Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1323/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-12-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Jadwiga Smołucha (spr.), Sędzia WSA - Andrzej Kania, Asesor WSA - Aleksandra Młyńska, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 23 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów egzekucyjnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi P. (dalej jako: "P.", "skarżąca" lub "wierzyciel") jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] (dalej jako: "Dyrektor IAS", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z [...] czerwca 2019 r., nr [...] , utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego [...] (dalej jako: "Naczelnik US", "organ egzekucyjny" lub "organ I instancji") z [...] kwietnia 2019 r., nr [...], w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym.

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego [...] prowadził postępowanie egzekucyjne wobec I. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej jako: "spółka") na podstawie, wystawionego przez P., tytułu wykonawczego z [...] marca 2018 r., nr [...] , obejmującego należność z tytułu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków za okresy 11 sierpnia 2014 r., 22 sierpnia 2014 r., 28 maja 2015 r. i 10 czerwca 2015 r., w łącznej kwocie należności głównej 254.800,20 zł.

Organ egzekucyjny, na podstawie przedmiotowego tytułu wykonawczego, zawiadomieniem nr [...] z [...] marca 2018 r., dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego spółki prowadzonego w [...] S.A. Bank otrzymał zawiadomienie [...] marca 2018 r., natomiast spółce doręczono ww. zawiadomienie wraz z odpisami tytułów wykonawczych w trybie art. 44 k.p.a.

W odpowiedzi na zawiadomienie o zajęciu [...] S.A. pismem z [...] marca 2018 r. poinformował organ egzekucyjny, że nie prowadzi rachunku bankowego dla spółki.

Postanowieniem z [...] marca 2019 r., nr [...] , wydanym w trybie art. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: "u.p.e.a."), organ I instancji umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku spółki na podstawie tytułu wykonawczego z [...] marca 2018 r., nr [...] , w związku ze stwierdzeniem, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Przedmiotowe postanowienie nie zostało zaskarżone.

Zawiadomieniem z [...] marca 2019 r. organ I instancji poinformował wierzyciela o wysokości obciążających go kosztów postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z [...] marca 2018 r., nr [...] . Przedmiotowe zawiadomienie Skarżąca odebrała 1 kwietnia 2019 r., po czym pismem z 3 kwietnia 2019 r. wystąpiła do organu egzekucyjnego z wnioskiem o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych w trybie art. 64c § 7 u.p.e.a.

Postanowieniem nr [...] z [...] kwietnia 2019 r. Naczelnik US określił wysokość kosztów egzekucyjnych powstałych w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z [...] marca 2018 r., nr [...] , w łącznej kwocie kosztów egzekucyjnych 3.101,30 zł. Przedmiotowe postanowienie doręczono wierzycielowi 8 maja 2019 r.

Pismem z 10 maja 2019 r. skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie organu I instancji wnosząc o: jego zmianę lub o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Po rozpoznaniu zażalenia wierzyciela Dyrektor IAS postanowieniem z [...] czerwca 2019 r., nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika US z [...] kwietnia 2019 r. W uzasadnieniu organ II instancji uznał, że organ egzekucyjny prawidłowo stwierdził wynikającą z przepisów prawa konieczność obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi oraz precyzyjnie określił kwotę kosztów egzekucyjnych i sposób jej naliczenia w odniesieniu do tytułu wykonawczego. Organ odwoławczy wyjaśnił, że opłaty za czynności egzekucyjne i opłaty manipulacyjne są należnościami, które nie pozostają w związku z żadnymi nakładami czy też kosztami poniesionymi przez organ egzekucyjny, co wynika wprost z treści art. 64 u.p.e.a. Pobiera się je w jednej wysokości, określonej kwotowo lub procentowo w ustawie, za całość postępowania, bez względu na ilość zastosowanych środków egzekucyjnych. Stanowią one swoiste wynagrodzenie dla organu egzekucyjnego za zastosowanie konkretnych środków egzekucyjnych bądź też za dokonanie czynności egzekucyjnych. Organ odwoławczy wskazał, że w rozpoznawanej sprawie organ egzekucyjny zastosował nieskuteczny środek egzekucyjny w postaci zajęcia wierzytelności ż rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] S.A., wobec czego wierzyciel nie mógł zostać obciążony kosztami egzekucyjnymi, o których mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. Powstał jednak obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej wobec doręczenia zobowiązanej spółce odpisu tytułu wykonawczego (art. 64 § 6 u.p.e.a.). Ustalono, że kwota należności głównej wraz z odsetkami wyliczonymi na dzień wpływu tytułu wykonawczego do organu egzekucyjnego (16 marca 2018 r.) wynosiła 310.130,78 zł (należność główna - 254.800,20 zł + odsetki - 55.330,58 zł). Od tej kwoty naliczone zostały koszty egzekucyjne w wysokości 3.101,30 zł, obejmujące 1% opłaty manipulacyjnej, określone w postanowieniu z [...] kwietnia 2019 r., co nie stanowi naruszenia przepisów art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a. Odnosząc się do treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca 2016 r. SK 31/14 Dyrektor IAS wyjaśnił, że dopóki ustawodawca nie określi maksymalnej wysokości opłaty egzekucyjnej oraz opłaty manipulacyjnej, organy stosujące prawo muszą tak określać wysokość kosztów egzekucyjnych, aby nie można było zarzucić im naruszenia standardów określonych w ww. wyroku.

W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na postanowienie Dyrektora IAS z [...] czerwca 2019 r. strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Skarżąca zarzuciła naruszenie następujących przepisów:

art. 64 § 6 u.p.e.a. poprzez błędne przyjęcie przez organ odwoławczy, że dokonane przez organ egzekucyjny obciążenie Skarżącej opłatą manipulacyjną w maksymalnej wysokości 3 101,30 złotych jest zgodne z prawem i znajduje odzwierciedlenie w faktycznie poniesionych przez organ egzekucyjny nakładach pracy, w sytuacji, gdy Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 28 czerwca 2016 r. (SK 31/14) stwierdził niezgodność między innymi art. 64 § 6 u.p.e.a. z prawem w zakresie, w jakim nie określa on maksymalnej wysokości tej opłaty;

- art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 124 § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez nierozpoznanie sprawy w sposób wyczerpujący i wszechstronny, nierozważnie i nieuwzględnienie słusznego interesu Skarżącej, niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy zaskarżonego postanowienia, przede wszystkim poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia okoliczności faktycznych świadczących o poziomie skomplikowania dokonanych czynności egzekucyjnych oraz o poniesionym nakładzie pracy organu egzekucyjnego, jak również nie uwzględnienie wytycznych, jakie dla możliwości zastosowania uznanego za niezgodny z prawem art. 64 § 6 u.p.e.a. ma wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r. (SK 31/14);

- art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 64c § 7 u.p.e.a., poprzez sporządzenie uzasadnienia, które nie koresponduje z treścią zarzutów, w szczególności poprzez brak odniesienia się do zasadności ustalenia wysokości opłaty manipulacyjnej w oparciu o wytyczne z wyroku Trybunału Konstytucyjnego przy jednoczesnym nie uwzględnieniu konieczności uzależnienia wysokości przywołanych opłat od takich czynników jak: efektywność i skuteczność egzekucji, poziom skomplikowania poszczególnych czynności czy nakład pracy organu egzekucyjnego, a w konsekwencji naruszenie także art. 11 k.p.a. i obciążenie Skarżącej rażąco wysoką kwotą kosztów bezskutecznej egzekucji niepoddającą się kontroli;

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia wydanego z naruszeniem przepisów art. 7 i 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 124 § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności (zgodności z prawem) zaskarżonego rozstrzygnięcia, czyli ustalenie czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. Realizując powyższe uprawnienia sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem sporu jest prawidłowość ustalenia kosztów egzekucyjnych wynikających z prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, wystawionego przez wierzyciela będącego stroną skarżącą w sprawie.

Kwestia kosztów egzekucyjnych w postępowaniu egzekucyjnym uregulowana jest w Rozdziale 6 Działu I ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r. poz. 1314 ze zm., dalej jako: "u.p.e.a."),. W toku postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny pobiera zgodnie z art. 64 § 1 i 6 u.p.e.a opłaty za dokonane czynności egzekucyjne i opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych w wysokości określonej w tych przepisach.

W art. 64c § 1 u.p.e.a została ustanowiona generalna zasada, że opłaty, o których mowa w art. 64 § 1 i 6 oraz w art. 64a u.p.e.a, wraz z wydatkami poniesionymi przez organ egzekucyjny, stanowią koszty egzekucyjne, które obciążają zobowiązanego. Te koszty egzekucyjne podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie egzekucji administracyjnej. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dopuszcza jednak wyjątki od tej zasady polegające na tym, że koszty będzie ponosił wierzyciel lub organ egzekucyjny (art. 64c § 2 - 4 ustawy egzekucyjnej). Art 64c § 4 u.p.e.a stanowi, że wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego, z zastrzeżeniem § 4b oraz art. 64e § 4a u.p.e.a.

W sprawie taki wyjątek nastąpił i organ egzekucyjny obciążył wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w postaci opłaty manipulacyjnej.

Zgodnie z art. 64 § 6 u.p.e.a organ egzekucyjny pobiera opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych. Opłata wynosi 1% kwoty egzekwowanych należności pieniężnych objętych tytułem wykonawczym, nie mniej jednak niż 1 zł 40 gr. W podstawie obliczenia opłaty uwzględnia się również odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie przypadające w dniu wszczęcia postępowania egzekucyjnego.

Przewidziana art. 64 § 6 u.p.e.a opłata manipulacyjna stanowi szczególny rodzaj opłaty pobieranej z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych i jak wskazuje powołany przepis wynosi 1% kwoty egzekwowanych należności objętych każdym tytułem wykonawczym, nie mniej jednali niż 1 zł 40 gr. Obowiązek uiszczenia ww. opłaty manipulacyjnej powstaje, co do zasady, z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Natomiast zgodnie z art. 64 § 10 zdanie drugie u.p.e.a., jeżeli pierwszą czynnością egzekucyjną jest zajęcie wierzytelności pieniężnej lub innego prawa majątkowego u dłużnika zajętej wierzytelności obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje równocześnie z obowiązkiem uiszczenia opłaty za zajęcie. Ustawodawca nie uzależnił możliwości naliczenia opłaty manipulacyjnej od faktycznego wyegzekwowania wierzytelności.

Wbrew zarzutom skargi organ odwoławczy wydając zaskarżone postanowienie i obciążając stronę (wierzyciela) opłatą manipulacyjną uwzględnił w nim ocenę odnoszącą się do konstytucyjności art. 64 § 6 u.p.e.a. wyrażoną przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku sygn. SK 31/14 i skutek jaki wyrok ten wywiera w odniesieniu do możliwości określenia kosztów egzekucyjnych w myśl tych przepisów. W odniesieniu do art. 64 § 6 u.p.e.a, jak również art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 28 czerwca 2016 r. sygn. SK 31/14 orzekł m. in., że:

1. art. 64 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r. poz. 599) w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji;

2. art. 64 § 6 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji;

3. art. 64 § 8 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim nie przewiduje możliwości obniżenia opłaty, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 tej ustawy i opłaty manipulacyjnej w razie umorzenia postępowania z uwagi na dobrowolną zapłatę egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji;

4. art. 64 § 1 pkt 1-5, 7, 11, 12 i art. 64 § 6 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim przepisy te nie określają maksymalnej wysokości opłat egzekucyjnych i opłaty manipulacyjnej, nie są niezgodne z art. 217 Konstytucji.

TK w uzasadnieniu wyroku wyjaśnił, że: "dla właściwej realizacji wyroku Trybunału w rozpatrzonej sprawie konieczna będzie interwencja ustawodawcy, który powinien, w granicach norm konstytucyjnych i z uwzględnieniem wniosków wynikających z wyroku Trybunału, określić nie tylko maksymalną wysokość opłaty egzekucyjnej, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej, o której mowa w art. 64 § 6 u.p.e.a., ale także maksymalną wysokość innych opłat egzekucyjnych, przeciwko którym można wysunąć zarzuty podobne do rozpatrzonych w niniejszej sprawie. Ustawodawca powinien nadto określić sposób obliczania wysokości tych opłat w razie umorzenia postępowania w związku z dobrowolną zapłatą egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych. Trybunał Konstytucyjny, jako "ustawodawca negatywny", nie ma w tym zakresie kompetencji." Dodać także należy, że wyrok TK zapadł w sprawie, w której doszło do umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na uregulowanie należności przez zobowiązanego poza postępowaniem egzekucyjnym. W sprawie tej określono koszty egzekucyjne na kwotę 34.860.238,10 zł.

W wyroku TK o sygn. akt SK 31/14, nie była kwestionowana sama możliwość pobierania opłaty manipulacyjnej (czy też egzekucyjnej) w razie bezskuteczności egzekucji ani też możliwość obciążania nią wierzyciela - w sytuacji, gdy nie można ich ściągnąć od zobowiązanego a jedynie fakt braku określenia górnej granicy tych opłat. Podkreślenia również wymaga, że w odniesieniu do charakteru omawianego wyroku TK i jego skutków w zakresie dalszego stosowania zakwestionowanych przepisów u.p.e.a., wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 marca 2018r. sygn. II FSK 2206/17. NSA wskazał, że "Powyższy wyrok Trybunału Konstytucyjnego jest bowiem wyrokiem zakresowym, co wyraźnie wynika z jego sentencji. Wyrok ten - w przeciwieństwie do klasycznego wyroku uznającego zaskarżony przepis za niezgodny z Konstytucją - nie powoduje utraty mocy zaskarżonego przepisu. Przepis ten nadal obowiązuje w systemie prawa, nie traci mocy, jednakże od chwili orzeczenia musi być traktowany jako niezgodny z Konstytucją, ale tylko w granicach (w zakresie) określonych w wyroku Trybunału. W pozostałym zakresie może, a nawet - musi być nadal stosowany przez adresatów tego przepisu. Jednakże aby nie narazić się na zarzut naruszenia Konstytucji, przepis ten musi być stosowany i interpretowany (w szczególności przez organy i sądy) zgodnie ze wskazówkami zawartymi w wyroku Trybunału".

Organ egzekucyjny w rozpoznawanej sprawie zastosował art. 64 § 6 u.p.e.a. Przepis ten, jak wynika z omawianego wyroku TK, został uznany za niekonstytucyjny w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej. W rezultacie ustawodawca winien określić maksymalną wysokość opłaty manipulacyjnej, o jakiej mowa w art. 64 § 6 u.p.e.a.

Podkreślić należy, że nie budzi wątpliwości konstytucyjnych dopuszczalność stosowania stawek stosunkowych jako jednej z metod określania wysokości danin publicznych, w tym opłat. Uwzględniając obiektywny wymiar danej opłaty co do zasady nie bierze się pod uwagę sytuacji indywidualnego podmiotu, który te opłaty uiszcza. Stawki stosunkowe są obciążeniem proporcjonalnym do wysokości kwoty podlegającej egzekucji, toteż nie zawsze tak określona opłata będzie w pełni adekwatna do nakładu pracy organu egzekucyjnego i stopnia skuteczności jego działań. Niemniej jednak, jest to sytuacja konstytucyjnie dopuszczalna. Co więcej, z samej istoty opłat wynika, że nie zawsze wiążą się one z ekwiwalentnym świadczeniem podmiotu publicznego.

Trybunał Konstytucyjny wskazał, że brak określenia górnej granicy opłaty, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. i opłaty manipulacyjnej powoduje, że w wypadku należności o znacznej wartości następuje zachwianie związku między świadczeniem organu egzekucyjnego a wysokością opłat ponoszonych z tego tytułu, które stają się niejako "sankcją" pieniężną. Mechanizm ustalania opłaty stosunkowej ze wskazaną jej górną granicą chroni przed tego typu sytuacjami. Trybunał wskazał na konieczność interwencji ustawodawcy, który powinien, w granicach norm konstytucyjnych i z uwzględnieniem wniosków wynikających z wyroku TK, określić nie tylko maksymalną wysokość opłat będących przedmiotem skargi konstytucyjnej, ale także maksymalną wysokość innych opłat egzekucyjnych. Jednakże do czasu ewentualnej nowelizacji ustawy należy stosować ten przepis w taki sposób, by można było uznać go za konstytucyjny w świetle powołanego wyroku.

Wobec powyższego, należało sprawdzić, czy koszty ustalone przez organ odwoławczy w oparciu o nadal obowiązujące przepisy prawa nie pozostają w rażącej dysproporcji do rzeczywistych kosztów poniesionych w drodze egzekucji.

Wobec braku górnej granicy opłat, o których mowa w art. 64 § 6 u.p.e.a., organ odwoławczy dokonał analizy ustalonej przez organ egzekucyjny wysokości kosztów egzekucyjnych pod kątem zachowania standardów określonych w wyroku TK z 28 czerwca 2016 r. sygn. akt SK 31/14. Sąd podziela konstatację organu, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy określona przez organ egzekucyjny opłata manipulacyjna w wysokości 3.101,30 zł nie narusza standardów określonych w omawianym wyroku TK. Zgodnie z art. 64 § 10 u.p.e.a. obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Jeżeli pierwszą czynnością egzekucyjną jest zajęcie wierzytelności pieniężnej lub innego prawa majątkowego u dłużnika zajętej wierzytelności, obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje równocześnie z obowiązkiem uiszczenia opłaty za zajęcie. W rozpoznawanej sprawie spełnione zostały wszystkie wymagania wynikające z powołanych wyżej przepisów.

Reasumując, w ocenie sądu pomimo braku uregulowania ustawowo maksymalnej kwoty opłaty manipulacyjnej w art. 64 § 6 u.p.e.a., organ odwoławczy prawidłowo ustalił koszty egzekucyjne, z uwzględnieniem wytycznych ujętych w powołanym wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Z uzasadnienia postanowienia w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego wynika, że organ egzekucyjny w trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego dokonał jednego nieskutecznego zajęcia wierzytelności z rachunku bakowego, przeprowadził analizę danych dostępnych w Systemie Rejestracji Centralnej SERCE, Centralnej Bazie Danych Ksiąg Wieczystych i danych będących w posiadaniu organu egzekucyjnego jako organu podatkowego oraz kierował zapytania do banków zgłoszonych do systemu Ognivo, Centralnego Rejestru Pojazdów i Kierowców i ZUS. W ocenie sądu między naliczoną opłatą a rzeczywistymi kosztami postępowania egzekucyjnego nie zachodzi rażąca dysproporcja, zaś zestawienie wysokości naliczonych opłat z wysokością egzekwowanej należności prowadzi do wniosku, że nie doszło do naruszenia równowagi między interesem państwa, a ochroną podmiotów przed nadmiernym fiskalizmem państwa.

Sąd nie stwierdził aby postępowanie w sprawie zawierało naruszenie, zarzucanych przez skarżącą, przepisów procesowych w sposób mogący istotnie wpłynąć na wynik sprawy. Wbrew zarzutom skargi zaskarżone postanowienie zawiera pełne ustalenia faktyczne w sprawie, zawiera szczegółowe uzasadnienie zastosowanych przepisów prawa materialnego.

Sąd nie stwierdził aby w sprawie doszło też do naruszenia art. 29 § 2 pkt.2 u.p.e.a. Wymieniony przepis stanowi, że organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji i zawiadamia wierzyciela o przyczynach nieprzystąpienia do egzekucji, jeżeli organ ten uprawdopodobni, że nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Takie uprawdopodobnienie wymaga posiadania wiedzy na temat istniejącego majątku dłużnika. Jeżeli organ nie prowadził wcześniej egzekucji i nie znał sytuacji majątkowej spółki to nie mógł on wobec tego odstąpić od egzekucji i zawiadomić skarżącej jako wierzyciela, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Sama wiedza o rachunku bankowym nie jest tożsama z wiedzą o wysokości posiadanych na nim środków pieniężnych. Brak wiedzy organu na temat majątku dłużnika w pełni usprawiedliwia wszczęcie egzekucji, które należy uznać za celowe i zgodne z prawem. Dopiero w toku postępowania egzekucyjnego organ podejmował działania mające na celu ustalenie składników majątkowych dłużnika i ich zajęcie celem wyegzekwowania należności objętej tytułem wykonawczym.

W ocenie sądu organ podjął wszelkie czynności niezbędne dla wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Postępowanie prowadzone było w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, z uwzględnieniem zasady proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Skarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o całokształt materiału dowodowego. Organ odwoławczy rozpatrzył wszystkie zarzuty zawarte w zażaleniu. Organ w pełni wyjaśnił okoliczności prawne i faktyczne będące podstawą rozstrzygnięcia, wskazał na ich interpretację oraz dokładnie opisał tok rozumowania przeprowadzony przy ustalaniu kosztów egzekucyjnych z uwzględnieniem powoływanego wyżej wyroku TK. Wyrażone w rozstrzygnięciu stanowisko zostało właściwie i szczegółowo uzasadnione, z odwołaniem się do stanu faktycznego wynikającego z materiału dowodowego jak i powołaniem stanu prawnego.

Podkreślić należy, że przepisy regulujące koszty egzekucyjne wskazują na odpowiedzialność wierzyciela za ponoszenie kosztów egzekucyjnych w sytuacji, gdy nie mogą one być ściągnięte od zobowiązanego. Postępowanie egzekucyjne wszczynane jest na wniosek wierzyciela i nie może on uchylić się od obowiązku pokrycia kosztów tego postępowania. Wbrew zarzutom skargi skarżąca również posiadała uprawnienia do sprawdzenia wypłacalności dłużniczki np. przez zażądanie przed sadem cywilnym wyjawienia majątku.

Organ dokonał określenia kosztów egzekucyjnych zgodnie z prawem i wskazaniami zawartymi w wyroku Trybunału Konstytucyjnego, toteż ustalone w ten sposób koszty należy uznać za konstytucyjne w świetle tego wyroku. Pomimo kwestionowania ich wysokości przez skarżącą, sąd nie dopatrzył się w zaskarżonym rozstrzygnięciu żadnych naruszeń uprawniających do jego uchylenia.

W tym stanie rzeczy skarga, jako niezasadna, podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.