Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 483/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-01-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1 pkt 4, art. 28
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 10 stycznia 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Sędzia WSA Szymon Widłak Asesor sądowy WSA Jacek Rejman Protokolant: st. sekr. sąd. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2023 roku sprawy ze skargi A. W. syndyka masy upadłości P. S.A. w upadłości likwidacyjnej w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] marca 2022 roku nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej naliczenia opłaty za umieszczenie urządzeń infrastruktury technicznej w pasie drogowym oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 8 marca 2022r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12.10.1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz.U. 2018.570), art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2021.735) w zw. z art. 239 ust. 3 i 5 oraz art. 40 ustawy z dnia 21.03.1985r. o drogach publicznych (t.j. Dz.U. 2021.1376). utrzymało w mocy wcześniejszą decyzję Kolegium Nr [...] z dnia 18.09.2019r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Zarządu Dróg Powiatowych w S. z dnia 17.03.2011r. sygn. [...]

Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

Decyzją Zarządu Dróg Powiatowych w S. z dnia 17.03.2011r., sygn. [...] nałożono na wnioskodawcę – P. S.A. opłatę za umieszczenie w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej, niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego w pasie drogowym drogi powiatowej nr [...] ul. [...] we W. rury osłonowej z przyłączem energetycznym o powierzchni 1,65m2 od dnia 19.03.2011r. będącej własnością nabywcy P. S.A. oraz naliczającej opłatę za pierwszy rok umieszczenia urządzenia w pasie drogowym w kwocie 66 zł

Wnioskiem z dnia 26.04.2019r. syndyk masy upadłości P. S.A. złożył wniosek do SKO w P. o stwierdzenie nieważności tej decyzji, z uwagi na to, że decyzja ta została wydana dla podmiotu, który nie powinien być uznany za stronę i za adresata tej decyzji (art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 18 września 2019r. nr [...] odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Zarządu Dróg Powiatowych w S. z dnia 17.03.2011r. Zdaniem SKO brak podstaw do stwierdzenia nieważności w/w decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. gdyż decyzja, skierowana do P. S.A., która była wnioskodawcą postępowania, w wyniku którego wydana została zaskarżona decyzja. Nadto urządzenie (rura osłonowa z przyłączem energetycznym o pow. 1,65 m2) umieszczone w pasie drogowym drogi powiatowej nr [...] ul. [...] we W. było wówczas jej własnością. Spółka ta była wykonawcą przedmiotowych robót budowlanych. Zatem w 2011r. słusznie uznana została za stronę. Organ podał, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się pogląd, że uprawnionym do wystąpienia z wnioskiem o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w celu prowadzenia robót będzie zarówno inwestor, jak też prowadzący te roboty wykonawca – faktycznie pas drogowy zajmujący. W sytuacji, gdy o zezwolenie wystąpi wykonawca, nie ma podstaw, aby zarzucić mu brak legitymacji procesowej w sprawie o zajęcie pasa drogowego pod roboty budowlane, jeśli jest niewątpliwe, że będzie te roboty prowadził i w ich wyniku zajmował pas drogowy.

W ocenie SKO nie ma również innych przesłanek do stwierdzenia nieważności wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. – decyzja nie została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. – decyzja posiada podstawę prawną i nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. –została wydana przez organ posiadający stosowne kompetencje do załatwienia sprawy (w dacie wydania decyzji), nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, w art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. – decyzja nie była niewykonalna w dniu jej wydania i niewykonalność nie ma charakteru trwałego, w art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a. – w razie wykonania decyzji nie wywołałaby czynu zagrożonego karą, w art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. – decyzja nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa, nie istnieje bowiem żaden przepis prawa materialnego, który przewidywałby konieczność stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji. Powyższe, zdaniem Kolegium powoduje, iż brak jest możliwości stwierdzenia nieważności decyzji z 17.03.2011r.

We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy syndyk masy upadłości P. S.A. wniósł o uchylenie decyzji SKO z 18.09.2019r. i stwierdzenie nieważności decyzji Zarządu Dróg Powiatowych w S. z 17 marca 2011r. Decyzji zarzucił naruszenie:

- art. 39 ust. 3 i 3 a ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2007r., poz. 115 z późn. zm.) poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że adresatem decyzji o zezwolenie na zlokalizowanie urządzenia w pasie drogowym może być generalny wykonawca,

- art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ administracji publicznej kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, w tym przede wszystkim zaniechanie zobowiązania Zarządu Dróg Powiatowych w S. do przedstawienia pełnych akt postępowania dotyczących wydania decyzji z 17 marca 2011r.

SKO w uzasadnieniu decyzji z 8 marca 2022r. podało, że mając na uwadze dokumenty zgromadzone w aktach sprawy ustaliło, iż przy wcześniejszym rozstrzygnięciu tej sprawy Kolegium przeprowadziło postępowanie zgodnie z normami prawa procesowego i zastosowało prawidłowo przepisy prawa materialnego mające w tej sprawie zastosowanie. Decyzja Zarządu Dróg Powiatowych w S. z 17.03.2011r. nie budzi wątpliwości co do tego, że jest zgodna z prawem, gdyż wskazuje kto jest wnioskodawcą i kto winien ponosić opłaty za umieszczenie urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego. P. S.A. złożyło wniosek o wydanie takiej decyzji i nie kwestionowało, że jest jej adresatem zarówno w zakresie praw i obowiązków. Organ podał, że każdy ma prawo w ramach swoich uprawnień rozporządzać swoim majątkiem i swoją własnością i wnioskujące przedsiębiorstwo nie wskazało innego podmiotu, który miałby ponosić koszty związane z umieszczeniem urządzeń w pasie drogi. Przedsiębiorstwo było jedyną stroną i adresatem decyzji zarazem. Kwestionowanie tej decyzji po upływie kilku lat nie znajduje oparcia w żadnym dokumencie a syndyk masy upadłości sam nie przedstawił wniosku o wydanie tej decyzji, z której jakoby wynikało, że inny podmiot miałby ponosić te koszty. W kwestionowanej decyzji było pouczenie, że strona może wnieść odwołanie od tej decyzji, ale takowego odwołania P. S.A. nie złożyło. Organ podał, że Zarząd Dróg Powiatowych w S. mimo monitów i wezwań nie przesłał żadnych dokumentów źródłowych w tej sprawie, poza przekazanymi przez Burmistrza Miasta i Gminy W. a sam syndyk, jako wnioskodawca sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji także nie przedstawił dowodu na to, że wniosek o wydanie decyzji z 17.03.2011r. był innej treści niż rozstrzygnięcie zawarte w decyzji.

W terminowo wniesionej skardze skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzją ją poprzedzającej. Zarzucił naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego – art. 39 ust. 2 i 3 a ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych poprzez jego nie zastosowanie i uznanie, że adresatem decyzji o zezwolenie na zlokalizowanie urządzenia w pasie drogowym może być generalny wykonawca,

2. przepisów prawa procesowego, tj:

- art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji, która winna zostać zmieniona,

- art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji, która winna zostać zmieniona,

- art. 107 § 3 k.p.a., art. 11 k.p.a. poprzez pominięcie uzasadnienia prawnego decyzji,

- art. 104 § 2 k.p.a. poprzez wydanie decyzji pomimo nie rozpoznania istoty sprawy.

W uzasadnieniu skargi podał, że P. S.A. była Generalnym Wykonawcą przy budowie obiektu [...] we W. przy ulicy [...] i wystąpiła z wnioskiem o budowę przyłącza energetycznego. Decyzją z 17 marca 2011r. ZDP w S. zezwolił na umieszczenie w pasie drogowym urządzenia rury osłonowej z przyłączem energetycznym jednocześnie nakładając na spółkę opłatę za umieszczenie w pasie drogi urządzenia infrastruktury technicznej. Strona zakwestionowała w/w decyzję wskazując, że Generalny Wykonawca nie może być adresatem tejże decyzji. Zdaniem skarżącego SKO ograniczyło się do stwierdzenia, że P. S.A. była wnioskodawcą i nie kwestionowała decyzji, nie wskazywała, że kto inny miałby ponosić koszty. SKO nie podjęło się wykładni przepisów, w oparciu o które wydawana była decyzja z 2011.

Skarżący podał, że ustawodawca rozróżnił umieszczenie w pasie drogowym obiektu/urządzenia (art. 39 ust. 3 i 3a u.d.p.) i prowadzenie robót z tym związanych. I tak jak zezwolenie na pierwszą z czynności zaadresował do inwestora, tak stanowiąc o konieczności uzyskania zezwolenia na prowadzenie robót w pasie drogowym, w żaden sposób nie wskazał podmiotu, który może być adresatem takiej decyzji. Uprawnionym do wystąpienia z wnioskiem o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w celu prowadzenia robót drogowych będzie zarówno inwestor, jak też prowadzący te roboty wykonawca faktycznie pas drogowy zajmujący. Natomiast zezwolenie na lokalizowanie urządzenia w pasie drogowym adresowane jest do inwestora. Zdaniem Skarżącego spółka mogła więc uzyskać zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, dotyczącego prowadzenia robót w pasie drogowym, ale nie mogła uzyskać zezwolenia na zajęcie pasa drogowego na umieszczanie w nim obiektu lub urządzenia i z tego tytułu zostać obciążonym opłatami rocznymi. O ważności decyzji, w ocenie Skarżącego nie decyduje okoliczność, iż wniosek w postępowaniu został faktycznie złożony przez generalnego Wykonawcę. Organ administracyjny winien bowiem zbadać czy osoba występująca z wnioskiem ma przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a.

SKO w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Podało, że ciężar dowodu spoczywa na zainteresowanym a nie na organach, które według skarżącego winny gromadzić materiał dowodowy bez względu na upływ czasu. Syndyk nie wykazał w żaden sposób aby do zmiany treści decyzji doszło, co nie wyklucza również niedbalstwa po stronie P. , które nie dopilnowało samo aby po zakończeniu budowy i przekazaniu budynku pawilonu skutecznie przekazać również wszystkie pozwolenia i zezwolenia na rzecz właściciela pawilonu.

Na rozprawie skarżący podał, że spółka jako główny wykonawca nie powinna ponosić tego rodzaju opłat. Inwestycja jest dawno zakończona i spółka nie jest właścicielem urządzeń ani gruntów a syndyk przedłożył wszystkie dokumenty do jakich miał dostęp po ustanowieniu jako syna upadłej spółki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej jako P.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.).

W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 marca 2022r. utrzymująca w mocy wcześniejszą decyzję Kolegium Nr [...] z dnia 18.09.2019r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Zarządu Dróg Powiatowych w S. z dnia 17.03.2011r. sygn. [...]

Zaskarżona decyzja została wydana w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, który jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego i którego przesłanki zastosowania zostały enumeratywnie wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. Tryb ten jest wyjątkiem od wyrażonej w art. 16 k.p.a. zasady ogólnej trwałości decyzji, a organ administracji publicznej orzekający w tym trybie, posiada jedynie uprawnienia kasacyjne tzn. rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia - w dacie wydania (czyli: ex tunc) kontrolowanej w trybie stwierdzenia nieważności decyzji- przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a., nie rozstrzyga zaś o istocie sprawy będącej przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie zwykłym.

Istotą postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest bezsporne ustalenie wyłącznie kwestii, czy dana decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Oznacza to, że w postępowaniu nadzorczym – odmiennie niż w postępowaniu toczącym się w trybie zwykłym - nie można rozpatrywać sprawy co do istoty. Przedmiotem postępowania nadzorczego jest bowiem decyzja, a nie sprawa. W postępowaniu nadzorczym są rozpoznawane kwestie prawne, a organ nadzoru działa wyłącznie jako organ kasacyjny.

Aby stwierdzić nieważność badanej decyzji organ zobowiązany jest bezspornie ustalić zaistnienie jednej z przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Organ administracji publicznej zobligowany jest do stwierdzenia nieważności decyzji, która m.in.: została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie (art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.).

Kwalifikowana wada prawna decyzji, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4, przesądzająca o nieprawidłowym ukształtowaniu stosunku prawnego, będzie zachodzić wówczas, gdy podmiot, do którego skierowano decyzję, nie miał przymiotu strony postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a., a mimo to został przez organ administracji publicznej potraktowany jako strona tegoż postępowania (por. wyrok NSA z 24 maja 2007 r. sygn. akt. II GSK 400/06 (Lex nr 351135). Powyższa kwalifikowana wada prawna decyzji, wywołuje najpoważniejsze skutki prawne w postaci nieważności zaskarżonej decyzji ze skutkiem ex tunc, czyli od momentu jej wydania.

Decyzją Zarządu Dróg Powiatowych w S. z 17 marca 2011r. wydana została na podstawie art. 39 ust. 3 i 5, art. 40 ust. 1, 2, 3 i 5 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (t.j. Dz.U. 2007, Nr 19, poz. 115 ze zm.). Zgodnie z art. 39 ust. 3 w/w ustawy: W szczególnie uzasadnionych przypadkach lokalizowanie w pasie drogowym obiektów budowlanych lub urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego może nastąpić wyłącznie za zezwoleniem właściwego zarządcy drogi, z zastrzeżeniem ust. 7, wydawanym w drodze decyzji administracyjnej. Jednakże właściwy zarządca drogi może odmówić wydania zezwolenia na umieszczenie w pasie drogowym urządzeń i infrastruktury, o których mowa w ust. 1a, wyłącznie, jeżeli ich umieszczenie spowodowałoby zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego, naruszenie wymagań wynikających z przepisów odrębnych lub miałoby doprowadzić do utraty uprawnień z tytułu gwarancji lub rękojmi w zakresie budowy, przebudowy lub remontu drogi.

Zgodnie z art. 39 ust. 5 Jeżeli budowa, przebudowa lub remont drogi wymaga przełożenia urządzenia lub obiektu, o którym mowa w ust. 3, koszt tego przełożenia ponosi jego właściciel.

Zgodnie z art. 40 ust. 1,2,3, i 5 w/w ustawy:

1.

Zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej.

2.

Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, dotyczy:

1)

prowadzenia robót w pasie drogowym;

2)

umieszczania w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego;

3)

umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam;

4)

zajęcia pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych niż wymienione w pkt 1-3.

3.

Za zajęcie pasa drogowego pobiera się opłatę.

5.

Opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy urządzenia i stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego pobieranej za każdy rok umieszczenia urządzenia w pasie drogowym, przy czym za umieszczenie urządzenia w pasie drogowym lub na drogowym obiekcie inżynierskim przez okres krótszy niż rok opłata obliczana jest proporcjonalnie do liczby dni umieszczenia urządzenia w pasie drogowym lub na drogowym obiekcie inżynierskim.

Decyzja z 17 marca 2011r. skierowana była do P. S.A. jako wnioskodawcy i właściciela rury osłonowej z przyłączem energetycznym o powierzchni 1,65 m2. Z uzasadnienia decyzji wynikało, że jest ona zgodna z wolą strony. Decyzja została doręczona P. S.A., która nie wniosła odwołania.

Odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśnić należy, że zgodnie z przyjętym i akceptowalnym zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie sądów administracyjnych stanowiskiem stroną postępowania w sprawie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego jest jedynie inwestor (tj. podmiot zajmujący pas drogowy), który przez złożenie wniosku inicjuje postępowanie w przedmiotowej sprawie i jest adresatem wydanej w tym postępowaniu decyzji. Z przepisów prawa nie wynika, aby jakiemukolwiek innemu podmiotowi niż inwestor (zajmujący pas drogowy) był przyznany przymiot strony w postępowaniu o wyrażenie zgody na zajęcie pasa drogowego. Stroną w takim postępowaniu jest jedynie wnioskodawca. Pogląd taki wyraził NSA w wyrokach z 15 kwietnia 2014 r. w spr. II GSK 1010/14 i z 28 marca 2008 r. w spr. II GSK 9/08, WSA w Łodzi w wyroku z 13 marca 2019 r. w spr. III SA/Łd 73/19, i w wyroku z 5 lutego 2021 r. w spr. III SA/Łd 855/20, WSA w Warszawie w wyroku z 22 listopada 2011 r. w spr. VI SA/Wa 1911/11, WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 11 października 2012 r. w spr. III SA/Gd 369/12 oraz WSA w Kielcach w wyroku z dnia 16 maja 2013 r. w spr. II SA/Ke 181/13.

Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 czerwca 2015 r. w spr. II GSK 1010/14 postępowanie w sprawie udzielenia zezwolenia na zajęcie pasa drogowego jest typowym postępowaniem wszczynanym na wniosek zainteresowanego, a nie z urzędu. Wniosek ten należy złożyć przed planowanym zajęciem pasa drogowego, bowiem zamiar działania w obrębie drogi publicznej wiąże się z uprzednio skonkretyzowanym celem. Z tego względu, aby cel swój osiągnąć, podmiot ten powinien wystąpić o zezwolenie. Przepis art. 40 ustawy o drogach publicznych w sposób jednoznaczny wskazuje, że inicjatorem postępowania w sprawie o udzielenie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, a w konsekwencji stroną tego postępowania, jest podmiot, który żąda przyznania mu określonego uprawnienia. Przepis ten stanowi podstawę praw i obowiązków, których konkretyzacja następuje w drodze decyzji administracyjnej. Jeżeli wniosek o udzielenie zezwolenia złoży tylko jeden podmiot, a zarządca drogi udzieli temu podmiotowi zezwolenia na zajęcie pasa drogowego na zasadach wyłączności (art. 40 ust. 2 pkt 4), to stroną postępowania w tym przedmiocie jest tylko jego beneficjent.

Żaden inny podmiot poza wnioskodawcą występującym o udzielenie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego nie jest stroną takiego postępowania przy czym strona to, w myśl art. 28 k.p.a., każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

W orzecznictwie przyjmuje się, że mieć interes prawny to tyle co wskazać przepis prawa uprawniający dany podmiot do wystąpienia z określonym żądaniem w stosunku do organu administracji publicznej (por. m.in. wyrok NSA z dnia 22 lutego 1984 r., sygn. akt I SA 1748/83).

Uwzględniając powyższe uznać należy, że w dacie wydania decyzji spółka P. jako wnioskodawca i właściciel rury osłonowej była stroną postępowania i adresatem decyzji. Występowała jako inwestor, tj. zajmujący pas drogowy. Skarżący wskazywał, że spółka wystąpiła o wydanie zezwolenia jako Główny Wykonawca całej inwestycji, inwestorem był inny podmiot. Podkreślić należy, że orzecznictwo i doktryna jako inwestora traktują ten podmiot, który zajmuje pas drogowy i składa wniosek a nie podmiot, który występuje w stosunkach cywilnoprawnych z innym podmiotem w funkcji inwestora. W niniejszej sprawie wnioskodawca była jedynie spółka P. S.A. Nadto wskazana została jako właściciel, który z mocy art. 39 ust. 5 ustawy o drogach publicznych było obowiązany ponosić koszty przełożenia obiektu w czasie np. remontu drogi. Na dzień wydania decyzji była więc jej adresatem.

Ze stanowiska skarżącego, dołączonych przez niego dokumentów wynika, że spółka winna uzyskać zezwolenie jedynie na czasowe zajęcie pasa drogowego dotyczącego prowadzenia robót w pasie drogowym a nie na umieszczenie w pasie drogowym obiektu. Organy obecnie wydają decyzje zezwalające na zajęcia pasa drogowego na określony czas prowadzenia robót – wykonawcy tych robót, okres ten wynikać winien jednak z wniosku. W niniejszej sprawie sytuacja taka nie miała miejsca. Jak wskazywał skarżący roboty zostały zakończone 12.12.2011r. (protokół zdawczo - odbiorczy obiektu) i spółka nie jest właścicielem umieszczonego w drodze obiektu. Problem więc w istocie sprowadzał się do konieczności ponoszenia przez spółkę opłat rocznych nadal mimo zakończenia robót. Zwolnienie z tego obowiązku nie może jednak nastąpić w trybie stwierdzenia nieważności decyzji, który wymaga ustalenia, że w dacie jej wydania decyzja obarczona była wadą kwalifikowaną z art. 156 § 1 k.p.a. Organ słusznie bowiem uznał, że żadna ze wskazanych w art. 156 § 1 k.p.a. przesłanek nie zaszła. "Rażące naruszenie prawa" o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stanowi podstawę stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, w sytuacji gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. (wyrok NSA z dnia 27 października 2017r., sygn. akt II OSK 336/16, publ. w Legalis Numer 1691587). W konsekwencji stwierdzenie nieważności może dotyczyć tylko przypadków ewidentnego bezprawia, którego nigdy nie można usprawiedliwiać ani tolerować (por. wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2016 r. sygn. akt II OSK 1098/14).

Decyzji z 17 marca 2011r. nie można zarzucić rażącego naruszenia prawa ani spełnienia pozostałych przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a.

Organ zwracał się do obecnego i poprzedniego zarządy drogi o nadesłanie dokumentów związanych z wydaną 17 marca 2011r. decyzja. Wniosek spółki z 17 marca 2011r. nie został odnaleziony ani w dokumentacji organów ani przez syndyka spółki. Nie został potwierdzony fakt, że spółka wniosek o zezwolenie złożyła w imieniu innego podmiotu czy na czas prowadzenia robót drogowych. Z treści decyzji, której spółka nie zaskarżyła wynikało, że była ona wnioskodawcą i właścicielem obiektu a decyzja była zgodna z wolą strony. Zarzut naruszenia art. 39 ust. 3 i 3a ustawy z dnia 21 marca 1985t. o drogach publicznych i art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. okazał się więc nieuzasadniony.

Przyznać należy racje skarżącemu, że zaskarżona decyzja SKO z 8 marca 2022r. narusza art. 107 § 3 k.p.a. Naruszenie to jednak w ocenie Sądu nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Rozstrzygnięcie sprowadzające się do uznania braku podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji z 17 marca 2011r. było prawidłowe. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a sąd uchyla decyzję jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawa sytuacja taka nie miała miejsca.

Z tych wszystkich względów, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U 2022r., poz.329).