Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 330/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2010-07-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek /spr./ Sędziowie WSA Kazimierz Włoch SO del. Tomasz Smoleń Protokolant st.sek.sąd. Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym na rozprawie w dniu 13 lipca 2010r. spraw ze skarg P. K. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2010r. nrnr: [...], [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2005 i 2006 rok - oddala skargi -


UZASADNIENIE

Decyzjami z dnia ... grudnia 2008r. sygn. ...Burmistrz Ropczyc określił ... zobowiązanie w podatku od nieruchomości na 2005r. i 2006r. W uzasadnieniu organ podatkowy I instancji wskazał, że podatnik kupił w dniu 5 października 2005r. od W z siedzibą w ... nieruchomość zabudowaną budynkiem byłego hotelu robotniczego. Jednocześnie był osobą prowadzącą działalność gospodarczą. Wobec czego nieruchomość znajdująca się w jego posiadaniu jako związana z prowadzeniem działalności gospodarczej winna być opodatkowana właściwymi dla tego rodzaju nieruchomości stawkami podatku.

Wydając zaskarżone decyzje organ przyjął, iż w okresie od 1 listopada 2005r. do 31 marca 2006r. budynek wraz z gruntem związany był z działalnością gospodarczą natomiast w okresie od 1 kwietnia 2006r. do 31 grudnia 2006r. został opodatkowany stawką podatku właściwego dla budynków pozostałych z uwagi na jego stan techniczny uniemożliwiający wykorzystanie go do prowadzenia działalności gospodarczej.

W odwołaniach od wskazanych decyzji pełnomocnik ... wniósł o ich uchylenie w całości, ustalenie podatku od nieruchomości za 2005r. i 2006r., przy zastosowaniu stawek w przypadku gruntów jak od tzw. pozostałych gruntów a w przypadku budynków jak od budynków mieszkalnych, ewentualnie przy zastosowaniu zarówno do gruntu, jak i budynku stawek właściwych dla pozostałych gruntów i budynków. W uzasadnieniu wskazał, iż w chwili nabycia przedmiotowej nieruchomości pełniła ona funkcję hotelu robotniczego - zamieszkania zbiorowego, zatem jako taka nadawała się do zamieszkania. Nieruchomość została nabyta jako budynek mieszkalny z zamiarem dokonania określonych robót budowlanych, a następnie zbycia wyodrębnionych lokali mieszkalnych.

Po rozpoznaniu odwołań strony od powyższych orzeczeń, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie, decyzjami z dnia ... lutego 2010r. nr ... utrzymało zaskarżone decyzje w mocy.

W uzasadnieniu rozstrzygnięć, Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002r. Nr 9, poz. 84 ze zm.), podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nie posiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy, wysokość stawek podatkowych ustalana jest przez rady gmin i uzależniona jest od rodzaju nieruchomości oraz jej przeznaczenia. Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych przewiduje w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz pkt 2 lit. b różne stawki podatkowe dla budynków lub ich części oraz gruntów związanych z działalnością gospodarczą oraz pozostałych nieruchomości, które nie są związane z działalnością gospodarczą. Zgodnie z art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), jeżeli w postępowaniu podatkowym organ stwierdzi, iż podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego.

Na podstawie art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, za grunty i budynki związane z działalnością gospodarczą uważa się grunty i budynki, będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami.

... w dniu 5 października 2005r. kupił od W nieruchomość w ...stanowiącą działki numer ... o powierzchni 0,2262ha, 2100/72 o powierzchni 0,0785ha, 2100/73 o powierzchni 0,0620ha, 2100/74 o powierzchni 0,0573ha, 2100/75 o powierzchni 0,0195ha, 2100/76 o powierzchni 0,0686ha zabudowane budynkiem hotelu robotniczego.

Z odpisu zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej oraz odpisu decyzji o wykreśleniu z ewidencji wynika, że ... w okresie od 1 listopada 2005r. do 30 czerwca 2007r. był przedsiębiorcą. Przysługuje mu zatem status przedsiębiorcy. Dlatego posiadane przez niego nieruchomości są tym samym związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Odnosząc się do charakteru budynku znajdującego się w posiadaniu podatnika organ odwoławczy wskazał, iż hotel robotniczy mieści się w pojęciu budynku mieszkalnego wtedy, gdy będzie użytkowany faktycznie w sposób służący zaspokojeniu podstawowych potrzeb mieszkaniowych, co nie zachodzi w niniejszej sprawie.

Nie godząc się z powyższymi rozstrzygnięciami, strona wniosła skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. W skargach tych zarzuciła naruszenie:

- art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niewyznaczenie skarżącemu siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego,

- art. 122 w związku z art. 229 Ordynacji podatkowej poprzez nierozpatrzenie wszelkich okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięci sprawy oraz nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji organu I instancji, nieuwzględnieniu wniosku dowodowego o przesłuchanie skarżącego w charakterze strony na okoliczność, iż nie zaliczał nieruchomości do środków trwałych przedsiębiorstwa, nie dokonywał odpisów amortyzacyjnych i nie uznawał nabytej nieruchomości za element składowy swojego przedsiębiorstwa,

- art. 1a ust 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez przejęcie, iż budynek znajdujący się w posiadaniu skarżącego nie należy do kategorii budynków mieszkalnych oraz, że nieruchomość ta jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej.

W uzasadnieniu skargi wskazano, iż organ odwoławczy wyznaczył skarżącemu postanowieniami z dnia ... lutego 2009r. ... siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego. Następnie zlecił przeprowadzenie postępowania uzupełniającego organowi I instancji. W ramach tego postępowania skarżący został wezwany do podania sposobu wykorzystania powierzchni budynku stanowiącego przedmiot opodatkowania w okresie od 5 października 2005r. do 31 grudnia 2006r. Pismem z dnia 15 maja 2009r. skarżący udzielił organowi I instancji stosownych wyjaśnień. Pomimo przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego nie został stronie wyznaczony po raz kolejny termin do wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego. Wskazano również, iż w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji organ odwoławczy nie ustosunkował się między innymi do zarzutu, iż opodatkowanie nieruchomości znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej zgodnie ze stawkami przewidzianymi dla gruntów i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej jest możliwe pod warunkiem, iż wskazane przedmioty opodatkowania stanowią część składową przedsiębiorstwa podatnika. W ocenie autora skargi budynek stanowiący przedmiot opodatkowania spełniał wymogi pozwalające uznać go za budynek mieszkalny. Zgodnie z wykładnią językową budynek mieszkalny to budynek nadający się do mieszkania, zamieszkiwania. Na poparcie swojego stanowiska powołał uchwałę NSA z dnia 22 kwietnia 2002r. z której wynika, iż budynek mieszkalny z punktu widzenia prawa podatkowego to budynek służący zaspokajaniu potrzeb bytowych ludzi. Przy czym uznanie budynku za mieszkalny nie jest uzależnione od faktycznego użytkowania budynku w sposób służący zaspokojeniu podstawowych potrzeb mieszkaniowych.

W odpowiedzi na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie wniosło o oddalenie skarg podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), stanowiąc w art.1 § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kryterium legalności przewidziane w art.1 § 2 wymienionej ustawy, umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak również rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego - art.145 § 1 pkt 1 lit.a, lit.c i lit.b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej w skrócie p.p.s.a.

W tak określonym zakresie kognicji Sąd nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonych decyzji.

Kwestią sporną w rozpoznawanej sprawie jest opodatkowanie podatkiem od nieruchomości, nieruchomości położonej w Ropczycach o powierzchni 5.132m zabudowanej budynkiem byłego hotelu robotniczego o powierzchni 3.096m przy zastosowaniu stawki podatku od nieruchomości przewidzianej dla nieruchomości związanej z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Skarżący powołując się na art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych twierdzi, że budynek hotelu robotniczego wraz z gruntem z nim związanym winien być zaliczony do kategorii budynków mieszkalnych nie jest to bowiem grunt i budynek związany z prowadzeniem działalności gospodarczej, a co za tym idzie winien podlegać opodatkowaniu stawką podatku właściwą dla budynków mieszkalnych i gruntów pozostałych niezwiązanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Organy orzekające w sprawie stoją z kolei na stanowisku, iż w okresie od 1 listopada 2005r. do 30 marca 2006r. budynek nabyty przez skarżącego wraz z gruntem znajdował się w jego posiadaniu jako osoby prowadzącej działalność gospodarczą winien zatem podlegać opodatkowaniu przy zastosowaniu stawek podatku przewidzianych dla budynków związanych z działalnością gospodarczą. Natomiast w okresie od 1 kwietnia 2006r. do 31 grudnia 2006 winien być opodatkowany stawką właściwą dla pozostałych budynków z tego względu, iż w okresie tym z uwagi na przeprowadzane prace remontowe budynek znajdował się w stanie uniemożliwiającym wykorzystanie go do prowadzana działalności gospodarczej.

Odnosząc się do kwestii spornych w niniejszej sprawie należy wyjaśnić, że podatnikami podatku od nieruchomości, w myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, chyba, że obiekt taki znajduje się w posiadaniu samoistnym, wówczas obowiązek podatkowy ciąży na posiadaczu samoistnym. W sprawie nie jest sporne, że strona skarżąca była właścicielem nieruchomości położonej w Ropczycach, a zatem była podatnikiem podatku od nieruchomości.

Podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości, zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych , stanowi powierzchnia gruntów oraz powierzchnia budynków lub ich części. Wysokość stawek podatku od nieruchomości określa uchwałą rada gminy, z tym, że stawki te nie mogą być wyższe niż wskazane w art. 5 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Wysokość stawek podatku od nieruchomości jest związana z przeznaczeniem nieruchomości. Najwyższe stawki zostały przewidziane dla nieruchomości (gruntów, budynków lub ich części) związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej to te grunty, budynki i budowle, które są w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem:

- budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami,

- gruntów pod jeziorami, zajętych na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych, oraz

- przedmiotów opodatkowania, które nie są i nie mogą być wykorzystywany do prowadzenie tej działalności ze względów technicznych.

Działalność gospodarcza, zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jest działalnością, o której mowa w przepisach Prawa działalności gospodarczej. Działalnością gospodarczą, w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, nie jest działalność rolnicza oraz wynajem turystom pokoi gościnnych na zasadach określonych w art. 1a ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Skarżący zgodnie z danymi wynikającymi z Zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej (...), prowadził działalność, która w rozumieniu art. 1a pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jest działalnością gospodarczą. Jest zatem podmiotem, który w myśl art. 1a ust. 1 pkt 4 prowadzi działalność gospodarczą. Z przytoczonej definicji gruntów budynków i budowli związanych z działalnością gospodarczą (art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych) wynika, że sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę gruntów, budynków i budowli skutkuje uznaniem, że są one związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Skarżący nabył nieruchomość zabudowaną budynkiem poprzednio użytkowanym jako hotel robotniczy w stanie jak to określono w akcie notarialnym "do remontu kapitalnego". Uczynił to w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej z zamiarem zaadaptowania tego budynku na cele mieszkaniowe. Przystąpił do realizacji tego zamiaru, uzyskując stosowne pozwolenie na budowę oraz podejmując roboty budowlane w tym obiekcie. Należy tutaj także zauważyć, iż zaadaptowanie budynku na cele mieszkaniowe miało służyć nie tyle zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych skarżącego lecz wytworzeniu nowego towaru - lokali mieszkalnych, które następnie były, jak wynika z aktów notarialnych załączonych do odwołań od decyzji, odsprzedawane zainteresowanym osobom na wolnym rynku. Do tego też sprowadzała się w tym zakresie istota działalności gospodarczej skarżącego. Tak więc przedmiot opodatkowania był jednocześnie przedmiotem prowadzonej działalności gospodarczej. Ponadto trudno uznać aby budynek w stanie w jakim został nabyty można było potraktować jako służący zaspokajaniu potrzeb bytowych ludzi. Należy tutaj także podkreślić, iż dla celów podatkowych budynek będzie budynkiem mieszkalnym w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jeżeli jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty oraz dach, mieszczą się w nim, w przeważającej części, lokale mieszkalne i jest wykorzystywany przez podatnika na zaspokojenie jego potrzeb mieszkaniowych. Z tych powodów nie można zatem spornego budynku znajdującego się w posiadaniu skarżącego uznać za budynek mieszkalny.

Odnośnie uznania przez organy, iż w okresie od 1 kwietnia 2006r. do 31 grudnia 2006r. budynek winien być opodatkowany stawką właściwą dla pozostałych budynków z tego względu, iż w okresie tym z uwagi na przeprowadzane prace remontowe budynek znajdował się w stanie uniemożliwiającym wykorzystanie go do prowadzana działalności gospodarczej zauważyć należy, iż stan techniczny budynku jako przesłanki wykluczającej traktowanie nieruchomości jako związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych dotyczy takiego stanu technicznego nieruchomości, który obiektywnie i trwale powoduje niewykorzystywanie jej dla celów prowadzonej działalności danego podatnika i jednocześnie niemożność jej wykorzystania w tym celu. Nie mogą to zatem być okresowe przeszkody w prowadzeniu działalności w danym budynku (budowli czy na gruncie), zwłaszcza takie, jak: remont, modernizacja, adaptacja, czy też względy ekonomiczne np. brak środków finansowych na podjęcie działalności w danym obiekcie czy też na przeprowadzenie jego remontu. Analizując treść omawianego przepisu, warto zwrócić uwagę na koniunkcję obu warunków (nieruchomość nie jest i nie może być wykorzystania na prowadzenie działalności gospodarczej). Prowadzi to do wniosku, że chodzi właśnie o trwałą przeszkodę techniczną, potwierdzoną stosownym stanowiskiem organów budowlanych, a nie o przejściowe niewykorzystywanie nieruchomości w bieżącej działalności gospodarczej przez jej posiadacza. Można zatem stwierdzić, że taki właśnie był zamiar ustawodawcy.

Zasadny jest natomiast zarzut naruszenia przez organ II Instancji przepisu art. 200 § 1 Ordynacji. Jednakże, zgodnie z uchwałą 7 sędziów NSA z dnia 25 kwietnia 2005r. sygn. FPS 6/04, w każdym wypadku w razie zaniechania wyznaczenia stronie terminu z art. 200 § 1 należy badać, czy to uchybienie mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Organ odwoławczy wyznaczył skarżącemu postanowieniami z dnia 26 lutego 2009r. [...], [....] siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego. Następnie zlecił przeprowadzenie postępowania uzupełniającego organowi I instancji. W ramach tego postępowania skarżący został wezwany do podania sposobu wykorzystania powierzchni budynku stanowiącego przedmiot opodatkowania w okresie od 5 października 2005r. do 31 grudnia 2006r. Pismem z dnia 15 maja 2009r. skarżący udzielił organowi I instancji stosownych wyjaśnień. Skoro zatem jedynym dowodem uzyskanym w ramach postępowania wyjaśniającego były wyjaśnienia strony należało uznać, iż stwierdzone uchybienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy.

Mając na uwadze powyższe Sąd oddalił skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.