Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1015/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-09-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6209 Inne o symbolu podstawowym 620
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję organu administracji
Powołane przepisy: article: art. 63 ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 52 poz 417
law: Ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta
article: art. 141 par. 4
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie sędzia NSA Barbara Adamiak (spr.) sędzia del. WSA Mirosław Gdesz Protokolant starszy asystent sędziego Anna Pośpiech - Kłak po rozpoznaniu w dniu 5 września 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 stycznia 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 1040/16 w sprawie ze skargi A.B. na decyzję Rzecznika Praw Pacjenta z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów uchyla zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję Rzecznika Praw Pacjenta z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...]


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 23 stycznia 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 14040/16, po rozpoznaniu sprawy z skargi A. B. na decyzję Rzecznika Praw Pacjenta z [...] lutego 2016 r., znak [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów, oddalił skargę.

Wyrok zapadł w następującym stanie sprawy.

A. B. złożyła do Rzecznika Praw Pacjenta wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów przez Wojewódzki Szpital Psychiatryczny im. prof. T. B. w G.. We wniosku zarzuciła, że brak jest tablic informacyjnych dotyczących dyżurów Rzecznika Praw Pacjenta Szpitala Psychiatrycznego w Szpitalu, na wszystkich oddziałach podmiotu leczniczego. Ponadto skarżąca zarzuciła, iż nikt z personelu medycznego: ordynatorów, lekarzy, pielęgniarek, psychologów i innych pracowników nic nie wie o tablicach. Ponadto personel medyczny twierdzi, że nigdy nie było na oddziale tablic, nie jest im znane miejsce dyżurów Rzecznika na terenie szpitala, nie są im znane dni i godziny dyżurów Rzecznika, a w celu rozwiązania wszystkich wątpliwości, kierują do Rzecznika podając jedynie numer telefonu Rzecznika lub też do Dyrektora Szpitala. Zarzuciła, że Rzecznik jest Rzecznikiem Szpitala, którego interesy reprezentuje zamiast pacjentów. Zarzuciła, że na stronie internetowej Biura Rzecznika Praw Pacjenta, brak jest podstawowych i niezbędnych informacji dotyczących Rzeczników Praw Pacjenta Szpitali Psychiatrycznych.

Decyzją z [...] lutego 2016 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz.U. z 2012 r. poz. 159 ze zm.), Rzecznik Praw Pacjenta odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjenta wobec podmiotu leczniczego: Wojewódzkiego Szpitala Psychiatrycznego im. p. T. B. w G.

Rozpoznając sprawę Sąd wskazał, że podstawą materialno-prawną kontrolowanej przez Sąd decyzji stanowił art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta zgodnie z którym Rzecznik odmawia, w drodze decyzji, wszczęcia postępowania, jeżeli działanie lub zaniechanie w sposób oczywisty nie spełnia przesłanek określonych w art. 59 ust. 1 lub jeżeli wnoszący o wydanie decyzji o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe prawa pacjentów nie uprawdopodobnił pozbawienia pacjentów ich praw lub ograniczenia tych praw.

Przepis art. 59 ustawy zawiera definicję praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów. Zgodnie z jego treścią przez praktykę naruszającą zbiorowe prawa pacjentów rozumie się dwa rodzaje zachowań:

1) bezprawne zorganizowane działania lub zaniechania podmiotów udzielających świadczeń zdrowotnych oraz

2) stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu zorganizowanie wbrew przepisom o rozwiązywaniu sporów zbiorowych akcji protestacyjnej lub strajku przez organizatora strajku, które mają na celu pozbawienie pacjentów praw lub ograniczenie tych praw, w szczególności podejmowane celem osiągnięcia korzyści majątkowej. Nie jest zbiorowym prawem pacjentów suma praw indywidualnych.

Dla zakwalifikowania praktyki jako naruszającej zbiorowe prawa pacjentów, konieczne jest wykazanie, że dochodzi do naruszenia praw nieoznaczonej z góry większej liczby, czy grupy pacjentów. Przy czym naruszenie zbiorowych praw pacjentów wymaga powtarzalności zachowania, wskazującej na stałość postępowania, w odniesieniu do określonej grupy pacjentów.

Istotne dla oceny czy bezprawne zorganizowane działania lub zaniechania stanowi praktykę naruszającą zbiorowe prawa pacjentów jest to, aby zachowanie to było podjęte przez podmiot udzielający świadczenia zdrowotne.

Artykuł 63 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta zawiera dwie normy prawne ustanawiające przesłanki odmowy wszczęcia postępowania. Pierwsza norma prawna ustanawia dwie przesłanki, których wystąpienie daje podstawę do wydania decyzji o odmowie wszczęcia postępowania: – przesłankę przedmiotową oraz przesłankę "oczywistości" braku przesłanki przedmiotowej. Przesłanka przedmiotowa została unormowana przez odesłanie do regulacji art. 59 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, który stanowi, że "Przez praktykę naruszającą zbiorowe prawa pacjentów rozumie się: 1) bezprawne zorganizowane działanie lub zaniechanie podmiotów udzielających świadczeń zdrowotnych, (...) – mające na celu pozbawienie pacjentów praw lub ograniczenie tych praw, w szczególności podejmowane celem osiągnięcia korzyści majątkowych. Nie jest zbiorowym prawem pacjentów suma praw indywidualnych". Druga przesłanka to przesłanka "oczywistości" braku przesłanki przedmiotowej. Przesłanka "oczywistości" jest spełniona w takich przypadkach, gdy stan faktyczny sprawy odpowiada hipotetycznemu stanowi faktycznemu zapisanemu w normie prawnej przepisu prawa materialnego bez koniecznych czynności postępowania dowodowego.

Artykuł 63 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta w drugiej normie prawnej daje podstawy do wydania decyzji o odmowie wszczęcia postępowania, jeżeli podmiot wnoszący o wydanie decyzji o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe prawa pacjentów nie uprawdopodobni pozbawienia pacjentów ich praw lub ograniczenia tych praw. Reasumując Rzecznik Praw Pacjenta nie został ustawowo zobligowany do wszczęcia postępowania w każdej sprawie, o której został poinformowany, zaś regulacja zawarta w art. 63 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta stanowi lex specialis w stosunku do art. 61a § 1 k.p.a.

Natomiast zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, Rzecznik ma prawo żądać przedstawienia dokumentów oraz wszelkich informacji dotyczących okoliczności stosowania praktyk, co do których istnieje uzasadnione podejrzenie, iż mają charakter praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów.

W sprawie Rzecznik Praw Pacjenta uzyskał informacje, które przeczą oświadczeniu skarżącej, co pozwoliło mu na przyjęcie stanowiska o braku podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów przez Wojewódzki Szpital Psychiatryczny im. p. T. B. w G. W tym zakresie Rzecznik Praw Pacjenta oparł się na oświadczeniu pracownika Biura Rzecznika Praw Pacjenta – E. K. – sprawującej funkcję Rzecznika Praw Pacjenta Szpitala Psychiatrycznego, a więc osoby, której miejscem pracy jest ww. Szpital. Zgodnie z jej oświadczeniem z dnia 29 stycznia 2016 r. "na wszystkich Oddziałach Wojewódzkiego Szpitala Psychiatrycznego w G., na tablicach informacyjnych znajdują się informacje o możliwości korzystania z pomocy Rzecznika Praw Pacjenta Szpitala Psychiatrycznego oraz Rzecznika Praw Pacjenta przez pacjentów, jego przedstawiciela ustawowego lub osobę sprawującą faktyczną opiekę nad pacjentem, zgodnie z § 7 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 stycznia 2006 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu działania Rzecznika Praw Pacjenta Szpitala Psychiatrycznego. Podane są nr telefonu do Rzecznika, godziny pracy oraz nr pokoju." Na tą okoliczność dołączono do akt fotografie przedstawiające uwidocznione informacje o prawach pacjenta i danych kontaktowych z Rzecznikiem Praw Pacjenta i Rzecznikiem Praw Pacjenta Szpitala Psychiatrycznego.

Jednocześnie słusznie organ podnosi, iż przepis § 7 rozporządzenia z dnia 13 stycznia 2006 r. w sprawie szczegółowego trybu sposobu działania Rzecznika Praw Pacjenta Szpitala Psychiatrycznego nie nakłada obowiązku umieszczenia na tablicach informacji w zakresie "kompetencji" Rzecznika Praw Pacjenta Szpitala Psychiatrycznego – tj. jego wykształcenia, odbytych przez niego studiów podyplomowych czy szkoleń. Podobnie przepisy art. 10a ust. 3 ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego a także art. 11 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta.

Jednocześnie Rzecznik Praw Pacjenta uzyskał kopię protokołu kontroli stanowiska pracy Rzecznika Praw Pacjenta Szpitala Psychiatrycznego w Wojewódzkim Szpitalu psychiatrycznym im. p. T. B. z dnia [...] kwietnia 2015 r. z którego wynika, brak zastrzeżeń w zakresie dyscypliny pracy, realizacji zadań Rzecznika oraz w przedmiocie informacji o Rzeczniku Praw Pacjenta Szpitala Psychiatrycznego, Rzeczniku Praw Pacjenta oraz Biurze Rzecznika Praw Pacjenta. Zasadnie więc organ uznał, że przesłanki konieczne do wszczęcia przez organ postępowania w przedmiocie praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów wynikające z art. 59 ust. 1 ustawy, nie wystąpiły w sprawie.

Nie budzi wątpliwości Sądu, iż czynności tych organ dokonał na podstawie art. 61 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, które są dopuszczalne przed wydaniem decyzji o odmowie wszczęcia postępowania przez Rzecznika.

Tymczasem skarżąca nie przedstawiła dowodów potwierdzających, iż na wszystkich oddziałach Szpitala nie ma informacji z danymi Rzecznika Praw Pacjenta Szpitala Psychiatrycznego. Ponadto do Biura Rzecznika Praw Pacjenta nie wpłynęły skargi pacjentów na nienależyte wypełnianie obowiązków przez Rzecznika Praw Pacjenta Szpitala Psychiatrycznego.

Wniosek skarżącej nie wykazał bezprawnego zorganizowanego działania lub zaniechania Wojewódzkiego Szpitala Psychiatrycznego im. p. T. B. w G. Skarżąca nie uprawdopodobniła także pozbawienia pacjentów ich praw lub ograniczenia tych praw, w szczególności podejmowane celem osiągnięcia korzyści majątkowych.

W ocenie Sądu Rzecznik Praw Pacjenta prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjenta gdyż okoliczności przedstawione we wniosku i wynikające ze zgromadzonego materiału dowodowego nie uprawdopodabniają pozbawienia pacjentów ich praw lub ograniczenia tych praw przez podmiot leczniczy, a także bezprawnego zorganizowanego działania lub zaniechania tego podmiotu.

Z tych przyczyn skargę, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił.

A. B. wniosła od wyroku skargę kasacyjną, na podstawie art. 173 § 1 p.p.s.a., zaskarżając wyrok w całości.

Skargę kasacyjną oparła na podstawach naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 141 § 4 p.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowanie, polegające na niedostatecznym wyjaśnieniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia, tj. przez niewyjaśnienie, dlaczego nieuprawnione jest stwierdzenie skarżącej, że brak wskazania precyzyjnych danych kontaktowych i adresowych rzecznika, tj. m.in. numeru pokoju i budynku, w którym pełni dyżur, godzin i dni pełnienia dyżurów oraz numeru telefonu, nie pozbawia pacjentów ich praw lub ogranicza te prawa, co miało wpływ na wynik sprawy, gdyż uprawdopodabniało de facto pozbawienie lub ograniczenie praw pacjentów;

2) art. 141 § 4 p.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowanie, polegające na niedostatecznym wyjaśnieniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji, a mianowicie braku wskazania, czy wystarczające są działania podejmowane w odniesieniu do pacjentów niepełnosprawnych ruchowo lub intelektualnie, co miało wpływ na wynik sprawy;

3) art. 141 § 4 p.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowanie, polegające na niedostatecznym wyjaśnieniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji, a mianowicie tego dlaczego skarżąca miała obowiązek przedstawić dowody potwierdzające, iż na oddziałach szpitala nie ma informacji z danymi Rzecznika Praw Pacjenta, podczas gdy art. 63 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta wskazuje, iż wystarczające jest tylko uprawdopodobnienie;

4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. C p.p.s.a. w zw. z art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta przez niezastosowanie tego przepisu, w sytuacji gdy organ bezzasadnie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjenta wobec podmiotu leczniczego Wojewódzkiego Szpitala Psychiatrycznego im. p. T. B. w G., podczas gdy skarżąca uprawdopodobniła pozbawienie pacjentów ich praw lub ich ograniczenie;

5) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 63 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. przez niezastosowanie tego przepisu i wadliwe przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, w ślad za organem, iż w przedmiotowej sprawie należało odmówić wszczęcia postępowania, podczas gdy organ nie wykazał, że argumenty skarżacej wskazujące na bezprawność zorganizowanych działań lub zaniechać podmiotów udzielających świadczeń zdrowotnych w sposób oczywisty nie spełniają przesłanek określonych w art. 59 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, co miało wpływ na wynik sprawy, gdyż powinno skutkować wszczęciem postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjenta.

Na tych podstawach wnosiła o uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 stycznia 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 1040/16 w całości i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania; rozpoznanie niniejszej skargi kasacyjnej na rozprawie oraz

3) przyznanie pełnomocnikowi od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu, na podstawie art 250 p.p.s.a. w związku § 19 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Jednocześnie oświadczając, że opłaty za czynności adwokackie nie zostały zapłacone w całości ani w części.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Rzecznik Praw Pacjentów wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Zarzut naruszenia art. 63 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta jest zasadny. Jednym z podstawowych praw pacjenta jest prawo do informacji o prawach pacjenta określonych przepisami ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Zgodnie z art. 11 ust. 1 tej ustawy pacjent ma prawo do informacji o prawach pacjenta określonych w niniejszej ustawie oraz przepisach odrębnych. Podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych udostępnia tę informację w formie pisemnej poprzez umieszczenie jej w swoim lokalu, w miejscu ogólnodostępnym. Do systemu podstawowych praw pacjenta należy prawo do obrony przed działaniami podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych. Ma to szczególne znaczenie w przypadku osób, które mają ograniczoną możliwość obrony swoich praw w zakresie świadczeń zdrowotnych. Wyrazem tego jest szczególna regulacja w ustawie z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 882). Artykuł 10a ust. 1 tej ustawy stanowi, że "Osoba korzystająca ze świadczeń zdrowotnych udzielanych przez szpital psychiatryczny ma prawo do pomocy w ochronie swoich praw". Dla realizacji tego prawa do obrony została wprowadzona instytucja Rzecznika Praw Pacjenta Szpitala Psychiatrycznego, którego szczegółowy zakres zadań oraz praw pacjenta realizowanych przy pomocy tego podmiotu reguluje ustawa o ochronie zdrowia psychicznego w Rozdziale 2 "Badanie, leczenie, rehabilitacja oraz opieka i pomoc". W art. 10a ust. 3 tej ustawy nałożono na podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych obowiązek informowania osób korzystających ze świadczeń zdrowotnych udzielonych przez szpital psychiatryczny oraz przedstawiciela ustawowego, opiekuna prawnego lub faktycznego w zakresie działania i sposobie kontaktu z Rzecznikiem Praw Pacjenta Szpitala Psychiatrycznego. Taki też obowiązek ma Rzecznik Praw Pacjenta Szpitala Psychiatrycznego. Stanowi o tym § 7 rozporządzenia z dnia 13 stycznia 2006 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu działania Rzecznika Praw Pacjenta Szpitala Psychiatrycznego (Dz.U. Nr 16, poz. 126 ze zm.) "Rzecznik umieszcza na tablicach informacyjnych, w izbie przyjęć oraz w oddziałach szpitala psychiatrycznego informację o możliwości korzystania z pomocy Rzecznika przez pacjenta, jego przedstawiciela ustawowego lub osobę sprawującą faktyczną opiekę nad pacjentem (§ 1). Na tablicach informacyjnych umieszcza się dni, godziny i miejsca przyjęć Rzecznika (§ 2)". Prawo pacjentów szpitala psychiatrycznego do obrony wobec działań podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych należy zatem do podstawowych praw, które mieści się w hipotetycznym stanie faktycznym zapisanym w art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie praw pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Niewywiązanie się przez podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych z tego obowiązku określonego w art. 10a ust. 3 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego stanowi bezprawne zaniechanie podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych.

Według art. 63 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta "Rzecznik odmawia, w drodze decyzji, wszczęcia postępowania, jeżeli działanie lub zaniechanie w sposób oczywisty nie spełnia przesłanek określonych w art. 59 ust. 1 lub jeżeli wnoszący o wydanie decyzji o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe prawa pacjentów nie uprawdopodobnił pozbawienia pacjentów ich praw lub ograniczenia tych praw". Zakwalifikowanie prawa do obrony pacjentów szpitala psychiatrycznego przy pomocy Rzecznika Praw Pacjenta Szpitala Psychiatrycznego przesądza, że naruszenie przez podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych obowiązku informacji wypełnia przesłankę z art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Nie została zatem spełniona przesłanka zapisana w pierwszej normie prawnej art. 63 ust. 1 odmowy wszczęcia postępowania. Nie jest to bowiem zaniechanie, które nie godzi w zbiorowe prawa pacjenta.

Nie została również spełniona przesłanka zapisana w drugie normie prawnej art. 63 ust. 1 odmowy wszczęcia postępowania. Wprowadzenie obowiązku uprawdopodobnienia pozbawienia praw pacjentów jako wymogu podania o wszczęcie postępowania w sprawie nie oznacza przerzucenia obowiązku udowodnienia stanu faktywnego. Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym, nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o pewnych faktach. Skarżąca wskazała fakty, którym nie można odmówić wiarygodności bez podjęcia czynności postępowania dowodowego. Ta wiarygodność twierdzenia skarżącej o faktach nie została podważona przez wyjaśnienia Rzecznika Praw Pacjenta Szpitala Psychiatrycznego i przesłane zdjęcia. Skarżąca zarzuca długotrwałą praktykę podmiotu udzielającego świadczenia zdrowotnego nie wywiązywania się z obowiązku informacji o dniach, godzinach i miejscu kontaktu z Rzecznikiem Praw Pacjenta Szpitala Psychatrycznego. Przy wydaniu decyzji o odmowie wszczęcia postępowania Rzecznik Praw Pacjenta obowiązany jest uwzględnić regulację art. 64 ust. 3 i 4 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, w której zawarto konsekwencje prawne dla ustalenia, że praktyka naruszająca zbiorowe prawa pacjenta została zaprzestana, co oznacza, że zaprzestanie praktyki nie stanowi podstawy do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie.

Wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania bez podjęcia czynności wyjaśniających czy podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych prawidłowo wykonywał i wykonuje obowiązek informowania stanowi naruszenie prawa. Nie można zatem bez szczegółowych czynności wyjaśniającego ustalić czy nie doszło do naruszenia praw pacjentów przez uniemożliwienie z powodu braku prawidłowej informacji podjęcia obrony przez wnoszenie m.in. skarg na pogwałcenie praw przez podmiot udzielający świadczeń z zdrowotnych za pośrednictwem Rzecznika Praw Pacjenta Szpitala Psychiatrycznego.

Zasadny jest zatem zarzut naruszenia art. 63 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzecznika Praw Pacjentów. Złożony wniosek wypełniał przesłankę warunkującą wszczęcie postępowania w sprawie naruszenia zbiorowych praw pacjenta – uprawdopodabniał pozbawienie lub ograniczenie praw przez utrudnienie kontaktu z Rzecznikiem Praw Pacjenta Szpitala Psychiatrycznego. Ustalenie prawidłowości działania podmiotu leczniczego wymagało czynności postępowania wyjaśniającego prowadzonego zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Ustalenie stanu faktycznego na podstawie wyjaśnień Rzecznika Praw Pacjenta Szpitala Psychiatrycznego wyników kontroli czy też braku skarg pacjentów nie dało podstaw do wykluczenia praktyki naruszającej prawa pacjentów.

W tym stanie rzeczy, skoro istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, na podstawie art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Zgodnie z art. 254 § 1 p.p.s.a. do rozpoznania wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej właściwy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.