Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 1430/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 92a ust. 2 i art. 92c ust. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 919
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędzia WSA Marzenna Kosewska (spr.) Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 23 września 2020 r. o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 500 zł.

Jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji powołano:

- art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.), dalej: "K.p.a.",

- art. 4 pkt 22, art. 92a ust. 1, art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2021 r., poz. 919 ze zm.), dalej: "u.t.d.",

- Ip. 15.2 załącznika nr 4 do u.t.d.,

- art. 66 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2020 r., poz. 110), dalej: "P.r.d.";

- art. 1, art. 2 i art. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającego dyrektywę Rady 96/26/WE (Dz. Urz. UE L Nr 300, str. 51), dalej: "rozporządzenie 1071/2009".

W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego wskazano, co następuje.

W dniu 25 czerwca 2020 r. dokonano kontroli drogowej zespołu pojazdów składającego się z ciągnika siodłowego o nr rej. [...] i naczepy o nr rej. [...] Pojazdem kierował P. K.. Zespołem pojazdów wykonywano krajowy niezarobkowy przewóz drogowy rzeczy na rzecz i w imieniu przewoźnika P. sp. z o. o. Przebieg kontroli utrwalono w protokole kontroli nr [...] z 25 czerwca 2020 r.

Pojazd wytypowany przez kontrolującego do drogowej kontroli technicznej podlega wstępnej lub szczegółowej drogowej kontroli technicznej (§ 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego; Dz. U. z 2019 r., poz. 2141, dalej: "rozporządzenie z 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego").

Drogowa kontrola techniczna obejmuje identyfikację pojazdu oraz sprawdzenie stanu technicznego m. in. opon (§ 5 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego).

Sposób identyfikowania pojazdu, zakres i metody kontroli jego stanu technicznego oraz kryteria oceny usterek stwierdzonych podczas tej kontroli są określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia. Usterki niewymienione w tym załączniku ocenia się pod względem zagrożenia jakie stwarzają dla bezpieczeństwa ruchu drogowego (§ 5 ust. 5 rozporządzenia 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego).

Zgodnie z § 5 ust. 7 rozporządzenia 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego usterki stwierdzone podczas drogowej kontroli technicznej pojazdu dzieli się na trzy kategorie:

1) usterki drobne - usterki bez znaczącego wpływu na bezpieczeństwo pojazdu lub wymagania ochrony środowiska, które nie powodują ograniczenia w dalszym używaniu pojazdu;

2) usterki poważne - usterki mogące zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego lub naruszać wymagania ochrony środowiska albo inne istotne nieprawidłowości, które dają podstawę do ograniczenia dalszego używania pojazdu oraz określenia warunków tego używania;

3) usterki niebezpieczne - usterki powodujące bezpośrednie zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego lub naruszające wymagania ochrony środowiska, w stopniu uniemożliwiającym używanie pojazdu w ruchu drogowym, które powodują niedopuszczenie do dalszego używania pojazdu.

W wyniku organoleptycznej kontroli stanu technicznego naczepy stwierdzono, że opona wewnętrzna znajdująca się na drugiej osi z prawej strony przyczepy ciężarowej posiada widoczny i uszkodzony kord opony. Stwierdzono odsłonięcie i przerwanie stalowego opasania opony. Zgodnie z lp. 5.2.3 lit. d załącznika 1 rozporządzenia z 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego usterkę w postaci widocznego lub uszkodzonego kordu opony klasyfikuje się jako usterkę niebezpieczną. Usterkę zakwalifikowano zatem jako niebezpieczną.

Ustalenia zawarte w protokole potwierdza dokumentacja fotograficzna (k. 13-13v akt adm.) i zeznania kierowcy przesłuchanego w charakterze świadka (k. 12 akt adm.).

Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d., wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, określa załącznik nr 4 do u.t.d. (art. 92a ust. 8 u.t.d.).

Zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 zł do 2 000 zł za każde naruszenie (art. 92a ust. 2 u.t.d.).

Stosownie do lp. 15.2 załącznika nr 4 do u.t.d. za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę m. in. opon, zakwalifikowaną jako niebezpieczną, wymierza się karą pieniężną w wysokości 500 zł.

Stosownie do art. 66 ust. 1 pkt 1 P.r.d. pojazd uczestniczący w ruchu ma być tak zbudowany, wyposażony i utrzymany, aby korzystanie z niego nie zagrażało bezpieczeństwu osób nim jadących lub innych uczestników ruchu, nie naruszało porządku ruchu na drodze i nie narażało kogokolwiek na szkodę.

Osobą zarządzającą transportem w [...] sp. z o. o. jest strona - A. J.. Odpowiada on za flotę pojazdów przewoźnika (także za ich stan techniczny). Do podstawowych obowiązków zarządzającego transportem należy bieżący nadzór nad pracą zatrudnionych kierowców oraz pojazdami będącymi własnością przedsiębiorstwa. Zarządzający transportem powinien wykazać się dbałością o osiągnięcie zamierzonego celu i każdorazowo sprawdzać pojazd przed wysłaniem kierowcy w zadanie. Strona nie wskazała okoliczności, których nie mogła przewidzieć czy na które nie miała wpływu.

Nałożona na zarządzającego transportem w przedsiębiorstwie kara pieniężna za stwierdzone w toku kontroli naruszenie lp. 15.2 załącznika nr 4 do u.t.d. jest nakładana za samo stwierdzenie wystąpienia usterki zakwalifikowanej jako niebezpieczna. Kara pieniężna nakładana jest na osobę zarządzającą transportem w przedsiębiorstwie. Kary za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego są nakładane w trybie administracyjnym, zaś odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy nie ma charakteru karnego, nie jest zatem oparta na zasadzie winy. Odpowiedzialność administracyjna ma charakter odpowiedzialności niezależnej od winy w tym sensie, że jest ponoszona co do zasady z tytułu wystąpienia określonego skutku (stwierdzonego naruszenia), bez konieczności wykazywania związku przyczynowego między zachowaniem podmiotu odpowiedzialnego a powstałym skutkiem.

W myśl art. 75 K.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków i oględziny. Protokół kontroli drogowej stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 K.p.a., a zatem stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Podpisanie protokołu kontroli drogowej bez zastrzeżeń, co miało miejsce w niniejszej sprawie, stanowi dowód na okoliczności w nim stwierdzone i wyznacza granice postępowania administracyjnego co do faktów i stanu prawnego. Protokół obrazuje stan faktyczny, który później może być trudny do odtworzenia. Strona, chcąc obalić wiarygodność tego dokumentu, jest zobowiązana do wskazania dowodu przeciwnego. Przedłożone przez skarżącego zdjęcia sms-ów w telefonie nie potwierdzają, że chodziło o wymianę opony tego konkretnie pojazdu, a ponadto polecenia zarządzającego okazały się nieskuteczne. Jeżeli strona uczestniczyła w przeglądach, to nie powinna była zezwolić na przejazd pojazdu z tak uszkodzoną oponą. Jak wynika z załączonych do odwołania e-maili skarżącego, opony zamówiono do ciągnika siodłowego, podczas gdy usterka dotyczyła opony w naczepie.

Strona nie dostarczyła dokumentów świadczących, że ujawnione naruszenie powstało wskutek okoliczności niemożliwych do przewidzenia, na które nie miała wpływu. Nie było więc konieczne zebranie dodatkowego materiału dowodowego w sytuacji, gdy ustalenia faktyczne uzyskane w trakcie kontroli nie budziły wątpliwości i jednoznacznie wskazywały na wystąpienie naruszenia.

Zgodnie z art. 92b ust. 1 u.t.d. nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz drogowy zapewnił:

1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów:

a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006,

b) rozporządzenia (UE) nr 165/2014,

c) Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 2014 r., poz. 409),

d) ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców;

2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.

Przepis art. 92b u.t.d. nie znajdzie zastosowania, bowiem ustawodawca daje możliwość jego zastosowania tylko w przypadku, gdy podczas kontroli stwierdzono naruszenia dotyczące czasu pracy kierowców. W niniejszej sprawie takie naruszenia nie miały miejsca.

Zgodnie z art. 92c ust. 1 u.t.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub

2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ.

Brak jest podstaw do zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., gdyż do naruszenia doszło w okolicznościach, które zarządzający powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia.

Zgodnie z art. 4 pkt 22 u.t.d. obowiązki lub warunki przewozu drogowego to obowiązki lub warunki wynikające m. in. z przepisów u.t.d. i P.r.d.

Zgodnie z art. 1 rozporządzenia 1071/2009 reguluje ono dostęp do zawodu przewoźnika drogowego i wykonywanie tego zawodu. Ma zastosowanie do wszystkich przedsiębiorców, którzy mają siedzibę we Wspólnocie i wykonują zawód przewoźnika drogowego. Dotyczy ono również przedsiębiorców, którzy mają zamiar wykonywać zawód przewoźnika drogowego. Odniesienia do przedsiębiorców wykonujących zawód przewoźnika drogowego uznaje się w odpowiednich przypadkach za obejmujące odniesienie do przedsiębiorców, którzy mają zamiar wykonywać ten zawód.

Stosownie do art. 2 rozporządzenia 1071/2009 "zawód przewoźnika drogowego rzeczy" oznacza działalność każdego przedsiębiorcy wykonującego w celach zarobkowych transport rzeczy, środkami takimi, jak pojazd silnikowy lub zespół pojazdów, "zarządzający transportem" oznacza osobę fizyczną zatrudnioną przez przedsiębiorcę lub, jeżeli przedsiębiorca jest osobą fizyczną, tę osobę fizyczną lub, w razie potrzeby, inną osobę fizyczną wyznaczoną przez tego przedsiębiorcę na podstawie umowy, zarządzającą w sposób rzeczywisty i ciągły operacjami transportowymi przedsiębiorcy.

Zgodnie z art. 4 rozporządzenia 1071/2009 przedsiębiorca wykonujący zawód przewoźnika drogowego wyznacza przynajmniej jedną osobę fizyczną - zarządzającego transportem - która spełnia warunki przewidziane w art. 3 ust. 1 lit. b) i d) i która:

a) w sposób rzeczywisty i ciągły zarządza operacjami transportowymi tego przedsiębiorstwa;

b) ma rzeczywisty związek z przedsiębiorstwem, polegający na przykład na tym, że jest jego pracownikiem, dyrektorem, właścicielem lub udziałowcem lub nim zarządza lub, jeżeli przedsiębiorca jest osobą fizyczną, jest tą właśnie osobą; oraz

c) posiada miejsce zamieszkania na terenie Wspólnoty.

Skarżący nie przedstawił w toku postępowania żadnych dowodów na powstanie okoliczności mogących skutecznie podważyć ustalenia organu. Wszystkie okoliczności sprawy związane z naruszeniem lp. 15.2 załącznika nr 4 do u.t.d. były okolicznościami, na które zarządzający transportem miał wpływ i mógł je przewidzieć. Wpływ zarządzającego transportem w przedsiębiorstwie przejawia się w braku kontroli nad pojazdem. Nie wskazał on wystąpienia żadnych innych okoliczności, na które nie miał wpływu lub których nie mógł przewidzieć.

W skardze na decyzję organu odwoławczego skarżący:

1. zarzucił naruszenie stosownych przepisów prawa materialnego i procesowego, w szczególności przez oparcie się na domniemaniu określenia podmiotu (sprawcy) nieprawidłowości, podczas gdy skarżący, jako osoba zarządzająca transportem, nie miał wpływu na działanie kierowcy polegające na dopuszczeniu do ruchu pojazdu posiadającego usterkę techniczną, a nieprawidłowość nastąpiła wskutek zdarzeń i okoliczności, których skarżący nie mógł przewidzieć; w tym kontekście wskazano, że:

a) nieprawidłowość nie istniała przed wyruszeniem pojazdu w trasę, gdyż podczas kontroli stwierdzono słyszalny wypływ powietrza z układu pneumatycznego i uszkodzenie kordu opony drugiej osi prawa opona wewnętrzna; była ona uszkodzona, podczas gdy sąsiadująca opona była w dobrym stanie, stąd uszkodzenie musiało powstać nagle - już podczas przewozu, w trakcie którego nastąpiła kontrola; tym samym skarżący, jako zarządzający transportem, nie miał możliwości przewidzenia wystąpienia uszkodzenia opony; organ nie przeprowadził dowodów mających na celu ustalenie kiedy nastąpiło uszkodzenie opony (przed czy w trakcie przewozu), a tym samym nie wykazał, że nastąpiło ono przed wyruszeniem w trasę;

b) organ bezgranicznie dał wiarę zeznaniom kierowcy złożonym podczas kontroli, nie weryfikując ich przez ponowne jego przesłuchanie, tym bardziej że kierowca później złożył oświadczenie, załączone do akt sprawy, odbiegające treścią od wcześniej złożonych zeznań, w którym oświadczył, że pojazd przed rozpoczęciem przewozu był w pełni sprawny; kierowca jest zaś odpowiedzialny za codzienną obsługę pojazdu, a więc również za kontrolę stanu opon przed wyruszeniem w trasę, czego musiał być świadomy w związku z przeprowadzanymi szkoleniami; tymczasem kierowca nie zgłosił skarżącemu żadnych usterek;

2. podniósł, że wskutek wykrycia nieprawidłowości nastąpiło ukaranie bezpośredniego sprawcy wykroczenia, tj. kierowcy, grzywną w formie mandatu karnego w wysokości 100 zł za dopuszczenie przez prowadzącego pojazd do jazdy na drodze publicznej nienależycie zaopatrzonego w wymagane urządzenia lub przyrządy albo nie spełniające swojego przeznaczenia.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Sąd podziela argumenty organu zawarte w zaskarżonej decyzji. W związku z obszernym ich omówieniem powtarzanie ich byłoby zbędne.

Odnosząc się do zarzutów skargi należy zaś podnieść, co następuje.

W kontrolowanej sprawie było bezsporne, że podczas kontroli stwierdzono niebezpieczną usterkę opony przyczepy (opona wewnętrzna znajdująca się na drugiej osi z prawej strony przyczepy ciężarowej posiada widoczny i uszkodzony kord opony). Zdaniem organu samo stwierdzenie tej okoliczności stanowi podstawę do nałożenia na skarżącego - jako osobę zarządzającą transportem w [...] sp. z o. o. - kary pieniężnej w trybie art. 92a ust. 2 u.t.d. i lp. 15.2 załącznika nr 4 do u.t.d., natomiast zdaniem skarżącego nie ponosi od odpowiedzialności za stwierdzoną usterkę, gdyż powstała ona dopiero w czasie kontrolowanego przewozu, a ponadto to kierowca jest odpowiedzialny za badanie stanu technicznego pojazdu przed wyruszeniem w trasę.

Zdaniem Sądu rację ma organ, gdyż odpowiedzialność administracyjna tym różni się od odpowiedzialności karnej, że dla przyjęcia tej pierwszej co do zasady nie ma znaczenia wina podmiotu, ale samo stwierdzenia naruszenia (wystąpienia usterki), z którym przepisy wiążą nałożenia kary pieniężnej.

Powyższa zasada, odnośnie stwierdzenia usterki opony, dotyczy zarówno przewoźnika (art. 92a ust. 1 u.t.d.), jak i osoby zarządzającej transportem (art. 92a ust. 2 u.t.d.). Zarówno przewoźnik, jak i osoba zarządzająca transportem, mogą uniknąć odpowiedzialności za wystąpienie usterki nie na podstawie art. 92b ust. 1 i 2 u.t.d. (gdyż w sprawie nie miało miejsca naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku), ale na podstawie art. 92c ust. 1 i 2 u.t.d.

Zgodnie z art. 92c ust. 1 u.t.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d., na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub

2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub

3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.

Stosownie do art. 92c ust. 1a u.t.d. przepisy art. 92c ust. 1 u.t.d. stosuje się odpowiednio w sprawach o nałożenie kary pieniężnej wobec osób, o których mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d., czyli m. in. wobec zarządzającego transportem.

W sprawie z pewnością nie ma zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 2 i 3 w zw. z art. 92c ust. 1a u.t.d., gdyż za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy nie została nałożona kara przez inny uprawniony organ (nałożenie kary na kierowcę nie ma tu więc znaczenia dla rozstrzygnięcia), a od dnia ujawnienia naruszenia nie upłynął okres ponad 2 lat (naruszenie ujawniono 25 czerwca 2020 r., a karę na zarządzającego transportem nałożono decyzja z 23 września 2020 r. i utrzymano ją w mocy zaskarżoną decyzją z 8 lipca 2021 r.).

Tylko zatem zajście przesłanki z art. 92c ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 92c ust. 1a u.t.d. mogłoby spowodować brak podstaw do wszczęcia lub dalszego prowadzenia postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej wobec zarządzającego transportem. Zasadne jest ustalenie organu, że przesłanki te nie wystąpiły.

Zgodnie z art. 92c ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 92c ust. 1a u.t.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d., na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem (tu: na zarządzającego transportem), a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot zarządzający transportem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć.

Okoliczności powyższe to okoliczności egzoneracyjne, wyłączające odpowiedzialność, stanowiące wyjątek od zasady ponoszenia odpowiedzialności za powstałe naruszenia przepisów. Należy je zatem wykładać nie tylko ściśle, ale - co istotne, w związku ze wskazaną wyżej odpowiedzialnością danego podmiotu za samo stwierdzenia naruszenia - zasadniczo dowód ich nastąpienia obciąża nie organ, ale podmiot, który dąży do wykazania braku swojej odpowiedzialności na stwierdzone naruszenie. O ile na organach ciąży obowiązek udowodnienia faktów związanych z naruszeniem przez stronę przepisów u.t.d., to bez przedstawienia przez stronę dowodów mogących podważyć ustalenia organów, nie jest możliwe przyjęcie twierdzeń co do braku podstaw uznania jej odpowiedzialności i nałożenia kary pieniężnej (por.: prawomocny wyrok o sygn. akt I SA/Ke 491/21 - dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: "CBOSA"). Odpowiedzialność przewidziana w art. 92a ust. 2 u.t.d. nie jest uzależniona od winy i dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego. Określona w tym przepisie kara nie jest zatem konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem (por.: wyrok o sygn. akt II SA/Op 274/20 - dostępny w CBOSA).

W tym kontekście organ prawidłowo przyjął, że skarżący jako zarządzający transportem nie wykazał, aby nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć. Niewystarczające w tym zakresie jest domniemanie, że usterka nastąpiła dopiero w czasie wykonywania kontrolowanego przewozu, gdyż skarżący nie przedstawił na tą okoliczność żadnych dowodów. Dowodami takimi nie są:

1. nałożony przez przewoźnika (P. sp. z o. o.) na kierowcę obowiązek kontrolowania stanu technicznego pojazdu, gdyż przepisy prawa powszechnie obowiązującego wiążą odpowiedzialność za stwierdzone naruszenie również z osobą zarządzającego transportem; w tej sytuacji naruszenie przez kierowcę wewnętrznych ustaleń między nim a pracodawcą może skutkować wyciągnięciem wobec niego ewentualnych konsekwencji pracowniczych, a ponadto nałożeniem przez organ na kierowcę kary pieniężnej, ale wszystko to nie eliminuje odpowiedzialności osoby zarządzającej transportem za stwierdzone naruszenie;

2. oświadczenie kierowcy z 20 lipca 2020 r., w którym całą winę na zaistniałą sytuację bierze on na siebie podnosząc, że samodzielnie zadecydował, bez wpływu innych osób, o wykonaniu przewozu przedmiotowym zespołem pojazdów; oświadczenie to bowiem nie jest dowodem, że usterka powstała dopiero podczas wykonywania przedmiotowego przewozu 25 czerwca 2020 r.; w tej sytuacji organ zasadnie przyjął, że powstała ona już przed wyruszeniem w trasę, stąd organ zasadnie przyjął odpowiedzialność skarżącego jako zarządzającego transportem;

3. dołączone przez skarżącego do odwołania dokumenty (zrzut wiadomości tekstowych z telefonu, faktury i e-maile, k. 34-42 akt adm.); świadczą one jedynie m. in. o dokonywanych naprawach i zakupach opon, ale skarżący nie wykazał, aby któryś z tych dokumentów dotyczył tej konkretnej opony, co do której stwierdzono usterkę.

W tym kontekście istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia ma to, że przedmiotowa usterka została stwierdzona, co było bezsporne, a o czym świadczy protokół z kontroli. Jest on sporządzony przez organ przy współudziale kontrolowanego i w rozumieniu art. 76 § 1 K.p.a. jest dokumentem urzędowym. Dokument ten, sporządzony w przepisanej formie przez powołany do tego organ, w zakresie jego działania, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Utrwalone protokołem czynności kontrolne mają charakter materialno-techniczny i odzwierciedlają ich przebieg oraz poczynione w ten sposób ustalenia. Obrazuje ona stan faktyczny, który później może być trudny do odtworzenia. Z tego powodu ma on szczególną moc dowodową, co z drugiej strony winno zobowiązywać kontrolowanego do dołożenia ze swojej strony starań, żeby w protokole tym znalazły odzwierciedlenie wszystkie okoliczności stanu objętego kontrolą, w tym oświadczenia kontrolowanego na ten temat (por.: wyrok o sygn. akt III SA/Gl 783/19 - dostępny w CBOSA).

Swoje stanowisko co do stwierdzenia usterki kierowca zawarł w przeprowadzonych w trakcie kontroli zeznaniach (k. 12v akt adm.). W zeznaniach tych nie ma żadnego stwierdzenia mogącego wskazywać, że skarżący jako podmiot zarządzający transportem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć. Co więcej, w zeznaniach tych jest wyraźne stwierdzenie, że nikt w przedsiębiorstwie nie zwrócił kierowcy uwagi na uszkodzenie opony. Tymczasem to skarżący, jako zarządzający transportem, jest odpowiedzialny za zarządzanie operacjami transportowymi przedsiębiorstwa. "Zarządzający transportem" oznacza osobę fizyczną zatrudnioną przez przedsiębiorcę, zarządzającą w sposób rzeczywisty i ciągły operacjami transportowymi przedsiębiorcy (art. 2 pkt 5 rozporządzenia 1071/2009). Przedsiębiorca wykonujący zawód przewoźnika drogowego wyznacza przynajmniej jedną osobę fizyczną - zarządzającego transportem - która spełnia warunki przewidziane w art. 3 ust. 1 lit. b) i d) i która w sposób rzeczywisty i ciągły zarządza operacjami transportowymi tego przedsiębiorstwa (art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia 1071/2009). Niekwestionowane w sprawie było, że skarżący zarządza transportem w [...] sp. z o. o. Jest kierownikiem działu transportu i zaopatrzenia (por.: pkt 1 umowy o pracę, k. 2 akt adm.) i posiada certyfikat kompetencji zawodowych w międzynarodowym transporcie drogowym rzeczy (k. 1 akt adm.).

W wyniku organoleptycznej kontroli stanu technicznego naczepy, popartej dokumentacją fotograficzną, stwierdzono, że opona wewnętrzna znajdująca się na drugiej osi z prawej strony przyczepy ciężarowej posiada widoczny i uszkodzony kord opony. Zgodnie z lp. 5.2.3 lit. d załącznika 1 rozporządzenia z 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego usterkę w postaci widocznego lub uszkodzonego kordu opony klasyfikuje się jako usterkę niebezpieczną, która zgodnie z § 5 ust. 7 rozporządzenia 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego powoduje bezpośrednie zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego w stopniu uniemożliwiającym używanie pojazdu w ruchu drogowym i powodują niedopuszczenie do dalszego używania pojazdu. Stosownie do lp. 15.2 załącznika nr 4 do u.t.d. za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę niebezpieczną wymierza się karą pieniężną w wysokości 500 zł.

Nie naruszono zatem wskazanych w skardze przepisów postępowania i prawa materialnego. Podjęto wszelkie konieczne czynności w celu wyjaśnienia stanu faktycznego, a także dano im stosowny wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329) orzekł, jak w sentencji wyroku.