Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 262/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2011-05-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 216 ust. 1, art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: art. 6
journal: Dz.U. 1974 nr 10 poz 64
law: Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Protokolant Sekretarz Sądowy Izabela Adamowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2011 r. sprawy ze skargi Gminy Miasta na decyzję Wojewody z dnia 6 marca 2009 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia 5 maja 2008 r., nr [...]; 2. zasądza od Wojewody na rzecz Gminy Miasta kwotę 440 zł (czterysta czterdzieści złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. orzeka, że decyzje wymienione w punkcie pierwszym wyroku nie mogą być wykonane.


UZASADNIENIE

W dniu 27 stycznia 2003 r. A. K. wystąpiła do Prezydenta Miasta G. o zwrot nieruchomości stanowiącej działkę oznaczoną na karcie mapy [...], numerem [...], położoną w G. przy ul. H. S., o pow. 522 m2. Do wniosku dołączono dwa postanowienia Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] r., sygn. akt [...] i z dnia [...] sygn. akt [...], stwierdzające nabycie spadku po R. K. przez syna R. K. oraz stwierdzające nabycie spadku po R. K. przez A. K. w całości.

Wskazana wyżej nieruchomość została przejęta na własność przez Skarb Państwa - Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w G. od właścicielki R. Z. K. na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego z dnia 13 sierpnia 1969 r. Repertorium [...], zawartego w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 ze zm.). Za nabytą nieruchomość, przeznaczoną pod budowę parkingu samochodowego, przyznano odszkodowanie w kwocie 28879 zł.

Wyznaczony do rozpatrzenia przedmiotowej sprawy postanowieniem Wojewody z dnia 24 maja 2004 r., Prezydent Miasta G. decyzją z dnia 25 listopada 2004 r. odmówił zwrotu nieruchomości wskazując, że na nieruchomości istnieją miejsca postojowe dla samochodów, a więc cel wywłaszczenia został zrealizowany.

Wojewoda decyzją z dnia 12 maja 2005 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpatrzeniu skargi A. K. na wskazaną decyzję Wojewody, wyrokiem z dnia 25 października 2006 r. sygn. akt II SA/Gd 622/05, uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia 25 listopada 2004 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd ustalił, że decyzje zostały wydane przez organy administracji z naruszeniem zasad postępowania, o których mowa w art. 7 i 77 k.p.a., albowiem prawidłowe zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego mogło prowadzić do rozstrzygnięcia o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości skarżącej. Sąd wskazał w szczególności na konieczność przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, w sytuacji gdy interesy A. K. oraz Gminy Miasta G. wykluczały się, konieczność uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie poprzez dowody związane z realizacją celu, na jaki nieruchomość została wywłaszczona w postaci decyzji lokalizacyjnych, planów realizacyjnych, pozwoleń na budowę, planów, z których wynikałoby przeznaczenie powyższej nieruchomości oraz wszelkiej dokumentacji architektoniczno-budowlanej oraz dokumentacji związanej z faktycznym wykorzystywaniem nieruchomości przez osoby trzecie. Sąd podkreślił, że organy nie ustaliły przesłanek zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu zgodnie z przepisem art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W uzasadnieniu wyrażono stanowisko, że oględziny nieruchomości nie mogą być podstawą do oceny jego zagospodarowania w okresie 35 lat od dnia wywłaszczenia do dnia rozpoznawania wniosku o zwrot, a opinia rzeczoznawcy budowlanego nie mogła być podstawą oceny zagospodarowania działki po wywłaszczeniu, gdyż oparta była wyłącznie na wizji lokalnej oraz na planie lokalizacyjnym działki.

Rozpoznając sprawę ponownie Prezydent Miasta G. decyzją z dnia 5 maja 2008 r., nr [...], orzekł o zwrocie nieruchomości niezabudowanej, położonej w G. przy ul. H. S. stanowiącej własność Gminy Miasta G., oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr [...] o pow. 522 m2, wpisanej do księgi wieczystej Sądu Rejonowego w G. KW nr [...] na rzecz A. K., w stanie, w jakim nieruchomość znajduje się w dniu jej zwrotu oraz zobowiązał A. K. do zwrotu na rzecz Gminy Miasta G. odszkodowania w kwocie 16.170 zł, w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji.

W odwołaniu od powyższej decyzji, Gmina Miasta G. wskazała, że ustalenia z oględzin nieruchomości wskazują, że działka nr [...] stanowi teren zagospodarowany zgodnie z celem wywłaszczenia. Na działce znajdują się urządzone miejsca postojowe dla samochodów, natomiast ustalenia organu dotyczące powstania parkingu w 1988 r. nie mają znaczenia dla określenia, czy cel wywłaszczenia został zrealizowany, bowiem w chwili wystąpienia z wnioskiem o zwrot inwestycja była już ukończona.

Decyzją z dnia 6 marca 2009 r., nr [...], Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta G. o zwrocie na rzecz A. K. nieruchomości. Organ stwierdził, że decyzja Prezydenta Miasta G., wydana została zgodnie z zasadami i trybem przewidzianym w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.). Organ wskazał, że podstawową przesłanką podlegającą badaniu przez organ rozpatrujący wniosek o zwrot nieruchomości na podstawie art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest zbędność nieruchomości na cel wskazany w decyzji wywłaszczeniowej (umowie sprzedaży).

Ustalono, że w przedmiotowej sprawie cel wywłaszczenia został określony w akcie notarialnym z dnia 13 stycznia 1969 r. i stanowiła go budowa parkingu samochodowego. Organ odwoławczy powołał się na ustalenia dokonane przez organ I instancji, który wskazując na przeprowadzoną w dniu 5 marca 2008 r. rozprawę administracyjną, na której rzeczoznawca majątkowy wypowiedział się co do stanu technicznego i użytych materiałów budowlanych znajdującego się na nieruchomości parkingu, ustalił że powstał on w 1988 r. i uznał, że nieruchomość stała się zbędna w sensie faktycznym, ponieważ pomimo upływu 7 lat od jej przejęcia nie rozpoczęto prac związanych z realizacją budowy parkingu samochodowego.

Odnosząc się do zarzutu niewyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, dotyczących terminu realizacji znajdującego się na działce parkingu i braku dokumentów odnoszących się do realizacji inwestycji w okresach wskazanych w art. 137 ustawy, organ II instancji zauważył, że to właśnie rozprawa administracyjna pozwoliła ustalić, w jakim terminie rozpoczęto inwestycję. Skoro stan techniczny i użyte materiały budowlane wskazują na to, że parking powstał w roku 1988, tj. 19 lat po przejęciu działki, to należy uznać, że została spełniona przesłanka zwrotu nieruchomości wynikająca z art. 137 ustawy. Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, że uchwałą nr [...] Rady Miasta G. nastąpiła zmiana przeznaczenia terenu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, jednak zmiany wynikające z miejscowego planu zagospodarowania terenu, które dotyczą jego przeznaczenia, nie stoją na przeszkodzie orzeczenia o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Gmina Miasta G. wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta G., zarzucając błędne ustalenie, że zachodzą przesłanki do zwrotu nieruchomości. Skarżąca Gmina zarzuciła naruszenie przepisów art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez podjęcie zaskarżonego orzeczenia z pominięciem całokształtu okoliczności. W uzasadnieniu skargi wskazano, że zebrany w sprawie materiał dowodowy, w tym oględziny nieruchomości, wskazuje, że działka oznaczona nr [...] stanowi teren zagospodarowany zgodnie z celem wywłaszczenia. Na działce znajdują się urządzone miejsca postojowe dla samochodów. Skarżący podniósł, że budzi wątpliwości ustalenie organu, że inwestycja w postaci parkingu została zrealizowana w 1988 r. oparte na opinii biegłego, zgodnie z którą na taką datę wskazuje stan techniczny obiektu i użyte materiały budowlane. W sprawie brak jest dokumentacji wskazującej jednoznacznie na datę realizacji parkingu, natomiast stan techniczny obiektu nie musi odzwierciedlać daty jego powstania, obiekt mógł być np. poddany jedynie w tych latach pracom remontowym. Podkreślono, że cel wywłaszczenia, jakim była budowa parkingu został zrealizowany.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalając skargę w sprawie zarejestrowanej pod sygnaturą akt II SA/Gd 244/09 wyrokiem z dnia 6 sierpnia 2009 r. w uzasadnieniu wskazał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a zaistniałe naruszenia prawa nie miały istotnego wpływu na treść rozstrzygnięcia. Sąd uznał wprawdzie, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie w pełni koresponduje z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. dotyczącymi uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, lecz naruszenia te nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy.

Sąd wskazał, że podstawową przesłanką podlegającą badaniu przez organ administracji rozpatrujący wniosek o zwrot nieruchomości w trybie art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest zbędność nieruchomości na cel wskazany w decyzji wywłaszczeniowej lub - jak w przypadku nabycia nieruchomości na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości - w umowie sprzedaży. W postępowaniu administracyjnym w przedmiocie zwrotu nieruchomości na podstawie art. 136 § 3 w związku z art. 216 ustawy, zadaniem organów administracji było ustalenie celu nabycia przez Skarb Państwa nieruchomości i ustalenie, czy nieruchomość stała się zbędna z punktu widzenia realizacji tego celu.

Sąd przyjął pierwszą okoliczność jako bezsporną, albowiem cel wywłaszczenia w postaci budowy parkingu został jednoznacznie określony w akcie notarialnym z dnia 4 sierpnia 1969 r.

Sąd przytoczył stanowisko organów, które ustaliwszy, że na nieruchomości w ciągu 7 lat od dnia jej przejęcia nie rozpoczęto prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia uznały, że nieruchomość stała się zbędna na cel określony w umowie, a zatem zachodzą podstawy do jej zwrotu. Powyższych ustaleń organ dokonał po przeprowadzeniu rozprawy administracyjnej w dniu 5 marca 2008 r. oraz mając na uwadze opinię techniczną dotyczącą sposobu zagospodarowania działki nr [...] sporządzoną przez A. B., jak również w wykonaniu wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wyroku Sądu z dnia 25 października 2006 r. Na rozprawie tej pełnomocnik organu wskazał, że w jego ocenie cel wywłaszczenia został zrealizowany, lecz nie można stwierdzić, kiedy to nastąpiło. Nadto zobowiązał się do złożenia dodatkowych dokumentów, o ile zostaną odnalezione, wskazujących na termin realizacji celu wywłaszczenia. Uczestniczący w rozprawie biegły rzeczoznawca wskazał, że oceniając stan techniczny oraz materiały zużyte do budowy parkingu można szacować, że parking został wykonany 15-20 lat temu.

Nadto, w trakcie postępowania administracyjnego przeprowadzono, z udziałem stron, oględziny nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], w dniach 22 maja 2003 r. oraz 5 października 2004 r. W protokole z dnia 22 maja 2003 r. przedstawiciel Gminy G. stwierdził, że działka nr [...] w znacznej części (do ogrodzenia) stanowi fragment terenu, na którym znajdują się asfaltowe i brukowe elementy placu przeznaczonego do parkowania samochodów, na co wskazują poziome oznaczenia miejsc postojowych. Teren obejmuje również działki sąsiednie i otoczony jest metalowym ogrodzeniem, w dniu oględzin teren nie był użytkowany, na placu nie było samochodów, jak również dozoru, brama wjazdowa na działkę była zamknięta na kłódkę, a pełnomocnik Gminy stwierdził, że działka jest położona na terenie nieużytkowanego parkingu. Według stwierdzeń wnioskodawczyni jest to plac pokryty powierzchnią wybrukowaną i asfaltową. W protokole z oględzin z dnia 5 października 2004 przedstawiciel Gminy ponownie stwierdził, że działka stanowi urządzony parking samochodowy, z wyznaczonymi miejscami postojowymi. Nadto, Gmina G. pismem z dnia 7 marca 2007 r. skierowanym do Urzędu Miejskiego w G. poinformowała, że działka nr [...] w okresie od 1.05.1996 r. do 18.11.2003 r. była w posiadaniu P. D., który w tym okresie użytkował teren, w ramach bezumownego korzystania z nieruchomości gminnej, w celu prowadzenia parkingu. Nadto, Gmina G. wskazała, iż nie posiada pozwolenia na budowę przedmiotowego parkingu, jak też na jego użytkowanie, ani żadnego innego dokumentu, z którego wynika, że wykonała prace opisane w protokołach.

Odnosząc się do zarzutu, że działka oznaczona nr [...] stanowi teren zagospodarowany zgodnie z celem wywłaszczenia Sąd stwierdził, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Ustalenia protokołów z oględzin zaprzeczają twierdzeniom skarżącej, a materiał dowodowy zebrany w sprawie nie potwierdza, aby zagospodarowanie terenu nastąpiło zgodnie z celem wywłaszczenia. O prowadzeniu parkingu wykorzystywanego dla celów użyteczności publicznej nie mogą stanowić istniejące miejsca postojowe, skoro teren jest niedostępny i nie jest oznaczony jako parking, nie służy zatem zaspakajaniu celów publicznych. Dla spełnienia celów użyteczności publicznej teren, na którym znajduje się parking mający za cel użyteczność publiczną winien być prowadzony w sposób umożliwiający korzystanie z niego, ogólnodostępny, winien być prawidłowo oznakowany znakami drogowymi. Protokoły z wizji lokalnej wskazują, że na terenie nieruchomości istniał wybrukowany teren, z pomalowanymi pasami, częściowo ogrodzony, niedostępny dla samochodów. Z materiału dowodowego sprawy wynika, że taki parking był prowadzony przez osobę trzecią, lecz bez zawarcia umowy ze skarżącą, co w istocie oznacza, że skarżąca również w ww. okresie takiego parkingu nie prowadziła. Sąd wskazał, że teren nieruchomości nr [...] nie był i nie jest obecnie przeznaczony w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego dla tego obszaru na parking, co wskazuje na trafność argumentacji wnioskodawczyni, iż teren ten nie był uważany przez skarżącą jako teren niezbędny na cel użyteczności publicznej, jakim byłoby wybudowanie ogólnodostępnego, prawidłowo oznakowanego parkingu.

Odnośnie daty poniesienia nakładów na przedmiotową nieruchomość i daty jej zagospodarowania zgodnie z celem wywłaszczenia, Sąd stwierdził, iż wobec niemożności wskazania dokładnej daty przez Gminę G. i poparcia jej dowodami w postaci pozwolenia na budowę lub dokumentami związanymi z zagospodarowaniem przejętego terenu, organy prawidłowo poczyniły odnośne ustalenia w oparciu o opinię i wyjaśnienia rzeczoznawcy, z których wynika, że nakłady zostały poczynione pod koniec lat 80-tych. Wobec tego uznano, że zagospodarowanie terenu powstałe bez zachowania terminów z art. 137 ustawy uzasadnia zwrot nieruchomości.

Sąd stwierdził, że skoro na wywłaszczonej nieruchomości nie istnieje obecnie parking a w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego teren nie jest przeznaczony pod parking, lecz pod budownictwo mieszkaniowe, to skutki wywłaszczenia nie powinny być utrzymywane, bowiem odpadł cel, dla którego wywłaszczenie nastąpiło. Konsekwentnie Sąd stwierdził, że art. 137 ustawy nie znajduje zastosowania wówczas, gdy cel wywłaszczenia jest zrealizowany tylko przez pewien czas, zaś później nieruchomość jest wykorzystywana na cele nie będące celami publicznymi. Uwzględniając powyższą wykładnię art. 137 ustawy Sąd uznał, że zwrot wywłaszczonej nieruchomości byłby uzasadniony nawet gdyby na nieruchomości prowadzony był w przeszłości parking. Aktualnie bowiem cel wywłaszczenia nie jest realizowany, a na wywłaszczonej nieruchomości stosownie do planu miejscowego mają być realizowane cele niepubliczne.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła Gmina Miasta G. zaskarżając go w całości i wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:

1) prawa materialnego tj. art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przez przyjęcie, iż nieruchomość położona w G. przy ul. [...], oznaczona ewidencyjnie jako działka nr [...] o pow. 522 m2, stała się zbędna na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej, tj. budowę parkingu samochodowego,

2) przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. poprzez błędną interpretację art. 7, 75, 77, 80 k.p.a. skutkującą błędnym ustaleniem, iż organy administracji publicznej wyczerpująco zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy w sposób pozwalający na ustalenie, iż na nieruchomości w ciągu 7 lat od dnia przejęcia nie rozpoczęto prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia.

Skarżący kasacyjnie nie podzielił twierdzenia Sądu, że wynik postępowania dowodowego wskazał, iż na nieruchomości w ciągu 7 lat od dnia jej przejęcia nie rozpoczęto prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia. Powyższe ustalono m. in. na podstawie opinii technicznej biegłego rzeczoznawcy, który biorąc pod uwagę stan techniczny oraz materiały zużyte do budowy parkingu oszacował, że został on wykonany 15-20 lat temu. Przyjmując takie założenie, Sąd nie uwzględnił okoliczności, iż dokonane 15-20 lat temu prace mogły nie być pracami mającymi na celu wybudowanie parkingu, ale tylko pracami remontowymi na istniejącym już parkingu, mającymi na celu wymianę jego podłoża bądź jego utwardzenie.

W ocenie skarżącego, nawet gdyby przyjąć, że parking samochodowy na przedmiotowej nieruchomości powstał 15-20 lat temu, to i tak Sąd nie uwzględnił utrwalonego w orzecznictwie poglądu, iż jeśli cel wywłaszczenia został zrealizowany, to zwrot nie jest możliwy bez względu na to, kiedy realizacja ta nastąpiła.

Nadto, skarżący nie zgodził się z ustaleniem Sądu, iż materiał dowodowy zebrany w sprawie wskazuje, iż parking jest niedostępny dla samochodów i nie jest oznaczony jako parking, nie służy zatem zaspokajaniu celów publicznych. Rozważania te Sąd poczynił na podstawie wyników wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu 22 maja 2003 r. przez Prezydenta Miasta G., a więc organ, który z mocy prawa podlega wyłączeniu od prowadzenia tej sprawy. Zatem protokół ten nie może stanowić dowodu w sprawie, z uwagi na fakt, iż nie pochodzi on od organu prowadzącego postępowanie, a od strony niniejszego postępowania – Gminy Miasta G.

Ponadto zwrócono uwagę na fakt, że nie oznakowanie parkingu znakami drogowymi nie świadczy o tym, iż nie służy on zaspokajaniu celów publicznych. O istnieniu na danej nieruchomości parkingu nie świadczy jego oznakowanie, ale faktyczne jego wykorzystywanie. Ponadto wymagania dla urządzonych miejsc postojowych dla samochodów osobowych określa rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.), które nie uzależnia dostępności parkingu dla celów publicznych od jego oznaczenia.

W ocenie skarżącego kasacyjnie Sąd błędnie ustalił, iż zebrany w postępowaniu administracyjnym materiał procesowy jest pełny, zebrany prawidłowo i wystarczający do wymaganego przez prawo ustalenia podstawy faktycznej decyzji. Nie zgodzono się z twierdzeniem, iż organy administracji publicznej wyczerpująco zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy w sposób pozwalający na ustalenie, iż przedmiotowa nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej. Skoro organy ustaliły, że na nieruchomości w ciągu 7 lat od dnia jej przejęcia nie rozpoczęto prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia tylko na podstawie przeprowadzonej w dniu 5 marca 2008 r. rozprawy administracyjnej, opinii rzeczoznawcy majątkowego A. B. oraz wyników oględzin nieruchomości, to trudno uznać, iż organy w sposób wyczerpujący zebrały materiał dowodowy i dokonały wszelkich czynności mających na celu ustalenie stanu faktycznego. W rzeczywistości organy nie dokonały ustaleń co działo się z nieruchomością wywłaszczoną w okresie 7 lub 10 lat od dnia jej przejęcia. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Organ prowadzący postępowanie nie rozważył możliwości przeprowadzenia innych dowodów w sprawie: zeznania świadków, czy w sytuacji wyczerpania środków dowodowych lub z powodu ich braku dla wyjaśnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, zeznania strony. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne autor skargi kasacyjnej wskazał, że organy obowiązane są z urzędu do przeprowadzania dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego. Odmienne stanowisko Sądu wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku skutkuje zarzutem, że Sąd dokonał błędnej oceny prawnej, a w wyniku tego nieprawidłowego rozstrzygnięcia.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik A. K. wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Podniósł, że autor skargi kasacyjnej nie wskazał, w jaki sposób zarzucone naruszenie przepisu postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tak sformułowane zarzuty w ocenie pełnomocnika stanowią o wadliwości skargi kasacyjnej i uniemożliwiają kontrolę kasacyjną wyroku WSA. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania administracyjnego wskazano, że Gmina G. nie udostępniła w sprawie jakiejkolwiek dokumentacji dotyczącej realizacji celu wywłaszczenia, jak również nie przejawiła w zakresie dowodowym jakiejkolwiek inicjatywy, stąd zarzut w tym zakresie jest nadużyciem żądania ochrony prawnej. Gmina G. nie wykazała, iż na nieruchomości rozpoczęła inwestycje i dokonała nakładów, a istniejące zagospodarowanie działki jest wynikiem prac rozpoczętych przez Gminę i to w terminie 7 lat.

Pismem z dnia 23 sierpnia 2010 r. skarżący kasacyjnie poinformował NSA o nowo ujawnionych dowodach, które w jego ocenie potwierdzają fakt zrealizowania na nieruchomości celu wywłaszczenia. W załączeniu przedstawiono powołane dowody.

Pełnomocnik uczestnika postępowania odnosząc się do nadesłanych dowodów, w piśmie z dnia 17 września 2010 r. wskazał, że ich treść nie zmienia ustaleń i rozważań zawartych w uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji. W ocenie pełnomocnika uczestnika treść dokumentów, sposób oraz termin ich przedstawienia ma jedynie stwarzać pozory polemiki z uzasadnieniem Sądu oraz ustaleniami poczynionymi w postępowaniu o zwrot przed organami a także służyć przedłużeniu postępowania. Pełnomocnik podniósł, że przedstawione dokumenty były w posiadaniu Gminy Miasta G. od początku postępowania w sprawie, a nadto Gmina Miasta G. złożyła je wszystkie w innej sprawie już we wrześniu 2009 r.

Wojewoda w piśmie z dnia 27 września 2010 r. podniósł, iż przedstawione przez skarżącego kasacyjnie dokumenty nie mogą stanowić dowodów w postępowaniu kasacyjnym. Powołano się przy tym m.in. na wyrok NSA dnia 14 lipca 2004 r. sygn. akt GSK 593/04, Lex nr 159137, wyrok z dnia 15 października 2004 r. sygn. akt FSK 584/04 Lex nr 246084. W ocenie Wojewody, niezależnie od powyższego, złożone przez Gminę dokumenty nie wykazują, aby cel wywłaszczenia spornej nieruchomości na urządzenie parkingu publicznego został zrealizowany. Mają one jedynie charakter planistyczno-przygotowawczy przy protestach okolicznych mieszkańców, sprzeciwiających się urządzeniu parkingu na nieruchomości.

Wyrokiem z dnia 28 stycznia 2011 r., nr I OSK 1532/10, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania, wobec stwierdzenia usprawiedliwionych podstaw kasacyjnych.

W uzasadnieniu orzeczenia Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Sąd I instancji dokonując kontroli działalności administracji publicznej w niniejszej sprawie, ocenę w zakresie prawidłowości zastosowania przepisów prawa procesowego i jego wpływu na wynik sprawy oparł się głównie na badaniu, czy na nieruchomości zrealizowany został cel użyteczności publicznej. Tymczasem badanie przez Sąd I instancji prawidłowości działania w niniejszej sprawie organów administracji publicznej, w tym w szczególności ocena, czy organy podjęły wszystkie niezbędne kroki w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 k.p.a.), czy w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) oraz, czy na podstawie całokształtu tego materiału dowodowego prawidłowo uznały określoną okoliczność za udowodnioną (art. 80 k.p.a.) winna być dokonana w świetle przesłanek zwrotu wywłaszczonej nieruchomości określonych w art. 137 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Również ocena prawidłowości zastosowania przepisów postępowania powinna zmierzać przede wszystkim do stwierdzenia przez Sąd, czy zebrany materiał dowodowy pozwalał organowi uznać, że faktycznie spełniona została przesłanka zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

W świetle stanowiska Sądu I instancji, wedle którego odpadł cel wywłaszczenia, gdyż na wywłaszczonej nieruchomości nie istnieje obecnie parking (teren jest niedostępny i nieoznaczony), a w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego teren nie jest przeznaczony pod parking, lecz pod budownictwo mieszkaniowe, Naczelny Sąd Administracyjny uznał za nieprawidłową ocenę Sądu co do zgodności z prawem zastosowania w niniejszej sprawie przez organ przepisów postępowania, a także braku wpływu stwierdzonych przez Sąd uchybień na treść rozstrzygnięcia organu administracji publicznej.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że ustalenie przesłanki z art. 137 ust. 1 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami zarówno organy administracji, jaki i Sąd I instancji oparły na opinii rzeczoznawcy majątkowego, który w trakcie rozprawy administracyjnej wskazał, że stan techniczny oraz materiały użyte do budowy parkingu pozwalają szacować, iż parking został wykonany 15-20 lat temu, a zatem powstał w 1988 r. Podkreślono przy tym, że przyjmując to ustalenie organu Sąd nie odniósł się do zarzutu skargi, że stan techniczny obiektu, który był przedmiotem badania biegłego, nie musi odzwierciedlać daty jego powstania, gdyż obiekt mógł być poddany w tych latach jedynie pracom remontowym. Brak jest oceny Sądu w zakresie skuteczności tego zarzutu skargi, a także oceny, czy okoliczność uznana przez organ za udowodnioną rzeczywiście znajduje oparcie w materiale dowodowym i mogła stanowić podstawę rozstrzygnięcia o zwrocie nieruchomości.

Z tych względów za zasadny uznano zarzut naruszenia przez Sąd art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę Sąd obowiązany jest ocenić, czy zebrany w toku postępowania administracyjnego materiał dowodowy pozwala uznać za udowodnione, że pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją celu określonego w umowie sprzedaży (art. 137 ust. 1 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Sąd winien wziąć pod uwagę, na co wskazywał już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 25 października 2006 r. II SA/Gd 622/05, że dowód z oględzin działki nie może być podstawą do oceny jego zagospodarowania w okresie 35 lat od dnia wywłaszczenia, jak również, że na podstawie opinii rzeczoznawcy budowlanego nie można dokonać prawidłowej oceny zagospodarowania terenu w okresie od daty wywłaszczenia. Mając powyższe na uwadze Sąd oceni m.in. również moc dowodową opinii rzeczoznawcy majątkowego, która wyrażona została w toku rozprawy administracyjnej w dniu 5 marca 2008 r.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił stanowiska Sądu I instancji, zgodnie z którym przepis art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie znajduje zastosowania wówczas, gdy cel wywłaszczenia jest zrealizowany tylko przez pewien czas, zaś potem nieruchomość jest wykorzystywana na cele niebędące celami publicznymi. Zdaniem Sądu I instancji, zbędność na cel wywłaszczenia zachodzi wówczas, gdy nieruchomość aktualnie nie jest potrzebna na cel wywłaszczenia i nie jest wykorzystywana na żaden cel publiczny. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego taka rozszerzająca wykładnia art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy nie może zostać uznana za prawidłową w świetle treści tego przepisu. Skutkiem zastosowania tak zinterpretowanej normy prawnej byłaby bowiem konieczność oceny przez organ administracji publicznej jedynie tego, czy w dacie orzekania przez organ o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości, cel, dla którego nieruchomość została wywłaszczona, jest nadal realizowany. Z treści art. 137 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 nie sposób wyprowadzić takiego znaczenia normy prawnej. Nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w umowie sprzedaży tylko wówczas, gdy pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym umowę zawarto, nie rozpoczęto prac mających na celu realizację tego celu, albo nawet jeśli rozpoczęto prace w tym czasie, to cel ten nie został ostatecznie zrealizowany przed upływem 10 lat od dnia zawarcia umowy. Istotne z punktu widzenia powołanego przepisu jest zatem ustalenie, czy w ogóle rozpoczęto prace mające na celu budowę parkingu samochodowego, czyli czy przystąpiono do rzeczywistej (faktycznej, fizycznej) realizacji tego celu (rozpoczęcie robót), następnie, czy rozpoczęcie tych prac miało miejsce przed upływem 7 lat od dnia, w którym zawarto umowę, a także, czy inwestycja została zrealizowana przed upływem 10 lat od tego dnia. Ustawodawca nie uzależnia zwrotu wywłaszczonej nieruchomości od tego, czy aktualnie, w dacie rozstrzygania sprawy przez organ, na nieruchomości realizowany jest cel wywłaszczenia określony w umowie.

Co do pisma skarżącego kasacyjnie z dnia 23 sierpnia 2010 r., przy którym przedłożono dodatkowe dokumenty, pisma mieszkańców K. G. i artykuły prasowe z D. B., Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że materiały te nie były przedmiotem badania w postępowaniu kasacyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest bowiem sądem faktu. Strona ma prawo wystąpić do Sądu I instancji o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów. Wniosek w tym zakresie podlega rozpoznaniu przez Sąd na podstawie art. 106 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Zgodnie z art. 190 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Związanie dotyczy wykładni prawa obejmującej zarówno prawo materialne, jak i procesowe.

Rozpoznając sprawę przekazaną przez Naczelny Sąd Administracyjny, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ponownie poddał ocenie legalność decyzji z dnia 5 maja 2008 r. o zwrocie na rzecz A. K. nieruchomości położonej w G. przy ul. [...] obejmującej działkę nr [...], utrzymanej w mocy decyzją organu odwoławczego z dnia 6 marca 2009 r.

Stosownie do art. 216 ust.1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj.: Dz.U. z 2010 r., nr 102, poz. 651 ze zm.), zwanej dalej ustawą, przepisy rozdziału 6 działu III niniejszej ustawy stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (t.j. Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64ze zm.). Stosownie do postanowień art. 136 ust. 3 ustawy, podstawową przesłanką zwrotu nieruchomości jest niezbędność tej nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Organ prowadzący postępowanie o zwrot nieruchomości jest obowiązany ustalić, czy przesłanka ta powstała, a poczynione ustalenia determinują rozstrzygnięcie sprawy. Stwierdzenie, że przesłanka zbędności nie istniała, uzasadnia wydanie decyzji odmawiającej zwrotu nieruchomości.

W przepisie art. 137 ust. 1 ustawy sformułowano legalną definicję stanu zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:

1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo,

2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Przez zbędność nieruchomości na cel określony w decyzji, bądź jak w niniejszej sprawie, w umowie zawartej w oparciu o przepis art.6 ust.1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, należy rozumieć nierozpoczęcie prac zmierzających do realizacji celu wywłaszczenia w ciągu 7 lat od dnia zawarcia umowy lub niezrealizowanie tego celu w ciągu 10 lat od dnia zawarcia umowy.

W świetle postanowień wskazanego przepisu rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy powinno być poprzedzone ustaleniem, czy na nieruchomości w ciągu 7 lat od dnia, w którym zawarto umowę, przystąpiono do rzeczywistej realizacji celu wywłaszczenia poprzez rozpoczęcie robót budowlanych zmierzających do wybudowania parkingu samochodowego, a następnie czy rozpoczęta inwestycja została zrealizowana przed upływem 10 lat od dnia zawarcia umowy.

Ustalenia dotyczące tylko aktualnego stanu nieruchomości, a nie faktów podjęcia w ciągu 7 lat zawarcia umowy prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia i ich zakończenia w terminie 10 lat od zawarcia umowy, nie upoważniają do podjęcia decyzji o odmowie zwrotu.

Zgodnie ze wskazaniami Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd orzekający stoi na stanowisku, że oceny zgodności z prawem działań organów administracji należy dokonać w świetle dyspozycji art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami badając wszystkie okoliczności mające wpływ na ustalenie istnienia zbędności nieruchomości wywłaszczonej na cel określony w umowie.

Bezspornym w niniejszej sprawie, i znajdującym potwierdzenie w umowie sprzedaży z dnia 13 stycznia 1969 r. stanowiącej podstawę przejęcia własności działki nr [...] na rzecz Skarbu Państwa (wówczas Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w G.), jest cel wywłaszczenia określony jako budowa parkingu samochodowego na terenie K. G. między ulicami [...], [...] i [...]. Lokalizacja parkingu wskazuje, że inwestycja ta miała być zrealizowana nie tylko na działce nr [...], ale na innych sąsiadujących z nią działkach.

Organy administracji w niniejszym postępowaniu winny były zmierzać do wykazania wszelkimi dostępnymi środkami dowodowymi, w tym zeznaniami świadków, istnienia bądź nie okoliczności świadczących o zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia w rozumieniu art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przychylając się do zarzutów skargi w tym zakresie Sąd uznał, że postępowanie zakończone kwestionowanymi decyzjami przeprowadzone zostało z uchybieniem przepisów regulujących postępowanie dowodowe, w tym w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

Sąd poczynił powyższe ustalenia mając na uwadze, że procedowanie organów w analizowanych obecnie przez Sąd postępowaniach było ponownym rozpoznaniem sprawy po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 25 października 2006 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 622/05, uchylającym decyzję z dnia 25 listopada 2004 r. o odmowie zwrotu przedmiotowej nieruchomości i utrzymującą ją w mocy decyzję Wojewody z dnia 12 maja 2005 r.

Zgodnie z dyspozycją art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W konsekwencji, kontrolowane organy administracji winny były orzekać zgodnie z oceną prawną wyrażoną w uzasadnieniu wyroku z dnia 25 października 2006 r. Tymczasem w zakresie ustaleń faktycznych dotyczących zwłaszcza daty zagospodarowania przedmiotowego terenu zgodnie z celem wywłaszczenia, organy ponownie rozpoznające sprawę po wyroku kasacyjnym oparły się na dowodach zakwestionowanych wówczas przez Sąd. I tak, oparto się na oględzinach, co do których Sąd uznał, że nie mogą dostarczać informacji o zagospodarowaniu działki po wywłaszczeniu, albowiem przeprowadzane zostały około 35 lat po przekazaniu działki. Nadto, podstawą rozstrzygnięcia nie może być opinia rzeczoznawcy budowlanego oparta wyłącznie o oględziny w terenie i plan lokalizacyjny działki. Materiał dowodowy sprawy wskazuje, że organy ponownie rozpoznając sprawę oparły się na tych dowodach, co do których Sąd wiążąco wypowiedział się, że nie mogą stanowić środków dowodowych na okoliczności daty realizacji parkingu.

W ocenie Sądu, ustalenie organów, że parking samochodowy najprawdopodobniej powstał w 1988 r., a zatem później niż w ciągu 10 lat od dnia zawarcia umowy, oparte wyłącznie o opinię rzeczoznawcy majątkowego sporządzoną w następstwie oceny obecnego stanu technicznego przedmiotowego terenu, jest niewiarygodne. Trafnie skarżący podniósł w skardze, że zastany w niniejszej sprawie stan nieruchomości i wybudowanego tam parkingu nie musiał być niezmienny od daty wywłaszczenia. Nie świadczą o tym jakiekolwiek okoliczności ujawnione w sprawie. Parking mógł podlegać remontom bądź innym czynnościom utrzymującym w go w stanie zdatnym do należytego korzystania. Teza ta również nie znajduje oparcia w materiale dowodowym, ale wymaga dodatkowych ustaleń zwłaszcza w sytuacji, gdy parking był oddawany przez skarżącego osobom trzecim do użytkowania. Takiej samej ocenie podlega również ustne uzupełnienie opinii rzeczoznawcy majątkowego na rozprawie administracyjnej w dniu 5 maja 2008 r.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wydanym w sprawie wyroku, organy rozpoznając sprawę winny podjąć wszystkie niezbędne kroki w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 k.p.a.), w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), a ocena w tym zakresie winna być dokonana w świetle przesłanek zwrotu wywłaszczonej nieruchomości określonych w art. 137 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy. Organy nie zebrały materiału dowodowego umożliwiającego stwierdzenie, co działo się na nieruchomości w okresach wskazanych w tym przepisie, ani materiału umożliwiającego ustalenie daty rozpoczęcia inwestycji.

Mając na uwadze okoliczność, że inwestycja w postaci parkingu samochodowego objąć miała nie tylko działkę nr [...], ale również inne działki sąsiadujące, organy administracji nie poczyniły żadnych starań celem zgromadzenia informacji o toczących się postępowaniach w przedmiocie zwrotu tych nieruchomości. Przynajmniej brak jest dowodów podejmowania tego typu czynności w aktach sprawy. Sądowi z urzędu wiadomo, że postępowania takie były przez organy prowadzone. W aktach administracyjnych tych postępowań mogą znajdować się dowody lub informacje umożliwiające pozyskanie materiału dowodowego umożliwiającego ustalenie istotnych w sprawie okoliczności okoliczności.

Ponowienie rozpoznając sprawę, organ winien uwzględnić materiał dowodowy przedłożony przez skarżącego w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, w tym materiały prasowe traktujące o budowie parkingu na K. G. w G. oraz dokumentację świadczącą o protestach mieszkańców przeciwko wskazanej inwestycji i poddać go szczegółowej analizie i weryfikacji. Organ winie ustalić, z jakiego okresu pochodzą wskazane artykuły prasowe oraz wyjaśnić czy na pewno dotyczą one realizacji inwestycji na spornej nieruchomości stanowiącej działkę Nr [...]. Organ winien ocenić treść pism zawierających protesty w sprawie budowy parkingu, zwracając uwagę na okoliczność, czy z dokumentów tych wynika już niewątpliwie fakt wykonywania inwestycji, czy też tylko zamiar w tym zakresie. Celem ustalenia daty realizacji budowy parkingu i jej zakończenia organ winien skorzystać z możliwości przeprowadzenia dowodów z zeznań świadków w osobach mieszkańców protestujących przeciwko budowie parkingu w latach 70-tych.

Wskazać należy, iż w niniejszej sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie podlega badaniu prawidłowość decyzji wywłaszczeniowej. Zatem zarzuty uczestnika postępowania dotyczące możliwości wywłaszczenia nieruchomości na realizację parkingu nie zasługują na uwzględnienie. Także ewentualne przekazanie podmiotowi gospodarczemu prowadzenia parkingu w późniejszym okresie, po zrealizowaniu celu wywłaszczenia, nie wyłącza faktu zrealizowania celu wywłaszczenia.

Rozważając możliwość zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie ze względu na pytanie prawne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zadane Trybunałowi Konstytucyjnemu postanowieniem z dnia 18 stycznia 2011 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 562/10, Sąd doszedł do przekonania, że okoliczności faktyczne stanowiące tło wątpliwości konstytucyjnych nie są tożsame z okolicznościami przedmiotowej sprawy. W przedstawionym pytaniu, konstytucyjność przepisu art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami została zakwestionowana w sytuacji, gdy na nieruchomości rozpoczęto realizację celu wywłaszczenia w ciągu 7 lat, od dnia ostateczności decyzji o wywłaszczeniu i zakończono ją w ciągu 10 lat od tej daty, lecz następnie przeznaczono ją na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu.

Zasadność zawieszenia postępowania mogłaby zaistnieć jedynie w przypadku gdyby z dokonanych ustaleń wynikało, iż cel wywłaszczenia został zrealizowany, a po realizacji celu doszło do zmiany przeznaczenia nieruchomości. W stanie faktycznym przedmiotowej sprawy nie dokonano ustaleń ani co do zrealizowania celu wywłaszczenia, ani co do zmiany przeznaczenia nieruchomości na inny niż określony w umowie cel wywłaszczenia w postaci parkingu samochodowego. Za zmianę taką nie można bowiem uznać przeznaczenia nieruchomości obejmującej działkę nr [...] w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod budownictwo mieszkaniowe. Organy samorządu terytorialnego kształtując ład przestrzenny na podległych sobie terenach ustalają planowane ich przeznaczenie. Nie określają konkretnych celów do realizacji. W konsekwencji uznać należało, że nie została spełniona hipoteza przepisu art. 125 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Rozstrzygnięcie przez Sąd przedmiotowej sprawy nie zależy zatem od wyniku postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie zarejestrowanej pod sygn. akt P 12/11.

W sprawie brak było podstaw do wystąpienia z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem o konstytucyjność art. 137 ust. 1 ustawy, o co wnioskował uczestnik postępowania w piśmie z dnia 9 maja 2011 r., z uwagi na brak ustaleń faktycznych w sprawie. Niedokonanie takich ustaleń umożliwia bowiem stwierdzenie, iż od oceny konstytucyjności przepisu zależy rozstrzygnięcie sprawy, co zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. nr 102 poz. 643 ze zm.) jest przesłanką zadania pytania.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił decyzje organów administracji obu instancji. Ponownie rozpoznając sprawę organy winny orzekać mając na względzie związanie oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w niniejszym uzasadnieniu.

Na podstawie art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł o zwrocie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania w kwocie 440 zł tytułem wpisu sądowego i wynagrodzenia radcy prawnego.

Na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane. W sprawie brak jest bowiem aksjologicznych podstaw do wykonania wadliwych i uchylonych decyzji.