Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 438/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-08-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 97 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Dnia 27 sierpnia 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 listopada 2020 r., sygn. akt III SA/Kr 791/20 w sprawie ze skargi M.O. i R.O. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia z urzędu postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. zasądza solidarnie od M. O. i R.O. na rzecz [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 4 listopada 2020 r. (sygn. akt III SA/Kr 791/20), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po rozpoznaniu – w trybie uproszczonym - skargi M. O. i R. O., uchylił postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Krakowie z dnia 28 kwietnia 2020 r. (błędnie określonego w sentencji wyroku jako postanowienie "[...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geologicznego i Kartograficznego w [...] z dnia [...] marca 2020 r.") nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego wraz z poprzedzającym je postanowieniem Starosty [...] z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...].

W motywach w/w wyroku Sąd Wojewódzki podał, że przed Starostą [...] prowadzone było, z wniosku B.O., postępowanie w sprawie o ujawnienie wnioskodawczyni jako wyłącznej właścicielki działek nr [...] położonych w [...] - obręb [...]. W toku tego postępowania, w dniu 29 sierpnia 2016 r., B.O. zmarła a następnie, w dniu 15 października 2017 r. zmarła także inna strona tego postępowania – M. C., a która była ujawniona w operacie ewidencyjnym obrębu [...] miasta [...], jako jedna ze współwłaścicielek wyżej wspomnianych działek .

W związku z tym, postanowieniem z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...], Starosta [...] - działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 oraz art. 100 § 1 i art. 101 § 3 k.p.a. - zawiesił prowadzone postępowanie (pkt I) oraz zobowiązał R. O. i M. O. do przedłożenia dokumentów potwierdzających nabycie praw do spadku po zmarłych: B. O. oraz M. C.(pkt II). Rozpatrując zaś sprawę w trybie instancji odwoławczej, na skutek zażalenia wniesionego na ww. postanowienie przez M. O. i R. O., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] uchylił w całości orzeczenie organu I instancji i orzekł o zawieszeniu prowadzonego postępowania, do czasu ustalenia następców prawnych zmarłych stron.

Uzasadniając swoje stanowisko, organ odwoławczy stwierdził, że błędnie Starosta [...] zobowiązał - na podstawie art. 100 § 1 k.p.a. – R.O. i M. O. do przedłożenia dokumentów potwierdzających nabycie praw do spadku po zmarłych: B. O. oraz M.C., gdyż zobowiązanie takie byłoby dopuszczalne jedynie w przypadku, gdyby podstawa zawieszenia postępowania wynikała z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., a co nie miało w tym przypadku miejsca. Jednocześnie jednak Wojewódzki Inspektor Nadzoru, powołując się na treść art. 28 w zw. z art 10 k.p.a. oraz art 97 § 1 pkt 1 k.p.a., podkreślił, że w związku ze śmiercią wnioskodawczyni – B.O. oraz innej strony postępowania – M.C., Starosta [...] podjął czynności w celu ustalenia spadkobierców zmarłych osób. Dwukrotnie bezskutecznie zobowiązywał M.O., R. O. i T. C. do przedłożenia dokumentów potwierdzających następstwo prawne po w/w zmarłych stronach (postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku lub sporządzonych przez notariusza aktów poświadczenia dziedziczenia, bądź też pisemnej informacji o dacie uzyskania takich dokumentów). Ponadto Starosta [...] ustalił, że w internetowym rejestrze spadkowym brak było wydanych tego rodzaju aktów a co zostało również zweryfikowane przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, który poza tym wystąpił również do Sądu Rejonowego dla [...] oraz do Sądu Rejonowego w [...] o udzielenie stosownych informacji, dotyczących ewentualnie toczących się postępowań spadkowych po B. O. i M. C.W obu przypadkach treść udzielonych odpowiedzi wskazywała jednak, iż nie toczyły się i nie toczą się tego rodzaju postępowania. Z tej przyczyny [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego stwierdził, że nie było obecnie możliwe wezwanie spadkobierców B.O. i M.C. do udziału w toczącym się postępowaniu i nie ustalono również, by w sprawie występowały okoliczności, o których mowa w art 30 § 5 k.p.a. W tej sytuacji zatem zachodziły przesłanki obligatoryjnego zawieszenia postępowania z urzędu, zgodnie z treścią art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a.

Na wyżej przedstawione postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r. M. O. i R. O. wniosły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której zarzuciły organowi naruszenie art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. twierdząc, że organ pierwszej instancji miał możliwość ustalenia kręgu spadkobierców po zmarłej B.O., ponieważ posiadał wiedzę o spadkobiercach ustawowych z tożsamych postępowań i informacji przekazywanych organowi przez same skarżące oraz o fakcie, że postępowanie spadkowe nie zostało jeszcze przeprowadzone ze względu na okoliczność, iż część spadkobierców ustawowych zamieszkuje poza granicami Polski. W uzasadnieniu skargi wskazano również osoby, które - według wiedzy skarżących - były spadkobiercami ustawowymi M.C..

Odpowiadając na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] wnosił o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Uchylając – na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "p.p.s.a.") - zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Starosty [...]z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, że wydane w tej sprawie postanowienia organów obu instancji naruszały prawo w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania ich z obrotu prawnego.

Sąd Wojewódzki, powołując się na treść wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 9 grudnia 2015 r. (sygn. akt II OSK 916/14), 21 listopada 2017 r. (sygn. akt II OSK 411/16) i 30 stycznia 2018 r. (sygn. akt II OSK 901/16), wyraził pogląd, że (cyt.): "jeżeli wezwanie spadkobierców stron postępowania jest możliwe, to nie ma podstaw do zawieszenia postępowania. Wezwanie spadkobierców jest zaś możliwe przede wszystkim wtedy, gdy spadkobiercy są znani oraz znane są ich adresy. Powołany przepis, ani żaden inny nie wymaga, aby uznać, że dopiero stwierdzenie nabycia spadku lub poświadczenie dziedziczenia jest warunkiem, od którego zależy możliwość wezwania spadkobierców zmarłej strony. Krąg spadkobierców ustawowych jest określony przez ustawę (art. 931-940 k.c.). Dziedziczenie następuje z chwilą śmierci spadkodawcy (art. 922 § 1 k.c.). Zatem wykazanie, że strona postępowania zmarła oraz wskazanie jej spadkobierców w taki sposób, że jest możliwe zawiadomienie ich o toczącym się postępowaniu, jest wystarczające do uznania, że spadkobiercy zmarłej strony zostali wskazani. Jedynie, gdyby organ administracji miał wiarygodne informacje o sporze o dziedziczenie, w szczególności wobec powołania się przez osobę spoza kręgu spadkobierców ustawowych na dziedziczenie testamentowe, to mógłby domagać się w celu wykazania spadkobierców – przedłożenia stwierdzenia nabycia spadku czy aktu poświadczenia dziedziczenia. (...) Zatem wykazanie następstwa prawnego na podstawie orzeczenia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub na podstawie poświadczenia dziedziczenia nie jest warunkiem prowadzenia postępowania administracyjnego. Śmierć strony postępowania i konieczność wezwania następców prawnych jest odrębną przesłanką zawieszenia postępowania z urzędu (art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a.) od przesłanki zawieszenia postępowania z urzędu z powodu konieczności uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd (art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.). Orzeczenie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku nie jest orzeczeniem rozstrzygającym zagadnienie wstępne. Jeśli nie ujawniły się okoliczności wskazujące na spór co do tego, kto jest następcą prawnym, to organ administracji może samodzielnie dokonać ustaleń w tym zakresie".

Odnosząc powyższe do stanu rozpoznawanej sprawy, Sąd Wojewódzki zauważył więc, iż (cyt.):" z informacji przekazywanych w toku postępowania (...) administracyjnego przez skarżące wynika, że są one w stanie wskazać następców prawnych zmarłych stron, a częściowo organy mają o nich wiedzę z toczących się przed nimi postępowań". W związku z tym zatem Sąd Wojewódzki, formułując wytyczne dla organu, które winien uwzględnić przy ponownym rozpoznaniu sprawy, polecił by organy podjęły (cyt.): "wszystkie niezbędne czynności celem ustalenia kręgu spadkobierców po zmarłych stronach w taki sposób aby zawiadomienie ich o toczącym postępowaniu było możliwe. Dopiero w razie braku ustalenia następców prawnych w ww. sposób, organ powinien zawiesić postępowanie administracyjne na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 K.p.a.".

Zaskarżając skargą kasacyjną powyższy wyrok w całości, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie naruszenie:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy w związku z art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. - poprzez przyjęcie, że organ odwoławczy naruszył te normy prawne przez nieuzasadnione zawieszenie toczącego się postępowania administracyjnego w sprawie ujawnienia w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta [...], obręb [...] B. O., jako właściciela działek [...] do czasu ustalenia następców prawnych zmarłych B. O. i M.C.,

2) art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo geodezyjne kartograficzne w związku z § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, które to naruszenie miało charakter istotnego naruszenia prawa materialnego, polegającego na pominięciu tych norm prawnych w procesie orzekania, a w konsekwencji przyjęcie, że w sytuacji gdy wezwanie spadkobierców jest możliwe nie ma podstaw do zawieszenia postępowania gdyż ani przepis art. 97 § 1 pkt 1 Kodeksu Postępowania Administracyjnego ani żaden inny nie wymaga aby uznać, że dopiero stwierdzenie nabycia spadku lub poświadczenie dziedziczenia jest warunkiem, od którego zależy możliwość wezwania spadkobierców zmarłej strony, podczas gdy przepis art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne wskazuje wprost, iż w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się właścicieli nieruchomości, a więc podmioty których prawo własności jest ustalone, a § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków stanowi, że ewidencja obejmuje dane dotyczące właścicieli nieruchomości, przysługujących im wielkości udziałów w prawie własności, a także daty określające nabycie oraz utratę tego prawa,

3) art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. c i ea ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne w związku z § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków - przez ich nie zastosowanie, a w konsekwencji błędne przyjęcie, że wykazanie następstwa prawnego na podstawie orzeczenia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub na podstawie poświadczenia dziedziczenia nie jest warunkiem prowadzenia postępowania administracyjnego podczas gdy aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje na podstawie prawomocnych orzeczeń sądów i aktów poświadczenia dziedziczenia.

Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, skarżący kasacyjnie organ wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania wraz z zasądzeniem kosztów postępowania.

Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc, postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie polegało wyłącznie na badaniu zasadności zarzutów, przytoczonych w skardze kasacyjnej.

Zarzuty te zostały oparte na obu podstawach kasacyjnych, określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., to jest na obrazie prawa materialnego, w postaci: art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo geodezyjne kartograficzne w związku z § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków i art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. c i ea ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne w związku z § 12 ust. 1 pkt 2 cyt. rozporządzenia oraz na istotnym naruszeniu przepisów postępowania, to jest: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów procesowych, należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a., organ administracji publicznej zawiesza postępowanie w razie śmierci strony lub jednej ze stron, jeżeli wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5 k.p.a., a postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe (art. 105 k.p.a.).

W związku z powyższym skład orzekający pragnie w tym miejscu wyjaśnić, że w orzecznictwie sądowoadministarcyjnym można zaobserwować pewną rozbieżność poglądów, dotyczącą sposobu postępowania organu administracyjnego, gdy w toku prowadzonego przezeń postępowania umiera jedna z jego stron. W części orzeczeń (np. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 2017 r. sygn. akt II OSK 2702/15, LEX nr 2338405) sądy przyjmowały bowiem, że ponieważ przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie wymagają by w takim przypadku określone osoby legitymowały się stosownym dokumentem potwierdzającym fakt dziedziczenia po zmarłej stronie, to wystarczy by żyjące osoby zainteresowane wskazały organowi takie osoby, to jest osoby, które - ich zdaniem - są spadkobiercami, albo by organ sam takich osób poszukiwał. Dopiero bowiem, gdyby nie można było w żaden sposób ustalić tego rodzaju osób, albo organ powziąłby wiadomość o istnieniu sporu, dotyczącego spadkobrania po zmarłej stronie, to zachodziła by podstawa do zawieszenia postępowania administracyjnego. Tego rodzaju pogląd wyrażony został też w zaskarżonym wyroku.

W innych jednak orzeczeniach sądy administracyjne stały na stanowisku, że organ administracyjny nie ma możliwości samodzielnego ustalenia spadkobierców zmarłej strony na podstawie oświadczeń potencjalnych jej następców prawnych bo dowodem istnienia takiego następstwa może być jedynie postanowienie sądu cywilnego o stwierdzeniu nabycia spadku lub notarialne poświadczenie aktu dziedziczenia. Zgodnie bowiem z art. 1025 § 2 kodeksu cywilnego (k.c.), domniemanie, że dana osoba jest spadkobiercą wynika jedynie albo z treści postanowienia sądowego o stwierdzeniu nabycia spadku albo z notarialnego poświadczenia dziedziczenia. Na podstawie więc tych tylko dokumentów spadkobierca może wykazać swoje następstwo prawne po spadkodawcy (vide: wyroki NSA: z dnia 16 stycznia 2002 r. sygn. akt I SA 1421/00, ONSA 2003, Nr 2, poz. 64, z dnia 24 września 2009 r. sygn. akt I OSK 1385/08, z dnia 8 kwietnia 2016 r. sygn. akt I OSK 1577/15, z dnia 25 listopada 2016 r. sygn. akt II OSK 458/15, z dnia 22 czerwca 2017 r. sygn. akt I OSK 2933/16 LEX nr 2347664 i z dnia 20 lutego 2020 r. sygn. akt I OSK 1977/18 LEX nr 3022417).

Ten drugi pogląd podziela także skład orzekający w niniejszej sprawie. Wprawdzie bowiem istotnie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie formułują wprost obowiązku by osoba zgłaszająca się lub wskazana jako spadkobierca zmarłej strony legitymowała się postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku lub aktem poświadczenia dziedziczenia, to jednak skoro w przepisie art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. mowa jest o "spadkobiercach" a ustalenie ich, w związku z treścią art. 1025 § 2 k.c., jest dopiero możliwe w momencie wydania przez sąd powszechny postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku lub w momencie sporządzenia przez notariusza aktu poświadczenia dziedziczenia, to należy przyjąć, że do momentu wydania jednego z tych dwóch dokumentów, wspomniani spadkobiercy nie są ustaleni. Dodać też trzeba, że organ administracyjny nie może zasadniczo sam ustalić praw do spadku po zmarłej stronie a zatem wezwanie spadkobierców, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. , a właściwie zawiadomienie następców prawnych zmarłej strony o toczącym się postępowaniu nie jest w takiej sytuacji możliwe.

Ponadto zwrócić należy także uwagę, że przedstawiona wyżej rozbieżność orzecznictwa nie odnosi się w zasadzie do postępowań, których przedmiotem są prawa rzeczowe do nieruchomości. W tym przypadku bowiem, z uwagi na charakter tych praw (skuteczność erga omnes) i konieczność zapewnienia pewności obrotu nieruchomościami a w związku z tym istnienie w tym zakresie szczególnych regulacji prawnych takich jak np. wymóg zachowania szczególnej formy czynności prawnej przy dokonywaniu obrotu nieruchomościami, istnienie instytucji ksiąg wieczystych czy obowiązek prowadzenia aktualnej ewidencji gruntów i budynków, orzecznictwo jest raczej jednolite i wyraża pogląd taki, jak przyjmuje go skład orzekający w niniejszej sprawie.

Podkreślić też trzeba, że tego rodzaju pogląd wydaje się podzielać również doktryna. W Komentarzu do Kodeksu postępowania administracyjnego pod redakcją B. Adamiak i J. Borkowskiego (wyd. C.H. Beck Warszawa 2017 r str. 255), jego autorzy zwracają bowiem uwagę na treść zarówno art. 1025 § 2 k.c. jak i tezy przyjętej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 stycznia 2002 r. (sygn. akt I SA 1421/00), zgodnie z którą (cyt.): "następstwo prawne praw dziedzicznych, które wchodzą w skład spadku po osobie zmarłej, powinno być wykazane według przepisów prawa cywilnego. Ustalenie bowiem spadkobierców nie należy do właściwości organów administracji publicznej, lecz do sądów powszechnych (art. 28 KPA w związku z art. 1025 § 2 k.c.)". Analogiczne stanowisko wyrażone zostało także m.in. w glosie do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2003 r. (sygn. akt SA/Bd 35/03, OSP 2004, nr 2-3, poz. 33) autorstwa Artura Gilla.

Odnosząc powyższe do stanu rozpoznawanej sprawy, zaakcentować zatem należy, iż dotyczyła ona oceny zasadności wydania w postępowaniu administracyjnym, dotyczącym ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków osoby właściciela nieruchomości, postanowienia o zawieszeniu postępowania, z uwagi na śmierć wnioskodawczyni – B. O. i jednej z uczestniczek postępowania – M.C.. Z treści zaskarżonego wyroku wynikało zaś, iż przed wydaniem zaskarżonego postanowienia (postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...]) Starosta [...] podjął szereg czynności, mających na celu ustalenie spadkobierców zmarłych stron. Dwukrotnie bezskutecznie zobowiązywał M.O., R. O. i T. C. do przedłożenia dokumentów potwierdzających następstwo prawne po w/w zmarłych stronach, bądź pisemnej informacji o dacie uzyskania takich dokumentów. Ustalił też, iż w internetowym rejestrze spadkowym brak było wydanych tego rodzaju aktów a co zostało również zweryfikowane przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, który ponadto wystąpił również do Sądu Rejonowego dla [...] w [...] oraz do Sądu Rejonowego w [...]o udzielenie stosownych informacji. Z uwagi dopiero więc na fakt, że wspomniane wyżej dokumenty nie zostały przedłożone oraz ustalenie, iż nie toczyły się w tym przedmiocie żadne postępowania sądowe, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wydał zaskarżone postanowienie o zawieszeniu postępowania.

W tej sytuacji zatem należało zgodzić się ze skarżącym kasacyjnie organem, że zaskarżony wyrok, w którym Sąd Wojewódzki zarzucił organowi istotne naruszenie art. 97§ 1 pkt 1 k.p.a., naruszał art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., gdyż do takiego rodzaju naruszenia przepisu procedury administracyjnej w toku przedmiotowego postępowania nie doszło.

Jedynie na marginesie sprawy skład orzekający pragnie w tym miejscu zauważyć, że w sytuacji, gdy dla wykazania spadkobrania po zmarłej stronie postępowania konieczne jest przedłożenie postanowienia sądu, orzecznictwo i doktryna niejednokrotnie przyjmują, że w takim przypadku podstawę zawieszenia postępowania administracyjnego stanowi art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. (vide: np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2017 r. sygn. akt I OSK 2933/16, LEX nr 234764). Dokonywane w procedurze sądowej ustalenie spadkobierców stanowi bowiem właśnie zagadnienie wstępne (prejudycjalne) w stosunku do prowadzonego postępowania administracyjnego. Niemniej jednak wskazanie w zaskarżonym postanowieniu na art. 97§ 1 pkt 1 k.p.a. jako podstawę zawieszenia postępowania jest również akceptowane w orzecznictwie i nie może być traktowane jako istotne naruszenie przepisów proceduralnych.

Przechodząc do oceny zarzutów materialnoprawnych, skład orzekający pragnie zauważyć, że zaskarżone postanowienie miało charakter procesowy a więc nie rozstrzygało sprawy co do jej istoty. Z tej przyczyny Sąd Wojewódzki – co do zasady - nie mógł naruszyć przepisów materialnoprawnych, zawartych w ustawie z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (w wersji: Dz. U. z 2020 r. poz. 276) oraz w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Z tego więc powodu zarzuty kasacyjne materialnoprawne nie mogły być ocenione jako zasadne, choć niewątpliwie należało uznać, iż skoro art. 20 ust. 2 pkt 1 cyt. ustawy stanowi, że w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się właścicieli nieruchomości, z mocy zaś art. 24 ust. 2b pkt 1 lit.c oraz ea w/w ustawy, aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie prawomocnych orzeczeń sądów lub aktów dziedziczenia, to tego rodzaju unormowania winny tym bardziej skłonić Sąd Wojewódzki do uznania zasadności zaskarżonego postanowienia o zawieszeniu postępowania. W zaistniałej bowiem sytuacji, z jednej strony, zmarła osoba, wnioskująca o ujawnienie jej w ewidencji jako właścicielki nieruchomości, a z drugiej strony, zmarła również osoba będąca dotąd ujawniona w ewidencji jako współwłaścicielka tej samej nieruchomości. Okoliczności te więc organ geodezyjny będzie musiał brać pod uwagę przy załatwianiu przedmiotowego wniosku.

Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna okazała się skuteczną a ponieważ istota sprawy była w tym przypadku dostatecznie wyjaśniona, to - z mocy art. 188 w zw. z art. 151 i art. 193 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego oparto na art. 203 pkt 2 p.p.s.a.