Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 407/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2008-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 122
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 2 ust. 3 pkt 4, art. 6 ust. 7,
journal: Dz.U. 2006 nr 121 poz 844
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
article: art. 2 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zofia Skrzynecka, Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Pierechod, Sędzia WSA Ryszard Maliszewski (spr.), Protokolant Marika Brzozowiec, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 26 listopada 2008 r. sprawy ze skargi A. W. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]". nr "[...]" w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2008 rok I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (sto) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

ISA OI 407/08

Uzasadnienie

Zaskarżona decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję Wójta Gminy w mocy.

Z akt sprawy przekazanych do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wynika, że decyzją będącą przedmiotem odwołania organ podatkowy pierwszej instancji ustalił podatnikowi A.W.J. łączne zobowiązanie pieniężne za 2008 r. w kwocie 2 zł za grunty pozostałe o powierzchni 6 m2.

W odwołaniu od tej decyzji A.J. podał, że nieruchomość gruntowa określona jako grunty pozostałe stanowi fragment ulicy M. i jest niezbędna do komunikacji publicznej, gdyż leży w ciągu dróg publicznych - łączy dwie drogi gminne. Z tego powodu nieruchomość nie powinna podlegać opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ze zmianami) podatnikami podatku od nieruchomości są m. in. osoby fizyczne, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych. Podstawę opodatkowania stanowi w myśl art. 4 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy powierzchnia gruntów i powierzchnia użytkowa budynków. Wymierzenie zobowiązania podatkowego na dany rok polega na przemnożeniu podstawy opodatkowania przez odpowiednią stawkę podatkową określoną dla poszczególnych przedmiotów opodatkowania przez radę właściwej gminy. Z akt rozpatrywanej sprawy wynika, że A.J. jest właścicielem m. in. działki gruntu nr "[...]" obręb 2 B. o powierzchni 6 m² . W wypisie z rejestru gruntów z dnia 6 marca 2008 r. działkę tę oznaczono symbolem dr, który jest właściwy dla gruntów zajętych pod drogi. Organy podatkowe są związane zapisami ewidencji gruntów, gdyż w myśl art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zmianami) stanowią one podstawę wymiaru podatków. Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zmianami) przewiduje wyłączenia określonych kategorii gruntów spod opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Między innymi art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy stanowi, że nie podlegają podatkowi od nieruchomości grunty zajęte pod pasy drogowe dróg publicznych w rozumieniu przepisów o drogach publicznych oraz zlokalizowane w nich budowle - z wyjątkiem związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż eksploatacja autostrad płatnych. Nieruchomość opodatkowana zaskarżoną decyzją nie może być uznana - jak chce odwołujący się - za drogę gminną, gdyż stanowi jego własność. Drogami gminnymi są natomiast tylko te, które są własnością gminy, a nie innych podmiotów. Okoliczność ta powoduje, że na odwołującym się ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości. Wysokość podatku w rozpatrywanej sprawie ustalona została przez organ pierwszej instancji prawidłowo z zastosowaniem przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz właściwej uchwały Rady Gminy E.

Na powyższą decyzję skargę wniósł A.W.J. Zarzucił, że przedmiotowa decyzja została wydana z naruszeniem prawa; rozstrzyga sporną kwestię z obrazą prawa materialnego i z pominięciem meritum sprawy. Podkreślił, że w swoim odwołaniu nie podnosił by drogę stanowiącą jego własność uznać jako drogę gminną, jak utrzymuje SKO w swoim uzasadnieniu, lecz jako ulicę leżącą w ciągu dróg publicznych, spełniającą parametry drogi publicznej i przez to uznaną za drogę publiczną w rozumieniu ustawy o drogach publicznych. Nadmienił, iż przedmiotowa droga uzyskała miano ulicy o nazwie M (uchwała Rady Gminy E. i publikacja w DUWW-M). Ulica M. posiada szerokość minimum 12m i spełnia parametry drogi publicznej.

Powyższe ma wpływ na wysokość wymierzonego podatku od przedmiotowej nieruchomości. Jego zdaniem wysokość podatku od gruntu oznaczonego w ewidencji gruntów symbolem "dr" (droga) została niesłusznie naliczona i podatek, w tym przypadku, od działek wchodzących w skład ulicy M. nie powinien być naliczony. W świetle art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych, ulica M. należy do tej samej kategorii co te drogi, czyli przedmiotowa ulica należy do kategorii dróg publicznych gminnych. W związku z powyższym w rozumieniu zapisów art. 2 ust 3. pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych grunty zajęte pod pasy drogowe dróg publicznych, w rozumieniu przepisów o drogach publicznych, oraz zlokalizowane w nich budowle, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości." Ustawodawca w ustawie o drogach publicznych w art. 2 ust. 1 wyszczególnił enumeratywnie wszystkie kategorie dróg publicznych i jednocześnie w art. 2, ust. 2 zamieścił dodatkowy zapis: ulice leżące w ciągu dróg wymienionych w ust.1 należą do tej samej kategorii co drogi. Zatem jedynym warunkiem wyrażonym przez ustawodawcę jest istniejący stan faktyczny t.j. usytuowanie konkretnej ulicy ( w tym przypadku ulicy M. ) w ciągu dróg publicznych. W związku z powyższym ulicę leżącą w ciągu dróg publicznych należy zakwalifikować do tej samej kategorii drogi. Natomiast art. 1 ustawy o drogach publicznych stanowi, że drogą publiczną jest droga zaliczona do jednej z kategorii dróg.

Samorządowego Kolegium Odwoławczego w odpowiedzi na skargę domagało się jej oddalenia, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna. Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Zatem istotą sądowej kontroli jest ocena zgodności lub niezgodności zaskarżonego aktu administracyjnego z normą prawną.

Należy zgodzić się z oceną, że co do zasady podstawą wymiaru podatków są dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Mają one walor dokumentu urzędowego, o którym jest mowa w art. 194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr. 8, poz. 60 ze zm.), czyli stanowią dowód tego co zostało w nich stwierdzone. Zgodnie z art. 21 ust.1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.), są one podstawą wymiaru podatków. Podstawę prawną ustalenia podatku od nieruchomości stanowiły przepisy prawa materialnego art. 2-6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych oraz Uchwała Rady Gminy w E. Nr "[...]" z dnia "[...]" w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2008r., które określają zakres przedmiotowy (opodatkowaniu podlegają grunty), zakres podmiotowy (skarżący jest właścicielem nieruchomości), podstawę opodatkowania (powierzchnia gruntów), stawki ustalone przez Radę Gminy ( 0,35 zł za m² gruntu) . Zgodnie z art. 6 ust.7 ust u.op.l. podatek od nieruchomości na rok podatkowy od osób fizycznych, z zastrzeżeniem ust. 11, ustala w drodze decyzji organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania. Podatek jest płatny w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego, w terminach: do dnia 15 marca, 15 maja, 15 września i 15 listopada roku podatkowego.

Na mocy art. 1 pkt 3 lit. b) ustawy z dnia 7 grudnia 2006 r. o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 249, poz 1828) art. 2 ust. 3 pkt 4 stanowi, iż opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają grunty zajęte pod pasy drogowe dróg publicznych w rozumieniu przepisów o drogach publicznych oraz zlokalizowane w nich budowle - z wyjątkiem związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż eksploatacja autostrad płatnych. Nie ma definicji drogi w ustawie o drogach publicznych (Dz.U.07.19.115 j.t.). Natomiast w tej ustawie drogi dzielą się na publiczne i wewnętrzne. Wyraźnie zatem ustawodawca przewidział, że podatkowi od nieruchomości nie podlegają pasy drogowe dróg oraz budowle dróg krajowych, wojewódzkich, powiatowych i gminnych (art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.). Należy przy tym w sposób wyraźny odróżnić budowlę drogi od gruntu pod nią. Ustawodawca w ustawie o drogach publicznych w art. 2 ust. 1 wyszczególnił enumeratywnie wszystkie kategorie dróg publicznych i jednocześnie w art. 2. ust. 2 zamieścił dodatkowy zapis: ulice leżące w ciągu dróg wymienionych w ust.1 należą do tej samej kategorii co drogi. W tym przypadku warunkiem wyrażonym przez ustawodawcę, aby uznać określoną drogę należącą do tej samej kategorii, jest funkcja jaką ona pełni w układzie komunikacyjnym. To znaczy jest usytuowana ( w tym przypadku ulica M. ) w ciągu dróg publicznych. W takim przypadku miałaby ona charakter drogi gminnej, będącej drogą publiczną.

Natomiast SKO uznało, że drogą o charakterze publicznym ( w tym przypadku – drogą gminną ) może być tylko droga , która jest własnością gminy, a nie innych podmiotów. Sąd nie podziela takiej wykładni. Pozostaje ona w sprzeczności z treścią art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. i omawianymi przepisami ustawy o drogach publicznych.

Rada gminy jest właściwa do nadania nazwy tylko ulicy będącej drogą publiczną (art. 18 ust. 2 pkt 13 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym - Dz. U. z 1996 r. Nr 13, poz. 74 z późn. zm. - w związku z art. 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - Dz. U. Nr 14, poz. 60 z późn. zm.).( wyrok NSA 1997.10.27 w Katowicach ONSA 1998/4/121.) .

Z naruszeniem art. 122 ordynacji podatkowej organ odwoławczy nie podjął działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego, czy działka gruntu nr "[...]" obręb 2 B. o powierzchni 6 m² jest częścią ul. M. i czy ta ulica spełnia kryteria określone w art. 2. ust. 2 w ustawy o drogach publicznych to znaczy, że leży w ciągu dróg wymienionych w ust.1 ustawy. Natomiast art. 1 ustawy o drogach publicznych stanowi, że drogą publiczną jest droga zaliczona do jednej z kategorii dróg. Organ odwoławczy nieprawidłowo zrekonstruował treść art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i w związku z tym uznał, że nie było podstaw do subsumcji tego przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Natomiast zgodnie z wykładnią dokonaną przez Sąd, w przypadku ustalenia, ze działka gruntu nr "[...]" obręb 2 B. o powierzchni 6 m² jest częścią ul. M. i jeśli ta ulica spełnia kryteria określone w art. 2. ust. 2 w ustawy o drogach publicznych, to art. 2 ust. 3 pkt 4 będzie miał zastosowanie w rozpoznawanej sprawie.

Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 1lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270, ze zm.) należało orzec jak w pkt I sentencji wyroku. O wykonalności zaskarżonej decyzji określono na podstawie art. 152 p.p.s.a., a kosztach postępowa sadowego na podstawie art. 200 , art. 205 , art. 209 p.p.s.a. ( pkt II i III sentencji wyroku).