Wyrok NSA, sygn. akt II SA 1219/99
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1999-07-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 603  Utrzymanie i ochrona dróg publicznych i innych dróg ogólnodostępnych, ruch na tych drogach, koleje, lotnictwo cywilne, p
Hasła tematyczne: Opłaty administracyjne
Ruch drogowy
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: par. 4 ust. 1
journal: Dz.U. 1996 nr 123 poz. 578
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 października 1996 r. w sprawie opłat drogowych.
article: art. 13 ust. 4
journal: Dz.U. 1985 nr 14 poz. 60
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.
article: art. 2, art. 92
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz. 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu 25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Teza: Stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności par. 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 października 1996 r. w sprawie opłat drogowych /Dz.U. nr 123 poz. 578 ze zm./ z art. 2 i art. 92 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz z art. 13 ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych /Dz.U. nr 14 poz. 60 ze zm./ oznacza dla rozpoznawanej sprawy, iż przepis ten nie może być uznany za prawidłową podstawę prawną wydanych decyzji administracyjnych wymierzających opłatę za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.

TEZY

Stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności par. 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 października 1996 r. w sprawie opłat drogowych /Dz.U. nr 123 poz. 578 ze zm./ z art. 2 i art. 92 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz z art. 13 ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych /Dz.U. nr 14 poz. 60 ze zm./ oznacza dla rozpoznawanej sprawy, iż przepis ten nie może być uznany za prawidłową podstawę prawną wydanych decyzji administracyjnych wymierzających opłatę za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.


SENTENCJA

uchyla decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie opłaty drogowej za przejazd pojazdem nienormatywnym.


UZASADNIENIE

Generalny Dyrektor Dróg Publicznych decyzją z 28 maja 1998 r. nr (...), na podstawie par. 4 ust. 1 tab. Lp. 5, lit. "c, d" oraz ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 października 1996 r. w sprawie opłat drogowych /Dz.U. nr 123 poz. 578/, w związku z par. 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 marca 1998 r. w sprawie opłat drogowych /Dz.U. nr 40 poz. 230/ w związku z par. 4 ust. 5 pkt 2 i 3 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 lutego 1993 r. w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów /t.j. Dz.U. 1996 nr 155 poz. 772/ oraz w związku z art. 151 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym /Dz.U. nr 98 poz. 602 ze zm./ oraz art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa utrzymał w mocy decyzję dyrektora Okręgu Dróg Publicznych w W z 30 lipca 1997 r. nr (...), którą to decyzją obciążono Spółdzielnię Handlowo-Usługowo-Produkcyjną "S." z S. opłatą drogową w wysokości 10.875 zł za stwierdzony przejazd 2 lipca 1997 r. na trasie J., woj. (...) do miasta S. L., woj. (...).

W uzasadnieniu decyzji podano, że kontrolowany pojazd nie spełniał normatywnych parametrów zawartych w rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 1 lutego 1993 r. w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów w zakresie dopuszczalnych nacisków osi /przekroczenie na drugiej osi 20,94 kN, trzeciej osi 18,00 kN/.

W związku z powyższym ekipa dokonująca kontrolnego ważenia pojazdu sporządziła protokół z zatrzymania i kontroli pojazdu na podstawie którego została wydana decyzja nr (...) nakładająca opłatę drogową za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. (...)

Spółdzielnia Handlowo-Usługowo-Produkcyjna "S." w S. zaskarżyła ostateczną decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie.

Zarzuciła:

1/ naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie wobec strony skarżącej przepisów dotyczących konieczności uprzedniego uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym,

2/ podjęcie decyzji z naruszeniem art. 10 par. 1 Kpa poprzez uniemożliwienie skutecznej obrony interesów i praw przewoźnika oraz sporządzenie "Protokółu z zatrzymania i kontroli pojazdu" z 2 lipca 1997 r. nie odpowiadającego rzeczywistemu przebiegowi postępowania kontrolnego,

3/ kontrola pojazdu odbyła się w sposób nieprawidłowy, tj. na niedostosowanej do tego nawierzchni, co miało wpływ na wynik pomiaru.

Generalny Dyrektor Dróg Publicznych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie powołując się na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Podkreślić trzeba przede wszystkim, że w podobnej sprawie /dotyczącej obciążenia przewoźnika opłatą drogową za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia - postanowienie z dnia 28 maja 1998 r. - II SA 116/98/ Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym /Dz.U. nr 102 poz. 643/, przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne - czy przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 października 1996 r. w sprawie opłat drogowych /Dz.U. nr 123 poz. 578 ze zm./: par. 4 ust. 1, Lp. 5 lit. "a, e" oraz Lp. 6 lit. "b" w części dotyczącej pojazdu członowego lub zespołu pojazdów składającego się z pojazdu silnikowego i przyczepy są zgodne z art. 2 i art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. /Dz.U. nr 78 poz. 483/, a także z art. 13 ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych /Dz.U. nr 14 poz. 60 ze zm./.

W następstwie powołanego postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego, Trybunał Konstytucyjny 27 kwietnia 1999 r. wydał wyrok /P 7/98/ stwierdzający, że par. 4 ust, 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 października 1996 r. w sprawie opłat drogowych /Dz.U. nr 123 poz. 578 ze zm./ jest niezgodny z art. 2 i art. 92 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i nie jest zgodny z art. 13 ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych /Dz.U. nr 14 poz. 60 ze zm./ przez to, że narusza zakres ustawowego upoważnienia oraz stanowi przepis o charakterze represyjnym.

Stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności wspomnianego par. 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 października 1996 r. w sprawie opłat drogowych z art. 2 i art. 92 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz z art. 13 ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych /Dz.U. nr 14 poz. 60 ze zm./ oznacza dla rozpoznawanej sprawy, iż przepis ten nie może być uznany za prawidłową podstawę prawną wydanych decyzji administracyjnych wymierzających opłatę za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.

Powstaje zatem zagadnienie - jakie skutki prawne dla rozpoznawanej sprawy wywołał wspomniany wyrok Trybunału Konstytucyjnego.

Otóż podkreślić trzeba przede wszystkim, iż zgodnie z art. 190 ust. 4 Konstytucji, orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w innych przepisach właściwych dla danego postępowania.

W świetle powołanej normy konstytucyjnej nasuwa się wniosek, że skutkiem orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o niekonstytucyjności przepisu stanowiącego podstawę prawną ostatecznej decyzji jest co do zasady powinność uchylenia takiej decyzji. (...)