Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 444/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Stwierdzono bezczynność postępowania i że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1 i 2, art. 13
journal: Dz.U. 2020 poz 2176
law: Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Sędzia WSA Waldemar Śledzik (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 listopada 2021 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na bezczynność partii politycznej Solidarna Polska z siedzibą w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] września 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że partia polityczna Solidarna Polska z siedzibą w [...] dopuściła się bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] września 2020r. o udostępnienie informacji publicznej; 2. stwierdza, że bezczynność partii politycznej Solidarna Polska z siedzibą w [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od partii politycznej Solidarna Polska z siedzibą w [...] na rzecz Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] kwotę 100 zł (słownie: sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] maja 2021r. Stowarzyszenie [...] (zwane dalej także jako: "Stowarzyszenie"; "Skarżąca") złożyło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność partii politycznej Solidarna Polska (zwanej dalej także jako: Solidarna Polska "Organ") w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej z [...] września 2020 r., zarzucając naruszenie:

1) art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z 1 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1- ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (zwanej dalej jako:"udip") poprzez nieudzielenie odpowiedzi na wniosek Skarżącej o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] września 2020r., w zakresie, w jakim przepisy te stanowią o tym, że informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, oraz że udostępniana jest na wniosek bez zbędniej zwłoki, nie później niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku;

2) art. 4 ust. 2 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 1 udip, w zakresie, w jakim przepisy te stanowią o tym, że podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej jest partia polityczna oraz, że przedmiotem informacji publicznej jest w szczególności informacja o polityce wewnętrznej, poprzez błędne zastosowanie, polegające na braku realizacji wniosku o udostępnienie informacji przez partię, będącą podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej.

Wskazując na powyższe naruszenia, Stowarzyszenie wniosło o zobowiązanie Solidarnej Polski do rozpatrzenia wniosku z dnia [...] września 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od otrzymania odpisu wyroku oraz stwierdzenie, że bezczynność Solidarnej Polski nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, a także o zasądzenie od Solidarnej Polski na rzecz skarżącego Stowarzyszenia zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.

W uzasadnieniu skargi Stowarzyszenie wskazało, że wnioskiem z dnia [...] września 2020r. wystąpiło do partii politycznej Solidarna Polska o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej umowy koalicyjnej z dnia [...] września 2020 r. zawartej pomiędzy partiami politycznymi: [...],[...] oraz Solidarna Polska.

Po zawarciu wymienionej umowy koalicyjnej, rzeczniczka prasowa [...] r. przekazała w dniu [...] września 2020 informację o jej podpisaniu [...]. Zacytowała również fragment umowy, z której wynikało, że w związku z planowaną rekonstrukcją rządu strony porozumienia zobowiązują się do proporcjonalnego zredukowania rekomendowanych sekretarzy i podsekretarzy stanu. Podana informacja znalazła się między innymi w artykule [...] na stronie internetowej [...] (dostęp: [...] grudnia 2020 r.).

Zdaniem Stowarzyszenia, powyższy fragment dotyczący planowanego składu Rady Ministrów świadczy, iż treść umowy stanowi informację o działalności władz publicznych i osób pełniących funkcję publiczne w rozumieniu art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, jak również informację o sprawach publicznych, w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

Dlatego też Stowarzyszenie wniosło o skan wskazanej umowy koalicyjnej, jednakże nie otrzymało odpowiedzi na wskazany wniosek.

Stowarzyszenie podkreśliło, że Solidarna Polska jest partią polityczną wpisaną do Ewidencji Partii Politycznych pod numerem [...] i dlatego, zgodnie z art. 4 ust. 2 w zw. z art 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej bez zbędniej zwłoki, nie później niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku.

Zdaniem Skarżącej, ponieważ jej wniosek pozostał bez odpowiedzi w jakiejkolwiek formie, to tym samym uznać należy, że Solidarna Polska dopuściła się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, zgodnie z art. 149 § 1b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi .

W odpowiedzi na skargę z dnia [...] czerwca 2021r. Organ wniósł na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 wym. wyżej ustawy, tj. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi o jej odrzucenie, podnosząc, że skarga jest bezzasadna albowiem partia Solidarna Polska wydała na podstawie art. 16 ust. 1 udip decyzję odmawiającą udzielenia odpowiedzi na wniosek o udzielenie informacji publicznej, złożony w dniu [...] września 2020 roku przez Stowarzyszenie [...].

Jako dowód Organ załączył treść przedmiotowej decyzji, w której, w szczególności, powołując się na treść art. 9 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 roku o partiach politycznych w zw. z art. 33 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 77 ust. 2 statutu Solidarnej Polski uznano, że informacja, której udostępnienia żąda Strona nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu art. 6 ust. 1 udip, gdyż umowa koalicyjna, wykazuje cechy dokumentu wewnętrznego, a ten, nie stanowi informacji publicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. brzmienia przepisu art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz.U. z 2019r., poz. 2325 ze zm. – zwaną dalej "P.p.s.a."). Zgodnie z przywołanym art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe postępowanie.

Na podstawie art. 120 P.p.s.a., sąd rozpoznaje sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137, zwaną dalej: "P.u.s.a.") oraz art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

W sprawie niniejszej, z uwagi na przedmiot zaskarżenia, podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020r., poz. 1276, zwanej dalej także jako: "u.d.i.p."), która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania.

Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na bezczynność w takich sprawach wynika z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., zaś potwierdza ją dodatkowo brzmienie art. 21 u.d.i.p.

Stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a).

Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 P.p.s.a. sąd, w przypadku o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Przy tak zakreślonych ramach prawnych sprawy Sąd w punkcie wyjścia rozważań wskazuje, że przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiują pojęcia bezczynności.

W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2011, s. 109).

W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem sądu administracyjnego jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, był obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

W niniejszej sprawie poza sporem jest, że - co do zasady - partie polityczne, są zobowiązane do udostępniania informacji publicznej, co zresztą przyznaje również Organ, przywołując na tę okoliczność orzecznictwo sądów administracyjnych, w tym w szczególności wyrok NSA z 25 września 2018r., w sprawie o sygn. akt I OSK 628/18. Dodać jedynie można, że kwestia ta nie budzi wątpliwości i jest jednolicie oceniana w judykaturze, na co zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 25 maja 2021r., sygn. akt III OSK 916/21, podnosząc, że ".(...) ustawodawca obowiązek udostępnienia informacji publicznej przez partie polityczne zawarł w art. 4 ust. 2 ustawy (...)".

Ponieważ kwestia ta, jak zaznaczono wyżej, nie budzi między stronami sporu, Sąd odstępuje od dalszych rozważań w tym aspekcie, w pełni akceptując dotychczasowe orzecznictwo sądów administracyjnych w zakresie podmiotowego obowiązku partii politycznych udzielania informacji publicznych.

Bezspornym jest także w sprawie, że wnioskowana przez Stowarzyszenie informacja nie została udzielona przez Organ w terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w ust. 2 i art. 15 ust. 2 omawianej ustawy oraz, że Organ w dniu [...] czerwca 2021r. na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o partiach politycznych w zw. z art. 33 ust.1 pkt 1 i art. 77 ust. 2 Statutu Solidarnej Polski oraz na podstawie art. 16 ust. 1 u.d..i.p. odmówił udzielenia wnioskowanej informacji, uzasadniając to tym, że "umowa koalicyjna" nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu art. 6 ust. 1 u.d.i.p. "przez co udostępnienie jej nie jest możliwie".

Z powyższego wynika, że na dzień wniesienia skargi Organ nie rozpoznał wniosku Stowarzyszenia zgodnie z wymogami przepisów u.d.i.p., tzn. nie udzielił skarżącemu Stowarzyszeniu żądanej informacji ani nie odmówił jej udostępnienia decyzją w trybie art. 16 u.d.i.p.

Przy tak zakreślonym stanie faktycznym oraz stanowiskach stron, Sąd wyjaśnia, że bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności.

Natomiast okoliczność wydania aktu lub podjęcia czynności po wniesieniu skargi powoduje, że bezprzedmiotowe jest orzekanie w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, ale uwzględnienie skargi może wówczas polegać na stwierdzeniu, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo naruszenie prawa nie było rażące (por. wyrok NSA z dnia 2 lutego 2018 roku, sygn. akt II OSK 2966/17).

Sąd mając na względzie katalog możliwych rozstrzygnięć wymienionych w art. 149 p.p.s.a. - winien więc odnieść się do całości sprawy, orzekając zarówno w zakresie bezczynności, jak i dokonując oceny, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa oraz rozważając, czy zachodzą podstawy do wymierzenia grzywny.

Dlatego wniosek Organu zawarty w odpowiedzi na skargę o jej odrzucenie w związku z wydaniem decyzji w dniu [...] czerwca 2021r. o odmowie udzielenia informacji publicznej na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. jako niedopuszczalnej, Sąd uznał za oczywiście bezpodstawny.

Jak już stwierdzono wcześniej, zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w ust. 2 i art. 15 ust. 2.

Dodać należy, że zgodnie z ust. 2 przywołanego przepisu, jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (por. ust. 2 art. 13 u.d.i.p.).

Przepis art. 13 u.d.i.p. ustanawia zatem jako zasadę udostępnianie informacji publicznej na wniosek bez zbędnej zwłoki, zaś ewentualna zwłoka w udostępnieniu informacji publicznej musi mieć charakter niezbędny.

Wydłużenie terminu 14-dniowego, wskazanego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., może nastąpić w przypadku braku możliwości udzielenia informacji publicznej. Podmiot udostępniający jest jednak zobligowany do powiadomienia wnioskodawcy przed upływem tego terminu o powodach opóźnienia oraz do wyznaczenia dodatkowego terminu udostępnienia informacji.

Podkreślić przy tym należy, że przedłużenie ww. terminu jest usprawiedliwione, jeśli podyktowane jest ważną, uzasadnioną przyczyną (jest niezbędne), a nadto, gdy w następstwie upływu przedłużonego terminu organ udostępnia wnioskowaną informację, ewentualnie wydaje decyzję o odmowie jej udostępnienia na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p.

Jak podkreślił NSA w wyroku z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1469/13, podmiot udostępniający nie będzie mógł w sposób dowolny uzasadniać niedotrzymania terminu określonego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. W grę mogą wchodzić jedynie takie powody, które są bezpośrednio związane z opóźnieniem w udostępnieniu konkretnej informacji publicznej. Konstrukcja tej regulacji jest analogiczna do postanowień art. 36 k.p.a., przy czym w art. 13 ust. 2 u.d.i.p wskazany jest nieprzekraczalny terminu 2 miesięcy na udzielenie informacji publicznej. Termin ten ma charakter instrukcyjny. (tak: NSA

Co należy podkreślić na kanwie rozstrzyganej sprawy, termin określony w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. ma zastosowanie nie tylko do czynności polegającej na udostępnieniu informacji, ale również do wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej (por. wyrok WSA w Krakowie z 6 października 2014 r., sygn. akt II SAB/Kr 242/14, LEX nr 1534491).

W przypadku potrzeby wydania przez podmiot zobowiązany decyzji odmownej, przewidzianej w art. 16 u.d.i.p., nie jest uprawnione twierdzenie, że po wyczerpaniu terminów, o których mowa w art. 13 u.d.i.p., rozpoczynają swój bieg terminy do wydania decyzji administracyjnej w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, do których wprost odsyła art. 16 ustawy. Takie rozumowanie, jak podkreśla się w piśmiennictwie, prowadziłby do nieuzasadnionego przedłużenia załatwienia sprawy o udostępnienie informacji publicznej, dla której rozpatrzenia ustawodawca określił znacznie krótsze terminy niż w Kodeksie postępowania administracyjnego.

Dodać należy, iż oczywiście nie wszystkie sprawy o udzielenie informacji publicznej będą na tyle proste, aby mogły być rozstrzygnięte niezwłocznie, niektóre mogą wymagać postępowania wyjaśniającego. Ustawodawca miał to na uwadze przy regulacji art. 13 ust. 2 u.d.i.p. uznając, że dopiero nieudzielenie informacji publicznej oraz niepowiadomienie w trybie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. o powodach i terminie, w jakim informacja zostanie udostępniona, oznacza bezczynność podmiotu zobowiązanego do jej udzielenia (zob. wyrok NSA z 14 maja 2014 r., I OSK 1027/14, LEX nr 1464729).

Z zaprezentowanej wcześniej chronologii zdarzeń bezspornie wynika, że Organ od [...] października 2020r. pozostawał w bezczynności, gdyż na wniosek skarżącego Stowarzyszenia z dnia [...] września listopada 2020 r. winien udzielić informacji (ewentualnie – wydać decyzję odmowną), zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w ciągu 14 dni, a więc najpóźniej do dnia [...] października 2020 r.

Jednocześnie z akt sprawy wynika, że Organ nie wywiązał się z obowiązku, o którym mowa w art. 13 ust. 2 u.d.i.p., tj. nie poinformował Skarżącego o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie oraz wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy.

Załatwienie wniosku Skarżącego nastąpiło faktycznie w dniu [...] czerwca 2021 r., tj. z dniem wydania przez Organ decyzji o odmowie załatwienia wniosku z dnia [...] września 2020 r., a więc po upływie terminu wyznaczonego w trybie art. 13 ust. 1 u.d.i.p., a jednocześnie bez skorzystania przez Organ z możliwości procedury określonej w ust. 2 art. 13 ust. U.d.i.p. Podkreślić należy, iż organ miał możliwość ponownego wyznaczenia nowego terminu, maksymalnie do dnia [...] stycznia 2020 r., jednakże tego nie uczynił.

Z tych względów, w ocenie Sądu, brak było podstaw do uwzględnienia wniosku Organu o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt. 6 p.p.s.a. albowiem nie wystąpiła przesłanka na podstawie której wniesienie skargi było niedopuszczalne.

Dlatego też należało przyjąć, iż partia polityczna Solidarna Polska dopuściła się bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] września 2020r. o udostępnienie informacji publicznej, o czym orzeczono w pkt. 1 sentencji wyroku.

W zaprezentowanych realiach sprawy, Sąd uznał, że bezczynność Organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W tym miejscu Sąd wyjaśnia, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12).

Rażące naruszenie prawa dotyczyć może, w szczególności, zawartych w ustawie przepisów o terminach załatwienia sprawy, przy czym przekroczenie terminu musi być znaczące i niezaprzeczalne, a rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być pozbawione racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12; podobnie: m.in. WSA w Łodzi /w:/ wyrok z dnia 17 października 2014 r., sygn. akt II SAB/Łd 124/14).

W okolicznościach niniejszej sprawy nie ulega żadnej wątpliwości, że termin rozpoznania wniosku strony Skarżącego Stowarzyszenia, w kontekście dyspozycji art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p., został przez organ przekroczony przez Organ aż o sześć miesięcy, co jest wystarczającą przesłanką kwalifikacji bezczynności w kategorii rażącego naruszenia prawa.

Jednocześnie Sąd odstąpił od wymierzenia organowi grzywny czy przyznania skarżącemu Stowarzyszeniu sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., zgodnie z wysokością wskazaną w art. 154 § 6 p.p.s.a.

Podkreślenia wymaga bowiem, że wskazane środki mają charakter fakultatywny a ich stosowanie pozostawiono uznaniu sądu. W tej sytuacji ocenie podlegają konkretne okoliczności danej sprawy. Jak wskazuje się w orzecznictwie: grzywna, o jakiej mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a., ma charakter przede wszystkim prewencyjny. Celem grzywny jest oddziaływanie mobilizujące i prewencyjne na organ, ale również represyjne, bowiem grzywna ma także stanowić karę za szczególnie naganny przypadek zwłoki. Jest ona dodatkowym środkiem dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie nagannych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, gdy oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona zamierzonego lub nieuzasadnionego racjonalnie lub prawnie unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Sąd, uwzględniając całokształt sprawy, uznał, że mimo ewidentnego nieudzielenia informacji publicznej w określonym terminie, sam fakt orzeczenia w zakresie bezczynności Organu jako partii politycznej oraz uznania tej bezczynności jako rażące naruszenie prawa, wypełni kryterium przesłanki prewencyjnego odziaływania na przyszłość i dlatego odstąpił od wymierzenia zarówno grzywny, jak i sumy pieniężnej na rzecz wnioskodawcy i to tym bardziej, że Stowarzyszenie o takowe nie wnosiło.

Reasumując dotychczasowe rozważania i ustalenia, Sąd podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a P.p.s.a. orzekł w pkt 1 sentencji, że Organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku Stowarzyszenia o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] września 2020 r. oraz, że stwierdzona bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 sentencji).

O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a, zasądzając na rzecz skarżącego Stowarzyszenia od Organu kwotę 100 zł tytułem zwrotu uiszczonego wpisu.