Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 493/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2017-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6, art. 7, art.8, art. 77 i art. 78
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 207 ust 1 pkt 2 i 3, art.184
journal: Dz.U. 2013 poz 885
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Czajkowski Sędziowie sędzia WSA Renata Kantecka sędzia WSA Jolanta Strumiłło (sprawozdawca) Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Rząp po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2017r. w Olsztynie sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Zarządu Województwa z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zwrotu środków na realizację projektu oddala skargę.


UZASADNIENIE

A. B. i T.G. prowadzące działalność gospodarczą - E s.c. z siedzibą w E. (dalej powoływany również jako "strona", "skarżące", "Beneficjent") wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Zarządu Województwa, działającego jako Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym na lata 2007 – 2013 (dalej powoływana również jako "IZ") z dnia "[...]"którą utrzymano w mocy własną decyzję z dnia "[...]" r. zobowiązująca stronę do zwrotu środków w kwocie 357.900 zł wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków do dnia zwrotu, przeznaczonych na realizację projektu ""[...]".

Z akt sprawy wynika, że w dniu 28 grudnia 2011 r. została zawarta umowa o dofinansowanie projektu pn. ""[...]""(dalej projekt) pomiędzy skarżącymi a Województwem, reprezentowanym przez Zarząd Województwa, zwany w umowie Instytucją Zarządzającą Regionalnym Programem Operacyjnym na lata 2007-2013 (dalej IZ). Do Przedmiotowej umowy zawarto również aneks w dniu 19 listopada 2012 r.

W dniach 5 i 6 marca 2015 r. Zespół Kontrolujący IZ przeprowadził kontrolę na miejscu realizacji projektu, w wyniku której zostały stwierdzone liczne nieprawidłowości. Za niekwalifikowalne uznane zostały wszystkie poniesione wydatki z powodu naruszenia przez Beneficjenta:

I. § 2 ust. 2, § 4 ust. 3 umowy o dofinansowanie poprzez niezrealizowanie celu projektu, w tym zakładanych wskaźników projektu;

II. § 2 ust. 2, § 4 ust. 3 umowy o dofinansowanie oraz pkt 5.6 Wytycznych w sprawie kwalifikowalności wydatków w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013 do konkursu 02/11/7.2.2 (dalej Wytyczne) poprzez nienależyte udokumentowanie wydatków poniesionych na wykonanie analizy, projektu funkcjonalnego i projektu bazy danych,

III. § 10 ust. 1 umowy o dofinansowanie poprzez oparcie interfejsu graficznego Systemu na tym samym interfejsie co Portal.

IZ pismem dnia 25 listopada 2015 r., doręczony w dniu 27 listopada 2015 r. przesłała Beneficjentowi oświadczenie o rozwiązaniu umowy o dofinansowanie z zachowaniem jednomiesięcznego terminu wypowiedzenia na podstawie § 19 ust. 1 pkt 6 umowy, ze względu na niewywiązanie się przez Beneficjenta z obowiązków nałożonych na niego w umowie o dofinansowanie oraz niezrealizowanie celu założonego w projekcie, w tym nieosiągnięcie wskaźników realizacji projektu założonych we wniosku o dofinansowanie.

W konsekwencji powyższego, na podstawie art. 207 ust. 8 pkt 1ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 885 ze zm., dalej ufp), IZ wezwała Beneficjenta pismem z 30 grudnia 2015 r., do zwrotu środków wskazując kwotę oraz termin ich przekazania.

Po bezskutecznym upływie terminu wyznaczonego w ww. wezwaniu, na podstawie art. 207 ust. 9 ufp w związku z art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23, ze zm., dalej kpa), doręczono Beneficjentowi w dniu 10 marca 2016 r., zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu. Wydaną w wyniku tego postępowania decyzją z dnia "[...]"zobowiązano Beneficjenta do zwrotu środków w kwocie 357.900 zł wraz z odsetkami, określonymi jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, do dnia zwrotu.

W uzasadnieniu wydanej, w związku ze złożonym przez stronę wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzji z dnia "[...]"., którą utrzymano w mocy decyzję z dnia "[...]"wskazano, że w niniejszej sprawie istotnym było ustalenie czy na dzień przeprowadzenia czynności kontrolnych systemy posiadały oznaczone funkcjonalności/elementy określone we wniosku o dofinansowanie projektu i Studium Wykonalności. Z informacji pokontrolnej wynikało bowiem, że w dacie kontroli sporne funkcjonalności nie zostały wdrożone przez Beneficjenta. Wskazano, że m.in. na tą okoliczność organ I instancji zlecił ekspertowi przeprowadzenie ekspertyzy, z której wynikało, że nie ma możliwości zweryfikowania na dzień przeprowadzenia kontroli, tj. 06.03.2015 r., czy założone funkcjonalności zostały w pełni wdrożone. IZ zgodziła się z organem I instancji, że powyższe stwierdzenie ma kluczowe znaczenie dla weryfikacji poniesionych nakładów na stworzenie systemów, gdyż braki w funkcjonalnościach mają wpływ na ich wartość.

Instytucja Zarządzająca podzieliła ustalenia organu I instancji w zakresie odnoszącym się do ustalenia czy systemy są polskim produktem klasy ERP, zgodnie z założeniami Studium Wykonalności. Należy zaznaczyć, że głównym celem systemów klasy ERP (z ang. enterprise resource planning - planowanie zasobów przedsiębiorstwa) jest integracja wszystkich działów i funkcji w firmie. Integracja polega na wykorzystaniu wspólnej bazy danych w ramach jednego systemu, dzięki czemu firma posługuje się tylko jednym zbiorem danych. Systemy ERP składają się zazwyczaj z wielu modułów. Podstawowym ich elementem jest baza danych, która jest zazwyczaj wspólna dla wszystkich pozostałych modułów. Oprogramowanie stworzone w ramach projektu nie spełnia założeń systemów klasy ERP. W protokole pokontrolnym ustalono, że w praktyce System "[...]"służy Beneficjentowi jako miejsce, do którego klienci mogą przesyłać swoje pliki poprzez dodanie załącznika do wiadomości e-mail, zaś według założeń system miał być kompleksowym systemem zarządzania dokumentami w firmie, w klasie ERP. Wskazano, że ekspert jednoznacznie stwierdził, że nie można przypisać stworzonym systemom klasy ERP, gdyż obie aplikacje są od siebie niezależne i jako takie mogą działać. Ponadto ekspert wyjaśnił, że systemy klasy ERP są tworzone w taki sposób, aby jeden wspólny rdzeń był podstawą dla wszystkich modułów na nim opartych (w tym przypadku tak nie jest). Beneficjent przedkładając dokumentację projektową stanowiącą załączniki do umowy o dofinansowanie zobowiązał się do realizacji projektu w pełnym jego zakresie. Zgodnie z zapisami Studium Wykonalności "[...]"i System "[...]"miały działać jako produkty klasy ERP. Powyższe zostało ustalone na podstawie protokołu kontroli oraz opinii eksperta.

IZ podkreśliła, że we wniosku o dofinansowanie projektu Beneficjent samodzielnie zadeklarował osiągnięcie wskaźnika rezultatu Liczba nowych usług elektronicznych dla MŚP świadczonych przez wsparte przedsiębiorstwa na poziomie 5 sztuk. Z kolei jako źródło danych wskazał faktury VAT z tytułu sprzedaży usług elektronicznych. Zdaniem IZ nie sposób uznać za dowód potwierdzający zrealizowanie ww. wskaźnika faktur VAT dokumentujących zakup programów komputerowych o nazwie "[...]"i system "[...]", udzielenie licencji i świadczenie usług serwisowych. Również nie sposób uznać za dowód potwierdzający zrealizowanie ww. wskaźnika, pięciu faktur VAT z 22.06.2012r. przedstawionych przez Beneficjenta, z tytułu sprzedaży usług elektronicznych. Przedłożone faktury zostały opłacone przelewem, lecz nie za pośrednictwem systemu mikropłatności, który powinien stanowić sposób rozliczania się za skorzystanie z danej usługi, zgodnie z wnioskiem o dofinansowaniem projektu i Studium Wykonalności. Stwierdzono, że Beneficjent samodzielnie określił w Studium Wykonalności sposób regulowania płatności poprzez system mikropłatności, którego na dzień wystawienia przedmiotowych faktur nie wdrożył bowiem umowę na obsługę systemu mikropłatności zawarł dopiero w dniu 30.03.2015 r. (prawie trzy lata po realizacji projektu). Wskazano, że z tego samego powodu organ I instancji uznał, że Beneficjent nie osiągnął kolejnego wskaźnika rezultatu Liczba korzystających z usług oferowanych w sieci na poziomie 620 szt. Założenia Studium Wykonalności na stronie 13 jasno i wyraźnie regulują sposób płatności w systemie mikropłatności. Przedłożone przez Stronę faktury VAT jako formę płatności wskazywały płatność gotówką. Zdaniem IZ nie sposób zgodzić się z twierdzeniem Beneficjenta, że mikropłatność jest kwestią drugorzędną albo jednym z proponowanych sposobów płatności, gdyż Beneficjent nie przewidział w dokumentacji projektowej alternatywnego sposobu płatności. Założony w dokumentacji projektowej sposób płatności jest elementem całego projektu, na realizację którego Beneficjent otrzymał dofinansowanie.

Następnie wskazano, że zgodnie z § 10 ust. 1 umowy o dofinansowanie projektu Beneficjent złożył oświadczenie, że w przypadku niniejszego projektu nie nastąpiło nakładanie się pomocy przyznanej z funduszy UE ani krajowych środków publicznych. Podczas, gdy organ I instancji ustalił na podstawie dowodu z protokołu kontroli, że w ramach "[...]"i Systemu "[...]"funkcjonuje jeden interfejs graficzny. Na wykonanie obu interfejsów Strona otrzymała dwie kwoty dofinansowania. Tym samym organ I instancji słusznie ustalił, że doszło do naruszenia przez Beneficjenta zakazu podwójnego finansowania inwestycji, co wypełniło przesłankę nienależnego pobrania dofinansowania, określoną wart. 207 ust. 1 pkt 3 ufp.

"[...]"i System "[...]" nie zawierał określonych funkcjonalności jakie zostały mu przypisane we wniosku o dofinansowanie i Studium Wykonalności, nie sposób uznać, że cel projektu polegający na uruchomieniu nowego rodzaju usług świadczonych drogą elektroniczną w postaci usługi doradztwa podatkowego poprzez uruchomienie portalu on-line dla firm i klientów indywidualnych oraz wdrożenie systemu zarządzania dokumentami Systemu "[...]", został osiągnięty.

Zaznaczono, że osiągnięcie przez Beneficjenta celu projektu jest możliwe dopiero w momencie zakupu przez niego wszystkich urządzeń, sprzętu oraz wykonania wszystkich prac programistycznych założonych we wniosku o dofinansowanie projektu i dookreślonych w Studium Wykonalności, a także wykonanie powyższego zgodnie z założeniami określonymi we wniosku o dofinansowanie.

W ocenie organu odwoławczego, nie zasługuje również na uwzględnienie podniesiony we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzut naruszenia art. 7, 75, 77, 78 § 2 Kpa, tj. nieprzeprowadzeniu przez organ I instancji dowodu z zeznań świadka G. Ż. oraz przesłuchania A. B. w charakterze strony. IZ wskazała, że okoliczności, na które miałby zostać przesłuchani świadkowie, były organowi znane, gdyż wynikały z ustaleń dokonanych przez Zespół Kontrolujący IZ, które następnie zostały opisane w Informacji pokontrolnej. Natomiast przesłuchanie A. B. w charakterze strony nie wniosłoby niczego nowego do sprawy.

IZ podniosła, że obowiązki Beneficjenta określa § 4 ust. 3 umowy o dofinansowanie, zgodnie z którym jest on zobowiązany do realizacji projektu z należytą starannością, w szczególności ponosząc wydatki celowo, rzetelnie, racjonalnie i oszczędnie, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i procedurami w ramach Programu oraz w sposób, który zapewni prawidłową i terminową realizację projektu oraz osiągnięcie celów zakładanych we wniosku o dofinansowanie projektu. Z kolei zgodnie z pkt 5.6 Wytycznych krajowych obowiązkiem Beneficjenta jest również należyte udokumentowanie poniesionego wydatku. Sposób poniesionego wydatku powinien bezpośrednio wskazywać na źródło ich poniesienia. Na podstawie umowy o dofinansowanie Beneficjent zobowiązał się przestrzegania przedmiotowych Wytycznych (tak § 4 ust. 3 umowy o dofinansowanie).

Wskazano, że organ I instancji zarzucił również Beneficjentowi nienależyte udokumentowanie zadeklarowanych we wniosku o płatność wydatków poniesionych na wykonanie analizy, projektu funkcjonalnego i projektu bazy danych. Celem przedmiotowej dokumentacji miało być określenie odpowiednich funkcji, cech, wymagań, potrzeb, dzięki którym stworzenie systemów byłoby możliwe. Organ I instancji ustalił na podstawie protokołu kontroli, że informacje zawarte w wymienionych dokumentach są odwzorowaniem zapisów Studium Wykonalności i w znacznej części powielają informacje zawarte na ogólnodostępnych stronach internetowych, m.in. ze stron: "[...]"

Organ odwoławczy podkreślił, że Beneficjent cytując wybrane fragmenty opinii przeinacza jej sens i ogólne wnioski eksperta. Opinia eksperta sporządzona została na okoliczność oceny czy wykonana analiza, projekt funkcjonalny oraz projekt bazy danych systemów są adekwatne/rzetelne/odpowiedniej jakości do kwoty jaka została na nie poniesiona. Stwierdził, iż w ustalonym stanie faktycznym, doszło do naruszenia § 4 ust. 3 umowy o dofinansowanie poprzez niezrealizowanie celu projektu, którego realizacja i osiągnięcie miało nastąpić poprzez wdrożenie portalu on-line oraz Systemu "[...]", co nie nastąpiło. Tym samym spełnione zostały przesłanki z art. 207 ust. 1 pkt 2 ufp, tj. naruszenia procedur wynikających z umowy o dofinansowanie projektu.

Następnie wskazano, że Beneficjent bezzasadnie wywodzi, że zadaniem IZ jest przeprowadzenie czynności kontrolnych na tyle wcześnie, aby umożliwić mu sanację stwierdzonych nieprawidłowości. Samo podpisanie umowy o dofinansowanie z Beneficjentem nie oznacza, że wszystkie wydatki, które przedstawi on do refundacji w trakcie realizacji projektu, będą kwalifikować się do dofinansowania z budżetu UE.

Podkreślono, że fakt, że określonego naruszenia nie wykryto na poprzednich etapach, np. na etapie weryfikacji wniosków o płatność, nie ma wpływu na to, że naruszenie w rzeczywistości miało miejsce. Podkreślenia bowiem wymaga, że zgodnie z pkt 6.2 ppkt 1 Wytycznych krajowych, IZ na etapie weryfikacji wniosków o płatność dokonuje potencjalnej oceny kwalifikowalności wydatków, ponieważ kontrola ta jest kontrolą dokumentów, które przedkłada Beneficjent przy wniosku o płatność (§ 8 ust. 1 i 2 umowy o dofinansowanie). Ponadto, Beneficjent nie powinien przenosić na IZ odpowiedzialności za niewypełnienie postanowień umowy o dofinansowanie i Studium Wykonalności, albowiem dobrowolnie zgodnie z § 2 ust. 2 umowy o dofinansowanie zobowiązał się do realizacji projektu zgodnie z wnioskiem o dofinansowaniem, z należytą starannością, w szczególności ponosząc wydatki celowo, rzetelnie, racjonalnie i oszczędnie (...).

Odnosząc się do złożonego przez Stronę wniosku o umorzenie postępowania organ stwierdza, że w niniejszej sprawie przepis art. 105 § Kpa nie ma zastosowania.

Następnie organ odwoławczy uzasadniając podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał, że w prawie krajowym unormowania regulujące zasady realizacji programów operacyjnych zawarte są w ustawie o zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz w ustawie o finansach publicznych i powołał treść art.60, art. 70 ust.1 i 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającym przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającym rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (t.j. Dz. U. UE L Nr 210 z 31.07.2006 r. ze zm.) oraz art.207 ust.1 pkt 1-3 ufp

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarżące wniosły o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zwrot kosztów postępowania, wg norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucono :

1. naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

a) art. 7 oraz 75 i 77 K.p.a. poprzez dopuszczenie się przez Organ uchybienia polegającego na niepełnym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego w sprawie oraz pominięciu wniosków dowodowych strony braku dążenia do ustalenia prawdy materialnej w zakresie stanu faktycznego sprawy, a, w konsekwencji wadliwe, niezgodne z prawdą ustalenie stanu faktycznego przyjętego za podstawę faktyczną zaskarżonej decyzji.

b) art. 78 w zw. z art. 10 § 2 K.p.a. poprzez odmowę przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez skarżące co do istotnych okoliczności dla sprawy, powyższe w konsekwencji doprowadziło Organ do wadliwego ustalenia stanu faktycznego poprzez przyjęcie za udowodnione niekorzystnych okoliczności dla strony, a polegających na niezrealizowaniu celu projektu i nie osiągnięciu wskaźników produktu jak i rezultatu, które to okoliczności stanowią istotę niniejszej sprawy administracyjnej. Powyższe okoliczności są istotne z punktu widzenia normy prawa materialnego, art. 207 ust 1 pkt 2 ufp.

c) art. 80 K.p.a. poprzez wadliwą, sprzeczną z zasadami logiki oraz prawidłowego rozumowania i tym samym jednostronną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego przez Organ, a polegającą na podjęciu ustaleń faktycznych jedynie w oparciu o dokument - protokół z kontroli przeprowadzonej w dniach 5 - 6 marca 2015 roku i informacje pokontrolne. Powyższa kontrola w ocenie strony została przeprowadzona bez podstawy prawnej i ustalenia podjęte na jej podstawie nie mogą stanowić źródła ustaleń faktycznych będących podstawą do zobowiązania Strony do zwrotu dofinansowania wraz z odsetkami. Dodatkowo Organ bezpodstawnie odmówił wiarygodności i ·mocy dowodowej dokumentom - fakturom VAT przedstawionym przez stronę na okoliczność zrealizowania wskaźników rezultatu. W konsekwencji powyższego uchybienia Organ dopuścił się wadliwego zastosowania normy prawa materialnego tj. art. 207 ust 1 pkt 2 i 3 ufp.

2. naruszenie prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy:

a) art. 207 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 184 oraz pkt 3 ufp poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji gdy stan faktyczny sprawy został ustalony, a w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym nie ma podstaw do zastosowania ww. normy prawa materialnego albowiem strona zrealizowała projekt i utrzymała jego wskaźniki.

W obszernym uzasadnieniu skargi oraz w piśmie procesowym z 10 listopada 2017 r. skarżące kwestionują ustalenia faktyczne organu o niezrealizowaniu w całości projektu oraz o nie osiągnięciu zakładanych wskaźników produktu i rezultatu. Zdaniem skarżących błędne ustalenia wynikają z niepełnego rozpatrzenia przez organ materiału dowodowego, pominięcia wniosków dowodowych skarżących. W szczególności zarzucają dokonanie ustaleń faktycznych jedynie na podstawie protokołu z kontroli oraz informacji pokontrolnej

W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 207 § 1 pkt 2 u.f.p., w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 – podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy.

Stosownie zaś do treści art. 184 ust. 1 i 2 u.f.p. wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Natomiast przy wydatkowaniu środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 3 pkt 5 lit. c i d, a także środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z tych środków, stosuje się odpowiednio zasady rozliczania określone dla dotacji z budżetu państwa (art. 184 ust. 2 u.f.p.). Przywołać również należy przepis art. 207 § 1 pkt 3 u.f.p., zgodnie z którym w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości – podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy.

Przedmiotem kontroli sądowej w rozpoznawanej sprawie była decyzja Zarządu Województwa, działającego jako Instytucja Zarządzająca RPO na lata 2014-2020, zobowiązująca stronę skarżącą do zwrotu dofinansowania, przyznanego w ramach umowy o dofinansowanie zawartej w dniu 28 grudnia 2011r.

W ocenie Sądu, ustanowione powyższymi uregulowaniami wymagania dotyczące zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich zostały w niniejszej sprawie spełnione. Nie można w tym miejscu również pominąć postanowień umowy z dnia 28 grudnia 2011r. "[...]"o dofinansowanie projektu ""[...]"". W umowie określono szczegółowo zasady realizacji, prawa i obowiązki stron, konsekwencje naruszeń i nieprawidłowości.

Bezsporne w sprawie jest, że powyższa umowa została, skutecznie rozwiązana z zachowaniem jednomiesięcznego terminu wypowiedzenia przez IZ na podstawie § 19 ust. 1 pkt 6 i 7 umowy. W związku z ujawnieniem nieprawidłowości instytucja wezwała skarżącą do zwrotu środków. Podkreślić należy, że skarżąca nie kwestionowała wypowiedzenia umowy i nie podjęła żadnych środków prawnych związanych z rozwiązaniem umowy. Na okoliczności te wskazał na rozprawie w dniu 16 listopada 2017r. pełnomocnik skarżącej.

Bezsporne zatem jest między stronami, że umowa została skutecznie rozwiązana.

Warto w tym miejscu wskazać, że § 19 ust.3 umowy stanowi, że : "W przypadku rozwiązania Umowy z powodów, o których mowa w ust.1 i 2 Beneficjent jest zobowiązany do zwrotu otrzymanego dofinansowania wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych naliczanymi od dnia przekazania dofinansowania, w terminie wyznaczonym przez Instytucję Zarządzającą RPO na rachunki bankowe przez nią wskazane."

Oświadczenie o wypowiedzeniu umowy przez IZ ma niewątpliwie charakter materialnoprawny. Jeśli zatem skarżąca chciała uchylić się od skutków prawnych tego oświadczenia, mogła wnieść stosowny pozew do sądu cywilnego. Do kompetencji sądów administracyjnych nie należy bowiem ocena oświadczeń woli składanych przez podmioty w związku z łączącym je stosunkiem cywilnoprawny.

W świetle powyższego podkreślić należy, że zwrotowi podlegają środki przeznaczone na realizację programów finansowanych ze środków unijnych, jeżeli środki takie są wykorzystywane z naruszeniem procedur określonych w art.184 u.f.p.. W ocenie Sądu, rozwiązanie umowy przez IZ ze względu na niezrealizowanie jej treści, prowadzi do stanu, w którym środki podlegają zwrotowi jako wykorzystane z naruszeniem procedur. W umowie beneficjent zobowiązuje się do określonego działania, zatem przyjmuje zobowiązanie do realizacji przewidzianej w umowie procedury. Naruszenie tych zasad jest naruszeniem procedury, o której mowa w art.207 ust.1 pkt 2 u.f.p., a które to naruszenie może skutkować wypowiedzeniem umowy. Skoro zatem w rozpoznanej sprawie, w chwili wydania decyzji o zwrocie środków, umowa, na podstawie której przyznano skarżącej środki, nie wiązała stron, to zgodnie z powołanym § 19 ust.3 umowy, strona zobowiązana była do ich zwrotu. Już samo ziszczenie się tej przesłanki stanowiło wystarczającą podstawę do zobowiązania skarżącej do zwrotu przekazanych jej na realizację projektu środków.

Podstawą wydania zaskarżonej decyzji były prawidłowo poczynione ustalenia organu, że z uwagi na okoliczności, iż projekt nie został zrealizowany zgodnie z przyjętymi założeniami oraz, że nie osiągnięto wszystkich zakładanych wskaźników została wypowiedziana umowa i wszczęto postępowanie administracyjne. Przedmiotem projektu było stworzenie w firmie skarżących nowoczesnych narzędzi informatycznych zapewniających rozwój firmy poprzez podniesienie jakości świadczonych usług oraz wdrożenie nowych. Cel ten miał być zrealizowany poprzez stworzenie portalu o kompleksowej usługi elektronicznej opartej o system on-line, obejmującego całościowy proces rozbudowanego i wyspecjalizowanego doradztwa podatkowego dla klientów indywidualnych i firm; systemu "[...]"obejmującego system zarządzania dokumentami w firmie zapewniający ułatwienie gromadzenia i wyszukiwania różnego rodzaju dokumentów.

Organ zdaniem Sądu w uzasadnieniu decyzji I instancji precyzyjnie wymienił wady projektu odnosząc je do wskaźników produktu i rezultatu poprzez weryfikację, czy stworzony Portal i System "[...]"zawierają wszystkie elementy i funkcjonalności opisane we wniosku. Wskazał również na podstawie jakich dowodów doszedł do stwierdzenia nieprawidłowości. Ustalenia te zostały również ujęte w zaskarżonej decyzji.

Należy podkreślić, że sprzeczność istotnych ustaleń organu z treścią zebranego w sprawie materiału zachodzi wtedy, gdy powstaje dysharmonia pomiędzy materiałem zgromadzonym a konkluzją, do jakiej dochodzi organ na podstawie tego materiału.

Sama możliwość przeciwstawienia ustaleniom poczynionym przez organy odmiennego poglądu, nie może prowadzić do wniosku o dokonaniu błędu w ustaleniach faktycznych, a w zasadzie do takiej polemiki sprowadza się w tym zakresie skarga.

Jak wskazał NSA w wyroku z dnia z dnia 27 marca 2014 r., sygn. akt II GSK 171/13 (publ. CBOSA), z art. 25 u.z.p.p.r. wynika, iż zarząd województwa, jako instytucja zarządzająca, jest w odniesieniu do regionalnego programu operacyjnego, odpowiedzialny za jego przygotowanie i realizację. Stosownie do art. 26 u.z.p.p.r. do jego zadań należy nie tylko zawieranie z beneficjentami umów o dofinansowanie projektu lub podejmowanie decyzji, o których mowa w art. 28 ust. 2 (pkt 5) i dokonywanie płatności ze środków programu operacyjnego na rzecz beneficjentów (pkt 11), ale również monitorowanie postępów w realizacji, ewaluacji programu operacyjnego oraz stopnia osiągania jego celów (pkt 12), a także prowadzenie kontroli realizacji programu operacyjnego, w tym kontroli realizacji poszczególnych dofinansowanych projektów (pkt 14) oraz odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi, w tym wydawanie decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań, o której mowa w przepisach o finansach publicznych (pkt 15). W katalogu tych zadań mieści się przede wszystkim wypełnianie obowiązków wynikających z art. 60 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006, z którego wynika jednoznacznie, że instytucja zarządzająca, odpowiadając za zarządzanie programami operacyjnymi i ich realizację, zobowiązana jest do uwzględniania zasad należytego zarządzania finansami, w tym szczególności zapewnienia, że operacje są wybierane do finansowania zgodnie z kryteriami mającymi zastosowanie do programu operacyjnego oraz że spełniają one mające zastosowanie zasady wspólnotowe i krajowe przez cały okres ich realizacji.

NSA w powołanym wyżej wyroku wskazał również na znaczenie reguły ustanowionej w art. 2 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, Euroatom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich, z którego wynika, że kontrole administracyjne, środki i kary wprowadza się w takim zakresie, w jakim jest to konieczne dla zapewnienia właściwego stosowania prawa wspólnotowego, a ponadto, że muszą one być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające, w celu zapewnienia odpowiedniej ochrony interesów finansowych Wspólnot. NSA odwołał się przy tym do orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, z którego wynika, że beneficjent pomocy finansowanej, z racji jej przyznania i zatwierdzenia, nie nabywa żadnych ostatecznych praw do wypłaty kwoty pomocy, jeżeli nie przestrzega warunków, którymi to wsparcie finansowe zostało obwarowane, i które może być przyznane tylko wówczas, gdy beneficjent spełnia określone warunki. Budżet unijny pokrywa bowiem jedynie wydatki zgodne z przepisami unijnymi (np. wyrok SPI z dnia 22 maja 2007 r., C-500/04; wyrok TS z dnia 19 stycznia 2006 r., C-240/03).

Z powyższych względów Sąd uznał zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego za niezasadne. Nie znajdując również podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi dotyczących przepisów postępowania, tj. art. 6, art. 7, art.8, art. 77 i art. 78 K.p.a., nie zgodził się z oceną skarżącej, że materiał dowodowy sprawy został rozpatrzony w sposób niepełny i jednostronny, sprzeczny z zasadami logiki i prawidłowego rozumowania. W szczególności nie znajdował potwierdzenia w zgromadzonym materiale oraz treści zaskarżonej decyzji zarzut, iż w sprawie nie wystąpiły przesłanki zwrotu środków.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił