Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1193/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2016-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2014 poz 1647
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z  art. 135,   art. 200,  art. 205,  art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7,  art. 77,  art. 107 par. 3,  art. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski, Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj,, Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 marca 2016 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie oddalenia odwołania od rozstrzygnięcia konkursu ofert I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] nr [...], II. zasądza od Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w S. na rzecz skarżącej Spółki A. kwotę [...] ([...]) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 154 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. nr 164, poz. 1027 ze zm.) w związku z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), po rozpoznaniu wniosku Spółki A., o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...], znak: [...], oddalającą w całości odwołanie Spółki A. od rozstrzygnięcia postępowania konkursowego nr [...] w rodzaju leczenie stomatologiczne w zakresie: świadczenia stomatologicznej pomocy doraźnej na terenie powiatu Szczecin - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W postępowaniu konkursowym oferty złożyły Spółka A., zwana dalej "Spółką" oraz Spółka B. Oferentów oceniono według tych samych kryteriów. Komisja konkursowa do zawarcia umowy wybrała Spółkę B., której oferta uzyskała większą liczbę punktów w stosunku do oferty Spółki.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. na wyżej opisaną decyzję ostateczną wniosła Spółka, domagając się uchylenia tej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.

Wyrokiem z dnia 5 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 959/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. uchylił decyzję Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...], nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...], znak: [...].

Sąd stwierdził, że jednym z podstawowych aktów regulujących zagadnienia związane z postępowaniem w sprawie zawarcia umów w celu udzielania świadczeń opieki zdrowotnej realizowanych ze środków publicznych jest ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. nr 164, poz. 1027 ze zm.), zwana dalej "ustawą". W myśl art. 139 ust. 1 ustawy, zawieranie przez Fundusz umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, z zastrzeżeniem art. 159, odbywa się po przeprowadzeniu postępowania w trybie konkursu ofert albo rokowań.

W pierwszej kolejności, sąd zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 73 § 1 K.p.a., strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Organ nie udostępnił stronie skarżącej pełnych akt sprawy (w szczególności pełnej oferty złożonej przez konkurującego świadczeniodawcę), pomimo że składała ona w tym względzie stosowne wnioski i jednocześnie odmowy udostępnienia akt nie dokonał w formie postanowienia, co przewiduje art. 74 § 2 K.p.a. Konsekwencją tego stanu rzeczy skarżąca została pozbawiona wykorzystania tej drogi obrony swoich praw.

Sąd wskazał, że w postępowaniu administracyjnym zadaniem organu jest dokonanie kontroli postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej pod kątem ewentualnego naruszenia przepisów prawa i co się z tym wiąże zbadanie stanu faktycznego sprawy w takim zakresie, który mógł mieć wpływ na uszczerbek interesu prawnego uczestnika postępowania.

Strona skarżąca zarzuciła przyznanie oferentowi Spółce B. maksymalnej punktacji w poziomie skalującym personel oraz sprzęt i aparaturę medyczną bez weryfikacji, czy podane w ofercie dane są prawdzie i prawidłowe, chociaż istniały uzasadnione wątpliwości co do ich prawdziwości i prawidłowości, czym naruszono zasadę równego traktowania oferentów i przestrzegania zasad uczciwej konkurencji.

W ocenie sądu, zarzuty te, podnoszone już w trakcie postępowania administracyjnego, nie zostały przez organ prawidłowo rozważone.

Ustosunkowując się do zarzutu braku lub utajnienia informacji na temat świadczeń personelu, stosownie do § 10 zarządzenia nr [...] Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, organ wskazał, że obowiązek udokumentowania gotowości udzielania świadczeń od pierwszego dnia obowiązywania umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez każdą z wymienionych w wykazie osób nie jest tożsamy z koniecznością załączenia do oferty dokumentów potwierdzających tę gotowość. W sytuacji, gdy ta sama osoba została zgłoszona w kilku ofertach komisja może wówczas wezwać oferentów do przedstawienia dokumentów potwierdzających wiarygodność oferty. Taka sytuacja jednak nie wystąpiła.

Zdaniem sądu, taki sposób wyjaśnienia przyczyn odstąpienia od obowiązku udokumentowania przez oferenta gotowości udzielania świadczeń jest nieprzekonujący. Z § 10 ust. 4 pkt 3 zarządzenia nr [...] Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia wynika, że formularz ofertowy zawiera wykaz personelu z opisem kompetencji; oferent obowiązany jest udokumentować gotowość udzielania świadczeń od pierwszego dnia obowiązywania umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez każdą z wymienionych w wykazie osób. Dokumentem potwierdzającym gotowość udzielania świadczeń jest zawarta z oferentem lub podwykonawcą umowa cywilnoprawna, w szczególności umowa o pracę lub pisemne zobowiązanie do zawarcia jednej z ww. umów. Z przytoczonego przepisu wynika jednoznacznie w jaki sposób oferent jest obowiązany udokumentować gotowość udzielania świadczeń. Zatem stanowisko organu, że obowiązek udokumentowania gotowości udzielania świadczeń nie jest tożsamy z koniecznością załączenia do oferty dokumentów potwierdzających tą gotowość jest co najmniej niezrozumiałe.

Pozostawienie bez rozpoznania wniosku dowodowego strony skarżącej w zakresie ustalenia rzeczywistej gotowości oferenta do realizacji świadczeń określonym personelem, wobec czynionych przez tegoż oferenta starań o jego pozyskanie, nie stanowiło należytej realizacji obowiązku organu dążenia do prawidłowego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i rzetelnej oceny ofert, czym naruszone zostały zasady wynikające z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.

Dalej sąd stwierdził, że wątpliwości skarżącej w tym zakresie powinny skłonić organ do wyjaśnienia tej kwestii, mając na uwadze obowiązek rzetelnego przeprowadzenia postępowania oraz regulację zawartą w przytoczonym wyżej § 10 ust. 4 pkt 3 zarządzenia nr [...].

Również kolejny zarzut skarżącej dotyczący przyznania Spółce B. 15 punktów za zapewnienie aparatu RTG nie został przez organ właściwie wyjaśniony. W odwołaniu strona skarżąca podnosiła, że nie jest wiadome, czy aparat RTG będzie dostępny dla konkurującego oferenta w godzinach udzielania stomatologicznej pomocy doraźnej, tj. w dni powszednie od godz. 19.00 do 7.00 oraz w dni wolne od pracy całodobowo.

Odnosząc się do tego zarzutu organ wskazał, że aby oferent mógł otrzymać dodatkowe punkty wystarczyło zapewnić aparat w lokalizacji. Dostępność godzinowa, zgodnie z załącznikiem nr 3h do zarządzenia [...] Prezesa NFZ, nie jest wymagana. Spółka B. dysponuje aparatem RTG na podstawie umowy użyczenia. W umowie tej jest wskazany okres, na jaki została zawarta i wynika z niego, że obowiązywała zarówno na dzień złożenia oferty, jak i na dzień rozpoczęcia obowiązywania umowy. Sąd jednak stwierdził, że z przedłożonych sądowi akt sprawy nie wynika, aby Spółka B. posiadała aparat RTG na podstawie umowy użyczenia, jak stwierdzono to w ww. decyzji, co przyznała również na rozprawie pełnomocnik organu. W aktach znajduje się umowa o współpracy w zakresie udzielania świadczeń diagnostyki radiologicznej i laboratoryjnej z dnia [...], której przedmiotem jest m.in. udzielanie świadczeń w zakresie diagnostyki radiologicznej. Z załącznika 1 tej umowy wynika, że usługi tego rodzaju będą świadczone w godzinach 7.00 – 18.00 w dni robocze. W treści ww. umowy, ani z aneksu do niej sporządzonego dołączonego do akt nie wynika natomiast, że aparat RTG jest lub będzie dostępny dla Spółki B. w godzinach, w których miałyby być realizowane świadczenia stomatologicznej pomocy doraźnej. Oczywistym jest natomiast, że przyznanie dodatkowych punktów za posiadanie aparatu RTG w lokalizacji, uzasadnione jest wyłącznie wówczas, gdy aparat ten będzie dostępny w godzinach realizacji świadczenia i że powinno to być urządzenie nadające się do wykonywania diagnostyki na potrzeby świadczeń stomatologicznych.

Reasumując, sąd uznał, że w wyniku uchybień natury procesowej, w toku postępowania przed Dyrektorem Oddziału Narodowego Funduszu Zdrowia nie ustalono w sposób jednoznaczny i nie wyjaśniono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, czy rzeczywiście nie doszło do naruszenia przepisu art. 134 ust. 1 ustawy, a więc, czy nie doszło w toku postępowania konkursowego do obrazy zasady równego traktowania wszystkich oferentów oraz zasad uczciwej konkurencji, a w konsekwencji naruszenia interesu prawnego strony skarżącej. Ponownie rozpoznając sprawę rolą organu będzie uwzględnienie i usunięcie dostrzeżonych przez sąd uchybień, ponowne zweryfikowanie prawidłowości dokonanej oceny obu ofert wraz z przedstawieniem metod wyliczenia punktów za spełnienie poszczególnych kryteriów oferentom, w tym obejmującego również sposób skalkulowania punktów za zaproponowaną ostatecznie przez oferentów cenę jednostki rozliczeniowej.

W związku z powyższym wyrokiem Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia dokonał ponownej weryfikacji oceny ofert i w dniu [...] wydał decyzję [...] oddalającą w całości odwołanie Spółki A.

W dniu [...] wpłynął wniosek Spółki o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżąca, wnosząc o uwzględnienie odwołania oraz ponowne przeprowadzenie postępowania konkursowego, zarzuciła nierówne traktowanie podmiotów biorących udział w postępowaniu i żądała rozpatrzenia odwołania zgodnie z wytycznymi WSA. Zdaniem Spółki, niezasadne było żądanie organu dostarczenia przez Spółkę B., po rozstrzygnięciu konkursu, dokumentu potwierdzającego dostępność aparatu RTG dla Przychodni, jak też dokumentów potwierdzających gotowość udzielania świadczeń przez personel wskazany w ofercie Przychodni. Spółka podniosła też, że organ w związku z zakupem przez Przychodnię radiowizjografu, nie wymagał przedstawienia certyfikatów ochrony radiologicznej, w przeciwieństwie do skarżącej. Zarzuciła też przewlekłość w rozpatrywaniu odwołania z uwagi na przedłużenie postępowania ze względu na zastosowanie art. 10 K.p.a. Spółka stwierdziła, iż kwestia oceny ofert pod kątem kryterium jakości nie została należycie wyjaśniona, bowiem certyfikat środowiskowy, wciąż niezamieszczony na stronie internetowej firmy certyfikującej ([...]) budzi dalej wątpliwość, co do prawidłowości oceny wybranego oferenta pod kątem posiadania tego certyfikatu. Poza tym Spółka wskazała, że w stomatologicznej pomocy doraźnej wymagane jest natychmiastowe zaopatrzenie świadczeniobiorcy, zatem certyfikat obejmujący świadczenia zdrowotne planowe nie powinien zostać uznany w tym postępowaniu. Skarżąca w związku z powyższym wniosła o wystąpienie do organu certyfikującego [...] o potwierdzenie posiadania przez Spółkę B. ważnego certyfikatu systemu zarządzania środowiskowego w zakresie leczenia stomatologicznego oraz potwierdzenie certyfikacji w zakresie doraźnej pomocy stomatologicznej.

Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia ponownie rozpatrując sprawę i podniesiony zarzut nierównego traktowania oferentów ze względu na uzyskanie przez organ, po rozstrzygnięciu postępowania, umowy najmu z [...] zawartej pomiędzy Spółką B. a Samodzielnym Publicznym Zespołem Zakładów Opieki Zdrowotnej w G., wskazującej godziny wykonywania diagnostyki RTG wskazał, że organ kierował się jedynie zamiarem uzupełnienia umowy o współpracy w zakresie udzielania świadczeń diagnostyki radiologicznej i laboratoryjnej, zawartej w S. pomiędzy ww. podmiotami w dniu [...], która była załączona do oferty. Organ miał na celu wszechstronne wyjaśnienie okoliczności dotyczących przyznania punktów za wykazanie aparatu RTG. Komisja w trakcie postępowania konkursowego przyznała punkty Spółce B. za okazanie w miejscu planowanym do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej aparatu RTG na podstawie umowy o współpracy w zakresie udzielania świadczeń diagnostyki radiologicznej i laboratoryjnej. Ponadto Spółka B. załączyła do oferty oświadczenie z dnia [...], w którym wskazała, iż to podwykonawca, będący właścicielem aparatu RTG, realizuje świadczenia diagnostyki. Natomiast w trakcie kontroli Spółki B., przeprowadzonej przez komisję w dniu [...], dotyczącej wyłącznie postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie doraźnej pomocy stomatologicznej, na żądanie komisji okazania aparatu RTG, wykazanego w ofercie złożonej w przedmiotowym postępowaniu, który posłuży do realizacji świadczeń w przypadku zawarcia umowy, okazany został konkretny aparat RTG, znajdujący się w pomieszczeniu wynajmowanym przez podwykonawcę - Samodzielny Publiczny Zespół Zakładów Opieki Zdrowotnej w G. Komisja uznała, iż zarówno dokumenty załączone do oferty, jak i wynik kontroli oferenta, stanowią pozytywną przesłankę w kwestii przyznania punktów za wykazanie przez Spółkę B. aparatu RTG w miejscu udzielania świadczeń.

Uzyskana przez organ, po rozstrzygnięciu postępowania, umowa najmu [...], wskazująca godziny wykonywania diagnostyki RTG stanowi jedynie potwierdzenie, że zarówno umowa o współpracy, oświadczenie oferenta i wynik kontroli były zgodne z prawdą i stanem faktycznym, co potwierdza zasadność przyznania Spółce B. punktów za spełnienie tego warunku. Fakt zakupu własnego radiowizjografu przez Spółkę B. w trakcie realizacji już umowy w zakresie stomatologicznej pomocy doraźnej został skarżącej przedstawiony w celu informacyjnym. Natomiast nieprawdą jest, że w związku z zakupem tego aparatu organ nie żądał od Spółki B. przedstawienia certyfikatów ochrony radiologicznej lekarzy wykonujących badania, jak twierdzi skarżąca.

Podsumowując, Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia stwierdził, że komisja uznała Spółce B. dostęp do aparatu RTG w miejscu udzielania świadczeń, w trakcie prowadzonego postępowania, na podstawie oświadczenia o realizacji świadczeń w tym zakresie przez podwykonawcę i okazania sprzętu przez tego podwykonawcę w trakcie kontroli. Organ rozpatrując przedmiotowe odwołanie stwierdził, iż faktycznie oferent zapewnił dostęp do aparatu RTG i tym samym uznał zasadność przyznania punktów za powyższe.

W kwestii zarzutu skarżącej, iż dokumenty potwierdzające gotowość udzielania świadczeń przez personel wykazany w ofercie Spółki B. nie mogą być załączone do akt postępowania z uwagi na datę ich złożenia, tj. [...] oraz ze względu na treść tych oświadczeń, z których wynikają konkretne godziny udzielania świadczeń przez personel nieadekwatne do złożonej oferty, organ stanął na stanowisku, iż obowiązek udokumentowania przez oferenta gotowości udzielania świadczeń od pierwszego dnia obowiązywania umowy przez każdą z wymienionych w ofercie osób personelu nie oznacza konieczności załączenia do oferty dokumentów potwierdzających tę gotowość. Z § 10 ust. 4 pkt 3 zarządzenia nr 57/2013/DSOZ Prezesa NFZ z 2 października 2013 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (zmienionego zarządzeniem nr 74/2013/DSOZ Prezesa NFZ z 12 grudnia 2013 r.) wynika jedynie, jakie dokumenty stanowią potwierdzenie gotowości udzielania świadczeń, tj. zawarta z oferentem lub podwykonawcą umowa cywilnoprawna w szczególności umowa o pracę lub pisemne zobowiązanie do zawarcia jednej z ww. umów. Ponadto, przepis wskazuje, iż oferent zobowiązany jest udokumentować gotowość udzielania świadczeń od pierwszego dnia obowiązywania umowy, co należy rozumieć wyłącznie, jako obowiązek posiadania takiej dokumentacji przez oferenta, gdyż w każdej chwili może zostać wezwany przez komisję do jej okazania. Taka zasada panowała we wszystkich postępowaniach w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej prowadzonych przez ZOW NFZ. Dokumentacja ta jest przedmiotem kontroli, jeśli taka jest dokonywana w trakcie prowadzonego postępowania. Organ zaznaczył, że w sytuacji, gdy ta sama osoba personelu zostanie zgłoszona w kilku ofertach, co komisja każdorazowo bada w trakcie każdego prowadzonego w oddziale postępowania, oferent zostaje wezwany do złożenia wyjaśnień oraz do przedstawienia dokumentów potwierdzających wiarygodność oferty.

Na marginesie tylko organ nadmienił, iż żądanie załączenia do oferty oświadczeń personelu w przypadku postępowań w rodzaju lecznictwa szpitalnego spowodowałoby całkowity paraliż postępowania, bowiem personel w takim postępowaniu składa się z setek, a nawet tysięcy osób. Co nie oznacza, że oferta nie jest dokładnie oceniana. Wykazywane osoby personelu, specjalizacje personelu komisja sprawdza na stronach izb lekarskich oraz w rejestrze podmiotów prowadzących działalność leczniczą. Załączony ewentualnie do oferty dokument o gotowości udzielania świadczeń nie ma wpływu na ww. czynności dokonywane przez komisję, one są każdorazowo podejmowane. Natomiast w sytuacji wystąpienia konfliktu godzin pracy personelu, mimo złożonego do oferty oświadczenia o gotowości udzielania świadczeń, oferent zostaje wezwany do złożenia wyjaśnień. Takie postępowanie prowadzone jest w stosunku do wszystkich oferentów. Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia podkreślił, że Spółka, biorąca niejednokrotnie udział w postępowaniach w celu zawarcia umowy o udzielanie świadczeń oraz realizująca obecnie kontrakt w rodzaju leczenie stomatologiczne, zna proces weryfikacji oferty. Ponadto sama nie załączyła do oferty złożonej w przedmiotowym postępowaniu oświadczeń potwierdzających gotowość udzielania świadczeń, więc domagając się takich dokumentów od kontrkandydata na etapie składania oferty oczekuje postępowania organu wbrew zasadzie równego traktowania stron.

W celu ustanowienia jednoznacznego zapisu regulującego powyższą kwestię w dniu 13 lutego 2015 r. Prezes NFZ wydał zarządzenie nr 12/2015/DSOZ w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, w którym w § 10 ust. 4 pkt 3 stanowi, że formularz ofertowy zawiera (...) "wykaz personelu z opisem kompetencji; oferent obowiązany jest na wezwanie komisji udokumentować gotowość udzielania świadczeń od pierwszego dnia obowiązywania umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez każdą z osób wymienionych w wykazie. Dokumentem potwierdzającym gotowość udzielania świadczeń jest zawarta z oferentem lub podwykonawcą umowa cywilnoprawna, w szczególności umowa o pracę lub pisemne zobowiązanie do zawarcia jednej z ww. umów". Z dniem wejścia w życia tego zarządzenia straciło moc zarządzenie nr 57/2013/DSOZ Prezesa NFZ. Wcześniejszy zapis, dotyczący tej kwestii również nie zobowiązywał oferentów do załączania do oferty oświadczeń dotyczących gotowości udzielania świadczeń. W zarządzeniu nr 46/2011/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 16 września 2011 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zapis § 10 ust. 4 pkt 3 brzmiał " 4. Formularz ofertowy zawiera: 3) wykaz personelu z opisem kompetencji".

W celu wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności kwestionowanych przez Spółkę, organ wezwał Spółkę B. do przekazania oświadczeń personelu o gotowości udzielania świadczeń od pierwszego dnia umowy. W dniu [...] zostały doręczone do organu wnioskowane dokumenty, które potwierdziły dane zawarte w ofercie i wyniki weryfikacji dokonanej przez komisję. Przekazane oświadczenia potwierdzają gotowość udzielania świadczeń przez personel w czasie wskazanym w ofercie.

Niezrozumiały jest, zdaniem organu, zarzut o 24. godzinnej dobowej pracy personelu, wynikający zdaniem skarżącej z oferty Spółki B. w stosunku do oświadczeń personelu. Organ w trakcie porównania oferty z przesłanymi przez Spółkę B. oświadczeniami nie stwierdził takiego faktu. Zarówno układ godzin pracy personelu Przychodni, jak i układ godzin pracy personelu Spółki A. jednoznacznie wskazują, że skarżąca zarzuca Spółce B. praktyki, które sama na co dzień stosuje.

Organ odstąpił od potwierdzenia posiadania przez Spółkę B. ważnego certyfikatu systemu zarządzania środowiskowego w zakresie leczenia stomatologicznego wraz z potwierdzeniem certyfikacji w zakresie doraźnej pomocy stomatologicznej przez firmę certyfikującą [...] z uwagi na fakt, iż certyfikat nie budził wątpliwości komisji, co do jego ważności, ani również Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który w swoim wyroku wypowiedział się w tym zakresie, uznając niezasadność zarzutów Spółki.

Zgodnie § 1 ust. 2 zarządzenia nr 3/2014/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 23 stycznia 2014 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zmienionego zarządzeniem nr 11/2014/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 7 marca 2014, zgodnie z którym kryterium certyfikatu systemu zarządzania jest spełnione, jeśli certyfikat systemu zarządzania:

1) ma zastosowanie w przedmiocie, na który złożono ofertę;

2) obejmuje lokalizację (miejsce udzielania świadczeń) wskazaną w ofercie;

3) jest ważny w dniu złożenia oferty oraz w dniu rozpoczęcia obowiązywania umowy;

4) jest wydany przez jednostkę certyfikującą systemy zarządzania posiadającą akredytację w zakresie sektora usług medycznych (branża "Zdrowie i opieka społeczna" zgodnie z kodem 38 EA lub kategorią G Katering zgodnie z ISO/TS 22003), udzieloną przez Polskie Centrum Akredytacji lub przez równorzędny podmiot zagraniczny i jest opatrzony symbolem akredytacji jednostki akredytującej.

Wszystkie powyższe kryteria zostały spełnione.

Reasumując, po ponownym rozpoznaniu sprawy Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia stwierdził, iż nie znajduje podstaw do zmiany dotychczasowego stanowiska, gdyż postępowanie przeprowadzone zostało zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 Kpa, a powtórna analiza całości dokumentów postępowania, wykazała zgodność z prawem wydanego rozstrzygnięcia oraz jego merytoryczną poprawność.

Powyższa decyzja została zaskarżona przez Spółkę A. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. Spółka zarzuciła naruszenie:

1) art. 134 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, zwanej dalej "ustawą", poprzez nietraktowanie oferentów ubiegających się o zawarcie umowy na świadczenia stomatologicznej opieki doraźnej na terenie powiatu S. w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji i na takich samych zasadach;

2) art. 149 ust. 3 ustawy poprzez ich niezastosowanie i niewezwanie przez komisję konkursową w toku postępowania oferenta Spółki B. dokumentów wskazujących, że oferent ten posiada w godzinach udzielania świadczeń z zakresu opieki stomatologicznej aparat RTG w lokalizacji oraz, że od pierwszego dnia umowy świadczeniodawca ten będzie dysponował personelem wskazanym w wykazie załączonym do oferty;

3) art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wydanie przez organ w dniu [...] i w dniu [...] decyzji oddalających odwołanie skarżącej;

4) § 10 ust. 4 pkt 3 zarządzenia nr 57/2013/DSZOZ Prezesa NFZ z 02.10.2013 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (zmienionego zarządzeniem nr 74/2013/DSZOZ Prezesa NFZ z 12.12.2013 r.), poprzez niezbadanie, czy oferent Spółka B. rzeczywiście dysponuje personelem wskazanym w wykazie załączonym do oferty;

5) § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a zarządzenia 3/2014/DSZOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 23 stycznia 2014 r. oraz załącznika nr 1 do ww. zarządzenia, poprzez niezbadanie, czy oferent Spółka B. rzeczywiście dysponuje personelem wskazanym w wykazie załączonym do oferty;

6) § 1 ust. 1 pkt 1 lit. b zarządzenia 3/2014/DSZOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 23 stycznia 2014 r. oraz załącznika nr 1 do ww. zarządzenia, poprzez niezbadanie, czy oferent Spółka B. rzeczywiście dysponuje aparatem RTG wskazanym w ofercie w trakcie realizacji świadczeń z zakresu opieki doraźnej;

W związku z powyższym, skarżąca wniosła o:

1) uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...],

2) stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku;

3) zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów niniejszego postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz zwrotu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

W uzasadnieniu zarzutów skarżąca szczegółowo wyjaśniła powody ich wniesienia, między innymi, podkreślając fakt niewykonania wcześniejszego wyroku sądu w zakresie gotowości udzielania świadczeń przez personel wykazany w ofercie, właściwego zapewnienia aparatu RTG, a także dokonania oceny obu ofert wraz z przedstawieniem metod wyliczenia punktów za spełnianie poszczególnych kryteriów.

Zarzuciła także fakt zgromadzenia przez organ dokumentów, które nie istniały w chwili rozstrzygania konkursu i wykorzystania ich w zaskarżonej decyzji dla poparcia stanowiska organu.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia wniósł o oddalenie skargi i zasądzenie od skarżącej na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania. Organ uznał zarzuty skargi za nieuzasadnione, a także za tożsame z już rozpatrzonymi przez sąd. Zdaniem organu uchybienia stwierdzone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z dnia [...] miały charakter formalny i w ponownie prowadzonym postępowaniu zostały usunięte.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

Przystępując do badania sprawy należy zwrócić uwagę, że przy rozpatrywaniu odwołania od rozstrzygnięcia postępowania konkursowego w przedmiocie udzielania świadczeń opieki zdrowotnej stan faktyczny sprawy ustala się w oparciu o dokumenty zgromadzone podczas konkursu, a w szczególności złożone oferty wraz z załącznikami, protokoły kontroli i wreszcie ustalone wyniki konkursu ofert. Nie ma jakichkolwiek podstaw prawnych by w toku postępowania odwoławczego dokumentacja w tym zakresie była uzupełniana w oparciu poprzez nowe dowody, nawet mające jedynie potwierdzać prawidłowość i kompletność ofert, zbierane po terminie ogłoszenia wyników konkursu, tj. po [...]. Również stan prawny dotyczący przeprowadzania postępowania konkursowego winien odpowiadać odpowiednim datom związanym z tym postępowaniem.

W pierwszej kolejności należy podkreślić, że sprawa była już przedmiotem rozpoznawania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w S., który wyrokiem z dnia 5 lutego 2015 r. sygn. akt II SA/Sz 959 uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia.

Zgodnie z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Ustanowiona ww. przepisie zasada związania powoduje, że skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak również wszystkie przyszłe postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej. Moc wiążąca prawomocnego wyroku sądu administracyjnego związana jest z tożsamością stosunku prawnego będącego przedmiotem sprawy.

Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt, zostało uznane za błędne. Mając na uwadze powyższe sąd w niniejszym postępowaniu zobowiązany jest zbadać prawidłowość zaskarżonej decyzji w odniesieniu do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wyroku tego sądu z dnia 5 lutego 2015 r.

W wyżej wymienionym wyroku sąd wskazał, że organ stwierdził w decyzji, iż stosownie do § 10 zarządzenia nr 57/2013 Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, obowiązek udokumentowania gotowości udzielania świadczeń od pierwszego dnia obowiązywania umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez każdą z wymienionych w wykazie osób nie jest tożsamy z koniecznością załączenia do oferty dokumentów potwierdzających tę gotowość. W sytuacji, gdy ta sama osoba została zgłoszona w kilku ofertach komisja może wówczas wezwać oferentów do przedstawienia dokumentów potwierdzających wiarygodność oferty. Taka sytuacja jednak nie wystąpiła.

"Zdaniem sądu, taki sposób wyjaśnienia przyczyn odstąpienia od obowiązku udokumentowania przez oferenta gotowości udzielania świadczeń jest nieprzekonujący. Z § 10 ust. 4 pkt 3 zarządzenia nr 57/2013 Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia wynika, że formularz ofertowy zawiera wykaz personelu z opisem kompetencji; oferent obowiązany jest udokumentować gotowość udzielania świadczeń od pierwszego dnia obowiązywania umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez każdą z wymienionych w wykazie osób. Dokumentem potwierdzającym gotowość udzielania świadczeń jest zawarta z oferentem lub podwykonawcą umowa cywilnoprawna, w szczególności umowa o pracę lub pisemne zobowiązanie do zawarcia jednej z ww. umów. Z przytoczonego przepisu wynika jednoznacznie w jaki sposób oferent jest obowiązany udokumentować gotowość udzielania świadczeń. Zatem stanowisko organu, że obowiązek udokumentowania gotowości udzielania świadczeń nie jest tożsamy z koniecznością załączenia do oferty dokumentów potwierdzających tą gotowość jest co najmniej niezrozumiałe./.../ Tym niemniej wątpliwości skarżącej w tym zakresie powinny skłonić organ do wyjaśnienia tej kwestii, mając na uwadze obowiązek rzetelnego przeprowadzenia postępowania oraz regulację zawartą w przytoczonym wyżej § 10 ust. 4 pkt 3 zarządzenia nr 57/2013".

Sąd stwierdził, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania w kwestii dotyczącej gotowości personelu wskazanego w ofercie do udzielania świadczeń zdrowotnych nie zostały przez organ wzięte pod uwagę. Po pierwsze wykładnia zaprezentowania przez sąd wskazywała jednoznacznie, że "dokumentem potwierdzającym gotowość udzielania świadczeń jest zawarta z oferentem lub podwykonawcą umowa cywilnoprawna w szczególności umowa o pracę lub pisemne zobowiązanie do zawarcia jednej z ww. umów." Takie też, w dacie składania ofert, było brzmienie § 10 ust. 4 pkt 3 zarządzenia Nr 57/2013/DSOZ, z dnia 2 października 2013 r., Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia zmienionego zarządzeniem z dnia 12 grudnia 2013 r. Stwierdzenie przez organ w zaskarżonej decyzji, że z brzmienia § 10 ust. 4 pkt 3 ww. zarządzenia wynika jedynie, iż wymienione w nim dane dokumentują gotowość, jednak nie muszą być załączone do oferty, a wymagane są przez komisję konkursową jedynie w razie wątpliwości (taka była praktyka organów, a w roku 2015 r. zarządzenie po kolejnej zmianie już ten sposób uwzględnia), stanowi o niezastosowaniu się do oceny prawnej wyrażonej w wyroku sądu. Ponadto organ starał się wykazać gotowość personelu medycznego do udzielania świadczeń, poprzez przedstawienie danych wynikających z oświadczeń złożonych [...], co jak sąd wskazał powyżej nie powinno mieć miejsca.

Kolejną kwestią, co do której Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. wypowiedział się już w wyroku z dnia 5 lutego 2015 r., jest uzyskanie przez oferenta Spółkę B. dodatkowych punktów za zapewnienie aparatu RTG. "Sąd stwierdził, że z przedłożonych sądowi akt sprawy nie wynika, aby Spółka B. Spółka z o.o. posiadała aparat RTG na podstawie umowy użyczenia, jak stwierdzono to w ww. decyzji, co przyznała również na rozprawie pełnomocnik organu. W aktach znajduje się umowa o współpracy w zakresie udzielania świadczeń diagnostyki radiologicznej i laboratoryjnej z dnia [...], której przedmiotem jest m.in. udzielanie świadczeń w zakresie diagnostyki radiologicznej. Z załącznika 1 tej umowy wynika, że usługi tego rodzaju będą świadczone w godzinach 7.00 – 18.00 w dni robocze. W treści ww. umowy, ani z aneksu do niej sporządzonego dołączonego do akt nie wynika natomiast, że aparat RTG jest lub będzie dostępny dla Spółki B. w godzinach, w których miałyby być realizowane świadczenia stomatologicznej pomocy doraźnej. Oczywistym jest natomiast, że przyznanie dodatkowych punktów za posiadanie aparatu RTG w lokalizacji, uzasadnione jest wyłącznie wówczas, gdy aparat ten będzie dostępny w godzinach realizacji świadczenia i że powinno to być urządzenie nadające się do wykonywania diagnostyki na potrzeby świadczeń stomatologicznych. Skarżąca słusznie zatem zarzuciła organowi, że w prowadzonym postępowaniu nie zbadano należycie wszelkich okoliczności związanych z punktacją przyznaną poszczególnym oferentom w odniesieniu do wymagań określonych w ogłoszeniu o konkursie ofert."

Tak więc z oferty, ani z innych dokumentów postępowania konkursowego nie wynika w jakich godzinach miałby być dostępny w Przychodni aparat RTG, a także dlaczego przyznano oferentowi za aparat RTG dodatkowe punkty.

Organ w zaskarżonej decyzji, w oparciu o umowę najmu zawartą [...], wskazującą godziny wykonywania diagnostyki RTG – w dni powszednie od 18,00 do 7,00 oraz w soboty i niedziele całodobowo - (udostępnioną po zakończeniu postepowania konkursowego) doprecyzował umowę o współpracy zawartą przez oferenta z Samodzielnym Publicznym Zespołem Zakładów Opieki Zdrowotnej w G. Następnie stwierdził, że komisja konkursowa przyznała dodatkowe punkty Spółce B. za okazanie w miejscu planowanym do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej aparatu RTG na podstawie umowy o współpracy w zakresie udzielania świadczeń diagnostyki radiologicznej i laboratoryjnej z dnia [...] oraz oświadczenia z dnia [...]. Organ stwierdził także, że "Komisja uznała, iż zarówno dokumenty załączone do oferty jak i wynik kontroli oferenta stanowią pozytywną przesłankę w kwestii przyznania punktów za wykazanie przez Spółkę B. aparatu RTG w miejscu udzielania świadczeń".

W ocenie sądu, z dokumentów zebranych w trakcie konkursu, a także wywodu organu nie wynika, by podstawę przyznania dodatkowych punktów dla Spółki B. stanowiła dostępność aparatu RTG w godzinach realizacji świadczenia stomatologicznej pomocy doraźnej. Pozostaje to w sprzeczności z wymaganiami określonymi w ogłoszeniu o konkursie ofert i stanowi o niezastosowaniu się do oceny prawnej przedstawionej w wyroku sądu z dnia 5 lutego 2015 r.

Dodać należy, że zdarzenia mające miejsce po zawarciu z oferentem umowy o świadczenie usług pozostają poza zainteresowaniem sądu i nie mogą być brane pod uwagę w niniejszym postępowaniu.

W poprzednio wydanym wyroku sąd "uznał, że w wyniku uchybień natury procesowej, w toku postępowania przed Dyrektorem Oddziału Narodowego Funduszu Zdrowia nie ustalono w sposób jednoznaczny i nie wyjaśniono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, czy rzeczywiście nie doszło do naruszenia przepisu art. 134 ust. 1 ustawy, a więc, czy nie doszło w toku postępowania konkursowego do obrazy zasady równego traktowania wszystkich oferentów oraz zasad uczciwej konkurencji, a w konsekwencji naruszenia interesu prawnego strony skarżącej.

Ponownie rozpoznając sprawę rolą organu będzie uwzględnienie i usunięcie dostrzeżonych przez Sąd uchybień, ponowne zweryfikowanie prawidłowości dokonanej oceny obu ofert wraz z przedstawieniem metod wyliczenia punktów za spełnienie poszczególnych kryteriów oferentom, w tym obejmującego również sposób skalkulowania punktów za zaproponowaną ostatecznie przez oferentów cenę jednostki rozliczeniowej."

Fakt, że w pierwszym z cytowanych powyżej zdań uzasadnienia wyroku z dnia 5 lutego 2015 r. sąd uznał, iż w wyniku uchybień natury procesowej organ w sposób jednoznaczny nie wyjaśnił zasadności lub bezzasadności podstawowego zarzutu skargi nie oznacza, że wystarczyło szerzej ustosunkować się do niektórych kwestii by oddalić odwołanie. Oczywistym jest, że sąd wskazując na uchybienia proceduralne miał przede wszystkim naruszenie art. 7 i 77 oraz art.107 § 3 Kpa ( Kodeks postępowania administracyjnego znajduje tu zastosowanie - art. 1 pkt 2 K.p.a. Nie ulega zatem kwestii, że K.p.a. ma zastosowanie w takich sprawach, z wyłączeniem tych jego przepisów, które dotyczą kwestii odmiennie uregulowanych w ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej). Bez względu jednak na to, że w ww. wyroku sąd nie nakazał zastosowania się organu do oceny prawnej przedstawionej w uzasadnieniu orzeczenia, obowiązek jej uwzględnienia wynika wprost z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Jak wynika z treści zaskarżonej decyzji a także poprzedzającej ją decyzji Dyrektor Oddziału Narodowego Funduszu Zdrowia nie zastosował się do oceny prawnej zawartej w wyroku z dnia 5 lutego 2015 r. sygn. akt II SA/Sz 959/14, a ponadto nie dokonał ponownej weryfikacji "prawidłowości dokonanej oceny obu ofert wraz z przedstawieniem metod wyliczenia punktów za spełnienie poszczególnych kryteriów oferentom, w tym obejmującego również sposób skalkulowania punktów za zaproponowaną ostatecznie przez oferentów cenę jednostki rozliczeniowej."

Rozpatrując ponownie sprawę organ winien uwzględnić przedstawioną w uzasadnieniu niniejszego wyroku ocenę sądu, a następnie podjąć rozstrzygnięcie i uzasadnić je zgodnie z regułami obowiązującymi w postępowaniu administracyjnym.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w S, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję pierwszoinstancyjną. Rozstrzygnięcie w pkt II sentencji wyroku zapadło na podstawie na podstawie art.200 w zw. z art.205 ww. ustawy.