Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 158/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-05-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Ubezpieczenia
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 145 par. 1 pkt 1 lit. a-c, art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 156
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 24, art. 28
journal: Dz.U. 1998 nr 137 poz 887
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
article: par. 3 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Protokolant st. sekr. sąd. - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2011 r. sprawy ze skargi B. N. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia ... listopada 2010 r. nr ... w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z [...] grudnia 2010 r. wniesionej przez B. N. jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] listopada 2010 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nr [...] z [...] września 2010 r. o odmowie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami upomnienia.

Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

Wnioskiem z dnia [...] lipca 2010 r. (data wpływu do organu) B. N. zwróciła się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w P. u o umorzenie wszelkich zaległości wobec ZUS, wskazując iż nie jest w stanie spłacić zadłużenia z uwagi na trudną sytuację materialną.

W uzasadnieniu wniosku wskazała, iż jest aktualnie bezrobotną, samotną matką. Wraz z dzieckiem utrzymuje się z niewielkich pieniędzy, które otrzymuje podejmując pracę na czas określony lub umowę zlecenia, czasami podejmuje się zajęć dorywczych (raz na 2-3 miesiące) za kilkadziesiąt złotych jednorazowo. Ponadto poinformowała, iż nie posiada żadnych praw majątkowych, rachunków bankowych.

Decyzją z dnia [...] września 2010 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w łącznej kwocie 52 310,25 zł. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż B. N. z tytułu prowadzonej działalności zobowiązana była do opłacania składek na własne ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy, a w okresie od [...].06.2004 do [...].10.2004 r. również składek za zatrudnionych pracowników. W okresie wymienionym w sentencji decyzji obowiązek opłacania składek w ustawowym terminie i wysokości nie został wypełniony.

Organ wyjaśnił, iż prowadząc postępowanie w sprawie umorzenia należności z tytułu składek Zakład nie ogranicza się jedynie do ustalenia sytuacji materialnej i finansowej dłużnika. Pod uwagę brane są możliwości ściągnięcia na drodze egzekucji, spłaty zadłużenia w ramach układu ratalnego, czy też zabezpieczenia spłaty na majątku dłużnika. W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, zdaniem organu I instancji, w przypadku wnioskującej nie zachodzi żadna z przesłanek, dająca podstawę do orzeczenia o całkowitej nieściągalności. Postępowanie egzekucyjne przedmiotowych należności od dnia [...] marca 2008 r. prowadzone jest przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W.-T. Do chwili obecnej nie można stwierdzić, aby było ono nieskuteczne. Wobec powyższego nie wiadomo jaka aktualnie będzie skuteczność postępowania egzekucyjnego. Ponadto, jak dotychczas wnioskująca nie wystąpiła z inicjatywą spłaty przynajmniej części zadłużenia np. w formie układu ratalnego, który mógłby być udzielony na warunkach dostosowanych do jej możliwości finansowych.

Ponadto organ wskazał, iż w sytuacji wnioskującej nie stwierdzono również przesłanek uzasadniających umorzenie z uwagi na indywidualną sytuację dłużnika, o których mowa w art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Podjęcie pozytywnej decyzji o umorzeniu byłoby przedwczesne z uwagi na młody wiek wnioskującej, która znajduje się w okresie aktywności zawodowej oraz posiadane przez nią umiejętności i kwalifikacje. Ponadto fakt, iż obecnie nie pracuje nie świadczy o braku możliwości wyegzekwowania zaległych składek. Dodatkowo organ wskazał, iż nie stwierdzono, by wnioskująca poniosła straty materialne w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby ją możliwości dalszego prowadzenia działalności. Brak jest również jakichkolwiek dowodów świadczących o braku lub ograniczonych możliwościach zarobkowania związanych z problemami zdrowotnymi wnioskującej, bądź członka jej najbliższej rodziny.

Pismem z dnia [...] września 2010 r., które zostało potraktowane przez organ jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy o umorzenie należności z tytułu składek, B. N. poinformowała Zakład Ubezpieczeń Społecznych, iż aktualnie jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku i nie pobiera żadnych świadczeń. Ma na utrzymaniu małe dziecko, wraz z konkubentem wynajmuje pokój w domu rodziców (emerytów). Nie może wskazać informacji osób, z którymi mieszka, ponieważ nie wyrażają na to zgody. Zaskarżonej decyzji zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych dotyczących jej możliwości zarobkowych i majątkowych. Z uwagi na posiadanie małego dziecka pracodawcy nie chcą jej zatrudniać. Podjęcie pracy utrudnia jej także brak opieki nad dzieckiem, nie może liczyć na pomoc rodziców z uwagi na ich wiek i zdrowie. Ojciec jej dziecka nie może partycypować w kosztach jego utrzymania, gdyż posiada już zajęcie alimentacyjne na swoje starsze dziecko. Ponadto wskazała, iż nie występowała z inicjatywą częściowej spłaty zadłużenia, bo nie pozwalały jej na to zarobki. Błędem, jej zdaniem, było określenie przez organ kwalifikacji, które posiada na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, gdyż wykonywała usługi w ramach samozatrudnienia dla biura rachunkowego (nie posiada licencji Ministerstwa Finansów). Wszelkie wolne środki przeznacza na potrzeby swojego dziecka lub stara się zrekompensować koszty swojego utrzymania.

Decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] września 2010 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ zaznaczył, iż ponowna analiza akt pozwoliła uznać, iż nie zostały spełnione przesłanki, które uzasadniałyby umorzenie należności z tytułu składek na podstawie art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Przedstawione w sprawie dokumenty oraz materiał dowodowy zgromadzony z urzędu nie wskazują na powstanie nowych okoliczności przemawiających za zmianą stanowiska w przedmiocie decyzji o odmowie umorzenia.

Ponadto organ wskazał, iż instytucja umorzenia należności z tytułu składek winna mieć zastosowanie w wyjątkowych, szczególnie uzasadnionych przypadkach uniemożliwiających wywiązywanie się z zobowiązań wobec Zakładu. Zakład Ubezpieczeń Społecznych ma przy tym jedynie możliwość, a nie obowiązek umarzania należności z tytułu składek. Umorzenie zaległości stanowi bowiem wyraz definitywnej rezygnacji z możliwości ich wyegzekwowania, a to zasadne jest jedynie gdy dalsze prowadzenie egzekucji jest bezcelowe lub nieopłacalne. Biorąc pod uwagę publicznoprawny charakter należności z tytułu składek oraz uwzględniając cele, na które są one przeznaczone, organy odpowiedzialne za ich pobór zobligowane są do szczególnej staranności i ostrożności w dysponowaniu nimi. Dotyczy to również podejmowanych w warunkach uznania administracyjnego decyzji w przedmiocie ich umorzenia, a podejmując rozstrzygnięcia w tym zakresie organ jest zobowiązany do konfrontowania interesu dłużnika z interesem ogólnospołecznym.

Pismem z dnia [...] grudnia 2010 r. B. N. (zwana dalej: Skarżącą) złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2010 r.

W uzasadnieniu skarżąca powtórzyła argumentację zawartą we wniosku o umorzenie i wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazując, iż jej sytuacja majątkowa jest bardzo trudna i nie jest w stanie podołać ciążącemu na niej zadłużeniu łożąc jednocześnie na utrzymanie dziecka i własne. Zaskarżonej decyzji zarzuciła błędy w ustalonym przez organ stanie faktycznym oraz braki w uzasadnieniu wynikające ze sformułowania twierdzeń przez organ na podstawie okoliczności nie popartych żadnymi dowodami. Skarżąca wskazała, iż nie może liczyć na jakąkolwiek pomoc finansową od ojca dziecka i rodziny, nie może znaleźć pracy w Warszawie, gdyż nie posiada stosownych kwalifikacji, a ponadto nie jest w stanie opłacić żłobka czy przedszkola dla dziecka. Jednocześnie Skarżąca oświadczyła, iż od września 2010 r. korzysta ze świadczeń pieniężnych wypłacanych przez Ośrodek Pomocy Społecznej (zasiłek celowy, zasiłek rodzinny).

W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie podtrzymując motywy zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W trakcie rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu [...] maja 2011 r. Skarżąca okazała dokument świadczący o najmie lokalu komunalnego, 2-pokojowego z miesięcznym czynszem w wysokości 536,97 zł oraz poinformowała, iż czynsz będzie podwyższony od [...] sierpnia 2011 r. Ponadto oświadczyła, iż od zeszłego roku leczy się na zwyrodnienie stawu barkowego oraz uczęszcza na rehabilitację, podejmowała próby uczestnictwa w bezpłatnych kursach dokształcających.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071), dalej: k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Sąd, kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności tak z przepisami ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071), dalej: k.p.a., jak i z normami prawa materialnego zawartymi w ustawie z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.) dalej: u.s.u.s., nie stwierdził takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji stanowił art. 28 u.s.u.s., zgodnie z którym należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach enumeratywnie wyliczonych w ust. 3 tego artykułu. Całkowita nieściągalność zgodnie z art. 28 ust. 3 u.s.u.s. zachodzi gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze;

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Wyliczenie zawarte w zacytowanym art. 28 ust. 3 u.s.u.s. (przesłanki całkowitej nieściągalności należności) jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których należy uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Literalna wykładnia art. 28 ust. 3 u.s.u.s. nie pozostawia wątpliwości, że wymienione w tym przepisie okoliczności, jeżeli zaistnieją, samoistnie stanowią o całkowitej nieściągalności należności dłużnika. Okoliczności potwierdzające całkowitą nieściągalność nie podlegają zatem dodatkowej ocenie organów właściwych do umorzenia należności z tytułu składek lecz wiążą te organy w zakresie ustalenia całkowitej nieściągalności. Natomiast wystąpienie którejkolwiek z przesłanek określonych w przepisie art. 28 ust. 3 u.s.u.s., daje możliwość umorzenia powstałego wobec ZUS zadłużenia.

W ocenie Sądu prawidłowo zostało ustalone na dzień wydania zaskarżonej decyzji, iż w stosunku do skarżącej nie wystąpiła przesłanka całkowitej nieściągalności, a w konsekwencji brak było prawnej możliwości - jak wyżej wyjaśniono - umorzenia należności w oparciu o to kryterium. Z akt administracyjnych sprawy wynika, iż wobec skarżącej prowadzone jest przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. T. postępowanie egzekucyjne, które nie zostało jeszcze zakończone. Z ww. względów nie można stwierdzić całkowitej nieściągalności zadłużenia. Skarżąca nie przedłożyła natomiast żadnych innych dowodów, które mogłyby potwierdzać zaistnienie okoliczności przewidzianych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., a stanowiących o całkowitej nieściągalności należności.

Z kolei, w myśl ust. 3a art. 28 u.s.u.s., należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Szczegółowe zasady umarzania, o których mowa w ust. 3a omawianej regulacji prawnej, z uwzględnieniem przesłanek uzasadniających umorzenie, zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. (Dz. U. Nr 141, poz. 1365), wydanym na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 28 ust. 3b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Zgodnie z § 3 ust. 1 wymienionego rozporządzenia Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Przepisy normujące umarzanie należności z tytułu składek, tj. tak przepis ust. 2 jak i ust 3a art. 28 omawianej ustawy, posługują się zatem sformułowaniem "mogą być", a to oznacza, iż regulacje te należą do sfery uznania administracyjnego. Niemniej jednak Sąd może badać czy decyzja nie nosi cech dowolności, a więc czy organ rozstrzygający zebrał cały materiał dowodowy i dokonał wyboru określonego sposobu załatwienia sprawy po wszechstronnym i dogłębnym rozważeniu wszystkich okoliczności faktycznych, właściwie uzasadniając swoje stanowisko.

Kierując się powyższym - zdaniem Sądu – Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo uznał, iż Skarżąca nie wykazała, ażeby w stosunku do niej miały zastosowanie przepisy omawianego rozporządzenia. Dokonując takiej oceny organ wziął pod uwagę, jak wynika z uzasadnienia skarżonej decyzji, całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, tj. dokumenty złożone przez stronę oraz podniesione przez nią okoliczności, istotne z punktu widzenia możliwości umorzenia należności na podstawie §3 powoływanego rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej.

W toku postępowania Skarżąca przedłożyła m.in. oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym oraz o sytuacji materialnej, oświadczenie o posiadanym majątku ruchomym, nieruchomościach oraz prawach majątkowych, zaświadczenie z urzędu pracy o pozostawaniu osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Uwzględniając powyższe organ orzekający zasadnie stwierdził, że wskazane okoliczności i przedłożone dokumenty w świetle ustalonej sytuacji majątkowej i rodzinnej nie uzasadniają umorzenia należności o charakterze publicznoprawnym, gdyż ich wyegzekwowanie od skarżącej nie zagraża bytowi rodziny skarżącej i nie uzasadnia umorzenia zadłużenia w oparciu o wyżej omówione przepisy rozporządzenia.

Ponadto podkreślić także należy, iż w postępowaniu o umorzenie należności z tytułu składek ciężar dowodu w głównej mierze leży po stronie wnioskującego i to od jego inicjatywy należy przedstawienie dowodów oraz okoliczności, które winny świadczyć za uwzględnieniem wniosku o umorzenie. W aktach niniejszej sprawy brak jest dowodów, z których wynikałoby, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną skarżąca nie jest w stanie opłacić należności wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanej i jej rodziny. Zwrócić bowiem należy uwagę, że skarżąca nie przedstawiła żadnych dokumentów potwierdzających, iż jest przewlekle chora lub musi sprawować opiekę nad przewlekle chorym członkiem rodziny, co uniemożliwiłoby pozyskanie dochodu umożliwiającego utrzymanie rodziny. Skarżąca nie przedstawiła również żadnej dokumentacji, z której wynikałoby, że jest ona osobą niezdolną do pracy, czy mającą dolegliwości zdrowotne ograniczające jej możliwości zarobkowe. Z dokumentów nie wynika również by Skarżąca poniosła straty materialne spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, za które nie ponosi ona odpowiedzialności.

Podnieść w tym miejscu należy, iż ustawowym obowiązkiem ZUS jest dochodzenie należności z tytułu składek, w tym również z wykorzystaniem wszelkich dostępnych środków przymusowego dochodzenia należności. Zobowiązania z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne są uprzywilejowane i podlegają – co do zasady – zaspokojeniu przed innymi należnościami (art. 24 ust. 3 u.s.u.s.). Są ponadto objęte dziesięcioletnim terminem przedawnienia i w tym okresie mogą być dochodzone. Umorzenie należności z tytułu składek stanowi wyraz definitywnej rezygnacji uprawnionego organu z możliwości ich wyegzekwowania. Biorąc pod uwagę publicznoprawny charakter należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz uwzględniając cele, na które są one przeznaczane, organy odpowiedzialne za ich pobór zobligowane są do szczególnej staranności i ostrożności w dysponowaniu nimi. Dotyczy to również, podejmowanych w warunkach uznania administracyjnego, decyzji w przedmiocie umorzenia tych należności, a podejmując rozstrzygnięcie w tym zakresie organ jest zobowiązany do konfrontowania interesu dłużnika z interesem ogólnospołecznym. Uzasadnia to również wyjątkowy charakter instytucji umorzenia należności z tytułu składek. Jeżeli zatem, tak jak w rozpatrywanej sprawie, właściwy organ dostrzega możliwości wyegzekwowania zaległych składek, to podjęte w ramach uznania administracyjnego, negatywne dla wnioskodawcy rozstrzygnięcie, nie może być uważane za dowolne.

Sąd zwraca jednocześnie uwagę, iż wniosek o umorzenie należności składkowych może być ponawiany i każdorazowo podlega ocenie organu rentowego – Zakładu. W szczególności w przypadku zmiany stanu faktycznego lub uzyskania nowych dowodów skarżąca może ponownie wystąpić do Zakładu z wnioskiem o umorzenie należności i wówczas ponownie sprawa umorzenia będzie rozstrzygana przez organ. Wydanie bowiem decyzji w przedmiocie umorzenia należności nie korzysta z tzw. powagi rzeczy osądzonej.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.