Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1138/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.37 ust.2
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie: Sędzia NSA Barbara Adamiak (spr.) Sędzia del. NSA Teresa Rutkowska Protokolant Anna Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2007r., na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 kwietnia 2006 r. sygn. akt II SA/Gd 879/04 w sprawie ze skargi R. i E. C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) nakazał R. i E. C. rozbiórkę obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej (letniskowej) o wymiarach w rzucie poziomym po obrysie 4,95 m x 8,60 m + 2,30 m x 3,30 m oraz obiektu budowlanego pełniącego funkcje gospodarcze o wymiarach w rzucie poziomym po obrysie 1,5 m x 2,65 m wzniesionych na terenie działki nr [...] położonej w K. B. gmina K.. W uzasadnieniu organ powołał się na oświadczenie E. C. z dnia [...] lutego 2001 r. złożone podczas oględzin, że wymienione obiekty budowlane wybudowano w 1993 r., zaś całość działki użytkowana jest w celu wypoczynku letniego. Organ podkreślił, iż teren, na którym położona jest przedmiotowa działka leży na terenie [...] Parku Krajobrazowego, na którym obowiązują szczególne rygory określone przez przepisy ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody oraz rozporządzenia Wojewody G. z dnia [...] w sprawie wyznaczenia obszarów chronionego krajobrazu, określenia granic parków krajobrazowych i utworzenia wokół nich otulin oraz wprowadzenia obowiązujących w nich zakazów i ograniczeń (Dziennik Urzędowy Województwa G. nr [...], poz. [...] ze zm.). Przepisy te zakazują na terenie [...] Parku Krajobrazowego m.in. lokalizowania i budowy domów letniskowych. Według organu przesłanka wybudowania obiektu niezgodnie z obowiązującymi przepisami brana jest pod uwagę w okresie wznoszenia obiektu, zaś przesłanka wynikająca z innej ważnej przyczyny brana jest po uwagę w dacie wydania decyzji.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. decyzją z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy podzielił ustalenie dokonane przez organ I instancji, że obiekty powstały na działce nr [...] w 1993 r. bez wymaganego prawem, zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego z 1974 r., pozwolenia na budowę. Zastosowanie w sprawie miał art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). Organ wskazał, że obiekty służące rekreacji znajdują się na działce leżącej na terenie [...] Parku Krajobrazowego, na którym obowiązują szczególne rygory, między innymi zakaz zabudowy letniskowej wraz z zabudową towarzyszącą określony w rozporządzeniu Wojewody G. nr [...] z dnia [...] listopada 1994 r. w sprawie wyznaczenia obszarów chronionego krajobrazu, określenia granic parków krajobrazowych i utworzenia wokół nich otulin oraz wprowadzenia obowiązujących w nich zakazów i ograniczeń (Dz. Urz. Woj. G. nr [...], poz. [...]), zmienionym rozporządzeniem Wojewody G. nr [...] z dnia [...] września 1998 r. Powyższe stanowi "ważną przyczynę", w tym przypadku wynikającą z przepisów szczególnych, zatem wydanie nakazu rozbiórki w oparciu o art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r. było uzasadnione.

Odnosząc się do argumentów wywiedzionych w odwołaniu organ odwoławczy wskazał, że rozpoczęcie robót budowlanych na podstawie zgłoszenia nie było możliwe pod rządami starego prawa budowlanego, tj. ustawy – Prawo budowlane z 1974 r., taka możliwość pojawiła się w stosunku do obiektów, niewymagających pozwolenia na budowę, powstałych po dacie 1 stycznia 1995 r. Organ wskazał również, że z art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r. wynika, iż jedynie pierwsza przesłanka odnosi się do przepisów obowiązujących w okresie budowy (budowa niezgodna z przepisami, czyli bez pozwolenia). Każda inna przesłanka brana jest pod uwagę w dacie wydania decyzji. Istnienie samowoli budowlanej powoduje, że ten, kto się jej dopuścił ryzykował, według stanu prawnego sprzed 1 stycznia 1995 r., iż druga przesłanka do nakazu rozbiórki może zajść po wybudowaniu obiektu. Zatem wpisanie danego terenu, na którym znajduje się przedmiotowa działka wraz z wybudowanymi na niej obiektami budowlanym w obszar [...] Parku Krajobrazowego powoduje, że również w przypadkach wcześniejszych samowoli budowlanych organ obowiązany jest uwzględnić wprowadzone ustalenia (zakazy i ograniczenia) według stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji. Organ II instancji wskazał również, że zgodnie z pismem nr [...] [...] Urzędu Wojewódzkiego w G. Wydział Środowiska i Rolnictwa z dnia [...], zmiany w ustawie z dnia 16 października 1991 r. i nowa ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880) nie spowodowały wyeliminowania z obiegu prawnego rozporządzenia Wojewody G. nr [...] z dnia [...] listopada 1994 r. w sprawie wyznaczania obszarów chronionego krajobrazu, określenia granic parków krajobrazowych i utworzenia wokół nich otulin oraz wprowadzenia obowiązujących w nich zakazów i ograniczeń, zmienionego rozporządzeniem Wojewody G. nr [...] z dnia [...] września 1998 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2006 r. sygn. akt II SA/Gd 879/04, po rozpoznaniu sprawy ze skargi R. C. i E. C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki, oddalił skargę. W uzasadnieniu Sąd wywodził, że z prawidłowych i niekwestionowanych przez skarżących ustaleń wynika, że przedmiotowe obiekty budowlane zostały wybudowane w roku 1993, to jest przed dniem 1 stycznia 1995 r., a więc przed datą wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.). Jest również bezsporne, że obiekty budowlane zostały wybudowane bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.

Przepis art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane stanowił, że roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Wydane na podstawie delegacji ustawowej z powołanego wyżej przepisu rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. Nr 8, poz. 48 ze zm.) przewidywało w § 44 ust. 1 obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę dla wykonania i rozbudowy stałych i tymczasowych budynków. Natomiast z § 44 ust. 2 tego rozporządzenia wynikało, że pozwolenia na budowę nie wymagała budowa:

– altanek nieprzystosowanych do stałego zamieszkania na działkach w pracowniczych ogrodach działkowych,

– pomników, posągów, kapliczek i innych podobnych obiektów kultu religijnego – na terenach cmentarzy oraz na terenach przykościelnych, związanych z wykonywaniem kultu religijnego.

Z kolei pod pojęciem "budynek tymczasowy" na podstawie § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62 ze zm.) rozumie się budynki niepołączone w sposób trwały z gruntem, skonstruowane jako rozbieralne, jak baraki, kioski, obiekty o konstrukcji pneumatycznej i typu namiotowego lub budynki określone w przepisach jako tymczasowe.

W okolicznościach sprawy sporne obiekty budowlane znajdujące się na nieruchomości skarżących wymagały pozwolenia na budowę na podstawie powołanych wyżej przepisów. Przepisy ustawy – Prawo budowlane z 1974 r. nie przewidywały natomiast zgłoszenia zamiaru wykonania prac budowlanych. Tym samym, pismo zawierające zgłoszenie przystąpienia do robót budowlanych, dokonane przez stronę skarżącą jak wynika z okoliczności sprawy w dniu [...] lutego 1993 r., nie mogło wywołać skutków prawnych. Nietrafny jest zatem zarzut strony skarżącej co do tego, że wobec braku sprzeciwu organu wybudowali obiekt zgodnie z przepisami prawa budowlanego. Do tej kwestii, podniesionej wcześniej w odwołaniu, odniósł się organ II instancji w zaskarżonej decyzji, tym samym bezpodstawny jest również zarzut nieustosunkowania się do zebranych w sprawie dowodów.

Organy administracji dokonały zatem prawidłowych ustaleń co do daty wybudowania spornych obiektów oraz co do faktu, że zostały one wybudowane bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. W konsekwencji prawidłowo zastosowały przepis art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, który stanowił, że przepisu art. 48 tej ustawy, dotyczącego rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem jej wejścia w życie, a więc przed dniem 1 stycznia 1995 r. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, to jest ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.).

Przepis art. 37 ust. 1 tej ustawy stanowił, że obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy organ stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:

1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub

2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Według art. 37 ust. 2 powołanej ustawy – Prawo budowlane może wydać decyzję o przymusowej rozbiórce albo o przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami, poza wymienionymi w ust. 1.

Analiza okoliczności sprawy, jak wyżej zaznaczono, pozwala na stwierdzenie, że obiekty budowlane wybudowane przez skarżących na działce położonej w K. B. w gminie K. spełniają przesłankę niezgodności z przepisami obowiązującymi w dacie budowy, ponieważ zostały wybudowane bez pozwolenia na budowę.

Podstawą prawną rozstrzygnięć organów nadzoru budowlanego obu instancji był ust. 2 art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. oraz przepisy rozporządzenia Wojewody G. nr [...] z dnia [...] listopada 1994 r. w sprawie wyznaczenia obszarów chronionego krajobrazu, określenia granic parków krajobrazowych i utworzenia wokół nich otulin oraz wprowadzenia obowiązujących w nim zakazów i ograniczeń (Dz. Urz. Woj. G. nr [...], poz. [...]), zmienionego rozporządzeniem Wojewody G. nr [...] z dnia [...] września 1998 r. (Dz. Urz. Woj. G. nr [...], poz. [...]). W powołanym rozporządzeniu określono w § 2 ust. 1 pkt 1 aktualne granice [...] Parku Krajobrazowego i stosownie do tych zapisów, co zresztą jest w sprawie niesporne, działka skarżących zlokalizowana jest na obszarze wymienionego [...] Parku Krajobrazowego.

Powołane wyżej rozporządzenie zmieniające Wojewody G. nr [...] wprowadzało na terenie obszarów chronionego krajobrazu szczególne rygory, między innymi zakaz zabudowy letniskowej. Tym samym, w ocenie Sądu, prawidłowo ocenił organ odwoławczy na podstawie zebranego materiału, że w sprawie występują inne ważne przyczyny, które mogą uzasadniać rozbiórkę na podstawie art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r. Szczególna ochrona wynikająca z ustanowienia w sposób prawem przewidziany terenu krajobrazu chronionego oraz wprowadzenia obowiązujących w nim zakazów i ograniczeń, w szczególności dotyczących zabudowy, stanowi "inną ważną przyczynę", o której mowa w powołanym wyżej przepisie.

W dacie decyzji II instancji obowiązywała ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880), która weszła w życie z dniem 1 maja 2004 r., uchylając zgodnie z art. 161 ustawę z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2001 r. Nr 99, poz. 1079; Nr 100, poz. 1085; Nr 110, poz. 1189 i Nr 145, poz. 1623; z 2002 r. Nr 130, poz. 1112 oraz z 2003 r. Nr 80, poz. 717; Nr 162, poz. 1568 i Nr 203, poz. 1966). W myśl przepisu art. 157 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie ustawy, o której mowa w art. 161, zachowują moc do czasu wejścia w życie aktów wykonawczych wydanych na podstawie niniejszej ustawy. W stanie prawnym wynikającym z ustawy o ochronie przyrody z dnia 16 października 1991 r., na podstawie art. 7 ustawy z dnia 7 grudnia 2000 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody (Dz. U. z 2001 r. Nr 3, poz. 21) parki krajobrazowe, obszary chronionego krajobrazu, pomniki przyrody utworzone na podstawie dotychczasowych przepisów stają się parkami krajobrazowymi, obszarami chronionego krajobrazu, pomnikami przyrody w rozumieniu niniejszej ustawy. Tym samym, w ocenie Sądu, nie jest trafny zarzut skargi odnoszący się do braku podstawy wynikającej z powołanych wyżej przepisów rozporządzenia Wojewody G. powołującego park krajobrazowy, a w konsekwencji naruszenia art. 94 Konstytucji. Wprawdzie art. 11 ustawy z dnia 7 grudnia 2000 r. zmieniającej ustawę z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody przewidywał, iż przepisy wykonawcze wydane na podstawie przepisów ustawy, o której mowa w art. 1 (o ochronie przyrody) zachowują moc do czasu wejścia w życie aktów wykonawczych wydanych na podstawie upoważnień ustawowych w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, w zakresie, w jakim nie są z nią sprzeczne, jednak nie dłużej niż przez okres 6 miesięcy od dnia jej wejścia w życie, jednakże przepis ten nie może być interpretowany w oderwaniu od pozostałych przepisów tej ustawy, w szczególności zaś przytoczonego wyżej art. 7. Tym samym, w ocenie Sądu, przepisy wykonawcze dotyczące parków krajobrazowych, o których mowa w rozporządzeniu Wojewody G. nr [...] z dnia [...] listopada 1994 r. w sprawie wyznaczenia obszarów chronionego krajobrazu, określenia granic parków krajobrazowych i utworzenia wokół nich otulin oraz wprowadzenia obowiązujących w nim zakazów i ograniczeń (Dz. Urz. Woj. G. nr [...], poz. [...]), zmienionego rozporządzeniem Wojewody G. nr [...] z dnia [...] września 1998 r. (Dz. Urz. Woj. G. nr [...], poz. [...]) pozostały w mocy jako obowiązujące akty prawne, zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 7 grudnia 2000 r. i ma do nich zastosowanie przytoczony wyżej art. 157 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody.

Tak więc, zdaniem Sądu, w dacie orzekania przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego istniał stan prawny, zgodnie z którym ustanowiony na podstawie powołanych wyżej i obowiązujących przepisów prawa miejscowego [...] Park Krajobrazowy, w granicach obejmujących działkę skarżących, ustanawiał zakaz lokalizowania domów letniskowych.

Nie miałby przy tym znaczenia fakt, że w dacie budowy powołane wyżej rozporządzenia Wojewody G. jeszcze nie obowiązywały. Sąd orzekający w sprawie podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 lutego 2000 r. w sprawie sygn. akt II SA/Gd 980/97 (niepubl.), że "poza pierwszą przesłanką (budowa niezgodnie z przepisami, czyli bez pozwolenia), każda dalsza przesłanka brana jest pod uwagę w dacie wydania decyzji".

W sprawie, zdaniem Sądu, zachodzą jednak inne okoliczności uzasadniające rozbiórkę, a to na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane z 1974 r. Jak wynika z akt sprawy, działka skarżących wchodzi w skład obszaru przewidzianego na uprawy rolnicze, na którym obowiązywały ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy K., zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy K. nr [...] z dnia [...] (Dz. Urz. Woj. G. z dnia [...] nr [...], poz. [...]).

Zgodnie z art. 87 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 ze zm.) obowiązujące w dniu wejścia w życie ustawy (to jest w dniu 11 lipca 2004 r.) miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego uchwalone przed dniem 1 stycznia 1995 r. zachowują moc do czasu uchwalenia nowych planów, jednak nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2003 r. W konsekwencji miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy Krokowa w dacie orzekania przez organ odwoławczy utracił moc, nie wynika zaś z akt sprawy, by został uchwalony inny plan zagospodarowania przestrzennego dla wskazanego obszaru. Sąd wywodził, że brak planu zagospodarowania przestrzennego czy to w dacie budowy, czy w dacie orzekania przez organy administracji nie oznacza, że teren jest przeznaczony pod zabudowę.

Tym samym orzeczenie nakazu rozbiórki w sprawie powinno było nastąpić, w ocenie Sądu, po ustaleniu braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane. Jednakże naruszenie wymienionego wyżej przepisu prawa materialnego nie miało wpływu na wynik sprawy, bowiem skutkiem prawidłowych ustaleń i oceny dokonanej przez organ nakaz rozbiórki uzasadniony jest także innymi ważnymi przyczynami poza wymienionymi w ust. 1.

Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę jako niezasadną oddalił.

E. C. wniósł od wyroku skargę kasacyjną, zarzucając:

1) naruszenie przepisów postępowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegające na oddaleniu skargi, mimo że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego polegającym na:

a) oparciu decyzji o nieobowiązujące przepisy prawa miejscowego – naruszenie art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji RP,

b) błędnej wykładni przepisu art. 7 i art. 11 ustawy z dnia 7 grudnia 2000 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody,

c) naruszeniu art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane,

2) naruszenie przepisu postępowania – art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegające na wyjściu poza granice sprawy polegające na ustaleniu przez Sąd innej niż wskazana w zaskarżonej decyzji ważnych przyczyn jakie miałyby uzasadnić rozbiórkę obiektu budowlanego,

3) błędną wykładnię przepisów prawa materialnego: art. 157 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody dokonaną z pominięciem art. 11 ustawy z dnia 7 grudnia 2000 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody,

4) błędną wykładnię art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane polegającą na przyjęciu, że dla orzekania na podstawie niniejszego przepisu mają znaczenie obowiązujące w momencie budowy, lecz nieobowiązujące w momencie orzekania przez organ zapisy planu zagospodarowania przestrzennego.

Na tych podstawach wnosił o:

1) uchylenie zaskarżonego wyroku,

2) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznawaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Zarzut naruszenia art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) nie jest zasadny. W pełni prawidłowo Sąd w zaskarżonym wyroku dokonał jego wykładni. W świetle regulacji art. 28 ust. 1 tej ustawy budowa obiektu wymagała pozwolenia budowlanego, a zatem brak pozwolenia oznaczał naruszenie przepisów obowiązujących w okresie budowy. W takim przypadku art. 37 ust. 2 powołanej ustawy – Prawo budowlane stanowi, że organ wydaje decyzję o przymusowej rozbiórce również wtedy, gdy jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami niż wymienione w art. 37 ust. 1 tej ustawy. W razie naruszenia przez jednostkę przepisów prawa nie może ona skutecznie powoływać się na ochronę praw nabytych. Nie można bowiem nabyć prawa w wyniku naruszenia prawa.

Przy wykładni art. 37 ust. 2 powołanej ustawy – Prawo budowlane zasadnie Sąd przyjął, że sanacja samowoli budowlanej będzie dopuszczalna tylko w razie gdy w dniu wydania decyzji nie wystąpią inne ważne przyczyny. Do innych ważnych przyczyn należy to, że obiekt budowlany leży na terenie [...] Parku Krajobrazowego. Sąd w pełni zasadnie wywiódł, że obowiązuje w tym zakresie rozporządzenie Wojewody G. z dnia [...] listopada 1994 r. w sprawie wyznaczania obszarów chronionego krajobrazu, określenia granic parków krajobrazowych i utworzenia wokół nich otuliny oraz wprowadzenia obowiązujących w nich nakazów i ograniczeń (Dz. Urz. Woj. G. nr [...], poz. [...]), zmienione rozporządzeniem Wojewody G. nr [...] z dnia [...] (Dz. Urz. Woj. G. nr [...], poz. [...]). Rozporządzenie to obowiązywało do dnia wejścia w życie rozporządzenia Wojewody P. z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] w sprawie Narodowego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Woj. P. nr [...], poz. [...]). Sąd w pełni podzielił stanowisko przyjęte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 grudnia 2005 r. sygn. akt 1810/04, że art. 11 ustawy z dnia 7 grudnia 2000 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 3, poz. 21), nie można interpretować w oderwaniu od innych przepisów powołanej ustawy z dnia 7 grudnia 2000 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody, a zwłaszcza art. 7 tej ustawy, który stanowi "Parki krajobrazowe, obszary chronionego krajobrazu, pomniki przyrody utworzone na podstawie dotychczasowych przepisów stają się parkami krajobrazowymi, obszarami chronionego krajobrazu, pomnikami przyrody w rozumieniu niniejszej ustawy". Powołane rozporządzenia Wojewody G. zachowały zatem pełną moc obowiązującą, wywołują skutki prawne w zakresie utworzonych parków krajobrazowych. Nie można zatem przyjąć, że zastosowano przepisy prawa miejscowego, które nie obowiązywały. Zarzut zatem naruszenia art. 87 ust. 2 w zw. z art. 94 Konstytucji RP nie jest usprawiedliwiony.

W zaskarżonym wyroku Sąd przeprowadził prawidłową wykładnię art. 37 ust. 1 powołanej ustawy – Prawo budowlane. Skoro stosownie do treści art. 29 ust. 1 tej ustawy roboty budowlane można rozpocząć i wykonywać tylko na podstawie pozwolenia na budowę, to decydujące znaczenie ma przeznaczenie terenu, na którym obiekt budowlany jest wznoszony lub został wybudowany, w dacie budowy, a nie w dacie orzekania przez organ administracji. Pogląd ten jest utrwalony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który np. w wyroku z dnia 20 maja 2004 r. sygn. akt OSK 281-282/04 wprost stwierdził, że "orzeczenie o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) może być wydane po stwierdzeniu, że obiekt ten zrealizowano w warunkach samowoli budowlanej oraz na terenie, który nie był przeznaczony na ten cel w miejscowym planie zagospodarowania obowiązującym w dacie budowy". Z obowiązującego w dniu samowoli planu zagospodarowania przestrzennego wynikało, że teren ten przeznaczony był na uprawy rolne. Wypełniło to już dyspozycję art. 37 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy – Prawo budowlane. Wskazanie zatem w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że stan faktyczny sprawy uzasadniał zastosowanie art. 37 ust. 1 powołanej ustawy – Prawo budowlane nie daje podstaw do wyprowadzenia błędnej wykładni. Wskazując możliwość prawną zastosowania tego przepisu Sąd nie wyprowadził dla strony skarżącej negatywnych następstw prawnych.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 134 § 1 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd bada zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, a zatem czy odpowiada normie prawa materialnego. Samo podanie niewłaściwej podstawy prawnej nie powoduje wadliwości decyzji administracyjnej. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tylko naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy może być podstawą do uwzględnienia skargi. Sąd nie przekroczył granic rozpoznania sprawy wskazując też, że uzasadnioną podstawę do nakazu przymusowej rozbiórki był art. 37 ust. 1 powołanej ustawy – Prawo budowlane.

W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.