Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 934/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2019-12-10 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art. 61 par 3, par 5
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Stanisław Grzeszek po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie podatku od czynności cywilnoprawnych postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.


UZASADNIENIE

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie podatku od czynności cywilnoprawnych, skarżąca A. W. wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na to, że jej zdaniem, wykonanie przedmiotowej decyzji stanowić będzie dla niej znaczne obciążenie finansowe. Wniosek nie zawierał uzasadnienia, a ponadto nie załączono do niego żadnych dokumentów na jego poparcie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) - dalej p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części skarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Przepis ten zawiera regulację dotyczącą tymczasowej ochrony interesów strony skarżącej w toku zawisłego postępowania sądowoadministracyjnego. Ochrona ta uzależniona jest jednak od istnienia w konkretnej sprawie wymienionych w powołanym przepisie przesłanek tj. wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.

Należy podkreślić, że wykazanie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na skarżącym. Jak podnoszono wielokrotnie w orzecznictwie, sąd nie bada z urzędu faktu, czy szkoda lub trudne do usunięcia skutki rzeczywiście mogą zaistnieć, lecz wykazanie tego faktu ciąży na wnioskodawcy.

Pozostaje bowiem poza sporem, że przytoczona regulacja nakłada określone obowiązki nie tylko na sąd administracyjny, ale i na wnioskodawcę. Jest on zobowiązany: "do rzeczowego uzasadnienia swego wniosku, poprzez poparcie go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej" (por. postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I FSK 983/08, LEX nr 468877). Pozostawienie przez ustawodawcę uznaniu sądu zasadności wstrzymania aktu wiąże się w związku z powyższym z koniecznością szczególnie wnikliwego i przekonującego uzasadnienia przez skarżącego wniosku, wykazującego potrzebę wstrzymania wykonania aktu (por. postanowienie NSA z dnia 10 maja 2011 r., sygn. akt II FZ 106/11, LEX nr 795365).

Jak z powyższego wynika, uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o istnieniu powyższych zagrożeń, co dopiero uzasadniać może wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Argumentacja takiego wniosku musi być odpowiednia, tzn. w sposób przekonujący pokazująca konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. Brak należytego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w istocie uniemożliwia jego merytoryczną ocenę.

Przypomnieć w tym miejscu należy, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż w razie uwzględnienia przez sąd skargi i uchylenia decyzji można otrzymać zwrot uiszczonej kwoty (por. postanowienie NSA z dnia 29 listopada 2013 r., sygn. akt II GZ 684/13; LEX nr 1432682). Obowiązkiem wnioskodawcy jest natomiast wykazanie, że na skutek zapłaty spornej kwoty grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku wykonania zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot zapłaconej dobrowolnie, bądź wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami (tak: Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 maja 2014 r., sygn. akt II GSK 1020/14, Lex Omega nr 1467667).

Walor ochronny ma również prawna możliwość zmiany lub uchylenia przez sąd w każdym czasie, z urzędu lub na żądanie skarżącego, własnego postanowienia w sprawie wstrzymania wykonania aktu, w sytuacji wykazania zmiany okoliczności, które warunkowały jego podjęcie (por. postanowienie NSA z dnia 19 kwietnia 2011 r., sygn. akt II GSK 520/11, LEX nr 786115).

W sytuacji, gdy – tak jak w niniejszej sprawie – chodzi o decyzję rodzącą obowiązek zapłaty konkretnej sumy pieniężnej, a zatem rozporządzenie majątkiem strony, koniecznym jest wykazanie konkretnych przesłanek wskazujących na trudną sytuację materialną oraz wykazanie, że uszczuplenie tego majątku o kolejne sumy grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z dnia 26 stycznia 2010 r., I FZ 481/09).

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 21 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FZ 640/15: "(...) w przypadku wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu ubiegający się o takie wstrzymanie powinien uzasadnić, dlaczego uważa, że wykonanie zaskarżonego aktu narazi go na znaczną szkodę lub niebezpieczeństwo trudnych do odwrócenia skutków. Tymczasem podkreślić należy, iż wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło. Tylko niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków stanowi przesłankę umożliwiającą skorzystanie z instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji". NSA stanął nadto na stanowisku, że trudna sytuacja materialna nie jest przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i sama w sobie nie stanowi przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie uznał, że skarżąca nie wykazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Opisując w skardze zarzuty wobec zaskarżonej decyzji, strona nie odniosła się jednak wprost do przesłanek wstrzymania zaskarżonego aktu w kontekście art. 61 p.p.s.a., poprzestając na formułowaniu i argumentowaniu zarzutów wobec zaskarżonego aktu. Wywód strony zawarty w skardze odnoszący się do zarzutów wobec zaskarżonego aktu, zmuszałby Sąd do szukania na własną rękę przyczyn wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu i w konsekwencji czynienia domniemań, gdzie przyczyny te upatruje skarżąca. Działania takie nie są praktyką dopuszczalną przy ocenie przez Sąd zasadności wstrzymania zaskarżonego aktu.

Podkreślić należy, że rzeczowe uzasadnienie rozpoznawanego wniosku powinno precyzyjnie opisywać aktualną sytuację finansową i majątkową skarżącej, tak aby sąd rozpoznający ten wniosek doszedł do przekonania, że uiszczenie spornej kwoty przed rozpoznaniem sprawy rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie skarżącej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Tego jednak nie sposób doszukać się w rozpatrywanym wniosku złożonym w niniejszej sprawie. Ogólnikowy wniosek strony, pozbawiony uzasadnienia i stosownych dowodów, nie może stanowić podstawy do orzeczenia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu (por. postanowienie NSA z dnia 16 października 2014r., sygn. akt II OZ 1099/14).

Wyjaśnić również należy, że subiektywne przekonanie o wadliwości wydanej decyzji nie uzasadnia uwzględnienia wniosku. Wskazać należy, iż kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a zatem prawidłowości zastosowania przez organy przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni, sąd dokona dopiero na rozprawie. Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji jako środek ochrony tymczasowej nie przesądza o zasadności samej skargi i oceniany jest w oderwaniu od postawionych w niej zarzutów. Jak wskazuje B. Dauter w: [B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005], środki ochrony tymczasowej nie mogą zastępować orzeczeń zawierających merytoryczną ocenę aktu czy też wpływać na ich treść.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a, orzekł, jak w sentencji postanowienia.