Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 105/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2012-04-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 122, 187 par. 1, 191, 210 par. 4
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. 181a
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Rzepecka Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Sędzia WSA Joanna Wierchowicz Protokolant sekretarz sądowy Grzegorz Oracz po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2012 r. na rozprawie sprawy ze skargi M Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wartości celnej towaru, kwoty długu celnego oraz podatku od towarów i usług oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Go 105/12

U Z A S A D N I E N I E

Skarżąca - M Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (poprzednio: I Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością) wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Celnego z [...] października 2011 r. określającą wartość celną towaru w wysokości 59.357,00 zł, kwotę długu celnego oraz kwotę podatku od towarów i usług w wysokości 14.807,00 zł.

W rozpoznawanej sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.

W dniu [...] września 2006 r. działając z upoważnienia Strony Agencja Celna złożyła zgłoszenie celne nr [...] wnosząc o objęcie procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu towar w postaci :

- w poz. 1 SAD latarek,

- w poz. 2 SAD noży wielofunkcyjnych,

- w poz. 3 SAD peleryn przeciwdeszczowych,

- w poz. 4 SAD portfeli z tworzywa sztucznego,

- w poz. 5 SAD saszetek na pas,

- w poz. 6 SAD lasek drewnianych,

- w poz. 7 SAD baterii,

- w poz. 8 SAD ładowarek do baterii,

- w poz. 9 SAD gier ręcznych,

- w poz. 10 SAD pompek rowerowych,

- w poz. 11 SAD długopisów,

- w poz. 12 SAD rękawiczek dzianych powlekanych gumą.

deklarując wartość towaru w wysokości 6028,38 CHF na podstawie faktury nr [...] z dnia [...] lipca 2006 r. wystawionej przez firmę Z Co. Ltd. z Chin. Dla ww. towaru załączono świadectwo pochodzenia nr [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. wystawione na wniosek W z Chin potwierdzające chińskie pochodzenie towaru.

Ponieważ zgłoszenie celne odpowiadało wymogom formalnym określonym w art. 62 Rozporządzenia Rady (EWG) ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, funkcjonariusz celny działający z upoważnienia Naczelnika Urzędu Celnego przyjął je, wskutek czego zgłoszony towar został z mocy prawa objęty wnioskowaną procedurą.

Korzystając z postanowień art. 78 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady EWG Nr 2913/92 z dnia 12.10.1992 r., ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WEL Nr 302 z 19.10.1992 r., ze zmianami) organ celny po zwolnieniu towaru dokonał z urzędu kontroli zgłoszenia celnego. W toku czynności kontrolnych załączone do zgłoszenia celnego świadectwo pochodzenia nr [...] zostało poddane weryfikacji weryfikacji.

Pismem nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. chiński podmiot, uprawniony do dokonania weryfikacji dokumentów potwierdzających pochodzenie towarów, potwierdził autentyczność świadectwa pochodzenia nr [...], informując również, że towar objęty tym świadectwem został wyprodukowany w Chinach. Jednocześnie organ weryfikujący przesłał w załączeniu dokumenty dostarczone przez eksportera W w celu potwierdzenia statusu pochodzenia towaru.

Z otrzymanej faktury nr [...] z dnia [...] lipca 2006 r. wynika, że cena towaru objętego świadectwem pochodzenia określona została na kwotę 14352,00 USD, na warunkach dostawy FOB Ningbo, natomiast cena zadeklarowana w zgłoszeniu celnym kształtowała się w kwocie 6028,38 CHF na warunkach CIF Hamburg.

Mając powyższe na uwadze postanowieniem z dnia [...] października 2010 r. Naczelnik Urzędu Celnego wszczął postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia prawidłowej wartości celnej importowanego towaru, w celu ustalenia prawidłowej wysokości kwoty należnego podatku z tytułu importu.

Pismem z dnia [...] października 2010 r. prezes skarżącej poinformował, że firma I związana jest z zagraniczną firmą E L.L.C. z Dubaju. na podstawie zawartego kontraktu z dnia [...] maja 2006 r. Współpraca polegała na pośrednictwie w zakupie towarów z tzw. "stocków", nieodebranego przez inne firmy, na które nie były składane zamówienia.

Ponadto przelewy za zakupiony towar dokonywane były na firmę E L.L.C. chyba, że wskazano innego odbiorcę.

Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z [...] października 2010r. określił skarżącej wartość celną towaru tj. noży wielofunkcyjnych z poz. 2 SAD, portfeli z tworzywa sztucznego z poz. 4 SAD, długopisów z poz. 11 SAD i rękawiczek z poz. 12 SAD, kwotę cła dla potrzeb ustalenia podstawy opodatkowania podatkiem VAT oraz określił w stosunku do importowanego towaru prawidłową kwotę należnego podatku od towarów i usług wraz z odsetkami.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że działając na podstawie art. 181a ust. l RWKC. powziął uzasadnione wątpliwości, iż zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC. Podstawę takich ustaleń stanowiła weryfikacja świadectwa pochodzenia, w wyniku której uzyskano fakturę ze sprzedaży przedmiotowego towaru dla polskiego importera A ze [...] za kwotę znacznie wyższą niż deklarowaną w zgłoszeniu celnym.

Wobec powyższego organ I instancji w oparciu o materiał dowodowy oraz ogólnokrajowy system ALINA, dokonał ustalenia wartości celnej towarów z pozycji 2,4,11 i 12 SAD metodami zastępczymi, w oparciu o treść art. 30 ust. 2 lit. b WKC.

W skarżonej decyzji wskazano, że wartość analizowanych towarów znacznie odbiega od cen jednostkowych towarów importowanych z tego samego kraju, wobec powyższego jako materiał porównawczy przyjęto ceny uwidocznione w zgłoszeniach celnych :

|Nr zgłoszenia celnego |Ilość towaru |Cena jedn. |

|poz. 2 SAD |[...] z [...].08.2006 r. |1144 kg |3,61 USD/kg |

|poz. 4 SAD |[...] z [...].07.2006 r. |1103 kg |2,74 USD/kg |

|poz. 11 SAD |[...] z [...].08.2006 r. |20000 szt. |0,11 EUR/szt. |

|poz. 12 SAD |[...] z [...].06.2006 r. |45888 par |0,15 USD/parę |

Ustalając materiał porównawczy organ celny kierował się względami określonymi w art. 142 ust. l lit d RWKC, jak podobny towar o identycznym przeznaczeniu i cechach ogólnych, rodzaj towaru, zbliżona ilość, jakość i renoma ( niemarkowy towar ), bardzo zbliżony przedział czasowy, ten sam kierunek handlu, bardzo podobna ilość towaru objęta całym zgłoszeniem.

Dla towarów zgłoszonych w pozycjach 1,3,5,6,8,9,10 SAD uzyskane z bazy materiały porównawcze, z uwagi na to, że znacznie różnił się rodzajem towaru, składem surowcowym, ilością, wagą oraz krajem pochodzenia, nie mogły stanowić podstawy do przyjęcia ich wartości, jako wiarygodnego materiału porównawczego. Z uwagi na brak możliwości ustalenia wartości metodami zastępczymi, wartości zgłoszonych towarów pozostawiono bez zmian.

Skarżąca nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu wniosła odwołanie, w którym wskazała, że była związana umową z firmą E w Dubaju. Firma ta pośredniczyła w zakupie towarów, znajdowała towary atrakcyjny cenowo i pochodzące z tzw. "stocków". Pośrednik wyszukiwał towary po cenach niższych lub nie odebranych przez innych zamawiających. Ponieważ były to towary, które nie podlegały reklamacji, ani zwrotowi, ich cena była bardzo korzystna. Podkreślono również, że towary były nienajwyższej jakości, często też uszkodzone. Wskazano, że cała kwota wynikająca z faktury [...] została zapłacona, co potwierdza dowód bankowy. Stwierdzono, że kwota określona na fakturze jest ceną faktycznie zapłaconą za towar. Wskazując na powyższe okoliczności wniesiono o umorzenie postępowania.

Decyzją z [...] grudnia 2011r. organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając decyzję organ stwierdził, że w dniu zgłoszenia celnego zasady i tryb przywozu towarów na obszar celny Wspólnoty, jego wywozu a także związane z tym prawa i obowiązki osób oraz uprawnienia organów celnych regulowało rozporządzenie Rady EWG Nr 2913/92 z dnia 12.10.1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny [dalej: WKC] (Dz. Urz. WEL Nr 302 z 19.1().1992r., ze zmianami).

Zgodnie z art. 4 pkt 17 WKC, zgłoszenie celne oznacza czynność, poprzez którą osoba wyraża w wymaganej formie i w określony sposób zamiar objęcia towaru określoną procedurą celną. Natomiast w myśl art. 199 ust. 1 rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, bez uszczerbku dla ewentualnego stosowania przepisów karnych, złożenie w urzędzie celnym zgłoszenia podpisanego przez zgłaszającego lub przedstawiciela czyni go odpowiedzialnym, zgodnie z obowiązującymi przepisami, za prawdziwość informacji podanych w zgłoszeniu, autentyczność załączonych dokumentów oraz przestrzeganie wszelkich obowiązków odnoszących się do objęcia danych towarów odpowiednią procedurą.

Podkreślono, że w momencie przyjmowania zgłoszenia celnego organ celny ocenia jedynie jego poprawność formalną i nie ma możliwości dokonania oceny rzetelności danych zawartych przez importera dotyczących kraju bądź obszaru pochodzenia importowanego towaru.

Dane te przyjmowane są jedynie jako deklaracja - oświadczenie, które w późniejszym okresie może zostać poddane bardziej szczegółowej kontroli merytorycznej zgodnie z przepisami obowiązującego prawa celnego (art. 78 Wspólnotowego Kodeksu Celnego).

Zgodnie z art. 201 Wspólnotowego Kodeksu Celnego przyjęcie zgłoszenia celnego powoduje z, mocy prawa powstanie długu celnego.

Z kolei w myśl przepisów ustawy z dnia 11.03.2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54. poz. 535 ze zmianami), regulującej zasady opodatkowania podatkiem od towarów i usług, jedną z czynności podlegających temu opodatkowaniu jest import towarów (art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy) definiowany jako przywóz towarów z terytorium państwa trzeciego na terytorium kraju. Obowiązek podatkowy w imporcie towarów powstaje z chwilą powstania długu celnego (art. 19 ust. 7), przy czym podatnicy są obowiązani do obliczenia i wykazania w zgłoszeniu celnym kwoty podatku z uwzględnieniem obowiązujących stawek (art.33 ust. l).

W myśl art. 38 ust. 2 ww. ustawy jeżeli, zgodnie z przepisami celnymi powiadomienie dłużnika o wysokości długu celnego nie może nastąpić z uwagi na przedawnienie, a istnieje podstawa do obliczenia lub zweryfikowania należności podatkowych, naczelnik urzędu celnego może określić elementy kalkulacyjne według zasad określonych w przepisach celnych na potrzeby prawidłowego określenia należnego podatku z tytułu importu towarów.

Podkreślono, że na gruncie przepisów rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12.10.1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks celny - dalej: WKC (Dz. Urz. WE L Nr 302 z 19.10.1992r. ze zm.), rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 02.07.1993r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny - dalej: RWKC (Dz. Urz. WE L Nr 253 z dnia 11.10.1993r. ze zm.) oraz ustawy z dnia 19.03.2004r. Prawo celne (Dz.U. Nr 687, póz. 662 ze zm.) organy celne są uprawnione do kwestionowania wiarygodności dokumentów transakcyjnych załączonych do zgłoszenia celnego, nie tylko pod względem formalnym, lecz także pod względem materialnym, tj. co do ceny towaru.

Wskazano, ze w toku czynności kontrolnych załączone do zgłoszenia celnego świadectwo pochodzenia zostało przesłane władzom chińskim do weryfikacji.

Przy piśmie nr [...] z dnia [...].12.2008 r. upoważniony chiński podmiot potwierdził autentyczność ww. świadectwa pochodzenia, informując również, że towar objęty tym świadectwem został wyprodukowany w Chinach. Jednocześnie organ weryfikujący przesłał w załączeniu fakturę wskazaną w polu l0 ww. świadectwa nr [...].

Z otrzymanej faktury wynika, że cena towaru objętego świadectwem pochodzenia nr [...] określona została na kwotę 14352,00 USD.

Zasadnie zatem, działając na podstawie art. 181a ust. 1 RWKC. organ I instancji powziął uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC. Podstawę takich ustaleń stanowiła weryfikacja świadectwa pochodzenia, w wyniku której uzyskano fakturę ze sprzedaży przedmiotowego towaru dla polskiego importera A ze [...] za kwotę znacznie wyższą niż deklarowaną w zgłoszeniu celnym.

Wobec powyższego organ I instancji w oparciu o materiał dowodowy oraz ogólnokrajowy system ALINA, dokonał ustalenia wartości celnej towarów z pozycji 2,4,11 i 12 SAD metodami zastępczymi, w oparciu o treść art. 30 ust. 2 lit. b WKC.

Odnosząc się do zarzutów skarżącej organ odwoławczy wskazał, że zakwestionowanie przez organ celny zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym wartości celnej wiąże się - w myśl art. 181a RWKC - z koniecznością odstąpienia od ustalenia tej wartości na podstawie wartości transakcyjnej. Wskazany przepis stanowi bowiem, że jeżeli organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC. nie muszą ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej.

Podkreślono, że odrzucenie wartości transakcyjnej jest konsekwencją zakwestionowania wiarygodności informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, ewentualnie braku odpowiednich dokumentów, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego. W przypadku braku faktury lub jej istotnych braków formalnych z reguły nie ma konieczności podejmowania dodatkowych czynności. Ocena wiarygodności cen deklarowanych przez stronę i wynikających z dokumentów przedstawionych organom celnym wymaga natomiast przeprowadzenia stosownego postępowania. Organy celne są uprawnione nie tylko do oceny przedłożonych dokumentów pod względem formalnym, ale mają również możliwość badania wiarygodności dokumentu pod względem merytorycznym w sytuacji, gdy z uzasadnionych przyczyn wysokość podanej ceny transakcyjnej budzi zastrzeżenia co do jej prawdziwości. Przy ustalaniu wartości celnej towaru organ celny nie jest bezwzględnie związany treścią składanych w tym postępowaniu dokumentów, ani deklarowaną wartością i w razie ich zakwestionowania obowiązany jest ustalić tę wartość w trybie określonym w art. 30-3 1 WKC.

Organ II instancji oceniając prawidłowość przeprowadzenia w rozpatrywanej sprawie postępowania w zakresie badania wiarygodności zadeklarowanej wartości towaru wskazał, że postępowanie jest tu dwuetapowe i każdy z tych etapów zasadniczo różni się w sferze czynności dowodowych. Celem pierwszego etapu jest ustalenie, czy cena wynikająca z dokumentu zakupu jest ceną faktycznie zapłaconą lub należną za towar, a zatem czy zadeklarowana w zgłoszeniu celnym cena może być uznana za wartość celną przywożonych towarów w rozumieniu art. 29 WKC. Na tym etapie postępowania organ celny porównał zadeklarowaną przez stronę wartość celną każdego asortymentu z, ceną za te same towary wykazane w fakturze nr [...]. która była podstawą wystawienia świadectwa pochodzenia nr [...] potwierdzające pochodzenie towaru w postaci latarek i torebek.

Również dokumenty przedłożone przez stronę w toku postępowania uzasadniają wątpliwości organów celnych co do wiarygodności deklarowanej wartości towaru. Strona do akt sprawy przedłożyła Kontrakt na dostawę towarów z dnia [...].05.2006r., zawarty z firmą E. Biorąc pod uwagę treść zapisów na rachunku nr [...], przesłanym przez chiński organ, zainteresowana firma zakupiła pełnowartościowy towar w postaci latarek o wadze 9600 kg. ilości 4690 szt.. w cenie jednostkowej 0,495 USD/szt., oraz w postaci torebek o wadze 4690 kg, ilości 4690 szt. i cenie jednostkowej 2,0469 USD/szt. Uwzględniając zaaprobowany przez obie strony Kontrakt, rachunek załączony do zgłoszenia celnego zawiera szerszą listę importowanych towarów niż tylko latarki i torby. Wynika z niego również, że latarki i torby z niezrozumiałych przyczyn straciły na jakości, aż do trzeciej kategorii bez gwarancji i możliwości refundacji. Strona na podstawie załączonego do zgłoszenia celnego rachunku nr [...] zadeklarowała towar w postaci latarek w ilości 60000 szt. w cenie jednostkowej 0,02 CHF/szt. i torebek w ilości 10000 szt. w cenie jednostkowej 0.02 CHF/szt. Ponadto sama czynność wystawienia rachunku, w przypadku towaru nieodebranego, zalegającego w magazynach, musiała być dokonana po pewnym okresie. Uwzględniając zatem, że towar został odsprzedany przez inny chiński podmiot, rachunek powinien mieć inny numer i datę jego wystawienia. Organ podkreślił, że w sprawie mamy do czynienia z dwoma rachunkami o tym samym numerze, dacie wystawienia i tej samej wadze towaru, jednak różnej wartości. W dalszej kolejności zachodzą wątpliwości w przypadku wyraźnego stwierdzenia, że firma E była jedynie pośrednikiem w toczących się transakcjach, na której konto przelano kwotę 6028,38 CHF, wynikającą z rachunku nr [...] z dnia [...].07.2006 r. wystawionego przez chińską firmę Z Co. Ltd.

Organ podkreślił, że należy mieć także na uwadze logiczność, spójność i konsekwencję wyjaśnień zawartych w pismach strony, weryfikując je przez pryzmat doświadczenia życiowego. Trudno uznać za prawdopodobne, aby Spółka kupowała towar drugiej i trzeciej jakości bez jego wcześniejszego zamówienia, dodatkowo bez gwarancji i bez możliwości refundacji.

Zdaniem Dyrektora Izby Celnej przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie nie naruszyło przepisów Ordynacji podatkowej, wypełniając dyspozycje zawarte w art. 121 § 1, art. 122. art. 187 § 1. art. 191.

Drugi etap postępowania związanego z weryfikacją zgłoszenia celnego w omawianym zakresie jest konsekwencją zakwestionowania wiarygodności zadeklarowanej wartości celnej towaru. Skoro bowiem zadeklarowana wartość celna nie mogła być przyjęta, to organ celny był zobowiązany do ustalenia tej wartości stosując kolejno zastępcze metody określone w art. 30-31 WKC.

Zgodnie z art. 30 ust. 1 WKC, jeżeli wartość celna nie może zostać ustalona na podstawie art. 29. ustala się ją, stosując w kolejności lit. a), b), c) i d) ustępu 2, aż do pierwszej litery, na podstawie której będzie mogła zostać ustalona. Stosownie do treści art.30 ust. 2 wartością celną ustalaną na podstawie niniejszego artykułu jest :

a/ wartość transakcyjna identycznych towarów sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna;

b/ wartość transakcyjna podobnych towarów sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna

Towary identyczne, w myśl art. 142 ust. 1 lit. c RWKC. oznaczają towary wyprodukowane w tym samym kraju, takie same pod każdym względem, włączając cechy fizyczne, jakość i renomę. Niewielkie różnice w wyglądzie nie wykluczają ich uznania za towar) identyczne, odpowiadające po innymi względami definicji.

Towary podobne, w myśl art. 142 ust. 1 lit. d RWKC. oznaczają towary wyprodukowane w tym samym kraju, które nie będąc podobnymi pod każdym względem, posiadają podobne cechy i podobny skład materiałowy, co pozwala im pełnić te same funkcje i być towarami handlowo zamiennymi; jakość towarów, ich renoma i posiadanie znaku handlowego zaliczają się do czynników, które należy uwzględniać przy ustalaniu, czy towary są podobne, zgodnie z uwagami interpretacyjnymi dotyczącymi wartości celnej (załącznik nr

23 do RWKC) przy ustalaniu wartości celnej metodą określoną w art. 30 ust. 2 lit. b należy posługiwać się sprzedażą w tych samych ilościach co towary, dla których ustalana jest wartość celna.

Istotą sporu w niniejszej sprawie jest określenie wartości celnej oraz kwoty należnego podatku VAT dla towarów z pozycji 2,4,11,12 SAD objętych zgłoszeniem celnym [...] z dnia [...] września 2006 r. dla których to pozycji organ dokonał przeglądu zgłoszeń celnych w systemie ALINA w procedurze 4000 i na warunkach dostawy CIF. Dla pozostałego towaru, zgłoszonego w pozostałych pozycjach, organ nie dokonał określenia wartości gdyż nie wykazał mechanizmu zaniżenia wartości importowanych towarów.

W ocenie organu odwoławczego w wyniku dokładnej analizy potwierdzono słuszność wyboru zgłoszeń celnych dla wybranych towarów spełniających "kryterium podobieństwa" zastosowanych przez organ I instancji, zgodnie z treścią art. 151 ust. 3 RWKC, który zobowiązuje organ, dla ustalenia wartości celnej przywożonych towarów, do przyjęcia najniższej wartości transakcyjnej w przypadku stwierdzenia dwóch lub większej liczby wartości transakcyjnych towarów podobnych.

Są to towary wyprodukowane w tym samym kraju, posiadające podobny skład materiałowy, sprzedane na tym samym poziomie handlu i w zasadzie w tych samych ilościach oraz zostały wywiezione do WE w tym samym lub zbliżonym czasie co towary dla których ustalana jest wartość celna. Tym samym spełniają kryteria towarów podobnych zgodnie z dyspozycję art. 151 ust. 1 RWKC.

W skardze na powyższą decyzję skarżąca wniosła o uchylenie rozstrzygnięcia zarówno pierwszej, jak i drugiej instancji, uchylenie postanowienia o nadaniu rygoru, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz przyznanie jej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zarzuty dotyczyły:

1. naruszenia przepisów postępowania:

a) art. 122, art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej w związku z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622), przez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, niezebranie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz dokonanie dowolnej oceny dowodów zebranych przez organ w postępowaniu, w szczególności wyjaśnień strony i przedstawionych przez nią dokumentów odnośnie okoliczności nabycia oraz jakości towaru, którego wartość celna stanowiła przedmiot zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej i powzięcie nieuzasadnionej wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna nie stanowi całkowitej faktycznie zapłaconej ceny za towary,

b) art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 73 § 1 Prawa celnego, poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu prawnym zaskarżonej decyzji Izby Celnej do argumentacji podniesionej we wniesionym przez stronę zażaleniu na postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego z [...] października 2011r. o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności pierwszoinstancyjnej decyzji, co doprowadziło do faktycznego nierozpoznania tego zażalenia,

c) art. 120 i 121 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 73 § 1 Prawa celnego przez odmienne potraktowanie podobnych sytuacji prawnych i faktycznych, co prowadzi do podważenia zaufania strony do organów,

2. naruszenia prawa materialnego:

a) art. 30 ust. 2 lit. b WKC w związku z art. 181a ust. 1 RWKC przez jego zastosowanie (zamiast art. 29 ust. 1 WKC) w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji i ustalenie wartości celnej towaru na podstawie wartości transakcyjnej towarów podobnych, które ponadto zostały nieprawidłowo zakwalifikowane przez organ jako towary podobne,

b) art. 151 ust. 4 RWKC w związku z art. 30 ust. 2 lit. b WKC przez ich niezastosowanie, a mianowicie nieuwzględnienie przy ustalaniu wartości transakcyjnej towarów podobnych wartości transakcyjnej towarów wytworzonych przez tę samą osobę, która wyprodukowała towary, których wartość celna ma zostać określona.

Dyrektor Izby Celnej udzielając odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, z argumentacją jak w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Kontrola zaskarżonego rozstrzygnięcia Dyrektora Izby Celnej dokonana w oparciu o wyżej wymienione kryterium prowadzi do wniosku, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 29 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (WKC), wartością celną towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy wartość faktycznie zapłacona lub należna za towary, jeżeli zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty.

Jeśli jednak organy celne mają uzasadnione wątpliwości, czy zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 ust. 1 WKC, to stosownie do art. 181a ust. 1 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (RWKC), nie są zobowiązane ustalać wartości celnej w oparciu o jego cenę transakcyjną.

W ocenie Sądu za prawidłowe należy uznać postępowanie organu przeprowadzone zgodnie z treścią wyżej wymienionych norm prawnych. Faktura przesłana przez chiński organ weryfikujący zasadnie została oceniona przez polskie organy celne jako dowód potwierdzający występowanie w sprawie uzasadnionych wątpliwości co do wiarygodności ceny transakcyjnej w rozumieniu art. 181a RWKC. W porównaniu bowiem do faktury przedłożonej do zgłoszenia celnego, zawierała ona ten sam numer i datę wystawienia. W fakturze tej wskazano mniej pozycji towarów, opiewała jednak na wielokrotnie wyższą wartość.

Odnosząc się zaś do twierdzeń skarżącej, że ceną faktycznie zapłaconą za sprowadzony towar była wynikająca z faktury przedłożonej do zgłoszenia kwota 6028,38 CHF (czego dowodem miało być m.in. bankowe potwierdzenie dokonania płatności w wyżej wymienionej kwocie), a nie kwota 14352,00 USD, która wynika z faktury przesłanej przez władze chińskie w wyniku weryfikacji świadectwa pochodzenia, Sąd w ślad za organami celnymi podkreśla, że w toku prowadzonego postępowania, oprócz gołosłownych wyjaśnień, skarżąca nie przedłożyła żadnego materialnego i wiarygodnego dowodu potwierdzającego nie tylko, że kwota 6028,38 CHF stanowiła całość zapłaconej za importowany towar ceny, ale także, że przedmiotowy towar został nabyty po znacznie obniżonej cenie z tzw. "stocków", od pośrednika z Dubaju.

Trafnie wskazał również organ II instancji, że dokumenty przedłożone przez stronę w toku postępowania uzasadniają wątpliwości organów celnych co do wiarygodności deklarowanej wartości towaru. Strona do akt sprawy przedłożyła Kontrakt na dostawę towarów z dnia [...].05.2006 r., zawarty z firmą E. Biorąc pod uwagę treść zapisów na rachunku nr [...], przesłanym przez chiński organ, zainteresowana firma zakupiła pełnowartościowy towar w postaci latarek o wadze 9600 kg. ilości 4690 szt.. w cenie jednostkowej 0,495 USD/szt., oraz w postaci torebek o wadze 4690 kg, ilości 4690 szt. i cenie jednostkowej 2,0469 USD/szt. Uwzględniając zaaprobowany przez obie strony Kontrakt, rachunek załączony do zgłoszenia celnego zawiera szerszą listę importowanych towarów niż tylko latarki i torby. Wynika z niego również, że latarki i torby z niezrozumiałych przyczyn straciły na jakości, aż do trzeciej kategorii bez gwarancji i możliwości refundacji. Strona na podstawie załączonego do zgłoszenia celnego rachunku nr [...] zadeklarowała towar w postaci latarek w ilości 60000 szt. w cenie jednostkowej 0,02 CHF/szt. i torebek w ilości 10000 szt. w cenie jednostkowej 0.02 CHF/szt. Ponadto sama czynność wystawienia rachunku, w przypadku towaru nieodebranego, zalegającego w magazynach, musiała być dokonana po pewnym okresie. Uwzględniając zatem, że towar został odsprzedany przez inny chiński podmiot, rachunek powinien mieć inny numer i datę jego wystawienia. Organ podkreślił, że w sprawie mamy do czynienia z dwoma rachunkami o tym samym numerze, dacie wystawienia i tej samej wadze towaru, jednak różnej wartości. W dalszej kolejności zachodzą wątpliwości w przypadku wyraźnego stwierdzenia, że firma E była jedynie pośrednikiem w toczących się transakcjach, na której konto przelano kwotę 6028,38 CHF, wynikającą z rachunku nr [...] z dnia [...].07.2006 r. wystawionego przez chińską firmę Z Co. Ltd.

W konsekwencji zasadnego zakwestionowania przez organy celne wiarygodności zadeklarowanej przez skarżącą wartości celnej towaru, w oparciu o dokumenty i informacje uzyskane od chińskich władz celnych, polskie organy celne zobligowane więc były do ponownego określenia wartości celnej importowanego towaru, z uwzględnieniem metod zastępczych określonych w art. 30 ust. 2 WKC.

Zgodnie z treścią art. 30 ust. 1 WKC, jeżeli wartość celna nie może być ustalona na podstawie art. 29 tego Kodeksu, ustala się ją stosując zasadniczo kolejność przewidzianą w ust. 2 lit. a, b, c, d - aż do pierwszej litery, na podstawie której będzie mogła zostać ustalona. Jeżeli natomiast i w ten sposób nie można ustalić wartości celnej, w rachubę wchodzi metoda tzw. ostatniej szansy, regulowana przepisem art. 31 WKC. Według art. 30 ust. 2 WKC , wartością celną ustalaną tą drogą jest: 1/ wartość transakcyjna identycznych towarów sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna; 2/ wartość transakcyjna podobnych towarów sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna; 3/ wartość oparta na cenie jednostkowej, po jakiej towary przywożone lub towary identyczne bądź podobne sprzedawane są we Wspólnocie w największych zbiorczych ilościach osobom niepowiązanym ze sprzedawcami; 4/ wartość kalkulowana, która jest sumą trzech elementów wymienionych w dalszej części tego przepisu.

Istotnym jest, że kolejność stosowania metod ustalania wartości celnej nie może być przypadkowa, bowiem tylko niemożność ustalenia wartości celnej na podstawie konkretnej podziałki redakcyjnej ust. 2 art. 30 WKC pozwala na podjęcie próby dokonania ustaleń w tym zakresie według następnej litery według kolejności ustalonej zgodnie z tym ustępem. Metody wymienione jako pierwsze, w sposób bardziej pewny niż następne, pozwalają ustalić realne ceny transakcyjne w kraju eksportera.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że żadnych zastrzeżeń nie budzi wybór organu co do metody ustalenia wartości celnej importowanego towaru. W ocenie Sądu, prawidłowo i wyczerpująco organy celne uzasadniły odstąpienie od zastosowania metody wartości transakcyjnej towarów identycznych. W takim stanie rzeczy obowiązkiem organu celnego było skorzystanie z kolejnej metody uregulowanej w art. 30 ust. 2 lit. b WKC - metody wartości transakcyjnej towarów podobnych. Zgodnie z definicją zawartą w art. 142 ust. 1 lit. d RWKC "towary podobne" oznaczają towary wyprodukowane w tym samym kraju, które nie będąc podobnymi pod każdym względem, posiadają podobne cechy i podobny skład materiałowy, co pozwala im pełnić te same funkcje i być towarami handlowo zamiennymi; jakość towaru, ich renoma i posiadanie znaku handlowego zaliczają się do czynników, które należy uwzględniać przy ustalaniu, czy towary są podobne. W myśl art. 141 ust. 1 RWKC do celów stosowania przepisów art. 28 - 36 WKC oraz przepisów tytułu V RWKC "Wartość celna" Państwa Członkowskie postępują zgodnie z przepisami ustanowionymi z załączniku 23, a przepisy ustanowione w pierwszej kolumnie tego załącznika są stosowane zgodnie z odpowiednią uwagą interpretacyjną zamieszczoną w drugiej kolumnie. Odnośnie art. 30 ust. 2 lit.b WKC uwaga interpretacyjna wskazuje, że organy celne wszędzie tam, gdzie jest to możliwe, posługują się sprzedażą towarów podobnych, sprzedawanych na tym samym poziomie handlu i w zasadzie w tych samych ilościach, co towary, dla których ustalana jest wartość. W przypadku niestwierdzenia tego rodzaju sprzedaży załącznik 23 nakazuje odpowiednie posługiwanie się sprzedażą towarów podobnych, która spełnia którykolwiek z trzech wymienionych w tabeli warunków (sprzedaż na tym samym poziomie handlu lecz w innych ilościach, sprzedaż na innym poziomie handlu lecz w zasadzie w tych samych ilościach, sprzedaż na innym poziomie handlu i w innych ilościach), a następnie dokonanie korekt na podstawie dowodów rzeczowych. Przy braku obiektywnego kryterium ustalenie wartości celnej w oparciu o art. 30 ust. 2 lit. b WKC nie jest możliwe.

Podobne uregulowania zawarto w art. 151 RWKC. Jego ust. 1 stanowi, że w celu stosowania art. 30 ust. 2 lit. b WKC (wartość transakcyjna towarów podobnych) wartość celna ustalana jest w odniesieniu do wartości transakcyjnej towarów podobnych, sprzedawanych na tym samym poziomie handlu i w zasadzie w tych samych ilościach, co towary dla których określana jest wartość celna. W przypadku, gdy nie stwierdzono tego rodzaju sprzedaży, przyjmuje się wartość transakcyjną towarów podobnych, sprzedawanych na tym samym poziomie handlu i/lub w innych ilościach, skorygowaną o różnice wynikające z poziomu handlu i/lub ilości, pod warunkiem, że tego rodzaju korekta może być dokonana na podstawie przedłożonych dowodów, jednoznacznie potwierdzających zasadność i prawidłowość korekty. Jednakże w ust. 4 wskazano, że w celu stosowania niniejszego artykułu wartość transakcyjna towarów wytwarzanych przez inną osobę jest brana pod uwagę tylko wtedy, jeżeli na podstawie ust. 1 nie można stwierdzić wartości transakcyjnej dla towarów podobnych wytworzonych przez tę samą osobę, która wyprodukowała towary, których wartość celna ma zostać określona.

W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie organ celny ustalając wartość celną towarów importowanych na podstawie zgłoszenia celnego z dnia [...] września 2006 r. nr [...] przy zastosowaniu metody wartości transakcyjnej towarów podobnych zastosował się do wyżej omówionych wytycznych. Niemożność bowiem ustalenia wartości celnej w oparciu o zgłoszenia celne towarów podobnych wytworzonych przez tę samą osobę, która wyprodukowała towar, stosownie do dyspozycji art. 151 ust. 4 RWKC, ze względu na ich brak, dała dopiero organom celnym możliwość dokonania ustaleń w tym zakresie spośród innych wybranych przez siebie zgłoszeń celnych spełniających wyżej wymienione "kryteria podobieństwa" i zastosowania ceny najniższej, zgodnie z art. 151 ust. 3 RWKC. Co prawda, wyraźne odniesienie się do art. 151 ust. 4 RWKC znalazło się dopiero w odpowiedzi na skargę Dyrektora Izby Celnej, jednak w opinii Sądu, w żadnym razie nie oznacza to, wbrew twierdzeniom skarżącej, że skoro organy celne dokonując wyboru zgłoszeń z systemu nie powołały tego przepisu, to w ogóle tej regulacji nie zastosowały. Jak bowiem wskazano wyżej, tylko prawidłowe zastosowanie regulacji zawartych w art. 151 ust. 3 i 4 RWKC jest warunkiem skorzystania z metody wartości transakcyjnej towarów podobnych. W konsekwencji, zdaniem Sądu, brak jest podstaw do uznania, że prawidłowe zastosowanie procedury ustalania wartości celnej towaru, w tym wybór metody , jedynie z powodu niewskazania w treści zaskarżonej decyzji art. 151 ust. 4 RWKC miałoby być uznane za na tyle istotne naruszenie prawa, które powinno doprowadzić, zgodnie z oczekiwaniami strony, do wyeliminowania z obrotu zaskarżonej decyzji.

W świetle powyższych rozważań, chybione okazały się więc zarzuty strony skarżącej naruszenia przepisów prawa materialnego w zakresie wyboru i późniejszego zastosowania przez organ metody ustalenia wartości celnej importowanego towaru na podstawie zgłoszenia celnego z dnia [...] września 2006 r.

Za pozbawione podstaw prawnych należy uznać również zarzuty naruszenia przez organy celne przepisów postępowania określonych w Ordynacji podatkowej. W tym względzie Sąd pragnie przypomnieć, że według zasad wynikających z art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 oraz art. 210 § 4 cyt. ustawy, organy orzekające w sprawie, mają obowiązek zebrać materiał dowodowy, zaś dokonując ustaleń, mają obowiązek ocenić wyniki postępowania dowodowego w granicach swobodnej oceny dowodów na podstawie wiedzy i zasad doświadczenia życiowego, wysnuwając z zebranego materiału dowodowego wnioski logicznie uzasadnione. Obowiązek organu poszukiwania dowodów w sprawie nie ma charakteru nieograniczonego; organy nie mają obowiązku poszukiwania bez końca dowodów mających potwierdzić dany fakt, zwłaszcza wskazany przez stronę, kiedy ona sama argumentów w tym zakresie nie dostarcza. Zaś zasada swobodnej oceny dowodów, sformułowana w ostatnim z wymienionych przepisów uprawnia organy do ustalania prawdy materialnej według swej wiedzy, doświadczenia oraz przekonania o wartości dowodowej poszczególnych środków dowodowych. Z jednej strony nie oznacza ona nieograniczonej dowolności w wartościowaniu dowodów i ich selekcji, z drugiej jednak uprawnia organ do wyboru faktów, które uznał on za udowodnione.

Sąd orzekający w sprawie za prawidłowe uznaje zarówno działanie organu, jak i poczynione przez niego ustalenia, które odzwierciedlenie znalazły w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Reasumując, Sąd stanął na stanowisku, że całokształt zebranego w sprawie materiału i jego szczegółowa analiza przeprowadzone w toku postępowania pozwoliły na zajęcie jednoznacznego i prawidłowego stanowiska wyrażonego w rozstrzygnięciu podjętym przez Dyrektora Izby Celnej.

Kierując się zatem przedstawionymi względami, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę należało oddalić.

/-/ J. Niedzielski /-/ A. Rzepecka /-/ J. Wierchowicz