Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 479/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2022-09-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28, art. 61a par. 1, art. 159 par. 2
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Lemańska,, sędzia WSA Marek Leszczyński, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 września 2022 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A.Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] Wójt Gminy G. (dalej: "Wójt") ustalił Cezaremu Zabielskiemu (dalej: "inwestor") warunki zabudowy działki nr [...] położonej w gminie G., dla realizacji budynku inwentarskiego, tj. obory o obsadzie do 39 DJP wraz z podziemnymi kanałami na gnojowicę o pojemności 858 m3, zbiornika na nieczystości bytowe o pojemności 9,5 m3 oraz dwóch silosów zbożowych na materiały sypkie, o pojemności 16 ton każdy. Skarżącemu A. Z. (właścicielowi działki nr 61) odmówiono udziału w postępowaniu zakończonym ww. decyzją w charakterze strony (postanowienie Wójta z dnia [...] maja 2021 r. nr [...]). Decyzją z dnia [...] września 2021 r. nr [...]. Wójt zmienił ww. decyzję w zakresie pkt 1 ppkt j. (zmniejszono wysokość silosów). Decyzja z dnia [...] lipca 2021 r. stała się prawomocna dnia 22 lipca 2021 r.

Wnioskiem z dnia 10 maja 2022 r. A. Z. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. (dalej: "SKO") o stwierdzenie z urzędu nieważności ww. decyzji Wójta z dnia [...] lipca 2021 r., na zasadzie art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i § 2 oraz art. 235 k.p.a. Skarżący zarzucił jej rażące naruszenie art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. 2021, poz. 741 ze zm., dalej: "u.p.z.p."). Wskazał, że pkt 1 tego przepisu nie stosuje się do zabudowy zagrodowej w przypadku, gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową, przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie (art. 61 ust. 4 u.p.z.p.). W konkretnym przypadku zachodzi natomiast wątpliwość co do tego, jaki charakter ma nowo ustalana zabudowa na działce nr [...]. Inwestor jest bowiem posiadaczem działki nr [...] zabudowanej budynkiem inwentarskim znajdującej się w odległości około 40 metrów od granicy działki [...]; nie posiada jednak działki siedliskowej z domem mieszkalnym na terenie miejscowości K., co podważa legalność przyporządkowania nowej zabudowy, jako zabudowy zagrodowej. Ustalenie funkcji zabudowy i zagospodarowania terenu nastąpiło zatem z naruszeniem przepisów procedury administracyjnej, tj.: art. 7 i art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Zdaniem skarżącego powyższe uchybienia są konsekwencją sporządzenia nieprawidłowej analizy urbanistycznej, która w niepełny sposób (hasłowy) odnosi się do funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu. Dalej skarżący podał, że jest właścicielem działki nr [...], która do 2021 r. znajdowała się w bezpośrednim sąsiedztwie działki inwestora nr [...] (podzielonej na działki nr [...] i [...]). W 2020 r. Wójt ustalił inwestorowi warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie obory o obsadzie 150 DJP na działce nr [...], jednakże wydana wcześniej decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, została unieważniona decyzją SKO. Wobec powyższego podzielono działkę nr [...] wykluczając skarżącego, Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i społeczeństwo z udziału w postępowaniu, określono obsadę na 39 DJP i wybudowano niemal identyczny budynek na działce nr [...]. Końcowo skarżący podniósł, że działka nr [...] to działka zalewowa. Organ znając zaś sytuację na gruncie, odnośnie ukształtowania terenu i kierunku spływu wód, zezwolił na znaczne zabudowanie działki, która wobec zakazu zmiany naturalnego spływu wód opadowych, pozbawiona jest jej odpływu. W decyzji nie określono sposobu rozwiązania tego problemu, co jest niezgodne z przepisami odrębnymi, tj. z art. 234 ust. 1 Prawa Wodnego.

Pismem z dnia [...] maja 2022 r. nr [...] Prezes SKO poinformował wnioskodawcę, że nie znaleziono podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania w ww. sprawie, bowiem decyzja Wójta nie jest dotknięta wadą nieważności z art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. Skarga A. Z. na powyższe pismo została odrzucona postanowieniem WSA w Białymstoku z dnia 7 lipca 2022 r. sygn. akt II SA/Bk 478/22, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.")

W dniu [...] czerwca 2022 r. SKO wydało postanowienie nr [...], którym, na mocy art. 61a § 1 w zw. z art. 17 pkt 1 k.p.a., odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta z dnia [...] lipca 2021 r., na wniosek A. Z. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Osoba żądająca stwierdzenia nieważności decyzji winna wykazać, stosownie do art. 28 k.p.a., że ma interes prawny w tym żądaniu. Z przedłożonych zaś przez Wójta akt sprawy wynika, że skarżący nie był ani stroną, ani pełnomocnikiem strony w zakończonym postępowaniu o wydanie decyzji ustalającej, na wniosek C. Z., warunki zabudowy dla wyżej opisanej inwestycji. Z uwagi na powyższe nie ma on interesu prawnego w żądaniu stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji, a co więcej sam skarżący nie wykazał go w swoim wniosku. Z tego powodu SKO odmówiło wszczęcia postępowania w tej sprawie. W postanowieniu zawarto pouczenie, że strona z niego niezadowolona może zwrócić się do SKO z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem, A. Z. wniósł skargę do sądu administracyjnego wskazując, że decyzja o której unieważnienie wnosi, umożliwiła inwestorowi, przy obejściu i złamaniu przepisów prawa, uzyskanie pozwolenia na budowę budynku inwentarskiego przygotowanego do obsady 120 DJP, mimo, że decyzja dotyczy obsady 39 DJP. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że organ wydający pozwolenie na budowę wykluczył go z udziału w postępowaniu, bowiem nie był on stroną przy wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy (obecnie toczy się postępowanie wznowieniowe). W lutym 2022 r. inwestor rozpoczął budowę i jednocześnie wystąpił o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla inwestycji na działce o nr [...], polegającej na budowie obory o obsadzie 120 DJP. W tym postępowaniu Wójt ustalił, że działka skarżącego nr [...] znajduje się w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia. Końcowo skarżący podał, że do budynku, którego budowa jest w znacznym stopniu zaawansowana, "dorabia się" obecnie dokumentację, skarżącego zaś pozbawiono udziału w postępowaniu w trybie zwyczajnym. Uważa, że w związku z powyższymi okolicznościami ma on interes prawny w żądaniu wszczęcia postępowania nieważnościowego, a organ bezpodstawnie wydał postanowienie o odmowie wszczęcia tego postępowania. Końcowo podniósł, że we wniosku z dnia 10 maja 2022 r. wskazał na naruszenie art. 61 ust. 1 u.p.z.p., organ zaś w zaskarżonym postanowieniu nie odniósł się do tych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej odrzucenie, wskazując, że na postanowienie SKO nie służy skarga do sądu administracyjnego, lecz wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy do SKO, o czym skarżący został pouczony

w zaskarżonym postanowieniu. SKO nie odniosło się do merytorycznej argumentacji skargi.

W piśmie procesowym z dnia 5 września 2022 r. skarżący wniósł o dołączenie do niniejszego postępowania części akt sprawy związanej z wydaniem decyzji

o środowiskowych uwarunkowaniach dla inwestycji polegającej na budowie przez inwestora obory o obsadzie 120 DJP na działce nr [...], wskazując że w postępowaniu tym ma on przymiot strony (sprawa dotyczy budynku, który został wybudowany w oparciu o decyzję Wójta o warunkach zabudowy z dnia 5 lipca 2021 r. Ponadto wniósł o załączenie wyroku WSA w Białymstoku z dnia 30 sierpnia 2022 r. sygn. akt II SA/Bk 416/22, pokazującego jak organy administracji publicznej pozbawiają go udziału w postępowaniu zwyczajnym przy wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy i decyzji o pozwoleniu na budowę, usiłując go pozbawić również skorzystania z trybu nadzwyczajnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności, odnosząc się do wniosku SKO o odrzucenie skargi z uwagi na niewyczerpanie środków zaskarżenia w administracyjnym toku instancji, tj. niezłożenie przez skarżącego wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., stanowiącego, że sąd odrzuca skargę jeżeli jej wniesienie jest niedopuszczalne z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1- 5 tego przepisu.

Sąd podziela bowiem stanowisko NSA, zaprezentowane w postanowieniach

z dnia: 21 kwietnia 2022 r. sygn. akt I OSK 539/22, 11 października 2019 r. sygn. akt I OSK 3522/18, 5 lutego 2019 r. sygn. akt I OSK 4439/18; 11 maja 2018 r. sygn. akt

I OSK 1269/18; 23 listopada 2018 r. sygn. akt I OSK 3975/18 (dostępne w CBOSA), wedle, którego zarówno wykładnia językowa, jak i systemowa przepisów art. 127 § 3 k.p.a., art. 144 k.p.a. oraz art. 52 § 1 p.p.s.a. (tego ostatniego w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw; Dz. U. z 2017, poz. 935), prowadzi do wniosku, że w obecnym stanie prawnym wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie jest środkiem zaskarżenia, od złożenia którego uzależniona jest możliwość skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Wspomnianą ustawą zmieniającą wykreślono go bowiem z katalogu środków zaskarżenia, zawartego w art. 52 § 2 p.p.s.a. W tej sytuacji wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy jest od dnia 1 lipca 2017 r. środkiem prawnym przysługującym zarówno od decyzji, jak i postanowień wydanych w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze, z którego strona może skorzystać. Fakultatywny charakter tego środka prawnego potwierdza regulacja art. 52 § 3 p.p.s.a. Literalne brzmienie tego przepisu odnoszące się wyłącznie do decyzji, a nie do postanowienia nie ma żadnego wpływu na wynikający z treści art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. wniosek, że w obecnym stanie prawnym wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie jest już środkiem zaskarżenia, którego wyczerpanie jest koniecznym warunkiem dopuszczalności wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z obecnego brzmienia art. 52 § 3 p.p.s.a. nie wynika zatem obowiązek zwrócenia się do organu, który wydał postanowienie z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, jako warunek dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z 21 kwietnia 2022 r., I OSK 539/22, CBOSA).

Ustaliwszy, że skarga niniejsza jest dopuszczalna, należało przejść do meritum sprawy.

Przedmiotem skargi jest postanowienie odmawiające, na zasadzie art. 61a § 1 k.p.a., wszczęcia, na wniosek skarżącego, postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Wójta z dnia 5 lipca 2022 r. ustalającej inwestorowi warunki zabudowy dla opisanej na wstępie inwestycji, zlokalizowanej na działce nr [...] położonej w miejscowości K. w gminie G.

Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej zawiera art. 156 § 1 k.p.a. Do przesłanek tych należy m.in. wydanie decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 tego przepisu). Stosownie zaś do treści art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Nie budzi przy tym wątpliwości, że do postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji stosuje się ogólne zasady postępowania administracyjnego dotyczące wszczęcia postępowania, w tym przepis art. 61a § 1 k.p.a., zgodnie z którym gdy żądanie wszczęcia postępowania zostaje wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Jak przy tym wyjaśnia się w doktrynie - odmowa wszczęcia postępowania nieważnościowego następuje obecnie na podstawie art. 61a k.p.a. w drodze postanowienia (A. Wróbel (w:) M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego 2014, LEX/el; W. Chróścielewski, Zmiany w zakresie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego i prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które weszły w życie w 2011 r., Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 2011, nr 4, s. 15). Postanowienie to jest wydawane, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub gdy z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Powyższe oznacza, że złożenie wniosku, w tym wniosku o stwierdzenie nieważności, obliguje organ rozstrzygający do ustalenia, czy pod względem formalnoprawnym (m.in. podmiotowym) taki wniosek kwalifikuje się do merytorycznego rozpoznania. W przypadku, gdy organ dostrzeże brak legitymacji do domagania się stwierdzenia nieważności decyzji przez konkretny podmiot, niemający w postępowaniu statusu strony w rozumieniu art. 157 § 2 k.p.a., jest zobowiązany do odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. (vide: wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 listopada 2013 r., VII SA/Wa 1630/13, wyrok WSA w Łodzi z dnia 26 października 2012 r., II SA/Łd 844/12, CBOSA). Zdaniem Sądu sytuacja taka zaistniała w niniejszej sprawie. Organ prawidłowo bowiem ocenił, że skarżący nie posiada legitymacji do domagania się stwierdzenia nieważności opisanej na wstępie decyzji.

Przede wszystkim wyjaśnić należy, że legitymację do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji na wniosek ma: (1) strona postępowania zakończonego wydaniem decyzji, której ma dotyczyć stwierdzenie nieważności oraz (2) każdy podmiot, który twierdzi, że decyzja ta dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązku w rozumieniu art. 28 k.p.a. albo (3) podmiot którego interesu prawnego lub obowiązku mogą dotyczyć skutki stwierdzenia nieważności tej decyzji. Przesłanką legitymującą dany podmiot do występowania w charakterze strony jest zatem posiadanie przez ten podmiot interesu prawnego lub obowiązku, ze względu na który podmiot ten żąda czynności organu lub którego dotyczy postępowanie. O istnieniu interesu prawnego decydują natomiast, w myśl ugruntowanych poglądów orzecznictwa NSA, przepisy prawa materialnego przyznające stronie konkretne, indywidualne i aktualne korzyści (por. wyrok NSA z 26 listopada 1998 r., II SA 1390/98). Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga zatem, ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawną, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu. Od tak pojętego interesu prawnego należy, odróżnić interes faktyczny, tj. sytuację, w której dany podmiot jest zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, lecz nie znajduje to oparcia w przepisach prawa materialnego (por. wyrok NSA z 25 września 2015 r., II GSK 1668/14).

Status strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy reguluje norma ogólna z art. 28 k.p.a, zgodnie z którą: stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Przepis ten nie stanowi jednak samoistnej normy prawnej dla wywodzenia przysługującego danej osobie przymiotu strony postępowania, bowiem ustalenie interesu lub obowiązku prawnego może nastąpić jedynie w związku z konkretną normą prawa materialnego. Dodać przy tym należy, że to strona, a nie organ ma obowiązek wykazania własnego interesu prawnego (tzw. legitymacji materialnej) w zainicjowaniu jakiegokolwiek postępowania administracyjnego. Organ ma jedynie ocenić, czy wskazywana przez podmiot inicjujący postępowanie norma prawa materialnego, może być naruszona

w sposób powodujący powstanie legitymacji materialnej i w konsekwencji nakazujący uznać ten podmiot za stronę w rozumieniu art. 28 k.p.a.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że stronami postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy będą zawsze wnioskodawca oraz właściciel lub użytkownik wieczysty działki, na której ma być realizowana inwestycja. Stronami tego postępowania mogą być także właściciele lub użytkownicy wieczyści działek sąsiednich, jeśli decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wkracza w sferę ich praw i obowiązków (vide: wyrok NSA z 10 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 268/10). Stroną postępowania w sprawach warunków zabudowy mogą być, w zależności od okoliczności, także właściciele działek niesąsiadujących bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji. O interesie prawnym tych osób przesądza bowiem zasięg oddziaływania danej inwestycji na nieruchomości sąsiednie oraz stopień jej uciążliwości dla tych nieruchomości (vide: wyrok NSA z 24 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2105/10). Podzielić również należy stanowisko orzecznicze, na które powołuje się skarżący, że niesłuszna jest aprioryczna odmowa istnienia interesu prawnego w występowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji po stronie podmiotów, które nie występowały w postępowaniu o jej wydanie lub zmianę. Może się bowiem zdarzyć, że podmiot, który nie był uznany za stronę w postępowaniu zwykłym, będzie miał taki status w postępowaniu nadzwyczajnym, zaś kwestie tę należy badać zawsze indywidualnie, odpowiadając na pytanie, jakiego interesu – prawnego, czy faktycznego, mogą dotyczyć skutki ewentualnego stwierdzenia nieważności decyzji (vide: wyrok WSA w Gdańsku z dnia 27 lutego 2013 r., sygn. akt II S/Gd 633/12; CBOSA).

Reasumując powyższe rozważania, Sąd stoi na stanowisku, że przymiot strony postępowania nieważnościowego może przysługiwać niezależnie od tego, czy podmiot wnioskujący o wszczęcie takiego postępowania, brał udział w postępowaniu zwykłym zakończonym decyzją, której weryfikacji w trybie nadzwyczajnym się domaga, o ile wykaże swój interes prawny w unieważnieniu takiej decyzji. Podstawą prawną do wyprowadzenia interesu prawnego lub obowiązku jest jednak zawsze norma materialnego prawa administracyjnego lub innej gałęzi prawa, na mocy której organ administracji publicznej dokonuje konkretyzacji uprawnienia lub obowiązku jednostki.

Odnosząc powyższe uwagi do sprawy niniejszej, podzielić należy pogląd SKO, że skarżący nie wykazał legitymacji prawnej w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji Wójta z dnia [...] lipca 2021 r. Jak wynika z ustaleń organu, znajdujących potwierdzenie w aktach sprawy, skarżący nie był stroną, ani też pełnomocnikiem strony w zakończonym postępowaniu o wydanie decyzji ustalającej na wniosek inwestora warunki zabudowy, dla wyżej opisanej inwestycji na działce nr [...]. Jego wniosek o przyznanie przymiotu strony w tym postępowaniu został rozpatrzony negatywnie postanowieniem Wójta z dnia [...] maja 2021 r.

Istotnie działka skarżącego nr [...] nie sąsiaduje bezpośrednio z działką inwestycyjną. Na skutek podziału działki nr [...], została ona oddzielona od działki inwestycyjnej wąskim pasem gruntu stanowiącym część działki nr [...]. Niezależnie od dokonanego podziału, z załącznika graficznego do decyzji Wójta z dnia [...] lipca 2021 r. wynika, że planowana inwestycja będzie zlokalizowana w bliskim sąsiedztwie działki skarżącego. Jakkolwiek w sprawach inwestycji stwarzających uciążliwości dla otoczenia, interes prawny mają osoby posiadające działki w strefie ich oddziaływania, a nie tylko osoby posiadające działki bezpośrednio graniczące z działkami inwestycyjnymi, to w sprawie niniejszej skarżący nie wykazał, aby planowana inwestycja w ujemny (uciążliwy) sposób oddziaływała na jego działkę. Nie wynika to również z decyzji Wójta z dnia [...] lipca 2021 r. ustalającej warunki zabudowy – w jej treści wskazano bowiem, że inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko i nie zachodzi konieczność przeprowadzenia procedury środowiskowej, a także, że przedmiotowa inwestycja nie wpłynie na pogorszenie stanu środowiska oraz na zdrowie ludzi, nie spowoduje ograniczenia sposobu zagospodarowania działek sąsiednich, przez co nie zostaną naruszone interesy osób trzecich (k. 56 akt adm.). W pkt 4 decyzji zawarto zaś wymagania dotyczące ochrony interesu osób trzecich (k. 55 akt adm.). Z powyższego nie wynika zatem, aby inwestycja, dla której Wójt ustalił dnia 5 lipca 2021 r. warunki zabudowy, w sposób negatywny oddziaływała na działkę skarżącego.

Na powyższe nie ma wpływu podnoszony przez skarżącego fakt, że zyskał on przymiot strony w postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowej dla zamierzenia polegającego na budowie na działce inwestycyjnej obory o obsadzie 120 DJP, bowiem po pierwsze postępowanie to dotyczy inwestycji o innych parametrach, (które mogą mieć znaczenie w kontekście ustalenia negatywnego oddziaływania inwestycji na działkę skarżącego), a po drugie, w postępowaniu tym katalog stron ustalany jest odmiennie niż w postępowaniu w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy (vide: art. 74 ust. 3a ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko; Dz.U. 2022, poz. 1029; dalej: "ustawa środowiskowa"). Również toczące się na wniosek skarżącego postępowanie wznowieniowe dotyczące pozwolenia na budowę wydanego względem ww. inwestycji, a także wyrok WSA w Białymstoku z dnia 30 sierpnia 2022 r. sygn. akt II SA/Bk 416/22 uchylający rozstrzygnięcia zapadłe w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania tej decyzji w postępowaniu wznowieniowym, nie świadczą o posiadaniu przez skarżącego interesu prawnego w stwierdzeniu nieważności decyzji Wójta z dnia 5 lipca 2021 r. W tym względzie podkreślić należy, że art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, formułuje katalog stron postępowania w sprawie pozwolenia na budowę w sposób odmienny względem postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Porównanie treści art. 74 ust. 3a ustawy środowiskowej, art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego oraz art. 28 k.p.a. w zw. z art. 157 § 2 k.p.a. pozwala na stwierdzenie, że w każdym z tych postępowań krąg stron ustalany jest na podstawie odmiennie sformułowanych przesłanek. Podnoszone przez skarżącego okoliczności odnoszące się do ww. postępowań nie mają więc wpływu na istnienie po stronie skarżącego interesu prawnego w stwierdzeniu nieważności decyzji Wójta z dnia 5 lipca 2021 r. Postępowania te są postępowaniami odrębnymi względem ustalenia warunków zabudowy dla wyżej opisanej inwestycji (o opisanych tam parametrach) i tym samym nie stanowią jego formalnej kontynuacji, mimo tego, że dotyczą tej samej działki inwestycyjnej oraz tego samego inwestora.

Dodać przy tym należy, że ani w uzasadnieniu wniosku o stwierdzenie nieważności ww. decyzji, ani w skardze, skarżący nie powołał żadnego przepisu prawnego, który rozstrzygałby lub odnosił się wprost do jego praw lub obowiązków. Skarżący nie wskazał również jakiego interesu prawnego mogą dotyczyć skutki ewentualnego stwierdzenia nieważności tej decyzji. W szczególność źródła tego interesu prawnego nie można upatrywać w treści powołanego przez niego we wniosku art. 61 ust. 1 u.p.z.p., który to przepis formułuje przesłanki pozytywne, podlegające rozpoznaniu przez organ właściwy do wydania decyzji o warunkach zabudowy. Prawidłowość ich zastosowania w konkretnej sprawie może podlegać merytorycznej kontroli wyłącznie w administracyjnym toku instancji, a następnie w ewentualnym postępowaniu sądowoadministracyjnym, Kontrola taka nie została jednak zainicjowana względem decyzji Wójta z dnia [...] lipca 2021 r. Źródłem interesu prawnego skarżącego nie może być również art. 234 Prawa wodnego, regulujący kwestię stosunków wodnych na gruncie, który jest stosowany w określonych tam sytuacjach, przez właściwy organ (wójta, burmistrza lub prezydenta miasta), na wniosek lub z urzędu.

Tym samym Sąd uznał, że skarżący nie wykazał, aby stanowiąca jego własność działka nr [...], podlegała jakimkolwiek negatywnym oddziaływaniom inwestycji, dla której Wójt decyzją z dnia [...] lipca 2021 r. ustalił warunki zabudowy. Co więcej, sam skarżący nie wskazał przepisu prawa materialnego, z którego wynikałby jego interes prawny w postępowaniu o stwierdzenie nieważności tej decyzji.

Końcowo wyjaśnić należy, że złożenie wniosku o wszczęcie postępowania nie powoduje automatycznie wszczęcia tego postępowania, lecz inicjuje postępowanie wyjaśniające, które obejmuje samego badania, czy przyczyny nieważności rzeczywiście miały miejsce (vide: wyrok WSA w Gliwicach z dnia 16 grudnia 2014 r., sygn. akt II SA/Gl 980/14; CBOSA). W postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 k.p.a. organ nie może zatem formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania; instytucja odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego kończy się bowiem aktem formalnym, a nie merytorycznym (vide: wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2015 r.).

Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że nieuzasadnione są zarzuty skargi dotyczące ograniczenia się przez SKO jedynie do weryfikacji zaistnienia przesłanek formalnych warunkujących dopuszczalność wszczęcia na wniosek skarżącego rzeczonego postępowania, a więc z pominięciem podniesionego przez skarżącego we wniosku, zarzutu rażącego naruszenia art. 61 ust. 1 u.p.z.p. Dokonanie wstępnej kwalifikacji wniosku polegające na przeprowadzeniu oceny jego prawidłowości formalnej, stanowi obligatoryjny element postępowania organu względem wniosku o wszczęcie postępowania nieważnościowego i dopiero jego pozytywna weryfikacja w tym zakresie, otwiera drogę do merytorycznego rozstrzygania w przedmiocie istnienia przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Powyższe wynika z treści art. 157 § 2 w zw. z art. 61a § 1 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze skargę oddalono na podstawie art. 151 p.p.s.a.