Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 120/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2020-11-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 35a; art. 64 ; art. 140aa ust. 1; art. 140ab ust. 1 pkt 2 i ust. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1990
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędziowie: Sędzia WSA Anna Strzelec Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 listopada 2020 r. sprawy ze skargi [...] z siedzibą w [...], [...] na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 13 stycznia 2020 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. z dnia 31 października 2019 r., nakładającą na [...] [...] z siedzibą w [...] karę pieniężną w wysokości [...] zł za przejazd pojazdem nienormatywnym po drogach publicznych.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

W dniu 16 maja 2019 r. na terenie przejścia granicznego w [...] wyjeżdżający w Polski pojazd członowy złożony z dwuosiowego ciągnika samochodowego oraz trzyosiowej naczepy ciężarowej, o numerach rejestracyjnych [...], został poddany kontroli, w ramach której dokonano między innymi pomiaru masy całkowitej. Pojazdem przewożony był ładunek – Poli(metylenofenyloizocyjanian) o masie brutto 23.960 kg, w kontenerze nr [...] Pomiaru masy całkowitej pojazdu dokonano przy użyciu wagi statycznej typu [...], nr [...], posiadającej świadectwo legalizacji ponownej. Wynik pomiaru masy całkowitej wagą statyczną, opisany w pkt 5b protokołu kontroli nr [...], wskazał na przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu o 40 kg (0,1%), przy przewidzianej przepisami prawa dopuszczalnej masie całkowitej wynoszącej 40000 kg. W wyniku kontroli nie stwierdzono natomiast przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdów ani jego wymiarów zewnętrznych. Kierowca odmówił podpisania protokołu bez podania przyczyn.

W toku kontroli kierujący pojazdem [...] przedstawił: zezwolenie nr [...] dotyczące międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy wydane dla [...] [...] z siedzibą w [...], międzynarodowy list przewozowy CMR z dnia 15 maja 2019 r. bez numeru, dokument sporządzony w języku niemieckim "Wywóz-dokument rozpoczynający procedurę", paszport seria/numer [...] oraz dowody rejestracyjne pojazdów.

Z uwagi na poczynione ustalenia wszczęto postępowanie administracyjne. Naczelnik L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. uznał, że transport wykonywany był z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 110, z późn. zm., dalej także jako p.r.d.) i decyzją z dnia 31 października 2019 r. nałożył na [...] [...] z siedzibą w [...], jako podmiot wykonujący przejazd, karę pieniężną w kwocie [...]zł za przejazd w dniu 16 maja 2019 r. środka przewozowego o numerach rejestracyjnych [...] po drogach publicznych bez właściwego zezwolenia – kategorii V, określonego przepisami ustawy - Prawo o ruchu drogowym.

W odwołaniu strona skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania, ewentualnie uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zdaniem skarżącej brak było podstaw do nałożenia kary za brak zezwolenia kategorii V, gdyż różnica około 40 kg najprawdopodobniej była wynikiem zmian właściwości fizykochemicznych przewożonej substancji lub niedokładności, czy też błędu w ważeniu.

Po rozpatrzeniu sprawy na skutek odwołania Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, że wymogi dotyczące dopuszczalnych wymiarów, masy i nacisków osi pojazdu uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 z późn. zm.), wydanym na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 66 ust. 5 Prawa o ruchu drogowym.

W rozpatrywanej sprawie funkcjonariusze Oddziału Celnego w [...] w dniu 16 maja 2019 r. skontrolowali parametry pięcioosiowego zespołu pojazdów, złożonego z dwuosiowego ciągnika samochodowego o nr rej. [...] oraz trzyosiowej naczepy ciężarowej o nr rej. [...] Czynności pomiaru masy całkowitej pojazdu dokonano wagą nieautomatyczną znak typu [...], nr [...], posiadającą ważne świadectwo legalizacji ponownej wydane w dniu 5 lipca 2017r. przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w S., znak świadectwa [...] Z treści tego świadectwa wynika, że waga spełnia wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 26 poz. 152 z późn. zm.). Masa całkowita pojazdu ustalona przy użyciu wagi statycznej wykazała 40040 kg, co oznacza przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu o 40 kg. Powyższe czynności zostały udokumentowane w protokole kontroli z dnia 16 maja 2019 r. W trakcie procesu ważenia system wagi statycznej nie sygnalizował nieprawidłowości pomiaru. Kierujący pojazdem bez podania przyczyny odmówił podpisania protokołu.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że stosownie do art. 64 ust. 1 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, a kierujący pojazdem nienormatywnym jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać zezwolenie uprawnionym osobom (ust. 4). W myśl ust. 3 wymienionego artykułu, wymiary, masa, naciski osi pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I-VII oraz drogi, po których pojazdy te mogą się poruszać, zostały określone w tabeli stanowiącej załącznik do ustawy.

W okolicznościach sprawy, wobec przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej, przy wyniku pomiaru tego parametru wynoszącym 40040 kg, a zatem nieprzekraczającym 60 t oraz stwierdzonej w protokole kontroli normatywności pojazdu w zakresie nacisków osi i wymiarów zewnętrznych, wymagane było zezwolenie kategorii V. Natomiast bezspornie kierowca pojazdu nie posiadał przy sobie i nie okazał do kontroli zezwolenia tej kategorii.

Organ odwoławczy podkreślił, że kierowca nie wniósł do protokołu kontroli uwag odnośnie sposobu i warunków przeprowadzonego pomiaru oraz przyrządów pomiarowych używanych podczas kontroli. Jednocześnie brak podpisu kierowcy nie pozbawia protokołu kontroli waloru dokumentu urzędowego. Strona nie przedstawiła dowodów, które obalałyby wiarygodność tego dokumentu. W konsekwencji, w ocenie organu odwoławczego nie ma podstaw do kwestionowania prawidłowości pomiarów przeprowadzonych w rozpatrywanej sprawie oraz ich wyników, które należy uznać za wiarygodne i potwierdzające, że kontrolowany pojazd był nienormatywny w rozumieniu art. 2 pkt 35a Prawa o ruchu drogowym.

Natomiast zgodnie z art. 140aa ust. 1 Prawa o ruchu drogowym, za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej.

W świetle art. 1 art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. 2016 r. poz. 1440 z późn. zm.) drogi dojazdowe do ogólnodostępnych przejść granicznych obsługujących ruch osobowy i towarowy bez ograniczeń ciężaru całkowitego pojazdów (zespołu pojazdów) lub wyłącznie ruch towarowy bez ograniczeń ciężaru całkowitego pojazdów (zespołu pojazdów) - zalicza się do dróg krajowych, które są drogami publicznymi w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 1 tej ustawy.

Mając zatem na uwadze ustalenia dokonane w protokole z kontroli z dnia 16 maja 2019 r., organ odwoławczy uznał za zasadne nałożenie na skarżącą, jako podmiot wykonujący przejazd, kary pieniężnej w kwocie [...]zł za przejazd pojazdu bez zezwolenia kategorii V, a to na podstawie art. 140aa ust. 1, ust. 2 i ust. 3 pkt 1 oraz art. 140ab ust. 1 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym.

Organ zauważył, że w sprawie nie zachodziły przesłanki uzasadniające umorzenie postępowania na podstawie art. 140aa ust. 4 Prawa o ruchu drogowym. Strona nie udowodniła okoliczności, o których mowa w art. 140aa ust. 4 pkt 1 tej ustawy. Podmiotem odpowiedzialnym za transport towaru jest przewoźnik, którego obciąża także odpowiedzialność za właściwe, normatywne załadowanie pojazdu. Przy dołożeniu należytej staranności naruszenie mające miejsce w niniejszej sprawie było możliwe do uniknięcia. Strona skarżąca nie wykazała, że dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem. Nie przedstawiła okoliczności i dowodów świadczących o tym, że jako przewoźnik nie miała wpływu na powstanie naruszenia.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wyjaśnił, że art. 189a § 2 k.p.a. nie znajduje zastosowania w sprawie, w której kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 140aa ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, a ich wysokość została określona w sposób sztywny w art. 140ab Prawa o ruchu drogowym. Norma art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a. wyłącza w tym przypadku zastosowanie art. 189d k.p.a.

[...] [...] z siedzibą w [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 13 stycznia 2020 r. Skarżąca zarzuciła naruszenie: art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewskazanie dopuszczalnych odchyleń pomiarowych wagi, a ponadto brak wskazania w protokole kontroli informacji o warunkach atmosferycznych dokonywania pomiaru, co mogło mieć wpływ na wynik pomiaru, przy naruszeniu na poziomie 0,1 %, w wyniku czego nałożono na skarżącą dwie kary, a mianowicie karę w wysokości [...] zł na podstawie lp.10.2 pkt 1 załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym i jednocześnie karę w wysokości [...] zł za brak zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym na podstawie ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Skarżąca podniosła, że odchylenie od normy w bardzo niewielkim wymiarze, wynoszącym 0,1%, mieściło się w granicach błędu i mogło wynikać ze zmian fizykochemicznych, tj. zmiany masy substancji wskutek zmiany temperatury, ciśnienia lub zwilgocenia. Organ nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w tym zakresie, nie zostały zatem wyjaśnione wszystkie okoliczności sprawy. Skarżąca wskazała, że organ nie przedstawił także szczegółowych właściwości urządzenia, którym dokonano pomiaru i dopuszczalnych przez producenta urządzenia granic błędu. Skarżąca powołała się ponadto na przepisy art. 189d, art. 189e oraz 189f k.p.a. określające zasady wymiaru kary pieniężnej. Skarżąca wskazała przy tym, że dochowała należytej staranności przy załadunku towaru, w trakcie którego masa pojazdu mieściła się w normie. Powstała różnica około 40 kg była najprawdopodobniej wynikiem zmian właściwości fizykochemicznej substancji przewożonej lub niedokładności, czy też błędu w ważeniu.

Powołując się na powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym.

Stosownie do art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d. ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ. Kierujący pojazdem nienormatywnym jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać uprawnionym osobom zezwolenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, albo wypis z zezwolenia w przypadku zezwolenia kategorii I (ust. 4 art. 64 p.r.d.). Prawo o ruchu drogowym przewiduje siedem kategorii zezwoleń (kategorie I-VII). Wymiary, masa oraz naciski osi pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń poszczególnych kategorii oraz drogi, po których pojazdy te mogą się poruszać, określone zostały w tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do ustawy (art. 64 ust. 3 p.r.d.).

Zgodnie z l.p. 5 tego załącznika zezwolenia kategorii V wymagają pojazdy nienormatywne:

a) o naciskach osi nie większych od dopuszczalnych dla danej drogi,

b) o szerokości nieprzekraczającej 3,4 m,

c) o długości nieprzekraczającej:

- 15 m dla pojedynczego pojazdu,

- 23 m dla zespołu pojazdów,

- 30 m dla zespołu pojazdów o skrętnych osiach,

d) o wysokości nieprzekraczającej 4,3 m,

e) o rzeczywistej masie całkowitej nieprzekraczającej 60 t.

Na mocy art. 140aa ust. 1 p.r.d. za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej.

Przepis art. 140aa ust. 3 pkt 1 p.r.d. przewiduje nałożenie kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, na podmiot wykonujący przejazd.

Za brak zezwolenia kategorii III-VI nakładana jest kara pieniężna w wysokości 5000 zł (art. 140ab ust. 1 pkt 2 p.r.d.).

Definicja pojazdu nienormatywnego zawarta jest w art. 2 pkt 35a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z tym przepisem przez pojazd nienormatywny rozumie się pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.

Zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 54 p.r.d. dopuszczalna masa całkowita to największa określona właściwymi warunkami technicznymi masa pojazdu obciążonego osobami i ładunkiem, dopuszczonego do poruszania się po drodze.

Dopuszczalne wymiary, masy i naciski osi pojazdu uregulowane zostały w rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 z późn. zm.), wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 66 ust. 5 Prawa o ruchu drogowym.

Stosownie do § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia dopuszczalna masa całkowita pojazdu w przypadku zespołu pojazdów złożonego z pojazdów mających łącznie co najmniej 5 osi, w którym pojazdem ciągnącym jest pojazd samochodowy - nie może przekraczać 40 ton. W przypadku pojazdu uczestniczącego w ruchu drogowym podstawą sprawdzenia wymagań, o których mowa w ust. 1, są wartości rzeczywiste wymienionych mas (§ 3 ust. 3).

W okolicznościach niniejszej sprawy w wyniku kontroli zespołu pojazdów składającego się z dwuosiowego ciągnika samochodowego oraz trzyosiowej naczepy ciężarowej stwierdzono, że masa całkowita kontrolowanego pojazdu wynosiła 40040 kg, a zatem przekraczała o 40 kg (0,1%) dopuszczalną masę całkowitą przewidzianą dla zespołu pojazdów złożonego z pojazdów mających łącznie co najmniej 5 osi. Pomiaru dokonano przy użyciu wagi statycznej typu [...], nr [...] posiadającej świadectwo legalizacji ponownej wystawione w dniu 5 lipca 2017 r. przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w S.. Zgodnie z wymienionym świadectwem legalizacja wagi była ważna do 31 lipca 2019 r.

Kwestię sporną w rozpoznawanej sprawie stanowi ocena prawidłowości pomiaru masy całkowitej pojazdu. Zdaniem skarżącej, stwierdzone przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu mogło wynikać z nieuwzględnienia przez organ warunków atmosferycznych panujących w trakcie kontroli i zmian masy przewożonej substancji pod wpływem zmian temperatury, ciśnienia lub wilgotności oraz z nieuwzględnienia dopuszczalnego błędu pomiaru wagi.

Tego rodzaju stanowisko skarżącej w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy jest nieuzasadnione.

Obowiązujące przepisy prawa nie zawierają żadnego szczegółowego uregulowania trybu przeprowadzania ważenia pojazdów dla celów ustalenia, czy wykonywany przejazd mieści się w odpowiednich kategoriach normatywnych. Przy dokonywaniu pomiaru masy pojazdu kluczowe znaczenie ma to, czy użyte w tym celu urządzenie odpowiada określonym wymogom oraz czy ważenie zostało przeprowadzone w sposób zgodny z instrukcją obsługi wagi ustaloną przez producenta urządzenia. Z tych też względów ważenie przeprowadzone na wadze spełniającej wymogi normatywne, wykonane w sposób określony w instrukcji obsługi urządzenia uznawane jest za prawidłowe.

W okolicznościach sprawy pomiaru masy pojazdu dokonano wagą statyczną posiadającą ważne świadectwo legalizacji ponownej, a więc spełniającą wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. z 2008 r., Nr 26, poz. 152 z późn. zm.).

Powyższe rozporządzenie zostało wydane na podstawie art. 9a pkt 1 i 2 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. - Prawo o miarach (Dz. U. z 2020, poz.140, z późn. zm.) i określa wymagania w zakresie wykonania i charakterystyk metrologicznych podlegających sprawdzeniu podczas legalizacji ponownej wag nieautomatycznych, wprowadzonych do obrotu lub użytkowania w wyniku dokonania oceny zgodności, szczegółowy zakres sprawdzeń wykonywanych podczas legalizacji ponownej wag nieautomatycznych oraz sposób i metody przeprowadzania sprawdzeń.

W rozporządzeniu nie unormowano sposobu użytkowania wag. Określono jedynie wymogi, jakim urządzenia muszą sprostać, aby były dopuszczone do użytku. Oceny spełnienia tych wymogów dokonują organy administracji metrologicznej, a potwierdzeniem spełnienia warunków jest świadectwo legalizacji pierwotnej, ewentualnie świadectwo legalizacji ponownej, wydawane przez naczelników obwodowych urzędów miar.

Jak wskazano już wyżej, w rozpoznawanej sprawie waga nieautomatyczna użyta do statycznego ważenia pojazdu posiadała aktualne świadectwo legalizacji ponownej, wydane przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w S.. Zastosowane podczas pomiaru urządzenie miało zatem aktualne świadectwo legalizacji, co oznacza, że urządzenie spełniało formalne kryteria dopuszczające je do użytku, określone w odpowiednich przepisach. Akcentowanego w skardze odchylenia od normy polegającego na stwierdzeniu przy użyciu opisanej wagi przekroczenia dopuszczalnej całkowitej masy pojazdu o 40 kg nie można utożsamiać z błędami granicznymi, o którym mowa w § 6 ust. 1 powołanego rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. Błędy graniczne ocenia się podczas legalizacji urządzenia, a nie w czasie ważenia nim.

Wymaga także podkreślenia, że zgodnie z treścią protokołu kontroli (pkt 13 protokołu) kierujący pojazdem został poinformowany o przysługujących mu uprawnieniach, jednakże nie zgłaszał żadnych uwag odnośnie wykonanych czynności kontrolnych. W szczególności kierujący pojazdem nie zgłaszał uwag dotyczących sposobu i warunków wykonania czynności kontrolnych, urządzenia wykorzystanego w procesie ważenia oraz wyników tego procesu. Kierowca nie zgłosił również, aby w trakcie ważenia występowały jakiekolwiek czynniki zewnętrzne, w tym takie warunki atmosferyczne, które mogłyby mieć wpływ na wynik ważenia. Nie sygnalizował również żadnych czynników nieprawidłowości pomiaru. Jednocześnie, jak podniesiono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w trakcie czynności ważenia system wagi statycznej nie sygnalizował nieprawidłowości pomiaru. Co istotne, z protokołu kontroli nie wynika także, aby kierowca wnosił o dokonanie powtórnego ważenia pojazdu.

Jak trafnie zaś zauważył organ odwoławczy, protokół kontroli pojazdu stanowi dokument urzędowy, który na mocy art. 76 § 1 k.p.a. stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. W niniejszej sprawie strona skarząca nie powołała dowodów, które zmierzałyby do obalenia wiarygodności tego dokumentu urzędowego.

Zauważyć także należy, że pomiar masy całkowitej pojazdu przy użyciu wagi statycznej dokonywany jest po wjechaniu pojazdu na pomost wagi i przy wyłączonym silniku, co powoduje, że otrzymany wynik jest niezależny od czynników zewnętrznych, które mogłyby wpływać na wyniki pomiarów wykonywane podczas ruchu pojazdu.

W świetle powyższych okoliczności nie zachodzą zatem podstawy, które uzasadniałyby stwierdzenie, że przeprowadzona przez organ procedura ważenia była niezgodna z wymogami określonymi przez producenta wagi.

Jak już wyżej wskazano, obowiązkiem organów posługujących się wagami jest użytkowanie wag posiadających świadectwa legalizacji w sposób zgodny z instrukcją obsługi, określoną przez producenta. Z akt sprawy nie wynika, aby te obowiązki zostały naruszone przy dokonywaniu pomiaru. Powoływane przez skarżącą błędy graniczne to kryteria, które są badane przez organ administracji metrologicznej wydający świadectwo legalizacji, a nie kryteria prawidłowego użytkowania wagi. Takich kryteriów przy użytkowaniu urządzeń nie ma. Stosując wagę z ważną legalizacją zasadne jest przyjęcie wskazań wagi, bez dodatkowych interpretacji tego wyniku związanych z analizą błędu.

W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do kwestionowania legalności użytych do ważenia urządzeń oraz co do prawidłowości procedury ważenia. Ważenie pojazdu zostało przeprowadzone w sposób zgodny z prawem.

W tej sytuacji należało uznać za uzasadnione ustalenie organu, że rzeczywista masa całkowita kontrolowanego pojazdu wynosiła 40040 kg, a zatem przekraczała dopuszczalną masę dla tego rodzaju zespołu pojazdów (5 osi) o 40 kg (§ 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia).

Wyniki pomiaru wagą statyczną, w powiązaniu z niestwierdzeniem przekroczenia dopuszczalnego nacisku na osie oraz wymiarów zewnętrznych pojazdu, przekonują o prawidłowości uznania przez organ, że poddany kontroli pojazd członowy odpowiadał parametrom pojazdu nienormatywnego, dla którego przewidziany jest wymóg posiadania zezwolenia kategorii V.

W okolicznościach sprawy nie jest natomiast sporny fakt nieokazania do kontroli zezwolenia wymaganej kategorii V. W tej sytuacji zachodziły zatem podstawy do nałożenia na skarżącą kary pieniężnej w wysokości [...] zł za brak zezwolenia, a to stosownie do powołanego wyżej art. 140ab ust. 1 pkt 2 p.r.d.

Podzielić też należy stanowisko organu odwoławczego, że w sprawie nie zostały wykazane okoliczności przewidziane w art. 140aa ust. 4 pkt 1 p.r.d. Powołany przepis stanowi, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przejazd: a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia.

Odpowiedzialność wykonującego przejazd ma charakter obiektywny, niezależny od winy. Możliwość zwolnienia podmiotu wykonującego przejazd od odpowiedzialności istnieje tylko w ściśle określonych sytuacjach i uzależniona jest od wykazania, że podmiot ten dołożył należytej staranności, a do naruszenia doszło na skutek okoliczności od niego niezależnych, na które nie miał wpływu. W sprawie nie zostały wykazane jakiekolwiek okoliczności wskazujące na to, że skarżąca nie miała wpływu na powstanie naruszenia, a ciężar dowodu tego rodzaju okoliczności spoczywał na skarżącej.

Odnosząc się do sformułowanych w skardze zarzutów dotyczących nałożenia na stronę skarżącą dwóch kar w oparciu o ten sam stan faktyczny wyjaśnić należy, że naruszenie przez podmiot wykonujący przewóz drogowy obowiązków określonych w ustawie o transporcie drogowym podlega karze na podstawie art. 92a tej ustawy, natomiast przedmiotem sprawy niniejszej było naruszenie warunków ruchu pojazdu nienormatywnego po drodze publicznej, co podlega karze na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 140aa Prawa o ruchu drogowym. W przypadku stwierdzenia w czasie tej samej kontroli przejazdu pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia i naruszenia przez podmiot wykonujący przewóz drogowy obowiązków wynikających z przepisów o transporcie drogowym, właściwy organ ma prawo wszcząć dwa niezależne postępowania administracyjne i wydać dwie decyzje (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 13 listopada 2019 r., sygn. III SA/Lu 450/19 oraz z dnia 10 grudnia 2019 r. sygn. III SA/Lu 468/19, a także wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 grudnia 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 1779/08 oraz z dnia 27 czerwca 2019 r., sygn. akt VIII SA/Wa 299/19.

W przypadku skarżącej doszło do zbiegu odpowiedzialności. Do jednego zdarzenia, polegającego na przejeździe pojazdu nienormatywnego wbrew zakazowi z art. 64 ust. 1 p.r.d., zastosowanie mają bowiem różne normy prawne, które przewidują niezależne od siebie ujemne konsekwencje. Rozważenia wymaga zatem, czy nie doszło do naruszenia zakazu podwójnego karania, która to zasada stanowi element demokratycznego państwa prawnego i ma zastosowanie zarówno w przypadku zbiegu odpowiedzialności karnej i administracyjnej, jak i zbiegu dwóch podstaw odpowiedzialności administracyjnej.

W doktrynie i orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, który wielokrotnie zajmował się dopuszczalnością zastosowania dwóch sankcji za ten sam czyn zwraca się uwagę, że fakt pociągnięcia jednostki do odpowiedzialności za ten sam czyn, ale w różnych postępowaniach o charakterze represyjnym, nie przesądza automatycznie o naruszeniu zakazu podwójnego karania. Także Europejski Trybunał Praw Człowieka dopuszcza stosowanie różnych procedur i sankcji, uznając prawo danego państwa do wyboru stosowanych środków represyjnych, o ile stanowią one proporcjonalną reakcję na różne aspekty naruszenia prawa.

W orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej przyjmuje się, że do naruszenia zakazu podwójnego karania dochodzi, gdy kumulatywnie spełnione są trzy warunki: tożsamość zdarzeń, tożsamość podmiotu popełniającego czyn i tożsamość chronionego interesu prawnego. Istotne znaczenie ma ochrona tego samego dobra na podstawie dwóch różnych regulacji. Ustalenia wymaga zatem, czy orzekane środki realizują identyczny cel, czy też cele przyjęte przez oba środki są odmienne.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wymierzenie skarżącej kar pieniężnych na podstawie dwóch różnych ustaw nie narusza zakazu podwójnego karania. W rozpoznawanej sprawie kara wymierzona została za naruszenie przepisów o ruchu drogowym. Natomiast sprawa, na którą powołuje się skarżąca w skardze, dotyczy naruszenia przez skarżącą, będącą przewoźnikiem drogowym, a więc podmiotem wykonującym działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego, obowiązków lub warunków przewozu drogowego uregulowanego w ustawie o transporcie drogowym. Nie zachodzi zatem tożsamość chronionego interesu prawnego. Kara za przejazd pojazdu nienormatywnego ma na celu zapobieżenie przejazdom pojazdów, które na skutek przekroczenia dopuszczalnych wymiarów, masy lub nacisków osi powodują uszkodzenia dróg i stanowią zagrożenie w ruchu drogowym. Natomiast kary wymierzane za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego mają na celu zapobieganie naruszaniu przez podmioty wykonujące przewozy drogowe obowiązków nałożonych ustawą o transporcie drogowym. Inny jest zatem cel obu regulacji. Tym samym nietrafne pozostają zarzuty skargi kwestionujące podstawy nałożenia dwóch kar administracyjnych.

W ocenie Sądu każde ze stwierdzonych w obu sprawach naruszeń stanowiło odrębny delikt administracyjny i każde naruszenie podlegało osobnej karze na podstawie przepisów dwóch różnych ustaw, które realizują różne cele.

Wbrew stanowisku skarżącej, w niniejszej sprawie nie znajdują zastosowania przepisy działu IVa kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z treścią art. 189a § 2 pkt 1-6 k.p.a. w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych: przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej; odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia; terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej; terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej; odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej; udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej - przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się. Przepis art. 189d k.p.a. wymienia okoliczności, jakie organ administracji publicznej powinien wziąć pod uwagę wymierzając administracyjną karę pieniężną. Stosownie do art. 189e k.p.a., w przypadku gdy do naruszenia prawa doszło wskutek działania siły wyższej, strona nie podlega ukaraniu. Natomiast w myśl art. 189f § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli: waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna.

Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189a § 2 k.p.a. daje pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa k.p.a. Jak słusznie wskazał organ, kara pieniężna w niniejszej sprawie została nałożona na podstawie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym, która stanowi lex specialis w stosunku do uregulowań zawartych w k.p.a. Ustawa Prawo o ruchu drogowym przewiduje zarówno sztywną wysokość kar pieniężnych za określone w niej naruszenia, jak i sytuacje, w których nie wszczyna się postępowania, a postępowanie wszczęte umarza się. Zauważyć również należy, że regulacja zawarta w art. 189a § 2 jest jasna i nie wymaga szczególnych zabiegów interpretacyjnych. Już wykładania językowa tego przepisu wskazuje, że samo istnienie przepisów odrębnych (w tym przypadku ustawy Prawo o ruchu drogowym) regulujących przesłanki wymiaru administracyjnej kary pieniężnej i odstąpienia od ich nałożenia wyłącza stosowanie przepisów całego działu IV k.p.a. bez konieczności stosowania kolejnych działań interpretacyjnych czy porównywania zakresów stosowania poszczególnych przepisów. Dlatego brak jest podstaw do stosowania w sprawie działu IVa k.p.a.

Nie znajdują także podstaw zarzuty naruszenia przez organy przepisów procesowych określonych w art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k. Organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, przeprowadziły niezbędne w sprawie postępowanie i wyjaśniły wszystkie istotne jej okoliczności, a w uzasadnieniu podjętych rozstrzygnięć wskazały fakty, które uznały za udowodnione, dowody na których się oparły, zaś uzasadnienie prawne zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W ocenie Sądu nie zachodzą również podstawy do uznania, że działania organów naruszały zasadę pogłębiania zaufania do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). W związku z tym powoływane w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania uznać należy za nieuprawnione.

Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę.

Skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Stosowny wniosek został złożony przez organ w piśmie z dnia 1 czerwca 2020 r. (k. 22). Strona skarżąca, mimo zawiadomienia o złożeniu tego wniosku (k. [...] i k. [...]), nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.