Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1785/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-01-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6219 Inne o symbolu podstawowym 621
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 6 pkt. 8
journal: Dz.U. 2009 nr 175 poz 1362
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.
article: art. 3 § 2 pkt. 6, art. 141 § 3, art. 151, art. 174 pkt. 1 i 2, art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Banasiewicz Sędziowie: Sędzia NSA Monika Nowicka Sędzia del. WSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.) Protokolant st. inspektor sądowy Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Zarządu Dzielnicy Mokotów m.st. Warszawy od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 27/12 w sprawie ze skargi D. S. i P.S. na uchwałę Zarządu Dzielnicy Mokotów m.st. Warszawy z dnia 9 czerwca 2010 r. nr 2158/10 w przedmiocie odmowy zakwalifikowania wniosku o najem lub zamianę lokalu oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 27/12, uwzględniając skargę D. S. i P. S., stwierdził nieważność uchwały Zarządu Dzielnicy Mokotów m.st. Warszawy z dnia 9 czerwca 2010 r. nr. 2158/10 w części określonej w § 2 tej uchwały dotyczącej odmowy zakwalifikowania wniosków D. S. i P. S. o najem lokalu mieszkalnego.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Zarząd Dzielnicy Mokotów m.st. Warszawy uchwałą z dnia 9 czerwca 2010 r. nr 2158/10 w sprawie rozpatrzenia wniosków o najem lokalu lub zamianę, wydaną na podstawie § 6 pkt 8 uchwały nr XLVI/1422/2008 Rady m.st. Warszawy z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom m.st. niektórych zadań i kompetencji m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Mazowieckiego Nr 220, poz. 9485) oraz § 24 ust. 1 i § 26 ust. 7 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Mazowieckiego Nr 132, poz. 3937), postanowił (w § 2 uchwały) odmówić zakwalifikowania wniosków o najem lokalu lub zamianę wnioskodawcom wymienionym w złączniku nr 2 do uchwały. W załączniku tym odmową uwzględnienia wniosku o najem lokalu mieszkalnego objęto wnioski P. S. i D. S. którzy zwrócili się z prośbą o najem lokalu z mieszkaniowego zasobu miasta ze względu na trudną sytuację życiową. W motywach rozstrzygnięcia (opisie sprawy) wskazano, iż P. i D. S. od kwietnia 1995 r. do lipca 2008 r. zameldowani byli w Warszawie w lokalu nr (...) przy ul. (...). Najemcą lokalu była siostra zainteresowanych, która zmarła w 1998 r. Zgodnie z wyrokiem zaocznym Sądu z dnia 17 października 2005 r. nakazano P. i D. S. opróżnienie i opuszczenie ww. lokalu, bez uprawnień do lokalu socjalnego. Zgodnie ze złożonym oświadczeniem P.S. od 2002 r. nie mieszkał w miejscu zameldowania, przebywał w różnych miejscach: u znajomych na Pradze lub na dworcu. Od grudnia 2008 r. przebywa w miejscu pracy przy ul. (...) w Warszawie lub u znajomych. D. S. w miejscu zameldowania nie mieszkał od 2001 r., przebywa w Pruszkowie u kolegi, gdzie ma użyczony 1 pokój (dom jednorodzinny, około 80m², 3p+k, powierzchnia mieszkalna ok. 50m², w którym mieszka 7 osób). Wnioskodawcy nie wyrazili zgody na podanie adresów miejsca pobytu. Zarząd Dzielnicy wskazał, że zgodnie z § 22 uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy nr LVIII/1751/2009 z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy, wnioski osób występujących o zawarcie umowy najmu lokalu, wraz z oświadczeniami i dokumentami potwierdzającymi wysokość dochodów uzyskiwanych przez wnioskodawcę i inne osoby zgłoszone we wniosku do wspólnego zamieszkiwania oraz dokumentacją potwierdzającą posiadane przez te osoby tytuły prawne do lokali, powinny być składane w urzędzie dzielnicy właściwym dla miejsca zamieszkania wnioskodawcy. Biorąc powyższe pod uwagę, organ stwierdził brak możliwości zakwalifikowania przedmiotowej sprawy do realizacji na terenie Dzielnicy Mokotów.

Powyższa uchwała w części odmawiającej uwzględnienia wniosku P. S. i D. S., stała się przedmiotem skargi wniesionej przez wymienionych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o stwierdzenie nieważności powyższej uchwały skarżący podnieśli, że odmówiono im realizacji wniosku o najem lokalu z zasobów gminnych z tej przyczyny, iż nie posiadają miejsca zamieszkania na terenie tej dzielnicy. Dalej argumentowali, że ich ostatnim miejscem stałego zamieszkania był lokal położony na terenie Dzielnicy Mokotów, a po jego opuszczeniu tułają się po różnych lokalach i nie mają stałego zamieszkania. Pismem z dnia 26 września 2011 r. skarżący wezwali Zarząd Dzielnicy do usunięcia naruszenia prawa, a w odpowiedzi organ samorządowy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. W zaistniałej sytuacji zdaniem skarżących zaskarżona uchwała jest niezgodna z prawem, gdyż obowiązek zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych osób, które nie są w stanie uczynić tego we własnym zakresie obciąża tę właśnie jednostkę samorządową, na terenie której skarżący mieli ostatnie miejsce stałego zamieszkania. Stanowisko Dzielnicy Mokotów oznacza zaś, że w żadnej jednostce samorządowej skarżący nie mogą ubiegać się o umieszczenie na liście osób oczekujących na zawarcie umowy. Wyjaśnili też, że podjęli taką próbę w ich tymczasowym miejscu pobytu, jednak spotkali się z odpowiedzią negatywną.

W odpowiedzi na skargę Zarząd Dzielnicy Mokotów m.st. Warszawy wniósł o jej odrzucenie a ewentualnie o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi organ podniósł, iż skarżący nie spełniają kryterium wynikającego z § 22 ust. 1 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy, który wymaga aby wnioski osób występujących o zawarcie umowy najmu lokalu powinny być składane w urzędzie dzielnicy właściwym dla miejsca zamieszkania wnioskodawcy. Z uwagi na to, iż zainteresowani od kilku lat przebywają poza terenem Dzielnicy Mokotów zakwalifikowanie ich wniosku nie było możliwe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględniając na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) (dalej jako p.p.s.a.) skargę, w pierwszej kolejności przypomniał, że Naczelny Sąd Administracyjny podejmując uchwałę w składzie 7 sędziów z dnia 21 lipca 2008 r. sygn. akt I OPS 4/08 przesądził, iż uchwała zarządu dzielnicy m.st. Warszawy odmawiająca zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy jest aktem z zakresu administracji publicznej i podlega kontroli sądowej na podstawie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W uzasadnieniu tej uchwały stwierdzono jednoznacznie, że uchwała zarządu dzielnicy, o jakiej mowa, nie kreuje stosunku cywilnoprawnego najmu lokalu, lecz jest wykonywaniem zadań gminy w stosunku do mienia publicznego i jako taka ma charakter administracyjnoprawny

Dokonując merytorycznej oceny zaskarżonej uchwały Zarządu Dzielnicy Mokotów Sąd pierwszej instancji wskazał, że kryteria, jakie powinna spełniać osoba ubiegająca się o wynajem lokalu z zasobu mieszkaniowego gminy warszawskiej, określa przepis § 4 obwiązującej od dnia 28 sierpnia 2009 r. uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Mazowieckiego Nr 132, poz. 3937), podjętej na podstawie art. 20 ust. 3 i art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm.). Powołany przepis ustanawia kryteria, jakie powinna spełniać osoba ubiegająca się o wynajem lokalu z zasobu mieszkaniowego gminy warszawskiej. W świetle powołanego przepisu, lokale z mieszkaniowego zasobu mogą być wynajmowane osobom: 1) które są bezdomne albo pozostają w trudnych warunkach mieszkaniowych, przy czym za trudne warunki mieszkaniowe uznaje się zamieszkiwanie za zgodą właściciela w lokalu, w którym na osobę przypada nie więcej niż 6 m² powierzchni mieszkalnej, a także zamieszkiwanie w pomieszczeniach nienadających się na stały pobyt ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, a nadto 2) w których gospodarstwie domowym średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego nie przekracza minimum dochodowego. Natomiast tryb rozpatrywania wniosków określa Rozdział 7 "Tryb rozpatrywania i załatwiania wniosków o zawarcie umowy najmu lokali oraz sposób poddania tych spraw kontroli społecznej" powołanej uchwały. Zgodnie z § 22 ust. 1 tej uchwały, wnioski osób występujących o zawarcie umowy najmu lokalu, zamianę lub uregulowanie tytułu prawnego do lokalu wraz z oświadczeniami i dokumentami wydanymi przez podmioty wskazane w § 1 pkt 25, potwierdzającymi wysokość dochodów uzyskiwanych przez wnioskodawcę i inne osoby zgłoszone we wniosku do wspólnego zamieszkiwania, oświadczeniami dotyczącymi stanu majątkowego oraz dokumentacją potwierdzającą posiadane przez te osoby tytuły prawne do lokali, powinny być składane w urzędzie dzielnicy właściwym dla miejsca zamieszkania wnioskodawcy, w przypadku osób bezdomnych - w urzędzie dzielnicy, w której wnioskodawca posiadał ostatnie miejsce faktycznego zamieszkania, natomiast w przypadku osób bezdomnych, które nie wykazały swojego ostatniego miejsca zamieszkania w Warszawie - w dowolnie wybranym urzędzie dzielnicy. W świetle postanowień § 24 ust. 1 uchwały, wnioski (osób występujących o zawarcie umowy najmu - § 22) zaopiniowane przez Komisję Mieszkaniową, o której mowa w § 21 uchwały rozpatruje zarząd dzielnicy, który rozstrzyga o zakwalifikowaniu i umieszczeniu na liście osób oczekujących na najem lokalu. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego w analizowanym przypadku odmowa uwzględnienia przez Zarząd Dzielnicy Mokotów m.st. Warszawy wniosku skarżących o najem lokalu, z powołaniem się na niespełnienie przesłanki z § 22 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. nr LVIII/1751/2009, została dokonana z naruszeniem powołanego przepisu, bowiem organ podejmując zaskarżoną uchwałę w części rozstrzygającej o sposobie rozpatrzenia wniosku skarżących zastosował ten przepis wybiórczo. W świetle powołanego przepisu wniosek o najem lokalu mieszkalnego z zasobów gminnych należy złożyć w urzędzie dzielnicy właściwym dla miejsca zamieszkania. Natomiast prawodawca inaczej traktuje osoby bezdomne wprowadzając istotne rozgraniczenie, tj. nakazuje wnieść podanie w urzędzie dzielnicy, w której wnioskodawca posiadał ostatnie miejsce faktycznego zamieszkania, ale czyni też możliwość wniesienia podania do dowolnego urzędu dzielnicy jeżeli bezdomny nie wskazał swojego ostatniego miejsca zamieszkania w Warszawie. Skarżący do wniosków o najem lokalu na terenie dzielnicy Mokotów załączyli oświadczenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej z art. 286 § 1 k.k., z których treści wynika, iż nie posiadają jakiegokolwiek tytułu prawnego do lokalu, jak też nie wskazali miejsca zamieszkania (k. – 25 i 26 akt administracyjnych). Ostatnim miejscem stałego zamieszkania i zameldowania skarżących był lokal przy ul. (...), z którego ich eksmitowano. Od tego czasu skarżący przebywają w różnych miejscach, korzystając z pomocy rodziny i znajomych.

Dalej Sąd powołał się na definicję osoby bezdomnej zawartą w art. 6 pkt 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.) – z której wynika, że za osobę bezdomną uznaje się osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowaną na pobyt stały, w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a także osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym i zameldowaną na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania - skarżących można zakwalifikować do tej właśnie kategorii osób. Skoro wnioskodawcy są osobami bezdomnymi i nie podają miejsca zamieszkania, z powodu stale zmieniającego się miejsca pobytu, to są oni uprawnieni, w świetle § 22 ww. uchwały z dnia 9 lipca 2009 r., do złożenia wniosku o najem lokalu w wybranym przez siebie urzędzie dzielnicy. Reasumując Sąd uznał, że odmowa uwzględnienia wniosku skarżących nastąpiła z istotnym (rażącym) naruszeniem powołanego przepisu.

Sąd pierwszej instancji, powołał się też na wartości konstytucyjne wskazując, że zgodnie z art. 75 ust. 1 Konstytucji RP, władze publiczne prowadzą politykę sprzyjającą zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych obywateli, w szczególności przeciwdziałają bezdomności, wspierają rozwój budownictwa socjalnego oraz popierają działania obywateli zmierzające do uzyskania własnego mieszkania. Polityki przeciwdziałania bezdomności nie można prowadzić skutecznie, jeżeli przyczyną odmowy zakwalifikowania osoby bezdomnej do najmu lokalu jest w istocie niedopuszczalność wniosku z uwagi na niewskazanie ostatniego miejsca faktycznego zamieszkania bezdomnego na terenie danej dzielnicy. Ten wymóg nie może być stosowany bezwzględnie, w szczególności do osób pozostających w bezdomności przez wiele lat.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Zarząd Dzielnicy Mokotów m.st. Warszawy zaskarżając go na podstawie art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami, w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie lub o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi oraz o zasądzenie kosztów postępowania za obie instancje według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1/ Naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy (w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) tj. przepisu art. 1 § 2 ustawy prawo o ustroju sądów administracyjnych i art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. polegające na wadliwym wykonaniu obowiązku kontroli działalności administracji publicznej i przypisanie niewłaściwego zastosowania przepisu § 22 ust 1 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Mazowieckiego Nr 132, poz. 3937 ze zm.), w związku z art. 6 pkt. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej ( Dz.U. z 2009r. Nr 175, poz. 1362, ze zm.), oraz przepisu art. 151 p.p.s.a. poprzez nie oddalenie skargi wskutek błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania przepisów prawa materialnego, a także przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. w zakresie podstawy prawnej rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienia, wskutek czego nie jest jasne w jaki sposób Sąd dokonał subsumcji stanu faktycznego do zastosowanych przez Sąd przepisów prawa materialnego oraz w jaki sposób dokonał wykładni tych przepisów.

2/ Naruszenie przepisów prawa materialnego przez ich błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), przez pozbawione podstaw zarzucenie organowi niewłaściwego zastosowania przepisu § 22 ust. 1 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy w związku z art. 6 pkt. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej, wskutek tego że Sąd niewłaściwie zastosował do ustalonego stanu faktycznego art. 6 pkt. 8 ustawy o pomocy społecznej, przyjmując że skarżący są osobami bezdomnymi w rozumieniu tej ustawy – wbrew okolicznościom faktycznym wynikającym z zebranego w sprawie materiału, oraz dokonał błędnej wykładni przepisu § 22 ust. 1 uchwały, z którego wywiódł, że bezdomny który nie wskaże ostatniego miejsca faktycznego zamieszkania w Warszawie, może złożyć wniosek o najem lokalu w dowolnym urzędzie dzielnicy w wyniku czego niewłaściwie zastosował przepis § 22 ust. 1 uchwały w przedmiotowej sprawie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że w sytuacji skarżących nie wypełnione zostały łącznie przesłanki w obu wskazanych w przepisie art. 6 pkt. 8 ustawy o pomocy społecznej przypadkach, bowiem skarżący wskazali, że przebywają w różnych lokalach u znajomych, rodziny itd., lecz istotną kwestią jest fakt, że są to lokale mieszkalne, nie zaś kwestia na jak długo i na jakiej podstawie lokale te są przez skarżących zajmowane. Bez znaczenia dla oceny czy dana osoba posiada status bezdomnego jest kwestia posiadania tytułu prawnego do zamieszkiwania lokalu. Zatem Sąd pierwszej instancji niewłaściwie uznał, że skarżący są osobami bezdomnymi. Argumentowano też, że w przypadku osób bezdomnych które uprzednio faktycznie zamieszkiwały w Warszawie, są one obowiązane do podania tego miejsca i do złożenia wniosku w urzędzie dzielnicy właściwym ze względu na to miejsce. Natomiast inny przypadek dotyczy osób które uprzednio nie zamieszkiwały na terenie Warszawy lecz przybyły z innej miejscowości i faktycznie nie mają one możliwości wskazania miejsca zamieszkania na terenie Warszawy. Przy tym skarżący kasacyjnie zauważył, że mowa jest o faktycznym miejscu zamieszkania, co jest tożsame z potocznie rozumianym pobytem nie zaś o zamieszkiwaniu w rozumieniu k.c.

Skarżący wnieśli o oddalenie skargi kasacyjnej, podkreślając że podważanie ich bezdomności jest dla nich krzywdzące. Podali, że zaskarżony wyrok daje im nadzieję na powrót do godnego życia w którym mogliby mieć dach nad głową, ponieważ "szwendając się po różnych miejscach u dobrych ludzi, dworcach, na budowach itp. gorzej już być nie może".

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego Sądu ( art. 183 § 1 p.p.s.a ). Naczelny Sąd Administracyjny jako Sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie.

Na wstępie niniejszych rozważań należy przypomnieć, że jedyną przyczyną odmowy zakwalifikowania wniosku D. i P. S. było to, że w chwili złożenia wniosku nie zamieszkiwali na terenie Dzielnicy Mokotów, wobec czego Zarząd tej Dzielnicy uznał, że nie jest właściwy do rozpoznania tego wniosku. W tej sytuacji kluczowe znaczenie dla oceny zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej ma odpowiedź na pytanie czy wnioskodawców można uznać za bezdomnych a w konsekwencji czy mając taki status mogli złożyć wniosek w dowolnie wybranym przez siebie urzędzie dzielnicy lub w urzędzie dzielnicy ich ostatniego miejsca zamieszkania. Głównym zarzutem skargi kasacyjnej jest naruszenie art. 6 pkt. 8 ustawy o pomocy społecznej przez uznanie wnioskodawców za bezdomnych wbrew okolicznościom faktycznym wynikającym z zebranego materiału dowodowego. Z tym zarzutem nie można się zgodzić. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego Zarząd Dzielnicy ustalił stan faktyczny na którym oparł się również Sąd pierwszej instancji z którego wynika, że ostatnim miejscem zamieszkania i zameldowania wnioskodawców był lokal mieszkalny położony w Warszawie na ul. (...), z którego zostali eksmitowani w lipcu 2008r. na tzw. "bruk" ponieważ nie przysługiwał im lokal socjalny. Z oświadczenia wnioskodawców złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej z art. 286 § 1 k.k., wynika, iż nie posiadają jakiegokolwiek tytułu prawnego do lokalu, jak też nie wskazali aktualnego miejsca zamieszkania (k. – 25 i 26 akt administracyjnych). Od czasu eksmisji wnioskodawcy przebywają w różnych miejscach, na dworcach, budowach i w miejscu pracy, korzystając z pomocy znajomych, nie będąc nigdzie zameldowanymi. Z przepisu art. 6 pkt 8 ustawy o pomocy społecznej wynika, że za osobę bezdomną uznaje się osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowaną na pobyt stały. P. S. przebywa w miejscu pracy przy ulicy (...) w Warszawie i w tym przypadku nie można przyjąć, że zamieszkuje w lokalu mieszkalnym. Natomiast D. S. przebywa czasowo u kolegi w Pruszkowie, co prawda w lokalu mieszkalnym ale tymczasowo bez zamiaru stałego pobytu, zatem i w tym przypadku należy przyjąć, że nie mieszka lecz tylko przebywa w lokalu mieszkalnym. Przy uwzględnieniu braku jakiegokolwiek zameldowania na pobyt stały, słusznie Sąd pierwszej instancji uznał, że wnioskodawcy spełniają przesłanki do uznania ich za bezdomnych.

Uznanie wnioskodawców za bezdomnych spowodowało, że Sąd Wojewódzki powołując się na § 22 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Mazowieckiego Nr 132, poz. 3937) przyjął, że wnioskodawcom przysługuje uprawnienie do złożenia wniosku w dowolnie wybranym urzędzie dzielnicy. Z przepisu tego w brzmieniu obowiązującym w dniu podjęcia zaskarżonej uchwały tj. 9 czerwca 2010r. wynika, że wnioski osób występujących o zawarcie umowy najmu lokalu powinny być składane w urzędzie dzielnicy właściwym dla miejsca zamieszkania wnioskodawcy, w przypadku osób bezdomnych w urzędzie dzielnicy, w której wnioskodawca posiadał ostatnie miejsce zamieszkania, natomiast w przypadku osób bezdomnych, które nie wykazały swojego ostatniego miejsca zamieszkania w Warszawie – w dowolnie wybranym urzędzie dzielnicy. Powyższa regulacja przewiduje co do bezdomnych dwie różne sytuacje regulujące właściwość urzędów dzielnic. Sąd w zaskarżonym wyroku uwzględniając skargę powołał się na przypadek drugi wskazując, że skoro wnioskodawcy będąc bezdomnymi nie wskazali swojego ostatniego miejsca zamieszkania w Warszawie to mogli złożyć wniosek w dowolnie wybranym urzędzie dzielnicy, także w Urzędzie Dzielnicy Mokotów. W tym miejscu należy się zgodzić z wywodami skargi kasacyjnej co do tego, że zastosowana w sprawie przez Sąd pierwszej instancji wykładnia przepisu § 22 wskazanej uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy nie jest właściwa (choć nie miało to wpływu na treść wyroku). Bowiem zastosowana część tego przepisu dotyczy przypadku osób bezdomnych które uprzednio nie zamieszkiwały na terenie Warszawy lecz przybyły z innej miejscowości i faktycznie nie mają możliwości wykazania miejsca zamieszkania na terenie Warszawy. Nie sposób jednak się zgodzić z skarżącym kasacyjnie, że pierwszy przypadek wskazany w § 22 wskazanej uchwały dotyczący osoby bezdomnej, dotyczy osób które zamieszkiwały w Warszawie i mogą złożyć wniosek według faktycznego miejsca zamieszkania, rozumianego jako miejsca pobytu nie zaś miejsca zamieszkania w rozumieniu kodeksu cywilnego. Wskazać tu bowiem należy, że wbrew wywodom skarżącego kasacyjnie we wskazanym § 22 nie użyto zwrotu "ostatniego faktycznego miejsca zamieszkania" lecz "ostatniego miejsca zamieszkania" co oznacza, że chodzi tu o miejsce zamieszkania w rozumieniu kodeksu cywilnego. Przepis § 22 przedmiotowej uchwały w brzmieniu podanym przez skarżącego kasacyjnie w którym zawarto zwrot "ostatniego faktycznego miejsca zamieszkania" zaczął obowiązywać od 19 lipca 2011r. wraz z wejściem w życie Uchwały nr XVII/353/2011 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 16 czerwca 2011r. zmieniającej uchwałę w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy ( Dz. Urz. Woj. Mazowieckiego z 2011r. Nr 116, poz. 3676), zatem nie mógł być zastosowany w takim brzmieniu przy podejmowaniu zaskarżonej uchwały.

Reasumując, skoro wnioskodawców należało uznać za bezdomnych i jak wynika z ustaleń organu i Sądu Wojewódzkiego ich ostatnim miejscem zamieszkania był lokal znajdujący się w Warszawie przy ul. (...) w dzielnicy Mokotów to stosownie do § 22 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Mazowieckiego Nr 132, poz. 3937) uprawnieni byli do złożenia wniosku o najem lokalu mieszkalnego w Urzędzie Dzielnicy Mokotów, tak jak to przyjął Sąd pierwszej instancji choć w oparciu o inną przesłankę. Dlatego zasadnym było stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części dotyczącej skarżących z uwagi na to, że organ opierając się na swojej niewłaściwości miejscowej uniemożliwił dokonanie merytorycznej oceny ich wniosku, co jest nie do zaakceptowania z punktu widzenia standardów demokratycznego państwa prawa. Z uwagi na wyżej przedstawione stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego co do zarzutów naruszenia art. 6 pkt 8 ustawy o pomocy społecznej i § 22 wskazanej wyżej Uchwały Rady m. st. Warszawy nie można uznać, że doszło do naruszenia art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych i art. 151 p.p.s.a. przez wadliwe wykonanie obowiązku kontroli działalności administracji publicznej wskutek nieoddalenia skargi. Za nieuzasadniony należy uznać też zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a poprzez lakoniczne uzasadnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, ponieważ uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wszystkie wymogi wskazanego przepisu w zakresie uzasadnienia podstawy prawnej, a zarzucana lakoniczność uzasadnienia jest jedynie wynikiem subiektywnej oceny organu administracji, której ten w skardze kasacyjnej nie uzasadnił.

Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżony wyrok mimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu, dlatego na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.