Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 388/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2011-07-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6 ust. 6, art. 3 ust. 4
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
article: art. 68 par. 2
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka,, Sędzia WSA Kazimierz Maczewski (spr.), Protokolant Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 7 lipca 2011r. sprawy ze skargi T. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania i ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2005 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że decyzją z dnia [...]r.

nr [...], wydaną po wznowieniu postępowania, Prezydent Miasta uchylił w całości swoją decyzję z dnia r. nr [...]w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na rok 2005

za nieruchomość położoną w S przy ul. S na kwotę [...] zł

i ustalił T Ł zobowiązanie podatkowe na 2005 rok w kwocie [...] zł,

w oparciu o złożoną korektę informacji w sprawie podatku od nieruchomości,

wg rozliczenia: mieszkanie powyżej 2,2 m o powierzchni 103 m2 według stawki 0,50 zł, piwnice powyżej 2,2 m - 40,5 m2 według stawki 0,50 zł, garaż w budynku mieszkalnym o wysokości powyżej 2,2 m - 19 m2 według stawki 0,50 zł, grunty pozostałe

o powierzchni 395 m2 według stawki 0,15 zł - za okres 12 miesięcy.

Uzasadniając tę decyzję organ podatkowy I instancji wyjaśnił, że decyzją

z [...]r. ustalono Te i W Ł zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości na rok 2005 za ww. nieruchomość

w S w kwocie [...]zł. Dnia 21 grudnia 2009 r. wpłynęła do organu korekta informacji w sprawie podatku od nieruchomości wypełniona przez T Ł, zgodnie z którą jako jedyna właścicielka nieruchomości zgłosiła do opodatkowania budynki mieszkalne i grunty, od których organ naliczył podatek. W związku z tym,

że odpowiadając na wezwanie organu T Ł stwierdziła, iż organ podatkowy dysponuje wszelkimi dokumentami wskazującymi na to, że stała się jedyną właścicielką nieruchomości, organ ustalił tę okoliczność na podstawie internetowego dostępu

do Centralnej Bazy Ksiąg Wieczystych oraz zgromadził odpowiednie dokumenty

i uzyskał informację z Wydziału Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miasta. Wynika z nich, że W. Ł zgłosił budynek do użytkowania, a załączony opis budynku, jak również zapisy Księgi Wieczystej wskazują, że od 1985 r. budynek ma taką samą powierzchnię. Zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości ustalane było przez organ za budynek mieszkalny o powierzchni 42 m2. Organ podatkowy na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków ustalił, że W Ł figurujący w ewidencji gruntów budynków jako współwłaściciel nieruchomości, zmarł 1 stycznia 1997 r. Ta Ł w dniu 28 listopada 2001 r. złożyła

w Sądzie Rejonowym w Wydziale Ksiąg Wieczystych wniosek o wpis na jej rzecz własności nieruchomości. Decyzją Prezydenta Miasta z [...] r. nastąpiło przekształcenie prawa wieczystego użytkowania w prawo własności gruntu.

W związku z uzyskaniem tych informacji, organ podatkowy wznowił postępowanie w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego za lata 2005-2008. W ocenie organu, wyszły na jaw istotne w sprawie nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi podatkowemu w czasie wydawania decyzji podatkowych za ww. lata - tj. faktycznie większa powierzchnia użytkowa budynku mieszkalnego niż powierzchnia dotychczas opodatkowana oraz to, że nieruchomość stanowi wyłączną własność T Ł, a nie jej współwłasność i W Ł - które uzasadniały wznowienie postępowanie. Organ podatkowy poinformował T Ł o prawie wypowiedzenia się i zapoznania

ze zgromadzonymi dowodami oraz odmówił stronie przedłużenia terminu do dokonania tej czynności ze względu na brak podstaw prawnych.

W odwołaniu od powyższej decyzji Ta Ł zarzuciła jej brak przesłanek do wznowienia postępowania w zakresie podatku za rok 2005 (art. 240 § 1 pkt 5 O.p.), upływ terminu przedawnienia (art. 68 § 1 O.p.), niezapewnienie stronie czynnego udziału w sprawie, ponieważ organ pomimo wniosku strony nie stworzył jej warunków do zapoznania się z aktami i wypowiedzenia się w sprawie, w czasie i miejscu

(filii urzędu) dogodnym dla strony. Ponadto nie oznaczono strony, której ustalono zobowiązanie za rok 2005. Brak też przesłanek do uznania złożonej przez T Ł informacji z 15 grudnia 2009 r. za korektę informacji w sprawie podatku

od nieruchomości, gdyż ta została złożona przez W Ł w 1985 r.

i w zgłoszeniu podał on powierzchnię budynku, zaś organ podatkowy miał wiedzę

o tym, że W Ł zmarł w 1997 r. i nie nastąpiła zmiana powierzchni opodatkowanej nieruchomości. Nie zaistniały zatem przesłanki do wznowienia postępowania, gdyż organ pominął przy opodatkowaniu decyzją z 2005 r. część powierzchni budynku zgłoszonej przez W Ł, a różnice w powierzchni wynikają jedynie z zaokrągleń. W rzeczywistości powierzchnia ta nigdy nie uległa zmianie. W związku z tym strona uważa, że nie miała obowiązku złożenia informacji podatkowej - co oznacza, iż upłynął termin przedawnienia zobowiązania podatkowego. Decyzja z dnia [...]r. wymierzająca podatek za 2005 r. jest dotknięta wadą, która skutkować powinna stwierdzeniem jej nieważności. Nie wskazuje ona bowiem strony postępowania, skierowana była wyłącznie wobec Wa Ła, a więc osoby nieżyjącej.

Decyzją z dnia [...]r. nr [...], wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1, art. 240 § 1, art. 245 § 1 pkt 1, art. 21 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60,

ze zm.), art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 3, 6 i 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r.

o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844, ze zm.) – zwanej dalej: u.p.o.l, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu sprawy na skutek odwołania Ty Ł od ww. decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...]r., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu podatkowego pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że w nagłówku decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...]r. wskazano Wa Ł, zaś w jej treści Tę Ł jako współwłaściciela. Decyzję adresowaną na W Ł odebrała w dniu 3 marca 2006 r. [...]- matka Ty Ł - pod adresem S ul. S. Wynika z tego,

iż organ podatkowy przyjął, że nieruchomość położona w S przy

ul. S stanowi współwłasność W i T Ł.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że gdy opodatkowana nieruchomość stanowi współwłasność wówczas, na podstawie art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, stanowi ona odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach. Odpowiedzialni solidarnie są przy tym ci podatnicy, którym doręczono decyzję ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego (art. 92 § 1 i § 3 O.p.). Współwłasność podlegającej opodatkowaniu nieruchomości skutkuje więc tym, że od nieruchomości takiej wymierza się podatek w odrębnej decyzji, którą kieruje się do wszystkich podatników, to jest współwłaścicieli, przy czym tylko ci będą zobowiązani do zapłaty podatku, którym doręczono decyzję. W pozostałym zakresie mają zastosowanie te same przepisy, które odnoszą się do wymiaru podatku na zasadach ogólnych.

Zdaniem organu II instancji, w sprawie doszło do doręczenia decyzji z dnia [...] r., w której wskazano wprawdzie dwa nazwiska osób uznanych przez organ za współwłaścicieli opodatkowanej nieruchomości, lecz doręczenie dokonane zostało tylko wobec jednej z nich - Ty Ł. Doręczenie to oparte jest na

art. 149 O.p., z którego wynika, że odebrać pismo może dorosły domownik.

Z oczywistych powodów nie mogło nastąpić doręczenie decyzji W Ł, bowiem - jak wynika z załączonych do akt dokumentów - zmarł on

w 1997 r. W takiej sytuacji należy więc przyjąć, że powstało zobowiązanie w podatku

od nieruchomości za 2005 r. wobec Ty Ł. Na podstawie art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe powstaje bowiem z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego ustalającej wysokość tego zobowiązania. Przepis ten ma zastosowanie w przypadku podatku od nieruchomości, gdy podatnikiem jest osoba fizyczna (art. 6 ust. 6 i 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych). Podatnikiem podatku od nieruchomości jest m.in. osoba fizyczna będąca właścicielem nieruchomości (art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych).

Organ odwoławczy wyjaśnił dalej, iż na podstawie art. 6 ust. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych osoby fizyczne są zobowiązane złożyć informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia mającego wpływ na wysokość podatku. Osoby, na których ciąży obowiązek podatkowy mają więc obowiązek złożenia we wskazanych sytuacjach informacji podatkowej. Na podstawie zaś art. 81 oraz art. 81b Ordynacji podatkowej, podatnicy mogą skorygować uprzednio złożoną deklarację, co znaczenie ma dla oceny ponoszenia przez nich odpowiedzialności karnej skarbowej.

W aktach przedmiotowej sprawy znajduje się jedynie informacja podatkowa złożona przez Tę Ł w dniu 22 grudnia 2009 r., dotycząca nieruchomości położonej w S przy ul. S Odnosząc się do twierdzenia strony, iż taką informację złożył w 1985 r. W Ł (nazwaną w innym miejscu odwołania zgłoszeniem), organ odwoławczy wyjaśnił, że w aktach sprawy znajduje się zgłoszenie użytkowania z dnia 3 maja 1985 r. podpisane przez Wa Ła, do którego załączono powykonawczy opis techniczny z podaną w nim powierzchnią użytkową budynku 100 m2 i 18 m2 garaż. Dokument ten wskazywałby na niezłożenie przed datą 22 grudnia 2009 r. informacji podatkowej, z drugiej jednak strony w decyzji z dnia 13 stycznia 2006 r. stwierdzono, że przy wymiarze podatku oparto się na danych z informacji podatkowej. Z uwagi na znaczny upływ czasu, jak również znaną organowi odwoławczemu praktykę podatkowych organów pierwszej niszczenia dokumentów księgowych po pięciu latach, nie jest możliwe jednoznaczne stwierdzenie, że W Ł nie złożył w 1985 r. informacji podatkowej. Okoliczność ta jednak – zdaniem organu odwoławczego - pozostaje bez znaczenia dla oceny poprawności zaskarżonej decyzji z dnia 9 września 2010 r., ze względu na wskazany wyżej obowiązek składania informacji podatkowej.

W uzasadnieniu decyzji organu II instancji wskazano dalej, iż w momencie, w którym Ta Ł stała się wyłącznym właścicielem przedmiotowej nieruchomości, była ona zobowiązana do złożenia informacji podatkowej - istotne znaczenie ma bowiem, czy nieruchomość stanowi współwłasność, czy też nie. Śmierć jednego z dwóch współwłaścicieli powoduje wygaśnięcie solidarnego obowiązku podatkowego, a powstanie obowiązku podatkowego wyłącznego właściciela. W związku z tym, że W Ł zmarł w dniu 1 stycznia 1997 r., Ta Ł powinna złożyć informację najpóźniej w dniu 15 stycznia 1997 r.

W związku z tym niezłożenie informacji podatkowej - zgodnie z art. 68 § 2 pkt 1 O.p. - powoduje, że zobowiązanie podatkowe nie powstaje po upływie pięciu lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy, a nie

po upływie lat trzech jak podnosi strona (art. 68 § 1 O.p.). Zasadnie zatem wydano i doręczono decyzję podatkową stronie, bowiem termin przedawnienia zobowiązania podatkowego za 2005 r. upływał z końcem 2010 r. Ponadto, w związku z tym, że Ta Ł zapłaciła w 2010 r. roku podatek od nieruchomości ustalony zaskarżoną decyzją, nie mogło dojść do wygaśnięcia zobowiązania podatkowego w wyniku przedawnienia, bowiem doszło do tego w wyniku zapłaty podatku (art. 59 O.p.). W związku z tym uzasadnione było merytoryczne rozpoznanie sprawy w 2011 r. Tak więc zarzut przedawnienia podniesiony w odwołaniu nie zasługuje na uwzględnienie.

Odnosząc się do zasadności wznowienia postępowania, organ odwoławczy wyjaśnił, że Prezydent Miasta pełni różne role, to jest rolę organu administracyjnego prowadzącego postępowania na podstawie Kodeksu postępowania administracyjnego oraz organu podatkowego prowadzącego postępowanie

na podstawie Ordynacji podatkowej. Dysponowanie więc dokumentem i znajomość wynikającej z niego okoliczności przez organ administracyjny, nie jest równoznaczne z ich posiadaniem przez organ podatkowy. W przedmiotowej sprawie w dacie wydania decyzji z dnia 28 stycznia 2005 r. podatkowy organ nie dysponował dokumentem, z którego wynikałoby, że nastąpiła zmiana w zakresie podatników podatku od nieruchomości od nieruchomości położonej w S przy ul. S . Nieznany mu był fakt śmierci Wa Ła. Organ ten nie miał przy tym obowiązku corocznego sprawdzania okoliczności związanych z wymiarem podatku od nieruchomości, w tym podatników podatku. Zasadne było więc wznowienie postępowania, zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] r., na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 O.p.

Odwołując się do art. 21 § 5 O.p. organ odwoławczy stwierdził, że organ podatkowy w sytuacji, gdy przepisy prawa nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji (informacji), ustala wysokość zobowiązania podatkowego zgodnie z danymi z tej informacji, chyba że opierać się powinien na innych danych, jeśli tak stanowią szczególne przepisy bądź w toku postępowania stwierdzono, że dane zawarte w deklaracji, mogące mieć wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego, są niezgodne ze stanem faktycznym. Zatem zarówno w zakresie podatnika podatku, jak również nieruchomości będących przedmiotem opodatkowania, w tym ich powierzchni, organ podatkowy ma prawo oprzeć się na danych zawartych w informacji podatkowej.

Spośród dowodów największe znaczenie mają dane z ewidencji gruntów i budynków, gdyż zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027, ze zm.) na ich podstawie dokonuje się wymiaru podatku, to jest jego obliczenia. Również dane z tej ewidencji wskazują na Tę Ł jako właściciela nieruchomości położonej w S przy ul. S, przy czym grunt oznaczony jest w niej symbolem B i ma powierzchnię 395 m2. Z informacji podatkowej złożonej przez Tę Ł wynika, że posadowiony na gruncie dom ma powierzchnię łącznie 162,50 m2, w tym część mieszkalna 103 m2, piwnice 40,50 m2 i garaż 19,00 m2. Decyzją organu I instancji wymierzono T Ł podatek od nieruchomości z uwzględnieniem powyższych danych.

Organ odwoławczy wyjaśnił dalej, iż przepisy Ordynacji podatkowej poprzez deklarację podatkową nakazują rozumieć także informację podatkową (art. 3 pkt 5 O.p.). Informacja podatkowa może być aktualizowana (art. 6 ust. 6 i 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych), jak również korygowana (art. 81 O.p.). Każdej z nich ustawa nadaje takie samo znaczenie, przy czym korekta deklaracji uchyla skutki poprzednio złożonej tzw. pierwotnej deklaracji. Nie ma więc znaczenia, czy organ podatkowy informację podatkową złożoną przez Tę Ł w dniu 22 grudnia 2009 r. potraktował jako pierwotną deklarację (jak zaznaczyła na niej podatniczka), czy też jako jej korektę (jak przyjął organ podatkowy w uzasadnieniu swej decyzji). Ma ona bowiem w jednym i drugim przypadku takie same skutki, a organ podatkowy jest uprawniony do oparcia się przy wymiarze podatku na wykazanych w niej danych

(art. 21 § 5 O.p.).

Odnosząc się do zarzutu uniemożliwienia zapoznania się z aktami sprawy, organ odwoławczy zauważył, że zgodnie z art. 123 § 1 i art. 200 § 1 O.p. organ podatkowy jest zobowiązany umożliwić stronie wypowiedzenie się i zapoznanie z aktami. Obowiązek ten organ realizuje poprzez doręczenie stronie pisma tej treści przed wydaniem decyzji kończącej postępowanie. Skorzystanie z tej możliwości przez stronę postępowania zależy wyłącznie od jej woli, należy do jej praw, a nie obowiązków. Strona, która ma zamiar skorzystać z takiej możliwości może to uczynić osobiście bądź poprzez pełnomocnika, organ zaś nie ma obowiązku wyznaczać godzin udostępnienia akt poza czasem swojego urzędowania, ani poza swoją siedzibą. Kwestie związane z organizacją pracy filii Urzędu pozostają w tym względzie jedynie normami organizacyjnymi nie wpływającymi na przedstawiony wyżej sposób stosowania art. 123 i 200 O.p. Organ podatkowy pierwszej instancji zastosował art. 123 § 1 i art. 200 § 1 O.p. dotyczący wypowiedzenia się w sprawie.

Organ nie uwzględnił także zarzutu strony, iż z zaskarżonej decyzji nie wynika komu ustalono wysokość zobowiązania podatkowego – stwierdzając, iż w jej nagłówku wskazano, że jest ona skierowana wobec Ty Ł.

Nie zgadzając się z decyzją organu odwoławczego Ta Ł złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji w części ustalającej zobowiązanie za rok 2005 w kwocie [...] zł oraz o zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji strona zarzucił naruszenie:

1) art. 211 Ordynacji podatkowej w zw. z jej art. 149 poprzez przyjęcie, że:

a) stronie skarżącej doręczono decyzję z [...]nr [...]ustalającą podatek od nieruchomości za 2005 rok skierowaną przez Prezydenta Miasta wyłącznie do osoby zmarłej,

b) decyzja z [...]nr [...]ustalająca podatek od nieruchomości za 2005 rok weszła do obrotu prawnego,

2) art. 245 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie, że:

a) decyzja [...]nr [...]ustalająca podatek od nieruchomości za 2005 rok posiadała walor decyzji ostatecznej i stanowiła podstawę do wznowienia postępowania,

b) wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji z [...]nr [...]ustalającej podatek od nieruchomości za 2005 nieznane organowi, który wydał decyzję,

3) art. 210 § 1 pkt 1 i 3 Ordynacji podatkowej poprzez bezpodstawne zaaprobowanie braku oznaczenia w decyzji:

a) z [...]znak: [...] Nr [...]organu podatkowego i strony,

b) z [...]r. nr [...]strony (w szczególności skarżącej), której ustalono zobowiązanie podatkowe za rok 2005,

4) art. 6 ust. 3 i 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez przyjęcie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że śmierć współmałżonka spowodowała u skarżącej powstanie obowiązku podatkowego "wyłącznego właściciela" obligującego do złożenia stosownej informacji w tym zakresie,

5) art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że w odniesieniu do skarżącej powstało zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za rok 2005 pomimo doręczenia decyzji

za ten rok w dniu 30.09.2010 r., a więc po upływie 3 lat od momentu powstania obowiązku podatkowego,

6) art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że powołany przepis obejmuje informacje, których obowiązek złożenia na podstawie art. 6 ust. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (przy przyjęciu, że taki ciążył na skarżącej) przypadł przed wejściem w życie przepisów Ordynacji podatkowej, tj. przed 01.01.1998 r.,

7) art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej w związku z art. 180 § 1, art. 187 § 1 i 3 oraz art. 191 O.p. poprzez brak uwzględnienia i odniesienia się do wszystkich dowodów zgromadzonych w trakcie postępowania, dotyczących powierzchni nieruchomości w stosunku do powierzchni przyjętej do opodatkowania,

8) art. 123 i art. 200 Ordynacji podatkowej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze oraz Prezydenta Miasta poprzez uniemożliwienie skarżącej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i zgłaszania żądań (w szczególności złożenia poprawnej informacji w zakresie powierzchni nieruchomości).

Uzasadniając takie zarzuty, Skarżąca podniosła, że decyzję z [...]r. skierowano (zaadresowano) wyłącznie do W Ł i mimo odebrania jej przez matkę Skarżącej (jako dorosłego domownika) z oczywistych powodów nie mogła być ona przekazana adresatowi – co przyznał organ I instancji, stwierdzając, że nie można tej decyzji uznać za skutecznie doręczoną. Decyzji tej organ w ogóle nie skierował do Skarżącej. Nie można też uznać, że decyzja ustala zobowiązanie podatkowe wobec osoby wymienionej w uzasadnieniu decyzji. W związku z tym Skarżąca uważa, że brak wejścia ww. decyzji do obrotu prawnego uniemożliwia uznanie, iż zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania. W ocenie strony, nie zaistniały też takie przesłanki określone w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, bowiem fakt zgonu Wa Ła był znany Prezydentowi Miasta, chociażby z korespondencji strony, dotyczącej przekształcenia prawa użytkowania wieczystego we własność, a zatem organ wiedział, iż Skarżąca jest wyłącznym właścicielem przedmiotowej nieruchomości. Nie ma przy tym znaczenia organizacyjny podział kompetencji w organie, bowiem zarówno w sprawach dotyczących przekształcenia ww. prawa, jak i w sprawach podatkowych właściwy jest ten sam organ, tj. Prezydent Miasta.

W powyższym zakresie Skarżąca powołała się też na argumenty przytoczone w odwołaniu. Konsekwentnie też Skarżąca kwestionuje, iż miała obowiązek złożenia informacji podatkowej, w związku ze śmiercią współwłaściciela nieruchomości, tj. męża Wa Ła i powołała się na fakt złożenia przez męża stosownej informacji. Nawet gdyby taki obowiązek ciążył na Skarżącej, to powstał on w 1997 r., a więc przed wejściem w życie Ordynacji podatkowej. Wobec tego Skarżąca uważa też, że w jej przypadku niezasadnie organ odwoławczy uznał, iż w przedmiotowej sprawie obowiązuje pięcioletni okres przedawnienia – także i z tego powodu zaskarżona decyzja narusza prawo, bowiem decyzja ustalająca podatek od nieruchomości za 2005r. została jej doręczona po upływie przewidzianego w art. 68 § 1 O.p. trzyletniego terminu przedawnienia.

W ocenie Skarżącej, zaskarżona decyzja wydana została także z naruszeniem ww. przepisów postępowania, w szczególności poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy (zwłaszcza w zakresie powierzchni budynku), a także przez uniemożliwienie Skarżącej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i zgłoszenia żądań – m.in. poprzez uniemożliwienie zapoznania się z aktami we wskazywanej przez stronę filii Urzędu Miasta.

Ponadto, zdaniem Skarżącej, naruszono art. 210 § 1 pkt 1 i 3 O.p. poprzez bezpodstawne zaaprobowanie w braku oznaczeń organu podatkowego i strony w decyzjach organu I instancji z 9 września 2010 r. i z 28 stycznia 2005 r., podnosząc, iż wymogu takiego nie spełnia wymienienie strony w "nagłówku" decyzji, zwłaszcza,

że pojęcie takie nie występuje w przepisach Ordynacji podatkowej.

Odpowiadając na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd administracyjny rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz, czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień - czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji następuje bowiem m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też przepisu prawa dającego podstawę

do wznowienia postępowania, lub ustalenia, że akt taki dotknięty jest wadą nieważności - art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej w skrócie: "p.p.s.a.".

W wyniku przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd uznał,

że skargę należy oddalić, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w podanym powyżej stopniu.

Na wstępie należy wyjaśnić, że wznowienie postępowania podatkowego jest instytucją procesową, która ma na celu ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją ostateczną w sytuacji, gdy zaistnieją przesłanki określone w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. W myśl art. 241 § 1 O.p., wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony.

W przedmiotowej sprawie organ podatkowy I instancji w dniu 31 maja 2010 r. z urzędu wznowił postępowanie w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2005-2008 za nieruchomość położoną w S przy ul. S.

Postępowanie w przedmiocie ustalenia ww. zobowiązania podatkowego za rok 2005 toczyło się uprzednio i zostało zakończone wydaniem przez organ podatkowy decyzji z dnia 28 stycznia 2005 r., nr 40498/2005, w której ustalono to zobowiązanie na kwotę [...]zł. Jako adresata tej decyzji wskazano Wa Ła, a jako współwłaściciela opodatkowanej nieruchomości - T Ł. Odbiór tej decyzji potwierdziła swoim podpisem [...]– matka Ty Ł – a obok podpisu wpisano wyraz: "mama".

Niewątpliwie [...]była "pełnoletnim domownikiem", o którym mowa w art. 149 Ordynacji podatkowej, której można doręczać pisma w postępowaniu podatkowym "w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu", jeżeli podjęła się "oddania pisma adresatowi". Z okoliczności faktycznych sprawy wynika jednak,

iż W Ł zmarł w dniu 1 stycznia 1997 r., a zatem [...]miała świadomość, iż rzeczywistym adresatem przesyłki (decyzji podatkowej za rok 2005), była jej córka – Ta Ł (stąd zapis "[...]", przy potwierdzeniu odbioru przesyłki) i przy uwzględnieniu doświadczenia życiowego uznać należy, że niewątpliwie o treści tej decyzji (a także decyzji za wcześniejsze i późniejsze okresy podatkowe) musiała wiedzieć Ta Ł - stwierdzenie to dodatkowo uzasadnia fakt,

iż kwota zobowiązania podatkowego ustalona w tej decyzji została zapłacona. Niewątpliwie zatem uznać też należy, że na osobie odbierającej taką przesyłkę ciążył więc obowiązek powiadomienia doręczyciela przesyłki, iż W Ł nie żyje – poświadczając odbiór przesyłki z obowiązkiem "oddania pisma adresatowi" osoba ta świadomie potwierdzała więc warunek nieprawdziwy, z więc zarazem niemożliwy do spełnienia. Z powyższych powodów (niezależnie od obowiązku złożenia informacji podatkowej) uznać też należy, że obowiązek taki ciążył następnie także na Podatniczce - od śmierci męża, Ta Ł była bowiem wyłącznym właścicielem przedmiotowej nieruchomości.

Od ww. decyzji podatkowej nie zostało złożone odwołanie, zatem organ podatkowy – przyjmując, iż nastąpiło skuteczne (tzw. zastępcze) doręczenie tej decyzji na podstawie art. 149 O.p. – mógł uznać tę decyzję za ostateczną. Uprawnioną

do wniesienia odwołania od decyzji adresowanej do Wa Ła

(jako współwłaściciela przedmiotowej nieruchomości), na podstawie art. 133 § 1 O.p.

w zw. z art. 97 § 1 O.p. – była Ta Ł, jego spadkobierczyni (a w istocie,

w tym czasie, już wyłączna właścicielka nieruchomości).

Zgodzić się wprawdzie należy ze Skarżącą, iż jeżeli organ podatkowy uznawał

(jak się później okazało błędnie), iż przedmiotowa nieruchomość stanowi współwłasność Wa i Ty Łów, a zatem uznawał Tę Ł za stronę tego postępowania podatkowego, to decyzję podatkową kończącą to postępowanie powinien doręczyć odrębnie także Tie Ł - co nie nastąpiło. W ocenie Sądu, nie stanowiło to jednak przeszkody do uznania ww. decyzji organu podatkowego z 28 stycznia 2005 r. za ostateczną.

W związku z tym, że decyzja ta zawierała jednak istotną wadę, bowiem w czasie jej wydania W Ł już nie żył, decyzja taka powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego. Wprawdzie w orzecznictwie przeważa pogląd, iż skierowanie decyzji do osoby nieżyjącej jest "rażącym naruszeniem prawa i powodem stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej na podstawie art. 247 § 1 pkt. 3 O.p." (por. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Łodzi z 07.04.2009 r. sygn. I SA/Łd 1044/08 i w Poznaniu z 25.03.2010 r. sygn. I SA/Po 1350/08), jednak uznać należało, że wyeliminowanie przez organ podatkowy z obrotu prawnego omawianej decyzji w innym trybie nadzwyczajnym, tj. po wznowieniu postępowania, nie stanowi naruszenia prawa mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy (określenie zobowiązania podatkowego w prawidłowej wysokości), skoro – jak zasadnie uznano w zaskarżonej decyzji - w sprawie wystąpiły przesłanki przewidziane w art. 240 § 1 pkt 5 O.p.

Zgodnie bowiem z wymienionym przepisem, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli "wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję".

W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie zaistniały powyższe przesłanki wznowienia postępowania, gdyż wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne, iż Ta Ł jest wyłączną właścicielką przedmiotowej nieruchomości, a ponadto inna jest powierzchnia budynku mieszkalnego, podlegająca opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, przyjęta w pierwotnej decyzji. Okoliczności te wynikały ze złożonej przez Podatniczkę w dniu 22 grudnia 2009 r. informacji IN-1 w sprawie podatku od nieruchomości, a ponadto fakt ten potwierdziły inne dowodu zgromadzone we wznowionym postępowaniu, m.in. wypis z księgi wieczystej.

Należało też uznać, iż okoliczności powyższe istniały w dniu wydania decyzji z 28 stycznia 2005 r., lecz nie były znane organowi, który wydał tę decyzję. Wprawdzie Skarżąca podnosi, iż informacja o śmierci Wa Ła (poprzez wystawienie aktu zgonu przez Urząd Miejski) oraz o tym, iż została wyłączną właścicielką przedmiotowej nieruchomości (np. z odpisu księgi wieczystej z 08.05.2004 r.) znana była Prezydentowi Miasta, jako organowi administracji publicznej zajmującej się m.in. tego rodzaju sprawami, jednak – w ocenie Sądu – zasadnie stwierdzono w zaskarżonej decyzji, iż Prezydent Miasta pełni różne role, to jest rolę organu administracyjnego prowadzącego postępowania na podstawie Kodeksu postępowania administracyjnego oraz organu podatkowego prowadzącego postępowanie na podstawie Ordynacji podatkowej. Dysponowanie zatem dokumentem i znajomość wynikającej z niego okoliczności przez organ administracyjny, nie jest równoznaczne z ich posiadaniem (wiedzą o nich) przez organ podatkowy – a Skarżąca takiej wiedzy tego organu nie wykazała w przekonujący sposób.

Odnosząc się do zarzutu skargi, dotyczącego naruszenia art. 6 ust. 3 i 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, wskazać należy, że zgodnie z tymi przepisami (w brzmieniu obowiązującym w 2005 r.), "jeżeli w trakcie roku podatkowego zaistniało zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku, a w szczególności zmiana sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania lub jego części, podatek ulega obniżeniu lub podwyższeniu, poczynając od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło to zdarzenie." (ust. 3), a w myśl ust. 6, "osoby fizyczne, z zastrzeżeniem ust. 11, są obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3".

Uznać więc należy, że stosownie do art. 6 ust. 6 u.p.o.l., w okolicznościach faktycznych przedmiotowej sprawy (śmierć współwłaściciela nieruchomości) Skarżąca miała z tego powodu obowiązek złożenia ww. informacji, bowiem wygasł obowiązek podatkowy jej zmarłego męża, równocześnie ustał solidarny obowiązek podatkowy

(art. 3 ust. 4 u.p.o.l.) i powstał u Skarżącej wyłączny obowiązek podatkowy i to właśnie ona, jako wyłączna właścicielka nieruchomości, powinna powiadomić organ podatkowy, składając (podpisując) informację zawierającą ten nowy fakt (ustanie współwłasności i powstanie wyłącznej własności przedmiotowej nieruchomości).

W ocenie Sądu, nie doszło też w sprawie do przedawnienia zobowiązania podatkowego za rok 2005, bowiem wobec niezłożenia przez Skarżącą ww. informacji podatkowej we wskazanym w art. 6 ust. 6 u.p.o.l. terminie, tj. do 15 stycznia 1997 r., termin przedawnienia wymiaru tego podatku upływał 31 grudnia 2010 r., natomiast decyzja organu podatkowego z 9 września 2010 r. ustalająca przedmiotowe zobowiązanie została doręczona Stronie przed upływem tego terminu (30 września 2010 r.). Zgodnie bowiem z art. 68 § 2 pkt 1 O.p. – jeżeli podatnik nie złożył deklaracji w przewidzianym w przepisach prawa podatkowego, zobowiązanie podatkowe o którym mowa w § 1 (dotyczy to zobowiązań podatkowych powstających z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania – art. 21 § 1 pkt 2 O.p.), "nie powstaje, pod warunkiem, że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 pięciu lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy". Niezasadnie więc poniesiono w skardze, że omawiane przedawnienie następowało po upływie lat trzech, z powołaniem się na art. 68 § 1 O.p. Prawidłowo też wskazano w zaskarżonej decyzji, że w związku z tym, iż Ta Ł zapłaciła w 2010 r. roku podatek od nieruchomości ustalony decyzją organu podatkowego z 9 września 2010 r., nie mogło dojść do wygaśnięcia zobowiązania podatkowego w wyniku przedawnienia, bowiem doszło do tego w wyniku zapłaty podatku (art. 59 O.p.).

Nie ma przy tym żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 68 § 2 O.p., iż wskazany wyżej ustawowy termin złożenia obowiązku podatkowego upływał przed dniem wejścia w życie Ordynacji podatkowej, bowiem obowiązek ten nie ustał po dniu 15 stycznia 1997 r., lecz trwał

aż do czasu jego spełnienia (co nastąpiło z dniem 22 grudnia 2009 r.).

Wobec tego, iż w złożonej 22 grudnia 2009 r. informacji Skarżąca wskazała inną powierzchnię opodatkowanego budynku – co stanowiło także jedną z przesłanek wznowienia postępowania – organ podatkowy, w myśl wskazanego w zaskarżonej decyzji art. 21 § 5 O.p., zasadnie ustalił wysokość zobowiązania podatkowego za rok 2005 na podstawie tej informacji (deklaracji). Z akt sprawy wynika niespornie,

iż powierzchnia tego budynku po jego zgłoszeniu do użytkowania przez Wa Ła nie ulegała zmianie, zatem wskazana przez Skarżącą w 2009 r. powierzchnia budynku odnosić się musi także do lat poprzednich, a więc także do roku 2005. Również w tym zakresie Skarżąca nie podważyła tego stwierdzenia, bowiem jej argumentacja, iż przyczyna różnicy tej powierzchni z pierwotnej decyzji podatkowej

za 2005 r. i decyzji zaskarżonej "wynika z zaokrągleń", nie jest przekonująca.

Sąd nie znalazł też podstaw do stwierdzenia, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem innych przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Za takie uchybienie nie można bowiem uznać zarzutu skargi, iż decyzja z [...]r. ustalająca zobowiązanie podatkowe za ok. 2005 nie zawiera określenia ani organu, ani strony. Wprawdzie w treści decyzji (w jej osnowie) nie wskazano wprost organu i strony, jednak niewątpliwie oznaczenie organu zawiera odciśnięta pieczęć Prezydenta Miasta Szczecin, a decyzja podpisana została z upoważnienia właśnie tego organu, natomiast strona do której kierowana jest decyzja została określona poprzez wpisanie imienia i nazwiska oraz jej adresu. Zarówno oznaczenie organu, jak i strony, zostało więc dokonane w tzw. nagłówku decyzji, nie ma jednak znaczenia – co podnosi Skarżąca - iż przepisy Ordynacji podatkowej nie znają takiego pojęcia, skoro dokonane oznaczenia nie mogą wywoływać żadnych wątpliwości, co do tożsamości zarówno organu wydającego decyzję, jak i strony postępowania, do której adresowana jest decyzja (której obowiązek podatkowy ustala).

Nie jest też zasadny zarzut skargi, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 210 § 1 pkt 6 O.p. w związku z art. 180 § 1, art. 187 § 1 i 3 oraz art. 191 tejże ustawy, poprzez brak uwzględnienia i odniesienia się do wszystkich dowodów zgromadzonych w trakcie postępowania, "dotyczących powierzchni nieruchomości w stosunku do powierzchni przyjętej do opodatkowania". W uzasadnieniu tej decyzji wyjaśniono bowiem, iż opodatkowaną powierzchnię nieruchomości przyjęto

na podstawie informacji IN-1 złożonej przez Skarżącą w dniu 22 grudnia 2009 r.,

a zatem organy podatkowe nie dokonywały odmiennych ustaleń, które mogłyby być uznane za niewłaściwą ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, nie istniała też potrzeba uzupełniania tego materiału dowodowego. Skarżąca nie wskazuje przy tym,

w jaki sposób miałoby nastąpić uzupełnienie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Przede wszystkim jednak, jeżeli Skarżąca uważa, że opodatkowana powierzchnia jest inna, niż wskazana przez nią w ww. informacji, powinna dokonać korekty tej informacji.

W związku z powyższym nie mógł być też uwzględniony zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organy obu instancji art. 123 i art. 200 O.p., poprzez uniemożliwienie Skarżącej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i zgłaszania żądań - w szczególności złożenia poprawnej informacji w zakresie powierzchni nieruchomości. W istocie zarzut ten nie jest zrozumiały, bowiem nie można w sposób logiczny uznać,

iż Skarżąca nie miała możliwości "złożenia poprawnej informacji w zakresie powierzchni nieruchomości". Taką "poprawną" informację podatnik może składać w każdym czasie, dokonując ewentualnej korekty złożonej uprzednio "niepoprawnej" informacji. Złożenie takiej informacji możliwe jest nawet także w sytuacji, gdyby organ "uniemożliwiał" – jak twierdzi Skarżąca – zapoznanie się z materiałami sprawy. Zauważyć jednak należy,

że w przedmiotowej sprawie Sąd nie stwierdził takiego, naruszającego prawo, uniemożliwiania Podatniczce zapoznania i wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, skoro – zgodnie z art. 200 § 1 – organy obu instancji powiadamiały ją o takiej możliwości.

Mając wszystko powyższe na względzie Sąd uznał, że nie istnieją podstawy

do uchylenia zaskarżonej decyzji, bowiem nie doszło w sprawie do naruszenia prawa w sposób wymieniony w przytoczonym na wstępie art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.

W związku z tym, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić.