Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1559/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 8a
journal: Dz.U. 2019 poz 288
law: Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu,  Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony  Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.), Asesor WSA Karolina Kisielewicz, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 marca 2021 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2020 r.nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

R. S. złożył skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2020r., nr [...] na podstawie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2020 r. poz. 723); zwanej dalej ustawą zaopatrzeniową, w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy.

R. S. wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2017 r. wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o zastosowanie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej. Wnioskodawca szczegółowo opisując przebieg swojej służby podał, że rozpoczął ją jako [...] w Wydziale [...] Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych (USW) w [...] w "pionie [...]". Wskazał, że nie miał świadomości dlaczego Służba Bezpieczeństwa zainteresowała się nim, ale w efekcie polecono mu napisać raport o pracę w Służbie Bezpieczeństwa tłumacząc, iż jest to wymagana formalność. Podniósł, że na żadnym etapie jego pracy w Wydziale [...] USW w [...] nie prowadził czynności w stosunku do opozycji politycznej w kraju, nie wykonywał także i nie był świadkiem żadnych działań represyjnych w stosunku do kogokolwiek. Zaznaczył, że nie uczestniczył w żadnych kursach Służby Bezpieczeństwa oraz nie odbywał żadnych szkoleń zawodowych w szkołach ww. organów. Dodatkowo R. S. podkreślił, że nigdy nie był członkiem [...] Partii [...], ani kandydatem do tej partii. Poinformował, że podczas pełnienia służby w Policji, po pozytywnej weryfikacji w 1990 r. do momentu podjęcia decyzji o zwolnieniu ze służby pokonał wiele szczebli w swojej karierze. Podkreślił, że głównie zajmował się zwalczaniem przestępczości [...]. Były funkcjonariusz dodał, że był odpowiedzialny m.in. za zabezpieczenie w 1997 r. pielgrzymki Papieża Jana Pawła II w Polsce. Następnie w 2011 r. został [...] ds. EURO 2012 i Bezpieczeństwa Imprez Masowych Departamentu Analiz i Nadzoru Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz uczestniczył w misjach pokojowych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Wskazał, że za realizowanie powyższych zadań otrzymał medale i odznaczenia, tj. Medal Pokoju ONZ za misję w [...], w [...] i w [...], Odznakę Honorową "Za Zasługi w Działaniach Poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej", Brązowy Krzyż Zasługi, Medal Srebrny Za Długoletnią Służbę i Srebrną Odznakę "Zasłużony Policjant". Ponadto podał, że w całym okresie swojej pracy, pomimo ścigania [...] i pobytów na misjach zagranicznych, nigdy nie występował do przełożonych z wnioskiem o podwyższenie podstawy emerytury za każdy rok pełnionej służby w szczególnych warunkach, gdyż zawsze chciał wypracować w normalnym trybie maksymalną podstawę emerytury.

W toku postępowania organ ustalił, że wnioskodawca został zwolniony ze służby w Komendzie Głównej Policji w dniu [...] kwietnia 2017 r. i ma ustalone prawo do emerytury, której wysokość ustalono z uwzględnieniem art. 15c ustawy zaopatrzeniowej. Z pisma z dnia [...] marca 2017 r. Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (IPN), tj. informacji o przebiegu służby nr [...] wynika, że wnioskodawca pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, w okresie służby od [...] listopada 1988 r. do [...] lipca 1990 r., 1 rok i 9 miesięcy. Całkowity okres służby wynosi 30 lat, 5 miesięcy i 9 dni, tj. od [...] października 1986 r. do [...] kwietnia 2017 r. Z kopii akt osobowych o sygn. [...] przekazanych za pismem z dnia [...] grudnia 2017 r. przez IPN nie wynika, aby R. S. nierzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby po dniu 12 września 1989r. Z dokumentów nadesłanych przez Komendanta Głównego Policji przy piśmie z dnia [...] listopada 2017 r. wynika, że wnioskodawcy wielokrotnie przyznawano zwiększony dodatek służbowy i funkcyjny do uposażenia, wyróżniano nagrodą pieniężną i rzeczową, pochwałą, w rozkazie personalnym awansowano go w stopniu służbowym oraz pozytywnie opiniowano. Ponadto został odznaczony Brązowym Krzyżem Zasługi, Medalem Srebrnym za Długoletnią Służbę oraz Srebrną Odznaką "Zasłużony Policjant". Wskazano również, że w zgromadzonych materiałach dotyczących służby wnioskodawcy brak jest dokumentów potwierdzających jego udział w zdarzeniach, które mogły stanowić zagrożenie dla jego życia i zdrowia, jednak charakter zadań wykonywanych w jednostkach organizacyjnych Policji może wskazywać z dużym prawdopodobieństwem na możliwość zaistnienia takich sytuacji.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] maja 2019 r. nr [...], na podstawie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2018 r. poz. 132, z późn. zm.), odmówił wyłączenia stosowania wobec R. S. art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie R. S. zakwestionował decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] wnosząc o jej uchylenie.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie:

1. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez niewyczerpujące zebranie, rozpatrzenie, a także dowolną ocenę materiału dowodowego przez co wykroczono poza granice uznania administracyjnego,

2. art. 8, art. 107 § 3 k.p.a., poprzez nienależyte uzasadnienie rozstrzygnięcia z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnikowych stwierdzeń co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa,

3. art. 8 § 2 k.p.a. w zw. z art. 5 Europejskiego Kodeksu Dobrej Praktyki Administracyjnej, polegające na odstąpieniu bez uzasadnionej przyczyny od utrwalonej praktyki przy rozstrzyganiu spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, jako przykład podał sprawę ze skargi W. T. (koleżanki, która pracowała z nim w tym samym Wydziale [...] WUSW w [...], jej całkowity okres służby to 28 lat, 5 miesięcy i 12 dni, a okres służby na rzecz totalitarnego państwa to 1 rok 10 miesięcy i 15 dni) na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, która została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - II SA/Wa 1740/18.

Wyrokiem z dnia 30 grudnia 2019r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt II SA/Wa 1447/19) uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] maja 2019r. Przedmiotowe orzeczenie stało się prawomocne z dniem 13 lutego 2020r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekający w niniejszej sprawie podziela zapatrywanie skarżącego, że organ nie przeprowadził rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy i naruszył tym samym art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż organ w zaskarżonej decyzji nie dokonał w sposób prawidłowy analizy, czy służba R. S. przed 31 lipca 1990 r. była krótkotrwała. Poza przywołaniem w uzasadnieniu rozstrzygnięcia okresów służby pełnionej przez skarżącego, w tym na rzecz totalitarnego państwa, organ w istocie nie wyjaśnił z jakich powodów uznał, iż w sprawie nie ziściła się przesłanka z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej. Zdaniem Sądu 1 rok i 9 miesięcy okresu służby skarżącego na rzecz totalitarnego państwa, na tle całkowitego okresu służby wynoszącego 30 lat, 5 miesięcy i 9 dni, powinien zostać oceniony jako służba krótkotrwała. Zgodzić się należy z organem, że krótkotrwałość jest pojęciem nieostrym, w zakresie którego trudno określić choćby przybliżoną definicję, jednak biorąc pod uwagę wykładnię językową należy stwierdzić, że krótkotrwałość jest tożsama z nietrwałością, przelotnością lub chwilowością, jest przeciwieństwem długotrwałości. Taki też charakter ma okres służby pełnionej przez niecałe 2 lata, jeśli się go zestawi z ogólnym wieloletnim resortowym stażem skarżącego. Jest to okres marginalny, epizodyczny, pomijalny na tle służby pełnionej przez 3 dekady. Nie jest również jasne stanowisko organu, co do oceny rzetelności służby R.S., w szczególności wobec faktów przez niego przytoczonych. Organ przedstawiając stan faktyczny sprawy wskazał, że z informacji udzielonych przez Komendanta Głównego Policji wynika, iż skarżący po dniu 12 września 1989 r. rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby w Policji. Ponadto Komendant Główny Policji stwierdził, że charakter wykonywanych zadań w jednostkach organizacyjnych Policji może wskazywać na możliwość zaistnienia sytuacji stanowiących zagrożenie życia i zdrowia, o których mowa w art. 8a ust. 1 i 2 ustawy zaopatrzeniowej. Sąd stwierdza, że narażenie zdrowia i życia nie stanowi miary rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków, lecz zostało potraktowane jako przykład takiej rzetelności (zwrot: "w szczególności"). Zatem podstawą uznania, że służba była wykonywana rzetelnie mogą być również inne okoliczności, niż tylko narażenie zdrowia i życia. odkreślić należy, że ustawodawca posługuje się pojęciem "rzetelności" pełnionej służby, co nie wyklucza zastosowania art. 8a ustawy zaopatrzeniowej do funkcjonariusza, który służbę pełnił nienagannie, lecz nie narażał zdrowia i życia. Nie sposób też przyjąć, że wolą ustawodawcy było zastosowanie tego przepisu jedynie wobec funkcjonariuszy wybitnie zasłużonych w służbie, bowiem wprost takiego kryterium ustawodawca nie wyartykułował. Zatem trudno zaakceptować pogląd, iż wolą ustawodawcy było wyjęcie z sytemu ograniczenia przywilejów emerytalnych i rentowych związanych z pracą w aparacie bezpieczeństwa PRL jedynie funkcjonariuszy wybitnie zasłużonych, którzy narażali życie, utracili zdrowie w służbie lub legitymują się wybitnymi osiągnięciami w służbie, a bezwzględne pominięcie tych funkcjonariuszy, którzy krótko, epizodycznie na początku swojej kariery zawodowej, pełnili służbę na rzecz totalitarnego państwa, a następnie długotrwale rzetelnie wykonywali obowiązki służbowe sądząc, iż sumienna służba spowoduje wypracowanie okresu uprawniającego do godziwej emerytury. Zaakceptowanie powyższego stanowiska godziłoby w zasadę sprawiedliwości społecznej wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, iż ponownie rozpoznając sprawę organ dokona wyczerpującej oceny co do tego, czy sprawa skarżącego stanowi szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej. Wyrażając ocenę w tym zakresie organ powinien przywołać fakty dotyczące służby skarżącego, jego postawy, charakteru służby, warunków jej pełnienia i odnieść powyższe do ustawowej przesłanki "rzetelności pełnienia służby". Musi również dokonać przedmiotowej oceny w kontekście krótkotrwałej służby przed dniem 12 września 1989 r., w szczególności biorąc pod uwagę znaczną dysproporcję okresu służby pełnionej na rzecz totalitarnego państwa i służby pełnionej pod dniu 12 września 1989 r. Dopiero wnikliwa ocena przebiegu służby skarżącego w zestawieniu z krótkotrwałością jej pełnienia w strukturach bezpieczeństwa PRL powinna stanowić punkt wyjścia do rozważań, czy w sprawie mamy do czynienia ze szczególnie uzasadnionym przypadkiem pozwalającym pozytywnie załatwić wniosek strony.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2020r., nr [...] na podstawie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2020 r. poz. 723), odmówił wyłączenia stosowania wobec R. S. art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy.

Komendant Główny Policji w piśmie z dnia [...] listopada 2017 r. ([...]) przekazał informacje dotyczące przebiegu służby Pana R. S. Ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, że wnioskodawcy wielokrotnie przyznano zwiększony dodatek służbowy i funkcyjny do uposażenia, wyróżniono nagrodą pieniężną i rzeczową, pochwałą w rozkazie personalnym awansowano go w stopniu służbowym oraz pozytywnie opiniowano. Ponadto R. S. został odznaczony Brązowym Krzyżem Zasługi, Medalem Srebrnym "Za Długoletnią Służbę" oraz Srebrną Odznaką "Zasłużony Policjant". W sprawie ustalono, że całkowity okres służby ww. wynosi 30 lat, 5 miesięcy i 9 dni, tj. od dnia [...] października 1986 r. do dnia [...] kwietnia 2017 r. zaś służba pełniona na rzecz totalitarnego państwa wynosi 1 rok i 9 miesięcy. Wskazać należy, że w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał za spełnioną przesłankę zawartą w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej. Organ nie kwestionował rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków przez R. S. w trakcie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia, tym samym przyjmuje spełnienie przez wnioskującego w niniejszej sprawie przesłanki stypizowanej w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej.

Organ wskazał, iż wnikliwa analiza materiału dowodowego (stanowiącego kopię akt osobowych o sygn. [...]), pozwala na domniemanie, iż zainteresowany utożsamiał się z ustrojem totalitarnym, co nie pozostaje bez znaczenia w kontekście dokonywania przez organ oceny, czy sprawa wnioskodawcy stanowi szczególnie uzasadniony przypadek, umożliwiający zastosowanie wobec niego ww. przepisu. Organ stwierdzić, iż wnioskodawca w sposób świadomy rozpoczął pracę w strukturze Służby Bezpieczeństwa, zaś później nie podjął żadnych działań mających na celu usunięcie go z etatu SB, lecz kontynuował karierę zawodową w tej strukturze w charakterze funkcjonariusza, aż do momentu transformacji struktur formacji związanych ze zmianami ustrojowymi w Polsce. Pozostając zatem na tym etacie, ww. był częścią ww. formacji, z czego czerpał określone, wymierne korzyści. Ponadto stanowczego podkreślenia wymaga, iż rozpoczęcie przez R.S. służby w Służbie Bezpieczeństwa nie było efektem odgórnego przeniesienia służbowego, lecz wynikało z jego inicjatywy oraz z chęci podjęcia jej przez samego zainteresowanego, ponieważ w złożonym raporcie ww. napisał: "(...) Zwracam się z prośbą o umożliwienie mi podjęcia pracy w Służbie Bezpieczeństwa po odbyciu zasadniczej służby wojskowej który umotywował następująco: "(...) praca w Służbie Bezpieczeństwa zaspokoiłaby moje ambicje zawodowe (...)" (zob. raport z dnia [...] października 1987 r.). W innej dokumentacji przesłanej przez Instytut Pamięci Narodowej (zob. wniosek personalny o przyznanie dodatku specjalnego z dnia [...] września 1989 r.) widnieje zapis, iż: "(...) wymieniony do momentu podjęcia pracy w Wydziale [...] wykazuje wiele własnej inicjatywy w aspekcie oceny i wyciągania właściwych wniosków z posiadanego materiału [...]. Systematyczność, dokładność, zaangażowanie w samokształcenie pozwoliły mu jako jednemu z nielicznych w tak krótkim czasie uzyskać samodzielność w realizacji zadań na odcinku [...]. [...] S. R. zapowiada się na dobrego pracownika [...](...)".

Organ wskazał, że przedmiotowa postawa związana z pełną świadomością aktywnego uczestnictwa w strukturach Służby Bezpieczeństwa, w ocenie organu, nie kwalifikuje sprawy jako szczególnie uzasadniony przypadek. Ponadto organ zaznaczył, że zawarte w uzasadnieniu strony argumenty dotyczące zaangażowania w realizowanie zadań i obowiązków podczas pełnienia służby w Policji, a także wskazanie na otrzymanie przez nią nagród pieniężnych, odznaczeń państwowych i resortowych za niebywałe wyniki w służbie, podkreślenie pełnej dyspozycyjności, dużej odpowiedzialności za realizowane zadania, a także przyznanie statusu weterana poszkodowanego, nie mają kluczowego znaczenia w przedmiotowej sprawie, w kontekście postawy R. S. w trakcie pełnienia służby na rzecz totalitarnego państwa.

R. S. złożył skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2020r., nr [...].

Zaskarżonej decyzji zarzucał naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na:

1. niewyczerpującym zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez ten organ dowolnej oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z art. 7 art, 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z 14.6.1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23), zwanej dalej k.p.a;

2. nienależytym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnikowych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębienia zaufania obywateli do organów państwa, co narusza art. 8 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a.;

3. naruszenie art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, poprzez jej błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że jedyną wymaganą przesłanką przy rozpatrywaniu mojego wniosku jest ustalenie czy zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek" w oderwaniu od kryterium "krótkotrwałości służby" na rzecz totalitarnego państwa oraz "rzetelności wykonywania zadań i obowiązków, w szczególności z narażeniem zdrowia i życia".

W oparciu o tak sformułowane zarzuty wnosił na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz lit. c) p.p.s.a., o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji administracyjnej.

Skarżący wskazywał, iż organ również nie kwestionuje rzetelnego wykonywania przez zadań i obowiązków w trakcie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r. w szczególności z narażeniem zdrowia i życia i tym samym przyjmuje spełnienie przez mnie przesłanki stypizowanej w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej. Mimo, że organ nie kwestionuje kryterium rzetelnego wykonywania zadań uważa, że nie kluczowego znaczenia w sprawie. Skarżący wskazuje, iż rany odniesione podczas misji w [...] rzutują całe jego dalsze życie. W maju 2019 r. doznał kontuzji kolana. Zlecono badanie diagnostyczne rezonansem magnetycznym. Okazało się, że z powodu posiadania odłamka granatu

w ręce badanie to nie może być przeprowadzone. Mając świadomość, że sytuacje z pogarszającym się stanem mojego zdrowia mogą w przyszłości zdarzać się coraz częściej zdecydował się na operacyjne usuniecie tego odłamka. Niestety odłamek ten nie może być wyciągnięty gdyż umiejscowił on się bezpośrednio przy nerwie [...] ramienia i jakakolwiek ingerencja chirurgiczna spowoduje bezwład [...] ręki. W związku z tym wykonano inwazyjny zabieg chirurgiczny [...] w celu zdiagnozowania schorzenia. Podkreślił, że do końca życia będzie pozbawiony możliwości korzystania z nowoczesnej metody diagnostycznej jaką jest rezonans magnetyczny, tylko dlatego, że doznał obrażenia podczas służby reprezentując swój kraj na zagranicznej misji pokojowej.

Skarżący wskazuje, że w dniu [...] lipca 2019 r. uchwalono ustawę o zmianie ustawy o weteranach działań poza granicami państwa. W wyniku tych zmian Minister Sprawa Wewnętrznych i Administracji decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2019 r. przyznał mu dodatkowo prawo do dodatku weterana poszkodowanego. Ponadto, organ zignorował wskazania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który w dniu 30 grudnia 2019 r. wydał wyrok w sprawie, sygn. akt II SA/Wa1447/19, w którym bardzo precyzyjnie wskazał organowi jakie elementy oraz w jaki sposób należy dokonać powtórnej oceny i analizy mojej sprawy sposób przy ustalaniu czy w mojej sprawie mamy do czynienia z szczególnie uzasadnionym przypadkiem. Podkreślił, że większość jego pracy na rzecz totalitarnego państwa przypada na okres po wyborach parlamentarnych w czerwcu 1989 r., kiedy to nastąpiło formalne przekształcenie ustroju socjalistycznego w demokrację, a PRL w Rzeczpospolitą Polską. Dnia 31 grudnia 1989 r. weszła w życie ustawa z 29 grudnia 1989 r. o zmianie Konstytucji PRL. Wskazuje, że w okresie tym był osobą bardzo młodą, bez doświadczenia życiowego, pracował w wydziale [...] WUSW, czyli [...] i nie wykonywał żadnych czynności, które można byłoby zakwalifikować do kategorii czynności represyjnych. W okresie tym posiadał wyłącznie stopień [...] MO i był w służbie przygotowawczej. Nigdy nie był członkiem PZPR, ani nawet kandydatem do tej partii. nigdy nie przechodził żadnego szkolenia i kursów organizowanych przez SB. Podkreślał, że zajmował najniższe stanowisko spośród pracowników [...] i miałem stopień [...], który otrzymał jeszcze w MO. Organ mija się z prawdą, że w okresie pracy w Wydziale [...] WUSW w [...] awansował. Przez cały okres tej pracy zajmował stanowisko [...], czyli najniższe wtedy stanowiska funkcjonariusza [...]. Skarżący zaznaczał parokrotnie, że pracował w pionie [...], w sekcji [...] (tzw. sekcji [...]) gdzie zajmował się zagadnieniem [...]. Do czasu podpisania w 1990 roku polsko - niemieckiego traktatu granicznego, w którym RFN definitywnie uznała wobec mocarstw i Polski granice ustalone na Konferencji Poczdamskiej, Związek [...] ([...]) kwestionował ostateczny charakter granicy polsko - niemieckiej. Mimo bardzo dobrej opinii jaką miał byłem początkującym pracownikiem [...]. Nigdy nie prowadził najwyższej formy pracy [...] jaką było [...]. Na potwierdzenie tego, że wykonywałem normalne czynności [...] bez negatywnego zabarwienia politycznego wskazuje fakt, że część pozyskanych osobowych źródeł informacji została przejęta przez funkcjonariuszy Urzędu Ochrony Państwa. Dodaje również, że osobiste umiejętności jako pracownika [...] były na tyle doceniane, że na przełomie 1991 r. i 1992 r. otrzymałem propozycje pracy w Urzędzie Ochrony Państwa, gdzie miałem kontynuować pracę na "kierunku [...]". Skarżący podkreślał, że w trakcie pozyskiwania i współpracy z osobowymi źródłami, ani innych metodach pracy [...] nigdy nie stosował [...], które można określić jako niegodnych lub niezgodnych z prawem. Relacje z osobowymi źródłami informacji zawsze były oparte na zasadzie dobrowolności.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wnosił o oddalanie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego aktu pod względem jego zgodności z prawem, to znaczy ustalenie czy organ prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. W przypadku stwierdzenia, iż w sprawie naruszono przepisy – czy to prawa materialnego, czy też postępowania – sąd uchyla zaskarżoną decyzję i zwraca sprawę do postępowania przed organem administracyjnym, właściwym do jej rozstrzygnięcia.

Kontrolując sprawę w ramach wskazanych wyżej kompetencji, Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżona decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji została wydana w związku z oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 grudnia 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 1447/19.

W powołanym wyroku Sąd uznał, że Minister naruszył art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c) p.p.s.a., ponieważ nie ustalił i nie ocenił wszystkich okoliczności istotnych z punktu widzenia zastosowania art. 8a ust.1 ustawy zaopatrzeniowej i w konsekwencji nieprawidłowo przyjął, że nie ma podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o wyłączenie stosowania wobec niego przepisów tej ustawy.

Sąd podał, że przesłanki zastosowania art. 8a ust. 1 ustawy, określone pkt 1 i pkt 2 tego przepisu, muszą być spełnione łącznie, a organ może zastosować ten przepis w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Jednocześnie Sąd zaznaczył, że nie sposób też przyjąć, że wolą ustawodawcy było zastosowanie przepisu art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej jedynie wobec funkcjonariuszy wybitnie zasłużonych w służbie, którzy narażali życie, utracili zdrowie w służbie lub legitymują się wybitnymi osiągnięciami w służbie, a bezwzględne pominięcie tych funkcjonariuszy, którzy krótko, epizodycznie na początku swojej kariery zawodowej, pełnili służbę na rzecz totalitarnego państwa, a po przemianach ustrojowych długotrwale i rzetelnie pełnili służbę.

Sąd wskazał, iż ponownie rozpoznając sprawę organ dokona wyczerpującej oceny co do tego, czy sprawa skarżącego stanowi szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej. Wyrażając ocenę w tym zakresie organ powinien przywołać fakty dotyczące służby skarżącego, jego postawy, charakteru służby, warunków jej pełnienia i odnieść powyższe do ustawowej przesłanki "rzetelności pełnienia służby". Musi również dokonać przedmiotowej oceny w kontekście krótkotrwałej służby przed dniem 12 września 1989 r., w szczególności biorąc pod uwagę znaczną dysproporcję okresu służby pełnionej na rzecz totalitarnego państwa i służby pełnionej pod dniu 12 września 1989 r. Dopiero wnikliwa ocena przebiegu służby skarżącego w zestawieniu z krótkotrwałością jej pełnienia w strukturach bezpieczeństwa PRL powinna stanowić punkt wyjścia do rozważań, czy w sprawie mamy do czynienia ze szczególnie uzasadnionym przypadkiem pozwalającym pozytywnie załatwić wniosek strony.

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

W ponownym postępowaniu organ stwierdził, że służba skarżącego przed 31 lipca 1990 r. była krótkotrwała, a po 12 września 1989 r. rzetelnie wykonywał zadania i obowiązku służbowe. Minister odmówił jednak wyłączenia stosowania wobec skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej z uwagi na charakter służby pełnionej przez niego przed 31 lipca 1990 r., postawę polityczno-moralną i zaangażowanie w służbie, co - zdaniem organu, świadczy o tym, że identyfikował się z ówczesnym ustrojem i ze Służbą Bezpieczeństwa. Te okoliczności, zdaniem organu, świadczą o tym, że przypadek skarżącego nie jest "szczególnie uzasadniony".

Sąd nie podziela tego zapatrywania organu, a zarzuty sformułowane w skardze w tym zakresie uważa za uzasadnione. W rozpatrywanej sprawie Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie zbadał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i w konsekwencji nie zastosował się do wiążącej oceny prawnej i wytycznych zawartych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 grudnia 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 1447/19.

Jak już powiedziano, ocena prawna zawarta w uzasadnieniu tego wyroku jest wiążąca dla organu ponownie rozpoznającego sprawę, jak i Sądu. Oznacza to, że Sąd orzekający w tej sprawie (w warunkach związania oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w tym wyroku), kontroluje, czy organy administracji prawidłowo uwzględniły wytyczne zawarte w wyroku i nie może formułować własnych ocen prawnych w tej sprawie. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym prezentowane jest stanowisko, zgodnie z którym cena prawna i wskazania co do dalszego postępowania tracą moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną (np. wyrok SN z 25 lutego 1998 r. sygn. akt III RN 130/97, OSNAPiUS 1999, nr 1, poz. 2; glosa aprobująca: B. Adamiak, OSP 1999, nr 5, poz. 101, wyrok NSA z 21 lutego 2018 r .sygn. akt II OSK 1962/17, LEX nr 2476040). Taka sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie.

Sąd orzekający w tej sprawie (w warunkach związania oceną prawną i wskazaniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, co do dalszego postępowania) stwierdza, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie dokonał prawidłowych ustaleń dotyczących służby skarżącego. Organ nie ustalił prawidłowo, na czym polegała służba skarżącego w okresie tzw. państwa totalitarnego, jaki był zakres jego obowiązków.

Z akt sprawy wynika, że skarżący w okresie służby na rzecz państwa totalitarnego pracowałem w Wydziale [...] WUSW, czyli [...] i nie wykonywał żadnych czynności, które można byłoby zakwalifikować do kategorii czynności represyjnych. W okresie tym posiadał wyłącznie stopień [...] MO i był w służbie przygotowawczej. Nigdy nie był członkiem PZPR, ani kandydatem do tej partii. nigdy nie przechodził żadnego szkolenia i kursów organizowanych przez SB. Przez cały okres tej służby zajmował stanowisko [...], czyli najniższe wtedy stanowiska funkcjonariusza [...]. Skarżący pracował w Pionie [...], w Sekcji [...] (tzw. sekcji [...]) gdzie zajmował się zagadnieniem [...]. Nigdy nie prowadził najwyższej formy pracy [...] jaką było [...]. Wykonywał czynności [...], które nie były nakierowane na zwalczanie opozycji demokratycznej, czy też na walkę z Kościołem. Twierdzenia organu, co do zaangażowania skarżącego w działalność, bezpośrednio ukierunkowaną na realizowanie zadań i funkcji państwa totalitarnego, nie znajdują żadnego potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy. Jeżeli zatem nie są prawdziwe, nie mogą być przesłanką odmowy wyłączenia stosowania wobec skarżącego przepisów ustawy zaopatrzeniowej.

Nie bez znaczenia pozostaje również fakt, iż skarżący podczas misji w [...] narażał życie i zdrowie w imię służby dla demokratycznej Polski. Podczas misji w [...] skarżący został ranny odłamkiem. Odłamek nie mógł zostać usunięty operacyjnie gdyż umiejscowiony jest bezpośrednio przy nerwie [...] ramienia. Jakakolwiek ingerencja chirurgiczna powoduje w takiej sytuacji bezwład prawej ręki. Powyższe powoduje m.in. to, iż skarżący do końca życia będzie pozbawiony możliwości korzystania z nowoczesnych metod diagnostycznych takich jak rezonans magnetyczny.

Skarżący w okresie służby na rzecz demokratycznej Polski otrzymywał stałe awanse, premie, nagrody pieniężne a przebieg służby był nienaganny. Skarżący otrzymał: Medal Pokoju ONZ za misję w [...], w [...] i w [...], Odznakę Honorową "Za Zasługi w Działaniach Poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej", Brązowy Krzyż Zasługi, Srebrny Medal za Długoletnią Służbę i Srebrną Odznakę "Zasłużony Policjant". R. S. posiada status weterana poszkodowanego w działaniach poza granicami państwa.

Osiągnięcia skarżącego są zatem ponadprzeciętne i jak słusznie wskazał Sąd w sprawie sygn. II SA/Wa 1447/19 "wręcz można się pokusić o stwierdzenie, że są imponujące". Należy jednocześnie przypomnieć, dokonując wykładni art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, że nie sposób przyjąć, że wolą ustawodawcy było zastosowanie tego przepisu jedynie wobec funkcjonariuszy wybitnie zasłużonych w służbie, którzy narażali życie, utracili zdrowie w służbie lub legitymują się wybitnymi osiągnięciami w służbie, a bezwzględne pominięcie tych funkcjonariuszy, którzy krótko, epizodycznie na początku swojej kariery zawodowej, pełnili służbę na rzecz totalitarnego państwa, a następnie długotrwale rzetelnie wykonywali obowiązki służbowe sądząc, że sumienna służba spowoduje wypracowanie okresu uprawniającego do godziwej emerytury. Zaakceptowanie powyższego stanowiska godziłoby w zasadę sprawiedliwości społecznej, wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP.

W związku z dokonaną w wyroku z dnia 30 grudnia 2019r. (sygn. akt II SA/Wa 1447/19) wiążącą wykładnią art.8a ustawy zaopatrzeniowej należy przyjąć, iż w stosunku do skarżącego zostały spełnione obydwie przesłanki z art.8a ust.1 pkt 1 i 2 ustawy zaopatrzeniowej, od istnienia których ustawodawca uzależnił możliwość wyłączenia stosowania przepisów art. 15c, art. 22a i art. 24a. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie występuje również po stronie skarżącego "szczególny przypadek". Zestawiając bowiem charakter i specyfikę służby, pełnione funkcje, dobre opinie, odznaczenia (o czy była mowa wyżej), nie można mieć wątpliwości, iż skarżący kwalifikuje się do przyjęcia, iż spełnia wymóg ustawowy określony jako "szczególny przypadek".

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c) p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ przeprowadzi postępowanie będąc związanym oceną prawną przedstawioną w powyższej sprawie (art. 153 p.p.s.a.).