Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1299/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 115 ust.. 2, art. 111 pkt 6
journal: Dz.U. 2003 nr 179 poz 1750
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
article: art. 105
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędziowie WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Janusz Walawski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2015 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r., wydaną na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 105 K.p.a., po rozpoznaniu odwołania [...] M. S., utrzymał w mocy decyzję Dowódcy [...] Brygady [...] nr [...] z dnia [...] marca 2015 r., umarzającą w całości postępowanie w sprawie zwolnienia ww. żołnierza z zawodowej służby wojskowej wskutek otrzymania niedostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej.

Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

M. S. pełnił zawodową służbę wojskową jako służba kontraktowa na podstawie zawartego z Dowódcą [...] Brygady [...] nr [...] z dnia [...] marca 2010 r. Ostatnio na stanowisku służbowym [...] w [...] batalionie [...] (pkt. [...] Rozkazu personalnego nr [...] Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] sierpnia 2012 r.).

Ww. żołnierz w dniu [...] października 2014 r. poddany został corocznemu opiniowaniu służbowemu, w wyniku którego uzyskał ogólną ocenę niedostateczną.

Dowódca [...] batalionu [...] wobec stwierdzenia faktu uzyskania przez żołnierza ogólnej niedostatecznej oceny z opiniowania służbowego, w dniu [...] listopada 2014 r. wystąpił do Dowódcy [...] Brygady [...] z wnioskiem o zwolnienie M. S. z zawodowej służby wojskowej.

Dowódca [...] Brygady [...] w dniu [...] grudnia 2014 r. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej M. S. wskutek otrzymania niedostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej.

O wszczęciu postępowania M. S. został powiadomiony w dniu [...] grudnia 2014 r.

W toku prowadzonego przez Dowódcę [...] Brygady [...] postępowania M. S. z dniem [...] lutego 2015 r. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej wskutek ustalenia przez wojskową komisję lekarską trwałej niezdolności ww. żołnierza do służby (orzeczenie nr [...] Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w L. z dnia [...] października 2014 r. oraz utrzymujące je w mocy orzeczenie nr [...] Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] lutego 2015 r.).

Fakt zwolnienia M. S. z zawodowej służby wojskowej stwierdzony został rozkazem personalnym nr [...] Dowódcy [...] batalionu [...] z dnia [...] lutego 2015 r. wydanym dla celów ewidencyjnych. Okoliczność skreślenia ww. szeregowego ze stanu ewidencyjnego oraz wszelkiego rodzaju zaopatrzenia potwierdzona została rozkazem dziennym nr [...] Dowódcy [...] batalionu [...] z dnia [...] lutego 2015 r.

Dowódca [...] Brygady [...] wobec stwierdzonego faktu zwolnienia M. S. z zawodowej służby wojskowej wskutek ustalenia przez wojskową komisję lekarską trwałej niezdolności ww. żołnierza do tej służby, decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2015 r., wydaną na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., umorzył w całości postępowanie administracyjne wszczęte w dniu [...] grudnia 2014 r. w sprawie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej M. S. wskutek otrzymania niedostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż wobec wygaśnięcia z dniem [...] lutego 2015 r. stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej brak jest podstaw do merytorycznego orzekania w niniejszej sprawie, gdyż stała się ona bezprzedmiotowa.

W odwołaniu od powyższej decyzji skierowanym do Dowódcy Generalnego Rodzaju Sił Zbrojnych M. S. szczegółowo opisał dotychczasowe działania organów wojskowych, wskazując na nieprawidłowości w procesie jego opiniowania służbowego. Podniósł, iż powodem zaskarżenia decyzji w całości, są "niedociągnięcia w zakresie postępowania administracyjnego", które zdaniem strony "jest oparte na celowym niekompetencyjnym opiniowaniu służbowym, jak też omyłki i pomyłki oraz braki w samym uzasadnieniu decyzji Nr [...]". W ocenie skarżącego w uzasadnieniu przedmiotowej decyzji występuje "szereg nieprawidłowości lub braków", zaś "organ I instancji uzasadniając swoją decyzję, kierował się tym "co wygodniejsze i nie do końca po części prawdziwe, pomijając przy tym okoliczności przemawiające na korzyść strony i niekorzyść organu". Z powyższych względów wniósł o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych w wyniku rozpoznania powyższego odwołania decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r., wydaną na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 105 K.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dowódcy [...] Brygady [...] nr [...] z dnia [...] marca 2015 r.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podkreślił, iż wyrażona w art. 105 § 1 K.p.a. instytucja umorzenia postępowania wiąże się z powstaniem trwałej i nieusuwalnej przeszkody w kontynuacji prowadzonego postępowania.

W realiach niniejszej sprawy bezspornym pozostaje natomiast to, iż M. S. na podstawie ostatecznego orzeczenia nr [...] Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] lutego 2015 r., utrzymującego w mocy orzeczenie nr [...] Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w L. z dnia [...] października 2014 r. został uznany za trwale niezdolnego do zawodowej służby wojskowej (kategoria - "N"). Powyższa sytuacja w świetle art. 115 ust. 2 i 3 w zw. z art. 111 pk. 3 ustawy z dnia 11 września 2013 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1414 z późn. zm.), stanowiła wystarczającą przesłankę do zwolnienia ww. żołnierza z zawodowej służby wojskowej. Przepis art. 115 ust. 2 ww. ustawy jednoznacznie bowiem wskazuje, że zwolnienie z zawodowej służby wojskowej w przypadku ustalenia przez wojskową komisję lekarską niezdolności do tej służby, następuje z mocy prawa z dniem, w którym decyzja stała się ostateczna.

Poza sporem pozostaje również to, iż M. S. z dniem [...] lutego 2015 r. przestał być żołnierzem zawodowym, zaś fakt zwolnienia go z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia go do rezerwy stwierdzony został rozkazem personalnym nr [...] Dowódcy [...] batalionu [...] z dnia [...] lutego 2015 r. W świetle tak ustalonego stanu faktycznego stwierdzić zatem jednoznacznie trzeba, iż ww. żołnierz z dniem zwolnienia go z zawodowej służby wojskowej utracił wszelkie prawa strony, w zakresie jakim przysługiwałyby mu te prawa gdyby nadal pozostawał w służbie zawodowej.

Organ podkreślił, że w tym samym czasie, równolegle toczyło się wszczęte na wniosek Dowódcy [...] batalionu [...] postępowanie w sprawie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej M. S. wskutek otrzymania niedostatecznej ogólnej oceny z opiniowania służbowego, które nie zostało zakończone wydaniem decyzji przed zwolnieniem ww. żołnierza, tj. przed dniem [...] lutego 2015 r.

Z dyspozycji art. 105 § 1 K.p.a. jednoznacznie natomiast wynika, że jeśli postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej zobowiązany jest do wydania decyzji o umorzeniu tego postępowania.

W niniejszej sprawie za taką okoliczność uznać należy zwolnienie M. S. z zawodowej służby wojskowej z mocy prawa z dniem [...] lutego 2015 r. wskutek ustalenia przez wojskową komisję lekarską niezdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej.

Fakt zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy, a co za tym idzie, ustanie stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, spowodował zmianę sytuacji faktycznej i prawnej ww. żołnierza, co musiało zostać uwzględnione przez organ I instancji w toczącym się postępowaniu w sprawie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej wskutek otrzymania niedostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej. Zaistniała w toku prowadzonego postępowania sytuacja, spowodowała brak zasadności wydania decyzji załatwiającej sprawę co do istoty, w związku z ustaniem stosunku prawnego łączącego strony, wynikającego z zawartego z żołnierzem zawodowym kontraktu. Zatem w obecnej w sytuacji, wydanie decyzji zwalniającej bądź odmawiającej zwolnienia M. S. wskutek otrzymania niedostatecznej ogólnej oceny z opiniowania służbowego stało się bezprzedmiotowe. Zwolnienie ww. żołnierza z zawodowej służby wojskowej wskutek ustalenia przez wojskową komisję lekarską niezdolności do zawodowej służby wojskowej wywołało trwałe i nieusuwalne przeszkody w kontynuacji prowadzonego przez Dowódcę [...] Brygady [...] postępowania w przedmiocie zwolnienia M. S. wskutek otrzymania niedostatecznej ogólnej oceny z opiniowania służbowego.

Ustosunkowując się do podnoszonych w odwołaniu zarzutów organ odwoławczy za niezasadne uznał badanie istnienia podstaw prawnych przeprowadzonego wobec strony opiniowania służbowego, bowiem przedmiotem niniejszego postępowania nie było zwolnienie żołnierza zawodowego wskutek otrzymania ogólnej niedostatecznej oceny z opiniowania służbowego, lecz ustalenie istnienia przesłanek do umorzenia prowadzonego w tym przedmiocie postępowania. Organ zaznaczył przy tym, iż zarówno organ zwalniający, jak i organ odwoławczy nie są uprawnione do weryfikowania na nowo wyniku opiniowania i wykazywania rzetelności tego opiniowania, ani też ustalania, czy żołnierz rzeczywiście zasłużył na otrzymaną ocenę. Opinia służbowa wydawana jest i podlega kontroli w odrębnym, przypisanym do tego trybie, odbywającym się w ramach wewnętrznych struktur organów wojskowych. Organ odwoławczy nie jest również władny samodzielnie oceniać sposobu wykonywania przez żołnierza obowiązków służbowych. Prawo opiniowania i oceniania żołnierzy jest atrybutem właściwego przełożonego i mieści się w sferze podległości służbowej. Ten zakres władzy służbowej pozostaje poza kontrolą niniejszego postępowania administracyjnego (art. 3 § 3 pkt 2 K.p.a. i art. 8 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych).

W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. S. zarzucił zaskarżonej decyzji:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.

- art. 26 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 26 maja 2014 r. w sprawie opiniowania służbowego żołnierzy zawodowych przez ich niewłaściwe zastosowanie, poprzez wystawienie corocznej opinii służbowej żołnierza w roku 2014, podczas gdy w rzeczywistości z uwagi na długotrwałą chorobę i długotrwałe przebywanie na zwolnieniu chorobowym nie wykonywał on w danym roku obowiązków służbowych przez co najmniej 6 miesięcy;

- art. 111 pkt 6 w zw. z art 26 ustawy pragmatycznej, poprzez wszczęcie postępowania administracyjnego w zakresie rozstrzygnięcia o zwolnieniu skarżącego z zawodowej służby wojskowej w sytuacji, w której nie została spełniona przesłanka zwolnienia określona w tym przepisie, jako że opinia służbowa zawierająca, niedostateczną ogólną ocenę skarżącego została wydana z rażącym naruszeniem przepisów prawa, a tym samym ocena ta nie mogła stanowić podstawy wszczęcia postępowania w zw. z art 111 pkt 6 ustawy pragmatycznej;

II. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć na wynik postępowania, tj.:

- niezastosowanie art. 156 K.p.a. przez organ II instancji w sytuacji, gdy decyzja organu I instancji spełnia przesłanki stwierdzenia jej nieważności z uwagi na ww. naruszenie przepisów prawa materialnego;

- art. 105 § 1 K.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji spełnienia przesłanek stwierdzenia nieważności postępowania na podstawie art. 156 K.p.a.;

- art. 10 § 1 K.p.a. w zw. art. 28 K.p.a. poprzez niezakwalifikowanie decyzji organu I instancji jako dotkniętej wadliwością, polegającą na wszczęciu postępowania i wydaniu decyzji w wadliwym postępowaniu z uwagi na brak zapewnienia jakiegokolwiek czynnego udziału skarżącego posiadającego status strony w rozumieniu powołanych przepisów o opiniowaniu służbowym;

- art. 6, 7, 77, 80 K.p.a. poprzez stwierdzenie prawidłowości wydania opinii służbowej skarżącego przez organ I i II instancji, w sytuacji gdy nie mógł być on podmiotem opiniowana za 2014 r. w sytuacji gdy cały 2014 r. przebywał na zwolnieniu chorobowym.

III. błąd w ustaleniach faktycznych będących podstawą wydania opinii służbowej skarżącego żołnierza poprzez wskazanie w uzasadnieniu, iż żołnierz nie ma jakiegokolwiek kontaktu ze swoimi przełożonymi i swoim postępowaniem nie zasługuje na ocenę niedostateczną, podczas gdy w rzeczywistości przebywanie na zwolnieniu chorobowym wywołane jest przyczynami obiektywnie niezależnymi i nie zawinionymi przez skarżącego, a także w sytuacji gdy posiadał on kontakt z przełożonymi w sytuacji chociażby przedkładania zwolnień lekarskich.

W związku z powyższymi zarzutami wniósł o stwierdzenie nieważności opinii służbowej, stwierdzenie nieważności decyzji organu I i II instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż począwszy od dnia [...] lipca 2013 r. do dnia wydania opinii służbowej (i nadal) przebywał na zwolnieniu lekarskim - w sposób ciągły. Zwolnienie to było uzasadnione, albowiem z dniem [...] lutego 2015 r. na podstawie ostatecznego orzeczenia Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej nr [...] został uznany za stale niezdolnego do służby wojskowej i z dniem [...] lutego 2015 r. zwolniony ze służby wojskowej.

Na tej podstawie organy I i II instancji uznały, iż wszczęte postępowanie w sprawie niedostatecznej ogólnej oceny z opiniowania służbowego winno być umorzone jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. W ocenie skarżącego stanowisko takie uznać należy za nieuzasadnione, albowiem ww. postępowanie administracyjne w ogóle nie powinno być wszczęte z uwagi na naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 26 maja 2014 r. w sprawie opiniowania służbowego żołnierzy zawodowych. Brak było bowiem merytorycznych podstaw do zaopiniowania skarżącego za 2014 r. skoro przez cały ten rok przebywał na uzasadnionym zwolnieniu lekarskim i nie wykonywał w danym roku obowiązków służbowych przez co najmniej 6 miesięcy. Tym samym stwierdzić należy, że opinia służbowa zawierająca niedostateczną ogólną ocenę skarżącego została wydana z rażącym naruszeniem przepisów prawa, a tym samym ocena ta nie mogła stanowić podstawy wszczęcia postępowania w zw. z art. 111 pkt 6 ustawy pragmatycznej. W tym stanie należało stwierdzić nieważność decyzji organu I instancji.

Ponadto w postępowania administracyjnym w sprawie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej wskutek otrzymania niedostatecznej ogólnej oceny z opiniowania służbowego naruszono m. in. przepisy art. 10 § 1 K.p.a. w zw. z art. 28 K.p.a., a także art. 6, art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. - z uwagi na niezapewnienie czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, w szczególności przy wydawaniu opinii służbowej, a także naruszenie zasady praworządności.

W tym stanie organ II instancji winien więc stwierdzić nieważność decyzji organu I instancji z uwagi na zaistnienie przesłanek z art. 156 K.p.a., zaś opinia służbowa winna być anulowana z uwagi na brak merytorycznych podstaw do zaopiniowania.

Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Organ ponownie podkreślił, że zaistniała w toku toczącego się postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia M. S. z zawodowej służby wojskowej z uwagi na otrzymanie niedostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej, zmiana stanu faktycznego i prawnego, tj. zwolnienie M. S. ze służby wojskowej z uwagi na orzeczenie komisji lekarskiej spowodowała, że postępowanie to stało się bezprzedmiotowe. Zwolnienie M. S. ze służby wojskowej z uwagi na ustaloną trwałą niezdolność do służby wojskowej wywołało trwałe i nieusuwalne przeszkody w prowadzonym postępowaniu w sprawie zwolnienia zainteresowanego ze służby wojskowej na podstawie niedostatecznej ogólnej oceny z opiniowania służbowego.

Jednocześnie organ zaznaczył, że wbrew zarzutom podnoszonym w skardze opinia służbowa nie jest decyzją administracyjną, a samo opiniowanie odbywa się w odrębnym, przypisanym do tego trybie. Prawo opiniowania i oceniania żołnierzy jest uprawnieniem odpowiedniego przełożonego i mieści się w zakresie podległości służbowej. Ponieważ zaś opinia służbowa nie jest decyzją administracyjną nie ma podstaw do zastosowania do niej instytucji stwierdzenia nieważności, określonej w art. 156 K.p.a.

Skarżący ustosunkowują się do powyższej odpowiedzi na skargę w piśmie procesowym z dnia [...] września 2015 r. podniósł, iż wywód organu, choć poprawny pod względem wykładni prawa administracyjnego procesowego, nie uwzględnia faktu błędnej, a wręcz naruszającej przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 26 maja 2014 r. w sprawie opiniowania służbowego żołnierzy zawodowych, podstawy wszczęcia postępowania w sprawie zwolnienia ze służby wojskowej z uwagi na otrzymanie niedostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej.

Procedura jego opiniowania nie odpowiadała bowiem wymogom art. 26 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie opiniowania służbowego żołnierzy zawodowych, a co najmniej przeprowadzona została wbrew zasadom współżycia społecznego, dobrym obyczajom, zasadom doświadczenia życiowego i co najważniejsze bez udziału skarżącego – czym naruszono art. 10 § 1 K.p.a.

Postępowanie w sprawie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej z uwagi na otrzymanie opinii służbowej z oceną niedostateczną w ogóle nie powinno być wszczynane z uwagi na wadliwość tejże opinii, gdyż skarżący przez cały rok 2014 przebywał na uzasadnionym zwolnieniu lekarskim.

Skarżący przyznał, iż organ prowadzący postępowanie nie ma co prawda możliwości weryfikacji oceny służbowej, lecz ma możliwość i obowiązek zweryfikowania prawidłowości procedury takiego opiniowania. W sytuacji, gdy skarżący w trakcie swojej nieobecności w służbie został zaopiniowany za wykonywanie swoich obowiązków służbowych za 2014 r., w którym to roku nie wykonywał tych obowiązków - to taka sytuacja nie odpowiada rzeczywistemu stanowi rzeczy i nie mogła być podstawą faktyczną wszczęcia postępowania w sprawie zwolnienia żołnierza ze służby zawodowej.

Skarżący podkreślił jednocześnie, iż umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego nie jest w jego interesie prawnym z uwagi na fakt, iż w takim przypadku opinia służbowa z oceną niedostateczną pozostanie w jego aktach osobowych. W sytuacji natomiast, gdyby w przyszłości stan jego zdrowia się zmienił i wiązałby on swoją ścieżkę kariery z Wojskiem Polskim - to powyższa opinia uniemożliwia mu powrót w szeregi wojska.

Skarżący zaznaczył też, iż znane mu są przypadki z innych jednostek wojskowych, w których w sytuacji gdy żołnierz był długotrwale nieobecny z uwagi np. na chorobę - odstępowano od opiniowania za dany rok kalendarzowy, co w żaden sposób nie uchybia obowiązującym przepisom. W konkluzji stwierdził, że jego celem nie jest kwerulenctwo procesowe i chciałby zakończyć spór na drodze innej niż sądowoadministracyjnej. W sytuacji więc gdyby z jego akt osobowych usunięto opinię służbową z oceną niedostateczną za 2014 r. wycofałby skargę w niniejszym postępowaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy wskazać, iż przepis art. 105 § 1 K.p.a. stanowi, że decyzję o umorzeniu postępowania w całości albo części wydaje organ administracji publicznej, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, iż umorzenie postępowania ma miejsce wtedy, gdy wystąpi trwała i nieusuwalna przeszkoda w kontynuacji postępowania, a więc wówczas, gdy brak jest przedmiotu postępowania administracyjnego. Przedmiotem tym jest sprawa administracyjna, toteż postępowanie to jest bezprzedmiotowe wówczas, gdy sprawa, która miała być załatwiona decyzją administracyjną nie miała tego charakteru przed datą wszczęcia postępowania lub utraciła ten charakter w jego toku (tak M. Jaśkowska i A. Wróbel w Komentarzu do kodeksu postępowania administracyjnego, LEX, i cytowana tam literatura). Bezprzedmiotowość postępowania ma zatem miejsce wówczas, gdy odpadła jedna z konstytutywnych cech sprawy administracyjnej.

Sprawę administracyjną określają elementy podmiotowe i przedmiotowe. Brak któregokolwiek z nich uzasadnia pogląd o bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego. Inaczej mówiąc, brak podstaw prawnych lub faktycznych, materialnych lub procesowych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy powoduje brak przedmiotu postępowania.

Decyzja o umorzeniu postępowania zapada więc w sytuacji, gdy przyznanie określonego uprawnienia stało się zbędne lub organ administracji stwierdził oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy.

W świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego bezprzedmiotowość postępowania rozumiana jest jako brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji publicznej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Podkreślić należy, że umorzenie postępowania z powodu bezprzedmiotowości jest obligatoryjne, oraz że decyzja o umorzeniu postępowania nie rozstrzyga o materialnoprawnych uprawnieniach i obowiązkach stron i jest równoznaczna z brakiem przesłanek do merytorycznego orzekania, co do istoty sprawy oraz kończy jej zawisłość w danej instancji.

W ocenie Sądu należy zgodzić się z organem, że stan taki zaistniał w niniejszej sprawie, gdyż od dnia wszczęcia przez Dowódcę [...] Brygady [...] postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia M. S. z zawodowej służby wojskowej wskutek otrzymania niedostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej sytuacja prawna, jak i faktyczna związana z jej stosunkiem służbowym uległa istotnej zmianie. W toku prowadzonego przez Dowódcę [...] Brygady [...] postępowania M. S. został bowiem z dniem [...] lutego 2015 r. zwolniony z zawodowej służby wojskowej wskutek ustalenia przez wojskową komisję lekarską trwałej niezdolności ww. żołnierza do służby (orzeczenie nr [...] Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w L. z dnia [...] października 2014 r. oraz utrzymujące je w mocy orzeczenie nr [...] Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] lutego 2015 r.).

Przepis art. 115 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2013 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1414 z późn. zm.) jednoznacznie natomiast wskazuje, że zwolnienie z zawodowej służby wojskowej w przypadku ustalenia przez wojskową komisję lekarską niezdolności do tej służby, następuje z mocy prawa z dniem uprawomocnienia się odpowiedniego orzeczenia. W takiej sytuacji dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz pełni służbę, stwierdza fakt zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej rozkazem personalnym, wydanym dla celów ewidencyjnych (art. 115 ust. 3).

Fakt zwolnienia M. S. z zawodowej służby wojskowej stwierdzony został rozkazem personalnym nr [...] Dowódcy [...] batalionu [...] z dnia [...] lutego 2015 r. wydanym dla celów ewidencyjnych.

W tej sytuacji, skoro skarżący z dniem [...] lutego 2015 r. został zwolniony ze służby z mocy prawa na podstawie przepisu art. 111 pkt 3 ustawy pragmatycznej to Dowódca [...] Brygady [...] nie miał podstaw do dalszego procedowania w przedmiocie jego zwolnienia ze służby w oparciu o przepis art. 111 pkt 6 ustawy pragmatycznej.

Organy prawidłowo zatem uznały, iż na skutek zmiany sytuacji prawnej i faktycznej związanej ze stosunkiem służbowym M. S. postępowanie w sprawie zwolnienia ww. żołnierza z zawodowej służby wojskowej wskutek otrzymania niedostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej stało się bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu na podstawie art. 105 K.p.a.

Skoro bowiem w toku postępowania doszło do zmiany stanu faktycznego tego rodzaju, że skarżący z dniem [...] lutego 2015 r. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej, to prawidłowe było stwierdzenie, że brak jest podstaw do decyzyjnego rozstrzygania w sprawie jego ponownego zwolnienia ze służby w oparciu o inną podstawę prawną.

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji z dnia [...] marca 2015 r. odpowiadają prawu.

Należy jednocześnie wyjaśnić, że przedmiotem oceny Sądu w ramach niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego było wyłącznie rozstrzygnięcie organów o umorzeniu postępowania administracyjnego. Sąd nie mógł natomiast w ramach tego postępowania badać i oceniać procesu opiniowania skarżącego, gdyż nie mieściło się to w granicach sprawy administracyjnej będącej przedmiotem kontroli Sądu.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.