Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2999/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-04-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art 105, 108
journal: Dz.U. 2018 poz 2094
law: Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska, sędzia WSA Anita Wielopolska, Protokolant ref. Marika Bibrowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi V. B. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz skarżącej V. B. kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu [...] listopada 2016r. przed Komendantem Placówki Straży Granicznej w [...] zostało wszczęte postępowanie w sprawie zobowiązania pani V. B. do powrotu. Następnie tego samego dnia wyżej wskazany organ wydał decyzję Nr [...] orzekającą o zobowiązaniu cudzoziemki do powrotu w terminie 15 dni od dnia doręczenia tej decyzji i o zakazie jej ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres 6 miesięcy od dnia wykonania tej decyzji lub - w przypadku braku informacji o jej wykonaniu - od dnia upływu terminu dobrowolnego powrotu w niej określonego oraz o zakazie ponownego wjazdu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i państw obszaru Schengen przez okres 1 roku od dnia wykonania tej decyzji na wypadek, jeżeli cudzoziemka nie opuści terytorium Polski w terminie dobrowolnego powrotu określonego w tej decyzji albo przekroczy lub będzie usiłowała przekroczyć granicę wbrew przepisom. W podstawie prawnej decyzji powołano art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia stwierdzono, że pani V. B. przebywa w Polsce bez wymaganego zezwolenia na pobyt. Decyzja została doręczona stronie w dniu jej wydania, tj. 22.11.2017 r.

W dniu 2 grudnia 2016r. w placówce operatora pocztowego w [...] została nadana przesyłka zawierająca odwołanie od wyżej wskazanej decyzji wniesione do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców za pośrednictwem Komendanta PSG w przez panią V. B., która zarzuciła zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie:

- art. 7 i 77 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez zaniechanie podjęcia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i rozpatrzenia całego materiału dowodowego,

- art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach poprzez niewłaściwe jego zastosowanie polegające na przyjęciu, że cudzoziemiec przebywa na terytorium Polski bez ważnego dokumentu uprawniającego do pobytu.

Decyzją z [...] lipca 2018r. Nr [...] Szef Urzędu ds. Cudzoziemców działając podstawie art. 302 ust. 1 pkt 1, art. 315 ust. 1, art. 318 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, art. 319 pkt 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2017r.poz. 2206 z późn. zm.) w zw. z art. 12 ustawy z dnia 24 listopada 2017 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 107) oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2017r. poz. 1257 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji w części dotyczącej terminu dobrowolnego powrotu oraz w części dotyczącej zakazu ponownego wjazdu i zobowiązać cudzoziemkę do dobrowolnego powrotu w terminie 15 dni od dnia doręczenia decyzji oraz o:

- zakazie wjazdu cudzoziemki na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres 6 miesięcy od dnia wykonania decyzji lub - w przypadku braku informacji o jej wykonaniu - od dnia upływu terminu dobrowolnego powrotu określonego w decyzji;

- zakazie ponownego wjazdu cudzoziemki do Polski i innych państw strefy

Schengen przez okres 1 roku od dnia wykonania decyzji na wypadek, jeżeli cudzoziemiec nie opuści terytorium Polski w terminie dobrowolnego powrotu określonego w tej decyzji albo przekroczy granicę lub będzie usiłowała przekroczyć granicę wbrew przepisom;

w pozostałej części utrzymał zaś w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ wskazał, że Pani V. B. wjechała legalnie do Polski na podstawie polskiej wizy [...] nr [...] z terminem ważności od dnia [...] grudnia 2015r. do dnia [...] czerwca 2016 uprawniającej do wielokrotnego wjazdu i pobytu w naszym kraju przez okres 176 dni. W dniu 29 kwietnia 2016r. cudzoziemka wystąpiła do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy.

Wojewoda [...] pismem z dnia [...].06.2016r. wezwał stronę w trybie art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 106 ust. 1 a i ust. 1 b ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1650, sprostowanie Dz. U. z 2014 r., poz. 463 z późn. zm.) do uzupełnienia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania braku formalnego wniosku, tj.: podpisanego przez podmiot powierzający wykonywanie pracy (przez osobę prawnie umocowaną do podpisywania dokumentów) załącznika nr 1 do wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, który dołącza się w przypadku ubiegania się przez cudzoziemca o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę wraz z pełnym podpisem podmiotu powierzającego pracę cudzoziemcowi (zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 grudnia 2015 r.).

Przedmiotowe wezwanie zostało doręczone wnioskującej 28.06.2016r. Siedmiodniowy termin do uzupełnienia braków formalnych wniosku upłynął w dniu 05.07.2016 r.

Pismem z dnia [...].08.2016r. Wojewoda [...] pozostawił bez rozpoznania ww. wniosek pani V. B. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w związku z nieuzupełnieniem braku formalnego przedmiotowego wniosku w wyznaczonym dla tej czynności terminie, określonym w art. 64 § 2 Kpa. Ww. pismo zostało doręczone pełnomocnikowi strony dnia 08.09.2016 r.

W dniu 1 grudnia 2016 r. cudzoziemka, złożyła za pośrednictwem Wojewody [...] do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców zażalenie na niezałatwienie przez Wojewodę [...] w terminie określonym w art. 35 § 2 Kpa wniosku o udzielenie pani V. B. zezwolenia na pobyt czasowy poprzez pozostawienie go bez rozpoznania, wskazując, iż: " (...) dokumentacja wymagana przez organ I instancji została uzupełniona i to jeszcze przed podjęciem jakiejkolwiek czynności w zakresie merytorycznego rozpoznania wniosku.

W dniu [...] listopada 2017r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wydał postanowienie Nr [...] orzekające o uznaniu powyższego zażalenia za nieuzasadnione.

Tego samego dnia funkcjonariusze PSG w [...] skontrolowali legalność pobytu pani V. B. w Polsce i stwierdzili, że cudzoziemka nie posiada aktualnego zezwolenia na pobyt w naszym kraju.

Organ wskazał, że sprawa o zobowiązanie do powrotu skarżącej została wszczęta z urzędu w dniu [...] listopada 2016r., a zatem przed dniem 12.02.2018r., kiedy to weszła w życie ustawa z dnia 24 listopada 2017 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 107). Zgodnie z art. 12 powyższej ustawy, do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, z tym że przepis art. 100 ust. 1 pkt 4 ustawy zmienianej w art. 1 [tj. ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach] oraz przepis art. 88j ust. 2 ustawy zmienianej w art. 4 [tj. ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2017 r. poz. 1065, z późn. zm.) ] stosuje się w brzmieniu nadanym niniejszą ustawy.

Jak wspomniano wyżej, w dniu 29 kwietnia 2016r. pani V. B. wystąpiła do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w związku z pracą w Polsce. O tym, jakie wymagania musi spełniać wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy oraz jakie są wymagane do niego załączniki rozstrzyga art. 106 ust. 1, 1a i 2 ustawy o cudzoziemcach oraz przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 107 ww. ustawy.

Organ wyjaśnił, że w niniejszej sprawie w jego ocenie skierowanie wezwania do uzupełnienia wniosku było zasadne. W art. 106 ust. 1, 1a i 2 ustawy o cudzoziemcach, wyraźnie określono dane jakie powinien zawierać wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy oraz niezbędne załączniki, które należy złożyć wraz z wnioskiem. Wojewoda [...] miał zatem legitymację prawną do skierowania wezwania w trybie art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 105 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach.

Wojewoda [...] prawidłowo zatem wezwał cudzoziemkę w trybie art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego do uzupełnienia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania braku formalnego wniosku o udzielenie cudzoziemce zezwolenia na pobyt czasowy, ponieważ załącznik nr 1 do wniosku stanowi wymagany załącznik do ww. wniosku.

W dniu 21.07.2016 r. do akt sprawy został dołączony przedmiotowy załącznik nr 1 do wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, podpisany przez podmiot powierzający wykonywanie pracy oraz pełnomocnictwo udzielone przez [...] Sp z o.o. upoważniające do reprezentacji spółki, dla pani A. K., która podpisała. Ponadto dołączone zostało pełnomocnictwo udzielone pani A. K. do reprezentowania cudzoziemki przed Wojewodą [...].

Mając na uwadze fakt, iż pełnomocnik cudzoziemki uzupełnił brak formalny po upływie terminu wyznaczonego do dokonania tej czynności, w ocenie organu należało uznać, że Wojewoda [...] zasadnie, zgodnie z obowiązującym prawem pozostawił wniosek strony bez rozpoznania.

W konsekwencji organ wskazał, że zgodnie z art. 288 ustawy o cudzoziemcach, cudzoziemiec w okresie pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany posiadać ważny dokument podróży oraz dokumenty uprawniające go do pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli są wymagane. Nie ulega wątpliwości, że przebywając w Polsce pani V. B. była obowiązana posiadać stosowne zezwolenie na pobyt w naszym kraju.

Zgodnie z kolei z art. 105 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, cudzoziemiec składa wniosek o udzielenie mu zezwolenia na pobyt czasowy osobiście, nie później niż w ostatnim dniu jego legalnego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Natomiast art. 108 ust. 1 tej samej ustawy stanowi, że jeżeli termin na złożenie wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy został zachowany i wniosek nie zawiera braków formalnych lub braki formalne zostały uzupełnione w terminie:

1) wojewoda umieszcza w dokumencie podróży cudzoziemca odcisk stempla potwierdzającego złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy;

2) pobyt cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się za legalny od dnia złożenia wniosku do dnia, w którym decyzja w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy stanie się ostateczna.

Wskazany wyżej odcisk stempla legalizuje dalszy pobyt cudzoziemca, mimo upływu terminu ważności posiadanej przez niego wizy. Wprawdzie w dniu 29 kwietnia 2016r. pani V. B. wystąpiła do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, jednak wniosek ten nie mógł zostać rozpatrzony, albowiem był on obarczony brakiem formalnym. Z tego powodu nie zamieszczono w dokumencie podróży strony odcisku stempla potwierdzającego złożenie powyższego wniosku. Ponieważ wspomniany wyżej brak formalny nie został uzupełniony w wymaganym ustawowo terminie, Wojewoda [...] pozostawił wniosek bez rozpatrzenia.

Tymczasem z dniem [...] czerwca 2016r. upłynął termin ważności wizy posiadanej przez stronę. Tak więc w dniu [...] listopada 2016r. W ocenie organu skarżąca przebywała w Polsce bez wymaganego zezwolenia, czym wyczerpała dyspozycję art. 301 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, który stanowi, że decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się cudzoziemcowi, gdy przebywa lub przebywał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego go do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim, jeżeli wiza lub inny dokument są lub były wymagane.

Dodatkowo organ wskazał, że w art. 303 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach zostały wyszczególnione okoliczności stanowiące negatywne przesłanki w przedmiocie zobowiązania cudzoziemca do powrotu. Przywołał powyższy przepis, jak również art. 348 i 349. i wskazał, że w jego ocenie cudzoziemka nie legitymuje się wizami, czy tytułami pobytowymi uwzględnionymi w art. 303 ust. 1 pkt 1-3 i 5-7 ustawy. Ustalenia faktyczne wskazują także, że w sprawie nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 303 ust. 1 pkt 4, 8-13 ustawy o cudzoziemcach. Ponadto cudzoziemce nie udzielono zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany (por. art. 303 ust. 1 pkt 2 ustawy).

Wyjaśnił także, że aby udowodnić istnienie w sprawie przesłanki z art. 348 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, strona powinna wykazać okoliczności bezspornie wskazujące na istnienie zindywidualizowanego zagrożenia dla niej po powrocie do kraju pochodzenia, o których mowa w tych przepisach. Podczas przesłuchania w dniu [...] listopada 2016r. cudzoziemka stwierdziła zaś m.in., że po powrocie [...] nic jej nie grozi i dobrowolnie powróci do kraju pochodzenia.

W ocenie organu odwoławczego opartej na analizie sytuacji w kraju pochodzenia skarżącej, jak również jej sytuacji osobistej, powrót cudzoziemki [...] nie wiąże się z zagrożeniami, o których mowa w art. 348 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach.

W niniejszym postępowaniu odwoławczym organ zbadał również zasadność odmowy udzielenia stronie zgody na pobyt ze względów humanitarnych z uwagi na ochronę życia rodzinnego i prywatnego cudzoziemca. Wyjaśnił, że art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności nie nakłada na państwo ogólnego obowiązku poszanowania dokonanego przez cudzoziemców wyboru kraju, w którym chcieliby oni mieszkać, a także obowiązku wyrażenia zgody na połączenie rodziny, konieczności zapewnienia możliwości podtrzymywania stosunków towarzyskich na jego terytorium itd. Konwencja nie gwarantuje prawa do wjazdu i pobytu cudzoziemca w kraju goszczącym. Jest to stanowisko ugruntowane w orzecznictwie. W ocenie zaś organu odwoławczego, zaskarżona decyzja nie narusza prawa pani V. B. do poszanowania jego życia rodzinnego. Skarżąca nie jest małżonką obywatela polskiego ani cudzoziemca posiadającego zezwolenie na pobyt stały lub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i nie wykazała żadnych innych związków o charakterze rodzinnym w naszym kraju. Wprawdzie w Polsce przebywa również mąż skarżącej - pan O. B., ale [...] listopada 2016r. Komendant Placówki Straży Granicznej w [...] wydał również decyzję Nr [...] orzekającą o zobowiązaniu do powrotu także cudzoziemca, a rozstrzygnięcie to utrzymał następnie w mocy Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] lipca 2018r. Nr [...]. Tak więc nie dojdzie do rozdzielenia rodziny, jeżeli cudzoziemcy razem dobrowolnie opuszczą terytorium Polski.

W Polsce przebywają również rodzice i dwoje rodzeństwa męża skarżącej. Należy jednak zważyć, że małżonkowie stanowią samodzielną rodzinę a ich pobyt w naszym kraju nie jest integralnie związany z pobytem rodziców czy rodzeństwa pana O. B.

W ocenie organu odwoławczego, zaskarżona decyzja nie narusza również prawa cudzoziemki do ochrony jej życia prywatnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Skarżąca nie posiada w Polsce majątku trwałego ani legalnych źródeł dochodu stanowiących podstawę jego egzystencji. Jej ostatni pobyt w naszym kraju datuje się od dnia [...] grudnia 2015r. i ma charakter czasowy. Brak jest więc podstaw do uznania, że centrum życiowe cudzoziemki zostało przeniesione do Polski i istnieją realne przeszkody uniemożliwiające przeniesienie go z powrotem [...].

W kontekście instytucji udzielenia zgody na pobyt tolerowany organ wyjaśnił zaś, iż nie stwierdził, aby wobec pani V. B. zachodziły okoliczności z art. 349 ustawy o cudzoziemcach, a zatem nie ma wobec niej zastosowania przesłanka z art. 351 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, która jest stosowana w przypadku, gdy zachodzą okoliczności do odmowy udzielenia zgodny na pobyt ze względów humanitarnych, o których mowa w art. 349 ustawy. Organ nie stwierdził również, aby w sprawie zachodziła przesłanka z art. 351 pkt 2 i 3 ustawy o cudzoziemcach.

Biorąc więc pod rozwagę całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie organ odwoławczy uznał, iż sytuacja pani V. B. nie uzasadnia udzielenia jej zgody na pobyt ze względów humanitarnych, czy pobyt tolerowany albowiem nie zaistniały żadne okoliczności, które mogłyby świadczyć, że jego powrót do kraju pochodzenia wiązałby się z jakimkolwiek naruszeniem przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, w tym prawa do ochrony życia rodzinnego czy prywatnego. Należy tu jeszcze raz podkreślić, że organy administracyjne państwa goszczącego cudzoziemców nie są zobowiązane do bezwzględnego respektowania wyboru przez nich miejsca pobytu zwłaszcza, jeżeli dopuszczają się oni naruszania przepisów prawa ustanawiającego zasady i warunki ich wjazdu i pobytu.

Wskazano także, że zgodnie z art. 315 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu określa się termin dobrowolnego powrotu, który wynosi od 15 do 30 dni, liczony od dnia doręczenia decyzji.

Zgodnie zaś z art. 318 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, w decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu orzeka się o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen oraz określa się okres tego zakazu. Natomiast art. 318 ust. 2 pkt 2 tej samej ustawy stanowi, że zakaz ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen orzeka się w przypadku wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, w której określono termin dobrowolnego powrotu - na wypadek jeżeli cudzoziemiec w tym terminie:

a) nie opuści terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub

b) przekroczy lub będzie usiłował przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa.

Stosownie z kolei do art. 319 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, zakaz, o którym mowa w art. 318 ust. 1, określa się od 6 miesięcy do 3 lat - w przypadkach, o których mowa w art. 302 ust. 1 pkt 1-3,6,10,12,13,15 lub 16. W ocenie organu odwoławczego, orzeczony w zaskarżonej decyzji 6-miesięczny okres zakazu ponownego wjazdu cudzoziemca do Polski należy uznać za sankcję zasadnie zastosowaną i proporcjonalną do rozmiaru oraz charakteru popełnionego przez cudzoziemca wykroczenia.

Skargę na powyższą decyzję wniosła do Sądu Pani V. B.a zarzucając jej :

1. błędną wykładnię, a w rezultacie niewłaściwe zastosowanie art. 64 § 2 KPA poprzez przyjęcie, że w razie uzupełnienia dokumentów po zakreślonym w wezwaniu terminie należy pozostawić wniosek bez rozpoznania, a w konsekwencji uznanie, że skarżąca przebywała na terytorium RP bez ważnego dokumentu do tego uprawniającego i utrzymanie w mocy decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] z dnia [...] listopada 2016 r.

2. niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 302 ust. 1 pkt 1 poprzez przyjęcie, że skarżąca wypełniła dyspozycję tego przepisu, czyli przebywała na terytorium RP bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego ją do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim, a w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] z dnia [...] listopada 2016 r.

Wskazując na powyższy zarzut skarżąca wniosła o: uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania w sprawie.

Skarżąca do skargi dołączyła : wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 6 kwietnia 2018r., sygn. akt III SAB/Wr 11/18, zawiadomienia NSA o rozprawie w dniu 14 września 2018 r., II OSK 1914/18 na dowód niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

W uzasadnieniu Skarżąca wskazała, że w rozpoznawanej sprawie należy uwzględnić, iż Wojewoda [...] poprzez błędną wykładnię niewłaściwie zastosował przepis art. 64 §2 KPA. Nie budzi wątpliwości prawidłowość wezwania przez Wojewodę [...] do usunięcia braków. Natomiast z całą pewnością błędna była wykładnia art. 64 §2 KPA w zakresie przesłanki koniecznej do zastosowania sankcji pozostawienia podania bez rozpoznania, zarówno zastosowana przez Wojewodę [...] i Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, zajmującego się sprawą pozostawienia wniosku bez rozpoznania, jak i przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w zaskarżanej decyzji. Braki formalne zostały uzupełnione w dniu 21 lipca 2016 r. Faktycznie, spowodowało to 6 dniowe opóźnienie. Jednakże braki formalne zostały uzupełnione, a ponadto zrobiono to zanim jeszcze Wojewoda [...] podjął jakiekolwiek czynności w zakresie merytorycznego rozstrzygnięcia wniosku. Dopiero [...] sierpnia 2016 r. postanowiono pozostawić wniosek bez rozpoznania, pismo zaś doręczono ponad miesiąc później. W związku z tym w momencie sporządzania pisma zawiadamiającego o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania braki były uzupełnione.

Skarżąca wskazała, że rozpatrując jej sprawę WSA we Wrocławiu w wyroku z 6 kwietnia 2018 r., sygn. akt III SAB/Wr 11/18 przychylił się do jej argumentacji. Sąd orzekł, że uzupełnienie braków formalnych z naruszeniem siedmiodniowego terminu z art. 64 § 2 kpa. nie pozwalało organowi administracji publicznej na zastosowanie sankcji z niniejszego przepisu.

Tym samym w ocenie Skarżącej przebywała ona na terytorium Polski zgodnie z prawem. Stosownie bowiem do art. 105 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach skarżący złożył wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę w terminie (przez upływem ważności jego wizy). Następnie została wezwana przez Wojewodę [...] do uzupełnienia braków formalnych, czego dokonała, jednakże z przekroczeniem terminu. Organ administracji publicznej pozostawił wniosek bez rozpoznania, co zgodnie z przeważającym poglądem w orzecznictwie było działaniem bezprawnym. Wskutek tego nie zamieścił odcisku stempla w paszporcie Skarżącej. Następnie Komendant Placówki Straży Granicznej [...], widząc brak stempla, potraktował to jako brak ważnego dokumentu uprawniającego do pobytu w RP i na tej podstawie wydał decyzję o zobowiązaniu cudzoziemki do powrotu. Tymczasem Skarżąca, wiedząc, że jest w prawie, od jakiegoś czasu podejmowała już działania mające na celu rozpoczęcie procedowania wniosku przez Wojewodę [...]. Z powyższego rozważania wynika logiczny wniosek - gdyby Wojewoda [...] bezprawnie nie pozostawił podania bez rozpoznania, w momencie kontroli zapewne trwałoby postępowanie w sprawie z wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, a skarżąca miałaby w swoim paszporcie odcisk stempla. Jedynym powodem jego braku było bezprawne działanie Wojewody [...], które, co wymaga podkreślenia, zostało już tak zakwalifikowane przez WSA we Wrocławiu.

Zdaniem Skarżącej nie została więc wyczerpana dyspozycja art. 302 ust. 1 pkt 1. ustawy o cudzoziemcach - nie miała ona fizycznie w paszporcie odcisku stempla, jednakże Wojewoda [...] miał obowiązek ten odcisk w paszporcie zamieścić.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2018 r. poz. 1302 - ze zm. - dalej "p.p.s.a.") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem oceny legalności jest w niniejszej sprawie decyzja wydana na podstawie art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2017r.poz. 2206 z późn. zm.) w zw. z art. 12 ustawy z dnia 24 listopada 2017 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 107). Zgodnie z art. 302 ust. 1pkt 1 ustawy decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się cudzoziemcowi, gdy przebywa lub przebywał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego go do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim, jeżeli wiza lub inny dokument są lub były wymagane. Stosownie zaś do art. 288 Cudzoziemiec w okresie pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany posiadać ważny dokument podróży oraz dokumenty uprawniające go do pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli są wymagane. W rozpoznawanej sprawie spór sprowadza się do togo czy skarżąca w dacie kontroli legalności jej pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej spełniała powyższe wymogi

Rozpoznając przedmiotową sprawę należy mieć na uwadze, że 29 kwietnia 2016r. skarżąca wystąpiła do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w związku z pracą w Polsce. O tym, jakie wymagania musi spełniać wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy oraz jakie są wymagane do niego załączniki rozstrzyga art. 106 ust. 1, 1a i 2 ustawy o cudzoziemcach oraz przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 107 ww. ustawy.

W sprawie nie ulega wątpliwości, że wniosek ten zawierał brak formalny. Wojewoda [...] wezwał więc skarżącą do jego uzupełnienia, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wojewoda [...] i wskazał w ww. wezwaniu 7 - dniowy termin na jego uzupełnienie, wymieniony w art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przedmiotowe wezwanie zostało prawidłowo doręczone na adres wskazany we wniosku w dniu 28.06.2016 r. Siedmiodniowy termin do uzupełnienia ww. braku formalnego wniosku upłynął w dniu 05.07.2016 r. Skarżący uzupełnił wniosek w dniu 21.07.2016r. Mając na uwadze fakt, iż pełnomocnik cudzoziemki uzupełnił brak formalny po upływie terminu wyznaczonego do dokonania tej czynności, Wojewoda [...] pozostawił wniosek strony bez rozpoznania. W konsekwencji dokonania tej czynności, wojewoda nie umieścił w dokumencie podróży cudzoziemki odcisku stempla potwierdzającego złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Posiadanie tegoż stempla ma zaś istotne znaczenie z punktu funkcjonowania cudzoziemca terytorium RP. Zgodnie bowiem z art. 105 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, cudzoziemiec składa wniosek o udzielenie mu zezwolenia na pobyt czasowy osobiście, nie później niż w ostatnim dniu jego legalnego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Natomiast art. 108 ust. 1 tej samej ustawy stanowi, że jeżeli termin na złożenie wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy został zachowany i wniosek nie zawiera braków formalnych lub braki formalne zostały uzupełnione w terminie:

1. wojewoda umieszcza w dokumencie podróży cudzoziemca odcisk stempla potwierdzającego złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy;

2. pobyt cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się za legalny od dnia złożenia wniosku do dnia, w którym decyzja w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy stanie się ostateczna.

W ocenie zaś organu, skoro Wojewoda [...] pozostawił wniosek bez rozpatrzenia, skarżąca nie uzyskała odcisku stempla legalizującego jej dalszy pobyt. Tymczasem z dniem 6 czerwca 2016r. upłynął termin ważności wizy posiadanej przez skarżącą. W konsekwencji w ocenie organu [...] listopada 2016r. - w dacie kontroli legalności pobytu cudzoziemca, przebywała ona w Polsce bez wymaganego zezwolenia, czym wyczerpała dyspozycję art. 301 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, który stanowi, że decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się cudzoziemcowi, gdy przebywa lub przebywał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego go do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim, jeżeli wiza lub inny dokument są lub były wymagane.

Mając powyższe na uwadze w ocenie Sądu, stanowisko organu odwoławczego mogłoby być uznane za zasadne, gdyby nie okoliczność, podnoszona zresztą przez skarżącą w toku postępowania odwoławczego, wskazująca na fakt zakwestionowania przez nią rozstrzygnięcia Wojewody [...] w zakresie pozostawienia jej wniosku z 29 kwietnia 2016r. o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę bez rozpoznania.

Jak wynika z akt sprawy (okoliczność znana także Sądowi z urzędu) w toku postępowania odwoławczego skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność Wojewody w rozpoznaniu jej wniosku w przedmiocie udzielania zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium RP. Wyrokiem z 6 kwietnia 2018r.. sygn. akt III SAB/Wr 11/18 (obecnie prawomocnym na skutek oddalenia skargi kasacyjnej od tego wyroku przez NSA wyrokiem z 14 września 2018r. Sygn. akt II OSK 1914/18) Sąd uwzględnił skargę skarżącej i zobowiązał Wojewodę do merytorycznego rozpoznania jej wniosku z 29 kwietnia 2016r. (wniosku który wcześniej pozostawiono bez rozpoznania).

W konsekwencji, zaś wniesienia niniejszej skargi, jak wynika już z ustaleń Sądu dokonanych w niniejszej sprawie, skarżąca uzyskała odcisk stempla legalizującego jej dalszy pobyt na terytorium RP, a decyzją z [...] stycznia 2019r. nr [...] został pozytywnie rozpoznany przez Wojewodę [...] jej wniosek z 29 kwietnia 2016r.

W ocenie zatem Sądu nie ulega wątpliwości, że zaskarżona w sprawie decyzja wydana została z istotnym mającym wpływ na rozstrzygniecie sprawy naruszeniem art. 7, 8, 77, 80, i 107§3 oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Polegającym na naruszeniu praw sprawy do rzetelnego rozpoznania i wyjaśnienia istotnych w sprawie okoliczności- w tym przypadku faktu, czy skarżąca przebywa legalnie na terytorium RP na podstawie art. 108 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z 2013 r. o cudzoziemcach.

Wskazać bowiem należy, że jak wyjaśniono powyżej na skutek wyroku WSA we Wrocławiu, stwierdzającego, iż w sprawie nieuprawnionym było pozostawienie wniosku skarżącej bez rozpoznania, ostatecznie Wojewoda uznał, że braki wniosku zostały uzupełnione w terminie, co potwierdził umieszczając odcisk stempla na okoliczność złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Tym samym pobyt cudzoziemki na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej należało uznać za legalny od dnia złożenia wniosku do dnia, w którym decyzja w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy stanie się ostateczna (art. 108 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach).

W konsekwencji w ocenie Sądu uznać należy, że decyzja organu II instancji wydana została w oparciu o niepełny materiał dowodowy. W dacie orzekania przez organ istniały już bowiem dowody (w tym wyrok Sądu wskazujący na nowe okoliczności), które miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Błędne stanowisko organu odwoławczego doprowadziło zaś do nieuzasadnionego rozstrzygnięcia w zakresie zobowiązania skarżącej do powrotu, podczas gdy, w okolicznościach niniejszej sprawy organ winien był uchylić decyzję organu I instancji i umorzyć postępowanie przed organem I instancji na podstawie art. 138§ 1 pkt 2 k.p.a .

Mając na uwadze, Sąd uwzględnił skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji. O kosztach orzeczono na podsatwie art. 200 i 205 p.p.s.a.

Rozpoznając sprawę ponownie organ zobligowany będzie uwzględnić wytyczne zawarte w niniejszym wyroku.