowe odpowiedzi. Tym samym Minister Sprawiedliwości nie miał kompetencji do przyznawania punktów za odpowiedzi nieprawidłowe, niezależnie od okoliczności, które spowodowały ich udzielenie. Argumentacja skarżącego do tego pytania nie znajduje więc żadnych podstaw prawnych i nie może być uwzględniona.

W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący G. K. zarzucił organowi naruszenie:

- przepisów prawa materialnego tj. art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych

poprzez błędne przyjęcie, że pytania nr 98, 99, 196, 225, 139, 174 spełniają kryteria ustawy, a tym samym uznanie, że skarżący nie uzyskał pozytywnego wyniku egzaminu oraz art. 331 ust. 3 ustawy o radcach prawnych poprzez umieszczenie w teście pytań nr 196, 202, 205, 206 z prawa podatkowego, które nie mieszczą się w ustawowym zakresie tematycznym egzaminu na aplikację radcowską;

- przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej wskutek zaniechania wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, dokonania wszechstronnej analizy całokształtu zgromadzonego i przedstawionego materiału dowodowego i nieustosunkowanie się do wszystkich przedstawionych zarzutów; art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, wskutek nierozstrzygania wątpliwości na korzyść obywatela, poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, pominięcie korzystnych dla skarżącego okoliczności i wskazanego materiału dowodowego i obarczenie skarżącego skutkami błędnej interpretacji prawa; art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez naruszenie zasady przekonywania, wskutek niedołożenia szczególnej staranności w uzasadnieniu rozstrzygnięcia w stosunku do wszystkich zarzutów; art. 12, art. 35 § 3, art. 36 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie zasady szybkości postępowania, wskutek opieszałego działania przy rozpatrywaniu odwołania.

W uzasadnieniu skarżący podtrzymał zawartą w odwołaniu argumentację o wadliwości zakwestionowanych pytań i przedstawił argumenty dotyczące naruszeń prawa procesowego, polemizując z tezami zaprezentowanymi przez Ministra Sprawiedliwości w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Skarżący pominął w skardze zarzuty stawiane w odwołaniu co do pytania nr 221, zaś rozszerzył zarzuty odwołania o pytania nr 99, 202, 205 oraz 206.

Minister Sprawiedliwości w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację dotyczącą kwestionowanych przez skarżącego pytań. Za całkowicie nieuzasadnione organ uznał także zarzuty dotyczące pytania nr 99 oraz pytań z zakresu prawa podatkowego, a także zarzuty naruszenia przepisów postępowania podkreślając, iż całe postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami prawa.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w dniu 12 października 2009 r. skarżący rozszerzył zarzuty skargi o pytanie nr 100.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną /uchwałę/ lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga jest uzasadniona, choć nie wszystkie zarzuty w niej podniesione są trafne.

W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że Minister Sprawiedliwości był uprawniony do dokonania kontroli uchwały nr [...] z dnia [...] września 2008 r. Komisji Egzaminacyjnej, uwzględniając w pełni zasadę dwuinstancyjności przedmiotowego postępowania. Zgodnie z art. 3310 ust. 2 ustawy o radcach prawnych, od uchwały komisji służy kandydatowi odwołanie dotyczące wyniku egzaminu do Ministra Sprawiedliwości. W myśl natomiast art. 331 ww. ustawy Minister Sprawiedliwości jest organem wyższego stopnia w stosunku do komisji. Uchwała komisji ustalająca wynik egzaminu ma niewątpliwie charakter decyzji administracyjnej, a odwołanie, o którym mowa w przepisie art. 3310 ust. 2, jest odwołaniem w rozumieniu art. 127 § 1 k.p.a. Zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, określona w art. 15 k.p.a., polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonej decyzji. Działanie organu odwoławczego nie ma charakteru kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym. Dlatego w rozpatrywanej sprawie Minister Sprawiedliwości miał obowiązek ponownego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie, niezależnie od tego, czy strona podnosiła zarzuty związane z procedurą przeprowadzenia egzaminu konkursowego czy też ich nie podnosiła.

Organ odwoławczy miał zatem obowiązek poddać analizie zarówno prawidłowość przygotowania egzaminu (w tym także testu egzaminacyjnego), jak i jego przebiegu. W ocenie Sądu obowiązek ten w rozpoznawanej sprawie został zrealizowany. W myśl art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych egzamin konkursowy polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 250 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Za każdą odpowiedź kandydat uzyskuje jeden punkt. Natomiast zgodnie z art. 339 ust. 3 ww. ustawy pozytywny wynik z egzaminu konkursowego otrzymuje kandydat, który uzyskał z testu co najmniej 190 punktów.

Powyższa regulacja nie przewiduje więc sytuacji, aby prawidłowe mogły być dwie odpowiedzi, a tym bardziej, aby mógł być jednocześnie przyznany punkt za wskazanie jednej z dwóch odpowiedzi spośród trzech wymienionych w pytaniu. Nie ulega również wątpliwości, że pytanie egzaminacyjne powinno być zredagowane dostatecznie precyzyjnie, aby uniknąć wątpliwości ze strony osoby egzaminowanej co do zakresu przedmiotowego danego pytania.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy w ocenie Sądu za uzasadniony należy uznać zarzut naruszenia prawa materialnego tj. przepisu art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych w odniesieniu do pytań testu nr 100 oraz nr 139.

Pytanie nr 100 brzmiało "Zgodnie z Kodeksem postępowania cywilnego, jeżeli strona wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia apelacji, nie dołączając jednocześnie do wniosku samej apelacji:

A. sąd odrzuci wniosek o przywrócenie terminu,

B. sąd oddali wniosek o przywrócenie terminu,

C. przewodniczący wzywa stronę do uzupełnienia tego braku w terminie tygodniowym pod rygorem zwrotu wniosku".

Skarżący udzielił na to pytanie odpowiedzi "A", natomiast według klucza odpowiedzi prawidłowa jest odpowiedź "C", która wynika z przepisów art. 169 § 3 k.p.c. w zw. z art. 130 § 1 k.p.c.

Według oceny Sądu ww. przepisy nie dają jednoznacznej odpowiedzi na powyższe pytanie. Przepis art. 169 § 3 k.p.c. brzmi: "Równocześnie z wnioskiem (o przywrócenie terminu) strona powinna dokonać czynności procesowej". Natomiast w myśl art. 130 § 1 k.p.c. zd. 1 "Jeżeli pismo procesowe nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych lub jeżeli od pisma nie uiszczono należnej opłaty, przewodniczący wzywa stronę, pod rygorem zwrócenia pisma, do poprawienia, uzupełnienia lub opłacenia go w terminie tygodniowym". O tym, że niedołączenie apelacji jest brakiem formalnym wniosku nie przemawia więc literalne brzmienie art. 169 § 3 k.p.c. To orzecznictwo Sądu Najwyższego przesądziło, iż niedopełnienie przez składającego wniosek o przywrócenie terminu wymagań przewidzianych w art. 169 § 3 k.p.c. stanowi brak formalny, którego uzupełnienie powinien Przewodniczący zarządzić w trybie przewidzianym w art. 130 k.p.c. (tak też 1CZ 238/54 z dnia 18 października 1954 r., OSNCP 1955/2/44 i 2CR 119/58 z dnia 1 września 1958 r., Preis 1960/2/407).

W tym stanie rzeczy, zdaniem Sądu, budzić może wątpliwość formułowanie tego rodzaju pytań w teście na egzaminie konkursowym na aplikację, na które odpowiedź nie wynika expressis verbis z przepisów prawa, a jedynie z poglądów doktryny i orzecznictwa.

Z kolei pytanie nr 139 brzmiało: "Zgodnie z Kodeksem spółek handlowych, odwołanemu członkowi zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, nie będącemu jej wspólnikiem, legitymacja do wytoczenia przeciwko spółce powództwa o stwierdzenie nieważności uchwały wspólników sprzecznej z ustawą:

A. przysługuje,

B. nie przysługuje,

C. przysługuje wyłącznie po wykazaniu interesu prawnego."

Wątpliwości Sądu wzbudziła kwestia stanowiska organu wyrażonego w zakresie tego pytania. W odwołaniu od uchwały Komisji Egzaminacyjnej skarżący szczegółowo omówił orzecznictwo Sądu Najwyższego związane z problematyką ujętą w tym pytaniu, jak również poglądy doktryny, w tym krytyczne wobec uchwały Sądu Najwyższego z dnia 1 marca 2007 r. III CZP 94/06, na którą powołuje się organ. Organ odnosząc się do powyższej argumentacji wyraził pogląd, iż znajomość uchwał Sądu Najwyższego, które uzyskują moc zasad prawnych stanowi fragment znajomości prawa. Należy jednak w tym miejscu przypomnieć, że egzamin konkursowy na aplikację polega na sprawdzeniu wiedzy kandydata ze znajomości przepisów prawa, a nie ze znajomości orzecznictwa lub poglądów doktryny. W orzecznictwie NSA został zaś wyrażony pogląd, który Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę w pełni podziela, że w teście egzaminacyjnym na aplikację nie powinno być takich pytań, na które możliwe jest udzielenie więcej niż jednej odpowiedzi prawidłowej, a wybór odpowiedzi wiąże się koniecznością opowiedzenia się po stronie poglądów wyrażonych w doktrynie bądź po stronie stanowiska, i to niejednoznacznego, prezentowanego w orzecznictwie, które jest kwestionowane przez uznanych przedstawicieli doktryny.

W ocenie Sądu - jeśli chodzi natomiast o pozostałe pytania testu zakwestionowane w skardze - uznać należy, iż organ prawidłowo, w sposób wszechstronny i przekonywujący odniósł się do zarzutów podniesionych przez skarżącego w odwołaniu od uchwały Komisji Egzaminacyjnej nr [...] z dnia [...] września 2008 r. Minister w sposób pełny przedstawił obowiązujący w tej materii stan prawny oraz wyjaśnił stronie skarżącej, dlaczego jej stanowisko nie znajduje uzasadnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela w pełni dokonaną przez Ministra Sprawiedliwości materialnoprawną ocenę stawianych zarzutów, uznając, iż w świetle obowiązujących przepisów prawa skarżący udzielił niepoprawnych odpowiedzi na te pytania. Sporne pytania testowe mieszczą się w ramach zakresu przedmiotowego egzaminu konkursowego na aplikację radcowską. Zostały sformułowane zgodnie z zaleceniem zawartym w przepisie art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, zaś odpowiedź wskazana przez organ, jako właściwa - wynika z poprawnego w tym zakresie klucza odpowiedzi załączonego do testu. Pytania te oparte były na przepisach prawa i zostały sformułowane jednoznacznie, a wśród propozycji odpowiedzi była wyłącznie jedna poprawna odpowiedź.

Odnosząc natomiast się do zarzutu naruszenia art. 331 ust. 3 ustawy o radcach prawnych wskazać należy, iż zgodnie z powołanym przepisem egzamin konkursowy ma za zadanie i polega na sprawdzeniu wiedzy kandydata na aplikanta radcowskiego w zakresie prawa konstytucyjnego, karnego, postępowania karnego, karnego skarbowego, wykroczeń, cywilnego, postępowania cywilnego, gospodarczego, spółek prawa handlowego, pracy i ubezpieczeń społecznych, rodzinnego i opiekuńczego, administracyjnego, postępowania administracyjnego, finansowego, europejskiego, ustroju sądów, samorządu radcowskiego i innych organów ochrony prawnej działających w Rzeczypospolitej Polskiej, a także warunków wykonywania zawodu radcy i etyki tego zawodu.

Zgodzić należy się z Ministrem Sprawiedliwości, iż pytania konkursowe zakwestionowane przez skarżącego w uzasadnieniu tego zarzutu (z prawa podatkowego) oparte były na przepisach prawa wchodzących w zakres egzaminu. Podkreślić przy tym należy, iż nie budzi wątpliwości, że prawo podatkowe jest odrębną gałęzią prawa, zwłaszcza od prawa cywilnego, karnego, czy też administracyjnego. Wskazane przez skarżącego poglądy doktryny i orzecznictwa, potwierdzające ten oczywisty fakt, nie budzą żadnych wątpliwości i nie są w żadnym wypadku kwestionowane ani przez organ ani przez Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznający niniejszą sprawę. Jednakże poglądy te, w żadnym wypadku nie wskazują, iż prawo podatkowe nie mieści się w pojęciu prawa finansowego, na które składa się szereg gałęzi prawa. W ogólnym pojęciu prawa finansowego mieszczą się bowiem takie dziedziny jak np. prawo dewizowe, prawo budżetowe, prawo bankowe. Wobec powyższego całkowicie prawdziwe jest stwierdzenie, iż prawo podatkowe mieści się w zakresie pojęciowym prawa finansowego, i nie ma w tym przypadku znaczenia, iż traktowane jest jako odrębna gałąź prawa. Zwrócić ponadto należy uwagę, iż treść art. 331 ust. 3 ustawy o radcach prawnych nie odnosi się do gałęzi prawa, rozumianych jako wyodrębnionych kompleksów norm prawnych, natomiast wskazuje na określone dziedziny prawa, które jak np. prawo administracyjne, prawo konstytucyjne skupiają w sobie szereg aktów prawnych, które również można by określić jako autonomiczne gałęzie prawa posiadające własną aparaturę pojęciową i dogmatykę. Reasumując, o ile zgodzić się można z poglądem prezentowanym przez skarżącego, że prawo podatkowe jest osobną gałęzią prawa, nie zmienia to jednak faktu, iż jest częścią prawa finansowego, a co za tym idzie pytania z prawa podatkowego bez wątpienia mieszczą się w zakresie egzaminu konkursowego.

W ocenie Sądu, wydając zaskarżone rozstrzygnięcie organ nie naruszył także przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji wskazuje, że organ rozważył zarzuty i twierdzenia skarżącego, ponownie ocenił poprawność sformułowanych pytań i odpowiedzi, i stanowiska tego nie zmienia nieodniesienie się organu do wszystkich orzeczeń i przykładów wskazanych przez skarżącego. Organ odwoławczy reprezentował zasadniczo stanowisko odmienne od przedstawionego przez skarżącego i swoje poglądy w tym zakresie szczegółowo uzasadnił, odwołując się do stosownych aktów prawnych. Jak wynika też z obszernego i szczegółowego uzasadnienia decyzji, organ przeanalizował całość dokumentacji związanej z przeprowadzonym egzaminem. W ocenie Sądu fakt wydania rozstrzygnięcia, które jest poparte analizą prawną, i które jednocześnie jest niekorzystne dla skarżącego, nie może być utożsamiany z naruszeniem norm procesowych.

Niewydanie decyzji w terminie określonym w art. 35 § 3 k.p.a. stanowi wprawdzie naruszenie przepisów postępowania, jednakże uchybienie to pozostaje bez wpływu na wynik sprawy.

Z uwagi na to, że uchwałą Komisji Egzaminacyjnej nr [...] z dnia [...] września 2008 r., utrzymaną w mocy decyzją Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2009 r., ustalony został wynik egzaminu konkursowego skarżącej na 189 punktów, a zdaniem Sądu pytania testu o numerach 100 oraz 139 sformułowane zostały niezgodnie z wymogami art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, zasadnym było uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Stwierdzając, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, Sąd działał na podstawie art. 152 p.p.s.a.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.