Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 21/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-04-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7 ust. 1 i 2, art. 19 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2007 nr 35 poz 217
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej - Tytuł zmieniony przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 lutego 2008 r. (Dz.U.08.44.262) na: "o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego"
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 345 poz 1 art. 138 ust. 1
law: Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r.ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady  (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych  gruntów do produkcji surowców
journal: Dz.U.UE.L 2003 nr 270 poz 1 art. 143 b i c
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w  ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr  1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr  2358/71 i (WE) nr 2529/2001
article: art. 3 ust. 3
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Protokolant - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi G.S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego Oddala skargę


UZASADNIENIE

G. S. [...] maja 2006 r. złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w W., wniosek o przyznanie płatności na rok 2007 do gruntów rolnych. Skarżący ubiegał się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (JPO) do powierzchni [...] ha położonych na działkach oznaczonych literami od A do F, zadeklarowanych na działkach ewidencyjnych nr [...],[...],[...],[...] i [...],[...],[...] oraz uzupełniającej płatności obszarowej (UPO) do powierzchni [...] ha położonej na działce G, zadeklarowanej na działce [...] (województwo [...] , powiat [...] i [...]).

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. decyzją z [...] czerwca 2009 r. nr [...] odmówił skarżącemu przyznania jednolitej płatności obszarowej oraz uzupełniającej płatności obszarowej wskazując na konieczność dokonania pomniejszeń płatności ze względu na sankcje nałożone na rolnika w 2006 r. decyzją z [...] maja 2009 r. oraz dodatkowo w przypadku jednolitych płatności obszarowych ze względu na stwierdzone różnice między powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną działek rolnych zadeklarowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną, co spowodowało konieczność pomniejszenia początkowej kwoty jednolitej płatności obszarowej, wynoszącej [...] zł.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że stawka JPO do 1 ha uprawy w 2007r. wynosiła [...] zł. zł, a UPO [...] zł. Powierzchnia, co do której był rozpatrywany wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych wynosiła [...] ha, a powierzchnia co do której została naliczona płatność wynosiła [...] ha. Procentowa różnica między powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną wyniosła 7,91% i wyliczona została zgodnie z art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji WE Nr 1973/2004 z 29 października 2004 r., powodując konieczność pomniejszenia początkowej kwoty należnej z tytułu jednolitej płatności obszarowej o [...] zł.

Organ wyjaśnił ponadto, że podczas weryfikacji wniosku wykryto nieścisłości w związku z czym organ [...] czerwca 2008 r. wezwał skarżącego do złożenia wyjaśnień dotyczących m.in. działki ewidencyjnej nr [...]. Skarżący nie odpowiedział na wezwanie, w związku z czym działka E położona na wspomnianej działce ewidencyjnej została wykluczona z płatności.

Dalej organ wskazał, iż [...] sierpnia 2006 r. w gospodarstwie skarżącego przeprowadzona została kontrola na miejscu, podczas której ustalono, że działka B położona na działce nr [...] o powierzchni [...] ha, nie spełnia warunków do przyznania płatności i podlega wykluczeniu.

Od powyższej decyzji skarżący odwołał się. Stwierdził, iż spełniał warunki do przyznania mu płatności bezpośrednich, tymczasem odmówiono mu przyznania jednolitej płatności obszarowej mimo, że brak było ku temu podstaw. Stwierdził, że przyczyną było nałożenie na niego sankcji ze względu na trwałe wykluczenie z płatności działki nr [...], ze względu na to, że nie była wykorzystywana rolniczo w 2003 r. Zdaniem skarżącego Polska nie wprowadziła tego przepisu UE więc wykluczenie jest niezgodne z prawem. Jeśli jednak doszło do wykluczenia działki powinna zostać w tej mierze wydana stosowna decyzja, co nie miało miejsca. Ponadto powołał się na to, że brak przyznania płatności ze względu na zastosowanie sankcji było niezgodne z prawem. Wskazał, że nastąpiło to w oparciu o decyzję z [...] maja 2009 r. wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. odmawiającą mu przyznania płatności za 2006 r. i nakładającą sankcje na następne kolejne 3 lata, od której to decyzji odwołał się i nie otrzymał odpowiedzi. Ponieważ decyzja ta nie jest prawomocna, nie podlega wykonaniu i nie może być podstawą sankcji niezależnie od tego, że skoro wydana została w 2009 r., to ewentualne sankcje mogłyby dotyczyć lat 2009 – 2011. Wspomniana nieprawomocna decyzja była też podstawą odmowy przyznania mu płatności uzupełniających, co też jest nieprawidłowe. Odnosząc się ponadto do wykluczenia z płatności działki ewidencyjnej [...] wskazał, powołując się na art. 7 i 77 kpa, że obowiązkiem organu jest ustalenie właściwego stanu faktycznego we własnym zakresie. Przyznaje, że był wzywany do dokonania korekty w związku ze wspomnianą działką ale jest to jego uprawnieniem, a nie obowiązkiem. Brak zastosowania się do wezwania nie powinien prowadzić do odmówienia mu przyznania płatności.

Decyzją z [...] października 2010r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: "k.p.a.") utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. z [...] czerwca 2009 r.

Organ podniósł, że decyzja I instancji jest prawidłowa ponieważ w trakcie postępowania wykryta została rozbieżność pomiędzy powierzchnią deklarowaną we wniosku a stwierdzoną w trakcie kontroli administracyjnej. Organ przypomniał, że wykluczenia działki nr [...] oraz położonej na niej działki E dokonano ze względu na brak złożenia przez wnioskodawcę ( mimo stosownego wezwania) wyjaśnień co do stwierdzonych a dotyczących jej nieprawidłowości. To strona składając wniosek określa zgodnie z art. 61 kpa zakres zgłoszonego żądania, zatem organ nie może tego uczynić i zmodyfikować wniosku bez zajęcia w tym względzie stanowiska przez stronę. Wykluczenie działki znalazło oparcie w treści art. 3 ust. 3 ustawy z 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej.

Ponadto organ wskazał, że w wyniku kontroli na miejscu dokonanej [...] sierpnia 2006 r. na działce rolnej o symbolu B, położonej na działce nr [...] inspektorzy stwierdzili nieprawidłowości oznaczone kodem DR 10, co oznacza, że cała działka rolna nie była utrzymana w dobrej kulturze rolnej na dzień [...] czerwca 2003 r. Stwierdzenie ww. kodu skutkuje trwałym wykluczeniem działki rolnej z płatności na gruncie art. 143 b ust. 4 i 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z 29 września 2003 r. Organ odwoławczy podkreślił, że przepisy prawa unijnego stosowane są wprost i nie wymagają ich powtarzania czy usytuowania w prawie krajowym.

Do wykluczenia działki nr [...] (działka rolna B) doszło na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w myśl art. 7 ust. 1 ustawy z 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej ( obecnie właściwa nazwa - o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego Dz. U. z 2007 nr 35 poz.217 ze zm.).Organ przypomniał, że wykryte nieprawidłowości spowodowały, że rozbieżność procentowa pomiędzy powierzchnią deklarowaną we wniosku a stwierdzoną w trakcie kontroli w zakresie JPO wyniosła 7,91%. Organ powołując się na treść art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji WE nr 1973/2004 z 29 października 2004 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców( Dz.U. WE Nr L 345 z 20 listopada 2004 r. str. 1 ze zm.), który stanowi:....z wyjątkiem przypadków siły wyższej bądź okoliczności nadzwyczajnych zgodnie z definicją zawartą w art. 72 rozporządzenia (WE) nr. 796/2004, jeżeli w wyniku kontroli administracyjnej bądź wizji lokalnej wykryte zostanie, iż ustalona różnica między zadeklarowanym, a wyznaczonym obszarem w rozumieniu art. 2 punkt 22 rozporządzenia (WE) nr 796/2004 przekracza 3%, lecz nie więcej niż 30 % wyznaczonego obszaru, to kwota, jaka ma być przyznana w ramach programu dopłat za jeden obszar, jest pomniejszana w przedmiotowym roku o dwukrotną wykrytą różnicę. Ponadto w decyzji uwzględnione zostały sankcje wieloletnie nałożone decyzją z [...] maja 2009r. o odmowie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Sankcje te mogły być uwzględnione ponieważ zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy z 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich i oddzielnej płatności z tytułu cukru odwołanie od decyzji nie wstrzymuje jej wykonania.

Niezależnie od tego zgodnie z treścią art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z 29 października 2004 r. w sprawie ustanowienia szczegółowych zasad zastosowania Rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV I IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (DZ.U WE Nr L 345 z 20 listopada 2004 r. str. 1 ze zm.) sankcje wieloletnie nałożone na podstawie decyzji są potrącane w ciągu 3 lat kalendarzowych następujących po upływie roku, w którym wykryto tę różnicę. Skoro sankcje dotyczyły okoliczności dotyczących dopłat za 2006 r., to mogą być potrącane w kolejnych 3 latach kalendarzowych następujących po tym roku, co czyni zarzuty wnioskodawcy związane z możliwością zastosowania sankcji w sprawie płatności za rok 2007 niezasadnymi.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na powyższą decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W., skarżący wniósł o częściowe stwierdzenie jej nieważności oraz poprzedzającej ją decyzji I instancji w zakresie nałożonych sankcji.

W motywach skargi skarżący powtórzył argumenty zawarte w odwołaniu a odnoszące się do wykluczenia z płatności działki [...]. Dodatkowo zarzucił, że protokół sporządzony przez prywatną firmę, z naruszeniem prawa nie może wpływać na jego prawa i obowiązki. Skarżący podkreślił, że zgodnie z art. 6 Rozporządzenia Rady Wspólnoty Europejskiej 1782/2003 z 29 września 2003 r. ".. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej" możliwe jest wykluczenie z płatności jednak jego art. 143b pkt 6 stanowi, że " W okresie od 1 stycznia 2005 r. do 31 grudnia 2008 r. stosowanie art. 3,4,6,7 i 9 jest nieobowiązkowe w nowych państwach członkowskich" co jego zdaniem dowodzi, że brak jest podstawy wykluczenia jego działki i przepisu w oparciu, o który możliwe byłoby wspomniane wyłączenie. Skarżący ponowił swoje argumenty dotyczące związania decyzją z [...] maja 2009 r. i możliwości zastosowania przewidzianych nią sankcji w odniesieniu do dopłat za 2007 r. , których dotyczy przedmiotowa sprawa. Odnosząc się do treści art. 3 ust. 3 ustawy z 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru podkreślił, że przepis ten dotyczy płatności, zatem rygor natychmiastowej wykonalności, który wynika z jego pkt 3 czyli z zapisu, że odwołanie od decyzji nie wstrzymuje jej wykonania, nie dotyczy decyzji orzekającej sankcje. Tym samym organ stosując odliczenia związane z zastosowaniem sankcji za rok 2006 w latach następnych dokonał nieuprawnionej wykładni

rozszerzającej tego przepisu. Skoro zatem zaskarżone decyzje zostały wydane bez podstawy prawnej należy stwierdzić ich nieważność.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób i w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego w oparciu o którąkolwiek z podstaw prawnych wskazanych w art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.").

Spór w przedmiotowej sprawie polega na tym czy organ zasadnie przyjął różnicę pomiędzy obszarem zadeklarowanym we wniosku pomocowym, a obszarem zatwierdzonym oraz czy zasadnie uznał za możliwe wykluczenie z płatności działek [...] i [...] czyli działek rolnych E i B oraz czy prawidłowo zastosował sankcje wymierzone uprzednio decyzją z [...] maja 2009 r. co w konsekwencji spowodowało odmowę przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2007 (JPO i UPO).

Ze względu na treść i datę złożenia wniosku, podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły: art. 7 ust. 1 i 2, art. 19 ust.1 i 2 ustawy z 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35, poz. 217), art. 51 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) 796/2004 w zw. z § 8 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności, art. 71a rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe systemy wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003, art.138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z 29 października 2004 r. w sprawie ustanowienia szczegółowych zasad zastosowania rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV I IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (DZ.U WE Nr L 345 z 20 listopada 2004 r. str. 1 ze zm.).

Rozpoznanie sprawy wymagało również oceny wniosku poprzez pryzmat art. 143 b i 143 c Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 z 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. U. WE nr L 270 z 21.10.2003r., str. 1, ze zm.).

Zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 ww. ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego beneficjentem płatności jest:

1. posiadacz gospodarstwa rolnego, w ramach którego posiada grunty rolne kwalifikujące się do objęcia ta płatnością zgodnie z art. 143b ust 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1783/2003 ,

2. grunty te utrzymywane są zgodnie z normami ( poprzednio w dobrej kulturze rolnej) przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek, oraz

3. łączna powierzchnia działek rolnych, które kwalifikują się do objęcia płatnościami jest nie mniejsza niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr XX do rozporządzenia nr 1973/2004 ( 1 ha, przy czym za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0,10 ha).

Aby ubiegać się o płatności bezpośrednie do gruntów rolnych powyższe przesłanki muszą być spełnione łącznie. Stosownie do. art. 7 ust. 1 i 2 cytowanej ustawy, płatności obejmują jednolitą płatność obszarową (JPO) oraz płatność uzupełniającą do powierzchni upraw (UPO).

Ustawa o płatnościach bezpośrednich wymaga więc aby grunty rolne utrzymywane były zgodnie z normami ( poprzednio - w dobrej kulturze rolnej ). Tę kwestię reguluje rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 12 marca 2007 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. Nr 46 poz. 306 ze zm.), a potwierdzają je przepisy wspólnotowe. Zgodnie bowiem z art. 143b ust. 4 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 – obszar użytków rolnych nowego Państwa Członkowskiego objęty systemem jednolitej płatności obszarowej stanowi część wykorzystywanych użytków rolnych utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej na dzień [...] czerwca 2003 r., niezależnie od tego czy w tym dniu była na nich prowadzona produkcja czy też nie oraz, jeśli jest to właściwe, jest dostosowany zgodnie z obiektywnymi kryteriami określonymi przez to nowe Państwo Członkowskie po zatwierdzeniu przez Komisję. Ustęp 5 tego przepisu mówi, że do przyznania pomocy w ramach systemu jednolitych płatności obszarowych kwalifikują się wszystkie działki rolne spełniające kryteria określone w ust. 4, które były utrzymane w dobrej kulturze rolnej w dniu [...] czerwca 2003 r. Wskazuje także na ten wymóg art. 137 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz.Urz. WE L 2004.345.1), z którego wynika, że we wniosku o jednolitą płatność podaje się areały kwalifikujące się na mocy postanowień zawartych w art. 143b ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003.

Zgodnie z art. 22 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 – każdego roku, rolnik składa wniosek o płatności bezpośrednie podlegające zintegrowanemu systemowi, wyszczególniając, stosownie do sytuacji: wszystkie działki rolne gospodarstwa; liczbę i kwotę uprawnień do płatności; wszelkie inne informacje przewidziane na mocy niniejszego rozporządzenia lub przez odnośne Państwo Członkowskie. Stosownie do art. 23 tego rozporządzenia – Państwa Członkowskie przeprowadzają kontrole administracyjne wniosków o pomoc, obejmujące weryfikację kwalifikujących się powierzchni oraz odpowiadających im uprawnień do płatności (ust. 1). Kontrole administracyjne są uzupełniane przez system kontroli na miejscu w celu zweryfikowania kwalifikowania się do pomocy. W tym celu Państwa Członkowskie sporządzają plan kontroli wyrywkowej gospodarstw rolnych. Państwa Członkowskie mogą korzystać z technik teledetekcji jako sposobu przeprowadzania kontroli na miejscu działek rolnych (ust. 2). Każde Państwo Członkowskie wyznacza instytucję odpowiedzialną za koordynowanie kontroli przewidzianych w niniejszym rozdziale. W przypadku gdy Państwo Członkowskie przewiduje delegowanie niektórych aspektów prac, które należy przeprowadzić na mocy niniejszego rozdziału, wyspecjalizowanym agencjom lub firmom, wyznaczona instytucja zachowuje kontrolę oraz odpowiedzialność za takie prace (ust. 3). Zgodnie z brzmieniem ww. przepisu kontrole

administracyjne i kontrole na miejscu mają na celu zweryfikować zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności.

Mając na uwadze powyższe uregulowania Sąd uznał, że organy administracyjne dokonując w odniesieniu do zgłoszonych działek kontroli administracyjnej wniosku oraz posiłkując się treścią protokołu sporządzonego w związku z kontrolą na miejscu sporządzoną w dniu [...] czerwca 2006 r. zasadnie uznały, że zadeklarowana przez skarżącego powierzchnia obszaru działek we wniosku pomocowym różniła się od powierzchni stwierdzonej, uprawniającej do płatności.

Spośród zadeklarowanych przez skarżącego we wniosku do płatności bezpośrednich do gruntów rolnych działek rolnych (o ogólnej pow. [...] ha) całkowicie wykluczone z płatności bezpośrednich zostały: działka E położona na działce nr [...] (o pow. [...] ha) oraz działka B, położona na działce nr [...] (o pow. [...] ha).

Powodem wykluczenia z płatności działki E nr ewid. [...] był fakt braku dokonania korekty i udzielenia wyjaśnień mimo stosownego pisemnego wezwania z [...] czerwca 2008 r. Płatności dokonuje się na wniosek producenta rolnego, który to wniosek powinien spełniać stosowne wymagania co do jego treści i nie może budzić wątpliwości. Zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy z 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ( Dz. U.08. 170. poz.1051) strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Zgodnie z art. 3 ust. 1 w/w ustawy z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Jak już wskazano wyżej organ w odniesieniu do płatności dotyczących działek zgłoszonych we wniosku wzywał skarżącego do złożenia wyjaśnień lecz bezskutecznie, miał zatem podstawy do wykluczenia działki rolnej E nr ewid. [...] z płatności.

Ustosunkowując się do zarzutu skarżącego dotyczącego nieprawidłowości w zakresie wykluczenia z płatności działki B nr ewid. [...] wskazać należy, iż zgromadzony materiał dowodowy zasadności tego zarzutu nie potwierdza. W trakcie kontroli na miejscu z [...] sierpnia 2006 r. stwierdzono w odniesieniu do tej działki nieprawidłowości o kodzie DR10, co oznacza, że cała działka rolna nie była utrzymana w dobrej kulturze rolnej na dzień [...] czerwca 2003 r. Okoliczność ta była powodem nałożenia sankcji na skarżącego w decyzji z [...] maja 2009 r., co jest bezsporne w sprawie. Oznaczenie kodem DR10 jest tylko formą skrótowego utrwalenia stanu faktycznego w protokole kontroli i dotyczy działek, które na dzień [...] czerwca 2003 r., nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej. W tej kwestii – wbrew zarzutom skargi – nie jest wydawana odrębna decyzja administracyjna ze względu na brak podstawy materialnoprawnej ku temu. Co najważniejsze działka E nr [...] (położona w woj. [...] , pow. [...], gm. L., obręb T.) została umieszczona w wykazie działek obarczonych kodem DR10 zamieszczonym na stronie internetowej ARiMR (http://www.arimr.gov.pl/fileadmin/pliki/zdjecia_strony/157/DR10_wykaz_2010.pdf). Zgodnie zaś z wyżej cytowanym art. 143b. ust. 5 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 do przyznania płatności w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej kwalifikują się działki rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień [...] czerwca 2003 r. W związku z tym, powierzchnia działki B nr [...] nie spełnia kryteriów określonych w art. 143b ust. 4 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 i nie mogła być deklarowana we wniosku o przyznanie płatności w 2006 r., jak i w latach następnych. Tak więc organy zasadnie wykluczyły powyższą działkę z płatności bezpośrednich. Zaznaczenia wymaga, co Sądowi jest znane z urzędu, że sprawa sygn. Akt V SA/Wa 1988/09 dotycząca decyzji z [...] maja 2009 r. i decyzji ostatecznej z [...] września 2009 r., została zakończona wyrokiem z 15 kwietnia 2010 r. oddalającym skargę ( notatka urzędowa k. 22 akt sąd.).

W tym miejscu Sąd zwraca uwagę, iż na okoliczność ustalenia czy rolnicy spełniają warunki do przyznania wnioskowanej płatności ustawodawca przewidział właśnie kontrole, stanowiąc jednocześnie, że z czynności kontrolnych osoba je przeprowadzająca sporządza protokół. Wskazać należy, iż w wyroku z 4 kwietnia 2008 r. sygn. akt II GSK 492/07 (nie pub.), Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił znaczenie dowodowe protokołu kontroli w sprawach dotyczących wniosku producenta o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Wskazał, iż o wadze dowodu z

protokołu kontroli świadczy fakt, że kontrole przeprowadzane mogą być tylko przez określone podmioty. Dowodom tym, właśnie z racji przeprowadzania kontroli przez podmioty wyspecjalizowane i bezstronne, co do zasady przypisać należy przymiot wiarygodności.

Sąd za chybiony uznał także zarzut dotyczący braku podstaw prawnych do wyłączenia spornych działek z płatności, który skarżący wiąże z treścią art. 143b ust. 6 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 w myśl którego – "w okresie od 1 stycznia 2005 r. do 31 grudnia 2008 r. stosowania art. 3, 4, 6, 7 i 9 jest nieobowiązkowe w nowych państwach członkowskich, w zakresie w jakim przepisy te odnoszą się do wymogów podstawowych w zakresie zarządzenia" i braku możliwości zastosowania art. 6 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 przewidującego wykluczenia z płatności w przypadku niestosowania się do wymogów podstawowych w zakresie zarządzania lub zasad dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska. Odnosząc się do powyższego zarzutu należy zauważyć, że okres przejściowy o jakim mowa w art. 143b ust. 6 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 dotyczy tylko wymogów podstawowych w zakresie zarządzania, które są wymienione w załączniku III do rozporządzenia i które nie miały zastosowania w niniejszej sprawie. Okres przejściowy nie dotyczy zaś zasad dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska, której braku stosowania w stosunku do działki B nr ewid. [...] skarżącemu zarzucono. Sąd nie uznał również za zasadny zarzutu dotyczącego faktu uwzględnienia w decyzji za 2007 r. sankcji nałożonych decyzją z [...] maja 2009 r. w zakresie płatności za rok 2006. Odnosząc się do tego zarzutu należy wskazać, że wbrew poglądowi skarżącego wykrycie różnicy między zadeklarowanym a stwierdzonym obszarem o jakiej jest mowa w art. 138 ust.1 Rozporządzenia Komisji (WE) Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z 29 października 2004 r. w sprawie ustanowienia szczegółowych zasad zastosowania rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV I IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (DZ.U WE Nr L 345 z 20 listopada 2004 r. str. 1 ze zm.), dotyczy roku obejmującego płatności, w odniesieniu do których wykryto wspomnianą różnicę, a nie roku, w którym wydano decyzję dotyczącą tych płatności. Trafnie zatem organy uwzględniały wysokość nałożonych sankcji poczynając od roku następnego po roku, w którym wykryto różnicę powierzchni tj. roku 2006, a nie poczynając od roku 2009. W ocenie Sądu sankcje zastosowane za rok 2006 i określone

w decyzji z [...] maja 2009 r. dotyczącej płatności za rok 2006, mogły być uwzględnione przy wydaniu decyzji z [...] czerwca 2009 r. wydanej w przedmiotowej sprawie, dotyczącej płatności za 2007 r. mimo, że decyzja z [...] maja 2009 r. nie była ostateczna. Zauważyć należy, że zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy z 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru odwołanie od decyzji, o której mowa w ust. 1 nie wstrzymuje jej wykonania. Skarżący wskazuje, że ze względu na treść wspomnianego art. 3 ust. 1, w którym jest mowa o "decyzji przyznającej płatność" nie dotyczy to sankcji. Zwrócić jednak należy uwagę na to, że zgodnie z powoływanym już art. 138 Rozp. Komisji (WE) 1973/2004 z 29 października 2004 r. sankcje powiązane są z płatnościami. Wynika to z tego, że stwierdzone różnice w powierzchni gruntów, mają bezpośredni wpływ na wysokość wyliczonej płatności, która to płatność w warunkach określonych tym przepisem może być odmówiona bądź też mogą być nałożone sankcje. Tak więc w ocenie Sądu użyte w art. 3 ust. 1 ustawy z 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich .... sformułowanie " Płatność na wniosek producenta rolnego w drodze decyzji przyznaje" dotyczy płatności w szerokim rozumieniu obejmującym również nałożone sankcje. Świadczy o tym zdaniem Sądu ust. 2 tego artykułu, w którym zapisano, że "Od decyzji w sprawie przyznania płatności przysługuje odwołanie do dyrektora oddziału regionalnego Agencji". Użycie określenia " w sprawie" dowodzi, że chodzi tu o każdą decyzję, w której rozstrzyga się o płatnościach w zgodzie z powołanymi już przepisami, w tym art. 138 Rozporządzenia (WE) 1973/2004. Brak jest więc podstaw, aby w tym kontekście rozważać, tak jak to czyni w skardze strona, zagadnienia rygoru natychmiastowej wykonalności, który nadawany jest w warunkach art. 108 kpa i ma znaczenie dla wykonalności decyzji w świetle art. 130 kpa. Przepisy te ze względu na odmienność uregulowania w ustawie z 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich i oddzielnej płatności z tytułu cukru, kwestii wykonania decyzji mimo wniesienia odwołania, nie mają zastosowania.

Jak już wcześniej sygnalizowano zgodnie z art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 stosuje się redukcje i wyłączenia w związku z zawyżeniem obszaru kwalifikującego się do płatności; przy czym, obszar ten został zdefiniowany w ust. 3 tego artykułu, gdzie w zakresie ustalenia obszaru kwalifikującego się do płatności ma zastosowanie art. 143b ust 5 i 6 Rozporządzenie Rady (WE) Nr 1782/2003 oraz art. 137 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004. Z regulacji tych wynika, że konsekwencją wystąpienia różnicy pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną do płatności bezpośrednich do gruntów, a powierzchnią stwierdzoną, jest zmniejszenie należnej płatności (gdy różnica przekracza 3% lecz nie więcej niż 30% stwierdzonego obszaru), odmowa jej przyznania (gdy różnica przekracza 30% stwierdzonego obszaru), bądź nałożenia sankcji na okres 3 lat (gdy różnica przekracza 50%). W przedmiotowej sprawie powierzchnia, co do której był rozpatrywany wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych wynosiła [...] ha, a powierzchnia, co do której została naliczona płatność wynosiła [...] ha. Procentowa różnica między powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną wyniosła [...] ha czyli 7,91%, co spowodowało przy obniżeniu potencjalnej kwoty płatności i uwzględnieniu sankcji, która za rok 2006 w odniesieniu do JPO wyniosła [...] zł, odmowę przyznania płatności JPO. Jeśli zaś chodzi o UPO powierzchnia deklarowana we wniosku i stwierdzona wynosiła 0,75 ha i ta powierzchnia została przyjęta do wyliczenia płatności. Biorąc jednak pod uwagę fakt, że kwota płatności z tego tytułu wynosiła [...] zł a uwzględniona została sankcja nałożona na rolnika ( kwota sankcji UPO za 2006 r. wyniosła [...] zł) do wypłaty za rok 2007 pozostało 0 zł. Podkreślić należy, że wyliczenia zostały dokonane prawidłowo

Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że organy zasadnie stwierdziły zawyżenie przez skarżącego zgłoszonej powierzchni gruntów do płatności, co spowodowało obniżenie płatności, a w związku z uprzednio nałożonymi sankcjami ich odliczenie od kwoty początkowej, potencjalnej płatności, co w konsekwencji spowodowało odmowę płatności.

Z tego względu Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.