Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SAB/Wr 28/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2011-09-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 61, 35, 36 i 104
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Andrzej Wawrzyniak /sprawozdawca/ Sędzia WSA - Alicja Palus Sędzia WSA -Mieczysław Górkiewicz Protokolant - Magda Mikus po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 września 2011 r. sprawy ze skargi Z. D. i B. D. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. w przedmiocie wybudowania gołębnika oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] r. skarżący Z. i B.D. wystąpili do Wojewody z prośbą o interwencję w sprawie wybudowania przez W. W. budynku gospodarczego na działce nr[...], na podstawie zgłoszenia Staroście Z., w sytuacji braku planu miejscowego dla tego terenu i użytkowania tego budynku jako gołębnika.

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda, powołując jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 65 § 1 kpa, przekazał powyższe pismo Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Z. "do załatwienia zgodnie z właściwością".

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z., w reakcji na powyższe postanowienie, pismem z dnia 12 lipca 2006 r. udzielił odpowiedzi Wojewodzie.

Pismem z dnia [...] r., skierowanym do D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. w trybie art. 37 § 1 kpa, skarżący wnieśli zażalenie na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z.

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. na podstawie art. 37 § 2 i art. 123 kpa wyznaczył Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Z. 30-dniowy termin (licząc od dnia otrzymania niniejszego postanowienia) "celem właściwego, zgodnego z obowiązującym porządkiem prawnym załatwienia sprawy".

W uzasadnieniu tego postanowienia D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaznaczył, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. nie rozpoznał w przewidzianej prawem formie pisma skarżących z dnia [...] r., a w reakcji na postanowienie Wojewody z dnia [...] r. nr[...] , pismem z dnia [...] r. udzielił odpowiedzi jedynie Wojewodzie.

W nawiązaniu do postanowienia D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr[...] , Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. skierował do Z. D. i B. D. pismo z dnia[...] r., w którym podał, iż kwestia wniosku skarżących z dnia [...] r. została wyjaśniona w piśmie nr [...] z dnia [...] r. informującym, że w przedmiocie wybudowanego gołębnika zlokalizowanego na terenie nieruchomości W. W. nr [...] w P. przeprowadzono postępowanie administracyjne, w wyniku którego W. W. doprowadził przedmiotowy obiekt do stanu zgodnego z przepisami Prawa budowlanego. Powiatowy Inspektor przedstawił następnie przebieg postępowania dotyczącego rozebranego gołębnika, które zostało zakończone oraz wskazał, że W. W. po zakończeniu postępowania prowadzonego przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w Z. wystąpił do Starostwa Powiatowego w Z. ze zgłoszeniem zamiaru wykonania pomieszczenia gospodarczego na działce nr [...] w miejscowości P.[...]. Zaznaczając, że Starosta nie wniósł sprzeciwu do tego zgłoszenia, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. w odniesieniu do kwestii wyrządzania szkód na polach uprawnych skarżących przez gołębie znajdujące się w gołębniku W.W. podał, że kwestia ta, jak również ewentualne odszkodowanie z tego tytułu, powinna być rozpatrzona przez sądy powszechne.

W nawiązaniu do pism skarżących z dnia [...] r. i z dnia [...] r., w których skarżący stwierdzili, że przedmiotowa sprawa nigdy nie była załatwiona zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym i zgodnie z zaleceniami D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. zawartymi w postanowieniu z dnia [...]r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. przesłał skarżącym pisma z dnia [...] r. i z dnia [...] r. informujące, że swoje stanowisko zawarł w pismach z dnia [...] r. wyjaśniających zagadnienie gołębnika zlokalizowanego na terenie działki W.W.

Pismem z dnia [...] r. B. D. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. o udzielenie informacji: 1) kiedy dokonano oględzin nieruchomości, 2) kiedy W. W. wystąpił ze zgłoszeniem nowej inwestycji (gołębnika), 3) jaką datę wskazał jako data rozpoczęcia robót, 4) kiedy faktycznie zostały rozpoczęte i zakończone prace dotyczące budowy gołębnika.

Postanowieniem z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z., powołując jako podstawę rozstrzygnięcia art. 65 § 1 kpa, postanowił przekazać Staroście Z. powyższe pismo w części zawartej w pkt 2, 3 i 4.

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W., po rozpoznaniu zażalenia skarżących na powyższe postanowienie z dnia [...] r., na podstawie 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 kpa uchylił zaskarżone postanowienie w całości.

W uzasadnieniu organ II instancji podał, że powołany przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego przepis art. 65 § 1 kpa pozwala na przekazanie do innego organu lub sądu celem rozpatrzenia zgodnie z właściwością całości podania a nie jego części. Zaznaczając, że jeżeli organ powiatowy uważał, iż wniesione podanie dotyczy zarówno spraw podlegających jego kompetencji, jak również takich, które podlegają rozpatrzeniu przez inny organ, powinien zastosować art. 66 § 1 kpa, Wojewódzki Inspektor stwierdził, że nie znajduje żadnego uzasadnienia prawnego zastosowanie w przedmiotowym przypadku art. 65 § 1 kpa, wobec czego należało uchylić zaskarżone postanowienie.

Organ odwoławczy zauważył następnie, że żądanie (w zakresie wszystkich czterech punktów) wniesione pismem z dnia 20 października 2009 r. dotyczy ustaleń dokonanych w trakcie kontroli przeprowadzonych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z., a zatem do udzielenia odpowiedzi właściwy jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z.

Odpowiadając na wniosek skarżących o wyznaczenie Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Z. terminu do załatwienia sprawy organ II instancji podał, że sprawa podlega rozpatrzeniu w terminie ustawowym określonym w art. 35 kpa, a D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie może wydłużać ani skracać terminów określonych w ustawie. Odnosząc się do kwestii nie udzielenia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego odpowiedzi na pismo skarżących z dnia [...] r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że postanowienie z dnia [...] r. nr [...] wyczerpało środki prawne przysługujące skarżącym w sprawie bezczynności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. na drodze administracyjnej i skarżącym służy skarga do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność organu.

W nawiązaniu do postanowienia z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. skierował do skarżących pismo z dnia [...] r., w którym ustosunkował się do pisma skarżących z dnia 20 października 2009 r. oraz podniósł, iż skarżący nie byli stroną postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej budowy pomieszczenia gospodarczego – gołębnika objętego zgłoszeniem z dnia [...] r. i z dnia [...] r. oraz w sprawie rozbudowy pomieszczenia gospodarczego – gołębnika objętego zgłoszeniem z dnia [...] r.

W dniu [...] r. skarżący B.D. skierował do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. "wezwanie do usunięcia naruszenia prawa".

Odpowiadając skarżącym na to wezwanie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. w piśmie z dnia [...] r. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w piśmie z dnia [...] r.

Pismem z dnia [...] r. Z. i B. D. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. "w sprawie wykonania czynności wskazanych w postanowieniach D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W." z dnia [...] r. i z dnia [...]r., zarzucając naruszenie art. 35 § 1, 2 i 3 kpa oraz art. 61 i art. 104 kpa.

W uzasadnieniu skargi przedstawiwszy dotychczasowy przebieg postępowania skarżący zarzucili, iż pomimo upływu ponad roku od złożenia przez nich w dniu [...] r. "wezwania do usunięcia naruszenia prawa" przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. "nic w przedmiotowej sprawie nie zostało zrobione". Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. nic nie uczynił, aby zapobiec niszczeniu przez gołębie W. W. ich zasiewów i grządek z warzywami, zanieczyszczaniu ich działki, utrudnianiu swobodnego korzystania z własności skarżących oraz bezpiecznego przebywania na niej.

W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. podał, iż postępowanie w sprawie samowolnie wybudowanego gołębnika zlokalizowanego w miejscowości P. [...] na posesji należącej do W. W. wszczęte zostało przez Inspektorat w [...] r. Po poinformowaniu przez inwestora o dokonaniu rozbiórki przedmiotowego obiektu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu [...] r. sprawdził w terenie wykonanie rozbiórki obiektu i pismem z dnia [...] r. poinformował o tym fakcie Starostwo Powiatowe w Z. Organ zaznaczył następnie, że w aktach Inspektoratu istnieje zgłoszenie dokonane przez W. W. w Starostwie Powiatowym w Z. z dnia [....] r., przyjęte bez sprzeciwu, a także, iż z pisma Starostwa Powiatowego w Z. wynika, że skarżący nie byli stroną postępowania "przy przyjmowaniu ww. zgłoszenia na budowę pomieszczenia gospodarczego zlokalizowanego na działce Pana W.W.". Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił przy tym, że na każdym etapie prowadzonego postępowania skarżący otrzymywali informacje, iż w przedmiocie wybudowanego gołębnika przeprowadzono postępowanie administracyjne, w wyniku którego W. W. doprowadził przedmiotowy obiekt do stanu zgodnego z przepisami Prawa budowlanego oraz że ostatecznie kwestia gołębnika została po raz kolejny wyjaśniona skarżącym w piśmie z dnia [...] r.

Po otrzymaniu zawiadomienia o terminie rozprawy wyznaczonej na dzień [...] r., skarżący przesłali w dniu [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu "wezwanie do usunięcia naruszenia prawa" poprzez właściwe nadanie biegu ich skardze z dnia [...] r.

Uzasadniając to pismo skarżący podali, że w skardze zaskarżyli bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. w sprawie wykonania czynności wskazanych w postanowieniach D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. i z dnia [...] r., zarzucając naruszenie art. 35 § 1, 2 i 3 kpa, art. 61 kpa i art. 104 kpa. Natomiast z zawiadomienia o terminie rozprawy wynika, że rozpatrywana będzie skarga na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. w przedmiocie wybudowania gołębnika. Oświadczając, że nie składali takiej skargi skarżący zażądali wyznaczenia terminu rozprawy w sprawie rozpatrzenia ich skargi z dnia [...] r. oraz przekazania tej skargi "do rozpatrzenia przez właściwy Wydział", albowiem ich skarga jest bezpośrednio związana z osobą W.W., "mającego rodzinne powiązania z sędzią NSA Zygmuntem Wiśniewskim, ponadto, biorąc pod uwagę właściwość Wydziału, to (...) Wydział II (...) jest właściwy do rozpoznawania spraw z zakresu prawa budowlanego", a ich skarga "dotyczy prawa administracyjnego, dlatego też ani sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski, ani sędziowie Wydziału II nie są właściwymi do rozpatrzenia" skargi z dnia [...] r.

W przesłanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu piśmie z dnia [...] r. skarżący podali, że "Analizując pismo PINB w Z. z dnia [...]r., które WSA we Wrocławiu nazwał odpowiedzią na (...) skargę" stwierdzają, iż ich skarga z dnia [...]r. "dotyczy łamania prawa administracyjnego (art. 35 § 1, 2 i 3 kpa, art. 61 kpa i art. 104 kpa)". Podkreślając, że postanowienia D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. i z dnia [...] r. "zawierają wskazania, które powinien wykonać Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z.", skarżący wywiedli, że Powiatowy Inspektor zaleceń tych nie wykonał. Podnieśli następnie, że W.W. "nigdy nie zabiegał o zgodę na budowę gołębnika – tylko na budowę pomieszczenia gospodarczego, a to oznacza, że oszukał Starostwo Powiatowe w Z., albowiem nie jest to pomieszczenie gospodarcze, ale gołębnik". W opinii skarżących, gdyby "W. W. złożył zgłoszenie zamiaru budowy gołębnika, wówczas Starostwo Powiatowe w Z. winno działać na podstawie art. 30 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, albowiem stado gołębi nie tylko pogarsza stan środowiska oraz warunki zdrowotno-sanitarne, ale również wyrządza szkody i straty" w zasiewach skarżących, a "Starostwo Powiatowe w Z. miałoby wówczas obowiązek ustalenia i powiadomienia stron". Zdaniem skarżących, W. W. świadomie wprowadził w błąd Starostwo Powiatowe w Z. podając, że ma zamiar wybudować pomieszczenie gospodarcze, które od samego początku było gołębnikiem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Mając na uwadze treść skargi z dnia 10 czerwca 2011 r. oraz pism skarżących przesłanych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu po wpłynięciu powyższej skargi do Sądu w pierwszej kolejności należy ustalić, jaki jest przedmiot skargi wniesionej przez skarżących Z. i B.D. oraz czy Wydział II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu jest właściwy do rozpatrzenia skargi z dnia [...] r.

W powyższej skardze Z. i B. D. podali, że jej przedmiotem jest bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. "w sprawie wykonania czynności wskazanych w postanowieniach D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W." z dnia [...] r. i z dnia [...] r., a w piśmie z dnia [...] r. oświadczyli, że nie składali skargi na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. w przedmiocie wybudowania gołębnika.

Postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] zapadło w trybie art. 37 kpa, natomiast postanowienie tego organu z dnia [...] r. nr [...] zostało wydane wskutek rozpoznania przez organ II instancji zażalenia skarżących na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] r. o przekazaniu na podstawie art. 65 § 1 kpa Staroście Z. pisma skarżącego z dnia [...] r. w części zawartej w pkt 2, 3 i 4 tego pisma.

Oba te postanowienia zapadły w incydentalnych kwestiach w sprawie zainicjowanej pismem skarżących z dnia [...] r., w którym to piśmie Z. i B.D. wystąpili o interwencję w sprawie wybudowania przez W. W. budynku gospodarczego na działce nr[...], na podstawie zgłoszenia Staroście Z.

Żadne z tych postanowień nie wszczynało odrębnego postępowania, które winno zakończyć się wydaniem decyzji administracyjnej, ani nie dotyczyło sprawy co do istoty.

Mając powyższe na względzie oraz fakt, że w piśmie z dnia [...]r. skarżący domagali się interwencji organu administracyjnego w sprawie wybudowania budynku gospodarczego – gołębnika, uznać należało, że faktycznym przedmiotem bezczynności zarzucanej w skardze Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Z. była kwestia wybudowania gołębnika przez W. W. Tej przecież kwestii dotyczyły postanowienia D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. i z dnia [...]r.

Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest zatem bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. w przedmiocie wybudowania gołębnika.

Odnosząc się do dalszych wywodów zawartych w pismach skarżących kierowanych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zauważyć wypada, że zupełnie chybione są zarzuty dotyczące rzekomych powiązań rodzinnych W. W. z Przewodniczącym II Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu sędzią NSA Zygmuntem Wiśniewskim, których poza przypadkową zbieżnością nazwisk nic nie łączy, jak również dotyczące właściwości II Wydziału. Podkreślić trzeba, że prawo budowlane jest częścią prawa administracyjnego i Wydział II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu jest właściwy do rozpatrzenia skargi z dnia [...]r.

Przechodząc do merytorycznej oceny zarzutów podnoszonych w skardze zaznaczyć trzeba, że skarga na bezczynność jest instytucją służącą eliminowaniu opieszałości organów administracji publicznej w terminowym załatwieniu sprawy w przedmiocie należącym do ich kompetencji.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - dalej zwanej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, obejmującą między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a.

Jak trafnie podkreślano w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. np. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 29 marca 2011 r. sygn. akt II SAB/Bd 46/10), zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej w załatwieniu sprawy administracyjnej jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów i czynności.

W piśmiennictwie oraz judykaturze przyjmuje się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (zob. T. Woś, H. Krysiak-Molczyk i M. Romańska, Komentarz do ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2005, s. 86; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 14 stycznia 2010 r., sygn. akt IV SAB/Wr 66/09). Wniesienie skargi na "milczenie władzy" jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 37). Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracyjny zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji, lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności (wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 29 marca 2011 r. sygn. akt II SAB/Bd 46/10).

Powinność orzecznicza właściwego organu administracji publicznej, w tym przede wszystkim obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej w sposób określony w przepisie art. 104 kpa istnieje od momentu wszczęcia postępowania w jednym z trybów przewidzianych w art. 61 § 1 kpa, to znaczy na zasadzie skargowości (czyli na żądanie strony) w sytuacjach, gdy przedmiotem żądania jest uzyskanie prawa (uprawnienie) lub na zasadzie oficjalności (z urzędu) w przypadkach, gdy efektem przeprowadzonego postępowania może być nałożenie na określony podmiot obowiązku.

Taka generalna reguła procesowa dotycząca możliwości inicjowania postępowania w konkretnej (indywidualnej) sprawie administracyjnej ma zastosowanie również do postępowań prowadzonych przez organy nadzoru budowlanego na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.).

Zgodnie z koncepcją ustawodawcy wynikającą z przepisów rozdziału 8 powołanej powyżej ustawy organy nadzoru budowlanego działają w formule organów policyjnych i uprawnione są do podejmowania czynności kontrolnych, sprawdzających oraz interwencyjnych. Taka pozycja ustrojowa i materialnoprawna powoduje, że od ich oceny i dokonanych przez nie ustaleń uzależnione jest wszczęcie postępowania w spawie administracyjnej, którego celem jest konkretyzacja obowiązku określonego w ustawie – Prawo budowlane. Celem postępowania administracyjnego jest bowiem zawsze nowe ukształtowanie sytuacji prawnej podmiotu określonego według kryteriów przyjętych w przepisie art. 28 kpa lub przepisach szczególnych (np. art. 28 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane) poprzez nałożenie obowiązku (lub nadanie uprawnienia).

Konstrukcja przepisów ustawy – Prawo budowlane, wskazujących na właściwość organów nadzoru budowlanego uprawnia do stwierdzenia, że dotyczą one sytuacji, w których realizowanie postulatu państwa prawa wymaga określonej interwencji tego organu administracji publicznej poprzez podjęcie wstępnych czynności, przeprowadzenie postępowania w uzasadnionych przypadkach i orzeczenie o obowiązkach. Postępowania takie ze względu na charakter i istotę przedmiotu sprawy wszczynane są z urzędu po dokonaniu przez organ wiarygodnych ustaleń wstępnych. Jeżeli ustalenia takie pozwalają uznać ewentualną ingerencję organu nadzoru budowlanego za zbędną czy bezpodstawną, to niezasadne jest wszczynanie postępowania wyłącznie z racji literalnego formalizmu, który jest niepożądany ze względu na zasady ekonomii procesowej i interes społeczny (wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 31 stycznia 2011 r. sygn. akt II SAB/Wr 53/11).

W realiach rozpoznawanej sprawy, w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że w przypadku żądania przeprowadzenia postępowania w przedmiocie legalności robót budowlanych (a taki w istocie jest przedmiot niniejszej sprawy, zgodnie z kompetencjami organów nadzoru budowlanego), organ nadzoru budowlanego uprawniony jest do prowadzenia postępowań kontrolnych, które w razie stwierdzenia braku podstaw do wydania decyzji nakazowej, nie kończą się wydaniem decyzji (por. wyrok NSA z dnia 27 sierpnia 2010 r. sygn. akt II OSK 1500/09; wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 29 marca 2011 r. sygn. akt II SAB/Bd 46/10).

W rozpatrywanej sprawie skarżący domagali się interwencji organu administracyjnego w sprawie wybudowania przez W. W. budynku gospodarczego (gołębnika) na działce nr[...], na podstawie zgłoszenia Staroście Z.

Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, po zobowiązaniu w 2009 r. przez D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do "zgodnego z obowiązującym porządkiem prawnym załatwienia sprawy" Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. podjął czynności wyjaśniające, zmierzające do ustalenia, czy w przedmiotowej sprawie zachodzą okoliczności wymagające jego interwencji, a po ustaleniu, że wobec zrealizowania opisanego w piśmie skarżących z dnia [...]r. obiektu budowlanego na podstawie zgłoszenia, do którego właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego nie znalazł podstaw prawnych do podejmowania władczych działań, wszczynania z urzędu postępowania administracyjnego i wydania decyzji administracyjnej, w związku z czym pismem skierowanym do skarżących poinformował ich o swoim stanowisku. Wysłanie tego pisma Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. uznał za "zgodne z obowiązującym porządkiem prawnym załatwienie sprawy".

Oceniając zgodność z prawem działań podjętych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. podkreślić trzeba, że organy nadzoru budowlanego, będące swoistą "policją budowlaną", podejmują swoje działania z urzędu, jeżeli spełnione są przewidziane przez obowiązujące przepisy prawa okoliczności. Kierowane do inspektoratów nadzoru budowlanego pisma osób przedstawiające zarzuty stawiane konkretnym inwestycjom organy nadzoru budowlanego traktują jako pisma informujące o określonych nieprawidłowościach, stanowiące dla tych organów sygnał do ewentualnego podjęcia stosownych działań z urzędu. Jeżeli zatem organy nadzoru budowlanego nie widzą podstaw do ingerencji, nie mają tym samym podstaw do wydawania jakichkolwiek decyzji. Skoro bowiem swoje działania podejmują z urzędu, a nie na wniosek strony, to nie widząc podstaw do wszczynania z urzędu postępowania administracyjnego pismem informują odpowiednie podmioty o swoim stanowisku.

Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie.

Z materiału sprawy, na podstawie którego – zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. – orzeka sąd administracyjny, wynika w sposób jednoznaczny, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. podjął prawidłowe czynności wstępne, na podstawie których uznał, że brak jest podstaw faktycznych do wszczęcia postępowania dotyczącego wybudowania przez W. W. gołębnika.

Istotne bowiem jest, że w przypadku podjęcia przez inwestora w sposób nielegalny robót budowlanych związanych z realizacją danej inwestycji organ nadzoru budowlanego byłby zobligowany do wszczęcia w tym przedmiocie postępowania. W braku natomiast ustaleń wskazujących na samowolne zrealizowanie takich robót (w realiach niniejszej sprawy – zrealizowanie robót budowlanych nastąpiło na podstawie zgłoszenia, do którego właściwy organ nie złożył sprzeciwu), organ nadzoru budowlanego nie miał podstaw do wszczynania postępowania.

Zważyć zatem należy, że w sytuacji, gdy nie nastąpiło wszczęcie postępowania w konkretnej sprawie właściwy organ nie był podporządkowany rygorom kodeksu postępowania administracyjnego przyjętym w dziale I i II ustawy procesowej, a to eliminowało m.in. jego obowiązki wynikające z art. 61 § 4, art. 35 i 36 oraz art. 104 kpa (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 31 stycznia 2011 r. sygn. akt II SAB/Wr 53/11).

W przedstawionych powyżej okolicznościach Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanemu w Z. nie można aktualnie zarzucić bezczynności, o jakiej mowa we wskazanym wcześniej przepisie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. i mając to na względzie – stosownie do przepisu art. 151 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.