Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SAB/Gd 116/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
659
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Burmistrz Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono przewlekłość postępowania
Powołane przepisy: article: art. 12
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Diana Trzcińska sędzia WSA Magdalena Dobek-Rak po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi M. W. i D. W. na przewlekłość postępowania Burmistrza w sprawie warunków zabudowy 1. umarza postępowanie w części dotyczącej zobowiązania organu do wydania decyzji w sprawie, 2. stwierdza, że Burmistrz dopuścił się przewlekłości, 3. stwierdza, że przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 4. orzeka o przyznaniu od Burmistrza na rzecz skarżących M. W. i D. W. solidarnie sumy pieniężnej w wysokości 2.000 zł (słownie złotych: dwa tysiące), 5. zasądza od Burmistrza na rzecz skarżących M. W. i D. W. solidarnie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

M. W. i D. W. wnieśli skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Burmistrza Gminy w sprawie nadanego na poczcie w dniu 19 kwietnia 2021 r. wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla działki [..] w Ż. domagając się:

stwierdzenia, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości 28 000 zł,

zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżących według norm przepisanych,

zasądzenia na rzecz skarżących odszkodowania w kwocie 50 000 zł.

Relacjonując przebieg postępowania wskazali skarżący, że w związku ze złożonym wnioskiem organ nie wydał zawiadomienia o wszczęciu postępowania czym złamał przepis art. 61 § 4 Kpa, w dniu 19 maja 2021 r. upłynął termin na załatwienie sprawy zgodnie z art. 35 § 1, oraz § 3 Kpa, sprawa do dnia 19 maja 2021 r. nie została zakończona decyzją. Zarzucili skarżący, że do dnia 19.05.2021 wobec niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie organ nie wystosował zawiadomienia, o którym mowa w art. 36 Kpa, czym naruszył obowiązujące prawo. Dopiero 28.05.2021 r., a więc po upływie 9 dni od upływu terminu na załatwienie sprawy, organ wezwał skarżących do dostarczenia dokumentów w postaci zapewnienia dostawy wody, lub umowy zawartej pomiędzy właściwą jednostką organizacyjną a inwestorem, aktualnego zapewnienia możliwości odprowadzania ścieków oraz przedłożenia dokumentów o dostępie do drogi gminnej dot. [..].

Podkreślili skarżący, że wymienione dokumenty i informacje w nich zawarte znajdowały się już w posiadaniu organu, gdyż do wniosku załączono aktualną decyzję o pozwoleniu na budowę wodociągu zasilającego działkę [..] w wodę. Żądanie tego rodzaju dokumentu jest złamaniem art. 12 § 1 Kpa nakazującym wnikliwość i prostotę w działaniu. Urząd wykazał się brakiem wnikliwości skutkiem czego wydłużył proces załatwienia sprawy. Ponadto do wniosku dołączono zawiadomienie Urzędu Gminy z 25 marca 2021 r. o dostępie działki [..] do drogi publicznej. Żądanie potwierdzenia dostępu działki [..] będącej drogą służebną nie wnosi nic istotnego w świetle wydanego przez organ zaświadczenia z 25 marca 2021. Pomimo tego w dniu 17 czerwca 2021 r. skarżący stosując się jednak do żądania organu złożyli wymagane dokumenty. Dostrzegli skarżący, że pismo z 28 maja 2021r. zostało nadane dopiero w dniu 7 czerwca 2021r., co po raz kolejny narusza normę postępowania wyrażoną w art. 12 Kpa.

Do dnia 31 lipca 2021r. organ nie wydal decyzji w sprawie, jak również nie wystosował zawiadomienia o którym mowa w art. 36 Kpa, czym naruszył obowiązujące prawo.

W związku z powyższym w dniu 31 lipca 2021r. skarżący wystosowali za pośrednictwem platformy ePUAP pismo z zapytaniem o stan załatwienia sprawy i żądaniem natychmiastowego jej załatwienia.

W dniu 5 sierpnia 2021 r. skarżący otrzymali wiadomość z prywatnego konta e-mail, od pracownika organu B.P. z wyjaśnieniem, że powodem opóźnienia są: skomplikowanie sprawy, przebywanie na urlopie i duża ilość prowadzonych spraw. Wiadomość zawiera również informację, że "procedura jest kilkumiesięczna". Wiadomość e-mail nie ma cech korespondencji urzędowej (brak znaku sprawy, trybu pisma, podstawy prawnej), zawiera informacje sprzeczne z prawem oraz wprowadzające w błąd. Do dnia 5 sierpnia 2021r. sprawa nie została zakończona decyzją, jak również organ nie wystosował zawiadomienia o którym mowa w art. 36 Kpa, czym ponownie naruszył obowiązujące prawo.

W dniu 10 sierpnia 2021r. wobec braku decyzji w sprawie lub zawiadomienia w trybie art. 36 Kpa skarżący wystosowali do Samorządowego Kolegium Odwoławczego ponaglenie w trybie art. 37 Kpa. Ponaglenie wniesiono za pośrednictwem Burmistrza Gminy z użyciem platformy ePUAP.

W dniu 13 sierpnia 2021r. skarżący otrzymali wiadomość z prywatnego konta e-mail z prośbą o sprecyzowanie danych osobowych. Powyższa wiadomość również nie nosi cech korespondencji urzędowej, a wymagania w niej zawarte są sprzeczne z przepisami RODO.

W odpowiedzi na żądanie organu z 16 sierpnia 2021r. przesłano odpis aktu zawarcia związku małżeńskiego, mimo że powyższa informacja nie ma żadnego związku ze sprawą. Na skutek zawarcia związku małżeńskiego M.L. zmieniła nazwisko na W.

Do dnia 16 sierpnia 2021 r. organ nie zakończył sprawy decyzją, jak również nie wystosował zawiadomienia w trybie art. 36 Kpa.

W dniu 16 sierpnia 2021 odebrali skarżący zawiadomienie organu z 10 sierpnia 2021 r. o wszczęciu postępowania w sprawie w dniu 19 kwietnia 2021r., a więc po upływie ponad czterech miesięcy od wpływu wniosku. Wydanie zawiadomienia o wszczęciu postępowania po upływie ponad czterech miesięcy od jego wszczęcia jest w opinii skarżących jawnym aktem lekceważenia nie tylko słusznego interesu obywatela, ale również interesu społecznego jakim jest z pewnością rozwój gminy. Jednocześnie otrzymali skarżący zawiadomienie z 10 sierpnia 2021 r. o ustaleniu nowego terminu na załatwienie sprawy. Jako powód niezałatwienia sprawy organ podał: dużą ilość załatwianych wniosków oraz złożoność sprawy.

W dniu 19 sierpnia 2021r. skarżący otrzymali zawiadomienie z 16 sierpnia 2021 r. informujące o przekazaniu do Starostwa Powiatowego projektu decyzji w sprawie. W dniu 27 sierpnia 2021r. odebrali skarżący odpowiedź organu w związku z wniesionym ponagleniem informującą o powodach niezałatwienia sprawy w terminie. Powodami tymi są: duża ilość wniosków, braki kadrowe, urlopy pracowników, "pewne utrudnienia w organizacji pracy". Wśród powodów opóźnienia organ nie podał już "znacznego skomplikowania sprawy". Co oznacza, że sprawa powinna zostać załatwiona w zwykłym 30 dniowym terminie. Zmiana stanowiska organu, który utrzymywał uprzednio o przeszkodzie jaką jest złożoność sprawy, ponownie łamie zasadę zaufania do organów władzy.

Mając na uwadze powyższe fakty zdaniem skarżących przedmiotowa sprawa powinna zostać załatwiona w terminie przewidzianym w art. 35 Kpa. Termin ten został wielokrotnie przez organ przekroczony, a skarżący zostali całkowicie zignorowani i pozbawieni informacji ze strony organu o przesunięciu terminu załatwienia sprawy. Tylko ze względu na starania skarżących organ podjął jakiekolwiek działania dopuszczając się i tak wielokrotnego łamania prawa poprzez brak informacji, informacje wprowadzające w błąd, niekonsekwencje w uzasadnieniu przyczyn opóźnienia, oraz działania pozorne, opieszałość i nieprofesjonalne praktyki. Braki kadrowe, urlopy pracowników czy "pewne problemy w organizacji pracy" nie są ani obiektywnymi przeszkodami, na które organ nie ma wpływu, ani nie uzasadniają tak rażącego ignorowania słusznego interesu obywatela. Również duża ilość wniosków nie uzasadnia braku działania ze strony organu nie tylko w sprawie poinformowania o przyczynach opóźnienia, ale przede wszystkim skandalicznego opóźnienia w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania.

Mając na uwadze, że bezczynność organu w okresie od 19.04.2021 do 16.08.2021 r. oraz przewlekłość postępowania w całym okresie aż do chwili obecnej uniemożliwiającej skarżącym uzyskanie w dalszym etapie decyzji o pozwoleniu na budowę w terminie w jakim skarżący zobowiązany jest, zgodnie z zawartą umową, przedłożyć ją wykonawcy planowanej inwestycji budowlanej, spowoduje to wzrost ceny jaką skarżący będzie zobowiązany zapłacić wykonawcy, wnieśli skarżący o zasądzenie od organu na swoją rzecz odszkodowania w kwocie 50 000 zł.

W odpowiedzi na skargę Burmistrz Gminy wniósł o jej odrzucenie wskazując, że skarżący wnieśli ponaglenie przed wystosowaniem skargi, jednak do chwili obecnej nie zostało one rozpoznane przez SKO. Powołał się Burmistrz na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 marca 2004 r. sygn. I SA 2813/03, gdzie sąd wskazał, że brak wyczerpania środków zaskarżenia (art. 52 § 1 p.p.s.a.) ma miejsce również w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego po uprzednim wniesieniu środka zaskarżenia, przysługującego w postępowaniu administracyjnym, ale przed jego rozpoznaniem przez właściwy organ administracyjny.

Dodatkowo Burmistrz wskazał, że czas rozpatrywania niniejszej sprawy wynikał z konieczności oczekiwania na uzupełnienie przez strony braków podania, długotrwałości doręczania korespondencji stronom oraz organom uzgadniającym, bardzo dużej ilości spraw wpływających do organu oraz braków kadrowych wynikających w szczególności z zachorowań na covid-19 i izolacji pracowników oraz urlopem pracownika prowadzącego sprawę.

Przyznając opisany przez skarżący przebieg postępowania w sprawie wskazał Burmistrz, że w okresie od 16.07.2021 do 30.07.2021 pracownik prowadzący sprawę przebywał na urlopie, w trakcie którego wpłynęła prośba o natychmiastowe załatwienie przedmiotowej sprawy. Podkreślił organ, że na termin rozpatrzenia sprawy wpływa aktualna sytuacja powiązana z ilością wniosków wpływających do referatu oraz brakami kadrowymi spowodowanymi w tym czasie m. in. urlopami pracowników, co stanowi pewne utrudnia w organizacji pracy.

Pracownik po powrocie z urlopu w dniu 05.08.2021 r. poinformował inwestora mailowo o następnych krokach w przedmiotowej sprawie, wyjaśnił powody oraz przedstawił jak wygląda procedura ustalania warunków zabudowy.

Mimo nie uzupełnienia w pełni braków we wniosku, organ sam dotarł do dokumentu potwierdzającego służebność notarialną dla dz. nr [..], a następnie w dniu 10.08.2021 r. zostało przygotowane zawiadomienie o wszczęciu postępowania oraz zawiadomienie w trybie art. 36 § 1 Kpa o wyznaczeniu nowego terminu na załatwienie sprawy. Następnie w dniu 12.08.2021 r. został przygotowany projekt decyzji o warunkach zabudowy, następnie przesłany do uzgodnień w dniu 16.08.2021 r. do instytucji tj. Starostwa Powiatowego - Wydział Rolnictwa i Ochrony Środowiska od którego uzgodnienie wpłynęło dnia 24.08.2021 r. oraz Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego, od którego postanowienie uzgadniające nie wpłynęło, jednak w dniu 03.09.2021 r. upłynął 14 dniowy termin na uzgodnienie, wobec czego uzgodnienie uważa się za dokonane.

W dniu 10.08.2021 r. do Urzędu wpłynęło ponaglenie inwestorów na przewlekłość Burmistrza w przedmiotowej sprawie, w związku z powyższym oryginały akt sprawy w całości zostały przesłane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które jeszcze nie wydało decyzji w tej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W świetle art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.; dalej powoływana jako p.p.s.a.) przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego może być brak efektywnych działań administracji publicznej w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy nakładają na jej organy obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej w określonym czasie i w określonej formie. Z treści tych przepisów wynika, że zaskarżalna do sądu opieszałość organu administracji w procedowaniu może przybrać dwie postaci – bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

W myśl art. 53 § 2b p.p.s.a. formalnym wymogiem dla skutecznego wniesienia omawianej skargi jest to, aby została ona poprzedzona ponagleniem skierowanym do właściwego organu. Z akt sprawy wynika, że skarżący wypełnili powyższy wymóg, składając stosowne ponaglenie (pismo z 10 sierpnia 2021 r. w aktach administracyjnych). I w tym miejscu wskazać należy na wadliwe stanowisko organu, że skuteczność wniesienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ uzależnione jest od rozpatrzenia wniesionego ponaglenia przez organ wyższego rzędu. Zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Występujący w przywołanym przepisie zwrot "w każdym czasie" oznacza, że ponaglenie takie winno być złożone w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego niezakończonego stosownym rozstrzygnięciem. Nie ma przeszkód aby skarżący wnieśli jednocześnie ponaglenie i skargę na bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania.

Przechodząc do merytorycznego rozpoznania skargi, należy zauważyć, że zarzuca ona przewlekłe prowadzenie postępowania – przez Burmistrza Gminy w sprawie wniosku o wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego przez skarżących. W związku z tym ocenę, czy w kontrolowanym postępowaniu doszło do zarzucanej przewlekłości w załatwieniu sprawy, trzeba poprzedzić koniecznym wyjaśnieniem istoty pojęcia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania.

Pod pojęciem "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, przez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 44; J. Drachal, J. Jagielski, R. Stankiewicz [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2017, art. 3 Nb 78), ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski [w]: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2013, art. 37 Nb 4). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (zob. wyrok NSA z 5.07.2012 r., II OSK 1031/12). Potwierdza to definicja legalna "przewlekłości" wprowadzona do kpa z dniem 1 czerwca 2017 r., zgodnie z którą stan ten zachodzi, jeżeli "postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy" (art. 37 § 1 pkt 2).

Kierując się powyższym, Sąd uznał, że Burmistrz Gminy dopuścił się zarzucanej mu przewlekłości w prowadzeniu postępowania.

Zgodnie z art. 12 kpa organ administracji publicznej powinien działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1), a sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (§ 2). Wskazany przepis normuje jedną z zasad ogólnych postępowania administracyjnego – zasadę szybkości, a więc osiągania końcowego celu postępowania administracyjnego w najkrótszym możliwym czasie. W doktrynie podnosi się, że zasada ta ma dla skuteczności ochrony interesu społecznego oraz interesu jednostki istotne znaczenie i należy do kardynalnych zasad dobrego postępowania. Przewlekłość zawsze jest bowiem zaprzeczeniem stabilności i pewności w stosunkach społecznych, podważa w oczach społeczeństwa autorytet władzy oraz oddala moment wykonania nakazu prawa (zob. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2017, art. 12 Nb 1, i tam przywołana literatura). Realizacja wskazanej zasady jest zagwarantowana przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy oraz ustanawiającymi środki ochrony przed przewlekłością i bezczynnością organów administracji publicznej, a także statuującymi odpowiedzialność pracownika organu administracji publicznej.

W myśl ogólnej reguły z art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, z tym że – zgodnie z § 2 tego artykułu – niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Zgodnie z art. 36 kpa, o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu.

Bezspornie, powyższe reguły odnoszą się także do przewidzianego w ustawie z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2021 r. poz. 741 ze zm.; w skrócie u.p.z.p.) postępowania o ustalenie warunków zabudowy, gdyż jest to postępowanie w sprawie indywidualnej rozstrzyganej przez organ administracji publicznej w drodze decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a..

Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy, należy w pierwszej kolejności zauważyć, że istotne okoliczności faktyczne tej sprawy są niesporne. W szczególności jest poza sporem, że:

- wniosek skarżących został skierowany do właściwego organu w dniu 19 kwietnia 2021r.;

- wezwaniem z 28 maja 2021 r. – wysłanym do skarżących 7 czerwca 2021 r.- organ zobowiązał skarżących do dostarczenia dokumentów, które zostały załączone do wniosku;

- w dniu 10 sierpnia 2021 r. skarżący wystosowali do organu wyższego stopnia ponaglenie;

- w dniu 10 sierpnia 2021 r. organ wydał zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie;

- w sprawie nie zostało wystosowane do skarżących żadne zawiadomienie o terminie załatwienia sprawy informujące jednocześnie o nowym terminie załatwienia sprawy;

- w sprawie pracownik organu kontaktował się ze skarżącymi z prywatnej skrzynki mailowej pomimo, że skarżący swoją korespondencje kierowali za pomocą epuap;

- zawiadomieniem z 16 sierpnia 2021 r. poinformowano skarżących o przekazaniu do Starostwa Powiatowego projektu decyzji w sprawie;

- w dniu 25 października 2021 r. została wydana decyzja rozstrzygająca wniosek skarżących.

Jak z powyższego zestawienia i akt sprawy wynika, od momentu wniesienia przez skarżących podania w dniu 19 kwietnia 2021 r. o ustalenie warunków zabudowy do dnia wniesienia skargi (tj. 8 września 2021r.), czyli przez okres ponad 4 miesięcy, organ co prawda podejmował czynności w sprawie, jednak czynności te podejmowane były w dużych odstępach czasu i w konsekwencji nie doprowadziły do zakończenia sprawy. Dodatkowo w dacie wniesienia skargi w obrocie prawnym nie funkcjonowała jeszcze decyzja rozstrzygająca wniosek. Decyzja ta została wydana po wniesieniu skargi co skutkuje umorzeniem postępowania w przedmiocie zobowiązania organu do wydania decyzji w sprawie (pkt 1 wyroku). W sytuacji wydania decyzji nakładanie na organ obowiązku rozstrzygnięcia wniosku jest bezprzedmiotowe.

W tym stanie rzeczy w sposób oczywisty można zarzucić organowi przewlekłe prowadzenie postępowania, a przewlekłość ta miała charakter rażący ze względu na długotrwałość prowadzenia postępowania, brak należytej aktywności organu w tym okresie, co należało utożsamiać w znacznej mierze z opieszałością. W szczególności podkreślić należy, że zwłoka, która wystąpiła w niniejszej sprawie, została zawiniona wyłącznie przez organ, który nie działał w sprawie szybko oraz sprawnie. Organ nie dołożył należytej i oczekiwanej od organu administracji publicznej staranności, polegającej na podjęciu kroków i pozyskaniu materiału dowodowego pozwalającego ustalić istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności. Nadto organ wezwał skarżących o dokumenty, które zostały mu przedłożone wraz z wnioskiem, a także domagał się dokumentów, w których posiadaniu był jako urząd.

Nie ulega wątpliwości, że organy administracji publicznej powinny działać efektywnie, tj. sprawnie, szybko i skutecznie, uwzględniając ekonomikę podejmowanych działań. Tym wymogom organ w skarżonym postępowaniu nie uczynił zadość. Mając powyższe na względzie, Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i art. 149 § 1a p.p.s.a. orzekł, że Burmistrz Gminy dopuścił się przewlekłości postępowania, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 i 3 wyroku). "Rażącym naruszeniem prawa" w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. pozostaje bowiem stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (zob. wyrok NSA z 21.06.2012 r., I OSK 675/12). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia (względnie braku zakończenia), lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. W tradycyjnym ujęciu rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niezasługujące na akceptację w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Z konieczności logicznej kwalifikacja naruszenia jako "rażącego" musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako naruszenie "zwykłe". Dla uznania naruszenia prawa za rażące nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. To przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być w sposób oczywisty pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. postanowienie NSA z 27.03.2013 r., II OSK 468/13; a także wyroki WSA: z 10.04.2014 r. II SAB/Wr 14/14; z 11.10.2013 r., II SAB/Po 69/13; z 11.03.2015 r., IV SAB/Po 19/15). Z taką sytuacją mamy do czynienia niewątpliwie w kontrolowanej sprawie.

Odnosząc się do wniosku skarżących o wymierzenie organowi grzywny i zasądzenie na rzecz skarżących sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że zasadnym jest zasądzenie na rzecz skarżących sumy pieniężnej w wysokości 2000 zł, co stanowić ma swoistą, słuszną rekompensatę ze środków publicznych za znaczny okres oczekiwania na rozstrzygnięcie ich sprawy administracyjnej. W okolicznościach niniejszej sprawy, biorąc pod uwagę czas trwania postępowania, rodzaj sprawy i jej znaczenie dla skarżących, właściwe jest zastosowanie środka bezpośrednio kompensującego negatywne konsekwencje działalności organu administracji publicznej. Zastosowany środek stanowić będzie dolegliwość po stronie organu, albowiem to z jego środków finansowych wskazana suma zostanie wypłacona, w związku z czym, w ocenie Sądu, wypełni się jednocześnie funkcja dyscyplinująca wobec tego organu.

W związku z powyższym orzeczono jak w punkcie czwartym sentencji na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a.

O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 p.p.s.a. z uwzględnieniem uiszczonego przez skarżących wpisu w kwocie 100 zł (§ 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 221, poz. 2193).