Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 411/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2016-08-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 3a, 3b,
journal: Dz.U. 2015 poz 121
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
article: par. 3 ust. 1,
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 1, 3,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Adamiec, Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędzia WSA Danuta Kuchta (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Michał Gajda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi G.P. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 19 maja 2016 r. nr (...) w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę.


UZASADNIENIE

Sygn. akt I SA/Ke 411 /16

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych ("ZUS", "zakład") utrzymał w mocy decyzję z [...] r.

nr [...], którą odmówił G. P. umorzenia należności

z tytułu składek na ubezpieczenie własne płatnika w łącznej kwocie 16.560,74 zł

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że G. P. od 7 czerwca 2012 r. zgłoszony jest w ZUS jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność na podstawie wpisów do ewidencji działalności gospodarczej wydanych przez Ministra Gospodarki dnia 23.05.2012. Do wykonywania działalności nie zatrudnia pracowników. W związku z niedopełnieniem obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie własne, na jego koncie rozliczeniowym prowadzonym przez o/ZUS Kielce powstało zadłużenie. G. P. pismem złożonym do ZUS 11 grudnia 2015 r., zwrócił się o umorzenie zadłużenia z tytułu składek. Decyzją z dnia 3 marca 2016 r. zakład odmówił umorzenia przedmiotowych należności. Korzystając z przysługujących środków odwoławczych strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

ZUS wskazał, że z zasady zarówno pierwszy jak i kolejny wniosek o umorzenie zaległości zobligowany jest rozpatrzyć zgodnie z przesłankami umarzania należności, które zostały uregulowane zostały w ustawie z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (j.t. Dz. U. z 2015 r., poz.121 ze zm.), dalej jako "ustawa s.u.s." Następnie zakład przytoczył treść art. 28 ust. 3a ustawy s.u.s., zgodnie z którym: ,,należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umorzone, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Szczegółowe warunki umarzania tych należności określa Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r. Nr 141, poz.1365) dalej jako "rozporządzenie".

Zakład ustalił, że G. P. zamieszkuje i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną J. (33 lata), synem J. (6 lat) i córką J. (8 lat). Zobowiązany nie jest zatrudniony, nie pobiera emerytury ani renty oraz nie posiada dochodu z innych źródeł. Wedle ustaleń organu, za 2012 r.

z tytułu prowadzonej działalności uzyskał przychód w kwocie 9500,67 zł, koszty uzyskania przychodu stanowiły 40.509,73 zł, a strata wyniosła 31.009,06 zł.

Z działalności wykonywanej osobiście zobowiązany uzyskał przychód w kwocie 4.040,00 zł, koszty uzyskania przychodu wyniosły 808,00 zł, a dochód wyniósł kwotę 3.232,00 zł. Z kolei z tytułu prowadzonej działalności G. P. uzyskał za

2013 r. przychód w kwocie 30.052,08 zł, koszty uzyskania przychodu stanowiły 34.458,17 zł, a strata wyniosła 4.406,09 zł. Z działalności wykonywanej osobiście uzyskał przychód w kwocie 10872,90 zł, koszty uzyskania przychodu wyniosły 2.174,59 zł, a dochód wykazany został na kwotę 8.698,31 zł.

Z przedłożonych zeznań podatkowych PIT 36 z tytułu prowadzonej działalności wynika, że strona uzyskała w 2014 r. przychód w kwocie 18.194,71 zł, koszty uzyskania przychodu stanowiły 22.656,73 zł, a strata wyniosła 4.462,02 zł.

Zatrudniona do 1 maja 2016 r., żona G. P. uzyskiwała dochód

w wysokości 1 200,00 zł netto. Przy czym na dzień sporządzenia decyzji, nie posiadała ona tytułu do ubezpieczenia. Z oświadczenia strony wynika, że obecnie

z uwagi na stan zdrowia dzieci, mieszka w wynajętym mieszkaniu Warszawie. Żona podjęła pracę i z jej wynagrodzenia opłacany jest czynsz za wynajem. Z tytułu comiesięcznych kosztów utrzymania strona pokrywa następujące wydatki: (czynsz bez opłat eksploatacyjnych) - 1.500,00 zł; opłaty eksploatacyjne (energia elektryczna, gaz, woda, węgiel) – 70 zł.; koszty związane z leczeniem (np. wykup leków, badania, wizyty lekarskie) - 200,00 zł.; inne wydatki - 200,00 zł. G. P. korzysta z pomocy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej otrzymując miesięcznie kwotę 336 zł na którą składa zasiłek rodzinny na dzieci w wysokości 236,00 zł oraz zasiłek na córkę J. w wysokości 100,00 zł. Nadto zobowiązany otrzymał jednorazowe dodatki do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na syna J. P. i J. P. w kwocie po 100,00 zł. na każde z dzieci.

Postępowanie przez ZUS wykazało, że G. P. nie posiada nieruchomości, ani innego majątku ruchomego poza samochodem marki Opel Vectra rok 2000. Nadto strona posiada zobowiązana z tytułu zaciągniętych kredytów

w bankach za okres 2012 r. - 2020 r. w kwocie 43 031,09 zł oraz zobowiązania u osób fizycznych w kwocie 4 000 zł . Z oświadczeń strony, wynika że zobowiązania wobec banków spłacane są w kwocie 1043 zł miesięcznie zaś wobec osób fizycznych

w formie układu ratalnego oraz dobrowolnymi wpłatami.

Zobowiązany legitymuje się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności

z dnia 3 marca 2016 r. z którego wynika, że jest osoba niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, niepełnosprawność ta istnieje od 10 roku życia oraz ma obniżoną zdolność do wykonywania pracy. Ustosunkowując się do twierdzeń strony, podnoszonych w toku postępowania administracyjnego, w których strona powoływała się na niemożliwość zarabiania pieniędzy z uwagi na zły swój i dzieci stan zdrowia ZUS podkreślił, że zobowiązany pozarolniczą działalność prowadzi jednoosobowo

nie zatrudniając pracowników. Ponadto zakład zauważył, że na stronie internetowej G. P. oferuje on zarówno szeroki zakres usług porządkowo-pielęgnacyjnych terenów zieleni, jak i drobnych napraw instalacji wodno-kanalizacyjnych oraz wykonywanie prac remontowo - budowlanych i konserwacyjnych, które to, w kontekście podnoszonych przez stronę problemów z kręgosłupem, wymagają znacznego wysiłku fizycznego.

Odnosząc się do podnoszonych przez stronę okoliczności poniesionej straty

w wyniku dwóch wypadków samochodowych, w trakcie których uległy zniszczeniu również przewożone maszyny ZUS podkreślił, że są one sprzeczne z informacjami podnoszonymi przed organem II instancji. Wynika z nich bowiem, że 80% maszyn uległo zniszczeniu w trakcie przechowywania w garażu, na skutek zalania

i działania mrozu, co doprowadziło do złomowania i całkowitej jego amortyzacji. Dodatkowo zakład wskazał na brak dokumentów potwierdzający poniesione ww. szkody oraz amortyzację zniszczonego sprzętu.

G. P. również wskazywał na problemy zdrowotne córki J., która ma zdiagnozowany autyzm i od 30 czerwca 2015 r. stwierdzoną niepełnosprawność oraz wymaga specjalnego kształcenia, co zostało potwierdzone orzeczeniem

o stopniu niepełnosprawności z dnia 31.07.2015 r. oraz orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego z dn. 14.07.2015 r. Z orzeczeń tych wynika, że jest ona osobą niepełnosprawną od wczesnego dzieciństwa oraz wymaga usług terapeutycznych, konieczności współudziału na co dzień opiekuna w procesie leczenia, rehabilitacji

i kształcenia. Nadto strona oświadczyła, że jego syn J. jest w trakcie diagnozowania przez Zespół Poradni Psychologiczno-Pedagogicznych w W. (kontynuacja ZPPP w Kielcach) z powodu podejrzenia zespołu Aspergera.

Zakład doszedł do przekonania, że okoliczności przedstawione we wniosku oraz w trakcie postępowania, nie stanowią wystarczających argumentów przemawiających za umorzeniem przedmiotowych należności. Zdaniem ZUS wobec zobowiązanego nie można stwierdzić wystąpienia przesłanek, które dają organowi rozpatrującemu sprawę prawną możliwość umorzenia wnioskowanych należności na podstawie art. 28 ust. 3a i 3b ustawy s.u.s. oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia. Organ nie stwierdził również wystąpienia przesłanki wynikającej z § 3 ust. 1 rozporządzenia jaką jest wykazanie niemożności spłacenia należności z tytułu składek ze względu na stan majątkowy i rodzinny, a nie przyczyny powstania zaległości, które nie zostały przewidziane jako samodzielna przesłanka umorzenia należności. Dalej ZUS stwierdził, że umorzenie należności jest instytucją o charakterze wyjątkowym, stosowaną w szczególnych okolicznościach i zgodnie z linią orzecznictwa sądowego zastrzeżoną dla sytuacji drastycznych a takie w przypadku zobowiązanego nie stwierdzono. Nadto podnoszone w tym zakresie przez stronę argumenty są sprzeczne, co nie pozwoliło organowi dać im wiary.

Zakład przyznał, że niewątpliwie stan zdrowia dzieci G. P. wymaga sparowania opieki. Nie mniej jednak ZUS zauważył, że strona nie zrezygnowała z prowadzenia nierentownej działalności, ubiegając się jednocześnie

o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na rzecz sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Dodatkowo organ zaznaczył, że przesłanka określona w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia ma zastosowanie jedynie do takich sytuacji, kiedy choroba dłużnika lub któregoś z członków jego rodziny uniemożliwia całkowicie uzyskiwanie dochodu. W chwili obecnej strona zaś pomimo braku możliwości pracy pełnym wymiarze godzin prowadzi nadal pozarolniczą działalność wykazując przychody w 2015 r. Natomiast jego małżonka pozostaje bez zatrudnienia dopiero od 1 maja 2016 r.

W ocenia zakładu strona nie wykazała również, że spłata zadłużenia pozbawi ją zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. ZUS zaznaczył, że w toku postępowania administracyjnego zobowiązany z jednej strony wskazał, że ma zamiar ogłosić upadłość konsumencką oraz zakończyć prowadzenie działalności zaś

z drugiej strony nadmieniał, iż musi w minimalnym stopniu odbudować park maszynowy, niezbędny do wykonywania usług w ramach prowadzonej działalności.

W kontekście powyższego ZUS uznał, że zobowiązany nadal prowadzi pozarolniczą działalność zaś sytuacje w jakiej znajduje się on obecnie uznał za przejściową. Dodatkowo Zakład stwierdził, że poza dochodem z prowadzonej działalności oraz zasiłków, strona ma możliwość ubiegania się o świadczenia wprowadzone ustawą

z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci

(Dz.U.2016, poz. 195), co również nie pozostanie bez wpływu na sytuację materialną rodziny.

W odniesieniu do posiadanego przez stronę zadłużenia Zakład wskazał, że jego spłata zapewne stanowi obciążenie finansowe rodziny, nie mniej jednak niemożliwym jest aby ZUS zrezygnował ze swoich wierzytelności, które są wierzytelnościami publicznoprawnymi i godził się na zaspokajanie wierzytelności cywilnoprawnych.

Końcowo ZUS zaznaczył, że przy rozpatrywaniu wniosku o umorzenie należności istotnym jest fakt figurującego zadłużenia, za powstanie którego odpowiedzialny jest płatnik składek, a nie przyczyny powodujące zadłużenie. Działalność gospodarcza jest działalnością prowadzoną na własne ryzyko, które zawsze ponosi osoba ją prowadząca. Ustawowym zaś obowiązkiem zakładu jest dochodzenie należności z tytułu składek z wykorzystaniem wszelkich dostępnych środków przymusowego dochodzenia.

Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej anulowanie oraz uznanie jego wniosków

o umorzenie zaległości wobec ZUS.

Skarżący wskazał, że ustawodawca w rozporządzeniu określił przesłanki jakie należy spełnić aby móc skorzystać z umorzenia zaległych składek. Zdaniem strony wystąpiło w jego przypadku zdarzenie losowe polegające na zniszczeniu sprzętu w wyniku zalania i mrozu co skutkowało koniecznością jego zezłomowania

i najmu nowych narzędzi. Dalej skarżący podniósł, że jego stan zdrowia uległ znacznemu pogorszeniu, występująca u niego choroba jest nieuleczalna i postępuje. Zdaniem skarżącego wnioski ZUS, że jego sytuacja finansowa jest przejściowa są bezpodstawne, ponieważ dokumenty znajdujące się w aktach sprawy wskazują, że trudna sytuacja finansowa występuje od kilku lat. Dalej zaznaczył, że żona z uwagi na stan zdrowia córki skorzysta z możliwości przejścia na świadczenie pielęgnacyjne. Skarżący argumentował, że sytuacja w jakiej się znajduje wyklucza normalne zarobkowanie, wobec czego stanowisko ZUS jest bezpodstawne i upokarzające. Jeszcze raz podkreślił, że jego sytuacja nie jest przejściowa lecz stała i wymaga ustabilizowania pod względem zdrowotnym jego dzieci. Dopiero wówczas będzie mógł on podjąć normalną pracę i rekompensować ponoszone straty. Nadto długotrwałość takiego procesu wynika z utraty 80 % narzędzi, która pogrążyło go finansowo.

W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z 21 lipca 2016 r. skarżący jeszcze raz podkreślił, że jego sytuacja finansowa nie pozwala na spłatę zadłużenia wobec ZUS. Ponieważ niektórzy jego kontrahenci nie zapłacili należnych mu faktur zaś inni w ogóle ich nie wystawili co wiązało się z koniecznością ujęcia w rozliczeniach podatku VAT

i niemożliwością odliczenia podatku naliczonego. W związku z powyższym zawiesił prowadzoną działalność gospodarczą. Wobec braku zysków i ujemnym bilansie podatku VAT skarżący wniósł o umorzenie zaległych składek.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U.2014.1647), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych z przepisami prawa materialnego i procesowego. Przy czym Sąd nie jest związany zarzutami

i wnioskami skargi, jak też powołaną podstawą prawną, jest natomiast związany granicami sprawy (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym – j.t. Dz.U.2012.270 ze zm., określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.").

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, wydanej przez ZUS,

w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności tak z przepisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U.2000.98.1071 ze zm.), dalej jako "K.p.a.", jak i z normami prawa materialnego zawartymi w ustawie s.u.s. oraz w oparciu o akta sprawy, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

Oceniając postępowanie organu należy wskazać, że naczelną zasadą postępowania jest zasada prawdy obiektywnej określona w art. 7 K.p.a., której rozwinięciem jest przepis art. 77 § 1 K.p.a. Zgodnie z powyższą zasadą organy podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, w tym zobowiązane są zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Dążąc do załatwienia sprawy organ zobowiązany jest też mieć na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a.). Dokonując tych czynności organy podatkowe muszą kierować się regułami zapisanymi w art. 80 K.p.a., tj. ocenić na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Swobodna ocena dowodów, by nie przekształciła się w samowolę, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz zachowaniem określonych reguł tej oceny, m.in. logiki, doświadczenia życiowego, wszechstronności, z uwzględnieniem znaczenia i wartości dowodów.

Ustosunkowując się do wniosku skargi o umorzenie należności należy wskazać, że sądowej kontroli legalności decyzji podlega prawidłowość przeprowadzonego postępowania oraz badanie formalne decyzji, nie zaś zasadność jej wydania.

O uprawnieniach i obowiązkach stron postępowania wynikających z przepisów prawa materialnego rozstrzygają bowiem organy administracji, co w tym przypadku oznacza, że rozstrzygnięcie co do umorzenia przedmiotowych należności należy do kompetencji organu.

W niniejszej sprawie, dokonując kontroli legalności decyzji, Sąd stwierdził, że organ prawidłowo przyjął za podstawę materialnoprawną odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, przepis art. 28 ust. 3a i 3b ustawy s.u.s. w związku z § 3 ust. 1 rozporządzenia. Przepis art. 28 ust. 3a stanowi, że ,,Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności."

Na te uzasadnione przypadki wskazuje § 3 ust. 1 rozporządzenia. Są nimi w szczególności sytuacje gdy:

1. opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2. w przypadku poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3. w przypadku przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Zdaniem ZUS wobec zobowiązanego nie można stwierdzić wystąpienia przesłanek, które dają organowi rozpatrującemu sprawę prawną możliwość umorzenia wnioskowanych należności na podstawie art. 28 ust. 3a i 3b ustawy s.u.s. oraz

§ 3 ust. 1 rozporządzenia.

Organ ponownie rozstrzygnął sprawę wniosku skarżącego na podstawie zgromadzonego w pierwszej instancji obszernego materiału dowodowego w zakresie sytuacji materialnej i rodzinnej zobowiązanego. Skarżący, jak podniesiono w zaskarżonej decyzji, mimo pouczenia nie skorzystał z prawa wglądu w akta sprawy oraz z prawa wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, a także z prawa zgłoszenia żądań w zakreślonym terminie.

Sąd analizując zgromadzony materiał dowodowy oraz jego ocenę prawną zaprezentowaną w kontrolowanym akcie stwierdza, że ustalenia organu w zakresie braku zaistnienia przesłanek określonych w § 3 ust. 1 rozporządzeniu, są prawidłowe.

Organ przeprowadził dwukrotnie postępowanie w wyniku, którego ustalił sytuację finansową, rodzinną, zdrowotną skarżącego i przedstawił ją w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, spełniającej wymogi określone w art. 107 § 1 i § 3 K.p.a.

Na podstawie zebranego materiału dowodowego organ dokonał prawidłowej oceny stwierdzając, że sytuacja materialno - bytowa zobowiązanego nie może być rozpatrywana w kategoriach przyczyny powstania zaległości, które nie zostały przewidziane jako samodzielna przesłanka umorzeniowa a w kategoriach zasadniczej przesłanki jaką jest wykazanie niemożności spłacenia należności z tytułu składek ze względu na stan majątkowy i rodzinny, ubóstwa i zagrożenia egzystencji.

Z materiału zgromadzonego w sprawie wynikają istotne dla rozstrzygnięcia sprawy fakty dotyczące stanu majątkowego i rodzinnego skarżącego a mianowicie, że: G. P. zamieszkuje i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną J. (33 lata), synem J. (6 lat) i córką J. (8 lat); zobowiązany nie jest zatrudniony, nie pobiera emerytury ani renty; z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej osiągał od 2012 do 2014 r. przychody odpowiednio w wysokości: 4040,00 zł, 30 052,08 zł, 18 194,71 zł; żona G. P., zatrudniona do 1 maja 2016 r. uzyskiwała dochód w wysokości 1 200,00 zł netto, przy czym na dzień sporządzenia decyzji, nie posiadała ona tytułu do ubezpieczenia; obecnie z uwagi na stan zdrowia dzieci, mieszka w wynajętym mieszkaniu Warszawie; z wynagrodzenia żony skarżącego opłacany jest czynsz za wynajem. Z tytułu comiesięcznych kosztów utrzymania strona pokrywa następujące wydatki: (czynsz bez opłat eksploatacyjnych) - 1.500,00 zł; opłaty eksploatacyjne (energia elektryczna, gaz, woda, węgiel) – 70 zł.; koszty związane z leczeniem (np. wykup leków, badania, wizyty lekarskie) - 200,00 zł.; inne wydatki - 200,00 zł. Organ ustalił także, że G. P. korzysta z pomocy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej otrzymując miesięcznie kwotę 336 zł na którą składa zasiłek rodzinny na dzieci w wysokości 236,00 zł oraz zasiłek na córkę J. w wysokości 100,00 zł. Nadto zobowiązany otrzymał jednorazowe dodatki do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na syna J. P. i J. P. w kwocie po 100,00 zł. na każde z dzieci. G. P. nie posiada nieruchomości, ani innego majątku ruchomego poza samochodem marki Opel Vectra rok 2000; posiada zobowiązana z tytułu zaciągniętych kredytów w bankach za okres 2012 r. - 2020 r. w kwocie 43 031,09 zł oraz zobowiązania u osób fizycznych w kwocie

4 000 zł. Z oświadczeń strony, wynika że zobowiązania wobec banków spłacane są w kwocie 1043 zł miesięcznie zaś wobec osób fizycznych w formie układu ratalnego oraz dobrowolnymi wpłatami. Zobowiązany legitymuje się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności z dnia 3 marca 2016 r. z którego wynika, że jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, niepełnosprawność ta istnieje od 10 roku życia oraz ma obniżoną zdolność do wykonywania pracy.

Zdaniem Sądu dla oceny zaistnienia przesłanek umorzenia należności składkowych istotne są wyżej stwierdzone fakty jak również jest to, że skarżący, mimo zapowiadania ogłoszenia upadłości konsumenckiej oraz zakończenia działalności gospodarczej, nadal prowadzi tę działalność, co wynika z KSI i zamierza odbudować zniszczony park maszynowy. Przy czym Sąd ocenia stan faktyczny i prawny zaistniały w sprawie na dzień podjęcia zaskarżonej decyzji. Stwierdzone fakty istniały w dacie ponownego rozpoznania sprawy przez ZUS. Natomiast zaistniałe po tej dacie jakiekolwiek zdarzenia mogące mieć wpływ na sytuację majątkową

i osobistą zobowiązanego pozostają bez wpływu na ocenę prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia przez organ np. eksponowane w skardze zawieszenie działalności gospodarczej przez skarżącego czy zamiar jego żony skorzystania z możliwości przejścia na świadczenie pielęgnacyjne z uwagi na stan zdrowia córki.

Dla stwierdzenia, że w przypadku niniejszym nie zaistniała przesłanka umorzenia należności z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia istotne jest, że mimo konieczności sprawowania osobistej opieki nad chorymi dziećmi, skarżący prowadzi nadal swoją działalność gospodarczą uzyskując przychody oraz otrzymuje pomoc z MOPS miesięcznie w kwocie 336 zł co oznacza, iż opłacenie składek nie pozbawi zobowiązanego i jego rodziny możliwości zaspokojenia jego niezbędnych potrzeb życiowych. Powyższa ocena jest zasadna zwłaszcza w kontekście rodzaju i wysokości ustalonych przez ZUS wydatków, uzyskiwania przychodów z działalności oraz ponoszenia miesięcznej spłaty kredytu w znacznej wysokości – 1 043,83 zł oraz dobrowolnej regulacji zobowiązań wobec osób fizycznych. Rozpatrując wniosek o umorzenie należności publicznoprawnych organ zasadnie nie przyznał prymatu zobowiązaniom cywilnoprawnym, które niewątpliwie pogarszają sytuację materialną zobowiązanego i jego rodziny. Obowiązek spłaty należności cywilnoprawnych nie stanowi przesłanki uniemożliwiającej spłatę zobowiązań z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. W szczególności spłata kredytu i zobowiązań wobec osób fizycznych nie może mieć pierwszeństwa w stosunku do obowiązku uregulowania należności publicznoprawnych. Decyzja o zaciągnięciu kredytu nawet podyktowana potrzebami osobistymi zobowiązanego powinna uwzględniać rzeczywiste możliwości finansowe kredytobiorcy, istotne także na etapie jego spłaty. Skoro zobowiązany uzyskał kredyt w bankach i to w znacznej wysokości, bo wynoszącej 43 031,09 zł

i dokonuje jego spłaty miesięcznie po 1 043 zł, dowodzi to, że mimo trudnej sytuacji majątkowej ma możliwości płatnicze. Zgodzić się należy, że w realiach rozpoznawanej sprawy sytuacja majątkowa skarżącego jest przejściowa. O takim charakterze tej sytuacji może świadczyć eksponowany w decyzji oraz w skardze fakt, że skarżący zamierza odbudować park maszynowy, a z uwagi na możliwość sprawowania przez jego żonę opieki nad dziećmi w większym zakresie może prowadzić swoją działalność. Przeszkodą prowadzenia działalności w zakresie usług porządkowo-pielęgnacyjnych, nie stoi na przeszkodzie istniejąca u niego od 10 roku życia umiarkowana niepełnosprawność. Fakt, że skarżący cierpi na pewne schorzenia nie oznacza, że automatycznie uniemożliwiają mu one pracę. Skarżący nadal bowiem prowadzi jednoosobowo działalność gospodarczą wymagającą znacznego wysiłku fizycznego. Powyższego faktu skarżący nie podważył w toku postępowania jak i w skardze. Powyższa ocena sytuacji majątkowej zobowiązanego potwierdza wniosek organu o braku zaistnienia przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia.

Co do barku zaistnienia przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, to w ślad za organem przyjąć należy, że G. P. nie przedstawił żadnej dokumentacji dla wykazania poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej. W tym przypadku chodzi o podawanie przez skarżącego sprzecznej informacji co do przyczyn zniszczenia parku maszynowego jak i swoich planów na przyszłość. Skarżący w tej kwestii jest niekonsekwentny co podważa wiarygodność jego twierdzeń. W piśmie procesowym z 18.03.2016 r. podnosi, że w 80 % sprzęt został zniszczony w garażu blaszanym wskutek zalania i zniszczenia przez mróz i dlatego ze względu na koszty podjął decyzję o złomowaniu i ich amortyzacji. Twierdzenie powyższe podtrzymuje w skardze. Z kolei w postępowaniu pierwszoinstancyjnym podnosi, że sprzęt uległ zniszczeniu w wyniku dwóch wypadków samochodowych. Skarżący mimo powyższych twierdzeń nie udokumentował faktu zniszczenia i amortyzacji sprzętu.

Następnie ocenić należy prawidłowość ustaleń ZUS co do braku zaistnienia przesłanki umorzenia należności składowych na podstawie § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia. W świetle udokumentowanych faktów nie sposób podważyć ustaleń organu co do choroby małoletnich dzieci zobowiązanego i konieczności sprawowania nad nimi opieki, czy kosztów związanych z ich rehabilitacją. Zauważyć należy, że przesłanka określona w ww. przepisie ma zastosowanie jedynie do takich sytuacji, kiedy choroba dłużnika lub któregoś z członków jego rodziny uniemożliwia całkowicie uzyskiwanie dochodu. Podczas gdy na podstawie materiału dowodowego sprawy nie sposób stwierdzić, że ona zaistniała. Jak zasadnie zauważył organ, sytuacja skarżącego z uwagi na chorobę dzieci jest trudna, ale nie powoduje istotnego z punktu widzenia ww. przepisu skutku w postaci braku możliwości zarobkowania.

Z przedłożonych przez skarżącego dokumentów wynika, że jest on osobą o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Skarżący mimo takiej niepełnosprawności i planowania ogłoszenia upadłości konsumenckiej nadal prowadzi działalność wykazując przychody za 2015 r, a jego żona nie pracuje od 1 maja 2016 r. Tym samym żona zobowiązanego ma możliwość w większym zakresie sprawować opiekę nad dziećmi, wyręczając w pewnym stopniu męża.

Powołane z kolei i omówione przez skarżącego przyczyny powstania zaległości (zniszczenie parku maszynowego) związane są z ryzykiem prowadzenia działalności gospodarczej i dotyczą wielu przedsiębiorców. Tak jak i wykazywana strata w prowadzeniu działalności gospodarczej, istotna jedynie z punktu finansowego wyniku. Okoliczności eksponowane przez skarżonego nie mogą one stanowić jedynego uzasadnienia dla przyznania ulgi i być przenoszone na całe społeczeństwo. Uwzględnienie żądania umorzenia składek powstałych z związku z działalnością gospodarczą powodowałoby, że ryzykiem gospodarczym oraz ewentualnymi niepowodzeniami biznesowymi osoby zobowiązanej do uiszczania składek zostaliby obciążeni pozostali płatnicy, regulujący terminowo swoje zobowiązania względem ZUS. Przyjąć należy, że granicę dla decyzji o umorzeniu należności z tytułu składek stanowi kolizja z interesem społecznym. Interes społeczny to bowiem obowiązek ZUS do działania uwzględniającego interesy funduszy ubezpieczeniowych, którymi zarządza. Umarzanie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ma

i musi mieć charakter wyjątkowy, gdyż zasadą jest ich uregulowanie.

Powyższe ustalenia doprowadziły organ do wniosku, że nie istnieją podstawy do umorzenia należności skarżącego na podstawie art. 28 ust. 3a ustawy s.u.s w

zw. § 3 ust. 1 rozporządzenia. W niniejszej sprawie, dokonując kontroli legalności decyzji, Sąd stwierdził, że ZUS przeprowadził postępowanie zgodnie z przepisami prawa, a wyciągnięte wnioski nie wychodzą poza granice zakreślone w art. 80 K.p.a.

i znajdują odzwierciedlenie w uzasadnieniach obu decyzji.

Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.