Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 1100/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-03-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 3 § 1, art. 134, art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 1 § 2
journal: Dz.U. 2021 poz 137
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
article: art. 15 zzs4 ust. 3, art. 31zo, art. 31zq
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
article: art. 9, art. 10, art. 62, art. 79a, art. 104, art. 105
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Dnia 3 marca 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Kowalska, Sędzia WSA Ewa Alberciak, , po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2022 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. G. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wniosku o zwolnienie z opłacenia należności z tytułu składek za marzec, kwiecień i maj 2020 roku uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] [...], [...] i nr[...].


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej: Zakład, ZUS), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 31zq ust. 8 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 z późn. zm.), utrzymał w mocy decyzje z [...] znak [...],[...] i [...] umarzające postępowanie w sprawie rozpatrzenia wniosku DG (dalej: wnioskodawca, skarżący) z 15 kwietnia 2020 r. o zwolnienie z opłacenia należności z tytułu składek za marzec, kwiecień i maj 2020 r.

Decyzje z [...] zostały uzasadnione następująco:

15 kwietnia 2020 r. złożono wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za marzec-maj 2020 r.

Zgodnie z art. 31zo ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, płatnikowi składek przysługuje prawo do zwolnienia z opłacenia nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, należnych za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony za ten okres jako płatnik składek:

1) przed dniem 1 lutego 2020 r. i na dzień 29 lutego 2020 r.,

2) w okresie od dnia 1 lutego 2020 r. do dnia 29 lutego 2020 r. i na dzień 31 marca 2020 r.,

3) w okresie od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 marca 2020 r. i na dzień 30 kwietnia 2020 r.

- zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych.

Natomiast w myśl art. 31zq ust. 1 i ust. 3 ww. ustawy, płatnik składek zobowiązany jest przesyłać deklaracje rozliczeniowe lub imienne raporty miesięczne na zasadach i w terminach określonych w przepisach ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zgodnie z tymi przepisami zwolniony jest z obowiązku ich składania.

Warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, było przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za marzec, kwiecień i maj 2020 r. nie później niż do 30 czerwca 2020 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania.

Decyzjami z [...] umorzono postępowanie w sprawie rozpatrzenia wniosku z 15 kwietnia 2020 r. o zwolnienie z opłacenia należności z tytułu składek za marzec, kwiecień i maj 2020 r., ponieważ dokumenty rozliczeniowe zostały złożone 12 lipca 2020 r.

5 sierpnia 2020 r. złożono wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Wobec powyższego Zakład ponownie przeanalizował sprawę o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, stwierdzając, że poprzednio wydana decyzje są prawidłowe. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Zakład doszedł do takich samych wniosków jak w poprzednim postępowaniu. Nowe, powtórne rozstrzygnięcie organu odwoławczego pokrywa się więc z rozstrzygnięciem zawartym w pierwszej decyzji.

Od powyższej decyzji Zakładu skarżący złożył skargę, wnosząc o uchylenie decyzji w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wyjaśnił, że od 18 września 2019 r. prowadzi działalność gospodarczą, lokal gastronomiczny, a od lutego 2020 r. zatrudnia osoby na umowy zlecenie. Księgowość i sprawy pracownicze prowadzi na razie sam ze względu na ograniczenie kosztów, ponieważ do tej pory lokal przynosił straty, które głównie spowodowane były ogłoszoną pandemią i zamknięciem dla klientów. Jednak skarżący nie zwalniał pracowników, ponieważ w swojej ofercie ma również obiady na dowóz. Dlatego też złożył druk ZUS-RDZ, ponieważ była to dla niego ostatnia deska ratunku przed bankructwem, dzięki temu mógł zaoszczędzić na składkach, a tym samym wypłacić pensje pracownikom i zapłacić czynsz za lokal. To tylko niedopatrzenie i niewiedza skarżącego spowodowały, że nie wysłał deklaracji rozliczeniowych do ZUS, miał również problemy techniczne z programem PŁATNIK, wielokrotnie dzwonił na infolinię ZUS i do informatyka. Zaraz po możliwości przesłania deklaracji rozliczeniowych wysłał wszystkie brakujące deklaracje. Składki opłaca zawsze w ustawowym terminie.

W odpowiedzi na skargę ZUS, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: p.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2021 r. poz. 137) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie zgodnie z 134 p.p.s.a., sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 135 p.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych w granicach danej sprawy, której skarga dotyczy, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia.

Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola według powyższych kryteriów wykazała, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzające je decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] zostały podjęte z naruszeniem przepisów prawa w stopniu obligującym do wyeliminowania ich z obrotu prawnego.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymująca w mocy trzy własne decyzje z [...] . umarzające postępowanie w sprawie rozpatrzenia wniosku DG z 15 kwietnia 2020 r. o zwolnienie z opłacenia należności z tytułu składek za marzec, kwiecień i maj 2020 r.

W ocenie Sądu, organ rozpoznający wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy błędnie objął zaskarżonym rozstrzygnięciem trzy sprawy dotyczące zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek załatwione odrębnymi decyzjami z [...] Wskazać należy, że zgodnie z art. 104 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Z powyższego wynika, że jedna sprawa administracyjna powinna być rozstrzygnięta jedną decyzją. Istotę sprawy administracyjnej określa art. 1 pkt 1 i 2 k.p.a., warunkując jej byt od działania właściwego organu uprawnionego do wydania decyzji, której adresatem jest konkretna strona, w oparciu o przepisy materialne, w sprawie indywidualnej. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu I instancji podlega - w wyniku złożenia odwołania bądź wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez uprawniony podmiot - ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ II instancji, przy czym konieczne jest zachowanie tożsamości sprawy rozpatrywanej przez organy obu instancji. Musi zatem zachodzić tożsamość podmiotów oraz przedmiotu postępowania. W niniejszej sprawie wprawdzie skarżący złożył jeden wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek i jeden wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, jednakże ZUS prowadził w stosunku do skarżącego trzy odrębne postępowania w trzech sprawach dotyczących zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za marzec, kwiecień i maj 2020 r., które zakończone zostały trzema odrębnymi decyzjami. W tej sytuacji obowiązkiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych było wydanie na skutek złożonego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy trzech oddzielnych, tożsamych podmiotowo i przedmiotowo, decyzji rozstrzygających sprawy zwolnienia skarżącego z opłacenia należności z tytułu składek za poszczególne miesiące 2020 r.

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie miały zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące tzw. współuczestnictwa, na podstawie których organ rozpoznający wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy byłby uprawniony do prowadzenia jednego postępowania administracyjnego i wydania jednej decyzji kończącej postępowanie. Zgodnie z art. 62 k.p.a., w sprawach, w których prawa lub obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ administracji publicznej, można wszcząć i prowadzić jedno postępowanie dotyczące więcej niż jednej strony. Przepis ten reguluje kwestię tzw. współuczestnictwa formalnego i nawiązuje do zagadnienia wielości spraw administracyjnych prowadzonych łącznie w jednym postępowaniu. Istotą współuczestnictwa formalnego jest połączenie do prowadzenia w jednym postępowaniu administracyjnym odrębnych spraw administracyjnych, które łączy tylko tożsamość zewnętrzna, czyli że są to po względem materialnoprawnym sprawy administracyjne jednego rodzaju (por. wyrok WSA w Poznaniu z 25 marca 2021 r., sygn. akt IV SA/Po 1896/20 i wyrok WSA w Lublinie z 18 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 732/20, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA). Z wielością spraw administracyjnych w rozumieniu przedmiotowego przepisu mamy do czynienia wówczas, gdy są to sprawy tożsame w tym znaczeniu, że każda z tych spraw ma taką samą podstawę faktyczną i taką samą podstawę prawną i do rozstrzygnięcia każdej z tych spraw właściwy jest ten sam organ administracji publicznej, przy czym sprawy te są różne pod względem podmiotowym (różne strony). Natomiast w przedmiotowej sprawie żądanie przyznania ulgi dotyczy należności z tytułu składek za inne miesiące 2020 r. i sprawa dotyczy tej samej strony, tj. skarżącego. Powyższe oznacza, że nie mamy do czynienia ze sprawami różnymi pod względem podmiotowym, jak również z tożsamym stanem faktycznym.

Nadto, uwzględniając regulację zawartą w art. 135 p.p.s.a., która nakłada na sąd obowiązek wyjścia poza granice skargi i podjęcia odpowiednich środków w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia, zauważyć należy, że błędne jest rozstrzygnięcie organu orzekającego w sprawie w I instancji o umorzeniu postępowania z uwagi na niewypełnienie przez stronę obowiązku złożenia dokumentów rozliczeniowych w terminie do 30 czerwca 2020 r. W konsekwencji powyższego nieprawidłowe jest również rozstrzygnięcie organu orzekającego na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymujące w mocy powyższe rozstrzygnięcie.

W myśl art. 31zo ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.), dalej: ustawy COVID-19, mającego zastosowanie wobec skarżącego, na wniosek płatnika składek, który na dzień 29 lutego 2020 r. zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych, zwalnia się z obowiązku opłacenia nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, należne za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 lutego 2020 r.

Stosownie do art. 31zq ust.1 ustawy COVID-19, za marzec, kwiecień i maj 2020 r. płatnik składek zobowiązany jest przesyłać deklaracje rozliczeniowe lub imienne raporty miesięczne na zasadach i w terminach określonych w przepisach ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zgodnie z tymi przepisami zwolniony jest z obowiązku ich składania. Warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za marzec, kwiecień i maj 2020 r. nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania (art. 31zq ust. 3 ustawy COVID-19).

W zaskarżonej decyzji oraz poprzedzających ją decyzjach z 15 lipca 2020 r. ZUS przyjął, że skoro skarżący nie złożył wymaganych dokumentów rozliczeniowych w ustawowym terminie do 30 czerwca 2020 r., to wystąpiła bezprzedmiotowość postępowania w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a., skutkująca koniecznością umorzenia postępowania.

Przypomnieć należy, że zgodnie z treścią art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Umorzenie postępowania jest orzeczeniem formalnym, kończącym postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Umorzenie postępowania administracyjnego powinno być traktowane jako środek ostateczny, mający zastosowanie tylko w tych sytuacjach, kiedy nie ma możliwości podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Umorzenie postępowania ma miejsce wtedy, gdy wystąpi trwała i nieusuwalna przeszkoda w kontynuacji postępowania, uniemożliwiająca wydanie rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, a więc wówczas, gdy brak jest przedmiotu postępowania administracyjnego. Przedmiotem tym jest sprawa administracyjna, postępowanie jest bezprzedmiotowe wówczas, gdy sprawa, która miała być załatwiona decyzją administracyjną nie miała tego charakteru przed datą wszczęcia postępowania lub utraciła ten charakter w jego toku. Z bezprzedmiotowością postępowania w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy z uwagi na brak przedmiotu postępowania (por. wyroki WSA: w Warszawie z 22 maja 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 689/07, w Gorzowie Wielkopolskim z 21 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SA/Go 237/21, w Poznaniu 20 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Po 952/19, CBOSA).

W ocenie Sądu, rozstrzygnięcie organu o umorzeniu postępowania jest błędne, bowiem niespełnienie któregokolwiek z warunków zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek wymienionych w art. 31zq ustawy COVID-19, nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania. Zauważyć należy, że bezzasadność żądania strony oznacza brak przesłanek do uwzględnienia jej wniosku i w przeciwieństwie do bezprzedmiotowości postępowania, musi być wykazana w decyzji załatwiającej sprawę co do jej istoty, a nie prowadzić do umorzenia postępowania. Natomiast, jeżeli żądanie strony nie dotyczy sprawy podlegającej rozstrzygnięciu co do istoty przez organ administracji publicznej, to mamy do czynienia z bezprzedmiotowością tego postępowania i postępowanie takie powinno ulec umorzeniu (por. wyroki WSA: w Warszawie z 15 lutego 2006 r., sygn. akt I SAB/Wa 72/05, w Rzeszowie z 1 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 1107/10, w Poznaniu z 24 czerwca 2021 r., sygn. akt III SA/Po 515/20, CBOSA).

Wobec powyższego, wydając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją decyzje umarzające postępowanie w sprawie rozpatrzenia wniosku z 15 kwietnia 2020 r. o zwolnienie z opłacenia należności z tytułu składek, organ nie rozstrzygnął prawidłowo sprawy zainicjowanej wskazanym wnioskiem. Uznając bowiem, że strona nie spełnia warunków do przyznania ulgi, a zatem, że jej żądanie jest niezasadne, powinien wydać decyzję merytoryczną rozstrzygająca sprawę co do istoty odmawiająca zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, nie zaś decyzję umarzającą postępowanie z powodu bezprzedmiotowości postępowania. Brak przesłanek do uwzględnienia żądania strony nie czyni postępowania administracyjnego bezprzedmiotowym w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. i nie oznacza, że postępowanie takie nie powinno być prowadzone. W konsekwencji, wydając decyzje umarzające postępowanie, organ uchylił się od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.

Sąd wskazuje ponadto, że w rozpoznawanej sprawie doszło do istotnego naruszenia art. 9 k.p.a., którym ustawodawca nałożył na organy administracji publicznej obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, a także czuwania nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, a to poprzez udzielanie im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że realizacja obowiązków wynikających z art. 9 k.p.a. polega, między innymi na powinności organu administracji poinformowania strony w sposób szczegółowy o tym, od jakich okoliczności zależy rozstrzygnięcie sprawy i jakie dowody powinny być przedstawione przez stronę, aby zostało wydane rozstrzygnięcie o żądanej przez nią treści (por. wyrok NSA z 6 września 2001 roku, sygn. akt V SA 44/01, CBOSA). W niniejszej sprawie w następstwie złożenia przez skarżącego wniosku z 15 kwietnia 2020 r. o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu należnych składek, doszło do wszczęcia postępowania administracyjnego, w którym, kierując się zasadą wyrażoną w art. 9 k.p.a. organ powinien był czuwać nad tym, aby na skutek nieznajomości prawa strona nie poniosła szkody. W tym celu, jak tego wymaga art. 9 k.p.a., organ powinien był w rozsądnym terminie udzielić stronie niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, a konkretnie wskazać, jakich dokumentów brakuje do pozytywnego rozpatrzenia jej wniosku. Tymczasem z akt sprawy wynika, że na żadnym etapie postępowania skarżący nie otrzymał od organu informacji o braku przesłania w terminie dokumentów rozliczeniowych za marzec, kwiecień i maj 2020 r., od których uzależnione jest zwolnienie z opłacenia należności z tytułu składek. Skoro wniosek wpłynął do organu 15 kwietnia 2020 r., to organ miał wystarczająco dużo czasu, by dokonać jego wstępnej oceny. Jest to o tyle istotne, że gdyby nastąpiło to jeszcze przed 30 czerwca 2020 r., wówczas skarżący miałby możliwość dotrzymania terminu i złożenia wymaganej dokumentacji.

W ocenie Sądu, w sprawie doszło także do istotnego naruszenia obowiązku wynikającego z art. 79a § 1 k.p.a., zgodnie z którym w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania dokumentacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Przepis ten stanowi konkretyzację i uzupełnienie obowiązków wynikających z art. 10 § 1 k.p.a., a jego celem jest zapobieganie sytuacjom, w których strona dysponuje dodatkowymi dowodami na okoliczności istotne dla wykazania zasadności jej żądania albo może je łatwo uzyskać, a z powodu braku odpowiedniej wiedzy o potrzebnych dowodach bądź o sposobie oceny wcześniej przedstawionych dowodów - nie korzysta z takiej możliwości. Chodzi przy tym o to, aby strona nie została zaskoczona negatywnym rozstrzygnięciem sprawy oraz zmuszona do zaskarżenia decyzji i przedstawiania tych dodatkowych dowodów dopiero na etapie postępowania odwoławczego (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 23 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Sz 239/19, CBOSA). Z akt sprawy wynika, że organ przed wydaniem decyzji kończącej postępowanie wprawdzie pismem z 10 sierpnia 2020 r. oraz z 14 września 2020 r. poinformował skarżącego o prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, lecz nie wyjaśnił stronie przesłanek, które nie zostały spełnione lub wykazane, co skutkowało wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem skarżącego.

Reasumując, stwierdzić należy, że organ rozpoznający wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy z naruszeniem art. 104 § 1 k.p.a. wydał jedną decyzję utrzymującą w mocy trzy decyzje rozstrzygające sprawy zwolnienia skarżącego z opłacenia należności z tytułu składek za poszczególne miesiące 2020 r. Każda sprawa administracyjna powinna być rozstrzygnięta odrębną decyzją. Ponadto ZUS dopuścił się naruszenia art. 105 § 1 k.p.a., bowiem nie istniały podstawy do umorzenia postępowania w sprawie wniosku skarżącego z 15 kwietnia 2020 r., gdyż postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe. Obowiązkiem organu było merytoryczne rozpoznanie wniosku skarżącego i wydanie decyzji o odmowie zwolnienia z obowiązku uiszczenia należnych składek za dane miesiące na podstawie art. 31zq ust. 7 ustawy COVID-19, w przypadku uznania, że strona nie spełnia przesłanek do przyznania ww. zwolnienia lub jeżeli strona spełnia przesłanki uzasadniające zwolnienie jej z obowiązku uiszczenia składek za przedmiotowe miesiące, to organ powinien wydać informację na podstawie art. 31zq ust. 5 ustawy COVID-19. Wadliwość tę zaakceptował organ orzekający na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymując w mocy orzeczenie o umorzeniu postępowania, co dodatkowo stanowi o naruszeniu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Ponadto postępowanie w sprawie rozpoznania wniosku skarżącego przeprowadzone zostało z naruszeniem zasad wynikających z art. 9 i art. 79a § 1 k.p.a. Powyższe naruszenia niewątpliwe miały wpływ na wynik sprawy.

Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 p.p.s.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzających ją decyzji ZUS z [...]

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ uwzględni powyższe rozważania Sądu i rozpozna merytorycznie wniosek skarżącego o zwolnienie z opłacenia należności z tytułu składek na marzec, kwiecień i maj 2020 r. pod kątem spełnienia przesłanek wymienionych w ustawie COVID-19, prowadząc postępowanie zgodnie z przepisami k.p.a., w szczególności mając na względzie art. 9 i art. 79a § 1 k.p.a. W następstwie powyższego organ wyda decyzje rozstrzygające sprawę co do istoty w każdej sprawie administracyjnej wszczętej na wniosek skarżącego.

W okolicznościach niniejszej sprawy należy stwierdzić wypełnienie się warunków określonych w art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy COVID-19. Rozpoznanie przedmiotowej sprawy jest konieczne, co znajduje potwierdzenie w zarządzeniu o rozprawie zdalnej, jednakże rozprawy tej, wymaganej przez ustawę, nie można było przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku z uwagi na brak oświadczenia skarżącego, co do możliwości technicznych uczestniczenia w tej rozprawie, co skutkowało skierowaniem sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie wskazanego przepisu.

AB/