Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 361/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2021-08-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 135n ust. 4 pkt 2 w  zw. z art. 135ja ust. 1 pkt 5 i art. 135ja ust. 4
journal: Dz.U. 2020 poz 360
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tj.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Sobieralski Protokolant St. inspektor sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi M. B. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu z dnia 14 kwietnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wymierzenia kary dyscyplinarnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez M. B. (zwanego dalej też: skarżącym), reprezentowanego przez pełnomocnika – radcę prawnego W. Z., jest orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu (zwanego dalej też: Komendantem Wojewódzkim) z dnia 14 kwietnia 2021 r., nr [...], którym umorzono postępowanie dyscyplinarne prowadzone przeciwko skarżącemu.

Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Postanowieniem z dnia 13 listopada 2020 r., nr [...], Komendant Powiatowy Policji w [...], po uprzednim przeprowadzeniu czynności wyjaśniających, na podstawie art. 134i ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2020 r., poz. 360 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, wszczął przeciwko [...] M. B. postępowanie dyscyplinarne, przedstawiając mu zarzut, że:

- w dniu [...] 2020 r. pomiędzy godziną 16:00 a 17:37 w [...] przy ul. [...], w czasie wolnym od służby, będąc zobowiązany do dbania o społeczny wizerunek Policji jako formacji, w której służy i podejmowania działań służących budowaniu zaufania, celowo utrudniał i uniemożliwiał wyjazd z terenu swojej posesji M. S., pomimo tego, że ta kilkukrotnie, bezskutecznie prosiła go aby pozwolił jej odjechać swoim samochodem, w którym znajdowało się jej małoletnie dziecko, czym naraził formację, w której służy na utratę wizerunku i zaufania społecznego, tj. o czyn z art. 132 ust. 1 ustawy w związku z § 23 załącznika do Zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie Zasad Etyki Zawodowej Policjanta (Dz. U. KGP z 2004 r. Nr 1, poz. 3). Jednocześnie organ wyznaczył w postanowieniu rzecznika dyscyplinarnego.

W dniu 9 grudnia 2020 r., na podstawie art. 135c ust. 2 w zw. z ust. 6 oraz art. 135d ust. 1 ustawy, Komendant Wojewódzki wydał postanowienie nr [...], o wyłączeniu od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym Komendanta Powiatowego Policji w [...] i wyznaczeniu do dalszego prowadzenia niniejszego postępowania Komendanta Miejskiego Policji w [...].

Kolejnym postanowieniem wydanym dnia 9 grudnia 2020 r., nr [...], Komendant Wojewódzki, na podstawie art. 135h ust. 1 ustawy, przedłużył termin prowadzenia czynności dowodowych do 3 miesięcy.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i zebraniu materiału dowodowego, w dniu 11 lutego 2021 r., na podstawie art. 135i ust. 7 ustawy, rzecznik dyscyplinarny wydał postanowienie o zakończeniu czynności dowodowych.

Następnie, po sporządzeniu w dniu 17 lutego 2021 r. sprawozdania z przeprowadzonych czynności dowodowych, orzeczeniem z dnia z dnia 24 lutego 2021 r., nr [...] - działając na podstawie art. 135j ust. 1 pkt 2 ustawy, Komendant Miejski Policji w [...] uznał [...] M. B. winnym zarzucanego mu czynu, za który w ramach odpowiedzialności dyscyplinarnej wymierzył mu karę nagany.

Od orzeczenia, pismem z dnia 8 marca 2021 r., pełnomocnik skarżącego wniósł odwołanie, w którym zarzucił:

- rażące naruszenie art. 135h ust. 1 i 2 ustawy, poprzez prowadzenie i zakończenie postępowania dyscyplinarnego po upływie terminu oznaczonego postanowieniem Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu z dnia 9 grudnia 2020 r., a przy braku jego dalszego obligatoryjnego przedłużenia przez Komendanta Głównego Policji, to jest w sytuacji, gdy postępowanie należało umorzyć, a to z braku formalnej legitymacji do jego dalszego prowadzenia i zakończenia orzeczeniem organu I instancji;

- rażące naruszenie art. 135i ust. 7 w zw. z art. 135f ust. 6 ustawy, poprzez brak doręczenia obwinionemu i jego obrońcy obligatoryjnego sprawozdania rzecznika dyscyplinarnego z przebiegu postępowania, czym naruszono prawo obwinionego do obrony, w tym w szczególności do zapoznania się i odniesienia do stanowiska rzecznika dyscyplinarnego co do winy i proponowanej kary;

- naruszenie art. 135g ust. 1 i 2 ustawy, poprzez naruszenie domniemania niewinności obwinionego, objawiona przez rzecznika dyscyplinarnego jeszcze w toku postępowania jego stronniczość, w szczególności poprzez wyrażanie nieuprawnionych ocen czynu objętego postępowaniem oraz przesądzanie w zakresie winy obwinionego;

- naruszenie art. 135a ust. 1 i art. 135e ust. 1 ustawy poprzez nieuprawnioną ingerencję przełożonego dyscyplinarnego w przebieg postępowania prowadzonego przez rzecznika dyscyplinarnego mimo, że wyłącznie właściwym w tym zakresie jest rzecznik dyscyplinarny, a przełożony dyscyplinarny nie miał jakichkolwiek kompetencji;

- naruszenie art. 135e ust. 1 ustawy, poprzez brak przeprowadzenia dowodu z przesłuchania wskazanych przez obwinionego świadków, tj. [...] J. C., M. O. oraz I. I. mimo, że ich zeznania są istotne dla ustalenia stanu faktycznego;

W odwołaniu wskazano również na:

- błędy w zakresie poczynionych ustaleń faktycznych, które to zaniechania dowodowe miały doprowadzić do wadliwej rekonstrukcji stanu faktycznego sprawy, przez pominięcie jego elementów istotnych i mających wpływ na bezpośredni kształt ocenianych wydarzeń;

- naruszenie prawa materialnego, tj. art. 132 ust. 1 ustawy w zw. z § 23 załącznika do Zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie Zasad Etyki Policjanta, poprzez ich bezzasadne zastosowanie w sytuacji, gdy obwiniony nie dopuścił się jakiegokolwiek przewinienia dyscyplinarnego, w szczególności nie naruszył w żaden sposób ani obowiązku dbałości o społeczny wizerunek Policji jako formacji w której służy, ani też obowiązku podejmowania działań służących budowania zaufania do niej;

- niewspółmierność wymierzonej kary do wagi zarzucanego czynu, albowiem obwiniony w żadnym miejscu swojego działania nie złamał żadnego przepisu prawa powszechnie obowiązującego, a wobec tego nie może tu być mowy o jakiejkolwiek społecznej szkodliwości takiego czynu, gdyż postępowanie zgodne z prawem nie może być ocenione jako społecznie szkodliwe w jakimkolwiek stopniu.

Na podstawie podniesionych zarzutów pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i umorzenie postępowania w sprawie, względnie o zmianę tego orzeczenia poprzez uniewinnienie obwinionego od stawianego mu zarzutu, ostatecznie natomiast o uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, w szczególności w celu przeprowadzenia w całości rzetelnego postępowania dowodowego.

Zaskarżonym orzeczeniem z dnia 14 kwietnia 2021 r. Komendant Wojewódzki Policji w Opolu, działając na postawie art. 135n ust. 4 pkt 2 ustawy, umorzył postępowanie. W uzasadnieniu wyjaśnił, że raportem z dnia 9 marca 2021 r. skarżący zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji w [...] z prośbą o zwolnienie ze służby z dniem 29 marca 2021 r. Uwzględniając powyższy raport Komendant, rozkazem personalnym z dnia 15 marca 2021 r., nr [...], zwolnił skarżącego ze służby z dniem 29 marca 2021 r. Rozkaz ten został skarżącemu doręczony w dniu 16 marca 2021 r. i wobec braku odwołania, z dniem 31 marca 2021 r., stał się on prawomocny i ostateczny. Powołując się na art. 135ja ust. 1 pkt 5 ustawy organ uznał, że przepis ten nakazuje zakończyć postępowanie dyscyplinarne w sytuacji, gdy badanie odpowiedzialności dyscyplinarnej policjanta jest niemożliwe lub staje się bezprzedmiotowe. Z uwagi na fakt, że skarżący wniósł odwołanie niniejsza przesłanka, na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 2 ustawy, obliguje wyższego przełożonego dyscyplinarnego do umorzenia postępowania. Odpowiedzialność dyscyplinarną i karną ustawodawca odnosi bowiem wyłącznie do policjantów pozostających w służbie. Ponadto, formułując katalog kar ustawodawca wskazuje, że mogą być one dolegliwe wyłącznie dla osoby pozostającej w stosunku służbowym. Zwolnienie funkcjonariusza ze służby w Policji powoduje, że dotychczasowe postępowanie dyscyplinarne staje się bezprzedmiotowe, odpada bowiem podmiot tego postępowania - policjant, co uzasadnia obligatoryjne umorzenie postępowania dyscyplinarnego. Przyjmując, że skarżący zwolniony ze służby przestał podlegać odpowiedzialności dyscyplinarnej, która odnosi się wyłącznie do tzw. czynnych policjantów, po ustaniu stosunku służbowego nie można przeprowadzić czynności dowodowych, jak również zrealizować wniosków złożonych w odwołaniu, albowiem wystąpiła bezprzedmiotowość postępowania dyscyplinarnego.

Zaskarżając powyższe orzeczenie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skarżący wskazał na naruszenie art. 135n ust. 4 pkt 2 ustawy poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, tj. umorzenie postępowania w sprawie w sytuacji, gdy jedynym właściwym orzeczeniem, jakie należało wydać było orzeczenie o uchyleniu orzeczenia dyscyplinarnego organu pierwszej instancji i dopiero następnie o umorzeniu postępowania. Domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia, a także uchylenia orzeczenia wydanego w pierwszej instancji i umorzenia postępowania w sprawie oraz zasądzenia od organu kosztów postępowania skarżący wywodził, że orzeczenie Komendanta Miejskiego Policji w [...] o wymierzeniu kary nagany weszło do obrotu prawnego i zgodnie z regulacją art. 135o ust. 1 pkt 2 ustawy miałoby stać się prawomocne z dniem wydania orzeczenia przez organ odwoławczy. Tyle tylko, że ów skutek prawomocności powstać nie może, skoro 2 tygodnie wcześniej, tj. 29 marca 2021 r. skarżący przestał podlegać orzecznictwu dyscyplinarnemu Policji. Stąd kwestionowane orzeczenie odwoławcze jest błędne, gdyż kreuje stan prawny, który nie może zaistnieć. Jedynym prawidłowym rozstrzygnięciem, dopuszczalnym w zaistniałej sytuacji było orzeczenie o uchyleniu rozstrzygnięcia wydanego w pierwszej instancji i dopiero następnie o umorzeniu postępowania w sprawie. Skarżący wyjaśnił, że formalne orzeczenie, takie między innymi jak umarzające postępowanie, cechuje się zakończeniem sprawy bez merytorycznego jej rozpoznania. Wieńcząc postępowanie w taki sposób organ nie wypowiada się o istocie problemu, co do którego się ono toczyło, a tylko formalnie kończy byt sprawy, którą dalej już zajmować się nie będzie. Umarzające orzeczenie formalne nie może zatem prowadzić do zaistnienia, czy też utrzymania się w obrocie prawnym, jakiegokolwiek orzeczenia merytorycznego - gdyż taka konstrukcja byłaby rażąco wewnętrznie niespójna i tym samym oczywiście wadliwa. Tymczasem taką właśnie konstrukcję organ odwoławczy wykreował swoim błędnym rozstrzygnięciem. Kwestionowane obecnie orzeczenie odwoławcze stanowi bowiem swoistą formę utrzymania w mocy rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego. Stwierdzając, że organ odwoławczy miał obowiązek uchylić to rozstrzygnięcie i następnie umorzyć postępowanie już w pierwszej instancji, skarżący wskazał, że rozwiązanie to wprost przewiduje art. 135n ust. 4 punkt 2 ustawy, a słuszność prezentowanego stanowiska wynika wprost z orzecznictwa sądów administracyjnych. Skoro skarżący zakończył służbę w Policji, to nie może zaistnieć czy też ostać się względem niego żadne merytorycznie orzeczenie dyscyplinarne, gdyż oznaczałoby to faktyczne ukaranie dyscyplinarne osoby, która przestała już podlegać temu reżimowi odpowiedzialności.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym i o oddalenie skargi. Powołując obowiązujące brzmienie art. 135n ust. 4 pkt 2 i art. 135ja ust. 1 pkt 5 ustawy powtórzył, że odpowiedzialność dyscyplinarna dotyczy wyłącznie policjantów pozostających w służbie, a zwolnienie ze służby powoduje, że dotychczasowe postępowanie dyscyplinarne staje się bezprzedmiotowe, co uzasadnia obligatoryjne umorzenie postępowania dyscyplinarnego. Jako sprzeczne z treścią art. 135ja ust. 4 ustawy wskazał twierdzenie skarżącego, że w sprawie należało wydać orzeczenie o uchyleniu orzeczenia dyscyplinarnego organu pierwszej instancji i następnie o umorzeniu postępowania, gdyż jak wyjaśnił, gdyby nastąpiło przywrócenie skarżącego do służby, przełożony dyscyplinarny nie ma podstaw do uchylenia takiego orzeczenia. Wskazany przepis mówi wyłącznie o uchyleniu orzeczenia o umorzeniu postępowania i nie przewiduje orzeczenia o innej treści. Wydanie zatem rozstrzygnięcia kasatoryjnego uniemożliwiłoby wyższemu przełożonemu odpowiednie zastosowanie art. 135ja ust. 4 ustawy w sytuacji powrotu skarżącego do służby. Uchylenie zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego i umorzenie postępowania w pierwszej instancji byłoby zasadne, gdyby to w trakcie postępowania pierwszoinstancyjnego skarżący został zwolniony ze służby, a organ, mimo to, wydał merytoryczne orzeczenie. To jednak nie miało miejsca. Wprowadzenie art. 135ja ust. 4 i nowego brzmienia art. 135n ust. 4 pkt 2 ma natomiast na celu uniemożliwienie uniknięcia poniesienia odpowiedzialności dyscyplinarnej za popełniony czyn przez policjanta powracającego do służby. Jednocześnie zgodnie z art. 135o ust. 2 ustawy przełożony dyscyplinarny, po uprawomocnieniu się orzeczenia lub postanowienia, niezwłocznie wykonuje orzeczoną karę. Nie sam fakt wydania przez przełożonego dyscyplinarnego orzeczenia o ukaraniu jest zatem istotny, ale fakt wykonania kary. W przypadku braku jej wykonania nie można stwierdzić, że policjant był karany dyscyplinarnie. Uprawomocnienie się orzeczenia przełożonego dyscyplinarnego, czyli organu pierwszej instancji, wskutek umorzenia postępowania dyscyplinarnego przez organ odwoławczy, nie ma wpływu na możliwość wykonania kary.

Pismem procesowym z dnia 29 czerwca 2021 r. skarżący wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu, w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu, bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 p.p.s.a.), skarga podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu umarzające postępowanie dyscyplinarne prowadzone przeciwko skarżacemu.

Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych wyżej kryteriów, ocena legalności wykazała, że zaskarżone orzeczenie nie narusza przepisów prawa w jakimkolwiek zakresie. W konsekwencji Sąd uznał, że jest ono prawidłowe, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zagadnienia związane z odpowiedzialnością dyscyplinarną policjantów zostały uregulowane w rozdziale 10 wskazanej na wstępie ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2020 r. 360 ze zm. ), zwanej nadal ustawą, która w sposób pełny reguluje postępowanie dyscyplinarne wobec policjantów, w tym kompleksowo określa zasady, według których prowadzi się postępowanie oraz orzeczenia wydawane przez organ odwoławczy.

W świetle regulacji zawartych w rozdziale 10 ustawy na gruncie orzecznictwa sadowego niewątpliwym jest, że odpowiedzialność dyscyplinarna odnosi się wyłącznie do policjantów pozostających w służbie. Dla określenia osoby podlegającej odpowiedzialności ustawodawca posłużył się bowiem w art. 132 ust. 1 ustawy pojęciem "policjant", a określony w art. 134 ustawy katalog kar wskazuje, że mogą być one wymierzone wyłącznie osobie pozostającej w stosunku służbowym.

Przesłanki umorzenia postępowania dyscyplinarnego w obecnie obowiązującym stanie prawnym określa art. 135ja ust. 1 ustawy, zgodnie z którym postępowanie dyscyplinarne umarza się, jeżeli: 1) nastąpiło przedawnienie wymierzenia kary dyscyplinarnej; 2) postępowanie dyscyplinarne wszczęto po upływie terminu, o którym mowa w art. 135 ust. 3; 3) ustalono, że czyn stanowiący przewinienie dyscyplinarne przypisany obwinionemu nie wypełnia znamion czynu stanowiącego przewinienie dyscyplinarne; 4) obwiniony zmarł lub został uznany za zaginionego; 5) obwiniony przestał podlegać orzecznictwu dyscyplinarnemu; 6) postępowanie dyscyplinarne w sprawie tego samego czynu zarzuconego obwinionemu zostało prawomocnie zakończone albo, wszczęte wcześniej, toczy się.

Stosownie do art. 135ja ust. 1 pkt 5 ustawy należy zatem przyjąć, że postępowanie dyscyplinarne podlega umorzeniu w przypadku zwolnienia policjanta ze służby. Zwolnienie ze służby ma bowiem taki skutek, że osoba obwiniona przestaje podlegać orzecznictwu dyscyplinarnemu.

Odnotować w tym miejscu przyjdzie, że wskazana wyżej regulacja została wprowadzonego ustawą nowelizującą z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1610) i obowiązuje od dnia 1 października 2020 r. Tym samym znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie, w której postępowanie dyscyplinarne przeciwko skarżącemu wszczęte zostało po jej wejściu w życie, tj. postanowieniem z dnia 13 listopada 2020 r.

Na dzień wydania orzeczenia dyscyplinarnego w pierwszej instancji skarżący pozostawał w służbie, wobec czego prowadzone postępowanie nie było bezprzedmiotowe i nie zaistniała przesłanka umorzenia postępowania z art. 135ja ust. 1 pkt 5 ustawy. Skoro jednak po wniesieniu odwołania, rozkazem personalnym z dnia z dnia 15 marca 2021 r. skarżący został ostatecznie zwolniony ze służby w Policji z dniem 29 marca 2021 r., to tym samym przestał być policjantem i przestał podlegać ustawowej odpowiedzialności dyscyplinarnej, która to odnosi się wyłącznie do policjantów pozostających w ramach stosunku służbowego. W konsekwencji postępowanie dyscyplinarne stało się bezprzedmiotowe, a to wobec braku podmiotu tego postępowania, co uzasadniało jego obligatoryjne umorzenie przez organ odwoławczy.

Określając w art. 135n ust. 4 ustawy rodzaje rozstrzygnięć podejmowanych w postępowaniu odwoławczym ustawodawca przewidział, że wyższy przełożony dyscyplinarny może zaskarżone orzeczenie: 1) utrzymać w mocy albo 2) uchylić w całości albo w części i w tym zakresie uniewinnić obwinionego, odstąpić od ukarania, względnie wymierzyć inną karę dyscyplinarną albo umorzyć postępowanie, albo uchylając to orzeczenie - umorzyć postępowanie dyscyplinarne pierwszej instancji, albo; 3) uchylić w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez przełożonego dyscyplinarnego, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia czynności dowodowych w całości lub w znacznej części.

Na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 2 ustawy, w ocenie Sądu, dopuszczalne jest zatem orzeczenie przez organ odwoławczy wyłącznie o umorzeniu postępowania w przypadku zaistnienia okoliczności stanowiącej przesłankę z art. 135ja ust. 1 pkt 5 ustawy. Zauważyć trzeba, że przepis art. 135n ust. 4 pkt 2 ustawy został zmieniony wskazaną wcześniej nowelą z dnia 14 sierpnia 2020 r. Zmiana ta polegała przede wszystkim na dodaniu zwrotu "albo umorzyć postępowanie" i tym samym na wprowadzeniu, obok rozstrzygnięcia uchylającego zaskarżone orzeczenia i jednocześnie umarzającego postępowanie dyscyplinarne pierwszej instancji, kolejnej formy zakończenia postępowania odwoławczego w postaci orzeczenia wyłącznie o umorzeniu postępowania. Zmiana ta koresponduje z treścią dodanego art. 135ja ust. 1 ustawy, który określa przesłanki umorzenia postępowania dyscyplinarnego.

Słusznie też wskazał organ w odpowiedzi na skargę na art. 135ja ust. 4 ustawy, który stanowi, że w przypadku przywrócenia do służby policjanta, wobec którego w dniu jego zwolnienia ze służby postępowanie dyscyplinarne zostało umorzone na podstawie przesłanki, o której mowa w ust. 1 pkt 5, przełożony dyscyplinarny wydaje postanowienie o uchyleniu orzeczenia o umorzeniu tego postępowania dyscyplinarnego, o ile nie nastąpiło przedawnienie wymierzenia kary dyscyplinarnej za czyn będący przedmiotem tego postępowania, oraz wyznacza rzecznika dyscyplinarnego do prowadzenia postępowania dyscyplinarnego.

Wskazany przepis wprost odwołuje się do przesłanki z art. 135ja ust. 1 pkt 5 ustawy i do orzeczenia o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego. Dokonując wykładni językowej i celowościowej omawianych przepisów (tj. art. 135ja ust. 1 pkt 5 i ust. 5 oraz art. 135n ust. 4 pkt 2 ustawy) uznać tym samym należy, że w sytuacji, gdy po wydaniu orzeczenia dyscyplinarnego w pierwszej instancji, na skutek zwolnienia ze służby, obwiniony przestał podlegać orzecznictwu dyscyplinarnemu, właściwą formą zakończenia postępowania odwoławczego jest orzeczenie wyłącznie o umorzeniu postępowania, a nie jak podnosi skarżący o uchyleniu zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego organu pierwszej instancji i o umorzeniu postępowania. Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu, że wprowadzenie nowych regulacji ma na celu uniemożliwienie uniknięcia odpowiedzialności dyscyplinarnej za popełniony czyn przez policjanta powracającego do służby. Związane jest to z wyjątkową rolą Policji jako formacji zaufania publicznego, a także z tym, że służbę w Policji może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1 ustawy). Jednocześnie zauważyć przyjdzie, że art. 135aj ust. 4 ustawy odnosi się wyłącznie do uchylenia orzeczenia o umorzeniu postępowania i nie przewiduje uchylenia orzeczenia o innej treści. Tym samym, w przypadku podjęcia przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia o uchyleniu orzeczenia dyscyplinarnego organu pierwszej instancji i umorzeniu postępowania, przywrócenie obwinionego do służby nie może skutkować wydaniem, na podstawie art. 135ja ust. 4 ustawy, postanowienia o uchyleniu takiego orzeczenia. W takiej sytuacji przepis ten nie znajduje zastosowania.

Podkreślić również trzeba, że zaistnienie przesłanki z art. 135ja ust. 1 pkt 5 ustawy dopiero na etapie postępowania odwoławczego nie skutkuje bezprzedmiotowością postępowania przed organem pierwszej instancji i nie może stanowić podstawy do uchylenia orzeczenia wydanego przez ten organ. Z kolei umorzenie postępowania odwoławczego, zgodnie z art. 135n ust. 5 ustawy możliwe jest wyłącznie w przypadku cofnięcia odwołania.

Odrębną kwestią jest przy tym wykonanie orzeczenia organu pierwszej instancji nakładającego karę dyscyplinarną w związku z umorzeniem postępowania przez organ odwoławczy. Wobec umorzenia postępowania, a także z uwagi na charakter nałożonej kary (nagana) i ustanie stosunku służbowego skarżącego, wykonanie kary nie jest obecnie możliwe. Nie można jednak uznać, że niewykonalność ta istniała od momentu wydania orzeczenia pierwszej instancji i ma charakter trwały. Na dzień wydania orzeczenia w pierwszej instancji skarżący podlegał bowiem orzecznictwu dyscyplinarnemu, a w sytuacji przywrócenia go do służby zastosowanie będzie znajdował przepis art. 135ja ust. 4 ustawy.

Reasumując, w ocenie Sądu uznać należy, że w sytuacji, gdy skarżący przestał podlegać orzecznictwu dyscyplinarnemu na etapie postępowania odwoławczego, stosownie do art. 135n ust. 4 pkt 2 w zw. z art. 135ja ust. 1 pkt 5 ustawy, organ odwoławczy prawidłowo umorzył postępowanie.

Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że zaskarżone orzeczenie odpowiada kryterium legalności, a zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Stosownie do tego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.