Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 489/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2018-10-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 134
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz,, sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 października 2018 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. [...] Spółka Komandytowa w B. na postanowienie Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. na rzecz E. [...] Spółka Komandytowa w B. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. ustalił E. Spółka z o.o. Spółka komandytowa w B. (dalej powoływana także jako skarżąca Spółka) kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego, na mocy której dokonał ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w wysokości 286 236,84 zł.

Od przedmiotowej decyzji, w ustawowym terminie, Pan J. T. – radca prawny, złożył odwołanie do Dyrektora P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. za pośrednictwem Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B.. W treści powyższego odwołania, Pan J. T., wyraźnie wskazał że działa w imieniu E. Spółka z o.o. Spółka komandytowa w B..

Pismem z dnia [...] stycznia 2018 r. Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. wezwał skarżącą Spółkę do usunięcia braku formalnego odwołania w terminie 7 dni od dnia doręczenia niniejszego wezwania poprzez: uzupełnienie podpisu lub dostarczenie pełnomocnictwa udzielonego radcy prawnemu Panu J. T. przez stronę postępowania do reprezentowania strony w postępowaniu odwoławczym prowadzonym przez Dyrektora P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] listopada 2017 r.

Przesłane w odpowiedzi na wezwanie pełnomocnictwo zostało podpisane przez komplementariusza Prezesa Zarządu - Pana P. Ś.. Wraz z pełnomocnictwem złożono wyciąg z protokołu Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Gospodarstwa E. Sp. z o. o. z siedzibą w B. z dnia [...] grudnia 2017 r. w sprawie powołania do pełnienia funkcji Prezesa Zarządu podpisany przez Przewodniczącego Zgromadzenia Wspólników - Pana P. Ś..

Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. wezwaniem z dnia [...] lutego 2018 r. wezwał Pana J. T. do usunięcia braku formalnego w pełnomocnictwie z dnia [...] grudnia 2017 r. poprzez przedłożenie aktualnego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego Gospodarstwa E. Sp. z o. o., bowiem zgodnie z zamieszczonym na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości elektronicznym Krajowym Rejestrem Sądowym, organem uprawnionym do reprezentacji mocodawcy jest Prezes Zarządu - Pan D. K., natomiast udzielone Panu J. T. pełnomocnictwo z dnia [...] grudnia 2017 r. zostało podpisane przez Pana P. Ś..

W odpowiedzi na wezwanie Pan J. T. złożył wyciąg z protokołu Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Gospodarstwa E. Sp. z o.o. z siedzibą w B. z dnia [...] grudnia 2017 r. w sprawie powołania do pełnienia funkcji Prezesa Zarządu podpisany przez Przewodniczącego Zgromadzenia Wspólników – Pana P. Ś..

Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. pismem z dnia [...] marca 2018 r., skierowanym do skarżącej Spółki reprezentowanej przez Pana D. K. poinformował o pozostawieniu odwołania bez rozpoznania. Przedmiotowe pismo zostało dostarczone skarżącej Spółce w dniu [...] marca 2018 r.

W dniu [...] kwietnia 2018 r. Pan J. T. złożył ponaglenie w sprawie niezałatwienia sprawy w terminie przez Dyrektora P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. do Prezesa ARiMR w W. za pośrednictwem Dyrektora P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł..

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2018 r. znak: [...], Prezes ARiMR uznał ponaglenie w sprawie niezałatwienia sprawy w terminie za uzasadnione i wyznaczył termin rozpatrzenia odwołania do dnia [...] czerwca 2018 r. stwierdzając jednocześnie, że niezałatwienie sprawy w terminie nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu postanowienia Prezes ARiMR w W. stwierdził między innymi, że "pełnomocnictwo udzielone przez Prezesa Zarządu E. spółka z o.o. Spółka Komandytowa Pana P. Ś. do reprezentacji spółki w postępowaniu odwoławczym przed Dyrektorem P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego, należało uznać za ustanowione prawidłowo. Powyższe zatem oznacza, że postępowanie odwoławcze wszczęte wniesionym przez radcę prawnego J. T. w dniu [...] grudnia 2017 r. odwołaniem, winno zostać zakończone rozstrzygnięciem podjętym w trybie art. 138 Kpa".

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018 r., Nr [...] Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł., na podstawie art. 134 Kpa, stwierdził niedopuszczalność odwołania wniesionego przez radcę prawnego J. T. z dnia [...] grudnia 2017 r. od decyzji Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...].

Zdaniem organu odwoławczego, skarżąca Spółka reprezentowana przez Pana D. K. nie udzieliła pełnomocnictwa radcy prawnemu Panu J. T. do reprezentowania podmiotu w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych. Przedłożony do akt sprawy wyciąg z protokołu Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników komplementariusza spółki w sprawie powołania Pana P. Ś. do pełnienia funkcji Prezesa Zarządu nie daje pełnego obrazu reprezentacji odwołującej spółki. Pełnomocnik - mimo wezwania - nie przedłożył odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego, który to łącznie w ww. wyciągiem z protokołu Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników komplementariusza odwołującej spółki umożliwiłby należyte zbadanie umocowania do działania w imieniu odwołującej spółki przy udzieleniu pełnomocnictwa dla radcy prawnego. Takie stanowisko w sprawie pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącej Spółki przez radcę prawnego Pana J. T. zajął również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku - postanowienie z dnia 28 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Bk 129/18. Tym samym, Pan J. T. nie był uprawniony do wniesienia odwołania.

Na powyższe postanowienie, skarżąca Spółka reprezentowana przez radcę prawnego J. T., wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, zarzucając:

- naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

a) art. 7, 77 § 1 i art. 80 Kpa - poprzez nie podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, nie ustosunkowanie się do wyjaśnień Skarżącej, zinterpretowanie wszelkich niejasności i wątpliwości na niekorzyść strony; błędną ocenę materiału dowodowego a w konsekwencji niezasadne przyjęcie, że podmiot składający odwołanie nie posiadał legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia zgodnie z art. 29 Kpa;

b) art. 8 Kpa - zasady pogłębiania zaufania do organów władzy publicznej, poprzez bezpodstawne nieuznanie przez Dyrektora P. Oddziału Regionalnego ARiMR, poprawności udzielonego pełnomocnictwa przez Prezesa Zarządu skarżącej Spółki, w sytuacji kiedy według ustaleń Prezesa ARIMR rozpatrującego ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie, złożone przez Skarżącą - pełnomocnictwo do złożenia odwołania zostało ustanowione prawidłowo;

c) art. 134 Kpa polegające na bezpodstawnym jego zastosowaniu w sytuacji kiedy nie zaistniały przesłanki niedopuszczalności odwołania;

d) art. 124 § 2 w związku z art. 107 § 3 Kpa poprzez nieprecyzyjne, nielogiczne uzasadnienie skarżonego postanowienia, nie zawierające wyjaśnienia powodów dla których Organ nie uwzględnił składanych przez Skarżącą wyjaśnień i dowodów świadczących o tym, że Skarżąca prawidłowo udzieliła pełnomocnictwa;

e) art. 15 Kpa w związku z art. 127 § 1 Kpa poprzez uchylenie się Dyrektora P. Oddziału Regionalnego ARiMR jako organu II instancji od merytorycznego rozpatrzenia przedmiotowej sprawy i wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 138 Kpa.

Ponadto zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy w postaci art. 29 Kpa w związku z art. 117 Ksh, poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji nie zastosowanie, polegające na pozbawieniu Skarżącej przymiotu strony mogącej działać w postępowaniu odwoławczym poprzez prawidłowo powołanego pełnomocnika.

Wskazując na powyższe, pełnomocnik skarżącej Spółki wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.

W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Dyrektora P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. stwierdzające niedopuszczalność odwołania wniesionego przez radcę prawnego J. T. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. z dnia [...] listopada 2017 r. Zdaniem organu ww. odwołanie zostało wniesione przez osobę nie mającą legitymacji do jego wniesienia.

Zgodnie z art. 134 Kpa, który stanowił podstawę prawną wydania kontrolowanego postanowienia, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak również podmiotowym. Do podmiotowych przyczyn niedopuszczalności odwołania zalicza się przypadki wniesienia środka zaskarżenia przez osobę niemającą do tego legitymacji, bądź przez osobę niemającą zdolności do czynności prawnych.

Stosownie do art. 127 § 1 Kpa od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Stroną, według art. 28 Kpa, jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zgodnie z art. 32 Kpa strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. W myśl art. 33 § 2 Kpa pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie, w formie dokumentu elektronicznego lub zgłoszone do protokołu. Pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa (§ 3).

Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] grudnia 2017 r. radca prawny Pan J. T. złożył odwołanie do Dyrektora P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. z dnia [...] listopada 2017 r. W treści odwołania wyraźnie wskazano, że Pan J. T. działa w imieniu E. Spółka z o.o. Spółka komandytowa w B..

Pismem z dnia [...] stycznia 2018 r. Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. wezwał stronę do usunięcia braku formalnego w piśmie z dnia [...] grudnia 2017 r. w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania poprzez uzupełnienie podpisu lub dostarczenie pełnomocnictwa udzielonego radcy prawnemu Panu J. T. przez stronę postępowania do reprezentowania strony w postępowaniu odwoławczym prowadzonym przez Dyrektora P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] listopada 2017 r.

W odpowiedzi na wezwanie złożono pełnomocnictwo podpisane przez komplementariusza Prezesa Zarządu - Pana P. Ś.. Wraz z pełnomocnictwem złożono wyciąg z protokołu Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Gospodarstwa E. Sp. z o.o. z siedzibą w B. z dnia [...] grudnia 2017 r. w sprawie powołania do pełnienia funkcji Prezesa Zarządu Pana P. Ś. podpisany przez Przewodniczącego Zgromadzenia Wspólników.

Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. kolejnym wezwaniem z dnia [...] lutego 2018 r. wezwał Pana J. T. do usunięcia braku formalnego w pełnomocnictwie z dnia [...] grudnia 2017 r. poprzez przedłożenie aktualnego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego Gospodarstwa E. Sp. z o.o., bowiem zgodnie z zamieszczonym na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości elektronicznym Krajowym Rejestrem Sądowym, organem uprawnionym do reprezentacji mocodawcy jest Prezes Zarządu - Pan D. K., natomiast udzielone Panu J. T. pełnomocnictwo z dnia [...] grudnia 2017 r. zostało podpisane przez Pana P. Ś..

W odpowiedzi na wezwanie Pan J. T. ponownie złożył wyciąg z protokołu Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Gospodarstwa E. Sp. z o.o. z siedzibą w B. z dnia [...] grudnia 2017 r. w sprawie powołania do pełnienia funkcji Prezesa Zarządu Pana P. Ś..

Zdaniem Sądu dokumenty zgromadzone w postępowaniu administracyjnym wskazują jednoznacznie, że E. Sp. z o.o. Spółka komandytowa skutecznie udzieliła pełnomocnictwa radcy prawnemu Panu J. T. do reprezentowania tego podmiotu w sprawie dotyczącej ustalenia nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych. Zgodnie z włączoną do akt sprawy informacją z Krajowego Rejestru Sądowego (stan na [...] stycznia 2018 r., późniejsza z [...] lutego 2018 r.) uprawnionymi do reprezentowania E. Spółka z o.o. Spółka komandytowa w B. byli wspólnicy reprezentujący spółkę, sposób reprezentacji – komplementariusz samodzielnie. Wspólnikiem reprezentującym spółkę było Gospodarstwo E. Sp. z o.o. Według Krajowego Rejestru Sądowego organem uprawnionym do reprezentowania tej ostatniej spółki był zarząd, sposób reprezentacji – w przypadku zarządu wieloosobowego – prezes zarządu samodzielnie, dwóch członków zarządu łącznie, bądź członek zarządu z prokurentem, zaś w przypadku zarządu jednoosobowego – prezes zarządu samodzielnie. Według Krajowego Rejestru Sądowego prezesem zarządu spółki był Pan D. K. Jednakże strona przedłożyła wyciąg z protokołu Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Gospodarstwa E. Sp. z o.o. z siedzibą w B. z dnia [...] grudnia 2017 r. w sprawie powołania do pełnienia funkcji Prezesa Zarządu Pana P. Ś.. Wpis do Krajowego Rejestru Sądowego ma w tym zakresie charakter jedynie deklaratoryjny, a nie konstytutywny. Skoro z przedstawionej organowi uchwały Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników wynika, że Prezesem Zarządu Spółki jest Pan P. Ś. nie ma podstaw do kwestionowania jego powołania do pełnienia tej funkcji, do czasu dokonania zmiany w Krajowym Rejestrze Sądowym.

Organ odwoławczy nie miał podstaw do wzywania strony do przedstawienia odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego potwierdzającego umocowanie Pana P. Ś. do reprezentowania Spółki. Włączone do akt informacje z Krajowego Rejestru Sądowego wraz z przedłożoną uchwałą Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników w pełni to umocowanie potwierdzały. W konsekwencji Pan P. Ś. mógł udzielić pełnomocnictwa w imieniu skarżącej spółki Panu J. T..

Wbrew twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu skarżonego postanowienia, stanowisko organu nie znajduje oparcia w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia [...] lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Bk 129/18. W postanowieniu tym wskazano, że przedłożony wyciąg z protokołu Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników komplementariusza skarżącej spółki w sprawie powołania do pełnienia funkcji prezesa zarządu nie daje pełnego obrazu reprezentacji skarżącej. Pełnomocnik – mimo wezwania – nie przedłożył bowiem odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego, który to dokument, łącznie z ww. wyciągiem z protokołu Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników komplementariusza skarżącej spółki umożliwiłby należyte zbadanie umocowania do działania w imieniu skarżącej spółki przy udzielaniu pełnomocnictwa dla radcy prawnego. Organ nie zauważa jednak, że postanowieniu tym wyraźnie wskazano również, iż w postępowaniu sądowoadministracyjnym w przypadku złożenia pisma do sądu administracyjnego przez pełnomocnika osoby prawnej, ma on obowiązek dołączyć do akt sprawy nie tylko pełnomocnictwo, stosownie do art. 37 § 1 i art. 46 p.p.s.a., ale także dokument stwierdzający umocowanie do reprezentacji strony przez osobę, która udzieliła pełnomocnictwa (art. 29 p.p.s.a.). Pełnomocnik miał zatem obowiązek złożenia także odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego – nie ma takiego obowiązku w postępowaniu administracyjnym. Sąd nie sformułował natomiast wymogu, aby z odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego wynikało, że osoba podpisująca pełnomocnictwo pełni funkcję prezesa zarządu.

Trzeba zauważyć, że Prezes ARiMR w Warszawie postanowieniem z dnia [...] maja 2018 r. uznał za uzasadnione ponaglenie dotyczące niezałatwienia w terminie kontrolowanej sprawy dotyczącej ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego. Organ ten stwierdził między innymi, że pełnomocnictwo udzielone przez Prezesa Zarządu E. spółka z o.o. Spółka Komandytowa Pana P. Ś. do reprezentacji spółki w postępowaniu odwoławczym przed Dyrektorem P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego, należało uznać za ustanowione prawidłowo. Powyższe zatem oznacza, że postępowanie odwoławcze wszczęte wniesionym przez radcę prawnego J. T. w dniu [...] grudnia 2017 r. odwołaniem, winno zostać zakończone rozstrzygnięciem podjętym w trybie art. 138 Kpa.

W tych okolicznościach należało stwierdzić, że zaskarżone postanowienie narusza art. 134 Kpa poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy nie zachodziły przesłanki do stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. Za zasadny należy też uznać zarzut naruszenia zasady praworządności z art. 7 Kpa oraz zasady pogłębiania zaufania do organów władzy publicznej wyrażonej w art. 8 Kpa. Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. winien rozpoznać odwołanie złożone przez Pana J. T. działającego w imieniu E. Spółka z o.o. Spółka komandytowa w B. stosownie do art. 138 Kpa.

Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 200 i 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) Sąd orzekł jak w sentencji. Zasądzona na rzecz strony skarżącej kwota 357 zł obejmuje: uiszczony wpis sądowy od skargi (100 zł), koszty zastępstwa procesowego (480 zł) - wg § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 1804 ze zm.) oraz kwotę 17 zł tytułem uiszczonej opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa.