Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1091/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 8a ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 288
law: Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu,  Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony  Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Andrzej Góraj, , Bogumiła Kobierska, Protokolant starszy specjalista, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] marca 2019 r.

nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, z poźn zm.), zwanej dalej k.p.a., w związku z art. 8a ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r.

o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2019 r. poz. 288), zwanej dalej ustawą o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) utrzymał w mocy własną decyzję nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. o odmowie wyłączenia stosowania wobec A. G. art. 15c, art. 22a i art. 24a powołanej wyżej ustawy.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji,

w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c,

art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 3 1 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności

z narażeniem zdrowia i życia. Podał, że wskazane przesłanki muszą być spełnione łącznie.

Odnosząc się do pierwszej z przesłanek organ wskazał, że krótkotrwałość musi być każdorazowo oceniana indywidualnie, wszelako z zastrzeżeniem, że winna być ona rozpatrywana przede wszystkim w ujęciu bezwzględnym, jako długość okresu służby na rzecz totalitarnego państwa. Dodatkowo organ winien ocenić powyższą przesłankę w aspekcie proporcjonalnym, tj. w porównaniu stosunku służby na rzecz totalitarnego państwa do całości okresu służby byłego funkcjonariusza. Oznacza to, że obok oceny czy dany okres czasu może być uznany jako "krótkotrwały" w ujęciu ogólnym, powinien on być także oceniony abstrakcyjnie, jako stosunek tego czasu do całego okresu służby. Podał, że krótkotrwałość jest wprawdzie pojęciem nieostrym, w zakresie którego trudno określić choćby przybliżoną definicję, jednak powołując się na wykładnię językową stwierdził, że krótkotrwałość jest tożsama z nietrwałością, przelotnością

lub chwilowością.

Analizując drugą z przesłanek organ wskazał, że pojęcie rzetelności w ujęciu określającym postawę oraz jakość wykonywania zadań i obowiązków zawodowych definiować należy jako sumienne, solidne i dokładne wykonywanie swojej pracy - przyjętych na siebie obowiązków.

Rzetelne wykonywanie obowiązków służbowych oznacza ich realizację na najwyższym poziomie. Postawa rzetelnego funkcjonariusza charakteryzuje

się wzorowością w działaniu służbowym, nie tylko w zakresie podejmowania

i nienagannej realizacji zadań obligatoryjnych, ale także wykazywania inicjatywy

i realizowania obowiązków dodatkowych. Ponadto istotna jest także postawa funkcjonariusza w służbie i poza nią, rygorystyczne przestrzeganie prawa, dyscypliny

i etyki zawodowej, a także honoru funkcjonariusza służb publicznych.

Organ stwierdził, że zwrot "szczególnie z narażeniem zdrowia i życia" traktować należy jako dodatkowy czynnik wpływający na ocenę wartości rzetelnej służby funkcjonariusza. Zauważył jednak, że warunek "narażenie zdrowia i życia" odnosi się do kwalifikacji narażenia rozumianej jako stwierdzenie istnienia zagrożenia innego niż normalne następstwo pełnienia służby, przy założeniu, że w jej istotę wpisane jest ryzyko zagrożenia życia i zdrowia. Z perspektywy ustawowej regulacji ważne jest, aby zagrożenie nie było normalnym następstwem służby, czy też nie miało charakteru hipotetycznego, ale było rzeczywiste, dowiedzione i miało charakter wyjątkowy.

Minister wskazał, że jego zadaniem jest stwierdzenie, czy w świetle zgromadzonego materiału dowodowego ww. przesłanki można uznać za spełnione, oraz ustalenie, czy zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek.

Zdaniem organu "szczególnie uzasadniony przypadek" zachodzi wówczas, gdy strona - poza spełnieniem dwóch wskazanych wyżej przesłanek formalnych - legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie, szczególnie wyróżniającymi ją na tle pozostałych funkcjonariuszy. Uprawnienie z art. 8a ustawy ma charakter wyjątkowy i dotyczy wyłącznie osób, w przypadku których "krótkotrwałość" jest niezaprzeczalna,

a "rzetelność" służby oczywista, bezdyskusyjna i poparta nadzwyczajnymi osiągnięciami, bowiem tylko wówczas można uznać, że w sprawie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek".

Organ wskazał, że wnioskodawca pełnił służbę w okresie w okresie od dnia

[...] lutego 1977 r. do dnia [...] czerwca 2006 r., tj. 29 lat, 4 miesiące i 21 dni

(z wyłączeniem okresu zasadniczej służby wojskowej), z czego na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej - od dnia [...] lutego 1977 r.

do dnia [...] lipca 1990 r., tj. przez okres 13 lat i 6 miesięcy.

Minister stwierdził, że skoro wnioskodawca pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa około 45% całego okresu swojej służby, tj. 13 lat i 6 miesięcy, to okresu tego nie można uznać za krótkotrwały. Trudno tu bowiem mówić o "chwilowości",

czy "przejściowości", a służba pełniona przez tak długi czas z pewnością nie nosiła znamion "tymczasowości". W ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji przedmiotowy okres służby na rzecz totalitarnego państwa zarówno w ujęciu bezwzględnym - długości tego okresu, jak i w ujęciu proporcjonalnym - stosunku długości tego okresu do całego okresu służby, nie może być oceniony jako krótkotrwały. Wskazany czas realizacji obowiązków służbowych nie ma charakteru tymczasowego, doraźnego czy epizodycznego z całą pewnością strona przez ten okres dokładnie zaznajomiła się ze specyfiką realizowanych zadań oraz ich charakterem.

Do dokonania oceny spełnienia przez stronę przesłanki rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r. organ wziął pod uwagę stanowisko Szefa ówczesnego Biura Ochrony Rządu zawarte w piśmie z dnia [...] sierpnia 2017 r. Szef ówczesnego Biura Ochrony Rządu stwierdza w nim, że A. G. rzetelnie realizował zadania i obowiązki w trakcie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r., na co wskazują informacje zawarte w opiniach służbowych oraz wnioskach

o mianowanie na kolejne, wyższe stopnie i stanowiska służbowe oraz wielokrotne wyróżnienia odznaczeniami (Brązowy Krzyż Zasługi, Brązowy Medal "Za Zasługi dla Obronności Kraju, Srebrny Krzyż Zasługi, Srebrny Medal "Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny", Złoty Krzyż Zasługi). Organ wskazał, że w aktach sprawy nie stwierdzono informacji o wymierzonych karach dyscyplinarnych oraz brak jest danych dotyczących prowadzenia w stosunku do wnioskującego postępowań dyscyplinarnych, jak również nie figuruje on w Krajowym rejestrze Karnym Ministerstwa Sprawiedliwości. Organ wskazał, że

Szef ówczesnego Biura Ochrony Rządu w ww. piśmie stwierdza, iż jak wynika

z dokumentów znajdujących się w aktach osobowych A. G. wymieniony w okresie od [...] lutego 1994 r. do [...] grudnia 1994 r. pełnił służbę na stanowiskach przewidzianych do kierowania działaniami specjalnymi i na stanowiskach bezpośrednio związanych z wykonywaniem zadań specjalnych w BOR, na których pełnienie służby uprawnienie do podwyższenia emerytury o 1% za każdy rok pełnienia służby natomiast od [...] stycznia 2(00 r. do [...] grudnia 2000 r. pełnił służbę w szczególnych warunkach, z tytułu której przysługuje wzrost emerytury." Organ stwierdził, że przebieg służby ww. funkcjonariusza nie wskazuje, by została spełniona przesłanka "szczególności przypadku" wynikająca z art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...). Szczególnie uzasadniony przypadek zachodzi bowiem wówczas, gdy strona legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie, szczególnie wyróżniającymi ją na tle pozostałych funkcjonariuszy. Jak wynika z powyższego, uprawnienie z art. 8a ma charakter wyjątkowy i dotyczy wyłącznie osób, w przypadki których "krótkotrwałość" jest niezaprzeczalna, a "rzetelność" służby oczywista, bezdyskusyjna i poparta nadzwyczajnymi osiągnięciami - w szczególności pełniona z narażeniem zdrowia i życia, bowiem tylko wówczas można uznać, że w sprawie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek".

Minister stwierdził, że ponieważ w przypadku A. G.,

w rozpatrywanym stanie faktycznym pierwsza z przesłanek nie została spełniona, organ nie ma możliwości zastosowania wyłączenia w stosunku c o wnioskującego art. 15c ustawy zaopatrzeniowej, bowiem nie zachodzi tu przesłanka "szczególności przypadku."

Odnosząc się do zarzutu strony dotyczącego niezbadania przez organ czy "działalność służbowa wnioskodawcy prowadzona przed rokiem 1989 nosiła znamiona czynów ma zabronionych, czy przynosiła szkodę Polsce" organ wskazał, że dla Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wiążąca w tym zakresie jest informacja przekazana przez Instytut Pamięci Narodowej - Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu.

Decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2019 r.

nr [...] stała się przedmiotem skargi A. G., reprezentowanego przez radcę prawnego, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wnosząc o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, pełnomocnik zarzucił naruszenie przepisów:

1. art. 8 a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu że:

- jednym z kryteriów wymaganych przez ustawodawcę do zastosowania przez organ art. 8 a tej ustawy jest szczególnie uzasadniony przypadek podczas gdy kryteriami wymaganymi przez ustawodawcę do wyłączenia względem skarżącego art. 15 c ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym jest spełnienie łącznie wymogu krótkotrwałej służby przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz wymogu rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r. , w szczególności z narażeniem życia" oraz nie dokonanie przez organ sprecyzowania przedmiotowego sformułowania poprzez określenie jakie okoliczności czy zdarzenia spełniają ten warunek,

- pojęcie krótkotrwałości w przesłance określonej w art. 8 ust. 1 pkt. 1 ustawy oraz pojęcie rzetelność" o którym mowa w art. 8a ust. 1 pkt 2 tejże ustawy, należy interpretować w oparciu o wykładnię językową tj. w oparciu o słownikowe znaczenie tych pojęć, podczas gdy pojęcia te winny być interpretowane indywidualnie, w kontekście każdej ze spraw rozpatrywanych przez organ, mając na względzie niepowtarzalność, różnorodność i specyfikę rożnych stanów faktycznych oraz poprzez faktyczne niedokonanie przez organ sprecyzowania przedmiotowego kryterium w przypadku skarżącego,

- okresem traktowanym jako "służba na rzecz totalitarnego państwa", w rozumieniu art. 8a ust. 1 pkt. 2 ustawy, jest okres służby przypadający do dnia 31 lipca 1990 r. , podczas gdy art. 8a ust. 1 pkt. 2 ustawy emerytalnej stanowi, że już od dna 12 września 1989 r. okres służby, pod warunkiem, rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków, jest traktowany jako przesłanka pozytywna, w kontekście możliwości skorzystania z art. 8 a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), i w związku z tym niezastosowaniem przez organ, w przypadku skarżącego, art. 8 a ust. 1 tej ustawy, mimo spełnienia łącznie wymaganych przesłanek.

2. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 6 k.p.a. w zw. z art. 8 a ust. 1 pkt. 1 i 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) poprzez nieprzeprowadzenie przez organ w sposób wszechstronny i wnikliwy postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji tj. w szczególności:

- dokonanie oceny spełnienia przez Skarżącego kryterium "krótkotrwałości służby przed dniem 31 lipca 1990 r." przez pryzmat definicji "słownikowej", a nie stanu faktycznego w rozpatrywanej sprawie i z pominięciem faktu, iż rzetelna służba od dnia 12 września 1989 r., została potraktowana przez ustawodawcę jako przesłanka pozytywna, co w konsekwencji doprowadziło do nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, a co mogło mieć istotne znaczenie dla wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, zważywszy, że organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wyjaśnił jaki okres służby na rzecz totalitarnego państwa można uznać za krótkotrwały w ujęciu zarówno proporcjonalnym jak też bezwzględnym, a jaki nie może być uznany za taki okres;

- nieuwzględnienie przez organ w kontekście "szczególnego przypadku", przebiegu służby skarżącego, osiągnięć i wyróżnień otrzymanych w służbie, w tym odznaczeń państwowych, a także mianowania na stopień [...].

3. art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 8 a ust. 1 pkt. 1 powołanej ustawy poprzez sporządzenie przez organ uzasadnienia decyzji nieodpowiadającego wymogom przewidzianym w art. 107 § 3 k.p.a. tj.:

- bez jednoznacznego wskazania, dlaczego Skarżący nie spełnił przesłanki, o której mowa w art. 8 a ust. 1 pkt. 1 ustawy, a także niewyjaśnienie przez organ jaki okres służby na rzecz totalitarnego państwa można uznać za krótkotrwały w ujęciu zarówno proporcjonalnym jak też bezwzględnym, a jaki nie może być uznany za krótkotrwały,

- bez odniesienia się do przebiegu służby skarżącego po dniu 1 sierpnia 1990 r. w tym, osiągnięć i wyróżnień w służbie, w tym odznaczeń państwowych, minowania na stopień [...], w kontekście "szczególnego przypadku", jako okoliczności wyróżniających go na tle innych funkcjonariuszy.

Pełnomocnik wniósł jednocześnie o dopuszczenie na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. dowodu z dokumentu w postaci świadectwa pracy z dnia [...] lipca 2013 r. oraz pisma SOP z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] - na okoliczność okresu pracy skarżącego po dniu 1 sierpnia 1990 r.- w kontekście spełnienia przez Skarżącego przesłanki z art. 8 a ust. 1 pkt. 1 ustawy.

W obszernym uzasadnieniu pełnomocnik rozszerzył argumentację w zakresie podniesionych zarzutów. Podniósł m.in., że w ocenie Skarżącego, niedopuszczalna jest interpretacja art. 8a ust. 1 pkt. 1 i 2 ustawy dokonana przez organ, a zmierzająca do wyróżnienia kolejnej przesłanki warunkującej wyłączenie stosowania art. 15 c, 22 a czy 24, a mianowicie "szczególnie uzasadnionego przypadku". Art. 8 a ust. 1 pkt. 1 i 2 ustawy wprost powołuje się na dwa kryteria, a mianowicie "krótkotrwałość służby przed dniem 31 lipca 1989 r," oraz "rzetelne wykonywania obowiązków po dniu 12 września 1989 r., "w szczególności z narażeniem życia". Pełnomocnik zwrócił uwagę na interpretację "krótkotrwałości służby przed 31 lipca 1990 r." dokonanej przez organ, w świetle której, jako służba na rzecz "totalitarnego państwa" jest traktowany okres do dnia 31 lipca 1990 r., w sytuacji kiedy z analizy art. 8 a ust. 1 pkt. 2 oraz art. 13 c pkt. 1 ustawy wynika, że okres od dnia 12 września 1989 r., kiedy to nastąpiło zaprzysiężenie rządu Premiera Tadeusza Mazowieckiego, jest traktowany już jako okres w czasie którego służba, pod warunkiem że wykonywana rzetelnie, jest przesłanką pozytywną, z czego wynikałoby, że okres od dnia 12 września 1989 r. do dnia 31 lipca 1990 r. nie powinien być traktowany w ramach kryterium, o którym mowa w art. 8 a ust. 1 pkt 1, jako okres negatywnie wpływający na ocenę spełnienia przesłanki krótkotrwałości służby. Tym samym, należy przyjąć, iż okres służby skarżącego na rzecz "totalitarnego państwa", jest, wbrew twierdzeniom organu zawartym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, okresem krótkotrwałym w rozumieniu art. 8 a ust. 1 pkt. 1 ustawy. Pełnomocnik wskazał, że okres służby po dniu 12 września 1989 r, nie powinien w aspekcie kryterium krótkotrwałości służby być dla skarżącego elementem obciążającym a zatem łączny okres jego służby na rzecz totalitarnego państwa wyniósłby 12 lat i 8 miesięcy. Pełnomocnik zwrócił też uwagę, że skarżący jeszcze przez 5 lata i 8 miesięcy pracował jako pracownik cywilny w Biurze Ochrony Rządu. Oznacza to, iż proporcja służby na rzecz totalitarnego państwa w porównaniu z zatrudnieniem skarżącego w służbie i poza nią jest jeszcze korzystniejsza zważywszy na łączny okres zatrudnienia po 1 sierpnia 1990 r. w wymiarze 29 lat i 4 miesiące i 21 dni okresu służby oraz 5 lat i 8 miesięcy pracy na rzecz BOR, co daje łącznie okres 35 lat i 21 dni zatrudnienia na rzecz państwa demokratycznego. W ocenie strony skarżącej można uznać, iż w świetle wskazanej wyżej wysługi okres 12 lat i 8 miesięcy służby uznanej jako, służba na rzecz totalitarnego państwa jest okresem krótkotrwałym.

Pełnomocnik zwrócił uwagę, że w okresie poprzedzającym 31 lipca 1990 r., zakres realizowanych przez skarżącego zadań i obowiązków nie był związany z jakimikolwiek działaniami przeciwko prawom i wolnościom obywatelskim, ani też wspierających ówczesny reżim polityczny, co powinno mieć również znaczenie dla oceny spełnienia przez skarżącego przesłanek z art. 8a ustawy. Wskazał, że przebieg służby skarżącego, w tym liczne odznaczenia i medale, a także pochwały i listy gratulacyjne oraz fakt awansowania go na stopień [...] jednoznacznie wskazują, że skarżący był funkcjonariuszem wyróżniającym się na tle innych funkcjonariuszy, trudno bowiem uznać, iż powszechną praktyką jest mianowanie na stanowisko [...], otrzymywanie listów gratulacyjnych od Biskupa Polowego Wojska Polskiego oraz wysokich odznaczeń od najwyższych osobistości w Polsce i za granicą.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Organ wskazał, że w zaskarżonej decyzji wyjaśniony został stan faktyczny i prawny sprawy, w uzasadnieniu wskazano i przeanalizowano podstawę prawną decyzji, wskazano fakty, które organ uznał za udowodnione oraz dowody na których się oparł. Organ wyjaśnił zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, w sposób wystarczający zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy, i ocenił, na podstawie całokształtu materiału dowodowego, że zasadna jest odmowa zastosowania wobec A. G. art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na rozprawie w dniu 11 grudnia 2019 r. na podstawie art. 106 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu administracyjnym, nie uwzględnił wniosku dowodowego zawartego w skardze. Przeprowadzenie dowodu uzupełniającego nie było w niniejszej sprawie niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, jak wymaga tego art. 106 § 3 P.p.s.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie podlegała uwzględnieniu.

Organ nie naruszył przepisów prawa materialnego i prawa procesowego

w stopniu, który miałby wpływ na wynik sprawy. Zarzuty naruszenia art. 6, art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. są niezasadne. Organ podjął czynności konieczne do należytego rozpatrzenia niniejszej sprawy, dokonał w tym zakresie niezbędnych ustaleń faktycznych. Ocena zgromadzonego materiału dowodowego nie był dowolna. Odmienna ocena strony co do spełnienia przesłanek określonych w art. 8a ustawy

o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) od oceny organu, nie stanowi

o naruszeniu w tej sprawie art. 80 k.p.a.

Przesłanka dotycząca okresu pełnienia służby na rzecz totalitarnego państwa,

o której mowa w art. 13b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) ustalona została przez organ na podstawie pisma Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] maja 2017 r. tj. informacji o przebiegu służby.

Stosownie do treści art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji,

w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c,

art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: (pkt 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz (pkt 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r.,

w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Zgodnie z art. 8a ust. 2 tej ustawy, do osób, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 15, art. 22 i art. 24 (ust. 2).

Zgodnie z art. 11 powołanej ustawy, w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się przepisy ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Decyzja wydawana przez organ na podstawie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) ma charakter decyzji uznaniowej. Zakres badania decyzji posiadającej cechy uznania administracyjnego sprowadza się do oceny, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem,

z odpowiednim zachowaniem procedury administracyjnej. Wybór natomiast rozstrzygnięcia w ramach uznania administracyjnego, dokonywany na podstawie kryteriów słuszności i celowości pozostaje poza kontrolą sądowoadministracyjną (v. wyrok NSA z dnia 23 stycznia2009 r. sygn. akt II OSK 1488/08, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Kontrola zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny sprowadza się zatem do oceny, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, czy organ wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia i czy wyboru tego rozstrzygnięcia dokonał

po ustaleniu i rozważeniu wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności.

W ocenie Sądu w sprawie niniejszej organ dokonał istotnych ustaleń stanu faktycznego, co do okresów pełnienia służby oraz rzetelności wykonywania zadań

i obowiązków, a także informacji o narażeniu zdrowia i życia (rozumianego jako stwierdzenie istnienia zagrożenia innego niż normalne następstwo pełnienia służby, przy założeniu, że w jej istotę wpisane jest ryzyko zagrożenia życia i zdrowia). Służba skarżącego określona w art. 13b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) pełniona była przez okres 13 lat i 6 miesięcy. Ustalenie to dokonane zostało na podstawie pisma Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] kwietnia 2017 r. Całkowity okres służby skarżącego wynosi zaś 29 lat, 4 miesiące i 21 dni.

Dokonując oceny, czy okres służby skarżącego, o którym mowa w art. 13b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) był okresem krótkotrwałym,

a zatem badając spełnienie przesłanki określonej w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy

o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), organ stwierdził, że przesłanka ta nie została spełniona. W ocenie organu okres 13 lat i 6 miesięcy zarówno w ujęciu bezwzględnym, jak i w ujęciu proporcjonalnym nie może być oceniony jako krótkotrwały.

Ocenę tę Sąd podziela. Trafne jest ustalenie organu, że okres 13 lat i 6 miesięcy pełnienia obowiązków służbowych nie jest okresem krótkotrwałym, tak w ujęciu bezwzględnym, jak i w proporcjonalnym, biorąc pod uwagę, że łączny okres służby skarżącego wynosi 29 lat, 4 miesiące i 21 dni. Wbrew twierdzeniom skargi organ dokonał prawidłowej wykładni pojęcia krótkotrwałości służby przed 31 lipca 1990 r. Organ rozważył przy tym, czy przesłanka z art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) została spełniona na gruncie tej konkretnej sprawy, w odniesieniu do konkretnego wnioskodawcy, tj. A. G., a zatem ocenę w tym zakresie w pełni zindywidualizował. Według "Słownika przypomnień" Władysława Kopalińskiego (Wydawnictwo Wiedza Powszechna – Warszawa 1992 r.) krótkotrwały to przelotny, przemijający. Według z kolei Słownika wyrazów bliskoznacznych (Wydawnictwo Wiedza Powszechna – Warszawa 1988 r.) krótkotrwały to chwilowy, przemijający, efemeryczny, przelotny, niestały, nietrwały, tymczasowy, przejściowy, dorywczy, doraźny, prowizoryczny.

Okres 13 lat i 6 miesięcy realizacji obowiązków służbowych jest okresem długim, nie ma charakteru doraźnego, czy epizodycznego. Nie można tego okresu nazwać okresem nietrwałym, czy tymczasowym. Jako krótkotrwała może być rozumiana służba, której czas trwania w porównaniu do całego okresu służby nie był długi, trwał w porównaniu do tego okresu krótko, był nietrwały, przemijający. Taka sytuacja nie występuje w niniejszej sprawie. Okres 13 lat i 6 miesięcy nie może być uznany za przelotny, czy chwilowy. Czas służby wynoszący ponad 45% całego okresu służby nie jest okresem krótkotrwałym, nie wskazuje na jej tymczasowość.

Zasadnie organ stwierdził, że skarżący nie spełnia jednego z warunków koniecznych do zastosowania art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), co wykluczało uwzględnienie wniosku strony. Zarzut naruszenia art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy nie jest trafny.

Z całej konstrukcji art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) wynika, że przesłanki określone w tym przepisie (punkt 1 i 2) muszą być spełnione łącznie, czego również skarżący nie kwestionuje. Spójnik "oraz" między punktami 1 i 2 użyty został w tym przepisie właśnie w znaczeniu koniunkcji. Z tego względu dokonanego wyżej ustalenia organu, co do braku podstaw do zastosowania wyłączenia art. 15c, art. 22a i art. 24a, nie zmienia stwierdzenie, że skarżący rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki po dniu 12 września 1989 r., podczas wykonywania których istniało zagrożenie życia i zdrowia, co Minister także stwierdził w decyzji.

W świetle powyższego ocena organu, co do tego, czy przypadek skarżącego stanowi przypadek szczególnie uzasadniony, pozostaje bez wpływu na wynik niniejszej sprawy. Skarżący kwestionuje w skardze konieczność dokonywania przez organ oceny "szczególnie uzasadnionego przypadku", podnosząc, że kryteriami wymaganymi przez ustawodawcę do zastosowania wyłączenia przepisów obniżających emeryturę, na gruncie art. 8a jest wyłącznie spełnienie wymogu krótkotrwałej służby przed 31 lipca 1990 r. i rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia.

W zaskarżonej decyzji organ wskazał, że "szczególnie uzasadniony przypadek" zachodzi wówczas, gdy strona, poza spełnieniem dwóch przesłanek z art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2, legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie, szczególnie wyróżniającymi ją na tle pozostałych funkcjonariuszy. Organ podał, że uprawnienie z art. 8a ustawy ma charakter wyjątkowy i dotyczy wyłącznie osób, w przypadku których krótkotrwałość służby jest niezaprzeczalna, a rzetelność służby oczywista, bezdyskusyjna i poparta nadzwyczajnymi osiągnięciami.

Skarżący w skardze podnosi, że zamieszczenie w art. 8a sformułowania "szczególnie uzasadniony przypadek" wskazuje jedynie na wyjątkowy charakter tej regulacji, na tle ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) i powinien być rozpatrywany jako element uznania administracyjnego. Takie rozumienie tego zwrotu nie stanowi o błędnym przyjęciu przez organ, że przepis art. 8a powołanej ustawy powinien mieć zastosowanie właśnie do tych funkcjonariuszy, którzy spełniając obie przesłanki legitymują się jednocześnie wybitnymi osiągnięciami w służbie, szczególnie wyróżniającymi ich na tle pozostałych funkcjonariuszy.

W ocenie Sądu takie rozumienie pojęcia szczególnie uzasadnionego przypadku, o którym jest mowa w art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), jak wskazane przez organ jest na gruncie tego przepisu uprawnione. Podkreślić jednakże należy, że przez szczególnie uzasadniony przypadek można – na gruncie tego przepisu – rozumieć nie tylko wyjątkowe osiągnięcia, czy wybitne zasługi funkcjonariusza w służbie, zwłaszcza pełnionej z narażeniem życia i zdrowia, jak również przykłady zaangażowania w służbę znajdujące odzwierciedlenie w nagrodach i odznaczeniach ale także zdarzenia losowe, czy wybitne zasługi lub dokonania dla kraju, które ze służbą związane nie były.

Organ w zaskarżonej decyzji stwierdził, że przebieg służby skarżącego nie wskazuje, by przypadek wnioskodawcy był przypadkiem szczególnie uzasadnionym.

Organ nie dokonał wprawdzie w tym zakresie rozważenia tych wszystkich okoliczności, które ustalone zostały zresztą w zaskarżonej decyzji, w tym m.in. wielokrotnego wyróżniania skarżącego odznaczeniami (Brązowym Krzyżem Zasługi, Brązowym Medalem "Za Zasługi dla Obronności Kraju, Srebrnym Krzyżem Zasługi, Srebrnym Medalem "Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny", Złotym Krzyżem Zasługi), jednakże to naruszenie przepisu prawa procesowego (art. 107 § 3 k.p.a.), pozostaje bez wpływu na wynik niniejszej sprawy. W sprawie nie ma bowiem mowy o krótkotrwałej służbie przed dniem 31 lipca 1990 r. Pozostałe argumenty podniesione w skardze, a dotyczące konstrukcji przepisu art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) także nie mogły mieć wpływu na wynik sprawy. Odnosząc się natomiast do argumentów skarżącego o ochronie praw nabytych, czy zasadzie indywidualnej odpowiedzialności wskazania wymaga, że zaskarżona decyzja nie rozstrzyga o obniżeniu świadczenia emerytalnego. Podniesione kwestie nie mogły odnieść skutku w niniejszym postępowaniu. Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...).

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie,

na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), orzekł jak w wyroku.