Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 755/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2020-10-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 71 ust. 1 i ust. 2, art. 77 ust. 1, art. 80 ust. 2, art. 81 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1405
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko.

SENTENCJA

Dnia 16 października 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Jan Szuma Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Walkowiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2020 roku sprawy ze skargi J. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy [...] decyzją z dnia [...] października 2018 r., nr [...], działając na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 2. ort 75 ust. 1 pkt 4 oraz art. 82 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa i ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2017 r., poz. 1405; dalej: "u.u.i.ś."), § 3 ust. 1 pkt 102 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 71; dalej: "R.p.o.ś."), w związku z art 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257; dalej: "K.p.a."), po rozpatrzeniu wniosku A. G., ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na prowadzeniu hodowli gęsi w istniejących oraz projektowanych obiektach o obsadzie (zdolności produkcyjnej) do 147,60 DJP, zlokalizowanych w miejscowości [...], gm. [...] na terenie nieruchomości stanowiących dziatki nr [...] i [...], obręb [...].

W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że planowane przedsięwzięcie inwestycyjne zlokalizowane jest w miejscowości [...] na terenach rolniczych. Z wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] wynika, że planowane przedsięwzięcie będzie realizowane na terenach przeznaczonych po zabudowę mieszkaniową i usługi, terenach rolniczych, użytków zielonych, łąk i pastwisk oraz dróg dojazdowych. Planowana inwestycja polega na dostosowaniu istniejącego gospodarstwa rolnego do zwiększonej obsady gęsi. Obecnie obsada stada wynosi 46,8 DJP, a realizacja przedsięwzięcia spowoduje jej wzrost do 147,60 DJP. Obsada stada w wyniku realizacji przedsięwzięcia wyniesie: 1) w istniejącym budynku inwentarskim nr [...] o powierzchni hodowlanej 126 m2 – 2,8 DJP, 2) w istniejącym budynku inwentarskim nr [...] o powierzchni hodowlanej 800 m2 - 19,2 DJP, 3) w istniejącym budynku inwentarskim nr [...] o powierzchni hodowlanej 1800 m2 – 64 DJP, 4) w projektowanej wiacie nr [...] o powierzchni hodowlanej ok 480 m2 - 11,2 DJP, 5) w projektowanej wiacie nr [...] o powierzchni hodowlanej ok 2112 m2 - 50,4 DJP.

Dalej wyjaśniono, że zwierzęta będą chowane w systemie głębokiej ściółki. Po okresie chowu, po uzyskaniu docelowej masy wynoszącej 6.0 - 6,5 kg nastąpi okres postoju technologicznego, w tym czasie budynki będą myte i dezynfekowane. Planuje się przeprowadzenie 3-4 cykli hodowlanych w ciągu roku. Ponadto w ramach przedsięwzięcia planuje się usytuowanie 3 silosów paszowych o pojemności 12 m2 każdy.

Z uwagi na fakt, że przedsięwzięcie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko na podstawie sporządzonego raportu, z uwzględnieniem stanowiska organów opiniującego i uzgadniającego, oraz po zapewnieniu we właściwej formie udziału społeczeństwa, zgodnie z art. 77 ustawy z dnia 3 u.u.i.ś., w dniu 7 marca 2017 r. organ I instancji zwrócił się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] o wyrażenie opinii w sprawie realizacji planowanej inwestycji, a także do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z prośbą o uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia. Obywa organy w pismach z dnia [...] marca 2017 r. i [...] marca 2017 r. stwierdziły konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Wobec tego organ I instancji postanowieniem z dnia [...] marca 2017 r. nałożył obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w odpowiedzi na wniosek organu I instancji o uzgodnienie warunków realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia pismem z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...] określił warunki jego realizacji. Z kolei Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska zobligował inwestora do uzupełnienia raportu, a także zobligował organ I instancji do dostarczenie dokumentacji dotyczącej przedmiotowej sprawy. Po dwukrotnym uzupełnieniu przez inwestora raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko w zakresie gospodarki wodno-ściekowej i hydrologii oraz ochrony powietrza, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska wydał postanowienie nr [...] uzgadniające warunki realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia.

W związku ze zmianą przepisów w toku postępowania organ I instancji zwrócił się z prośbą o uzgodnienie warunków realizacji analizowanego przedsięwzięcia również do Dyrektora Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Zarząd Zlewni w [...], który postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r., nr [...] określił warunki realizacji przedsięwzięcia, stwierdzając brak możliwości znaczącego oddziaływania na pozostające w zasięgu oddziaływania jednolite części wód. Dyrektor Zarządu Zlewni w [...] stwierdził, że stosunki wodne zostały zakłócone przy modernizacji drogi Powiatowej, gdy powstał przepust pod drogą prywatną. Kolejne zakłócenie nastąpiło natomiast, gdy kopalnia przekierowała wodę płynącą ze stałej zlewni [...] w kierunku [...]. Ponadto inwestor będzie odprowadzał wody opadowe spływające z dachów istniejących i projektowanych obiektów z terenu inwestycji w kierunku [...]. Ma to zapobiec ewentualnym podtopieniom sąsiednich nieruchomości przy silnych opadach atmosferycznych. Dyrektor Wód [...] na podstawie map dostarczonych przez pełnomocnika J. D. pismem z dnia [...] stycznia 2018 r. wyjaśnił również, że nadal są dwa wododziały wodne. Jeden z nich zbiera wodę z wzgórza [...] przepustem pod drogą do [...] Poinformował również, że był w terenie w celu sprawdzenia stanu faktycznego na gruncie, gdzie potwierdziły się jego przypuszczenia, że woda w rowie za ogrodzeniem inwestora nie płynie, na co wskazują rzęsy wodne zalegające na lustrze wody.

W raporcie wykonano obliczenia rozprzestrzeniania się hałasu w środowisku i wyznaczono poziom hałasu emitowanego przez fermę w reprezentatywnych punktach emisji na granicy najbliższych terenów chronionych. Wynika z nich, że poza terenem inwestycji nie będą przekraczane dopuszczalne poziomy hałasu określone w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. Nr 128. poz. 826). Na granicy terenów chronionych poziom hałasu wyniesie maksymalnie 38,8 dB w porze dnia i 38,1 dB w porze nocy. Zgodnie z przedłożoną dokumentacją najbliższe tereny wymagające ochrony akustycznej sąsiadują z przedmiotową działką i stanowią tereny zabudowy mieszkaniowo-usługowej.

W raporcie przedstawiono również oddziaływanie przedmiotowego przedsięwzięcia na stan zanieczyszczenia powietrza. Źródłami zorganizowanej emisji substancji do powietrza będą wprowadzane zanieczyszczenia pochodzące z procesów chowu gęsi, w tym substancje odorotwórcze powstające w wyniku rozkładu produktów przemiany materii tych zwierząt. Źródłami emisji niezorganizowanej będą: systemy wentylacji grawitacyjnej w planowanych do realizacji obiektach inwentarskich oraz silniki pojazdów poruszających się po terenie gospodarstwa. Z uwagi na charakter przedsięwzięcia oraz stosunkowo niewielkie natężenie ruchu w obliczeniach pominięto emisje z tych źródeł. Napełnianie silosów paszowych nie będzie źródłem emisji pyłu do powietrza z uwagi na to, że rury odpowietrzające z silosu skierowane będą wylotem w dół. Z wykonanych obliczeń rozprzestrzenienia substancji w powietrzu wynika, że wielkości emisji z tych źródeł nie będzie powodować przekroczenia wartości odniesienia substancji w powietrzu oraz dopuszczalnych przekroczeń określonych w rozporządzaniu Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. z 2010 r., nr 16, poz. 87). Ponadto będą dotrzymane standardy jakości powietrza określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. z 2012 r., poz. 1031).

Organ I instancji zwrócił również uwagę, że planowane obiekty wyposażone będą w posadzki betonowe, które zagwarantować mają zabezpieczenie środowiska gruntowo-wodnego przed zanieczyszczeniem pochodzącym m. in. od pomiotu. W tym celu zobowiązano inwestora do wykonania w nich szczelnych, betonowych, odpornych na agresywne działanie pomiotu posadzek. Ponadto, ponieważ inwestor nie przewiduje budowy płyty obornikowej, zobowiązano go, aby pomiot z pomieszczeń hodowlanych usuwany był bezpośrednio na środki transportu, bez magazynowania go na terenie fermy. W celu ochrony środowiska gruntowo-wodnego nałożono na inwestora również obowiązek dokładnego wyczyszczenia miejsca załadunku pomiotu na środki transportu. W uzupełnieniu raportu inwestor wyjaśnił przy tym, że obornik transportowy będzie do miejsca wykorzystanie wyłącznie sprzętem posiadającym szczelną komorę ładunkową, dodatkowo zabezpieczoną plandeką.

Z uwagi na zgłoszone przez strony postępowania wątpliwości, czy plan zagospodarowania przestrzennego dopuszcza realizację tego typu inwestycji na przedmiotowych działkach, w dniu [...] maja 2017 r. wystosowano pismo do autora miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] z prośbą o wyrażenie opinii oraz określenie maksymalnej obsady budynków inwentarskich na analizowanych działkach. W odpowiedzi autor planu wskazał, że w jego ocenie przedmiotowe przedsięwzięcie narusza § 13 pkt 8 lit. a oraz § 28 ust. 1 i ust. 5 planu miejscowego. Z kolei w przedłożonej przez inwestora opinii urbanista R. P. wskazał, że nie zachodzą sprzeczności funkcjonalno - użytkowe planowanych zamierzeń inwestycyjnych z funkcją obszarów wiejskich regulowanych obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy [...]. W dniu [...] października 2018 r. wpłynęła również przygotowana na zlecenie organu I instancji opinia prawna, informująca, że na podstawie zebranych dokumentów w przedmiotowej sprawie oraz po analizie powszechnie obowiązujących przepisów prawnych, orzecznictwa sądowego oraz poglądów doktryny, należy dojść do jednoznacznego wniosku, że realizacja inwestycji w kształcie określonym we wniosku inwestora będzie możliwa i nie będzie naruszać ustaleń planu miejscowego Gminy [...]

W odwołaniu z dnia [...] listopada 2018 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego J. D. podniosła, że planowana inwestycja jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że dla terenu objętego wnioskiem obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy [...] - podobszar II, przyjęty uchwałą nr [...] Rady [...] z dnia [...] marca 2013 r. ([...]), zmieniony rozstrzygnięciem nadzorczym Wojewody [...] nr [...] ([...]). Działki o nr ewid. [...] i [...] położone są na terenach oznaczonych symbolami: [...]- teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i usług; - [...] - tereny rolnicze; [...] tereny użytków zielonych, łąk i pastwisk.

W § 13 wskazanego planu miejscowego w zakresie zasad ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu kulturowego ustalono w pkt 2 zakaz lokalizacji przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, określonych przepisami odrębnymi. Zakaz nie dotyczy terenów obiektów produkcyjnych, składów , magazynów i usług, oznaczonych symbolem PU oraz terenów rolniczych, oznaczonych symbolem R oraz. W pkt 3 ustalono zakaz lokalizacji przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, określonych w przepisach odrębnych na terenach zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oznaczonej symbolem MN oraz zabudowy usługowej i mieszkaniowej wielorodzinnej oznaczonych symbolem UMW. Oznacza to, że plan miejscowy nie wprowadza zakazu lokalizacji przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko na ternach oznaczonych symbolem R, MNU i RZ.

Dalej wskazano, że w § 13 pkt 8 ustalono ochronę walorów krajobrazowych i przyrodniczych w granicach [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu, tj. w całym obszarze objętym planem poprzez respektowanie wymogów zawartych w akcie go ustanawiającym, m. in. zakaz budowy nowych oraz rozbudowy istniejących obiektów, które mogą powodować zanieczyszczenie powietrza, wody i gleby lub być źródłem ponadnormatywnego hałasu, i odrażających woni, a także zakaz lokalizowania przemysłowych ferm zwierząt - bezściółkowych i produkujących gnojowicę. W tym kontekście wyjaśniono, że to decyzja środowiskowa ma na celu właśnie ustalenie, czy planowana inwestycja spowoduje zanieczyszczenie powietrza, wody i gleby, bądź będzie źródłem ponadnormatywnego hałasu i odrażających woni. Przy czym w polskim systemie prawnym nie istnieją normy regulujące standardy związane z emisją nieprzyjemnych woni.

Następnie organ odwoławczy wyjaśnił, że hodowla gęsi reprodukcyjnej jest działalnością typowo rolniczą, jako jej dział specjalny, a działalność rolnicza pozostaje jednocześnie działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia [...] lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. Okoliczności te potwierdzałyby możliwość usytuowania obiektów do hodowli gęsi i na terenach oznaczonych symbolem MNU, na których to terenach stosownie do treści § 28 ust. 5 planu miejscowego dopuszcza się rozbudowę oraz lokalizację nowych obiektów związanych z prowadzeniem działalności rolniczej na działkach w granicach istniejących gospodarstw rolnych. Podobnie istniałaby możliwość lokalizacji inwestycji na terenie oznaczonym R, dla których w § 43 ust. 1 planu ustalono przeznaczenie - tereny rolnicze. Jednocześnie w ust. 2 dopuszcza się przeznaczenie terenu na: 1) zabudowę zagrodową z zastrzeżeniem ust. 3 i 4. 2) zabudowę służącą wyłącznie produkcji i obsłudze produkcji rolniczej oraz przetwórstwu rolno-spożywczemu z zastrzeżeniem ust. 3. W ust. 3 dopuszczono rozbudowę istniejącej zabudowy zagrodowej; realizację nowej zabudowy zagrodowej obiektów służących produkcji rolniczej i przetwórstwu rolno-spożywczemu z zastrzeżeniem ust. 4, przy spełnieniu następujących warunków: a) wielkość działki: nie mniejsza niż 0,3 ha, b) działka musi posiadać bezpośredni dostęp do drogi. Tymczasem teren, na którym planowana jest inwestycja składa się z działek nr [...] o pow. 1,78186 ha i nr [...] o pow. 1.1129 ha. Na nieruchomości zlokalizowany jest budynek mieszkalny, trzy budynki inwentarskie oraz magazyn pasz. Zarówno przedmiotowa nieruchomości jak i tereny zlokalizowane wokół planowanej inwestycji to tereny użytkowane rolniczo i tereny zabudowy zagrodowej. Działka posiada bezpośredni dostęp do drogi [...] oraz [...]

Organ odwoławczy zwrócił również uwagę, że część terenu, na którym ma być realizowana inwestycja jest oznaczony symbolem RZ zgodnie z § 44 ust. 1 planu jako teren użytków zielonych, łąk i pastwisk. W ust. 2 wskazano, że na tych terenach dopuszcza się przeznaczenie terenu: sieci infrastruktury technicznej wraz z niezbędnymi do korzystania z nich obiektami i urządzeniami, drogi stanowiące dojazd do gruntów rolnych, zbiorniki wodne, zalesienia na terenach gruntów V i VI klasy bonitacyjnej z wyłączeniem terenów w odległości mniejszej niż 15,0 m od krawędzi istniejących rowów melioracyjnych i cieków. W ust. 3 ustalono zachowanie rolniczego użytkowania terenu i zakaz realizacji zabudowy. Dopuszczono jednak zabudowę zagrodową stanowiącą rozbudowę istniejącej zabudowy zagrodowej zlokalizowanej na terenach bezpośrednio do nich przylegających, przy czym w granicach stref oddziaływania elektrowni wiatrowych I, oznaczonej na rysunku planu, obowiązuje zakaz lokalizacji budynków mieszkalnych. Tymczasem przedmiotowa inwestycja polega na rozbudowie istniejącego gospodarstwa rolnego stanowiącego zabudowę zagrodową.

Reasumując, zdaniem organu odwoławczego realizacja planowanej inwestycji na działkach nr ewid. [...] i [...] położonych w miejscowości [...], gmina [...] nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] zatwierdzonego uchwałą nr [...] rady [...] z dnia [...] marca 2013 r.

Uwzględniając uwarunkowania środowiskowe i lokalizacyjne, mając na uwadze ocenę oddziaływania przedsięwzięcia przedstawioną w raporcie oraz uzgodnieniach z profesjonalnymi organami, najkorzystniejszy dla środowiska wariant realizacji przedsięwzięcia polega na rozbudowie istniejącego gospodarstwa rolnego w wariancie proponowanym przez wnioskodawcę.

Odnosząc się do kwestii źródeł emisji zanieczyszczeń do atmosfery organ odwoławczy podniósł, że ich identyfikacji dokonano zgodnie z wytycznymi zawartymi w Dokumencie Referencyjnym Komisji Europejskiej o Najlepszych Dostępnych Technikach dla Intensywnego Chowu Drobiu i Świń, opracowanym w lipcu 2003 r., a opublikowanym przez Ministerstwo Środowiska w Warszawie 2005 r. Uwzględniając planowaną obsadę gęsi w gospodarstwie rolnym (łącznie 147,60 DJP), łączna emisja amoniaku do powietrza z trzech istniejących budynków inwentarskich oraz dwóch projektowanych wiat wyniesie: 17986,00 kg/rok i 2,053 kg/godz. Z kolei łączna emisja siarkowodoru do powietrza wyniesie 11,36 kg/rok i 0,0013 kg/godz. Na podstawie dokonanej analizy przedstawionej w raporcie nie stwierdzono żadnych przekroczeń stężeń jednogodzinnych dla wskazanych parametrów emisyjnych. Najwyższe stężenia jednogodzinne oraz średnioroczne zanieczyszczeń nie wykraczają poza teren działek inwestora.

W zakresie emisji hałasu organ odwoławczy wskazał, że z zaprezentowanych obliczeń wynika, że hałas związany z działalnością fermy nie spowoduje przekroczenia dopuszczalnych poziomów określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku na granicy najbliższych terenów chronionych akustycznie, tj. znajdującej się około 38 m na północny-zachód zabudowy mieszkaniowej.

Uwagi i wnioski zgłoszone przez społeczeństwo dotyczyły przede wszystkim obaw związanych z oddziaływaniem inwestycji w zakresie zakłócenia stosunków wodnych, zatrucia powietrza, gruntu i wody w sąsiedztwie fermy. Zastrzeżenia te zostały jednak uwzględnione poprzez skrupulatne wskazanie w decyzji warunków wykorzystania terenu inwestycji w fazie realizacji i eksploatacji inwestycji, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla sąsiednich terenów. Przedmiotowa ferma nie będzie powodować przekroczeń dopuszczalnych poziomów substancji w powietrzu, wodzie i gruncie, a wszystkie standardy jakości określone w przepisach szczegółowych zostaną dotrzymane. Szczegółową analizę dotyczącą wątpliwości okolicznych mieszkańców stanowi dokumentacja raportu wraz z uzupełnieniami kierowanymi do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego i Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...]. Biorąc przy tym pod uwagę łączną powierzchnię terenu, na których powstają i będą powstawać wody opadowe można z całą pewnością stwierdzić, że ilości powstających wód opadowych z tych powierzchni można zagospodarować na powierzchni czynnej będącej własnością inwestora, bez szkody dla terenów sąsiednich.

W skardze z dnia [...] lipca 2019 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu J. D. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 77 i 77 § 1 K.p.a., art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. a i art. 80 ust. 1 u.u.i.ś.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że planowana inwestycja jest niezgodna z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Nie można uznać, aby hodowla gęsi o obsadzie do 147,60 DJP była działalnością rolniczą. Zakładana jednostka przeliczeniowa inwentarza świadczy, że planowana inwestycja ma polegać na przemysłowym chowie gęsi. Jednocześnie plan miejscowy ustala zakaz lokalizacji i rozbudowy obiektów i usług, których funkcjonowania może być źródłem uciążliwości przekraczających wartości dopuszczalne, wykraczające poza granice terenu inwestora. Ocena oddziaływania dokonana przez organy powinna prowadzić do wniosku, że chów przemysłowy gęsi w bezpośrednim sąsiedztwie nieruchomości skarżącej powodować będzie emisję nieprzyjemnych, wręcz szkodliwych odorów. Ponadto podniesiony poziom terenu inwestycji powoduje zalewanie działki skarżącej i innych działek wodą oraz innymi nieczystościami pohodowlanymi.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowi art. 71 ust. 2 pkt 1 i 2 u.u.i.ś., zgodnie z którym uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji konkretnego przedsięwzięcia (art. 71 ust. 1 u.u.i..ś.).

Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest decyzją uznaniową. Organ właściwy do jej wydania powinien przeprowadzić postępowanie przewidziane przepisami u.u.i.ś. i jest zobligowany wydać tę decyzję, jeżeli inwestor spełni wymagania określone przepisami ustawy. Odmowa określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia może nastąpić jedynie wtedy, gdy:

- występuje niezgodność lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 80 ust. 2 u.u.i.ś.);

- nastąpiła odmowa uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez organ uzgadniający (art. 77 ust. 1 u.u.i.ś.). Związanie stanowiskiem organu uzgadniającego obejmuje także niemożność określenia w decyzji środowiskowej warunków realizacji przedsięwzięcia w sposób odmienny od zaprezentowanego w uzgodnieniu;

- wnioskodawca nie wyraża zgody na realizację przedsięwzięcia w wariancie innymi, niż proponowany, a z oceny oddziaływania na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w innym wariancie (art. 81 ust. 1 u.u.i.ś.);

- z oceny odziaływania na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natur 2000, o ile nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 34 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (art. 81 ust. 2 u.u.i.ś.);

- jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że może ono spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza (art. 81 ust. 3 u.u.i.ś.);

W realiach rozpoznawanej sprawy spór w głównej mierze koncentruje się wokół zgodności planowanej inwestycji z postanowieniami obowiązującego na tym terenie planu miejscowego. Jest to przy tym najdalej idący zarzut skargi, albowiem z art. 80 ust. 2 zd. 1 u.u.i.ś. wynika w sposób wyraźny, że zgodność z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest podstawowym kryterium oceny zamierzeń inwestycyjnych podmiotu ubiegającego się o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W przypadku stwierdzenia niezgodności lokalizacji planowanej inwestycji z ustaleniami planu, dalsze prowadzenie postępowania w przedmiocie wydania tej decyzji jest zbędne i niecelowe (por. wyrok NSA z dnia 19 marca 2019 r., sygn. akt II OSK 1093/17 dostępny pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z tej przyczyny organ, dokonując oceny zgodności planowanej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, obowiązany jest do szczegółowej analizy wszystkich postanowień planu mających zastosowanie do konkretnej inwestycji. Z kolei przyjęcie, że występuje sprzeczność z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie może budzić najmniejszych wątpliwości, a jeżeli takie by wystąpiły, to organ właściwy do wydania decyzji środowiskowej powinien podjąć działania zmierzające do ich usunięcia.

Co przy tym istotne, z uwagi na fakt, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego, podlega wykładni jak inne źródła prawa powszechnie obowiązującego. Przy wykładni treści planu co do przeznaczenia terenu konieczne jest tym samym sięgnięcie do dyrektyw wykładni, zgodnie z którymi znaczenie przepisu zależy nie tylko od jego językowego sformułowania, ale również od treści innych przepisów (kontekst systemowy) oraz całego szeregu wyznaczników pozajęzykowych, takich jak funkcje ocenianej regulacji prawnej.

Zdaniem Sądu w zaskarżonej decyzji zasadnie uznano, że planowana inwestycja jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady [...] z dnia [...] marca 2013 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] – [...] ([...]), zmienionego rozstrzygnięciem nadzorczym Wojewody [...] z dnia [...] maja 2013 r. Nr [...] ([...]).

Działki o nr ewid. [...] i [...], na których inwestor planuje realizację inwestycji, położone są na terenach oznaczonych symbolami: O 25MNU, O 23R, O 17RZ, O 81KDD o następującym przeznaczeniu: tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i usług, tereny rolnicze, tereny użytków zielonych, łąk i pastwisk, tereny dróg dojazdowych (k. 119 akt organu I instancji – żółty segregator).

W § 13 wskazanego planu miejscowego w zakresie zasad ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu kulturowego ustalono w pkt 3 zakaz lokalizacji przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, określonych w przepisach odrębnych, na terenach zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oznaczonej symbolem MN (lit. a) oraz zabudowy usługowej i mieszkaniowej wielorodzinnej oznaczonych symbolem UMW (lit. b). Jak słusznie zauważył organ odwoławczy, plan miejscowy nie wprowadził więc zakazu lokalizacji przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko na terenach oznaczonych symbolem R, MNU i RZ.

W tym miejscu należy wyjaśnić, że postanowienia planu miejscowego, w szczególności wprowadzające zakazy lub ograniczenia sposobu zagospodarowania, jako że kształtują wraz z innymi przepisami sposób wykonania własności nieruchomości, nie mogą być interpretowane w drodze wykładni rozszerzającej. Własność jest bowiem prawem chronionym konstytucyjnie i może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. Proces wykładni postanowień planu miejscowego musi więc uwzględniać intencje uchwałodawcy z takim oto warunkiem, że ograniczenia lub zakazy ustanowione w tym planie muszą być interpretowane ściśle (zgodnie z regułą).

Zauważenia przy tym wymaga, że na obszarze objętym postanowieniami planu wyznaczono tereny przeznaczone pod zabudowę jednorodzinną i wielorodzinną (MN, MNU, MWU,UMW, UST/ML, ZP/UMN, MNUr), które zostały zróżnicowane przez dotyczące ich zapisy szczegółowe. Ich analiza w odniesieniu do poszczególnych symboli prowadzi do konkluzji, że tereny wskazane w § 13 pkt 3 lit. a i b planu są szczególne na tle pozostałych terenów, na których ustalono zabudowę jednorodzinną i wielorodzinną. Dla terenu oznaczonego symbolem MN określono przeznaczenie terenu pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, przy czym dopuszczono przeznaczenie terenu również na obiekty towarzyszące zabudowie mieszkaniowej, parkingi, i funkcje handlowo-usługowe i inną działalność gospodarczą o uciążliwościach nie przekraczających granic terenu, do którego inwestor posiada tytuł prawny, określonych w przepisach o ochronie środowiska, w wydzielonych budynkach mieszkalnych lokalach użytkowych o sprecyzowanej powierzchni użytkowej (§ 25 ust. 2). W zamyśle teren ten ma więc stanowić wyłącznie enklawę domów jednorodzinnych wraz z funkcjami uzupełniającymi (drobny handel i usługi związane z zaspokajaniem potrzeb dnia codziennego). Z kolei na terenie oznaczonym symbolem UMW ustalono przeznaczenie – zabudowę usługową i mieszkaniową wielorodzinną, jednakże ograniczono możliwość lokalizacji usług wyłącznie do usług z zakresu: administracji publicznej, kultury, opieki zdrowotnej, obsługi finansowej, hotelarstwa i obsługi turystycznej, gastronomii, handlu i innych o charakterze centrotwórczym (§ 30 ust. 3). Sąd zauważa, że jest to szczególny typ usług nieuciążliwych, związanych z zaspokajaniem bieżących potrzeb oraz mających zapewnić rozrywkę. Na tym terenie zakazano lokalizacji tych obiektów i usług, których funkcjonowanie może być źródłem uciążliwości przekraczających wartości dopuszczalne zgodnie z wymogami przepisów odrębnych, wykraczających poza granice terenu, do którego inwestor posiada tytuł prawny, zwłaszcza w zakresie hałasu, drgań, promieniowania, zanieczyszczenia powietrza, gleb i wód (§ 30 ust. 5 pkt 2).

Tymczasem na terenach oznaczonych symbolem MNU, przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną i usługi funkcja usługowa i mieszkaniowa są równorzędne. Na tym terenie nie wskazano również katalogu zamkniętego usług dopuszczalnych na tym terenie. Został on zawężony wyłącznie poprzez zakaz lokalizacji i rozbudowy obiektów i usług, których funkcjonowanie może być źródłem uciążliwości przekraczających wartości dopuszczalne zgodnie z wymogami przepisów odrębnych, wykraczających poza granice terenu, do którego inwestor posiada tytuł prawny, zwłaszcza w zakresie hałasu, drgań, promieniowania, zanieczyszczenia powietrza, gleb i wód (§ 28 ust. 6).

W kontekście powyższego wskazać należy, że choć w planie miejscowym nie zdefiniowano pojęcia zanieczyszczenie, to w tym zakresie można odnieść się do ustawowej definicji tego pojęcia zawartej w art. 3 pkt 49 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, zgodnie z którym zanieczyszczenie jest to emisja, która może być szkodliwa dla zdrowia ludzi lub stanu środowiska, może powodować szkodę w dobrach materialnych, może pogarszać walory estetyczne środowiska lub może kolidować z innymi, uzasadnionymi sposobami korzystania ze środowiska.

Z raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wraz z jego uzupełnieniami wynika jednak, że projektowana rozbudowa gospodarstwa rolnego w [...] będzie dotrzymywać standardy emisyjne w zakresie wprowadzania gazów i pyłów do powietrza. Najwyższe stężenia jednogodzinne oraz średnioroczne zanieczyszczeń nie wykraczają poza teren działek inwestora. W pkt 3 raportu przedstawiono szczegółową charakterystykę poszczególnych źródeł emisji oraz obliczone wielkości emisji (emisja zanieczyszczeń gazowych i pyłowych, gospodarka wodno-ściekowa, emisja hałasu, gospodarka odpadami, geomorfologia, degradacja powierzchni ziemi). W dokonanych obliczeniach przedstawiono emisję i rozprzestrzenianie się amoniaku, siarkowodoru oraz pyłu. W uzupełnieniu do raportu z dnia [...] czerwca 2017 r. dokonano ponownie analizy oddziaływania przedsięwzięcia na stan powietrza (załącznik nr [...] do uzupełnienia raportu) i sprawdzono, czy budynek mieszkalny zlokalizowany na działce nr [...] nie jest narażony na przekroczenie wartości odniesienia substancji w powietrzu. Obliczone maksymalne stężenia w powietrzu pyłu, amoniaku i siarkowodoru wskazały na dotrzymanie standardów emisyjnych z instalacji i wykazały, że emitowane do powietrza substancje nie przekraczają wartości odniesienia substancji w powietrzu i dopuszczalnych poziomów substancji w powietrzu, określonych w załączniku nr 3 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. nr 16, poz. 87 ze zm.). Izolinie stężeń poszczególnych zanieczyszczeń przedstawiono w czytelny sposób na s. 86 – 101 raportu oraz w załączniku nr [...] do uzupełnienia raportu z dnia [...] czerwca 2017 r. Nie budzi zatem żadnych wątpliwości, że przekroczenie norm dotyczących zanieczyszczeń nie będzie miało miejsca na terenie graniczącym z obszarem inwestycji.

Natomiast w punkcie 3.3. raportu przedstawione zostało oddziaływanie akustyczne planowanego przedsięwzięcia. Przeprowadzone w raporcie obliczenia rozprzestrzenia hałasu dla planowego przedsięwzięcia szczegółowo wykazały, że jego działalność nie będzie powodować przekroczeń przyjętych dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku. Uwzględniono przy tym najbliższe tereny zabudowy mieszkaniowej poza terenem planowanego przedsięwzięcia tj. w kierunku północno-zachodnim – zabudowę mieszkaniową na działce nr [...] w odległości ok. 38 m od granic terenu przedsięwzięcia.

W kontekście zarzutów dotyczących uciążliwości zapachowych zaakcentować należy, że w raporcie również ta kwestia została poddana szczegółowej analizie. W systemie prawnym brak co prawda obecnie przepisów, które wskazywałyby na dopuszczalne poziomy określonych zapachów, gdyż do dnia dzisiejszego nie określono wartości odniesienia substancji zapachowych w powietrzu i metody oceny zapachowej jakości powietrza, poprzez określenie m. in. częstości przekraczania wartości odniesienia substancji zapachowej w powietrzu. Jednakże, zgodnie z Dokumentem Referencyjnym Komisji Europejskiej o Najlepszych Dostępnych Technikach dla Intensywnego Chowu Drobiu i Świń, w dokonanych obliczeniach przedstawiono emisję i rozprzestrzenianie się amoniaku i siarkowodoru – jak wskazano wyżej standardy emisyjne tych substancji zostaną dotrzymane.

Z tych samych względów nie sposób było uznać, że planowana inwestycja narusza § 13 pkt 8 planu, w którym ustalono ochronę walorów krajobrazowych i przyrodniczych w granicach [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu, tj. w całym obszarze objętym planem poprzez respektowanie wymogów zawartych w akcie go ustanawiającym, m. in. zakaz budowy nowych oraz rozbudowy istniejących obiektów, które mogą powodować zanieczyszczenie powietrza, wody i gleby lub być źródłem ponadnormatywnego hałasu, i odrażających woni, a także zakaz lokalizowania przemysłowych ferm zwierząt - bezściółkowych i produkujących gnojowicę.

Należy również zgodzić się z organami rozstrzygającymi w sprawie, że hodowla gęsi jako dział specjalny produkcji rolnej jest działalnością rolniczą, co potwierdza możliwość usytuowania obiektów do hodowli gęsi na terenach oznaczonych symbolem MNU, na których to terenach stosownie do treści § 28 ust. 5 planu miejscowego dopuszcza się rozbudowę oraz lokalizację nowych obiektów związanych z prowadzeniem działalności rolniczej na działkach w granicach istniejących gospodarstw rolnych. Podkreślić bowiem należy, że działy specjalne produkcji rolnej są częścią działalności rolniczej prowadzoną w większych rozmiarach. Współzależność pomiędzy tymi definicjami polega na tym, że jednym z rodzajów działalności rolniczej są działy specjalne produkcji rolnej. Można zatem powiedzieć, że każda działalność prowadzona w ramach działów specjalnych produkcji rolnej jest działalnością rolniczą (por. Podatek dochodowy od osób fizycznych. Komentarz, red. J. Marciniuk, C. H. Beck, Warszawa 2017, Legalis).

Tym samym planowana inwestycja jest również zgodna z zapisami szczegółowymi planu dla terenów oznaczonych symbolem R, przeznaczonych jako tereny rolnicze. W § 43 ust. 2 na tych terenach dopuszczono zabudowę służącą wyłącznie produkcji i obsłudze produkcji rolniczej oraz przetwórstwu rolno-spożywczemu z zastrzeżeniem ust. 3. W ust. 3 dopuszczono rozbudowę istniejącej zabudowy zagrodowej; realizację nowej zabudowy zagrodowej obiektów służących produkcji rolniczej i przetwórstwu rolno-spożywczemu z zastrzeżeniem ust. 4, przy spełnieniu następujących warunków: działka nie może być mniejsza niż 0,3 ha (lit. a) i musi posiadać bezpośredni dostęp do drogi publicznej (lit. b). Tymczasem teren, na którym planowana jest inwestycja składa się z działek nr [...] o pow. 1,78186 ha i nr [...] o pow. 1.1129 ha. Zarówno przedmiotowe nieruchomości jak i tereny zlokalizowane wokół planowanej inwestycji to tereny użytkowane rolniczo i tereny zabudowy zagrodowej. Działka posiada bezpośredni dostęp do drogi 081KDD oraz 082KDD.

Odnośnie realizacji inwestycji częściowo na terenie oznaczonym symbolem RZ (teren użytków zielonych, łąk i pastwisk), wskazać należy, że w § 44 ust. 3 ustalono zachowanie rolniczego użytkowania terenu i zakaz realizacji zabudowy. Dopuszczono jednak zabudowę zagrodową stanowiącą rozbudowę istniejącej zabudowy zagrodowej zlokalizowanej na terenach bezpośrednio do nich przylegających, przy czym w granicach stref oddziaływania elektrowni wiatrowych I, oznaczonej na rysunku planu obowiązuje zakaz lokalizacji budynków mieszkalnych. Tymczasem przedmiotowa inwestycja polega na rozbudowie istniejącego gospodarstwa rolnego stanowiącego zabudowę zagrodową.

Reasumując, organy rozstrzygające w sprawie słusznie uznały, że realizacja planowanej inwestycji nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy W. - P. II zatwierdzonego uchwałą nr [...] rady Gminy [...] z dnia [...] marca 2013 r.

W rozpoznawanej sprawie Sąd nie stwierdził również występowania żadnej z innych okoliczności, która w świetle przywołanych na wstępie przepisów mogłaby stanowić podstawę do odmowy wydania wnioskowanej przez inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Utrzymana w mocy przez Kolegium decyzja organu I instancji została wydana po przeprowadzeniu wymaganej oceny oddziaływania na środowisko, w toku której został sporządzony raport jej oddziaływania na środowisko. Raport ten jest kompletny i spójny i zawiera wszystkie niezbędne elementy wskazane w art. 66 u.u.i.ś. W szczególności w raporcie w sposób wyczerpujący i nie budzący wątpliwości zostały przeanalizowane wszystkie możliwe płaszczyzny oddziaływania planowanej inwestycji na nieruchomości sąsiednie. Zaakcentować przy tym należy, że w raporcie analizie poddano oddziaływanie zamierzonego przedsięwzięcia łącznie z istniejącym obecnie gospodarstwem, uwzględniając docelową jego obsadę wynoszącą 147,60 DJP. Wyniki raportu zostały uwzględnione w decyzji. Zgodnie z art. 80 ust. 1 u.u.i.ś. uwzględniono też wyniki wymaganych uzgodnień i opinii. Decyzja zawiera wszystkie wymagane elementy, spełniając w tym zakresie wymogi, które z uwzględnieniem specyfiki zamierzonego przedsięwzięcia wynikają z art. 88 u.u.i.ś., respektując jednocześnie wymagana wynikające z art. 107 § 3 K.p.a.

Nie można również podzielić zarzutu dotyczącego negatywnego wpływu planowanej inwestycji na stosunki wodne (podtopienia sąsiednich nieruchomości). Wskazane zagadnienie zostało wyeksponowane w ramach uzgodnienia przedsięwzięcia dokonanego przez Dyrektora Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Zarząd Zlewni w [...] który stwierdził, że planowane działania w ramach przedsięwzięcia nie wpłyną negatywnie na możliwość osiągnięcia celów środowiskowych. W celu zapewnienia osiągnięcia tych celów organ uzgadniający w ramach uzgodnienia określił warunki realizacji przedsięwzięcia, które znalazły wyraz w treści decyzji organu I instancji. Inwestor został zobowiązany do odprowadzania wód opadowych i roztopowych spływających z terenów utwardzonych i dachów w sposób niezorganizowany do gruntu w granicach działki, do której inwestor posiada tytuł prawny, bez powodowania szkody dla terenów sąsiednich i na pas drogowy. Ma to zapobiec ewentualnym podtopieniom sąsiednich nieruchomości przy silnych opadach atmosferycznych.

Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), oddalił skargę.