Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 939/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2022-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 17 ust. 3a-3d, art. 32
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: art. 163
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Protokolant sekr. sąd. Magdalena Komar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi H.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zmiany wysokości świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławczego po rozpoznaniu odwołania H.K. od decyzji Burmistrza z dnia [...] maja 2021 r., znak: [...] zmieniona 5, zmieniającej decyzję nr [...] zmieniona 2 z dnia [...] stycznia 2020 r. w zakresie wysokości świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 d dnia 01 stycznia 2021 r. do odwołania na kwotę 1971,00 zł miesięcznie, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735), art. 17 ust. 3-3b, art. 32 ust. 1, art. 32 ust. lb-ld ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz. z 2020 r. poz. 111 z późn. zm., dalej – u.ś.r.), utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że decyzją z dnia [...] maja 2021 r., znak: [...] zmieniona 5, działający z upoważnienia Burmistrza Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej, na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 zmienił decyzję nr [...] zmieniona 2 z dnia [...] stycznia 2020 r. w zakresie wysokości świadczenia pielęgnacyjnego przyznanego H.K. od dnia 1 stycznia 2021 do odwołania na kwotę 1971,00 zł miesięcznie. W uzasadnieniu organ I instancji podał, że H.K. w związku ze spełnieniem przesłanek ustawowych określonych w art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych nabyła od dnia 1 stycznia 2017 r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na matkę S.K. przyznane decyzją [...] z dnia [...] stycznia 2018 r., a następnie zmienianą w zakresie wysokości przyznanego świadczenia pielęgnacyjnego.

Organ wskazał, że w dniu 1 maja 2014 r. weszła w życie ustawa z dnia 24 kwietnia 2014 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie zmiany wysokości świadczenia pielęgnacyjnego. Zgodnie z art. 17 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych, kwota świadczenia pielęgnacyjnego podlega corocznej waloryzacji od dnia 1 stycznia. Wysokość świadczenia pielęgnacyjnego w 2021 r. została ogłoszona w dniu 12 listopada 2020 r. w drodze obwieszczenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej (Monitor Polski z 2020 r. poz. 1031) i wynosi 1971,00 zł. Zgodnie z art. 32 ust. 1b-1d cytowanej ustawy:

1) organ z urzędu wszczyna postępowanie administracyjne w sprawie zmiany decyzji ustalającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w zakresie zmiany wysokości tego świadczenia (art. 32 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych),

2) wszczęcie postępowania nie wymaga zawiadomienia strony (art. 32 ust. 1c ustawy o świadczeniach rodzinnych).

Biorąc pod uwagę powyższe, organ dokonał w ww. zakresie zmiany wysokości świadczenia pielęgnacyjnego. Zmiana wysokości świadczenia powoduje zmianę wysokości opłacanych składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne.

Jednocześnie, zgodnie z art. 32 ust. 1d ustawy o świadczeniach rodzinnych decyzje w sprawie zmiany wysokości świadczenia są natychmiast wykonalne.

Odwołanie od wyżej wskazanej decyzji wniosła H.K. zarzucając:

- naruszenie art 7, 9, 10,11, 77, 80, 81 i 107 kpa,

- naruszenie art. 2a ust. 1-3, art. 6 ust. 2a i 2c ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (odmowa objęcia systemem ubezpieczeń od 1 maja 2021 r.),

- naruszenie art. 6 i art. 9 RODO (przetwarzanie danych osobowych oraz ich posiadanie w postaci: zaświadczeń, świadectw pracy itp, bez prawa dostępu do danych jako podmiotu nieuprawnionego oraz naruszenie ochrony osób fizycznych),

- nieprzejawienie woli respektowania orzeczeń organów nadzoru, zawartych w decyzjach Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zawiadomienie Inspektora Ochrony Danych o łamaniu prawa.

Skarżąca wskazała, że Burmistrz wstrzymał od 1 maja 2021 r. opłacanie składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe skarżącej, która pobiera świadczenie pielęgnacyjne w związku ze sprawowaniem opieki nad matką. Następstwem wydanych przez SKO decyzji uchylających zaskarżone decyzje Burmistrza i przekazanie do ponownego rozpoznania, stronie skarżącej została ujawniona informacja w sprawie ustalenia niezbędnego okresu ubezpieczenia - nr pisma [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. Strona skarżąca zaprzecza temu, że udowodniła łącznie 14 lat, 11 miesięcy, prawie 15 lat okresu składkowego, ponieważ gdyby nawet policzyć wszystkie okresy zatrudnienia strony, te udowodnione i nie, to 15 lat nie wychodzi. Wynika to z tego, że ktoś się pomylił lub na wyrost obliczył.

W związku z powyższym, strona skarżąca mająca w tym działaniu swój interes prawny, zaproponowała następujące warianty rozwiązań:

Wariant I:

Z aktualną sprawą [...] odwołać się za pośrednictwem Oddziału ZUS do Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych o ustalenie kapitału początkowego oraz okresów składkowych, tj. 10 lat, 0 miesięcy, lub 14 lat, 11 miesięcy, 13 dni na podstawie dokumentów w postaci świadectw pracy, które OPS przetwarza.

Wariant II

Przemyśleć ostateczne rozwiązanie sprawy w postaci:

- ostatecznej decyzji o ustalenie kapitału początkowego z [...] stycznia 2008 r., tj. ubezpieczenie z 10 lat, tj. od 1.01.1981 r. do 31.12.1990 r.

- pismo ZUS z [...] kwietnia 2016 r., tj. okres opłacania składek wynoszący 10 lat, 0 miesięcy, wg stanu na dzień [...] marca 2016 r.

Wariant II a

Rozpocząć obliczanie przebiegu okresu ubezpieczenia społecznego od dnia 1 stycznia 2015 r. tj. ustalenie specjalnego zasiłku dla strony w związku z opieką sprawowaną nad niepełnosprawną matką

Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 163 k.p.a. organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję, na mocy której strona nabyła prawo, także w innych przypadkach oraz na innych zasadach niż określone w niniejszym rozdziale, o ile przewidują to przepisy szczególne. W myśl art. 32 ust. 1 u.ś.r. organ właściwy oraz wojewoda mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń. Stosownie do art. 32 ust. 1a u.ś.r. zmiana decyzji na korzyść strony nie wymaga jej zgody. W myśl art. 32 ust. 1b u.ś.r. wszczęcie postępowania w sprawie zmiany decyzji ustalającej prawo do świadczeń rodzinnych na korzyść strony, w zakresie zmiany wysokości świadczeń, następuje z urzędu. Wszczęcie postępowania, o którym mowa w ust. Ib, nie wymaga zawiadomienia strony (art. 32 ust. 1c u.ś.r.). Decyzje przyznające świadczenia rodzinne oraz decyzje w sprawie zmiany wysokości świadczeń rodzinnych na korzyść strony są natychmiast wykonalne (art. 32 ust. 1d u.ś.r.).

SKO podniosło, że unormowania art. 32 ust. 1b, 1c, 1d u.ś.r. odnoszą się do przeprowadzenia postępowania w sprawie zmiany decyzji ustalającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w zakresie zmiany wysokości tego świadczenia. Zgodnie z przywołanymi przepisami wszczęcie postępowania w sprawie zmiany wysokości świadczenia pielęgnacyjnego następuje z urzędu i nie wymaga powiadomienia strony (świadczeniobiorcy) o fakcie jego wszczęcia. Omawiana regulacja skłania do przyjęcia stanowiska, zgodnie z którym organ właściwy nie ma obowiązku formalnego wydawania zawiadomienia o wszczęciu postępowania, a postępowanie w sprawie zmiany wszczyna przez podjęcie faktycznych działań w sprawie. Niemniej, w sytuacji, gdy organ właściwy wyda pisemne zawiadomienie o wszczęciu postępowania, pozostawia je w aktach sprawy, a jedynie decyzję administracyjną zmieniającą wysokość świadczenia pielęgnacyjnego doręcza stronie organ dopełnia wymogów wynikających z przepisów proceduralnych, odnotowuje bowiem fakt wszczęcia postępowania w sprawie (przykładowo w formie adnotacji służbowej), a decyzja zmieniająca wysokość świadczenia pielęgnacyjnego doręczana jest stronie postępowania, co gwarantuje stronie obronę jej praw przez możliwość złożenia odwołania. Z uwagi na okoliczność, iż wysokość świadczenia pielęgnacyjnego jest regulowana aktami prawnymi - obwieszczeniem ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" w terminie do dnia 15 listopada każdego roku - organ właściwy nie ma wpływu na jego wysokość, a w jego kompetencji leży wydanie decyzji zmieniającej, która ma charakter deklaratoryjny. W świetle bowiem art. 17 ust. 3a u.ś.r. kwota świadczenia pielęgnacyjnego podlega corocznej waloryzacji od dnia 1 stycznia. Natomiast w myśl art. 17 ust. 3b u.ś.r. waloryzacja polega na zwiększeniu kwoty świadczenia pielęgnacyjnego o wskaźnik waloryzacji. Wskaźnikiem waloryzacji jest procentowy wzrost minimalnego wynagrodzenia za pracę, o którym mowa w ustawie z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2018 r. poz. 2177 oraz z 2019 r. poz. 1564), obowiązującego na dzień 1 stycznia roku, w którym jest przeprowadzana waloryzacja, w stosunku do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującej w dniu 1 stycznia roku poprzedzającego rok, w którym jest przeprowadzana waloryzacja.

Kolegium wskazało, że z zgodnie z utrwaloną wykładnią i praktyką stosowania przepisów zmianę lub uchylenie decyzji ostatecznych dokonuje się tego ze skutkiem "na przyszłość" (ex nunc). Należy jednak zauważyć, że jest to zasada, która doznaje, choć nielicznych, wyjątków, przy czym jednym z najistotniejszych jest ten, w myśl którego dopuszcza się zmianę lub uchylenie decyzji ostatecznej z mocą wsteczną, o ile następuje to za zgodą lub na korzyść zainteresowanego. Potwierdza to orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3.01.2013 r. w sprawie I OSK 1129/12; z dnia 17.04.2014 r. w sprawie I OSK 980/13; z dnia 4.08.2017 r. w sprawie I OSK 2257/16; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 23.03.2021 r. w sprawie II SA/Ol 37/21).

Wysokość świadczenia pielęgnacyjnego obowiązująca w 2021 r. została ogłoszona w obwieszczeniu Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 4 listopada 2020 r. w sprawie kwoty świadczenia pielęgnacyjnego w roku 2021 (M.P. z 2020 r. poz. 1031), zgodnie z którym wysokość świadczenia pielęgnacyjnego w roku 2021 wynosi 1971,00 zł.

Kolegium zauważyło, że decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. znak: [...], działający z upoważnienia Burmistrza Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej przyznał H.K. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 na osobę K.S. ur. [...] od 2017-01-01 do 2017-12-31 w wysokości 1406,00 zł miesięcznie oraz świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 od 2018-01-01 do odwołania w wysokości 1477,00 zł miesięcznie. Następnie, decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r, znak: [...] zmieniona organ zmienił decyzję nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. w ten sposób, że wstrzymał świadczenie pielęgnacyjne z dniem 2018-12-31 oraz składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne opłacane za osoby pobierające świadczenie pielęgnacyjne z dniem 2018-12-31 oraz przyznał świadczenie pielęgnacyjne od 2019-01-01 do odwołania w wysokości 1583,00 zł miesięcznie. Organ wskazał, że od ww. świadczenia zostaną opłacone składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Kolejną decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. znak: [...] zmieniona 2 organ zmienił decyzję nr [...] zmieniona z dnia 2019-01-[...] w ten sposób, że wstrzymał świadczenie pielęgnacyjne oraz składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne opłacane za osoby pobierające świadczenie pielęgnacyjne z dniem 2019-12-31 oraz przyznał świadczenie pielęgnacyjne od 2020-01-01 do odwołania w wysokości 1830,00 zł miesięcznie.

Zaskarżoną decyzją organ I instancji zmienił decyzję nr [...] zmieniona 2 z dnia [...] stycznia 2020 r. w zakresie wysokości świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 na osobę K.S. ur. [...] od dnia 1 stycznia 2021 r. do odwołania na kwotę 1971,00 zł miesięcznie.

Kolegium wskazało, że organ I instancji w nieprawidłowy sposób dokonywał zmiany wysokości przysługującego skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego. Zmiana decyzji w trybie art. 163 k.p.a. w zw. z art. 32 ust. lila u.ś.r. może polegać wyłącznie na innym uregulowaniu treści praw lub obowiązków wynikających z wydanej już decyzji. W żadnym natomiast przypadku wymienionego trybu zmiany decyzji nie można traktować jako służącego do ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej już decyzją ostateczną niejako w kolejnej - trzeciej instancji. Przedmiotem bowiem postępowania w tym trybie jest, co do zasady, nie ponowne rozpatrzenie sprawy, ale byt prawny dotychczasowej decyzji (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 05 stycznia 2007 r. w sprawie I OSK 586/06). Brak jest podstawy prawnej uzasadniającej zmianę decyzji przyznającej świadczenie pielęgnacyjne w zakresie jego wysokości, poprzez wstrzymanie tego świadczenia, a następnie ponowne jego przyznanie w zmienionej wysokości, tak jak to uczynił organ w decyzji z dnia [...] stycznia 2019 r., znak: [...] zmieniona oraz decyzji z dnia [...] stycznia 2020 r., znak: [...] zmieniona 2. Niemniej jednak, decyzje organu I instancji, tj., decyzja z dnia [...] stycznia 2019 r, znak: [...] zmieniona oraz decyzja z dnia [...] stycznia 2020 r., znak: [...] zmieniona 2 posiadają walor ostateczności. Z tego względu uchylenie zaskarżonej decyzji rodziłoby konieczność wzruszenia wcześniejszych decyzji zmieniających, co z kolei nie wydaje się zasadne mając na uwadze przedmiot toczącego się postępowania, tj. zmianę wysokości przyznanego stronie świadczenia pielęgnacyjnego na korzyść strony. Nadto organ I instancji zasadnie ustalił, że kwota przysługującego stronie świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 1 stycznia 2021 r. wynosi 1971,00 zł.

Odnosząc się do zarzutów skarżącej Kolegium wskazało, że nie dotyczą one przedmiotu rozpoznania w niniejszym postępowaniu. Przepisy prawa powszechnie obowiązujące, w tym przede wszystkim ustawy o świadczeniach rodzinnych, nie umocowują do podjęcia decyzji o wstrzymaniu składki na ubezpieczenie społeczne i składki na ubezpieczenie zdrowotne w sytuacji zmiany decyzji przyznającej świadczenie pielęgnacyjne. Obowiązek opłacania składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie zdrowotne za osobę pobierającą świadczenie pielęgnacyjne przez organ wykonawczy gminy wynika z mocy prawa. Składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie zdrowotne opłacane za osobę, której przyznano świadczenie pielęgnacyjne, nie są świadczeniem rodzinnym (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 19.10,2017 r., sygn. akt IV SA/Wr 284/17). Zgodnie z art. 6 ust. 2a pkt 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 423 z późn. zm.) za osobę pobierającą świadczenie pielęgnacyjne, specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna wójt, burmistrz lub prezydent miasta opłaca składkę na ubezpieczenia emerytalne i rentowe od podstawy odpowiadającej wysokości odpowiednio: 1) świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego przysługujących na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych, 2) zasiłku dla opiekuna przysługującego na podstawie przepisów o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów - przez okres niezbędny do uzyskania okresu ubezpieczenia (składkowego i nieskładkowego) odpowiednio 20-letniego przez kobietę i 25-letniego przez mężczyznę. Zgodnie natomiast z art. 16 ust. 6b pkt 1 ww. ustawy, składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób pobierających: 1) świadczenie pielęgnacyjne albo specjalny zasiłek opiekuńczy na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych - finansuje w całości wójt, burmistrz lub prezydent miasta.

Zdaniem Kolegium organ I instancji prawidłowo określił, że przysługujące skarżącej świadczenie pielęgnacyjne od dnia 1 stycznia 2021 r. wynosi 1971,00 zł. Ani organ I instancji, ani też tut. Kolegium nie jest władne do rozstrzygania na gruncie niniejszej sprawy o opłacaniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe, w tym ustalania okresów składkowych i nie składkowych, czy wysokości kapitału początkowego. Rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzja dotyczy wyłącznie zmiany wysokości świadczenia pielęgnacyjnego, zaś rozstrzygnięcie o opłacaniu składek nie może stanowić przedmiotu niniejszego postępowania w oparciu o art. 163 k.p.a. w zw. z art. 32 ust. lila u.ś.r.

Od powyższej decyzji H.K. wniosła skargę. Skarżąca wskazała, że główny przedmiot sporu w sprawie stanowi zaprzestanie przez Burmistrza opłacania składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe od 30 kwietnia 2021 r. decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] zmieniona3 – przyznającą skarżącej świadczenie pielęgnacyjne. Skarżąca zarzuciła, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem postępowania administracyjnego i wniosła o jej uchylenie. Z uzasadnienia skargi wynika, że zdaniem skarżącej kwestia opłacania składek nie została wyjaśniona.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a.).

Mając na uwadze tak zakreślony zakres kognicji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie była zgodność z prawem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] wydanej na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 17 ust. 3-3b, art. 32 ust. 1, art. 32 ust. lb-ld u.ś.r.. Mocą wskazanej decyzji SKO utrzymało w mocy decyzję Burmistrza z dnia [...] maja 2021 r. znak: [...] zmieniona 5, zmieniającą decyzję nr [...] zmieniona 2 z dnia [...] stycznia 2020 r. w zakresie wysokości świadczenia pielęgnacyjnego, na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., od dnia 1 stycznia 2021 r. do odwołania na kwotę 1971,00 zł miesięcznie.

Stosownie do treści art. 17 ust. 3a - 3d u.ś.r. kwota świadczenia pielęgnacyjnego podlega corocznej waloryzacji od dnia 1 stycznia. Waloryzacja polega na zwiększeniu kwoty świadczenia pielęgnacyjnego o wskaźnik waloryzacji. Wskaźnikiem waloryzacji jest procentowy wzrost minimalnego wynagrodzenia za pracę, o którym mowa w ustawie z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2018 r. poz. 2177 oraz z 2019 r. poz. 1564), obowiązującego na dzień 1 stycznia roku, w którym jest przeprowadzana waloryzacja, w stosunku do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującej w dniu 1 stycznia roku poprzedzającego rok, w którym jest przeprowadzana waloryzacja. Wysokość świadczenia pielęgnacyjnego ustalanego w sposób określony w ust. 3b zaokrągla się do pełnych złotych w górę. Wysokość świadczenia pielęgnacyjnego na następny rok kalendarzowy podlega ogłoszeniu w drodze obwieszczenia przez ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", w terminie do dnia 15 listopada każdego roku.

Przytoczone powyżej przepisy u.ś.r. stanowią podstawę materialnoprawną waloryzacji świadczenia pielęgnacyjnego, którego przyznanie następuje na podstawie uprzednio wydanej decyzji. Sposób procedowania w sprawie zmiany wysokości świadczenia pielęgnacyjnego na skutek waloryzacji określa natomiast art. 32 u.ś.r. Zmiana wysokości świadczenia pielęgnacyjnego w związku z jego waloryzacją następuje poprzez zmianę decyzji ostatecznej na podstawie której przyznane zostało świadczenie pielęgnacyjne w określonej wysokości co oznacza, że przyznanie stronie świadczenia w zwaloryzowanej wysokości wymaga uruchomienia trybu nadzwyczajnego. Możliwość taką przewiduje art. 163 kpa. Zgodnie z treścią tego przepisu organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję, na mocy której strona nabyła prawo, także w innych przypadkach oraz na innych zasadach niż określone w niniejszym rozdziale, o ile przewidują to przepisy szczególne. W sprawie której przedmiotem jest waloryzacja świadczenia pielęgnacyjnego przepisem szczególnym, o którym mowa w art. 163 kpa, jest art. 32 ust. 1 u.ś.r.

Na podstawie obwieszczenia Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 4 listopada 2020 r. w sprawie wysokości świadczenia pielęgnacyjnego w roku 2021 (Monitor Polski z 2020 r. poz. 1031) wysokość świadczenia pielęgnacyjnego w roku 2021 wynosiła 1971,00 zł.

Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. skarżącej przyznane zostało prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką – H.K.. Następnie stosownie do treści przywołanych powyżej przepisów u.ś.r. wysokość przyznanego skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego podlegała waloryzacji w latach 2019 i 2020. W przedmiotowej sprawie zaskarżoną decyzją organ zmienił wysokość przyznanego skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego i ustalił jego wysokość w 2021 r. na kwotę 1971,00 zł, która to kwota wynika z obwieszczenia Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 4 listopada 2020 r. w sprawie wysokości świadczenia pielęgnacyjnego w roku 2021 i która uwzględnia waloryzację świadczenia pielęgnacyjnego.

Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są zatem zgodne z przepisami prawa materialnego. W ocenie Sądu w sprawie nie doszło również do naruszenia przepisów prawa procesowego, które uzasadniałyby uchylenie zaskarżonej decyzji. Sąd podziela stanowisko organu, zgodnie z którym konstytutywny charakter decyzji zmieniającej lub uchylającej decyzję o przyznaniu świadczenia nie wyklucza dopuszczalność orzekania w tym przedmiocie ze skutkiem wstecznym. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że deklaratoryjność czy konstytutywność decyzji nie przesądza jeszcze o skutkach z niej wynikających. W doktrynie i judykaturze dominuje bowiem pogląd, że kwestia, jaki skutek ex tunc, czy ex nunc ma określone orzeczenie, związana jest nie z samym podziałem orzeczeń na konstytutywne oraz deklaratoryjne, ale zależy od właściwości stosunku materialnoprawnego oraz stanu faktycznego konkretnej sprawy (patrz M. Kamiński, Teoretyczne problemy podziału decyzji administracyjnych na deklaratoryjne i konstytutywne a zagadnienie ich skuteczności temporalnej, PPP nr 5 z 2008 r. str.47 i nast. oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 lutego 2009 r. sygn. III PO 7/08, OSNP 2010/17-18/222). Każdy akt stosowania prawa odnosi się do określonego stanu faktycznego i w związku z tym jego skutki prawne mogą być powiązane w czasie z zaistnieniem tego stanu faktycznego. Należy więc uznać, iż akt konstytutywny, kreujący określone prawa i obowiązki pozostaje w związku z zaistnieniem przesłanek faktycznych stanowiących podstawę powstania określonych skutków prawnych. W takiej sytuacji konstytutywna decyzja (akt) może działać zarówno z mocą na przyszłość, jak i z mocą wsteczną (wyrok NSA z dnia 28 października 2009 r. sygn. II GSK 153/09; wyrok NSA z 3 stycznia 2013 r. sygn. akt I OSK 1129/12; i A. Mączyński, Skuteczność orzeczeń w postępowaniu cywilnym, Kraków 1974, s.151) (por. wyrok NSA I OSK 980/13).

W konsekwencji należało uznać, że w stanie faktycznym i prawnym rozpatrywanej sprawy, wydanie decyzji orzekającej o zmianie - z datą wsteczną - wysokości świadczenia pielęgnacyjnego na skutek jego waloryzacji nie narusza art. 32 ust. 1 u.ś.r.

Kwestia opłacania składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe skarżącej nie jest przedmiotem badanej sprawy administracyjnej, dlatego rozstrzygnięcie w tym przedmiocie nie mogło być elementem kontrolowanej decyzji. Informacyjnie podać należy, że na odpowiednim organie (wójcie, burmistrzu, prezydencie miasta) ciąży ustawowy obowiązek opłacania składek za osobę pobierającą świadczenie pielęgnacyjne, przy czym obowiązek ten istnieje przez okres niezbędny dla uzyskania ubezpieczenia (składkowego i nieskładkowego), który wynosi odpowiednio 20 - lat przez kobietę i 25 - lat przez mężczyznę (art. 6 ust. 2a ustawy z dnia 3 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, DZ.U. z 2021 r. poz. 423). Po upływie wskazanego okresu brak jest podstaw prawnych do tego, aby organ nadal opłacał składki na ubezpieczenie osoby posiadającej prawo do zasiłku pielęgnacyjnego. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że na dzień 12 kwietnia 2021 r. skarżąca udowodniła łącznie 20 lat, 3 miesiące i 9 dni okresu składkowego i nieskładkowego - o których mowa w art. 6 i 7 ustawy i systemie ubezpieczeń społecznych (por. informacja ZUS w sprawie ustalenia niezbędnego okresu ubezpieczenia z dnia [...] maja 2021 r., znak pisma: [...], w aktach administracyjnych sprawy).

Mając powyższe na uwadze skarga jako niezasadna, na podstawie art. 151 p.p.s.a., podlegała oddaleniu.