Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 570/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2008-08-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 4
journal: Dz.U. 2008 nr 115 poz 728
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędziowie: Sędzia NSA Jan Jędrkowiak (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2008 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 kwietnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie usług opiekuńczych oddala skargę.


UZASADNIENIE

M. J. wniosła do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 kwietnia 2008r. Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta z dnia 6 marca 2008r. Nr [...] przyznającej skarżącej pomoc w formie usług opiekuńczych. Z uzasadnienia skargi wynika, że skarżąca domaga się uchylenia wskazanych powyżej decyzji wskazując na wadliwość sporządzonego uzasadnienia przez Kolegium, tj. powtórzenia jej odwołania i cytowania przepisów dotyczących pomocy społecznej. Zdaniem skarżącej brak jest natomiast merytorycznego odniesienie się do zarzutów podniesionych w odwołaniu i dokonania obiektywnej oceny sytuacji skarżącej w porównaniu z innymi osobami uzyskującymi przedmiotowe świadczenie. Dodatkowo wskazała, że potrzebuje pomocy na wykonywanie zabiegów rehabilitacyjnych w szpitalu.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym ustalonym przez organ:

Wnioskiem z dnia 25 października 2007r. M. J. zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej o przyznanie jej pomocy w formie usług gospodarczych po 2 godziny dziennie oraz na kontakt z otoczeniem również po 2 godziny dziennie. Wniosła dodatkowo o powierzenie wykonywania usług H. E. oraz o zwolnienie z odpłatności za świadczone usługi.

Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej , działając z upoważnienia Burmistrza Miasta, decyzją z dnia 31 października 2007r. Nr [...] przyznał wnioskodawczyni pomoc w formie usług gospodarczych świadczonych przez opiekunki w wymiarze 2 godzin dziennie w dni pracujące oraz 5 godzin tygodniowo w dni pracujące na kontakt z otoczeniem. Usługi przyznane zostały na okres od 2 listopada 2007r. do 30 kwietnia 2008r. Jednocześnie ustalona została odpłatność za usługi gospodarcze w kwocie 1,98zł za godzinę. Z odpłatności za godziny przeznaczone na kontakt z otoczeniem wnioskodawczyni została zwolniona.

Od powyższej decyzji M. J. wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego podnosząc, że przyznano jej zbyt mało godzin na kontakt z otoczeniem. Nadto podała, że nie posiada wózka elektrycznego, o jakim jest mowa w decyzji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze badając sprawę w trybie odwoławczym decyzją z dnia 27 grudnia 2007r. Nr [...] zaskarżoną decyzję uchyliło i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu swej decyzji Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że zebrany w sprawie materiał dowodowy był niepełny i nie pozwalał na merytoryczne rozstrzygnięcie. W szczególności nie ustalono wysokości renty wypłacanej wnioskodawczyni przez PZU, nie wyjaśniono przyczyn, dla których wnioskodawczyni zrezygnowała z wózka elektrycznego, a ponadto w aktach sprawy brak było wniosku o udzielenie pomocy.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy i uzupełnieniu postępowania dowodowego w sposób wskazany przez Kolegium Odwoławcze, organ I instancji w dniu 6 marca 2008r. wydał decyzję, w której przyznano pomoc w okresie od 2 listopada 2007r. do 30 kwietnia 2008r. w takim samym rozmiarze jak w decyzji z dnia 31 października 2007r., podwyższono od dnia 2 stycznia 2008r. odpłatność za usługi gospodarcze do kwoty 2,15 zł. za godzinę a ponadto przyznano usługi opiekuńcze na okres od 2 maja do 31 października 2008r. w ilości 2 godziny dziennie w dni pracujące na usługi gospodarcze oraz po 10 godzin tygodniowo w dni pracujące na kontakt z otoczeniem. Od odpłatności za godziny na kontakt z otoczeniem wnioskodawczyni została zwolniona.

Od powyższej decyzji p. M. J. wniosła odwołanie, w którym zarzuciła, że przyznana jej ilość godzin jest niewystarczająca i nie tylko utrudni kontakt z otoczeniem ale i pogorszy jej i tak zły stan zdrowia. Wyjaśniła także przyczyny, dla których zrezygnowała z korzystania z wózka elektrycznego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym podało, że odwołująca się z uwagi na niepełnosprawność i choroby wymaga pomocy innych osób. Nikt z członków rodziny nie jest w stanie zapewnić jej takiej pomocy i opieki. Z rodziną córki nie utrzymuje od dłuższego czasu kontaktów. Z akt sprawy (zapisy wywiadu środowiskowego i inne dokumenty) wynika, że M. J. oprócz renty otrzymywanej z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych otrzymuje także rentę z PZU. Jej miesięczny dochód wynosi łącznie 1.144,86zł. Posiada mieszkanie własnościowe o powierzchni 48,3 m2 ale z tytułu czynszu i opłat sądowych jej zadłużenie przekracza 11.000,00 zł. Mimo stosunkowo wysokiego (jak na osoby korzystające z pomocy społecznej) dochodu zdaniem Kolegium skarżąca powinna otrzymać wsparcie w postaci usług opiekuńczych. Jej prawo do pomocy w tym zakresie wynika z treści art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r.o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) Powołany przepis stanowi, że osobie samotnej, która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiona, przysługuje pomoc w formie usług opiekuńczych. Usługi te, stosownie do przepisu art.50 ust 2 ustawy, mogą być przyznane również osobie, która wymaga pomocy innych osób, a rodzina, w tym w szczególności zstępni nie mogą takiej pomocy zapewnić. Zdaniem Kolegium przyznając pomoc w określonym w decyzji rozmiarze organ I instancji prawidłowo ocenił zarówno stan faktyczny, w jakim ubiegająca się o pomoc się znalazła jak i możliwość poniesienia przynajmniej części odpłatności za świadczone usługi. Prawidłowo zastosowane zostały także postanowienia uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w sprawie szczegółowych warunków przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze. Kolegium Odwoławcze wskazało, że wydatki na usługi opiekuńcze finansowane są z budżetu Miasta, zatem przede wszystkim z wnoszonych do kasy miejskiej podatków. Wielkość tych środków jest ograniczona, a potrzeby znaczne. W tej sytuacji osoby wymagające osobistej pomocy nie mogą oczekiwać pełnego zaspokojenia swych potrzeb, muszą zadowolić się skromniejszym jej rozmiarem. Kolegium nie stwierdziło, by w stosunku do odwołującej się zastosowane były inne kryteria oceny jej potrzeb niż wobec innych podopiecznych, w szczególności, by była ona w jakiś sposób dyskryminowana.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze Kolegium podało, że wszystkie żądania skarżącej nie mogły uwzględnione, ponieważ odbyłoby się to kosztem innych osób pozostających ze świadczeń przyznawanych przez Ośrodek Pomocy Społecznej. Organ II instancji wskazał, że skarżąca pozostaje pod stałą opieką w/w Ośrodka, o czym świadczy przyznanie jej dofinansowania przez Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w kwocie 2.000,00 zł do zakupu komputera czy też przyznanie w dniu 9 czerwca 2008r. zasiłku celowego socjalnego w kwocie 300zł. W odniesieniu do dodatkowej pomocy na wykonywanie zabiegów rehabilitacyjnych w szpitalu Kolegium wskazało, że jest to nowa okoliczność, która pojawiła się dopiero w skardze. Z uwagi na to, że w/w zabiegi mają mieć miejsce w październiku 2008r. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej na wniosek skarżącej dokona oceny możliwości zwiększenia ilości godzin opiekuńczych w tym okresie w związku z rehabilitacją.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 oraz § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269), Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa powyżej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem sądowej kontroli jest decyzja administracyjna i dotyczy ona świadczenia z pomocy społecznej, jakim są usługi opiekuńcze.

Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr m115, poz.728), pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne środki, możliwości i uprawienia.

Wykorzystanie własnych środków, możliwości i uprawnień jest warunkiem przyznania pomocy, o której wyżej, tak jak i obowiązkiem ustawowym jest współudział osób i rodzin w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej (art. 4 w/w ustawy).

Z samego tytułu ustawy wynika, że świadczenia przyznawane na podstawie jej przepisów mogą mieć wyłącznie charakter pomocy w trudnych sytuacjach życiowych i nie zwalniają osób i rodzin od starań w kierunku przezwyciężenia trudności, w których się znajdują.

Stwierdzić tu należy, że taką pomoc skarżąca uzyskała, a ocena, czy należało przyznać usługi w zakresie przez nią wnioskowanym czy mniejszym jak to ma miejsce w rozważanym przypadku, wiąże się z rozdysponowywaniem środków pomocy społecznej przez organy pomoc tą organizujące i jest kompetencją odpowiednich organów administracji samorządowej i rządowej.

Orzekające w sprawie organy wyjaśniły kryteria, którymi kierowały się przy przyznaniu skarżącej wnioskowanego świadczenia w zakresie usług opiekuńczych. Wskazały jednocześnie na wielość osób potrzebujących tego rodzaju pomocy oraz określiły swoje możliwości. Wskazały też, że to szczupłość posiadanych środków finansowych sprawia, że wymiar świadczenia odbiega od zakresu oczekiwań skarżącej.

Nie przyznanie świadczenia zgodnie z oczekiwaniami nie jest jednakże równoznaczne z naruszeniem prawa. Zaznaczyć należy, że w art. 3 ust.4 powołanej tu ustawy mowa jest także o możliwościach finansowych ośrodka pomocy społecznej i te właśnie "możliwości" zadecydowały, iż skarżąca nie uzyskała świadczenia w rozmiarze żądanym.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.