Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 904/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2018-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 61 ust. 1 i 2 , art. 103 ust. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 930
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia NSA Mieczysław Markowski (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 marca 2018 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w S. z dnia [...] sierpnia 2017 roku, nr [...].


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...].10.2017 r. nr: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w S. działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta S. z dnia [...].08.2017 r. nr [...] ustalającą J. K. opłatę za pobyt matki H. K. w Domu Pomocy Społecznej "K." w S. w ten sposób, że od dnia [...].03.2017 r. w wysokości 731,58 zł miesięcznie zaś za okres od [...].09.2016 r. do [...].02.2017 r. w wysokości 677,68 zł miesięcznie (punkt 1 decyzji) oraz postanawiającą, że opłatę tą należy wpłacać na wskazany w decyzji rachunek bankowy Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w S. w terminie do dnia 30 każdego miesiąca, za który należna jest opłata, przy czym należność za okres od [...].09.2016 r. do [...].08.2017 r. należy uregulować w terminie 7 dni od daty uprawomocnienia się decyzji tj. w terminie 21 dni od daty odebrania decyzji.

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:

H. K., z uwagi na stan zdrowia, od dnia 30.09.2016 r. przebywa w Domu Pomocy Społecznej "K." w S. (dalej: DPS). Na mocy decyzji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S., działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta S., z dnia [...].09.2016 r. nr [...] ustalono od dnia umieszczenia H. K. w DPS opłatę mieszkanki za pobyt w nim w wysokości 748,93 zł.

Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S., działający z upoważnienia Prezydenta Miasta S. decyzją z dnia [...].12.2016 r., nr [...], ustalił J. K. opłatę za pobyt jej matki H. K. w Domu Pomocy Społecznej "K." w S. w wysokości 727,69 zł miesięcznie, począwszy od dnia 30.09.2016 r.

Po rozpatrzeniu odwołania J. K. od ww. decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...].02.2017 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu I Instancji.

Wskutek rozpoznania skargi J. K. od ww. decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 30.05.2017 r. wydanym w sprawie sygn. akt II SA/Bk 216/17, uchylił decyzje organów obu instancji.

W uzasadnieniu wyroku Sąd powołał art. 61 ust. 1-3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 930 ze zm.; dalej: u.p.s.) określające zasady dotyczące ponoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej oraz podmioty obowiązane do ponoszenia tych opłat. Wskazał, że w sprawie ustalono, iż kwota odpowiadająca 70% miesięcznego dochodu przebywającej w DPS H. K. (tj. 748,93 zł) nie wystarcza na pokrycie wszystkich kosztów jej przebywania w tej placówce (średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w DPS od dnia [...].03.2016 r. wynosi 2.878,90 zł). W związku z powyższym zaszła potrzeba ustalenia ponoszenia pozostałej części tych kosztów przez szóstkę jej dzieci. Sąd wskazał, że organy przeprowadziły stosowne postępowania (oddzielnie w stosunku do każdego z dzieci) i wydały następujące decyzje: w stosunku do córki J. K. ustalającą opłatę w wysokości 727,69 zł miesięcznie, w stosunku do córki T. D. ustalającą opłatę w wysokości 727,68 zł miesięcznie, w stosunku do córki B. W. ustalającą opłatę w wysokości 674,50 zł miesięcznie i zwalniającą ją całkowicie z ponoszenia tej opłaty, w stosunku do pozostałych dwóch córek, tj.: I. C. i K. Z. umarzające postępowania. Sąd wskazał, że w stosunku do syna A. K. organy nie zakończyły postępowania i nie wydały żadnego rozstrzygnięcia. Sąd podkreślił, że ustalenie opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej osoby skierowanej, następuje w drodze decyzji administracyjnej, konkretyzującej obowiązek wnoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej wobec każdej z osób, która miałaby takie opłaty ponosić. Sąd wskazał przy tym, że każdy ze zstępnych ma taki sam obowiązek ponoszenia tych opłat, a różnicować je może jedynie osiągane kryterium dochodowe. W ocenie Sądu organy nie wyjaśniły stanu faktycznego sprawy, obciążając opłatami jedynie córki J. K. i T. D. oraz nie wyjaśniając, czy zobowiązanym do ponoszenia tej opłaty i w jakiej wysokości, jest także syn A. K., podczas gdy jego ewentualne obciążenie opłatą miałoby bezpośredni wpływ na wysokość opłat obciążających obie ww. córki. Uchylając obie decyzje wydane w niniejszej sprawie, Sąd zobowiązał organ I instancji do rozważenia, czy w zaistniałym stanie faktycznym, w którym jedna lub kilka z osób obowiązanych, jest w stanie ponieść pełną wysokość brakującej opłaty, a także, czy w związku z niewyjaśnieniem sytuacji odpowiedzialności A. K., zachodzi potrzeba łącznego rozpoznania jego sprawy z udziałem J. K. i T. D.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w S., działający z upoważnienia Prezydenta Miasta S., w dniu [...].08.2017 r. wydał decyzję nr [...] ustalającą J. K. opłatę za pobyt matki H. K. w Domu Pomocy Społecznej "K." w S. w ten sposób, że od dnia [...].03.2017 r. w wysokości 731,58 zł miesięcznie, zaś za okres od [...].09.2016 r. do [...].02.2017 r. w wysokości 677,68 zł miesięcznie (punkt 1 decyzji) oraz postanawiającą, że opłatę tą należy wpłacać na wskazany w decyzji rachunek bankowy Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w S. w terminie do dnia 30 każdego miesiąca, za który należna jest opłata, przy czym należność za okres od [...].09.2016 r. do [...].08.2017 r. należy uregulować w terminie 7 dni od daty uprawomocnienia się decyzji tj. w terminie 21 dni od daty odebrania decyzji.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji powołał art. 58 ust. 1 u.p.s., art. 60 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, 2a u.p.s., art. 8 ust. 1, a także zarządzenia Prezydenta Miasta S.; z dnia [...].02.2016 r. nr [...], wedle którego średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca DPS do dnia [...].02.2017 r. wynosił 2.878,80 zł oraz z dnia [...].02.2017 r. nr [...], wedle którego koszt ten od [...].03.2017 r. wynosi 2.986,60 zł oraz art. 8 ust.1 i rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14.07.2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 1058). Organ wskazał, że wobec ponoszenia przez H. K. jedynie częściowej odpłatności za swój pobyt w DPS w kwocie 748,93 zł, pozostałą część opłaty winny pokryć jej dzieci: T. D., J. K., A. K., B. W., I. C. i K. Z. Organ wskazał, że w sprawie ustalono, iż J. K. w lutym 2017 r. uzyskała dochód w wysokości 10.706,36 zł, którego wysokość przekracza 300% kryterium dochodowego, co tym samym kwalifikuje ją do ponoszenia opłaty za pobyt matki w DPS w wysokości pełnej różnicy pomiędzy kosztem utrzymania, a opłatą ustaloną mieszkance. Organ podał także, że zgodnie z zawartą z A. K. umową cywilno-prawną partycypuje on w kosztach pobytu matki w DPS w kwocie 100 zł miesięcznie począwszy od dnia umieszczenia oraz, że dochody I. C. i K. Z. nie dają podstaw do podejmowania działań zmierzających do obciążenia ich przedmiotową opłatą, w związku z czym umorzono prowadzone względem nich postępowanie. Organ wskazał, że wobec B. W. wydano decyzję ustalającą opłatę w kwocie 674,50 zł, stosując jednocześnie art. 64 u.p.s. Wedle organu dochód T. D. i J. K. kwalifikuje je do ponoszenia pozostałej opłaty za pobyt matki w DPS w częściach po ½, przy uwzględnieniu opłaty A. K. i B. W.

Odwołanie od ww. decyzji wniosła J. K., zarzucając w nim naruszenie art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. W jego uzasadnieniu wskazała na brak poczynienia przez organ jakichkolwiek ustaleń co do sytuacji materialnej A. K. Odwołująca podniosła, że pomimo wytycznych tut. Sądu, zawartych w treści uzasadnienia wyroku z dnia 30.05.2017 r. sygn. Akt II SA/Bk 216/17, organ w dalszym ciągu nie zakończył postępowania względem A. K., nie wydając względem niego rozstrzygnięcia, ani też nie ustalił jego sytuacji materialnej oraz kryterium dochodowego.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...].10.2017 r. nr: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powtórzył argumentację organu I instancji, aprobując poczynione przez ten organ ustalenia w zakresie wysokości miesięcznego dochodu Odwołującej (poczynione w oparciu o informację Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. za luty 2017 r. i pismo ZUS w G.) oraz co do ustalonej względem niej kwoty odpłatności za pobyt matki w DPS. Odnosząc się do zarzutów, organ odwoławczy wskazał, że w sprawie uwzględniono opłaty ponoszone przez pozostałych zobowiązanych oraz, że wysokość dochodu uzyskiwanego przez Odwołującą pozwala na uiszczenie przez nią opłaty w ustalonej wysokości. Organ podkreślił, że w przedmiotowym postępowaniu nie podlega analizie zasadność i wysokość opłaty ponoszonej przez A. K. w związku z umową zawartą pomiędzy nim, a organem I instancji.

Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku J. K. Zarzuciła jej naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a., art. 61 ust. 2 pkt 2 u.p.s. w zw. z art. 103 ust. 2 u.p.s. Wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi podniosła, że prowadzone w niniejszej sprawie postępowanie ograniczone zostało do analizy sytuacji finansowej jedynie części osób zobowiązanych do ponoszenia opłat za pobyt H. K. w DPS. Podkreśliła, że po uchyleniu poprzednich decyzji, nadal nie została zbadana sytuacja finansowa A. K. – w tym zakresie organy zaniechały podjęcia jakichkolwiek czynności. Wskazała ponadto, że wysokość opłaty, którą zobligował się wpłacać A.K. na mocy umowy zawartej z organem I instancji, jest rażąco niska, a przy tym wpływa na wysokość opłat ponoszonych przez Skarżącą i T. D. Podniosła, że organy obu instancji ani nie przeanalizowały materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, ani nie podjęły żadnych czynności zmierzających do ustalenia sytuacji finansowej A. K., w tym osiąganych przez niego dochodów, pomimo tego, że należy on do grona osób obowiązanych do ponoszenia opłaty za pobyt matki w DPS. Podniosła także, że organ I instancji, wbrew wytycznym tut. Sądu nie odniósł się do łącznego rozpoznania sprawy z udziałem Skarżącej, J. K. i A. K.

W odpowiedzi na skargę, organ II instancji wniósł o jej oddalanie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga okazała się uzasadniona, pomimo tego, że nie wszystkie wywiedzione w niej zarzuty Sąd uznał za trafne.

Podstawą uchylenia decyzji organów obu instancji był art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 7 k.p.a., 8 k.p.a., 77 § 1 k.p.a., 107 § 3 k.p.a. U podłoża zapadłego rozstrzygnięcia legły zatem naruszenia procesowe, mające istotny wpływ na wynik sprawy, których dopuściły się organy obu instancji. W związku z tym, że skarga zarzuca jednocześnie naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegał zarzut naruszenia przepisów postępowania, bowiem – jak wskazuje się w orzecznictwie - do kontroli subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego, można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony (por. m.in. wyrok NSA z 27.06.2012 r., sygn. akt II GSK 819/11, LEX nr 1217424).

Tymczasem w niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności faktyczne, które mogły mieć wpływ na jej wynik. Jak słusznie zauważa Skarżąca, organ I instancji zaniechał ustalenia rzeczywistego poziomu dochodów A. K. oraz jego faktycznych możliwości partycypacji w kosztach utrzymania matki H. K., przebywającej w DPS.

W pierwszej kolejności zauważyć należy, że na mocy art. 61 ust. 1 u.p.s., do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej obowiązani są w następującej kolejności: jego mieszkaniec, małżonek, zstępni przed wstępnymi, oraz gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej. Przepis ten wyznacza kolejność ponoszenia przez ww. podmioty owej odpłatności, przy czym stanowi także, że podmioty inne niż mieszkaniec domu nie mają obowiązku wnoszenia opłat, jeżeli on sam ponosi pełną odpłatność. Jednocześnie art. 61 ust. 2 u.p.s. określa granice obciążenia poszczególnych grup podmiotów, wskazując w punkcie 1), że mieszkaniec domu ponosi odpłatność w wysokości nie większej niż 70% swojego dochodu, zaś w przypadku gdy obliczona w ten sposób kwota nie pokrywa pełnej opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej, następuje ustalenie podmiotów zobowiązanych do jej uiszczenia wedle powyżej wskazanej kolejności.

W niniejszej sprawie pozostaje bezsporne, że kwota odpowiadająca 70% miesięcznego dochodu przebywającej w DPS H. K. (tj. 748,93 zł) nie wystarcza na pokrycie wszystkich kosztów jej przebywania w tej placówce, bowiem średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w DPS od dnia [...].03.2016 r. wynosi 2.986,60 zł, zaś przed tą datą stanowił kwotę 2.878,80 zł. W związku z powyższym w sprawie niniejszej zaistniała potrzeba ustalenia kręgu podmiotów zobowiązanych do pokrycia pozostałej części przedmiotowej opłaty, począwszy od dnia [...].09.2016 r. W tym względzie w sprawie słusznie ustalono, że małżonek H. K. zmarł w 1969 r. oraz, że posiada ona szóstkę dzieci: T. D., J. K., A. K., B. W., I. C. i K. Z. Mając zatem na uwadze brzmienie art. 61 ust. 1 u.p.s., to właśnie wymienieni zstępni, są obowiązani w niniejszej sprawie do ponoszenia pozostałej części opłaty za pobyt H. K. w DPS.

Zgodnie z art. 61 ust. 2 pkt 2) u.p.s. wysokość zobowiązań finansowych obciążających zstępnych ustalana jest w umowie określającej opłatę fakultatywną, zawartej w trybie art. 103 ust. 2 u.p.s. z kierownikiem ośrodka pomocy społecznej gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania osoby, której opłata dotyczy. Zasada swobody umów doznaje w tym przypadku jednak ustawowych ograniczeń, bowiem możliwość i wysokość obciążeń zależy od sytuacji dochodowej każdego z zobowiązanych. Obciążenie kosztami, może nastąpić jedynie wtedy, gdy osoba zobowiązana dysponuje dochodem przewyższającym 300% kryterium dochodowego (osoby samotnie gospodarującej lub na osobę w rodzinie) albowiem na koszty pobytu krewnego w domu pomocy społecznej, może być przeznaczona jedynie nadwyżka ponad 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie lub osoby samotnie gospodarującej. W konsekwencji realne obciążenie takiej osoby jest uzależnione od wysokości kwoty dochodu przekraczającej 300% jednego z dwóch wymienionych kryteriów dochodowych. W sytuacji, gdy nie dojdzie do zawarcia umowy lub ustalona umową (umowami) kwota partycypacji nie pokrywa całości średniego kosztu utrzymania osoby w placówce, wysokość odpłatności osób zobowiązanych ustalana jest decyzją przy uwzględnieniu tych samych ww. zasad.

Organ ustalający opłatę za pobyt pensjonariusza w DPS, ma zatem powinność zarówno określenia kręgu osób zobowiązanych do pokrycia pozostałej części opłaty za pobyt w DPS, jak i ustalenia warunków finansowo-majątkowych tychże osób, pozwalających na wyprowadzenie wniosków co do tego, czy pozwalają one, w świetle ww. wymogów, na obciążenie tych osób stosownymi opłatami.

Jakkolwiek w niniejszej sprawie doszło do ustalenia sytuacji dochodowej każdej z córek H. K., to rację ma Skarżąca kiedy wskazuje, że organ I instancji zaniechał podjęcia działań zmierzających do dokonania analogicznych ustaleń względem syna pensjonariuszki – A. K. Działaniem takim zdecydowanie nie jest ani uzyskanie od zobowiązanego drogą e-mailową deklaracji co do wysokości kwoty, w jakiej zamierza on partycypować w kosztach pobytu matki w DPS (tj. 100 zł) oraz ogólnej i niczym nie uprawdopodobnionej informacji o jego trudnej sytuacji finansowej, ani także zawarcie z zobowiązanym umowy, na mocy której zobowiązał się on do wnoszenia przedmiotowej opłaty w wysokości 100 zł miesięcznie. Pomimo nieproporcjonalnie niskiej kwoty partycypacji zadeklarowanej przez zobowiązanego, względem pozostałych do uregulowania miesięcznych kosztów pobytu H. K. w DPS, organ nie podjął żadnych kroków w celu wyjaśnienia rzeczywistych finansowych możliwości A. K. Okoliczność, że zobowiązany przebywa na stałe w USA w żaden sposób nie uzasadnia odstąpienia przez organ od realizacji dyspozycji z art. 61 ust. 2 pkt 2 u.p.s., nakazującej mu ustalenie wysokości dochodu zobowiązanego, obliczenie właściwego kryterium dochodowego i w konsekwencji ustalenie obciążającej go opłaty w wysokości odpowiadającej jego rzeczywistej sytuacji dochodowej. Podkreślić przy tym należy, że organ nie podjął nawet próby ustalenia przedmiotowych okoliczności, czy to we własnym zakresie, czy to na drodze urzędowej, czy też w formie pomocy konsularnej. Tym samym w sprawie niniejszej doszło do naruszenia art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a., zaś naruszenie to w sposób istotny przełożyło się na treść zapadłego rozstrzygnięcia administracyjnego, a także doprowadziło do wadliwości uzasadnienia wydanej decyzji (naruszenie art. 107 § 3 k.p.a.). Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie, narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd administracyjny decyzji organów obu instancji.

Naruszenia wspomnianych przepisów proceduralnych dopuścił się również organ II instancji. Pomimo bowiem ewidentnych braków przedmiotowego postępowania, wadliwości tych nie dostrzegł, doprowadzając do ich powielenia wbrew obowiązkowi wszechstronnego wyjaśnienia sprawy. Zauważyć przy tym należy, iż istota postępowania odwoławczego polega na ponownym merytorycznym badaniu sprawy przez organ II instancji, którego to wymogu organ odwoławczy orzekający w niniejszej sprawie nie dochował.

Stwierdzone powyżej braki postępowania dowodowego uniemożliwiają wydanie decyzji obiektywnej, ustalającej zgodnie z przepisami prawa, wysokości odpłatności za pobyt H. K. w DPS, przypadających w określonych częściach na osoby zobowiązane do ich ponoszenia. Dlatego też, podczas ponownego rozpatrzenia sprawy, organ I instancji winien uzupełnić materiał dowodowy w ww. zakresie, a następnie – stosownie do art. 80 k.p.a. - dokonać jego rzetelnej i prawidłowej oceny. Winien poczynić przy tym ustalenia co do wymaganych prawem okoliczności faktycznych oraz wskazać podstawę tych ustaleń, a następnie dokonać ich subsumcji pod właściwe normy prawa materialnego oraz należycie uzasadnić wydane rozstrzygnięcie. Na uwadze winien także mieć uwagi zawarte w uzasadnieniu wyroku tut. Sądu z dnia 30.05.2017 r. sygn. akt II SA/Bk 216/17.

Kwestia oceny zasadności podniesionego przez Skarżącą zarzutu naruszenia prawa materialnego, z uwagi na uchylenie decyzji organów obu instancji z przyczyn proceduralnych, okazała się zatem przedwczesna i z tego względu Sąd się do niej nie ustosunkowywał. Jednakże, mając na uwadze przydatność dla przyszłego rozpoznania sprawy, Sąd uznał za zasadne przytoczenie stanowiska, zawartego przez Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 09.06.2010 r. wydanego w sprawie o sygn. l OSK 204/10 (LEX nr 643299), wedle którego: "(...) stosunek prawny nawiązywany pomiędzy małżonkiem mieszkańca domu pomocy społecznej, zstępnymi i wstępnymi, zobligowanymi do ponoszenia opłaty w myśl art. 61 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 2 ma charakter kombinowany, po części bowiem ustalany jest decyzją administracyjną, o jakiej mowa w art. 59 ust. 1, a po części umową cywilnoprawną zawieraną w trybie art. 103 ust. 2 określającą wysokość opłaty wnoszonej przez ww. osoby. (...) umowa zawierana pomiędzy kierownikiem ośrodka pomocy społecznej a małżonkiem albo zstępnymi bądź wstępnymi mieszkańca domu pomocy społecznej, nie jest wyłącznym źródłem obowiązku ponoszenia opłat przez te osoby za pobyt w domu pomocy społecznej. Z samego brzmienia art. 103 ust. 2 wynika, że celem takiej umowy nie jest nawiązanie cywilnoprawnego stosunku zobowiązującego do ponoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej, ale ustalenie wysokości opłaty "wnoszonej" przez te osoby, a więc opłaty, której obowiązek ponoszenia został już ustalony. Przekonujący jest pogląd prezentowany przez W. Maciejko i P. Zaborniaka w Ustawa o pomocy społecznej, Komentarz, Warszawa 2008, że zawarcie umowy przewidzianej w art. 103 ust. 2 ma na celu umożliwienie małżonkowi, zstępnym i wstępnym zadeklarowanie opłacania wyższego odsetka opłaty, aniżeli wynika to z przepisów o minimalnych obciążeniach wynikających z art. 61 ust. 2 pkt 2 lit. a i b."

W tym stanie rzeczy, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a., także decyzję ją poprzedzającą.