Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1695/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-01-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6172 Notariusze i aplikanci notarialni
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 10 par. 3, art. 11 - 13
journal: Dz.U. 2008 nr 189 poz 1158
law: Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie - tekst jednolity
article: art. 24 par. 1 pkt 5 w zw. z art. 127 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.) Protokolant Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi Rady Izby Notarialnej w [...] na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie powołania na stanowisko notariusza i wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] lipca 2008 r. D. G. wystąpiła z wnioskiem o powołanie jej na stanowisko notariusza i wyznaczenie siedziby kancelarii w J., wskazując lokal przewidziany do prowadzenia w nim kancelarii notarialnej przy Placu [...].

We wniosku kandydatka wskazała, iż wpis na listę radców prawnych otrzymała [...] października 1991 r. i od tego czasu wykonuje zawód radcy prawnego. Przestawiła opinię pracodawcy oraz opinię Okręgowej Izby Radców Prawnych. Po przeprowadzeniu rozmowy z kandydatką Rada Izby Notarialnej w [...] Uchwałą Nr [...] z dnia [...] października negatywnie zaopiniowała wniosek D. G. o powołanie na stanowisko notariusza i wyznaczenie siedziby kancelarii notarialnej w J.

W uzasadnieniu uchwały wskazano, że kandydatka nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza ze względu na zupełny brak zrozumienia podstawowej w notariacie zasady bezstronności, co przekłada się na dążenie D. G. do stworzenia z dotychczasowymi wspólnikami "kombinatu prawniczego". Podniesiono także, że lokal wskazany na siedzibę kancelarii nie spełnia wymogów określonych w art. 4 § 2 Ustawy - Prawo o notariacie.

D. G. złożyła zażalenie na powyższą uchwałę do Krajowej Rady Notarialnej, która uchwałą Nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. zleciła Radzie Izby Notarialnej w [...] przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie zaopiniowania wniosku D. G.

Pismem z dnia [...] stycznia 2009 r. D. G. cofnęła zażalenie na uchwałę Nr [...] Rady Izby Notarialnej w [...].

Uchwałą Nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. Krajowa Rada Notarialna umorzyła postępowanie zażaleniowe w sprawie zaopiniowania wniosku D. G. na stanowisko notariusza i wyznaczenie siedziby kancelarii notarialnej w J. Pismem z dnia [...] marca 2009 r. kandydatka zmodyfikowała swój wniosek wskazując lokal położony w J. przy ul. M. jako lokal, w którym zamierza prowadzić kancelarię notarialną.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. Minister Sprawiedliwości powołał D. G. na stanowisko notariusza i wyznaczył siedzibę kancelarii notarialnej w J.

W uzasadnieniu decyzji Minister Sprawiedliwości uznał za bezsporny fakt, iż kandydatka wykonując zawód radcy prawnego spełniła warunki wymienione w art. 11 § 1-3, 7 oraz art. 12 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o notariacie. Minister Sprawiedliwości wskazał, że obowiązujące przepisy nie pozwalają na weryfikowanie w jakiejkolwiek formie, przygotowania merytorycznego do zawodu notariusza osoby spełniającej warunki przewidziane w ustawie – Prawo o notariacie. W ocenie organu D. G.,

w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego posiada przymiot nieskazitelnego charakteru i daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu notariusza. W szczególności Minister Sprawiedliwości wskazał, iż nie można przyjąć, że nie satysfakcjonujące Rady Izby Notarialnej w [...] stanowisko kandydatki polegające na przedstawieniu motywów zmiany zawodu świadczy, iż nie spełnia ona przesłanek z art. 11 pkt 2 ustawy Prawo o notariacie. Wynik takiej wewnętrznej weryfikacji nie może uzasadniać odmowy powołania na stanowisko notariusza.

W ocenie Ministra Sprawiedliwości fakt, iż w aktach kandydatki znajduje się wezwanie do zapłaty składek członkowskich na rzecz samorządu w lipcu 1999 r. nie może automatycznie stanowić podstawy do stwierdzenia, że kandydatka nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza, skoro taką rękojmię dawała przez ponad 15 lat wykonując zawód radcy prawnego. Minister Sprawiedliwości wskazał także, że wobec kandydatki nie toczyło się żadne postępowanie dyscyplinarne. Co do proponowanej przez kandydatkę siedziby kancelarii notarialnej, Minister Sprawiedliwości wskazał, iż utworzenie kolejnej kancelarii notarialnej w J. jest w jego ocenie możliwe i celowe, zaś lokal proponowany na siedzibę kancelarii notarialnej jest odpowiedni na ten cel.

Rada Izby Notarialnej w [...] wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji, które nie spełnia wymagań tego przepisu, co miało wpływ na treść decyzji,

- art. 7 w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia kroków i przeprowadzenia wszelkich dowodów, które były niezbędne, z perspektywy hipotezy art. 11 pkt 2 ustawy Prawo o notariacie, do wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy,

- art. 11 pkt 2 ustawy Prawo o notariacie poprzez jego zastosowanie i przyjęcie, iż D. G. cechuje się nieskazitelnym charakterem, choć z ustaleń faktycznych, niepłacenia składek członkowskich na samorząd radców prawnych, wynika, iż D. G. cechy tej nie posiada;

- art. 11 pkt 2 ustawy Prawo o notariacie przez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż przesłanka "rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu" obejmuje zespół cech składających się na "odpowiedni poziom etyczny" i w konsekwencji jego błędne zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego, prowadzące do przyjęcia, iż w ustalonym, nawet błędnie, stanie faktycznym D. G. daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu notariusza.

Skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i odmówienie powołania D. G. na stanowisko notariusza.

Decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] czerwca 2009 r. o powołaniu D. G. na stanowisko notariusza i wyznaczeniu siedziby kancelarii notarialnej w J. Podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, że kandydatka spełnia wymogi, o których mowa w art. 11 Prawa o notariacie, a zatem nie mógł odmówić powołania notariusza we wskazanej przez niego siedzibie.

Minister Sprawiedliwości ponownie podkreślił, że ani jemu, ani Radzie Izby Notarialnej w [...] nie przysługiwało prawo przeprowadzenia rozmowy merytorycznej z kandydatką. Rada Izby Notarialnej ma jedynie uprawnienie do przeprowadzenia rozmowy "informacyjno-zapoznawczej", z której i tak nie można wyciągnąć kategorycznych wniosków, co do rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza.

Minister Sprawiedliwości wskazał także, że po uzyskaniu informacji, iż kandydatka dopuściła się jednorazowego uchybienia w terminowym uiszczeniu opłaty na rzecz samorządu radcowskiego przeprowadził postępowanie dowodowe w tym zakresie i zwrócił się do Dziekana Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] w celu dokonania ustaleń w przedmiotowej kwestii. Jak wynika z uzyskanej informacji opóźnienie to było jednorazowe, wystąpiło w 1999 roku i w tym roku zostało uregulowane przez kandydatkę. Nadto z pisma Dziekana wynika, iż Izba Radców Prawnych w [...] dopuszczała w 1999 r. regulowanie przez radców prawnych składek raz w roku, a wezwania do zapłaty stanowiły jedynie przypomnienie o braku wpłaty składki w aktualnie obowiązującej wysokości. Ponadto Rada wskazała, iż nie ustalała przyczyn powstania opóźnienia w uiszczaniu składek członkowskich. W związku z powyższym nie toczyło się wobec kandydatki żadne postępowanie wyjaśniające, dyscyplinarne, nie ustalono też, aby kandydatka naruszyła zasady etyki zawodowej.

W ocenie Ministra Sprawiedliwości Rada Izby Notarialnej w [...] wysnuła niedopuszczalny wniosek, że do oceny czy kandydatka daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu notariusza wystarczy sam fakt jednorazowego nieuiszczenia w terminie składki korporacyjnej, bez uwzględnienia dalszego zachowania kandydatki (uiszczania w terminie składek korporacyjnych w późniejszym okresie czasu), wyrównania zaległości, braku negatywnych następstw z tym związanych (nie wszczęto postępowania dyscyplinarnego), pozytywnych opinii, całokształtu cech D. G. i jej postępowania w życiu zawodowym. Tak wybiórcza ocena, oparta o jednorazowe zdarzenie w 18 letniej karierze zawodowej kandydatki, dokonana przez Radę Izby Notarialnej w [...] z pominięciem innych istotnych dla D. G. okoliczności, zdaniem Ministra Sprawiedliwości w żadnej mierze nie pozwala na rzetelną ocenę osoby kandydatki pod kątem spełniania przez nią warunków niezbędnych do powołania na stanowisko notariusza.

Zdaniem Ministra Sprawiedliwości D. G. wykonując od 1991 r. zawód radcy prawnego spełnia wszystkie warunki niezbędne do powołania jej na stanowisko notariusza. Minister Sprawiedliwości wskazał także, iż ostatecznie wskazany przez kandydatkę lokal przy ul. M. w J. spełnia niezbędne wymogi do prowadzenia w nim kancelarii notarialnej, zaś wskazanie innego lokalu, niż ten, w którym mieści się kancelaria adwokacka jej męża świadczy o profesjonalnym podejściu kandydatki do nowych obowiązków.

Skargę na powyższą decyzję Ministra Sprawiedliwości wniosła Rada Izby Notarialnej w [...]. Zarzuty skargi obejmowały naruszenie:

- art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez nie wyłączenie z orzekania pracownika organu administracyjnego, który brał udział w niższej (pierwszej) instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji,

- art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 i 80 k.p.a. poprzez sprzeczność ustaleń Ministra Sprawiedliwości z treścią istniejącego w sprawie materiału dowodowego,

- naruszenie prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

- art. 11 pkt 2 Prawa o notariacie, poprzez przyjęcie, że D. G. spełnia przesłankę powołania na notariusza, jaką jest dawanie rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza i będące tego skutkiem powołanie na to stanowisko osoby, która nie spełnia wszystkich prawem przewidzianych przesłanek, warunkujących możliwość nabycia uprawnień do wykonywania zawodu notariusza;

- art. 17 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 11 pkt 2 ustawy – Prawo o notariacie, poprzez dopuszczenie do wykonywania "zawodu zaufania publicznego" osoby, która nie gwarantuje prawidłowości wykonywania tego zawodu.

Wskazując na powyższe zarzuty Rada Izby Notarialnej w W. wniosła o uchylenie w całości decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lipca 2009 r.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że zarówno decyzja Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] czerwca 2009 r., jak i decyzja z [...] lipca 2009 r. wydana w skutek wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zostały sporządzone i podpisane przez tego samego pracownika organu administracji, działającego z upoważnienia Ministra Sprawiedliwości. Obie decyzje podpisał Podsekretarz Stanu [...].

Zdaniem skarżącej stanowiło to naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a.

W odniesieniu do kwestii merytorycznych skarżąca ponownie zakwestionowała ocenę Ministra Sprawiedliwości, co do spełnienia przez kandydatkę "przesłanki rękojmiowej" wynikającej z Prawa o notariacie.

Podniosła, że praktyka orzecznicza Ministra Sprawiedliwości, poprzez przyjęcie, że żadna osoba, która wykonywała zawód sędziego, adwokata, radcy prawnego czy prokuratora, nie może być weryfikowana pod kątem spełniania przesłanki "rękojmiowej", doprowadziła do wytworzenia automatyzmu w przyjmowaniu kandydatów do zawodu notariusza, a tym samym całkowitego pozbawienia "ładunku normatywnego" art. 11 pkt 2 Prawa o notariacie wobec pewnej grupy kandydatów. Takie działanie organu orzekającego stanowi zdaniem skarżącej naruszenie art. 11 pkt 2 Prawa o notariacie.

W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie.

Również uczestniczka postępowania D. G. wniosła o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego, obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.).

Rozpoznając skargę w świetle powyższych kryteriów Sąd uznał, że nie jest ona zasadna, albowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] czerwca 2009 r. odpowiadają prawu. Podstawę materialnoprawną wydanych rozstrzygnięć stanowiły przepisy art. 10, 11 pkt 1-3 i 7, 12 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (tekst jednolity z 2008 r. Dz. U. Nr 189, poz. 1158).

W świetle powyższych uregulowań organem powołującym na stanowisko notariusza i wyznaczającym siedzibę jego kancelarii jest Minister Sprawiedliwości. Decyzja wydawana jest na wniosek osoby zainteresowanej po zasięgnięciu opinii rady właściwej izby notarialnej.

Przepis art. 11 ustawy Prawo o notariacie precyzuje wymogi, jakie powinien spełniać kandydat na notariusza, przy czym osoby, wymienione w art. 12 § 1 ww. ustawy są zwolnione od wykazania przesłanki przewidzianej w pkt 4, 5, 6 powyższego art. 11 ustawy. Decyzja wydawana przez Ministra Sprawiedliwości jest decyzją uznaniową z tym, że zgodnie z art. 10 § 3 ustawy Prawo o notariacie, może on odmówić powołania na stanowisko notariusza osoby, tylko wtedy, gdy kandydat ten nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 11-13 ww. ustawy.

Przed podjęciem decyzji organ jest prawnie zobowiązany do zasięgnięcia opinii organu samorządu notarialnego (art. 106 k.p.a.), z tym, że stanowisko opiniującego nie jest dla Ministra Sprawiedliwości wiążące.

W niniejszej sprawie, orzekając w sprawie wniosku Pani D. G. organ nie naruszył wskazanych wyżej przepisów ustawy Prawo o notariacie, a wydana przez niego decyzja zapadła po wszechstronnym i wnikliwym zbadaniu wszystkich okoliczności sprawy. Tak więc nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Również uzasadnienie decyzji bardzo obszerne i dogłębne jest zgodne z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. Organ na poparcie swojego stanowiska przytoczył bogate orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Bezsporne jest w sprawie, że Pani D. G., wykonując przez szereg lat zawód radcy prawnego spełnia wymagania określone w art. 11 w związku z art. 12 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o notariacie. W takiej sytuacji ustawa nie przewiduje żadnego egzaminu sprawdzającego, któremu zobowiązany byłby poddać się kandydat na notariusza, a do tego miała sprowadzać się rozmowa kwalifikacyjna z wnioskodawczynią, która miała miejsce w siedzibie Rady w dniu [...] października 2008 r. Również wskazane przez Ministra Sprawiedliwości orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego przemawia jednoznacznie za brakiem możliwości weryfikowania osób ubiegających się o powołanie na stanowisko notariusza przez organy samorządu notarialnego.

Ustawodawca założył, że osoby, które wykonywały zawód adwokata lub radcy prawnego przez okres co najmniej 3 lat posiadają niezbędną wiedzę i doświadczenie do wykonywania zawodu notariusza i mogą ubiegać się o powołanie na to stanowisko bez wcześniejszego odbywania aplikacji notarialnej oraz pracy w charakterze asesora notarialnego.

Trafnie uznał Minister Sprawiedliwości, że wnioskodawczyni jest nieskazitelnego charakteru oraz, że daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu notariusza. D. G. w swej wieloletniej pracy w charakterze radcy prawnego wykazała się szeroką wiedzą i znajomością różnych dziedzin prawa.

Posiada bardzo dobrą opinię m.in. z Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] oraz z Banku Zachodniego WBK, którego obsługę prawną prowadziła wykonując zawód radcy prawnego. Nie toczyło się przeciwko niej żadne postępowanie dyscyplinarne, wyjaśniające ani nie postawiono jej zarzutu naruszenia zasad etyki zawodowej ani niewywiązywania się z obowiązków wobec korporacji zawodowej. Zasadnie, w ocenie Sądu uznał organ, iż jednorazowe wezwanie do zapłaty składek na samorząd radcowski, z którym nie było związane jakiekolwiek postępowanie wyjaśniające czy dyscyplinarne, nie może stanowić o negatywnej ocenie kandydatki w aspekcie przesłanki rękojmiowej wynikającej z ustawy - Prawo o notariacie. W tym stanie rzeczy jej cechy charakteru jak i nienaganny przebieg całej pracy zawodowej sprawiają, że jest osobą wiarygodną i brak jest jakichkolwiek przeciwwskazań, aby wykonywała zawód notariusza.

W rozpoznawanej sprawie Rada zakwestionowała dokonaną przez Ministra wykładnię art. 11 pkt 2 ustawy Prawo o notariacie dotyczącą rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza, polegającą na przyjęciu, iż przesłanka rękojmi obejmuje zespół cech składający się na "odpowiedni poziom etyczny" oraz mylne uznanie, że ani organy samorządu notarialnego, ani Minister Sprawiedliwości nie mogą sprawdzać merytorycznego przygotowania kandydata, co skutkuje błędnym przyjęciem, iż kandydatka daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu notariusza.

W ocenie Sądu nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej.

Pojęcia nieskazitelnego charakteru i rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza, o której stanowi art. 11 pkt 2 ustawy Prawo o notariacie nie są zdefiniowane w tej ustawie jednakże można przyjąć, iż rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu daje osoba posiadająca zweryfikowaną w przewidzianym prawem trybie wiedzę, której postępowanie odpowiada przyjętym w społeczeństwie normom etycznym, moralnym i której dotychczasowe zachowanie dotyczące tak sfery zawodowej, jak też prywatnej składa się na wizerunek osoby zaufania publicznego, na której nie ciążą żadne zarzuty podważające jej wiarygodność. Taka interpretacja zakresu pojęcia "rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza" nie budzi zastrzeżeń i wielokrotnie była wskazywana w orzecznictwie (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 października 2007 r. sygn. VI SA/Wa 1405/07, wyrok NSA z dnia 21 lutego 2007 r., sygn. II GSK 302/06, wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 lutego 2007 r. sygn. VI SA/Wa 2193/06, wyrok NSA z dnia 14 lutego 2007 r. sygn. II GSK 294/06). Uznanie, że dana osoba daje rękojmię powinno opierać się na rozważeniu całokształtu jej cech, jak również jej postępowania w życiu zawodowym i osobistym, odnoszących się do okoliczności stanowiących prognozę co do należytego wykonywania obowiązków notariusza jako zawodu zaufania publicznego (por. wyrok NSA z dnia 18 października 2007 r., sygn. II GSK 182/07). A zatem ocena spełnienia warunku rękojmi dotyczy prognozowania przyszłych zachowań wnioskodawcy, o których nie można wywnioskowywać inaczej, niż z prezentowanej przez kandydata na notariusza postawy etycznej i moralnej, a także z dotychczasowego sposobu jego postępowania, zwłaszcza oceny wykonywania dotychczasowego zawodu prawniczego.

Spełnienie warunku rękojmi nie jest oceniane w skali punktowej, czy stopniowej. Kandydat na notariusza albo daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu notariusza, albo takiej rękojmi nie daje. Należy przyjąć, że w stosunku do osoby, która nienagannie wykonywała inny zawód prawniczy istnieje domniemanie, że osoba ta daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu notariusza. Przydatność kandydata do zawodu notariusza powinna być oceniona na podstawie jego dotychczasowego postępowania, mogącego świadczyć o poziomie umiejętności prawniczych i gwarantującego prawidłowe, rzetelne wykonywanie obowiązków zawodowych w ramach kancelarii notarialnej. Obiektywnie sprawdzone umiejętności zawodowe w powiązaniu z nienagannym przebiegiem dotychczasowej pracy dają, zdaniem Sądu, wystarczające podstawy do przyjęcia, że dana osoba gwarantuje prawidłowe wykonywanie zawodu także w ramach innej korporacji prawniczej.

W rozpoznawanej sprawie wnioskująca o powołanie na stanowisko notariusza wykonywała zawód radcy prawnego, w związku z czym spełniała wymogi określone w art. 11 pkt 1-3, w tym wymóg rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza. Jednocześnie ustawodawca przyjął, że osoby, które ukończyły inną aplikację prawniczą i pracowały w zawodzie dają rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu notariusza. Osoby te posiadają bowiem niezbędną wiedzę i doświadczenie do wykonywania zawodu notariusza i dlatego, przy spełnieniu pozostałych warunków określonych w art. 11- 13 ustawy Prawo o notariacie, mogą ubiegać się o powołanie na to stanowisko. Rękojmię należytego wykonywania zawodu notariusza należy więc oceniać przez pryzmat rękojmi dotychczas wykonywanego zawodu, w tym przypadku zawodu radcy prawnego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 lutego 2007 r., sygn. VI SA/Wa 2193/06).

Sąd nie uważa, aby ocena rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza oparta na powyższych kryteriach wykraczała poza granice uznania administracyjnego.

Sąd podziela zdanie organu, iż notariusze powinni prezentować wysoki standard etyczny i merytoryczny, a kandydatka posiadając szeroką wiedzę i doświadczenie zawodowe daje gwarancje zapewnienia tych standardów.

W ocenie Sądu skarżąca niezasadnie zarzuciła organowi niedokonanie oceny całokształtu materiału dowodowego poprzez brak weryfikacji merytorycznej wiedzy kandydatki. Rada uznała, że w wyniku uzupełnienia art. 11 pkt 2 ustawy Prawo o notariacie ustawą z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 163, poz. 1361) organ powinien dokonać oceny merytorycznych kwalifikacji kandydata i przeprowadzać dowody mające na celu badanie merytorycznej wiedzy.

Zdaniem Sądu powyższy zarzut nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 10 § 3 ustawy Prawo o notariacie, Minister Sprawiedliwości może odmówić powołania na stanowisko notariusza osoby zainteresowanej tylko wtedy, gdy kandydat nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 11 - 13 tej ustawy. Ministrowi Sprawiedliwości oraz organom samorządu notarialnego opiniującym kandydata na notariusza przysługuje prawo wglądu do akt osobowych i dyscyplinarnych osoby składającej wniosek.

Decyzja Ministra Sprawiedliwości jest podejmowana w ramach uznania administracyjnego i obowiązkiem organu jest dokładne zbadanie i rozważenie okoliczności indywidualnych danej sprawy w celu jej prawidłowego rozwiązania. Organ mając możliwość wyboru rozstrzygnięcia powinien wybrać rozstrzygnięcie optymalne uwzględniając interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.).

Ustawodawca przewidział obowiązek zasięgnięcia opinii o kandydacie udzielonej przez właściwą radę izby notarialnej, jednakże opinia ta nie ma charakteru wiążącego, a ponadto należy zauważyć, że ustawodawca wyraźnie ograniczył dopuszczalność weryfikowania merytorycznych kompetencji kandydatów na notariuszy. Gdyby uznał za celowe poddawanie kandydatów dodatkowemu egzaminowi lub sprawdzanie przydatności do zawodu w innej formie, to ustanowiłby odpowiednie regulacje np. poprzez wprowadzenie unormowań ustanawiających zbliżone do egzaminu notarialnego formy sprawdzania przydatności do zawodu. Pogląd ten jest wyrażony w orzecznictwie (por. m.in. wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2008 r. sygn. II GSK 277/07, wyrok NSA z 14 lutego 2007 r. sygn. II GSK 294/06). A zatem ani Minister, ani Rada nie mogą dokonywać oceny merytorycznej wiedzy kandydatów na notariuszy.

W działaniu Ministra Sprawiedliwości, wydającego decyzje Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Organ wyjaśnił w sposób prawidłowy przesłanki podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest prawidłowa. Dokonując oceny kandydatki organ oparł się na wszystkich dowodach zebranych w toku postępowania, w tym: opinii o współpracy z kandydatką Banku Zachodniego WBK, opinii Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] , a także negatywnej opinii Rady Izby Notarialnej w [...].

Sąd ocenia, że zgłoszone przez Radę zarzuty naruszenia prawa materialnego, a w szczególności art. 11 pkt 2 Prawa o notariacie, również w powiązaniu z art.17 ust 1 Konstytucji RP są niezasadne. Bogate orzecznictwo sądów administracyjnych oraz Sądu Najwyższego przytoczone przez Ministra Sprawiedliwości wskazują, że rozstrzygnięcie Ministra było zgodne z przepisami prawa materialnego obowiązującego w tym zakresie.

Minister Sprawiedliwości w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji również szeroko odniósł się co do celowości wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej wnioskodawczyni w J. Podana przez organ charakterystyka terenu i potrzeb mieszkańców w zakresie usług notarialnych przemawia za uznaniem stanowiska Ministra Sprawiedliwości za uzasadnione w okolicznościach sprawy. Skoro ustaleniom organu dotyczącym zarówno osoby kandydatki na notariusza oraz miejsca wykonywania przez nią zawodu nie można zarzucić dowolności należało zarzuty skargi w powyższym przedmiocie uznać za bezzasadne.

Nietrafny jest również zarzut skargi, wskazujący na naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. poprzez wydanie jej przez pracownika organu podlegającego wyłączeniu z mocy samego prawa. Aczkolwiek poglądy doktryny i orzecznictwo NSA w powyższym przedmiocie nie są jednolite, Sąd w niniejszym składzie przychyla się do tego stanowiska, iż art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Postępowanie w sprawie powołania na stanowisko notariusza i wyznaczenia siedziby jego kancelarii jest bowiem postępowaniem jednoinstancyjnym. Obie decyzje wydawane są przez ten sam organ tj. Ministra Sprawiedliwości. Natomiast, jak trafnie zauważył organ przywołany przez skarżącą wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 grudnia 2008 r. dotyczy zupełnie innego zagadnienia a mianowicie członka organu kolegialnego, jakim jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Podobny pogląd zaprezentował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w Wyroku z dnia 10 października 2007 r. (VI SA/Wa 968/07) wskazując, że:

1. Z uregulowania art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów (Dz. U. z 2003 r. Nr 24, poz. 199 ze zm.) wynika, że z mocy ustawy organ monokratyczny jakim jest minister wykonuje swe zadania przy pomocy sekretarza i podsekretarzy stanu, których zakres czynności sam ustala. To ustalenie zakresu czynności stanowi jednocześnie upoważnienie do ich wykonywania udzielone sekretarzom i podsekretarzom stanu.

2. Postępowanie w trybie art. 127 § 3 k.p.a. nie jest klasycznym postępowaniem dwuinstancyjnym obejmującym działanie dwóch organów niższej i wyższej instancji. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy rozpatruje ten sam organ, który wydał zaskarżoną decyzję, a więc w przypadku Ministra może to być osoba upoważniona przez niego do wydawania decyzji w tego rodzaju sprawach.

3. W przypadku decyzji należącej do kompetencji ministra, podpisanie jej po ponownym rozpatrzeniu sprawy przez tego samego podsekretarza stanu, który w ramach swego zakresu czynności podpisał pierwszą decyzję, nie stanowi naruszenia przepisu art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a.

4. Jeśli piastun organu - minister upoważnił do działania w zastępstwie siebie podsekretarza stanu, to ten podsekretarz, tak samo jak minister, jest uprawniony do wydawania decyzji po ponownym rozpoznaniu sprawy, a jego działanie nie prowadzi do naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a.

(LEX nr 395303). Sąd w całej rozciągłości podziela przytoczone stanowisko.

W tym stanie rzeczy skoro zarzuty skargi okazały się bezzasadne Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.