Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1780/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-03-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 10 par. 1, art. 77 par. 1 i art. 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel Sędziowie : WSA Mirosław Bator WSA Jacek Bursa (spr.) Protokolant : st. sekr. sąd. Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2015 r. sprawy ze skarg J.S. i M.H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 26 września 2014 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy zobowiązania do likwidacji oczyszczalni ścieków lub wykonania urządzeń I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącego J.S. kwotę 557 zł (pięćset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącej M.H. kwotę 300 zł (trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 21.02.2013r. nr [...] Prezydent Miasta odmówił zobowiązania A. i G. T. do likwidacji oczyszczalni ścieków lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodliwemu wpływowi tej oczyszczalni na grunty sąsiednie, stwierdzając jednocześnie, że na działce nr [...] obr. [...], stanowiącej współwłasność A. i G. T. nie nastąpiły zmiany stanu wody na gruncie, szkodliwie oddziałujące na nieruchomości sąsiednie tj. działki nr [...] i [...] obr. [...], stanowiące własność J. S., działkę nr [...] obr. [...], stanowiąca współwłasność J. S. i M. H. oraz działki nr [...] i [...] obr. [...], stanowiące własność M. H.. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, że w wyniku wskazań zawartych w uzasadnieniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 29.06.2012r. nr [...], uchylającej poprzednią decyzję organu I instancji w powyższym zakresie, dokonano dodatkowych czynności wyjaśniających, przeprowadzono rozprawę administracyjną połączoną z oględzinami gruntu oraz przeanalizowano zgromadzone materiały. W związku z tym ustalono, że przydomowa oczyszczalnia ścieków zlokalizowana na nieruchomości stanowiącej własność A. i G. T. została wykonana zgodnie z obowiązującymi przepisami, o czym świadczy dokumentacja dotycząca realizacji tej inwestycji. W konsekwencji organ I instancji przyjął, że nie zaszły przesłanki z art. 29 Prawa wodnego, ponieważ nie wystąpiły szkody na gruncie sąsiednim, jak również brak było związku przyczynowo skutkowego pomiędzy wybudowaniem przydomowej oczyszczalni ścieków a wskazywaną zmianą stanu wody na gruncie.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył J. S., który zarzucił, że postępowanie wyjaśniające zostało w przedmiotowej sprawie przeprowadzone wadliwie, w szczególności nie przeprowadzono dowodu z opinii biegłego hydrologa, który oceniłby, czy dokonano zmiany stosunków wodnych na gruncie, szkodliwie wpływającej na nieruchomości sąsiednie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], rozpoznając to odwołanie decyzją z dnia 24.07.2013r. nr [...] uchyliło decyzję Prezydenta Miasta z dnia 21.02.2013r. nr [...], celem jednoznacznego ustalenia, czy niwelacja terenu i lokalizacja przydomowej oczyszczalni ścieków, zawiera się jedynie w granicach jednej działki, czy też wpływa również na inne działki, a jeśli tak, to czy wpływ ten jest szkodliwy. W rezultacie, sprawa dotyczącej zmiany stanu wody na gruncie, wymagała w ocenie organu odwoławczego ponownego rozpoznania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w wydanym, na skutek skargi A. i G. T. na powyższą decyzję Kolegium, wyroku z dnia 17.01.2014r. sygn. akt II SA/Kr 1395/13 nie przychylił się do stanowiska Kolegium Odwoławczego i wskazał, iż wobec przedłożenia przez J. S. w postępowaniu przed Kolegium materiałów pochodzących z Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w K., Dział Laboratoryjny, skarżący nie mieli możliwości wypowiedzenia się co do nowo zebranego i istotnego dla rozstrzygnięcia, materiału dowodowego, przez co doszło do naruszenia art. 10 k.p.a. Nadto, Kolegium nie zbadało powtórnie sprawy, lecz ograniczyło się do skontrolowania decyzji organu I instancji, stąd w sytuacji gdy organ odwoławczy miał zastrzeżenia co do opinii specjalisty z zakresu geologii i hydrologii, udokumentowanej notatką służbową z dnia 2.01.2013r., to mógł w trybie art. 136 k.p.a. zlecić organowi I instancji uzupełnienie materiału dowodowego w tym zakresie - zarówno co do formy, jak i treści. Sąd zwrócił również uwagę na zasadność potwierdzenia (lub wykluczenia), czy szkodliwa zmiana stanu wody na gruncie J. S. i M. H. polega na zanieczyszczaniu wód gruntowych, ponieważ materiał dowodowy nie wykazywał żadnego innego szkodliwego wpływu przydomowej oczyszczalni ścieków na nieruchomości sąsiednie. W związku z tym Sąd wyjaśnił, że przez stan wody na gruncie, o jakim mowa w art. 29 ust. 1 Prawa wodnego, należy rozumieć zarówno naturalny stan wody na gruncie, jak i stan wody na gruncie, który powstał w wyniku legalnego zagospodarowania terenu, przy czym ochronie przewidzianej w powyższym przepisie podlega wyłącznie stan wody na gruncie istniejący legalnie. Jest to w przedmiotowej sprawie istotne dlatego, że przydomowa oczyszczalnia ścieków została wybudowana wiele lat temu legalnie i niewątpliwe zmieniła stan wody na gruncie już z chwilą wybudowania. Niemniej jednak jeżeli oczyszczalnia działa prawidłowo, to ta legalna zmiana stanu wody na gruncie nie może być obecnie kwestionowana, natomiast problem w przedmiotowej sprawie w istocie może nie dotyczyć zmiany stosunków wodnych na gruncie, lecz prawidłowości i sposobu wybudowania samej oczyszczalni.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 26.09.2014r. nr [...], na podstawie art. 29 ustawy z dnia 18.07.2001r. Prawo wodne (Dz. U. poz. 145 z 2012r.) w zw. z art. 153 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. poz. 270 z 2012r. dalej jako p.p.s.a.) oraz art. art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu podano, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w wyroku z dnia 17.01.2014r. sygn. akt II SA/Kr 1395/13 wydanym w wyniku uwzględnienia skargi A. i G. T. na poprzednio wydaną decyzję Kolegium wskazał, że sprawa zmiany stosunków wodnych na gruncie oraz szkodliwego wpływu tej zmiany na grunty sąsiednie i związane z tym wątpliwości, powinny zostać rozstrzygnięte co do istoty przez organ odwoławczy w drodze uzupełniającego postępowania dowodowego lub przy zastosowaniu art. 136 k.p.a. Wobec powyższego Kolegium zobowiązane było ten pogląd uwzględnić i zleciło organowi I instancji przeprowadzenie dowodu na okoliczność przedłożenia opinii specjalisty z zakresu geologii i hydrologii, udokumentowanej notatką służbową z dnia 2.01.2013r. oraz uzupełniło materiały sprawy o operat wodnoprawny, na podstawie którego wydane zostało pozwolenie wodnoprawne. Strony postępowania miały natomiast możliwość zapoznania się z materiałami sprawy i złożenia wniosków i oświadczeń co do zebranych dowodów oraz materiałów. Jak wynika z akt sprawy, z wnioskiem o przywrócenie stanu wody na gruncie poprzez nakazanie likwidacji przydomowej oczyszczalni ścieków lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodliwemu wpływowi tej oczyszczalni na grunty sąsiednie, wystąpił J. S. - właściciel działek nr [...] i [...] oraz współwłaściciel (wraz z M. H.) działki nr [...]. M. H. jest również właścicielem działek nr [...] i [...], także wskazanych jako objętych szkodliwym wpływem oczyszczalni ścieków. Natomiast właścicielami gruntu sąsiedniego, z którego wody miałyby oddziaływać szkodliwe na podane wyżej działki, są A. i G. T.. Z materiałów sprawy wynika również, iż w dniu 14.12.2000r. została wydana przez Prezydenta Miasta decyzja nr [...] udzielająca A. i G. T. pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie przydomowej biologicznej oczyszczalni ścieków typu [...] na terenie działek [...] i [...] obr. [...] przy ul. P. w K., przy spełnieniu, między innymi, warunku, że oczyszczalnia wykonana będzie zgodnie z przedłożonym operatem wodnoprawnym i nie będą do niej odprowadzane żadne inne ścieki poza bytowo-gospodarczymi. Z operatu wodnoprawnego wynika natomiast, że urządzenia technologiczne oczyszczalni ścieków typu [...] posiadają aprobatę techniczną wydaną przez Instytut Ochrony Środowiska w W.. Protokół z dnia 3.07.2014r., sporządzony w wyniku zlecenia przez Kolegium przeprowadzenia dowodu (art. 136 k.p.a.) podaje z kolei, że eksploatacja przydomowej oczyszczalni ścieków odbywa się zgodnie z przepisem § 11 ust. 5 pkt. 3 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24.07.2006r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szkodliwych dla środowiska wodnego, tj. ścieki wprowadzane są do gruntu poprzez drenaż rozsączający z zachowaniem wymaganej warstwy gruntu o miąższości co najmniej 1,5 m od najwyższego użytkowego poziomu wodonośnego wód podziemnych. Jeżeli chodzi o podnoszony w tym zakresie w piśmie z dnia 24.07.2014r. zarzut Pana J. S., iż w przedmiotowej opinii dokonano wybiórczej analizy § 11 cyt. rozporządzenia Ministra Środowiska, to treść tych zarzutów wskazuje nie tyle na dokonanie zmiany stosunków wodnych na gruncie, ze szkodą dla nieruchomości sąsiednich, ile, w ocenie odwołującego, wskazuje na niezgodną z prawem eksploatację przydomowej oczyszczalni ścieków. W świetle powyższego oraz wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zawartych w wyroku z dnia 17.01.2014r. sygn. akt II SA/Kr 1395/13, oczyszczalnia ścieków zlokalizowana na gruncie stanowiącym własność A. i G. T. niewątpliwie powstała w sposób legalny, tj. na podstawie pozwolenia wodnoprawnego, wydanego w oparciu o operat wodnoprawny, a jej funkcjonowanie, także w sposób niewątpliwy, wiąże się ze zmianą stanu wody na gruncie. Jednak kwestia prawidłowości funkcjonowania przydomowej oczyszczalni ścieków, względnie jej wybudowania (np. w sposób odbiegający od wymogów przewidzianych w pozwoleniu wodnoprawnym) wykracza poza zakres postępowania z art. 29 Prawa wodnego, ponieważ nie chodzi tu o dokonanie (np. poprzez wykonanie określonych urządzeń) zmiany stanu wody na gruncie, wykraczającą poza tę, którą niejako "zaakceptowano" pozwoleniem wodnoprawnym wydanym jeszcze w roku 2000, ile o nieprawidłowe działanie oczyszczalni, które może być wynikiem np. zużycia pewnych jej elementów lub w ogóle wadliwego wykonania. W tym też zakresie właściwie są odpowiednie organy nadzoru budowlanego i służby sanitarno - epidemiologiczne, a nie organ administracji publicznej działający w trybie art. 29 ustawy Prawo wodne, który to przepis nie może swym zakresem obejmować wszystkich możliwych niekorzystnych sytuacji związanych z użytkowaniem określonych nieruchomości i gruntów sąsiednich.

Tożsame skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożyli J. S. i M. H., zarzucając naruszenie:

- art. 10 kpa poprzez uniemożliwienie stronom postępowania zapoznania się z całością akt sprawy oraz uniemożliwienie im wypowiedzenia się co do wszystkich zebranych w sprawie dowodów i materiałów;

- art. 153 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie się przez organ do oceny prawnej i wskazówek z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 17 stycznia 2014 roku, sygn. akt II SA/Kr 1395/13;

- art. 7 i art. 77 kpa poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w niezbędnym zakresie, nierozpatrzenie całego materiału dowodowego oraz niezajęcie stanowiska co do zgłoszonych przez skarżącego twierdzeń i podniesionych okoliczności;

- art. 80 kpa poprzez uznanie jedynie na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach postępowania w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego, bez zweryfikowania rzeczywistego stanu urządzenia, że przydomowa oczyszczalnia ścieków należąca do A. T. i G. T. została wybudowana legalnie;

- art. 107 § 3 kpa przez brak prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji;

- art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne poprzez jego niewłaściwą interpretację, polegającą na przyjęciu, że eksploatowanie przydomowej oczyszczalni ścieków, nawet wybudowanej legalnie, w sposób niezgodny z prawem nie należy do zakresu zastosowania tego przepisu.

W uzasadnieniu zarzutów podano, iż ostatnim wysyłanym przez organ w sprawie zawiadomieniem dotyczącym możliwości zapoznania się z materiałami sprawy oraz złożenia na piśmie ewentualnych wniosków i oświadczeń co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, było zawiadomienie z dnia 9 lipca 2014 roku, doręczone skarżącemu w dniu 10 lipca 2014 roku. W piśmie tym organ zakreślił również na wskazane wyżej czynności, zwłaszcza na zapoznanie się z materiałami sprawy, czternastodniowy termin, który rozpoczynał swój bieg w momencie doręczenia stronie zawiadomienia. W przypadku skarżącego termin ten upływał w dniu 24 lipca 2014 roku.

Kolejnym pismem organu, które, tym razem do wiadomości, otrzymał skarżący, była prośba zawarta w piśmie z dnia 7 sierpnia 2014 roku (a zatem już po upływie wskazanego wyżej terminu), skierowana do Urzędu Miasta, Wydziału Kształtowania Środowiska, o przedłożenie do akt sprawy dokumentacji w postaci kompletnego (41 ponumerowanych i opieczętowanych stron) operatu wodnoprawnego, na podstawie którego w dniu 14 grudnia 2000 roku wydane zostało na rzecz pp. T. pozwolenie wodnoprawne (decyzja nr [...]). Skarżący nie został poinformowany ani o tym, czy i kiedy dokumenty te zostały rzeczywiście przesłane organowi, ani o możliwości, terminie i sposobie zapoznania się z nimi. Tymczasem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazuje na dowód z operatu wodnoprawnego jako kluczowy dla rozstrzygnięcia całej sprawy, bo świadczący o rzekomej legalności powstania urządzeń służących do odprowadzania nieczystości (przydomowej oczyszczalni ścieków), co z kolei w ocenie organu ma prowadzić do uznania, że zmiany dokonane przez pp. T. nastąpiły zgodnie z prawem, a w efekcie do niemożliwości rozpoznania sprawy przez organ w trybie art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne. Podobne zarzuty co do niezapewnienia wszystkich praw strony zawarto co do skarżącej M. H..

Dodatkowo organ nie zastosował się do wskazań Wojewódzkiego Administracyjnego w Krakowie, z wyroku z dnia 17 stycznia 2014r., w tym przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na okoliczność zaistnienia i zakresu naruszenia stanu wody na gruncie w wyniku działań podejmowanych przez pp. T. (s. 9, 10 wyroku), zweryfikowania wyników badań laboratoryjnych przedłożonych przez skarżącego poprzez umożliwienie stronom postępowania wypowiedzenie się na ich temat, a następnie powtórzenie badań przez organ II instancji (s. 10 wyroku), ustalenie legalności zagospodarowania terenu przez pp. T. oraz prawidłowości działania należącej do nich przydomowej oczyszczalni ścieków (s. 11 wyroku). Organ dopuszczając się zaniechania zbadania przynajmniej powyższych kwestii dopuszcza się naruszenia art. 7 i 77 kpa. Niewystarczające jest w tym zakresie sporządzona przez zatrudnionego Urzędzie Miasta, w Wydziale Kształtowania Środowiska, specjalistę M. C. (notatka z dnia 2 stycznia 2014 roku, "opinia" z dnia 3 lipca 2014 roku oraz protokół z dnia 3 lipca 2014 roku spisany przez S. Z. na okoliczność przeprowadzenia czynności dowodowych.

Skarżący zwrócili też uwagę na nienależyte wykazanie, że doszło do legalnego wybudowania przydomowej oczyszczalni ścieków przez pp. T.. Organ wyciągnął taki wniosek wyłącznie na podstawie analizy dokumentów znajdujących się w aktach postępowania w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego oraz opisywanej już opinii specjalisty bez zweryfikowania rzeczywistego stanu tego urządzenia. Skarżący wielokrotnie zwracał uwagę organ, że prace budowlane wykonywane przez pp. T., obejmujące w szczególności rozbudowę przydomowej oczyszczalni ścieków w okresie 13-14 maja 2013 roku, a zatem po wybudowaniu oczyszczalni objętej zezwoleniem wodnoprawnym, jak również wykonywanie innych robót budowlanych, mogą mieć wpływ na zmianę gospodarki wodnej na teren sąsiednich (rozbudowa budynku mieszkalnego). Organ zaniechał całkowicie przeprowadzenia w tym zakresie postępowania dowodowego.

Organ ustalił legalność wybudowania oczyszczalni jedynie w oparciu o dowolnie wybrane przez siebie przepisy. Organ powołał się na przepisy art. 29 ust. 1 Prawa wodnego oraz przepisy rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego. Czyni to powołując się na wspomniany wcześniej protokół, w którym stwierdza się, że dokonano analizy § 11 ust. 5 pkt 3 w/w rozporządzenia, a następnie na jej podstawie stwierdza się, że "eksploatacja przydomowej oczyszczalni ścieków odbywa się zgodnie z ww. przepisem". Jednak nie tylko punkt 3 w/w przepisu zawiera warunki dla odprowadzania ścieków do gruntu, lecz cały ten przepis, który organ zignorował, uchylając się od analizy stanu faktycznego sprawy pod kątem spełnienia przesłanek w nim opisanych. Przykładowo w § 11 ust 1 pkt 1 stwierdza się, że ścieki bytowe, ścieki komunalne, ścieki pochodzące ze stacji uzdatniania wody, ścieki przemysłowe biologicznie rozkładalne, wody z odwodnienia zakładów górniczych oraz ścieki oczyszczane w procesie odwróconej osmozy mogą być wprowadzane do ziemi, jeżeli: 1) nie będą stanowiły zagrożenia dla jakości wód podziemnych, w szczególności nie spowodują zanieczyszczenia tych wód substancjami szczególnie szkodliwym. Ponadto § 11 wymienionego rozporządzenia wskazuje na szereg innych wymogów, które winny zostać spełnione przy wprowadzaniu ścieków do ziemi, a co do spełnienia których organ nie przeprowadził żadnego postępowania wyjaśniającego. Uznać to należy za istotną wadliwość postępowania. W takich okolicznościach, a także w kontekście art. 39 ust. 1 pkt 3 d) ustawy Prawo wodne, stwierdzenie, że eksploatacja przydomowej oczyszczalni ścieków odbywa się zgodnie z prawem, jest nieuzasadnione. Powyższe w ocenie skarżących może także rzutować na zmiany stanu wody. Oznacza to brak kompleksowego zbadania sprawy i wadliwe uzasadnienie decyzji. Ponadto szczegółowo wskazano na błędną interpretację przepisu art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne, głównie wobec przyjęcia, iż wybudowanie oczyszczalni niezgodnie z udzielonym pozwoleniem wodnoprawnym nie może prowadzić do zmian stosunków wodnych i możliwości zastosowania sankcji z tego przepisu.

Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów.

W odpowiedzi na skargi skarżony organ wniósł o ich oddalenie, względnie odrzucenie skargi M. H..

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych.

Żądanie organu o odrzucenie skargi M. H. z powodu nie zachowania terminu do jej wniesienia zawarte w odpowiedzi na skargę, nie zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z dokumentu potwierdzenia odbioru zaskarżonej decyzji – k. 469 akt adm. II instancji, skarżąca odebrała przesyłkę w dniu 5 listopada 2014r., a nie w dniu 5 października 2014r. Na potwierdzeniu widnieją bowiem dwie sprzeczne pieczęcie z datą zarówno 5 października 2014r. jak i 5 listopada 2014r., a zatem decydująca jest data późniejsza jako data doręczenia, gdyż dopiero w dniu 17 listopada 2014r. potwierdzenie odbioru zostało przesłane do organu. Gdyby skarżąca odebrała przesyłkę w dniu 5 października 2014r., to potwierdzenie odbioru zostałoby przesłane do organu w październiku 2014r., jak było to w stosunku do innych stron. Ponadto z akt administracyjnych wynika, że decyzja była wysyłana przez organ 21.10.2014 roku, a dzień 5.10.2014 roku był niedzielą, co również wskazuje na błąd w pieczątce i fakt doręczenia w dniu 5.11.2014 roku.

Skargi zasługują na uwzględnienie.

Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], została wydana zarówno z naruszeniem przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy, tj. art. 10 kpa jak i art. art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niezastosowanie się przez organ do oceny prawnej i wskazówek zawartych w wiążącym organ wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 17 stycznia 2014 roku, sygn. akt II SA/Kr 1395/13, co doprowadziło do nieustalenia istotnych okoliczności dla rozstrzygnięcia sprawy w szczególności zaistnienia i zakresu naruszenia stanu wody na gruncie skarżących.

W pierwszej kolejności wskazać należy, na zasadność zarzutu skarżących w zakresie naruszenia przez skarżony organ art. 10 kpa poprzez uniemożliwienie im czynnego udziału w postępowaniu przed organem II instancji. Z akt sprawy wynika, iż prawo do czynnego udziału zostało skarżącym ograniczone w znacznym zakresie poprzez niepoinformowanie stron o możliwości zapoznania się ze wszystkimi materiałami zgromadzonymi w sprawie oraz złożenia na piśmie ewentualnych wniosków i oświadczeń co do wszystkich zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Dotyczy to dokumentacji związanej z operatem wodnoprawnym na podstawie którego wydane zostało na rzecz pp. T. w dniu 14 grudnia 2000 roku pozwolenie wodnoprawne (decyzja nr [...]). Jak wynika z akt organ w piśmie z dnia 7 sierpnia 2014 roku skierowanym do Urzędu Miasta, Wydziału Kształtowania Środowiska, zwrócił się właśnie o przedłożenie do akt sprawy dokumentacji w postaci kompletnego (41 ponumerowanych i opieczętowanych stron) operatu wodnoprawnego, na podstawie którego wydano pozwolenie wodnoprawne. Skarżący nie zostali poinformowani czy i kiedy dokumenty te zostały rzeczywiście przesłane organowi, ani o możliwości, terminie i sposobie zapoznania się z nimi. Pomimo tego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazuje na dowód z operatu wodnoprawnego jako kluczowy dla rozstrzygnięcia całej sprawy, świadczący w ocenie organu o legalności powstania urządzeń służących do odprowadzania nieczystości (przydomowej oczyszczalni ścieków), co ma prowadzić do uznania, że zmiany dokonane przez pp. T. nastąpiły zgodnie z prawem, a w efekcie do niemożliwości rozpoznania sprawy przez organ w trybie art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne. W aktach sprawy znajduje się jedynie zawiadomienie stron o możliwości zapoznania się z materiałami sprawy oraz złożenia na piśmie ewentualnych wniosków i oświadczeń co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, zakreślające na wskazane wyżej czynności, czternastodniowy termin, ale datowane na lipiec 2014 roku. Zatem organ nie poinformował stron o czynnościach jakie podjął po tej dacie i nie zawiadomił stron o możliwości zapoznania się z tymi materiałami sprawy oraz złożenia na piśmie ewentualnych wniosków i oświadczeń, czym uniemożliwił czynny udział w postępowaniu. Naruszenie art. 10 kpa mogło przy tym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż jej przedmiotem było m.in. zbadanie zmiany stosunków wodnych z powodu nielegalności powstania urządzeń służących do odprowadzania nieczystości z przydomowej oczyszczalni ścieków. W tym celu istotne zaś było zbadanie przez organ czy urządzenia te są zgodne z wydanym pozwoleniem wodnoprawnym, w kontekście ewentualnej niezgodności prowadzącej do zmiany stosunków wodnych (art. 29 ustawy Prawo wodne), a stronom winno się umożliwić zgłoszenie ewentualnych uwag lub zarzutów w tym zakresie poprzez odniesienie się do działań podjętych przez organ.

Z kolei zasadność zarzutu skarżących w zakresie naruszenia art. 153 p.p.s.a. wynika ze stwierdzonego przez Sąd niezastosowania się przez organ do oceny prawnej i wskazówek z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 17 stycznia 2014 roku, sygn. akt II SA/Kr 1395/13. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący co oznacza, że ani organ administracji publicznej ani sąd orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Nieprzestrzeganie tego przepisu podważałoby obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji i prowadziłoby do niespójności działania systemu władzy publicznej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że ciążący na organie i na sądzie obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, może być wyłączony tyko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej pogląd prawny nieaktualnym, a także w razie wzruszenia wyroku w trybie przewidzianym prawem (por. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2000r. sygn. akt I SA/Ka 2408/98, LEX 44392, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 16 czerwca 2009r. II SA/Ol 443/09).

Z uwagi na powyższe organ związany był wskazaniami z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 17 stycznia 2014 roku, sygn. akt II SA/Kr 1395/1 w zakresie ustalenia prawidłowości działania lub sposobu wybudowania samej przydomowej oczyszczalni ścieków przez pp. T. (s. 11 wyroku). Skoro sprawa będąca przedmiotem rozpoznania przez sąd dotyczyła wówczas zmiany stosunków wodnych na gruncie, to zasadnie twierdzą skarżący, iż prawidłowość wybudowania samej przydomowej oczyszczalni ścieków i jej późniejszego działania musi być przedmiotem wyczerpującej specjalistycznej opinii z dziedziny hydrologii i hydrogeologii, w kontekście art. 29 ustawy Prawo wodne. Nie wypełniająca tego wymogu i nie wystarczająca jest dokumentacja zgromadzona przez organ, w tym dokumenty sporządzone przez pracowników zatrudnionych w Urzędzie Miasta, w Wydziale Kształtowania Środowiska, m.in. specjalistę M. C. notatka z dnia 2 stycznia 2014 roku, "opinia" z dnia 3 lipca 2014 roku oraz protokół z dnia 3 lipca 2014 roku spisany przez S. Z. na okoliczność przeprowadzenia czynności dowodowych (k. 281-289 i k. 432-433 akt adm.). Dotyczą one w zasadzie analiz map hydrogeologicznych, bez odniesienia się do prawidłowości wybudowania samej przydomowej oczyszczalni ścieków i jej późniejszego działania, w tym wpływu na stan wód. Brak jakiegokolwiek opracowania w zakresie ewentualnej zmiany stosunków wodnych od momentu wybudowania oczyszczalni, co powinno stanowić przedmiot oceny i wydania decyzji w sprawie. W tym zakresie nie jest należytym wykonaniem zaleceń z w/w wyroku, ograniczenie się do przedstawienia pozwolenia wodnoprawnego, gdyż przedmiotem oceny organu winno być czy warunki tego pozwolenia są przestrzegane, tj. czy ewentualne ich niezachowanie doprowadziło do zmian stosunków wodnych. Organ wyciągnął taki wniosek wyłącznie na podstawie analizy dokumentów znajdujących się w aktach postępowania w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego oraz w/w dokumentacji bez zweryfikowania rzeczywistego stanu tego urządzenia. Dodatkowo skarżący wielokrotnie zwracali uwagę, że prace budowlane wykonywane przez pp. T., obejmujące w szczególności rozbudowę przydomowej oczyszczalni ścieków w okresie 13-14 maja 2013 roku, a zatem po wybudowaniu oczyszczalni objętej pozwoleniem wodnoprawnym, jak również wykonywanie innych robót budowlanych, mogą mieć wpływ na zmianę gospodarki wodnej na teren sąsiednich (rozbudowa budynku mieszkalnego). Organ zaniechał całkowicie przeprowadzenia w tym zakresie postępowania dowodowego, czym naruszył zarówno art. 153 p.p.s.a., jak i z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wobec tego niezasadne było również przyjęcie przez organ, iż nieprawidłowe działanie oczyszczalni nie może skutkować zmianą stosunków wodnych, podlegającą ocenie w oparciu o art. 29 ustawy Prawo wodne, ewentualnie, że nie jest właściwy do oceny legalności oczyszczalni. Organ bezpodstawnie ograniczył tą kwestię do formalnej legalności urządzeń stanowiących oczyszczalnię, kiedy istotą sprawy jest ocena legalności w kontekście przestrzegania wymogów zarówno przy wybudowaniu przydomowej oczyszczalni ścieków, jaki i jej późniejszego działania, a także ewentualnej jej rozbudowy oraz wykonywania innych robót budowlanych, mogących mieć wpływ na zmianę stosunków wodnych (gospodarki wodnej, zanieczyszczeń) na teren sąsiednich gruntów, w tym zgłaszanej przez skarżących rozbudowy budynku mieszkalnego, do rozpoznania czego organ jest właściwy, bo dotyczy to art. 29 ustawy Prawo wodne. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien powyższe kwestie wyjaśnić.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.