Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SAB/Wr 9/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2019-05-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
659
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Stwierdzono, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 1 pkt 3, par. 1a, par. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Borońska Sędziowie Sędzia NSA Anna Moskała (sprawozdawca) Sędzia WSA Barbara Ciołek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 maja 2019 r. sprawy ze skargi O.B. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę I. stwierdza, że Wojewoda D. przewlekle prowadzi postępowanie w sprawie z wniosku skarżącego; II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje organ do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; IV. przyznaje od Wojewody D. na rzecz skarżącego sumę pieniężną w kwocie [...] ([...]) złotych; V. zasądza od Wojewody D. na rzecz skarżącego kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

O. B. (dalej: skarżący, strona) w dniu [...] grudnia 2018 r. wniósł skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. w sprawie jego wniosku z dnia [...] lutego 2018 r., w którym zwrócił się o udzieleniu mu zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium RP. Powołując się na przepisy art. 3 § 2 pkt 8, art. 50 § 1, art. 52 § 2, art. 54 § 1 i art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, 1467, 1629, dalej: p.p.s.a.), skarżący zarzucił naruszenie art. 8, art. 9, art. 12, art. 35 § 1 i 3, art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096, dalej: k.p.a.) poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji – rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy.

Na tej podstawie skarżący wniósł o:

1) stwierdzenie przewlekłości postępowania, skutkującej niezałatwieniem w terminie sprawy z jego wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę,

2) stwierdzenie, że przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

3) zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie 14 dni od daty otrzymania prawomocnego wyroku,

4) przyznanie od organu na jego rzecz sumy pieniężnej w wysokości 16.000 zł na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a.,

5) zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż przedmiotowa sprawa nie należy do gatunku spraw szczególnie skomplikowanych. Nawet biorąc pod uwagę okoliczność, iż organ w toku postępowania występuje z zapytaniem do innych organów (Policja, Straż Graniczna), należałoby przyjąć, że termin dwumiesięczny jest terminem granicznym dla rozpatrzenia sprawy. W ocenie skarżącego, w jego sprawie doszło do przewlekłości, a przy tym jest ona oczywista. Niepodjęcie przez organ jakiejkolwiek czynności w sprawie, a co za tym idzie niewydanie decyzji przez okres 9 miesięcy nie ma bowiem żadnego racjonalnego uzasadnienia. W konsekwencji skarżący nie ma możliwości podjęcia pracy w oparciu o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę, co przemawia za przyznaniem mu żądanej kwoty pieniężnej jako rekompensaty za naruszenie jego praw i negatywne skutki dla jego sytuacji materialnej.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, powołując się na brak podstaw do uznania, iż przekroczenie terminu rozpoznania sprawy jest pozbawione racjonalnego uzasadnienia, czy wręcz nieznajdujące żadnego uzasadnienia. W ocenie Wojewody, sposób prowadzenia spraw przez pracowników organu, w tym czas oczekiwania na rozpatrzenie wniosków, który jest dłuższy niż przewidziany w art. 35 § 1-3 k.p.a., nie wynika z opieszałości czy bezczynności pracowników organu, ale jest wynikiem ogromnej ilości wniosków składanych przez cudzoziemców w D. Urzędzie Wojewódzkim, konieczności równoczesnego procedowania w wielu różnych sprawach oraz problemów kadrowych w tymże Urzędzie. Ponadto organ podkreślił, iż tego rodzaju sprawy są szczególnie skomplikowane w związku z potrzebą wnikliwego przeanalizowania poszczególnych indywidualnych przypadków. W odniesieniu do zgłoszonego w skardze żądania przyznania sumy pieniężnej, Wojewoda podniósł, iż zasądzenie sumy pieniężnej nie jest bezpośrednią konsekwencją stwierdzenia przewlekłego prowadzenia postępowania, lecz jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu, a zatem możliwością, z której należy korzystać, jeżeli realia rozpoznawanej sprawy są niemożliwe do akceptacji z punktu widzenia ochrony praw strony, co oznacza, że w każdym przypadku sąd musi rozważyć zasadność takich żądań w kontekście działań organu. Zdaniem Wojewody, zasądzenie sumy pieniężnej na rzecz strony powinno być zastrzeżone dla wyjątkowych indywidualnych przypadków, do których niniejszy przypadek nie należy. Zdyscyplinowaniu organu lepiej służy zaś wymierzenie mu grzywny.

Z przedłożonych wraz ze skargą akt postępowania administracyjnego wynika, iż skarżący w dniu [...] lutego 2018 r. złożył do Wojewody D. wniosek o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy i na pracę. Wraz z wnioskiem strona przedłożyła umowę o pracę, zawartą na okres od [...] listopada 2017 r. do [...] grudnia 2020 r. oraz umowę najmu lokalu mieszkalnego w O., zawartą na okres od [...] stycznia 2018 r. do [...] grudnia 2018 r. Bezspornym w sprawie jest, że skarżący posiadał wizy od 2016 r.

W dniu [...] listopada 2018 r. (data nadania) skarżący złożył pismo, w którym podniósł, iż organ nie podjął dotychczas jakichkolwiek działań w sprawie jego wniosku. Jednocześnie wskazał, iż nie otrzymał nawet stosownej pieczątki w paszporcie. Następnie, w dniu [...] listopada 2018 r. (data nadania) skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł ponaglenie do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców za pośrednictwem Wojewody D. Ponaglenie to zostało przekazane w dniu [...] grudnia 2018 r.

Już po wniesieniu skargi na przewlekłość postępowania, organ w dniu [...] grudnia 2018 r. zwrócił się do służb, tj. Policji, ABW i Straży Granicznej na podstawie ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2018 r. poz. 2094) z prośbą o przekazanie informacji, czy wjazd i pobyt na terytorium RP obywatela Ukrainy O. B. stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.

W tym samym dniu, tj. [...] grudnia 2018 r., Wojewoda poinformował skarżącego o przewidywanym terminie zakończenia postępowania administracyjnego w sprawie jego wniosku, określając ten termin na dzień [...] marca 2019 r. Jednocześnie organ wezwał stronę do uzupełnienia dokumentów poprzez dostarczenie: standardowej umowy o pracę na cały planowany okres zatrudnienia – na czas nieokreślony, odpowiednio zgodną z informacją starosty z dnia [...] stycznia 2018 r. oraz odpowiednio zgodną z wysokością minimalnego wynagrodzenia za pracę 2100 zł brutto, a także o dokument potwierdzający posiadanie zapewnionego miejsca zamieszkania (np. umowa najmu mieszkania). Ponadto organ poinformował stronę, iż może otrzymać stempel do paszportu potwierdzający złożenie wniosku oraz że bezpośredni kontakt z organem możliwy jest jedynie po uprzednim wezwaniu ze strony pracownika prowadzącego postępowanie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Do zakresu właściwości sądów administracyjnych, stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.), należy sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej i stosowanie środków określonych w ustawie. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje również orzekanie przez sądy administracyjne w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Mając przy tym na uwadze treść art. 134 § 1 p.p.s.a., wskazać należy, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W tym kontekście zważyć należy, iż zarówno przepisy p.p.s.a., jak i przepisy k.p.a. nie zawierają definicji pojęcia "przewlekłości postępowania". Toteż celem wyjaśnienia jego znaczenia należy odwołać się ogólnych zasad postępowania administracyjnego oraz norm prawnych regulujących terminy załatwienia spraw przez ograny administracji publicznej. Szczególnie istotne znaczenie w tym przedmiocie ma wyrażona w art. 12 § 1 k.p.a. zasada szybkości postępowania, zgodnie z którą organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Podkreślenia przy tym wymaga, iż jednocześnie na organach spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładanego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Stosownie do treści art. 77 k.p.a. organy te są bowiem obowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Oznacza to, że rozpoznanie sprawy w możliwie jak najkrótszym terminie nie może nastąpić z uszczerbkiem dla pozostałych – wskazanych wyżej – obowiązków ciążących na organach administracji publicznej.

Zasada szybkości postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 12 k.p.a., znajduje odzwierciedlenie w treści przepisów wyznaczających organom terminy do rozpoznania spraw. Ogólną regułę w tym zakresie ustanawia przepis art. 35 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno zaś nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (§ 3).

Oceny, czy w danym przypadku istotnie doszło do przewlekłości postępowania, należy zatem dokonywać mając każdorazowo na uwadze treść przywołanych wyżej regulacji prawnych, które niewątpliwie stanowią pewną wskazówkę interpretacyjną w tym zakresie. W orzecznictwie przyjmuje się bowiem, że z przewlekłym prowadzeniem postępowania mamy do czynienia, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie. Przy czym ma to miejsce nie tylko na skutek niepodjęcia żadnych czynności, ale również wówczas, gdy organ podejmuje nieefektywne działania, które nie zmierzają do zebrania niezbędnego materiału dowodowego, nie wyjaśniają istotnych okoliczności i nie prowadzą do zakończenia postępowania. Ponadto ma to miejsce wtedy, gdy między poszczególnymi czynnościami organu występują nieusprawiedliwione okresy przerw, które w sumie prowadzą do znaczącego i nieakceptowalnego z punktu widzenia zasad ekonomiki procesowej wydłużenia czasu trwania postępowania. O przewlekłym prowadzeniu postępowania można zatem mówić wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie przeprowadzenia czynności (w tym dowodowych), pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia lub pozornych (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 24 października 2018 r., III SAB/Wr 82/18, LEX nr 2574124; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10 stycznia 2019 r., III SAB/Wr 116/18, LEX nr 2611860).

Równocześnie wskazać należy, iż oceniając zwłokę organu w załatwieniu konkretnej sprawy administracyjnej nie można abstrahować od jej indywidualnego charakteru. Toteż, rozsądny termin postępowania musi zostać określony w świetle wszystkich okoliczności danej sprawy oraz w oparciu o takie kryteria jak: złożoność sprawy, postawę samego skarżącego i właściwych organów, znaczenie przedmiotu postępowania dla skarżącego. W efekcie, w sprawach o skomplikowanym stanie faktycznym, w których zachodzi konieczność przeprowadzenia wielu dowodów, obowiązkiem organu jest sprawne, co nie oznacza, że zawsze szybkie, prowadzenie postępowania dowodowego, zmierzające do ustalenia stanu faktycznego pozwalającego na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 26 września 2018 r., III SAB/Wr 55/18, LEX nr 2557930).

W tym względzie podkreślenia wymaga, iż przepisy k.p.a. przewidują stosowne regulacje służące zapewnieniu stronie czynnego udziału w toczącym się w jej sprawie postępowaniu administracyjnym. Zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie wniesienia ponaglenia. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (§ 2). W przypadku wystąpienia przewlekłości w prowadzeniu danego postępowania, strona ma bowiem prawo do wniesienia ponaglenia do organu wyższego stopnia, za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie (art. 37 § 1 i 3 k.p.a.). Skorzystanie przez stronę z tej możliwości stanowi warunek konieczny do złożenia przez nią następnie skargi na przewlekłość postępowania.

W świetle powyższych rozważań uznać należy, iż w rozpoznawanej sprawie istotnie doszło do przewlekłości postępowania. W odniesieniu do prowadzonego w sprawie wniosku skarżącego postępowania, zastosowanie znajdują przepisy k.p.a., a więc również regulacje dotyczące terminów załatwiania spraw przez organ administracji publicznej, w tym przypadku – Wojewodę D. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego, w sposób niebudzący wątpliwości, wynika zaś, że organ ten znacznie przekroczył określony w art. 35 k.p.a. termin do rozpoznania przedmiotowej sprawy. Analiza akt postępowania administracyjnego daje podstawy do stwierdzenia, że od chwili złożenia przez stronę wniosku, tj. od dnia [...] lutego 2018 r. organ przez 9 miesięcy nie podjął jakiejkolwiek czynności w tej sprawie. Pierwsza czynność została bowiem podjęta przez organ dopiero w dniu [...] grudnia 2018 r., a więc nie tylko po złożeniu przez stronę ponaglenia, ale nawet po wniesieniu przez nią skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiocie jej wniosku.

W ocenie Sądu, sytuacja, w której organ nie dokonuje żadnej czynności w sprawie przez tak znaczący okres czasu, rażąco uchybiając przy tym ustawowym przepisom regulującym terminy załatwiania spraw, niewątpliwie świadczy o tym, że dopuszcza się on przewlekłego prowadzenia postępowania. Dla dokonanej w tym przedmiocie oceny, istotna jest także okoliczność, iż przez wyżej wspomniane 9 miesięcy, organ nie wywiązywał się z ciążącego na nim obowiązku z art. 36 k.p.a., a więc nie zawiadomił strony o niezałatwieniu sprawy w terminie, nie podał przyczyn zaistniałej zwłoki, nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy. Dopiero wniesienie przez stronę ponaglenia, a następnie skargi, zmobilizowało organ do podjęcia jakiejkolwiek czynności w sprawie, a dokładniej – do wezwania strony do uzupełnienia braków formalnych wniosku. W miejscu zważyć należy, iż organ w dniu [...] grudnia 2018 r. wezwał stronę do przedłożenia m.in. dokumentu potwierdzającego posiadanie miejsca zamieszkania, mimo że dołączona do wniosku umowa najmu mieszkania obowiązywała do dnia [...] grudnia 2018 r. Niewątpliwie miało to związek z wyznaczonym przez organ terminem załatwienia sprawy, który przypadał dopiero na dzień [...] marca 2019 r. Podkreślić jednakże należy, iż przy ocenie rozpoznawanej skargi, nie bez znaczenia pozostawał fakt, że do wezwania skarżącego do przedłożenia tego rodzaju dokumentu, doszło jedynie na skutek przewlekłego prowadzenia postępowania przez Wojewodę D.

Z przedstawionych wyżej względów, postępowanie organu należy ocenić jako nieakceptowalne. Sąd miał bowiem na uwadze, że wezwanie do usunięcia braków formalnych zostało wystosowane do skarżącego dopiero po wniesieniu przez niego ponaglenia, a także niniejszej skargi. Nie ulega zaś wątpliwości, iż tego rodzaju czynność cechuje się w dużej mierze powtarzalnością, a co za tym idzie nie wymaga od organu znaczącego nakładu pracy. Oznacza to, że w istocie brak było przeszkód do nadania dalszego biegu wnioskowi niezwłocznie po jego wpłynięciu. W szczególności, że na tamten moment przedłożona przez stronę umowa najmu lokalu mieszkalnego była aktualna. Ponadto, Sąd uwzględnił okoliczność, iż organ wyznaczył termin załatwienia sprawy i wystąpił do odpowiednich służb o informacje co do osoby skarżącego, już w okresie po złożeniu przez niego ponaglenia, a nawet rozpoznawanej skargi. Wbrew twierdzeniom organu, ta ostatnia czynność nie jest zaś skomplikowana i tak jak w przypadku wezwań do uzupełnienia braków formalnych, cechuje się powtarzalnością. Należy przy tym uznać, iż tak długiego okresu prowadzenia postępowania, jak to miało miejsce w odniesieniu do przedmiotowej sprawy, nie mogą z całą pewnością usprawiedliwiać braki kadrowe w urzędzie zapewniającym obsługę Wojewody D. Tego rodzaju okoliczności pozostają bowiem bez wpływu na prawo strony do rozpoznania jej sprawy w terminie wynikającym z przepisów prawa. W niniejszej sprawie prawo to zostało zaś niewątpliwie naruszone.

W tych okolicznościach, Sąd powziął przekonanie, iż stwierdzona w sprawie przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 149 § 1a p.p.s.a. W orzecznictwie wyraża się pogląd, że pod pojęciem "rażącego naruszenia prawa" należy rozumieć stan, w którym bez żadnych wątpliwości w okolicznościach danej sprawy można stwierdzić, że w sposób oczywisty naruszono prawo. W przypadku przekroczenia przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy, o tym czy przewlekłość organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa nie decyduje sam tylko przedmiot sprawy, ale wszystkie okoliczności z tym związane, w tym także czas trwania przewlekłości. Wobec tego uznać należy, że przewlekłość o charakterze rażącego naruszenia prawa ma miejsce w sytuacji, gdy w sposób znaczący i jednoznaczny doszło do przekroczenia terminów określonych przepisami prawa na dokonanie danej czynności, a jednocześnie nie zachodzą okoliczności wyłączające winę organu za tę przewlekłość. W konsekwencji uznać należy, że kwalifikacja naruszenia jako rażącego, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Do tego rodzaju cech zalicza się m.in.: oczywisty brak podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywiste lekceważenie wniosków strony, jawne natężenie braku woli do załatwienia sprawy, a także ewidentne niestosowanie przepisów prawa. Istotą rażącego naruszenia prawa jest bowiem pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia. (por. wyrok NSA z dnia 21 marca 2018 r., II OSK 2353/17, LEX nr 2477059; wyrok NSA z dnia 3 października 2018 r., II OSK 676/18, LEX nr 2578587; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 26 września 2018 r., III SAB/Wr 34/18, LEX nr 2554772). W judykaturze podkreśla się, że w tego rodzaju przypadkach stopień stwierdzonego naruszenia jest tak znaczny, że zarazem nie jest możliwy do pogodzenia z zasadami funkcjonowania demokratycznego państwa prawa (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 17 października 2018 r., IV SAB/Gl 153/18, LEX nr 2574177).

Uwzględniając powyższe kryteria oceny stopnia przewlekłości postępowania administracyjnego, Sąd uznał, że w niniejszej sprawie doszło do rażąco przewlekłego prowadzenia postępowania w przedmiocie wniosku skarżącego o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium RP. Niewątpliwie na brak sprawności w rozpatrywaniu tego rodzaju wniosków przez Wojewodę D., istotny wpływ ma ich ilość, która w ostatnich latach znacząco wzrosła i nadal utrzymuje się na stałym, wysokim poziomie. Z całą pewnością jednak nie do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawa jest trwająca już od 2 lat sytuacja, w której decyzje co do wniosków o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i na pracę nie są wydawane przez wiele miesięcy, a nawet ponad rok. Nie ulega bowiem wątpliwości, że już sam charakter tych zezwoleń przemawia za rozpatrywaniem przez organ tego typu spraw w możliwie jak najkrótszych terminach, mając na uwadze, że dotyczą szczególnie istotnych praw jednostki. Wydłużenie tego okresu do tak znaczących rozmiarów, jak to miało miejsce w przypadku przedmiotowej sprawy, jest dla strony postępowania równoznaczne z pozostawaniem w stanie długotrwałej niepewności co do jej dalszej sytuacji prawnej i życiowej.

Powyższe względy przemawiały za przyznaniem skarżącemu przez Sąd, stosownie do jego wniosku, sumy pieniężnej, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. Samo uwzględnienie skargi na przewlekłość nie obliguje jeszcze Sądu do wydania rozstrzygnięcia w tym przedmiocie. Przyznanie skarżącemu sumy pieniężnej stanowi bowiem kwestię uznaniową, o czym świadczy posłużenie się w treści wspomnianego wyżej przepisu czasownikiem "może". Jednocześnie ustawodawca nie wskazał żadnych przesłanek, jakimi powinien kierować się Sąd, przyznając określoną sumę pieniężną. W tym względzie należy nadmienić, iż dla tej oceny nie ma znaczenia zgłoszone przez stronę żądanie, gdyż Sąd nie jest związany wnioskami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Toteż stosownej ocenie podlegają okoliczności danej sprawy, przy jednoczesnym uwzględnieniu kompensacyjnego charakteru tegoż uprawnienia Sądu. Ma ono bowiem służyć nie tylko zdyscyplinowaniu organu administracji publicznej, ale przede wszystkim niejako wynagrodzić stronie wadliwe działanie organu.

Poddając analizie zaistniałe w niniejszej sprawie okoliczności, Sąd miał zatem na uwadze, że tak długie oczekiwanie skarżącego na wydanie decyzji kończącej postępowanie w jego sprawie, doprowadziło do trudnej dla niego życiowo i materialnie sytuacji. Wobec braku stosownego zezwolenia, skarżący nie może kontynuować legalnej pracy na terytorium RP. Przy czym, zdaniem Sądu, uzasadnione okazało się przyznanie z tego tytułu skarżącemu sumy pieniężnej w kwocie 3000 zł. Pomimo znacznego, wielomiesięcznego oczekiwania przez stronę na zakończenie przez organ jej sprawy, zgłoszone w skardze żądanie przyznania sumy pieniężnej w kwocie 16.000 zł, należy uznać za nadmiernie wygórowane.

Stosownie do treści art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd nie był również zobowiązany do wymierzenia grzywny organowi, który dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w niniejszej sprawie. Z tego względu, Sąd postanowił odstąpić od wydania tego rodzaju rozstrzygnięcia, przyjmując, że wystarczającą funkcję represyjną spełni w tym przypadku samo przyznanie skarżącemu sumy pieniężnej. Dokonując oceny w tym aspekcie, Sąd powinien bowiem brać pod uwagę całokształt okoliczności, które doprowadziły do wystąpienia tej konkretnej przewlekłości w działania organu administracji publicznej. Nie bez znaczenia pozostaje bowiem ogólna liczba załatwianych przez ten organ wniosków w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy i na pracę oraz starania ukierunkowane na poprawę sprawności działania organu w tym zakresie (np. organizacja nowych stanowisk do obsługi wniosków składanych przez cudzoziemców, przesunięcia kadrowe mające na celu zapewnienie pracowników do obsługi tychże wniosków).

Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3, § 1a oraz § 2 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie I, II i IV sentencji wyroku.

Natomiast na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, mając na uwadze żądanie skarżącego, zobowiązał organ do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (punkt III sentencji wyroku).

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając w nich uiszczony przez skarżącego wpis od skargi w kwocie 100 zł (punkt V sentencji wyroku).