Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SAB/Łd 15/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2018-03-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
659
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Zobowiązano do wydania aktu
Powołane przepisy: article: art. 149 § 1, § 2, art. 200, art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 12, art. 35 - 37
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 13 marca 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Sekunda – Lenczewska Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.) Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Protokolant Specjalista Anna Kośka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2018 roku sprawy ze skargi A. G. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. w sprawie rozbudowy budynku gospodarczego 1) zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. do wydania aktu kończącego postępowanie w terminie 30 dni od dnia zwrotu akt organowi; 2) stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) wymierza Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w S. grzywnę w wysokości 3000 (trzy tysiące) złotych; 4) przyznaje od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. na rzecz A. G. sumę pieniężną w kwocie 1500 (tysiąc pięćset) złotych; 5) zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. na rzecz A. G. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. LS


UZASADNIENIE

A.G. w dniu 3 stycznia 2018 roku wniósł skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. w sprawie rozbudowy budynku gospodarczego o pomieszczenie stacji diagnostyki samochodów osobowych z częścią mieszkalną, zlokalizowanego na działce nr ewid. 58 przy ul. A w S., należącej do G. G.

Autor skargi wniósł o:

1. stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania z rażącym naruszeniem prawa;

2. zobowiązanie organu do wydania decyzji w sprawie w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się orzeczenia;

3. wymierzenie organowi grzywny w wysokości 15.000 zł;

4. przyznanie od organu sumy pieniężnej na rzecz skarżącego w wysokości 15.000 zł;

5. zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Przed wniesieniem skargi A.G. w dniu 10 listopada złożył zażalenie zatytułowane "ponaglenie" na bezczynność i przewlekłość do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego w Ł. W motywach skargi jej autor podkreślił, że w sprawie rozbudowy budynku (pierwotnie o pomieszczenie stacji diagnostyki samochodowej, a później o pomieszczenie magazynowe dla potrzeb istniejącego sklepu motoryzacyjnego oraz pomieszczenie garażu na samochód osobowy, a także nadbudowę poddasza mieszkalnego) inwestor wystąpił w dniu 3 sierpnia 2004 roku z wnioskiem o zmianę pozwolenia na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 20 stycznia 2009 roku, sygn. II SA/Łd 808/08, utrzymanym w mocy przez Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok z dnia 18 lutego 2010 roku, sygn. II OSK 389/09) uchylił decyzję Starosty [...] o zatwierdzeniu zamiennego projektu budowlanego rozbudowy.

Wnioskiem z dnia 26 kwietnia 2010 roku A.G. wniósł o wszczęcie postępowania przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w S., domagając się niezmiennie rozbiórki obiektu bądź doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego. W sprawie wydano szereg decyzji, począwszy od decyzji z dnia [...] czerwca 2010 roku o umorzeniu postępowania, która została uchylona decyzją organu odwoławczego z dnia [...] października 2010 roku.

Następnie organ wojewódzki postanowieniem z dnia [...]sierpnia 2011 roku wyznaczył organowi powiatowemu dodatkowy termin na załatwienie sprawy na skutek wniesionego zażalenia przez A.G. Kolejną decyzją z dnia [...]listopada 2011 roku PINB w S. nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, ale decyzję z dnia [...]lipca 2012 roku zatwierdzającą projekt budowlany zamienny, uchylił w całości w trybie autokontroli decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 roku

Następnie postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 roku organ nałożył na inwestora obowiązek usunięcia nieprawidłowości w przedłożonych opracowaniach. W dniu 14 lutego 2014 roku A.G. złożył skargę na przewlekłe prowadzenie sprawy. Postanowieniem z dnia [...] marca 2014 roku organ powiatowy zawiesił postępowanie, które zostało w całości uchylone postanowieniem organu wojewódzkiego z dnia [...] kwietnia 2014 roku. Ponadto organ wojewódzki decyzją z dnia [...]maja 2014 roku stwierdził nieważność decyzji z dnia [...] sierpnia 2012 roku, a decyzją z dnia [...] września 2014 roku uchylił w całości decyzję z dnia [...] lipca 2012 roku o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. A.G. w dniu 16 grudnia 2014 roku ponownie wniósł zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie, ale [...]WINB w dniu [...] lutego 2015 roku orzekł, że organ powiatowy nie pozostaje w zwłoce w rozpoznaniu sprawy.

Postanowieniem nr [...] organ powiatowy zawiesił postępowanie w sprawie, ale zostało ono uchylone w dniu [...] lutego 2015 roku

Ponowna decyzja organu powiatowego z dnia [...] grudnia 2015 roku zatwierdzająca projekt budowlany zamienny została uchylona przez organ wojewódzki decyzją z dnia [...] maja 2016 roku

Decyzją z dnia [...] lipca 2016 roku organ powiatowy po raz kolejny zatwierdził projekt budowlany zamienny, po czym organ wojewódzki ponownie uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania (decyzja z dnia [...] października 2016 roku). Ponownie organ powiatowy zatwierdził projekt budowlany zamienny (decyzja z dnia [...] stycznia 2017 roku), a organ wojewódzki ponownie uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania (decyzja z dnia [...] czerwca 2017 roku). Po czym organ powiatowy postanowieniem z dnia [...]września 2017 roku nałożył na inwestora obowiązek usunięcia nieprawidłowości w przedłożonych opracowaniach i wyznaczył w tym celu termin do dnia 30 kwietnia 2018 roku.

Jak podkreślił autor skargi, postępowanie przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego toczy się od 7 lat.

Sięgając do treści art. 35 i art. 12 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 roku, poz. 1257, dalej jako: "K.p.a.") skarżący podkreślił, iż stan prawny i faktyczny sprawy nie jest szczególnie skomplikowany, a zatem sprawa powinna być załatwiona w ciągu miesiąca, a nie jest od 7 lat. Od początku skarżący powoływał się wprost na konkretne przepisy prawa jak i plan zagospodarowania przestrzennego. Unormowania te nie budzą wątpliwości, zostały one ponadto poddane wykładni przez orzekające w sprawie WSA w Łodzi i NSA. Sądy wskazywały na uchybienia w ustalaniu stanu prawnego sprawy, nie pozostawiając wątpliwości co do niezgodności wydanych decyzji z prawem. Skarżący podkreślił naruszenie przepisów planu zagospodarowania, w tym w zakresie powierzchni biologicznie czynnej. Organ przez co najmniej 6 lat prowadzenia postępowania nie był w stanie przedstawić w uzasadnieniu swojej decyzji wyliczeń, z których wprost wynikałoby, że w projekcie nie zaplanowano 50% takiej powierzchni. W decyzji z dnia [...] stycznia 2017 roku organ przedstawił pełne wyliczenia, powołując się na zmianę projektu i zaplanowanie zielonego dachu. Organ celowo i umyślnie pominął przepis § 3 pkt 22 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn. Dz. U. z 2015 roku, poz. 1422, dalej jako: "rozporządzenie") licząc, że pozostałe strony postępowania nie dopatrzą się uchybienia w tym zakresie. Takie postępowanie organu – poza oczywistym naruszeniem wszelkich zasad postępowania administracyjnego – ma w szczególności znamię przewlekłości. Zdaniem skarżącego, organ celowo przedłuża postępowanie, mając świadomość oczywistości naruszeń prawa, jakich dopuścił się inwestor rozbudowując budynek.

W ocenie skarżącego o rażącej opieszałości świadczy też postanowienie z dnia [...] września 2017 roku, nr [...] zobowiązujące inwestora do przedłożenia projektu budowlanego zamiennego albo wykonania czynności lub robót w terminie do dnia 30 kwietnia 2018 roku. Skarżący podkreślił, że przez 7 lat trwania postępowania inwestor nie przedłożył projektu zamiennego albo jego uzupełnień, które byłyby zgodne z prawem. Taki projekt nie jest w niniejszym tanie możliwy, zatem jedyną możliwością jest rozbiórka obiektu lub doprowadzenie go do stanu poprzedniego. Mimo to organ po raz kolejny wyznaczył inwestorowi tak odległy termin, mając pełną świadomość, że prawidłowe wykonanie zobowiązania jest niemożliwe.

Z opisanych powodów autor skargi wniósł o stwierdzenie, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. prowadzi postępowanie przewlekle z rażącym naruszeniem prawa. Biorąc pod uwagę wskazane okoliczności postępowanie organu budzi poważne zastrzeżenia co do zgodności z podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego, takimi jak zasada praworządności, ale także z zasadą szybkości (art. 12 K.p.a.). Nie ma bowiem w sprawie racjonalnego uzasadnienia dla prowadzenia sprawy o ustalonym stanie faktycznym i prawnym przez okres 7 lat i wydawania decyzji administracyjnych, których uzasadnienie jest wprost niezgodne z prawem. Uwzględniając skalę i rozmiar przewlekłości wobec organu powinna zostać nałożona grzywna w znacznej wysokości. Z kolei z uwagi na fakt, że rozbudowa nieruchomości należącej do inwestora odbyła się bez zgody jego sąsiada, czyli skarżącego, a także zmusiła skarżącego do poniesienia kosztów zmiany położenia kominów, skarżący wniósł także o zasądzenie sumy pieniężnej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie.

W uzasadnieniu stanowiska organ opisał przebieg postępowania, prowadzonego w sprawie rozbudowy obiektu przez organy architektoniczno – budowlane. Organ przyznał, że jak wynika z uzasadnienia powołanego w skardze prawomocnego wyroku WSA w Łodzi ( II SA/Łd 808/08), organy wadliwie zaakceptowały przekroczenie dopuszczalnej wielkości powierzchni biologicznie czynnej i powierzchni zabudowy, ignorując niezgodność zamierzenia inwestycyjnego z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu B. Ponadto – zdaniem Sądu – wyjaśnienia wymagała kwestia zapewnienia miejsc parkingowych wynikających z potrzeb prowadzonej działalności usługowej. W motywach wyroku zawarta jest wykładnia obowiązujących w sprawie unormowań planu zagospodarowania przestrzennego.

PINB w S. wszczął postępowanie w niniejszej sprawie po wniosku A.G. z dnia 7 maja 2010 o wszczęcie postępowania w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części bądź doprowadzenia do stanu poprzedniego. Organ podczas oględzin w dniu 1 czerwca 2010 roku stwierdził, że obiekt został zrealizowany, a do zakończenia budowy pozostało wykonanie elewacji budynku, inwestor realizując obiekt dokonał mało istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego.

W dalszej części odpowiedzi na skargę organ przytoczył powoływane w skardze rozstrzygnięcia, w tym kolejne decyzje o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego: z dnia [...] czerwca 2012 roku, nr [...], z dnia [...] grudnia 2015 roku, nr [...] , decyzję z dnia [...] lipca 2016 roku, nr [...] i decyzję z dnia [...]stycznia 2017 roku, nr [...]. Wszystkie powołane decyzje zostały wyeliminowane z toku kontroli instancyjnej przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który zarzucał organowi I instancji nierozpatrzenie całości materiału dowodowego, rozpoznanie sprawy bez podjęcia zawieszonego postępowania czy brak oceny projektu z wymogami art. 35 ustawy Prawi budowlane.

Jak wynika z wyjaśnień organu i załączonych akt administracyjnych, postepowanie w sprawie było zawieszone postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 roku, nr [...] do czasu rozstrzygnięcia o wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę w trybie art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego co nastąpiło decyzją Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2015 roku, nr [...].

W ostatniej z wydanych decyzji z dnia [...] stycznia 2017 roku, nr [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego i udzieleniu pozwolenia na wznowienie robót budowlanych uwzględniających zmiany dotychczas wykonanych robót, organ stwierdził, że projekt budowlany nie jest sprzeczny z zapisami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co wypełnia dyspozycje art. 35 Prawa budowlanego. Jednak organ wojewódzki decyzją z dnia [...] czerwca 2017 roku, nr [...] uchylił decyzję nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując na konkretne uchybienia (w projekcie budowlanym należy umieścić metrykę projektu, mapa sytuacyjno – wysokościowa z geodezyjną inwentaryzacją urządzeń podziemnych powinna być zaktualizowana, oświadczenie projektantów i sprawdzających winno być w oryginale, brak odniesienia się do ścisłej linii zabudowy, pojęcia powierzchni biologicznie czynnej określone w rozporządzeniu oraz w planie miejscowym dla terenu osiedla B nie są tożsame, a zapis planu miejscowego zawęża pojęcie terenu biologicznie czynnego, zamienny projekt budowlany w części opisu technicznego do projektu zagospodarowania terenu wskazuje na wykonanie 2 miejsc parkingowych, ale ani w projekcie zamiennym, ani w uzasadnieniu badanej decyzji nie podano, czy zaprojektowane 2 miejsca parkingowe są wystarczającą ilością dla mającej funkcjonować działalności usługowej i czy tym samym spełniony zostanie wymóg § 14 ust. 2 pkt 8 planu miejscowego) i zalecając konieczność zbadania zgodności zamiennego projektu budowlanego z obowiązującymi miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, jak i obowiązującymi przepisami prawa budowlanego i aktów wykonawczych do tej ustawy.

Stosownie do wskazań organu wojewódzkiego PINB – na podstawie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego – postanowieniem z dnia [...]września 2017 roku, nr [...] nałożył na inwestora obowiązek usunięcia nieprawidłowości w przedłożonym projekcie budowlanym zamiennym w nieprzekraczalnym terminie do dnia 30 kwietnia 2018 roku.

W dniu 13 listopada 2017 roku A.G. skierował do organu wojewódzkiego ponaglenie z uwagi na prowadzenie przez organ postępowania dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Ponaglenie wraz z aktami sprawy przekazano do organu drugiej instancji przy piśmie z dnia 17 listopada 2017 roku. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 roku, Nr [...] stwierdził, że organ prowadził postępowanie budynku w sprawie dotyczącej rozbudowy budynku gospodarczego o pomieszczenie stacji diagnostyki samochodów osobowych z częścią mieszkalną w sposób przewlekły, jednakże bez rażącego naruszenia prawa oraz odmówił wyznaczenia organowi dodatkowego terminu załatwienia sprawy.

Odnosząc się do zarzutów skargi organ wyjaśnił, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte na wniosek skarżącego, w prowadzonym postępowaniu skarżący uczestniczył na prawach strony, która na każdym etapie, o każdej czynności była i jest informowana poprzez ustanowionego pełnomocnika. Co więcej po myśli art. 35 i 36 K.p.a. organ o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie informował strony pismami (z dnia 3 lipca 2007 roku, 3 grudnia 2010 roku, 13 grudnia 2010 roku, 8 maja 2012 roku, 4 września 2012 roku, 29 lipca 2013 roku, 6 września 2013 roku, 1 grudnia 2014 roku, 18 marca 2015 roku, 19 października 2015 roku, 14 listopada 2016 roku, 20 września 2017 roku). Zdaniem organu, z akt sprawy jednoznacznie wynika, iż rozbudowa budynku zrealizowana została na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i (uchylonej) decyzji zmieniającej pozwolenie na budowę i zgodnie z tym projektem budowlanym. Postępowanie w sprawie, zdaniem organu, cechuje się wysokim stopniem skomplikowania prawnego i faktycznego, organ wydawał decyzje, które zdaniem organu drugiej instancji nie wyjaśniały sprawy w całym zakresie. Ponadto, zgodnie z ostatnimi wskazaniami organu wojewódzkiego określonymi w decyzji z dnia [...] czerwca 2017 roku, organ postanowieniem z dnia [...] września 2017 roku, nr [...] – na podstawie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego – nałożył na inwestora obowiązek usunięcia nieprawidłowości w przedłożonym projekcie budowlanym zamiennym w nieprzekraczalnym terminie do dnia 30 kwietnia 2018 roku. Termin określony w art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego ma charakter terminu procesowego (urzędowego). Termin ten powinien być określany przez organ w sposób umożliwiający zrealizowanie przez inwestora nałożonych obowiązków z uwzględnieniem faktu, iż termin ten rozpocznie bieg od momentu, w którym postanowienie zacznie wywoływać skutki prawne, tj. od chwili jego doręczenia inwestorowi. Z opisanych powodów organ wniósł o odrzucenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z regulacją art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 roku, poz. 1369 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w określonych przypadkach, w tym w razie konieczności wydania decyzji administracyjnych (art. 3 § 2 pkt 1 – 4a oraz pkt 8 P.p.s.a.).

Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 P.p.s.a.).

Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.).

Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 P.p.s.a.).

Na wstępie wyjaśnić należy, iż warunkiem wniesienia skargi jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (art. 52 § 1 P.p.s.a.). W sprawie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania – w związku z treścią art. 16 ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 roku o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 roku, poz. 935, dalej jako: "ustawa nowelizująca") – środkiem takim jest zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie do organu administracji publicznej wyższego stopnia (art. 37 § 1 K.p.a.).

W stanie faktycznym sprawy bezspornie skarżący poprzedził wniesienie skargi zażaleniem z dnia 10 listopada 2017 roku, zatytułowanym "ponaglenie". Zostało ono rozstrzygnięte postanowieniem [...]WINB w Ł. z dnia [...]listopada 2017 roku. Powyższe wskazuje, że skarga została poprzedzona zażaleniem, o którym mowa w art. 37 § 1 K.p.a., zatem skarga jest formalnie dopuszczalna. Oceny w tym przedmiocie nie zmienia okoliczność, iż zażalenie z dnia 10 listopada 2017 roku zostało formalnie nazwane "Ponaglenie".

Przystępując do rozważań merytorycznych wyjaśnić należy, iż organy administracji zobowiązane są do przestrzegania zasad ogólnych postępowania administracyjnego, a w szczególności organy powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 K.p.a.). Realizacji tej zasady służy m.in. przepis art. 35 § 1 K.p.a. Zgodnie z jego treścią – w związku z treścią art. 16 ustawy nowelizującej – organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy, wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 K.p.a.). Do terminów powyższych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 K.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, określonym w art. 35 K.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Dotyczy to również przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy..

Z niekwestionowanego przez organ przebiegu postępowania wynika, że jest ono prowadzone w sposób przewlekły. Niesporne jest, że PINB podejmował w ciągu prawie ośmiu lat czynności kontrolne, oględziny nieruchomości, inne czynności procesowe. Pomiędzy tymi aktywnościami organu były jednak nieuzasadnione, kilkumiesięczne przerwy, co prowadziło do naruszania zasady koncentracji materiału i sprawności postepowania i nadmiernego jego przewlekania. Takie przerwy miały miejsce np. po uchyleniu przez organ odwoławczy w dniu [...] października 2010 roku pierwszej decyzji w sprawie o umorzeniu postępowania. Już w dniu 4 listopada 2011 roku organ uznał zarzut przewlekłości postępowania za uzasadniony. Na późniejszym etapie procedowania przewlekłością dotknięte było chociażby postępowanie w 2016 i 2017 roku.

Fakt eliminowania kolejnych rozstrzygnięć PINB, zmierzających do zakończenia postępowania, nierespektowanie wykładni obowiązujących przepisów miejscowego planu zagospodarowania, dokonanej przez organ architektoniczno – budowalny dla potrzeb oceny projektu budowalnego zamiennego świadczy o nieefektywnym procedowaniu w sprawie, o braku staranności w koncentracji materiału dowodowego.

Wniosku o przewlekłym prowadzeniu postepowania nie zmienia okoliczność, że postępowanie w sprawie było zawieszone, gdyż okres zawieszenia był krótki, kilkumiesięczny. Oceniając stan przewlekłości nie sposób też pominąć, że akta sprawy kilkakrotnie w ciągu tych ponad siedmiu lat pozostawały do dyspozycji organu II instancji w związku z odwołaniami stron od kolejnych decyzji. Okoliczności te sąd uwzględnia stosownie o dyspozycji powołanego wcześniej art. 35 § 5 k.p.a. niemniej jednak żadne okoliczności badanej sprawy nie usprawiedliwiają tak znacznego przekroczenia ustawowych terminów do załatwienia sprawy. Na dezaprobatę zasługuje fakt, że organ po siedmiu latach postępowania nie doprowadził do wyeliminowania podstawowych błędów i braków projektu budowlanego zamiennego i należytej oceny tego dokumentu z przepisami prawa budowlanego oraz miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Jak wynika z akt administracyjnych, prowadzone przez organ nadzoru budowlanego szczebla powiatowego postępowanie w sprawie nie zostało jeszcze zakończone. W chwili obecnej inwestor postanowieniem z dnia [...] września 2017 roku został zobowiązany do usunięcia nieprawidłowości w projekcie budowlanym zamiennym w nieprzekraczalnym terminie do dnia 30 kwietnia 2018 roku. Na dzień rozpoznawania skargi termin ten jeszcze nie ekspirował. Merytoryczna ocena podjętego postanowienia wymyka się kontroli sądu w tym postępowaniu. Niemniej nie znajduje żadnego prawnego ani racjonalnego uzasadnienia wyznaczenie uczestnikowi postepowania, kolejnego tak odległego terminu na kolejne usunięcie wadliwości projektu zamiennego, który był już organowi znany.

W kontekście powyższych uwag, oceniając opisany tok czynności Sąd uznał zasadność skargi stwierdzając, że organ prowadzi postępowanie w sposób przewlekły. Niewątpliwie organ prowadząc postępowanie naruszył obowiązek załatwienia sprawy w ustawowym terminie, określonym w art. 35 K.p.a. Brak jest jakiegokolwiek uzasadnienia dla zwłoki w rozstrzygnięciu tejże sprawy, wynoszącej ponad 7 lat od daty otrzymania wniosku inicjującego postępowanie (wniosek z dnia 26 kwietnia 2010 roku, który wpłynął do organu w dniu 7 maja 2010 roku). Trudno doszukać się uzasadnienia dla tak długo trwającego postępowania, szczególnie że podejmowane w tym czasie organ czynności nie charakteryzowały się należytą koncentracją.

Na tej podstawie Sąd uznał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prowadził postępowanie w sposób przewlekły. Co więcej – zdaniem składu orzekającego – przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu, przewlekłość będzie miała charakter rażący, jeżeli poważne opóźnienia w podejmowanych przez organ czynnościach oczywiście pozbawione są jakiegokolwiek racjonalnego usprawiedliwienia. Dla uznania rażącego naruszenia prawa, w rozumieniu art. 149 § 1 P.p.s.a., nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Przekroczenie przedmiotowych terminów musi być znaczne, co również stwierdzono w niniejszej sprawie. Podkreślić należy, że trwające ponad 7 lat postępowanie w sprawie jawi się jako rażąco przewlekle prowadzone, gdy uwzględni się okoliczność, iż stosownie do art. 35 § 3 K.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, co w sprawie miało miejsce w dniu 7 maja 2010 roku (art. 61 § 3 K.p.a.).

Z opisanego powodu Sąd zobowiązał organ do załatwienia sprawy określając w wyroku stosowny termin. Podkreślić należy, iż postanowieniem organu z dnia [...]września 2017 roku inwestor został zobowiązany do usunięcia nieprawidłowości w przedłożonym projekcie budowlanym zamiennym w nieprzekraczalnym terminie do dnia 30 kwietnia 2018 roku. Wyznaczony przez Sąd termin załatwienia sprawy uwzględnia wskazaną okoliczność.

Uzasadniony jest wniosek strony o wymierzenie Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego grzywny. Podstawowym warunkiem dla stwierdzenia istnienia materialnoprawnej podstawy wymierzenia grzywny organowi w oparciu o art. 149 § 2 P.p.s.a. jest upływ terminu załatwienia sprawy. Wyraźnego zaznaczenia wymaga przy tym fakt, iż postępowanie w sprawie trwa ponad 7 lata i organ nadal nie wydał decyzji kończącej postępowanie w sprawie, zatem tenże organ prowadzi postepowanie w sposób przewlekły, czyli z naruszeniem przepisów określających terminy załatwienia spraw w postępowaniu. Z tego powodu Sąd ocenił, że uzasadnionym jest nałożenie na organ grzywny uznając, iż kwota określona w wyroku będzie odpowiednia. Grzywna na podstawie art. 149 P.p.s.a. nie ma na celu bowiem wyłącznie dyscyplinowania organów administracji, ale ma w szerszym zakresie przeciwdziałać ich opieszałości w prowadzeniu spraw oraz służyć usuwaniu negatywnych skutków wynikających z bezczynności lub przewlekłości postępowania administracyjnych. Sąd uwzględniając okoliczności sprawy doszedł do przekonania, iż iż kwota określona w postanowieniu w realiach sprawy będzie adekwatna. Uwzględnia ona również wpływ okoliczności, o których stanowi art. 35 § 5 k.p.a.

Uznawszy, iż skarga zasługuje na uwzględnienie i wobec tego, że przewlekłe prowadzenie postępowania ma charakter rażącego naruszenia prawa Sąd uznał, iż zasługuje na uwzględnienie także wniosek skargi o przyznanie na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w trybie art. 149 § 2 P.p.s.a. i ocenił, że kwota określona w rozstrzygnięciu będzie w tym zakresie odpowiednia. Z treści powołanego przepisu art. 149 § 2 P.p.s.a. wynika, iż przyznanie na rzecz skarżącej sumy pieniężnej ma charakter fakultatywny, przepis wszak stanowi, iż "Sąd może przyznać". Wobec tego działając w ramach takiego uprawnienia i uwzględniając zaistniały w sprawie stan faktyczny, a w nim przede wszystkim długoterminową i bierną postawę organu, ale i ilość niewątpliwie dużą ilość spraw pozostających w kompetencji organu, Sąd przyznał na rzecz skarżącego sumę pieniężną w kwocie określonej w rozstrzygnięciu, jako sumę pieniężną, o której mowa w art. 149 § 2 P.p.s.a.

Końcowo odnosząc się do wniosku organu zawartego w odpowiedzi na skargę wyjaśnić należy, iż okoliczność, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie stanowi podstawę do jej oddalenia, a nie odrzucenia. Okoliczność, iż organ kierował do stron postępowania pisma w trybie art. 36 K.p.a., czyli informując o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, nie zwalnia organu z zarzutu przewlekłego prowadzenia postępowania, a tym bardziej nie uprawnia do kolejnych naruszeń terminów załatwienia sprawy.

Konkludując, Sąd w punkcie pierwszym wyroku zobowiązał organ do załatwienia sprawy w zakreślonym terminie, w punkcie drugim stwierdził, iż przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czyniąc za podstawę tych rozstrzygnięć przepis art. 149 § 1 P.p.s.a.

Natomiast o wymierzeniu organowi grzywny Sąd orzekł jak w punkcie trzecim wyroku na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a.

W punkcie czwartym wyroku Sąd przyznał skarżącej sumę pieniężną na mocy art. 149 § 2 P.p.s.a

O zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżącej od organu administracji Sąd postanowił w punkcie piątym wyroku przyjmując za podstawę rozstrzygnięcia przepis art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. Na zasądzoną kwotę 597 zł złożył się uiszczony przez skarżącego wpis od skargi (100 zł), wynagrodzenie pełnomocnika w osobie radcy prawnego w wysokości 480 zł (§ 14 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych, Dz. U. poz. 1804 ze zm.) i poniesione przez niego wydatki w postaci opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł).

k.ż.