Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 379/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-02-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od środków transportowych
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 174 pkt 1, art. 174 pkt 2, art. 183 par. 1, art. 183 par. 2, art. 185 par. 1, art. 203 pkt 1, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 8, art. 9, art. 9 ust. 4a, art. 9 ust. 4b, art. 9 ust. 5, art. 9 ust. 6
journal: Dz.U. 2014 poz 849
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
article: art. 122, art. 180 par. 1, art. 187 par. 1,  art. 191
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
article: art. 3 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jolanta Sokołowska, Sędzia NSA Bogdan Lubiński, Sędzia WSA del. Mirosław Surma (sprawozdawca), Protokolant Joanna Legieć, po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2018 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 9 października 2015 r. sygn. akt I SA/Lu 397/15 w sprawie ze skargi J. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 30 grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych za 2014 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie na rzecz J. A. kwotę 1800 (słownie: tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

1. Wyrok Sądu pierwszej instancji i przedstawiony przez ten Sąd tok postępowania przed organami podatkowymi.

1.1. Wyrokiem z 9 października 2015 r. sygn. akt I SA/Lu 397/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej "p.p.s.a.", oddalił skargę J. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z 30 grudnia 2014 r.

nr [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych

za 2014 r.

1.2. Sąd pierwszej instancji podał, że zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie ("Kolegium", "organ odwoławczy"), po rozpatrzeniu odwołania J. A. ("podatnik", "skarżący"), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. ("organ podatkowy I instancji") z 23 października 2014 r. w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za 2014 r. w łącznej kwocie 10 008 zł.

1.3. Organ podatkowy I instancji wskazał na dokonane ustalenia związane z prawem własności określonych środków transportowych oraz okoliczności związane z ewentualną utratą tego prawa. W toku prowadzonego postępowania podatnik kwestionował bowiem prawo własności twierdząc, że przedmiotowe środki transportu zostały zajęte i sprzedane w drodze egzekucji administracyjnej przez Urząd Skarbowy.

Organ ten uzyskał stosowne informacje i dowody dotyczące rejestracji pojazdów, a także załączył informacje organów egzekucyjnych w zakresie podjętych działań egzekucyjnych dotyczących przedmiotowych pojazdów a zwłaszcza ewentualnej ich sprzedaży egzekucyjnej i dowody z przesłuchań poborców na okoliczność dokonanego zajęcia środków transportowych. Według organu, zgromadzony materiał dowodowy pozwolił uznać, że podatnik jest właścicielem przedmiotowych pojazdów, w związku z czym określił wysokość zobowiązania od środków transportowych za 2014 r.

1.4. Rozpoznając sprawę w II instancji Kolegium wskazało na przepisy ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (dalej "u.p.o.l."), mające zastosowanie w sprawie, tj. art. 8, art. 9 ust. 1, 4 i 5, a także art. 9 ust. 6 pkt 1 i pkt 2 u.p.o.l. Podkreśliło, że podatek od środków transportowych jest podatkiem majątkowym związanym z prawem własności pojazdów. Istnienie prawa własności

i fakt, iż pojazd jest zarejestrowany w ewidencji oznacza, że osoba figurująca

w rejestrze jako właściciel pojazdu jest obciążona obowiązkiem podatkowym

w podatku od środków transportowych. Pojazdy, co do których organ podatkowy I instancji dokonał wymiaru podatku za rok 2014 pozostają zarejestrowane na nazwisko podatnika od daty ich nabycia. Wynika to z bazy danych Wydziału Spraw Administracyjnych Inspektoratu Komunikacji Urzędu Miasta przekazanych pismem z 22 sierpnia 2014 r.

Wobec powyższego zdaniem organu odwoławczego dokonane ustalenia

i wyjaśnienia właściwych organów potwierdzają, że przedmiotowe pojazdy-naczepy nie zmieniły właściciela, nie zostały zbyte, ani ich nie wyrejestrowano, pozostają więc – w świetle dokonanych ustaleń własnością podatnika, który w toczącym się postępowaniu nie przedstawił żadnych dowodów przeciwnych, które zaprzeczałyby dokonanym ustaleniom. Skoro zatem w postępowaniu podatkowym podatnik nie przedstawił dowodów na to, że nie jest właścicielem określonych pojazdów organ odwoławczy stwierdził, że wobec braku innych dowodów pozostaje on nadal zobowiązanym z tytułu podatku od środków transportowych.

2. Skarga do Sądu pierwszej instancji.

2.1. W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego podatnik wniósł o jej uchylenie wraz z poprzedzającym ją rozstrzygnięciem organu

I instancji. Uzasadniając skargę podatnik stwierdził, że organ I instancji odmówił między innymi przeprowadzenia dowodu mającego na celu stwierdzenie, że pojazdy w stosunku do których toczy się postępowanie znajdują się w posiadaniu Naczelnika Urzędu Skarbowego oraz zostały zostawione pod dozór określonych osób. Skarżący przytoczył również brzmienie art. 100 i 102 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym

w administracji. Mając na uwadze wskazane przepisy oraz dokument wystawiony przez Naczelnika Urzędu Skarbowego z 29 października 2013 r. skarżący stwierdził, że przedmiotowe pojazdy zostały mu odebrane i oddane pod dozór innych osób tym samym został pozbawiony ich własności. Stanął on przy tym na stanowisku,

że w związku z odebraniem przedmiotowych pojazdów został pozbawiony ich własności, które po upływie 6 miesięcy od ich zajęcia przeszły na własność Skarbu Państwa.

Skarżący nadmienił również, że w niniejszej sprawie organy powinny zastosować regulacje wynikające z art. 180 § 1 i art. 191 § 1 Ordynacji podatkowej. Na poparcie swojej argumentacji podatnik powołał orzeczenia sądów administracyjnych dotyczące problematyki postępowania dowodowego.

2.2. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.

3. Uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji.

3.1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę. Wskazał, że przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest podatek od środków transportowych, zatem zastosowanie znajdują przepisy art. 8 i art. 9 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t. j. Dz.U. z 2014 r., poz. 849 ze zm.), dalej "u.p.o.l.".

3.2. Przy powstaniu obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych znaczenie ma fakt zarejestrowania środka transportowego. Konieczność opłacania podatku od środków transportowych nie jest uzależniona od faktycznego użytkowania pojazdu. Obowiązek ten wygasa zaś dopiero z chwilą wyrejestrowania pojazdu lub wydania decyzji organu rejestrującego o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu. Dopiero wydanie stosownej decyzji o wyrejestrowaniu pojazdu lub o jego czasowym wycofaniu z ruchu spowoduje, że z końcem miesiąca, w którym dokonano wyrejestrowania lub wycofania z ruchu pojazdu, nastąpi wygaśnięcie obowiązku podatkowego. Dopóki właściciel nie złoży wniosku o wyrejestrowanie czy czasowe wycofanie z ruchu pojazdu i - w konsekwencji - nie zostanie wydana stosowna decyzja, dopóty ciążyć będzie na nim obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji, organy podatkowe obu instancji trafnie wywiodły, że na skarżącym, jako właścicielu w 2014 r. ciążył obowiązek opłacania podatku od sześciu środków transportowych, tj. naczep o nr rejestracyjnych [...]. Pojazdy te od chwili nabycia pozostawały zarejestrowane na nazwisko skarżącego. Z informacji uzyskanej z Wydziału Komunikacji Urzędu Miasta wynikało, że naczepy są wprawdzie zajęte przez Urząd Skarbowy jednak organ rejestracyjny nie posiadał informacji na temat ich zbycia, przerejestrowania czy złomowania. Dowodów na zmianę właściciela przedmiotowych pojazdów nie przedstawił także podatnik. Tym samym skarżący jest podatnikiem od środków transportu stanowiących przedmioty jego własności zgodnie z art. 9 ust. 4 u.p.o.l. Nie zaistniały bowiem przesłanki z art. 9 ust. 5 tej ustawy.

3.3. Bez wpływu na istnienie obowiązku podatkowego miał fakt zajęcia pojazdów przez organ egzekucyjny. Ustawodawca łączy bowiem powstanie obowiązku podatkowego wyłącznie z posiadaniem zarejestrowanego środka transportowego.

4. Skarga kasacyjna.

4.1. Od powyższego wyroku J. A. złożył skargę kasacyjną. Wniósł

o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA w Lublinie

do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skargę kasacyjną oparł:

1. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., tzn. na naruszeniu przepisów prawa materialnego, tj.:

- art. 8, 9 ust. 1, 4, 5 i 5 oraz art. 9 ust. 6 pkt 1 i 2 u.p.o.l. poprzez błędne zastosowanie tychże przepisów polegające na nietrafnym przyjęciu, że należy uznać, iż pomimo pozbawienia J. A. posiadania oraz własności pojazdów o nr rej. [...], to i tak należy uznać, iż ciążył na nim obowiązek podatkowy opłacania podatku - gdy tymczasem jasnym jest, iż od momentu przekazania tychże pojazdów pod dozór innego podmiotu w postępowaniu egzekucyjnym, a tym bardziej (co już zupełnie oczywiste) po zlicytowaniu tychże pojazdów (po przejęciu ich na rzecz Skarbu Państwa) przestał ciążyć na skarżącym obowiązek opłacania podatku od tychże pojazdów;

- art. 8, 9 ust. 1, 4, 5 i 5 oraz art 9 ust. 6 pkt 1 i 2 u.p.o.l., poprzez błędne zastosowanie tychże przepisów polegające na przyjęciu, iż dopiero decyzja

o wyrejestrowaniu czy czasowym wycofaniu pojazdu zwalniała z obowiązku podatkowego - gdy tymczasem skoro z dokumentów sprawy wynika,

że w danej dacie doszło do przejęcia pojazdów na rzecz Skarbu Państwa - to od tej chwili nie może być mowy o ciążeniu na skarżącym obowiązku podatkowego;

- art. 8, 9 ust. 1, 4, 5 i 5a oraz art. 9 ust. 6 pkt 1 i 2 u.p.o.l., poprzez błędne zastosowanie tychże przepisów polegające na uznaniu, że miał ciążyć na skarżącym obowiązek opłacenia podatku, pomimo uniemożliwienia mu wyrejestrowania pojazdów poprzez odebranie mu dokumentów rejestracyjnych tych pojazdów (dowodów rejestracyjnych tablic, etc.) - gdy tymczasem nie można wymagać od podatnika, aby wyrejestrował on pojazdy, skoro odebrano mu dokumenty: wszakże niemożliwym było to wówczas dla niego, nie mógł uczynić; w tej sytuacji zatem należy uznać za niezawinione zachowanie podatnika i jako takie nie mogące skutkować negatywnymi dlań reperkusjami w sferze podatkowej;

2. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. naruszenia przez WSA przepisów postępowania, które niewątpliwie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

a) naruszenie art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 6, 7, 9, 77 § 1 oraz 80 kpa, przejawiające się w tym, iż WSA w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że w sprawie jako oczywiste jawiło się to, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie została wydana z następującymi uchybieniami przepisom kpa:

- zaskarżona decyzja SKO została wydana w określonym kształcie, pomimo faktu,

że zarzuty skarżącego nie powinny pozostać bez rozpoznania i nietrafne było przyjęcie, iż należy uznać, że pomimo pozbawienia J. A. posiadania oraz własności pojazdów o nr rej. [...] to i tak należy uznać, iż ciążył na nim obowiązek podatkowy opłacania podatku - gdy tymczasem jasnym jest, iż od momentu przekazania tychże pojazdów pod dozór innego podmiotu w postępowaniu egzekucyjnym, a tym bardziej (co już zupełnie oczywiste) po zlicytowaniu tychże pojazdów (po przejęciu ich na rzecz Skarbu Państwa, przestał ciążyć na J. A. obowiązek opłacania podatku od tychże pojazdów;

- stanowisko SKO zostało utrzymane przez WSA pomimo, że jest ono efektem uchybienia polegającym na tym, iż WSA nie oceniło wszechstronnie całości zebranego w sprawie materiału dowodowego - gdy tymczasem taka wszechstronna analiza materiału dowodowego – a zwłaszcza z dokumentów zgromadzonych

w sprawie – wynika, iż w danej dacie doszło do przejęcia pojazdów na rzecz Skarbu Państwa - to od tej chwili nie może być mowy o obowiązku podatkowym skarżącego;

- WSA wydając zaskarżone orzeczenie utrzymało w mocy decyzję SKO pomimo,

iż postępowanie w sprawie nie zostało przeprowadzone w sposób rzetelny

i całościowy, albowiem organ nie uwzględnił faktu błędnego uznania, iżby miał ciążyć na skarżącym obowiązek opłacenia podatku, pomimo uniemożliwienia mu wyrejestrowania pojazdów poprzez odebranie mu dokumentów rejestracyjnych tych pojazdów (dowodów rejestracyjnych tablic, etc.) - gdy tymczasem nie można wymagać od podatnika, aby wyrejestrował pojazdy, skoro odebrano mu dokumenty: wszakże niemożliwym było to wówczas dla niego, nie mógł uczynić; w tej sytuacji zatem należy uznać za niezawinione zachowanie podatnika,

i jako takie nie mogące skutkować negatywnymi dlań reperkusjami w sferze podatkowej;

- WSA nie uwzględnił tego, że decyzja SKO została wydana z bezpodstawnym zaniechaniem sporządzenia uzasadnienia, które zawierałoby wszystkie niezbędne elementy. Zaniechano wykazania w uzasadnieniu z jakich powodów odmówiono relewantności tym wszystkim podnoszonym przez skarżącego okolicznościom; autorzy uzasadnień zarówno wyroku WSA, jak i decyzji SKO zamiast wskazać dlaczego wg nich argumenty skarżącego nie uzasadniają uznania jego żądań pominęli w zupełności merytoryczną ich zawartość i zamiast tego po przytoczeniu treści ustawy gołosłownie wskazali, że na skarżącym, jako na właścicielu ciąży obowiązek opłacania podatku, a zaraz poniżej (w przedostatnim akapicie) wskazano, że rzekomo ustawodawca łączy obowiązek podatkowy z "posiadaniem zarejestrowanego środka transportowego" - gdy tymczasem zarówno własności, jak i posiadania został J. A. pozbawiony; takie działania organów, które WSA uznał za poprawne stoją w rażącej sprzeczności z art. 6 i 9 kpa;

b) naruszenie art. 3 § 1 i art. 143 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przejawiające się w tym, że WSA w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie mimo, że ustawodawca łączy obowiązek podatkowy z "posiadaniem zarejestrowanego środka transportowego" lub jego własnością (jak sam stwierdza WSA u końca uzasadnienia skarżonego orzeczenia) – gdy tymczasem zarówno własności jak posiadania został skarżący pozbawiony.

5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

5.1. Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

5.2. Stosownie do postanowień art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Sprawa ta mogła być zatem rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny tylko w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.

5.3. W niniejszej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. W związku z takim sformułowaniem podstaw kasacyjnych, rozpatrzeniu w pierwszej kolejności podlegać powinny zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania, albowiem zarzuty naruszenia prawa materialnego mogą być oceniane przez Naczelny Sąd Administracyjny wówczas, gdy stan faktyczny sprawy stanowiący podstawę wydanego wyroku został ustalony bez naruszenia przepisów postępowania. Inaczej rzecz ujmując, gdy stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumpcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego. Należy też w tym miejscu odnotować, że autor skargi kasacyjnej błędnie wskazał w procesowej podstawie kasacyjnej przepisy kpa, gdyż przepisy tego aktu w rozpoznawanej sprawie nie miały zastosowania. Wynika to wprost z art. 3 §1pkt 2 kpa. Jednocześnie jednak należy wskazać, że przepisy Ordynacji podatkowej zawierają uregulowania, które zakresowo odpowiadają powołanym przepisom kpa, a skarga kasacyjna zawiera uzasadnienie postawionych zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny wobec powyższego przyjął, że autor skargi kasacyjnej w istocie powołał stosowne przepisy Ordynacji podatkowej. Powołanie naruszenia przepisów postępowania i wskazanie na czym ono polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy, czyni podnoszone zarzuty zasadnymi. Wskazać też należy, że w orzecznictwie dopuszcza się dookreślenie czy doprecyzowanie zarzutów skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie jej uzasadnienia – z uwagi na uchwałę pełnego składu tego Sądu z 26 października 2009 r. (I OPS 10/09, ONSA i WSA 2010, nr 1, poz. 1) - i w niniejszej sprawie Sąd nie został pozbawiony takich możliwości dookreślenia zarzutu skargi kasacyjnej, gdyż kasator w uzasadnieniu odniósł się do istoty sprawy wyznaczonej przez właściwe normy prawa.

5.4. W pierwszym rzędzie należy wskazać na ramy materialnoprawne sprawy, w szczególności określające zakres podmiotowy obowiązku podatkowego, które to determinowały zakres procedowania w sprawie przez organy podatkowe i wyznaczały granice rozpoznania sprawy przez Sąd pierwszej instancji.

Z przepisu art. 9 u.p.o.l. wynika, że obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych (z zastrzeżeniem ust. 2, niemającym znaczenia w sprawie), ciąży na osobach fizycznych i osobach prawnych będących właścicielami środków transportowych, o których mowa w art. 8 u.p.o.l., przy czym jako właścicieli traktuje się również jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, na które środek transportowy jest zarejestrowany, oraz posiadaczy środków transportowych zarejestrowanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jako powierzone przez zagraniczną osobę fizyczną lub prawną podmiotowi polskiemu (ust. 1), a w przypadku zmiany właściciela środka transportowego zarejestrowanego, obowiązek podatkowy ciąży na poprzednim właścicielu do końca miesiąca, w którym nastąpiło przeniesienie własności (ust. 3), na nowym zaś właścicielu - od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został nabyty (ust. 4). W dalszej kolejności art. 9 ust. 4a i 4b u.p.o.l. przewidują, iż obowiązek podatkowy, o którym mowa w ust. 1 i 2, powstaje także od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został dopuszczony ponownie do ruchu po upływie okresu, na jaki została wydana decyzja organu rejestrującego o czasowym wycofaniu tego pojazdu z ruchu (ust. 4a), a zarejestrowanie środka transportowego oznacza jego rejestrację, z wyjątkiem rejestracji czasowej, w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym (ust. 4b). Stosownie do treści art. 9 ust. 5 u.p.o.l. obowiązek podatkowy, o którym mowa w ust. 1 i 2, wygasa z końcem miesiąca, w którym środek transportowy został wyrejestrowany lub wydana została decyzja organu rejestrującego o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu, lub z końcem miesiąca, w którym upłynął czas, na który pojazd powierzono. Na podstawie natomiast art. 9 ust. 6 u.p.o.l. podmioty, o których mowa w ust. 1, są obowiązane: składać, w terminie do dnia 15 lutego właściwemu organowi podatkowemu, deklaracje na podatek od środków transportowych na dany rok podatkowy, sporządzone na formularzu według ustalonego wzoru, a jeżeli obowiązek podatkowy powstał po tym dniu - w terminie 14 dni od dnia zaistnienia okoliczności uzasadniających powstanie tego obowiązku (pkt 1); odpowiednio skorygować deklaracje w razie zaistnienia okoliczności mających wpływ na powstanie lub wygaśnięcie obowiązku podatkowego, lub zmianę miejsca zamieszkania, lub siedziby - w terminie 14 dni od dnia zaistnienia tych okoliczności (pkt 2); wpłacać obliczony w deklaracji podatek od środków transportowych - bez wezwania - na rachunek budżetu właściwej gminy (pkt 3).

W świetle tych regulacji podatek od środków transportowych jest podatkiem majątkowym, zasadniczo związanym z posiadaniem prawa własności. Obowiązek podatkowy ciąży więc na właścicielu środka transportowego niezależnie od tego, czy używał on pojazdu czy też nie. W kontekście niniejszej sprawy wskazać należy, że również zajęcie środka transportowego w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego nie skutkuje wygaśnięciem obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych ciążącego na właścicielu tego środka. Nie ulega jednak wątpliwości, że co do zasady podatkiem od środków transportowych może zostać obciążony jego właściciel. Tym samym, w świetle przepisów materialnego prawa podatkowego istotne dla powstania i istnienia przedmiotowego obowiązku podatkowego jest zaistnienie czynności prawnej przenoszącej własność.

5.5. W niniejszej sprawie organy podatkowe, co bezkrytycznie zaakceptował i przyjął Sąd pierwszej instancji, nie zgromadziły materiału dowodowego, którego ocena doprowadzałaby do wniosków, że w roku podatkowym 2014 skarżący był właścicielem 6 przedmiotowych naczep, jako przedmiotów opodatkowania, a tym samym obalałaby twierdzenia skarżącego o utracie przymiotu właściciela względem tych środków transportowych. Sąd ten bezrefleksyjnie przyjął natomiast za organami podatkowymi (pkt 1.3.), iż mimo że w toku prowadzonego postępowania podatnik kwestionował prawo własności twierdząc, że przedmiotowe środki transportu zostały zajęte i sprzedane w drodze egzekucji administracyjnej przez urząd skarbowy, to informacje dotyczące rejestracji pojazdów, a także informacje organów egzekucyjnych w zakresie podjętych działań egzekucyjnych dotyczących przedmiotowych pojazdów, a zwłaszcza ewentualnej ich sprzedaży egzekucyjnej i dowody z przesłuchań poborców na okoliczność dokonanego zajęcia środków transportowych – przeczą tezie skarżącego.

Uszło uwadze Sądu pierwszej instancji, że informacje na które powołują się organy podatkowe dotyczą stanu sprzed prawie 20 lat i że mogą być nieaktualne. Razi w kontekście tak długiego okresu prowadzenia postępowania egzekucyjnego (pierwsze zajęcie w 1993 r.) zaakceptowana przez Sąd pierwszej instancji ogólnikowość twierdzeń organów obu instancji w kwestii prawa własności przedmiotowych naczep. Organ I instancji w decyzji wskazał "że w latach poprzednich tutejszy organ prowadził szczegółowe postępowanie dotyczące posiadania przez Pana J. A. ww. środków transportowych". Powołał się na dokumenty z lat 1993, 1995 i 2003 (str.3 i 4 decyzji organu I instancji), których nie ma w aktach. Następnie w reakcji na odwołanie podatnika, dołączone do akt zostały: protokół zajęcia ruchomości z 13 maja 1996 r., pismo z 22 kwietnia 2003 r. Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w L. oraz protokoły zeznań dwóch świadków z 28 kwietnia 2005 r. na okoliczność przebiegu czynności zajęcia naczep w dniu 5 listopada 1993 r. i w dniu 10 maja 1996 r. Organ odwoławczy w decyzji w sposób ogólnikowy potwierdził, że dokumenty te pozwalają uznać, że J. A. jest właścicielem tych środków transportowych.

W tej sytuacji, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie było podstaw do uznania, aby stan faktyczny sprawy związany ze spornymi środkami transportowymi został ustalony w sposób, który mógłby uzasadniać w 2014 r. obowiązek podatkowy skarżącego z tytułu podatku od środków transportowych. W szczególności brak było aktualnych informacji, czy naczepy po dokonanym zajęciu nie były przedmiotem sprzedaży egzekucyjnej, czy też nie przeszły na własność Skarbu Państwa. Wskazywany przez Sąd pierwszej instancji brak takich informacji w Wydziale Komunikacji, przy uwzględnieniu nietypowości prowadzonego postępowania egzekucyjnego, tj. jego długotrwałości oraz zaprzeczeń skarżącego jakoby pozostawał właścicielem przedmiotowych naczep, nie stanowił wystarczającej podstawy faktycznej dla nałożenia obowiązku podatkowego i był przejawem naruszenia obowiązującej organy podatkowe zasady prawdy obiektywnej. Powyższa okoliczność winna być wyjaśniona w toku postępowania podatkowego przeprowadzonego z zachowaniem wymogów określonych w Ordynacji podatkowej, w tym jej art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 191, które nakładają na organy podatkowe obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, zebrania materiału dowodowego i wykorzystania jako dowodu wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, wyczerpującego rozpatrzenia tego materiału dowodowego oraz dokonania na jego podstawie oceny, czy dana okoliczność została udowodniona.

5.6. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania organy podatkowe uchybiając wyżej przytoczonym regułom postępowania, co zaakceptował Sąd pierwszej instancji, nie dały możliwości stwierdzenia, czy w okresie którego dotyczy zaskarżona decyzja skarżący był właścicielem przedmiotowych naczep, a tym samym czy był on zobowiązany do uiszczenia podatku od tych środków transportowych.

W związku z tym zasadne są zarzuty naruszenia przepisów postępowania w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej, polegającego na uznaniu przez Sąd pierwszej instancji, że organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie.

5.7. Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżony wyrok dotknięty jest uchybieniami, które miały istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd pierwszej instancji, oddalając skargę, nie przeprowadził bowiem prawidłowej oceny zaskarżonej decyzji i przedwcześnie stwierdził, że zarzuty skargi nie zasługiwały na uwzględnienie.

W tym stanie sprawy, stosownie do art. 185 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie. Przy ponownym rozpoznaniu Sąd ten powinien uwzględnić, że stwierdzone naruszenia przepisów postępowania dotyczyły niewłaściwej oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji w kontekście opisanego powyżej przebiegu postępowania przed organami podatkowymi, gromadzenia materiału dowodowego i jego oceny.

5.8. Z uwagi na to, że podstawą uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania były zarzuty naruszenia przepisów postępowania, przedwczesną była ocena podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów prawa materialnego. Te bowiem mogą być ocenione na tle prawidłowo ustalonego i niepodważonego stanu faktycznego.

5.9. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b) i pkt 1 lit. a) w zw. z § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (j. t. Dz. U. z 2013 r., poz. 461).