Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 511/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2019-03-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 66 ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1202
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędzia WSA Elwira Brychcy Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2019 r. sprawy ze skargi J. D. i T. D. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2018r. Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robot budowlanych I. Uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] listopada 2017r. nr [...], II. Zasądza od Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących kwotę [...]zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej również: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, organ II Instancji) decyzją z dnia [...] marca 2018 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst. jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, dalej jako: "K.p.a."), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...], którą organ zobowiązał J. D. oraz T. D. w terminie do dnia [...] kwietnia 2018 r. do wykonania na działce nr ewid.[...] przy ul. [...] w Z. : wzdłuż granicy z działka nr ewid.[...] mur oporowy, zasypanie niecki przy granicy z działką nr ewid.[...] oraz wyprofilowanie przeciw spadku oraz oczyszczenie i udrożnienie odpływu studzienki rewizyjnej.

Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie wyjaśniono, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego (dalej: "PINB dla powiatu poznańskiego") - po uprzednim zawiadomieniu - przeprowadził czynności kontrolne w dniu [...] listopada 2016r. "robót budowlanych wykonanych na działce nr ewide[...] położonej przy ul. [...] w Z. , gm. S. Las w zbliżeniu do granicy z działką nr ewide[...]". W protokole sporządzonym z tej czynności PINB dla powiatu poznańskiego wskazał, że na terenie działki wykonano roboty związane ze zmianą zagospodarowania terenu. Wskutek prac wykonano umocnienie skarpy przy granicy z działką nr [...] z płyt ażurowych odsłaniając płyty ogrodzeniowe betonowe pomiędzy działkami od strony działki [...], w szczególności na długości pierwszego przęsła od strony ulicy [...]. Pierwsze płyty ogrodzenia wykazują odkształcenia w związku z naporem gruntu od strony działki [...] i brakiem skarpy po stronie działki [...] Ogrodzenie wykonane było przez właściciela działki [...] Roboty związane z obecnym zagospodarowaniem działki i przebudową skarp na terenie działki [...] prowadzone były w 2015 r. Ponadto organ stwierdził że: "na terenie działki [...] widoczne jest nieprawidłowe osiadanie płyt ażurowych umacniających skarpę oraz opaski wokół budynku garażowego wykonanej w części z kostki brukowej i części z zasypki kamiennej z okrawężnikowaniem. Różnica poziomów terenu pomiędzy działkami dochodzi do około 1,5 m", zaś "Ulica [...] przebiega ze znacznym spadkiem od skrzyżowania z ul. [...] w kierunku ul. [...]. Istnieje zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia z uwagi na nieprawidłowe osiadanie gruntu na terenie działki nr [...] wskutek zmiany zagospodarowania działki nr [...]". Opisany stan faktyczny został zobrazowany w dokumentacji fotograficznej wykonanej przez organ nadzoru budowlanego podczas kontroli.

Właściciele nieruchomości J. D. i T. D. wyjaśnili w podaniu z dnia [...] grudnia 2016 r., iż żądają przeprowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie nielegalnych robót ziemnych na działce nr ewide[...] przy ul. [...] w Z. , a konkretnie podcięcia ziemi na głębokość od 0,5 do 1 metra, tworzącej naturalne ukształtowanie terenu na granicy z naszą działką nr [...] oraz postępowania administracyjnego w sprawie stanu technicznego ogrodzenia, utwardzenia przy budynku garażowym i wyżej wymienionych szkód na naszej działce nr ewide[...] przy ul. [...] w Z. .

PINB dla powiatu poznańskiego w dniu [...] grudnia 2016 r. zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu "postępowania administracyjnego w sprawie stanu technicznego ogrodzenia (wzdłuż granicy z działką nr ewidencyjny [...]) i utwardzenia wokół garażu, zlokalizowanych na działce nr ewidencyjny [...] przy ul. [...] w Z. , gmina S. Las". Datowanym na ten sam dzień postanowieniem PINB dla powiatu poznańskiego działając na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (jedn. tekst: Dz. U. z 2018 poz. 1202 ze zm.) nakazał J. D. i T. D. (jako współwłaścicielom) dostarczenie - w określonym terminie - ekspertyzy technicznej określającej "stan techniczny ogrodzenia (wzdłuż granicy z działką nr ewide[...] i utwardzenia wokół garażu, zlokalizowanych na działce nr ewide[...] przy ul. [...] w Z. w gminie [...]" oraz wskazującej, "jakie roboty budowlane należy wykonać w celu doprowadzenia ich do odpowiedniego stanu technicznego". Postanowienie powyższe zostało utrzymane w mocy postanowieniem Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia .2017 r.

W związku z niewykonaniem przez zobowiązanych obowiązku wynikającego z powyższego postanowienia w dniu [...] sierpnia 2017 r. PINB dla powiatu poznańskiego zlecił pracowni [...] S. G. (wybranej w konkursie ofertowym) wykonanie ekspertyzy stanu technicznego ogrodzenia wzdłuż granicy z działką nr ewid.[...] i utwardzenia wokół garażu, na działce nr ewid.[...] przy ul. [...] w Z. . Kompletna dokumentacja została złożona w siedzibie PINB dla powiatu poznańskiego w dniu [...] listopada 2017 r.

Następnie decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. PINB dla powiatu poznańskiego zobowiązał J. D. oraz T. D. w terminie do dnia [...] kwietnia 2018r. do wykonania na działce nr ewid.[...] przy ul. [...] w Z. : wzdłuż granicy z działka nr ewid.[...] muru oporowego, zasypanie niecki przy granicy z działką nr ewid.[...] oraz wyprofilowanie przeciw spadku oraz oczyszczenie i udrożnienie

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli J. D. oraz T. D..

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpoznając wniesione odwołanie zauważył, że stosownie do treści § 41 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynku oraz ich usytuowanie (tekst. jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 1422) ogrodzenie nie może stwarzać zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i zwierząt.

PINB dla powiatu poznańskiego po przeprowadzeniu kontroli stwierdził min, iż przedmiotowe ogrodzenie stwarza zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia z uwagi na nieprawidłowe osiadanie płyt ażurowych umacniających skarpę oraz opaski wokół budynku garażowego. Różnica poziomów terenu między działkami dochodzi do 1,5 m. Również osiadanie gruntu na terenie działki nr [...] wskutek zmiany zagospodarowania terenu działki nr [...] powoduje zagrożenie dla ludzi i minia, więc w ocenie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, PINB dla powiatu poznańskiego prawidłowo uznał, iż ww. nieprawidłowości stanowią o złym stanie technicznym ogrodzenia, o którym mowa art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, ponieważ, jak wynika z ekspertyzy technicznej przedłożonej do PINB dla powiatu poznańskiego w dniu [...] listopada 2017 r. ogrodzenie uległo częściowej degradacji. Utwardzenie wokół garażu zostało wykonane nieprawidłowo. Przy dalszym naporze gruntu może dojść do utraty stateczności ogrodzenia, co stwarza zagrożenie dla ludzi. Zatem należy w trybie natychmiastowym wykonać mur oporowy na odcinku wzdłuż granic działek nr ewid.[...] i nr ewid.[...], ponieważ wymiana betonowych przęseł ogrodzenia jest niedopuszczalna. Należy także niezwłocznie oczyścić i udrożnić odpływ studzienki rewizyjnej przy budynku garażowym oraz zapewnić właściwe odprowadzenie wody deszczowej na teren działki nr [...]. Zdaniem organu przedłożona ekspertyza jest spójna i posiada bardzo dokładne wyliczenia oraz zawiera szczegółowe wnioski dotyczące usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Część przedłożonej ekspertyzy stanowi również opinia geotechniczna sporządzona na potrzeby oceny stanu technicznego ogrodzenia, określająca geotechniczne warunki posadowienia ogrodzenia.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał również, że niniejszej sprawie ogrodzenie znajduje się na działce nr [...]. Zatem organ I instancji prawidłowo ustalił, iż obowiązek winien być nałożony na właścicieli nieruchomości – J. D. oraz T. D..

Skargę na powyższe postanowienie wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu J. D. oraz T. D. reprezentowani przez zawodowego pełnomocnika podnosząc zarzut naruszenia art. 7§ 1 K.p.a., art. 80 K.p.a i art. 107 § 1 K.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy pozwalających na ustalenie prawidłowego stanu faktycznego, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy Prawo Budowlane, nadto niewyjaśnienie przyczyn złego stanu technicznego ogrodzenia, w szczególności, że wynika on z niedozwolonych zachowań właściciela działki [...], M. S. polegających na samowolnym posadowieniu w okolicach granicy z działką 117 parkingu i budynku; naruszenie art. 29 ustawy Prawo wodne i art. 59 ust 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez ich niezastosowanie i bezpodstawne wszczęcie postępowania na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy Prawo budowlane, pomimo, że do wykonania prac naprawczych zobowiązany jest inny podmiot i toczy się postępowanie przed Wójtem Gminy [...] odnośnie naprawienia szkód przez ten podmiot wyrządzonych.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że treść przedłożonej opinii jest niejednoznaczna, gdyż ekspert ustalając stan faktyczny opiera się na przypuszczeniach i prawdopodobieństwie. Skarżący zaprzeczyli, aby na działce [...] podwyższono poziom, a następnie wybudowano budynek garażowy, tym bardziej, że budynek ten został wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę i odebrany. Ustaleniom rzeczoznawcy przeczą także wpisy w dzienniku budowy garażu. Organ II instancji w żaden sposób nie ustosunkował się do powyższych zarzutów zawartych już w odwołaniu, a tym samym zaniechał działań zmierzających do prawidłowego jednoznacznego wyjaśnienia stanu faktycznego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie odniósł się także w ani jednym zdaniu uzasadnienia decyzji do zarzutu, iż skutkiem nakazania skarżącym prac budowlanych wskazanych w decyzji będzie powstanie nowego obiektu budowlanego w postaci muru oporowego, co wykracza poza zakres stosowania art. 66 ustawy Prawo budowlane.

Odnosząc się do oczyszczenia i udrożnienia odpływu studzienki, skarżący podnieśli, że ekspert nie wchodził na działkę skarżących a studzienki rewizyjne są zamknięte, co wynika z dokumentacji fotograficznej. Ekspert zatem nie miał możliwości ustalenia czy faktycznie te studzienki są niedrożne. Skarżący natomiast stanowczo temu faktowi zaprzeczają.

Dodatkowo skarżący podnieśli, że jak wynika z treści ekspertyzy, a także decyzji organu I instancji M. S., właściciel działki numer [...] bezpośrednio sąsiadującej z działką skarżących, oddzielonej spornym ogrodzeniem, w 2015 r dokonał niwelacji terenu polegającej na znacznym skróceniu i obniżeniu skarpy ziemi stanowiącej przedłużenie naturalnego ukształtowania terenu działek [...], a także dokonał zmiany zagospodarowania terenu działki [...], gdyż w miejscu zniwelowanej skarpy samowolnie posadowił budynek gospodarczy i nielegalny parking na osiem samochodów. Ten parking powinien znajdować się w odległości co najmniej 6 metrów od granicy z działką [...] i [...], natomiast faktycznie znajduje się w odstępie 2,20 m. Organ nakazał M. S. rozbiór parkingu, którego to zobowiązania M. S. nie wykonał oraz nakazał wstrzymanie robót budowlanych polegających na budowie budynku gospodarczego. Skarżący w związku z działaniami M. S., zwrócili się do niego z żądaniem naprawienia wyrządzonych szkód. W odpowiedzi otrzymali pismo M. S., z którego wynika jednoznacznie, że to on dokonał uszkodzenia ogrodzenia podczas wykonywania prac na działce numer [...]. Dokonane przez M. S. prace, spowodowały nie tylko nieprawidłowe osiadanie gruntu na działce skarżących ale także doszło do zmiany stanu wody na działce [...], co powoduje, że wody opadowe wymywają grunty z działki numer [...] sąsiedniej numer [...], na skutek zmiany ich kierunku. To nieprawidłowe osiadanie gruntu (z powodu braku skarpy), powoduje zapadanie się kostki brukowej i płyt ażurowych na działce [...] Ponadto, na działce sąsiadów numer [...] pękają ściany i odpada tynk z budynku gospodarczego.

Z powyżej przytoczonych faktów, wynika jednoznacznie, że to nie skarżący spowodowali obniżenie stanu technicznego ogrodzenia i swoim postępowaniem w żaden sposób nie spowodowali jego uszkodzenia. Roboty ziemne wykonane przez M. S., które spowodowały uszkodzenie ogrodzenia, zdaniem organu należy zakwalifikować jako zmianę zagospodarowania terenu podlegającą rygorowi zawartemu w ustawie z dnia 27 marca 2003 r o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Skarżący wskazali również na prowadzone postępowanie w przedmiocie zmieniany stanu wody na gruncie.

Skarżący podnieśli wreszcie, że do czasu prac na działce numer [...], ogrodzenie na nieruchomości skarżących nie wykazywało żadnych uszkodzeń. Reasumując: do wykonania muru oporowego jako całkowicie nowego obiektu, którego funkcją będzie zapobieganie naporowi ziemi na ogrodzenie skarżących, a nie odgrodzenie nieruchomości, powinien zostać zobowiązany M. S., na podstawie powyżej powołanych przepisów, w postępowaniu prowadzonym przez wójta gminy S. las.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie.

Podczas trwania rozprawy sądowoadministracyjnej w dniu 13 marca 2019 r. pełnomocnik skarżący złożył do akt sprawy kopie oświadczeń K. W., P. H., K. H. – B. oraz Z. G., okazując jednocześnie oryginały powyższych oświadczeń, a ponadto składając do akt kopie dokumentów: warunków gruntowo – wodnych, pismo WINB do K. H. – B. z dnia [...] grudnia 2018 r., mapę inwentaryzacyjną urządzeń podziemnych oraz dwie mapy inwentaryzacyjne budynku oraz dwa zdjęcia.

Mając powyższe na względzie Sąd postanowił o przeprowadzeniu dowodów z przedłożonych dokumentów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

W rozpatrywanej sprawie przedmiotem sporu pozostaje kwestia, czy prawidłowo organy zobowiązały skarżących do wykonania na działce nr ewid.[...] przy ul. [...] w Z. : wzdłuż granicy z działka nr ewid.[...] muru oporowego, zasypanie niecki przy granicy z działką nr ewid.[...] oraz wyprofilowanie przeciw spadku oraz oczyszczenie i udrożnienie odpływu studzienki rewizyjnej.

Rozpoznając przedmiotową sprawę należy w pierwszej kolejności wskazać, że w ocenie Sądu organy prawidłowo uznały, że przedmiotowe ogrodzenie stanowi obiekt budowlany. Mieć przy tym należy na względzie, że zdefiniowanie ogrodzenia nie jest proste w kontekście przepisów prawa budowlanego Istnieją bowiem w tym zakresie różne koncepcje. Zgodnie z jedną z nich ogrodzenie stanowi urządzenie budowlane (art. 3 pkt 9 ustawy Prawo budowlane), gdy zapewnia użytkowanie innych obiektów zgodnie z ich przeznaczeniem, a jest obiektem budowlanym (art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane) gdy służy tylko do wydzielenia nieruchomości od otoczenia. Są też stanowiska, że ogrodzenie nawet jak nie stanowi tylko wydzielenia nieruchomości niezabudowanej jest obiektem budowlanym. Jego stan nie ma bowiem wpływu na użytkowanie budowli i nieruchomości, które ogradza (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 kwietnia 2010 r., sygn. akt II SA/Kr 53/10, Baza NSA). To ostatnie stanowisko podziela Sąd rozstrzygający niniejszej sprawę, wskazując, że stanowi on niezależną budowlę otaczającą teren, na którym zlokalizowane jest szereg obiektów, a między innymi garaż.

Uznając przedmiotowe ogrodzenie za obiekt budowlany organy podejmując działania dyscyplinujące właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego, mają możliwość nałożenia obowiązków określonych w art. 66 ustawy Prawo budowlane Obiekt budowlany powinien znajdować się w stanie, który nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska. Zaistnienie tego zagrożenia obliguje organ do podjęcia działań określonych w powołanym powyżej przepisie. Należy bowiem zauważyć, że obowiązek utrzymywania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym i estetycznym ma na celu zapobieżenie dopuszczenia do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej. Za należyty stan techniczny obiektu budowlanego należy uznać stan zapewniający sprawność techniczną obiektu jako całości oraz sprawność techniczną elementów instalacji obiektu i urządzeń odpowiadający wymaganiom prawa, w tym przepisom techniczno - budowlanym.

Przedmiotowy obiekt nie jest z pewnością utrzymany w należytym stanie technicznym, co potwierdza załączona do akt sprawy ekspertyza techniczna. W powyższym zakresie organ II instancji wskazał na naruszenie § 41 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i budowle, zgodnie z którym ogrodzenie nie może stwarzać zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i zwierząt.

Zgodnie z art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: 1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo 2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo 3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo 4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia – właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.

W przedmiotowej sprawie organ nadzoru budowlane uznały, że spełnione zostały aż dwie przesłanki, o których mowa w art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, a wiec, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska oraz jest w nieodpowiednim stanie technicznym. Organy oparły się przy tym na wynikach kontroli oraz przedstawionej ekspertyzie technicznej.

Sąd nie kwestionuje ustaleń zawartych w przedłożonej ekspertyzie technicznej, tym bardzie, że skarżący nie przedstawili w toku postępowania innej ekspertyzy technicznej, a jedynie kwestionowali treść sporządzonej analizy – przedstawiając chociażby na etapie postępowania sądowoadministracyjnego opinię geodety, kierownika budowy oraz właścicielki działki sąsiadującej. Równocześnie skarżący nie wpuścili biegłego na swoją nieruchomość. W ocenie Sądu kwestionowana decyzja została jednak wydana przedwcześnie, w szczególności z naruszeniem podstawowej zasady postępowania administracyjnego, jaką jest zasada dwuinstancyjności.

Stosownie do treści art. 15 K.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, co oznacza, że w wyniku złożenia odwołania sprawa podatkowa administracyjna jest w całości przedmiotem postępowania przed organem drugiej instancji. Rodzi to obowiązek dwukrotnego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, dwukrotnego ustalenia stanu faktycznego i dwukrotnej wykładni przepisów prawa. Zasada ta nie wyklucza przy tym dokonania odmiennej oceny materiału dowodowego zgromadzonego już w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Organ odwoławczy nie jest bowiem organem stricte kontrolującym prawidłowość rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, ale samodzielnie, w oparciu o już zgromadzone (ewentualnie uzupełnione) dowody, ponownie rozstrzyga sprawę. Ponowne rozstrzygnięcie sprawy oznacza zatem dokonanie ponownych ustaleń faktycznych, a nie tylko przyjęcie tych, które wynikają z rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Co więcej, zasada dwuinstancyjności nakazuje również odniesienie się do zarzutów podniesionych przez stronty na etapie odwołania.

W powyższym świetle zauważyć należy, że skarżący konsekwentnie odnosili się do dwóch kwestii związanych z prowadzonym postępowaniem. Po pierwsze, wskazywali, że przedmiotowe ogrodzenie zostało zrealizowane w oparciu o ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę, a właściwe organy nie zgłaszały żadnych zastrzeżeń, co do sposobu wykonania robót budowlanych. Po drugie, obecny stan ogrodzenia jest wynikiem robót wykonanych na działce sąsiadującej, wobec czego skarżący nie powinni być obecnie obciążani kosztem robót dokonanych, w ich ocenie nieprawidłowo, przez właściciela nieruchomości sąsiadującej, a co więcej stwierdzone nieprawidłowości powinny być usunięte w innych trybach przewidzianych ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz ustawą Prawo wodne. Sąd zauważa, że zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy nie odniósły się do powyższych kwestii, do czego były zobowiązane.

Odnosząc się do powyższych kwestii wskazać przy tym należy, że niewątpliwie przepis art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane stosuje się do stanów faktycznych, w których obiekt budowlany ze względu na niewłaściwe użytkowanie został doprowadzony do nieodpowiedniego stanu technicznego, który wymaga wydania przez organ nadzoru budowlanego stosownego nakazu usuwającego stwierdzone nieprawidłowości. Chodzi o skutki wynikające z użytkowania obiektu budowlanego. Użyte w ust. 1 pkt 3 sformułowanie "nieodpowiedni" odniesione do stanu technicznego obiektu budowlanego jest nieostre. W ustawie pojęcie to nie zostało zdefiniowane. Skoro przepis art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane precyzuje obowiązki spoczywające z mocy prawa na właścicielu lub zarządcy obiektu budowanego, to ocena, czy stan techniczny danego obiektu jest nieodpowiedni, musi odnosić się do obowiązujących przepisów. Oceniając zgodność stanu technicznego obiektu budowlanego z przepisami techniczno-budowlanymi, należy badać, jaki stan techniczny został określony w decyzji o pozwoleniu na budowę. Kwestionowanie bowiem stanu zgodności obiektu budowlanego z wymaganiami określonymi w przepisach techniczno-budowlanych byłoby, w przypadku zaakceptowania danego stanu w decyzji o pozwoleniu na budowę, naruszeniem zasady trwałości decyzji administracyjnej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 września 2009 r., sygn. akt II OSK 1394/08, Baza NSA).

W przedmiotowej sprawie nie dokonano jednak powyższej oceny, a więc nie odwołano się do decyzji o pozwoleniu na budowę budynku garażowego z pomieszczeniem gospodarczym z dnia [...] października 2007 r., a tym samym nie wskazano, czy już na etapie realizacji budynku garażowego mogło dojść do naruszenia decyzji o pozwoleniu na budowę w szczególności w zakresie utwardzenia powierzchni, (co jak wskazuje organ miało mieć miejsce w 2015 r.), czy też doszło do niewłaściwego użytkowania obiektu budowlanego, czy też wreszcie, to prace budowlane na działce nr [...] doprowadziły do powyższego stanu, a co za tym idzie, ewentualnie również na właściciela powyższej działki należałoby nałożyć obowiązki wykonania określonych robót budowlanych. Organy nadzoru budowlane, w tym również organ II instancji nie odniósł się do powyższej kwestii, pomijając de facto kwestie robót wykonanych na działce nr [...], co do której również prowadzone jest postępowanie administracyjne oraz wydawane są decyzje w trybie przepisów ustawy Prawo budowlane, ograniczając się jedynie do oceny przedłożonej ekspertyzy technicznej. Równocześnie, pomimo braku powyższej oceny, Sąd zauważa, ze w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że osiadanie gruntu na terenie działki nr [...] następuje wskutek zmiany zagospodarowania terenu działki nr [...], co powoduje zagrożenie dla ludzi i mienia. A więc koniecznym było ustalenie, czy to wyłącznie na właścicielach działki nr [...] spoczywa obecnie ciężar odwrócenia skutków robót wykonanych na działce nr [...], czy też na właścicielu działki nr [...] powinien spoczywać obowiązek wykonania określonych robót.

Sąd zauważa, że organ nie odniósł się również do zarzutów, wskazanych, w odwołaniu, że realizacja nałożonego obowiązku będzie równoznaczna z koniecznością uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. W powyższym zakresie konieczne jest wskazanie, że podejmując decyzję o usunięciu nieprawidłowości stanu technicznego obiektu budowlanego na podstawie przepisu art. 66, organ powinien uwzględniać indywidualne cechy konkretnego obiektu. Dlatego rodzaj i zakres wystosowanych nakazów powinny być zależne od ustalonych konkretnych potrzeb. Równocześnie, w sytuacji gdy zakres robót budowlanych, których wykonanie jest konieczne, aby zostały usunięte stwierdzone nieprawidłowości, w istocie sprecyzowanych w nakazie wydanym na podstawie art. 66, obejmuje roboty wymagające pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, adresat decyzji zobowiązany do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, przed przystąpieniem do wykonania decyzji, czyli podjęcia robót budowlanych, obowiązany jest uzyskać wymaganą dla danych robót decyzję o pozwoleniu na budowę bądź dokonać wymaganego zgłoszenia. Okoliczność ta powinna być rozważana na etapie ustalania, jaki konkretny zakres obowiązków nałożyć na adresata decyzji. Sąd zauważa jednak, że na etapie prowadzonego postępowania okoliczności powyższe nie były rozważane.

Mając powyższe na względzie, a w szczególności naruszenie zasady dwuinstancyjności poprzez brak odniesienia się do zarzutów podnoszonych przez skarżących, Sąd uznał, że w sprawie koniecznym było uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Ponowie rozpoznając sprawę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zobowiązany jest odnieść się do zarzutów skarżących, a przede wszystkim określić, czy zakres prac na działce nr [...] miał wpływ na zakres nałożonego na skarżących obowiązku, oraz czy usunięcie nieprawidłowości może być powiązane z nakazami nałożonymi na właściciela działki nr [...].

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 stawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymioraz § 14 ust. 1 pkt 1 li. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.).