Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 764/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2013-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 84 § 1, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Maria Kwiecińska Sędzia WSA Elwira Brychcy Protokolant St. sekretarz sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] 2013r. Nr [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewody Wielkopolskiego na rzecz skarżącego kwotę [...],- zł [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 10 stycznia 2013 r. sygn. akt II SA/Po 968/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] 2012 r. nr [...], uchylającą w części dyspozytywnej (przywołującej podstawę prawną art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane i w to miejsce przywołał art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowanego) decyzję Starosty K. z dnia [...] 2012 r. nr [...] o wniesieniu sprzeciwu od dokonanego przez J. K. zgłoszenia robót budowlanych niewymagających uzyskania pozwolenia na budowę, obejmującego budowę przydomowej oczyszczalni ścieków na działce nr [...] w m. D. gm. S., w pozostałej części utrzymującej decyzję Starosty K. w mocy. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że organy obu instancji prawidłowo przyjęły, że budowa przydomowej oczyszczalni ścieków nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, o którym mowa w art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623 ze zm.). Wymaga natomiast zgłoszenia właściwemu organowi architektoniczno – budowlanemu. W art. 29 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego wyraźnie określono, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa indywidualnych oczyszczalni ścieków o wydajności do 7,5 m3 na dobę. Natomiast art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane przewiduje, że przedmiotowa budowa, podlega zgłoszeniu właściwemu organowi. Zgodnie z art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego inwestor nie może rozpocząć robót budowlanych przed upływem 30 dni od dnia dokonania zgłoszenia, tyle bowiem czasu ma właściwy organ na wniesienie ewentualnego sprzeciwu w formie decyzji administracyjnej. Z kolei w świetle art. 30 ust. 6 Prawa budowlanego organ wydaje sprzeciw jeżeli w wyniku rozpatrywania zgłoszenia ustali, że:

1) zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę,

2) budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub inne przepisy;

3) zgłoszenie dotyczy budowy tymczasowego obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12, w miejscu, w którym taki obiekt istnieje.

Sąd podzielił stanowisko Wojewody zawarte w zaskarżonej decyzji, że budowa urządzenia technicznego jakim jest przydomowa oczyszczalnia ścieków o wydajności 5m3 na dobę nie wymaga uzyskania decyzji określającej warunki zabudowy, gdyż nie zmieni zagospodarowania tego terenu (art. 59 ust 1 i 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Niemniej Sąd za przedwczesne uznał stanowisko organu II instancji, że planowane zamierzenie budowlane narusza inne przepisu – tj. przepisy ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Przed przystąpieniem do omawiania przepisów ww. ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach zauważyć należy, iż przez przepisy o których mowa w art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego rozumieć należy m.in. przepisy wykonawcze do tej ustawy, a w szczególności rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U z 2002 r. Nr 75, poz. 690, ze zm.). Stosownie do § 26 tego rozporządzenia (ust. 1) działka budowlana, przewidziana pod zabudowę budynkami przeznaczonymi na pobyt ludzi, powinna mieć zapewnioną możliwość przyłączenia uzbrojenia działki lub bezpośrednio budynku do sieci wodociągowej, kanalizacyjnej, elektroenergetycznej i ciepłowniczej. Z kolei ustęp 3 wskazanego paragrafu zezwala, aby działka w razie braku warunków przyłączenia sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, o której mowa w ust. 1, była wykorzystana pod zabudowę budynkami przeznaczonymi na pobyt ludzi, pod warunkiem zapewnienia możliwości korzystania z indywidualnego ujęcia wody, a także zastosowania zbiornika bezodpływowego lub przydomowej oczyszczalni ścieków, jeżeli ich ilość nie przekracza 5 m3 na dobę. Jeżeli ilość ścieków jest większa od 5 m3, to ich gromadzenie lub oczyszczanie wymaga pozytywnej opinii właściwego terenowo inspektora ochrony środowiska. Zdaniem Sądu zgoda na wykonanie na działce budowlanej przydomowej oczyszczani ścieków może być udzielona tylko wtedy, gdy inwestor wykaże w sposób jednoznaczny, że nie ma żadnej możliwości przyłączenia uzbrojenia działki lub bezpośrednio budynku do sieci wodociągowej, kanalizacyjnej, elektroenergetycznej i ciepłowniczej. Z kolei w z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach określono postępowanie właścicieli nieruchomości z nieczystościami ciekłymi, którzy winni zapewnić ustawowo określone utrzymanie czystości i porządku, przez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub w przypadku, gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych; przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków, spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych. Wynikający z powołanego przepisu obowiązek przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej powstaje zdaniem Sądu w sytuacji, gdy faktycznie istnieje wybudowania sieć kanalizacyjna i istnieje możliwość przyłączenia do niej nieruchomości, która nie posiada przydomowej oczyszczalni ścieków. Przesłanki te muszą zaistnieć kumulatywnie, aby właściwy organ mógł na podstawie art. 5 ust. 7 tej ustawy wydać decyzję nakazującą podłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej. W związku z powyższym Sąd wskazał, że z akt sprawy, a w szczególności z pisma podpisanego przez kierownika referatu inwestycji, budownictwa, infrastruktury, gospodarki przestrzennej, pozyskiwania funduszy i zamówień publicznych w Urzędzie Gminy i Miasta S., w sąsiedztwie nieruchomości, na której ma zostać wykonana przedmiotowa przydomowa oczyszczalnia ścieków znajduje się sieć kanalizacyjna, a nieruchomość należąca do skarżącego podłączona jest do sieci przykanalikiem. Z akt sprawy nie wynika zaś, w jaki sposób sieć kanalizacyjna i przykanalik są zlokalizowane względem znajdujących się na przedmiotowej nieruchomości budynków przeznaczonych na pobyt ludzi. Wynika natomiast, iż na działce nr [...] znajdują się dwa stawy. Zdaniem strony, lokalizacja tych stawów między budynkiem mieszkalnym a wybudowaną przez gminę siecią kanalizacją uniemożliwiają mu techniczne podłączenie się do tej kanalizacji. Okoliczność, czy istnieje faktyczna możliwości podłączenia zabudowań znajdujących się na działce [...] do sieci kanalizacyjnej nie została w żaden sposób wyjaśniona przez organy obu instancji. Zdaniem sądu jest to istotny brak postępowania, gdyż zarówno z § 26 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (...), jak i z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wynika możliwość wybudowania przydomowej oczyszczalni ścieków także wówczas, gdy brak jest faktycznej tj. technicznej możliwości przyłączenia nieruchomość do istniejącej sieci kanalizacyjnej. W świetle tego za przedwczesne uznano stanowisko Wojewody, iż planowane przez J. K. zamierzenie budowlane jest sprzeczne z przepisami ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, bowiem, nie wyjaśniono dokładnie, czy istnieje techniczna możliwość przyłączenia budynków mieszkalnych znajdujących się na działce nr [...] do wybudowanej sieci kanalizacyjnej, zwłaszcza wobec istnienia na tej działce dwóch stawów. Sąd nakazał, by ponownie rozpatrując sprawę Wojewoda uwzględnił uwagi wyrażone w uzasadnieniu wyroku, a w szczególności wyczerpująco uzupełnił materiał dowodowy w celu ustalenia czy istnieje faktyczna (techniczna) możliwości podłączenia zlokalizowanych na przedmiotowej działce budynków mieszkalnych do gminnej sieci kanalizacyjnej. Dopiero jednoznaczne ustalenie, iż taka możliwość istnieje uzasadniałaby wydanie sprzeciwu na planowane przez skarżącego zamierzenie inwestycyjne polegające na budowie przydomowej oczyszczalni ścieków.

Ponownie rozpoznając sprawę Wojewoda Wielkopolski zwrócił się do Burmistrza S. o udzielenie informacji, czy istnieje techniczna możliwość podłączenia się działki nr [...] w m. D. do sieci, przesłanie aktualnej mapy ze wskazaniem jej przebiegu, a także wyjaśnienie, w jaki sposób sieć kanalizacyjna i przykanalik są zlokalizowane względem znajdujących się na przedmiotowej nieruchomości budynków przeznaczonych na pobyt ludzi. Wyjaśnił, że z akt sprawy wynika, ze na działce tej znajdują się dwa stawy, a zdaniem odwołującego lokalizacja tych stawów między budynkiem mieszkalnym a wybudowaną przez gminę siecią kanalizacyjną uniemożliwia mu techniczne podłączenie się do tej sieci.

W odpowiedzi Burmistrz S. wyjaśnił, że istnieje techniczna możliwość podłączenia się przedmiotowej działki do sieci kanalizacyjnej. Sieć ta ułożona jest w pasie drogowym – S. z wyprowadzonym przykanalikiem do granicy działki nr [...], zakończonym studzienką przyłączeniową o rzędnych [...]. Budynki mieszkalne zlokalizowane są w odległości ok. 70 m od drogi. Wskazano, że na działce są dwa stawy zlokalizowane między pasem drogowym a zabudową mieszkaniową. Rzędna terenu przy budynkach wynosi 116,90. W załączeniu przedłożono mapę z zaznaczonym przebiegiem sieci kanalizacyjnej.

Następnie inwestor J. K. zwrócił się z pismem do Wojewoda Wielkopolskiego, w którym wskazał, że złe warunki techniczne, które występują na jego działce uniemożliwiają podłączenie się do pobliskiej sieci kanalizacyjnej. Wyjaśnił, że w trakcie budowy przykanalika umiejscowionego na wys. 114,90 m n.p.m. zauważył, że rura odprowadzająca ścieki z jego domu będzie umiejscowiona dokładnie w lustrze wody, w kanale, pomiędzy stawami. Wskazał, iż w związku z tym zasięgnął opinii fachowców zajmujących się budową instalacji sanitarnych, którzy orzekli, że żadna rura nie wytrzyma takich naprężeń podczas mrozów. Dlatego też odwołujący zamierza budowę przydomowej oczyszczalni ścieków. W załączeniu pisma odwołujący przedstawił rysunek działki wraz z rzędnymi wysokościowymi, mapę sytuacyjno-wysokościową oraz zdjęcia działki. Do pisma dołączono też oświadczenie H. A. – prowadzącego Przedsiębiorstwo [...], który wskazał, iż w związku z przeprowadzonym kosztorysem budowy przyłącza kanalizacyjnego stwierdził, że miejsce posadowienia rury kanalizacyjnej fi 160 preizolowanej w lustrze wody, w kanale przepustowym, pomiędzy dwoma stawami, zagraża jej zniszczeniem podczas mrozów i wydostaniem się ścieków bytowych do tychże stawów jednocześnie zanieczyszczając je. W związku z tym wskazał, że należy rozważyć inną, alternatywną metodę odprowadzenia ścieków niestwarzającą ryzyka skażenia środowiska naturalnego.

Wojewoda Wielkopolski decyzją z dnia [...] 2013 r. nr [...] uchylił decyzję Starosty K. z dnia [...] 2012 r. nr [...] w części dyspozytywnej, przywołującej podstawę prawną art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) i w to miejsce przywołał art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego, w pozostałej części utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji, poza przytoczeniem stanu faktycznego sprawy organ odwoławczy stwierdził, że uwzględniwszy wytyczne Sądu zawarte w wyroku z dnia 10 stycznia 2013 r. sygn. akt II SA/Po 968/12, zwrócił się do Burmistrza S. o wyjaśnienie, czy istnieje techniczna możliwość podłączenia działki nr [...] do istniejącej sieci kanalizacyjnej ze wskazaniem jej przebiegu na mapie. W odpowiedzi Burmistrz S. wyjaśnił, że istnieje taka możliwość i przedstawił plan sytuacyjno-wysokościowy z przebiegiem przyłącza. Wyjaśnił równocześnie, że odwołujący przedstawił stanowisko, zgodnie z którym nie ma możliwości podłączenia jego działki do sieci kanalizacyjnej ze względu na wysokość umiejscowienia przykanalika. W związku z powyższym Wojewoda wskazał, iż zgodnie z zasadą dwuinstancyjności obowiązany był do przeprowadzenia własnej oceny zgromadzonych w sprawie materiałów. Dlatego następnie zwrócił uwagę, że Starosta K. błędnie uznał, że planowana inwestycja zmienia zagospodarowanie terenu, bowiem stanowi element infrastruktury towarzyszącej dla obecnego zagospodarowania terenu – funkcji mieszkalnej, gospodarstwa rolnego. W związku z tym nie miał zastosowania art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego.

Wojewoda przywołał stanowisko WSA w Poznaniu wyrażone w wyroku z dnia 10 stycznia 2013 r. II SA/Po 968/12 dotyczące wymogu przyłączenia nieruchomości do istniejącej kanalizacji lub w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych. Następnie wyjaśnił, że Starosta K. uzyskał opinię Burmistrza S., zgodnie z którą teren objęty przedmiotowym zgłoszeniem jest objęty programem rozwoju sieci kanalizacyjnej na terenie gminy i miasta S. zapisany w aglomeracji S. przyjętej uchwałą Rady Miejskiej w S. z dnia [...] 2005 r. nr [...], zatwierdzonej rozporządzeniem Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] 2006 r. nr [...] (Dz. Urz. Woj. Wlkp nr 42, poz. 1096). W ocenie Burmistrza budowa przydomowej oczyszczalni ścieków na działce nr [...] jest niezgodna z założeniami przyjętymi w tych aktach, a ponadto w roku 2011 r. w miejscowości D. została wybudowana i oddana do użytku sieć kanalizacji wraz przyłączami do każdej posesji, które obejmują również wspomnianą działkę. W związku z tym ścieki z tej nieruchomości muszą być odprowadzane do tej sieci. Inwestor J. K. złożył oświadczenie o wyrażeniu zgody na budowę i podłączenie do kanalizacji wykonany przykanalik zakończony studzienką zlokalizowaną na terenie nieruchomości. Dodatkowo Burmistrz poinformował, że nieruchomość ta położona jest między dwoma zbiornikami wód otwartych, a budowa przydomowej oczyszczalni ścieków w ich sąsiedztwie stanowić może spowodować ich zanieczyszczenie. Dodatkowo wyjaśnił Wojewoda, Burmistrz S. przedłożył pismo sporządzone przez osobę mającą uprawnienia budowlane do projektowania i kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności instalacje i sieci sanitarne, z którego wynika, że istnieje techniczna możliwość podłączenia się ww. działki do sieci kanalizacyjnej. Na załączonej do tegoż pisma mapie przedstawiono istniejącą kanalizację sanitarną wraz z proponowaną trasą przyłączenia do wykonania przez właściciela działki nr [...]. Wojewoda uznał, że stanowisko gestora sieci nie pozostawia wątpliwości. Stwierdził, że przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminie stanowią, iż w razie wybudowania sieci kanalizacyjnej przez gminę właściciele nieruchomości mają obowiązek przyłączenia nieruchomości do tej sieci. Przyłączenie nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość wyposażona jest w przydomową oczyszczalnię ścieków wybudowaną przed wybudowaniem kanalizacji. Tym samym realne istnienie kanalizacji na danym terenie wyłącza prawa właściciela w tym zakresie. W związku z powyższym organ odwoławczy uznał za słuszne wniesienie sprzeciwu przez organ I instancji, zważywszy na treść przepisu art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego.

J. K. wniósł skargę na powyższą decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: WWINB), zarzucając organowi naruszenie przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, z powodu uznania, że przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej jest z punktu technicznego uzasadnione. Wyjaśnił, że przyłącze kanalizacyjne od jego domu do przykanalika umiejscowionego w odległości ok. 98 m, przebiegające pomiędzy dwoma stawami byłoby częścią składową kanalizacji gminnej. Bardzo trudne warunki techniczne powodują, że budowa tego przyłącza jest całkowicie nieuzasadniona. Wojewoda ponownie rozpoznając sprawę nie przeprowadził postępowania w zakresie ustalenia stopnia trudności wykonania tegoż przyłącza, a odmowę wydał jedynie na podstawie szkicu teoretycznej trasy przebiegu przyłącza narysowanego przez geodetę gminnego. Dowodem zaś na technicznie nieuzasadnioną budowę przyłącza jest opinia dołączona do skargi, autorstwa specjalisty w tej dziedziny inż. M. L.

W odpowiedzi WWINB wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga okazała się zasadna, albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania (art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Istotnym jest, że w niniejszej sprawie został już wydany wyrok tutejszego Sądu (z dnia 10 stycznia 2013 r. sygn. akt II SA/Po 968/12), którego ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania – na mocy art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) – wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. W powołanym wyroku Sąd uchylając decyzję WWINB z dnia [...] 2012 r. powołał m.in. przepis art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego i wskazał, że organ wydaje sprzeciw jeżeli budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza m.in. przepisy wykonawcze do tej ustawy - Prawo budowalne, a w szczególności rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zważywszy, że przedmiotem zgłoszenia jest budowa przydomowej oczyszczalni ścieków Sąd wskazał, że § 26 tego rozporządzenia (ust. 1) określa, że działka budowlana, przewidziana pod zabudowę budynkami przeznaczonymi na pobyt ludzi, powinna mieć zapewnioną możliwość przyłączenia uzbrojenia działki lub bezpośrednio budynku do sieci wodociągowej, kanalizacyjnej, elektroenergetycznej i ciepłowniczej. Ustęp 3 tego paragrafu zezwala, aby działka w razie braku warunków przyłączenia sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, o której mowa w ust. 1, była wykorzystana pod zabudowę budynkami przeznaczonymi na pobyt ludzi, pod warunkiem zapewnienia możliwości korzystania z indywidualnego ujęcia wody, a także zastosowania zbiornika bezodpływowego lub przydomowej oczyszczalni ścieków, jeżeli ich ilość nie przekracza 5 m3 na dobę. Jeżeli ilość ścieków jest większa od 5 m3, to ich gromadzenie lub oczyszczanie wymaga pozytywnej opinii właściwego terenowo inspektora ochrony środowiska. Zdaniem Sądu zgoda na wykonanie na działce budowlanej przydomowej oczyszczani ścieków może być udzielona wtedy i tylko wtedy, gdy inwestor wykaże w sposób jednoznaczny, że nie ma żadnej możliwości przyłączenia uzbrojenia działki lub bezpośrednio budynku do sieci wodociągowej, kanalizacyjnej, elektroenergetycznej i ciepłowniczej. W art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach określono zaś postępowanie właścicieli nieruchomości z nieczystościami ciekłymi, którzy winni zapewnić ustawowo określone utrzymanie czystości i porządku, przez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub w przypadku, gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych; przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków, spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych. Sąd stwierdził, że wynikający z powołanego przepisu obowiązek przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej powstaje w sytuacji, gdy faktycznie istnieje wybudowana sieć kanalizacyjna i istnieje możliwość przyłączenia do niej nieruchomości, która nie posiada przydomowej oczyszczalni ścieków. Przesłanki te muszą zaistnieć kumulatywnie, aby właściwy organ mógł na podstawie art. 5 ust. 7 tej ustawy wydać decyzję nakazującą podłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej. Odnosząc powołane przepisy do niniejszej sprawy Sąd wskazał, że jak wynika z akt sprawy w sąsiedztwie nieruchomości, na której ma zostać wykonana przedmiotowa przydomowa oczyszczalnia ścieków znajduje się sieć kanalizacyjna, a nieruchomość należąca do skarżącego jest podłączona do sieci przykanalikiem. Nie wiadomo jednak w jaki sposób sieć kanalizacyjna i przykanalik są zlokalizowane względem znajdujących się na przedmiotowej nieruchomości budynków przeznaczonych na pobyt ludzi. Na działce nr [...] znajdują się dwa stawy, których lokalizacja między budynkiem mieszkalnym, a wybudowaną przez gminę siecią kanalizacyjną uniemożliwia – zdaniem strony - techniczne podłączenie się do tej kanalizacji. Sąd uznał, że okoliczność, czy istnieje faktyczna możliwości podłączenia zabudowań znajdujących się na działce [...] do sieci kanalizacyjnej nie została w żaden sposób wyjaśniona przez organy obu instancji. Jest to istotny brak postępowania, gdyż jak wskazano wcześniej zarówno z § 26 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (...), jak i z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wynika możliwość wybudowania przydomowej oczyszczalni ścieków także wówczas, gdy brak jest faktycznej tj. technicznej możliwości przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej. Reasumując Sąd stwierdził, że przedwczesne było stwierdzenie przez Wojewodę, iż planowane przez J. K. zamierzenie budowlane jest sprzeczne z przepisami ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Nie wyjaśniono bowiem dokładnie, czy istnieje techniczna możliwość przyłączenia budynków mieszkalnych znajdujących się na działce nr [...] do wybudowanej sieci kanalizacyjnej, zwłaszcza wobec istnienia na tej działce dwóch stawów. Sąd nakazał organowi odwoławczemu uwzględnienie powyższych uwag oraz wyczerpujące uzupełnienie materiału dowodowego w celu ustalenia, czy istnieje faktyczna (techniczna) możliwości podłączenia zlokalizowanych na przedmiotowej działce budynków mieszkalnych do gminnej sieci kanalizacyjnej. Stwierdził przy tym, że dopiero jednoznaczne ustalenie, iż taka możliwość istnieje uzasadniałaby wydanie sprzeciwu na planowane przez skarżącego zamierzenie inwestycyjne, polegające na budowie przydomowej oczyszczalni ścieków.

W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, organ odwoławczy ponownie orzekając dopuścił się powtórnie naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Trzeba pamiętać, że wyrażona w art. 7 k.p.a. zasada prawdy obiektywnej wymaga, by organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków koniecznych do jednoznacznego wyjaśnienia okoliczności sprawy, jako warunku niezbędnego wydania rozstrzygnięcia o przekonującej treści. Co istotne organy administracji publicznej powinny prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.), a także wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu (art. 11 k.p.a.). Emanacją zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa oraz zasady przekonywania powinno być rzetelne i wyczerpujące wyjaśnienie przez organ w uzasadnieniu decyzji, stosownie do treści art. 107 § 3 k.p.a., dlaczego uznał pewne fakty za udowodnione, podanie dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Tymczasem rozpoznając sprawę ponownie Wojewoda Wielkopolski oparł swoje stanowisko, w kwestii technicznych możliwości podłączenia nieruchomości skarżącego do istniejącej sieci kanalizacyjnej, wyłącznie na opinii (piśmie) przedłożonym przez Burmistrza S. z dnia [...] 2013 r., a sporządzonej przez inż. J. G., posiadającego uprawnienia budowlane do projektowania i kierowania robotami bez ograniczeń w specjalności: instalacje i sieci sanitarne. Wojewoda, powołując się na to pismo, wskazał, że jest ono autorstwa osoby posiadającej stosowne uprawnienia budowlane. Ponadto podał, że w opinii tej wyraźnie stwierdzono, iż istnieje techniczna możliwość podłączenia działki nr [...] do sieci kanalizacyjnej, bowiem sieć ta ułożona jest w pasie drogowym – S., z wyprowadzonym przykanalikiem do granicy działki nr [...], zakończonym studzienką przyłączeniową o rzędnych [...]. Budynki mieszkalne zlokalizowane są w odległości ok. 70 m od drogi, zaś rzędna terenu przy budynkach wynosi ok. 116,90. Dodał, że w załączonej do tegoż pisma mapie przedstawiono istniejącą kanalizację sanitarną wraz z proponowaną trasą przyłączenia do wykonania przez skarżącego. Dla wzmocnienia stanowiska przedstawionego przez Burmistrza S. organ odwoławczy wskazał, że organ ten jest gestorem sieci kanalizacyjnej w Gminie i Mieście S. Ponadto wyjaśnił, że przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach stwierdzają, że w razie wybudowania sieci kanalizacyjnej przez gminę właściciele nieruchomości mają obowiązek przyłączenia nieruchomości do tej sieci, chyba że nieruchomość wyposażona jest już w przydomową oczyszczalnię ścieków.

Stwierdzić jednak należy, że dokonując oceny w zakresie wskazanym przez Sąd w powołanym wyżej wyroku, organ odwoławczy całkowicie pominął (przemilczał) dowody przedstawione przez skarżącego (inwestora) wraz z pismem z dnia 8 maja 2013 r. W piśmie tym skarżący wyjaśnił, że wyraził zgodę przy budowie sieci kanalizacyjnej na doprowadzenie przykanalika, jednakże złe warunki techniczne, które występują na jego działce, uniemożliwiają wywiązanie się z zobowiązania podłączenia do sieci kanalizacyjnej. Wyjaśnił, ze przykanalik został umiejscowiony na wysokości 114,90 m n.p.m., a w trakcie jego budowy skarżący dostrzegł, że rura odprowadzająca ścieki z jego domu zostanie umiejscowiona dokładnie w lustrze wody, w kanale, pomiędzy dwoma stawami. W związku z tych zasięgnął opinii specjalistów, którzy stwierdzili, że żadna rura nie wytrzyma takich naprężeń podczas mrozów. Stąd skarżący podjął decyzję o budowie przydomowej oczyszczalni ścieków. Do pisma tego skarżący dołączył oświadczenie H. A. prowadzącego Przedsiębiorstwo [...] stwierdzające, iż w miejsce posadowienia rury kanalizacyjnej fi 160 preizolowanej w lustrze wody, w kanale przepustowym, pomiędzy dwoma stawami na działce nr [...], zagraża jej zniszczeniem podczas mrozów i wydostaniem się ścieków bytowych do tychże stawów, zanieczyszczając je. Wskazał, że należy rozważyć inną metodę odprowadzenia ścieków, niestwarzającą ryzyka skażenia środowiska naturalnego. Skarżący dołączył też rysunek swego autorstwa przedstawiający działkę nr [...], na którym przedstawił przebieg i odległość od wylotu z budynku do przykanalika proponowanej sieci kanalizacyjnej, a także rzędne wysokościowe przykanalika i poziomu wody w stawie (stan aktualny i podniesiony). Z rzędnych tych wynika, że poziom wody jest wyższy od poziomu przykanalika. Skarżący przedstawił też mapę sytuacyjno-wysokościową działki nr [...] oraz zdjęcia tejże działki.

Wskazać należy, że materiał ten został zignorowany przez Wojewodę Wielkopolskiego, pomimo, iż organ dysponował nim przed wydaniem zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy nie wspomniał o stanowisku inwestora, ani w żaden sposób nie ustosunkował się do argumentacji wskazanej przez niego, a powołanej w oświadczeniu autora kosztorysu budowy przyłącza kanalizacyjnego. Tym samym stwierdzić należy, że Wojewoda nie rozpatrzył całego zgromadzonego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.), oceniając na podstawie jedynie części tegoż materiału, czy okoliczność braku technicznych przeszkód do przyłączenia działki inwestora do istniejącej sieci kanalizacyjnej została udowodniona (art. 80 k.p.a.). W związku z tym organ II instancji nie tylko dopuścił się naruszenia zasady prawdy obiektywnej, lecz również zasad wynikających z art. 8 i art. 11 k.p.a., a przytoczonych wyżej. Zaznaczyć przy tym należy, że organ odwoławczy nie zwrócił również uwagi, że do pisma z dnia 19 kwietnia 2013 r. Burmistrz S. dołączył plan sytuacyjno-wysokościowy, na którym podano, że konieczna jest przebudowa przykanalika PVCØ160 na odcinku od studni do granicy działki celem zwiększenia głębokości rz.d. studz. przyłączeniowej 113,66. Wojewoda nie wyjaśnił szerzej, jak się ma to oświadczenie względem, po pierwsze twierdzenia Burmistrza S. (a precyzyjnie inż. J. G.) o braku przeciwwskazań technicznych do przyłączenia działki nr [...] do sieci kanalizacyjnej oraz do stanowiska inwestora. Sąd pragnie wskazać, że w sytuacji istotnych wątpliwości organu natury technicznej może on skorzystać na podstawie art. 84 § 1 k.p.a. z opinii biegłego. Wspomnieć w tym miejscu bowiem należy, że J. K. dołączył do skargi opinię techniczną inż. M. L. (posiadającej uprawnienia do projektowania i kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń cieplnych, wentylacyjnych, gazowych, wodociągowych i kanalizacyjnych), w której jednoznacznie stwierdzono – podając przy tym wyczerpującą argumentację - brak technicznych możliwości wykonania grawitacyjnego odprowadzenia ścieków sanitarnych z budynku do istniejącej studzienki przyłączeniowej.

Mając powyższe na uwadze, a w szczególności, iż na skutek naruszenia przepisów postępowania przez organ odwoławczy nie doszło do wyczerpującego i przekonującego wyjaśnienia (z odniesieniem się również do stanowisko przedstawionego przez skarżącego), czy z punktu widzenia technicznego możliwe jest zrealizowanie przyłącza z budynku na działce nr [...] do istniejącej sieci kanalizacyjnej, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) uchylił zaskarżoną decyzję, o czym orzeczono w punkcie I sentencji wyroku. Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy rzetelnie zbada możliwości techniczne opisywanego przyłączenia budynku do sieci kanalizacyjnej, przy czym, gdy uzna to za niezbędne zwróci się do biegłego o sporządzenie opinii w tej kwestii. W pozostałym zakresie należy przypomnieć, że organ pozostaje związany oceną prawną i wskazaniami zawartymi w wyroku tutejszego Sądu z dnia10 stycznia 2013 r. sygn. akt II SA/Po 968/12

Sąd na podstawie art. 200 p.p.s.a. orzekł w przedmiocie kosztów sądowych, zaś w oparciu o przepis art. 152 p.p.s.a. o wykonalności zaskarżonej decyzji.