Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 2088/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-08-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 70, art. 107 § 1, art. 116 § 1 art. 118 art. 122, art. 133, art. 121, art. 123 , art. 124, art. 180 § 1, art. 187 § 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 141 § 1 i § 4, art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, Sędzia NSA Jolanta Sokołowska, Sędzia NSA Tomasz Zborzyński (sprawozdawca), Protokolant Joanna Legieć, po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2018 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej T. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 października 2015 r. sygn. akt I SA/Po 249/15 w sprawie ze skargi T. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 14 listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od T. L. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Sygnatura akt II FSK 2088/16

U z a s a d n i e n i e

Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu częściowo uwzględnił skargę T. L. i uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki, w części dotyczącej odsetek za zwłokę w płatności zaliczki na podatek dochodowy od osób prawnych za luty i marzec 2010 r. oraz kosztów postępowania egzekucyjnego i w tym zakresie umorzył postępowanie administracyjne, a w pozostałej części skargę oddalił.

Stan sprawy Sąd przedstawił w sposób następujący:

Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. decyzją z dnia 6.06.2014 r. orzekł o odpowiedzialności skarżącego za zaległości podatkowe Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością A. z siedzibą w P. w podatku dochodowym od osób fizycznych za wrzesień i październik 2010 r., w podatku od towarów i usług za sierpień, wrzesień, październik i grudzień 2010 r. oraz luty, marzec i maj 2011 r., a także w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 2010 oraz z tytułu odsetek za zwłokę w płatności zaliczek na ten podatek za luty i marzec 2010 r. Organ podatkowy ustalił, że egzekucja wobec spółki okazała się bezskuteczna, a skarżący pełnił funkcję członka jej zarządu w okresie od dnia 21.09.2010 r. do dnia27.06.2011 r.

W odwołaniu od tej decyzji skarżący podniósł, że w okresie pełnienia przez niego funkcji członka zarządu spółki nie było podstaw do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie jej upadłości, gdyż z przekazanej mu dokumentacji finansowej, w tym bilansu i rachunku zysków i strat, nie wynikało, aby spółka miała jakiekolwiek zaległości w płatnościach, względnie aby wartość długów przekraczała wartość wierzytelności, wobec czego nie ponosi winy za niezgłoszenie takiego wniosku.

Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu decyzją z dnia 14.11.2014 r. decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego utrzymał w mocy, wskazując, że już w momencie objęcia przez skarżącego funkcji członka zarządu spółki miała ona zaległości w podatku od towarów i usług za okres lipiec 2009 r. – marzec 2010 r. oraz w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 2009, a także z tytułu składek na ZUS i Fundusz Pracy za okres od lutego 2010 r. do sierpnia 2010 r., toteż wniosek o ogłoszenie upadłości spółki powinien być zgłoszony w drugiej połowie roku 2009, a najpóźniej w pierwszym kwartale roku 2010. Skarżący taki wniosek powinien złożyć w terminie 14 dni od objęcia funkcji, gdyż jego obowiązkiem było zapoznanie się z dokumentacją finansową spółki i nadzorowanie jej sytuacji finansowej. Ponadto sprawozdania finansowe spółki, na które skarżący się powołuje, nie odpowiadają wymogom prawa bilansowego, ponieważ nie są podpisane przez osobę, której powierzono prowadzenie ksiąg, a także – w odniesieniu do informacji dodatkowej za rok 2010 i sprawozdania finansowego za okres styczeń – czerwiec 2011 r. - przez samego skarżącego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżący zarzucił, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki nie nastąpiło z jego winy, bowiem dochował należytej staranności w prowadzeniu jej spraw, a z bilansów oraz rachunków zysków i strat nie wynikało, iż została spełniona przesłanka ogłoszenia upadłości. Podniósł, że w okresie sprawowania przez niego funkcji kondycja finansowa spółki była dobra, co obrazowały dokumenty finansowe, nawet, jeżeli nie spełniały wymogów prawa bilansowego; zarówno w roku 2010, jak i w pierwszym półroczu roku 2011, spółka wypracowała zysk. Dla potwierdzenia tych okoliczności wniósł o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka w osobie prezesa zarządu spółki sprawującego funkcję w okresie poprzedzającym prezesurę skarżącego oraz ponownie w okresie po ustąpieniu skarżącego.

Uzasadniając częściowe uwzględnienie skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c oraz § 3 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) i oddalenie skargi w pozostałym zakresie na podstawie art. 151 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wskazał, że zwłoka w płatności zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za luty i marzec 2010 r. powstała w okresie, kiedy skarżący jeszcze nie pełnił funkcji członka zarządu spółki, brak zatem podstaw do obciążenia go odpowiedzialnością za te zaległości. Natomiast niezależnie od tego, że dokumenty finansowe spółki były wadliwe pod względem formalnym, nie mogą niweczyć ustaleń, że spółka zaprzestała płacenia swoich długów, co świadczy o wystąpieniu stanu niewypłacalności. Nastąpiło to jeszcze przed objęciem przez skarżącego funkcji członka zarządu, ale także w okresie sprawowania przez niego tej funkcji zadłużenie to nie zostało spłacone, a nawet powstały nowe zaległości. Bez znaczenia jest przy tym przyczyna wystąpienia stanu niewypłacalności, a w szczególności, czy wynika on z braku środków finansowych na uregulowanie zobowiązań, czy też jest wynikiem zamierzonego działania, zatem ewentualna dobra kondycja finansowa zarządzanej przez skarżącego spółki nie może świadczyć przeciwko tezie o jej niewypłacalności. Pełnienie funkcji członka zarządu spółki obliguje do poznania jej sytuacji finansowej, toteż brak wiedzy w tym zakresie nie uwalnia od odpowiedzialności. Art. 106 § 3 P.p.s.a. umożliwia sądowi administracyjnemu przeprowadzenie uzupełniającego dowodu tylko z dokumentów, toteż wniosek o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka nie mógł być uwzględniony.

W wywiedzionej od powyższego wyroku skardze kasacyjnej skarżący wniósł o jego uchylenie w całości oraz o uchylenie decyzji organów podatkowych obu instancji, względnie o przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania, a ponadto o przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi skarżącego, świadczącemu pomoc prawną z urzędu, a w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej – o nieobciążanie skarżącego kosztami postępowania kasacyjnego.

Na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. zarzucił naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 151 P.p.s.a. w związku z:

1. art. 107, art. 116 i art. 133 ustawy z dnia 29.08.1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej: O.p.) przez dokonanie ich niewłaściwej wykładni i błędne uznanie, że skarżący jest odpowiedzialny solidarnie za zobowiązania podatkowe spółki, określone w zaskarżonej decyzji, a także z pominięciem innych członków zarządu spółki oraz że skarżący nie wykazał okoliczności uwalniających go od tej odpowiedzialności;

2. art. 70 i art. 118 O.p. przez błędne uznanie, iż zobowiązania podatkowe objęte zaskarżonymi decyzjami nie uległy przedawnieniu i w związku z tym nie zachodzą przesłanki do uchylenia obu decyzji.

Ponadto na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zarzucił naruszenie:

3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c oraz art. 151 P.p.s.a. przez nieuwzględnienie skargi w wyniku pominięcia przez Sąd naruszenia przepisów postępowania podatkowego, a to art. 122 O.p. przez uchylenie się od wszechstronnego działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, art. 187 O.p. przez wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o niepełny i nie w pełni rozpatrzony materiał dowodowy, art. 180 § 1 O.p. przez brak zebrania przez organy podatkowe pełnego materiału dowodowego, mimo aktywnego udziału strony, wskazującej dowody i wnioskującej o ich przeprowadzenie, art. 191 O.p. przez przekroczenie granic swobodnej oceny materiału dowodowego, która w niniejszej sprawie przybrała cechy oceny dowolnej, art. 210 § 4 O.p. przez brak wskazania w uzasadnieniu decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, w konsekwencji także art. 121 O.p. przez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie obywateli do organów podatkowych;

4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c P.p.s.a. przez nieuwzględnienie w całości skargi w wyniku pominięcia przez Sąd naruszenia przepisów postępowania podatkowego, jakiego dopuściły się organy podatkowe, przez nieuchylenie w całości obu decyzji z powodu naruszenia prawa materialnego w postaci art. 116 § 1 O.p. i przepisów postępowania w postaci art. 133 O.p., mimo, że do takiego naruszenia doszło;

5. art. 133 i art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 133 i art. 116 O.p. przez błędne przyjęcie w uzasadnieniu wyroku, że zaskarżona decyzja w swej treści nawet nie wspomina, że jest to odpowiedzialność solidarna z pozostałymi członkami zarządu;

6. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 P.p.s.a. przez nieuwzględnienie skargi w całości, w sytuacji, gdy decyzje organów podatkowych zostały wydane z naruszeniem art. 122 i art. 187 O.p., uzasadniającym ich uchylenie ze względu na istotne naruszenie przepisów postępowania, w szczególności polegające na błędnym ustaleniu przez organy podatkowe stanu faktycznego w sprawie;

7. art. 134 i art. 151 P.p.s.a. wobec naruszenia przez Sąd przepisów prawa materialnego I procesowego, skutkującego oddaleniem skargi oraz polegającym przy tym na wadliwym wyniku kontroli legalności zaskarżonych decyzji wobec naruszenia wymienionych przepisów w powiązaniu z błędną oceną stanu faktycznego, na którą wpływ miało zarzucane naruszenie przepisów prawa materialnego;

8. art. 141 § 4 P.p.s.a. przez nieprzeanalizowanie przez Sąd wszystkich istotnych aspektów rozpoznawanej sprawy oraz uzasadnienie należycie przyczyny podjętego rozstrzygnięcia;

9. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c P.p.s.a. w związku z art. 122, art. 121, art. 123 i art. 124 O.p. przez błędne przyjęcie przez Sąd, że organy podatkowe wydając zaskarżone decyzje zebrały i rozpatrzyły w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy, a tym samym uwzględniły interes społeczny, w szczególności interes skarżącego oraz w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do państwa i władzy publicznej, a tym samym wykazały należytą dbałość o dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego, co doprowadziło do utrzymania przez Sąd zaskarżonej decyzji organu drugiej instancji w mocy;

10. art. 141 § 1 i § 4 P.p.s.a. przez niepodjęcie przez Sąd wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, a w konsekwencji przedstawienie stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym i prawnym i sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku w sposób pobieżny i lakoniczny;

11. art. 145 i art. 133 P.p.s.a. przez nierozpoznanie istoty sprawy w związku z brakiem odniesienia się przez Sąd do tego, co było jej przedmiotem I zaniechanie zbadania zarzutów zgłoszonych przez skarżącego, przyjmując bezkrytycznie, że organy podatkowe przeprowadziły prawidłowo postępowanie dowodowe oraz dokonały prawidłowo subsumcji przepisów prawa materialnego pod ustalony stan faktyczny, a w konsekwencji prawidłowo wydały decyzję.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Przede wszystkim niezasadne są zarzuty naruszenia prawa materialnego.

Zgodnie z art. 107 § 1 O.p. za zaległości podatnika całym swoim majątkiem odpowiadają solidarnie z podatnikiem osoby trzecie. Określony tym przepisem stosunek prawny solidarności łączy więc podatnika z osobami trzecimi, którymi – w przypadku odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (art. 116 § 1 O.p.) – są członkowie jej zarządu. Jest to jednak solidarność odpowiedzialności, a nie solidarność długu (por. S. Babiarz, w: "Ordynacja podatkowa. Komentarz", Warszawa 2015, s. 674). Możliwe jest więc wydanie decyzji o takiej odpowiedzialności w stosunku do jednego z kilku członków zarządu, chociaż zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9.03.2009 r. (I FPS 4/08) art. 116 § 1 O.p. nakłada na organ podatkowy obowiązek prowadzenia postępowania w przedmiocie odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością wobec wszystkich osób, mogących ponosić taką odpowiedzialność.

Powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy odnoszą się tylko pośrednio, jako że skarżący w okresie sprawowania funkcji w zarządzie spółki był jedynym członkiem zarządu. Oznacza to, po pierwsze, że tylko on odpowiada solidarnie ze spółką za zaległości podatkowe powstałe w tym czasie oraz, po drugie, że postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności za te zaległości mogło się toczyć wyłącznie w stosunku do niego; bez znaczenia jest więc okoliczność, że inne jeszcze osoby zarządzały spółką zarówno przed objęciem funkcji przez skarżącego, jak i po odwołaniu go z tej funkcji. Dlatego też oczywiście chybiony jest zarzut naruszenia art. 107, art. 116 i art. 133 O.p. przez uznanie, że skarżący jest odpowiedzialny solidarnie za zobowiązania podatkowe spółki z pominięciem innych członków zarządu spółki.

Niezrozumiały jest przy tym wywód kasatora, że odpowiedzialność tę powinien ponosić członek zarządu spółki, który pełnił funkcję w okresie poprzedzającym powstanie zaległości podatkowych, względnie, że skarżący nie powinien odpowiadać za zaległość w podatku od towarów i usług za sierpień 2010 r. Jak się wydaje, skarżący myli odpowiedzialność za zaległości podatkowe, powstałe w okresie pełnienia funkcji przez członka zarządu spółki, z obowiązkiem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki w sytuacji, gdy stan niewypłacalności spółki zaistniał już w okresie poprzedzającym objęcie przez zainteresowanego funkcji w jej zarządzie, a który to stan wynika z nieregulowania wcześniej powstałych zaległości podatkowych, za które rzeczywiście mogą odpowiadać tylko ci członkowie zarządu, którzy pełnili funkcję w okresie, gdy zaległości te powstały. Z kolei zaległość w podatku od towarów i usług za sierpień 2010 r. powstała w terminie płatności tego podatku, to jest dnia 25.09.2010 r., a skoro funkcję w zarządzie spółki skarżący objął już dnia 21.09.2010 r., za tę zaległość odpowiada. Nieskuteczny jest przy tym zarzut, że błędnie uznano, jakoby skarżący nie wykazał okoliczności uwalniających go od odpowiedzialności, bowiem w istocie odnosi się on do prawidłowości ustaleń faktycznych, a sformułowano go w ramach podstawy kasacyjnej w postaci naruszenia prawa materialnego.

Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 70 i art. 118 O.p. przez błędne uznanie, iż zobowiązania podatkowe, objęte zaskarżonymi decyzjami, nie uległy przedawnieniu i w związku z tym nie zachodzą przesłanki do uchylenia tych decyzji. Zgodnie z art. 70 § 1 O.p. zobowiązania podatkowe przedawniają się z upływem pięciu lat od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Najstarsze zaległości podatkowe, którymi obciążono skarżącego, powstały w roku 2010, bowiem wtedy upłynął termin płatności podatku dochodowego od osób fizycznych za wrzesień i październik 2010 r. oraz podatku od towarów i usług za sierpień, wrzesień i październik 2010 r. Termin przedawnienia tych zobowiązań podatkowych przypadał więc na koniec roku 2015. Skoro decyzje obu instancji o odpowiedzialności skarżącego za te zaległości podatkowe wydano w roku 2014, jest oczywiste, że zobowiązania te wówczas przedawnione nie były.

Nie stwierdzając zarzucanych przez skarżącego naruszeń prawa materialnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu nie naruszył więc ani art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. (przez jego niezastosowanie), ani art. 151 P.p.s.a. (przez jego zastosowanie).

Niezasadne są także zarzuty naruszenia przepisów postępowania.

Wbrew stanowisku skarżącego organom podatkowym nie można przypisać uchylenia się od podjęcia działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (o czym stanowi art. 122 O.p.), wydania rozstrzygnięcia w oparciu o niepełny i nie w pełni rozpatrzony materiał dowodowy (o czym stanowią art. 187 § 1 i art. 180 § 1 O.p.), czy też przekroczenie granic swobodnej oceny materiału dowodowego (o czym stanowi art. 191 O.p.); nie można też uznać, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji było wadliwe w stopniu naruszającym art. 210 § 4 O.p., względnie, że postępowanie przeprowadzono w sposób podważający zaufanie obywateli do organów podatkowych (w rozumieniu art. 121 § 1 O.p.). Skarżący zasadniczo poprzestaje zresztą na sformułowaniu zarzutów natury ogólnej, nie precyzując, na czym konkretnie miałaby polegać szczegółowa analiza okoliczności związanych z pełnieniem przez niego funkcji członka zarządu spółki oraz prawidłowa analiza jej sprawozdań finansowych. W sytuacji, gdy uzasadnienia wydanych decyzji odnoszą się właśnie zarówno do funkcjonowania spółki, a zwłaszcza niepłacenia przez nią wymagalnych zobowiązań, zarówno podatkowych, jak i składkowych, a także do wadliwości jej sprawozdań finansowych, ogólnikowe zarzuty skargi kasacyjnej nie mogą odnieść zamierzonego skutku procesowego. Należy też dodać, że wnioski skarżącego o uzupełnienie materiału dowodowego sprawy o dowody z przesłuchania świadków w osobach członków zarządu spółki, pełniących obowiązki w innych okresach, niż skarżący, były spóźnione, ale także wątpliwe merytorycznie. Skarżący, który był jedynym członkiem zarządu spółki, obowiązany był wiedzieć o nieregulowaniu przez spółkę zaległości podatkowych i składkowych za poprzednie okresy rozliczeniowe, a także decydował o formie przynajmniej tych sprawozdań finansowych, które powstały w czasie sprawowania przez niego funkcji. Zaaprobowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalonej przez organy podatkowe podstawy faktycznej rozstrzygnięcia podatkowego nie narusza zatem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.; naruszyć art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w ogóle nie mogło, gdyż przepis ten odnosi się do naruszenia prawa materialnego, a nie postępowania podatkowego.

Powyższe uwagi odnoszą się także do tożsamych merytorycznie, a zbędnie powielanych, dalszych zarzutów skargi kasacyjnej, uzupełnionych o podstawę kasacyjną w postaci art. 134 P.p.s.a., ale bez uzasadnienia, w czym miałoby się przejawiać ewentualne orzekanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny nie na podstawie akt sprawy lub poza granicami sprawy.

Co się tyczy zarzutu naruszenia art. 133 i art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 133 i art. 116 O.p., należy wskazać, że jest on oparty na oczywiście błędnym założeniu, jakoby skarżący powinien odpowiadać solidarnie z pozostałymi członkami zarządu, w sytuacji, gdy był jedynym członkiem zarządu spółki; zarzut ten jest więc oczywiście nieuprawniony.

Nie można się też zgodzić z zrzutem naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. przez nieprzeanalizowanie przez Sąd wszystkich istotnych aspektów rozpoznawanej sprawy oraz uzasadnienie należycie przyczyny podjętego rozstrzygnięcia. I ten zarzut jest ogólnikowy w stopniu uniemożliwiającym jego merytoryczne zbadanie. Można jedynie stwierdzić, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wymogom wymienionym w tym przepisie, w tym w zakresie wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia. W szczególności Wojewódzki Sąd Administracyjny wyjaśnił zarówno zasady odpowiedzialności członka zarządu spółki kapitałowej za jej zobowiązania podatkowe, jak i rozkład ciężaru dowodu w postępowaniach podatkowych, których przedmiotem jest taka odpowiedzialność, a także wskazał fakty, uzasadniające rozstrzygnięcie podjęte przez organy podatkowe.

Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c P.p.s.a. w związku z art. 122, art. 121, art. 123 i art. 124 O.p. przez błędne przyjęcie przez Sąd, że organy podatkowe wydając zaskarżone decyzje zebrały i rozpatrzyły w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy, a tym samym uwzględniły interes społeczny, w szczególności interes skarżącego oraz w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do państwa i władzy publicznej, a tym samym wykazały należytą dbałość o dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego, co doprowadziło do utrzymania przez Sąd zaskarżonej decyzji organu drugiej instancji w mocy - stanowi w istocie powtórzenie zarzutów wcześniejszych. Godzi się jedynie wskazać, że interes społeczny nie może być utożsamiany z interesem skarżącego, a ten ostatni nie stanowi przesłanki rozstrzygania o odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe podatnika.

Konstatacja o powielaniu wcześniej sformułowanych zarzutów odnosi się także do zarzutu naruszenia art. 141 § 1 i § 4 P.p.s.a. przez niepodjęcie przez Sąd wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, a w konsekwencji przedstawienie stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym i prawnym i sporządzenie uzasadnienia wyroku w sposób pobieżny i lakoniczny. W kontekście twierdzeń zawartych w tym zarzucie można dodatkowo zauważyć, iż pomija on tę istotną okoliczność, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego sprawy administracyjnej, a jedynie kontroluje poprawność, to jest proceduralną zgodność z prawem, ustaleń poczynionych przez organy administracji publicznej. Ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zbadał prawidłowość podstawy prawnej rozstrzygnięcia podatkowego, co odpowiada – jak ujął to skarżący – "ustaleniu stanu prawnego sprawy", wskutek czego uzasadnienie wyroku nie jest ani lakoniczne, ani pobieżne. Zarazem niezrozumiałe jest przytoczenie jako podstawy kasacyjnej art. 141 § 1 P.p.s.a., stanowiącego o terminie sporządzenia uzasadnienia wyroku wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny, w sytuacji braku zarzutu odnoszącego się do materii regulowanej przez ten przepis.

Jako oderwany od realiów sprawy jawi się zarzut naruszenia art. 145 i art. 133 P.p.s.a. przez nierozpoznanie istoty sprawy w związku z brakiem odniesienia się przez Sąd do tego, co było jej przedmiotem I zaniechanie zbadania zgłoszonych przez skarżącego zarzutów, przyjmując bezkrytycznie, że organy podatkowe przeprowadziły prawidłowo postępowanie dowodowe oraz dokonały prawidłowo subsumcji przepisów prawa materialnego pod ustalony stan faktyczny, a w konsekwencji prawidłowo wydały decyzję. Wypada więc przypomnieć, że przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej jest decyzja o odpowiedzialności skarżącego za zaległości podatkowe spółki, a jej istotą zbadanie wystąpienia przesłanek uzasadniających tę odpowiedzialność. O tym traktuje zaskarżony wyrok, podobnie jak skarga i skarga kasacyjna skarżącego. Natomiast dokonanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny oceny prawidłowości zbudowania podstawy faktycznej podjętego rozstrzygnięcia (prawidłowości przeprowadzonego postępowania dowodowego) oraz prawidłowości subsumcji przepisów materialnego prawa podatkowego, w sposób odbiegający od oczekiwań i projekcji skarżącego, nie uprawnia do stawiania zarzutów – ogólnikowych i nieprecyzyjnych – naruszenia art. 145 i art. 133 P.p.s.a., lecz powinno być zwalczane zarzutami opartymi na innych podstawach kasacyjnych, co skarżący próbował zresztą czynić.

W podsumowaniu Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że żaden z zarzutów, postawionych w skardze kasacyjnej, nie ma usprawiedliwionych podstaw. Prowadzi to do oddalenia skargi kasacyjnej na podstawie art. 184 P.p.s.a.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a., zauważając, że zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych nie oznacza zwolnienia go od finansowej odpowiedzialności za wynik zainicjowanego przez niego postępowania kasacyjnego, a w szczególności uwolnienia od obowiązku zwrotu kosztów poniesionych przez stronę przeciwną, a wywołanych wniesieniem skargi kasacyjnej.

Wniosek pełnomocnika skarżącego o przyznanie wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną, świadczoną z urzędu, zgodnie z właściwością pozostawiono do rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu.