Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 587/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-09-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13g ust. 1 pkt 2, art. 40c, art. 41.
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. 64. ust. 1.
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: par. 3 i par. 57 ust. 3.
journal: Dz.U. 2003 nr 32 poz 262
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich  niezbędnego wyposażenia

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Bosakirska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak Protokolant Aneta Stefaniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2009 r. sprawy ze skargi P. S.A. w Z. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] listopada 2008 r. w zakresie nałożonej kary pieniężnej w wysokości 120 złotych z tytułu przekroczenia dopuszczalnej długości pojazdu lub pojazdu z ładunkiem za każdy rozpoczęty 1 m i utrzymał w pozostałym zakresie nakładającą na stronę skarżącą – P. S.A. w Z. (dalej zwane P. S.A.) karę pieniężną w wysokości 1740 zł.

Do powyższych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Jak wynika z protokołu kontroli w dniu [...] września 2008 r. na drodze wojewódzkiej nr [...] w miejscowości J., został zatrzymany do kontroli pojazd marki [...] o nr rej. [...] wraz z przyczepą marki [...] o nr rej. [...], kierowany przez P. G., pracownika P. S.A. Zespołem pojazdów były przewożone trociny.

Pojazd został poddany procesowi ważenia na punkcie przystosowanym do statycznych ważeń pojazdów, znajdującym się przy drodze wojewódzkiej nr [...]. Ważenia dokonano za pomocą wag statycznych o numerach fabrycznych [...] i [...] posiadających aktualną legalizację Urzędu Miar. Świadectwa legalizacji wag znajdują się w aktach. W aktach znajduje się również potwierdzona kopia Protokołu z pomiaru pochylenia terenu w miejscu ważenia, sporządzonego dnia [...] czerwca 2008 r. przez geodetę uprawnionego, a także "Instrukcja ważenia pojazdów", z której wynika, że kierowca zapoznał się ze sposobem postępowania w trakcie ważenia oraz z wymienionymi wyżej dokumentami, co potwierdził własnoręcznym podpisem.

Kontrola wykazała, że nacisk na drugą oś napędową wynosił 17,05 t. i przekraczał nacisk dopuszczalny o 2,55 t.

Ustalono długość pojazdu na 19 m i stwierdzono przekroczenie o 0,25 m długości dopuszczalnej.

Kierowca nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym i oświadczył, iż ładunek trocin mógł się przesunąć podczas załadunku kontenera, co spowodowało przekroczenie dopuszczalnych mas. Z kontroli został sporządzony protokół, którego kierowca nie podpisał, jednak nie zgłosił do niego żadnych uwag.

W dniu [...] września 2008 r. zostało wszczęte postępowanie administracyjne wobec P. S.A. w Z..

W toku postępowania pełnomocnik strony skarżącej w piśmie do [...] Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2008 r. oświadczył, iż ważenie odbyło się nieprawidłowo i z naruszeniem wszelkich przepisów, zgodnie z którymi strefa ważenia winna być wyróżniona na jezdni. Ponadto powierzchnia jezdni w strefie ważenia powinna być z lanego betonu i leżeć w jednej płaszczyźnie. Strefa ważenia w J., gdzie dokonywano kontroli jest wykonana z nawierzchni bitumicznej, oznaczenia są niewyraźne, widoczne są dziury, jest nierówno i w takich warunkach prawidłowe ważenie jest niemożliwe.

Decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego na podstawie art. 13g ust. 1 pkt 2, art. 13g ust. 1, art. 40c, art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jednolity Dz. U. 2007, Nr 19, poz. 115 ze zm., dalej jako u.d.p.), art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm., dalej jako p.r.d.), § 3 i § 57 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r., Nr 32, poz. 262 ze zm.), rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 19 października 2005 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą się poruszać pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t. (Dz. U. z 2005 r., Nr 219, poz. 1861), rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 19 października 2005 r. w sprawie wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t. (Dz. U. z 2005 r., Nr 219, poz. 1860) oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli z dnia [...] września 2008 r. nałożył na P. S.A. w Z. karę pieniężną w kwocie 1860 zł.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 41 ust. 6 u.d.p. droga wojewódzka nr 287, po której poruszał się kontrolowany pojazd należy do kategorii dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t., Zgodnie z lp. 6.9. załącznika nr 2 do u.d.p. na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t., dla podwójnej osi napędowej nacisk nie może przekroczyć 14,5 t. Nacisk na podwójną oś napędową kontrolowanego pojazdu wyniósł 17,05 t., zatem przekroczył dopuszczalny nacisk o 2,55 t. i za to naruszenie nałożono karę pieniężną w wysokości 1740 zł zgodnie z l.p. 6.9. lit. d załącznika nr 2 do u.d.p. Ponadto stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej długości pojazdu o 0,25 m za co nałożono karę w wysokości 120 zł.

Organ wskazał, iż kierowca po przeprowadzeniu ważenia został poinformowany o naruszeniach i o możliwości powtórnego ważenia, celem weryfikacji wyników, z czego skorzystał. Kierowcy zostały okazane wszystkie niezbędne dokumenty świadczące o prawidłowości przeprowadzenia i zabezpieczenia procesu ważenia. Kierujący nie przedstawił wymaganego zezwolenia na przejazd pojazdu ponadnormatywnego, w związku z powyższym nałożenie powyższych kar jest uzasadnione.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła P. S.A. w Z do Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Wskazała, iż strefa ważenia w miejscowości J. nie spełnia wymogów, ani co do materiałów, z których została wykonana, ani co do równości płaszczyzny, która zdecydowanie przekracza dopuszczalne normy. Kierowcy kazano wyciągnąć na czas ważenia tarczę tachografu i wolno wjechać na wagę, co nie zostało wyjaśnione w treści decyzji. Ponadto organ I instancji w ogóle nie wziął pod uwagę faktu, iż pojazdem przewożono trociny, których przemieszczanie się podczas jazdy spowodowało przekroczenie dopuszczalnych nacisków.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego powołując się na art. 138 § 1 pkt 1, art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej zwany k.p.a.), art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13g ust. 1, ust. 1a, ust. 2, art. 40c u.d.p. oraz lp. 1, lp. 6 pkt 9 lit. d i e załącznika nr 2 do w/w ustawy, art. 64 ust. 1 p.r.d.: w pkt 1 uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 120 zł z tytułu przekroczenia dopuszczalnej długości pojazdu lub pojazdu z ładunkiem za każdy rozpoczęty 1 m ponad dopuszczalną długość i umorzył postępowanie w pierwszej instancji, w pkt 2 utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałym zakresie.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał, iż organ I instancji nakładając karę pieniężną za przekroczenie dopuszczalnej długości pojazdu nie wziął pod uwagę brzmienia przepisu art. 61 ust. 6 pkt 2 p.r.d., który dopuszcza wystawanie ładunku na odległość nie większą niż 2 m, co zostało w tym przypadku zachowane, należało więc w tym zakresie uchylić nałożoną karę.

Organ II instancji uznał za prawidłowe rozstrzygnięcie Wojewódzkiego [...] Inspektora Transportu Drogowego, co do drugiego naruszenia. Organ wyjaśnił, iż ważenia dokonano przy pomocy wag przenośnych do pomiarów statycznych. W trakcie takiego ważenia pojazd znajdujący się na wadze jest unieruchomiony. W miejscu ważenia na drodze wojewódzkiej nr [...] używane są wyłącznie wagi przenośne do pomiarów statycznych. Organ wskazał, iż wagi użyte w trakcie kontroli winny spełniać jedynie wymogi określone rozporządzeniem Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] października 2003 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne (Dz. U., Nr 183., poz. 1791). Takie wymogi zostały spełnione, co potwierdzają Świadectwa Legalizacji Ponownej wydane przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar Nr [...] w [...]. Organ odwoławczy wskazał ponadto, iż świadectwo legalizacji ponownej dla wagi nieautomatycznej, elektronicznej o znaku fabrycznym: [...] oraz nr fabrycznym [...] zostało wystawione w dniu [...] maja 2007 r. z przewidzianym terminem ważności do dnia [...] maja 2009 r. oraz odpowiednio dla wagi o znaku fabrycznym [...] i nr fabrycznym [...] świadectwo legalizacji ponownej zostało wystawione również w dniu [...] maja 2007 r. z przewidzianym terminem ważności do [...] maja 2009 r. (świadectwa legalizacji ponownej znajdują się w aktach sprawy). Wymienione rozporządzenie nie wprowadziło szczególnych warunków dla miejsca, na którym miało być wykonywane ważenie przy pomocy wag nieautomatycznych. W obowiązujących przepisach brak jest uregulowania procedury ważenia za pomocą wag nieautomatycznych przez organy kontrolne, z żadnego przepisu nie wynika też konieczność okazywania dokumentów legalizacyjnych. W celu zapewnienia maksymalnej dokładności wyników Inspekcja Transportu Drogowego korzysta wyłącznie z miejsc wypoziomowanych, odpowiednio zbadanych i zatwierdzonych przez odpowiednie organy. Miejsce przeprowadzenia ważenia na drodze wojewódzkiej nr [...] legitymuje się dokumentem zatwierdzającym wydanym przez właściwe organy, a pomiary wskazują, że pomierzone spadki mieszczą się w normie, przewidzianej dla wag do pomiarów statycznych - U, 16% spadku podłużnego przy normie 1 % i od 0,66 % do 1,32 % spadku poprzecznego przy normie 2 %, co oznacza, że na takim miejscu mogłyby również być dokonywane pomiary statyczne (protokół z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów znajduje się w aktach sprawy). Ważenie pojazdu odbyło się więc prawidłowo i ustalone pomiary były zgodne ze stanem rzeczywistym.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła na powyższą decyzję P. S.A. w Z. zaskarżając ją w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 1740 zł za przekroczenie dopuszczalnego nacisku na oś pojazdu.

Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając jej naruszenie art. 15 w związku z art. 127, art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewyjaśnienie w sposób wszechstronny i wyczerpujący stanu faktycznego sprawy, nie zebranie i nie rozpatrzenie całego materiału dowodowego, dokonanie dowolnej oceny dowodów, nieuwzględnienie twierdzeń i zarzutów strony skarżącej, brak odniesienia się w uzasadnieniu decyzji do wszystkich zarzutów poprzez ustalenie, że strefa ważenia w miejscowości Jasień na drodze wojewódzkiej nr [...] spełnia wszelkie wymagania umożliwiające przeprowadzenie dokładnego i obiektywnego ważenia, a także nieustosunkowanie się do uwag skarżącej, co do wyjęcia tarczki tachografu podczas ważenia pojazdu.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego, wniósł o jej oddalenie powołując argumentację jak w uzasadnieniu decyzji. Wskazał na prawidłowość dokonanego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270) dalej zwanej p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami.

Kontrolując w ten sposób zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, skarga jest więc nieuzasadniona.

Stosownie do art. 64 ust. 1 cytowanej wyżej ustawy - Prawo o ruchu drogowym, ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, albo którego wymiary lub masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia.

W myśl art. 13g ust. 1 u.d.p., za przejazd pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu, wymierza się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 40c tej ustawy w przypadku stwierdzenia, że pojazd przekracza dopuszczalną masę całkowitą, naciski osi, wymiary lub przejazd pojazdu odbywa się bez zezwolenia wymaganego przepisami o ruchu drogowym, inspektor Inspekcji Transportu Drogowego (...) ma prawo wymierzenia i pobrania kary pieniężnej (...).

W sprawie niniejszej jest niesporne, że kontrolowany pojazd poruszał się po drodze o dopuszczalnym nacisku osi pojedynczej do 8 t. i nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Sporne pozostaje, czy i o ile przekroczony został dopuszczalny nacisk na podwójnej osi napędowej i co za tym idzie czy zasadnie została nałożona kara pieniężna, bowiem skarżący kwestionuje prawidłowość ważenia i ustalenia wynikające z protokołu ważenia, z których wynika, że nacisk wynosił 17,05 t. przy dopuszczalnym nacisku 14,5 t.

W ocenie Sądu zarzuty skarżącego do wynikających z protokołu wyników ważenia są nieuzasadnione i dowolne.

Z akt wynika, że ważenia dokonano wagami o ważnych świadectwach legalizacji, w miejscu do tego przeznaczonym, zbadanym przez geodetę uprawnionego, co do zachowania właściwego kąta nachylenia terenu. Kierowca został pouczony o sposobie dokonania najazdu na wagi i zachowaniu w czasie ważenia. Okoliczności te potwierdził własnoręcznym podpisem. Kierowca nie zgłosił żadnych zastrzeżeń do protokołu ważenia, a brak jego podpisu nie świadczy o zastrzeżeniach, co do sposobu ważenia, a tylko o tym, że odmówił podpisania protokołu, co jest jego uprawnieniem. Kierowca, a potem strona przyznali, że ładunek był sypki i mógł się przemieścić w czasie jazdy.

Protokół ważenia powinien spełniać wymogi z art. 68 § 1 k.p.a. tj. powinno z niego wynikać kto, kiedy, gdzie i jakich czynności dokonał, kto i w jakim charakterze był przy tym obecny, co i w jaki sposób w wyniku tych czynności ustalono i jakie uwagi zgłosiły obecne osoby. Protokoły kontroli sporządzone w sprawie niniejszej wymogi te spełniają.

Prawidłowo sporządzony protokół jest dokumentem urzędowym sporządzonym przez powołane do tego organy w zakresie ich działania, zatem zgodnie z art. 76 § 1 k.p.a. stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. W sprawie niniejszej protokół dokumentuje przebieg i wynik przeprowadzonej czynności ważenia pojazdu.

Zgodnie z art. 76 § 3 k.p.a. możliwe jest przeprowadzenie dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego. Jednak w sprawie niniejszej, żaden taki dowód nie został przeprowadzony ani przedstawiony, a podniesione zastrzeżenia nie zasługują na uwzględnienie. Wobec faktu, że w aktach znajdują się świadectwa legalizacji wag świadczące o tym, iż wagi były sprawne, protokół pomiaru nachylenia terenu, świadczący o tym, że teren był należycie wypoziomowany oraz protokół ważenia, świadczący o wyniku ważenia dokonanego przy pomocy tych właśnie wag i w tym właśnie miejscu, zastrzeżenia skarżącej należy uznać za gołosłowne. Kilka niewyraźnych zdjęć nawierzchni drogi nie może stanowić dowodu, że wynik ważenia jest nierzetelny. W aktach brak zatem dowodów przeciwnych w stosunku do dowodów przedstawionych przez organ, z których to dowodów wynika przekroczenie dopuszczalnego nacisku na podwójną oś napędową. Nie są zatem uzasadnione zarzuty, że w sprawie naruszono art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 i art. 107 k.p.a., bowiem przeprowadzone postępowanie dowodowe nie budzi zastrzeżeń.

Trafny jest zarzut nieustosunkowania się przez organ II instancji do podnoszonej przez stronę okoliczności wyjęcia tarczki z tachografu w chwili ważenia. Organ II instancji powinien odnieść się do wszystkich zarzutów odwołania, a nieodniesienie się do podnoszonej przez stronę okoliczności stanowi uchybienie procesowe. Jednak obecność lub nieobecność tarczki (wykresówki) w tachografie pozostaje bez żadnego wpływu na prawidłowość ważenia oraz na wynik ważenia, a skarżąca nie wskazuje dlaczego podnosi tę okoliczność i jaki mogłaby ona mieć wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu jest to więc uchybienie procesowe, które nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy.

Należy uznać za bezzasadny zarzut skarżącej dotyczący prędkości pojazdu przy wjeździe na wagę, co mogłoby ewentualnie spowodować przesunięcie ładunku i konsekwencji przekroczenie nacisku na oś pojazdu. Kierowca (profesjonalista) był poinformowany o sposobie najazdu na wagę i z żadnych adnotacji nie wynika, że wjechał na wagę w sposób wadliwy, zakłócający rzetelność pomiaru.

Nie może być także skuteczny zarzut przemieszczenia się ładunku sypkiego w czasie transportu. To profesjonalny przewoźnik jest zobowiązany tak dokonywać załadunku i tak wykonywać przewóz, aby ładunek, także sypki, nie ulegał przemieszczaniu.

Zważywszy na powyższe Sąd uznał, że podniesione przez stronę zarzuty nie są uzasadnione, a zaskarżona decyzja nie narusza prawa, zatem działając na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji i oddalił skargę.