Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1022/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48 ust. 3 i 4
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
article: art. 143
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Monika Kramek, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Antas (spr.), sędzia WSA Bogusław Cieśla, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 października 2020 r. sprawy ze skargi R. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedstawienia dokumentów oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z [...] kwietnia 2020 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256), dalej: k.p.a. i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.), dalej: p.b., w wyniku rozpatrzenia zażalenia R. K. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ż. z [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia dokumentów umożliwiających legalizację obiektu budowlanego.

W odniesieniu do ustaleń faktycznych i prawnych, które stały za wydanym rozstrzygnięciem, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: [...]WINB) stwierdził, że [...] listopada 2019 r. pracownicy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Ż. przeprowadzili kontrolę inwestycji realizowanej na działkach nr ew. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] położonych w miejscowości P., gm. L. na podstawie decyzji Starosty Ż. z [...] sierpnia 2015 r. nr [...], zmienionej decyzjami tego organu z [...] października 2016 r. nr [...] i z [...] lipca 2018 r. nr [...]. Podczas kontroli stwierdzono, że na terenie działki nr ew. [...] w obrębie realizowanej fermy drobiu został wybudowany budynek obsługi wagi samochodowej. Przedmiotowy budynek parterowy z dachem jednospadowym o wymiarach zewnętrznych 2,0 m x 3,0 m i wysokości od 2,30 m do 2,40 m posiada konstrukcję stalową, poszycie ścian budynku, jak i dach zostały wykonane z płyty warstwowej. W związku z ustaleniem, że ww. budynek stanowi samowolę budowlaną Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ż. (dalej: PINB) pismem z [...] listopada 2019 zawiadomił R. K. a jako inwestora o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie legalności budowy budynku obsługi wagi samochodowej zlokalizowanego na działce nr ew. [...] w miejscowości P., zrealizowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, a następnie postanowieniem z [...] lutego 2020 r. na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 p.b. nałożył na niego obowiązek przedłożenia w terminie do [...] maja 2020 r.: 1) zaświadczenia Wójta Gminy L. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganym przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem o przynależności projektanta do właściwej izby samorządu zawodowego, aktualnym na dzień opracowania projektu, 3) oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

R. K. pismem z [...] lutego 2020 r. złożył zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie: 1) art. 3 pkt 2 p.b. wskutek nałożenia obowiązku przedłożenia stosownej dokumentacji, mimo iż obowiązek taki dotyczy dokumentacji budynku, natomiast wskazany obiekt, zgodnie z definicją zamieszczoną w p.b. nie jest budynkiem, ponieważ nie jest trwale związany z gruntem; 2) art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. przez dokonanie niepełnej i nieprawidłowej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów, skutkującej błędną kwalifikacją tymczasowego obiektu budowlanego jako budynku. Organ powinien podejmować wszelkie czynności zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, uwzględniając przy tym słuszny interes strony. Wszystkie przesłanki powinny zostać dokładnie wyjaśnione, a wskazywane twierdzenia opisane wraz z podaniem źródła, na podstawie którego są wywodzone. Ponadto organ powinien zgromadzić i rozpatrzeć całość materiału dowodowego, co nie zostało dokonane w niniejszej sprawie, ponieważ organ nie przeanalizował w odpowiedni sposób pozostałych dowodów, które mógł przeprowadzić tj. oględzin, czy też przesłuchania strony na okoliczność potwierdzenia faktu, iż nie jest to budynek a tymczasowy obiekt budowlany.

We wskazanym wyżej postanowieniu z [...] kwietnia 2020 r. utrzymującym w mocy postanowienie z [...] lutego 2020 r. [...]WINB stwierdził, że PINB dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy. Organ zauważył, że realizowana na terenie działek nr ew. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] inwestycja, na wykonanie której inwestor uzyskał pozwolenie na budowę na podstawie decyzji Starosty Ż. z [...] sierpnia 2015 r., nie przewidywała budowy budynku obsługi wagi samochodowej. Odnosząc się do katalogu określonego w art. 29-31 p.b., [...]WINB wskazał, że art. 3 pkt 5 p.b. kwalifikuje obiekt budowlany jako tymczasowy w sytuacji, gdy jest on przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe, dla których zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 12 p.b. nie jest wymagane pozwolenie na budowę, lecz zgłoszenie. Jednakże dotyczy to wyłącznie obiektów, dla których w zgłoszeniu określono termin rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce, ale nie dłuższy niż 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy. Przedmiotowy obiekt budowlany konstrukcji stalowej o wymiarach 2,0 m x 3,0 m i wysokości od 2,30 do 2,40 m stanowi, jak ustalił PINB podczas kontroli przeprowadzonej [...] listopada 2019 r., obiekt służący do obsługi wagi samochodowej, której realizacja została przewidziana w decyzji Starosty Ż. z [...] sierpnia 2015 r., jednakże inwestor jednocześnie nie dokonał zgłoszenia przedmiotowego budynku jako obiektu tymczasowego, a funkcja jaką pełni na taki charakter nie wskazuje. Zdaniem [...]WINB, taki obiekt nie jest zwolniony z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Organ zauważył, że o trwałości związania z gruntem nie decyduje fakt posiadania fundamentów, ale to, czy konstrukcja jest w stanie oprzeć się czynnikom zewnętrznym. Z uwagi na przedstawione okoliczności zasadne było zatem zastosowanie w sprawie trybu określonego w art. 48 p.b. Odnosząc się do zarzutów podnoszonych w zażaleniu, [...]WINB wskazał, że tymczasowe obiekty budowlane częściowo są zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę (art. 29 ust. 1 pkt 12 p.b.) i objęte trybem zgłoszeniowym (art. 30 ust. 1 pkt 1 p.b.). Trybem tym objęte są jednakże tylko tymczasowe obiekty budowlane, niepołączone trwale z gruntem i przewidziane do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu. W odniesieniu do terminu wyznaczonego przez PINB na przedłożenie dokumentacji, [...]WINB wyjaśnił, że konieczne dokumenty powinny zostać przedłożone "w wyznaczonym terminie", przy czym termin ten jest terminem procesowym, pozostawionym uznaniu organu. Może zostać on określony zarówno w miesiącach, jak również poprzez wyznaczenie konkretnej daty. Równocześnie wyznaczony termin może ulec zmianie na prośbę zobowiązanego.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowieniem z [...] kwietnia 2020 r. złożył R. K., zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił:

1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 pkt 2 p.b. poprzez nałożenie przez organ obowiązku przedłożenia stosownej dokumentacji, mimo iż obowiązek taki dotyczy dokumentacji budynku, natomiast wskazany obiekt, zgodnie z definicją zamieszczoną w p.b., nie jest budynkiem, ponieważ nie jest trwale związany z gruntem;

2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 48 ust. 2 i 3 p.b. przez dokonanie niepełnej i nieprawidłowej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów, skutkującej błędnym przyjęciem, że doszło do zrealizowania samowoli budowlanej w sytuacji, gdy w niniejszym stanie faktycznym nie występuje samowola budowlana, gdyż wskazany w postanowieniach organów obiekt nie jest budynkiem a tymczasowym obiektem budowlanym.

W odpowiedzi na skargę [...]WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia z [...] kwietnia 2020 r. nr [...] przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ postanowienie [...]WINB nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie lub też stwierdzenie jego nieważności.

Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonego postanowienia stanowił art. 48 ust. 2 i 3 p.b. Zgodnie z powyższym przepisem, jeżeli budowa mająca za przedmiot obiekt budowlany lub jego część, będący w budowie albo wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia - jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. W postanowieniu wstrzymującym roboty budowlane ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3 p.b.; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2 p.b.

Zastosowanie powyższej regulacji [...]WINB oparł na uznaniu, że budowa spornego budynku pełniącego funkcję obsługi wagi samochodowej zlokalizowanej na terenie fermy drobiu nie była objęta projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją Starosty Ż. z [...] sierpnia 2015 r., skarżący jako inwestor nie występował również odrębnie o zgodę na budowę ww. obiektu, wobec czego wskazane roboty budowlane zostały wykonane przez skarżącego w warunkach samowoli budowlanej, albowiem w świetle treści art. 29-30 p.b. ich reglamentacja nie powinna budzić wątpliwości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny to ustalenie w pełni aprobuje, albowiem przyjęta przez organ kwalifikacja spornego obiektu musi być traktowana jako poprawna. Stanowisko skarżącego, że przedmiotowy obiekt budowlany nie spełnia definicji budynku, o której mowa w art. 3 pkt 2 p.b., albowiem nie jest trwale związany z gruntem, pozostaje tym samym w całości nietrafne. Stosownie do treści powołanego wyżej przepisu, budynkiem jest obiekt budowlany, który łącznie spełnia następujące warunki: jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych (ścian), a ponadto posiada fundamenty i dach. Zdaniem Sądu, sporny obiekt wszystkie wymienione wyżej elementy posiada, co wynika z technicznego opisu jego konstrukcji zamieszczonej w protokole kontroli znak: [...] z [...] listopada 2019 r. i analizy załączonej do niego dokumentacji fotograficznej.

W dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym odnośnie do sposobu rozumienia wskazanych w art. 3 pkt 2 p.b. pojęć jednolicie uznaje się, że cecha "trwałego związania z gruntem" sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie, czy przemieszczenie w inne miejsce (por. wyrok NSA z 19 grudnia 2018 r. sygn. II OSK 697/18; wyrok NSA z 29 kwietnia 2011 r. sygn. II OSK 773/10). Przyjmuje się, że wydzielenie budynku za pomocą przegród budowlanych i dachu tworzy w budynku przestrzeń zamkniętą będącą osłoną przed szkodliwym działaniem czynników klimatycznych. Przy ocenie związania budynku z gruntem bez znaczenia jest rodzaj zastosowanego fundamentu. Trwałe związanie z gruntem to po prostu posadowienie obiektu stabilnie, tak że opiera się on czynnikom zewnętrznym. Fundament ma zapewnić trwałość konstrukcji, a zatem uniemożliwić jej przesunięcie (por. wyrok NSA z 10 kwietnia 2019 r. sygn. II OSK 1499/17; wyrok NSA z 12 października 2011 r. sygn. II OSK 1433/10). W wyroku z 17 stycznia 2020 r. sygn. II OSK 526/18 Naczelny Sąd Administracyjny trafnie zauważył, że o braku trwałego związania z gruntem nie może świadczyć fakt posadowienia określonego budynku na bloczkach betonowych. Istnienie tradycyjnie wykonywanych fundamentów nie jest jedynym wyznacznikiem kwalifikacji prawnej budynku jako trwale związanego z gruntem, ponieważ aktualnie dostępne środki techniczne pozwalają także na zastosowanie innych rozwiązań technicznych. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę podziela w tym zakresie pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego zamieszczony w wyroku z 24 września 2019 r. sygn. II OSK 2447/18, zgodnie z którym fundament jest elementem konstrukcyjnym budynku, którego zadaniem jest przenoszenie obciążeń na grunt, w związku z czym zastosowanie każdego rozwiązania technicznego przenoszącego obciążenie z obiektu na grunt i zapobiegające jego osiadaniu na gruncie oraz pełniącego funkcję niwelującą zmienny poziom terenu pozwala tak ustabilizowany obiekt, którego konstrukcja opiera się czynnikom zewnętrznym, traktować jako spełniający definicję art. 3 pkt 2 p.b.

Kierując się powyższymi wyjaśnieniami, przyjąć tym samym należy, że nadawane przez skarżącego pojęciu "trwałego związania z gruntem" odmienne rozumienie nie jest uprawnione i przez pryzmat proponowanej przez skarżącego wykładni art. 3 pkt 2 p.b., jak trafnie uznał [...]WINB, nie było możliwe rozważenie kwalifikacji prawnej spornego budynku zlokalizowanego na działce nr ew. [...] pełniącego funkcję obsługującą znajdującej się w pobliżu wagi samochodowej. Nawet jeżeli technologia tego obiektu budowlanego, co wynika z analizy materiału fotograficznego, sprawia, że jego wykonanie sprowadza się do ustawienia na gruncie, nie odbiera to możliwości utożsamiania działania inwestora jako równoważnego budowie obiektu budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt 6 p.b. Wykonywanie obiektu w określonym miejscu w rozumieniu art. 3 pkt 6 p.b. może polegać bowiem na usytuowaniu obiektu, którego konstrukcja została wykonana poza miejscem budowy. Powoduje to, że okoliczność, iż określony obiekt budowlany został wykonany w znacznej części lub nawet w całości w innym miejscu, czy ma charakter rozbieralny i składa się z typowych elementów składowych montowanych w jedną całość, nie zmienia faktu, że określona rzecz może stać się obiektem budowlanym (budynkiem) po jej usytuowaniu w określonym miejscu ze względu na jej przeznaczenie i sposób użytkowania.

Co przy tym istotne, nawet akceptacja poglądu formułowanego przez skarżącego w toku postępowania zażaleniowego, a następnie w złożonej skardze, opartego na uznawaniu spornego budynku za tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 5 p.b., nie stanowiłaby o wadliwości działania [...]WINB w zakresie, w jakim organ wdrożył względem samowolnie wybudowanego obiektu postępowanie legalizacyjne i postanowieniem na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 p.b. zobowiązał skarżącego do przedłożenia dokumentacji umożliwiającej mu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem.

Ocena ta jest wynikiem stwierdzenia przez Sąd, że skarżący dokonywaną przez siebie analizę zgodności własnego działania z prawem redukuje wyłącznie do treści tej regulacji zamieszczonej w p.b., która określa sposób rozumienia poszczególnych pojęć użytych w ustawie, pozostawiając bez stosownej refleksji brzmienie przepisów kształtujących zasady, według których ustawodawca postanowił poddać reglamentacji określone postacie robót budowlanych. Na gruncie rozpatrywanej sprawy skarżący niewątpliwie powinien był przypisać znaczenie treści art. 3 pkt 5 p.b., zgodnie z którym tymczasowym obiektem budowlanym jest obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem. Niemniej jednak powinien był równocześnie tę regulację zestawić z dyspozycją art. 30 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 12 p.b. zgodnie z którą budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 180 dni (120 dni – do 1 stycznia 2017 r.) od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu była co prawda zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, niemniej obligatoryjnie podlegała procedurze zgłoszeniowej.

Taka treść regulacji prawnej każe sformułować dwa zbieżne ze sobą wnioski. Pierwszy polega na stwierdzeniu, że każdy obiekt budowlany o cechach określonych w art. 3 pkt 5 p.b., jeżeli ma być posadowiony na gruncie przez okres dłuższy niż wskazany w art. 29 ust. 1 pkt 12 p.b., nie podlega zwolnieniu spod obowiązku wystąpienia przez inwestora o pozwolenie na budowę. Drugi wniosek polega z kolei na uznaniu, że nawet tymczasowy obiekt budowlany postawiony zgodnie z warunkami określonymi w art. 29 ust. 1 pkt 12 p.b., a zatem po niewniesieniu przez organ sprzeciwu do dokonanego zgłoszenia, lecz nierozebrany lub nieprzeniesiony w inne miejsce przed upływem wyznaczonego czasu od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu, przestaje być obiektem budowlanym, którego budowa nie wymaga pozwolenia na budowę. W obu sytuacjach, gdy dochodzi do naruszenia normy art. 29 ust. 1 pkt 12 p.b., zrealizowany przez inwestora tymczasowy obiekt budowlany należy uznać za objęty wymaganiem uzyskania na niego pozwolenia na budowę, co w sytuacji odstąpienia przez inwestora od tego obowiązku każe uczynić go przedmiotem wszczętego przez organ nadzoru budowlanego postępowania legalizacyjnego w trybie art. 48-49 p.b. (por. wyrok NSA z 11 grudnia 2015 r. sygn. II OSK 961/14). A zatem, nawet gdyby przyjąć za słuszne stanowisko prezentowane przez skarżącego, że przedmiotowy budynek pełniący funkcję obsługi wagi samochodowej wadliwie nie został uznany przez [...]WINB za tymczasowy obiekt budowlany z uwagi na pominięcie jego nietrwałego związania z gruntem, to i tak powyższe wyjaśnienia ujawniają, że wniosek tego rodzaju nie mógłby prowadzić do podważenia legalności skierowanego do skarżącego postanowienia, o którym mowa w art. 48 ust. 2 i 3 p.b., jeżeli równocześnie nie zachodziła podstawa do zanegowania zapatrywania, że sporny obiekt pełniący wyznaczoną przez inwestora stałą funkcję warunku materialnego dotyczącego czasowości jego usytuowania nie spełniał i z tego względu jako objęty obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, musiał podlegać właściwemu trybowi jego legalizacji.

Mając to na uwadze, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, [...]WINB słusznie uznał stanowisko zaprezentowane przez skarżącego w złożonym przez niego zażaleniu za nieuprawnione, utrzymując w mocy postanowienie PINB z [...] lutego 2020 r. nr [...], które kwalifikując sporny obiekt budowlany za obiekt niezwolniony spod obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę wdrożyło względem niego procedurę legalizacyjną umożliwiającą skarżącemu jako inwestorowi doprowadzić samowolnie zrealizowane roboty budowlane do stanu zgodności z prawem. Organ nadzoru budowlanego nie ma możliwości odstąpienia od trybu legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego lub jego części, jeżeli zostały spełnione warunki, o których mowa w art. 48 ust. 2 p.b., ponieważ zakończenie zainicjowanej procedury legalizacji ustawodawca powiązał z postawą inwestora, który może działaniem odpowiadającym nałożonemu obowiązkowi podjąć próbę wykazania zgodności inwestycji z przepisami prawa, przeciwdziałając wydaniu nakazu rozbiórki.

Wykładnia art. 48 ust. 3 i 4 p.b. wskazuje, że ustawodawca nie zdecydował się na wprowadzenie dookreślonego ustawą terminu na uzupełnienie przez inwestora dokumentacji. Brzmienie powyższego przepisu dowodzi, że ustalenie tego terminu pozostawiono uznaniu organu nadzoru budowlanego, który powinien określić go w sposób odpowiadający realiom konkretnej sprawy. Oczywiste przy tym pozostaje, że termin ten musi być realny, to jest wystarczająco długi, by umożliwić stronie skuteczne zrealizowanie nałożonych na nią obowiązków. Termin, o którym mowa w art. 48 ust. 3 p.b. jest więc terminem procesowym, instrukcyjnym, a nie terminem prawa materialnego i może być przedłużany stosownie do uznania organu z jego woli, bądź też może zostać wydłużony na żądanie stron, jeżeli zachodzą ku temu szczególne okoliczności (por. wyrok NSA z 13 listopada 2018 r. sygn. II OSK 225/18; wyrok NSA z 11 maja 2017 r. sygn. II OSK 2290/15; wyrok NSA z 2 lutego 2017 r. sygn. II OSK 1243/15). Sąd podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z 25 września 2019 r. sygn. II OSK 2331/17, zgodnie z którym wobec faktu, iż p.b. nie zawiera regulacji szczególnych dotyczących terminów w niej wskazanych, termin, o którym mowa w art. 48 ust. 3 i 4 p.b., może być wyznaczony zarówno poprzez określenie przedziału czasu (dni, tygodni, miesięcy albo lat), jak też poprzez wskazanie konkretnej daty końcowej, do której nastąpić ma wykonanie nałożonego obowiązku.

Odnosząc się do biegu terminu wyznaczonego w postanowieniu organu I instancji, podkreślenia, zdaniem Sądu, wymaga, że postanowienia z woli ustawodawcy są wykonalne w dacie ich wydania i doręczenia stronie (art. 143 k.p.a.), która to data kreuje moment nabycia przez ten akt prawnej skuteczności (por. G. Łaszczyca, Postanowienie administracyjne w ogólnym postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2011, s. 417 i n.). Wniesienie zażalenia, inaczej niż złożenie odwołania, nie powoduje automatycznie skutku suspensywnego, wobec czego skarżący w toku postępowania legalizacyjnego nie miał podstaw, by traktować zainicjowaną przez siebie kontrolę instancyjną postanowienia PINB jako powód uznawania obowiązku za niewykonalny (nieistniejący) i w następstwie tego odstąpić od rozpoczęcia jego realizowania, jeżeli faktycznym zamiarem skarżącego jest doprowadzenie inwestycji do stanu zgodnego z prawem. Wniosek ten nie stoi jednocześnie w sprzeczności z przyjęciem, na co wskazują wcześniejsze wyjaśnienia, że niedotrzymanie przez skarżącego terminu wyznaczonego zaskarżonym postanowieniem nie powinno skutkować automatycznym nakazem rozbiórki spornego obiektu budowlanego w sytuacji, gdy wraz z przesądzeniem legalności obowiązku nie budzi wątpliwości okoliczność podjęcia się przez skarżącego jego wykonania.

Wbrew odmiennemu twierdzeniu skarżącego, zaskarżone postanowienie nie uchybia przepisom procesowym powołanym w skardze (art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.), albowiem w kontrolowanej sprawie organ dokonał wystarczających dla rozstrzygnięcia ustaleń stanu faktycznego oraz w sposób prawidłowy ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy. W zaskarżonym postanowieniu powody zastosowania art. 48 ust. 2 i 3 p.b. zostały, w ocenie Sądu, w wystarczający sposób ujawnione w treści uzasadnienia postanowienia, które z tego względu spełnia podstawowe wymagania art. 107 § 3 w zw. z art. 124 § 1 i 2 k.p.a.

Z przedstawionych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, przyjmując, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.