Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 735/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2010-01-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 24
journal: Dz.U. 2000 nr 100 poz 1086
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędziowie Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Protokolant Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia danych z ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w Warszawie Biuro Terenowe w O. zwrócił się do Urzędu Miejskiego w B. z wnioskiem o udzielenie informacji czy A.K. jest właścicielem lub współwłaścicielem nieruchomości, a jeśli tak to o udostępnienie odpowiednich danych tj. adresu nieruchomości i numeru Księgi Wieczystej. Fundusz wskazał, że dane te są wierzycielowi niezbędne cyt. "dla dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego poprzez wskazanie komornikowi majątku (nieruchomości), z którego będzie mógł skutecznie prowadzić egzekucję". Do wniosku dołączono kserokopię stanowiącego tytuł wykonawczy wyroku Sądu Rejonowego w O. z dnia [...] sygn. akt [...].

Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta B. odmówił Funduszowi udostępnienia, dla potrzeb postępowania egzekucyjnego, wnioskowanych danych z ewidencji gruntów o posiadanych przez A.K. nieruchomościach. W uzasadnieniu organ wskazał, iż występując o wypis z operatu ewidencji gruntów i budynków wnioskodawca zgodnie z art. 24 ust.3 pkt 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.) jest zobowiązany wykazać interes prawny do jego uzyskania tj. wskazać przepis prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu. Złożony przez Fundusz wniosek nie wskazuje takiego przepisu natomiast stanowi żądanie wskazania nieruchomości dłużnika. Ustalenie zaś majątku dłużnika należy do właściwości sądu- w postępowaniu o wyjawienie majątku oraz do komornika w postępowaniu egzekucyjnym.

Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w Warszawie Biuro Terenowe w O. wniósł zażalenie na otrzymane postanowienie wyrażając niezadowolenie z podjętego rozstrzygnięcia. W lakonicznym uzasadnieniu podniósł, iż jego interes prawny nie wynika z konkretnego przepisu prawa lecz z okoliczności faktycznych sprawy. We wniosku o udostępnienie danych wskazano bowiem, że wnioskodawca jest wierzycielem dłużnika przeciwko któremu prowadzona jest egzekucja. Z mocy zaś przepisów powszechnie obowiązujących wierzyciel powinien wskazać komornikowi sposób egzekucji.

Po rozpoznaniu wniesionego zażalenia postanowieniem z dnia [...] nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, iż w myśl art. 20 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące gruntów, budynków i lokali, a także właścicieli oraz miejsca zamieszkania lub siedziby osób. Zgodnie zaś z art. 24 ust 3 ustawy starosta wydaje wypis z operatu ewidencyjnego zawierający dane osobowe, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 i 2, (dane dotyczące właściciela, miejsce zamieszkania, informacje o wpisaniu do rejestru zabytków oraz wartość nieruchomości) na żądanie właścicieli, władających, podmiotów publicznych lub niebędących publicznymi realizujące zadania publiczne na podstawie odrębnych przepisów albo na skutek powierzenia lub zlecenia przez podmiot publiczny, które związane są z gruntami, budynkami lub lokalami będącymi przedmiotem wypisu oraz innych podmiotów, które mają interes prawny związany z gruntami, budynkami lub lokalami będącymi przedmiotem wypisu. Ustawodawca wyraźnie różnicuje warunki udzielania informacji o przedmiocie ewidencji od informacji dotyczących podmiotu (właściciela i władającego). Informacje przedmiotowe są jawne i powszechnie dostępne, natomiast w celu uzyskania wypisu z operatu ewidencyjnego zawierającego dane osobowe należy wykazać się interesem prawnym. Skarżący swój interes prawny wywodzi ze stosunku zobowiązaniowego oraz nakazu sądowego. Ze stanowiskiem takim zdaniem organu II instancji nie sposób się zgodzić. Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego taka interpretacja przepisów, która dawałaby prawo do otrzymania informacji z ewidencji gruntów mających na celu odszukanie majątku dłużnika jest błędna. Interes prawny, aby mógł być zaspokojony przez administrację, musi być osobisty, własny, indywidualny, ponieważ organ administracyjny jako decyzję wydaje akt o charakterze indywidualnym, skierowany do konkretnej osoby. Interes ten musi być konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić, aktualny i znajdujący swoją podstawę w przepisach prawa materialnego oraz potwierdzenia w okolicznościach faktycznych. Prowadzenie przez wnioskodawcę postępowania egzekucyjnego nie stanowi normy prawa materialnego, zatem nie stanowi o interesie prawnym. W konsekwencji organ II instancji postanowił podtrzymać postanowienie o odmowie wydania informacji. Wnioskodawca zwrócił się do organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków o wskazanie majątku dłużnika. Nie wskazał jednak przepisu prawa materialnego, na podstawie którego mógłby żądać informacji, a przedstawione okoliczności nie wskazują na istnienie interesu prawnego w związku z czym organ I instancji nie mógł zadość uczynić żądaniu strony.

Pismem z dnia [...] Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w Warszawie Biuro Terenowe w O. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na postanowienie organu II instancji, domagając się jego uchylenia, a także uchylenia utrzymanego nim w mocy postanowienia pierwszoinstancyjnego. Postanowieniom tym zarzucił:

1. naruszenie art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a., przez przyjęcie tezy, że wierzyciel dysponujący tytułem wykonawczym w stosunku do dłużnika, nie ma interesu prawnego w ustaleniu prawa do nieruchomości tego dłużnika wynikającego z rejestrów prowadzonych przez organ administracji publicznej,

2. nieuwzględnienie treści art.797 k.p.c., nakazującego wierzycielowi wskazać sposób egzekucji, we wniosku egzekucyjnym - a tym samym abstrahowanie od faktu że prawo geodezyjne i kartograficzne jest elementem z systemu prawa,

3. naruszenie art.783 k.p.c. przez nieuwzględnienie polecenia sądu zawartego w klauzuli wykonalności, nakazującego udzielenia pomocy wierzycielowi,

4. naruszenie art. 6 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych, przez przyjęcie że skarżący składając wniosek w przedmiotowej sprawie o udostępnienie danych geodezyjnych, domaga się danych osobowych dłużnika, skoro oczywistym jest że te dane osobowe są mu znane i wyraźnie powołane we wniosku,

5. przyjęcie błędnej tezy, jakoby komornik w toku postępowania egzekucyjnego zobowiązany był do prowadzenia postępowania wyjaśniającego dot. majątku dłużnika, skoro przepisy k.p.c. w tym zakresie nie nakładają na komornika takiego obowiązku -komornik może, ale nie musi go prowadzić,

6. nieuwzględnienie okoliczności, że właśnie taka postawa organów administracji prowadzi do "fikcji" postępowania o wyjawienie majątku, wobec iluzoryczności zagrożenia sankcją karną tam wymienioną, skoro wierzyciel nie ma możliwości wykazania, że dłużnik w takim postępowaniu skutecznie ukrywa swój majątek,

7. przyjęcie błędnej tezy, że fakt istnienia procedury "wyjawienia majątku" wyłącza możliwość poszukiwania majątku dłużnika przez wierzyciela.

Skarga została wniesiona w terminie.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty, które zawarł był w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazało, że nie jest ono dotknięte uchybieniami uzasadniającymi jego wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie może zostać uwzględniona.

Przystępując do szczegółowych rozważań w pierwszej kolejności wskazać należy, iż Sąd z urzędu, albowiem zarzut taki nie został przez stronę skarżącą podniesiony, rozważył czy orzekające w sprawie organy w uzasadnieniu wydanych postanowień słusznie uznały, że złożony wniosek o udzielenie informacji jest tożsamy z wnioskiem o dokonanie wypisu z ewidencji skoro w sposób precyzyjny nie określał on formy w jakiej informacja w intencji strony miałaby być jej podana. Wniosek strony mógł bowiem stanowić wniosek o wydanie wypisu, teoretycznie mógł jednak także dotyczyć udzielenia informacji w innej formie i w razie wątpliwości to na organie ciążył obowiązek jednoznacznego ustalenia woli wnoszącego podanie. W rozpatrywanej sprawie kwestia ta nie ma jednak wpływu na merytoryczną prawidłowość podjętego rozstrzygnięcia. Po pierwsze bowiem, co zostanie poniżej rozszerzone, informacji o gruntach lub budynkach zawierających dane osobowe udzielić można, stosownie do regulacji zawartej w ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne, jedynie w postaci wypisu z ewidencji. Nadto Fundusz ani w zażaleniu na postanowienie pierwszoinstancyjne ani też w skardze nie zakwestionował zakwalifikowania złożonego wniosku o udostępnienie danych jako wniosku o wypis z ewidencji, potwierdzając tym samym prawidłowość przyjętej kwalifikacji. Niezależnie wreszcie od formy, w której w myśl wniosku miałyby stronie zostać podane żądane dane, udzielenie takich informacji przez organ byłoby prawnie niedopuszczalne.

Wskazać bowiem w tym miejscu należy, iż zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, w brzmieniu obowiązującym od 1 kwietnia 2009 r., informacje o gruntach, budynkach i lokalach zawarte w operacie ewidencyjnym są jawne. Jawność, o której mowa, ograniczona jednak została w przywołanej normie do tych jedynie danych, o których mowa w art. 20 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 3 i 4, z wyłączeniem zatem danych wskazanych w art. 20 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy t.j. informacji o właścicielu gruntu, budynku bądź lokalu oraz o jego adresie bądź siedzibie. Dane osobowe, o których mowa powyżej, wprawdzie również mogą zostać udostępnione, jednak w szczególnym trybie i formie, jedynie w razie spełnienia przewidzianych prawem przesłanek. Stosownie bowiem do art. 24 ust. 3 ustawy starosta wydaje wypis z operatu ewidencyjnego zawierający dane osobowe, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 i 2, na żądanie:

1) właścicieli lub osób fizycznych i prawnych, w których władaniu znajdują się grunty, budynki lub lokale będące przedmiotem wypisu;

2) podmiotów publicznych lub podmiotów niebędących podmiotami publicznymi, realizującymi zadania publiczne na podstawie odrębnych przepisów albo na skutek powierzenia lub zlecenia przez podmiot publiczny, które związane są z gruntami, budynkami lub lokalami będącymi przedmiotem wypisu;

3) innych podmiotów, niż wymienione w pkt 1 i 2, które mają interes prawny związany z gruntami, budynkami lub lokalami będącymi przedmiotem wypisu.

15) Art. 24 ust. 4 pkt 3 dodany przez art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.08.201.1237) z dniem 15 listopada 2008 r.

15) Art. 24 ust. 4 pkt 3 dodany przez art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.08.201.1237) z dniem 15 listopada 2008 r.

Uzyskanie tych danych w przypadku podmiotu nie władającego obiektem i nie będącego organem administracji publicznej jest więc uzależnione od wykazania własnego, indywidualnego interesu prawnego uzasadniającego ich wydanie i to interesu związanego z gruntami, budynkami i lokalami.

Należy w tym miejscu wskazać, że choć skarżący Fundusz ani w trakcie postępowania administracyjnego ani administracyjnosądowego okoliczności tej nie podniósł, Sąd z urzędu rozważył, czy z uwagi na to, że Fundusz stanowi państwową jednostkę organizacyjną jego działania w sprawie nie można rozpatrywać w kontekście art. 24 ust. 3 pkt 2, nie zaś pkt 3 ustawy, jak uczyniły to orzekające w sprawie organy. Taka kwalifikacja implikowałaby bowiem brak potrzeby wykazania interesu prawnego uzasadniającego udostępnienie danych osobowych. Zdaniem składu orzekającego ocena orzekających organów była jednak w tej mierze poprawna, a ewentualne zakwalifikowanie okoliczności sprawy do sytuacji, o jakich mowa w art. 24 ust. 3 pkt 2 ustawy byłoby prawnie niedopuszczalne. Pomimo bowiem, że Fundusz stanowi podmiot publiczny to nie realizuje on zadań publicznych, które związane są z gruntami, budynkami lub lokalami będącymi przedmiotem wypisu. W konsekwencji niewątpliwym jest, iż stosownie do art. 24 ust. 3 pkt 3 ustawy aby uzyskać wnioskowane dane osobowe Fundusz musiałby wykazać, że posiada on cyt. "interes prawny związany z gruntami, budynkami lub lokalami będącymi przedmiotem wypisu".

Przypomnieć w tym miejscu należy, że interes prawny jest kategorią materialnoprawną. Jego wykazanie wymaga zatem wskazania przepisu prawa materialnego zobowiązującego organ do wydania dokumentu lub uprawniającego wnioskującego do jego otrzymania. Tym samym jeśli podmiot, o którym mowa w art. 24 ust. 3 pkt 3 ustawy, wnioskujący o wydanie mu wypisu, nie włada gruntem i nie wykazał indywidualnego interesu prawnego uprawniającego go do takiego żądania, organ obowiązany jest żądanych informacji mu odmówić. Ustawa, o której mowa, nie przewiduje bowiem innych form i zasad udzielania zawartych w operacie ewidencyjnym informacji obejmujących dane osobowe niż poprzez wydanie mającego charakter zaświadczenia wypisu, autonomicznie kreując w tym zakresie krąg stron uprawnionych do uzyskania dokumentów, o których mowa.

Wspomnianym wyżej interesem prawnym skarżący Fundusz, który nie wskazał przepisu prawa uprawniającego go do uzyskania żądanych danych (np. obligującego go do przedłożenia urzędowego potwierdzenia określonych faktów), w sposób oczywisty się nie legitymuje i w tej mierze w całej rozciągłości podzielić należy pogląd orzekających w sprawie organów. Jak bowiem Fundusz sam przyznał w złożonym wniosku żądane informacje co do nieruchomości posiadanych przez A.K. są mu potrzebne jedynie w związku z zamiarem przekazania danych tych komornikowi celem przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego. Tym samym powołał się jedynie na swój interes faktyczny, a nie prawny. W żadnym razie nie można bowiem uznać za przepisy uzasadniające interes prawny strony norm proceduralnych regulujących w kodeksie postępowania cywilnego kwestie dotyczące postępowania egzekucyjnego. Podkreślenia wymaga nadto, jak trafnie wskazał organ II instancji, iż w istocie wbrew art. 24 ust. 1 zd. 1 przedmiotem żądania skarżącej Spółki nie jest uzyskanie informacji o konkretnych, wskazanych przez nią gruntach, budynkach lub lokalach, lecz poszukiwanie nieznanego skarżącej majątku nieruchomego dłużnika. Do tego zaś nie są właściwe orzekające w sprawie organy lecz komornik i - w pewnych sytuacjach - sąd powszechny. W szczególności służy temu postępowanie o wyjawienie majątku dłużnika regulowane przepisami art. 913-920 kodeksu postępowania cywilnego. W konsekwencji skarżąca Spółka może realizować swoje prawa, jako wierzyciel A.K., w innym, przewidzianym przez ustawodawcę szczególnym trybie, nie zaś w drodze domagania się wyjawienia majątku dłużnika od organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków. Przytoczony wyżej pogląd należy do dominujących w orzecznictwie sądów administracyjnych - por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2007 r., sygn. akt I OSK 560/06 (niepubl.); wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 lipca 2008 r., sygn. akt II SA/Gl 1054/07, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 2 lipca 2008 r., sygn. akt II SA/Gl 1055/07, niepubl.; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. akt III SA/Gd 150/08, niepubl.; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 czerwca 2008 r. sygn. akt III SA/Wr 599/07, niepubl.; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 21 maja 2008 r., sygn. akt II SA/Ol 185/08, niepubl.; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 maja 2008 r., sygn. akt III SA/Gd 77/08, niepubl.; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 5 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Sz 1134/07, niepubl.; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 5 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Sz 1135/07, niepubl.; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 2009 r. , sygn. akt I OSK 189/09. Ujawnienie majątku dłużnika należy bowiem do sfery postępowania cywilnego przed sądem powszechnym, a nie do procedury postępowania administracyjnego, w tym, w trybie wydawania zaświadczeń o stanie posiadania osób trzecich – tak wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 kwietnia 1998 r., sygn. akt II SA 1378/97, LEX nr 41684.

Dodatkowo, ustosunkowując się do nie objętych dotychczasowymi wywodami treści skargi, podkreślenia wymaga nietrafność zarzutów odnoszących się do nie respektowania przez orzekające w sprawie organy wskazanych przez skarżącego przepisów kodeksu postępowania cywilnego, normy te nie stanowią bowiem podstawy działania organów administracji publicznej. Nietrafne są także zarzuty podnoszące, że skarżący nie domagał się ujawnienia danych osobowych dłużnika albowiem je już znał, wbrew skardze dane osobowe nie sprowadzają się bowiem li tylko do imienia i nazwiska osoby. Ocena działań organów administracji publicznej powodujących w efekcie, zdaniem strony, fikcyjność postępowań o wyjawienie majątku i iluzoryczność sankcji karnych wykracza natomiast poza zakres dokonywanej przez Sąd kontroli.

W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.