Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 38/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2016-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, 62, 75 par. 1, art. 77, 78, 80,8 6, 104,1 07 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 4 pkt 27, art. 44b ust. 1, art. 44c ust. 1, art. 52a ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 124
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii - tekst jednolity
article: art. 4 ust. 1, art. 27c ust. 1,3 pkt. 1 i 4, art. 36 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2015 poz 1412
law: Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alojzy Wyszkowski, Sędziowie sędzia NSA Henryk Ożóg, sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska (spr.), Protokolant Z-ca Kierownika Sekretariatu Agnieszka Figura, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 14 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie obciążenia opłatą za przeprowadzone czynności kontrolne oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] wydaną z powołaniem się na przepisy art. 12 ust. 1 i art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. nr 212, poz. 1263 ze zm.), art. 104 § 1 i 2, 105 § 1 oraz § 2, § 3, § 4 i § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2010 r., nr 36, poz. 203) Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w O. obciążył A. S. opłatą w wysokości 26, 25 zł (pkt I) i M. S. opłatą w wysokości 25, 25 zł (pkt II) za przeprowadzone dnia 9 sierpnia 2012 r. (protokół kontroli nr [...]) oraz dnia 14 sierpnia 2012 r. (protokół poboru prób nr [...]) czynności kontrolne, w wyniku których stwierdzono nieprzestrzeganie zakazu wprowadzania do obrotu środków zastępczych (art. 44b ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2012 r., poz. 124), dalej: u.p.n. oraz na podstawie art. 105 k.p.a. umorzył postępowanie administracyjne wszczęte z urzędu dnia 16 kwietnia 2013 r. w części dotyczącej obciążenia firmy A Sp. z o. o. opłatą za przeprowadzone czynności kontrolne oraz koszty badań laboratoryjnych i oceny substancji psychoaktywnych pod nazwą "kapsel", "kapsel max", "śruba" (pkt III).

Decyzja pierwszo-instancyjna została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W związku z informacją uzyskaną z Komendy Powiatowej Policji w O. o podejrzeniu wprowadzania do obrotu substancji psychoaktywnych , przedstawiciele Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. przeprowadzili dniu 9 sierpnia 2012 r. w lokalu - salonie gier [...] przy ul. [...] w O. kontrolę sanitarną udokumentowaną protokołem nr [...]. Właścicielem obiektu jest B. N. W toku przeprowadzonych czynności kontrolnych ustalono również, że w powyższym lokalu wprowadza się do obrotu produkty, co do których zachodzi podejrzenie, że są środkami zastępczymi. W pomieszczeniu, w którym przebywał pracownik, przedstawiciele Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. stwierdzili obecność ekspozycji akcesoriów do czyszczenia obudów komputerów stacjonarnych i laptopów o nazwach kapsel, kapsel max, śruba, w postaci saszetek wykonanych ze szczelnie zgrzanej folii z nadrukiem. Oznakowanie produktów, sposób opakowania, wygląd wzbudziły wątpliwości co do właściwego ich przeznaczenia, nasuwając przy tym podejrzenie, że produkty mogą być wprowadzane do obrotu jako środek odurzający bądź "substancja psychotropowa". Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w O. dokonał zabezpieczenia (postanowienie nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r.) znajdujących się w lokalu produktów w ilości: "kapsel max" - 18 szt., "kapsel" - 1 szt., "śruba" 10 szt.

Podczas kontroli dnia 9 sierpnia 2012 r. pracownica przedstawiła do wglądu sprawozdania z badań produktów "kapsel" i "śruba" na obecność substancji kontrolowanych u.p.n. Dokumenty te uznano za niewiarygodne ze względu na brak informacji, która mogłaby potwierdzić czy analiza była dokonana w uprawnionym laboratorium i czy osoba, która wykonała badania posiadała uprawnienia do ich przeprowadzenia. Ponadto z dołączonych potwierdzeń notarialnych do tychże sprawozdań nie wynikało jakich dokumentów one dotyczą. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w O. uznał, że przedmiotowe dokumenty były przygotowane na ewentualność kontroli sanitarnej w związku z wprowadzaniem do obrotu środków zastępczych.

Dnia 14 sierpnia 2012 r. przedstawiciele Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. w lokalu przy ul. [...] podczas poboru prób ww. produktów do analizy laboratoryjnej, stwierdzili pojawienie się nowej partii takich samych produktów jak w dniu 9 sierpnia 2012 r. Z zabezpieczonych w dniu 9 sierpnia 2012 r. produktów pobrano próbki do badań w ilości 7 szt. (protokół nr [...] z dnia 14 sierpnia 2012 r.).

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w O. zabezpieczył wszystkie pozostałe podejrzane produkty i wstrzymał wprowadzanie ich do obrotu na czas niezbędny do przeprowadzenia analizy składu jakościowego (decyzja nr [...] z dnia 14 sierpnia 2012 r.). Łącznie w lokalu zabezpieczono 165 szt. produktów na kwotę o wartości 5,175 zł. (postanowienie nr [...] z dnia 14 sierpnia 2012 r.): "kapsel max" - 36 szt., "kapsel" - 22 szt., "śruba" - 107 szt.

Zatrudniona w dniu poboru prób A. R. wskazała, że właścicielem lokalu jest M. S. Z rozmów telefonicznych przeprowadzonych w dniach 14 sierpnia 2012 r. oraz 16 sierpnia 2012 r. z M. S. ustalono, że produkty zostały zakupione w hurtowni w związku z brakiem dokumentacji zakazującej ich sprzedaży (adnotacja służbowa z dnia 16 sierpnia 2012 r.) Na oznakowaniu produktów umieszczony był producent - B Sp. z o. o. ul. [...],[...] L.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w O. stwierdził, że fakt pojawienia się w lokalu kolejnej partii produktów w dniu 14 sierpnia 2012 r. jest równoznaczny z zamiarem wprowadzenia ich do obrotu. Gdyby przedmiotowe produkty nie były przeznaczone do sprzedaży, strony nie posiłkowałyby się sprawozdaniami ich badań. Ponadto przedstawiciele Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. sporządzając postanowienia o zabezpieczeniu produktów w dniach [...] sierpnia 2012 r. (nr [...]) i [...] sierpnia 2012 r. (nr [...]) zostali poinformowani przez pracowników – A. K. i A. R. o cenach przedmiotowych produktów tj. "kapsel max"- 45 zł/ szt., "kapsel"- 40 zł/szt., "śruba"- 25 zł/szt. co świadczy o wprowadzaniu ich do obrotu. Łącznie w dniu 14 sierpnia 2012 r. zabezpieczono produkty na kwotę o wartości 5,175 zł. Gdyby dane produkty nie były przeznaczone do sprzedaży, pracownik nie posiadałby informacji dotyczących ich cen.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w O. wszczął z urzędu w dniu 14 sierpnia 2012 r. postępowanie administracyjne w sprawie wprowadzania do obrotu przedmiotowych produktów i w tym samym dniu wydał decyzję nr [...] – z rygorem natychmiastowej wykonalności - orzekającą o wstrzymaniu wprowadzanie do obrotu wyrobów o nazwie "kapsel", "kapsel max", "śruba" określonych jako preparaty do czyszczenia obudów komputerów stacjonarnych i laptopów, na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań ich bezpieczeństwa, nie dłuższy niż 18 miesięcy. Adresatem powyższej decyzji była firma C, ul. [...],[...] O.

W dniu [...] sierpnia 2012 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w O. postanowieniem nr [...] zatrzymał sprzedawane w punkcie przy ul. [...] w O. produkty pod nazwą "kapsel", "kapsel max", "śruba" na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań ich bezpieczeństwa i zlecił przebadanie produktów w celu identyfikacji ich składu chemicznego do Narodowego Instytutu Leków w Warszawie. Z protokołu badań z tegoż Instytutu nr [...] z dnia [...] września 2012 r. wynika , że w zbadanych produktach zidentyfikowano między innymi : 1. Substancje kontrolowane przez ustawę o przeciwdziałaniu narkomanii: JWH-122 2. Analogi strukturalne substancji wymienionych w załącznikach do ustawy o przeciwdziałaniu; etkatynon, AM-2201, JWH-022, 2-DPMP,

Według biegłego wszystkie te substancje wykazują działanie psychoaktywne i produkty zawierające te substancje mogą być zaklasyfikowane jako środki zastępcze. Substancje te mogą stanowić zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi.

Pismem z dnia 6 października 2012 r. pełnomocnik firmy A adwokat G. M. przesłał fakturę [...] z dnia 5 sierpnia 2012 r. i fakturę [...] z dnia 20 sierpnia 2012 r. w celu wykazania , że przedmiotowe produkty należały do firmy A Sp. z o. o. i zostały zakupione w celach jedynie marketingowych. W wymienionych fakturach jako nabywca figuruje firma A Sp. z o. o., o numerze NIP [...].

M. S. odwołując się od decyzji z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...], wstrzymującej mu wprowadzanie do obrotu środków zastępczych, przedłożył Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w O. umowę z dnia 1 sierpnia 2012 r. dotyczącą podnajmu części omawianego lokalu użytkowego firmie A Sp. z o. o. Umowa ta miała stanowić dowód potwierdzający fakt prowadzenia działalności przez firmę A Sp. z o.o. w lokalu - salonie gier przy ul. [...] w O., a tym samym wprowadzania przez nią do obrotu środków zastępczych. Na podstawie przedłożonych dokumentów Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w O. uznał, że stroną w sprawie wprowadzania do obrotu środków zastępczych jest A Sp. z o.o.

Dolnośląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. decyzją dnia [...] października 2012 r. uchylił w całości decyzję z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. wskazując m.in. na naruszenie przepisu art. 10 k.p.a.

Dnia 20 listopada 2012 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w O. wydał zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wprowadzania do obrotu środków zastępczych kapsel, kapsel max, śruba, w którym jako stronę postępowania wskazał firmę A Sp. z o. o.

Decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w O. zakazał firmie A Sp. z o.o. w O. wprowadzania do obrotu przedmiotowych wyrobów i jednocześnie nakazał wycofanie z obrotu danych produktów oraz nakazał ich zniszczenie na koszt strony postępowania . D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. utrzymał w mocy powyższą decyzję .

Dnia 16 kwietnia 2013 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w O. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie obciążenia opłatą za przeprowadzone czynności kontrolne oraz koszty badań laboratoryjnych i oceny substancji psychoaktywnych wprowadzanych do obrotu produktów pod nazwą "kapsel", "kapsel max", "śruba" dotyczące firmy A Sp. z o. o. w O. A następnie decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] obciążył A Sp. z o. o. opłatą za badanie składu jakościowego wprowadzanych do obrotu produktów o nazwach: "kapsel", "kapsel max", "śruba". Powyższa decyzja została uchylona przez D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. , którą przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Według organu II instancji spółka nie mogła zakupić przedmiotowych produktów , gdyż z informacji udzielonych przez Urząd Skarbowy w O. wynika, że numer NIP został nadany spółce dnia 17 sierpnia 2012 r. , a potwierdzenie nadania tego numeru zostało odebrane przez firmę dopiero dnia 14 września 2012 r. W związku z tym daty wystawienia faktur VAT potwierdzających zakupy z dnia 5 i 20 sierpnia 2012 r. są nierzetelne, sugerują transakcję, która w rzeczywistości nie miała miejsca, dlatego też firma nie może być uznana za właściwą stronę postępowania w sprawie. Ustalono również datę wpisu firmy A Sp. z o. o. do rejestru REGON tj. dopiero 14 sierpnia 2012 r.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w O. w toku ponownie prowadzonego postępowania przeprowadził dowód z przesłuchania świadków:

A. K. i A. R .

Z zeznań A. R. wynika, że w sierpniu 2012 r. zatrudniona była na umowę zlecenie przez M. S. , a przedmiotowe produkty przywożono do lokalu podczas jej obecności, zaś pieniądze z ich sprzedaży odbierał M. S.

Z kolei z zeznań A. K. wynika , że w sierpniu 2012 r. zatrudniona była przez A. L. i nie wiedziała czym są przedmiotowe produkty, mimo że w dniu kontroli przedłożyła do wglądu sprawozdania z ich badań na obecność substancji kontrolowanych u.p.n. Na podstawie danych z Urzędu Miasta O. z dnia 3 grudnia 2014 r. ustalono, że A. L. obecnie nazywa się A. S. Organ I instancji przeprowadził także dowód z przesłuchań świadków: J. M. i B. S. , o czym pracodawcy byli wcześniej poinformowani. Świadek J. M. zeznała, że jej bezpośrednim przełożonym był M. S., nie wiedziała nic o rzekomych środkach zastępczych, zajmowała się sprzedażą papierosów i napojów, których sprzedaż ewidencjonowana była na kasie fiskalnej, a utarg z danego dnia był zapisywany w zeszycie. Na zapytanie, czy ktokolwiek przychodził do punktu w celu kupna produktów o nazwie "kapsel", "kapsel max", "śruba" pracownica zeznała, że nie było chętnych. Według organu to sugeruje, że gdyby byli chętni sprzedałaby dane produkty, to z kolei potwierdza wprowadzanie środków zastępczych do obrotu. B. S. oświadczyła, że bywała w lokalu dorywczo w celu zorientowania się, zastępując koleżanki w ramach koleżeńskiej przysługi.

Ponadto Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w O. ustalił, że :

- właścicielem obiektu od dnia 1 września 2003 r. jest J. Ł., która od dnia 6 maja 2008 r. wynajmowała lokal na czas nieokreślony B. N. , który z kolei dnia 2 listopada 2010 r. podnajął lokal M. S.

- płatnikami składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne A. K. i A. R. w sierpniu 2012 r. byli odpowiednio A. S. i M. S.

Według organu z materiału dowodowego nie wynika, żeby B. N., główny najemca lokalu przy ul. [...], był współwinny wprowadzania do obrotu środków zastępczych. B. N. jedynie podnajął lokal M. S., otrzymywał z tego tytułu gratyfikację finansową i nie musiał wiedzieć o odbywającym się w lokalu procederze. M. S. z kolei podnajął część lokalu użytkowego o powierzchni 8m2 firmie A (umowa podnajmu lokalu z dnia 1 sierpnia 2012 r.).

W lokalu, w dniach kontroli, obecne były pracownice zatrudniane przez A. S. i M. S., a nie przez firmę A sp. z o. o. czy B. N. Pomimo, że powierzchnia 8 nr lokalu użytkowego należała do spółki A, nie była ona w żaden sposób odizolowana od pozostałej części, stąd też wszyscy użytkownicy mieli do niej dostęp. Z wydruku z KRS na dzień 27 sierpnia 2012 r. wynika, że A. S. i M. S. byli współudziałowcami spółki A z datą wpisu do rejestru z dnia 1 sierpnia 2012 r.. Wprawdzie można domniemywać, że z dniem 1 sierpnia 2012 r. pracownice M. S. i A. S. mogły pracować również dla A Sp. z o.o., jednakże dowody wskazują, że płatnikami składek w tym czasie byli A. S. i M. S., a nie firma A.

Zdaniem organu I instancji w świetle ustaleń dotyczących terminu nadania numeru NIP firmie A Sp. z o.o. bezspornym wydaje się, że to nie ona wprowadzała przedmiotowe produkty do obrotu. Z aktualnych danych KRS wynika, że spółka przeprowadziła roczne rozliczenie podatkowe i sprawozdanie finansowe w roku 2012 za okres od 3 września 2012 r. do 31 grudnia 2012 r. Według organu dane te świadczą o tym , że nie dokonywano w czasie poprzedzającym ten okres żadnych transakcji finansowych i dlatego też spółka nie mogła zakupić przedmiotowych produktów. Z tych względów organ I instancji stwierdził brak dowodów potwierdzających wprowadzanie do obrotu środków zastępczych przez firmę A Sp. z o.o. i w konsekwencji umorzył toczące się wobec niej postępowanie w sprawie obciążenia opłatą za przeprowadzone czynności kontrolne oraz koszty badań laboratoryjnych i oceny substancji psychoaktywnych pod nazwą "kapsel", "kapsel max", "śruba".

W ocenie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. odpowiedzialność za wprowadzanie do obrotu środków zastępczych ponoszą M. S. i A. S. i z tego powodu w dniu 19 grudnia 2014 r. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie obciążenia opłatą za przeprowadzone dnia 9 i 14 sierpnia 2012 r. czynności kontrolne, podczas których stwierdzono nieprzestrzeganie zakazu wprowadzania do obrotu środków zastępczych przez A. S. i M. S.

Zdaniem organu I instancji zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wyczerpujący i na jego podstawie można bezspornie wskazać czy i kto wprowadzał do obrotu środki zastępcze. Według organu o wprowadzaniu tych produktów do obrotu przez A. S. oraz M. S. świadczyły następujące okoliczności:

-po pierwsze , przedstawiciele Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. stwierdzili w lokalu obecność ekspozycji akcesoriów do czyszczenia obudów komputerów stacjonarnych i laptopów o nazwach kapsel, kapsel max, śruba w postaci saszetek wykonanych ze szczelnie zgrzanej folii z nadrukiem. Oznakowanie produktów, sposób opakowania, wygląd wzbudziły wątpliwości co do właściwego ich przeznaczenia, nasuwając przy tym podejrzenie, że produkty mogą być wprowadzane do obrotu jako środek odurzający bądź "substancja psychotropowa".

-po drugie , podczas kontroli dnia 9 sierpnia 2012 r. pracownica – A. K. przedstawiła do wglądu sprawozdania z badań produktów "kapsel" i "śruba" na obecność substancji kontrolowanych u.p.n. Dokumenty te uznano za niewiarygodne ze względu na brak informacji, która mogłaby potwierdzić czy analiza była dokonana w uprawnionym laboratorium i czy osoba, która wykonała badania posiadała uprawnienia do ich przeprowadzenia. Ponadto z dołączonych potwierdzeń notarialnych do ww. sprawozdań nie wynikało jakich dokumentów one dotyczą. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w O. uznał, że przedmiotowe w sprawie dokumenty były przygotowane na ewentualność kontroli sanitarnej w związku z wprowadzaniem do obrotu środków zastępczych. Gdyby ww. produkty nie były przeznaczone do sprzedaży, strony nie posiłkowałyby się sprawozdaniami ich badań.

-po trzecie, przedstawiciele Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. w dniu 14 sierpnia 2012 r. w lokalu przy ul. [...] podczas poboru prób ww. produktów do analizy laboratoryjnej, pomimo uprzednio dokonanego zabezpieczenia produktów, stwierdzili pojawienie się nowej partii takich samych produktów jak w dniu 9 sierpnia 2012 r. Fakt pojawienia się w lokalu kolejnej partii produktów w dniu 14 sierpnia 2012 r. jest równoznaczny z zamiarem wprowadzenia

ich do obrotu. Gdyby przedmiotowe produkty nie były przeznaczone do sprzedaży,

nie sprowadzano by do lokalu nowego takiego samego towaru.

-po czwarte, na podstawie rozmów telefonicznych, przeprowadzonych w dniach: 14 sierpnia 2012 r. oraz 16 sierpnia 2012 r. z M. S. ustalono, że produkty zostały zakupione w hurtowni w związku z brakiem dokumentacji zakazującej sprzedaży.

-po piąte , przedstawiciele Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. sporządzając postanowienia o zabezpieczeniu produktów w dniach [...] sierpnia 2012 r. (nr [...]) i [...] sierpnia 2012 r. (nr [...]) zostali poinformowani przez pracownice o cenach przedmiotowych produktów, co świadczy o

wprowadzaniu ich do obrotu. Według organu , gdyby dane produkty nie były przeznaczone do sprzedaży, pracownik nie posiadałby informacji o ich cenach.

-po szóste , z przesłuchania świadka pracownika A. R. - w sierpniu 2012 r. zatrudnionej na umowę zlecenie przez M. S. – wynika , że przedmiotowe produkty przywożono do lokalu podczas jej obecności, a pieniądze z ich sprzedaży odbierał M. S.

-po siódme , z przesłuchania świadka pracownika A. K. wynika ,że w sierpniu 2012 r. zatrudniona była przez A. L.

-po ósme , świadek pracownica J. M. zeznała, że jej bezpośrednim przełożonym był M. S. Na zapytanie, czy ktokolwiek przychodził do punktu w celu kupna produktów o nazwie "kapsel", "kapsel max", "śruba" odpowiedziała, że nie było chętnych, co – według organu - sugeruje, że gdyby byli chętni sprzedałaby dane produkty, to z kolei potwierdza wprowadzanie środków zastępczych do obrotu.

-po dziewiąte , z informacji ZUS w O. wynika , że płatnikami składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne A. K. i A. R. w sierpniu 2012 r. byli odpowiednio A. S. i M. S..

Dalej organ I instancji powołując się na opinię biegłego z zakresu toksykologii, stwierdził, że produkty te stanowią środki zastępcze w rozumieniu art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii i tym samym A. S. i M. S. naruszyli zakaz wprowadzania do obrotu środków zastępczych wynikający z art. 44b ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii. Organ przytoczył brzmienie art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej , zgodnie z którym za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego pobiera się opłaty w wysokości kosztów ich wykonania, z zastrzeżeniem ust. 2. Opłaty ponosi osoba lub jednostka organizacyjna obowiązana do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych. Stosowanie natomiast do art. 36 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej opłat za czynności kontrolne nie pobiera się jedynie wówczas, gdy w wyniku badań nie stwierdzono naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych.

Organ wyjaśnił ,że wysokość opłaty obciążającej adresatów decyzji ustalono na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2010 r., Nr 36, poz. 203) oraz zarządzenia Dyrektora Powiatowej Stacji Sanitarno - Epidemiologicznej w O. Nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. Wskazał dalej ,że na całkowitą opłatę za czynności kontrolne składają się następujące koszty kontroli:

czas przeprowadzenia kontroli przez pracowników PSSE w O. dnia 9 sierpnia 2012 r. : 1,5 godz. x 30 zł/godz. = 45 zł

czas przeprowadzenia czynności kontrolnych przez pracowników PSSE w O. dnia 14 sierpnia 2012 r.: 0,25 godz. x 30 zł/godz. = 07,50 zł

Łączna opłata wynosi: 45 zł + 07,50 zł = 52,50 zł, zaś opłata dotycząca jednego adresata wynosi: 52,50 zł: 2 = 26,25 zł.

Zdaniem organu I instancji z uwagi na to , że lokal, w którym przeprowadzono kontrole zajmowany był przez więcej niż jeden podmiot oraz każdy z tych podmiotów zajmował się wprowadzaniem do obrotu środków zastępczych, całkowitą opłatą za czynności kontrolne obciążono te podmioty w częściach równych. Przy czym dokonując podziału opłaty za czynności kontrolne pomiędzy A. S. i M. S. na równe części kierowano się stosowanym przez analogię art. 379 Kodeksu cywilnego oraz faktem, że żaden przepis prawa nie daje podstaw, aby przedmiotową opłatą obciążyć adresatów decyzji solidarnie.

Od powyższej decyzji pierwszo-instancyjnej strona złożyła odwołanie, podnosząc zarzut naruszenia przepisów postępowania, a to :

- art. 104 § 1 i 2 k.p.a., polegające na braku wydania indywidualnej decyzji dotyczącej A. S., w oparciu o indywidualne i konkretne okoliczności dotyczące jej osoby, a zamiast tego zbiorcze potraktowanie sprawy związanej z przeprowadzoną kontrolą, co skutkowało wydaniem wadliwej decyzji, nie uwzględniającej indywidualnych aspektów sprawy;

- art. 107 § 3 k.p.a., polegające na braku należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego wydanej decyzji, w tym w szczególności brak wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji;

- art. 104 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 k.p.a., polegające na braku określenia, jakie uchybienia higieniczno-sanitarne lub zdrowotne spowodowała A. S.;

- art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i 78 § 1 k.p.a., polegające na braku przeprowadzenia dowodów zgłoszonych przez A. S., z całkowicie nieuzasadnioną i nieprawdziwą argumentacją, co pozbawiło stronę prawa do przedstawienia swojego stanowiska w sprawie i doprowadziło w konsekwencji do wydania wadliwej decyzji;

- art. 7, 11 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. i 107 § 1 k.p.a., polegające na wadliwej ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego, co doprowadziło do niesłusznego ustalenia, że A. S. wprowadzała w okresie do dnia 14 sierpnia 2012 r. do obrotu w lokalu przy ul. [...] w O. środki zastępcze w postaci następujących produktów: Kapsel, Kapsel Max, Śruba oraz, że swoim zachowaniem uchybiła przepisom higieniczno-sanitarnym lub zdrowotnym;

- art. 28 k.p.a. w zw. z art. 52 a u.p.n. polegającą na całkowitym pominięciu jako strony postępowania firmy widniejącej jako sprzedawca środków zastępczych na fakturach VAT nr [...] z dnia 5 sierpnia 2012 r. oraz nr [...] z dnia 20 sierpnia 2012 r., jako podmiotu, który wprowadził do obrotu środki zastępcze w rozumieniu art. 52 a u.p.n. a także J. Ł. i B. N., jako właścicielki i dysponenta przedmiotowego lokalu.

Ponadto odwołująca podniosła zarzut naruszenia prawa materialnego, a to art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na błędnym uznaniu, że A. S. uchybiła przepisom higieniczno- sanitarnym lub zdrowotnym, a ponadto decyzja o obciążeniu opłatą kontrolowanego podmiotu, wydana na podstawie art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej może być wydana dopiero po stwierdzeniu naruszenia przez stronę wymagań higieniczno-sanitarnych, czy zdrowotnych, a decyzja w tym przedmiocie powinna uzyskać walor ostateczności.

D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. , nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W motywach decyzji ostatecznej organ odwoławczy szczegółowo przedstawił przebieg postępowania i podzielił ustalenia faktyczne poczynione przez organ I instancji oraz dokonaną przez ten organ ocenę prawną tych ustaleń. Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 104 § 1 i 2 k.p.a. organ II instancji stwierdził, że wprawdzie decyzja administracyjna została wydana jedna, jednak każda ze stron została potraktowana indywidualnie, dlatego też w sentencji decyzji zarówno M. S. jak i A. S. zostali wymienieni w odrębnych punktach. Wskazał, że przedmiotowa decyzja administracyjna była efektem postępowania administracyjnego wszczętego na skutek nieprawidłowości stwierdzonych podczas kontroli sanitarnej przeprowadzonej w dniach 9 sierpnia 2012 r. i 14 sierpnia 2012 r. Natomiast zakres sprawy administracyjnej wyznacza jej przedmiot określony w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania. Dlatego też została wydana jedna decyzja administracyjna na dwie strony prowadzonego postępowania.

Z kolei odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7, art. 11, art. 77 § 1 oraz 107 § 3 k.p.a. organ II instancji nie zgodził się z zarzutem , że przedmiotowa decyzja nie posiada uzasadnienia prawnego. W tym zakresie wskazał ,że organ I instancji przytoczył prawidłową podstawę prawną , a uzasadnienie decyzji zawiera również uzasadnienie faktyczne, które w wystarczający sposób tłumaczy podstawę faktyczną decyzji. Dokonana zaś ocena stanu faktycznego sprawy znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym , została ona w sposób spójny, logiczny i zgodny z wiedzą wywiedziona w uzasadnieniu decyzji organu I instancji.

Organ odwoławczy ustosunkowując się do zarzutu nie przeprowadzenia dowodów zgłoszonych przez strony postępowania wskazał, że organ I instancji dnia 27 czerwca 2014r. i 8 września 2014 r. przesłuchał J. M., B. S., A. K. i A. R., o czym zostały poinformowane strony postępowania, jednak nie były obecni podczas przesłuchań. Nieskorzystanie przez stronę, zawiadomioną o terminie czynności dowodowej, z przysługującego stronie prawa do udziału w czynności dowodowej, nie może natomiast stanowić podstawy do powtórzenia tej czynności.

Odnośnie zarzutu zaniechania przeprowadzenia dowodu z przesłuchania stron, organ wskazał, że zebrany dotychczas materiał dowodowy jest wyczerpujący i na jego podstawie można wskazać czy dochodziło do wprowadzania do obrotu środków zastępcze oraz jakie osoby były za to odpowiedzialne. Uzupełniająco wskazał, że zgodnie z art. 86 k.p.a. dowód z przesłuchania stron możliwy jest do przeprowadzenia dopiero wtedy, gdy po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia.

Natomiast odnosząc się do zarzutu błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania do wadliwych ustaleń faktycznych polegających na błędnym uznaniu, że A. S. i M. S. wprowadzali do obrotu środki zastępcze, organ odwoławczy stwierdził, że fakt wprowadzania do obrotu środków zastępczych znajduje potwierdzenie w następujących okolicznościach i dowodach:

-po pierwsze , kontrola w przedmiotowym lokalu została przeprowadzona w związku z uzyskanymi informacjami z Komendy Powiatowej Policji, z których wynikało, że w salonie gier [...] przy ul. [...] mogą być oferowane do sprzedaży substancje psychoaktywne.

-po drugie liczba zabezpieczonych produktów - 194 szt. świadczy o tym, że znajdowały się one w lokalu nie na własny użytek, lecz w celu wprowadzania ich do obrotu szczególnie, że podczas kontroli pracownik obecny podczas kontroli przedłożył do wglądu sprawozdania z badań preparatu "kapsel" i "śruba", z których wynikało, że produkt "kapsel" w swoim składzie zawiera N-etylokatynon, natomiast ŚRUBA AM-2201, które wykazują działanie psychoaktywne. Powyższe produkty były zabezpieczane dwukrotnie podczas kontroli sanitarnych.

-po trzecie, świadczy o tym treść adnotacji służbowej z dnia 16 sierpnia 2012 r., z której wynika, że M. S., zabezpieczone przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. produkty zakupił w hurtowni, gdzie nadal są dostępne i wprowadzane do obrotu w związku z brakiem dokumentacji zakazującej sprzedaży.

W ocenie organu II instancji fakt, że w lokalu przy ul. [...] w O. pomimo tego, że produkty o działaniu psychoaktywnym zostały zabezpieczone dnia 9 sierpnia 2012 r. przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. i ponownie pojawiły się w kontrolowanym lokalu świadczy o tym, że znajdowały się tam w celu wprowadzenia ich do obrotu. Brak jest innych racjonalnych powodów, dla których strona mogłaby przechowywać taką ilość tego typu produktów w tego typu lokalu. Z treści postanowień nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. i nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. wynika, że zabezpieczone produkty opatrzone były cenami, co również jest dowodem potwierdzającym fakt, że przedmiotowe produkty były wprowadzane do obrotu. A zatem jedynym racjonalnym powodem, dla którego w lokalu przy ul. [...] w O. stwierdzono obecność 194 szt., produktów o działaniu psychoaktywnym była właśnie chęć wprowadzenia ich do obrotu. Zostało to również potwierdzone podczas przesłuchania jednego ze świadków przeprowadzonego przez przedstawiciela Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. – J. M., która zeznała, że

pieniądze ze sprzedaży produktów, nie były przekazywane i pozostawały w lokalu, a utarg z danego dnia był odnotowywany w zeszycie.

W odniesieniu do zarzutu uznania A. S. oraz M. S. za strony postępowania , a pominięcie spółka A organ odwoławczy stwierdził, że spółce "A" Numer Identyfikacji Podatkowej [...] nadano dopiero dnia 17 sierpnia 2013 r., zaś potwierdzenie nadania tego numeru zostało odebrane przez spółkę w dniu 14 września 2013 r. , co wynika z pisma Urzędu Skarbowego w O. z dnia 16 września 2013 r. znak [...]). Z kolei z pisma z dnia 6 października 2012 r. przesłanego przez G. M. adwokata reprezentującego stronę wynika, że produkty o nazwie: kapsel, kapsel max i śruba zostały zakupione przez spółkę A Sp. z o.o. , na potwierdzenie czego dołączono faktury VAT o numerach: [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. oraz [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r., na których widnieje następujący numer NIP "A" [...].

Według organu II instancji w świetle uzyskanych informacji niemożliwym było posługiwanie się przez spółkę "A" Numerem Identyfikacji Podatkowej [...] w dniach wystawiania powyższych faktur VAT - tj. w dniu 5 sierpnia 2012 r. oraz w dniu 20 sierpnia 2012 r. W związku z podejrzeniem, że ww. faktury VAT, którymi posłużyła się firma "A" Sp. z o.o., przedkładając je organowi jako dowody, mające potwierdzać zakup przez ww. spółkę przedmiotowych produktów stanowiących środki zastępcze od "B" Sp. z o.o. były wystawione nierzetelnie, D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. zawiadomił Urząd Skarbowy w O. o podejrzeniu popełnienia przestępstwa karnego skarbowego z art. 62 Kodeksu karnego skarbowego. Dobrowolne poddanie się odpowiedzialności świadczy o przyznaniu się strony do tego, że faktury mające potwierdzać zakup przez spółkę A przedmiotowych produktów stanowiących środki zastępcze od "B" Sp. z o.o. były wystawione nierzetelnie, a tym samym niezasadne jest uznawać przedmiotową spółkę za stronę postępowania.

W ocenie organu II instancji Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w O. prawidłowo uznał za strony postępowania A. S. i M. S. Świadczy o tym przede wszystkim fakt, że osoby obecne podczas kontroli sanitarnej, podczas której znaleziono środki zastępcze oraz podczas pobierania prób z zabezpieczonych produktów tj. A. K. zatrudniane były przez A. S., natomiast A. R. zatrudniana była przez M. S. (pismo ZUS z dnia 8 maja 2014 r.). Powyższe informacje zostały potwierdzone podczas przesłuchań ich w charakterze świadków. Według organu odwoławczego fakt, że w lokalu ogólnodostępnym i w momencie kontroli otwartym, w obecności osób zatrudnianych przez A. S. i M. S. stwierdzono dwukrotnie środki zastępcze oraz zeznanie świadka, że to M. S. odbierał pieniądze ze sprzedaży środków zastępczych potwierdzają fakt wprowadzania do obrotu środków zastępczych przez obie strony postępowania.

Końcowo ustosunkowując się do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej organ II instancji wskazał ,że kontrola sanitarna została przeprowadzona przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. w ramach bieżącego nadzoru, w związku z uzyskaniem informacji z Komendy Powiatowej Policji w O., że w lokalu przy ul. [...] w O. sprzedawane są substancje psychoaktywne. Podczas kontroli, dnia 9 sierpnia 2012 r. oraz dnia 14 sierpnia 2012 r. stwierdzono w ww. lokalu produkty mogące stanowić środki zastępcze. Powyższe zostało potwierdzone badaniem przeprowadzonym w Narodowym Instytucie Leków w Warszawie (ekspertyza [...] z dnia 18 września 2012 r.), z którego wynika, że w badanych produktach o nazwach "kapsel", "kapsel max", "śruba" stwierdzono m.in. etkatynon, 2-DPMP, AM -2201, JWH - 122, JWH - 022, a wszystkie te substancje wykazują działanie psychoaktywne i produkty zawierające te substancje mogą być zaklasyfikowane, jako środki zastępcze, a tym samym spełniają definicję określoną w art. 4 pkt 34 u.p.n. Substancje te mogą stanowić zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi. Natomiast całość zgromadzonego materiału dowodowego wskazuje, że produkty KAPSEL były wprowadzane do obrotu, a osobami odpowiedzialnymi za złamanie zakazu określonego w art. 44b u.p.n. są A. S. i M. S.

Zdaniem organu odwoławczego oznacza to, że w ramach prowadzonego bieżącego nadzoru sanitarnego organ I instancji stwierdził, że w lokalu przy ul. [...] w O. został złamany zakaz wprowadzania do obrotu środków zastępczych, co stanowi naruszenie art. 44b u.p.n. przez osoby wprowadzające przedmiotowe produkty do obrotu. Dlatego też właściwie obciążono strony kosztami za czynności kontrolne.

Decyzja ostateczna stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w której skarżąca A. S. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Skarga oparta została na zarzucie naruszenia :

1/ przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

- art. 104 § 1 i 2 w zw. z art. 107 k.p.a., przez brak analizy materiału dowodowego i poczynienia ustaleń faktycznych dotyczących skarżącej A. S., w oparciu o indywidualne i konkretne okoliczności faktyczne dotyczące jej osoby, a zamiast tego zbiorcze potraktowanie sprawy związanej z przeprowadzoną kontrolą, co skutkowało wydaniem wadliwej decyzji, nie uwzględniającej indywidualnych aspektów sprawy;

- art. 107 § 3 k.p.a., przez brak należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego wydanej decyzji, w tym w szczególności braku wyjaśnienia, na jakiej podstawie dowodowej organ uznał, że skarżąca wprowadziła do obrotu środki zastępcze we wskazanym okresie i miejscu, w rozumieniu art. 4 pkt 27 i art. 52 a u.p.n.

- art. 7 i 75 § 1 k.p.a. i art. 86 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i 78 § 1 k.p.a. oraz art. 10 § 1 i 2 k.p.a., przez niesłuszne uznanie, że materiał dowodowy został zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący, mimo nie przeprowadzenia szeregu dowodów oraz oparcia się na hipotezach i domysłach, a także polegającą na nieprzeprowadzeniu zgłaszanych przez skarżącą dowodów , mimo ich istotnego znaczenia dla wyjaśnienia sprawy, w tym dowodu z przesłuchania skarżącej w charakterze strony oraz uzupełniającego przesłuchania świadków A. K. i A. R. w charakterze świadków, z całkowicie nieuzasadnioną argumentacją, co pozbawiło skarżącą prawa do przedstawienia swojego stanowiska w sprawie i doprowadziło w konsekwencji do wydania wadliwej decyzji;

- art. 8 k.p.a. i art. 11 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k. p.a. i art. 75 k.p.a. poprzez brak ustosunkowania się w uzasadnieniu decyzji do argumentów skarżącej podnoszonych w toku postępowania przed organami obu instancji, dot. art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, a także błędnych ustaleń faktycznych, tj. uznania, że skarżąca znajdowała się w posiadaniu ujawnionych środków zastępczych, a następnie wprowadziła je do obrotu.

2/ przepisów prawa materialnego, a to:

-art. 4 pkt 27 i art. 52a ustawy u.p.n. przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że skarżąca wprowadziła do obrotu środki zastępcze w rozumieniu powołanych przepisów od grudnia 2011 r. do 14 sierpnia 2012 r. w lokalu przy ul. [...] w O. w postaci produktów: "kapsel", "kapsel max", "śruba" podczas gdy w sprawie brak jakiegokolwiek dowodu, który dawałby podstawy do takiego ustalenia;

- art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie poprzez błędne uznanie, że skarżąca uchybiła przepisom higieniczno-sanitarnym lub zdrowotnym, a ponadto naruszenie przepisów art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez wydanie przedwcześnie zaskarżonej decyzji o obciążeniu opłatą kontrolowanego podmiotu, wydaną na podstawie art. 36 ust. 1 o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, która to decyzja może być wydana dopiero po stwierdzeniu naruszenia przez stronę wymagań higieniczno-sanitarnych, czy zdrowotnych, przy czym uprzednia decyzja winna uzyskać walor ostateczności;

W obszernym uzasadnieniu skargi skarżąca częściowo ponowiła argumentację wywiedzioną w odwołaniu, na wstępie akcentując wyartykułowany w odwołaniu zarzut naruszenia art. 104 § 1 i 2 w związku z art. 107 k.p.a., poprzez brak analizy materiału dowodowego i poczynienia ustaleń faktycznych dotyczących skarżącej w oparciu o indywidualne i konkretne okoliczności faktyczne dotyczące jej osoby. Dodatkowo podniosła, że organy administracyjne dokonały wybiórczej, skrajnie tendencyjnej na niekorzyść skarżącej i przez to dowolnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie zważając przy tym na inicjatywę dowodową skarżącej, pozbawiając ją nawet możliwości złożenia zeznań w charakterze strony.

Wywodziła, że obciążenie kosztami czynności kontrolnych może nastąpić, tylko wówczas, gdy w sprawie bezspornie ustalono, na podstawie zgromadzonych dowodów, że dany podmiot sprzedał lub też w inny sposób wprowadził do obrotu środki zastępcze. Tymczasem w niniejszej sprawie obciążenie kosztami nastąpiło tylko dlatego, że organ administracyjny ustalił (co było i pozostaje bezsporne), że jedna z osób pracujących w lokalu, tj. A. K. była związana ze skarżącą umową zlecenia, zawartą dnia 1 stycznia 2012 r.

Według skarżącej organ dokonał całkowicie dowolnej oceny jednego z fragmentów zeznań świadka A. K. z dnia 27 czerwca 2014 r., której odpowiedź nie może być interpretowana w ten sposób, jakoby dotyczyła środków zastępczych o nazwach "kapsel", "kapsel max", "śruba", albowiem dotyczyła produktów sprzedawanych przez świadka A. K., czyli napojów i papierosów, o czym świadczy treść wcześniej udzielonych odpowiedzi przez tego świadka. Analizowane pytanie nie zawierało stwierdzenia: "środki zastępcze, czy produkty zastępcze", tylko słowo "produkty", a te przecież (w postaci napojów, papierosów), co wynika z zeznań tego świadka, były sprzedawane w tym lokalu. Jest to zatem rażąca nadinterpretacja zeznań świadka, która doprowadziła do wydania niekorzystnej decyzji finansowej dla skarżącej. Do skargi dołączono oświadczenie notarialne świadka A. R., opisujące przebieg tej czynności, z którego wynika, że sprostowanie uczynione przez świadka nie zostało w protokole zapisane Natomiast zdaniem skarżącej w niniejszej sprawie nie ma innych dowodów, ani faktów, z których w drodze dedukcji i prawidłowego rozumowania można by dojść do nie budzących wątpliwości ustaleń, że skarżąca wprowadziła do obrotu jakiekolwiek środki zastępcze w jakimkolwiek okresie.

W odpowiedzi na skargę D. Państwowy Inspektor Sanitarny we W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi organ II instancji m.in. stwierdził ,że nie bez znaczenia dla sprawy jest również fakt, że to właśnie pracownik skarżącej – A. K. przedłożyła podczas kontroli sanitarnej wyniki badań produktów, które w ocenie strony nie były przez nią oferowane do sprzedaży. Fakt posiadania wyników badań jest dowodem na to, że skarżąca również była odpowiedzialna za wprowadzanie do obrotu środków zastępczych. Logicznym wydaje się, że gdyby skarżąca nie byłaby w jakikolwiek sposób powiązana z zabezpieczonymi produktami, nie byłaby w posiadaniu sprawozdań z badań produktów "śruba" i "kapsel". Co prawda ze sprawozdań wynika, że nie stwierdzone substancje nie są kontrolowane u.p.n. jednak wynika z nich jakie substancje stwierdzono w badanych produktach i wątpliwe wydaje się , aby osoba wprowadzająca produkty do obrotu, odpowiedzialna za jego jakość nie byłaby świadoma jaki typ produktów wprowadza do obrotu. Szczególnie, że pomimo odebrania przedmiotowych produktów przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. podczas kontroli produkty te pojawiły się ponownie w lokalu przy ul. [...] w O. Gdyby strona nie miałaby świadomości, czym naprawdę są kwestionowane produkty , nie zaopatrywała się w kolejne produkty tego typu- 165 sztuk, tylko wstrzymałaby się do momentu uzyskania przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. ekspertyz z badań kwestionowanych produktów. Według organu odwoławczego kierunek w jakim badano przedmiotowe produkty, które w ocenie stron postępowania służą do czyszczenia obudów komputerów stacjonarnych i laptopów, a więc są to środki czyszczące oraz fakt, że zostały one okazane w momencie kontroli świadczą o tym, że strona miała świadomość, jakiego typu produkty wprowadza do obrotu. Powyższe potwierdza również miejsce przechowywania , a mianowicie nie były udostępnione dla ewentualnych klientów w gablotach, były one schowane w szufladzie biurka oraz w kantorku pracowników. Natomiast z doświadczenia życiowego oraz wiedzy nabytej podczas prowadzonych dotychczas postępowań w sprawach dotyczących nadzoru nad środkami zastępczymi wynika, że w lokalach, w których prowadzona jest tego typu działalność - Salon gier, można nabyć środki zastępcze i to najczęściej właśnie w postaci przeróżnych preparatów czyszczących do komputerów i laptopów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Kognicja sądu administracyjnego ogranicza się wyłącznie do badania legalności zaskarżonych aktów administracyjnych, rozumianej jako zgodność z przepisami prawa materialnego i procesowego , o czym stanowi przepis art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z

2014r. poz.1647 ze zm. ). A zatem negatywna ocena zaskarżonych do sądu administracyjnego decyzji, pod kątem zgodności z prawem powoduje konieczność wyeliminowania ich z obrotu prawnego i ponowne rozpatrzenie sprawy przez właściwe organy z uwzględnieniem wytycznych zawartych w uzasadnieniu wydanego w sprawie wyroku, co wynika z art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tj. Dz. U. z 2016r. poz.718 ) zwanej dalej p.p.s.a. . Wskazać również należy ,że rozstrzygając daną sprawę, sąd administracyjny nie jest skrępowany wyartykułowanymi w skardze zarzutami i sformułowanymi w niej wnioskami , lecz ocenia ją w całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych danej sprawy , o czym stanowi art.134 § 1 p.p.s.a.

Oceniając zatem wyłącznie pod takim kątem zaskarżoną decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził ,że nie jest ona obarczoną wadą , skutkującą koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego , wydano ją bowiem po poprawnie przeprowadzonym postępowaniu i zastosowano przepisy prawa materialnego zgodne z przedmiotem sprawy.

W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów natury procesowej,

tylko bowiem niewadliwie przeprowadzone postępowanie i prawidłowo ustalony stan faktyczny ma znaczenie dla poprawnego, zgodnego z obowiązującym stanem prawnym, rozpoznania sprawy i pozwala organowi na kreowanie lub znoszenie praw i obowiązków strony . Analizując w takim aspekcie wydane w sprawie orzeczenia Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby przeprowadzone w sprawie postępowanie obarczone było wadami wynikającymi z naruszenia zasad i przepisów tegoż postępowania , a w szczególności w zakresie prowadzonego postępowania dowodowego oraz zasady zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd podkreślający kluczowe znaczenie zebrania w toku postępowania całego materiału dowodowego, zaś obowiązek w tym zakresie spoczywa na organie, o czym stanowi art.77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 Nr 98, poz.1071 ze zm.) zwanej dalej k.p.a.. W myśl art. 7 k.p.a. statuującego zasadę prawdy obiektywnej i art. 77 k.p.a. konkretyzującego i rozwijającego tę zasadę - na organach administracyjnych spoczywa obowiązek podjęcia niezbędnych działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. To przede wszystkim na organie administracyjnym ciąży obowiązek określenia , jakie dowody są niezbędne dla ustalenia stanu faktycznego oraz przeprowadzenia z urzędu niezbędnych dowodów i rozpatrzenia materiału dowodowego w całości. W rozpatrywanej sprawie organy w toku prowadzonego postępowania spełniły wymogi wynikające z powołanych wyżej przepisów. Organy nie naruszyły bowiem obowiązku zebrania wyczerpującego materiału dowodowego i dopełniły obowiązku wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w stopniu koniecznym do rozstrzygnięcia i ustalenia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności.

W tym miejscu wymaga podkreślenia, że w postępowaniu administracyjnym nie obowiązuje hierarchia dowodów , przeciwnie kodeks postępowania administracyjnego przyjmuje zasadę równej mocy środków dowodowych , nie wprowadzając ograniczeń co do rodzaju dowodów, którym należy przyznać pierwszeństwo w ustaleniu istnienia danego faktu ( art.75 § 1 k.p.a.) . Oznacza to ,że również dowód z materiału aktowego innych spraw administracyjnych , w

szczególności znajdujących się w nich dokumentów i notatek może – w

okolicznościach danej sprawy – mieć na tyle istotne znaczenie ,że może zastąpić konieczność przeprowadzenia środka dowodowego osobowego w postaci zeznań świadka czy wyjaśnień strony postępowania . Zwłaszcza w sytuacji , kiedy źródłem informacji jest środek dowodowy rzeczowy w postaci dokumentu urzędowego jaki stanowią sporządzone – na urzędowych drukach w trybie kontroli interwencyjnej - protokół kontroli sanitarnej z 9 sierpnia 2012r. (k.2) i protokół urzędowego pobrania próbek z dnia 14 sierpnia 2012r. (k.8) . Jak wynika z pierwszego wskazanego wyżej protokołu w dniu kontroli w obiekcie kontrolowanym przy ul. [...] w O. obecna była A. K., która w tym czasie, co jest okolicznością niesporną między stronami , była pracownicą skarżącej, która opłacała nią składki ubezpieczenia społecznego . Z treści wspomnianego protokołu wynika ,że " W czasie kontroli stwierdzono w kantorku , w którym przebywa pracownik obsługujący automaty do gry ekspozycje akcesoriów do czyszczenia komputerów. Między innymi stwierdzono saszetki wykonane ze szczelnie zgrzanej (...) folii z nadrukiem : a) Kapsel Max (...), b) Śruba (...), c) Kapsel (...)". Z treści tegoż protokołu wynika dalej ,że " Pracownik Salonu Gier przedłożył do wglądu sprawozdanie z badań : produktu Kapsel i Śruba . Sprawozdanie opatrzone zapisem " Nie stwierdzono substancji kontrolowanych"." Omawiany protokół został sporządzony w 2 jednobrzmiących egzemplarzach , odczytany i podpisany m.in. przez A. K. , która nie zgłosiła poprawek i uzupełnienia do tego protokołu , a następnie potwierdziła jego odbiór w dniu 9 sierpnia 2012r. W tym samym dniu A. K. jako pracownik skarżącej potwierdziła odbiór postanowienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. z dnia [...] sierpnia 2012r. Nr [...] o zabezpieczeniu produktów Kapsel Max Śruba , Kapsel. Jak wynika z adnotacji służbowej z dnia 9 sierpnia 2012r. sporządzonej przez starszego inspektora inspekcji sanitarnej (k.3) , " w czasie wypełniania postanowienia nr [...] okazało się ,że dwie saszetki substancji podejrzanych o substancje psychoaktywne znajdowały się w szufladzie biurka pracownika , 1 saszetka "Kapsel Max" , 1 saszetka "Śruba" ."

Wbrew zarzutom skarg z przytoczonych wyżej dokumentów jednoznacznie wynikają indywidualne i konkretne okoliczności faktyczne dotyczące skarżącej ,a konkretnie osoby , zadań i miejsca zatrudnienia pracownika , którym posługiwała się ona przy prowadzeniu działalności usługowej . Zatem fakt ,że zabezpieczone przez organ inspekcji sanitarnej produkty znajdowały się w miejscu pracy zatrudnionego przez nią pracownika ( czyli w miejscu prowadzenia przez skarżącą działalności gospodarczej ) , a następnie zidentyfikowanie w nich substancji wykazujących na działanie psychotropowe i tym samym zakwalifikowanie ich do środków zastępczych w rozumieniu art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii , pozwala na wyprowadzenie wniosku o nieprzestrzeganiu przez skarżącą zakazu wprowadzania do obrotu środków zastępczych , o którym mowa w art.44 b ust.1 pkt 1 tej ustawy . Ma bowiem rację organ inspekcji sanitarnej , kiedy wywodzi ,że przedstawione mu przez pracownika skarżącej do wglądu sprawozdania z badań produktów "Kapsel" i "Śruba" na obecność substancji kontrolowanych ustawą o przeciwdziałaniu narkomanii zostały przygotowane w ściśle określonym celu , a mianowicie na ewentualność kontroli sanitarnej w związku z wprowadzaniem do obrotu środków zastępczych. W konsekwencji prawidłowo wywiódł organ inspekcji sanitarnej ,że gdyby zakwestionowane przez niego produkty nie były przeznaczone do sprzedaży, pracownik skarżącej nie posiłkowałyby się sprawozdaniami ich badań. Z zeznań A. K. , przesłuchanej w charakterze świadka, wynika, że skarżąca była jej bezpośrednim przełożonym i wydawała jej polecenia (k.107). Jak wynika z pisma ZUS Oddział we W. z dnia 8 maja 2015r. (k.96) płatnikiem składek na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne A. K. do 31 sierpnia 2012r. była A. S. prowadząca firmę "D" . Drugorzędne znaczenie ma zatem nieustalona w niniejszej sprawie przez organ okoliczność , w jaki sposób zakwestionowane przez niego produkty znalazły się w kontrolowanym obiekcie. Istotne znaczenie ma fakt ,że były one w dyspozycji i posiadaniu pracownika skarżącej. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy , a w szczególności zeznania przesłuchiwanych w sprawie świadków nie potwierdziły , że zakwestionowane przez organ inspekcji sanitarnej produkty znajdowały się w części lokalu położonego w O. przy ul. [...] - pozostającego w dyspozycji spółki z o.o. A i tym samym była ona dysponentem środków zastępczych . Natomiast z przyczyn , o których mowa w decyzji , szczególnie w kontekście wykazanego przez organ faktu dobrowolnego poddania się karze przez spółkę A, uprawnione było zanegowanie przez organ waloru mocy dowodowej dokumentów w postaci faktur zakupu środków zastępczych przez tę spółkę. Istotne znaczenie ma fakt ich obecności w kantorku , w którym wykonywała swoje czynności pracownica skarżącej , będąca jednocześnie w posiadaniu sprawozdania ( bez daty) ze stosownych badań na obecność substancji kontrolowanych ustawą o przeciwdziałaniu narkomanii.

Wobec tego w sytuacji , gdy strona składa wnioski dowodowe w celu wskazania istotnych dla sprawy okoliczności, przeczących tezie przyjętej przez organ administracji, to niewątpliwie obowiązkiem organu jest przeprowadzenie zawnioskowanych przez stronę dowodów chyba, że wynikają z nich okoliczności już udowodnione lub znane organowi z urzędu. Dotyczy to również przypadku , gdy dowód taki został już przez organ przeprowadzony , a o zamiarze dokonania takiej czynności strona (wnioskująca później o jego ponowne przeprowadzenie), została o tym fakcie skutecznie zawiadomiona, lecz nie skorzystała z możliwości uczestniczenia przy przesłuchiwaniu świadka.

Z taką sytuacją mamy do czynienia w analizowanej sprawie . Jak wynika z materiału aktowego , w dniach 12 czerwca 2014 r. i 30 lipca 2014 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w O. wystosował zawiadomienia do A. S. i M. S., informujące o terminie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków. Strony potwierdziły odbiór powyższych zawiadomień. W związku z tym, nie jest zasadne twierdzenie skarżącej , że nie była ona zawiadamiania o terminach czynności przesłuchania tych świadków, przez co nie miała możności uczestniczenia w tych czynnościach dowodowych. Trafnie zatem Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w O. uznał ,że nie ma podstaw prawnych i faktycznych do ponownego , uzupełniającego przesłuchania zawnioskowanych przez skarżącą świadków, A. K., A. R., J. M. i B. S., albowiem okoliczności, na które mieliby zeznawać świadkowie zostały już ustalone przez niego podczas pierwszych zeznań . Również dodatkowo przesłuchanie świadka A. D., pełniącej funkcję Prezesa Zarządu firmy A

sp. z o. o. na okoliczność wynajmu lokalu przy ul. [...] w O. i zakupu przedmiotowych produktów dotyczyło okoliczności wyjaśnionych już innymi dowodami rzeczowymi , przeprowadzonymi przez organ w postaci umowy najmu lokalu i faktur .

Również pozbawiony doniosłości prawnej jest zarzut dotyczący zaniechania przeprowadzenia przez organ dowodu z przesłuchania stron . Przede wszystkim wskazać należy ,że dowód z przesłuchania stron nie jest środkiem dowodowym , który organ w toczącym się postępowaniu administracyjnym jest zobligowanym w każdym przypadku zastosować . Przeciwnie jest to środek dowodowy o charakterze wyłącznie posiłkowym , dopuszczalnym w postępowaniu administracyjnym w ostateczności . Stanowi o tym wprost art.86 k.p.a. , wedle którego dopuszczalność stosowania tego środka dowodowego oparta jest na wystąpieniu łącznie dwóch przesłanek , a mianowicie : po pierwsze, wyczerpaniu innych środków dowodowych lub ich braku , a po drugie, pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy . Przy czym art.86 k.p.a. pozostawia ocenę potrzeby przeprowadzenia tego dowodu organowi, co wynika z użytych w nim słów " może przesłuchać stronę" . Zaniechanie przez organ administracji podjęcia tej czynności procesowej jest zatem dopuszczalne, jeżeli można ustalić stan faktyczny przy wykorzystaniu innych

środków dowodowych.

W badanej sprawie zgromadzono obszerny materiał dowodowy ( o czym świadczą cztero-tomowe akta ) , pozwalający organowi na poczynienie – z punktu widzenia podstawy materialno-prawnej decyzji - istotnych w sprawie ustaleń . Przy czym organ rozpatrując materiał dowodowy , nie pominął jakiegokolwiek przeprowadzonego dowodu. W związku z tym nie ma podstaw do przyjęcia ,że materiale dowodowym są takie braki lub luki, które uzasadniałyby konieczność przeprowadzenia dowodu z przesłuchania stron. Wobec tego prowadzone przez organy postępowanie wyjaśniające i ocena zgromadzonego materiału dowodowego ma walor kompletności i tym samym pod adresem organów orzekających w sprawie nie może być skutecznie wyartykułowany zarzut naruszenia przepisów art. 7,art. 10 ,art. 75 , art. 77, art. 78 i 86 k.p.a.

Jako nieuprawniony przedstawia się również zarzut naruszenia art.107 § 3

k.p.a. , bowiem organy wywiązały się też z obowiązku dołożenia staranności w wyjaśnieniu stronie zasadności podjętego rozstrzygnięcia , a mianowicie jasno i należycie uzasadniły swoje stanowisko , a w szczególności dlaczego i jakiej podstawie przyjęły że w przedmiotowym postępowaniu za strony należy uznać zarówno A. S., jak i M. S., a z jakich przyczyn statusu strony odmówiono spółce A. W ocenie Sądu ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organy obu instancji wyprowadziły merytorycznie uzasadnione i logiczne wnioski, będące wynikiem swobodnej oceny dowodów ( art.80 k.p.a.). Natomiast fakt , że strona nie zaakceptowała zasadności przesłanek faktycznych i prawnych , którymi kierowały się organy przy załatwianiu sprawy nie świadczy o naruszeniu przez nie przepisów postępowania . Nie wymaga się bowiem od organu osiągnięcia rezultatu , to znaczy przekonania strony ,że adresowana do niej decyzja jest słuszna i zgodna z prawem ( podobnie wyrok NSA z 29 czerwca 2010r. sygn. I OSK 124/10). Dlatego też - wbrew zarzutom skarżącej - organy obu instancji przy rozpoznaniu przedmiotowej sprawy nie naruszyły ogólnych zasad postępowania administracyjnego , o których mowa w art. 8 i art.11 k.p.a.

Nie może również odnieść zamierzonego skutku prawnego zarzut

naruszenia art.104 k.p.a. , polegający według skarżącej na zbiorczym potraktowaniu sprawy związanej z przeprowadzoną kontrolą . W tym miejscu wskazać należy, że na sprawę administracyjna pod względem przedmiotowym składa się treść żądania lub treść obowiązku oraz podstawa faktyczna i stan faktyczny. Natomiast elementy podmiotowe sprawy administracyjnej to podmioty , które mają w danej sprawie interes prawny lub prawny obowiązek ( zob. B. Adamiak , J. Borkowski , Kodeks Postępowania administracyjnego , Komentarz , wyd.9 , Warszawa 2008 , str.363 ) . W związku z tym w sprawach , w których prawa lub obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ administracji publicznej , można wszcząć i prowadzić jedno postępowanie dotyczące więcej niż jednej strony , o czym stanowi art. 62 k.p.a. normujący przypadek wielości stron w postępowaniu administracyjnym. W związku z tym mamy do czynienia z jedną sprawą , będącą przedmiotem postępowania administracyjnego , której rozstrzygnięcie kształtuje sytuację kilku podmiotów. A w konsekwencji wydawana jest jedna decyzja , której adresatami są te podmioty . W analizowanej sprawie elementami wyznaczającymi tożsamość sprawy pod względem faktycznym i przedmiotowym były przeprowadzone w dniach 9 i 14 sierpnia 2012r. przez organ inspekcji sanitarnej czynności kontrolne w miejscu zatrudnienia pracowników przez A.S. I M. S., podczas których to czynności stwierdzono nieprzestrzegania zakazu wprowadzania do obrotu środków zastępczych , o których mowa w ustawie o przeciwdziałaniu narkomanii .

Z kolei poddawszy kontroli materialną treści rozstrzygnięcia Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dostrzegł również naruszenia prawa materialnego , które miało wpływ na wynik sprawy. Wypada w tym miejscu przytoczyć przepis art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, zgodnie z którym do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie bieżącego nadzoru sanitarnego należy kontrola przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne, w szczególności dotyczących między innymi :

- przestrzegania przez podmioty wprowadzające do obrotu prekursory kategorii 2 i 3 obowiązków wynikających z ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. Nr 179, poz. 1485, z późn. zm.1), rozporządzenia (WE) Parlamentu Europejskiego i Rady nr 273/2004 z dnia 11 lutego 2004 r. w sprawie prekursorów narkotykowych oraz rozporządzenia (WE) Rady nr 111/2005 z dnia 22 grudnia 2004 r. określającego zasady nadzorowania handlu prekursorami

narkotyków pomiędzy Wspólnotą a państwami trzecimi ( pkt 9 ) .

- zakazu wytwarzania i wprowadzania do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środków zastępczych lub nowych substancji psychoaktywnych w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii ( pkt 9 a ) .

W polskim porządku prawnym zakaz wytwarzania , przywozu i wprowadzania do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środków zastępczych i nowych substancji psychoaktywnych przewiduje art.44 b ust.1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Zawarty w cytowanym przepisie bezwzględny zakaz wytwarzania i wprowadzania ich do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środków zastępczych oznacza, że prawodawca nie dopuszcza obrotu hurtowego i detalicznego tymi środkami, albowiem skutecznie egzekwowany zakaz wytwarzania i wprowadzania ich do obrotu uniemożliwia także późniejszy obrót hurtowy lub

detaliczny środkami zastępczymi na terenie Rzeczpospolitej Polskiej. Z powyższego wynika , że w aktualnym stanie prawnym nie jest możliwe prowadzenie legalnej działalności polegającej nie tylko na wytwarzaniu i wprowadzaniu do obrotu, ale również na obrocie hurtowym bądź detalicznym środkami zastępczymi . Wobec tego ujawnienie faktu funkcjonowania w obrocie środków zastępczych lub produktu, co do którego zachodzi podejrzenie, że jest on środkiem zastępczym jest równoznaczne ze spełnieniem się hipotezy normy , o której mowa w art. 44c ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, zgodnie z którą w przypadku stwierdzenia wytwarzania lub wprowadzania do obrotu środka zastępczego lub produktu, co do którego

zachodzi podejrzenie, że jest on środkiem zastępczym, właściwy państwowy inspektor sanitarny stosuje odpowiednio przepisy art. 27c ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Stosownie do art. 27c ust. 1 tej ustawy w przypadku stwierdzenia wytwarzania lub wprowadzania do obrotu środka zastępczego lub produktu, co do którego zachodzi podejrzenie, że jest on środkiem zastępczym, właściwy państwowy inspektor sanitarny wstrzymuje, w drodze decyzji, jego wytwarzanie lub wprowadzanie do obrotu lub nakazuje wycofanie produktu z obrotu na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań jego bezpieczeństwa, nie dłuższy jednak niż 18 miesięcy. Przy czym koszty niezbędne do przeprowadzenia tej oceny i badań ponosi strona postępowania ( ust.4 art.27 c ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ) . Powyższa regulacja wskazuje na to , że adresatem decyzji nakładającej obowiązek poniesienia kosztów postępowania jest podmiot do, którego skierowano nakaz o jakim mowa w ust. 1 art.27 c tej ustawy , a więc w zależności od etapu na jakim ujawniono środki zastępcze może to być ich wytwórca lub podmiot wprowadzający je do obrotu, albo podmiot uczestniczący w hurtowym lub detalicznym obrocie nimi. A zatem stroną postępowania prowadzonego w oparciu o ten przepis może być zarówno producent bądź osoba wprowadzająca do obrotu środek zastępczy, jak i podmiot uczestniczący w obrocie (sprzedawca hurtowy, bądź detaliczny). Tylko bowiem do podmiotu, w którego faktycznym posiadaniu znajdują

się produkty, co do których zachodzi podejrzenie, że są one środkami zastępczymi i który dokonuje obrotu tymi produktami może zostać skierowany nakaz wycofania produktu z obrotu na określony czas. Również tylko do podmiotu będącego w posiadaniu środków zastępczych, lub produktów co do których zachodzi podejrzenie,

że są takimi środkami może zostać zastosowany środek w postaci zatrzymania produktu , co wynika z art. 27c ust. 3 pkt 1 wskazanej wyżej ustawy

Taka sytuacja zaistniała w badanej sprawie , o czym świadczą postanowienia organu I instancji z [...] sierpnia 2012r. nr [...] i z [...] sierpnia 2012r. nr [...]. Podstawą materialnoprawną wydanej decyzji stanowi przepis art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej , w myśl którego ze badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej, w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego, pobiera się opłaty w wysokości kosztów ich wykonania, chyba że w wyniku badań nie stwierdzono naruszenia tych wymagań o czym stanowi art. 36 ust. 2 tej ustawy . Opłaty ponosi osoba lub jednostka organizacyjna obowiązana do przestrzegania wymagań. Według skarżącej organ inspekcji sanitarnej naruszył art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na błędnym uznaniu, że A. S. uchybiła przepisom higieniczno-sanitarnym lub zdrowotnym, a ponadto decyzja o obciążeniu opłatą kontrolowanego podmiotu, wydana na podstawie art. 36 ust. 1 tej ustawy może być wydana dopiero po stwierdzeniu naruszenia przez stronę wymagań higieniczno-sanitarnych, czy zdrowotnych, a decyzja w tym przedmiocie powinna uzyskać walor ostateczności .

Niewątpliwie ma rację skarżąca , kiedy wywodzi , że opłata , o której mowa , nie stanowi ekwiwalentu za sprawowanie bieżącego nadzoru sanitarnego , lecz jest wynikiem poniesionych przez organ inspekcji sanitarnej w trakcie przeprowadzonej kontroli kosztów związanych z konkretnymi, wymienionymi w tym przepisie czynnościami . Oznacza to ,że opłaty nie pobiera się za każdą czynność , lecz jedynie za czynności ściśle określone ust.1 art.36 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej . Tak zredagowany przepis wskazuje na wyjątkowość powstania pewnych specjalnych kosztów. W związku z tym w decyzji wydanej na podstawie art.36 ust.1 powołanej wyżej ustawy wymagane jest wykazanie jedynej podstawy do nałożenia na kontrolowany podmiot opłaty , a mianowicie wykazanie nieprzestrzegania wymagań natury higieniczno-zdrowotnej oraz sprecyzowanie , jakie czynności wykonał organ inspekcji sanitarnej , podejmując działania z zakresu sanitarnego nadzoru bieżącego oraz ustalenie wysokości kosztów wykonania tych czynności .

W rozpoznawanej sprawie organy orzekające w sprawie zadość uczyniły powyższemu obowiązkowi , bowiem w uzasadnieniu decyzji jednoznacznie wywiedziono fakt naruszenia zakazu przez strony postępowania ( w tym skarżącą) nieprzestrzeganie zakazu wprowadzania do obrotu środków zastępczych , o którym mowa w art. 44b ust.1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Organy przedstawiły dowody , na podstawie których poczyniły ustalenia i wyprowadziły twierdzenie o wystąpieniu wskazanego wyżej faktu nieprzestrzegania zakazu wprowadzania do obrotu środków zastępczych . Po dokonaniu powyższego ustalenia organ inspekcji sanitarnej wskazał , mając na względzie postanowienia § 3 i § 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 4 lutego 2004r. w sprawie opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej , jakie koszty poniósł w wyniku przeprowadzonej kontroli i określił wysokość tychże kosztów. Kwestia rodzaju tych kosztów i ich wysokości nie była przez stronę kwestionowana .

Jako niezasadny przedstawia się również zarzut podnoszący naruszenie przepisów art. 4 pkt 27 i art. 52a u.p.n. Przepis art. 4 pkt 27 u.p.n. zawiera definicję legalną pojęcia środka zastępczego , wedle której jest to substancja pochodzenia naturalnego lub syntetycznego w każdym stanie fizycznym lub produkt, roślina, grzyb lub ich część, zawierający taką substancję, używany zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa, których wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu nie jest regulowane na podstawie przepisów odrębnych. Zauważyć należy ,że konstrukcja definicji ustawowej pojęcia środka zastępczego jako środka używanego zamiast lub w takich samych celach jak środki odurzające i substancje psychotropowe , wskazuje na to ,że nie wymaga się każdorazowego badania jak dany środek jest faktycznie wykorzystywany przez konsumenta, lecz ustalenia z jakim przeznaczeniem został wyprodukowany lub wprowadzony do obrotu. Skoro bowiem to właśnie te czynności są zakazane w myśl art. 44b u.p.n., to właśnie do etapu wytwarzania lub wprowadzania do obrotu odnosić należy definicję zawartą w art. 4 pkt 27 u.p.n. Z definicji tej wynika, że dla określenia czy dany produkt ma charakter środka zastępczego koniecznym jest posiadanie przez niego działania psychoaktywnego analogicznego jak działanie narkotyków (środków odurzających i substancji psychotropowych) będącego warunkiem sine qua non używania zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa.

Ze sporządzonego przez Narodowy Instytut Leków w Warszawie - na użytek niniejszego postępowania - protokołu badań nr [...] (k.35) jednoznacznie wynika, że zakwestionowane przez organ inspekcji sanitarnej produkty ( wydane mu m.in. przez pracownika skarżącej ) zostały zakwalifikowane jako środki zastępcze. W badanych produktach zidentyfikowano określone związki będące analogami strukturalnymi substancji wymienionych w załącznikach do ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii i wykazujące działanie psychoaktywne. W tym też zakresie, to jest odnośnie składu chemicznego badanych produktów i właściwości substancji wchodzących w skład badanych produktów omawiany protokół badań ocenić należy jako opinię przydatną dla sprawy i przesądzającą o tym, że przedmiotowe produkty mogą być uznane za środki zastępcze, bowiem wykazują działanie psychoaktywne i zawierają substancje , które mogą stanowić zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi . Ta okoliczność nie została przez stronę skutecznie podważona.

Natomiast istota sporu w analizowanej sprawie sprowadza się do oceny zasadności i prawidłowości obciążenia skarżącej kosztami czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniach 9 i 14 sierpnia 2012 r. w lokalu położonym w O. przy ul. [...], w czasie których stwierdzono obecność tym lokalu substancji zakwalifikowanych jako środki zastępcze. Podstawą materialnoprawną wydanej decyzji stanowił – o czym była już mowa wyżej - przepis art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej , a nie przepis art.52a tej ustawy , którego naruszenie zarzuca skarżąca . Ten ostatni przepis ma charakter sankcyjny i określa kompetencję państwowego inspektora sanitarnego do wymierzenia kary pieniężnej za wytwarzanie lub wprowadzanie do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środka zastępczego lub nowej substancji psychoaktywnej . Wskazany przepis nie miał zastosowania w kontrolowanej sprawie i tym samym organ inspekcji sanitarnej nie mógł go naruszyć . Jedynie na marginesie sprawy uwypuklić należy , że przepis art. 52a ust. 1 u.p.n. sankcjonuje wyłącznie wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu (a więc sprzedaż "po raz pierwszy") środków zastępczych , jednak nie oznacza to

braku podstaw do podejmowania działań administracyjnych wobec podmiotów uczestniczących w obrocie hurtowym bądź detalicznym takowymi środkami. W ślad za poglądem wyrażonym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 maja 2014r. sygn. II SA/Po 209/14 ( cbois.nsa.gov.pl) powtórzyć należy, że " Każdy (...) przypadek ujawnienia środków zastępczych w posiadaniu podmiotu dokonującego hurtowej lub detalicznej sprzedaży tych środków oznacza bowiem, że uprzednio ktoś te środki wytworzył, bądź wprowadził do obrotu i co za tym idzie doszło do złamania wyrażonego w art. 44b ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii zakazu wytwarzania i wprowadzania do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środków zastępczych".

Wprawdzie w realiach analizowanej sprawy organy inspekcji sanitarnej nie ustaliły ,że skarżąca jest producentem lub podmiotem wprowadzającym do obrotu środki zastępcze, jednakże ustalenie tej okoliczności – o czym była już mowa powyżej - nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcie tej sprawy , która przecież nie

dotyczy wymierzenia kary pieniężnej , o jakiej mowa w art. 52a ust. 1 u.p.n. , lecz wymierzenia opłaty za czynności kontrolne w związku ze sprawowaniem bieżącego nadzoru sanitarnego środka . Wymierzenie zaś opłaty za te czynności było zasadne w sytuacji, gdy w miejscu wykonywania zleconych czynności przez jej pracownika ( miejscu prowadzenia przez skarżącą działalności gospodarczej ) ujawniono i zabezpieczono szereg produktów, co do których zachodziło podejrzenie,

że są on środkami zastępczymi. Z kolei na planowane wykorzystywanie zakwestionowanych przez organ produktów w sposób o jakim mowa w art. 4 pkt 27 u.p.n. wskazuje nie tylko ich skład chemiczny, ale także ilość i miejsce ich przechowywania oraz posługiwanie przez pracownika skarżącej – na wypadek kontroli - sprawozdaniem z badań tych produktów, mającym potwierdzać brak substancji kontrolowanych ustawą o przeciwdziałaniu narkomanii. Wprawdzie z materiału aktowego sprawy wynika ,że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny nie wydał w stosunku do skarżącej decyzji nakazującej wycofanie produktu z obrotu na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań, o jakiej mowa w art. 27c ust. 1 ustawy o Państwem Inspekcji Sanitarnej , jednakże - zdaniem Sądu - uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik postępowania w przedmiocie nałożenia obowiązku poniesienia kosztów niezbędnych do przeprowadzenia czynności kontrolnych . Nie ulega bowiem wątpliwości ,że organ inspekcji sanitarnej prowadził postępowanie w sprawie na podstawie przepisu art. 27c ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, na co wskazuje między innymi podana w postanowieniach z dnia z 9 sierpnia 2012r. nr [...] i z 14 sierpnia 2012r. nr [...] podstawa zabezpieczenia produktów, co do których zachodziło podejrzenia, że stanowią one środki zastępcze.

Z przytoczonych wyżej względów skarga nie zasługuje na uwzględnienie, co obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu do jej oddalenia na podstawie art. 151 p.p.s.a.