Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 135/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2015-06-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 23a ust. 7, art. 23b, art. 23d, art. 23f, art. 129 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Melezini, sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 23 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi "F." Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Celnego w Ł. decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r.

Nr [...] cofnął F. Spółce z o.o. z siedzibą

w W. (dalej również jako spółka, strona skarżąca) rejestrację automatu

do gier o niskich wygranych o nazwie A. M. M., nr fabryczny [...] [...].

Z rozstrzygnięciem tym nie zgodziła się strona skarżąca wnosząc odwołanie do Dyrektora Izby Celnej w B.

Decyzją z dnia [...] września 2014 r. Nr [...] Dyrektor Izby Celnej w B. utrzymał w mocy rozstrzygniecie organu I instancji podkreślając, że w wyniku badania sprawdzającego automatu A. M. M.,

nr fabryczny [...] [...] przeprowadzonego przez Laboratorium Celne Izby Celnej

w B. udokumentowanego opinią z dnia [...] lipca 2014 r. Nr [...] stwierdzono między innymi, iż automat nie spełnia warunku,

o którym mowa w art. 129 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.) - dalej jako "u.g.h." w zakresie maksymalnej jednorazowej wygranej i maksymalnej stawki za udział w jednej grze, to jest: (-) maksymalna stawka za udział w jednej grze na ww. automacie wynosi

10 złotych (w grach MAGIC POKER, STILL THE BEST, OCEAN TALE, AMERICAN HOT SLOT, HYPNO HIPPO, LEGEND OF SPHINX, GOLDEN BEAR, SUPER BUG); (-) wartość maksymalnej jednorazowej wygranej określona wg tabeli wygranych wynosi 20 000 zł (w grach: LEGEND OF SPHINX, GOLDEN BEAR),

18 000 zł (w grze OCEAN TALE), 10 000 zł (w grach: HYPNO HIPPO, SUPER BUG), 8 000 zł (w grze MAGIC POKER), 2 000 zł (w grze AMERICAN HOT SLOT), 1 500 zł (w grze THREE LINE POKER), 1000 zł (w grze STILL THE BEST). Dodatkowo jednostka badająca stwierdziła, iż: (-) istnieje możliwość zmiany minimalnej oraz maksymalnej stawki za grę z poziomu opcji serwisowych (bez ingerencji w płytę logiczną oraz bez naruszania plomb jednostki badającej), (-) nie spełniono warunku, o którym mowa w art. 18 ust. 1 u.g.h. w zakresie wygranej niższej od wpłaconej stawki, (-) automat nie jest wyposażony w system trwałej rejestracji i zapamiętywania danych - istnieje możliwość wykasowania stanu liczników oraz statystyk z księgowości elektronicznej, (-) istnieje możliwość zmiany wskazań liczników elektromechanicznych bez ingerencji w płytę logiczną, obudowę liczników oraz bez naruszenia plomb zabezpieczających, (-) brak umieszczenia

na automacie informacji o oznaczeniu zezwolenia, stawce za grę oraz opisu sterowania grą w sposób uniemożliwiający ich usunięcie bez uszkodzenia lub zniszczenia automatu.

Ponadto, organ odwoławczy wskazał, że nowelizacja przepisów dokonana ustawą z dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz innych ustaw, wprowadziła szczególny tryb postępowania dotyczący weryfikacji spełniania warunków określonych w ustawie przez zarejestrowany automat lub urządzenie

do gier. Zgodnie z brzmieniem art. 23b znowelizowanej u.g.h., potwierdzeniem spełniania przez automat lub urządzenie do gier warunków ustawowych jest wynik badania sprawdzającego przeprowadzonego przez jednostkę badającą upoważnioną do przeprowadzania badań technicznych automatów i urządzeń do gier przez Ministra Finansów. Zgodnie z art. 23a ust. 7 u.g.h., naczelnik urzędu celnego cofa rejestrację przed jej wygaśnięciem, jeżeli zarejestrowany automat lub urządzenie

do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie. Zgodnie z art. 129 ust. 3 u.g.h., przez gry na automatach o niskich wygranych rozumie się gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż 60 zł,

Organ II instancji odnosząc się do treści art. 129 ust. 3 u.g.h., definiującego pojęcie gry na automatach o niskich wygranych oraz wskazując m.in. na wartość jednorazowej wygranej i wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze stwierdził, że jeśli w tej samej grze gracz poddaje ryzyku stawkę postawioną na jej początku, a także wygrane uzyskane w trakcie tej gry, to oznacza to, że ocena stawki w całej grze wymaga dokonania zsumowania kwoty, którą zaryzykowano

na początku gry, jak też kwot wygranych i zaryzykowanych w toku tej samej gry. Zapis art. 129 ust. 3 u.g.h. należy czytać łącznie co oznacza, że odniesienie wartości jednorazowej wygranej i wartości maksymalnej stawki za udział w jednej grze należy przyporządkować do jednego i tego samego zdarzenia. Gdyby przyjąć,

że w rozumieniu jednej gry stawką za udział w grze byłaby wyłącznie stawka pobierana z licznika Kredyt (bez względu na ilość uruchomień bębnów i rozegranych pojedynczych gier) rozpoczynająca jedną grę, a wygraną - wygrana z pojedynczego losowania, a nie z pojedynczej gry (będącej w takiej sytuacji sumą wielu losowań)

to spowodowałoby to sytuację, kiedy gracz jednorazowo ryzykuje postawione w grze pieniądze, a wypłaca z gry zwielokrotnioną wygraną omijając w ten sposób przepis określający limit jednorazowej wygranej. Przeczyłoby to sensowi regulowania rynku gier na automatach o niskich wygranych. Dlatego nie można przyjąć, że skoro ustawodawca nie określił, z ilu losowań (etapów) składa się jedna gra, to może się ona składać z nieskończonej ilości losowań. Podobnie nie można przyjąć,

że w jednej grze na automatach do gier o niskich wygranych, może wystąpić nieskończona liczba jednorazowych wygranych, każda o wartości nie wyższej niż określona w ustawie, gdyż oznaczałoby to brak jakiegokolwiek pułapu limitującego górną granicę wygranej. Poprzez podział jednej gry na nieskończoną ilość etapów (losowań) oraz kumulację wielokrotnej liczby jednorazowych wygranych w jednej grze, gra na automacie do gier o niskich wygranych pozwalałaby grającemu

na osiągnięcie podobnych efektów, jak gra na automatach urządzonych w kasynie. Za jedną grę w rozumieniu art. 129 ust. 3 u.g.h. należy zatem uznać zamknięty cykl rozpoczynający się uruchomieniem gry i kończący się wraz z jej finałem, niezależnie od tego czy dana gra ma przebieg jednoetapowy, czy też składający się z wielu etapów (losowań), a pod pojęciem maksymalnej stawki za udział w jednej grze należy uznać kwotę najwyższej opłaty, jaką grający może poddać ryzyku w trakcie tak rozumianej jednej gry.

Sporna decyzja została oparta o prawidłową wykładnię (dokonaną

w kontekście wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11, i C-217/11) art. 129 u.g.h.

w związku z art. 1 pkt 4 i 11 w związku z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy dyrektywy

nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r., ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.1998.204.37 ze zm.), zgodnie z którą przepis ten nie ma charakteru normy technicznej w rozumieniu dyrektywy i nie podlegał notyfikacji. Uwzględniając wskazówki Trybunału Sprawiedliwości organ I instancji uznał, że przepisy polskiej ustawy o grach hazardowych dotyczące zasad kontynuacji działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz nowej legalnej definicji automatów

o niskich wygranych, nie zawierają "innych wymagań" w rozumieniu art. 1 pkt 4 dyrektywy, a tym samym nie są przepisami technicznymi. Organ II instancji podzielił przedstawioną w decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. argumentację dotyczącą charakteru przepisu art. 129 ust. 3 u.g.h. i z wynikającą z uzasadnienia rozstrzygnięcia oceną, iż powołany przepis nie ma charakteru "przepisu technicznego" w rozumieniu dyrektywy.

Upoważnienie jednostki badającej do przeprowadzenia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier stanowi akt realizacji uprawnienia Ministra Finansów wynikającego z art. 23 u.g.h. Przepis art. 23f ust. 1 powołanej ustawy określa warunki jakie musi spełniać podmiot ubiegający się o status jednostki badającej. Minister Finansów podaje do publicznej wiadomości wykaz jednostek upoważnionych do badań technicznych automatów i urządzeń do gier (art. 23f ust. 6 u.g.h.). Z treści wykazu jednostek upoważnionych przez Ministra Finansów do badań technicznych automatów i urządzeń do gier opublikowanego na stronie internetowej urzędu obsługującego Ministra Finansów wynika, że Izba Celna w B. w chwili obecnej znajduje się na tym wykazie (znajdowała się również w momencie wyznaczenia przez Naczelnika Urzędu Celnego w Ł.). Omawiane upoważnienie jest aktem wewnętrznym Ministra Finansów, na podstawie którego dokonuje

on wyboru jednostek umocowanych do prowadzenia odpowiednich badań. Upoważnienie to nie stanowi rozstrzygnięcia kwestii materialno-prawnej, nie tworzy też na rzecz innych podmiotów żadnych praw i obowiązków. Udzielenie upoważnienia, jak i wybór jednostki badającej wynikają z samodzielnych uprawnień Ministra Finansów i mieszczą się w zakresie wykonywanych przez ten organ zadań

i jego bieżącej działalności. Natomiast organ podatkowy prowadzący postępowanie w sprawie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych jest zobligowany na mocy art. 23b u.g.h., w przypadku uzasadnionego podejrzenia,

że zarejestrowany automat do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie zażądać przeprowadzenia badania sprawdzającego przez jednostkę badającą. Podstawą cofnięcia rejestracji automatu może być wyłącznie dowód w postaci badania sprawdzającego przeprowadzonego przez upoważnioną jednostkę badającą, potwierdzający, iż zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie. Tylko bowiem jednostka badająca upoważniona przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych, spełniająca warunki o których mowa w art. 23f u.g.h., może w badaniu sprawdzającym ustalić czy automat do gier spełnia warunki określone w ustawie. Dodatkowo należy podkreślić, iż warunek posiadania akredytacji jest tylko jednym z wielu warunków i dla uzyskania upoważnienia konieczne jest spełnienie łącznie wszystkich przesłanek określonych dla jednostek badających w art. 23f ust. 1 pkt 2, 3 i 4 u.g.h. Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w B. stosownie do treści art. 23 ust. 1 pkt 2 u.g.h. zapewnia odpowiedni standard przeprowadzonych badań, w tym prowadzenie ich przez osoby o odpowiedniej wiedzy technicznej w zakresie automatów i urządzeń

do gier oraz dysponuje odpowiednim wyposażeniem technicznym. Wobec faktu,

że ustawodawca w art. 23 f u.g.h. nie określił rodzaju akredytacji, ale wskazał jedynie na konieczność jej posiadania, to kompetencji do przeprowadzania badania

w żadnym wypadku nie można wywodzić z zakresu akredytacji, ale należy brać pod uwagę łącznie wszystkie warunki określone w ustawie, które musi spełnić podmiot ubiegający się o uzyskanie upoważnienia do przeprowadzania badania automatów

i urządzeń do gier. Gdyby zakres akredytacji, o której mowa w art. 23f ust. 1 pkt 1 u.g.h. miał być adekwatny do prowadzenia badania automatów do gier,

to z pewnością zapis taki znalazłby się w ustawie, a tym samym zbędne byłoby zamieszczanie w ustawie pozostałych warunków. Wymóg posiadania akredytacji Polskiego Centrum Akredytacji stanowi odrębny, samodzielny warunek udzielenia upoważnienia. Z uwagi na powyższe kwestionowanie prawidłowości udzielonego przez Ministra Finansów upoważnienia ze względu na zakres akredytacji posiadanej przez Laboratorium Celne Izby Celnej w B. nie znajduje uzasadnienia

w obowiązujących przepisach prawa. Przedmiotowa ustawa nie precyzuje, jaki powinien być zakres akredytacji laboratorium, któremu udzielane jest upoważnienie do badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Warunkiem uzyskania przez laboratorium badawcze jakiejkolwiek akredytacji jest zgodność z warunkami normy PN-EN ISO/IEC 17025:2005 "Ogólne wymagania dotyczące kompetencji laboratoriów badawczych i wzorcujących" udzielanego przez Polskie Centrum Akredytacji (PCA), to jest posiadanie udokumentowanego systemu zarządzania zgodnego z wymaganiami tej normy oraz spełnienie szeregu wymagań technicznych w odniesieniu do personelu, stosowanych metod badawczych i wyposażenia. Laboratorium Celne w B. po spełnieniu powyższych wymagań otrzymało certyfikat akredytacji w dniu [...] lipca 2004 r. W związku z tym spełnione zostało wymaganie ustawodawcy odnośnie posiadania akredytacji PCA. Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w B., zgodnie z posiadanym certyfikatem Polskiego Centrum Akredytacji nr [...] [...], spełnia wymagania międzynarodowej normy PN-ISO 17025, która w zakresie systemu zarządzania jest zgodna z ISO 9001. Dodatkowo Dyrektor Izby Celnej w B. stwierdził, że upoważnienie

do badań technicznych automatów i urządzeń do gier nie jest klasycznym pełnomocnictwem, lecz rozstrzygnięciem o charakterze administracyjnym - art. 23f ust. 4 oraz 5 u.g.h., Upoważnienie do badań automatów i urządzeń do gier posiada zatem znamiona decyzji ostatecznej i cofnięcie upoważnienia może nastąpić jedynie w trybie przewidzianym w ustawie o grach hazardowych. Z uwagi na fakt,

iż przewidziane ustawowo cofnięcie upoważnienia nie miało miejsca, nie

ma podstawy prawnej do podważania mocy obowiązywania upoważnienia nadanego przez Ministra Finansów jednostce badającej, tj. Izbie Celnej w B. - Wydziałowi Laboratorium Celnego.

Niezasadnym pozostaje wniosek spółki o wdrożenie procedury badania sprawdzającego automatu do gier o niskich wygranych A. M. M.,

nr fabryczny [...] [...], przez jednostkę badającą posiadającą ważne upoważnienie Ministra Finansów do badań technicznych automatów i urządzeń do gier.

W niniejszym postępowaniu taka procedura została już wdrożona przez Naczelnika Urzędu Celnego w Ł. Automat został poddany badaniu sprawdzającemu przez upoważnioną jednostkę badającą, zakończonemu opinią z dnia [...] lipca 2014 r.

o nr [...], na podstawie której Naczelnik Urzędu Celnego w Ł. wydał rozstrzygnięcie.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Białymstoku F. Spółka z o.o. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając skarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie:

– art. 23a ust. 6 u.g.h. oraz art. 208 § 1 w zw. z art. 233 § 1 i § 2 oraz art. 127

i art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U.

z 2012 r., poz. 749 ze zm.) – dalej: "o.p.", przez brak uchylenia decyzji

I instancyjnej i umorzenia postępowania w sprawie cofnięcia rejestracji automatu jako bezprzedmiotowego, przy upływie 6-letniego okresu rejestracji ([...] września 2008 r. – [...] września 2014 r.) i w następstwie tego wycofaniu automatu

z eksploatacji z dniem [...] września 2014 r. z uwzględnieniem faktu, że wniesienie odwołania przenosi na organ odwoławczy kompetencję do merytorycznego rozpoznania sprawy w całości od początku z obowiązkiem uwzględnienia stanu faktycznego zaistniałego również w trakcie postępowania odwoławczego,

tj. upływu okresu rejestracji tego automatu,

– art. 23f ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 oraz art. 129 ust. 3, jak również art. 23f ust. 5

pkt 1 u.g.h. w związku z art. 2 pkt 3, art. 15 ust. 2 pkt 3 i art. 16 ust. 2 pkt 5, ust. 3

i ust. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U.

z 2010 r. Nr 138, poz. 935 ze zm.) oraz w zw. z art. 58 § 1 Kodeksu cywilnego przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że Izba Celna w B., której Minister Finansów udzielił dnia [...] listopada 2012 r. upoważnienia do badań automatów i urządzeń do gier, posiada status jednostki badającej pomimo braku przedstawienia Ministrowi Finansów certyfikatu akredytacji adekwatnego do badań urządzeń mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych jakimi z racji definicji ustawowej są automaty o niskich wygranych,

– art. 23b ust. 3 u.g.h. w zw. z § 7 ust. 2 pkt 5 i § 22 zarządzenia nr 28

Ministra Finansów z dnia 28 czerwca 2013 r. w sprawie nadania statutów izbom

celnym i urzędom celnym ( Dz. Urz. MF poz. 19) i w zw. z § 1 ust. 2 i § 6

ust. 2 zarządzenia nr 30 Ministra Finansów z dnia 29 października 2009 r w sprawie nadania statutów izbom celnym i urzędom celnym (Dz. Urz. MF poz. 72 ze zm.) oraz w związku z art. 58 § 1 Kodeksu cywilnego i art. 7 Konstytucji RP, przez przyjęcie, że Izba Celna w B. jest jednostką badającą, w sytuacji gdy przepisy prawa obowiązujące dnia [...] listopada 2012 r. (data udzielenia upoważnienia) nie zezwalały Izbie Celnej w B. na prowadzenie badań technicznych automatów i urządzeń do gier,

– art. 129 ust. 3 u.g.h. w zw. z art. 1 pkt. 3, 4 i 11 oraz art. 8 ust. 1

dyrektywy nr 98/34/WE przez bezpodstawne zastosowanie art. 129 ust. 3 u.g.h., pomimo, że ten przepis w związku z takimi regulacjami jak art. 129 ust. 1 i 2,

art. 135 ust. 2, art. 138 ust. 1, art. 144 oraz art. 14 ust. 1, art. 6 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt. 1 lit. a i art. 15 ust.1 u.g.h. wprowadza warunki mogące mieć istotny wpływ na sprzedaż lub właściwości produktów, jakimi są automaty do gier (urządzenia elektroniczne, elektromechaniczne, mechaniczne umożliwiające gry za wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gry mają charakter losowy albo zawierają element losowości), co w świetle wykładni art. 1 pkt 4 i 11 dyrektywy

przedstawionej w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia

19 lipca 2012 r. w połączonych sprawach C-213/11, C-214/11, C-217/11, pozwala na uznanie go za "przepis techniczny" w rozumieniu tej dyrektywy, a ponadto,

ze względu na to, że art. 129 ust. 3 u.g.h. dotyczy produktów i określa obowiązkowe parametry techniczne produktów, jakie mogą być eksploatowane, jako automaty do gier poza kasynami i salonami gier na automatach, może być uznany za specyfikację techniczną w rozumieniu art. 1 pkt 3, a więc zgodnie

z art. 8 ust. 1 ww. dyrektywy wymagał notyfikacji Komisji Europejskiej, a wobec braku jego notyfikacji, nie może być on stosowany,

– art. 129 ust. 3 w związku z art. 18 ust. 1 u.g.h. przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że: "stawką za udział w jednej grze" nie jest opłata/cena

za przystąpienie do jednej gry pobierana z licznika wpłat, lecz również kwota poddawana ryzyku w toku gry pochodząca z licznika wygranych BANK (licznika nie generującego punktów pochodzących z wpłat gracza), super gry,

do rozegrania których niezbędne jest wniesienie dodatkowej opłaty w postaci punktów z licznika kredyt nie są osobną grą, a w konsekwencji błędne przyjęcie,

iż łączna wygrana w postaci 500 pkt plus wygrana z super gry, do której rozegrania konieczne jest wniesienie oddzielnej opłaty (pkt z licznika kredyt - licznik wpłat przez gracza pieniędzy) powoduje przekroczenie wartości gier

(500 pkt plus 400 pkt uzyskanych z rozegrania 4 super gier, z których każdorazowo pobrano opłatę z licznika kredyt - art. 18 ust. 1 u.g.h.) tworząc pojęcie "suma jednorazowych wygranych" nieznane ustawie i stojące w opozycji

z pojęciem maksymalnej jednorazowej wygranej,

– art. 129 ust. 3 u.g.h. przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu,

iż "jednorazową wygraną" jest suma szeregu jednorazowych wygranych, które mogą być hipotetycznie uzyskane w szeregu odpłatnych gier z niepewnym (niezdatnym do przewidzenia z góry) wynikiem każdej z tych gier i możliwością odnotowania także przegranej, w sytuacji gdy z prawideł języka polskiego wynika, iż termin "jednorazowa" oznacza dana jeden raz, w jednej chwili, a w ślad za tym "jednorazowej wygranej" nie wolno utożsamiać z "wygraną wielorazową".

Dodatkowo skarżąca Spółka wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z treści dokumentu w postaci druku [...] [...] z dnia [...] września 2014 r. (zgłoszenia wycofania z eksploatacji automatu lub urządzenia do gier) do organu rejestracyjnego, tj. Naczelnika Urzędu Celnego w Ł., a dotyczącego automatu

o niskich wygranych A. M. M. nr fabryczny [...] na okoliczność wygaśnięcia rejestracji tegoż automatu z upływem 6-letniego okresu w trakcie postępowania odwoławczego i wycofania z eksploatacji tego automatu z dniem

[...] września 2014 r., co skutkuje koniecznością umorzenia postępowania w sprawie jako bezprzedmiotowego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w B. podtrzymał

w całości stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi.

Postanowieniem z dnia 21 stycznia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zawiesił postępowanie sądowe w sprawie do czasu rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny pytania prawnego skierowanego przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie II GSK 686/13.

Postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2015 r. Sąd podjął zawieszone postępowanie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.

Spór w sprawie sprowadza się do oceny spełnienia przesłanek cofnięcia rejestracji automatu do gier A. M. M., nr fabryczny [...] [...].

Zgodnie z art. 23a ust. 7 u.g.h. naczelnik urzędu celnego, w drodze decyzji, cofa rejestrację przed jej wygaśnięciem, jeżeli zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie. Naczelnik Urzędu Celnego w Ł. zgodnie z dyspozycją ww. przepisu prawa decyzją z dnia

[...] sierpnia 2014 r. cofnął rejestrację przedmiotowego automatu do gier o niskich wygranych.

W myśl przepisów ustawy o grach hazardowych działalność w zakresie gier

na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych

w salonach gier na automatach na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy jest prowadzona, do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń, przez podmioty, których im udzielono, według przepisów dotychczasowych, o ile ustawa nie stanowi inaczej (art. 129 ust. 1 u.g.h.). Natomiast przez gry na automatach

o niskich wygranych rozumie się gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych o wygrane pieniężne lub rzeczowe,

w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż 60 zł, a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż 0,50 zł (art. 129 ust. 3 u.g.h.).

Dla oceny legalności postępowania i wydanych w nim decyzji istotne jest,

że rejestracja automatu nastąpiła pod rządami wcześniejszej ustawy.

W przedmiotowej sprawie organ słusznie zastosował przepisy nowe. Ustawa o grach hazardowych w przepisach przejściowych utrzymała w mocy ważność dotychczasowych zezwoleń na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych do czasu ich wygaśnięcia na zasadach dotychczasowych (art. 117 i art. 129 u.g.h.), co oznacza, że utrzymane zostały w mocy certyfikaty użytkowanych automatów

do gier o niskich wygranych. Zasadę tę potwierdził również art. 11 ustawy nowelizującej. W następstwie wskazanej noweli zmianie uległa treść art. 23 ustawy oraz dodano art. 23a do 23f. Zatem po wejściu w życie nowelizacji, to jest od dnia

14 lipca 2011 r. należało w sprawie stosować przepisy ustawy o grach hazardowych w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą. Dodać należy, że treść noweli została notyfikowana przed Komisją Europejską w dniu 16 września 2010 r. pod numerem 2010/0622/PL.

Zgodnie z art. 23b ust. 1 u.g.h., na pisemne żądanie naczelnika urzędu celnego, w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie, podmiot eksploatujący ten automat lub urządzenie jest obowiązany poddać urządzenie lub automat badaniu sprawdzającemu. Badanie sprawdzające przeprowadza jednostka badająca upoważniona do badań technicznych automatów i urządzeń do gier

(art. 23a ust. 3 u.g.h.).

Podkreślenia w sprawie wymaga fakt, że w wyniku zastosowania procedury sprawdzającej, przeprowadzonej przez upoważnioną przez Ministra Finansów

do przeprowadzenia badań technicznych automatów i urządzeń do gier jednostkę badającą – Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w B. (upoważnienie

nr [...] [...] z dnia [...] listopada 2012 r.), stwierdzono m.in.,

iż automat nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 129 ust. 3 u.g.h. w zakresie maksymalnej jednorazowej wygranej i maksymalnej stawki za grę.

Niewątpliwie nieprawidłowości wykazane w odpowiednio zastosowanej procedurze kontrolnej potwierdziły, że maksymalna stawka za udział w jednej grze na spornym automacie wynosi 10 zł, zaś wartość maksymalnej jednorazowej wygranej wynosi od 1 000 do 20 000 zł, co w konsekwencji dało podstawę

do wydania zaskarżonych decyzji z uwagi na niespełnienie przez automat wymogów ustawowych.

Dodatkowo jednostka badająca stwierdziła, iż: (-) istnieje możliwość zmiany minimalnej oraz maksymalnej stawki za grę z poziomu opcji serwisowych (bez ingerencji w płytę logiczną oraz bez naruszania plomb jednostki badającej), (-) nie spełniono warunku, o którym mowa w art. 18 ust. 1 u.g.h. w zakresie wygranej niższej od wpłaconej stawki, (-) automat nie jest wyposażony w system trwałej rejestracji i zapamiętywania danych - istnieje możliwość wykasowania stanu liczników oraz statystyk z księgowości elektronicznej, (-) istnieje możliwość zmiany wskazań liczników elektromechanicznych bez ingerencji w płytę logiczną, obudowę liczników oraz bez naruszenia plomb zabezpieczających, (-) brak umieszczenia na automacie informacji o oznaczeniu zezwolenia, stawce za grę oraz opisu sterowania grą w sposób uniemożliwiający ich usunięcie bez uszkodzenia lub zniszczenia automatu (warunki określone w § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia

9 marca 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków rejestracji i eksploatacji automatów i urządzeń do gier (Dz. U. z 2012 r. poz. 312), stosownie do art. 23d u.g.h.).

Powyższe potwierdza treść opinii z dnia [...] lipca 2014 r. Nr [...] z badania sprawdzającego, a tego typu dowód w sprawie bezsprzecznie daje podstawę do cofnięcia rejestracji przedmiotowego automatu

(por. wyroki NSA z dnia 27 lipca 2013 r., sygn. akt II GSK 790/12 oraz z dnia

29 listopada 2013 r., sygn. akt II GSK 1075/12; powoływane w uzasadnieniu wyroki dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących tego, że Izba Celna

w B. nigdy nie uzyskała statusu jednostki badającej z uwagi na brak uzyskania akredytacji potwierdzającej kompetencje fachowe do badań urządzeń mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych wymaganej w przepisach ustawy o grach hazardowych, należy stwierdzić, że w ocenie Sądu zarzuty te nie zasługują na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 23b ust. 3 u.g.h. badanie sprawdzające przeprowadza,

na zlecenie naczelnika urzędu celnego, jednostka badająca upoważniona do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, w terminie nie dłuższym niż 60 dni

od dnia otrzymania zlecenia. Stosownie do art. 23f ust. 1 u.g.h. upoważnienia

do badań technicznych automatów i urządzeń do gier udziela minister właściwy

do spraw finansów publicznych jednostce badającej, która m.in. posiada akredytację Polskiego Centrum Akredytacji lub jednostki akredytującej państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, będącej sygnatariuszem Wielostronnego Porozumienia EA (European co-operation for Accreditation Multilateral Agreement). Skoro organem uprawnionym do udzielenia upoważnienia do badania automatów i urządzeń do gier jest minister właściwy

do spraw finansów publicznych, który sprawdza spełnienie warunków do wydania tego upoważnienia, to należy uznać, że przedmiotowe postępowanie w zakresie cofnięcia rejestracji automatu nie jest właściwe do oceny prawidłowości udzielonej akredytacji. Jak zasadnie stwierdził WSA w Białymstoku w wyroku z dnia

19 listopada 2013 r., sygn. II SA/Bk 719/13, jeśli ze sprawy wynika, że jednostka badająca posiadała w dacie przeprowadzenia badania upoważnienie Ministra Finansów do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, to jest to fakt wykluczający prowadzenie w sprawie dodatkowego, uzupełniającego postępowania dowodowego na okoliczność posiadania przez tę jednostkę uprawnień

do sporządzania opinii o legalności działania automatów do gier o niskich wygranych. Fakt figurowania jednostki badającej w wykazie jednostek upoważnionych do badań technicznych automatów i urządzeń do gier stanowi podstawę przyjęcia przez organ statusu danej jednostki jako uprawnionej do przeprowadzania badania sprawdzającego automatów do gier o niskich wygranych. Niewątpliwie zaś

w rozpatrywanej sprawie kwestionowaną opinię wydała jednostka badająca posiadająca w dacie przeprowadzenia badania stosowne upoważnienie. Należy też dodać, że z przepisów u.g.h. nie wynika obowiązek przedstawienia akredytacji dopasowanej zakresowo do charakterystyki badań urządzeń do gier.

Nie ulega przy tym wątpliwości, że w toku postępowania w zakresie cofnięcia rejestracji automatu strona postępowania jest uprawniona do kwestionowania wyników badania sprawdzającego dokonanego przez jednostkę badającą. Zarzutów w tej materii strona skarżąca nie przedstawiła w skardze, a i Sąd z urzędu nie dopatrzył się nieprawidłowości w zakresie uzyskanego przez organ celny dowodu

z badania sprawdzającego automatu.

W świetle stanowiącego podstawę prawną decyzji cofającej rejestrację automatu art. 23a ust. 7 u.g.h., wystarczające dla cofnięcia rejestracji jest stwierdzenie niezgodności automatu z warunkami określonymi w ustawie. Nie

ma znaczenia fakt, czy automat utracił cechy techniczne pozwalające

na prowadzenie gier odpowiadających definicji ustawowej gry na automatach

o niskich wygranych, czy od początku ich nie posiadał, mimo że został zarejestrowany jako automat do takich gier (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia

27 sierpnia 2014 r, sygn. akt II SA/Bk 349/13).

Należy też podkreślić, że art. 129 ust. 1 i 3 u.g.h. nie podlegały obowiązkowi notyfikacji, gdyż nie mogą być uznane za techniczne z uwagi na to, że nie ustanawiają warunków uniemożliwiających lub ograniczających prowadzenie gier

na automatach poza kasynami i salonami gier albo mogących wpływać na sprzedaż takich automatów. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 kwietnia

2013 r. w sprawie II FSK 1195/12 wskazuje, że przepis art. 129 ust. 3 u.g.h. definiuje i określa cechy gry na automatach o niskich wygranych, określając przedmiot wygranej w tych grach oraz sposób ich urządzania. Nie odnosi się on natomiast

do cech automatu jako produktu i nie określa żadnej obowiązkowej cechy produktu. NSA doszedł do przekonania, z czym w pełni zgadza się Sąd w niniejszej sprawie, że przepis ten nie można traktować jako specyfikacji technicznej.

Przepis art. 129 ust. 3 u.g.h. jest tożsamy z poprzednio obowiązującą ustawą o grach i zakładach wzajemnych, która w art. 2 ust. 2b definiowała gry

na automatach o niskich wygranych jako gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych o wygrane pieniężne lub rzeczowe,

w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż równowartość

15 euro, a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż 0,07 euro. W związku z powyższym wejście w życie ustawy o grach hazardowych nie wpłynęło negatywnie na definicję gier na automatach o niskich wygranych.

W orzecznictwie sądów administracyjnych w sprawach z zakresu cofnięcia rejestracji wyrażony został pogląd, który Sąd w rozpoznawanej sprawie w pełni aprobuje, z którego wynika, że z żadnego przepisu u.g.h. nie wynikało,

by ustawodawca zagwarantował w czasie, na który zostało udzielone zezwolenie

na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych, niezmienność zasad dotyczących funkcjonowania owych automatów przedsiębiorcom podejmującym się prowadzenia tego rodzaju działalności. Uwzględnienie innej argumentacji prowadziłoby do wniosku, że wprowadzenie zmian w ustawie o grach hazardowych jest niemożliwe; w każdym czasie funkcjonują bowiem przedsiębiorcy realizujący przedsięwzięcia długoterminowe, w tym przypadku dysponujący zezwoleniem

na urządzanie przedmiotowych gier (por. wyrok NSA z dnia 12 lutego 2015 r., sygn. akt II GSK 2448/13).

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd nie dopatrzył się naruszenia wskazanych

w skardze art. 129 ust. 3 u.g.h. w zw. z art. 1 pkt 3, 4 i 11 oraz 8 ust. 1 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. U. UE. L.1998.204.37 ze zm.).

Skład orzekający nie podziela też prezentowanej przez stronę skarżącą interpretacji pojęć zawartych w ustawowej definicji gry na automatach o niskich wygranych, co zresztą wyrażone zostało w wyrokach WSA w Białymstoku z dnia

27 sierpnia 2013 r. sygn. akt II SA/Bk 349/13, a także z dnia 4 lutego 2014 r. sygn. akt II SA/Bk 756/13. Sprzeczna jest bowiem ona z systemową i funkcjonalną wykładnią przepisu art. 18 ust. 1 u.g.h. (" Wartość wygranej w grach hazardowych nie może być niższa od ceny losu lub innego dowodu udziału w grze albo kwoty wpłaconej stawki.") i przywoływanego art. 129 ust. 3 u.g.h.

W kwestii interpretacji ustawowej definicji gry na automacie dla gier o niskich wygranych Sąd przychyla się do stanowiska zaprezentowanego w uzasadnieniu prawomocnego wyroku WSA w Olsztynie z dnia 29 grudnia 2011 r., sygn. akt

II SA/Ol 894/11. Ustawodawca zróżnicował gry na automatach o niskich wygranych od gier na automatach urządzanych w kasynach lub salonach gier, co do możliwości lokalizacji punktów gier, wysokości zabezpieczenia finansowego wnoszonego przez podmioty prowadzące działalność w tym zakresie oraz różnic w opodatkowaniu tych dwóch różnych sposobów gier na automatach. Wykładnia celowościowa i systemowa nie pozwalają na zacieranie różnic w wysokości wygranych i stawek za udział

w jednej grze w odniesieniu do gry na automatach o niskich wygranych

i na automatach bez ustawowego ograniczenia wygranej. Mechanizm gry pozwalający na jej kontynuowanie za uzyskane wygrane prowadzi do przyjęcia wyższej niż ustawowa stawki za udział w jednej grze i w konsekwencji do wyższej niż ustawowa maksymalnej wygranej. Nie można przyjąć, że skoro ustawodawca nie określił, z ilu losowań (etapów) składa się jedna gra, to może się ona składać

z nieskończonej ilości losowań. Podobnie nie można przyjąć, że w jednej grze

na automatach do gier o niskich wygranych, może wystąpić nieskończona liczba jednorazowych wygranych, każda o wartości nie wyższej niż określona w ustawie, gdyż oznaczałoby to brak jakiegokolwiek pułapu limitującego górną granicę wygranej. W takiej sytuacji nie byłoby różnicy pomiędzy automatem do gier, który może być eksploatowany w kasynie a automatem do gier o niskich wygranych eksploatowanym w punkcie gier na automatach o niskich wygranych. Poprzez podział jednej gry na nieskończoną ilość etapów (losowań) oraz kumulację wielokrotnej liczby jednorazowych wygranych w jednej grze, gra na automacie

do gier o niskich wygranych pozwalałaby grającemu na osiągnięcie podobnych efektów, jak gra na automatach urządzonych w kasynie.

Za jedną grę w rozumieniu art. 129 ust. 3 u.g.h. należy zatem uznać zamknięty cykl rozpoczynający się uruchomieniem gry i kończący się wraz z jej finałem, niezależnie od tego czy dana gra ma przebieg jednoetapowy, czy też składający się z wielu etapów (losowań), a pod pojęciem maksymalnej stawki

za udział w jednej grze należy uznać kwotę najwyższej opłaty, jaką grający może poddać ryzyku w trakcie tak rozumianej jednej gry.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 23a ust. 6 u.g.h. oraz art. 208 § 1 w zw. z art. 233 § 1 i § 2 oraz art. 127 i art. 187 § 1 o.p. powiązany przez spółkę z nieuwzględnieniem przez organ faktu upływu 6-letniego okresu rejestracji (29 września 2008 r. – 29 września 2014 r.).

Zgodnie z art. 23a ust. 2 u.g.h. rejestracja automatu lub urządzenia do gier oznacza dopuszczenie go do eksploatacji, a rejestracji dokonuje się na okres 6 lat. Według ust. 6 tego artykułu rejestracja wygasa z upływem okresu, na jaki została dokonana, a także w przypadku wycofania z eksploatacji automatu lub urządzenia

do gier. W kontrolowanej sprawie rejestracji automatu dokonano w dniu 29 września 2008 r., w związku z czym wygaśnięcie rejestracji w związku upływem okresu wskazanego w art. 23a ust. 2 ustawy nastąpiłoby z upływem dnia 29 września

2014 roku (stosownie do art. 12 § 4 o.p. terminy określone w latach kończą się

z upływem tego dnia w ostatnim roku, który odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim roku nie było - w dniu, który poprzedzałby bezpośrednio ten dzień). Jednakże powyższe w sprawie niniejszej nie nastąpiło, ponieważ przed upływem tego terminu Naczelnik Urzędu Celnego w Ł. cofnął rejestrację tego automatu, a następnie w dniu 29 września 2014 r. Dyrektor Izby Celnej w B. zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy to rozstrzygnięcie. Skoro więc rejestracja została cofnięta, to nie mogła już wygasnąć.

Bez wpływu na oceną skarżonej decyzji pozostaje też przedłożony przez spółkę dokument w postaci druku [...] [...] z dnia [...] września 2014 r. (zgłoszenia wycofania z eksploatacji automatu lub urządzenia do gier) dotyczący automatu A. M. M. nr fabryczny [...] [...]. Należy zgodzić się również z organem,

że zgłoszenie wycofania z eksploatacji stanowi w myśl § 11 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 9 marca 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków rejestracji i eksploatacja automatów i urządzeń do gier (Dz. U. poz. 312), potwierdzenie czynności faktycznej polegającej na wycofaniu konkretnego zarejestrowanego automatu z eksploatacji. Zgłoszenie [...] [...] dotyczące wycofania

z dniem [...] września 2014 r. z eksploatacji przedmiotowego automatu nie potwierdza żadnej dokonanej w tym dniu czynności faktycznej, gdyż spółka nie posiadała w tym dniu przedmiotowego automatu. Zgodnie bowiem z protokołem zatrzymania przedmiotów w dniu [...] marca 2011 r. przedmiotowy automat został w tym dniu zatrzymany jako dowód rzeczowy w sprawie o czyn z art. 107 § 1 k.k.s. W związku

z powyższym w momencie sporządzania dokumentu [...] [...] Spółka od ponad 3,5 roku nie eksploatowała tego automatu, nie dysponowała automatem, którego wycofanie

z eksploatacji formalnie zgłaszała. Należy zatem zgodzić się z organem, że nie mogła skutecznie wycofać z eksploatacji ww. urządzenia. Sąd tym samym w pełni podziela stanowisko wyrażone w wyroku z dnia 6 maja 2015 r. w sprawie I SA/Bk 256/15.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) oddalił skargę.