Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 221/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2020-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 2, art. 30 ust. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 670
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jedn.
article: art. 4 ust. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 511
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.
article: art 145 par. 1pkt 5
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1pkt 1lit. b
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Asesor WSA Jan Szuma Protokolant st. sekr. sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Prezydenta Miasta [...], decyzją z [...] listopada 2018 r. o nr [...] odmówił M. B. umorzenia w całości należności powstałych z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, które na dzień [...] października 2018 r. wynoszą [...] zł należności głównej i [...] zł odsetek ustawowych za opóźnienie, naliczonych na dzień [...] października 2018 r.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż M. B. złożył wniosek o umorzenie zadłużenia alimentacyjnego, jakie posiada wobec Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...] z tytułu wypłaty świadczenia z funduszu alimentacyjnego na osobę uprawnioną - D. B., ze względu na swoje problemy zdrowotne, korzystanie z pomocy społecznej oraz pozostawanie osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku.

Dalej wskazano, iż w toku przeprowadzonego wywiadu środowiskowego ustalono, iż wnioskodawca mieszka w mieszkaniu komunalnym, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i nie posiada innych osób na swoim utrzymaniu. Ma [...] lat, jest osobą rozwiedzioną, posiadającą wykształcenie zawodowe (mechanik maszyn i urządzeń rolniczych) od [...] lipca 2014 r. zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy we [...] jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Z informacji udzielonych przez Ośrodek Pomocy Społecznej we [...] wynika, iż wnioskodawca poza pomocą materialną nie korzysta z innych form pracy socjalnej. Wskazano również, że w roku 2016 ubiegał się o ustalenie stopnia niepełnosprawności, jednak nie został uznany za osobę niepełnosprawną. Z kolei Powiatowy Urząd Pracy we [...] poinformował, że od [...] lipca 2014 r. figuruje M. B. w ewidencji Urzędu jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. W dniu [...] sierpnia 2014 r. został określony jego profil pomocy, z którego może skorzystać w tym m.in. działania aktywizacyjne zlecone przez urząd pracy, programy specjalne, skierowanie do zatrudnienia wspieranego u pracodawcy lub podjęcia pracy w spółdzielni socjalnej zakładanej przez osoby prawne. Na dzień [...] września 2018 r. nie był objęty żadną z wymienionych form pomocy.

Opisano także próby uzyskania w poradni kardiochirurgicznej informacji o przeciwwskazaniach zdrowotnych M. B. do podjęcia pracy, które zakończyły się niepowodzeniem.

Następnie Prezydent Miasta [...] wyjaśnił, iż obowiązek alimentacyjny, czyli obowiązek dostarczania środków utrzymania osobom, które nie są w stanie samodzielnie zaspokoić swoich potrzeb, a w szczególności dzieciom, jest w pierwszej kolejności obowiązkiem wskazanym w Kodeksie Rodzinnym i Opiekuńczym członków ich rodzin. Konstytucyjna zasada pomocniczości państwa nakłada na państwo obowiązek wspierania jedynie tych osób ubogich, które nie są w stanie samodzielnie zaspokoić swoich potrzeb i nie otrzymują należnego im wsparcia od osób należących do kręgu zobowiązanych wobec nich do alimentacji. Wspieranie osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej z powodu niemożności wyegzekwowania alimentów należy łączyć z działaniami zmierzającymi do zwiększenia odpowiedzialności osób zobowiązanych do alimentacji. Konieczność spłaty powstałego zobowiązania jest konsekwencją niewywiązywania się z nałożonego obowiązku alimentacyjnego względem dziecka: D. B.. Sytuacja materialna i życiowa nie zwalnia rodzica z obowiązku utrzymywania swojego dziecka. Organ zauważył, że decyzja w zakresie umorzenia powstałych należności, ma charakter uznaniowy i należy do kompetencji organu właściwego wierzyciela. Uzależniona jest od występowania szczególnych okoliczności, wskazujących na trudną sytuację rodzinno-ekonomiczną, przy czym przesłanki te mają charakter ogólny i ustawodawca nie określił w ustawie zasad i trybu ich rozpatrzenia.

Ustalono, iż w sytuacji M. B. nie zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności. Zdaniem organu niekorzystanie z zaproponowanych przez urząd pracy form pomocy pozwala domniemywać, że nie jest zainteresowany podjęciem aktywności zawodowej. Ponadto nie korzysta również z żadnej formy pracy socjalnej poza ubieganiem się i otrzymywaniem pomocy o charakterze materialnym. Nie legitymuje się też określonym przez Powiatowy Zespól ds. Orzekania o Niepełnosprawności stopniem niepełnosprawności. Nie jest również możliwe określenie przeciwwskazań do podejmowania zatrudnienia ze względu na schorzenia kardiologiczne, ponieważ lekarz prowadzący ([...]) nie udzielił odpowiedzi w sprawie.

Zauważono też, iż od dnia [...] października 2015 r. świadczenie alimentacyjne z funduszu nie jest już wypłacane, a więc należność główna wobec organu wypłacającego świadczenie nie narasta, co stwarza wnioskodawcy możliwość stopniowego, całkowitego uregulowania zobowiązań alimentacyjnych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Odnosząc się do przedłożonego przez M. B. orzeczenia lekarskiego z nr [...] z dnia [...] października 2018 r., w którym lekarz medycyny pracy wskazał, że M. B. nie może podjąć pracy na stanowisku pracownika gospodarczego w [...]" we [...] wobec istniejących przeciwwskazań zdrowotnych, Prezydent Miasta [...] stwierdził, że załączony dokument potwierdza, iż wnioskodawca nie może wykonywać pracy na wskazanym w skierowaniu stanowisku, co jednak nie stanowi podstawy do stwierdzenia, że nie może on podjąć jakiegokolwiek zatrudnienia odpowiedniego do aktualnego stanu zdrowia oraz kwalifikacji, w tym możliwości przekwalifikowania się.

Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych Prezydent Miasta [...] wskazał, że dokonując wykładni art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów i tym samym sytuacji dochodowej i rodzinnej dłużnika, o której mowa w tym przepisie nie można pominąć, że przy ocenie tej sytuacji należy mieć na uwadze nie tylko aktualną sytuację dłużnika, lecz także należy ocenić, czy istnieją widoki na poprawę jego sytuacji w przyszłości. Inne są możliwości spłaty zadłużenia przez osoby np. legitymujące się orzeczeniem o niezdolności do pracy, czy też będące w podeszłym wieku, a inne osoby młodej nieposiadającej takiego orzeczenia, mające perspektywę zarobku, a w przyszłości otrzymania emerytury. Ponadto sytuacja rodzinna i dochodowa dłużnika ubiegającego się o umorzenie należności muszą go wyróżniać spośród innych dłużników alimentacyjnych. Samo uzyskiwanie niskich dochodów bądź nieuzyskiwanie dochodów nie jest natomiast okolicznością wyjątkową i szczególną na tle innych dłużników alimentacyjnych.

W związku z powyższym mając na uwadze interes społeczny, tj. racjonalne i oszczędne gospodarowanie środkami publicznymi, Prezydent Miasta [...] odmówił umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie powstałych z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Świadczenia z funduszu alimentacyjnego to świadczenia wypłacane za rzecz niepłaconych alimentów i obowiązek zwrotu ciąży na osobie zobowiązanej do alimentów, czyli dłużniku alimentacyjnym.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł M. B. podnosząc, iż nie została zawiadomiony o zakończeniu postępowania i możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym. Podniósł, iż nie podjęto należytych starań w celu uzyskania zaświadczenia od lekarza kardiologa, Wskazał, iż z uwagi na swoje zdrowie nie może podejmować pracy zgodnej ze swoim wykształceniem zawodowym tj. pracy fizycznej. Podniósł, iż inne organy umarzają mu należności z uwagi na jego sytuację zdrowotną i trudną sytuację życiową.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z [...] lutego 2019 r. nr [...], utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium zwróciło uwagę, że decyzja o umorzeniu, na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, ma charakter uznaniowy - organ wydający decyzję ma możliwość, a nie obowiązek umorzenia należności nawet w sytuacji gdy stwierdzi, że zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji dochodowej i rodzinnej zobowiązanego. Kolegium powtórzyło następnie ustalenia organu I instancji dotyczące sytuacji rodzinnej i zdrowotnej M. B. oraz przypomniało, że zgodnie z kodeksem rodzinnym i opiekuńczym obowiązek alimentacyjny ciąży bezwzględnie na każdym z rodziców, bowiem służy realizacji zasady ochrony dobra dziecka poprzez zapewnienie środków na jego utrzymanie, wychowanie, edukację. Państwo jedynie pomaga w częściowym zaspokajaniu potrzeb dzieci, których rodzice znajdują się w trudnej sytuacji. Przyznanie zatem ulgi jaką jest umorzenie należności, odroczenie terminu płatności albo rozłożenie na raty, może nastąpić wyłącznie w przypadkach wyjątkowych, gdy rodzic nie może wywiązać się z obowiązku alimentacyjnego, na skutek okoliczności w pełni od niego niezależnych. SKO uznało, iż sytuację zdrowotną i zawodową skarżącego nie uniemożliwia mu podjęcie zatrudnienia. Skarżący wprawdzie zgłasza schorzenie kardiologiczne, podnosi argument braku zgody lekarza medycyny pracy na podjęcie pracy na stanowisku pracownika gospodarczego, jednakże nie jest to definitywny zakaz podejmowania pracy, jedynie przeciwwskazania do podjęcia pracy na tym konkretnym stanowisku. Także Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności uznał, iż skarżącego nie można uznać za osobę niepełnosprawną. Według Kolegium powyższe prowadzi do wniosku, iż M. B. ma możliwość podejmowania aktywności, w tym zawodowej, posiada zawód mechanika maszyn i urządzeń rolniczych, jest w wieku [...] lat i możliwe jest korzystanie przez niego z pomocy PUP we [...] celem podjęcia zatrudnienia. Istnieją zatem szanse na zatrudnienie skarżącego, co pozwoli na systematyczne wywiązywanie się z ciążącego na nim obowiązku uregulowania długu alimentacyjnego.

Odnosząc się do zarzuty skarżącego, iż organ pierwszej instancji nie zapewnił mu czynnego udziału w sprawie poprzez niezawiadomienie o zakończeniu postępowania i możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym tut. Kolegium wyjaśniło, że uchybienie art. 10 § 1 k.p.a. może stanowić podstawę uchylenia decyzji jedynie wówczas, gdy wykaże się, że naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie nie ma miejsca taka sytuacja, bowiem skarżący nie dysponuje innymi niż zebrane już w toku postępowania dowodami, szczególnie mającymi wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

W ocenie Kolegium, organ pierwszej instancji w sposób prawidłowy rozważył sytuację faktyczną, rodzinną i majątkową M. B. się w kontekście art. 30 ust. 2 ustawy formułującego uprawnienie organu administracji do umorzenia należności alimentacyjnych. Działanie organu pierwszej instancji wyznaczone granicami uznania administracyjnego było prawidłowe.

W skardze na powyższą decyzję M. B. zarzucił, iż decyzja SKO w [...] została wydana na podstawie błędnej oceny materiału dowodowego. Podniósł, iż inne organy na podstawie tych samych przesłanek i dowodów umorzyły jego należności finansowe, mimo, że nie posiadał jeszcze wówczas orzeczenia o niepełnosprawności. Zdaniem skarżącego działania Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...] oraz SKO w [...] są wobec niego dyskryminujące. Podniósł, iż jego lekarz kardiolog był w stanie wydać opinię dotyczącą jego stanu zdrowia , za stosownym wynagrodzeniem należnym lekarzowi jako biegłemu sądowemu. Skarżący podniósł, iż mógłby sam wystąpić o taką opinię, ale nie miał o tym wiedzy, gdyż został pozbawiony możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Wyjaśnił nadto, iż od stycznia 2019 r. legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu [...]

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Organ wskazał, iż uzyskane w styczniu 2019 r. orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu [...] nie uniemożliwia skarżącemu podjęcia jakiegokolwiek zatrudnienia. Podniesiono, iż skarżący orzeczenie o niepełnosprawności uzyskał [...] stycznia 2019 r, a przekazał jej wraz ze skarga na decyzję z [...] lutego 2019 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r. poz. 2325) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 tej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli sądowej w rozpoznawanej sprawie jest decyzja wydana na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 670 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. Zwrot "może" oznacza, iż orzekanie na podstawie przywołanego przepisu odbywa się w ramach tzw. uznania administracyjnego, a więc organ posiada swobodę wyboru rozstrzygnięcia - ma możliwość, ale nie obowiązek umorzenia należności. Niemniej wydanie decyzji o umorzeniu należności alimentacyjnych musi być poprzedzone wyjaśnieniem rzeczywistej sytuacji strony w aspektach sytuacji dochodowej i rodzinnej, a uzasadnienie decyzji zawierać ocenę tej sytuacji. Argumenty uzasadniające rozstrzygnięcie wydane w oparciu o uznanie administracyjne powinny zaś mieć oparcie w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Rozstrzygniecie to nie może być arbitralne, winno być wydane z poszanowaniem zasad wyrażonych w kodeksie postępowania administracyjnego i ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.

Zgodnie z art. 2 pkt 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów dłużnikiem alimentacyjnym jest osoba zobowiązana do alimentów na podstawie tytułu wykonawczego, przeciwko której egzekucja okazała się bezskuteczna. Oznacza to, iż co do zasady każdy dłużnik alimentacyjny, wobec którego egzekucja okazała się bezskuteczna, nie uzyskuje dochodów wystarczających na pokrycie zasądzonych przez sąd alimentów. Tym samym uzyskiwanie niskich dochodów bądź też nieuzyskiwanie dochodów nie jest okolicznością wyjątkową i szczególną na tle sytuacji innych dłużników alimentacyjnych. Sytuacja rodzinna i dochodowa dłużnika ubiegającego się o umorzenie należności musi go więc wyróżniać spośród innych dłużników alimentacyjnych. Umorzenie należności alimentacyjnych może mieć miejsce tylko wówczas, gdy sytuacja dochodowa lub rodzinna nie pozwala dłużnikowi na wywiązanie się z obowiązku alimentacyjnego, o ile stan taki jest efektem czynników obiektywnych, na które zobowiązany nie ma wpływu, gdyż tylko takie przesłanki mogą uzasadniać umorzenie jakichkolwiek należności (patrz. wyrok NSA z 17 listopada 2017 r. o sygn. akt I OSK 211/16 – dostępny na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, iż dokonując wykładni art. 30 ust. 2 wskazanej wyżej ustawy i tym samym oceny sytuacji dochodowej i rodzinnej dłużnika, o której mowa w tym przepisie, nie można pominąć, że należy mieć na uwadze nie tylko aktualną sytuację dłużnika, lecz także należy ocenić, czy istnieją widoki na poprawę jego sytuacji w przyszłości. Inne są możliwości spłaty zadłużenia przez osoby np. legitymujące się orzeczeniem o całkowitej niezdolności do pracy, czy też będące w podeszłym wieku, a inne osoby młodsze nie legitymującej się takim orzeczeniem, mające możliwości zarobkowania (por. wyrok NSA z 28 czerwca 2017 r. o sygn. akt I OSK 2417/17 - dostępny na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż organy obu instancji dokonały prawidłowej wykładni powołanego art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Organy podjęły też działania zmierzające do ustalenia sytuacji dochodowej i rodzinnej M. B.. Stwierdzono, iż wnioskodawca, urodzony w 1963 r., prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i nie posiada innych osób na swoim utrzymaniu. Jest osobą rozwiedzioną, posiadającą wykształcenie zawodowe (mechanik maszyn i urządzeń rolniczych) od [...] lipca 2014 r. zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy we [...] jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Stwierdzono, iż skarżący korzysta z materialnych form pomocy społecznej, nie korzysta z pomocy oferowanej przez Powiatowym Urzędzie Pracy we [...]. Organy ustaliły, co też podkreśliły w swoich rozstrzygnięciach, iż skarżący nie legitymuje się orzeczeniem o niezdolności do pracy i brak jest podstaw do uznania, iż nie może podjąć jakiejkolwiek pracy i spłacić zadłużenie w przyszłości.

W tym miejscu zauważyć należy, iż ze skargi wynika, że na dzień wydania zaskarżonej decyzji tj [...] lutego 2019 r. skarżący legitymował się orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z [...] stycznia 2019 r., którym zaliczono go do osób niepełnosprawnych w stopniu um m. We wskazaniach tego orzeczenia dotyczących odpowiedniego zatrudnienia podano "według zaleceń lekarza medycyny pracy". W orzeczeniu stwierdzono, iż niepełnosprawność M. B. istnieje od [...] grudnia 2013 r. a orzeczenie został wydane do dnia [...] stycznia 2022 r. Zauważyć należy, iż okoliczność legitymowanie się przez skarżącego orzeczeniem o niepełnosprawności była nieznana organowi odwoławczemu w dacie orzekania, niemniej mogła mieć ona wpływu na treść rozstrzygnięcia. Organy przyjęły, iż skoro M. B. nie legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności to brak jest przesłanek do uznania, iż nie może podjąć pracy zarobkowej. Tymczasem do dnia [...] stycznia 2019r. skarżący legitymuje się wyżej opisanym orzeczeniem o zaliczeniu go do osób niepełnosprawnych w stopniu [...]. Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia [...] sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1172 ) do [...] stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej lub wymagającą czasowej albo częściowej pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych. Orzeczenie z [...] stycznia 2019 r. wskazuje, iż w odniesieniu do skarżącego występują istotne ograniczenia w możliwości podejmowani przez niego pracy zarobkowej, co niewątpliwie może rzutować na ocenę jego sytuacji rodzinnej i dochodowej.

Wspomniane wyżej okoliczności faktyczne istniały w dacie wydania zaskarżonej decyzji, choć były organowi nieznane i wyszły na jaw dopiero na etapie wniesienia skargi do tutejszego sądu. Zdaniem Sądu ujawnienie w skardze faktu istnienia orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z [...] stycznia 2019 r. stanowi okoliczność faktyczną, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis ten stanowi podstawę wznowienia postępowania zakończonego decyzja ostateczną jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( w skrócie: "P.p.s.a") sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Powyższe oznacza, iż stwierdzenie przez Sąd zaistnienie przesłanki o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. stanowi przesłankę do uchylenia kontrolowanej decyzję na podstawie art. 145 § 1pkt 1 lit. b P.p.s.a. W tym miejscu zaznaczyć trzeba, iż pojęcia "naruszenia prawa", o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a., nie można ograniczać do sytuacji, gdy zachodzi prosta sprzeczność między treścią przepisu, a sposobem jego zastosowania przez organ administracji. W postępowaniu administracyjnym przez wydanie decyzji z naruszeniem prawa rozumie się także takie sytuacje, w których organowi administracji nie można postawić zarzutu naruszenia przepisów w chwili wydawania decyzji, a taka sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie. Dotyczy to na przykład niektórych podstaw wznowienia postępowania administracyjnego np. określonych w art. 145 § 1 pkt 5 i 8 K.p.a., czy też w art. 145a K.p.a. Tak więc w razie stwierdzenia przez sąd, że akt kontrolowany narusza prawo, a naruszenie to daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, to zachodzi podstawa do uchylenia takiego aktu w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a., bowiem dyspozycja tego przepisu ma na celu przede wszystkim ochronę obiektywnego porządku prawnego (zobacz wyrok NSA z 30 marca 2017 r. o sygn. akt II GSK 1953/15 17 - dostępny na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ) .

W ocenie Sądu w kontekście powyższych uwag zasady jest także zarzut naruszenia art. 10 § 1 K.p.a. Co prawda w aktach sprawy znajduje się pismo SKO w [...] z [...] grudnia 2018 kierowane do M. B. informujące go o wszczęciu postępowania odwoławczego oraz o możliwości (terminie i miejscu) zapoznania się z aktami sprawy i zgłaszania dodatkowych uwag. Niemniej brak jest dowodu doręczenia skarżącemu powyższego pisma. Ponadto pismo to zakreśla termin na zapoznanie się z aktami sprawy i wniesienia dodatkowych uwag do dnia [...] grudnia 2018r. (pkt 2 pouczeń), podczas gdy decyzja została wydana dopiero [...] lutego 2019 r., a w międzyczasie skarżący uzyskał wyże opisane orzeczenie o niepełnosprawności. Powyższe oznacza, iż można zarzucić organowi odwoławczemu, że bezpośrednio przed wydaniem decyzji nie zapewnił stronie możliwości wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, co skutkowało niepoinformowaniem tego organu, przed wydaniem zaskarżonej decyzji, o zaistnieniu nowych, istotnych dla sprawy okoliczności.

Ponownie rozpoznając sprawę SKO w [...] winno jeszcze raz zbadać sytuację rodzinną i dochodową skarżącego, a w szczególności powinno odnieść się do posiadanego przez M. B. orzeczenia o niepełnosprawności w stopniu [...] i przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia jakie perspektywy podjęcia pracy zarobkowej posiada aktualnie skarżący mając na uwadze zarówno charakter jego niepełnosprawności jak i przygotowanie zawodowe, jego wiek, możliwości ewentualnego przekwalifikowania się zawodowego oraz istnienia ofert na rynku pracy adresowanych do osób niepełnosprawnych. Jednocześnie organ winien wziąć pod uwagę ewentualne zmiany w dochodach skarżącego związane z uzyskaniem orzeczenia o niepełnosprawności.

Odnosząc się do uwag skarżącego, iż inne organu (KRUS, Burmistrz Miasta i Gminy [...]) uwzględniał jego sytuację życiową i umarzały należności powtórzyć należy, że decyzja wydawana na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów jest decyzją uznaniową, przy podejmowaniu której właściwy organ samodzielnie ocenia sytuację dochodową i rodzinną wnioskodawcy, biorąc przy tym także pod uwagę wielkość zadłużenia jak też perspektywy jego spłaty w przyszłości. Organ ten nie jest przy tym związany w żaden sposób rozstrzygnięciami innych organów w zakresie umorzenia innego rodzaju należności.

W tym stanie sprawy Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1pkt 1 lit b i c P.p.s.a.