Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1777/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-06-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 83 ust. 4,  art. 28
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.
article: art. 109
journal: Dz.U. 2008 nr 164 poz 1027
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, del. Sędzia SO Paweł Kornacki (spr.), Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Protokolant Paulina Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz strony skarżącej kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

1. Zaskarżoną decyzją z dnia [...], nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. (dalej: ZUS albo Zakład) po ponownym rozpatrzeniu sprawy, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. – dalej: k.p.a.) w związku z art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 1442 ze zm. – dalej: u.s.u.s.) utrzymał w mocy decyzję z dnia [...], nr [...] odmawiającą M. K. (obecnie skarżącemu) umorzenia należności:

- z tytułu składek na Fundusz Ubezpieczeń Zdrowotnych za osobę prowadzącą działalność gospodarczą za okres od października 2007 r. do kwietnia 2013 r. w kwocie 15.560,36 zł;

- odsetek za zwłokę (naliczonych na dzień 11 lipca 2013 r.) w kwocie 5.468 zł.

2. Zaskarżona decyzja została wydana na gruncie następującego stanu faktycznego i prawnego.

2.1. Pismem z dnia 22 czerwca 2013 r. skarżący zwrócił się do [...] Oddziału Narodowego Funduszu Zdrowia w K. (dalej: NFZ) wskazując, że dotyczy ono "niezapłaconych składek zdrowotnych". W uzasadnieniu podał, że w październiku 2007 r. zarejestrował działalność gospodarczą (jednocześnie był zatrudniony). Dochody z tego tytułu uzyskiwał w okresie od 2007 r. do "3/2010 I 5/2010". W latach 2011-2013 nie uzyskał – jak podał – "obrotów". Zaakcentował, że działalność gospodarcza nie była w rzeczywistości prowadzona, nie uzyskał z niej dochodów oraz że jego błędem było nie wyrejestrowanie działalności w odpowiednim momencie. Kończąc wskazał, że nie jest w stanie opłacić tych składek oraz prosi o "umorzenie należnych płatności".

2.2. Zastępca Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ pismem z dnia 5 lipca 2013 r. powołując się na art. 20 k.p.a. i art. 109 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz.U. z 2008 r., poz. 1027 ze zm. – dalej: u.ś.o.z.) wymienione pismo skarżącego przekazał do rozpatrzenia ZUS-owi.

2.3. Zakład po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego decyzją z dnia [...] odmówił skarżącemu umorzenia należności z tytułu składek na Fundusz Ubezpieczeń Zdrowotnych za osobę prowadzącą działalność gospodarczą za okres od października 2007 r. do kwietnia 2013 r. w kwocie 15.560,36 zł oraz odsetek za zwłokę (naliczonych na dzień 11 lipca 2013 r.) w kwocie 5.468 zł.

W uzasadnieniu wskazał, że stosownie do art. 28 ust. 2 u.s.u.s. zasadniczo należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, zaś jej przypadki zostały określone w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Dodał jednakże, że na gruncie tej sprawy nie zachodzi żadna z okoliczności "całkowitej nieściągalności" w rozumieniu tego przepisu.

Organ wskazał również, że analizował przesłanki umorzenia należności o których mowa w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. Nr 141, poz. 1365 – dalej: rozporządzenie z 31 lipca 2003 r.) wydanego na podstawie delegacji zawartej w art. 28 ust. 3b w związku z ust. 3a u.s.u.s, jednakże nie stwierdził podstaw do zastosowania tych regulacji. Wskazał, że skarżący uzyskuje wynagrodzenie w kwocie 1.181,38 zł netto, a więc powyżej minimum socjalnego, które dla jednoosobowego gospodarstwa pracowniczego w 2012 r. wyniosło 1.026,94 zł. Skarżący zamieszkuje wraz z rodzicami i partycypuje w wydatkach związanych z utrzymaniem domu w kwocie 300 zł miesięcznie, ponosząc koszty zakupu żywności. Nie korzysta z pomocy GOPS w K.. Nie posiada innych zobowiązań. Jest osobą aktywną zawodowo. Organ zaznaczył, że skarżący nie wskazał, że stan jego zdrowia lub osób najbliższych, uniemożliwia lub w znacznym stopniu ogranicza możliwość pozyskania środków niezbędnych do spłaty zadłużenia, jak również nie powołał się na zdarzenia nadzwyczajne, typu klęska żywiołowa.

Organ dodał, że brak wiedzy przedsiębiorcy o obowiązku regulowania składek nie może przesądzać o umorzeniu należności.

2.4. W piśmie z dnia 14 września 2013 r., uznanym przez ZUS za wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, skarżący podkreślił, że nie zgadza się ze stanowiskiem organu, iż powinien opłacać składkę zdrowotną za cały okres "w którym jego firma była zarejestrowana", gdyż niezasadne jest obciążanie go składką za miesiące w których działalności gospodarczej w rzeczywistości nie prowadził. Zaakcentował, że chce uregulować zaległość za miesiące, w których prowadził działalność gospodarczą i uzyskał z tego tytułu korzyści majątkowe. Wskazał, że po maju 2010 r. działalności nie prowadził a to, że działalności gospodarczej nie wyrejestrował jest jego zaniedbaniem, lecz pomimo tego nie powinien płacić składek.

Zobowiązując się do uiszczenia zaległych składek za okres, w którym faktycznie prowadził działalność gospodarczą, zaznaczył że prosi "o rozłożenie zobowiązania na okres 12-18 miesięcy", jak też o "nie naliczanie odsetek".

2.5. Przy piśmie z dnia 28 września 2013 r. skarżący przesłał do Zakładu, pismo z tego samego dnia skierowane do Ministerstwa Gospodarki, Departamentu Handlu i Usług w Warszawie. Wniósł w nim o "zmianę daty zaprzestania działalności gospodarczej z daty 10.04.2013 na datę 31.05.2010 roku." Także i w tym dokumencie podkreślił, że zobowiązuje się do zapłacenia składki, ale w odniesieniu do okresu w którym faktycznie prowadził działalność gospodarczą.

2.6. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy decyzją z dnia [...] ZUS utrzymał w mocy decyzję z dnia [...].

W uzasadnieniu organ zauważył, że skarżący akcentuje okoliczność, iż w okresie od czerwca 2010 r. do kwietnia 2013 r. nie prowadził działalności gospodarczej, lecz nie wyrejestrował jej przez zaniedbanie. Wskazał jednak, że każdy przedsiębiorca powinien "zapoznać się z obowiązującymi przepisami". ZUS odwołał się do art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 672 ze zm.), stosownie do którego przedsiębiorca jest obowiązany do złożenia wniosku o zmianę wpisu albo jego wykreślenie, gdy zaistnieją okoliczności uzasadniające jego złożenie. W dalszej kolejności organ wskazał na regulacje art. 66 ust. 1 pkt 1 lit.a i lit.c u.ś.o.z w związku z art. 82 ust. 1 u.ś.o.z., jak też art. 13 ust. 4 u.s.u.s., z których wynika obowiązek opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne przez skarżącego od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, zaś skarżący działalność gospodarczą wykreślił z dniem 11 kwietnia 2013 r.

W dalszej kolejności Zakład podniósł, że w odniesieniu do kwestionowanego przez skarżącego okresu podlegania do ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej (od czerwca 2010 r. do kwietnia 2013 r.) rozpatrywanie spraw indywidualnych na podstawie art. 109 ust. 1 u.ś.o.z. należy do właściwości Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ. W konsekwencji, ZUS stwierdził, że najpierw w odrębnym postępowaniu prowadzonym przed Dyrektorem Oddziału Wojewódzkiego NFZ rozstrzygana jest kwestia podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu, a dopiero w razie stwierdzenia, że dana osoba mu podlega, możliwe jest w postępowaniu prowadzonym przez Zakład wymierzenie należnych składek na ubezpieczenie zdrowotne. Przy czym, ZUS jest związany okresem wskazanym przez Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ. Zakład skonkludował, że nie jest zatem kompetentny do orzekania w kwestii faktycznego podlegania przez skarżącego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej do ubezpieczenia zdrowotnego, ponieważ takie rozstrzygnięcie może wydać jedynie Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego NFZ.

W dalszej części uzasadnienia Zakład podtrzymał argumentację zaprezentowaną w decyzji pierwotnej, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do umorzenia zaległości z tytułu składek, ani na podstawie art. 28 ust. 2 i ust. 3 u.s.u.s., ani na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w związku z § 3 wskazanego wyżej rozporządzenia wykonawczego z dnia 31 lipca 2003 r.

Organ wskazał także, iż skarżący wnioskiem z dnia 17 września 2013 r. zwrócił się o rozłożenie zaległych należności na raty, który został pozytywnie rozpatrzony.

3. W skardze na decyzję z dnia [...] pełnomocnik skarżącego, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji, względnie jej zmiany i odmiennego rozstrzygnięcia co do istoty sprawy oraz zasądzenia od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, zarzucił:

a) Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 28 ust. 1, ust. 3a oraz ust. 3b u.s.u.s. w związku z § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia z 31 lipca 2003 r., polegające na wydaniu decyzji odmownej w przedmiocie umorzenia należności pomimo, że skarżący spełnił przesłanki określone w art. 28 u.s.u.s. i § 3 rozporządzenia z 31 lipca 2003 r. W tej mierze, skarżący odwołując się do istoty uznania administracyjnego podniósł, że organ nietrafnie przyjął, iż dochód strony w wysokości 1.181,38 zł pozwala mu na uiszczenie składek bez spowodowania zbyt ciężkich skutków dla niego i jego rodziny.

b) Naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 8, art. 9 i art. 77 k.p.a., poprzez niepodjęcie przez organ administracji publicznej niezbędnych kroków do wyjaśnienia stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, zgodnego z rzeczywistością oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, a także zaniechanie rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, podczas gdy decyzja organu administracji w sposób dowolny nie realizuje powyższych założeń pomimo spełnienia przez skarżącego przesłanek materialno-prawnych, uzasadniających umorzenie odsetek, co w istocie doprowadza skarżącego do niedostatku.

Pełnomocnik podniósł również, że skarżący został obciążony należnościami za okres w którym nie prowadził już działalności gospodarczej, a było to wynikiem niedoinformowania go przez organ administracyjny o możliwości dokonania wpisu o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej z datą wsteczną.

4. W odpowiedzi na skargę Zakład wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Przy piśmie z dnia 1 kwietnia 2014 r. przesłał pismo skarżącego z dnia 20 marca 2014 r., zatytułowane "wniosek o abolicję", zawierające postulat umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne z uwagi na trudną sytuację majątkową, na podstawie ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz.U. z 2012 r., poz. 1551).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

5. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) "Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej" (§1). "Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej" (§ 2).

Przy czym, wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu administracyjnego może nastąpić tylko, jeśli: a) zaskarżony akt (tu: decyzja) został wydany z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej: p.p.s.a.) względnie, jeśli akt administracyjny dotknięty jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 i 3 p.p.s.a.).

W badanej sprawie istotne znaczenie ma art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany argumentacją skargi, jej wnioskami i wskazaną podstawą prawną. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, gdyż skarga została uznana za zasadną, z przyczyn w niej nie wskazanych. Uzupełniająco należy dodać, że niezwiązanie granicami skargi oznacza, że sąd ma prawo, a jednocześnie obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Sąd nie jest przy tym skrępowany sposobem sformułowania skargi, przytoczonymi argumentami, a także zgłoszonymi wnioskami, zarzutami i żądaniami (wyrok NSA z 27 lipca 2004 r., OSK 628/04, Lex nr 183144, wyrok NSA z 10 sierpnia 2011 r., II OSK 1086/11, Lex nr 1068951).

6. Przechodząc do oceny zasadności skargi trzeba stwierdzić, że zaskarżona decyzja narusza prawo w sposób, który uzasadnia wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.

Po pierwsze, w przeprowadzonym postępowaniu wystąpiły na tyle istotne wady, że nie można wykluczyć, iż mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a.).

Po drugie, zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit.b p.p.s.a.).

7. Odnośnie do pierwszej wady stwierdzonej przez Sąd:

Zakład Ubezpieczeń Społecznych trafnie spostrzegł, że skarżący akcentuje okoliczność, iż w okresie od czerwca 2010 r. do kwietnia 2013 r. faktycznie nie prowadził działalności gospodarczej, a jednocześnie nie dokonał jej wyrejestrowania. Wskazując jednak na obowiązek opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne przez skarżącego od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej do dnia zaprzestania jej wykonywania, jak też kompetencję Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ do przeprowadzenia postępowania w przedmiocie podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu, którego wynik na charakter wiążący dla Zakładu – nie wyprowadził z tego należytych wniosków.

7.1. W tym miejscu należy nadmienić, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się pogląd, że zgłoszenie i wpis do ewidencji działalności gospodarczej stanowi tylko podstawę rozpoczęcia działalności gospodarczej w rozumieniu jej legalizacji i nie jest zdarzeniem ani czynnością utożsamianą z podjęciem takiej działalności. Z tego powodu wpisowi nadawano zawsze charakter deklaratoryjny, a nie - konstytutywny. Nie kreował on również bytu prawnego przedsiębiorcy. Określanie przez samego przedsiębiorcę daty rozpoczęcia działalności gospodarczej wpisywanej do ewidencji powodowało istnienie domniemania faktycznego, że z tą datą działalność gospodarcza została podjęta i była prowadzona aż do czasu jej wykreślenia z ewidencji. Domniemanie faktyczne ma znaczenie dowodowe i może być obalone, choć w takiej sytuacji ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która wywodzi z niego skutki prawne. Istnieje więc dopuszczalność korygowania czasookresu prowadzenia działalności gospodarczej wynikającego z wpisu do ewidencji na podstawie wyników postępowania dowodowego w konkretnej sprawie. Pogląd ten odnosi się także do stwierdzenia obowiązku objęcia przedsiębiorcy ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w określonym okresie (por. wyrok NSA z 25 kwietnia 2014 r., II GSK 262/13, CBOSA; wyrok NSA z 25 października 2006 r., II GSK 179/06, Lex nr 276729; wyrok WSA w Warszawie z 12 stycznia 2011 r., VI SA/Wa 2095/10, Lex nr 960014; wyrok NSA z 28 października 2010 r., II GSK 1178/10, Lex nr 746076; wyrok NSA z 23 marca 2010 r., II GSK 519/09, Lex nr 596901; wyrok SN z 5 marca 2010 r., IV CSK 371/09, Lex nr 811872).

7.2. W dalszej kolejności należy podkreślić, że skoro – wobec stanowiska skarżącego – ważną częścią jego argumentacji w postępowaniu przed ZUS-em była kwestia obowiązku skarżącego odprowadzenia składek na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w okresie od czerwca 2010 r. do kwietnia 2013 r., to przed wydaniem zaskarżonej decyzji w przedmiocie umorzenia zaległości z tytułu tych składek, zasadnym było rozważenie przez ZUS uzyskania ostatecznej decyzji Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ rozstrzygającej w ogóle o kwestii objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym m.in. na podstawie art. 109 ust. 1 u.ś.o.z. (por. wyrok SA w Katowicach z 24 czerwca 2008 r., III AUa 1880/07, Lex nr 504167; wyrok SA w Gdańsku z 9 października 2012 r., III AUa 563/12, Lex nr 1297715). Inaczej rzecz ujmując, kwestia objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym ma znaczenie "przesądzające", a więc prejudycjalne co do obowiązku odprowadzania składek na ubezpieczenie zdrowotne (wyrok NSA z 31 stycznia 2012 r., II GSK 1418/10, Lex nr 1113700), a w dalszej kolejności determinuje zagadnienie dopuszczalności ich umorzenia (por. wyrok WSA w Warszawie z 14 grudnia 2007 r., V SA/Wa 1757/07, CBOSA). Można bowiem orzekać o umorzeniu należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne i związanych z nimi odsetek, tylko jeśli strona w ogóle miała obowiązek je odprowadzić. W przeciwnym razie postępowanie w przedmiocie ich umorzenia jest bezprzedmiotowe.

7.3. Jednakże, pomimo tego, że Zakład zagadnienie to miał w polu widzenia i expressis verbis dał temu wyraz w uzasadnieniu decyzji wydanej na skutek ponownego rozpatrzenia sprawy, naruszył przepisy prawa procesowego w sposób który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Na gruncie art. 61 § 1 k.p.a. ugruntowało się orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. wyrok z 24 lipca 2001 r., IV SA 1091/99, Lex nr 78924; wyrok z 26 lutego 2009 r., I OSK 559/08, Lex nr 518252; wyrok z 16 lipca 2009 r., II OSK 1163/08, Lex nr 555752; wyrok z 11 lipca 2013 r., II FSK 2293/11, Lex nr 1374769) zgodnie z którym organ jest związany żądaniem strony, a treść tego żądania wyznacza rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania. W wypadku, gdy wniosek wszczynający postępowanie administracyjne budzi wątpliwości co do jego treści organ jest zobowiązany do podjęcia z urzędu czynności w zakresie ustalenia rzeczywistej woli osoby od której wniosek pochodzi. Przy czym, postępowaniu temu powinno towarzyszyć należyte i wyczerpujące poinformowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. W przeciwnym razie, zdaniem NSA, dochodzi do naruszenia art. 7 i 9 k.p.a. mogącego mieć wpływ na istotę rozstrzygnięcia.

W ocenie Sądu powyższa sytuacja miała miejsce w rozpatrywanej sprawie.

7.4. Wszczynające postępowanie pismo strony z dnia 22 czerwca 2013 r., a następnie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 14 września 2013 r. oraz pismo uzupełniające z dnia 28 września 2013 r. - pozostawiały wątpliwości co do zakresu żądania skarżącego. Zawierają one oświadczenia strony o braku faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej w okresie od czerwca 2010 r. do kwietnia 2013 r., a zatem o braku podstaw do obowiązku odprowadzania składek, przy jednoczesnej deklaracji uiszczenia składek za okres w których owa działalność była faktycznie (według skarżącego) prowadzona, tj. od listopada 2007 r. do maja 2010 r.

Jednocześnie, pismo inicjujące postępowanie, choć skierowane przez stronę do Oddziału NFZ i przekazane przez ten organ ZUS-owi, zawierało wniosek o "umorzenie należnych płatności". Także wniosek z [...] o umorzenie należności składkowych na podstawie ustawy z 9 listopada 2012 r. odwołuje się do sytuacji materialnej skarżącego.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz odpowiedzi na skargę jednoznacznie wynika, iż organ zauważył dwoistość żądań strony, a nawet ich sprzeczność (jeśli uznać że dotyczą tego samego okresu). Pomimo tego, wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 7 k.p.a. organ nie podjął niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia żądania strony, co doprowadziłoby do ustalenia:

a) czy skarżący żąda tylko umorzenia należności z tytułu składek;

b) czy tylko rozstrzygnięcia przez Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ kwestii objęcia (ściślej: jego braku) ubezpieczeniem zdrowotnym w okresie od czerwca 2010 r. do kwietnia 2013 r. – co ma znaczenie "przesądzające" dla prowadzonej przez ZUS sprawy o umorzenie należności (w tym okresie) z tytułu składek;

c) czy też żąda zarówno umorzenia tych należności, choćby w części – lecz za okres, co do którego bezspornie wykonywał działalność gospodarczą (listopad 2007 r. – maj 2010 r.), jak i rozstrzygnięcia przez Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ kwestii objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym - w spornym okresie od czerwca 2010 r. do kwietnia 2013 r.; czyli składa dwa żądania, ale każde odnosi się do innego przedziału czasowego.

Ustalenie treści rzeczywistego żądania strony zdeterminowałoby dalsze czynności organu, które w zależności od stanowiska skarżącego mogłyby przybrać różną postać, np.:

a) przeprowadzenia postępowania przez ZUS w sprawie umorzenia należności z tytułu składek (odsetek) i jej załatwienia, lecz dopiero po rozstrzygnięciu przez Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ kwestii objęcia strony ubezpieczeniem zdrowotnym w spornym okresie od czerwca 2010 r. do kwietnia 2013 r. oraz - w związku z prejudycjalnym znaczeniem tej kwestii dla sprawy zawisłej przed Zakładem - uprzednie podjęcie czynności incydentalnych z tym związanych;

b) podjęcia działań zmierzających do przekazania "całej" sprawy Dyrektorowi Oddziału Wojewódzkiego NFZ jako organowi właściwemu;

c) zastosowania art. 66 § 1 k.p.a.

7.5. Organ nie zastosował się także do zasady udzielenia stronie (działającej wówczas bez pełnomocnika) pomocy prawnej, o czym mowa w art. 9 k.p.a. Pomimo braku klarowności wywodów skarżącego, jak również sformułowania roszczeń, organ nie udzielił mu informacji o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków strony, będących przedmiotem postępowania, ani też - nie wskazując na sprzeczność wysuwanych przez niego argumentów i też - nie udzielił mu niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

7.6. Wyjaśnianie zarysowanych kwestii powinno następować w trybie art. 50 k.p.a. i 64 § 2 k.p.a. Jeżeli Zakład miał (powinien mieć) jakiekolwiek wątpliwości co do zakresu i podstawy żądania skarżącego, był zobligowany go wezwać do wyjaśnienia lub sprecyzowania wniosku w reżimie art. 64 § 2 k.p.a. Zaniechanie tych czynności spowodowało, że organ nie tylko dopuścił się naruszenia wskazanych ostatnio przepisów, jak też postąpił wbrew podstawowym zasadom postępowania administracyjnego, tj. zasadzie prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 k.p.a., zasadzie udzielania informacji z art. 9 k.p.a., ale także określonej w art. 8 k.p.a. zasadzie prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (por. wyrok WSA w Łodzi z 15 marca 2013 r., II SA/Łd 1193/12, Lex nr 1303070; wyrok WSA w Krakowie z 26 sierpnia 2011 r., I SA/Kr 1556/10, Lex nr 1084738).

7.7. Przeszkody do takiego potraktowania podań skarżącego nie stanowiło np. użycie w piśmie z dnia 22 czerwca 2013 r. finalnego wniosku: "o umorzenie należnych płatności". Przeciwnie, takie stwierdzenie z jednoczesnym podniesieniem zarzutu braku obowiązku odprowadzania składek w okresie niewykonywania działalności gospodarczej i skierowanie pisma do Oddziału Wojewódzkiego NFZ, obligowało ZUS do powzięcia wątpliwości co do rzeczywistej intencji skarżącego. W postępowaniu przed organem władzy publicznej, w tym przed organem administracyjnym, obowiązuje zasada falsa demonstratio non nocet, zgodnie z którą błędne oznaczenie sprawy, czy pisma, nie powinno pociągać za sobą automatycznie odmowy rozpoznania, ani ich rozpoznanie - lecz w oderwaniu od istoty sprawy lub pisma, czy w oderwaniu od rzeczywistych intencji strony. Innymi słowy, znaczenie ma istota pisma, warstwa merytoryczna żądania strony, a nie jego oznaczenie (por. orzeczenie TK z dnia 3 grudnia 1996 r. sygn. akt K 25/95, OTK 1996, Nr 6, poz. 52; uchwała NSA z 26 października 2009 r. I OPS 10/09, Lex nr 524941). Źródłem tego standardu jest zasada demokratycznego państwa prawnego oraz zasada sprawiedliwości proceduralnej. W demokratycznym państwie prawnym organ władzy publicznej nie może bowiem być "sprowadzany do roli robota, mechanicznie odrzucającego pisma procesowe obywateli ze względu na uchybienia nieważące w żaden sposób na możliwości wydania orzeczenia" – z uzasadnienia wyroku TK z dnia 12 marca 2002 r. sygn. akt P 9/01, OTK-A 2002, nr 2, poz. 14. Ujmując tę kwestię zwięźle można powiedzieć, że organy administracyjne powinny tak odczytać żądanie strony, aby nie poniosła ona negatywnych konsekwencji (por. wyrok NSA z 5 maja 2013 r., II OSK 2461/12, CBOSA).

7.8. Wobec powyższego już z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny był zobowiązany na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. do uchylenia zaskarżonej decyzji, ponieważ narusza ona regulacje art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a. oraz art. 50 k.p.a. w zw. z art. 64 § 2 k.p.a. - w sposób, który może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Nie powinno bowiem budzić kontrowersji, że w zależności od prawidłowego odczytania podstawy faktycznej i prawnej żądania strony, a tym samym ustalenia kategorii sprawy administracyjnej, której rozstrzygnięcie objęte jest intencją skarżącego, kształtowały się różne kompetencje ZUS-u:

- po pierwsze, w ogóle możliwość wydania decyzji z uwagi na brak właściwości do załatwienia sprawy administracyjnej,

- po drugie, dopuszczalność merytorycznego orzekania w formie decyzyjnej, w kontekście uprzedniego ustalenia przez Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ kwestii objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego,

- po trzecie, treść decyzji merytorycznej w razie zaktualizowania się takiego sposobu realizacji kompetencji przez ZUS.

8. Niezależnie od wyżej wskazanych wad prawnych, w przedmiotowej sprawie Sąd, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, dopatrzył się naruszenia przepisu postępowania, jakim jest art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., który nakazuje wyłączenie od udziału w postępowaniu tego pracownika organu administracji publicznej, który brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji.

8.1. Zgodnie z ustanowioną w art. 15 k.p.a. zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego każda sprawa administracyjna na skutek wniesionego odwołania powinna być dwukrotnie rozpatrywana i rozstrzygana: po raz pierwszy przez organ administracji publicznej pierwszej instancji i po raz drugi na skutek wniesionego odwołania - przez organ odwoławczy (art. 127 § 1 i § 3 k.p.a.).

Stosownie do art. 83 ust. 4 u.s.u.s. w sprawie o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne stronie przysługuje wniosek do Prezesa ZUS o ponowne rozpatrzenie sprawy na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego. Przepis art. 127 § 3 k.p.a. stanowi, że od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji.

Jedną z przesłanek obligatoryjnego wyłączenia pracownika i członka organu kolegialnego od udziału w postępowaniu jest okoliczność, że brał on udział w wydaniu zaskarżonej decyzji (art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a.). Ratio legis tego przepisu stanowi uniknięcie sytuacji, w której pracownik raz już uczestniczący w czynnościach postępowania administracyjnego i mający przez to ugruntowany pogląd na stan faktyczny sprawy (jeżeli brał udział wyłącznie w postępowaniu dowodowym), czy też na sposób rozstrzygnięcia sprawy (gdy wydawał decyzję z upoważnienia organu), byłby niejako determinowany przez swoje wcześniejsze doświadczenia związane z udziałem w postępowaniu (por. W. Chróścielewski, Glosa do uchwały NSA z dnia 22 lutego 2007 r., II GPS 2/06, ZNSA 2007 nr 3, s. 137; wyroki WSA we Wrocławiu z dnia 3 marca 2010 r., III SA/Wr 865/09 i z dnia 7 maja 2010 r., III SA/Wr 6/10; wyrok WSA w Krakowie z 16 października 2009 r., I SA/Kr 721/09 – publ. CBOSA). Osoba taka mogłaby być "przywiązana" do swojego stanowiska wyrażonego we wcześniejszej decyzji administracyjnej. Nie służyłoby to obiektywności postępowania administracyjnego i treści wydawanych w nim decyzji. Wyrazem tego poglądu była m.in. uchwała NSA z 18 lutego 2013 r., II GPS4/12 (Lex nr 1271759), stosownie do której art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., w brzmieniu obowiązującym przed jego zmianą dokonaną przepisem art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18 z zm.) miał zastosowanie do pracownika organu jednoosobowego w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem, o którym mowa w art. 127 § 3 k.p.a.

W aktualnym stanie prawnym, obowiązującym od dnia 11 kwietnia 2011 r. nie ulega wątpliwości, że regulacja art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. ma zastosowanie w odniesieniu do sytuacji, w której pracownik organu administracji publicznej brał udział w wydawaniu przez ten organ decyzji, następnie zaskarżonej do tego samego organu wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Przez "branie udziału w wydaniu zaskarżonej decyzji" należy rozumieć podejmowanie przez pracownika organu administracji publicznej czynności procesowych, przewidzianych w przepisach prawa, niezbędnych do załatwienia sprawy w formie decyzji, a także, jeżeli pracownik został upoważniony do wydania decyzji w imieniu organu lub pełni funkcję organu - załatwienie sprawy w drodze decyzji. Ograniczenie zakresu tego pojęcia tylko do fazy wydania decyzji w znaczeniu prawnym jest nieuzasadnione ze względu na tę szczególną właściwość postępowania administracyjnego, w którym - w odróżnieniu od postępowania sądowego - poszczególne czynności o różnej doniosłości procesowej mogą być wykonywane przez różne osoby, mogące mieć mniejszy lub większy wpływ na treść rozstrzygnięcia w sprawie. Mimo że postępowanie wszczęte na wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie jest postępowaniem stricte instancyjnym, a wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie ma charakteru dewolutywnego, to jednak zasada prawdy obiektywnej wymaga, aby tryb rozstrzygnięć wydawanych w takim postępowaniu dawał stronie gwarancję procesową, że osoba wydająca decyzję nie będzie następnie brała udziału w postępowaniu, którego celem jest ocena prawidłowości tejże decyzji. Wydana w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy decyzja administracyjna musi być traktowana jako nowe, samodzielne rozstrzygnięcie, a wzgląd na dążenie do prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) nakazuje wyłączyć od udziału w postępowaniu pracownika organu, który brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Przesłanka wyłączenia pracownika ma charakter bezwzględny i nie podlega jakiejkolwiek ocenie z punktu widzenia ewentualnego wpływu na obiektywne rozpatrzenie sprawy. Wskazuje ona na bliskość pracownika organu wobec załatwianej sprawy, charakteryzującą się osobistym zaangażowaniem w sprawie. Osobiste zainteresowanie pracownika określonym sposobem załatwienia sprawy rodzi niebezpieczeństwo stronniczego, sprzecznego z celem postępowania rozstrzygnięcia, nieopartego na obiektywnej ocenie sprawy. Dlatego też Kodeks postępowania administracyjnego przewiduje sankcje w przypadku naruszenia przepisów o wyłączeniu pracownika: w odniesieniu do decyzji nieostatecznej rodzi to możliwość jej zmiany lub uchylenia w postępowaniu odwoławczym, natomiast w stosunku do decyzji ostatecznych - wznowienie postępowania (art. 145 § 3 k.p.a.).

Powyższe stanowisko wyraził m.in. Trybunał Konstytucyjny, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 15 grudnia 2008 r., sygn. P 57/2007 (OTK-A z 2008 r., Nr 10, poz. 178) orzekł, że art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 27 § 1 i art. 127 § 3 k.p.a. w zakresie, w jakim nie wyłącza członka samorządowego kolegium odwoławczego z postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdy członek ten brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Mimo, że wyrok ten odnosi się do wyłączenia członka samorządowego kolegium odwoławczego z postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, to jednak z uzasadnienia tego orzeczenia wynika, że analogicznie należy oceniać wszystkie te przypadki, w których dochodzi do niedopuszczalnego w demokratycznym państwie prawa zróżnicowania gwarancji ochrony obiektywizmu i bezstronności rozstrzygania przez organ administracji publicznej w zależności od rodzaju rozpoznawania spraw. Podkreślić jeszcze raz należy, że pomiędzy odwołaniem, a wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy nie ma pod względem konstrukcyjnym żadnej różnicy, ponieważ środki te różni wyłączenie nazwa. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy posiada wszelkie cechy odwołania, z wyjątkiem cechy dewolutywności.

8.2. Z akt administracyjnych wynika, że w postępowaniu wszczętym wnioskiem skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy udział brały te same osoby, który uczestniczyły w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji pierwotnej.

Otóż, pod decyzją pierwotną podpisał się m.in. Zastępca Dyrektora Oddziału D. S., Naczelnik Wydziału J. T. i Kierownik Referatu A. W.-S.. Podpis tych samych osób widnieje również pod decyzją wydaną na skutek ponownego rozpatrzenia sprawy.

Poza tym, w postępowaniu pierwszym organ gromadził dokumentację dowodową, a czynności były podejmowane (biorąc pod uwagę podpisy na dokumentacji) m.in. przez Kierownika Referatu A. W.-S. (trzy wnioski z dnia 15 lipca 2013 r., wniosek z 26 lipca 2013 r.), a nadto do strony zostało wystosowane pismo z dnia 8 sierpnia 2013 r. dotyczące realizacji przez nią uprawnień o których mowa w art. 10 k.p.a., które zostało podpisane m.in. przez Kierownika Referatu A. W.-S.. Jak wskazano, ta osoba podpisała także decyzję wydaną na skutek ponownego rozpatrzenia sprawy.

Należy zatem przypomnieć, że przez "branie udziału w wydaniu zaskarżonej decyzji" należy rozumieć nie tylko załatwienie sprawy w drodze decyzji, jeżeli pracownik został upoważniony do wydania decyzji w imieniu organu lub pełni funkcję organu, ale również podejmowanie przez pracownika organu administracji publicznej czynności procesowych, przewidzianych w przepisach prawa, niezbędnych do załatwienia sprawy w formie decyzji. W tym stanie rzeczy, należy uznać, że zarówno wskazany wyżej Zastępca Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, jak i Naczelnik Wydziału oraz Kierownik Referatu - brali udział w rozstrzyganiu zasadności wniosku skarżącego o umorzenie należności w sui generis I instancji, jak również w czynnościach mających na celu rozstrzygnięcie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i wydaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, co niewątpliwie w istotny sposób narusza reguły postępowania administracyjnego.

Dlatego, niezależnie od treści samej skargi, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja wydana została z udziałem pracownika organu, który podlegał wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Takie naruszenie przepisów postępowania stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a.), zatem stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit.b p.p.s.a. także z tego powodu należało orzec o jej uchyleniu jako niezgodnej z prawem. W obliczu wskazanych uchybień obiektywizmu w rozpoznaniu sprawy nie można bowiem przyjąć, że w kolejnym postępowaniu może zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, o czym stanowi art. 146 § 2 k.p.a. (por. wyrok NSA z 4 grudnia 2012 r., I OSK 1389/11, Lex nr 1366422).

8.3. Powyższej oceny nie zmienia to, że pod decyzją pierwotną widnieją cztery podpisy, spośród których jako "główny", bo z powołaniem się na upoważnienie Prezesa Zakładu, wydaje się podpis D. S., a pod decyzją wydaną na skutek ponownego rozpatrzenia sprawy, jest aż pięć podpisów, z których jako "główny" (z uwagi na analogiczne odwołanie się do upoważnienia) wydaje się podpis Dyrektora Oddziału J. Ś..

Abstrahując od błędnej praktyki organu umieszczania na decyzji podpisów innych osób aniżeli tylko ta, która działa z upoważnienia Prezesa ZUS-u (por. wywody Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Olszynie w wyroku z 1 czerwca 2011 r., I SA/Ol 242/11 i z dnia 28 lipca 2011, I SA/Ol 377/11; w Rzeszowie z 5 marca 2013 r., I SA/Rz 69/13; we Wrocławiu z 15 marca 2012 r., III SA/Wr 681/11 – publ. CBOSA) skoro tam się znalazły, to zdaniem Sądu stanowią świadectwo aktywnego uczestnictwa tych osób w formułowaniu finalnej konkluzji do co kierunku załatwienia spawy. Trudno bowiem przyjąć, że stanowisko innych pracowników Oddziału ZUS-u pełniących funkcje Referenta, Kierownika Referatu, Naczelnika Wydziału oraz Zastępcy Dyrektora Oddziału, i wyrażających niekorzystną dla strony wolę załatwienia sprawy, nie mogło, w tym w sposób istotny, wpłynąć na stanowisko Dyrektora Oddziału podpisującego decyzję z powołaniem się na upoważnienie Prezesa ZUS-u.

8.4. Można dodać, że w ramach tak dużego podmiotu jak ZUS spowodowanie, aby wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy był załatwiany z wyłączeniem pracowników, którzy brali udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, uznać należy jak najbardziej za możliwe i wskazane z uwagi na niezwykle istotną rolę art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w zachowaniu standardów postępowania administracyjnego - oczywiście jeżeli nie traktuje się iluzorycznie sensu składania przez stronę wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Tego rodzaju stanowisko jest prezentowane przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. m.in. wyroki: z 2 października 2012 r., II GSK 1353/11, Lex nr 1233967; z 6 lipca 2011 r., II GSK 743/10, Lex nr 1083386; z 15 września 2011 r., II GSK 831/10, Lex nr 966213; z 23 lutego 2012 r., II GSK 63/11, Lex nr 1137961; z 12 stycznia 2012 r., II GSK 1432/10, Lex nr 1113704; z 16 lutego 2012 r., II GSK 1522/10, Lex nr1137884; z 16 lutego 2012 r., II GSK 1523/10, Lex nr 1137885).

9. Sąd nie rozważał zasadności podniesionego w skardze zarzutu naruszenia prawa materialnego, ponieważ kwestia właściwego zastosowania tego rodzaju regulacji, względnie ich prawidłowej wykładni jest przedwczesna i zaktualizuje się dopiero po prawidłowym ustaleniu stanu faktycznego, poprzedzonego trafnym odczytaniem żądania strony, co do rodzaju sprawy w której postępowanie ma być zgodnie z jej wolą przeprowadzone. Uwaga ta dotyczy także zawartego tam zarzutu naruszenia przepisów postępowania – w kontekście wyrażonym w skardze, a dotyczącym, zasadniczo, przekroczenia przez organ granic uznania administracyjnego.

10. W postępowaniu ponownym Zakład podejmie czynności zmierzające do niewątpliwego odczytania intencji strony na podstawie wskazanych wyżej regulacji. Przy czym, wobec tego, że organy administracji publicznej czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, wystosowując do skarżącego wezwanie do sprecyzowania wniosku, ZUS powinien wskazać, czym każdy z ewentualnych sposobów (szczególnie wyżej nakreślonych przez Sąd) rozpatrzenia sytuacji prawnej skarżącego się charakteryzuje, w tym przystępnie i precyzyjnie opisać stronie, jaka występuje zależność pomiędzy postępowaniem w sprawie umorzenia należności składkowych przed ZUS-em, a postępowaniem w sprawie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym, prowadzonym przez Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ. Takie działanie organu będzie stanowić wypełnienie normy zawartej w art. 8 k.p.a. nakazującej organom administracji publicznej prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (por. wyrok NSA z 12 września 2013 r., II OSK 919/12, Lex nr 1375646).

Jednocześnie, w toku powtórnego rozpatrzenia sprawy Zakład powinien mieć na uwadze stanowisko Sądu co do wykładni art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Tak więc, nie mogą brać w nim udziału pracownicy ZUS-u, którzy podejmowali jakiekolwiek czynności niezbędne do załatwienia sprawy decyzją pierwotną (z dnia 5 września 2013 r.).

11. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. zaliczając do nich wynagrodzenie adwokata w wysokości 240 zł, ustalone na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1 lit.c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 461). Skarżący nie uiścił wpisu (art. 239 pkt 1 lit.e p.p.s.a.), a więc nie orzeczono o jego zwrocie. Nie zasądzono na rzecz strony skarżącej zwrotu kwoty 17 zł tytułem poniesionej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, ponieważ została wpłacona na rachunek niewłaściwego organu.