Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 464/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2012-08-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 64c par. 1, art. 64 par. 1, art. 64 par. 6, art 64a, art. 64 par. 1 pkt 1-4, art. 64d, art. 59 par. 1 pkt 2,
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Jaśniewicz Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Ewa Szydłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 03 sierpnia 2012r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. z siedzibą w P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec skarżącej na podstawie tytułu wykonawczego oddala skargę


UZASADNIENIE

Na podstawie własnego tytułu wykonawczego z dnia (...) sierpnia 2011 r., nr (...), obejmującego należność z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc maj 2011 r. w kwocie należności głównej (...) zł plus odsetki za zwłokę, Naczelnik Urzędu Skarbowego P., wszczął postępowanie egzekucyjne wobec "A" Sp. z o.o. w P. (dalej: Spółka, Strona, Skarżący). Tytuł wykonawczy wierzyciel wystawił na podstawie złożonej przez Spółkę deklaracji dla podatku od towarów i usług za miesiąc maj 2011 r.

Dążąc do wyegzekwowania należności objętej ww. tytułem wykonawczym organ egzekucyjny, zawiadomieniem z dnia (...) września 2011 r., nr (...), dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego zobowiązanej prowadzonego przez "B" S.A. Zawiadomienie o zajęciu doręczono dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu (...) września 2011 r. W dniu (...) września 2011 r. ww. zawiadomienie wraz z odpisem ww. tytułu wykonawczego doręczono Spółce.

W dniu (...) września 2011 r. Spółka złożyła w organie podatkowym korektę deklaracji dla podatku od towarów i usług za miesiąc maj 2011 roku, wykazując podatek do zapłaty za wskazany okres w wysokości (...) zł. Pismem z dnia (...) września 2011 r., (...), wierzyciel zawiadomił organ egzekucyjny o zmianie wysokości należności objętej przedmiotowym tytułem wykonawczym, wnosząc o aktualizację tytułu wykonawczego do kwoty kosztów egzekucyjnych oraz kosztów upomnienia. W tym stanie rzeczy, zawiadomieniem z dnia (...) grudnia 2011 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego P. poinformował "B" S.A. o zmianie wysokości dokonanego zajęcia wierzytelności, wskazując wysokość kwoty zajęcia na (...) zł, tj. (...) zł tytułem kosztów egzekucyjnych oraz (...) zł tytułem kosztów upomnienia.

W toku wszczętego postępowania egzekucyjnego, pismem z dnia (...) listopada 2011 r. (nadanym w urzędzie pocztowym w dniu (...) listopada 2011 r.), Spółka, reprezentowana przez radcę prawnego M. T., złożyła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, zarzucając organowi egzekucyjnemu, iż dochodzony w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym obowiązek nie istnieje. W uzasadnieniu powyższego Spółka powołała się na złożoną w dniu (...) września 2011 r. korektę deklaracji dla podatku od towarów i usług za miesiąc maj 2011 r.; wskazując, iż wydanie przedmiotowego tytułu wykonawczego stanowi rażące naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej. Strona wniosła jednocześnie o uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych oraz umorzenie przedmiotowego postępowania egzekucyjnego i umorzenie kosztów egzekucyjnych, a także wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia zarzutów.

Postanowieniem z (...) stycznia 2012 r., nr (...), Naczelnik Urzędu Skarbowego P. odmówił wstrzymania postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia zarzutów, a postanowieniem z dnia (...) stycznia 2012 r., nr (...), uznał wniesiony zarzut za niedopuszczalny. Ponadto, postanowieniem z dnia (...) stycznia 2012 r., nr (...), organ egzekucyjny odmówił umorzenia prowadzonego wobec Spółki postępowania egzekucyjnego, uzasadniając, iż w przedmiotowej sprawie nie zaszła żadna ze wskazanych przez ustawodawcę w przepisie art. 59 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2005, Nr 229, poz. 1954 ze zm., dalej: u.p.e.a.), przesłanek skutkujących umorzeniem postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia (...) stycznia 2012 r., nr (...), Naczelnik Urzędu Skarbowego P. odmówił umorzenia powstałych w toku postępowania egzekucyjnego kosztów egzekucyjnych, uzasadniając, iż przedmiotowe koszty powstały w wyniku prawidłowo zastosowanego środka egzekucyjnego, a w niniejszej sprawie nie zaszła żadna ze wskazanych w treści art. 64e § 2 u.p.e.a. przesłanek uprawniających organ egzekucyjny do umorzenia powstałych w toku postępowania egzekucyjnego kosztów egzekucyjnych.

Strona pismem z dnia (...) stycznia 2012 r., złożyła zażalenie na postanowienie z dnia (...) stycznia 2012 r., nr (...) wnosząc o jego uchylenie w całości, umorzenie postępowania i uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych oraz umorzenie powstałych kosztów egzekucyjnych, a także wstrzymania postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia niniejszego zażalenia. W uzasadnieniu Strona podniosła, iż w związku ze złożeniem przez Spółkę korekty deklaracji dla podatku od towarów i usług za miesiąc maj 2011 r. spełniona została wskazana w przepisie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. przesłanka, co winno skutkować umorzeniem przedmiotowego postępowania egzekucyjnego. Powyższe świadczy zaś zdaniem Skarżącej o niedopuszczalności dochodzenia od podatnika kosztów egzekucyjnych związanych z umorzonym postępowaniem.

Pismem z dnia (...) stycznia 2012 r., Spółka złożyła ponadto zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego z dnia (...) stycznia 2012 r., nr (...), w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych powstałych w toku prowadzonego wobec Spółki postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia (...) lutego 2012 r., nr (...) organ odwoławczy uchylił w całości ww. postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.

Rozpoznając zażalenie na rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Spółki, Dyrektor Izby Skarbowej w P. , postanowieniem z dnia (...) lutego 2012 r., nr (...) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. Organ stwierdził bowiem, iż w sprawie nie zaistniała żadna z określonych przepisie art. 59 u.p.e.a. przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego. Jak stwierdził przy tym Dyrektor Izby Skarbowej, przedmiotowe postępowanie egzekucyjne wszczęte zostało prawidłowo w dniu (...) września 2011 r., kiedy to zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego doręczono dłużnikowi zajętej wierzytelności. Zastosowanie wskazanego wyżej środka egzekucyjnego spowodowało zaś zgodnie z przepisem art. 64 § 1 i 9 u.p.e.a., naliczenie należnych organowi egzekucyjnemu kosztów egzekucyjnych, dochodzenie których następuje zgodnie z przepisem art. 64c § 6 u.p.e.a., w oparciu o tytuł egzekucyjny wystawiony na należność główną. Organ odwoławczy wskazał, iż złożenie przez Skarżącą w dniu (...) września 2011 r. korekty deklaracji dotyczącej przedmiotowej należności, w której zobowiązana wykazała podatek do zapłaty w kwocie (...) zł, nie mogło skutkować umorzeniem przedmiotowego postępowania egzekucyjnego, gdyż do wyegzekwowania pozostała należność z tytułu powstałych w toku tego postępowania egzekucyjnego kosztów egzekucyjnych oraz kosztów upomnienia. Skoro bowiem w związku ze złożoną przez Stronę korektą deklaracji podatkowej wierzyciel dokonał prawidłowej aktualizacji ww. tytułu wykonawczego z dnia (...) sierpnia 2011 r., nr (...), organ egzekucyjny zobowiązany został do dalszego prowadzenia egzekucji administracyjnej celem wyegzekwowania od Strony ww. należności z tytułu prawidłowo naliczonych kosztów egzekucyjnych oraz kosztów upomnienia.

Strona nie zgadzając się z rozstrzygnięciem skierowała skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji, a także zasądzenie na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W ocenie Strony postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisu art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., poprzez błędne uznanie, iż w zaistniałym stanie faktycznym nie zachodzi wskazana w treści ww. przepisu przesłanka obligatoryjnego umorzenia postępowania egzekucyjnego, oraz naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: Kpa), poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji, pomimo wystąpienia przesłanek do jego uchylenia. W uzasadnieniu powyższego Skarżąca podniosła, iż konieczność umorzenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego wynika wprost z przepisu art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., i winno nastąpić z chwilą zawiadomienia organu egzekucyjnego o złożonej przez Spółkę korekcie deklaracji podatkowej za miesiąc maj 2011 r., nie mając przy tym nic wspólnego z prawidłowością wszczęcia egzekucji administracyjnej lub jej brakiem. Pełnomocnik Strony wskazał ponadto, iż nie zgadza się ze stanowiskiem organu w kwestii możliwości dalszego prowadzenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego P. w zakresie kosztów egzekucyjnych na podstawie zaktualizowanego tytułu wykonawczego nr (...).

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał w całości swoje stanowisko, wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem.

Na podstawie art. 64c. § 1 u.p.e.a. opłaty, o których mowa w art. 64 § 1 i 6 oraz w art. 64a, wraz z wydatkami poniesionymi przez organ egzekucyjny stanowią koszty egzekucyjne. Koszty egzekucyjne, z zastrzeżeniem § 2-4, obciążają zobowiązanego. Zgodnie z art. 64 § 1 pkt 1-4 u.p.e.a. organ egzekucyjny, z zastrzeżeniem § 2, w egzekucji należności pieniężnych pobiera za dokonane czynności egzekucyjne opłaty w następującej wysokości, z zastrzeżeniem art. 64d:

1) za pobranie pieniędzy na miejscu u zobowiązanego - 5 % kwoty pobranej należności, nie mniej jednak niż 2 zł 50 gr;

2) za zajęcie świadczeń z ubezpieczenia społecznego - 4 % kwoty egzekwowanej należności, nie mniej jednak niż 1 zł 40 gr;

3) za zajęcie wynagrodzenia za pracę - 4 % egzekwowanej należności, nie mniej jednak niż 2 zł 50 gr;

4) za zajęcie innych niż wymienione w pkt 2 i 3 wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych - 5 % kwoty egzekwowanej należności, nie mniej jednak niż 4 zł 20 gr.

Art. 64 § 9 pkt 2 u.p.e.a. przewiduje ustawowy obowiązek uiszczenia omawianej opłaty, który powstał w dniu doręczenia zawiadomienia dłużnikowi wierzytelności tj. w niniejszym wypadku - bankowi. Wedle art. 64c § 6 koszty egzekucyjne powstałe w egzekucji należności pieniężnej są dochodzone na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego na tę należność, chyba że przepisy niniejszej ustawy stanowią inaczej.

Analiza przedmiotowych akt prowadzi do wniosku, iż Skarżąca, korektę deklaracji podatkowej dla podatku od towarów i usług złożyła w (...) września 2011 r. Nastąpiło to zatem po wszczęciu egzekucji dotyczącej tej należności, a zatem po zastosowaniu przez organ środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanej, czyli po powstaniu z mocy ustawy obowiązku uiszczenia ww. opłaty. Organ słusznie także egzekwował omawianą opłatę na podstawie tytułu wykonawczego dotyczącego należności pieniężnej, wskazuje na to literalne brzmienie w. przepisu art. 64c § 6 u.p.e.a.

Niniejszy skład sądzący podzielił w związku z tym stanowisko organu, iż w rozpatrywanej sprawie nie było podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o przedmiotowy tytuł wykonawczy z dnia (...) sierpnia 2011 r., czy odstąpienie od możliwości dochodzenia powstałych w związku z tym postępowaniem egzekucyjnym kosztów egzekucyjnych oraz kosztów upomnienia.

Zgodnie z art. 59 § 1 u.p.e,a. postępowanie egzekucyjne umarza się:

1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;

2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;

3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;

4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;

5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;

6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego;

7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;

8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;

9) na żądanie wierzyciela;

10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Żaden z przepisów nie przewiduje zatem, iż powinno nastąpić umorzenie postępowania, w sytuacji gdy powstał już obowiązek poniesienia kosztów postępowania. Przyjęcie stanowiska Strony o konieczności natychmiastowego umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadziło by do sprzecznego z brzmieniem cytowanych powyżej przepisów wniosku, iż koszty nie mogłyby być już w ogóle egzekwowane. Tym samym Sąd uznał, iż organ był uprawniony do dalszego prowadzenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego w zakresie kosztów egzekucyjnych na podstawie zaktualizowanego tytułu wykonawczego. Słuszne jest stanowisko organu, iż w związku ze złożoną przez Skarżącą korektą deklaracji podatkowej, organ egzekucyjny jest nie tylko uprawniony, lecz zobowiązany do dalszego prowadzenia egzekucji na podstawie prawidłowo zaktualizowanego tytułu wykonawczego. Sąd stoi na stanowisku - znajdującym potwierdzenie w orzecznictwie - iż złożenie korekty deklaracji przez zobowiązanego nie wstrzymuje egzekucji administracyjnej wszczętej już na podstawie pierwotnie złożonej deklaracji i wydanego na jej podstawie tytułu wykonawczego (tak m.in. wyroki WSA w Łodzi I SA/Łd 291/10, WSA w Poznaniu I SA/Po 753/10), a nie podzielił stanowiska zawartego m.in. w wyroku WSA w Warszawie III SA/Wa 4190/06. W ocenie niniejszego składu sądzącego zobowiązanie z tytułu kosztów egzekucyjnych, pomimo że dochodzone jest na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego na należność, nie ma charakteru akcesoryjnego w stosunku do należności wskazanej w tytule wykonawczym, co oznacza, iż może być dochodzone niezależnie od istnienia w danym momencie tej należności.

Okoliczność odmiennego rozstrzygnięcia dotyczącego innej powiązanej ze skarżącą Spółki nie może być wiążący w niniejszej sprawie. Nie przewidują tego przepisy prawa - a po wtóre nie są to sprawy identyczne albowiem były rozstrzygane w odrębnych postępowaniach, prowadzonych wobec różnych podmiotów, na podstawie niepowtarzalnych stanów faktycznych.

Pełnomocnik skarżącej na rozprawie w dniu (...) sierpnia 2012 r. wyjaśnił, iż w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego w P. , które zostało umorzono postanowieniem z dnia (...) stycznia 2012 r. nie doszło do żadnych czynności egzekucyjnych i powstania kosztów egzekucyjnych.

Mając na uwadze powyższe Sąd uznał skargę za niezasadną i dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzekł, jak w sentencji wyroku.