Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1555/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-01-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6167 Rybołówstwo morskie, i rybactwo śródlądowe
Hasła tematyczne: Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Uchylono wyrok NSA, uchylono wyrok WSA i umorzono postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 161 par. 1 pkt 3, art. 282 par. 1, art. 282 par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz Sędzia NSA Jan Bała (spr.) Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi E. I., J. M. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GSK 246/11 w sprawie ze skargi kasacyjnej E. I., J. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 26 października 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 1668/10 w sprawie ze skargi E. I., J. M. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o rybołówstwie 1. uchyla w całości wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GSK 246/11 oraz poprzedzający go wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 26 października 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 1668/10 i postępowanie sądowe umarza; 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz E. I. i J. M. po 2.917 (dwa tysiące dziewięćset siedemnaście) złotych tytułem kosztów postępowania sądowego


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GSK 246/11, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną E. I. i J. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z 26 października 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 1668/10 oddalającego skargę E. I. i J. M. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] czerwca 2010 r. w przedmiocie wymierzenia, na podstawie § 2 pkt 37 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 kwietnia 2005 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o rybołówstwie (Dz. U. Nr 76, poz. 671), kary pieniężnej w wysokości 2.000 zł.

W piśmie z [...] czerwca 2015 r. E. I. i J. M. złożyli skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego powyższym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, na podstawie art. 272 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), podając jako podstawę wznowienia wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 marca 2015 r., sygn. akt K 31/13, zgodnie z którym § 2 - § 5 rozporządzenia z dnia 21 kwietnia 2005 r. w zakresie, w jakim określają dolne granice kar pieniężnych, są niezgodne z art. 63 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 19 lutego 2004 r. o rybołówstwie (Dz. U. Nr 62, poz. 574 ze zm.) w zw. z art. 2 i art. 92 ust. 1 Konstytucji.

Skarżący wnieśli o uchylenie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w całości oraz uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z 26 października 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 1668/10 i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania w obu instancjach oraz kosztów postępowania wznowieniowego.

Uzasadniając skargę o wznowienie postępowania, skarżący podkreślili, że Trybunał Konstytucyjny uznał, iż w ustawie o rybołówstwie nie została ustanowiona dolna granica kar, zaś minister, ustalając w rozporządzeniu z dnia 21 kwietnia 2005 r. dolne stawki kar, spowodował, że w przypadku stwierdzenia określonego naruszenia, organ wymierzający karę nie może nałożyć kary w wysokości niższej niż przewidziana w rozporządzeniu. W konsekwencji uniemożliwił realne stosowanie kryterium szkodliwości czynu. Zgodnie z upoważnieniem zawartym w art. 63 ust. 4 ustawy o rybołówstwie, minister miał jedynie "zróżnicować" kary przewidziane w ustawę, co nie może być odczytane, jako upoważnienie do "zaostrzenia" regulacji w stosunku do stanu prawnego wynikającego z decyzji ustawodawcy. Regulacja zawarta w rozporządzeniu z 2005 r., w ocenie Trybunału, pogarsza sytuację podmiotu: ustanawia dolny pułap odpowiedzialności, podczas gdy w ustawie takiego pułapu brak.

W odpowiedzi na skargę o wznowienie postępowania sądowego organ wniósł o uchylenie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 kwietnia 2012 r. oraz uchylenie wyroku WSA w W. z 26 października 2010 r. i umorzenie postępowania, a także o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu organ podniósł, że po przeprowadzeniu wznowionego na wniosek skarżących postępowania administracyjnego Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] czerwca 2015 r., na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145a oraz art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej k.p.a.) uchylił własną decyzję z [...] czerwca 2010 r. i poprzedzającą ją decyzję Okręgowego Inspektora Rybołówstwa Morskiego w S. z [...] kwietnia 2010 r. o wymierzeniu kary pieniężnej i umorzył postępowanie w sprawie.

W ocenie organu, z uwagi na wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o wymierzeniu kary pieniężnej zaistniała przyczyna uzasadniająca umorzenie postępowania sądowego jako bezprzedmiotowego.

Jak wynika z akt administracyjnych sprawy decyzja z [...] czerwca 2015 r. została doręczona skarżącym w [...] lipca 2015 r.

W piśmie z dnia [...] stycznia 2016 r. skarżący zmodyfikowali wnioski skargi o wznowienie postępowania, wnosząc o uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z 26 października 2010 r. w całości i umorzenie postępowania oraz podtrzymali wniosek o uchylenie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 kwietnia 2012 r. i o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w obu instancjach oraz kosztów postępowania wznowieniowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga o wznowienie postępowania jest zasadna, wobec czego podlega uwzględnieniu.

Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2010 r., sygn. akt II GPS 1/10 przepis art. 272 § 1 p.p.s.a. "stanowi podstawę wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego w każdym przypadku, gdy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą obejmuje akt normatywny, jaki stosował lub powinien stosować sąd administracyjny lub organ administracji publicznej w sprawie".

Mając na uwadze przywołany pogląd prawny oraz cel zmierzający do realizacji prawa stron skarżących do ponownego rozpoznania sprawy w związku z wydaniem przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 17 marca 2015 r. o sygnaturze K 31/13, dotyczącego zgodności z Konstytucją RP przepisów ustawy z dnia 19 lutego 2004 r. o rybołówstwie oraz przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 kwietnia 2005 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o rybołówstwie (Dz. U. z 2009 r., Nr 76, poz. 671), w sytuacji gdy skarga o wznowienie postępowania dotyczyła sprawy w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o rybołówstwie, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skarga wniesiona przez E. I. i J. M. opiera się na ustawowej przesłance do wznowienia postępowania, w związku z czym postanowił wznowić postępowanie w sprawie zakończonej prawomocnym orzeczeniem i rozpoznać sprawę na nowo w granicach zakreślonych podstawą wznowienia – art. 282 § 1 p.p.s.a.

Uwzględniając fakt, że Trybunał Konstytucyjny przywołanym wyrokiem z dnia 17 marca 2015 r., w punkcie 4 a) sentencji orzekł, że § 2 – 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenie przepisów o rybołówstwie, w zakresie w jakim określają dolne granice kar pieniężnych są niezgodne z art. 63 ust. 2 i 4 ustawy o rybołówstwie w zw. z art. 2 i art. 92 ust. 1 Konstytucji RP oraz bezsprzeczny fakt, iż rozstrzygnięcia organów, których sprawa dotyczy, mocą których wymierzono stronom karę pieniężną, oparte były w podstawie materialnoprawnej o § 2 pkt 37 wskazanego rozporządzenia, uchyleniu w całości podlegał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GSK 246/11 oraz poprzedzający go wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 26 października 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 1668/10, stosownie do art. 282 § 2 p.p.s.a.

Wobec zaś okoliczności, że po przeprowadzeniu wznowionego postępowania Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] czerwca 2015 r., znak: [...] uchylił swoją decyzję z [...] czerwca 2010 r., nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Okręgowego Inspektora Rybołówstwa Morskiego w S. z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] oraz umorzył postępowanie w sprawie, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe, co uzasadnia jego umorzenie w oparciu o art. 282 § 2 w zw. z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

W takim stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 276 w zw. art. 203 pkt 1 i art. 200 p.p.s.a., na które składały się koszty postępowania wznowieniowego, postępowania kasacyjnego i przed sądem I instancji - wpis od skargi o wznowienie postępowania, wpis od skargi kasacyjnej, wpis od skargi, opłata kancelaryjna za odpis wyroku Sądu I instancji, opłaty od udzielonych przez strony pełnomocnictw procesowych oraz koszty zastępstwa procesowego stron w postępowaniach przed Sądem I instancji i Sądem Kasacyjnym oraz w postępowaniu wznowieniowym - ustalone w oparciu o § 6 i § 18 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Naczelny Sąd Administracyjny rozdzielił łączną kwotę należnych kosztów postępowania sądowego, zasądzając każdemu ze skarżących z osobna równe kwoty wymienione w punkcie 2 sentencji wyroku z uwagi na okoliczność, iż będąc armatorami statku w związku z działalnością, którego wymierzono karę, Skarżący występowali na każdym z etapów postępowania sądowoadministracyjnego jak i administracyjnego jako odrębne podmioty. Nadto w oparciu o art. 207 § 2 p.p.s.a Naczelny Sąd Administracyjny dokonał miarkowania kosztów postępowania kasacyjnego w zakresie wynagrodzenia pełnomocnika skarżących kasacyjnie.