Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 420/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2017-08-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29 par. 1, art. 33 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia[...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Skarga została wywiedziona na tle następujących okoliczności.

Decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] gminy P. nakazał: 1) M. C. właścicielowi działki nr [...] w miejscowości W. likwidację szczelnego betonowego fundamentu ogrodzenia naroża działki na długości 50 cm do poziomu istniejącego terenu w miejscu tworzonego zastoiska wodnego; 2) M. K. właścicielowi działki nr [...] w miejscowości W. (powoływanemu dalej jako "Skarżący") przekopanie otwartego rowka ziemnego przy i wzdłuż ogrodzenia na działce nr [...], (a) rowek od granicy z działka [...] do granicy z działka [...] / drogi gruntowej/ / L-ok.65 m/, (b) szerokość góra 50 cm do głębokości gruntu nasypowego tj. do poziomu terenu działki sąsiedniej nr [...]. Przedmiotowa decyzja stała się ostateczna z dniem [...] marca 2016 r., gdyż z tą datą Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpatrzeniu odwołania Skarżącego orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej.

W dniu [...] lipca 2016 r. sprawdzono wykonanie obowiązku wynikającego z przedmiotowej decyzji. Stwierdzono po dokonanych oględzinach, że obowiązek nałożony, zarówno na M. C., jak też na M. K. nie został wykonany. O powyższym poinformowano na piśmie w/w, wyznaczając kolejny termin sprawdzenia wykonania obowiązku na dzień [...] sierpnia 2016 r. W dniu [...] sierpnia 2016 r. stwierdzono wykonanie obowiązku przez M. C. natomiast nie stwierdzono wykonania obowiązku przez M. K.

W konsekwencji nie wykonania powyższego obowiązku Wójt Gminy P. doręczył Skarżącemu upomnienie z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] wzywające w terminie 7 dni od daty doręczenia do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji z dnia [...] lutego 2016 r. pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego w administracji celem wyegzekwowania nałożonego obowiązku.

Do upomnienia M. K. nie zastosował się, wobec czego Wójt Gminy P. w dniu [...] grudnia 2016 r. wystawił tytuł wykonawczy, który został doręczony Skarżącemu w dniu [...] grudnia 2016 r.

Pismem z dnia [...] grudnia 2016 r. Skarżący poinformował, że obowiązek nałożony w/w decyzją oraz zawarty w tytule wykonawczym wykonał. Powyższe pismo Wójt potraktował jako zarzuty do prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Celem zaś sprawdzenia zasadności podniesionych zarzutów organ wyznaczył oględziny na dzień [...] lutego 2017 r., podczas których ustalono, że obowiązek wynikający z decyzji oraz objęty treścią tytułu wykonawczego nie został wykonany. W tych okolicznościach organ uznał podniesione przez Skarżącego zarzuty o wykonaniu obowiązku za niezasadne i postanowieniem z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] wydanym na podstawie art. 34 § 4 i 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - orzekł o ich oddaleniu.

Z postanowieniem tym nie zgodził się Skarżący i złożył zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. Podał, że nałożony obowiązek wykonał, a przedstawione zarzuty są przyczyną uciekania Wójta od odpowiedzialności prawnej. Oświadczył, że nie jest dla niego zrozumiałe, że Wójt poprzez kłamstwa, powołując biegłego w zakresie tylko stosunków wodnych, nie chce powołać odpowiedniego rzeczoznawcy w zakresie stosunków wodno-ściekowych w gospodarstwie hodowlanym M. C. Skutkiem było i jest zalewanie jego posesji ściekami i ciekami z podwórka oraz z budowli, płyt, pojemników do spływu odchodów bydlęcych ciekłych i pomieszczeń do mycia dojarki ze środkami chemicznymi, które wsiąkają w glebę i wody gruntowe, zagrażają zdrowiu i życiu ludzi i zwierzętom. Dlatego zażądał od Wójta dołączenia do zażalenia opinii biegłego z zakresu wodno-ściekowego oraz projektów, kto budował, kto odbierał i dopuścił do użytkowania w gospodarstwie hodowlanym ww. budowli oraz ich pojemności według ilości bydła hodowanego w gospodarstwie M. C.

Zażalenie Skarżącego na wyżej wymienione postanowienie nie zostało uwzględnione. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] orzekło o utrzymaniu w mocy postanowienia organu I instancji. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ przytoczył treść art. 33 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wymieniającego ustawowe podstawy zarzutów do postępowania egzekucyjnego i stwierdził, że żadna z ustawowych podstaw zarzutów, w tym zarzut wykonania nałożonego obowiązku, nie występuje w sprawie niniejszej. Analizując akta sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że zaskarżone postanowienie nie narusza obowiązującego prawa. Przeprowadzone postępowanie dowodzi, że zarzut wykonania obowiązku nie mógł być uznany za zasadny. Pozostałe kwestie poruszone w zażaleniu nie odnoszą się do prowadzonego postępowania egzekucyjnego i nie mogą mieć wpływu na wynik tej sprawy, natomiast matka M. K. – M. K. nie jest stroną w sprawie i jej wyjaśnienia nie mogą być oceniane w tym postępowaniu.

Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wniósł M. K. Podał, że wykonał zalecenie określone w decyzji ostatecznej Wójta Gminy P. i wniósł o ponowne zbadanie sprawy od początku, wskazując że sposób, jakość wykonywanych czynności Wójta i jego pracowników jest najprawdopodobniej celowo zaniedbywana według ochrony środowiska i wód gruntowych. Opisał sposób wykonania zalecenia, oraz w jaki sposób dochodzi do zalewania właśnie jego działki przez wody, ścieki i cieki z gospodarstwa hodowlanego bydła mlecznego M. C.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że objęty treścią tytułu wykonawczego obowiązek nie został wykonany, dlatego należało oddalić zarzuty wniesione do postępowania egzekucyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlegała oddaleniu albowiem odmowa uwzględnienia zarzutów do postępowania egzekucyjnego była zgodna z prawem.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie SKO w Ł. z dnia [...] kwietnia 2017 r. utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy P. z dnia [...] marca 2017 r. oddalające zarzuty w przedmiocie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1201) zwana dalej w skrócie "u.p.e.a.". Analiza regulacji prawnych zawartych w tym akcie wskazuje, że zarzuty są w postępowaniu egzekucyjnym środkiem ochrony zobowiązanego w sytuacji, gdy wdrożona egzekucja narusza istotne zasady tego postępowania egzekucyjnego lub gdy jest ona niedopuszczalna. Ustawodawca w sposób ścisły określił w art. 33 u.p.e.a. przyczyny wniesienia zarzutów, co oznacza, że podstawę ich wniesienia mogą stanowić jedynie okoliczności wymienione w art. 33 przywołanej ustawy. Na wnoszącym zarzuty spoczywa natomiast każdorazowo obowiązek wskazania, która z okoliczności określonych w tym przepisie stanowi podstawę wniesionego środka prawnego oraz wykazania, że naruszenie to miało charakter istotny.

Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są sformalizowanym środkiem prawnym, zatem wniesienie tego środka z innych przyczyn niż określone w art. 33 u.p.e.a. nie upoważnia organu egzekucyjnego do ich rozpatrzenia. W konsekwencji wskazywane w zarzutach okoliczności, które zdaniem zobowiązanego wykluczają możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego i świadczą o jego niedopuszczalności, zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez właściwy organ egzekucyjny. Jeżeli zatem dany zarzut nie zostanie wskazany przez zobowiązanego, to nie może on być następnie rozpoznany przez organ egzekucyjny, również w postępowaniu zażaleniowym. Także w skardze do sądu administracyjnego nie będzie można skutecznie zarzucić organowi egzekucyjnemu nieuwzględnienia okoliczności będącej przeszkodą w prowadzeniu egzekucji administracyjnej, jeżeli wcześniej nie wniesiono zarzutu w sprawie prowadzenia tej egzekucji, obejmującego tę okoliczność.

Zgodnie zaś z art. 33 § 1 u.p.e.a podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 §1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.

W tym miejscu należy też podkreślić, że istotą postępowania egzekucyjnego w administracji jest przymusowe wykonanie obowiązków wymienionych w art. 2 u.p.e.a. w przypadku uchylania się zobowiązanych od wykonania tych obowiązków. Nie prawem, lecz obowiązkiem wierzyciela jest doprowadzenie do wykonania ostatecznej decyzji administracyjnej. W niniejszej sprawie wykonaniu podlega obowiązek polegający na przekopaniu otwartego rowka ziemnego przy i wzdłuż ogrodzenia na działce nr [...], (a) rowek od granicy z dz. [...] do granicy dz. [...] (drogi gruntowej) ( L-ok. 65 m), (b) szerokość górą 50 cm do głębokości gruntu nasypowego, tj. do poziomy terenu działki sąsiedniej nr [...] wynikający z decyzji Wójta Gminy P. z dnia [...] lutego 2016 r. Decyzja ta została utrzymana w mocy ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] marca 2016 r., która nie została zaskarżona do sądu administracyjnego. Zasygnalizować też trzeba, że na obecnym etapie postępowania ani organy prowadzące postępowanie egzekucyjne, ani też Sąd nie ma kompetencji do ponownego badania prawidłowości powyższych decyzji. Z art. 29 § 1 zd. 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika jednoznacznie, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Również Sąd na obecnym etapie postępowania nie może – wbrew oczekiwaniom Skarżącego - badać, czy decyzja podlegająca wykonaniu jest prawidłowa. Z tego też względu wszelkie podnoszone przez Skarżącego zarzuty dotyczące niewłaściwego prowadzenia postępowania pozostają poza zakresem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.

Na gruncie niniejszej sprawy Skarżący oparł wniesione zarzuty na podstawie wskazanej w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. wskazując na wykonanie w całości ostatecznej decyzji Wójta Gminy P. z dnia [...] lutego 2016 r. Organy egzekucyjne ustaliły natomiast, że obowiązek ten nie został wykonany, przez co podniesiony zarzut jest nieuzasadniony. Sąd orzekający przychyla się do stanowiska organów. Jak wynika bowiem z akt sprawy w dniu [...] lipca 2016 r. Wójt Gminy stwierdził brak wykonania obowiązku wynikającego z przedmiotowej decyzji przez zobowiązanych (M. C. i M. K.). Wyznaczony został (na piśmie ) kolejny termin sprawdzenia wykonania obowiązku na dzień [...] sierpnia 2016 r., i w tym dniu także nie stwierdzono wykonania obowiązku przez Skarżącego. Skarżący był co prawda obecny podczas oględzin, ale odmówił podpisania protokołu z oględzin bez podania przyczyn. Wójt Gminy P. w konsekwencji niewykonania obowiązku doręczył Skarżącemu upomnienie z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] wzywające, w terminie 7 dni od daty doręczenia, do wykonania obowiązku wynikającego z przedmiotowej decyzji pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Podczas wizji w terenie przeprowadzonej w dniu [...] września 2016 r. organ ponownie stwierdził, że Skarżący nie zastosował się do upomnienia. Wobec tego w dniu [...] grudnia 2016 r. wystawił tytuł wykonawczy nr [...], który doręczono zobowiązanemu przy piśmie z dnia [...] grudnia 2016 r. Pismem z dnia [...] grudnia 2016r., które organ potraktował jako zarzut do prowadzonego postępowania egzekucyjnego Skarżący poinformował Wójta, że obowiązek nałożony decyzją i wskazany w tytule wykonawczym wykonał. Zarzut ten okazał się jednak niezasadny, albowiem wykonanie obowiązku nie zostało potwierdzone na przeprowadzonych w tym celu oględzinach, które miały miejsce w dniu [...] lutego 2017 r. Skarżący, pomimo prawidłowego zawiadomienia, nie stawił się na oględzinach i nie usprawiedliwił swojej nieobecności. W tej sytuacji organy egzekucyjne prawidłowo stwierdziły, że nałożony decyzją oraz objęty treścią tytułu wykonawczego obowiązek nie został wykonany, co uzasadniało oddalenie wniesionych zarzutów.

Wobec powyższego skargę wniesioną w niniejszej sprawie należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369).