Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 676/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 61a § 1, art. 156 § 1 pkt 2, 3, 4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zwiazku z art. 7, 77 § 1 oraz art. 157 i 145 k.p.a Dziennik Ustaw, 2000r., nr 98, poz. 1071.
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.) Sędziowie NSA Małgorzata Borowiec del. NSA Janusz Furmanek Protokolant starszy asystent sędziego Dominika Człapińska po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2012 r. sygn. akt IV SA/Wa 1078/12 w sprawie ze skargi A. Z. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 21 listopada 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 1078/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. Z. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu na własność Państwa gospodarstwa rolnego.

Wyrok powyższy zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

A.Z. (dalej skarżący) złożył w dniu 9 czerwca 2003 r. wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy Bielsk Podlaski z 4 kwietnia 1980 r. o przejęciu na własność Państwa gospodarstwa rolnego wraz z zabudowaniami o pow. 11,20 ha, położonego na terenie wsi [...], gmina Bielsk Podlaski stanowiącego własność jego ojca J. Z. (nr decyzji [...], dalej decyzja o przejęciu). Podstawą przejęcia były przepisy art. 2 ust. 2 ustawy z 13 lipca 1957 r. o zmianie dekretu z 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym (Dz. U. z 1957 r., Nr 39, poz. 174 i z 1961 r., Nr 32, poz. 161). We wniosku skarżący wskazał jedynie na naruszenie prawa przy wydawaniu decyzji o przejęciu.

Decyzją z 29 stycznia 2008 r. nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi umorzył postępowanie na podstawie art. 105 k.p.a. wobec nie wykazania przez skarżącego następstwa prawnego po J. Z. Decyzją z 14 maja 2008 r. MRiRW uchylił własną decyzję o umorzeniu postępowania i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu. Organ uznał, że w toku postępowania odwoławczego skarżący wykazał następstwo prawne po J. Z. wobec czego ustała przyczyna umorzenia postępowania. Rozpoznając sprawę merytorycznie organ ustalił, że J. Z. opuścił gospodarstwo rolne, co potwierdził w odwołaniu od decyzji Naczelnika Gminy w Bielsku Podlaskim, stwierdzając, że gospodarstwo rolne było w użytkowaniu Państwowego Gospodarstwa Rolnego od 1974 r. Zdaniem organu okoliczność ta stanowiła przesłankę do uznania, że gospodarstwo zostało opuszczone w rozumieniu § 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z 5 sierpnia 1961 r. w sprawie opuszczonych gospodarstw rolnych (Dz. U. z 1961r. Nr 39, poz. 198), gdyż ani właściciel ani jego rodzina w nim nie mieszkali a ziemia leżała odłogiem - co ostatecznie skutkowało przejęciem tego gospodarstwa na rzecz Skarbu Państwa w myśl powołanych wcześniej przepisów. Skarga do WSA na tą decyzję, została odrzucona z powodu nieuiszczenia wpisu.

Wnioskiem z 5 października 2011 r. skarżący ponownie wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji organów I i II instancji, na mocy których odjęto J. Z. prawo własności oraz decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Bielsku Podlaskim nr [...] z 26 listopada 1974 r., na mocy której J. Z. otrzymał w ramach postępowania scaleniowego inne działki nr [...] i [...] położone w tej samej miejscowości. W uzasadnieniu wniosku wskazał na naruszenie prawa materialnego przy wydawaniu decyzji poprzez przyjęcie przez organ, że właścicielem gospodarstwa rolnego był tylko J.Z., podczas gdy mocą postanowienia Sądu Rejonowego w B. P. z 23 marca 2011 r. sygn. akt [...] stwierdzono, że nieruchomość stanowi współwłasność małżonków J. i Z. Z. na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. z 1971 r. Nr 27, poz. 250).

Postanowieniem z 9 stycznia 2012 r. znak: [...], na podstawie art. 61a k.p.a. odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności obu decyzji, uznając, że zachodzą przesłanki materialnoprawne uniemożliwiające merytoryczne rozstrzygnięcie. Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji o przejęciu było już prowadzone w 2008 r. i zakończyło się wydaniem przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzji z 14 maja 2008 r. Orzeczenie to nadal funkcjonuje w obrocie prawnym i w związku z tym nie jest możliwe skuteczne wszczęcie nowego postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o przejęciu.

Skarżący wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy w wyniku czego postanowieniem z 19 marca 2011 r. MRiRW utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie podzielając argumenty organu I instancji.

A. Z. wniósł skargę do WSA w Warszawie na powyższe rozstrzygnięcie zarzucając postanowieniu naruszenie art. 10 k.p.a., poprzez wydanie postanowienia bez uprzedniego zawiadomienia strony o zebranym materiale dowodowym czym uniemożliwił zapoznanie się z nim, art. 61 a k.p.a. poprzez błędną jego wykładnię i zastosowanie oraz art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie.

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dalej jako p.p.s.a. ( Dz. U. z 2012 r. poz. 270) uznając, że postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie narusza prawa. Sąd ten podał, że wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności aktu administracyjnego, jak trafnie wskazał organ II instancji, poprzedzone jest zawsze badaniem przez organ czy nie zachodzą przeszkody materialnoprawne uniemożliwiające wszczęcie tego rodzaju postępowania. Przeszkody te to na przykład brak legitymacji czynnej w złożeniu wniosku czy niemożność prowadzenia takiego samego postępowania w sytuacji gdy wcześniej wydana została ostateczna decyzja administracyjna rozstrzygająca identyczny wniosek. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 61a k.p.a. organ odmawia wszczęcia postępowania w sprawie. W przedmiotowej sprawie toczyło się wcześniej postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy w Bielsku Podlaskim z dnia 4 kwietnia 1980 r. oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Wojewody Białostockiego z 28 maja 1980 r. Zostało zakończone ostateczną decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 14 maja 2008 r. Decyzja ma powagę rzeczy osądzonej i dopóki istnieje w obrocie prawnym, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii jest w oczywisty sposób bezprzedmiotowe.

Sąd wyjaśnił, że przepis art. 61a k.p.a., na który powołał się organ, stanowi podstawę prawną do odmowy wszczęcia postępowania gdy sprawa dotyczy już sprawy wcześniej rozstrzygniętej. W przypadku bowiem gdyby organ ponownie prowadził postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie której przejęte zostało gospodarstwo rolne i gdyby wydał kolejną decyzję merytoryczną decyzja ta byłyby nieważna - o czym wprost stanowi art. 156 § 1 ust. 3 k.p.a. Prowadzenie takiego postępowania w świetle tego przepisu jest niedopuszczalne. Przy ocenie istnienia przesłanek z art. 61a § 1 k.p.a. organ nie bada merytorycznie wniosku a tam samym nie gromadzi dowodów na podstawie których ustala się stan faktyczny ponieważ wydając rozstrzygnięcie ogranicza się do stwierdzenia przesłanek formalnych uniemożliwiających merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy.

Odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego naruszenia art. 61a k.p.a. z powodu tego, że organ powinien wydać decyzję merytoryczną a nie postanowienie, gdyż art. 61a k.p.a. jest przepisem zastrzeżonym dla postępowania zwykłego a nie trybów szczególnych, Sąd także uznał go za niezasadny. Analizując pod tym względem wniosek skarżącego z 5 października 2011 r. który był przyczyną wydania zaskarżonego postanowienia Sąd podał, że został on sporządzony przez profesjonalnego pełnomocnika a jako podstawę prawną wskazywał art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Pełnomocnik nie wnosił o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji z 14 maja 2008 r. ale tylko o dołączenie tych akt. Organ nie mógł zatem potraktować tego wniosku jako wniosku o wznowienie postępowania, gdyż to strona składając konkretny wniosek domaga się od organu przeprowadzenia określonego postępowania. Organ sam nie ma więc uprawnień do modyfikowania wniosku tym bardziej w sytuacji, w której strona jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, który ma wiedzę prawniczą pozwalającą na prawidłowe sformułowanie wniosku. Domaganie się w skardze od organu aby ten potraktował sprawę jako wniosek o wznowienie nie znajduje żadnego uzasadnienia prawnego. Czym innym jest bowiem postępowanie zwyczajne wywołane wnioskiem o stwierdzenie nieważności orzeczenia a czym innym postępowanie nadzwyczajne wywołane wnioskiem o wznowienie.

W rezultacie Sąd pierwszej instancji uznał, że w kontrolowanym postępowaniu nie zachodziły podstawy do ponownego badania przesłanek nieważności decyzji o przejęciu gospodarstwa rolnego wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.

Sąd podzielił pogląd skarżącego, z którego wynika, że co do zasady, organ administracji powinien zapewnić stronie czynny udział w sprawie, w tym zapewnić jej możliwość zapoznania się z materiałem dowodowym. Formułowanie jednak zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. może wywrzeć skutek tylko w takiej sytuacji w której strona wykaże, że to zaniechanie organu uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności w sprawie. Skarżący nie wykazał w tym postępowaniu jakiego rodzaju czynności zostały mu uniemożliwione zaniechaniem organu a co za tym idzie nie wykazał skutecznie naruszenia art. 10 k.p.a.

W skardze kasacyjnej A. Z. zaskarżył powyższy wyrok w całości i na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zarzucił Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 61a § 1 k.p.a. poprzez nietrafne przyjęcie, że zaistniały przesłanki do odmowy wszczęcia przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu gospodarstwa rolnego, które to naruszenie doprowadziło do usankcjonowania stanu prawnego, w którym błędna ocena okoliczności faktycznych i prawnych organu administracji państwowej stanowi podstawę decyzji procesowej o odmowie wszczęcia postępowania, art. 156 § 1 pkt 2, 3 i 4 k.p.a. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że organ administracji państwowej może skutecznie uchylić się od działania (z urzędu) w przypadku dostrzeżenia wad decyzji organu I instancji (w tym przypadku kompletny brak prowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organa odejmujące własność gospodarstwa rolnego oraz skierowanie decyzji do osoby nie będącej stroną postępowania), skutkujących jej nieważnością, a także poprzez nieuprawnione przyjęcie, że sprawa była już przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną oraz art. 145 § 1 pkt 5 i następnych k.p.a. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że organ administracji państwowej może skutecznie uchylić się od działania (z urzędu) w przypadku zaistnienia przesłanki wyjścia na jaw istotnych dla sprawy stwierdzenia nieważności nowych okoliczności lub nowych dowodów, istniejących w dniu wydania decyzji (o odmowie stwierdzenia nieważności) nie znanych Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi w dacie wydawania decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji.

W skardze kasacyjnej zarzucono również na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi tj. art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 oraz art. 157 i 145 k.p.a., przejawiające się w tym, że Sąd, w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że podjęte w sprawie rozstrzygnięcie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi jest bezpodstawne, zaś zaniechania w procedowaniu - ewidentne. Sąd przyjął uzasadnienie organu oparte głównie o błędną interpretacją prawa i to z uzasadnieniem wyroku wskazującym na naruszenie art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a.

W oparciu powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie, zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie podzielając stanowisko Sądu pierwszej instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.

W sprawie bezspornym jest, że skarżący wniósł dnia 5 października 20011 r. o stwierdzenie nieważności decyzji dotyczących przejęcia gospodarstwa rolnego jego ojca na własność Państwa w sytuacji gdy w obrocie prawnym jest ostateczna decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 maja 2008 r. o odmowie stwierdzania nieważności decyzji o przejęciu tego gospodarstwa. Ta ostatnia decyzja została wydana w sprawie wszczętej na wniosek A. Z. z dnia 9 czerwca 2003 r. W tej sytuacji Minister odmówił wszczęcia postępowania uznając, że zachodzi wskazana w przepisie art. 61a § 1 k.p.a. niedopuszczalność ponownego wszczęcia postępowania ze względu na uprzednie rozstrzygnięcie tej sprawy (res iudicata).

Zatem istotą rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji była odpowiedź na pytanie czy ostateczna decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 maja 2008r. o odmowie stwierdzania nieważności decyzji o przejęcia gospodarstwa rolnego upoważniała Ministra do odmowy wszczęcia ponownego postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu gospodarstwa rolnego. Z treści art. 61a § 1 k.p.a. wynika, że gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte organ administracji wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Zatem z art. 61a § 1 k.p.a. wynikają dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, a drugą przesłanką jest zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania, przy czym przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Do takich przyczyn należą sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie.

Takie stanowisko podziela się w doktrynie m.in. B. Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. C.H. BECK, wyd. 12, Warszawa 2012 r. str. 299 stwierdza, że "zgodnie z tym przepisem poza przesłankami podmiotowymi i przesłankami przedmiotowymi, które są podstawą do wydania przez organ administracji publicznej postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania należy wskazać też na inne przyczyny uzasadniające wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Do takich innych przyczyn można zaliczyć żądanie dotyczące sprawy już rozstrzygniętej". Bowiem wydanie decyzji w sprawie już rozstrzygniętej decyzją ostateczną skutkuje nieważnością tej decyzji, co wynika wprost z treści art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 26 maja 1981 r., sygn. akt SA 895/81, publ. ONSA nr 1, poz. 47: "Decyzja organu administracji państwowej, rozstrzygająca ponownie sprawę wcześniej rozstrzygniętą inną decyzją ostateczną tegoż organu, a nie stanowiąca o uchyleniu tej pierwotnej decyzji na podstawie odpowiednich przepisów k.p.a., jest dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. (res iudicata). Ewentualne ponowne rozstrzygnięcie przez organ sprawy załatwionej wcześniej decyzją ostateczną, możliwe jest tylko po uchyleniu pierwotnej decyzji w ustalonym przez prawo trybie (por. M. Jaśkowska (w:), M. Jaśkowska, B. Wróbel, "Kodeks Postępowania Administracyjnego - Komentarz", Kraków 2005 r., s. 968). Dodać należy, że wskazana regulacja stanowi wyraz zasady trwałości decyzji administracyjnej.

Decyzja ostateczna ma powagę rzeczy osądzonej co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, tj. podstawy prawnej, podstawy faktycznej i treści żądania strony. Ponadto "Res iudicata następuje w przypadku stwierdzenia, że istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwiema decyzjami z których pierwsza jest ostateczna. Tożsamość ta będzie istniała gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym tej sprawy. Przedmiotem postępowania będą interesy prawne lub obowiązki, które następnie po wydaniu decyzji stają się prawem nabytym ( jego brakiem) lub obowiązkami prawnymi określonych podmiotów. Charakter i zakres praw nabytych z decyzji (brak ich nabycia) lub ustanowionych nią obowiązków stanowi o tożsamości załatwienia sprawy" ( tak B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. C.H. BECK, wyd. 12, Warszawa 2012 r. str. 637).

Podsumowując powyższe przyjąć należy, że dopóki w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja rozstrzygająca sprawę merytorycznie w sposób ostateczny, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii staje się niedopuszczalne i to niezależnie od prawidłowości tej decyzji.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy należy uznać, że w niniejszej sprawie nie może budzić wątpliwości że skarżący wnioskiem z dnia 5 października 2011 r. żądał wszczęcia sprawy tożsamej z już rozstrzygniętą decyzją z dnia 14 maja 2008 r. o odmowie stwierdzania nieważności decyzji o przejęciu gospodarstwa rolnego. W sprawach tych zachodziłaby tożsamość podmiotowa (te same strony) i przedmiotowa (stwierdzenie nieważności tej samej decyzji) z koniecznością zastosowania tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym. Zbędnym było porównywanie obydwu wniosków skarżącego o stwierdzenie nieważności tej samej decyzji, bowiem organ w nadzwyczajnym postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji zobowiązany jest do oceny tej decyzji pod kątem wszystkich przesłanek mogących być podstawą stwierdzenia nieważności zawartych w art. 156 § 1 k.p.a. Zatem trafnie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zastosował art. 61a § 1 k.p.a. i odmówił wszczęcia postępowania, co zasadnie zaakceptował Sąd pierwszej instancji.

Oczywistym jest, że na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty. W tej sytuacji należy przyjąć, że w postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 k.p.a. organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się aktem formalnym, a nie merytorycznym. Wobec tego, wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, Minister nie był zobowiązany do rozważenia w kontrolowanej sprawie wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z urzędu, bowiem przedmiotem postępowania był wniosek A.Z. Tym bardziej organ nie był zobowiązany do rozważenia w niniejszej sprawie wznowienia z urzędu postępowania w sprawie przejęcia gospodarstwa rolnego bądź w sprawie o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji. Takie rozważania organ może prowadzić poza kontrolowanym w niniejszej sprawie postępowaniem administracyjnym, skutkiem których może być wszczęcie postępowań z urzędu. Powyższe wywody uprawniają Naczelny Sąd Administracyjny do uznania za nietrafne zarzutów naruszenia art. 156 § 1 pkt 2, 3 i 4 k.p.a., art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz art. 7, 77 § 1, 157 k.p.a. a także 134 § 1 p.p.s.a.

Odnosząc się do zawartego tylko w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wniosku o zajęcie stanowiska co do nieuwzględnienia skargi z powodu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że Sąd pierwszej instancji nie kwestionował, że Minister w toku postępowania administracyjnego dopuścił się naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. Nie budzi bowiem wątpliwości, że wbrew wymogowi opisanemu w powołanym przepisie nie stworzył stronie warunków czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym. Jednak jak trafnie wskazał ten Sąd, samo powoływanie się przez skarżącego na tego rodzaju uchybienie procesowe nie może wywierać skutku w postaci uwzględnienia skargi. Aby zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. odniósł zamierzony skutek, strona zobowiązana była wykazać, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Jest to stanowisko już ugruntowane w orzecznictwie (patrz np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 831/05). Skarżący zobligowany był zatem wykazać, że pozbawienie go uprawienia wynikającego z powołanego przepisu, skutkowało niewyjaśnieniem i nieuwzględnieniem przez organ istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności. Tymczasem takich okoliczności skarżący nie wykazał. Do osiągnięcia skuteczności skargi zarzucającej naruszenie przepisów postępowania niezbędne jest wykazanie stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a., że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Takiego wpływu skarżący również nie wykazał.

Z uwagi na wszystkie wskazane wyżej okoliczności prawne towarzyszące postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, podlegającemu ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w ramach zarzutów sformułowanych w skardze kasacyjnej należy stwierdzić, że Sąd I instancji prawidłowo orzekł, iż kontrolowane decyzje wydane przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi są zgodne z prawem. W tym świetle jako bezprzedmiotowe jawią się również zarzuty naruszenia art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a. polegające na odmowie uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej.

Mając na względzie powyższe wywody Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a., skargę kasacyjną jako niemającą usprawiedliwionych podstaw, oddalił.