Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 293/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2014-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 130, 240
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Dnia 11 grudnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska (spr.) Sędziowie WSA Ireneusz Fornalik WSA Walentyna Długaszewska Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2014 roku przy udziale sprawy ze skargi D J na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2007 I. uchyla zaskarżoną decyzję, zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P na rzecz skarżącego kwotę [...] II. złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Burmistrz Gminy K nakazem płatniczym z dnia [...] 2007 r., ustalił D J łączne zobowiązanie pieniężne w sprawie wymiaru podatku rolnego i podatku od nieruchomości położonej w R za 2007 r. w kwocie 174 zł, w tym:

1) podatek rolny (użytki rolne o pow. 0,92 ha) w kwocie 67 zł,

2) podatek od nieruchomości: budynki mieszkalne o pow. 194 m2 – w kwocie 106,70 zł, budynki niemieszkalne - pozostałe o pow. 35 m2 w kwocie 0,00 zł (100 % ulgi).

Postanowieniem z dnia [...] 2009 r., Burmistrz Gminy K, na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.), wznowił postępowanie w sprawie podatku od nieruchomości za rok 2007 w związku z otrzymaniem w dniu 26 czerwca 2009 r. pisma Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Pnia 2997 r. órnikcji , z którego wynika, że działka nr [...] od 1 stycznia 2004 r. była użytkowana jako: tereny mieszkaniowe B – o powierzchni 0,1514 ha i inne tereny zabudowane Bi – o powierzchni 0,7686 ha.

Decyzją z dnia [...] 2009 r., wydaną w wyniku wznowienia postępowania Burmistrz Gminy K uchylił w całości ostateczną decyzję Burmistrza Gminy K z dnia [...] 2007 r., w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego za rok 2007 oraz ustalił wysokość zobowiązania podatkowego za 2007 rok za zabudowaną działkę nr [...] o powierzchni 0,92 ha położoną w R w kwocie 11.367 zł.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że decyzja z dnia [...] 2007 r. ustalała opodatkowanie w łącznej kwocie 166 zł, w tym:

1) podatek od nieruchomości w kwocie 107 zł (powierzchnia budynku mieszkalnego o wysokości kondygnacji powyżej 2,20 m - 194 m2 x 0,54 zł/m2 = 106,70 zł, powierzchnia budynku pozostałego o wysokości kondygnacji powyżej 2,20 m - 35 m2 x 6,08 zł/m2, w tym 100 % ulgi (art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych) = 0,00 zł,

2) podatek rolny w kwocie 67 zł (0,92 ha fizycznych, tj. 0,9220 ha przeliczeniowych, w tym do podatku 0,88 ha x 76,6750 zł z ha przeliczeniowego = 67 zł).

Z kolei z wypisu z ewidencji gruntów oraz pisma Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w P wynika, iż działka położona w R (nr geodezyjny [...] o pow. 0,92 ha) w okresie od 1 stycznia 2006 r. do 31 grudnia 2007 r. sklasyfikowana była jako: tereny mieszkaniowe B o powierzchni 0,1514 ha i inne tereny zabudowane Bi o powierzchni 0,7686 ha. W związku z powyższym, ponieważ wyszły na jaw istotne dla sprawy, nowe okoliczności faktyczne, istniejące w dniu wydania wyżej wymienionej decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję należało wznowić postępowanie podatkowe za 2007 rok.

Konieczne było uchylenie dotychczasowej decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego za rok 2007, albowiem należało zweryfikować dane dotyczące przedmiotów opodatkowania, a mianowicie:

- grunt nie jest sklasyfikowany rolniczo, lecz jako tereny mieszkaniowe B o powierzchni 0,1514 ha oraz inne tereny zabudowane Bi o powierzchni 0,7686 ha, w związku z czym należny jest podatek od nieruchomości, a nie podatek rolny,

- powierzchnia budynku mieszkalnego na podstawie korekty informacji złożonej przez podatnika wynosi 194,20 m2, w tym o wysokości kondygnacji od 1,40 m do 2,20 m - 12 m2 (50 % powierzchni) oraz powyżej 2,20 m - 170,20 m2,

- budynki pozostałe (pierwotnie zgłoszone do opodatkowania jako budynki gospodarstwa rolnego zwolnione na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych) również podlegają podatkowi od nieruchomości, skoro nieruchomość nie stanowi gospodarstwa rolnego; w wyniku oględzin nieruchomości ustalono ogólną ich powierzchnię - 1.556,10 m2, w tym o wysokości kondygnacji od 1,40 m do 2,20 m - 80,10 m2 (50 % powierzchni) oraz powyżej 2,20 m - 1.395,90 m2.

Wobec powyższego ustalono podatek od nieruchomości za 2007 r. w łącznej kwocie 11.367 zł w sposób następujący:

- budynek mieszkalny – 194,20 m2, w tym o wysokości kondygnacji od 1,40 m do 2,20 m – 12 m2 (50% powierzchni), powyżej 2,20 m – 170,20 m2, razem 182,20 m2 x 0,55 zł/m2 = 100,21 zł,

- budynek pozostały - 1.556,10 m2, w tym o wysokości kondygnacji od 1,40 m do 2,20 m – 80,10 m2 (50% powierzchni), powyżej 2,20 m – 1.395,90 m2, razem 1.476 m2 x 6,20 zł/m2 = 9.151,20 zł,

- grunty pozostałe – 9.200 m2 x 0,23 zł/m2 = 2.116 zł.

Po rozpatrzeniu odwołania strony decyzją z dnia [...] 2010 r., , sprostowaną postanowieniem z dnia [...] 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

Według organu II instancji przyjęcie przez organ I instancji klasyfikacji geodezyjnej gruntu wynikającej z pisma Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej jako przesłanki wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 O. p. jest co najmniej wątpliwe, ponieważ z powyższego pisma wynika, że wpisu do ewidencji gruntów terenów zurbanizowanych (w miejsce użytków rolnych) dokonano na podstawie wykazu zmian gruntowych sporządzonego przez Urząd Miejski w K. Trudno więc przyjąć, że Urząd ten nie wiedział o wpisach, które sam zainicjował, tym bardziej, że stosownie do § 49 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454), o dokonanych zmianach w danych ewidencyjnych starosta zawiadamia organy podatkowe - w wypadku zmian danych mających znaczenie dla wymiaru podatków: od nieruchomości, rolnego i leśnego. W trakcie postępowania, zdaniem SKO, wyszły jednak na jaw inne fakty nieznane przy dokonywaniu wcześniejszego wymiaru, a mianowicie rozmiary budynków znajdujących się na działce. Dołączone do akt nakazy płatnicze dowodzą, iż organ podatkowy nie posiadał rozeznania co do tych rozmiarów, skoro określał powierzchnię użytkową budynków gospodarczych na zaledwie 35 m2. Po złożeniu przez stronę w kwietniu 2009 r. informacji w sprawie podatku od nieruchomości okazało się natomiast, że chodzi o obiekty o powierzchni przekraczającej 1000 m2 przy czym - jak wynika z załączonych do odwołania pisma Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej i mapki, a także wyjaśnień odwołującego złożonych w trakcie oględzin - wielkogabarytowy obiekt (określany jako kurnik) istniał na działce w roku 2006. Na mapce, którą zainteresowany, jak sam twierdzi, otrzymał w roku 2004 widnieje też mniejszy budynek gospodarczy, który w oparciu o ustalenia oględzin można zidentyfikować jako garaż z przybudówkami. Dokumentacja fotograficzna potwierdza, że budynki nie są nowe. W okresie, kiedy dokonywano wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego, powierzchnia budynków gospodarczych mogła być uważana przez organ podatkowy za nieistotną zważywszy, że budynki te uważano za zwolnione z podatku (na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4 lit b ustawy o podatkach i opłatach lokalnych). Skoro jednak działka skarżącego, począwszy od roku 2003, obejmuje tereny zurbanizowane (które nie mogły wchodzić w skład gospodarstwa rolnego w rozumieniu ustawy o podatku rolnym), to w latach 2004 - 2009 budynki niewątpliwie nie korzystały już ze zwolnienia i należało od nich ustalić podatek od nieruchomości. Wobec tego zaś, że podstawę opodatkowania budynków, w myśl art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, stanowi ich powierzchnia użytkowa, ujawnione rzeczywiste rozmiary budynków usytuowanych na gruncie podatnika stanowiły bezspornie okoliczność istotną dla sprawy.

W skardze na powyższą decyzję D J wskazał, że wszystkie budynki o niezmienionej powierzchni i kubaturze znajdujące się na działce nr [...] były na tym gruncie nie tylko przed 2004 r., ale i przed dniem zakupu nieruchomości. Skarżący wyjaśnił, że powierzchnia pod działalność gospodarczą – 35 m 2 to powierzchnia wydzielona z budynku mieszkalnego. Hala produkcyjna to z kolei dawny kurnik, z którego w kwietniu 2009 r. zdementowano przegrody. Strona powołując się na orzecznictwo sądowe podkreśliła też, że o wymiarze podatku od nieruchomości decyduje stan faktyczny, a dane z ewidencji gruntów są w tym zakresie niewystarczające.

Po rozpoznaniu skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 16 czerwca 2010r. (sygn. akt III SA/Po 238/10) uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą, postanowienie o sprostowaniu i postanowienie Burmistrza Gminy K z dnia [...] 2009 r.

W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że z regulacji zawartej w art. 240 § 1 pkt O. p. wynika, że nowe okoliczności lub dowody jako podstawa do wznowienia postępowania mają być istotne, a więc mogące mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie. Ponadto mają być nieznane organowi, który wydał decyzję, a więc chodzi o dowody, które nie były przedmiotem badania w postępowaniu zwyczajnym oraz o okoliczności, które nie wynikały z materiału będącego w dyspozycji organu, który wydał decyzję. Natomiast fakt, że urzędnik nie dostrzegł tej okoliczności na skutek przeoczenia czy niedokładności nie może uzasadniać wznowienia postępowania (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 stycznia .2003 r., sygn. akt III SA 2991/01). Ponadto jeśli organ orzekający w postępowaniu zwykłym posiada wiedzę na temat potencjalnego dowodu, lecz zrezygnuje z jego przeprowadzenia, to nie można ujawnionych po wydaniu decyzji informacji, które mogły być potwierdzone takim dowodem kwalifikować z punktu widzenia przesłanki wznowieniowej, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O. p. jako nowych okoliczności faktycznych (wyrok NSA z dnia 20 maja 2005 r., sygn. akt FSK 1752/04).

Zdaniem Sądu organ I instancji, stwierdzając zasadność wznowienia postępowania w oparciu o art. 240 § 1 pkt 5 O. p. nie określił jednoznacznie, jakie nowe okoliczności czy dowody przyjął jako podstawę wznowienia. Z treści uzasadnienia decyzji można było jednak wywieść, że chodziło o okoliczności wynikające z wypisu z ewidencji gruntów i pisma Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w P z dnia z dnia 22 czerwca 2009 r., a mianowicie klasyfikację działki nr [...] jako terenów mieszkaniowych B o powierzchni 0,1514 ha i innych terenów zabudowanych Bi o powierzchni 0,7686 ha.

Tymczasem klasyfikacja ewidencyjna przedmiotowej nieruchomości nie mogła stanowić dla organu nowej okoliczności, skoro to Urząd Miejski w K sporządził wykaz zmian gruntowych w dniu 21 listopada 2003 r. i na wniosek tego Urzędu zmiany te zostały wprowadzone do ewidencji gruntów, co wynika z pisma Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w P z dnia 22 czerwca 2009 r. oraz z dnia 10 lipca 2009 r. i metryczki wpisu do ewidencji gruntów dla przedmiotowej nieruchomości. Ponadto stosownie do § 49 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454), o dokonanych zmianach w danych ewidencyjnych starosta zawiadamia organy podatkowe - w wypadku zmian danych mających znaczenie dla wymiaru podatków: od nieruchomości, rolnego i leśnego.

Wobec powyższego okoliczność ta była znana organowi z urzędu i winna być uwzględniona przy wymiarze zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości poczynając od 2004 r. Fakt zaś, że została ona przez organ pominięta, najprawdopodobniej wskutek przeoczenia czy zaniedbania, wyklucza powołanie się na nią jako przesłankę wznowienia postępowania z art. 240 § 1 pkt 5 O. p. Uznał to sam organ odwoławczy, w związku z czym utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, uzasadnił konieczność wznowienia postępowania w powołaniu na nową istotną okoliczność w postaci faktycznej powierzchni budynków znajdujących się na przedmiotowej nieruchomości, ujawnionej w korekcie informacji podatkowej za rok 2009 oraz w trakcie oględzin nieruchomości przeprowadzonych w toku wznowionego postępowania.

Takiego stanowiska Sąd jednak nie podzielił. Organ odwoławczy rozpoznając sprawę w trybie wznowienia postępowania ograniczony jest przesłanką uznaną przez organ I instancji za uzasadniającą wznowienie. Oceniając tę przesłankę za niezasadną, nie może na etapie postępowania odwoławczego powoływać nowych okoliczności, które jego zdaniem winny stanowić postawę wznowienia postępowania. W konsekwencji SKO przyznając rację podatnikowi, iż zmiany w ewidencji gruntów i budynków nie stanowią w niniejszej sprawie nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 O. p., nie mógł uzasadnić wznowienia postępowania powołując jako nową istotną okoliczność faktyczną, tj. powierzchnię budynków znajdujących się na przedmiotowej nieruchomości, ujawnioną w korekcie informacji podatkowej za rok 2009 oraz w trakcie oględzin nieruchomości przeprowadzonych w toku wznowionego postępowania.

Po drugie Sąd wskazał, że budynki znajdujące się na przedmiotowej nieruchomości, poza mieszkalnymi, w 2007 roku korzystały ze zwolnienia od podatku od nieruchomości przewidzianego w art. 7 ust. 1 pkt 4 b) ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych jako budynki gospodarcze lub ich części położone na gruntach gospodarstw rolnych, służące wyłącznie działalności rolniczej. W tej sytuacji sama powierzchnia tychże budynków nie stanowi okoliczności "istotnej" z punktu widzenia art. 240 § 1 pkt 5 O. p. Jest ona niejako kwestią wtórną, która byłaby aktualna dopiero po uprzednim przesądzeniu innej – istotnej okoliczności jako podstawy wznowienia postępowania, a mianowicie charakteru nieruchomości i znajdujących się na niej budynków, który kwalifikowałby je do opodatkowania podatkiem od nieruchomości.

Dane dotyczące rodzaju i powierzchni budynków na przedmiotowej działce zaś zostały ujawnione w kartotece budynków (informacja z rejestru gruntów), co, w opinii Sądu, pozwala również przyjąć, że okoliczność ta była możliwa do ustalenia już w postępowaniu zwyczajnym, gdyby organ I instancji nie pominął tego dowodu. Ponadto również z dokumentów załączonych przez skarżącego do pisma z dnia 22 maja 2010 r. (wykaz nieruchomości i nakazy płatnicze za lata 1997-2002) wynika, że okoliczność ta była znana (możliwa do ustalenia za pomocą dostępnych dokumentów) organowi I instancji. Natomiast fakt, że organ nie badał tej kwestii ze względu na to, że w 2007 roku budynki znajdujące się na przedmiotowej nieruchomości (poza mieszkalnymi) korzystały ze zwolnienia przewidzianego w art. 7 ust. 1 pkt 4 b) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych także nie uzasadnia powołania się na tę okoliczność jako przesłankę wznowienia postępowania z art. 240 § 1 pkt 5 O. p.

Zdaniem Sądu nie było zatem podstaw do wznowienia postępowania w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2007, a w konsekwencji do uchylenia decyzji dotychczasowej i orzeczenia na nowo w tym zakresie. W niniejszej sprawie doszło do naruszenia art. 240 § 1 pkt 5 oraz art. 245 § 1 pkt 1 O. p., które miało wpływ na wynik sprawy, wobec czego Sąd wyeliminował z obrotu prawnego zaskarżoną decyzję (wraz z postanowieniem w przedmiocie jej sprostowania) oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy K i postanowienie organu I instancji w przedmiocie wznowienia postępowania.

Decyzją z dnia [...] 2010 r. Burmistrz Gminy K, na podstawie art. 207, 210 i 254 O. p., zmienił decyzję z dnia [...] 2007 r. w sprawie łącznego zobowiązania podatkowego w ten sposób, że przypisał kwotę 11.193,00 zł, w tym :

- przypis podatku od nieruchomości w kwocie 11.260,00 zł

- odpis podatku rolnego w kwocie 67,00 zł.

Organ orzekł, że po uwzględnieniu zmian powstał podatek od nieruchomości wynoszący za 2007 rok 11.367,00 zł.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że sporny grunt sklasyfikowany w pierwotnej decyzji rolniczo widnieje w ewidencji gruntów za 2007 r. jako tereny mieszkaniowe B o powierzchni 0,1514 ha oraz jako inne tereny zabudowane Bi o powierzchni 0,7686 ha. Wobec tych nieruchomości obowiązuje więc podatek od nieruchomości, a nie podatek rolny.

Organy podatkowe ustalające wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości nie są natomiast uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru niż dane wskazane w ewidencji gruntów.

Burmistrz wyjaśnił też, że przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości był budynek mieszkalny o pow. 194,20 m 2 oraz budynki pozostałe o pow. 1.556,10 m 2. Budynki te zostały opodatkowane podatkiem od nieruchomości, ponieważ nie są one posadowione na gruntach rolnych stanowiących gospodarstwo rolne.

Postanowieniem z dnia [...] 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P wszczęło postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji - nakazu płatniczego Burmistrza Gminy K z dnia[...].

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P decyzją z dnia[...], na podstawie art. 247 § 1 pkt. 3 O. p., stwierdziło nieważność decyzji - nakazu płatniczego Burmistrza Gminy K z dnia . [...]

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym opodatkowaniu tym podatkiem podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Nie można wobec tego obejmować podatkiem rolnym gruntów innych niż sklasyfikowane w ewidencji jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych.

W niniejszej sprawie przedmiotowe grunty były zaklasyfikowane wyłącznie jako tereny mieszkaniowe ( B ) lub inne tereny zabudowane ( Bi ). Nie stanowią one zatem użytków rolnych podlegających podatkowi rolnemu. Wiedzę o tym posiadał organ wydając decyzję w 2007 r. Kwestionowana decyzja została wobec tego wydana z rażącym naruszeniem prawa ( art. 247 § 1 pkt. 3 O. p. ) .

W odwołaniu od powyższej decyzji D J wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania administracyjnego.

Podatnik wskazał, że na dzień wydawania kwestionowanego nakazu płatniczego nie miał on wiedzy o rzeczywistej klasyfikacji spornych gruntów.

Według strony organ naruszył art. 121 i 122 O. p., albowiem nie uwzględnił on tego, że przedmiotowy grunt w latach 2004-2009 był wykorzystywany wyłącznie na potrzeby rolnicze, wobec czego winien podlegać podatkowi rolnemu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając zawarte w niej ustalenia faktyczne i rozważania prawne.

W ocenie organu odwoławczego w spornym nakazie płatniczym nałożono podatek rolny na grunt, który nie podlegał opodatkowaniu tego rodzaju podatkiem. W 2007 r. wszystkie grunty podatnika były bowiem sklasyfikowane w ewidencji gruntów jako tereny mieszkaniowe ( B ) oraz inne tereny zabudowane ( Bi ). Nie były to zatem użytki rolne, a więc doszło do oczywistego, rażącego naruszenia prawa.

Zdaniem SKO w przypadku zobowiązania podatkowego za 2007 r. obowiązywał 5 letni termin do ewentualnego stwierdzenia nieważności nakazu – decyzji (art. 68 § 2 pkt. 2 Ordynacji podatkowej). Termin ten upływał zatem dopiero z końcem 2012 r. i dlatego Kolegium było władne stwierdzić 5 lipca 2011 r. nieważność decyzji z dnia 6 lutego 2007r. ustalającej łączne zobowiązanie pieniężne za 2007 r.

SKO wskazało ponadto, że z powodu wadliwych (niepełnych) danych dostarczanych przez podatnika opodatkowaniu podlegała tylko powierzchnia budynków gospodarczych 35 m2, tymczasem okazało się, że strona posiada budynek związany z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 1000 m2, który istniał już w 2006 r. i nie korzystał ze zwolnienia podatkowego w podatku od nieruchomości.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu D J podniósł, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P naruszyło art. 201, art. 202, art. 240 § 1 pkt. 5 O. p. Strona wniosła o uchylenie decyzji SKO z dnia [...] 2013 r. i decyzji SKO z dnia [...] 2011 r. oraz o umorzenie postępowania podatkowego.

Skarżący wskazał, tak jak w odwołaniu, że na dzień wydawania kwestionowanego nakazu nie miał on wiedzy o rzeczywistej klasyfikacji spornych gruntów. W 2007 r. przedmiotowe grunty były wykorzystywane wyłącznie na cele rolnicze. Podobnie budynki (oprócz mieszkalnego). Budynek o powierzchni 1000 m2 (działalność gospodarcza) w dniu 15 kwietnia 2009 r. został natomiast zgłoszony organowi ze względu na umowę dzierżawy zawartą z P W.

Strona zarzuciła również, że rozpoznanie odwołania nastąpiło dopiero po upływie 30 miesięcy oraz, że doszło do obrazy art. 200 § 1 O. p.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując się na stanowisko i argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje :

Skarga okazała się uzasadniona, ale z powodów w niej niepodniesionych.

Zgodnie z art. 130 § 1 pkt. 6 O. p. członek samorządowego kolegium odwoławczego podlega wyłączeniu (z mocy prawa) od udziału w postępowaniu w sprawach dotyczących zobowiązań podatkowych oraz innych spraw normowanych przepisami prawa podatkowego w których brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. W przypadku wyłączenia członka samorządowego kolegium odwoławczego jego prezes wyznacza osobę uprawnioną do zastąpienia osoby wyłączonej (art. 130 § 5 O. p.). Chodzi przy tym zarówno o postępowanie podatkowe zwyczajne (wymiarowe) jak i postępowanie podatkowe prowadzone w trybie nadzwyczajnym (zob. P. Pietrasz, komentarz do art. 130 O. p., lex 2014). Wynika stąd, że członek samorządowego kolegium odwoławczego, który brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji w pierwszej instancji przez to kolegium nie może uczestniczyć w rozpatrzeniu odwołania od tej decyzji, podlega bowiem wyłączeniu z mocy prawa ( P. Pietrasz, komentarz do art. 130 O. p., lex 2014 ).

Naruszenie przepisu art. 130 § 1 pkt. 6 O. p. stanowi podstawę do wznowienia postępowania zakończonego decyzją wydaną przez osobę podlegającą wyłączeniu. Zgodnie bowiem z art. 240 § 1 pkt. 3 O. p. wznawia się postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli została ona wydana przez pracownika lub organ podatkowy podlegający wyłączeniu na podstawie art. 130-132 O. p. Przez pojęcie pracownika należy przy tym rozumieć również członka organu kolegialnego, w tym m. in. samorządowego kolegium odwoławczego ( S. Babiarz i in., Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2007, s. 731 ).

W niniejszej sprawie w dniu [...] 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P wszczęło postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji (nakazu płatniczego) Burmistrza Gminy K z dnia[...].

Decyzją z dnia [...] SKO w P na podstawie art. 247 § 1 pkt. 3 O. p., stwierdziło nieważność powyższego nakazu płatniczego z dnia [...] 2007 r. w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2007.

Decyzję tę wydali następujący członkowie Samorządowego Kolegium Odwoławczego : I J, W i U Z (spr ).

Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy swą decyzję z dnia [...] 2011 r., podzielając zawarte w niej ustalenia faktyczne i rozważania prawne.

Decyzja ta została wydana przez: I J (przewodniczący) oraz członków Kolegium: M M (spr.) i U Z.

Przy wydawaniu decyzji z dnia [...] 2013 r. doszło do naruszenia przepisu art. 130 § 1 pkt. 6 O. p., albowiem w jej wydawaniu uczestniczyło dwóch członków Kolegium wydających wcześniej decyzję SKO z dnia[...] 2011 r., czyli I J i U Z.

W tym miejscu wskazać należy, że instytucja wyłączenia pracownika (organu podatkowego) stanowi proceduralne zabezpieczenie przed stronniczością pracowników administracji publicznej. Wyłączenie pracownika jest również konsekwencją realizacji zasady budzenia zaufania do organów i zasady prawdy materialnej. Jednocześnie wyłączenie to ma charakter działania profilaktycznego i abstrahuje od tego, czy ewentualny udział pracownika w postępowaniu może mieć wpływ "korzystny", czy też niekorzystny" dla strony ( P. Pietrasz, komentarz do art. 130 O.p., lex 2014 ).

Odwołanie od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego różni się od klasycznej konstrukcji odwołania – jest środkiem niedewolutywnym. Wniesienie odwołania powoduje bowiem rozpoznanie sprawy przez ten sam organ. Skład Sądu orzekający w przedmiotowej sprawie stoi na stanowisku, mając na względzie przede wszystkim wyeliminowanie wszelkich zastrzeżeń do bezstronności i obiektywności przy rozpoznawaniu określonej sprawy, na co wielokrotnie zwracał uwagę Trybunał Konstytucyjny ( np. wyrok z dnia 20 lipca 2004 r., sygn. akt SK 19/02, OTK ZU 2004, nr 7A, poz. 67 ), że nie ma znaczenia, iż odwołanie dotyczy decyzji wydanej w trybie nadzwyczajnym. Celem wyłączenia pracownika i członka organu kolegialnego jest przecież zapewnienie bezstronności w postępowaniu odwoławczym. Nie można więc akceptować sytuacji, w której osoba biorąca udział w wydaniu zaskarżonej decyzji będzie następnie brała udział w postępowaniu, którego celem jest ocena prawidłowości tej decyzji ( por. wyrok TK z dnia 15 grudnia 2008 r., sygn. akt P 57/07; uchwała NSA 7 s. z dnia 22 lutego 2007 r., sygn. II GPS 2/06 i wyrok NSA z dnia 10 marca 2009 r., sygn. akt II OPS 2/09, http://orzeczenia.nsa.gov.pl ).

W takiej sytuacji nie jest zatem wyłączone stosowanie art. 130 § 1 pkt. 6 O. p. Mamy bowiem do czynienia z zaskarżeniem decyzji w granicach tej samej, co do przedmiotu, sprawy (stwierdzenie nieważności decyzji wymiarowej). Nie chodzi zaś o różne sprawy rozpatrywane w odrębnych trybach, tj. zwykłym i nadzwyczajnym.

To naruszenie prawa o charakterze procesowym stanowi podstawę do wznowienia postępowania (art. 240 § 1 pkt. 3 O. p.), a więc jest przesłanką uzasadniającą uchylenie przez Sąd zaskarżonej decyzji.

Jednocześnie wobec powyższego przedwczesne byłoby dokonywanie merytorycznej oceny decyzji SKO z dnia [...] 2013 r. i decyzji ją poprzedzającej oraz odnoszenie się do zarzutów skargi.

Ponownie rozpoznając sprawę organ winien mieć na względzie rozważania i uwagi wcześniej poczynione.

Ponadto Sąd zauważa, że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się decyzja Burmistrza Gminy K z dnia [...] 2010 r., wydana na podstawie art. 254 O.p., zmieniająca decyzję z dnia [...] 2007 r. i ustalająca podatek od nieruchomości za rok 2007 w kwocie 11.367,00 zł, do której Samorządowe Kolegium Odwoławcze wcale się nie odniosło. Istotnym jest natomiast, czy ta decyzja rozstrzygająca o sferze obowiązków podatnika, zmieniająca treść decyzji pierwotnej dotyczącej łącznego zobowiązania pieniężnego, pozostaje w obrocie prawnym i czy jest ostateczna.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( j. t. – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ), dalej p.p.s.a., orzekł jak w punkcie I wyroku.

O zwrocie skarżącemu kosztów sądowych w postaci wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł Sąd postanowił w oparciu o art. 200 p.p.s.a. – punkt II orzeczenia, a o wykonalności decyzji orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a. – jak w punkcie III wyroku.