Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 676/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2011-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6321 Zasiłki stałe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1 i 2 P.p.s.a., art. 106 par. 3 P.p.s.a.
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 106 ust. 5, art. 37 ust. 1 pkt 2  i ust. 2 pkt 2, art. 8 ust. 1 i art. 110 ust. 8
journal: Dz.U. 2009 nr 175 poz 1362
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.
article: art. 7, 77 par. 1 i art. 80 oraz art. 107 par. 3 k.p.a.
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 P.p.s.a. , art. 152 art. 250 P.p.s.a.
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Protokolant Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 marca 2011 r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r. nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz radcy prawnego K. K. kwotę [...] złotych obejmującą należny podatek od towarów i usług tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne udzielone skarżącemu z urzędu.


UZASADNIENIE

Kierownik Sekcji Świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie

, działając z upoważnienia Prezydenta Miasta , decyzją

z dnia[...] . Nr [...] powołując się na art. 106 ust. 5, art. 37 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 8 ust. 1, art. 110 ust. 8 ustawy z dnia 8 marca 2004 r.

o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.) oraz § 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 127, poz. 1055), po rozpatrzeniu sprawy W. W. – zmienił z dniem [...] . decyzję nr [...] z dnia [...] nadając pkt 1 sentencji tej decyzji brzmienie: "zasiłek stały od [...] r. na stałe w wysokości po [...] miesięcznie".

Z uzasadnienia decyzji wynika, że przyczyną zmiany decyzji ostatecznej z dnia [...] zmienionej późniejszymi decyzjami o przyznaniu W. W. zasiłku stałego było ustalenie, że zmieniła się sytuacja rodzinna

i dochodowa strony z powodu prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego

"z Panią G.".

W. W. wniósł odwołanie od tej decyzji kwestionując ustalenie, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z H. G.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] Nr[...] , działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst. jedn. Dz. U.

z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Kolegium, jak wynika to z uzasadnienia decyzji, podzieliło stanowisko organu

I instancji, że okoliczności sprawy wskazują na prowadzenie przez odwołującego

się wspólnego gospodarstwa domowego z H. G.. Przyczyną uchylenia decyzji organu I instancji było natomiast niewyjaśnienie składu osobowego i stanu dochodowego rodziny W. W., a w szczególności okoliczności czy syn H. G., który zamieszkuje wspólnie z matką i W. W. jest osobą wspólnie gospodarującą ze stroną.

Kierownik Sekcji Świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie

, działając z upoważnienia Prezydenta Miasta, decyzją z dnia[...] . Nr [...] powołując się na art. 106 ust. 5, art. 37 ust. 1 pkt 2 , ust. 2 pkt 2 w związku z art. 8 ust. 1, art. 110 ust. 8 ustawy z dnia 8 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.) oraz § 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 127, poz. 1055), po ponownym rozpatrzeniu sprawy W. W. – zmienił z dniem[...] . decyzję nr [...] z dnia[...] . zmienioną późniejszymi decyzjami: nr [...] z dnia [...] nr [...] z dnia[...] . nadając pkt 1 sentencji tej decyzji brzmienie: "zasiłek stały od[...] . na stałe w wysokości po [...] miesięcznie".

Organ I instancji przyjął, jak wynika to z uzasadnienia decyzji, że w wyniku uchylenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji z dnia [...] ponownemu rozpatrzeniu podlega kwestia wyjaśnienia wspólnego zamieszkania oraz ewentualnego prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego J. M.. Organ powołał się na uzasadnienie decyzji z dnia [...] . Nr [...] w którym podano, że w zajmowanym przez W. W. mieszkaniu komunalnym, czasowo zameldowany jest syn H. G., zamieszkujący w nim od kilku miesięcy.

Organ ustalił, że W. W. zamieszkuje i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z H. G., w mieszkaniu nadal przebywa jej syn J. M., który posiadał meldunek czasowy do[...]., W. W. oświadczył, że J. M. jest dla niego osobą obcą i prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Oświadczenie o tej samej treści złożył J. M., który podał, że posiada własne środki finansowe (był zatrudniony na umowę zlecenia do końca[...] .), z których się utrzymuje i sam zabezpiecza swoje potrzeby bytowe, czyni jednocześnie starania o powrót do miejsca stałego zameldowania.

Na podstawie tych okoliczności organ przyjął, że J. M. nie wchodzi w skład rodziny W.W.

Ustalając dochód dwuosobowej rodziny W. W. organ uwzględnił: dodatek mieszkaniowy [...] zasiłek pielęgnacyjny W.W. ([...] zasiłek stały H. G.([...] co stanowi łącznie kwotę [...] i nie przekracza kryterium dochodowego wynoszącego dla rodziny dwuosobowej [...].

Wskazując na treść art. 37 ust.1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej oraz wyjaśniając, że zasiłek stały w przypadku osoby w rodzinie ustala się w wysokości różnicy między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie, a posiadanym dochodem na osobę w rodzinie, organ wyliczył, że rzeczywisty dochód na osobę w rodzinie wynosi [...] a zatem stronie przysługuje zasiłek stały w kwocie [...].

Nie zgadzając się z powyższą decyzją W. W. wniósł odwołanie podnosząc, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z H. G., która opiekuje się nim, ponieważ jest osobą niedowidzącą, po operacji, a w mieszkaniu H. G. posiada swój tapczan i swoje półki z rzeczami.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]. Nr[...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst. jedn. Dz. U.

z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), na art. 106 ust. 5, art. 37 ust. 1 pkt 2 , ust. 2 pkt 2 w związku z art. 8 ust. 1, art. 110 ust. 8 ustawy z dnia 8 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), a także rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 127, poz. 1055), po ponownym rozpatrzeniu sprawy – utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że w myśl art. 106 ust. 5 ustawy

o pomocy społecznej, decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, 12 i 107 ust. 5. Zmiana decyzji na korzyść strony nie wymaga jej zgody. Ponadto, zgodnie z ust. 3a tego artykułu, zmiana dochodu w okresie pobierania świadczenia nie wpływa na wysokość świadczenia pieniężnego, jeżeli kwota zmiany nie przekroczyła 10% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub kryterium dochodowego na osobę w rodzinie.

W ocenie Kolegium ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika,

że istniały podstawy do zastosowania powyższego przepisu.

Tezę tę organ oparł na ustaleniu, że W. W. zamieszkuje

[...] w mieszkaniu H. G. o powierzchni [...]składającym się

z kuchni i jednego pokoju. W mieszkaniu zameldowane są [...] osoby: odwołujący się, H .G i J. M.

Ustalono ponadto, na podstawie aktualizacji wywiadu środowiskowego przeprowadzonej w dniu [...] oraz Deklaracji o wysokości dochodów

za okres [...] złożonej przy wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego, że H. G. oświadczyła wówczas, że jej gospodarstwo domowe składa się z dwóch osób, tj. jej i W. W., którego określiła jako przyjaciela. Natomiast w Deklaracji o dochodach za[...] . H. G. oświadczyła, że jej gospodarstwo domowe składa się

z W. W., którego określiła jako kuzyna oraz z jej syna – J. M. J. M. w oświadczeniu z dnia [...] wskazał, że nie posiada dochodów i był na utrzymaniu mamy i babci.

W trakcie aktualizacji wywiadu środowiskowego z dnia [...] stwierdzono, że w mieszkaniu nadal zamieszkują [...] osoby i wszystkie one oświadczają, że prowadzą oddzielne gospodarstwo. Z wywiadu tego wynika,

że W.W. zamieszkuje w mieszkaniu H. G. od [...] jest zameldowany na stałe. W.W. i H. G. bardzo często są widywani razem na spacerach i w sklepach na zakupach, choć oświadczają w Miejskim Ośrodku Pomocy Rodzinie, że prowadzą oddzielne gospodarstwa. Wspólnie też wyjeżdżają do matki H. G. do[...] . W piśmie z dnia[...] . H. G. pisze "nie [...] z p. W., po [...] Nie bierze natomiast pod uwagę, że prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego to m. in. wspólne wyjazdy, wspólne spędzanie czasu, wspólne sporządzanie posiłków, o których sama wspomina w pismach kierowanych do ośrodka pomocy społecznej. W pokoju, który zajmują, znajdują się[...] , z których jedno zajmuje syn H. G.– J. M.

Kolegium powołało się dalej na aktualizację wywiadu przeprowadzoną w dniu

[...] . która – w jego ocenie - wykazała, że H. G. nadal mieszka z W.W. i J. M. i podniosło, że strona nadal jednak twierdzi, że nie prowadzi z nikim wspólnego gospodarstwa.

Zdaniem organu II Instancji, pracownik socjalny przeprowadzający wywiad wykazał, że J. M. faktycznie nie prowadzi wspólnego gospodarstwa z matką, posiada własne środki utrzymania i jest zatrudniony na umowę zlecenia. Z posiadanych środków sam się utrzymuje, a nadto złożył pozew do sadu powszechnego o przywrócenie naruszonego posiadania prawa do lokalu babci w[...] przy ul. [...] gdzie jest zameldowany na pobyt stały.

W konkluzji powyższych ustaleń Kolegium stwierdziło, że W. W. nadal prowadzi wspólne gospodarstwo tylko z H.G.

Organ wyjaśnił, że na potrzeby pomocy społecznej ustawa o pomocy społecznej definiuje pojęcie "osoby samotnie gospodarującej" (art. 6, pkt. 10) oraz rodziny (art. 6, pkt 14.). W oparciu o te przepisy, a także obserwacje poczynione w trakcie przeprowadzania rodzinnego wywiadu środowiskowego dokonano ustaleń dotyczących składu rodziny W. W.

Wskazując, że osobą samotnie gospodarującą w rozumieniu ustawy jest osoba prowadząca jednoosobowe gospodarstwo domowe. Rodzina - to osoby spokrewnione lub niespokrewnione, pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące Kolegium uznało, że W. W. zamieszkuje z H. G., która opiekuje się nim po przebytej chorobie, widywana jest z nim na spacerach i zakupach. Wspólnie wyjeżdżają do jej matki do[...] . Okolicznościom tym W. W. nie zaprzecza. Kolegium podzieliło zatem stanowisko organu I instancji, zgodnie z którym W. W. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z H. G., osoby te są ze sobą już od [...] lat, a wobec tego skarżącemu przysługuje zasiłek, o którym mowa w art. 37 ust. 1 pkt 2, jako osobie pełnoletniej, pozostającej w rodzinie i wspólności, o której mowa w art. 37 ust. 2 pkt 2, tj. stanowiący różnicę między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie, a dochodem na osobę w rodzinie.

Dochód we wspólnie prowadzonym dwuosobowym gospodarstwie domowym kształtuje się w wysokości [...] miesięcznie i składa się na niego dodatek mieszkaniowy H. G. w wysokości [...] oraz zasiłek pielęgnacyjny W. W. w wysokości [...] zasiłek stały H. G. w wysokości [...] Dochód na osobę wynosi zatem [...] i nie przekracza ustawowego kryterium dochodowego, które dla dwuosobowej rodziny wynosi [...].

Różnicę między kwotą kryterium dochodowego na osobę w rodzinie,

a dochodem na osobę w rodzinie strony stanowi kwota [...] Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego taka też kwota zasiłku stałego przysługuje stronie.

Powyższa decyzja została zaskarżona przez W.W.

do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, a to obrazę art. 7, 77 § 1 w związku z art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie jego wyjaśnień, a bezkrytyczne przyjęcie ustaleń organu I instancji, przez co w sposób jednostronny zebrano materiał dowodowy i tym samym błędnie ustalono stan faktyczny, na którym oparto rozstrzygnięcie naruszając przy tym jego "prawo materialne jako osoby prowadzącej jednoosobowe gospodarstwo".

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z powodu wskazanego naruszenia a także z powodu nowego dowodu w postaci decyzji o przyznaniu dodatku mieszkaniowego, w której stwierdzono prowadzenie jednoosobowego gospodarstwa przez H. G.

Wraz ze skargą W. W. złożył, jako załącznik, decyzję prezydenta Miasta z dnia[...] . w przedmiocie przyznania H. G. dodatku mieszkaniowego na okres [...] miesięcy tj. od [...] do [...] w kwocie[...] .

Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało ustalenia i stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Odnośnie do załączonej do skargi decyzji w sprawie przyznania H. G. dodatku mieszkaniowego na okres od [...] do [...] jak dla osoby prowadzącej jednoosobowe gospodarstwo domowe, Kolegium stwierdziło, że dowód ten nie ma wpływu na prawo do zasiłku stałego przysługującego skarżącemu od dnia [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia

25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269

z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to,

że zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji

z przepisami zarówno prawa materialnego jak i procesowego w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -

Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm. dalej p.p.s.a.).

Sądowa kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji dokonana

we wskazanych wyżej granicach rozstrzygania wykazała, że skarga zasługuje

na uwzględnienie, choć nie do końca z przyczyn w niej podniesionych.

Dopuszczony na rozprawie na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a dowód

z przedłożonej wraz ze skargą kopii decyzji z dnia [...] o przyznaniu H. G. dodatku mieszkaniowego na okres [...] miesięcy poczynając od [...] okazał się dowodem, dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, o tyle nieprzydatnym, że nie dotyczy okresu objętego ustaleniami poczynionymi

w zaskarżonej decyzji. Poza tym z dowodu tego wprost nie wynika, że ustalono,

iż w skład gospodarstwa domowego H. G. nie wchodzi W.W.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy art. 106

ust. 5, art. 37 ust. 1 pkt 2 i ust.2 pkt 2 w związku z art.8 ust.1 i art.110 ust.8 ustawy

z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r., Nr 175, poz. 1362

z późn. zm.).

Art. 37 ust. 1 tej ustawy określa zasady przyznawania zasiłku stałego, stanowiąc, że przysługuje on:

1) pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej;

2) pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę

w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie.

Wysokość zasiłku stałego ustala się z kolei według wskazań zawartych w art. 37 ust. 2 pkt 1 i 2 oraz ust. 3, zgodnie z ogólną zasadą, iż kwota zasiłku stanowi różnicę między kryterium dochodowym a faktycznym dochodem osoby ubiegającej się o ten zasiłek.

W sprawie istotne jest, co uszło uwadze organów obu instancji, a co wynika zarówno z przedmiotu zaskarżonej decyzji i jej rozstrzygnięcia jak i z powołania

w podstawie prawnej art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej, że zaskarżony

akt wydano w trybie szczególnym, jakim jest zmiana lub uchylenie decyzji ostatecznej.

Ustawa o pomocy społecznej przewiduje uchylenie lub zmianę decyzji (w tym także przyznającej zasiłek stały) ostatecznej w art. 106 ust. 5 obligatoryjnie

w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej (tak jak miało

to miejsce według organów orzekających w niniejszej sprawie) lub osobistej strony oraz pobrania nienależnego świadczenia, a także fakultatywnie - jeżeli wystąpiły przesłanki z art. 11, 12 i 107 ust. 5 tej ustawy. Przepis ten przywiduje możliwość uchylenia lub zmiany decyzji zarówno na niekorzyść i to bez zgody strony, jak i na korzyść strony.

Zastosowanie art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej poprzez zmianę dotychczasowej decyzji ostatecznej wymaga zatem wykazania zaistnienia przynajmniej jednej z wymienionych w tym przepisie przesłanek. Tymczasem, w ocenie Sądu, organy orzekające w sprawie, z przyczyn wskazanych niżej obowiązkowi temu nie sprostały.

Po pierwsze, jak wynika to z uzasadnień decyzji organów obu instancji, przesłanką zastosowania wspomnianych przepisów w niniejszej sprawie i dokonania zmiany decyzji ostatecznej w przedmiocie przyznania W. W. zasiłku stałego było ustalenie przez organ, że zmieniła się jego sytuacja dochodowa, bowiem skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z H. G. Jednakże mankamentem decyzji organów orzekających w sprawie jest brak wykazania tej zmiany. Wskazano bowiem jakie zostały poczynione ustalenia odnośnie do aktualnej sytuacji dochodowej skarżącego, ale ani jednym zdaniem nie wskazano w uzasadnieniach tych decyzji jaka sytuacja dochodowa strony była poprzednio, tj. w dacie decyzji ostatecznej podlegającej obecnie zmianie. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Kolegium prawidłowo dostrzegło, iż z mocy art. 106 ust. 3a ustawy o pomocy społecznej, zmiana dochodu nieprzekraczająca 10 % odpowiedniego kryterium dochodowego nie daje podstawy do zastosowania art. 106 ust. 5 a jednak uchyliło się od ustaleń w tym zakresie i w rezultacie jedynie domyślać się można, że przyjęło, iż zmiana dochodu była wyższa niż 10 % tego kryterium.

Po drugie, wprowadzony zaskarżoną decyzją termin zmiany decyzji ostatecznej jest niezgodny z prawem ponieważ dokonuje zmiany ex tunc (z datą wsteczną), należy wskazać, że ustawodawca w redakcji art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej konsekwentnie posługuje się pojęciami "zmienia" i "uchyla" decyzję. Oznacza to, że zarówno zmiana decyzji pierwotnej przyznającej świadczenie z pomocy społecznej, jak i jej uchylenie mają charakter konstytutywny", bo tworzy, zmienia lub uchyla stosunki prawne, przy czym ta zmiana konkretnej sytuacji prawnej następuje z mocy samej decyzji (por. M. Kotulski w: Zmiana lub uchylenie decyzji z zakresu pomocy społecznej; Samorząd Terytorialny nr 3/2008).

Konstytutywny charakter decyzji z art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej przesądza więc, że tego rodzaju decyzja może wywierać tylko skutki ex nunc,

tj. na przyszłość. Wobec tego brak jest jakichkolwiek podstaw by uchylać lub zmieniać decyzje przyznające prawa do określonych świadczeń z pomocy społecznej z mocą wsteczną – ex tunc. Takie skutki można wiązać jedynie z decyzjami deklaratoryjnymi, tj. potwierdzającymi zaistniały już stan rzeczy. Tego rodzaju decyzje nie są jednak wydawane na gruncie ustawy o pomocy społecznej (por. wyrok WSA z 18.03.2004 r. I SA 2337/2003, z 14.01.2010 r. III SA/Kr 274/09 ).

Tymczasem w rozpatrywanej sprawie zaskarżona decyzja Kolegium wydana została[...] ., a wprowadza zmianę decyzji ostatecznej z dniem[...] .

Po trzecie, w aktualnym stanie sprawy zasadny jest zarzut skargi kwestionujący sposób gromadzenia materiału dowodowego i jego ocenę. Przede wszystkim należy podkreślić, że materiał ten jest niepełny i niewystarczający do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy. Skoro okolicznością sporną w toku postępowania, co wynika z treści odwołania, było ustalenie czy skarżący, jak sam konsekwentnie twierdzi, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, czy też – jak stwierdziła to H. G. ubiegając się o dodatek mieszkaniowy i jak ustaliły to organy orzekające w sprawie prowadzi on gospodarstwo domowe wspólnie z H. G., to zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej należało tak zebrać materiał dowodowy aby kwestia ta wyjaśniona została wszechstronnie, stosownie do wymogów zasady prawdy obiektywnej określonej w art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego.

Organ I instancji, w ogóle nie poczynił starań w kierunku wyjaśnienia tej kwestii, kierując się zapewne nieprawidłowym pojmowaniem wpływu decyzji kasacyjnej wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze i uznając, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy jego obowiązkiem jest wyłącznie ustalenie okoliczności czy w skład gospodarstwa domowego wchodzi syn H. G. oraz traktując pozostałe ustalenia zawarte w decyzji uchylonej za przesądzone. Wobec tego wyjaśnić trzeba, że decyzja z dnia[...]. jako decyzja uchylona przez organ II instancji została wyeliminowana z obrotu prawnego i niedozwolone jest powoływanie się na poczynione w niej ustalenia. Rzeczą organu I instancji było ponowne rozpatrzenie i rozstrzygniecie sprawy. Organ odwoławczy dostrzegł braki uzasadnienia decyzji pierwszoinstancyjnej i podjął próbę uzupełnienia ustaleń faktycznych, co jednak nie doprowadziło do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy. Przyjmując, że W. W. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z H. G. Kolegium oparło się na jej oświadczeniach o stanie rodziny zawartych w deklaracjach składanych wraz z wnioskami o dodatek mieszkaniowy oraz na okolicznościach opisanych w aktualizacjach wywiadów środowiskowych, które w znacznej mierze pochodziły z nieokreślonych źródeł, jak na przykład oświadczenie sąsiadki nieustalonej i nie przesłuchanej w charakterze świadka, jak pochodzące z nieokreślonego źródła informacje o widywaniu skarżącego z H. G. na spacerach i wspólnym robieniu zakupów. Uwadze Kolegium uszło, nie tylko to, że skarżący faktom tym przeczy, ale również to, że przeczy im również H. G., o czym świadczy treść jej pisma z dnia [...] (data wpływu do organu I instancji) znajdującego się na k. 21 akt administracyjnych I instancji. Przy rozbieżności dowodów niezbędne było przesłuchanie W.W. w charakterze strony a także H. G. w charakterze świadka oraz tych osób, które udzielały informacji pracownikowi socjalnemu sporządzającemu wywiad środowiskowy.

Po czwarte, w sytuacji ustalenia, że W. W. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z H. G., dla prawidłowego obliczenia dochodu rodziny oraz dochodu na osobę w rodzinie, a także zmiany tego dochodu, istotne znaczenie miało wyjaśnienie, całkowicie pominiętej w niniejszej sprawie, kwestii bliżej nieustalonego zobowiązania alimentacyjnego H. G., o którym pisze ona

w wyżej wskazanym piśmie z dnia [...] i co jest okolicznością podnoszoną w uzasadnieniu skargi. Zgodnie bowiem z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, dochód brany pod uwagę przy ustalaniu świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, ulega pomniejszeniu o kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób (pkt 3). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że "nie ma znaczenia jakie alimenty i w jaki sposób są świadczone" (patrz wyrok IV SA/GL 443/09 LEX 583390). Do kwestii tej organ w ogóle się nie odniósł.

Z powyższych względów Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego a to art. 8 ust. 3 i art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej oraz z mogącym mieć wpływ na wynik sprawy naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 7, 77§ 1 i 80 oraz 107 § 3 k.p.a.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy rzeczą organów orzekających będzie wyjaśnienie okoliczności sprawy z uwzględnieniem potrzeby wyeliminowania wyżej wskazanych braków w zakresie gromadzenia i oceny materiału dowodowego oraz podjęcie rozstrzygnięcia z uwzględnieniem powyższych zapatrywań prawnych Sądu.

Z tych względów należało na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.a i c oraz art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję organu I instancji. Rozstrzygnięcie w pkt

II sentencji wyroku zapadło na podstawie art.152, zaś w pkt III na podstawie art.250

ww. ustawy.