Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2603/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-03-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 31 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska - Szary Sędziowie Sędzia NSA Arkadiusz Despot – Mładanowicz Sędzia del. WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Protokolant asystent sędziego Hubert Sęczkowski po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej spawy ze skargi kasacyjnej Stowarzyszenia L. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 kwietnia 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 151/12 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia L. w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

U Z A S A D N I E N I E:

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 151/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, oddalił skargę Stowarzyszenia L. w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu.

Wyrok ten został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Pismem z dnia 3 lipca 2011 r. Stowarzyszenie L. [...], [...], [...] w K., zwane dalej: "Stowarzyszenie L.", wniosło o dopuszczenie do udziału w charakterze strony w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: "przebudowa, rozbudowa i nadbudowa wraz ze zmianą funkcji parteru i piwnicy na cele usługowe zespołu budynków przy ul. S. [...], [...], [...] w K., budowa parkingu podziemnego wraz ze zjazdem z ul. S. na działce nr [...], przebudowa i nadbudowa istniejącego garażu wraz z infrastrukturą techniczną na działce nr [...] (obr. [...] S.) oraz budowa kabla nn na działce nr [...] i nr [...] (obr. [...] S.) w K..

Postanowieniem z dnia 16 września 2011 r., Prezydent Miasta K., na podstawie art. 31 § 1 pkt 2, art. 31 § 2, art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej: "k.p.a.", orzekł o odmowie dopuszczenia w charakterze strony Stowarzyszenia L. do udziału w przedmiotowym postępowaniu.

W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że zgodnie z art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. wyłącznie interes społeczny w powiązaniu z celami statutowymi bądź regulaminowymi wnioskującej o dopuszczenie do udziału w postępowaniu organizacji społecznej może uzasadniać udział w tym postępowaniu. Podano również, że organizacja społeczna powinna wykazać zasadność udziału w postępowaniu, w szczególności istnienie związku między swoimi celami statutowymi a przedmiotem postępowania administracyjnego.

Organ l instancji stwierdził, że cel działalności wnioskującego o dopuszczenie do udziału w postępowaniu Stowarzyszenia L., jakim jest świadczenie pomocy organizacyjnej i prawnej mieszkańcom kamienic przy ul S. [...], [...] i [...] w K. w zakresie problemów mieszkaniowych i ich reprezentowanie przed organami administracyjnymi, wskazuje raczej na ochronę interesów mieszkańców ww. budynków mieszkalnych, niż ochronę interesu społecznego. Natomiast z regulacji prawnych dotyczących udziału organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym na prawach strony wynika, że cel statutowy organizacji społecznej jest jednym elementem legitymującym żądanie tej organizacji, a drugim - występującym z nim łącznie - jest zgodność tego żądania z interesem społecznym. Powołując się na treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lutego 2007 r. sygn. l SA/Wa 487/06 organ l. instancji podkreślił, że udział organizacji społecznej w postępowaniu na podstawie art. 31 § 1 k.p.a. nie może służyć partykularnym interesom samej organizacji społecznej, lecz musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w sprawach indywidualnych i działaniem w nich organów administracyjnych.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyło Stowarzyszenia L. podnosząc, że odmowa dopuszczenia go do udziału w postępowaniu w wyniku zawężającej wykładni przepisów art. 31 § 1 i 2 k.p.a. jest nie do przyjęcia, albowiem nie można uznać, że interes społeczny organizacji jest równoznaczny z indywidualnym, partykularnym interesem członków stowarzyszenia. Dalej w zażaleniu podano, że działanie organizacji w takim wypadku, mimo że dotyczy ochrony indywidualnych praw członków, jest w swym zamierzeniu ochroną interesu społecznego. W zażaleniu wskazano też, że naruszenie przy ustalaniu warunków zabudowy układu urbanistycznego spowoduje zakłócenie stosunków wodnych, gdyż wymienione na wstępie kamienice stoją na podmokłym terenie byłego koryta rzeki W.. Dlatego też zostanie naruszony szeroko rozumiany interes społeczny mieszkańców tego regionu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r., na podstawie art. 31 § 1 pkt 2, art. 31 § 2, art.123 oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżone orzeczenie.

W uzasadnieniu podano, że z przepisu art. 31 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a. jednoznacznie wynika, że dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym jest uzależnione od łącznego spełnienia się dwóch odrębnych przesłanek. Organizacja społeczna żądając dopuszczenia jej do udziału w sprawie dotyczącej innej osoby, powinna bowiem wykazać istnienie związku pomiędzy celami statutowymi, a przedmiotem postępowania administracyjnego.

W ocenie Kolegium Odwoławczego argumentacja organu I instancji zasługuje na aprobatę. Dodano, że postępowanie w niniejszej sprawie nie dotyczy ani interesu prawnego, ani sfery obowiązków lokatorów - najemców lokali znajdujących się w budynkach przy ul. S. [...], [...] i [...]. Jak bowiem wynika z art. 28 k.p.a., interesem prawnym jest interes oparty na konkretnym przepisie prawa materialnego.

Wskazano, że ochrona praw lokatorów polegająca na świadczeniu pomocy organizacyjnej i prawnej mieszkańcom kamienic przy ul. S. [...], [...] i [...] w zakresie problemów mieszkaniowych oraz ich reprezentowanie przed różnymi organami - będąca celem statutowym Stowarzyszenia, wiąże się z przepisami ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 z późn. zm.) oraz z przepisami Kodeksu cywilnego. Nie jest zatem żadną z przesłanek materialnoprawnych dopuszczenia do udziału w sprawie, której przedmiotem jest ustalenie warunków zabudowy.

Stwierdzono zatem, że jeśli lokatorzy, których ochrona praw stanowi cel statutowy Stowarzyszenia nie mają interesu prawnego w postępowaniu w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, to i samo Stowarzyszenie nie może zostać na podstawie art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. dopuszczone do udziału w tym postępowaniu. Jak bowiem zaznaczono w treści wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2008 r. l OSK 743/07, żądanie dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu musi być uzasadnione celami statutowymi tej organizacji, a to oznacza, że musi zachodzić merytoryczne w sensie prawnym powiązanie przedmiotu postępowania administracyjnego z celami statutowymi i zakresem działania tej organizacji społecznej, a nie tylko powiązanie faktyczne.

Skargę na powyższe postanowienie złożyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Stowarzyszenie L., podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zażaleniu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalając skargę, stwierdził, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a., dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym, a mianowicie: - uzasadnienie wstąpienia do postępowania celami statutowymi, - przemawiający za ww. wstąpieniem, interes społeczny.

Jak podkreślił Sąd, zgodnie z rozdziałem II pkt 1 Statutu Stowarzyszenia, wyłącznym i jedynym celem tej organizacji społecznej jest świadczenie pomocy organizacyjnej i prawnej mieszkańcom kamienic przy ul. S. [...], [...], [...] w K. oraz ich reprezentowanie przed sądami, organami administracyjnymi, egzekucyjnymi, innymi wymiaru sprawiedliwości, organizacjami społecznymi, osobami prawnymi i fizycznymi, a pomoc ma dotyczyć przede wszystkim problemów mieszkaniowych.

Z tak zapisanego celu wynika, w ocenie Sądu, że Stowarzyszenie L., ma świadczyć pomoc prawną i organizacyjną mieszkańcom konkretnych budynków (kamienic) i ich reprezentować w postępowaniach administracyjnych. Reprezentowanie osób fizycznych w postępowaniu administracyjnym polega na ustanowieniu pełnomocnika takich osób lub też występowaniu w imieniu danych osób przedstawiciela ustawowego, co nie dotyczy przedmiotowej sprawy. Z kolei bycie pełnomocnikiem w postępowaniu administracyjnym zawężone zostało tylko do osób fizycznych jako pełnomocników, jak stanowi o tym art. 33 § 1 k.p.a. W związku z powyższym, jak wskazał Sąd I instancji, Stowarzyszenie L., nie może uzyskać w tej sprawie przymiot podmiotu na prawach strony z tytułu reprezentowania mieszkańców określonych kamienic.

W ocenie Sądu, również cel zawarty w statucie stowarzyszenia, jakim jest udzielanie pomocy prawnej i organizacyjnej określonym mieszkańcom kamienic nie może uzasadniać przyznanie temu stowarzyszeniu przymiotu podmiotu na prawach strony w tej sprawie, albowiem jeżeli celem stowarzyszenia jest udzielanie pomocy prawnej i organizacyjnej mieszkańcom w toku postępowania administracyjnego, to ci mieszkańcy winni być stronami tego postępowania, a z akt sprawy wynika, że mieszkańcy kamienic przy ul. S. nr [...], [...] i [...] nie są stronami przedmiotowego postępowania, a z samego faktu bycia mieszkańcem określonego budynku nie przysługuje ochrona interesu prawnego takiego mieszkańca.

Sąd zgodził się również z organem odwoławczym, że udział organizacji społecznej w postępowaniu na podstawie przepisu art. 31 § 1 k.p.a. nie może służyć jedynie partykularnym interesom samej organizacji społecznej lub jej członków, lecz musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w sprawach indywidualnych i działaniem w nim organów administracyjnych.

Tym samym skoro cel Stowarzyszenia L. nie uzasadnia dopuszczenia go do udziału w postępowaniu administracyjnym jako podmiotu na prawach strony, to zbędnym było w ocenie Sądu rozważanie, czy za dopuszczeniem stowarzyszenia przemawia interes społeczny, albowiem jak wynika z art. 31 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., obie przesłanki dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym muszą być spełnione łącznie.

Ustosunkowując się do zarzutów zawartych w skardze, Sąd stwierdził, że są one niezasadne, a w szczególności zarzut zawężającej wykładni art. 31 § 1 k.p.a., przez organy administracji, ponieważ nie można mylić pojęć interesu społecznego i celu działania danej organizacji. Prawo do mieszkania, na które powołuje się Stowarzyszenie L., nie stanowi w sprawie o ustalenie warunków zabudowy podstawy do uznania danej osoby za stronę.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i dlatego też skargę, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p. p. s. a.",., oddalił.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Stowarzyszenie L. wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciło naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 145 § 1 ust. 1 lit. b, p.p.s.a., poprzez brak jego zastosowania i uchylenia zaskarżonej decyzji ze względu na naruszenie przez organy administracji prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, a to naruszenia prawa polegającego na niedopuszczeniu skarżącego do udziału w sprawie o ustalenie warunków zabudowy;

- art. 145 § ust. 1 lit. c p.p.s.a., poprzez brak jego zastosowania i uznanie, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia przez organy administracji przepisów postępowania poprzez błędne zastosowanie art. 31 § 1 ust. 1 i § 2 k.p.a., poprzez brak wydania postanowienia o dopuszczeniu skarżącego do udziału w postępowaniu administracyjnym o ustalenie warunków zabudowy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że udział w przedmiotowej sprawie Stowarzyszenia L. jest zgodny z celami statutowymi organizacji skoro oraz interesem społecznym, skoro zapisy statutowe skarżącego przewidują, że stowarzyszenie świadczy pomoc prawną i reprezentuje mieszkańców kamienic przy ul S. [...], [...] i [...], między innymi w postępowaniach sądowych i przed organami administracyjnymi. Wskazano też, że nie ma przesłanek ku temu, aby za interes społeczny nie uznać zbieżnych dążeń skonkretyzowanej grupy ludzi, działającej na rzecz ogółu. Podniesiono, ze Stowarzyszenie L. jest reprezentantem społeczności lokalnej, której w sposób bezpośredni dotyczyły będą ewentualne zmiany w warunkach zabudowy kamienic przy ul. S. w K., a mieszkańcy tej ulicy posiadają bezcenną wiedzę odnośnie uwarunkowań związanych z zamieszkiwanymi przez nich kamienicami, a co za tym idzie, mogą dostarczyć organom administracyjnym informacji odnośnie zasadności planowanych zmian w strukturze budynków.

W ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, przedmiot toczącego się postępowania administracyjnego w zakresie ustalenia warunków zabudowy wkracza w zakres działania Stowarzyszenia L., chociażby ze względu na jego wynik.

Stowarzyszenia L. stwierdziło również, ze Sąd i instancji dokonał błędnej, zawężającej wykładni przepisów art. 31 § 1 i 2 k.p.a., uznając, że interes społeczny organizacji polegający na świadczeniu pomocy organizacyjnej i prawnej mieszkańców i obrona ich interesów, w tym w szczególności prawa do mieszkania, jest tylko i wyłącznie indywidualnym i partykularnym interesem członków stowarzyszenia.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną, uczestniczka postępowania K. Sp. z o.o., wniosła o jej oddalenie, podnosząc, że uczestniczenie w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy budynków przy ul. S. [...],[...] i [...] w K., nie znajduje uzasadnienia w statutowych celach Stowarzyszenia L.. Zgodnie ze statutem Stowarzyszenia zasadniczym jego zadaniem jest świadczenie pomocy lokatorom w problemach wynikających ze stosunku najmu lokali mieszkaniowych, więc postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy budynków nie mieści się w tym zakresie.

W ocenie uczestniczki Stowarzyszenie, skoro lokatorzy nie są stroną postępowania o ustalenie warunków zabudowy, to Stowarzyszenie nie może służyć im pomocą prawną w toku toczącego się postępowania, ani też w nim uczestniczyć na prawach strony.

Uczestniczka dodatkowo wskazała, że niezasadne jest twierdzenie skarżącego, iż przystąpienie do przedmiotowego postępowania leży w interesie społecznym, albowiem Stowarzyszenie L. nie działa na rzecz ogółu, a na rzecz skonkretyzowanej grupy osób, ograniczonej do mieszkańców kilkunastu lokali mieszkalnych w trzech kamienicach i to przy założeniu, że wszyscy ci mieszkańcy życzą sobie takiej pomocy i reprezentacji, co w żaden sposób nie zostało wykazane.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego, Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych, będąc związany granicami skargi kasacyjnej, a więc granicami, jakie strona wnosząca ten środek odwoławczy sama nakreśliła w ramach podstaw, o których mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a.

Odnosząc się do pierwszego zarzutu skargi kasacyjnej, dotyczącego naruszenia art. 145 § 1 ust. 1 lit. b, p.p.s.a., należy stwierdzić, że zarzut ten nie został powiązany z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów postępowania. Autor skargi kasacyjnej ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że powyższy przepis winien być zastosowany z uwagi na to, że doszło do naruszenia przez organy administracji prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, a to naruszenia prawa polegało na niedopuszczeniu skarżącego do udziału w sprawie o ustalenie warunków zabudowy. Strona skarżąca kasacyjnie nie wskazała jednak ani w treści zarzutu, ani w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, które przepisy postępowania zostały naruszone w opisany sposób. Należy zwrócić uwagę, że zarzut naruszenia przepisu art. 145 § 1 p.p.s.a., powinien być powiązany z przepisem, którego naruszenie wymagało właśnie zastosowania sankcji wynikającej z art. 145 § 1 p.p.s.a., albowiem w innym wypadku, tak wadliwie sformułowany zarzut nie poddaje się kontroli kasacyjnej, a co za tym idzie, nie może zostać uwzględniony. Dlatego też powyżej sformułowany zarzut należało uznać za nieusprawiedliwiony.

Nieusprawiedliwiony jest także drugi, zawarty w skardze kasacyjnej zarzut, dotyczący naruszenia przepisu art. 145 § ust. 1 lit. c p.p.s.a., poprzez brak jego zastosowania i uznanie, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia przez organy administracji przepisów postępowania poprzez błędne zastosowanie art. 31 § 1 ust. 1 i § 2 k.p.a., (autorowi skargi kasacyjnej chodziło o pkt 1 i 2) skutkiem braku wydania postanowienia o dopuszczeniu skarżącego do udziału w postępowaniu administracyjnym.

Zarzut ten oparty jest na wywodach autora skargi kasacyjnej wykazujących, że udział w przedmiotowej sprawie Stowarzyszenia L. jest zgodny z celami statutowymi organizacji oraz interesem społecznym.

Jak wynika z powyższego przepisu, organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem wszczęcia postępowania (art. 31 § 1 pkt. 1) oraz dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny (art. 31 § 1 pkt 2).

Zarzut naruszenia przepisu art. 31 odnosi się do obu jego punktów. Tymczasem należy stwierdzić, że art. 31 § 1 pkt 1 k.p.a. nie miał w sprawie w ogóle zastosowania. Nie stosowały go ani organy, ani Sąd. Jest to konsekwencją faktu, że Stowarzyszenie L. nie domagało się wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy, lecz wniosło o dopuszczenie do udziału w charakterze strony w tym postępowaniu, co wynika z pisma Stowarzyszenia z 3 lipca 2011 r., skierowanego do organu I instancji. Podstawę prawną orzeczeń rozstrzygających odmownie powyższy wniosek, stanowił przepis art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. Z powyższych więc względów zarzut naruszenia art. 31 § 1 pkt 1 k.p.a. jest w sposób oczywisty nieusprawiedliwiony.

Niezasadność zarzutu naruszenia przepisu art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a., wynika natomiast z faktu braku spełnienia przez Stowarzyszenie L. niezbędnych, określonych w ww. przepisie przesłanek dopuszczenia do udziału w postępowaniu, a mianowicie braku uzasadnienia udziału w sprawie celami statutowymi, jak i nieprzemawianie za tym udziałem interesu społecznego.

Cele statutowe Stowarzyszenia L. zostały określone, jako świadczenie pomocy organizacyjnej i prawnej mieszkańcom kamienic przy ul. S. [...], [...], [...] w K. oraz ich reprezentowanie przed sądami, organami administracyjnymi, egzekucyjnymi, innymi wymiaru sprawiedliwości, organizacjami społecznymi, osobami prawnymi i fizycznymi, a pomoc ma dotyczyć przede wszystkim problemów mieszkaniowych.

Przy tak określonych celach statutowych istotne z punktu widzenia treści wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy, było dokonanie oceny, przede wszystkim możliwości reprezentowania przez Stowarzyszenie L., mieszkańców kamienic przed organem prowadzącym powyższe postępowanie (warunkiem świadczenia pomocy organizacyjnej i prawnej nie był udział Stowarzyszenia w postępowaniu). Nie można założyć, że reprezentacja lokatorów może dotyczyć nieograniczonego rodzaju spraw, albowiem prowadziłoby to do naruszenia (obejścia) przepisów dotyczących pełnomocnictwa, w tym dotyczących podmiotów uprawnionych do występowania w postępowaniu w charakterze pełnomocnika. Dlatego też przy badaniu zasadności wniosku, należało uwzględnić, że reprezentacja lokatorów dotyczy problemów mieszkaniowych. Jakkolwiek autor skargi kasacyjnej powołał się na to właśnie zagadnienie, to jednak nie wykazał związku tej problematyki z wynikiem sprawy. Skoro przedmiotem postępowania było ustalenie warunków zabudowy, to skuteczne zakwestionowanie zajętego przez Sąd I instancji stanowiska wymagało wykazania przez wnoszącego skargę kasacyjną, wpływu wyniku postępowania na sferę obowiązków lokatorów - najemców lokali, znajdujących się w kamienicach ujętych w statucie. Stosownie bowiem do art. 28 k.p.a., interes prawny oparty jest na konkretnym przepisie prawa materialnego. Od interesu prawnego trzeba odróżnić interes faktyczny, czyli sytuację, w której osoba jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, ale nie znajduje to oparcia w przepisami powszechnie obowiązującego prawa, będących podstawą konkretnych roszczeń. Jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 maja 2008 r., w sprawie o sygn. I OSK 743/07,: "Jeżeli między celami statutowymi organizacji społecznej a materialnoprawnym przedmiotem sprawy nie istnieje prawny związek w tym znaczeniu, że cele statutowe tej organizacji mogą mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia sprawy, to zachodzi brak interesu statutowego organizacji do udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym sprawy innej osoby na podstawie art. 31 par. 1pkt 2 k.p.a.

Ponadto należy zauważyć, że jak wynika z omawianego przepisu, organizacja społeczna może brać udział w postępowaniu administracyjnym na prawach strony, jeżeli postępowanie administracyjne nie dotyczy praw i obowiązków organizacji społecznej, lecz praw i obowiązków "innej osoby", czyli strony (stron) tego postępowania. W razie, gdy postępowanie dotyczy (w znaczeniu przyjętym w art. 28 k.p.a.) interesu prawnego lub obowiązku organizacji społecznej lub gdy organizacja społeczna żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek, wówczas jest stroną postępowania administracyjnego, co wyklucza zastosowanie art. 31 (zob. także wyrok NSA w Warszawie z dnia 21 kwietnia 1992 r., IV SA 1243/91, ONSA 1993, nr 2, poz. 41, Wspólnota 1994, nr 2, s. 18). Organizacja społeczna nie może zatem żądać dopuszczenia do udziału w postępowaniu, które nie dotyczyłoby strony tego postępowania., a zarazem nie może powoływać się na swój własny interes prawny. Jakkolwiek jest problematyczne, czy za inną osobę w rozumieniu ww. przepisu można uznać członka organizacji społecznej, to jednak w przedmiotowej sprawie autor skargi kasacyjnej nie wykazał, by jakikolwiek członek Stowarzyszenia L. był stroną postępowania o warunki zabudowy.

Należy również stwierdzić bezzasadność wyrażonego w skardze kasacyjnej stanowiska, że za dopuszczeniem Stowarzyszenia L. do udziału w postępowaniu przemawiał interes społeczny. Argumentacja wnoszącego skargę kasacyjną w tym zakresie sprowadzała się do twierdzenia, że za interes społeczny należy uznać zbieżne dążenia skonkretyzowanej grupy ludzi, działającej na rzecz ogółu, a Stowarzyszenie L. jest reprezentantem społeczności lokalnej, której w sposób bezpośredni dotyczyły będą ewentualne zmiany w warunkach zabudowy kamienic przy ul. S. w K.. Jak wynika z powyższego, strona skarżąca identyfikuje interes swych członków – L. [...], [...], [...] w K. z interesem społeczności lokalnej, a nawet z interesem ogółu.

Należy uznać, że stanowisko to nie jest zasadne i słusznie zostało zakwestionowane przez uczestnika postępowania – K. Sp. z o.o., który w odpowiedzi na skargę wywodził, że strona skarżąca działa jedynie na rzecz skonkretyzowanej grupy osób, ograniczonej do mieszkańców kilkunastu lokali mieszkalnych w trzech kamienicach i to przy założeniu, że wszyscy ci mieszkańcy życzą sobie takiej pomocy i reprezentacji, co w żaden sposób nie zostało wykazane.

Przytoczone stanowisko uczestnika, nawiązuje więc do prawidłowo dokonanej przez Sąd I instancji oceny, co do braku przesłanek przemawiających za dopuszczeniem Stowarzyszenia L. do udziału w sprawie przez wzgląd na interes społeczny. Należy zaakceptować zajęte przez Sąd stanowisko, że cele statutowe strony skarżącej nie wyrażają celów społecznych, lecz w istocie partykularne cele samych członków Stowarzyszenia, skoro ograniczają się one tak podmiotowo, jak i przedmiotowo do spraw mieszkaniowych związanych z zamieszkiwaniem w ww. kamienicach.

Należy zauważyć, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się jednoznacznie na okoliczność, że udział organizacji społecznej, jako podmiotu na prawach strony w postępowaniu administracyjnym nie może służyć partykularnym interesom samej organizacji społecznej, lecz musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w sprawach indywidualnych i działaniem w nim organów administracyjnych (postanowienia NSA z dnia 28 września 2009 r. w składzie 7 sędziów, sygn. akt II GZ 55/09; wyrok NSA z dnia 16 lipca 2008 r., II OSK 843/07, Lex nr 501062; wyrok NSA z dnia 19 lipca 2012 r., II OSK 663/11).

W konsekwencji skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.