Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA 3201/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-02-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz Sędziowie WSA Wojciech Mazur /spr./ asesor WSA Wanda Zielińska-Baran Protokolant Grażyna Dalba po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2004 r. sprawy ze skargi W. i C. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. na rzecz W. i C. G. kwotę 10 /dziesięć złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2002 r. nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy N. na podstawie art. 39, art.40 ust.l i ust.3, art. 42 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym / Dz.U. nr 89, poz. 415/ oraz art. 104 kpa ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji P. polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej na działce nr [...] przy ul. [...] w N., oznaczonej w załączniku graficznym nrl stanowiącej integralną część decyzji.

Odwołanie od powyższej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego złożyli między innymi C. i W. G. zarzucając, iż planowana inwestycja spowoduje oddziaływanie pola elektromagnetycznego na ich nieruchomość, która znajduje się w odległości 30 m od planowanej inwestycji oraz podnieśli, iż pracownicy UMiG w N. nie uznają ich prawa własności do działki, na którą będzie miała wpływ planowana inwestycja, pomimo, iż wcześniej, gdy prowadzili rozbudowę domu na przedmiotowej działce zastrzeżeń nie wnosili.

Decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. na podstawie, art. 138 § 1 pkt 3 kpa umorzyło postępowanie odwoławcze w stosunku do C. i W. G., przyjmując, iż skarżącym nie przysługuje przymiot strony ponieważ ich działka nie sąsiaduje bezpośrednio z działką, na której ma być usytuowana przedmiotowa inwestycja a także nie znajduje się ona w zasięgu pól elektromagnetycznych o wartościach wyższych niż 0,1 W/m2. Ponadto zachodzą wątpliwości co do stanu prawnego nieruchomości skarżących.

Skargę na powyższą decyzję złożyli C. i W. G. podnosząc, iż zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem, ponieważ na rozprawie w dniu 21 czerwca 2002 r. był inny skład niż ten, który wydał zaskarżoną decyzję. Ponadto stwierdzili, że wątpliwości organu, co do stanu prawnego ich działki są nieuzasadnione a tym samym naruszają ich prawo własności zagwarantowane art. 21 Konstytucji. Skarżący uważają również, iż mają interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa i powinni brać udział w przedmiotowym postępowaniu w charakterze strony.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. wniosło ojej oddalenie podnosząc, iż zarzuty wymienione w skardze są niezasadne." Zaskarżoną decyzję Kolegium wydało w składzie trzyosobowym określonym w decyzji, a wyznaczonym zarządzeniem przewodniczącego składu z dnia 7 czerwca 2002 r.. Orzeczenie to zapadło po odbyciu w dniu [...] lipca 2002 r. niejawnej narady wymienionego w decyzji składu orzekającego. Narada obejmowała dyskusję, głosowanie nad orzeczeniem i zasadnicze motywy rozstrzygnięcia. Natomiast w toku postępowania odwoławczego została przeprowadzona rozprawa w dniu 21 czerwca 2002 r.. W trakcie tej rozprawy rzeczywiście uczestniczył inny skład Kolegium, a to z uwagi na nieobecność w dniu rozprawy jednego z członków wyznaczonego składu." Okoliczność ta nie stanowiła jednak podstawy do odroczenia rozprawy na podstawie art. 94 kpa i w w tym dniu nie zostało wydane żadne orzeczenie. Ponadto Kolegium wskazało, iż zarówno przepisy kodeksu postępowania administracyjnego jak i ustawy z dnia 12.10.1994 o samorządowych kolegiach odwoławczych / tj. Dz.U. Nr 79 z 2001 r., poz. 856/ nie wykluczają możliwości zmiany osobowej składu orzekającego i zaskarżona decyzja jest zgodna z przepisami art. 107 § 1 kpa i art. 17 i 18 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych. Co do pozostałych zarzutów Kolegium potrzymało swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

W pierwszym rzędzie Sąd musiał zbadać zasadność zarzutu podniesionego w skardze, że zaskarżoną decyzję wydało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. w innym składzie od tego, który przeprowadził poprzedzającą tę decyzję rozprawę jak też dokonać ustaleń, co do tego, jaki wpływ może mieć powyższa okoliczność na ocenę sądu administracyjnego w kwestii zgodności z prawem działania organu administracji publicznej.

Ze zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji wynika jednoznacznie, iż w przedmiotowej sprawie została w dniu 24 czerwca 2002 r. przeprowadzona rozprawa administracyjna przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. w określonym w protokóle rozprawy składzie, natomiast zaskarżoną decyzję wydało Kolegium w innym składzie niż ten, który rozprawę przeprowadził / zmienił się jeden członek składu orzekającego/. Z powyższego wynika, że słuszny jest zarzut podniesiony przez stronę skarżącą, iż w innym składzie sprawę rozpoznano na rozprawie a w innym składzie sprawę tę rozstrzygnięto wydając decyzję.

Dokonanie oceny, czy taka okoliczność stanowi poważną wadę postępowania organu, skutkującą koniecznością wyeliminowania przez sąd zaskarżonej decyzji, wymaga przeprowadzenia analizy przepisów ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych / Dz.U. Nr 79, poz. 885 ze zm./.

Stosownie do treści art. 17 ust. 1 tej ustawy, zamieszczonego w rozdziale 3 pt. zasady działania kolegium zapadają po " przeprowadzeniu rozprawy lub na posiedzeniu niejawnym". Ponadto kolegium wydaje orzeczenie po odbyciu niejawnej narady składu orzekającego / art. 17 ust. 2/ zaś orzeczenie podpisują wszyscy członkowie składu orzekającego /art. 17 ust. 5/ a kolegium orzeka w składzie trzyosobowym /art. 18/.

Z przepisów tych jednoznacznie wynika, że przed wydaniem orzeczenia kolegium przeprowadza rozprawę lub wydaje orzeczenie na posiedzeniu niejawnym, przy czym wydanie orzeczenia musi być poprzedzone naradą niejawną składu orzekającego.

Organem kolegialnym administracji publicznej właściwym do rozpoznania sprawy administracyjnej i wydania w tej sprawie orzeczenia / decyzji, postanowienia/jest konkretny określony trzyosobowy skład kolegium, chyba, że przepisy szczególne stanowią inaczej.

W niniejszej sprawie została wyznaczona rozprawa administracyjna. Nie jest przy tym istotne, czy przeprowadzenie rozprawy przed wydaniem orzeczenia było konieczne, czy też z własnej inicjatywy Kolegium uznało przeprowadzenie rozprawy za celowe. W myśl art. 17 ust. 2 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych po przeprowadzeniu rozprawy powinna się odbyć niejawna narada składu orzekającego, poprzedzająca wydanie orzeczenia.

Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych nie zawiera wprawdzie przepisu, który by w sposób literalny określał, czy niejawna narada, mająca na celu przeprowadzenie dyskusji oraz głosowania nad orzeczeniem i zasadniczymi motywami rozstrzygnięcia, powinna odbyć się bezzwłocznie po przeprowadzeniu rozprawy lub posiedzenia niejawnego i w tym samym składzie. Nie jest jednak możliwy do zaakceptowania pogląd, iż naradę niejawną po pewnym czasie od rozprawy / posiedzenia niejawnego/ może przeprowadzić inny skład kolegium od tego, który sprawę rozpoznał po przeprowadzeniu rozprawy lub na posiedzeniu niejawnym. Jeżeli kolegium w określonym składzie przeprowadzeni rozprawę lub posiedzenie niejawne i następnie odbędzie naradę niejawną, nie może również wydać orzeczenia rozstrzygającego sprawę w innym składzie.

Sąd miał także na uwadze, iż przepisy ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych, pomimo usytuowania kolegiów jako organów administracji publicznej w pewnym zakresie zbliżają zasady ich działania do zasad funkcjonowania sądów administracyjnych. Sąd w określonym ustawowo składzie w sprawie rozpoznawanej na rozprawie w zasadzie niezwłocznie po jej przeprowadzeniu odbywa naradę i wydaje orzeczenie / art. 136, 137 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270)/. Zapewnia to możliwość dokonania prawidłowej oceny wyników rozprawy, przedyskutowania przez skład orzekający dokonanych na rozprawie ustaleń i efektywne orzekanie. Niedopuszczalne jest przeprowadzenie rozprawy w innym składzie od tego, który następnie wydaje orzeczenie. Naruszenie tej zasady stanowi rażące naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności orzeczenia. Ustalony do rozpoznania na rozprawie skład orzekający jest, bowiem właściwy do rozstrzygnięcia sprawy. Wydanie orzeczenia w innym składzie od tego, który rozpoznał sprawę na rozprawie powoduje, iż orzeczenie to jest dotknięte wada, którą należy potraktować jako orzekanie przez organ do tego niewłaściwy. W myśl art. 183 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wydanie orzeczenia przez niewłaściwy skład sądu jest traktowane jako przesłanka nieważnościowa.

W ocenie orzekającego w niniejszej sprawie składu Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie przepisy art. 17 ust. 1 i art. 18 ust. 1 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych należy interpretować tak jak to ma miejsce w postępowaniu przed sadami administracyjnymi. W związku z powyższym należy przyjąć, iż skład kolegium przeprowadzający rozprawę i wydający orzeczenie powinien być ten sam, zaś narada nad orzeczeniem i wydanie tego orzeczenia zasadniczo powinno się odbyć bezzwłocznie po przeprowadzeniu rozprawy.

Jak wynika z akt sprawy rozprawę przeprowadziło Kolegium w określonym składzie, a następnie po upływie kilku dni zaskarżoną decyzję wydało Kolegium w innym składzie. W sentencji tej decyzji podaje się, iż została ona wydana "po rozpoznaniu na rozprawie". Co świadczy o tym, że po przeprowadzonej rozprawie sprawy nie skierowano na posiedzenie niejawne.

Wada polegająca na tym, iż sprawę rozstrzygnął /wydal decyzję/ inny skład Samorządowego Kolegium Odwoławczego niż ten, który sprawę rozpoznał na rozprawie należy ocenić jako rażące naruszenie art. 17 ust. 1 i 2 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych - art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Można również uznać, że w sytuacji, gdy właściwym do rozpoznania sprawy na rozprawie, przeprowadzenia niejawnej narady i wydania orzeczenia jest kolegium w tym samym składzie osobowym, to wydanie orzeczenia w sprawie przez kolegium w innym składzie od tego, który sprawę rozpoznał na rozprawie stanowi też wadę określoną w art. 156 § 1 pkt 1 kpa /decyzje wydał organ niewłaściwy/.

Z uwagi na powyższe Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz. 1270/. Na podstawie art. 153 w/w ustawy przedstawiona ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wiążą organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Na podstawie art. 97§ 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ sprawę rozpoznał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 209 w/w ustawy.