Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 725/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2014-10-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art,. 135h ust.1, art.135n ust.4 pkt 3 i ust.6, art. 135 p ust.1
journal: Dz.U. 2011 nr 287 poz 1687
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 października 2014 r. sprawy ze skargi T. D. na decyzję P. Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i przekazania do ponownego rozpatrzenia sprawy uznania za winnego nieprzestrzegania zasad etyki zawodowej i odstąpienia od ukarania oddala skargę


UZASADNIENIE

Orzeczeniem z dnia [...] stycznia 2014 r., nr[...], P. Komendant Wojewódzki Policji w B. uchylił w całości orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w S.z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...], w sprawie uznania T. A. D. za winnego nieprzestrzegania zasad etyki zawodowej i odstąpienia od ukarania, a także sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia przez przełożonego dyscyplinarnego.

Orzeczenie P. Komendanta Wojewódzkiego Policji w B.wydane zostało przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy.

W dniu [...] października 2013 r. dyżurny Komendy Powiatowej Policji

w S. został telefonicznie poinformowany o awanturze domowej

w mieszkaniu nr [...] przy ul. W. [...] w S. Zgłaszająca W. D. oświadczyła, że ojciec – T. A. D. kilkakrotnie uderzył ręką matkę. Zeznania córki potwierdziła, po przybyciu na miejsce patrolu KPP

w S., matka – D. D. dodając, że została kopnięta w głowę

i uderzona czterokrotnie w twarz przez męża. Ponadto ustalono, że T. A. D. przebywał poza służbą i był pod wpływem alkoholu. Po zbadaniu stanu trzeźwości umieszczono go w PdOZ do wytrzeźwienia, a z przeprowadzonej interwencji została sporządzona tzw. "Niebieska karta".

W dniu [...] października 2013 r. w związku z uzasadnionym podejrzeniem nieprzestrzegania zasad etyki zawodowej mł. asp. T. A. D., zostało wobec niego wszczęte postępowanie dyscyplinarne. W toku przeprowadzonych czynności dowodowych w dniu [...] listopada 2013 r. przesłuchano mł. asp. T. A. D., który nie przyznał się do przedstawionego mu zarzutu oraz zapoznano ww. z zebranym materiałem dowodowym. W dniu 15 listopada 2013 r. zostało wydane i doręczone stronie postanowienie o zakończeniu czynności dowodowych oraz sporządzone sprawozdanie z przeprowadzonego postępowania dyscyplinarnego. Powyższe postanowienie nie zostało zatwierdzone przez przełożonego dyscyplinarnego.

W związku z powyższym, postanowieniem Komendanta Powiatowego Policji w S. z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...], uchylono postanowienie z dnia [...] listopada 2013 r. oraz zalecono rzecznikowi dyscyplinarnemu przesłuchanie w charakterze świadków policjantów uczestniczących w interwencji domowej. W dniu [...] listopada 2013 r. przesłuchano świadków: G.A., D.D., a także żonę funkcjonariusza – D. D., zaś w dniu [...] listopada 2013 r. A. B. W dniu [...] listopada 2013 r. rzecznik dyscyplinarny zapoznał obwinionego z zebranym materiałem dowodowym oraz sporządził sprawozdanie z przeprowadzonego postępowania dyscyplinarnego wraz z wnioskiem o jego umorzenie. W dniu [...] listopada 2013 r. rzecznik dyscyplinarny wydał postanowienie o zakończeniu czynności dowodowych, a w dniu [...] grudnia 2013 r. do akt dyscyplinarnych dołączono "opinię służbową" dotyczącą obwinionego.

Po dokonaniu analizy i oceny całokształtu materiału dowodowego, orzeczeniem z dnia [...] grudnia 2013 r., nr[...], Komendant Powiatowy Policji

w S. uznał mł. asp. T. A. D. winnym zarzucanego mu czynu i odstąpił od ukarania.

W uzasadnieniu organ stwierdził, że zachowanie funkcjonariusza wyczerpuje znamiona czynu określonego w art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w związku z § 1 pkt 2, § 2 i § 23 "Zasad etyki zawodowej policjanta" wprowadzonych Zarządzeniem nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta". Jednakże w związku z pozytywną opinią bezpośredniego przełożonego (popartą przez Zarząd Terenowy NSZZP przy KPP w S), organ uznając funkcjonariusza winnym popełnienia zarzucanego mu czynu, odstąpił od jego ukarania.

W odwołaniu od powyższej decyzji T. A. D. podniósł zarzut rażącego naruszenia art. 132 ust. 1 i ust. 2 ustawy o Policji oraz § 1 pkt 2, § 2 i § 23 "Zasad etyki zawodowej policjanta" oraz wskazał m.in., że w odniesieniu do policjanta nie istnieje określenie uchybienia godności urzędu.

Po rozpatrzeniu odwołania, orzeczeniem z dnia [...] stycznia 2014 r., nr[...], P. Komendant Wojewódzki Policji w B.uchylił w całości zaskarżone orzeczenie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez przełożonego dyscyplinarnego.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał na liczne uchybienia proceduralne kwestionowanego orzeczenia. Podniesiono, że skoro postępowanie

w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte w dniu [...] października 2013 r., to przed dniem [...] listopada 2013 r. powinien zostać przedłużony termin. Powyższe uchybienie spowodowało naruszenie art. 135h ust. 1 ustawy o Policji oraz § 5 rozporządzenia Ministra Sprawa Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 listopada 2003 r. w sprawie szczegółowego trybu wykonywania czynności związanych

z postępowaniem dyscyplinarnym w stosunku do policjantów.

Zdaniem organu, naruszono też art. 135i ust. 6 ustawy o Policji, gdyż postanowienie o zakończeniu czynności dowodowych wydano w dniu [...] listopada 2013 r., a zatem po dwóch dniach od zapoznania się przez funkcjonariusza ze zgromadzonym materiałem dowodowym, podczas gdy w treści pouczenia wskazane są 3 dni na wniesienie przez obwinionego uwag do zebranego materiału dowodowego. Wskazano również, że sprawozdanie z przeprowadzonych czynności dyscyplinarnych z dnia [...] listopada 2013 r. nie zostało zatwierdzone przez przełożonego w sprawach dyscyplinarnych.

Organ odwoławczy podniósł także, że data sprawozdania

z przeprowadzonego postępowania dyscyplinarnego powinna być co najmniej zbieżna z datą postanowienia o zakończeniu czynności dowodowych.

W przedmiotowej zaś sprawie sprawozdanie rzecznika dyscyplinarnego ([...] listopada 2013 r.) zostało wydane 2 dni przed postanowieniem o zakończeniu czynności dowodowych ([...] listopada 2013 r.).

Kolejnym błędem, w ocenie organu, było umieszczenie w aktach dyscyplinarnych "opinii służbowej o obwinionym" z dnia [...] grudnia 2013 r. po zapoznaniu strony ze zgromadzonym materiałem, wydaniu postanowienia o zakończeniu czynności dowodowych oraz sporządzeniu sprawozdania, a bezpośrednio przed wydaniem orzeczenia w przedmiotowej sprawie. W związku z tym, że strony nie zapoznano z całością materiału dowodowego, dowiedziała się ona o istnieniu opinii służbowej dopiero po wydaniu decyzji przez organ I instancji.

Poza tym organ wskazał, że uzupełnienia wymagają ustalenia poczynione przez rzecznika dyscyplinarnego. Podczas przesłuchania sierż. szt. G. A. sporządzającego pierwotną notatkę urzędową w dniu [...] października 2013 r., rzecznik dyscyplinarny nie doprecyzował informacji odnośnie okoliczności

w jakich doszło do obrażeń żony obwinionego, nie odniósł się też do informacji przekazanych przez córkę zgłaszającą interwencję. Organ podniósł również, że

w przedmiotowej sprawie należy przesłuchać mł. asp. Z. K. na okoliczność informacji, jakie zawarł w notatce z dnia [...] października 2013 r. oraz ustalić dane lekarza i ewentualnie przesłuchać go na okoliczność informacji, jakie przekazała mu D.D. odnośnie jej obrażeń.

Organ odwoławczy podniósł także, że uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia nie wyczerpuje elementów uzasadnienia faktycznego. Nie wskazano w nim bowiem,

w jaki sposób zachowanie policjanta naruszyło zasady etyki zawodowej policjanta.

W aktach dyscyplinarnych brak jest zeznań osoby, która potwierdziłaby, że zachowanie ww. było bulwersujące i negatywnie wpłynęło na postrzeganie Policji.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem T. A. D. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, w której zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił:

1) naruszenie art. 135n ust. 4 pkt 3 ustawy o Policji poprzez naruszenie tego przepisu i wydanie w sprawie decyzji kasacyjnej, na mocy której zostało uchylone w całości orzeczenie nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w S. z dnia [...] grudnia 2013 r., gdy tymczasem organ odwoławczy winien był wydać rozstrzygnięcie oparte na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 1 lub 2 ustawy o Policji, a zatem rozstrzygnięcie merytoryczne w sprawie, tym bardziej, że organ odwoławczy przeprowadził w znacznej części ocenę merytoryczną sprawy, co wynika wprost z treści uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia - wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 1983 r. sygn. akt II SA 403/83,

2) naruszenie art. 135l ust. 1 ustawy o Policji poprzez zaniechanie przeprowadzenia uzupełnienia materiału dowodowego, co do której czynności był w pełni uprawniony, tym bardziej, że zakres tego uzupełnienia z uwagi na jego obszar pozwalał na skorzystanie z kompetencji organu odwoławczego, nie naruszając tym samym zasady dwuinstancyjności postępowania.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości

orzeczenia nr [...]P. Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] stycznia 2014 r. (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.) ewentualnie stwierdzenie jego nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że organ odwoławczy dokonał bardzo obszernej i dokładnej analizy treści zeznań świadków oraz oceny dowodów, którymi dysponował organ I instancji, co wskazuje na dokonanie merytorycznej oceny sprawy. Wobec tego organ II instancji, korzystając ze swych uprawnień, mógł we własnym zakresie uzupełnić postępowanie dowodowe w sprawie. Zaznaczył, że wydanie decyzji kasacyjnej jest wyjątkiem od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a zatem niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca (art. 135n ust. 4 pkt 3 ustawy o Policji).

W ocenie skarżącego, sugerowanie organowi l instancji, że być może okolicznością uzasadniająca naruszenie etyki zawodowej niewątpliwie był fakt zastosowania wobec obwinionego zatrzymanie opiekuńcze w pomieszczeniu dla osób zatrzymanych komendy Powiatowej Policji w S., co wśród osób postronnych oraz innych funkcjonariuszy może rodzić pewien niesmak - jest działaniem wprost naruszającym zakaz orzekania na niekorzyść odwołującego oraz świadczącym o tym, że organ odwoławczy dokonał faktycznej oceny sprawy przy jednoczesnym ustaleniu, iż zebrany w sprawie materiał nie daje podstaw do uznania go za winnego popełnienia zarzucanego czynu. Takie działania organu pośrednio naruszają dyspozycję art. 135n ust. 6 ustawy o Policji, zaś wprost prowadzą do naruszenia art. 135n ust. 4 pkt 3 ww. ustawy.

Strona skarżąca nie zgodziła się ze stwierdzeniem organu odnośnie naruszenia przez organ I instancji art. 135i ust. 6 ustawy o Policji tylko z tego powodu, że od dnia zapoznania się z materiałem dowodowym do dnia wydania postanowienia o zakończeniu czynności dowodowych minęły dwa dni. Zdaniem skarżącego organ odwoławczy nie wskazał, w jaki sposób wskazane uchybienie organu I instancji wpłynęło na rozstrzygnięcie sprawy.

W odpowiedzi na skargę P. Komendant Wojewódzki Policji

w B. wniósł o jej odrzucenie. Organ stwierdził, że skarga jest niedopuszczalna ze względu na treść art. 138 ustawy o Policji, z którego wynika, że skarga przysługuje wyłącznie na orzeczenie kończące postępowanie dyscyplinarne. W przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie zaistniała.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ stwierdził, że są one bezzasadne. Wyjaśnił, że stanowisko organu należy uznać za korzystne dla skarżącego, gdyż zapewni mu skorzystanie z praw jako strony, a także może wpłynąć na poprawę jakości zebranego materiału dowodowego.

Pismem z dnia [...] lutego 2014 r. skarżący ustosunkował się do odpowiedzi organu na skargę. Podniósł w nim, że wniosek o odrzucenie skargi jest całkowicie bezzasadny. Zaznaczył również, że w sprawie chybione jest stwierdzenie organu, że doszło do wydania orzeczenia korzystnego dla skarżącego.

Postanowieniem z dnia 13 marca 2014 r. w sprawie II SA/Bk 127/14 WSA w Białymstoku odrzucił skargę T. A. D. na orzeczenie P. Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] stycznia 2014 r. nr[...].

Po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej od powyższego wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 22 maja 2014 r. w sprawie I OSK 1024/14 uchylił zaskarżone postanowienie stwierdzając, że skarga do sądu administracyjnego przysługuje na wszystkie orzeczenia wymienione w art. 135n ust. 4 ustawy o Policji, w tym na orzeczenie o charakterze kasacyjnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.,) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa zarówno materialnego, jak i przepisów postępowania administracyjnego. Zatem kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżony akt nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.

Ponadto zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie z punktu widzenia kryterium legalności jest orzeczenie P. Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] stycznia 2014 r. uchylające w całości orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w S. z dnia [...] grudnia 2013 r. uznające mł. asp. T.A.D. za winnego nieprzestrzegania zasad etyki zawodowej i odstępujące od ukarania oraz przekazujące sprawę do ponownego rozpatrzenia przez przełożonego dyscyplinarnego.

Materialnoprawną podstawę dla wydania przedmiotowych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687).

Sąd badając legalność zaskarżonego orzeczenia, w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy uznał, że zaskarżone orzeczenie P. Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. nie narusza prawa.

Na wstępie należy wskazać, że odpowiedzialność dyscyplinarna i karna policjantów została kompleksowo uregulowana w rozdziale 10 ustawy o Policji.

Z uwagi na przedmiot postępowania dyscyplinarnego jak i regulację szczególną

w ustawie o Policji, przepisów kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się do postępowania dyscyplinarnego policjantów.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 135n ust. 4 pkt 3 ustawy

o Policji. Zgodnie z dyspozycją powołanego przepisu, wyższy przełożony dyscyplinarny może zaskarżone orzeczenie uchylić w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez przełożonego dyscyplinarnego, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia czynności dowodowych w całości lub w znacznej części.

Podkreślenia jednak wymaga, że jak trafnie zauważono w judykaturze, decyzja kasacyjna może zostać podjęta w postępowaniu przed organem odwoławczym (wyższym przełożonym dyscyplinarnym) wyłącznie w sytuacji, gdy decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Skoro decyzja kasacyjna może być wydana wtedy, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania w całości lub w znacznej części (art. 135n ust. 4 pkt 3), to nie powinno budzić wątpliwości, że organ odwoławczy przy jej wydawaniu ogranicza się tylko do oceny przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz jego zakresu i nie rozstrzyga wówczas o meritum sprawy, a także nie przeprowadza merytorycznej kontroli decyzji wydanej przez organ I instancji. Dokonanie takiej merytorycznej kontroli nie wchodzi w ogóle w rachubę, albowiem decyzja organu I instancji wydana bez przeprowadzenia niezbędnego postępowania wyjaśniającego pozbawiona jest pełnych ustaleń, które mogłyby stanowić przedmiot owej kontroli (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 30 maja 2007 r., sygn. akt II SA/Go 163/07).

Ponadto zauważyć należy, że wyższy przełożony w decyzji kasacyjnej nie jest uprawniony nakazać organowi pierwszej instancji załatwienia sprawy w sposób pozytywny, czy negatywny dla obwinionego. O treści rozstrzygnięcia może decydować wyłącznie organ pierwszej instancji (przełożony dyscyplinarny). O tym zaś, jakie będzie to rozstrzygnięcie przesądzają ustalenia faktyczne poczynione w ponownie przeprowadzonym postępowaniu (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 21 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Sz 54/11).

W niniejszej sprawie organ odwoławczy zarzucił organowi I instancji liczne uchybienia proceduralne w postaci nieprawidłowego prowadzenia tego postępowania, a także w zakresie braku wyjaśnienia okoliczności faktycznych w oparciu o wyczerpujące zgromadzenie i ocenę materiału dowodowego. Wskazano również na konieczność prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego kwestionowanego orzeczenia w świetle treści art. 135j ust. 2 pkt 6 ustawy o Policji.

W ocenie Sądu, stanowisko organu II instancji należy uznać za prawidłowe. Z akt sprawy bezsprzecznie wynika, że organ pierwszej instancji dopuścił się licznych naruszeń proceduralnych, zaś skarżący w skardze ustaleń tych nie kwestionuje. Zarzuty skargi sprowadzają się do tego, że organ odwoławczy winien wydać rozstrzygnięcie oparte na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 1 lub 2 ustawy o Policji, a zatem rozstrzygnięcie merytoryczne w sprawie oraz uzupełnić materiał dowodowy, do której to czynności był w pełni uprawniony.

W stanie faktycznym niniejszej sprawy stanowisko skarżącego jest niezasadne. Już bowiem w odwołaniu od decyzji organu I instancji stwierdził on, że przełożony dyscyplinarny bez jakiegokolwiek uzasadnienia podważył ustalenia zawarte w sprawozdaniu rzecznika dyscyplinarnego i w związku z powyższym wniósł o uchylenie jego orzeczenia w całości i uniewinnienie go od stawianego mu zarzutu (art. 135n ust. 4 pkt 2 ustawy o Policji). W skardze zaś od orzeczenia kasacyjnego organu II instancji skarżący, co już zaznaczono wyżej, zarzucił temu organowi, że winien on wydać rozstrzygnięcie oparte na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 1 lub 2 ustawy o Policji, czyli utrzymać w mocy orzeczenie organu I instancji, albo rozstrzygnąć jednym ze sposobów wskazanych w przywołanym pkt 2.

Zdaniem Sądu, są to zatem dwa zupełnie inne stanowiska. W odwołaniu podnosił on, że uznano go za winnego bez żadnego uzasadnienia, a w skardze żąda od organu II instancji, aby organ ten orzekł merytorycznie i to nawet utrzymując w mocy orzeczenie organu I instancji, mimo, że jak sam twierdzi nadal, "brak jest uzasadnienia dla uznania go za winnego".

Zdaniem Sądu, skarżący nie zauważa, że organ odwoławczy przyznał mu rację w pełni w zakresie oceny prawidłowości postępowania organu I instancji i wydanego na tej podstawie przez ten organ orzeczenia. Sąd ocenę tę podziela i podkreśla, że orzeczenie pierwszoinstancyjne nie mogło się ostać już choćby z tego względu, że organ je wydający w ogóle nie ocenił zebranego w sprawie materiału dowodowego i nie wskazał faktów, które uznał za udowodnione, a ponadto nie wyjaśnił, dlaczego nie daje wiary wyjaśnieniom skarżącego. Skoro przedmiotem tego postępowania było rozstrzyganie o winie skarżącego, to wskazane elementy rozstrzygnięcia są nieodłączne, bo jak trafnie podniósł skarżący, w postępowaniu tym także obowiązuje zasada domniemania niewinności.

Ma rację zatem organ odwoławczy, że rozstrzygnięcie organu I instancji było na tyle wadliwe, że uniemożliwiało ocenę przyjętej przez ten organ argumentacji, zaś braki w zgromadzonym materiale dowodowym w pełni nakazywały zastosować regulację z art. 135n ust. 4 pkt 3 ustawy o Policji. Gdyby bowiem było tak, że prawidłowo przeprowadzone postępowanie przez organ I instancji zakończone zostało wydaniem orzeczenia, które odpowiadałoby wymogom z art. 135j ust. 2 ustawy o Policji, w tym pkt 6, że orzeczenie winno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, to organ odwoławczy mógłby uzupełnić materiał dowodowy i orzec merytorycznie.

W niniejszej sprawie, było jednak inaczej. Przede wszystkim postępowanie to obarczone jest wieloma naruszeniami proceduralnymi, a ponadto wadliwe jest samo orzeczenie organu I instancji. Skarżący zapomina, że zgodnie z art. 135l ust. 1 ustawy o Policji, w postępowaniu odwoławczym rozpoznanie sprawy następuje na podstawie stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu dyscyplinarnym. W tym kontekście uprawnienie wyższego przełożonego dyscyplinarnego do uzupełnienia materiału dowodowego (zdanie drugie wskazanego przepisu) nie może polegać na ustalaniu przez niego stanu faktycznego, którego w ogóle nie ustalił organ I instancji. Działania organu odwoławczego w tej kwestii mogą mieć jedynie charakter uzupełniający, a nie zastępujący w całości działania organu I instancji. Zgodnie bowiem z art. 135k ust. 1 ustawy o Policji postępowanie dyscyplinarne jest dwuinstancyjne.

W uzasadnieniu skargi podniesiono także, że organ odwoławczy dokonał bardzo obszernej i dokładnej analizy treści zeznań świadków oraz oceny dowodów, którymi dysponował organ I instancji, co wskazuje na dokonanie merytorycznej oceny sprawy.

Zdaniem Sądu, zarzut ten jest całkowicie niezasadny. Organ odwoławczy analizował bowiem zgromadzone w postępowaniu dowody nie w celu ich merytorycznej oceny, tylko po to, aby wykazać, że istnieją w nich sprzeczności i niedokładności, które wymagają wyjaśnienia. Organ poszedł jeszcze dalej i wręcz wskazał, w jaki sposób należy materiał dowodowy uzupełnić. Z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia, z żadnego jego fragmentu, nie wynika, aby organ ten stwierdził, że jakaś okoliczność jest już udowodniona, a wręcz przeciwnie, na stronie 7 uzasadnienia wskazał, że "podjęcie merytorycznego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie wymaga przeprowadzenia dodatkowych czynności dowodowych i w związku z tym organ odwoławczy pozbawiony jest możliwości oceny zasadności zaskarżonego rozstrzygnięcia".

W kontekście powyższego niezasadny jest także kolejny zarzut, że organ odwoławczy naruszył zasadę zakazu orzekania na niekorzyść odwołującego poprzez to, że "dokonał faktycznej oceny sprawy przy jednoczesnym ustaleniu, iż zebrany w sprawie materiał nie daje podstaw do uznania go za winnego popełnienia zarzucanego czynu".

W ocenie Sądu, organ ten nie ustalał samodzielnie stanu faktycznego, a już tym bardziej nie wypowiadał się odnośnie winy lub braku udowodnienia winy skarżącego. Przedmiotowe orzeczenie kasacyjne w żadnej mierze nie narusza art. 135n ust. 6 ustawy o Policji, z którego wynika, że w postępowaniu odwoławczym wyższy przełożony dyscyplinarny nie może wymierzyć surowszej kary dyscyplinarnej, chyba że zaskarżone orzeczenie rażąco narusza prawo lub interes służby. Organ ten wszak nie tylko nie wymierzył skarżącemu surowszej kary, ale w ogóle nie orzekł merytorycznie.

Strona skarżąca nie zgodziła się także ze stwierdzeniem organu II instancji odnośnie naruszenia przez organ I instancji art. 135i ust. 6 ustawy o Policji tylko z tego powodu, że od dnia zapoznania się z materiałem dowodowym do dnia wydania postanowienia o zakończeniu czynności dowodowych minęły dwa dni. Zdaniem skarżącego organ odwoławczy nie wskazał, w jaki sposób powyższe uchybienie organu I instancji wpłynęło na rozstrzygnięcie sprawy.

Zdaniem Sądu, powyższy zarzut jest także całkowicie niezasadny. Podkreślenia bowiem wymaga, że z art. 135i ust. 1 ustawy o Policji wynika, że rzecznik dyscyplinarny, po przeprowadzeniu czynności dowodowych i uznaniu, że zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności sprawy, zapoznaje obwinionego z aktami postępowania dyscyplinarnego. W pkt 5 tego przepisu wskazano zaś, że obwiniony ma prawo w terminie 3 dni od dnia zapoznania się z aktami postępowania dyscyplinarnego zgłosić wniosek o ich uzupełnienie. Na wydane przez rzecznika dyscyplinarnego postanowienie o odmowie uzupełnienia akt postępowania dyscyplinarnego obwinionemu służy prawo złożenia zażalenia.

Z powyższych przepisów jednoznacznie zatem wynika, że brak zachowania przez organ 3 – dniowego terminu ogranicza obwinionego w ustawowo przyznanym mu prawie do zgłoszenia wniosku o uzupełnienie akt postępowania (prawo do obrony). Uprawnienie to jest tak ważne, że jak dalej wynika ze wskazanego przepisu, na odmowę uwzględnienia wniosku przysługuje obwinionemu zażalenie. W ocenie Sądu, organ II instancji nie musiał więc nawet ustalać, jak naruszenie przez organ 3 – dniowego terminu, wpłynęło na wynik sprawy. Sam fakt zaistniałego naruszenia dyskredytuje pozytywną ocenę postępowania organu I instancji.

W tym miejscu należy też wyjaśnić, że powołany przez skarżącego wyrok NSA w Warszawie z dnia 25 maja 1983 r., sygn. akt II SA 403/83, odnosił się do innego stanu faktycznego. Wskazanym wyrokiem sąd uchylił prawidłową pod względem merytorycznym decyzję ze względu "na błędy natury formalnej polegające na tym, że w podstawie prawnej powołano się na nie obowiązujący w czasie powzięcia decyzji przepis ustawy z dnia 26 października 1971 r.". Tymczasem w niniejszej sprawie organ odwoławczy wydał decyzję kasacyjną ze względu na konieczność przeprowadzenia czynności dowodowych niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy.

W tym stanie rzeczy należało przyjąć, że wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty są niezasadne, zaś orzeczenie organu odwoławczego zostało wydane w granicach określonych w art. 135n ust. 4 pkt 3 ustawy o Policji. Prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy wymaga bowiem ponownego przeprowadzenia postępowania przez organ I instancji, z wyeliminowaniem przez ten organ dostrzeżonych przez organ II instancji naruszeń prawa, po uzupełnieniu materiału dowodowego.

Uznając, że w sprawie organ odwoławczy nie naruszył przepisów prawa

w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie zaskarżonego orzeczenia z obrotu prawnego, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi.