Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 887/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-10-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 1i 2, art. 145par. 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 156 par 1 pkt 2 w zw. z art. 157 par 1 i 2, art. 158 par 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 101 ust. 1, art. 107 ust. 1
journal: Dz.U. 1990 nr 30 poz 179
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, Eugeniusz Wasilewski (spraw.), Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2013 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o ustaleniu wysługi lat 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymany nią w mocy rozkaz personalny nr [...] Komendanta [...] Policji z dnia [...] stycznia 2013 r.; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.


UZASADNIENIE

Rozkazem personalnym z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] Komendant Rejonowy Policji [...], działając na podstawie art. 101 ust. 1 i art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.: Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.),

§ 3, § 4 ust. 1 i § 5 ust. 2, 3 i 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152 poz. 1732 ze zm.) oraz § 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych Administracji z dnia 19 czerwca 2002 r. w sprawie okresów wliczanych do okresu służby, od której zależy nabycie prawa do nagrody jubileuszowej oraz trybu jej obliczania i wypłacania policjantowi ustalił mł. asp. M. K. wzrost uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat na dzień przyjęcia do służby w Policji, tj. na dzień [...] listopada 2004 r. w wysokości 5 % , do okresu służby, od którego zależy nabycie prawa do nagrody jubileuszowej wliczył łącznie 6 lat, 3 miesiące i 19 dni.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] Komendant Stołeczny Policji, stosując art. 156 § 1 pkt 2 w związku z art. 157 § 1 i 2 oraz art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako "k.p.a."), stwierdził nieważność rozkazu personalnego Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...]. W motywach decyzji organ podał, że rozkaz ten rażąco narusza prawo, gdyż pomimo niespełnienia przez stronę przesłanki pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym wliczono do wysługi lat okres prowadzenia przez policjanta indywidualnego gospodarstwa rolnego rodziców.

Od powyższej decyzji odwołanie wniósł M. K. zarzucając, że organ błędnie interpretuje przepisy prawa odnoszące się do możliwości zaliczenia okresu prowadzenia indywidualnego gospodarstwa rolnego do wysługi lat. Stwierdził, że wykonywanie działalności rolniczej na własny rachunek jest możliwe zarówno osobiście, jak i przy udziale osób bliskich. Podniósł, że pozostawanie rolnikiem nie wyklucza możliwości wykonywania innych zajęć, także tych, które przynoszą dodatkowy dochód, pod warunkiem, że prowadzenie gospodarstwa rolnego stanowi główne źródło utrzymania.

Decyzją z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] Komendant Główny Policji, działając w oparciu o art. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, Komendant Główny Policji powołał się na treść art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.: Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.) oraz § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152, poz. 1732 ze zm.), wskazując, że odrębnym przepisem, w rozumieniu powołanego wyżej rozporządzenia, który uprawnia do zaliczenia innych okresów, niż wymienione w § 4 ust. 1 pkt 1-4, do okresu pracy lub służby, od którego zależą uprawnienia wynikające ze stosunku służbowego, uważa się ustawę z dnia

20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. Nr 54, poz. 310). Stwierdził, że zgodnie z art. 1

ust. 1 pkt 1, ilekroć przepisy prawa przewidują wliczanie do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownika wynikające ze stosunku pracy, okresów zatrudnienia w innym zakładzie pracy, do stażu tego wlicza się pracownikowi także okresy prowadzenia indywidualnego gospodarstwa rolnego lub pracy w takim gospodarstwie, prowadzonym przez współmałżonka.

Organ odwoławczy wskazał, że przez prowadzenie gospodarstwa rolnego w rozumieniu powołanego przepisu należy rozumieć samodzielną lub przy pomocy innych osób (osób bliskich, pracowników najemnych) faktyczną pracę w gospodarstwie rolnym wykonywaną na własny rachunek w charakterze właściciela bądź posiadacza w rozumieniu art. 336 Kodeksu cywilnego. Prowadzenie gospodarstwa to zatem zarówno zarządzanie nim, jak i faktyczna praca w tym gospodarstwie, osobiście lub przy pomocy innych osób. Ponadto organ wskazał, że pojęcie "rolnika" wykonującego pracę w gospodarstwie rolnym nie zostało zdefiniowane w ustawie z dnia 20 lipca 1990 r. W celu ustalenia normatywnej treści pojęcia "rolnik" należało odwołać się do obowiązującej w tym od dnia 3 lutego 1998 r. do dnia 30 września 2003 r. ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników. Zgodnie z art. 6 pkt 1 ww. ustawy za rolnika uważało się osobę fizyczną prowadzącą na własny rachunek działalność rolniczą jako posiadacz (samoistny albo zależny) gospodarstwa rolnego położonego w granicach Rzeczypospolitej Polskiej.

Organ odwoławczy stwierdził, że w niniejszej sprawie istotnym jest ustalenie czy skarżący od dnia [...] lutego 1998 r. do dnia [...] września 2003 r. faktycznie mógł prowadzić działalność rolniczą na własny rachunek.

Badając powyższe organ II instancji wskazał, że Komendant Rejonowy Policji [...] przyznał M. K. prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego między innymi z tytułu prowadzenia indywidualnego gospodarstwa rolnego wyłącznie na podstawie przedłożonych przez policjanta dokumentów, tj. zaświadczenia Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówki Terenowej w B. z dnia 5 lipca 2010 r. oraz wypisu z aktu notarialnego dotyczącego własności gospodarstwa rolnego (repertorium A nr [...]). Nie ustalił natomiast czy skarżący rzeczywiście mógł w powołanym okresie prowadzić działalność rolniczą na własny rachunek, chociażby w kontekście uczęszczania przez niego do czerwca 1999 r. do Technikum Łączności Nr [...] w L., a następnie od dnia [...] października 1999 r. do dnia [...] kwietnia 2004 r. odbywania studiów dziennych na [...] Uniwersytecie [...] na Wydziale Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji. Nie uwzględnił również, że policjant w dokumentacji związanej z przyjęciem do służby w Policji, zamieścił informację, iż od lipca do października 2002 r. był zatrudniony w Polskim Centrum Marketingowym w W., w miesiącu październiku 2002 r. odbywał praktyki w Banku Polska Kasa Opieki S.A., a w listopadzie tego samego roku odbywał praktyki w L. Urzędzie Wojewódzkim, natomiast w żadnym z dokumentów nie umieścił informacji o prowadzeniu indywidualnego gospodarstwa rolnego. Zdaniem organu odwoławczego powyższe okoliczności, praktycznie uniemożliwiały wymienionemu prowadzenie osobiście i na własny rachunek działalności rolniczej w pozostającym w jego posiadaniu gospodarstwie rolnym.

Odnosząc się natomiast do zaświadczenia Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówki Terenowej w B. z dnia 5 lipca 2010 r. organ stwierdził, iż w aktach znajduje się jedynie jego kserokopia. Ponadto zaświadczenie to nie potwierdza faktu prowadzenia gospodarstwa rolnego przez stronę. Zawiera jedynie stwierdzenie, iż podkom. M. K. podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników w okresie od dnia [...] lutego 1998 r. do dnia [...] września 2003 r. z mocy ustawy w zakresie emerytalno -rentowym oraz wypadkowym, chorobowym i macierzyńskim jako rolnik. W ocenie organu II instancji zaświadczenie to nie może stanowić wystarczającego dowodu w niniejszej sprawie.

Organ odwoławczy wskazał również, powołując się na orzecznictwo sądowe, że korzystanie przez daną osobę z gospodarstwa rolnego, zamieszkiwanie na terenie tego gospodarstwa, pomoc w jego prowadzeniu osobom najbliższym i korzystanie z płodów rolnych pochodzących z tego gospodarstwa nie są wystarczające do przypisania jej przymiotu rolnika lub domownika w rozumieniu art. 6 pkt 1 i 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Stwierdził, że nawet wielokrotna w ciągu roku wizyta posiadacza gospodarstwa rolnego w jego gospodarstwie, nie świadczy o prowadzeniu przez niego działalności rolniczej w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. To samo dotyczy telefonicznych kontaktów i sporadycznych wizyt, nawet powiązanych z decydowaniem o niektórych sprawach dotyczących gospodarstwa rolnego, które nie mogą być uznane za wykonywanie zawodowej, stałej i osobistej działalności związanej z takim gospodarstwem. W szczególności nie można takich sporadycznych kontaktów zakwalifikować jako pracy lub innych zwykłych czynności wiążących się z prowadzeniem działalności rolniczej. Zachowania te mogłyby być co najwyżej uznane za sprawowanie swoistego nadzoru właścicielskiego, którego jednak nie można utożsamiać z wykonywaniem zwykłych czynności składających się na prowadzenie gospodarstwa rolnego.

W konkluzji Komendant Główny Policji stwierdził, że rozkaz personalny nr [...] Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. został wydany bez dostatecznego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy. W szczególności policjant nie został wezwany do przedstawienia wszystkich brakujących dokumentów w trybie art. 64 § 2 k.p.a. Ponadto nie zostały wykonane w pełnym zakresie czynności, które służyłyby sprawdzeniu wiarygodności twierdzeń strony i przedstawionych przez nią dokumentów, co w konsekwencji pozwalałoby na ich ewentualne kwestionowanie jako dowodów potwierdzających okoliczność prowadzenia gospodarstwa rolnego. Konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma zatem istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Organ II instancji stwierdził, iż mnogość uchybień proceduralnych w sprawie zakończonej rozkazem personalnym nr [...] Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. skutkuje rażącym naruszeniem prawa, które wymaga wyeliminowania tej decyzji z obrotu prawnego

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję M. K. wyraził krytyczną ocenę stanowiska organu, zarzucając błędną interpretację przepisów prawa odnoszących się do możliwości zaliczenia okresu prowadzenia indywidualnego gospodarstwa rolnego do pracowniczego stażu pracy oraz do wysługi lat, a w szczególności w oparciu o błędną interpretację przepisów, tj. art. 1 ust. 1 pkt 1 oraz błędne zastosowanie art. 3 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy oraz błędną interpretację § 4 ust. 1 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalanie wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Skarżący stwierdził, iż przedłożone przez niego zaświadczenie z dnia 5 lipca 2010 r z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego stwierdzające, iż w okresie od dnia [...] lutego 1998 r. do dnia [...] września 2003 r. podlegał jako rolnik ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy w zakresie emerytalno rentowym oraz wypadkowym, chorobowym i macierzyńskim stanowi istotny dowód potwierdzający bezspornie, iż był on w ww. okresie czasie rolnikiem podlegającym stosownemu ubezpieczeniu, prowadzącym gospodarstwo rolne stanowiące jego własność. Jednocześnie podkreślił, że działalność ta stanowiła jego główne źródło utrzymania. Skarżący stwierdził również, że prowadzenie gospodarstwa rolnego na własny rachunek jest w świetle obowiązujących przepisów możliwe zarówno osobiście, jak przy udziale osób bliskich, czy też pracowników najemnych. Zatem pozostawanie rolnikiem nie wykluczało wykonywania dodatkowych zajęć mających m. in. na celu kształcenie się, tj. podnoszenie kwalifikacji zawodowych oraz podejmowania sporadycznie dodatkowego, będącego uzupełnieniem głównego źródła utrzymania, jakim było przede wszystkim prowadzenie gospodarstwa rolnego i uzyskiwanie z tego tytułu środków dla utrzymania siebie i bliskich. Skarżący podkreślił, że prowadzenie gospodarstwa rolnego stanowiło główne źródło utrzymania oraz jego najbliższych, a sposób realizacji i wykonywania tej działalności stanowił wtórną kwestię, która nie może być oceniana i nie kwestionowana przez organ.

Formułując przedstawione zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji.

Udzielając odpowiedzi na skargę, Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty, których użył w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie.

Wskazać należy, iż zaskarżona decyzja wydana została w trybie stwierdzenia nieważności decyzji, który jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego i którego przesłanki zastosowania zostały enumeratywnie wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. Tryb ten jest wyjątkiem od wyrażonej w art. 16 k.p.a. zasady ogólnej trwałości decyzji administracyjnej, a organ administracji publicznej orzekający w tym trybie, posiada jedynie uprawnienia kasacyjne tzn. rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia - w dacie wydania kontrolowanej w trybie stwierdzenia nieważności decyzji - przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a., nie rozstrzyga zaś o istocie sprawy będącej przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. Aby stwierdzić nieważność badanej decyzji organ zobowiązany jest bezspornie ustalić zaistnienie jednej z przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Mając na uwadze okoliczności przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że pierwszoplanowe znaczenie ma ocena z punktu widzenia pkt 2 art. 156 § 2 k.p.a. przewidującego jako przesłankę stwierdzenia nieważności wydanie decyzji "bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa".

Wskazać należy, że rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nie jest każde naruszenie prawa, ale tylko takie naruszenie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Treść wadliwej decyzji i czynności ją poprzedzające stanowią wtedy zaprzeczenie stanu prawnego.

Należy również zauważyć, że pojęcie to nie ma legalnej definicji co skutkuje pojawieniem się bogatego orzecznictwa, kwalifikującego różnego rodzaju naruszenie prawa bądź to jako rażącego, bądź to innego rodzaju naruszenie prawa. Ogólnie przyjmuje się, że naruszenie prawa, które jest przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej jest naruszeniem kwalifikowanym, a więc o szczególnym ciężarze gatunkowym. Rażące naruszenie prawa określane jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jako oczywiste i bezsporne naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa (zob. np. wyrok NSA z dnia 8 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 363/11, Lex nr 1145109; wyrok NSA z dnia 7 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1522/10, Lex nr 965193; wyrok NSA z dnia 27 września 2011 r., sygn. akt II OSK 1381/10, Lex nr 966249).

W piśmiennictwie przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa dotyczy norm prawa materialnego. B. Adamiak w glosie do wyroku NSA z 6 lutego 2006 r. sygn. I FSK 439/05 (OSP z 2007 r., nr 9, poz. 100) przyjmuje, że przez pojecie "rażące naruszenia prawa" należy rozumieć naruszenie wyraźnej, nie budzącej wątpliwości normy prawa materialnego. Zapatrywanie to znajduje dodatkowe umocowanie w treści przepisu art. 156 § 1 k.p.a. o tyle, że przepis ten wymienia osobno różnego rodzaju naruszenia przepisów procesowych, a zatem inne naruszenia przepisów proceduralnych nie powinny być kwalifikowane jako wyczerpujące dyspozycję przepisu art. 156 § 1 pkt 1 in fine k.p.a. (wyrok NSA z 6 stycznia 2009 r. sygn. II GSK 600/08 – LEX nr 475235). Tak więc do wad o jakich stanowi art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. nie należy naruszenie w toku postępowania przepisów art. 7, 77, art. 78 § 1 i art. 80 k.p.a. Należy także mieć na uwadze, że ocena decyzji dokonywana w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji odnosi się do aktu już prawomocnego, funkcjonującego w obrocie prawnym i korzystającego z domniemania legalności.

W niniejszej sprawie kwestią wymagającą zbadania jest to, czy organ zasadnie stwierdził nieważność rozkazu personalnego Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...], którym mł. asp. M.K. do wysługi lat uwzględnianej przy ustaleniu wzrostu uposażenia zaliczono na dzień przyjęcia do służby w Policji, tj. na dzień [...] listopada 2004 r., łącznie – [...] lat, 3 miesiące i 19 dni, w tym służbę w Policji – 1 dzień, okres pracy w -zakładzie pracy – 1 miesiąc oraz okres pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym – 5 lat i 7 miesięcy i 26 dni, ustalając procentową wysokość wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat na poziomie 5%. Podstawą stwierdzenia nieważności rozkazu przez organy obu instancji było ustalenie, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jest niewystarczający dla zaliczenia skarżącemu do wysługi lat, uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego, wnioskowane przez niego okresy pracy w gospodarstwie rolnym, co skutkowało, zdaniem organu, rażącym naruszeniem art. 80 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze należy zauważyć, że rażące naruszenie art. 80 k.p.a. może stanowić podstawę stwierdzenia nieważności, jako że przepis ten stanowi integralny element zasady prawdy materialnej (art. 7 k.p.a.), mającej status ogólnej zasady postępowania administracyjnego i wyznaczającej jeden z fundamentalnych standardów prawidłowego postępowania organu władzy w sprawie indywidualnej z zakresu administracji publicznej. Naruszenie powołanego przepisu musi być jednak "rażące" (art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a.), a więc oczywiste, jednoznaczne, niebudzące wątpliwości. Takim naruszeniem art. 80 k.p.a. byłoby z pewnością ustalenie przez organ okoliczności istotnej w sprawie na podstawie dowodu, który w sposób oczywisty i jednoznaczny takiej okoliczności nie potwierdza (podobnie NSA w wyroku z dnia 25 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 1418/07, publ. Lex nr 515144). Tak jednak w omawianym przypadku nie było. Przede wszystkim na uwagę zasługuje fakt, że Komendant Główny Policji swoje przekonanie o istnieniu podstaw do stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] wywodzi z odmiennej oceny stanu faktycznego, w oparciu o który doszło do jego wydania. Tymczasem tryb stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej uruchamiany winien być wówczas, gdy istnieje kwalifikowana wada decyzji – wada prawna, pozwalająca uznać, że zachodzi rażące naruszenie prawa, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Jednak w przypadku odmiennej oceny tych samych ustaleń faktycznych, nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa, bowiem rzecz w istocie sprowadza się do nowej kwalifikacji stanu faktycznego w oparciu o te same normy prawne, które stanowiły podstawę pierwotnego orzekania przez organ i nawet jeśli ich wykładnia doprowadziła organ do innych wniosków, niż przy wydaniu decyzji w trybie zwykłym, to – zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowym – błędy wykładni nie mogą być kwalifikowane w kategoriach rażącego naruszenia prawa.

Odnosząc powyższe uwagi do przedmiotowej sprawy należy zauważyć, że stosownie do treści art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, ilekroć przepisy prawa lub postanowienia układu zbiorowego pracy albo porozumienia w sprawie zakładowego systemu wynagradzania przewidują wliczanie do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownika wynikające ze stosunku pracy, okresów zatrudnienia w innych zakładach pracy, do stażu tego wlicza się pracownikowi także okresy prowadzenia indywidualnego gospodarstwa rolnego lub pracy w takim gospodarstwie, prowadzonym przez współmałżonka.

Analiza obowiązujących w przedmiotowej materii przepisów prowadzi do wniosku, iż aby zaliczyć skarżącemu do wysługi lat, uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego, wnioskowane przez niego okresy pracy w gospodarstwie rolnym, należało ustalić, czy w podanych okresach wnioskodawca mógł faktycznie prowadzić działalność rolniczą na własny rachunek.

W niniejszej sprawie organ wskazał, iż skarżący uczęszczał do czerwca 1999 r. do Technikum Łączności Nr [...] w L., a następnie od dnia [...] października 1999 r. do dnia [...] kwietnia 2004 r. odbywał studia dzienne na [...] Uniwersytecie [...] na Wydziale Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji. Ponadto podał, że od lipca do października 2002 r. skarżący był zatrudniony w Polskim Centrum Marketingowym w W., w miesiącu październiku 2002 r. odbywał praktyki w Banku Polska Kasa Opieki S.A., a w listopadzie tego samego roku odbywał praktyki w L. Urzędzie Wojewódzkim. Zdaniem Komendanta Głównego Policji powyższe okoliczności, praktycznie uniemożliwiały skarżącemu prowadzenie osobiście i na własny rachunek działalności rolniczej w pozostającym w jego posiadaniu gospodarstwie rolnym. A to zdaniem organu oznacza, że skarżący w okresie od dnia [...] lutego 1998 r. do dnia

[...] września 2003 r. faktycznie nie mógł prowadzić działalności rolniczej na własny rachunek.

Dla ustalenia kwestii prowadzenia przez skarżącego gospodarstwa rolnego przywołać należy treść art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, z którego wynika, że rolnikiem jest osoba fizyczna, prowadząca na własny rachunek działalność rolniczą jako posiadacz (samoistny albo zależny) gospodarstwo rolne położone w granicach Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli ten rolnik lub domownik nie podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu lub nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty albo nie ma ustalonego prawa do świadczeń z ubezpieczeń społecznych.

W tym miejscu należy wskazać, że dokonując wykładni tego przepisu Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 29 września 2005 r. I UK 16/2005 (OSNP 2006/17-18, poz. 278) stwierdził, że prowadzenie działalności rolniczej oznacza prowadzenie na własny rachunek przez posiadacza gospodarstwa rolnego działalności zawodowej, związanej z tym gospodarstwem, stałej osobistej oraz mającej charakter wykonywania pracy lub innych zwykłych czynności wiążących się z jego prowadzeniem. W uzasadnieniu tego wyroku wskazano odwołując się do wcześniejszego orzecznictwa, że wykładnia określeń "rolnik" i "prowadzenie działalności rolniczej", zawarte w art. 6 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, wskazuje na zawodowy, stały, osobisty i realizujący interes danej osoby charakter tej działalności. Osobisty charakter działalności, jako cecha działalności rolniczej, oznacza, że rolnik osobiście prowadzi gospodarstwo rolne, co wyraża się co najmniej tym, że do niego zwykle należy podejmowanie decyzji dotyczących prowadzonego gospodarstwa. Sąd Najwyższy wyjaśnił również, że prowadzenie działalności rolniczej wiąże się ściśle z normalnymi działaniami koniecznymi dla prowadzenia gospodarstwa rolnego. Z kolei nastawienie działalności rolniczej na realizacje interesów rolnika wynika wprost z wymagania, aby działalność była prowadzona na własny rachunek co oznacza, że skutki majątkowe prowadzenia przez rolnika gospodarstwa rolnego są zarachowane na jego rzecz. Osobiste i na własny rachunek prowadzenia gospodarstwa oznacza jedynie osobiste zarządzanie, czyli decydowanie o rodzaju i rozmiarze produkcji rolnej, a także ponoszenie nakładów i czerpanie korzyści. Ponadto należy podkreślić, że Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 6 grudnia 2007 r. I UK 139/07 (OSNP 2009/1-2/24) przyjął, że czynności prowadzące do wytworzenia produktów rolnych nie muszą być wykonywane osobiście przez rolnika, może on korzystać z członków rodziny lub pracowników najemnych. Przebywanie rolnika w gospodarstwie rolnym jest potrzebne z uwagi na konieczność wykonywania lub nadzorowania pracy, ponoszenia bieżących wydatków i reagowania w sprawach wymagających natychmiastowej decyzji. Potrzeba ta wynika ze specyfiki gospodarki rolnej, nie jest natomiast wymaganiem ustawowym. Organizacja pracy w gospodarstwie rolnym należy do rolnika i może on tak zorganizować prace, aby gospodarstwo funkcjonowało podczas jego nieobecności. Dlatego też posiadacz gospodarstwa rolnego nie przestaje być rolnikiem w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników z powodu czasowej nieobecności w tym gospodarstwie, jeżeli nie utracił jego posiadania i nie doprowadził do zaprzestania działalności rolniczej w zakresie przez niego organizowanym. W świetle powyższego, nie znajduje uzasadnienia stanowisko orzekającego organu, że pobieranie nauki nawet w trybie dziennym w niezbyt oddalonej miejscowości wyklucza zastosowanie art. 6 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Za przyjęciem, że skarżący prowadził gospodarstwo rolne po myśli powołanego przepisu przemawia również podleganie ubezpieczeniu społecznemu z tego tytułu. O utracie statusu rolnika nie może bowiem przesądzać czasowa i niezbyt długa nieobecność związana z nauką, a jak podnosi sam skarżący, dająca się pogodzić prowadzeniem gospodarstwa.

W świetle powyższego nie zasadne jest twierdzenie organu, że rozkaz personalny Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] rażąco narusza prawo, gdyż został wydany bez dostatecznego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy. W ocenie Sądu taka sytuacja zachodziłaby wówczas, gdyby został on wydany z zaniechaniem jakiegokolwiek postępowania dowodowego. Natomiast jeśli takie postępowanie zostało przeprowadzone, to nawet przy pewnych jego niedociągnięciach, nie można tego rodzaju uchybienia rozpatrywać w kategoriach rażącego naruszenia prawa. Doktryna i orzecznictwo są zgodne, że nie uzasadnia żądania wznowienia odmienna ocena dowodu, który był znany. Skoro nie jest podstawą do wznowienia postępowania odmienna ocena materiału dowodowego, to z pewnością ocena ta nie może być podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji. Tryb ten ma zastosowanie wyłączenie do wad istotnych kwalifikowanych, tj. wad o ciężarze gatunkowym zdecydowanie większym niż w przypadku wad uzasadniających wznowienie postępowania. Naruszenie przepisów postępowania, dające podstawę do stwierdzenia nieważności musi mieć charakter kwalifikowany, tj. rażący (art. 156 § 1 ust. 2 k.p.a.). Zaś o rażącym naruszeniu przepisów postępowania można by mówić gdyby "proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu prawa wskazywało na ich oczywistą niezgodność" (wyrok NSA z 17 kwietnia 1996 r., III SA 565/95, BiuI. Skarb. 1997, nr 2, s. 26). Takiej sytuacji jednak w niniejszej sprawie nie ma, bowiem podstawą do wydania decyzji z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] była analiza materiału dowodowego.

Uznanie za prawidłową podstawę do stwierdzenia nieważności odmienną ocenę materiału dowodowego powoduje rażące naruszenie zasady trwałości decyzji ostatecznych. Skoro sprawa objęta jest powagą rzeczy osądzonej, to stwierdzenie nieważności decyzji, która sprawę tą kończyła z uwagi na rzekome błędy proceduralne - ale z pewnością nie mające charakteru rażących - oczywiście narusza art. 15 i 16 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, iż decyzje w przedmiocie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] sierpnia 2010r. nr [...] zostały wydane z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Organy nieprawidłowo uznały, że decyzja, zaliczająca okres prowadzenia przez skarżącego indywidualnego gospodarstwa rolnego do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego, rażąco narusza prawo.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku.

W oparciu o art. 152 ww. ustawy, Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w całości.