Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 336/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2014-07-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 3 § 2 pkt 4, art. 52 § 3, art. 134, art. 145 § 1 pkt 1c, art. 152
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 8, art. 9, art. 58, art. 59, art. 112
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Trzecki Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2014 r. sprawy ze skargi G.R. na postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Prezydenta Miasta na rzecz skarżącego G.R. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

1. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2011r., znak [...], Prezydent Miasta na wniosek właściciela nieruchomości – G.R. zatwierdził podział nieruchomości działki ewid. [...], położonej przy ul. [...] w wyniku, którego powstały działki o numerach: [...].

Pismem nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. Prezydent Miasta, działając na podstawie art. 47a ust. 1 pkt 1 i ust. 5 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.), zawiadomił S Sp. z o.o. o nadaniu budynkowi stacji paliw usytuowanemu na działce ewidencyjnej [...] (nabytej przez spółkę w dniu [...] września 2011r. od G.R.) numeru porządkowego "ulica [...]".

W dniu [...] marca 2012 r. sporządzony został protokół ustnego przyjęcia podania złożonego przez G.R. i M.G., którzy poinformowali, że G.R. prowadzi od 1999 r. działalność gospodarczą pod nazwą FHU T na nieruchomości przy ul. [...]. Strona wniosła o zachowanie dotychczasowego numeru ,,13" dla swojej nieruchomości.

W odpowiedzi na powyższe pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. Prezydent Miasta poinformował G.R. o podjętych działaniach w sprawie ustalenia numerów porządkowych dla budynków budowanych na działkach ewid. [...], które są własnością G.R.. Organ wyjaśnił, że skoro rozebranym budynkom znajdującym się na nieruchomości obejmującej działkę nr [...] przysługiwał nr 13 to wybudowanemu tam nowemu budynkowi także nadano numer 13.

Pismem z dnia [...] marca 2012 r. zatytułowanym "skarga" G.R. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o cofnięcie nadania wskazanego numeru Spółce S.

Pismem z dnia [...] maja 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze poinformowało G.R., że organ ten nie ma uprawnień do kontroli nadawania przez Prezydenta Miasta numerów porządkowych. Jednocześnie Kolegium wyjaśniło, że przepisy szczególne nie upoważniają organu administracji do orzekania w przedmiocie nadania numeru porządkowego w drodze decyzji, stąd czynności z tym związane należy zakwalifikować jako czynności materialno-techniczne mające wpływ na sytuację prawną obywatela, a więc podlegające zaskarżeniu z zachowaniem trybu wskazanego w art. 52 § 3, art. 53 § 2 i art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.),

2. Następnie pismem z dnia [...] maja 2012 r. G.R. zwrócił się do Prezydenta Miasta z wnioskiem o "zweryfikowanie czynności materialno-technicznych" i "cofnięcie nadania numeru ul. [...] S Sp. z o.o.", podnosząc, że tym numerem jego rodzina posługuje się od lat czternastu, zaś obecnie pod tym numerem ma siedzibę firmy i prowadzi działalność gospodarczą. G.R. zaznaczył, że nie otrzymał informacji o zabraniu numeru porządkowego lub jego zmianie, czym pozbawiony został możliwości odwołania się.

Pismem z dnia [...] czerwca 2012r. Prezydent Miasta poinformował G.R., że nie zostanie dokonana weryfikacja postępowania w sprawie nadania numeru porządkowego budynkowi położonemu na działce [...].

Pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r. G.R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na zawiadomienie z dnia [...] czerwca 2012 r. [...] odmawiające zweryfikowania czynności materialno-technicznych".

Postanowieniem z dnia 24 października 2012 r., sygn. akt II SA/Go 701/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. uznając, że czynność materialno-techniczna nadania budynkowi numeru porządkowego podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Skarżący powziął wiedzę o nadaniu budynkowi stacji paliw budowanemu na działce ewidencyjnej [...] numeru porządkowego (którym oznaczona była dotychczas nieruchomość skarżącego) najpóźniej dnia 14 marca 2012 r., aby jednak wnieść skutecznie skargę zobowiązany był do dnia 28 marca 2012 r. wezwać na piśmie Prezydenta Miasta do usunięcia naruszenia prawa wywołanego tą czynnością materialno-techniczną. Tymczasem kierowane do Prezydenta Miasta wezwanie do usunięcia naruszenia prawa skarżący złożył dnia 22 maja 2012 r., a zatem blisko dwa miesiące po upływie wskazanego terminu. Wobec powyższego skarżący nie spełnił podstawowej przesłanki dopuszczalności skargi, wynikającej z art. 52 § 3 p.p.s.a.

3. Pismem z dnia [...] listopada 2012 r. G.R. zwrócił się do Prezydenta Miasta z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia pisemnego wezwania do usunięcia naruszenia prawa, dokonując jednocześnie tej czynności. Uzasadniając złożony wniosek strona powołała się na brak pouczenia organu o prawie do złożenia środka zaskarżenia oraz terminie do dokonania tejże czynności.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r. znak [...] Prezydent Miasta, działając na podstawie art. 59 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 267, dalej k.p.a.), odmówił G.R. przywrócenia terminu do pisemnego wezwania Prezydenta do usunięcia naruszenia prawa – polegającego na oznaczeniu numerem porządkowym "ulica [...]" budynkowi stacji paliw znajdującemu się na działce [...], dokonanym zgodnie z zawiadomieniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. Wskazując na treść art. 58 § 1 k.p.a. określającego podstawy przywrócenia terminu do dokonania czynności organ stwierdził, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa nastąpiło bez jego winy. Zdaniem organu braku wiedzy o obowiązujących terminach i procedurach, na który powołał się wnioskodawca, nie można uznać za brak winy w uchybieniu terminu. Organ pouczył stronę o prawie wniesienia od powyższego postanowienia zażalenia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia.

Zgodnie z otrzymanym pouczeniem G.R. wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego zażalenie od wskazanego postanowienia.

4. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Na postanowienie Kolegium G.R. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Wyrokiem z dnia 10 października 2013 r., sygn. akt II SA/Go 734/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia.

W uzasadnieniu wyroku, powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, Sąd stwierdził m.in., że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a., powinno być tak samo wykorzystywane jak klasyczne środki zaskarżenia, wymienione w art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. Wskazany w art. 52 § 3 p.p.s.a. czternastodniowy termin, w którym skarżący zobowiązany jest wezwać organ do usunięcia naruszenia prawa, jest terminem procesowym, który co do zasady może zostać przywrócony. W przedmiotowej sprawie dotyczącej nadania budynkowi numeru porządkowego odpowiednie zastosowanie, w zakresie rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa wywołanego czynnością materialno-techniczną nadania budynkowi numeru porządkowego, miały przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Zatem Prezydent Miasta prawidłowo rozpoznał wniosek G.R. z dnia [...] listopada 2012 r. o przywrócenie terminu do pisemnego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, orzekając postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r. na podstawie art. 59 § 1 k.p.a.

Jednakże postanowienie wydane przez organ, o którym mowa w art. 59 § 2 k.p.a. jest ostateczne i nie przysługuje na nie żaden środek zaskarżenia w administracyjnym toku postępowania) i jako orzeczenie kończące postępowanie w tym zakresie podlega zaskarżeniu do wojewódzkiego sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa stanowi bowiem nadzwyczajny środek zaskarżenia, wprowadzony w art. 52 § 3 p.p.s.a,. W sytuacji gdy ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia, stanowiący surogat środka zaskarżenia wynikający z przepisów ustaw procesowych, w tym kodeksu postępowania administracyjnego. Adresatem wezwania jest przy tym organ, który wydał akt lub dokonał czynności, przeciwko któremu ma być wniesiona skarga.

Dla rozstrzygnięcia sprawy bez znaczenia pozostało błędne pouczenie przez Prezydenta Miasta skarżącego o możliwości złożenia zażalenia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego od postanowienia z dnia [...] stycznia 2013 r. Kwestia ta może być ewentualną podstawą do przywrócenia skarżącemu terminu do złożenia skargi do tut. Sądu na postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] stycznia 2013 r.

5. Po uprawomocnieniu się powyższego wyroku G.R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...], wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności procesowej. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie art. 7, art. 8, art. 9, art. 77, a także art. 58 k.p.a.

Braku własnej winy w uchybieniu terminu do pisemnego wezwania Prezydenta Miasta do usunięcia naruszenia prawa upatrywał w braku wiedzy o obowiązujących terminach i procedurach, ponadto o możliwości zaskarżenia czynności tego organu, którą od początku kwestionuje (tj. nadania stacji S numeru jego nieruchomości) nie został przez organ pouczony. Nie można mu zatem czynić zarzutu, że uchybił terminowi, gdyż nie miał w tym zakresie usprawiedliwionej świadomości.

W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu z dnia [...] stycznia 2013 r. Zdaniem organu, zgodnie z powszechną zasadą prawną ignorantia iuris nocet nieznajomość prawa nie jest przesłanką uprawniającą do przywrócenia uchybionego terminu. Dlatego Prezydent Miasta podtrzymał stanowisko, że brak wiedzy o obowiązujących terminach i procedurach nie jest brakiem winy w uchybieniu terminu w rozumieniu k.p.a.

6. Prawomocnym postanowieniem z dnia 28 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Go 336/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny przywrócił G.R. termin do wniesienia skargi na postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

7. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zgodnie zaś z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: decyzje administracyjne; postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawy co do istoty; postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; inne niż określone wyżej akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone powyżej, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Ponadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).

W myśl art. 52 p.p.s.a, skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a p.p.s.a., można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. W przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa.

Takie wezwanie skarżący złożył w dniu 15 listopada 2012 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia powołując się na brak winy oraz wskazania zawarte w, opisanym wyżej, prawomocnym postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 24 października 2012 r., w sprawie II Sa/Go 701/12, którego treść, podobnie jak ocena prawa zawarta w prawomocnym postanowieniu tegoż sądu z dnia 10 października 2013 r. (II SA/Go 734/13), wiążą niniejszy skład orzekający oraz organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia w podanych sprawach (art. 153 p.p.s.a.).

8. Rozpoznając dopuszczalność wniosku o przywrócenie terminu do wezwania usunięcia naruszenia prawa, wywołanego czynnością materialno-techniczną Prezydenta Miasta skutkującą "pozbawieniem" nieruchomości stanowiącej własność skarżącego dotychczasowego numeru porządkowego, należy mieć na względzie, że zgodnie z utrwalonym stanowiskiem judykatury wskazany w art. 52 § 3 p.p.s.a. czternastodniowy termin, w którym skarżący zobowiązany jest wezwać organ do usunięcia naruszenia prawa, jest terminem procesowym, który może zostać przywrócony (por. wyrok składu 7 sędziów NSA z dnia 14 marca 2011 r. I FPS 5/10, ONSAiWSA 2011/3/50, takie też stanowisko przyjął tutejszy Sąd w postanowieniu z dnia 10 października 2013 r.). Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa stanowi bowiem surogat środka odwoławczego, którego zastosowanie jest niezbędne do uruchomienia sądowej kontroli w tych przypadkach, gdy prawo nie przewiduje zwykłych środków odwoławczych, traktować odmiennie od tych środków. W związku z tym brak jest podstaw do tego, aby uznawać terminy do wniesienia odwołania, wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy lub zażalenia za typowe terminy procesowe, zaś termin do dokonania czynności procesowej, analogicznej z punktu widzenia spełnienia warunków formalnych niezbędnych do skutecznego uruchomienia kontroli sądowej, jaką jest wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, jako termin prawa materialnego. Byłoby to sprzeczne z konstytucyjną zasadą równości wszystkich podmiotów wobec prawa, wyrażoną w art. 32 ust. 1 i art. 78 Konstytucji.

9. Zgodnie z treścią art. 59 § 1 k.p.a. o przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej. Postanowienie wydane przez organ, o którym mowa w art. 59 § 2 k.p.a. jest ostateczne (nie przysługuje na nie żaden środek zaskarżenia w administracyjnym toku postępowania) i jako orzeczenie kończące postępowanie w tym zakresie podlega zaskarżeniu do wojewódzkiego sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Kwestia ta została również przesądzona w postanowieniu tutejszego Sądu z dnia 10 października 2013 r. W tym zakresie organ prawidłowo uznał, że taki wniosek jest dopuszczalny.

Przechodząc do oceny kwestii zachowania siedmiodniowego terminu określonego przepisem art. 58 § 2 k.p.a. należy wskazać, że o możliwości przywrócenia terminu skarżący dowiedział się z treści postanowienia sądu z dnia 24 października 2012 r., wydanego w sprawie II SA/Go 701/12 odrzucającego skargę właśnie z powodu niezłożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Zważywszy, że skarżący nie został bezpośrednio powiadomiony o czynności materialno-technicznej, której treść sprowadzała się do "odebrania" nieruchomości stanowiącej jego własność dotychczasowego numeru, a tym bardziej pouczony o przysługujących mu środkach prawnych, w końcowej części uzasadnienia tego postanowienia skarżącemu została udzielona wskazówka procesowa, dotycząca możliwości prawnej i trybu złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Skarżący zrealizował ją w ten sposób, że po otrzymaniu odpisu tego postanowienia w dniu 8 listopada 2012 r. w dniu 15 listopada 2012 r. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wezwania do usunięcia naruszenia prawa, zachowując tym samym termin określony w art. 58 § 2 k.p.a., co przyznał również organ.

10. Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska organu dotyczącego przypisania skarżącemu winy w uchybieniu tegoż terminu. Oceniając brak winy, organ administracji publicznej powinien przyjąć wprawdzie "obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy" ale nie oznacza to obarczenia strony odpowiedzialnością za niestaranność organu. W doktrynie i orzecznictwie sądowym przytacza się wiele przykładów niezawinionego przez zainteresowanego niedopełnienia czynności procesowych w terminie, do których należy: niedoręczenie lub nieprawidłowe doręczenie stronie decyzji bądź pisma lub naruszenie przez organ administracyjny zasady pogłębiania zaufania (art. 8 k.p.a.) lub zasady informowania (art. 9 k.p.a.) przez brak albo błędne pouczenie o środkach zaskarżenia.

Realizacją tych zasad na gruncie procedury załatwiania spraw administracyjnych jest treść przepisu art. 112, zgodnie z którym przez błędne pouczenie co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego należy rozumieć błędne pouczenie zawarte w decyzji lub błędne uzupełnienie albo sprostowanie decyzji co do tych środków prawnych. Przyjmuje się przy tym, że za błędne pouczenie należy uznać także brak pouczenia (por. wyroki NSA z dnia 14 lutego 2002 r., II SA 2289/01, LEX nr 82672 i 19 lipca 2012 r., I OSK 755/12, LEX nr 1264925, OSP 2013/6/58).

Zgodnie jednak z utrwalonym stanowiskiem judykatury brak lub mylne informacje organu co do przysługujących stronie środków prawnych nie wpływają na ustawowy bieg terminu do wniesienia takich środków (por. wyrok NSA z dnia 27 lutego 2013 r., I OSK 1304/12, LEX nr 1311062). Zatem jedyną możliwością zagwarantowania stronie prawa do uruchomienia środków prawnych umożliwiających rozpatrzenie jej zarzutu co do niezgodności z prawem treści czynności materialnotechnicznej, a chronionego konstytucyjnie oraz wywodzonego z art. 13 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.) jest skorzystanie z instytucji przywrócenia terminu. W dalszej perspektywie, mając w szczególności na względzie specyfikę środka prawnego czyli wezwania do usunięcia naruszenia prawa przywrócenie terminu umożliwia stronie realizację fundamentalnej zasady sprawiedliwości proceduralnej – prawa do sądu.

11. Wskazać należy, że powołana przez organ zasada "ignorantia iuris nocet", nie ma bezpośredniego oparcia konstytucyjnego ani też nie jest współcześnie uznawana za fundament państwa prawa. Ma ona charakter pragmatyczny i wzruszalny, zaś za jej przedmiot uznaje się ten zespół norm prawnych stanowiących przedmiot podstawowej wiedzy o prawie, bez której osoby dorosłe i poczytalne nie są w stanie funkcjonować we współczesnym społeczeństwie (por. W. Lang, Zasada clara sunt intepretanda w kontekście zasady ignorantia iuris nocet oraz zasady zaufania obywateli do prawa [w:] Polska kultura prawna a proces integracji europejskiej, red. S. Wronkowska, Kraków 2005, s. 177). Nadto zasada "ignorantia iuris nocet" może działać po prawidłowym ogłoszeniu instrumentów prawnych. W innym przypadku państwo nie może wymagać znajomości prawa. Nieznajomość jest wówczas usprawiedliwiona, jako że to państwo, a nie obywatele, wykazuje niedbalstwo (por. E. Łętowska, Bariery polskiego myślenia prawniczego w perspektywie Integracji Europejskiej, Y.Pol.Eu.St. 1997/1/55).

W sytuacji, gdy organ dokonuje czynności ingerujących w prawo lub interes prawny skarżącego, niepowiadamiając go bezpośrednio o ich treści i niepouczając o środkach ochrony prawnej (w sprawie II SA/Go 734/13 pouczenie było natomiast całkowicie mylne) powoływanie się na działanie zasady "ignorantia iuris nocet" stoi w jaskrawej sprzeczności z nałożonymi na ten organ obowiązkami przestrzegania prawa oraz pogłębiania zaufania obywateli do działania administracji i informacji.

12. Z tych względów należy uznać, że uchybienie terminu do wniesienia przez skarżącego wezwania do usunięcia naruszenia prawa nastąpiło bez jego winy. Marginalnie zauważyć należy, że podobna konstatacja wynika już z treści prawomocnego postanowienia z dnia [...] maja 2014 r. przywracającego skarżącemu termin do wniesienia skargi. Postanowienia tego organ jednak nie kwestionował.

W konsekwencji wniosek skarżącego został rozpatrzony z naruszeniem przepisów postępowania mającym istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. polegającym na błędnej wykładni przepisu art. 58 § 1 k.p.a. w zw. z art. 8, 9 i 112 k.p.a. i w jego konsekwencji dokonaniu wadliwej oceny prawnej, co prowadziło do uchylenia zaskarżonego postanowienia.

O wstrzymaniu wykonalności orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a., zaś o kosztach należnych skarżącemu na podstawie art. 200 i 209 p.p.s.a.

13. W dalszym postępowaniu organ będzie związany oceną prawną wyrażoną w niniejszym orzeczeniu. Przedwczesne było natomiast odnoszenie się w niniejszym rozstrzygnięciu do merytorycznych zarzutów stawianych czynności materialno-technicznej, będącej przedmiotem wezwania do usunięcia naruszenia. Zgodnie z bowiem z zasadą wyrażoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. przedmiotem kontroli sądowej w tej sprawie była wyłącznie kwestia proceduralna objęta postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r., odmawiającym skarżącemu przywrócenia terminu. Dopiero po przywróceniu terminu, w zależności od reakcji organu na wezwanie, skarżący będzie mógł skorzystać z drogi sądowej, w trybie wyjaśnionym mu w postanowieniu z dnia [...] października 2012 r.