Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1432/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-02-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6147 Archiwa
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Archiwum Państwowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję i umorzono postępowanie - art. 145 §3 ustawy PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 51p ust. 8 w zw. z aart. 51z ust. 9
journal: Dz.U. 2011 nr 123 poz 698
law: Ustawa z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, Anna Mierzejewska (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2016 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości środków finansowych na pokrycie kosztów przechowywania dokumentacji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Dyrektora Archiwum Państwowego w [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] i umarza postępowanie administracyjne, 2. zasądza od Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych na rzecz A. K. kwotę 474 zł (słownie: czterysta siedemdziesiąt cztery złote), tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.), po rozpoznaniu odwołania A. K. z dnia [...] maja 2015 r. od decyzji nr [...] Dyrektora Archiwum Państwowego w W. z dnia [...] kwietnia 2015 r. w sprawie ustalenia wysokości środków finansowych na pokrycie kosztów przechowywania dokumentacji (znak:[...]) - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji podał, że zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2011 r. Nr 123, poz. 698 z późn. zm.) archiwa państwowe podlegają Naczelnemu Dyrektorowi Archiwów Państwowych. Z tego względu był on właściwy do rozpoznania odwołania od decyzji nr [...] Dyrektora Archiwum Państwowego w W. z dnia [...] kwietnia 2015 r.

W dniu [...] kwietnia 2012 r. w Archiwum Państwowym Dokumentacji Osobowej i Płacowej zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia wysokości środków finansowych na pokrycie kosztów przechowywania dokumentacji osobowej wytworzonej przez Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe "T." Sp. z o.o. z siedzibą w G., którą Archiwum przejęło w dniu [...] marca 2012 r. na podstawie decyzji Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych z dnia [...] marca 2012 r. (znak:[...]), nakazującej złożenie niezabezpieczonej dokumentacji spółki na odpłatne przechowanie w tym Archiwum. O wszczęciu postępowania skarżący został poinformowany pismem Dyrektora Archiwum Państwowego Dokumentacji Osobowej i Płacowej z dnia [...] kwietnia 2012 r. (znak:[...]).

Pismem z dnia 23 maja 2012 r. skarżący poinformował, że w okresie prowadzenia Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowego "T." Sp. z o.o. nie miał dostępu do pomieszczeń i akt przedsiębiorstwa, a ówcześni przedstawiciele spółki nie powiadomili go o istnieniu przedmiotowej dokumentacji.

W związku z przedłużającymi się pracami archiwizacyjnymi, niezbędnymi do załatwienia sprawy, pismem z dnia [...] lipca 2012 r. znak: [...], zatytułowanym "zawiadomienie o niezałatwieniu sprawy w terminie" Dyrektor Archiwum Państwowego Dokumentacji Osobowej i Płacowej w M. wyznaczył nowy termin zakończenia postępowania w sprawie ustalenia wysokości środków finansowych na pokrycie kosztów przechowywania dokumentacji Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowego "T." Sp. z o.o.

Kolejne zawiadomienia o niezałatwieniu sprawy w terminie, wyznaczające nowe terminy zakończenia postępowania, skierowane zostały do skarżącego pismami: z dnia [...] grudnia 2012 r. (znak:[...]), z dnia [...] marca 2013 r. (znak:[...]), z dnia [...] września 2013 r. (znak:[....]), z dnia [...] stycznia 2014 r. (znak:[...]) oraz z dnia [...] lipca 2014 r. (znak:[...]).

Skarżący w piśmie z dnia [...] sierpnia 2014 r. przedstawił stanowisko, że syndyk nie ponosi odpowiedzialności za "ukryte dokumenty" i ponownie stwierdził, że nie wiedział o przedmiotowych aktach.

Pismem Zastępcy Dyrektora Archiwum Państwowego w W. ds. dokumentacji osobowej i płacowej z dnia [...] kwietnia 2015 r. (znak: [...]), skarżący został zawiadomiony o zakończeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie ustalenia wysokości środków finansowych na pokrycie kosztów przechowywania dokumentacji przez Archiwum Państwowe w W. - Archiwum Dokumentacji Osobowej i Płacowej, które w związku z rozporządzeniem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 15 maja 2013 r. w sprawie likwidacji Archiwum Państwowego Dokumentacji Osobowej i Płacowej w M. oraz zmiany nazwy i zakresu działania Archiwum Państwowego [...] (Dz. U. z 2013 r., poz. 650) przejęło zadania, prawa i obowiązki zlikwidowanego Archiwum Państwowego Dokumentacji Osobowej i Płacowej w M.

Decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. w sprawie ustalenia wysokości środków finansowych na pokrycie kosztów przechowywania dokumentacji Dyrektor Archiwum Państwowego w W. obciążył skarżącego - byłego syndyka Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowego "T" Sp. z o.o. - kosztami przechowywania 0,19 metrów bieżących dokumentacji osobowej. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał decyzję Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych z dnia [...] marca 2012 r. (znak:[...]), przepisy ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach dotyczące ustalania wysokości środków finansowych na pokrycie kosztów przechowywania dokumentacji osobowej i płacowej przejętej przez archiwum państwowe (art. 51p ust. 8 w zw. z art. 51z ust. 5) oraz ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego dotyczące załatwiania spraw w formie decyzji (art. 104) oraz wymagań stawianych decyzjom administracyjnym (art. 107) - podano przy tym niewłaściwe publikatory.

Skarżący w odwołaniu z dnia [...] maja 2015 r. od decyzji nr [...] Dyrektora Archiwum Państwowego w W. wniósł o jej uchylenie, kwestionując zasadność rozstrzygnięcia. W jego ocenie za porzucone dokumenty odpowiedzialny był zarząd spółki. Skarżący wyraził też stanowisko, że po zakończeniu postępowania upadłościowego nie dysponował uprawnieniami do przejęcia odnalezionych dokumentów.

Organ odwoławczy zważył, co następuje:

Zasady postępowania z dokumentacją osobową i płacową w przypadku likwidacji lub upadłości pracodawcy regulują przepisy rozdziału 4b ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach.

Na mocy art. 51z ustawy Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych może wydać decyzję nakazującą złożenie dokumentacji, która należała do pracodawcy wykreślonego z Krajowego Rejestru Sądowego lub z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, na odpłatne przechowywanie we wskazanym archiwum państwowym, jeżeli istnieje zagrożenie jej zniszczenia, a brak jest podstaw prawnych do jej przekazania innemu podmiotowi do dalszego przechowywania. Koszty przejęcia, przechowania i konserwacji dokumentacji przez archiwa państwowe ponoszą solidarnie osoby zarządzające lub pełniące funkcje organu zarządzającego pracodawcy w dniu jego wykreślenia z Krajowego Rejestru Sądowego lub Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej.

Zgodnie z odpisem z rejestru Handlowego dział B, uzyskanym w toku postępowania w sprawie przejęcia dokumentacji pracowniczej pozostawionej w Fabryce [...] w G., osobą pełniącą funkcje organu zarządzającego w trakcie trwania likwidacji Przedsiębiorstwa Produkcyjno- Handlowego "T." Sp. z o.o., aż do czasu jej zakończenia, był skarżący. Zatem w świetle art. 51z ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach pokrycie kosztów archiwizacji porzuconej dokumentacji ciąży na byłym syndyku.

Przepisy ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2015 r., poz. 233), regulujące zadania syndyka w postępowaniu upadłościowym, jak również obowiązujące wcześniej rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. Prawo upadłościowe, nie pozostawiają wątpliwości, że syndyk przejmuje funkcje pracodawcy. Nie można zatem przychylić się do stanowiska skarżącego, że za przedmiotową dokumentację odpowiedzialny był wyłącznie zarząd spółki. Nie należy do kompetencji organu pierwszej instancji, jak również organu odwoławczego, badanie, czy upadły wywiązał się z obowiązku wskazania i wydania syndykowi wszystkich dokumentów dotyczących działalności spółki.

Pełniąc w postępowaniu upadłościowym funkcję organu zarządzającego, syndyk z mocy prawa dokonuje za pracodawcę w upadłości nie tylko czynności w sprawach z zakresu prawa pracy, ale także przejmuje obowiązki wynikające z innych przepisów regulujących prawa i obowiązki pracodawców.

W związku z powyższym nie ulega wątpliwości, że organ pierwszej instancji zasadnie wydał decyzję obciążającą skarżącego, jako byłego syndyka Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowego "T." Sp. z o.o., kosztami przechowywania niezabezpieczonej dokumentacji pracowniczej spółki.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu I i II instancji oraz o zasądzenie kosztów.

Zaskarżonej decyzji, jak również decyzji organu I instancji zarzucił naruszenie następujących przepisów postępowania:

- naruszenie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego poprzez niewydanie decyzji o umorzeniu postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość, w sytuacji gdy z okoliczności sprawy wynika, iż roszczenie organów obu instancji o zwrot kwoty 255 zł tytułem kosztów przechowania dokumentacji pracowniczej uległo przedawnieniu, co winno implikować umorzenie postępowania;

- art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący i całościowy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w szczególności poprzez nieuwzględnienie zarzutów zgłoszonych przez skarżącego w zakresie:

• nieprzekazania skarżącemu, działającemu jako syndyk, przez Zarząd upadłej Spółki - Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowego "T." jakiekolwiek dokumentacji osobowej pracowników, o ile taka dokumentacja w ogóle istniała;

• braku wiedzy skarżącego o istnieniu takiej dokumentacji;

- art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego poprzez nie podjęcie wszelkich czynności mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, w tym przede wszystkim niezbadanie akt upadłościowych spółki Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowego "T", z których w sposób jednoznaczny wynika, iż:

• upadła Spółka na dzień ogłoszenia upadłości nie posiadała pracowników, zatem także i akt osobowych, które już z tego względu nie mogły być przekazane syndykowi;

• upadła Spółka nie posiadała siedziby, w której mogły być przechowywane dokumenty;

Zaskarżonej decyzji jak również decyzji organu I instancji zarzucił naruszenie następujących przepisów prawa materialnego:

- art. 51u ust. 1 ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o Narodowym zasobie archiwalnym i archiwach poprzez przyjęcie, iż w przypadku postawienie pracodawcy w stan upadłości lub likwidacji to syndyk jest zobowiązany do zapewnienia środków na przechowanie dokumentów, w sytuacji gdy z literalnego brzmienia powołanego wyżej przepisu wprost wynika, iż to pracodawca jest zobowiązany zapewnić środki finansowe na ten cel;

- art. 51z ust. 5 ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o Narodowym zasobie archiwalnym i archiwach poprzez przyjęcie, iż koszty przejęcia, zewidencjonowania, przechowania i konserwacji dokumentacji przez archiwa państwowe ponoszą solidarnie osoby zarządzające lub pełniące funkcje organu zarządzającego pracodawcy w dniu jego wykreślenia z Krajowego Rejestru Sądowego lub ewidencji działalności gospodarczej, w sytuacji gdy pracodawcą byłych pracowników upadłej spółki pozostaje nadal spółka reprezentowana przez zarząd, a nie syndyk masy upadłości, który jedynie sprawuje zarząd majątkiem upadłego, a jego decyzje podlegają zatwierdzeniu przez sędziego komisarza, co powoduje, iż kosztem przechowania dokumentacji winna być obciążona upadła Spółka.

W uzasadnieniu skargi podał między innymi, że czynności wykonywane przez syndyka wynikające z nakazu sądu, to nic innego jak wykonywanie zlecenia, które polega na umocowaniu do zarządu majątkiem wchodzącym w skład masy upadłości, istotą zaś tego zarządu jest przedsięwzięcie czynności prawnych i faktycznych zmierzających do spieniężenia i w konsekwencji zaspokojenia wierzycieli.

Syndyk masy upadłości, podejmując swoje czynności w postępowaniu upadłościowym, które przybierają charakter działalności usługodawczej - świadczy usługi. Na mocy art. 162 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze jest to przy tym świadczenie usług w sposób odpłatny, bowiem syndyk otrzymuje wynagrodzenie z masy upadłości.

Niezależnie zatem od przyjęcia podstawy prawnej działalności syndyka - umowa zlecenia, czy też umowa o świadczenie usług - roszczenia z tych tytułów przedawniają się z upływem dwóch lat. Zgodnie bowiem z art. 751 ust. 1 ustawy Kodeks cywilny: z upływem lat dwóch przedawniają się roszczenia o wynagrodzenie za spełnione czynności i o zwrot poniesionych wydatków przysługujące osobom, które stale lub w zakresie działalności przedsiębiorstwa trudnią się czynnościami danego rodzaju; to samo dotyczy roszczeń z tytułu zaliczek udzielonych tym osobom. W myśl natomiast art. 750 k.c. do umów o świadczenie usług, które nie są regulowane innymi przepisami, stosuje się przepisy o zleceniu.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż postępowanie upadłościowe Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowego "T." zostało zakończone w 1994 r. Zatem analogicznie, wszelkie roszczenia wobec syndyka w zakresie prowadzonej przez niego działalności przedawniły się z upływem dwóch lat, a więc już w roku 1996 r. W tej zatem sytuacji skarżący podnosi zarzutu przedawnienia.

Wobec faktu, iż roszczenie dochodzone przez organy administracji uległo przedawnieniu, bezprzedmiotowe stało się wydanie decyzji o obciążeniu skarżącego kwotą 255 zł z tytułu przechowania dokumentacji pracowniczej. W tym bowiem przedmiocie organ winien umorzyć postępowanie, a nie wydawać decyzję ustalając wymiar zobowiązania.

Nadto wskazać należy, iż organy administracji obu instancji nie zbadały w sposób wyczerpujący i całościowy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, co w konsekwencji skutkowało nieuwzględnieniem okoliczności podnoszonych przez skarżącego. Otóż skarżący wielokrotnie podkreślał, iż nie została mu przekazana jakakolwiek dokumentacja osobowa pracowników upadłego, o ile taka w ogóle istniała. Skarżącemu jako syndykowi zostały przekazane przez byłego członka zarządu spółki upadłej wyłącznie dokumenty niezbędne do rozpoczęcia i zakończenia procesu likwidacji Spółki. Podkreślenia zatem wymaga okoliczność, iż skarżący nie posiadał zarówno wiedzy, jak i świadomości o istnieniu dokumentacji pracowniczej z zastrzeżeniem, iż w ogóle taka została sporządzona.

Powyższy zarzut koresponduje także z naruszeniem przez organy administracji obu instancji art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego. Celem wyjaśnienia wszelkich spornych okoliczność konieczne było podjęcie czynności mających na celu dokładne zbadanie stanu faktycznego sprawy, w tym przede wszystkim zbadanie akt upadłościowych spółki Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowego "T.". Z akt tych wynika, iż upadła Spółka na dzień ogłoszenia upadłości nie posiadała pracowników, zatem także i akt osobowych. Już z tego względu akta te nie mogły być przekazane syndykowi. Co więcej upadła Spółka nie posiadała siedziby. Analiza dokumentów odbywała się w miejscu pracy skarżącego. Skarżącemu nie zostały udostępnione jakikolwiek pomieszczenia spółki, w których miałby możliwość zapoznania się z dokumentami.

Jednocześnie w niniejszej sprawie doszło także do naruszenia prawa materialnego w postaci przepisów Ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach. Otóż zgodnie z brzmieniem art. 51u ust. 1 w przypadku postawienia pracodawcy w stan likwidacji lub ogłoszenia jego upadłości, pracodawca wskazuje podmiot prowadzący działalność w dziedzinie przechowywania dokumentacji, któremu zostanie ona przekazana do dalszego przechowywania, zapewniając na ten cel środki finansowe na czas, jaki pozostał do końca 50-letniego okresu przechowywania dokumentacji Uczonego. Z literalnego brzmienia przepisu wynika, iż to pracodawca jest zobowiązany do zapewnienia środków finansowych na archiwizację dokumentów. W przypadku ogłoszenia upadłości takim pracodawcą pozostaje nadal upadła Spółka, a dokładnie jej zarząd nie zaś syndyk masy upadłości. Niezależnie od powyższego, nawet przyjmując (na co wskazuje organ II instancji), iż zgodnie z art. 51z ust. 5 ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o Narodowym zasobie archiwalnym i archiwach koszty przejęcia, zewidencjonowania, przechowania i konserwacji dokumentacji przez archiwa państwowe ponoszą solidarnie osoby zarządzające lub pełniące funkcje organu zarządzającego pracodawcy w dniu jego wykreślenia z Krajowego Rejestru Sądowego lub ewidencji działalności gospodarczej, wskazać należy ponownie, iż pracodawcą jest upadła Spółka. Syndyk jedynie obejmuje majątek upadłego, jak również zabezpiecza go przed zniszczeniem lub zabraniem przez postronne osoby. Wszelkie czynności i decyzje podejmowane przez syndyka podlegają zatwierdzeniu przez sędziego komisarza.

Podkreślenia wymaga, także okoliczność, iż koszty przechowania dokumentacji archiwalnej akt osobowych pracowników stanowią koszty postępowania upadłościowego. Te zaś w myśl art. 231 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze pokrywane są z masy upadłości. Natomiast zgodnie z ust. 2 powyższego przepisu niepokryte z masy upadłości koszty postępowania upadłościowego po zakończeniu postępowania upadłościowego ponosi upadły.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalanie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd, stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Analizując niniejszą sprawę pod tym kątem Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Materialną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 51p ust. 8 w zw. z art. 51z ust. 5 ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o Narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2014 r., poz. 822 ze zm.).

Zgodnie z art. 51z ust 1 Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych może wydać decyzję nakazującą złożenie dokumentacji, która należała do pracodawcy wykreślonego z Krajowego Rejestru Sądowego lub ewidencji działalności gospodarczej na odpłatne przechowanie we wskazanym archiwum państwowym, jeżeli istnieje zagrożenie jej zniszczenia w szczególności na skutek oddziaływania czynników atmosferycznych lub bezprawnego działania osób trzecich, a brak jest podstaw prawnych do jej przekazania innemu podmiotowi do dalszego przechowywania.

Zgodnie z ustępem 2 powołanego artykułu przed wydaniem decyzji Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych dokonuje oceny dokumentacji w miejscu w którym się ona znajduje.

Zgodnie z ust. 5 artykułu koszty przejęcia zewidencjonowania, przechowania i konserwacji dokumentów przez archiwa państwowe ponoszą solidarnie osoby zarządzające lub pełniące funkcje organu zarządzającego pracodawcy w dniu jego wykreślenia z Krajowego Rejestru Sądowego lub ewidencji działalności gospodarczej.

Zgodnie z art. 51p ust. 1 w przypadku postawienia przedsiębiorcy w stan likwidacji lub ogłoszenia jego upadłości, odpowiednio likwidator lub syndyk masy upadłości wskazuje pracodawcę któremu dokumentacja zostanie przekazana do dalszego przechowywania, zapewniając na ten cel środki finansowe na okres jaki pozostał do wygaśnięcia umów przechowywania tej dokumentacji zawartych przez przedsiębiorcę. W braku takiego wskazania przechowawcę wyznacza sąd rejestrowy, po zapewnieniu przez likwidatora lub syndyka masy upadłości środków finansowych o których mowa w powołanym przepisie.

Przypomnieć należy, że z dniem ogłoszenia upadłości majątek upadłego staje się masą upadłości, która służy zaspokojeniu wierzycieli upadłego, a jeżeli ogłoszono upadłość obejmującą likwidację majątku upadłego, upadły traci prawo zarządu oraz możliwość korzystania i rozporządzania mieniem wchodzącym w skład upadłości (art. 61, 75 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2012 r., poz. 1112 ze zm., dalej jako pr.up.n.). Wraz z ogłoszeniem upadłości likwidacyjnej sąd powołuje syndyka masy upadłości, jemu bowiem ustawodawca powierzył likwidację masy upadłości w sposób zmierzający do zaspokojenia wierzycieli oraz zarząd mieniem upadłego (art. 156 ust. 1 pr.up.n.).

Podkreślić należy, że chwilą zakończenia postępowania upadłościowego funkcja syndyka wygasa.

Zgodnie z art. 162 pr.up.n. syndyk, nadzorca sądowy i zarządca mają prawo do wynagrodzenia za swoje czynności odpowiadającego wykonanej pracy, a zgodnie z art. 164 pr.up.n. o wynagrodzeniu i zwrocie wydatków syndyka, nadzorcy sądowego i zarządcy orzeka sąd na ich wniosek, z zgodnie z ust. 3 powołanego artykułu syndyk traci prawo do wynagrodzenia i do zwrotu wydatków, jeżeli nie zażąda ich przed upływem terminu do wniesienia zarzutów przeciwko planowi ostatniego podziału, a gdy odwołanie syndyka nastąpiło wcześniej jeżeli nie zażądał ich w terminie od dnia doręczenia mu postanowienia o jego odwołaniu.

Przechodząc na grunt sprawy niniejszej, przypomnieć należy, że Spółka Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe "T." Sp. z o.o. została wykreślona z rejestru [...] czerwca 1994 r. po zakończeniu postępowania upadłościowego i wówczas wygasła funkcja A. K. jako syndyka masy upadłości.

Wbrew twierdzeniu A. K., decyzja Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych z dnia [...] marca 2012 r. została mu doręczona, w aktach administracyjnych znajduje się dowód jej doręczenia, jednak z treści tej decyzji – nie zaskarżonej przez ww. – nie wynika żadne dla niego zobowiązanie. Organ Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych "nakazał złożyć dokumentację osobową z lat 1989-1992 wytworzoną przez Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe T. na odpłatne przechowanie".

W decyzji nie został wskazany literalnie podmiot na który nałożono zobowiązanie.

W toku postępowania prowadzonego przez Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych dla ustalenia kosztów przechowania dokumentacji pracowniczej A. K. składał na piśmie wyjaśnienia z których wynika, że w okresie kiedy wykonywał czynności syndyka taka dokumentacja nie została mu przekazana, Spółka nie zajmowała żadnych pomieszczeń i dawno nie zatrudniała żadnych pracowników.

Należy zgodzić się z organem, że w dniu wykreślenia Spółki z rejestru i wpisania jej jako podmiotu w likwidacji koszty przejęcia zewidencjonowania, przechowania i konserwacji przez archiwa państwowe ponoszą solidarnie osoby zarządzające lub pełniące funkcje organu zarządzającego pracodawcy. Jednak jak już wskazano wyżej z chwilą zakończenia postępowania upadłościowego, funkcja syndyka wygasa.

Działania syndyka można przyrównać do odpłatnych czynności usługowych wykonywanych na zlecenie sądu i tu odpowiednio stosuje przepisy dotyczące umów zlecenia. Roszczenia z tytułu umowy zlecenia przedawniają się z upływem dwóch lat.

Wobec powyższego obciążenie A. K. kosztami przechowania, 0,19 metrów bieżących, dokumentacji w kwocie 255 zł nie znajduje podstaw w przepisach obowiązującego prawa i postępowanie w sprawie niniejszej powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe.

W sposób zupełnie niezrozumiały w uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej, organ powołuje art. 47 ordynacji podatkowej (Dz. U. z 2015 r., poz. 211 ze zm.), zupełnie niezauważając, że nie istnieje żadna podstawa do nałożenia na skarżącego jakiegokolwiek zobowiązania w związku z pełnieniem przez niego funkcji syndyka, która wygasła w 1994 r. i postępowanie winno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe.

W przedmiotowej sytuacji organ powinien zastosować art. 51p ust. 3 ustawy i w ramach zakresu swojego działania wskazanego w § 2 rozporządzenia Ministra Kultury z dnia 1 czerwca 2004 r. w sprawie utworzenia Archiwum Państwowego Dokumentacji Osobowej i Płacowej przejąć dokumentację upadłej Spółki.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku.

-