Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 2239/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2004-02-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący del. Sędzia NSA Janusz Ruszyński (spr.) Sędziowie WSA Barbara Koś as.sąd. WSA Karol Pawlicki Protokolant st.sekr.sąd. Urszula Kosowska po rozpoznaniu w dniu 03 lutego 2004r. sprawy ze skargi: B.Ś. na postanowienie: Dyrektora Izby Skarbowej z dnia: [...] nr: [...] w przedmiocie: zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne. oddala skargę /-/ K. Pawlicki /-/ J. Ruszyński /-/ B. Koś


UZASADNIENIE

Niesporne winno być, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją Nr [...] z dnia [...] orzekł, że B. Ś. odpowiada za zobowiązania zmarłego męża - S.Ś. z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i odsetek za zwłokę od tych składek.

Wierzyciel - Zakład Ubezpieczeń Społecznych wystawił tytuły wykonawcze i skierował je do realizacji.

Organ egzekucyjny wszczął postępowanie z wynagrodzenia za pracę B. Ś., która zgłosiła zarzut w sprawie zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego wnosząc o skierowanie egzekucji do nieruchomości.

Zarzuty te nie zostały uwzględnione postanowieniem z dnia [...] Nr [...].

Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego.

Zdaniem organu odwoławczego organ egzekucyjny prowadząc egzekucję przy zastosowaniu środka egzekucyjnego - zajęcia wynagrodzenia za pracę - kierował się zarówno trwałością egzekucji i jej celem, tj. całkowitym zaspokojeniem wierzyciela, ale również wysokością otrzymywanego przez zobowiązaną wynagrodzenia, pozwalającego na zminimalizowanie skutków prowadzonej egzekucji.

W związku z wnioskiem zobowiązanej o zmianę środka egzekucyjnego i zastosowanie egzekucji z nieruchomości, organ odwoławczy stwierdził, iż nie może uwzględnić przedmiotowego wniosku, bowiem organ egzekucyjny Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie posiada w świetle przepisu art. 19 § 4 ustawy egzekucyjnej kompetencji do prowadzenia egzekucji z nieruchomości.

Organ odwoławczy odniósł się w wydanym postanowieniu do zarzutu zobowiązanej nieuzasadnionego i przedwczesnego wydania przez organ egzekucyjny postanowienia odmawiającego uznania zarzutu tj. przed wydaniem ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela, stwierdzając, że zgodnie z treścią przepisu art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, brak jest przy egzekucji obowiązków o charakterze pieniężnym wymogu zwrócenia się przez organ egzekucyjny do wierzyciela o wypowiedź w przypadku zgłoszenia zarzutu z art. 33 pkt 8 ustawy egzekucyjnej, tj. zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.

W świetle powołanego przepisu brak zatem było podstaw do wydania przez wierzyciela postanowienia zawierającego jego stanowiska w sprawie zgłoszonych zarzutów.

W złożonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skardze z dnia [...] września 2002 r. (przekazanej do Dyrektora Izby Skarbowej w dacie [...] listopada 2002 r.) na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej Nr [...] z dnia [...] utrzymujące w mocy postanowienie organu egzekucyjnego - Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] Nr [...], oddalające zarzuty o zastosowaniu zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, skarżąca B. Ś. wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia, jako niezgodnego z prawem.

Uzasadniając wniesioną skargę, B. Ś. przedstawiła przebieg postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez organ egzekucyjny oraz postępowania organów I i II instancji w związku z wniesionym przez skarżącą zarzutem zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.

W dalszej części skargi B. Ś. stwierdza, że organy egzekucyjne orzekające na jej "niekorzyść, działały z pogwałceniem art. 7 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji".

Zauważa, że sama przerwała wieloletnią bezczynność wierzyciela "informując Zakład Ubezpieczeń Społecznych o wszystkich faktach i wskazując na toczące się postępowanie sądowe i egzekucyjne".

Zdaniem skarżącej, zastosowany środek egzekucyjny grozi jej utratą pracy z powodu braku środków finansowych na dojazdy do pracy oraz na życie i lekarstwa.

Ponieważ - zauważa skarżąca - "do tej pory komornik nie przystąpił do oszacowania stanu czynnego spadku po zmarłym mężu (a w skład spadku wchodzą nieruchomości w różnych okręgach Sądów apelacyjnych - wielkopolski i łódzki) istnieje niebezpieczeństwo wyegzekwowania większych należności niż wyniesie stan czynny spadku z uwagi na możliwość przedłużenia się czynności oszacowania i licytacji". "Ponadto - stwierdza B. Ś. - organ egzekucyjny ma obowiązek prowadzić egzekucję w pierwszej kolejności z majątku samego dłużnika (art. 108 Ordynacji podatkowej)".

Końcowo, skarżąca jeszcze raz wnosi o uchylenie postanowienia organu odwoławczego, jako niezgodnego z prawem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Przedmiotem skargi i zarzutu było zastosowanie przez organy egzekucyjne zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.

Nadto skarżąca twierdzi, że organy egzekucyjne nie uwzględniły faktu, że spadkobiercy S.Ś. przyjęli spadek z dobrodziejstwem inwentarza.

Nie powinno budzić wątpliwości to, że zgodnie z treścią art. 7 § 1 i2 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 1991 r. Nr 36, poz. 161) organ egzekucyjny ma obowiązek stosować środki egzekucyjne przewidziane w ustawie, które winny prowadzić bezpośrednio do wykonania obowiązku. Środek ten winien być też najmniej uciążliwy dla zobowiązanego.

Ocena stopnia dolegliwości poszczególnych środków należy do organu egzekucyjnego.

Nie powinno budzić wątpliwości to, że podstawowa przesłanką przy wyborze środka egzekucyjnego powinien być cel egzekucji, którym jest wykonanie obowiązku przez zobowiązanego.

Należy też zwrócić uwagę na to, że organ egzekucyjny Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest organem, uprawnionym na podstawie art. 19 § 4 ustawy egzekucyjnej do stosowania :

- egzekucji z wynagrodzenia za pracę

- egzekucji ze świadczeń ubezpieczenia społecznego

- egzekucji z wierzytelności pieniężnych

- egzekucji z rachunków bankowych.

Wyżej wymienionemu organowi egzekucyjnemu nie wolno więc prowadzić proponowanej przez skarżącą egzekucji z nieruchomości.

W świetle opisanych wyżej uwarunkowań prawnych zarzut stosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego należy uznać za nieuzasadniony.

O trafności tego poglądu przemawia również treść wyjaśnienia skarżącej na rozprawie w dniu 3 lutego 2004 r. i treść jej pisma skierowanego w dniu [...] listopada 2003 r. do Dyrektora Izby Skarbowej, z którego wynika, że spłaciła już 76% całego zobowiązania. Okazało się bowiem, że zastosowany środek egzekucyjny nie był nadmiernie uciążliwy.

Należy zwrócić uwagę na to, że przedmiotem zarzutu i skargi nie było to, że prowadzona egzekucja doprowadziła do wyegzekwowania od skarżącej kwoty przewyższającej wartość przyjętego przez skarżącą spadku.

Skarżąca jedynie nie wyklucza powstania sytuacji, w której wyegzekwuje się kwoty wyższe niż wartość stanu czynnego spadku.

Odpowiedzialność spadkobierców S. Ś. za jego długi jest odpowiedzialnością solidarną, co oznacza, że każdy ze spadkobierców jest zobowiązany do zapłaty całego długu lub do jego części określonej w postanowieniu. Zapłacenie przez skarżącą 76% całej należności nie oznacza, że skarżąca jest zwolniona od zapłacenia całej zaległości z tytułu składek ubezpieczeniowych ale do wysokości wartości stanu czynnego spadku.

Ustosunkowując się do treści wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sąd pragnie wyjaśnić, że w sprawie będącej przedmiotem skargi brak jakichkolwiek danych o nieruchomościach, których właścicielem był S.Ś. Dane te są zawarte w aktach Sądu Rejonowego w K. I Ns 577/02 do których wgląd ma skarżąca.

Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).

/-/ K. Pawlicki /-/ J. Ruszyński /-/ B. Koś

E.Sz.