Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 433/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-04-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a, art. 37 ust.1
journal: Dz.U. 2016 poz 217
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak (spr.), Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Protokolant referent - Maryla Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi E. w Z. na informację Narodowego Centrum Badań i Rozwoju z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu; oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli sądowo administracyjnej w niniejszej sprawie jest informacja zawarta w piśmie Dyrektora Narodowego Centrum Badań i Rozwoju (dalej: "NCBR" lub "organ") nr ... z ... lutego 2017 r. o nieuwzględnieniu protestu od wyniku oceny wniosku o dofinansowanie projektu nr. ... pt. Opracowanie zintegrowanego systemu zasilania ciężkich pojazdów elektrycznych.

Rozstrzygnięcie to zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych:

E. – P. Sp. z o.o. w N. (dalej: "skarżąca", "wnioskodawca" lub "spółka") w odpowiedzi na Konkurs Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014 - 2020 (Oś priorytetowa 1: Wsparcie prowadzenia prac B + R przez przedsiębiorstwa, Działania 1.1: Projekty B + R przedsiębiorstw, Poddziałanie 1.1.1: Badania przemysłowe i prace rozwojowe realizowane przez przedsiębiorstwa) ... czerwca 2016 r. złożyła wniosek o dofinansowanie projektu pt. Opracowanie zintegrowanego systemu zasilania ciężkich pojazdów elektrycznych (dalej: "wniosek").

Pismem ... z ... października 2016 r. NCBR poinformował o zakończeniu oceny merytorycznej wniosku wynikiem negatywnym i o umieszczeniu projektu na liście projektów, które nie zostały rekomendowane do dofinansowania z uwagi na nieuzyskanie wymaganej liczby punktów.

Projekt spełnił wszystkie kryteria dostępu zarówno jak chodzi o ocenę w zakresie naukowo – technologicznym, jak i o ocenę w zakresie gospodarczo-biznesowym. Jeśli chodzi o kryteria punktowane otrzymał łącznie 13 punktów.

W zakresie naukowo technologicznym poszczególne kryteria punktowane oceniono w sposób następujący:

- zaplanowane prace B + R (badawczo-rozwojowe) są adekwatne do osiągnięcia celu projektu, a ryzyka z nimi związane zostały zdefiniowane – 3 pkt;

- zespół badawczy oraz zasoby techniczne wnioskodawcy zapewniają prawidłową realizację zaplanowanych w projekcie prac B + R – 3 pkt;

W zakresie gospodarczo-biznesowym poszczególne kryteria punktowane oceniono w sposób następujący:

- nowość rezultatu projektu - 2 pkt;

- zapotrzebowanie rynkowe i opłacalność wdrożenia – 2 pkt;

- wdrożenie rezultatów projektu na terenie RP – 3 pkt.

Spółka złożyła ... listopada 2016 r. protest od rozstrzygnięcia Dyrektora NCBR, wnosząc o przeprowadzenie ponownej oceny merytorycznej złożonego wniosku i sprawdzenie zgodności złożonego wniosku z kryteriami określonymi w dokumentacji konkursowej i dokumentach programowych.

Spółka zakwestionowała jedynie oceny w zakresie gospodarczo-biznesowym dotyczące kryterium punktowanych:

- nowość rezultatów projektu;

- zapotrzebowanie rynkowe i opłacalność rynkowa.

W uzasadnieniu protestu skarżąca odniosła się do przeprowadzonej oceny wskazanych kryteriów. Zarzuciła organowi niewłaściwe uwzględnienie informacji zawartych we wniosku o dofinansowanie, w konsekwencji czego projekt nie osiągnął we wskazanych kryteriach minimalnej wymaganej liczby punktów niezbędnej do zarekomendowania go do dofinansowania.

Kontrolowanym rozstrzygnięciem z ... lutego 2017 r. Instytucja Pośrednicząca (IP) - Narodowe Centrum Badań i Rozwoju po rozpatrzeniu protestu odmówiła jego uwzględnienia. Podtrzymała dotychczasowe oceny w kryteriach, do których odnosił się protest skarżącej. W uzasadnieniu szczegółowo odniosła się do zarzutów protestu.

W skierowanej do sądu skardze na odmowę uwzględnienia protestu od wyniku oceny wniosku o dofinansowanie projektu spółka sformułowała zarzuty naruszenia:

1. art. 37 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (dalej jako: "ustawa wdrożeniowa") w związku z art. 58 ust. 4 pkt 1 ustawy wdrożeniowej poprzez wybór projektu w sposób nierzetelny, co w rezultacie doprowadziło do nieuwzględnienia protestu Skarżącego,

2. § 10 ust. 6 c) i d) Regulaminu przeprowadzania konkursu w ramach programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój w zw. z pkt. 8.2. Instrukcji wypełniania wniosku o dofinansowanie projektu w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014 - 2020 Działanie 4.1 - Poddziałanie 4.1.4 poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że wniosek skarżącego o dofinansowanie nr [...] nie spełnia kryterium nowości rezultatów projektu oraz zapotrzebowania rynkowego i opłacalności wdrożenia, podczas gdy z wniosku skarżącego wynika spełnienie ww. kryteriów (cytat in extenso).

Formułując w ten sposób zarzuty skarżąca wniosła o:

uwzględnienie skargi i stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny projektu oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju;

na podstawie 135 p.p.s.a. w zw. z art. 64 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 wnoszę o uchylenie czynności Narodowego Centrum Badań i Rozwoju z dnia ... października 2016 r. w przedmiocie negatywnej weryfikacji projektu nr [...] ;

zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowo- administracyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, w tym art. 200 p.p.s.a.

Skarżąca podkreśliła, że jeśli chodzi o kryterium nowości rezultatów projektu punktacja NCBiR jest nieuzasadniona. Organ zaznaczył, iż jego zadaniem jest ocena, "czy rezultat projektu charakteryzuje się nowością co najmniej w skali polskiego rynku w kontekście posiadania przez niego nowych cech, funkcjonalności, w porównaniu do rozwiązań dostępnych na rynku". Jednocześnie zdaniem skarżącej brak jest podparcia tego twierdzenia jakimikolwiek przykładami wskazującymi podobne rozwiązania dostępne na rynku krajowym. Organ rozpatrując brak spełnienia przesłanki nowości powoływał się na doniesienia z literatury naukowej i informacji o prezentacji pojedynczych elementów półprzewodnikowych lub prezentacji prototypów poszczególnych typów przekształtników na konferencji naukowej w 2011 r. Skarżąca nie zgadza się z oceną zaprezentowaną przez organ, gdyż uwzględnić należy przede wszystkim rozwiązania stosowane w warunkach rzeczywistych, a nie prototypy niedostosowane do działania na rynku. Rozwiązania techniczne stosowane w prototypach, które zgodnie z wnioskiem mają być testowane w warunkach zbliżonych do rzeczywistych muszą charakteryzować się znacznie większą dojrzałością rynkową niż opisywane rozwiązania z artykułów naukowych. Innowacyjność rozwiązania zaprezentowanego przez skarżącego polega na połączeniu opisanych we wniosku zalet zintegrowanego systemu zasilania ciężkich pojazdów elektrycznych. Zważając na powyższe, należy uznać, że przywołane przez organ informacje wskazują raczej na to, iż poziom nowości rezultatów projektu znacznie przekracza wymagania stawiane w programie. Organ nie wskazał istniejących na rynku rozwiązań, które dyskwalifikowałyby możliwość uznania rozwiązań proponowanych przez skarżącego za innowacyjne.

Skarżąca wskazała, że organ przyznał, że w zakresie technologii elementów użytych do budowy urządzeń zasilających można doszukać się pewnego aspektu nowości. Pomimo powyższego, przyznanie racji twierdzeniom skarżącego nie znalazło odzwierciedlenia w informacji o nieuwzględnieniu protestu, gdyż skarżącemu nie przyznano dodatkowych punktów.

Konsekwencją stwierdzenia, że brak jest obecnie na rynku rozwiązań łączących w sobie opisane we wniosku zalety zintegrowanego systemu zasilania ciężkich pojazdów elektrycznych, jest brak na rynku zintegrowanego układu, który mógłby służyć jako referencyjny przekształtnik względem którego deklarowałoby redukcję gabarytów i strat łączeniowych. Przedmiotem badań w ramach dofinansowania o które ubiega się skarżący, byłoby właśnie ustalenie optymalizacji parametrów zintegrowanego systemu zasilania ciężkich pojazdów elektrycznych, a na rynku nie ma znanych skarżącemu publikacji dotyczących rezultatów analogicznych badań. Szacunki dotyczące minimalnych, deklarowanych przez skarżącego poziomów redukcji gabarytów oraz strat łączeniowych, które można uzyskać dzięki zastosowaniu szybkich łączników SiC lub GaN bazowały na wynikach analiz danych literaturowych, również pozycji przytoczonych przez organ. Typowym w tych pracach podejściem jest odnoszenie redukcji gabarytów oraz strat łączeniowych do analogicznych układów wykonanych w powszechnie stosowanych obecnie technologiach, np. ....

Jeśli chodzi o ocenę kryterium zapotrzebowania rynkowego i opłacalności rynkowej skarżąca podkreśliła, że rozwój ciężkiego transportu elektrycznego wskazywany jest przez rząd jako jeden z kluczowych kierunków rozwoju gospodarczego kraju, określany też jest często jako przyszła polska specjalizacja. Elektryfikacja transportu publicznego opartego na autobusach elektrycznych jest też światowym trendem, rozwijającym się bardzo dynamicznie. Najważniejszym aspektem, który utwierdza prawidłowy kierunek rozwoju kompetencji skarżącej w zakresie dedykowanych systemów zasilania ciężkich pojazdów elektrycznych, jest szczegółowa wiedza z rynku poparta bliskimi kontaktami i rozmowami biznesowymi z potencjalnymi, przyszłymi odbiorcami produktu wypracowanego w ramach projektu ( ...).

Skarżący, oferując w ramach prowadzonego przez siebie przedsiębiorstwa również systemy ładowania do autobusów elektrycznych, posiada dane dotyczące wolumenu zamawianych pojazdów, który w 2015 roku osiągnął poziom 300 szt. Dotyczy to odbiorców rynku hiszpańskiego, brytyjskiego, skandynawskiego, holenderskiego, czeskiego, węgierskiego, niemieckiego, polskiego i tureckiego. Na uwagę zasługuje fakt, iż na arenie rynku europejskiego funkcjonuje prawie 823 tysięcy autobusów miejskich i międzymiastowych [źródło: "EU transport in figures"; Statistical Pocketbook 2015, European Commission], a skumulowany roczny wskaźnik wzrostu szacuje się na poziomie ok. 8% [źródło: "Brief Insights on the Global Bus Market"; busworld academy & IRU; Frost & Sullivan analysis]. Skarżąca podkreśliła, że podanie dokładnych źródeł dopiero na etapie protestu nie powinno wpływać na pominięcie tej kwestii przez organ, gdyż podanie źródeł nie stanowi uzupełnienia wniosku a jedynie uściślenie podstaw twierdzeń skarżącego. Ponadto, wzorując się na danych handlowych z rynku polskiego, którego wolumen autobusów miejskich wynosi ponad 10 tysięcy szt., a co roku wymienianych jest około 800 autobusów na nowe i odnosząc ten wskaźnik do rynku europejskiego, można oszacować, że wolumen nowo rejestrowanych autobusów miejskich w Europie osiąga co roku poziom 30 tysięcy sztuk. Pokrywa się to również z danymi Europejskiego Stowarzyszenia Producentów Samochodów ACEA, które szacują, że w pierwszych dziewięciu miesiącach bieżącego roku, w Europie, zarejestrowanych zostało około 29 tysięcy autobusów miejskich i międzymiastowych [Źródło: "Commercial vehicle registrations", ACEA]. Biorąc pod uwagę ambitne plany miast chcących elektryfikować transport publiczny, takich jak Kraków, Zielona Góra, Warszawa, Bonn, Osnabruck, Hannover, Drammen, Helsinki, Barcelona, Kopenhaga i wiele innych oraz narzucone odgórnie regulacje dotyczące stosowania napędów alternatywnych, skarżący jest zdania, iż zakładany wolumen sprzedaży na poziomie 300 sztuk rocznie w żaden sposób nie został przewymiarowany, co więcej, jest realny i możliwy do wykonania w odniesieniu do tak ogromnego rynku autobusowego. Skarżąca podkreśliła, że na rynku krajowym znacząco rosną plany rozwoju transportu zero-emisyjnego. Przykładowo, miasta takie jak Zielona Góra i Warszawa planują zrewolucjonizować swoje floty pojazdów, wymieniając łącznie, na przestrzeni najbliższych 2 lat ponad 200 autobusów na elektryczne. Nie bez znaczenia pozostaje również konieczność ograniczenia emisji spalin wobec przekroczonych norm dotyczących zanieczyszczenia powietrza i zagrożenia smogowego w większości polskich miast. Proponowany we wniosku zintegrowany system zasilania ciężkich pojazdów elektrycznych należy uznać za odpowiedź na zapotrzebowanie tego dynamicznie rozwijanego, posiadającego silne wsparcie regulacyjne, rynku. Dostępne obecnie rozwiązania bazują zazwyczaj na adaptowaniu układów stosowanych w innych dziedzinach techniki do specyficznych zastosowań w transporcie elektrycznym. Brak jest dedykowanych, zoptymalizowanych pod kątem zastosowania w ciężkich pojazdach elektrycznych, zintegrowanych układów zasilania. Analizy dotyczące kosztów produkcji prototypu, cen końcowych oraz kosztów serwisu są wielkościami szacowanymi, uśrednionymi, bazującymi na wieloletnim doświadczeniu skarżącego i licznych kontraktach zrealizowanych na potrzeby krajowych i zagranicznych odbiorców na rynku e-mobility. Wynikają one z bezpośrednich ustaleń i negocjacji biznesowych z klientami, którzy określili poziom granicznej ceny rynkowej oraz dostawcami, którzy na podstawie ofert handlowych określili poziom cen komponentów produkcyjnych.

W związku z powyższym w ocenie skarżącej nie sposób nie dostrzec niszy rynkowej i potencjału tkwiącego w zapotrzebowaniu na efekt realizacji proponowanego przez skarżącego projektu.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor NCBiR wniósł o jej oddalenie i uznanie, że ocena projektu skarżącej została przeprowadzona w sposób zgodny z prawem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Uprawnienie sądu administracyjnego do rozstrzygania w niniejszej sprawie wynika z art. 61 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 - 2020 (Dz. U. z 2016 r. poz. 217 ze zm; dalej: "ustawa wdrożeniowa" lub "u.z.r.p.") w związku z art. 3 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.").

Zgodnie z art. 61 u.z.r.p. sąd administracyjny dokonuje oceny legalności rozstrzygnięć przewidzianych w systemie realizacji projektu operacyjnego, skoro w przepisach tych przewidziano możliwość:

- uwzględnienie skargi, w wypadku stwierdzenia, że: ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przy jednoczesnym przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, lub w wypadku stwierdzenia nieuzasadnionego pozostawienia protestu bez rozpatrzenia przy jednoczesnym przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję;

- oddalenia skargi w przypadku jej nieuwzględnienia;

- umorzenia postępowania jeżeli jest ono bezprzedmiotowe.

Wprowadzając w art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy kryterium "naruszenia prawa", prawodawca przesądził jednocześnie w art. 50, że do postępowań w zakresie ubiegania się o dofinansowanie oraz udzielania dofinansowania na podstawie ustawy nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących wyłączenia pracowników organu, doręczeń i sposobu obliczania terminów.

Z ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych jednoznacznie wynika, że prawo jako wzorzec kontroli sądowej, wedle którego badana jest legalność oceny wniosku o dofinansowanie projektu, to nie tylko przepisy prawa wspólnotowego i ustawy, ale także postanowienia systemu realizacji programu operacyjnego.

Analizując sprawę przypomnieć trzeba, że została zainicjowana wnioskiem o dofinansowanie projektu nr [...] pt. Opracowanie zintegrowanego systemu zasilania ciężkich pojazdów elektrycznych złożonego przez skarżącą w odpowiedzi na Konkurs Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014 - 2020 (Oś priorytetowa 1: Wsparcie prowadzenia prac B + R przez przedsiębiorstwa, Działania 1.1: Projekty B + R przedsiębiorstw, Poddziałanie 1.1.1: Badania przemysłowe i prace rozwojowe realizowane przez przedsiębiorstwa). Projekt skarżącej podlegał ocenie w zakresie naukowo – technologicznym oraz w zakresie gospodarczo - biznesowym. Powodem negatywnej oceny wniosku skarżącej było nieuzyskanie wymaganej liczby punktów.

Sposób przeprowadzenia konkursu został unormowany w Regulaminie przeprowadzenia konkursu w ramach programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, Priorytet 1 Wsparcie prowadzenia prac B + R przez przedsiębiorstwa, Działanie 1.1 Projekty B + R przedsiębiorstw, Poddziałanie 1.1.1: Badania przemysłowe i prace rozwojowe realizowane przez przedsiębiorstwa, Konkurs 1/1.1.1/2016 – konkurs dla mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw (dalej: "Regulamin"), stanowiącym opracowanie zasad dokonywania oceny wniosków o dofinansowanie, przygotowanym na podstawie obowiązujących przepisów prawa krajowego i wspólnotowego, nie zaś jak błędnie wskazano w skardze na podstawie Regulaminu przeprowadzania konkursu w ramach programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój w Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014 - 2020 Działanie 4.1 - Poddziałanie 4.1.4

Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd stwierdza, że przy ocenie projektu nie doszło do naruszenia art. 37 ustawy wdrożeniowej poprzez brak zapewnienia przejrzystości i rzetelności stosowanych reguł. Ustawa wdrożeniowa nie definiuje żadnego z tych pojęć. Zasady przejrzystości i rzetelności zostały zdefiniowane w Rozdziale 4 - Ogólne warunki wyboru projektów, pkt 1 lit. b Wytycznych w zakresie trybów wyboru projektów na lata 2014 - 2020 (dalej "Wytyczne"), za pomocą których na podstawie art. 5 ustawy wdrożeniowej minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego określa ujednolicone warunki i procedury wdrażania funduszy strukturalnych.

Zgodnie z Wytycznymi, przejrzystość rozumiana jest jako zapewnienie dostępu do informacji związanych z przebiegiem wyboru projektów. Zasada ta jest realizowana co najmniej poprzez udzielanie na wniosek wnioskodawcy informacji o postępowaniu, jakie toczy się w odniesieniu do jego projektu, a także poprzez bieżące zamieszczanie na stronie internetowej instytucji organizującej konkurs informacji o etapie, na którym znajduje się dany konkurs lub innych informacji związanych z jego przebiegiem.

Instytucja Pośrednicząca (NCBR) w celu wyłonienia projektów ogłosiła na swojej stronie internetowej konkurs. Obok wskazania niezbędnych informacji zamieszczono w nim odesłanie do dokumentacji konkursowej, m.in. regulaminu przeprowadzenia konkursu, kryteriów wyboru projektów, wzoru wniosku o dofinansowanie projektu, instrukcji wypełnienia wniosku o dofinansowanie. Pełna dokumentacja konkursowa była dostępna dla potencjalnych beneficjentów w dacie ogłoszenia o konkursie. Wszyscy aplikujący o środki mieli więc jednakową możliwość zapoznania się z zasadami przeprowadzania konkursu, zgodnie z zasadą równego dostępu do pomocy oraz zasadą przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektów. Wskazana dokumentacja obowiązywała wszystkich wnioskodawców, również tych którzy zostali rekomendowani do dofinansowania. Wszyscy uczestnicy konkursu mieli jednakową wiedzę co do sposobu wypełnienia wniosku oraz takie same szanse na sprostanie wymogom konkursu. W ramach konkursu na bieżąco informuje się przy tym wnioskodawców w drodze komunikatów na stronie internetowej o tym, na jakim etapie znajduje się konkurs, oraz udziela odpowiedzi na indywidualne pytania zadawane przez wnioskodawców.

Zgodnie z Wytycznymi, rzetelność rozumiana jest jako obowiązek zgodnej z ustanowionymi regułami oceny każdego projektu. Zasada ta jest realizowana co najmniej poprzez pisemne uzasadnienie wyniku oceny spełniania każdego z kryteriów, które zostało ocenione negatywnie oraz w przypadku kryterium punktowego nie przyznano maksymalnej możliwej do uzyskania liczby punktów. Każde uzasadnienie zawiera przynajmniej wskazanie wszystkich okoliczności, które przesądziły o negatywnym wyniku oceny spełniania danego kryterium lub wskazanie okoliczności uniemożliwiających przyznanie maksymalnej możliwej do uzyskania liczby punktów lub wskazanie okoliczności, które zdecydowały o przyznaniu określonej liczby punktów.

Ocena wniosku skarżącej zawiera pisemne uzasadnienie wyniku oceny spełnienia każdego z ocenionych kryteriów oraz każde uzasadnienie zawiera wskazanie wszystkich okoliczności, które przesądziły o braku uzyskania maksymalnej liczby punktów.

Ustosunkowując się bardziej szczegółowo do zarzutów skargi należy podkreślić, że zgodnie z § 10 ("Zasady dokonywania oceny merytorycznej projektów") ust. 6 mającego zastosowanego w sprawie Regulaminu ocena w zakresie gospodarczo-biznesowym dokonywana jest w oparciu m. in. o następujące kryteria oceny:

c) nowość rezultatów projektu;

d) zapotrzebowanie rynkowe i opłacalność wdrożenia;

Zgodnie z § 10 ust. 8 Regulaminu kryteria oceny wymienione w ust. 6 lit. c) – d) stanowią kryteria merytoryczne punktowane w skali od 0 do 5. Nieosiągnięcie progu 3 punktów w każdym z ww. kryteriów oznacza ocenę negatywną i odrzucenie wniosku. Skarżącej w obu tych kryteriach oceny przyznano po 2 punkty (co oznacza spełnienie kryterium w stopniu przeciętnym).

Z kolei § 10 ust. 10 Regulaminu stanowi, że nieosiągnięcie progu min. 15 punktów łącznie oznacza ocenę negatywną i odrzucenie wniosku. Projekt skarżącej uzyskał łącznie 13 punktów.

Przedstawiona punktacja spowodowała negatywną ocenę wniosku o dofinansowanie projektu, co było kwestionowane przez skarżącą zarówno w proteście i jest obecnie kontestowane w skardze.

Obecnie rozpoznawana skarga sprowadza się w istocie do próby merytorycznej polemiki z oceną, która została przeprowadzona w zgodzie z obowiązującymi procedurami.

Uzasadnienie skargi nie daje jednak podstaw do stwierdzenia, że ocena ekspercka była subiektywna, dowolna czy nie oparta na jasnych kryteriach merytorycznych. To Instytucja Pośrednicząca otrzymała uprawnienia do określania procedury postępowania przy dokonywaniu oceny projektów ubiegających się o dofinansowanie. Przewodnik po kryteriach wyboru finansowanych operacji w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014 - 2020 został przyjęty przez Komitet Monitorujący w listopadzie 2015 r., organ stojący na straży osiągania celów szczegółowych odpowiednich priorytetów (art. 14 ust. 10 u.z.r.p. w zw. z art. 125 ust. 3 lit. a rozporządzenia ogólnego). Warto zwrócić uwagę, że Komitet Monitorujący Program Operacyjny Inteligentny Rozwój, 2014 - 2020 przyjął kryteria wyboru projektów w ramach I osi priorytetowej, zaś pełna dokumentacja konkursowa została opublikowana.

Przywołane przez skarżącą w uzasadnieniu skargi zarzuty stanowią w dużej mierze powielenie zarzutów podniesionych przez Skarżącego w treści protestu, do których to zarzutów organ szczegółowo odniósł się w piśmie informującym o rozpatrzeniu protestu. Obydwa kwestionowane kryteria zostały przez Panel ekspertów ocenione na 2 pkt (tj. w stopniu przeciętnym), a ocena ta została podtrzymana przez Panel odwoławczy. Co istotne, zarówno w piśmie informującym o pierwotnej ocenie merytorycznej, jak i w piśmie informującym o rozpatrzeniu protestu wnioskodawca otrzymał rzetelną, przejrzystą i szczegółową informację odnośnie przyczyn przyznania wnioskowi w powyższych kryteriach 2 pkt.

I tak, odnosząc się do pierwszego kwestionowanego kryterium - nowość rezultatów projektu - wskazano wnioskodawcy, że pozytywna ocena tego kryterium (...) jest utrudniona ze względu na brak transparentnego i precyzyjnego określenia cech systemu zasilania, które zamierza osiągnąć (...). Argumenty o kompleksowości rozwiązania wnioskodawcy i jego uniwersalności nie mogą determinować uznania jego produktu za wyraźnie ulepszony w stosunku do rozwiązań konkurencji, bo konkurencja także określa swoje produkty mianem kompleksowych i uniwersalnych, a wnioskodawca nie podważa tych stwierdzeń w sposób merytoryczny (...) Abstrahując jednak od powyższego, na ocenę nowości rezultatów projektu w stopniu wyższym niż przeciętna nie pozwala także fakt nieprecyzyjnego odniesienia się do oczekiwanych parametrów rezultatów projektu (...) Wnioskodawca stwierdza, że jego produkt będzie innowacyjny bo: będzie miał mniejsze gabaryty i masę o co najmniej 20%, będzie szybszy w montażu i wymianie, będzie posiadał mniejsze o co najmniej 2% straty łączeniowe (...) Nie wskazano, względem czego określono te ulepszenia. Z treści wniosku nie wynika w stosunku do jakiego innego systemu system wnioskodawca będzie miała mniejsze o 20% gabaryty (...) W nawiązaniu do powyższego, szczególnie ze względu na fakt, że we wniosku powinny zostać precyzyjnie określone wskaźniki jakościowe i ilościowe, które odróżniają ten produkt od występujących na rynku produktów o podobnej funkcji podstawowej i umożliwiają dokonanie rzetelnego oszacowania stopnia nowości i istotnych nowych cech, ocena niniejszego kryterium wyniosła 2 pkt (przeciętna). Wobec powyższego oraz mając na uwadze zarówno zapisy Przewodnika po kryteriach wyboru finansowych operacji (dalej: "Przewodnik po kryteriach") dla wskazanego kryterium, jak również zapisy Instrukcji wypełniania wniosku nie można uznać, że ocena wniosku skarżącej w ramach tego kryterium została przeprowadzona w sposób nierzetelny. Jak wskazano w Przewodniku po kryteriach podczas oceny wniosku brane pod uwagę będą wskaźniki jakościowe i ilościowe, które odróżniają ten produkt od występujących na rynku produktów o podobnej funkcji podstawowej. Zgodnie zaś z Instrukcją wypełniania wniosku: Należy wykazać w kontekście konkurencyjnych produktów/usług/technologii najważniejsze właściwości rezultatu projektu odróżniające go od produktów/usług/technologii konkurencyjnych lub substytucyjnych i decydujące o jego przewadze względem aktualnej oferty na rynku. Poprzez właściwości należy rozumieć określone cechy funkcjonalne, użytkowe, jakościowe lub inne cechy rezultatu projektu, w tym powodujące obniżenie ceny. Analiza wniosku skarżącej prowadzi do wniosku, że NCBiR był w pełni uprawniony do uznania, że tych właśnie elementów zabrakło we wniosku, co podkreślił również Panel odwoławczy w piśmie informującym o rozpatrzeniu protestu: Analizując opis we wniosku dotyczący poszczególnych cech, nie stwierdza się przedstawienia rozwiązania w porównaniu z jasno określonym rozwiązaniem konkurencji (...) Brak analizy porównawczej uniemożliwia jednoznaczne i obiektywne określenie cech rozwiązania, tym samym rzeczywistego poziomu jego nowości w odniesieniu do aktualnego stanu techniki (...). Wskazane braki uniemożliwiły przyznanie skarżącej wyższej punktacji, pomimo uznania w części jej argumentacji dotyczącej sposobu oceny wniosku w zakresie nowości rezultatów projektu, co też szczegółowo zostało wyjaśnione w piśmie informującym o rozpatrzeniu protestu.

NCBiR zasadnie przy tym zwrócił uwagę na etapie rozpoznawania protestu, że skarżąca nie odniosła się merytorycznie do zarzutu dotyczącego braku wskazania we wniosku rozwiązania, z którym można porównać produkt proponowany przez nią. W skardze skarżąca podnosi przy tym, że to organ nie poparł swojego twierdzenia przykładami wskazującymi podobne rozwiązania dostępne na rynku. W tym miejscu należy podkreślić, że to nie na organie spoczywa obowiązek wskazania wnioskodawcy przykładowych rozwiązań konkurujących z jego produktem i parametrów takich rozwiązań. Obowiązek opisania produktu w sposób, który umożliwi ekspertom ocenę jego nowości w porównaniu z innymi produktami już funkcjonującymi na rynku spoczywał na skarżącej. To obowiązkiem strony jest dostarczenie konkretnych informacji, które są niezbędne do przeprowadzenia oceny. Brak określonych informacji musi prowadzić do negatywnej oceny danego kryterium (...) Strona nie może przerzucać odpowiedzialności za swoje działania (sporządzenie wniosku) na organ i następnie wskazywać na określone nieprawidłowości oceny. Skoro nie przedstawia informacji, lub też przedstawia te informacje w sposób lakoniczny, to organ ocenia to kryterium jako niespełnione. Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku z dnia 9 sierpnia 2011 r. sygn. akt. II GSK 1500/11, podkreślił, że to na wnioskodawcy zgłaszającym do konkursu własny projekt o dofinansowanie ciąży obowiązek uważnego zapoznania się z priorytetami konkretnego programu operacyjnego, z przyjętym przez instytucję zarządzającą systemem realizacji strategii rozwoju, a następnie z dokumentacją konkursową i na nim też spoczywa obowiązek starannego i odpowiadającego założeniom danego programu operacyjnego przygotowania dokumentacji konkursowej.

Z tych przyczyn za niezasadne należy uznać również zarzuty skarżącej w odniesieniu do punktacji kryterium - zapotrzebowanie rynkowe i opłacalność wdrożenia. Również w tym zakresie wykazano, zarówno na etapie oceny pierwotnej, jak i w piśmie informującym o rozpatrzeniu protestu, iż wniosek posiada istotne braki tj.: (...) Co do wykazania, że rezultat projektu będzie konkurencyjny względem innych podobnych rozwiązań oferowanych na tynku i zaspokoi faktyczne potrzeby odbiorców, to nie sposób uznać informacji podanych we wniosku za wyczerpujące i przygotowane w sposób rzetelny. Nie dokonano zestawienia parametrów dostępnych w konkurencyjnych rozwiązaniach oraz nie porównano ich z oczekiwanymi parametrami systemu zasilania wnioskodawcy, przedstawionymi nominalnie (...) Wnioskodawca nie wskazał żadnych racjonalnych przesłanek, na których oparł prognozę finansową przedsięwzięcia, polegającego na wdrożeniu rezultatów projektu (...) Wnioskodawca nie dokonał wskazania podstawy oszacowania ceny sprzedaży (...) zupełnie uznaniowo została wpisana cena sprzedaży na poziomie 350 tys. (...) nie została przedstawiona także podstawa oszacowania kosztu stałego realizacji wdrożenia rezultatów projektu (...) Wnioskodawca zbyt optymistycznie odniósł się do kluczowego zagorzenia, czyli konkurencji obecnej i przyszłej (...). Argumentacja w powyższym zakresie została również podtrzymana przez Panel odwoławczy. Co istotne zasadnie NCBiR dodatkowo zwrócił uwagę na fakt, że wnioskodawca nie odniósł się w proteście do kluczowych zarzutów oceny pierwotnej, które stanowiły podstawę obniżenia punktacji w ramach tego kryterium. Sąd stoi na stanowisku, że na ocenę spełnienia poszczególnych kryteriów, czy też na wysokość przyznawanej punktacji nie może wpływać fakt, że tzw. elektromobilność ma być obecnie jednym z kluczowych kierunków rozwoju gospodarczego w Polsce. Faktem jest, że Program rozwoju elektromobilności ma stanowić jeden z podstawowych elementów Planu na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju. Ocena każdego wniosku dokonywana jest jednak wyłącznie w oparciu o informacje znajdujące się we wniosku o dofinansowanie, nie zaś przez pryzmat wpisywania się pomysłu w obecny trend rozwoju gospodarczego.

Podsumowując, zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Natomiast zgodnie z ust. 2 projekt podlega ocenie pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów, zatwierdzonych przez komitet monitorujący (...). We wskazanym przepisie zostały zawarte ogólne zasady odnoszące się do procedury wyboru projektów do dofinansowania tj. przejrzystość, rzetelność, bezstronność oraz równy dostąp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów. Sąd stoi na stanowisku, że podczas oceny wniosku skarżącej zasady te zostały zachowane.

Nie sposób również zgodzić się z zarzutem błędnej wykładni zapisów Regulaminu przeprowadzania konkursu oraz Instrukcji wypełniania wniosku, tym bardziej, że Skarżący nie wskazał na czym ta błędna wykładnia w jego ocenie polegała i jaka powinna być w jego ocenie prawidłowa wykładnia wskazanych jednostek redakcyjnych Regulaminu i Instrukcji. Nie można bowiem uznać, że organ przyznając inną, niż oczekiwana przez skarżącą, punktację w ramach kryteriów punktowych dokonał błędnej wykładni przepisów.

Należy podkreślić, że ideą postępowania konkursowego jest to, że nie każdy aplikujący wnioskodawca otrzyma wsparcie z funduszy. Dofinansowanie projektu otrzymają jedynie najlepsi, to znaczy, te podmioty których projekty zostały ocenione pozytywnie, tj. wnioskodawcy, których projekty w największym stopniu przyczynią się do realizacji określonych programami wsparcia celów publicznych.

Ocena wniosku o dofinansowanie została przeprowadzona w zgodzie z obowiązującymi procedurami. Podkreślić należy, że eksperci dokonujący pozytywnej oceny złożonego wniosku muszą mieć pewność że dany wnioskodawca gwarantuje realizację projektu, wobec czego dokonują oceny treści informacji zawartych we wniosku. Informacje wskazane we wniosku powinny być w sposób czytelny, jasny i nie budzący wątpliwości wskazane. Projekty, które zostają opisane w sposób ogólnikowy uniemożliwiają ekspertom przyznanie oceny pozytywnej, a tym samym przyznanie dofinansowania. Zwrócić również należy uwagę, że po złożeniu wniosku na żadnym etapie nie ma możliwości uzupełnienia czy też modyfikacji informacji wskazanych w treści wniosku. Wszyscy wnioskodawcy podlegają takiej samej ocenie. Postępowanie ma charakter konkursowy, którego zasady są określone w dokumentacji. Zasady te są jednakowe dla wszystkich i nie mogą być zmieniane dla potrzeb poszczególnych wnioskodawców. Każdy uczestnik konkursu wyraża akceptację dla zasad konkursu i w dalszych swych działaniach w postępowaniu konkursowym, chcąc uzyskać pomoc musi się do tych zasad precyzyjnie stosować (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 8 maja 2014 r., sygn. akt III SA/Wr 208/14, wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 maja 2013 r. sygn. akt V SA/Wa 954/13).

Sąd podkreśla przy tym, że zasadnie organ w swej ocenie oparł się na wiedzy eksperckiej koniecznej do dokonania oceny projektu, do czego był nie tylko uprawniony, ale przede wszystkim zobligowany treścią art. 57 u.z.r.p. Zarówno w piśmie informującym o wyniku oceny, jak i w piśmie informującym o nieuwzględnieniu protestu skarżąca uzyskała pełną wiedzę dotyczącą przyczyny takiej a nie innej oceny poszczególnych kryteriów.

Zdaniem Sądu ocena wniosku skarżącej była też zgodna z art. 46 ust. 3 u.z.r.p., który stanowi, że właściwa instytucja przekazuje niezwłocznie wnioskodawcy pisemną informację o zakończeniu oceny jego projektu i jej wyniku wraz z uzasadnieniem oceny i podaniem liczby punktów otrzymanych przez projekt lub informacji o spełnieniu albo niespełnieniu kryteriów wyboru projektów. Ocena wniosku skarżącej zawierała stosowne uzasadnienie potwierdzające przeprowadzoną analizę treści wniosku w kontekście wymogów spełnienia kryteriów dostępu oraz punktowanych zgodnie z regulaminem oraz wytycznymi zawartymi w Przewodniku. Ocena ta wskazywała ilość punktów otrzymanych przez projekt w sumie oraz w odniesieniu do poszczególnych kryteriów punktowanych oraz informowała o ocenie kryteriów dostępu. Zdaniem Sądu uzasadnienie oceny wniosku skarżącej było wystarczające i umożliwiało podjęcie przez polemiki merytorycznej z dokonaną oceną, w ramach wniesionego protestu. Sąd podziela poglądy prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych na gruncie ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, wskazujące, że strona powinna wiedzieć dokładnie, dlaczego jej projekt został oceniony negatywnie. W orzecznictwie podnosi się również, że uzasadnienie oceny powinno być zrozumiałe dla strony i wyraźnie wskazywać przyczyny negatywnej oceny, a więc wymieniać uchybienia wraz z ich wyjaśnieniem. Jeżeli uzasadnienie informacji zawiera taką treść, która umożliwia stronie podjęcie polemiki merytorycznej z dokonaną oceną, trzeba uznać je za odpowiadające prawu (por. np. wyrok NSA z 5 listopada 2014 r. sygn. akt II GSK 2410/14, wyrok NSA z 9 lipca 2013 r., sygn. akt II GSK 1114/13 dostępne na stronie: https://cbois.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie kryterium to zostało spełnione.

Protest skarżącej rozpatrzony został zgodnie z procedurą odwoławczą określoną w u.z.r.p. Wskazać należy, że zgodnie z art. 57 u.z.r.p. właściwa instytucja rozpatruje protest weryfikując prawidłowość oceny projektu w zakresie kryteriów wyboru projektu, z których oceną wnioskodawca się nie zgadza i zarzutów protestu o charakterze proceduralnym w zakresie przeprowadzonej oceny. Analizując uzasadnienie rozstrzygnięcia protestu zawarte w zaskarżonej informacji o nieuwzględnieniu protestu z r. Sąd stwierdza, że jest ono zgodne z przywołanym przepisem u.z.r.p. Przede wszystkim należy zauważyć, że IP dokonała weryfikacji pierwotnej oceny merytorycznej projektu oraz ponownej oceny merytorycznej wyłącznie w zakresie kryteriów i zarzutów objętych protestem skarżącej. IP odniosła się do wszystkich spornych w rozpatrywanej sprawie kryteriów i podniesionych zarzutów.

Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i na podstawie przepisu art. 61 ust. 8 pkt 2 u.z.r.p. orzekł jak w sentencji wyroku.