Postanowienie NSA, sygn. akt II OZ 923/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-09-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Wyłączenie sędziego
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 18, art. 19, art. 184, art. 197 par. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak po rozpoznaniu w dniu 28 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 maja 2018 r. o odmowie wyłączenia sędziego w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 718/17 ze skargi J. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie części parterowej pawilonu handlowo-usługowego postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Podczas rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu w dniu 26 kwietnia 2018 r. skarżący J. K. wniósł o wyłączenie sędziego WSA Mieczysława Górkiewicza od rozpoznania niniejszej sprawy. Następnie skarżący w piśmie z dnia 26 kwietnia 2018r. uzasadnił złożony wniosek, wskazując, że od 1997 r. do dnia 26 kwietnia 2018 r., tj. przez okres 21 lat prowadzi 50 spraw - wcześniej w NSA oz. we Wrocławiu, a po reformie w WSA we Wrocławiu. Od dnia 30 sierpnia 1996 r. skarżący ma przyznany przez Wojewodę oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] przymiot strony w postępowaniach dotyczących decyzji lokalizacyjnych i decyzji budowlanych miejscowych organów wydawanych na rzecz inwestora.

Skarżący wskazał, że w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 385/06 w dniu 27 listopada 2007 r. jako sędzia referent oddalił skargę, w sprawie II SA/Wr 514/09 w dniu 28 stycznia 2010 r. jako przewodniczący składu oddalił skargę, pomimo że w sprawie doszło do naruszenia art. 18 § 1 pkt 6a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 - P.p.s.a., i na podstawie art. 207 § 2 P.p.s.a. NSA odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości, mając na uwadze, że organ nie przyczynił się do podjęcia wadliwego orzeczenia przez Sąd pierwszej instancji; w sprawie o sygn. II SAB/Wr 31/15 w dniu 31 maja 2016 r. będąc w składzie orzekającym odmówił uzupełnienia wyroku, a tym samym nie dopuszcza do złożenia skargi kasacyjnej przez skarżącego; w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 727/16 w dniu 14 lutego 2017 r. jako przewodniczący składu orzekającego oddalił skargę, uznając, że skarżący nie ma przymiotu strony, czym naruszył art. 11 P.p.s.a. oraz art. 153 P.p.s.a. polegający na tym, że nie uznał wyroku Sądu Rejonowego w [...] II Wydział Karny z dnia [...] października 2001 r., a także szeregu wyroków WSA we Wrocławiu. Skarżący zwrócił uwagę, na jego zdaniem, niekonsekwencje sędziego, a także, że w sprawie II SA/Wr 229/17 w dniu 20 lutego 2018 r. będąc w składzie orzekającym oddalił skargę, uznając, że skarżący nie ma przymiotu strony, choć w decyzji Burmistrza [...] z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] oraz w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] maja 2015 r. w przedmiocie warunków zabudowy dla A. D. J. K. ma przymiot strony dotyczącej decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. Dalej skarżący przedstawił argument, że udział sędziego WSA Mieczysława Górkiewicza w orzekaniu w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 718/17 budzi wątpliwości co do jego bezstronności. Jest to przesłanka, która umożliwia wyłączenie sędziego na podstawie art. 19 P.p.s.a.

W dniu 14 maja 2018 r. do akt sprawy wpłynęło pismo sędziego WSA Mieczysława Górkiewicza, w którym oświadczył, że nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 18 § 1 P.p.s.a. wyłączające go od rozpoznania sprawy, ani inne tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w tej sprawie (art. 19 P.p.s.a.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 22 maja 2018 r. oddalił wniosek. W uzasadnieniu postanowienia stwierdził, że skarżący nie uprawdopodobnił istnienia okoliczności uzasadniających wyłączenie sędziego.

Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, domagając się jego zmiany i wyłączenie sędziego WSA Mieczysława Górkiewicza od rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy II SA/Wr 718/17. Skarżący zarzucił naruszenie art. 19 P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie w okolicznościach niniejszej sprawy, a w konsekwencji oddalenie wniosku skarżącego o wyłączenie sędziego WSA we Wrocławiu Mieczysława Górkiewicza od rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy II SA/Wr 718/17. W uzasadnieniu zażalenia skarżący powtórzył argumentację zawartą w uzasadnieniu wniosku o wyłączenie sędziego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Instytucja wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie regulowana jest przepisami Rozdziału 5 Działu I P.p.s.a. Art. 18 § 1 P.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek, dla których wyłączenie sędziego winno nastąpić z urzędu, zaś wyłączenie dokonywane na wniosek strony uregulowane jest art. 19 P.p.s.a.

Sąd pierwszej instancji zasadnie ocenił, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o wyłączenie sędziego Mieczysława Górkiewicza od orzekania.

Sąd pierwszej instancji zasadnie zwrócił uwagę, że postępowania administracyjne w przedmiocie warunków zabudowy, udzielenia pozwolenia na budowę czy też udzielenia pozwolenia na użytkowanie, a także w przedmiocie samowoli budowlanej, mają odrębne podstawy prawne wynikające z odnośnych przepisów prawa administracyjnego. Z tego zaś względu odmiennie kształtuje się katalog stron tych postępowań w zależności od podstawy prawnej działania organu administracji publicznej. Trudno więc z tego powodu twierdzić, że właściwe byłoby, żeby sędzia orzekający w sprawie legalności decyzji administracyjnych wydanych na podstawie różnych przepisów prawa stale prezentował pogląd korzystny dla strony skarżącej (w jej mniemaniu). Rację ma też Sąd pierwszej instancji, że ocena pracy danego sędziego jako członka składu orzekającego w konkretnej sprawie dokonywana pod kątem ewentualnych popełnionych przez niego uchybień przepisom prawa należy do sądu wyższej instancji w ramach kontroli instancyjnej. Sąd rozpoznający wniosek o wyłączenie sędziego nie bada więc zasadności i prawidłowości czynności podjętych w sprawie przez sąd orzekający w danej czy innej sprawie. Wyłączenie sędziego, o którym mowa w art. 19 P.p.s.a., ma zapewnić obiektywizm sądu i nie może być traktowane jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów. Wniosek o wyłączenie sędziego nie może być oparty na subiektywnym przekonaniu strony, iż skoro sędzia wydał w innej jej sprawie niekorzystny dla niej wyrok, to uczyni to w każdej kolejnej. Strona musiałaby w niniejszej sprawie uprawdopodobnić, iż to niekorzystne dla niej rozstrzygnięcie wynikało z okoliczności zewnętrznych czy wewnętrznych, leżących po stronie sędziego, którego wyłączenia żąda i mających wpływ na obiektywizm jego działania. Nadto skarżący musiałby wykazać, że okoliczności te dalej istnieją i również dla obiektywnego obserwatora wynik postępowania w sprawie osądzonej przez sędziego, którego wniosek dotyczy, będzie zależny od tych właśnie okoliczności. W rezultacie uprawniony jest wniosek Sądu pierwszej instancji, że strona skarżąca nie wykazała, iż obiektywnie istnieją tego rodzaju okoliczności dotyczące sędziego objętego wnioskiem o wyłączenie. Prezentowanie przez sędziego określonego poglądu prawnego nie stanowi o braku obiektywizmu, ale wynika z istoty sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez sędziów w sądach, co polega w zasadzie wyłącznie na prezentowaniu poglądów prawnych na gruncie konkretnych spraw.

Podkreślenia wymaga, że wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Jak stwierdził Sąd Najwyższy "autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego" (postanowienie z dnia 25 sierpnia 1971 r., sygn. akt I CZ 121/71, OSN 1972, poz. 55). Sędzia Mieczysław Górkiewicz złożył oświadczenie, że w sprawie nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 18 P.p.s.a., ani inne tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jej bezstronności (art. 19 P.p.s.a.), a tym samym – wobec braku podważenia prawdziwości tego oświadczenia, stwierdzić trzeba, że postanowienie Sądu pierwszej instancji oddalające wniosek o wyłączenie wskazanego wyżej sędziego było zgodne z prawem. Skoro sędzia, którego wniosek o wyłączenie dotyczy, złożył oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 P.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia od rozpoznawania w sprawie i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o jego wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie (por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2007 r., sygn. akt II OZ 1474/06, z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 441/08, z dnia 12 maja 2010 r., sygn. akt I OZ 332/10, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a.