Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Ka 215/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2004-02-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 612  Sprawy geodezji i kartografii
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Jużków, asesor WSA Małgorzata Walentek, Protokolant st. referent Beata Jacek, po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2004 r. sprawy ze skargi Z. K., J. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją Starosty [...] z dnia [...] r. Nr [...] wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej o wprowadzeniu zmian w operacie ewidencji gruntów, wydana na podstawie art. 104, 268a Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 20, 22 ust. 1 pkt Ustawy z dnia 17.05.1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 100 poz. 1086 z 2000 r. z późn. zmianami) oraz § 47 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.03.2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38 poz. 454 z 2001 r.) po rozparzeniu wniosku Z. K. i J. P. orzeczono odmówić wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji i gruntów gminy B., obręb D. w stosunku do działki nr C km. [...] o powierzchni [...] m2.

W uzasadnieniu wskazano, iż w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy oraz po przeanalizowaniu akt sprawy dokonano następujących ustaleń:

- działka nr A km. [...] obręb D. została podzielona na działki ozn. Nr A, B, C km. [...] obręb D.. Czynności podziałowe zostały dokonane w związku z założeniem operatu ewidencji gruntów Nr [...].

- działka oznaczona nr C km. obręb D. została wpisana w rejestrach Skarbu Państwa,

- działka ozn. Nr A km [...] obręb D., która powstała po podziale działki nr A km [...] obręb D. została objęta postępowaniem uwłaszczeniowym i wpisana do aktu własności ziemi nr [...] jako własność Z. i M. K..

- obecnie współwłaścicielami między innymi działki nr A km. [...] obręb D. są: K. Z. w [...] cz., oraz P. J. w [...] cz.

- załączone przez stronę dokumenty tj.: projekt budynku mieszkalnego oraz dwa projekty budynków gospodarczych nie zostały wykonane na podkładach mapowych, które odzwierciedlały położenie granic nieruchomości.

Podkreślono, że biorąc pod uwagę powyższe okoliczności nie ma podstaw do wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów gminy B., obręb D., gdyż brak jest dokumentów stwierdzających iż część działki C km [...] obręb D. wchodzi w skład działki ozn. Nr A. Nadmieniono, że zgodnie z art. 29, 30 ust. 1 ustawy z dn. 17 maja 1989 r. "Prawo Geodezyjne i Kartograficzne" (Dz. U. Nr 100 poz. 1086 z 2000 r. z późno zm.) rozgraniczenie mające na celu ustalenie granic, a co za tym idzie obszaru własności przeprowadza na wniosek stron Wójt. Po zakończeniu w/w postępowania zgodnie z § 36 pkt 1,5 oraz § 46 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.03.2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38 poz. 454 z 2001r.) zmiany w operacie ewidencji gruntów są wprowadzone na podstawie opracowań geodezyjnych i kartograficznych zawierających wykazy zmian, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.

Zaznaczono, iż w myśl wyżej cytowanej ustawy i rozporządzenia czynności organu prowadzącego ewidencję gruntów mają charakter jedynie rejestracyjny, a organ prowadzący ewidencję nie może rozstrzygać żadnych spornych kwestii powstałych na tle własności i granic nieruchomości. Tego typu spory mogą być przedmiotem rozważań wyłącznie w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym.

W odwołaniu od tej decyzji Z. K. i J. P. domagały się jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu wskazano, że odwołujące się przypadkowo w czasie bytności w Gminie B. dowiedziały się, iż pas gruntu (tj. działka nr C o pow. [...] m2) figuruje jako własność Skarbu Państwa. Podkreśliły, że w terenie nie nastąpiły żadne zmiany, gdyż działka ta, stanowiąca drogę dojazdową do ich posesji od kilkudziesięciu lat była w posiadaniu poprzedników prawnych, a obecnie jest w ich w posiadaniu i dlatego też zażądały wskazania podstawy prawnej przemiany ich praw własności na prawo Skarbu Państwa. Odwołując się podniosły, że otrzymały oświadczenia od Urzędu Gminy B. i Rejonowego Oddziału Biura Geodezyjnego w B. z dnia [...].1999 r., że w dowodach zmian w ewidencji gruntów obrębu D. brak jest podstawy prawnej przyjęcia na Skarb Państwa w/wym. działki.

Wskazały, iż w tym stanie rzeczy zmuszone zostały zwrócić się do Wojewody [...] o dokonanie zmian w ewidencji gruntów zgodnie ze stanem rzeczywistym. Wojewoda [...] pozostawił sprawę bez rozpoznania, ponieważ skarżące nie przedstawiły dokumentów potwierdzających przyjęcie na własności Skarbu Państwa przedmiotowej nieruchomości. Podkreśliły, że decyzja powyższa została uchylona przez Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa do ponownego rozpoznania. Odwołując się wystąpiły do Starosty [...] o zmianę ewidencji, a przedstawiciel Gminy oświadczył, że do tej działki wnosi żadnych roszczeń.

Zdaniem odwołujących się, za prezentowanym przez nich stanowiskiem przemawiają następujące argumenty:

1) przedmiotowa droga stanowiła i stanowi od kilkudziesięciu lat nienaruszony stan spokojnego posiadania, przez nikogo niezakłócony;

2) skarżące w toku postępowania przedłożyły na dowód istniejącego stanu posiadania przedmiotowej działki przy piśmie z dnia [...].2001 r., precyzując dokładnie określenie działki, 3 dokumenty: a) zezwolenie na budowę domu z [...] r.;

b) zezwolenie na nadbudowę domu mieszkalnego; c) zezwolenie na budowę budynku gospodarczego z [...] r., a z dokumentów tych wynika, że działka siedliskowa ma [...] m szerokości (obecnie po doliczeniu spornej drogi tylko [...]m).

Wskazały, że strona decyzyjna zakwestionowała wartość dowodową tych dokumentów, gdyż nie są sporządzone przez geodetę a ich zdaniem wystarczyło tylko sprawdzić te dane w terenie, a wówczas w nie zaistniałby żadne wątpliwości co do twierdzeń skarżących.

Reasumując skarżące podały, że pragną zmian dokumentacyjnych, bo któryś z pracowników dokonał nadużycia, kwalifikując jakiś odcinek działki jako własności Skarbu Państwa bez uzasadniającego postępowania prawnego.

Decyzją z dnia [...] r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. nr 9 z 1980 r., poz. 26 ze zm.) [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. nr 120 z 2000 r., poz. 1268) , na żądanie starosty, osoby zgłaszające zmiany są obowiązane dostarczyć dokumenty geodezyjne niezbędne do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków. Jak zaś wynika z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy, strony żądające wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów dokumentów takich nie dostarczyły, Ponadto podkreślił, że należy zauważyć, że działka nr C powstała w wyniku tego samego podziału co działka nr A. Działka nr A została objęta postępowaniem uwłaszczeniowym i wpisana do aktu własności ziemi, natomiast działka nr C została wpisana do rejestru Skarbu Państwa, a co za tym idzie żądanie wpisania do ewidencji jako właściciela działki nr C odwołujących się od decyzji starosty winno być udokumentowane tytułem własności do przedmiotowej nieruchomości.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Z. K. i J. P. wniosły o:

1/ o uchylenie i zmianę zaskarżonych decyzji i nakazania wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów gminy B., obręb D., w stosunku do działki nr C o pow. [...] ha i przywrócenie je własności na rzecz skarżących względnie o

2/ o uchylenie zaskarżonych decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia zarówno staroście [...] jak Wojewodzie [...] celem dania odpowiednich wytycznych, a mianowicie

a) stwierdzeniu stanu posiadania przedmiotowej działki,

b) skonfrontowanie posiadanej działki z 3 dokumentami złożonymi przez skarżące do sprawy,

c) wskazanie z imienia i nazwiska który z geodetów dokonujących manipulacji z działkami, zakwalifikował działkę skarżących jako własność Skarbu Państwa.

Zarzuciły organom naruszenie "podstawowego prawa własności" zagwarantowanego Konstytucją i bliżej niesprecyzowanych przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W uzasadnieniu skargi ponownie przywołano argumenty przedstawione w treści odwołania. Ponadto wskazano, iż Starostwo Powiatowe w piśmie z dnia [...].2001 r. poleciło skarżącym zgłosić się do jednostki wykonawstwa geodezyjnego celem ustalenia granic na gruncie celem porównania z dokumentacją geodezyjną, a skarżącym tego rodzaju propozycja wydaje się absurdalna, gdyż granice są niesporne, a porównywanie z fikcyjną działką, stworzona prze jakiego. Geodetę, niemożliwe. Zdaniem skarżących, skoro Starostwo dysponuje odpowiednimi służbami, to we własnym zakresie winno sprawdzić stan w terenie, a nie narażać obywatela na bardzo poważny wypadek, sięgający kilku tysięcy złotych, tylko dlatego, że dokonano malwersacji. Ponownie podkreślono, że jedynym argumentem zarówno Starostwa jak i Województwa jest niemożność przedstawienia prawa własności tej działki, przyznając przy tym, że same skarżące także nie mają dokumentu, opiewające na tą "sfabrykowaną" nową działkę.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości dotychczas prezentowaną argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Niniejsza skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach przed dniem 01 stycznia 2004 r,, Z tą datą uległ zmianie stan prawny i w myśl postanowień art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 01 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tej sytuacji właściwym sądem administracyjnym do rozpatrzenia przedmiotowej sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.

W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony i im podobnych. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotowa skarga nie mogła odnieść skutku, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Dokonując kontroli zgodności z prawnem zaskarżonej decyzji ze wszystkich wyżej ramach, Sąd Administracyjny nie dopatrzył się wymienionych uchybień. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Została bowiem wydana w wyniku wyjaśnienia sprawy do rozstrzygnięcia, poczynienia prawidłowych ustaleń faktycznych, trafnej oceny materiału dowodowego. Jak wynika z treści przekonywującego i odpowiadającego wymogom art. 107 k.p.a. uzasadnienia, znajduje ona oparcie w poprawnie przywołanych i zastosowanych przepisach prawa materialnego. Nie można je więc postawić zarzutu naruszenia prawa procesowego.

Nie uchybia ona także przepisom prawa materialnego.

Na podstawie dekretu z dnia 02 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. 6 poz. 32) został założony operat ewidencji gruntów, gdzie w protokole ustalenia stanu posiadania z dnia [...] r. wpisano działkę nr A o pow. [...] ha w pozycji - drogi publiczne – co znalazło również potwierdzenie w rejestrze ewidencji gruntów – pozycji rejestrowej nr [...] obrębu D.. Następnie w trybie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. nr 27, poz. 250) został określony zasięg własności M. i Z. K., gdzie m.in. działka nr A o pow. [...] ha (jako część działki A) została ujawniona w akcie własności ziemi nr [...] jako ich własność. Od tak określonej powierzchni w w/w Akcie Własności Ziemi nie założono odwołania.

Działka o numerze C stanowiąca drogę, pozostała w pozycji rejestrowej: - drogi publiczne – Urząd Gminy - stanowiła bowiem dojazd do nieruchomości osób fizycznych. Do chwili obecnej droga ta ma nieuregulowany stan prawny i nie figuruje również w wykazie dróg gminnych, jednakże fakt ten jednak nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie dotyczące ujawnienia własności w ewidencji gruntów.

Dołączone przez stronę skarżącą dokumenty, tj. zezwolenie na budowę, projekt budynku mieszkalnego i budynków gospodarczych nie stanowią podstawy do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów. Pomimo wezwania stron (zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne) stosowne dokumenty nie zostały dostarczone.

Skarżące wnoszące o przywrócenie poprzedniego stanu nie okazały dokumentów świadczących o jakimkolwiek innym użytkowaniu w innych granicach, niż określonych w wymienionym akcie własności ([...]ha), ani też nie okazały innego tytułu własności.

Za organami orzekającymi należy powtórzyć, iż ewidencja gruntów na charakter wyłącznie rejestracyjny i nie może rozstrzygać o prawie własności. Powyższe stanowisko jest utrwalonym stanowiskiem judykatury.

Jak bowiem wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 stycznia 1998 r., sygn. akt II SA 725/97 (zbiór orzeczeń LEX nr 41837) rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości, zawiera jedynie dane wynikające z tytułu własności, ma charakter deklaratoryjny a nie konstruktywny, co oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości zaistniały wcześniej.

W innym zaś orzeczeniu, a to wyroku z dnia 20 sierpnia 1998 r. , sygn. akt II SA 766/98 (zbiór orzeczeń LEX nr 41298) Sąd ten wskazał, że ewidencja gruntów pełniąc funkcje informacyjno-techniczne nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw. Rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Stąd też poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić ani udowodniać swoich praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością.

Zatem zmian danych w ewidencji gruntów można dokonać tylko w oparciu o decyzje administracyjne, orzeczenia sądowe lub akty notarialne, w których zawarte są dane objęte ewidencją gruntów.

Skarżące ze swymi roszczeniami dotyczącymi własności mogą wystąpić do sądu, gdzie zostaną określone nowe granice ich praw. Muszą jednak udowodnić swe roszczenia i określić ich zasięg. Zadania te ani kompetencje nie należą do organu prowadzącego ewidencję gruntów. Może to nastąpić wyłącznie na drodze postępowania sądowego.

W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżona decyzja nie narusza prawa, brak było podstaw do uwzględnienia skargi, a co za tym idzie podlegała ona oddaleniu, zgodnie z treścią art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).