Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2998/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-02-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 138 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art 9a, art 1243 ust 1
journal: Dz.U. 2015 poz 782
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie sędzia WSA Magdalena Durzyńska, sędzia WSA Piotr Korzeniowski (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Iwaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2016 r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Wojewody [...] (dalej: organ II instancji, organ odwoławczy) z [...] lipca 2015 r. nr [...] wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a.), w związku z art. 9a, art. 124 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 782, dalej: u.g.n.), po rozpatrzeniu odwołania T. P. (dalej: skarżąca) z [...] lipca 2015 r. od decyzji Starosty [...] (dalej: organ I instancji) z [...] czerwca 2015r. znak: [...] ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości położonej w miejscowości [...], gmina [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. 3,8100 ha, dla której jest prowadzona przez Sąd Rejonowy w [...] księga wieczysta nr [...], poprzez zezwolenie [...] S.A. z siedzibą w [...] (dalej: wnioskodawca, [...] S.A., inwestor) na założenie i przeprowadzenie w granicach pasa technologicznego przewodów i urządzeń służących do przesyłu energii elektrycznej w ramach realizacji inwestycji pn: "Budowa dwutorowej linii 400 kV [...] z czasową pracą jednego toru na napięciu 220 kV w relacji [...]" oraz zobowiązującej [...] S.A. z siedzibą w [...] do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po wykonaniu prac, a jeżeli byłoby to niemożliwe, albo powodowałoby nadmierne trudności lub koszty, do zapłaty odszkodowania.

W decyzji z [...] lipca 2015 r. organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Stan sprawy przestawiał się następująco:

W dniu 10 marca 2015 r. K. D. - pełnomocnik [...] S.A. złożyła w Starostwie Powiatowym w [...] wniosek o wydanie: 1. decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości położonej w miejscowości [...] gm. [...], oznaczonej jako działka nr [...]; 2. decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości z rygorem natychmiastowej wykonalności.

W dniu 14 kwietnia 2015 r. przeprowadzona została rozprawa administracyjna z udziałem pełnomocnika [...] S.A. oraz współwłaścicielki nieruchomości – T. P., na której strony zapoznane zostały z treścią zgromadzonych w sprawie dokumentów.

W trakcie rozprawy administracyjnej T. P. oświadczyła, że nie wyraża zgody na budowę linii energetycznej na działce nr [...], ale skłonna jest prowadzić negocjacje z inwestorem. Oświadczyła ponadto, że skłonna jest wyrazić zgodę na budowę linii energetycznej po wypłaceniu odszkodowania w wysokości 4,5 miliona złotych. Jej zdaniem, linia energetyczna może być wybudowana na innych gruntach. Pełnomocnik [...] S.A. oświadczyła, że wyznaczenie dodatkowego terminu na przeprowadzenie rokowań nie przyniesie zamierzonego skutku z uwagi na to, że T. P. żąda odszkodowania za ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w wysokości, której [...]. S.A. nie jest w stanie spełnić.

W dniu 14 kwietnia 2015 r. do organu I instancji zostało złożone pismo opatrzone datą 13 kwietnia 2015 r. i zatytułowane "Uwagi i wnioski", w którym współwłaściciele nieruchomości wnieśli o: 1. oddalenie wniosku; 2. zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 §1 pkt4 k.p.a.; 3. oddalenie wniosku o wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości z rygorem natychmiastowej wykonalności. Pismo podpisane zostało przez T. P. w dniu 17 kwietnia 2015 r., po wezwaniu do uzupełnienia wniosku pismem z 15 kwietnia 2015 r. Pozostali współwłaściciele nie uzupełnili złożonego wniosku poprzez jego podpisane w wyznaczonym przez organ I instancji terminie.

W dniu 27 kwietnia 2015 r. pełnomocnik [...] S.A., na piśmie odniósł się do uwag i wniosków współwłaścicieli nieruchomości z 13 kwietnia 2015 r. (data wpływu do Urzędu 14 kwietnia 2015 r.).

W dniu 15 maja 2015 r. Starosta [...] po rozpatrzeniu wniosku z [...] kwietnia 2015 r. wydał postanowienie [...], w którym odmówił zawieszenia postępowania w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej nr [...], położonej w miejscowości [...] gm. [...], stanowiącej własność T. P., M. P., M. P. i M. P. wszczętego na wniosek pełnomocnika [...] S.A.

Wojewoda [...] w rozstrzygnięciu nadzorczym nr LEX- [...] z [...] grudnia 2014 r. (publ. Dz. Urz. Woj. [...] z 2014 r., poz. [...]) wskazał, że część ustaleń planu miejscowego pozostaje w sprzeczności z wcześniejszymi unormowaniami zawartymi w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego i stwierdził nieważność części ustaleń uchwały nr [...] Rady Gminy [...] z [...] listopada 2014 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla dwutorowej linii elektroenergetycznej NN 400 kV [...] na terenie gminy [...]. W rozstrzygnięciu nadzorczym Wojewoda [...] nie uchylił natomiast miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego część działki nr [...] położonej w [...] gmina [...], pod budowę dwutorowej linii elektroenergetycznej NN 400 kV [...]. W piśmie z 23 kwietnia 2015 r. [...] S.A. występujące w postępowaniu na prawach strony, reprezentowane na zewnątrz przez pełnomocnika – K. D., wyraziły sprzeciw wobec wniosku współwłaścicieli nieruchomości o zawieszanie toczącego się postępowania.

Starosta [...] w decyzji nr [...] z [...] czerwca 2015 r. ograniczył sposób korzystania z nieruchomości położonej w miejscowości [...], gmina [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. 3,8100 ha, dla której Sąd Rejonowy w [...] prowadzi księgę wieczystą KW nr [...], w której jako właściciele nieruchomości ujawnieni są T. i M. P., poprzez zezwolenie [...] S.A. na założenie i przeprowadzenie nad nieruchomością przewodów i urządzeń służących do przesyłu energii elektrycznej w ramach realizacji inwestycji pn: "Budowa dwutorowej linii 400 kV [...]z czasową pracą jednego toru na napięciu 220 kV w relacji [...]".

W decyzji stwierdzono, że ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości polegać będzie na zezwoleniu na:

- przeciągnięciu nad nieruchomością przewodów napowietrznej dwutorowej linii elektroenergetycznej 400 kV [...], tj. przewodów fazowych 3x AFL-8350 mm i odgromowych linii 2xOPGW 48J skojarzonych ze światłowodem oraz późniejszym funkcjonowaniu dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej wraz z wszelkimi obiektami i urządzeniami niezbędnymi do jej eksploatacji;

- wykonaniu przebudowy istniejących na nieruchomości napowietrznych linii elektroenergetycznych wysokiego napięcia, średniego napięcia, niskiego napięcia oraz linii telekomunikacyjnych, zbliżonych lub krzyżowanych z linią;

- dostępie, wejściu, przechodzie, przejeździe niezbędnym sprzętem osób upoważnionych przez [...] S.A. w celu wykonania czynności związanych z budową, eksploatacją, konserwacją, remontem, modernizacją, przebudową, usuwaniem awarii linii, w tym dokonywaniem wymiany niezbędnych jej elementów;

- ustanowieniu ograniczeń i zakazów wynikających z istnienia pasa technologicznego linii o szerokości 70 m (tj. po 35 m w każdą stronę od osi linii), w tym polegających na zakazie wznoszenia w pasie technologicznym budynków mieszkalnych, budowli, zakazie utrzymywania w pasie technologicznym drzew, krzewów i roślinności przekraczającej 3 m wysokości, a także korzystaniu z nieruchomości obciążonej w sposób zgodny z aktualnie obowiązującymi przepisami dotyczącymi linii elektroenergetycznych, ochrony zdrowia i życia ludzkiego oraz ochrony środowiska;

- wycince istniejącego na nieruchomości drzewostanu w zakresie niezbędnym do wybudowania linii oraz jej eksploatacji, w szczególności wycince drzewostanu na obszarze pasa technologicznego oraz trwałe lub okresowe wyłączenie części nieruchomości (w obrębie pasa technologicznego) z produkcji rolnej i/lub leśnej.

W rozstrzygnięciu zaskarżonej decyzji wskazano na lokalizację i powierzchnię ograniczenia, stosownie do złącznika graficznego nr 1 do decyzji - mapy w skali 1:1000 z naniesionym projektowanym odcinkiem linii elektroenergetycznej w obrębie przedmiotowej nieruchomości, tj. w działce nr [...] - część o pow. 0,7458 ha (pas technologiczny wymiarach 70 m i 112 m) oraz okres ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, tj. od maja 2015 r. do grudnia 2016 r., nie dłużej niż 60 dni. Zobowiązano również [...] S.A. do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po przeprowadzeniu linii energetycznej, a jeżeli byłoby to niemożliwe, albo powodowałoby nadmierne trudności lub koszty, do zapłaty odszkodowania.

W odwołaniu T. P. zarzuca zaskarżonej decyzji naruszenie:

- art. 124 ust. 1 u.g.n. "poprzez brak precyzyjnego określenia części nieruchomości, której dotyczyć ma ograniczenie";

art. 124 ust. 3 u.g.n. poprzez brak przeprowadzenia z właścicielami przedmiotowej nieruchomości przez wnioskodawcę rzetelnych rokowań, w miejsce których, w toku prowadzonych rozmów składane przez wnioskodawcę propozycje były znacznie zaniżone i w żaden sposób nie odpowiadające wartości ograniczeń w korzystaniu z należących do właścicieli nieruchomości, a co za tym idzie uznać je należy za działania pozorne;

- art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. "poprzez odmowę zawieszenia postępowania, pomimo toczących się postępowań mających wpływ na niniejsze postępowanie", w tym dwóch postępowań przed sądami administracyjnymi ze skarg mieszkańców gminy [...] na uchwałę Rady Gminy [...] w sprawie uchwalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy [...] oraz uchwałę Rady Gminy [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] dla dwutorowej linii elektroenergetycznej NN 400 kV [...]na terenie gminy [...] oraz postępowania odwoławczego dotyczącego decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z [...] kwietnia 2015 r. o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie ww. inwestycji. Zdaniem skarżącej, uwzględnienie wymienionego odwołania może doprowadzić do tego, że inwestycja będzie musiała mieć inny przebieg, niż wskazany we wniosku i nie będzie przechodziła przez należące do skarżącej nieruchomości, a co za tym idzie, wniosek inwestora inicjujący niniejsze postępowanie będzie bezprzedmiotowy.

Skarżąca wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji i oddalenie wniosku, ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W decyzji z [...] lipca 2015 r. organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że podnoszone zarzuty nie mogą skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji organu I instancji. Przed wydaniem decyzji dopełniono obowiązku przeprowadzenia rokowań o udostępnienie nieruchomości w celu realizacji inwestycji, zaś roszczenie finansowe strony nie może stanowić podstawy do stwierdzenia, że rokowania te były niewłaściwie prowadzone.

W ocenie Wojewody [...], projektowany przebieg linii elektroenergetycznej jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i jego ustalenia w sposób kategoryczny przesądzają o przebiegu przedmiotowej inwestycji przez wskazaną w postępowaniu nieruchomość. Ponadto jak ustalono, przebieg linii elektroenergetycznej jak i szerokość pasa technologicznego stanowi minimalne niezbędne obciążenie przedmiotowej nieruchomości uwzględniające potrzeby przedsiębiorstwa przesyłowego w zakresie odpowiedniego dostępu do urządzeń przesyłowych, korzystania z nich w niezbędnym zakresie, potrzebę ich naprawy, konserwacji i bieżącej eksploatacji (art. 124 ust. 6 u.g.n.). Według organu odwoławczego, wbrew twierdzeniu strony, organ I instancji w wyczerpujący sposób dokonał oceny dopuszczalności wydania decyzji w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości, analizując zarówno obowiązujące w tym zakresie przepisy u.g.n., jak również prawidłowo uznając spełnienie wszystkich przesłanek do zastosowania tych przepisów. Ocena decyzji wydanej na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. nie mogła natomiast uwzględniać okoliczności dotyczących ustalenia lokalizacji inwestycji i ewentualnych nieprawidłowości, jakie zdaniem strony zaistniały, przy ustalaniu tej lokalizacji, ponieważ lokalizacja ta wynika wprost z postanowień obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zatem zarzuty dotyczące lokalizacji inwestycji nie mogą być rozpatrywane w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości poprzez zezwolenie na realizację inwestycji celu publicznego. Zdaniem Wojewody [...], stwierdzić należy, że organ rozważając uzasadniony interes właściciela nieruchomości i jak najmniejszą dla niego uciążliwość inwestycji musi rozważyć także sprawę w szerszym kontekście obejmującym znaczenie przewidywanej inwestycji jako służącego realizacji interesu społecznego, w tym przypadku mającego strategiczne znaczenie dla całego kraju. Ponadto, materiał dowodowy jak i postępowanie wyjaśniające w sprawie spełnia wymogi przepisów art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Według Wojewody [...], wbrew zarzutom odwołania organ I instancji podjął czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony.

W ocenie organu odwoławczego, zaskarżona decyzja została podjęta zgodnie z wymogami zarówno prawa materialnego jak i procedury administracyjnej. Strony brały udział w postępowaniu i na każdym jego etapie miały możliwość wypowiedzenia się co do zgromadzonych dokumentów i ustaleń. Przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie wyjaśniające, jak również zgromadzony materiał dowodowy umożliwił dokonanie oceny w zakresie spełnienia przesłanek do ograniczenia sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości w celu realizacji planowanej inwestycji, stosownie do wymogu ustawowego.

W skardze z 11 września 2015 r. skarżąca w całości zaskarżyła decyzję nr [...] Wojewody [...] z [...] lipca 2015 r. Na podstawie art. 57 § 1 pkt. 3 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a., ww. decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy w postaci: art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 124 ust. 1 u.g.n. polegające na tym, że poprzez brak zastosowania ww. przepisów organ bezzasadnie przyjął, że w niniejszej sprawie w utrzymanej w mocy decyzji z 26 czerwca 2015 r. organ I instancji precyzyjnie określił lokalizację i powierzchnię ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, podczas gdy prawidłowa ocena okoliczności niniejszej sprawy przedstawionych w zgromadzonym materiale dowodowym, powinna prowadzić do wniosku, że w niniejszej sprawie organ I instancji nie określił w sposób prawidłowy lokalizacji i powierzchni ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, ponieważ ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości wskazane w ww. decyzji odnoszą się do całej powierzchni nieruchomości położonej w miejscowości [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 3,8100 ha (KW nr [...]), podczas gdy zgodnie z art. 124 § 1 u.g.n. oraz zasadą ograniczania korzystania z nieruchomości przez właściciela w jak najmniejszym, niezbędnym zakresie, ww. ograniczenie powinno sprowadzać się jedynie do części ww. nieruchomości, na której ma być prowadzona inwestycja.

Na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ) p.p.s.a. skarżąca wnosi o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji. Na podstawie art. 135 p.p.s.a., wnosi również o uchylenie decyzji Starosty [...] z [...] czerwca 2015 r. Na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 9 u.g.n., wnosi o wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji w całości ze względu na niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej oraz jej rodzinie znacznej szkody oraz trudnych do odwrócenia skutków. Na podstawie art. 111 § 2 p.p.s.a., wnosi o połączenie niniejszej sprawy ze sprawą z jej skargi z 11 września 2015 r. na decyzję nr [...] Wojewody [...] z [...] lipca 2015 r. dotyczącą niezwłocznego zajęcia nieruchomości, która obejmuje również niniejsze postępowanie, mając na uwadze, że decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości i decyzja o niezwłocznym zajęciu nieruchomości są decyzjami związanymi. Na podstawie art. 200 p.p.s.a., skarżąca wnosi o zasądzenie na jej rzecz od Wojewody [...] kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że określenie nieruchomości, na której ma być wykonywane ograniczenie sposobu korzystania było w decyzji organu I instancji nieprecyzyjne oraz sprzeczne z zasadą ustanawiania ograniczeń praw właściciela do niezbędnego zakresu, m. in. poprzez brak dokładnego wskazania zakresu wycinki drzew (w decyzji wskazane jest jedynie, że w szczególności dotyczy ono wycinki w pasie technologicznym), zapewnienia dostępu, wejścia, przechodu, przejazdu (brak wskazania części nieruchomości objętej ww. ograniczeniem) oraz wykonania przebudowy istniejących na nieruchomości napowietrznych linii elektroenergetycznych oraz linii telekomunikacyjnych (brak wskazania części nieruchomości objętej ww. ograniczeniem).

W ocenie skarżącej, decyzję organu I instancji należało uznać za nieprecyzyjną, a co za tym idzie, należało uznać jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, celem ustalenia przez ww. organ, w jakim niezbędnym zakresie dla przeprowadzenia inwestycji konieczne jest ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości przez właściciela, w szczególności, na jakiej powierzchni ww. nieruchomości konieczne jest wykonanie przebudowy istniejących na nieruchomości napowietrznych linii elektroenergetycznych oraz linii telekomunikacyjnych, na jakiej części nieruchomości konieczne będzie przeprowadzenie wycinki drzew oraz przez jaką część nieruchomości właściciel musi zapewnić wnioskodawcy swobodny przejazd, dostęp i możliwość przechodzenia. Pomimo ww. okoliczności, organ II instancji w zaskarżonej decyzji wskazał, że określenie powierzchni nieruchomości, której dotyczy ograniczenie sposobu korzystania jest precyzyjne i ogranicza się do powierzchni pasa technologicznego, którą uznać należy za konieczną i niezbędna do umożliwienia przeprowadzenia inwestycji pożytku publicznego. Zdaniem skarżącej, ww. ustalenie pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią decyzji I instancji, która odnosi się do całej powierzchni nieruchomości objętej KW nr [...], na co wskazuje nie tylko brak zastrzeżenia w treści decyzji organu I instancji ww. ograniczenia powierzchni, ale również stwierdzenie z treści ww. decyzji odnoszące się do wycinki drzew, która ma być prowadzona w szczególności w zakresie pasa technologicznego. Zdaniem skarżącej, organ administracyjny nie uzasadnia również, z jakiego powodu uznaje, że powierzchnia pasa technologicznego jest powierzchnią wymaganą dla ograniczeń wskazanych w decyzji organu I instancji.

W postanowieniu z [...] września 2015 r. nr [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 9 u.g.n. oraz art. 123 k.p.a. wstrzymał z urzędu wykonanie zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z [...] lipca 2015 r. nr [...].

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c, p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Przeprowadzona na płaszczyźnie zgodności z prawem kontrola zaskarżonej decyzji, w ramach wskazanych kryteriów, prowadzi do konstatacji, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa.

W ocenie Sądu, organy administracji w sposób wyczerpujący i rzetelny zebrały materiał dowodowy, a następnie dokonały prawidłowej jego oceny pod względem zastosowania przepisów k.p.a. i u.g.n.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy w postaci art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 124 ust. 1 u.g.n. wskazać należy, że materiał dowodowy oraz postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organ I i II instancji jest zgodne z wymogami określonymi w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Wbrew zarzutom skargi organy administracji orzekające w niniejszej sprawie podjęły czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. Wskazać należy, że strony brały udział w postępowaniu i na każdym jego etapie miały możliwość wypowiedzenia się co do zgromadzonych dokumentów i podjętych ustaleń. Wskazać należy, że z chwilą wszczęcia postępowania administracyjnego na organie administracji ciąży obowiązek zapewnienia stronie czynnego udziału w każdej fazie postępowania w taki sposób, aby strona mogła uczestniczyć zarówno w zbieraniu materiału dowodowego jak i mieć możliwość zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym. Wszczęcie postępowania zobowiązuje również organ do wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem sprawy. Organy czuwają też nad tym by strony nie poniosły szkody z tytułu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Na organie administracji ciąży obowiązek zmierzający do wyjaśnienia rzeczywistej woli osoby, jeżeli charakter pisma wniesionego przez nią może budzić wątpliwości. Przepisy k.p.a. nakładają na organy administracji obowiązek prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębić zaufanie do organów państwa (art. 8 k.p.a.), z czym powiązana jest zasada udzielania informacji określona w art. 9 k.p.a. Strony postępowania winny być informowane w takim zakresie, w jakim konieczne jest, by z powodu nieznajomości prawa nie poniosły szkody, co istotne jest zwłaszcza w sprawach, których okoliczności dają podstawę do wniosku, że strona pierwszy raz zetknęła się z takimi problemami faktycznymi i prawnymi.

Zdaniem Sądu, przeprowadzone przez organy I i II instancji postępowanie wyjaśniające, jak również zgromadzony materiał dowodowy w kontrolowanej przez Sąd sprawie mając na uwadze przedstawioną wyżej wykładnię zasad postępowania administracyjnego umożliwił dokonanie oceny w zakresie spełnienia przesłanek wymaganych przez prawo do ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w celu realizacji planowanej inwestycji.

Podnieść należy, że z zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a. wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań.

Według Sądu, kierując się tak zakreśloną treścią tej zasady postępowania administracyjnego nie można zgodzić się z zarzutem naruszenia art. 8 k.p.a. przez organy orzekające w niniejszej sprawie. Wskazać należy, że o skuteczności zarzutów stawianych na podstawie art. 8 k.p.a. nie decyduje każde uchybienie, lecz tylko takie które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ", o którym mowa na gruncie przywołanego przepisu, rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem organu drugiej instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy.

Zdaniem Sądu, uzasadnienie decyzji zarówno organu I jak i II instancji spełnia wymagania określone w art. 107 § 3 k.p.a. Z uzasadnienia decyzji organu I i II instancji wynikają motywy podjętych rozstrzygnięć, których przedmiotem jest ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości położonej w miejscowości [...] gmina [...] oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. 3, 81 ha.

W ocenie Sądu, uzasadnienia kontrolowanych decyzji stanowią uzewnętrznioną motywację podjętych w nich rozstrzygnięć. W uzasadnieniach tych znalazło się bowiem ustalenie, jakie normy obowiązują w związku z wydaniem decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości i jakie jest ich znaczenie w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości. Organy dokonały interpretacji przedstawionych przepisów wchodzących w skład instytucji prawnej ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Podejmując rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie organy przeprowadziły również w sposób prawidłowy proces subsumcji stanu faktycznego pod obowiązujące normy prawne. Proces ten w ocenie Sądu znalazł odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji organu I i II instancji.

W niniejszej sprawie organ II instancji prowadził postępowanie od początku, nie będąc związany ustaleniami organu instancji niższej. W przedmiotowej sprawie Wojewoda [...] ustosunkował się do twierdzeń skarżącej zawartych w odwołaniu, a także przeprowadził kontrolę instancyjną działania, które podjął Starosta [...]. Ustalenia te znajdują bowiem swój wyraz w decyzji odwoławczej z 30 lipca 2015 r. W zaskarżonej do Sądu decyzji organ II instancji powołał się na motywy wyrażone przez organ I instancji. Wojewoda [...] uzasadnił także fakt nieuwzględnienia odwołania T. P. z 7 lipca 2015 r., podając motywy, jakimi się kierował przy odrzuceniu poszczególnych twierdzeń zawartych w tym odwołaniu. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji z [...] lipca 2015 r. wyczerpująco udowodnił także brak związku przyczynowego między wadami postępowania zarzucanymi w odwołaniu, a decyzją I instancji.

Należy stwierdzić, że uzasadnienia kontrolowanych przez Sąd decyzji wydanych w przedmiotowej sprawie są związane z przedmiotem rozstrzygnięcia, którym jest ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości położonej w miejscowości [...] gmina [...], oznaczonej jako działka nr [...].

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 124 ust. 1 u.g.n. wskazać należy, że przedmiotowa inwestycja została zaplanowana przez inwestora zgodnie z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla dwutorowej linii elektroenergetycznej NN 400 kV [...] na terenie gminy [...], uchwalonym uchwalą nr [...] Rady Gminy [...] z [...] listopada 2014 r. (publ. Dz. Urz. Woj. [...] z 2015 r., poz. [...]), według którego, część przedmiotowej nieruchomości znajduje się w jednostce strukturalnej planu o symbolu EE - teren infrastruktury elektroenergetycznej. Na terenie tym dopuszcza się lokalizację obiektów urządzeń elektroenergetycznych w tym: słupów i przewodów elektroenergetycznych oraz infrastruktury towarzyszącej w tym: dróg do obsługi infrastruktury elektroenergetycznej. Wydanie decyzji poprzedzone było próbą uzyskania zgody na korzystanie z nieruchomości w celu realizacji inwestycji.

Z treści art. 124 ust. 3 u.g.n. wynika nakaz, aby wydanie zezwolenia poprzedzone zostało rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac określonych w art. 124 ust. 1 u.g.n. Wymieniony przepis ustanawia pierwszeństwo umownego uregulowania kwestii dysponowania przez inwestora nieruchomością na cele budowlane związane z realizacją inwestycji liniowej, przed rozstrzygnięciem tej kwestii w formie decyzji administracyjnej. Nieosiągnięcie zgody pomiędzy właścicielem nieruchomości lub użytkownikiem wieczystym, a inwestorem, upoważnia organ administracyjny do wydania zezwolenia wymienionego w art. 124 ust. 1 u.g.n.

Ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości jest wiec instytucją prawną, która ingeruje w prawo własności. Wskazać należy również, że ograniczenie korzystania z nieruchomości musi być zgodne z przeznaczeniem urządzeń przesyłowych. Regulacja zawarta w art. 124 ust. 1 u.g.n. jest szczególnym rodzajem wywłaszczenia, polegającym na ograniczeniu prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego. Ten szczególny charakter wyraża się w tym, że obowiązują tu odmienne niż przy wywłaszczeniu nieruchomości zasady i tryb obciążania nieruchomości w postaci ograniczenia sposobu korzystania z tej nieruchomości.

Podkreślić należy, że ingerencja w konstytucyjnie chronione prawo własności możliwa jest w sytuacji, gdy plan miejscowy przewiduje dla danej nieruchomości realizację celu publicznego. Ograniczenie, w drodze decyzji, sposobu korzystania z nieruchomości powinno mieć charakter minimalny i niezbędny dla samego wykonywania tego korzystania. Wykładnia pojęcia ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n., powinna też uwzględniać racjonalny sposób korzystaniu z urządzeń technicznych przez inwestora. Istotne znaczenie ma zatem w miarę szczegółowe wyznaczenie zakresu tego ograniczenia w decyzji. Wydanie decyzji na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. winno zostać poprzedzone próbami uzyskania zgody osób mających prawa rzeczowe do nieruchomości na jej udostępnienie, a czynności te powinny zostać udokumentowane i dopiero ich bezskuteczność upoważnia do złożenia wniosku o wydanie decyzji. Zarówno zgoda jak i jej brak muszą być wyrażone przez właściwy podmiot w sposób jasny i niebudzący wątpliwości.

Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że złożenie wniosku poprzedzone było przeprowadzeniem przez inwestora z właścicielem nieruchomości rokowań, mających na celu uzyskanie zgody na dobrowolne udostępnienie nieruchomości. [...] S.A. poinformowała właścicieli nieruchomości o zakresie planowanej inwestycji, załączając do dokumentów mapę określającą przebieg linii elektroenergetycznej na nieruchomości jak również proponowała stronie wynagrodzenie za możliwość korzystania z nieruchomości. Ponadto inwestor poinformował właścicieli nieruchomości, że odmowa przyjęcia oferty, a także nieudzielanie odpowiedzi we wskazanym terminie zostanie uznane za niewyrażenie zgody na założenie i przeprowadzenie na nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłu lub dystrybucji energii elektrycznej w rozumieniu art. 124 ust. 1 u.g.n. Jak wskazano we wniosku, pisma pozostały bez odpowiedzi i żadna ze stron nie wyraziła zgody na dobrowolne udostępnienie nieruchomości w celu realizacji inwestycji. Zatem przesłanka poprzedzenia rokowaniami wniosku o ograniczenie sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości została spełniona w niniejszej sprawie.

Nie można zgodzić się z zarzutem, że w decyzji z [...] czerwca 2015 r., organ I instancji nie określił w sposób prawidłowy lokalizacji i powierzchni ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, ponieważ ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości wskazane ww. decyzji odnoszą się do całej powierzchni nieruchomości położonej w miejscowości [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 3,81000 ha, podczas gdy zgodnie z art. 124 ust. 1 u.g.n. oraz zasadą ograniczania korzystania z nieruchomości przez właściciela w jak najmniejszym, niezbędnym zakresie, ww. ograniczenie powinno obejmować jedynie część nieruchomości, na której ma być prowadzona inwestycja.

Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu wskazać należy, że w punkcie 3 decyzji organu I instancji określono, że wielkość zajętej powierzchni pod pas technologiczny na działce nr [...] położonej w miejscowości [...] gm. [...] wynosi 0,7458 ha (tj. pas gruntu o szerokości 70 m i długości 112 m i została przedstawiona na załączniku nr 1. Zgodnie z treścią pkt 2 lit. d decyzji organu I instancji, ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości polegać będzie na zezwoleniu na: ustanowieniu ograniczeń i zakazów wynikających z istnienia pasa technologicznego linii o szerokości 70 m (tj. po 35 metrów w każdą stronę od osi linii), w tym polegających na zakazie wznoszenia w pasie technologicznym budynków mieszkalnych, budowli, zakazie utrzymywania w pasie technologicznym drzew, krzewów i roślinności przekraczającej 3 metry wysokości, a także korzystaniu z nieruchomości obciążonej w sposób zgodny z aktualnie obowiązującymi przepisami dotyczącymi linii elektroenergetycznych, ochrony zdrowia i życia ludzkiego i ochrony środowiska.

Ponadto na załączniku graficznym nr 1 sporządzonym w skali 1:1000, do decyzji Starosty [...] z [...] czerwca 2015 r. wskazano projektowany odcinek linii z zakreskowaną powierzchnią pasa technologicznego o szerokości 70 m w obrębie [...] dla nr działki [...] oraz stanowisko słupa. Z opisu załącznika nr 1 wynika wprost, że dotyczy on: 1. Planu trasy linii 2x400 kV [...]; 2. Długości osi linii na przedmiotowej działce wynoszącej 112 m; 3. Szerokości pasa technologicznego wynoszącej 70 m oraz 4. Powierzchni pasa technologicznego na przedmiotowej działce wynoszącej 7 458 m2. Załącznik opatrzony jest podpisem i pieczęcią projektanta.

Wbrew zatem zarzutom skargi w decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości położonej w miejscowości [...] gmina [...] oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. 3, 81 ha wskazano zarówno powierzchnię nieruchomości, która podlegać będzie ograniczeniu, lokalizację inwestycji oraz okres ograniczenia sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości.

Nie jest zatem uzasadnione twierdzenie skarżącej, że określenie nieruchomości, na której ma być wykonywane ograniczenie sposobu korzystania było w decyzji organu I instancji nieprecyzyjne oraz sprzeczne z zasadą ustanawiania ograniczeń praw właściciela do niezbędnego zakresu m.in. poprzez dokładnego wskazania zakresu wycinki w pasie technologicznym), zapewnienia dostępu, wejścia, przechodu, przejazdu (brak wskazania części nieruchomości objętej ww. ograniczeniem.

W ocenie Sądu, w wydanej decyzji organu I instancji zakres ograniczenia prawa własności jest ściśle określony, wskazuje jednoznacznie przebieg inwestycji przez nieruchomość jak i zakres uszczuplenia władztwa skarżącej w zakresie niezbędnym do wykonania przedmiotowej inwestycji oraz zgodnie z warunkami wynikającymi z planu zagospodarowania przestrzennego. Decyzja Starosty [...] z [...] czerwca 2015 r. ograniczająca korzystanie przez skarżącą z jej nieruchomości jest precyzyjna w zakresie określenia części, której dotyczą ograniczenia. Wymóg ten, pośrednio wynika z przepisu art. 124 ust. 7 zdanie pierwsze u.g.n., który stanowi, że decyzja taka jest podstawą do dokonania wpisu w księdze wieczystej.

Mając na uwadze, że zaskarżona decyzja podjęta została z uwzględnieniem obowiązujących przepisów prawa, a przyczyny, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji znalazły jednoznaczny wyraz w jej uzasadnieniu, co pozostaje w zgodzie z obowiązkami organu wymienionymi w art. 107 § 1 i 3 k.p.a., skarga nie mogła zostać uwzględniona, a Sąd orzekł na mocy art. 151 p.p.s.a. jak w sentencji.