Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 704/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2014-10-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.145 par. 1 i 2 ,art.151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: par.50 ust.1, par.58
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Sędziowie Sędzia WSA Anna Sokołowska (spr.), Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Lidia Maląg, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 października 2014 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (zwanego dalej: "Dyrektorem") zaskarżoną

do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu s. (zwanego dalej: "Kierownikiem") z dnia [...] r. nr [...] odmawiającą K.B. przyznania płatności rolnośrodowiskowej.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że w dniu 7 maja 2013 r. K. B. złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

w D. wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2013 rok. Złożone pismo było wnioskiem o czwartą płatność rolnośrodowiskową (wskutek przejęcia zobowiązania rolnośrodowiskowego od J.B., który realizację programu rozpoczął w 2010 roku), w którym do przyznania płatności za realizację

pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne, w wariancie 2.9 Uprawy sadownicze i jagodowe (dla których zakończono okres przestawiania) zadeklarowano działki rolne o łącznej powierzchni [...] ha. Do wniosku zostały dołączone: deklaracja pakietów rolnośrodowiskowych w ramach PROW 2007-2013 oraz załączniki graficzne.

W dniu 13 sierpnia 2013 r. w gospodarstwie rolnika - po uprzednim powiadomieniu o planowanych czynnościach - przeprowadzono kontrolę w związku

z realizowanym Programem rolnośrodowiskowym. Wyniki kontroli w odniesieniu

do powierzchni użytków rolnych na poszczególnych działkach rolnych przedstawiono

w formie tabeli, z której wynika, że stwierdzono nieprawidłowości.

Na okoliczność przeprowadzonej kontroli sporządzony został raport

o nr [...], do którego załączono: szkice z pomiaru poszczególnych działek rolnych (z oznaczeniem miejsc wykonania fotografii oraz stwierdzoną w terenie uprawą) i dokumentację fotograficzną. Rolnik odmówił podpisania raportu, gdyż oględziny uprawy sadowniczej uznał za niewłaściwie przeprowadzone oraz wskazał na pozytywne wyniki kontroli w rolnictwie ekologicznym Jednostki Certyfikującej [...] Sp. z o.o., zwanej dalej: "Jednostka Certyfikującą", która nie stwierdziła nieprawidłowości w stanie materiału nasadzeniowego. Zastrzeżenia nie zostały uwzględnione przez wykonawcę kontroli - Biuro Kontroli na Miejscu w Z. Oddziale Regionalnym ARiMR z powodu ich wniesienia przez rolnika po terminie.

Organ wskazał, że w gospodarstwie producenta przeprowadzono również kontrolę w zakresie kwalifikowalności powierzchni oraz w zakresie wzajemnej zgodności w obszarze przestrzegania minimalnych norm dobrej kultury rolnej. Inspektorzy ARiMR ustalili, że na jednej z działek rolnych - działce K (niedeklarowanej do płatności rolnośrodowiskowej) stwierdzono częściowo nieskoszony ugór na powierzchni [...] ha, przez co naruszono normę określoną jako N.03.1 oznaczającą, że rolnik nie przeprowadził na gruntach ugorowanych koszenia lub innych zabiegów uprawowych w terminie. W zakresie dotkliwości i trwałości stwierdzonego naruszenia przypisano odpowiednio po 1 i 3 punkty.

Jednostka Certyfikująca sporządziła i przekazała Agencji wykaz producentów, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym w roku 2013 (wykaz dotyczył także producenta K.B., we wykazie wskazano powierzchnię [...] ha dla upraw sadowniczych i jagodowych (dla których zakończono okres przestawiania - symbol wariantu 2.9).

W dniu [...] r. Kierownik decyzją z dnia [...] r. Nr [...] odmówił przyznania płatności rolnośrodowiskowej. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, wskazał, że podczas kontroli na miejscu stwierdzono nieprawidłowości w stopniu uzasadniającym orzeczenie o odmowie przyznania płatności do uprawy sadowniczej zadeklarowanej w wariancie 2.9.

Rolnik nie zgodził się ze stanowiskiem organu i wniósł odwołanie od decyzji.

W uzasadnieniu wskazał na uchybienia kontrolerów Agencji, którzy nie uwzględnili wyników kontroli Jednostki Certyfikującej poprzedzającej kontrolę z sierpnia 2013 roku. Zwrócił także uwagę na rozbieżności pomiędzy kontrolami i nieprawidłowe postępowanie Kierownika, który w uzasadnieniu swojej decyzji wielokrotnie powoływał nieobowiązujące rozporządzenie dotyczące warunków i trybu przyznawania płatności za realizację Programu rolnośrodowiskowego.

Dyrektor po rozpoznaniu odwołania, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie wskazał, że zasadnicze znaczenie w sprawie miały ustalenia kontroli przeprowadzonej przez inspektorów Agencji w gospodarstwie rolnika w dniu 13 sierpnia 2013 r., podczas której weryfikacji poddano działki rolne deklarowane do pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne – w wariancie 2.9. Wiarygodność tych danych została zweryfikowana i opisana przez wykonawcę kontroli - Biuro Kontroli na Miejscu Z. Oddziału Regionalnego ARiMR w raporcie z czynności kontrolnych o nr dok. [...]. W toku kontroli stwierdzono, że na działkach rolnych zagospodarowanych uprawą jabłoni domowej część sadzonek nie spełnia warunków określonych w § 9 ust. 2 pkt 3) lit a rozporządzenia Ministra Rolnictwa I Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U.33.262 ze zm.), zwanego dalej: "rozporządzeniem z dnia 26 lutego 2009 r.", a całe działki rolne - wymogu, o którym mowa w załączniku nr 3 do ww. rozporządzenia, dotyczącego utrzymywania minimalnej obsady drzew. Dodatkowo, w trakcie kontroli ustalono, iż na części działek o identyfikatorach od A do E, rolnik nie prowadził produkcji rolnej zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną oraz nie zachował należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby. Jak wynika z raportu z kontroli

o nr dok. [...] stwierdzone nieprawidłowości oznaczono symbolami E2, E6 i E7 z zaznaczeniem, że stwierdzona w trakcie kontroli obsada na ww. działkach (obejmująca drzewka o określonej wymaganej wysokości i szerokości pnia, wykazujących cechy żywotności, a nie obejmująca drzewek suchych bądź niespełniających wymagań jakościowych) wynosiła odpowiednio:

– 180 sztuk na stwierdzonej powierzchni działki A – [...] ha, podczas gdy minimalna obsada wymagana dla tego obszaru wynosi 903 drzewka,

– 14 sztuk na stwierdzonym obszarze działki B – [...] ha, dla którego minimalna obsada wynosi 125 drzewek,

– 19 sztuk na działce C o powierzchni [...] ha, na której powinny znajdować się drzewka w ilości nie mniejszej niż 163,

– 25 sztuk na działce D o powierzchni [...] ha, podczas gdy minimalna obsada jabłonek obliczona dla tego obszaru wynosi 262 oraz

– 22 sztuk na działce E o powierzchni [...]ha, na której rolnik obowiązany był prowadzić uprawę z użyciem drzewek o określonej jakości w ilości nie mniejszej niż 228 sztuk,

Wskazane ilości, które organ odwoławczy określił jako minimalną obsadę drzew, która powinna znajdować się na działkach, ustalił na podstawie wymogu utrzymywania minimalnej obsady jabłoni domowej w ilości 125 sztuk/ha powierzchni określonej w załączniku nr 3 do rozporządzenia PRS2009; z uwzględnieniem granicy błędu do 5% wymaganej obsady, określonej w załączniku nr 7 do rozporządzenia,

brzmieniu nadanym w rozporządzeniu nowelizującym z dnia 12 marca 2012 r.

(Dz.U.2012.278). organ dodał, że zachowanie minimalnej obsady drzew o określonej jakości w ilości nie mniejszej niż:

– 859 sztuk na działce A,

– 119 sztuk na działce B,

– 155 sztuk na działce C,

– 249 sztuk na działce D oraz

– 217 sztuk na działce E

stanowiłoby podstawę do zachowania prawa do płatności.

Dyrektor wskazał, że przeprowadzona w gospodarstwie rolnika kontrola, której wyniki uwzględnił w odniesieniu do wszystkich zadeklarowanych we wniosku działek rolnych, odbyła się zgodnie z przepisami rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009

z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 odnośnie zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1237/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. WE Nr L 316/65 z dnia 2 grudnia 2009 r.). Powierzchnie 5 działek rolnych zadeklarowanych do płatności rolnośrodowiskowej określone zostały za pomocą środków zapewniających jakość pomiaru przynajmniej równoważną wymaganej przez obowiązujące na poziomie Wspólnoty normy techniczne, w tym urządzenia pomiarowe typu GPS, przy pomocy których inspektorzy terenowi określili wszelkie konieczne dane odnośnie powierzchni działki, w tym: powierzchnię zmierzoną działki, jej obwód czy szerokość strefy buforowej mające wpływ na przyjętą tolerancję pomiaru. Zatem ostatecznie stwierdzona powierzchnia działki uwzględniała tolerancję pomiaru dla zmierzonych w kontroli obszarów, a organ nie znalazł przesłanek do podważenia wyników tego pomiaru. Z analizy raportu z czynności kontrolnych wynika, że został on sporządzony zgodnie z przepisami obowiązującymi w kampanii kontrolnej 2013 i nie zawierał błędów formalnych świadczących o niewłaściwie przeprowadzonych czynnościach kontrolnych.

Organ dodał, że wszystkie stwierdzone nieprawidłowości zostały szczegółowo opisane w miejscu przeznaczonym na adnotacje inspektorów terenowych oraz udokumentowane materiałem dowodowym w postaci szkiców polowych z pomiaru działek rolnych i zdjęć fotograficznych. Na każdej fotografii umieszczono tablicę informacyjną wypełnioną danymi pozwalającymi na dokładną identyfikację sfotografowanej działki rolnej. Zdjęcia zostały wykonane w poprawnej rozdzielczości, która zapewnia jednoznaczną ocenę przedstawionej na nich nieprawidłowości. Organ podkreślił, że po zakończeniu kontroli przeprowadzony został proces weryfikacji ustaleń inspektorów przeprowadzających kontrolę, polegający na formalnej kontroli dokumentacji, w tym szkiców pomiarowych i zasadności zastosowania poszczególnych kodów nieprawidłowości, który nie wykazał błędów w dokumentacji.

Organ zaznaczył, że rolnik nie podpisał raportu bezpośrednio po zakończeniu kontroli, przesłał do wykonawcy kontroli zastrzeżenia, jednakże z uchybieniem 7-dniowego terminu, co skutkowało ich nie uwzględnieniem. Stwierdził więc, że rolnik zapoznał się z treścią raportu, w tym także ze znaczeniem każdego z zastosowanych kodów nieprawidłowości (również kodów E2, E6 i E7, których zastosowanie w sposób bezpośredni wpłynęło na rozstrzygnięcie organu I instancji o odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowej za wariant 2.9) - po czym wniósł odwołanie, nie zgadzając się z wynikami kontroli.

Dalej Dyrektor zwrócił uwagę, że ustalenia kontroli przeprowadzonej

w gospodarstwie rolnika zostały rzetelnie udokumentowane. Na podstawie zebranego materiału dowodowego w sposób nie budzący wątpliwości, stwierdził że wymagana obsada drzewek na działce rolnej nie została zachowana, bowiem część drzewek była sucha bądź nie spełniała wymagań jakościowych co do wysokości i grubości pnia. W ocenie organu inspektorzy terenowi w sposób właściwy dokonali kwalifikacji drzewek uwzględnionych do wyliczeń obsady, wśród których znalazły się wyłącznie sadzonki żywe, o wysokości nie mniejszej niż 80cm i średnicy pnia nie mniejszej niż 8 mm, mierzonej na wysokości 10 cm powyżej miejsca uszlachetnienia.

Organ podkreślił, że spełnienie przez wszystkie drzewka jabłoni domowej wymagań elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego co do ich wysokości

i grubości, stanowi podstawę do przyznania płatności za realizację wariantu 2.9 Uprawy sadownicze i jagodowe (dla których zakończono okres przestawiania) w pakiecie

2. Rolnictwa ekologicznego. Ze zgromadzonego podczas kontroli materiału dowodowego wynika, że znacząca część drzewek stwierdzonych na działkach A, B, C, D i E nie spełniała określonych prawem wymagań. Na każdej z kontrolowanych działek rolnych z uprawą sadowniczą stwierdzono drzewka suche w ilości odpowiednio:

[...] sztuk na 929 drzewek stwierdzonych na działce A,

[...] jabłonek na 130 stwierdzonych na działce B,

[...] drzewka na 171 stwierdzonych na działce C,

-[...] jabłonek na 261 stwierdzonych na działce D oraz

- [...] sztuk na 228 stwierdzonych na działce E,

co stanowi tę część uprawy, która nie została zakwalifikowana do obsady poszczególnych działek obejmującej drzewka wykazujące cechy żywotności,

o wysokości przekraczającej 80 cm i średnicy pnia większej niż 8 mm (mierzonej

na wysokości 10 cm powyżej miejsca uszlachetnienia). Dodał, że ze sporządzonej dokumentacji fotograficznej wynika zasadność nieuwzględnienia części materiału nasadzeniowego w ustalonej obsadzie.

Organ podkreślił, że rolnik miał świadomość, że działki rolne będące w jego posiadaniu, a które zgłosił do przyznania płatności za realizację Programu rolnośrodowiskowego, mogą zostać skontrolowane. Powyższe wynika m.in.

z oświadczenia złożonego we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej.

Odnosząc do zarzutu nierzetelnego przeprowadzenia kontroli, Dyrektor wskazał, że z uwagi na obszerny materiał dowodowy zgromadzony podczas kontroli, tj. raport, dokumentację fotograficzną i szkice pomiarowe, ustalenia poczynione podczas kontroli na wszystkich działkach sadowniczych nie budzą wątpliwości. Stan działek i znajdujących się na nich drzewek jabłoniowych udokumentowany został w sposób należyty poprzez dokumentację fotograficzną, a zasięg pomiaru powierzchni działek oznaczono na szkicach pomiarowych zawierających także oznaczenia miejsc wykonania zdjęć i terenów wyłączonych.

Dodał, że czynności w ramach kontroli na miejscu były wykonywane przez osoby posiadające imienne upoważnienie do ich wykonywania wydane przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w S. Raport z kontroli zawiera wszystkie określone przepisami prawa informacje, w tym m. in. datę i miejsce jego sporządzenia, podstawę prawną do wykonywania kontroli, opis stwierdzonego stanu faktycznego (w tym wykrytych uchybień oraz ich zakresu), jak również pouczenie o prawie, sposobie i terminie zgłoszenia umotywowanych zastrzeżeń oraz o prawie do odmowy podpisania raportu.

Ustosunkowując się do kolejnego zarzutu, Dyrektor wskazał, że przedmiotem weryfikacji terenowej działek rolnych zgłoszonych do płatności za realizację Programu rolnośrodowiskowego było ustalenie czy określone w rozporządzeniu PRS2009 warunki i wymogi określone dla gruntów z realizowanym i zadeklarowanym we wniosku wariantem 2.9, zostały spełnione. Z kolei Jednostka Certyfikująca przeprowadzając kontrole w gospodarstwie rolnika, weryfikowała sposób prowadzenia produkcji pod kątem zgodności z obowiązującymi w tym zakresie przepisami unijnych rozporządzeń. – dotyczących m.in. produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych. Jednostka wykonując działania kontrolne, o których mowa w ustawie z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym, nie weryfikowała prowadzonej działalności rolniczej pod kątem spełnienia wymogów Programu rolnośrodowiskowego określonych w rozporządzeniach rolnośrodowiskowych. Organ zauważył, że kontrolując plantację

w dniu 24 lipca 2013 r. jednostka ta wskazała na dostrzeżone wówczas ubytki w obsadzie i wysokość drzewek w granicach 50 – 120 cm, które to wnioski zostały zaakceptowane przez rolnika.

Organ uznał za nieuzasadniony zarzut naruszenia przepisów art. 7,8,9, 77 § 1 oraz 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 roku, poz. 267 ze zm.) zwanej dalej: "K.p.a."

W ocenie Dyrektora brak jest podstaw do stwierdzenia, że organ I instancji nie rozpatrzył wyczerpująco materiału dowodowego zebranego w sprawie. Zarówno raport z kontroli, szkice pomiarowe czy dokumentacja fotograficzna podlegały ocenie organu, skutkiem czego jest rozstrzygnięcie o odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowej.

Za chybiony uznał również zarzut dotyczący naruszenia przez organ I instancji prawa materialnego poprzez powoływanie w uzasadnieniu przepisów rozporządzenia PRS2009, z uwagi na jego uchylenie w dniu 15 marca 2013 r. Organy zobowiązane są bowiem stosować tenże akt prawny, w związku z § 50 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata

2007-2013 (Dz. U. z 2013r., poz. 361 z późn. zm.) – zwanego dalej: rozporządzeniem z dnia 13 marca 2013 r. W przepisie tym ustawodawca uregulował możliwość kontynuacji zobowiązania w ramach wariantu 2.9 zgodnie z wymogami określonymi dla tego wariantu w rozporządzeniu z dnia 26 lutego 2009 r. Rozporządzenie to należy stosować do kolejnych płatności rolnośrodowiskowych, ustalając z jego wykorzystaniem wysokość wsparcia, fakt spełnienia warunków przyznania tej płatności oraz wielkości zmniejszenia wsparcia w przypadku stwierdzonych uchybień w przestrzeganiu przez rolnika wymogów określonych w rozporządzeniu z dnia 26 lutego 2009 r.

Reasumując, organ odwoławczy wskazał, że przyznanie płatności rolnośrodowiskowej możliwe jest jedynie po spełnieniu określonych warunków

i wymogów Programu rolnośrodowiskowego związanych z podjętym zobowiązaniem. Ich weryfikacja przeprowadzona przez inspektorów Agencji w trakcie kontroli

w gospodarstwie rolnika w dniu 13 sierpnia 2013 roku wykazała, iż warunek określony w § 9 ust. 2 pkt 3) lit. a) rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r. wskazujący na obowiązek spełnienia przez wszystkie drzewka wymagań co do ukorzenienia, wysokości i grubości - jak również - wymóg określony w załączniku

nr 3 do rozporządzenia dotyczący określonej minimalnej obsady drzew i prowadzenia produkcji rolnej zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną przy zachowaniu należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby, nie zostały spełnione.

Wobec powyższego w sposób uprawniony zmniejszono wysokości tej płatności o 100% w odniesieniu do działek rolnych, na których zostało stwierdzone uchybienie tych wymogów - co w istocie sprowadziło się do konieczności odmowy przyznania tej płatności do uprawy sadowniczej zadeklarowanej do płatności w ramach wariantu

2. Uprawy sadownicze I jagodowe (dla których zakończono okres przestawiania)

do wszystkich działek rolnych.

K.B. w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Szczecinie zaskarżonej decyzji zarzucił:

– naruszenie prawa materialnego poprzez powoływanie się w uzasadnieniu decyzji na normy prawne rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, które zostało uchylone z dniem 15 marca 2013 r.,

– naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik postępowania, to jest: art. 7, 8, 9, 77 § 1 i 80 "K.p.a." poprzez pełne zaaprobowanie błędnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, który nie uwzględniał ustaleń protokołu kontroli obligatoryjnej i wyrywkowej jednostki certyfikującej,

– naruszenie ustalenia stanu faktycznego poprzez niezgodność ustaleń

z materiałem dowodowym zebranym w sprawie.

Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu I i II instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje:

Skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu przez sąd.

Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.153.1269 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270 ze zm.) – zwanej dalej: "p.p.s.a." - sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, w celu wyeliminowania z obrotu prawnego aktu wydanego przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ustalenie, że akt taki dotknięty jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.).

W wyniku przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonej decyzji skargę należało oddalić, Sąd nie znalazł bowiem podstaw do stwierdzenia, że rozstrzygnięcie to wydane zostało z naruszeniem przepisów prawa materialnego lub procesowego, uzasadniającym uchylenie decyzji.

Zgodnie bowiem z § 50 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U.2013.361 ze zm.) - zwanego dalej: "rozporządzeniem z dnia 13 marca 2013 r." - rolnik, który podjął zobowiązanie rolnośrodowiskowe na podstawie rozporządzenia, o którym mowa w § 58, w zakresie wariantu dziewiątego, dziesiątego, jedenastego lub dwunastego pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne, może kontynuować realizację tego zobowiązania zgodnie z wymogami określonymi dla tych wariantów w przepisach rozporządzenia, o którym mowa w § 58. W § 58 ww. rozporządzenia wymieniono rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U.33.262 ze zm.) – zwanego dalej: "rozporządzeniem z dnia 26 lutego 2009 r.".

Zatem z treści przytoczonych przepisów rozporządzenia wynika, że rolnik, który podjął zobowiązanie rolnośrodowiskowe na podstawie rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r. w zakresie wariantu dziewiątego pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne, a zatem wariantu 2.9 Uprawy sadownicze i jagodowe (dla których zakończono okres przestawiania), może kontynuować realizację tego zobowiązania, zgodnie z wymogami określonymi dla tych wariantów w przepisach rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r.

Ponadto, wskazać należy, że stosownie do treści § 50 ust. 3 rozporządzenia

z dnia 13 marca 2013 r. do kolejnych płatności rolnośrodowiskowych przyznawanych za realizację zobowiązania rolnośrodowiskowego w zakresie, o którym mowa w ust. 1, stosuje się przepisy niniejszego rozporządzenia, z tym że:

1) płatności te są przyznawane, w wysokości ustalonej zgodnie z rozporządzeniem,

o którym mowa w § 58, jeżeli są spełnione warunki przyznania tych płatności określone w rozporządzeniu, o którym mowa w § 58;

2) jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów,

o których mowa w ust. 1, płatności te przysługują w danym roku w wysokości zmniejszonej zgodnie z przepisami rozporządzenia, o którym mowa w § 58.

Z powołanych regulacji prawnej wynika, że organy w sposób uprawniony wydały swoje rozstrzygnięcie na podstawie przepisów rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r., bowiem normodawca w rozporządzeniu z dnia 13 marca 2013 r. zawarł wyraźne odesłanie do stosowania przepisów rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r. Wobec czego zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego nie zasługuje

na uwzględnienie.

W odniesieniu do kolejnych zarzutów zawartych w skardze, wskazać należy, że skarżący podnosząc, że decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, 8, 9, 77 § 1 i 80 K.p.a., w sposób bardzo lakoniczny wskazał na czym to naruszenie zasad procesowych, co uniemożliwia sądowi szczegółowe odniesienie się do poczynionych zarzutów. Skarżący stwierdził jedynie, że do naruszenia doszło poprzez pełne zaaprobowanie błędnej oceny zebranego materiału dowodowego, który nie uwzględniał ustaleń protokołu kontroli obligatoryjnej i wyrywkowej jednostki certyfikującej. Skarżący nie wykazał także w jaki sposób uchybienie przepisom procesowym, którego – zdaniem strony – dopuściły się organy mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zauważyć należy, że według sądu organ podjął niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy, a zaskarżoną decyzję wydał na podstawie wyczerpująco zebranego materiału dowodowego. Ustalając okoliczności istotne dla sprawy, organ brał pod uwagę cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, uzasadniając powody dla których dał wiarę poszczególnym dowodom, a innym odmówił. Zaskarżona decyzja została uzasadnione w sposób przekonujący i jasny zarówno co do stanu faktycznego jak i prawnego sprawy, przez co organ dał wyraz zasadzie udzielania informacji jak również zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Organy prowadziły postępowania zgodnie z przepisami prawa procesowego oraz prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego, co również należy uznać za działanie zgodne z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

Odnosząc się do kolejnego zarzutu, wskazać należy, że kontrole przeprowadzane przez Jednostkę Certyfikującą [...] odbiegają celami i sposobem realizacji od kontroli przeprowadzanych przez ARiMR. Kontrole jednostki certyfikującej przeprowadzane są na innej podstawie prawnej,

tj.: rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007, rozporządzenia Komisji (WE) 889/2008 oraz ustawy o rolnictwie ekologicznym, natomiast kontrole ARiMR na podstawie ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich

(Dz.U.2013.173) oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia

31 sierpnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przeprowadzania kontroli na miejscu i wizytacji w miejscu w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007 – 2013 (Dz.U. 168.1181 ze zm.).

Odmienny jest również zakres tych kontroli, co do zasady uniemożliwia szczegółowe i dokładne porównanie wyników obu kontroli. Jednostka Certyfikująca wykonując działania kontrolne, nie weryfikuje prowadzonej działalności rolniczej pod kątem spełnienia wymogów Programu rolnośrodowiskowego określonych w rozporządzeniach rolnośrodowiskowych.

Zauważyć należy, że jakkolwiek ustalenia poczynione przez jednostkę certyfikującą nie są miarodajne dla ustaleń dokonanych pod względem spełnienia wymogów Programu rolnośrodowiskowego, to jednak w rozpoznawanej sprawie – jak wskazał organ II instancji - nawet inspektor rolnictwa ekologicznego kontrolując plantację w dniu 24 lipca 2013 r., wskazał na ubytki w obsadzie i wysokość drzewek w granicach 50-120 cm, które to wnioski zostały zaakceptowane przez rolnika.

Zauważyć należy, że organ I instancji nie wiedział, że został sporządzony protokół z kontroli wyrywkowej niezapowiedzianej, przeprowadzonej w dniu 22 października 2013 r., w związku z czym nie miał możliwości odniesienia się do jego treści, bowiem ujawniono go dopiero w odwołaniu. Do tej kwestii ustosunkował się jednak organ odwoławczy w swojej decyzji.

Zauważyć należy, że inspektorzy Agencji przedstawiają stan upraw na podstawie własnych pomiarów, obliczeń i spostrzeżeń, zaś ich obserwacje znajdują potwierdzenie w materiale fotograficznym. Wobec powyższego, za nieuzasadniony należy uznać zarzut niezgodności ustaleń Jednostki Certyfikującej z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, bowiem już w dniu 24 lipca 2013 r. (a zatem miesiąc przed kontrola przeprowadzona przez inspektorów Agencji) zostały zauważone nieprawidłowości w uprawie sadowniczej.

Mając na względzie wszystkie powyżej omówione okoliczności, sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.