Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 395/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2013-06-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.1 par.2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art.145 par.1 pkt 1 lit. a i c, art.152,art.200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art.29 ust.1 i 3
journal: Dz.U. 2012 poz 145
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jednolity.
article: art.80,art.107 par.3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 25 czerwca 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Janina Kosowska Sędzia WSA Ewa Osipuk Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2013 roku sprawy ze skargi T. P. i E. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie wykonania rowu lub rurociągu przeprowadzającego wodę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kwotę 300 zł (trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego 3. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 30 września 2010r. Wójt Gminy D. nakazał E. i T. P. przywrócenie terenu na działce nr "[...]", obręb K. do stanu poprzedniego, tj. stanu przed podniesieniem terenu poprzez wykonanie nasypu, nakazując zniwelowanie terenu do rzędnych według załącznika graficznego nr "[...]" do decyzji. W uzasadnieniu wskazano, iż przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte na skutek wniosków złożonych przez A. M. - właściciela działki nr "[...]" oraz K. O. - właściciela działki nr "[...]", obręb K., którzy podnieśli, iż doszło do podwyższenia terenu i zablokowania odpływu wody przed E. P. na jego działce. Z oględzin przeprowadzonych przez organ wynika, iż na działce nr "[...]" w pasie gruntu o długości ok. 35m i szerokości ok. 20m, położonym w odległości ok. 0,5m od budynku mieszkalnego usytuowanego na tej działce oraz w odległości ok. 0,5m od granicy z działką nr "[...]", a także w odległości ok. 3,5m od krawędzi jezdni drogi powiatowej nr "[...]" D – P – G został podwyższony teren poprzez nawiezienie ziemi i uformowany nasyp, którego skarpy wynoszą od ok. 1,2m (od strony drogi i działki nr "[...]") do ok. 2,0m (na działce nr "[...]" za nasypem). Podwyższenie terenu spowodowało, iż odpływ wód opadowych czy roztopowych z wylotu przepustu drogowego, zlokalizowanego na wysokości przedmiotowej działki w odległości ok. 1,5m od nasypu, został częściowo zablokowany, gdyż pomiędzy wylotem przepustu a nasypem uformowane zostało wgłębienie terenu uniemożliwiające dalszy spływ wód w kierunku działki nr "[...]". Został także częściowo zablokowany przepust drogowy. Ustalono, że woda opadowa, która powinna być odprowadzana przez ten przepust z wyżej położonej działki znajdującej się po przeciwnej stronie drogi, tj. działki nr "[...]", będzie wskutek podwyższenia terenu, zatrzymywała się na działce nr "[...]" co może spowodować podtopienie piwnicy w budynku mieszkalnym zlokalizowanym na tej działce. Ponadto podwyższenie terenu na działce nr "[...]" może spowodować, że wody opadowe z tej działki będą spływały w kierunku działki sąsiedniej nr "[...]", co może zagrażać podtopieniem piwnicy w budynku mieszkalnym zlokalizowanym na tej działce. Podczas kolejnych oględzin rzeczoznawca ds. melioracji dokonał pomiarów sytuacyjno – wysokościowych na działce nr "[...]" celem określenia wysokości nasypu. Stwierdzono, iż nasyp wykonany jest z różnego materiału – gruz, żwir, ziemia. Spowodował on przegrodzenie naturalnego spadku terenu, niedrożność przepustu o średnicy 0,6m pod wskazaną drogą powiatową, a także brak możliwości odpływu wód z południowo – wschodniej części zlewni lokalnej, a w następstwie powyższego nastąpiło podtopienie budynków A. M., a także spowodowało brak możliwości odpływu wód powierzchniowych z części działki K. O. Powołując się na treść sporządzonej przez rzeczoznawcę opinii wskazano, iż w wyniku dokonanych zmian na omawianej działce nastąpiła niekorzystna zmiana gospodarki wodnej na nieruchomościach sąsiednich, a w szczególności na działkach nr "[...]" oraz nr "[...]", a także w pasie drogowym drogi powiatowej. Biegły podał, iż dla utrzymania optymalnych warunków wilgotnościowych na działkach znajdujących się po wschodniej stronie drogi powiatowej, a szczególnie na działce nr "[...]" w nasypie znajdującym się na działce nr "[...]" od strony wylotu przewodu istniejącego przepustu drogowego należy wykonać rowek odpływowy, który powinien być wykonany zgodnie z naturalnym ukształtowaniem terenu, w kierunku północno – zachodnim, w kierunku rzeki P. i winien być on drożny przez okres całego roku. Należy również odbudować rów przydrożny o parametrach umożliwiających spływ wód, na całej szerokości nasypu, a ponadto niezbędne jest wykonanie urządzeń odwadniających na działce nr "[...]". Zatem organ uznał, iż na działce nr "[...]" nastąpiła zmiana stanu wody na gruncie, która wpłynęła szkodliwie na inne nieruchomości. Z uwagi na negatywne nastawienie stron do rozwiązania polegającego na wykonaniu urządzeń, które mogłyby przywrócić prawidłowe stosunki wodne na gruncie oraz brak jednoznacznego ustalenia, iż wykonanie urządzeń wskazanych przez biegłego doprowadzi do przywrócenia poprzednich stosunków wodnych, organ uznał, iż właściwym rozwiązaniem będzie nakazanie przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego.

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli T. i E. P., przedstawiając wykonane na ich zlecenie badanie hydro – geologiczne, kwestionujące dotychczasowe ustalenia organu.

Decyzją z dnia 18 listopada 2011r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu podniesiono, iż w przedłożonej przez stronę prywatnej opinii rzeczoznawca w diametralnie odmienny sposób ocenił wpływ dokonanego podwyższenia terenu na nieruchomości sąsiednie, jednakże przytoczonych przez niego faktów i argumentów nie można zweryfikować na podstawie zgromadzonego materiału sprawy, czy też treści opinii wykonanej na zlecenie organu pierwszej instancji. Zachodzi zatem potrzeba przeprowadzenia w tym zakresie dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Organ odwoławczy stwierdził także, iż nie przeprowadzono dowodów potwierdzających szkodliwe oddziaływania zmian stanu wody na gruncie nr "[...]", zakładając, iż taki nastąpił, na działki nr "[...]" oraz nr "[...]". Wykonane oględziny dotyczyły bowiem jedynie działki nr "[...]", zaś ustalenia dotyczące negatywnych oddziaływań organ pierwszej instancji poczynił jedynie w oparciu o informacje uzyskane od K. O. i A. M. Ponadto Kolegium uznało, iż nakładając obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego organ pierwszej instancji winien uzasadnić, z jakiego powodu podjął takie rozstrzygnięcie, gdyż sam negatywny stosunek strony do wykonania urządzeń zapobiegających szkodom nie może być uznany za wystarczający powód nałożenia obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wójt Gminy D. decyzją z dnia 10 października 2012r. nakazał E. i T. P. wykonanie rowu lub rurociągu przeprowadzającego wodę z przepustu drogowego drogi powiatowej nr "[...]" D. – P. – G. – P. przez teren podwyższony wzdłuż działki nr "[...]", obręb K. w kierunku rzeki P. zgodnie z opinią dotyczącą kierunków spływu wód opadowych i roztopowych z działek nr "[...]" i nr "[...]", obręb K., na skutek podwyższenia terenu tych działek oraz wpływu dokonanych zmian na wskazanych działkach na gospodarkę wodną na nieruchomościach sąsiednich rzeczoznawcy J. L. z Terenowej Grupy Rzeczoznawców "[...]" oraz według projektu sporządzonego zgodnie z tą opinią przez uprawnione osoby i na podstawie uzyskanych niezbędnych zezwoleń właściwych organów. W uzasadnieniu wskazano, iż w toku postępowania działka nr "[...]" została podzielona na kilka działek, w tym działki objęte przedmiotowym postępowaniem to: działka nr "[...]", na której zlokalizowany jest budynek mieszkalny E. i T. P. oraz działki nr "[...]" i nr "[...]", na których został podwyższony teren, przy czym działki nr "[...]" i nr "[...]" stanowią własność E. i T. P., zaś działka nr "[...]" stała się własnością M. i T. L. W toku postępowania ponownie przeprowadzono oględziny działek nr "[...]", nr "[...]", nr "[...]", nr "[...]" oraz nr "[...]", a także przepustu drogowego i rowu przydrożnego drogi powiatowej nr "[...]" D. – P. – G. – P. Wskazano, iż z kolejnej opinii sporządzonej przez biegłego z zakresu gospodarki wodnej wynika, iż w rejonie podwyższonym nastąpiły istotne zmiany kierunków przepływu, a mianowicie woda z działki nr "[...]" spływała uprzednio wprost na działkę nr "[...]", a obecnie również na nią spływa, jednak droga spływu została wydłużona. Ponadto podnóże usypanej skarpy ziemi na działce nr "[...]" dochodzi do granic z działką nr "[...]" i w czasie ulewnego deszczu woda ze skarpy będzie spływała na działkę nr "[...]". Po podwyższeniu działki nr "[...]" na części działki nr "[...]" powstała niecka, jednak podwyższenie to ma niewielki wpływ na zmiany uwilgotnienia działki nr "[...]", natomiast podwyższenie działek nr "[...]" i "[...]" w sposób jednoznaczny zatrzymuje spływy wody z działek o powierzchni ok. 16 - 17ha położonych po wschodniej stronie drogi asfaltowej. Woda zachowuje pierwotne kierunki spływu, ale dopiero wtedy, gdy spiętrzy się i rozleje warstwą o głębokości ok. 0,3 m na działce nr "[...]". W wyniku podwyższenia działek nr "[...]" i nr "[...]" zablokowany został też odpływ wody z przepustu pod drogą asfaltową, co powoduje jej spiętrzenie i stagnowanie na powierzchni działek nr "[...]" i nr "[...]". Podano, iż biegły odniósł się do wcześniejszych opracowań rzeczoznawców wskazując, iż generalna koncepcja zapobiegania szkodom na działce o nr "[...]" (obecnie nr "[...]" i nr "[...]"), przedstawiona w opinii sporządzonej na zlecenie Gminy jest prawidłowa, a proponowany do wykonania rów może też być zastąpiony, przynajmniej na pewnym odcinku, rurociągiem. Odnośnie zaś prywatnej ekspertyzy przedłożonej przez zobowiązanych biegły wypowiedział się krytycznie, omawiając szczegółowo poszczególne elementy wskazanego opracowania. Biorąc powyższe pod uwagę organ uznał, iż podwyższenie terenu na działkach nr "[...]" i nr "[...]" spowodowało, iż nastąpiły istotne zmiany kierunków przepływu wody w rejonie podwyższonym, przez co zablokowany został odpływ wody z przepustu pod drogą asfaltową, co powoduje spiętrzenie wody i stagnowanie na powierzchni działek nr "[...]" i nr "[...]". Zatem na działkach nr "[...]" i nr "[...]" nastąpiła zmiana stanu wody na gruncie, która wpłynęła szkodliwie na inne nieruchomości. Wobec tego, iż zawarta została ugoda pomiędzy właścicielami działki nr "[...]", na której został podwyższony teren a właścicielami działek nr "[...]", w wyniku której właściciele działki nr "[...]" zobowiązali się do wykonania zaleceń rzeczoznawcy mających na celu zapobiegnięcie szkodom organ uznał, iż właściwym będzie nałożenie na właścicieli drugiej działki, na której został podwyższony teren, tj. działki nr "[...]" wykonania urządzeń zapobiegających szkodom zgodnie z zaleceniami rzeczoznawcy zamiast nakazania przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego. Wskazano, iż przemawia za tym również zgodność dwóch rzeczoznawców co do zastosowania tego rozwiązania.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyli T. i E. P., zarzucając naruszenie uzasadnionych praw strony przez arbitralne rozstrzygnięcie w sprawie bez należytego uwzględniania ich interesów i zobowiązanie ich do wykonania czynności, które należą do kompetencji gminy. Podnieśli także, iż naruszono przepisy Prawa budowlanego przez zobowiązanie ich do wykonania prac ziemnych bez projektu i zezwolenia właściwego organu, a nadto w sposób szkodzący ich uzasadnionym interesom oraz naruszono Prawo wodne przez zobowiązanie do odprowadzenia wody z pasa drogowego na działki budowlane, sąsiadujące z drogą, której nie są właścicielami. Odwołujący się wskazali, iż wszelkie zmiany związane z podwyższeniem terenu nastąpiły zgodnie z prawem i na podstawie stosownych zgłoszeń i zezwoleń. Zarzucili, iż to gmina nie dopilnowała swoich obowiązków, bowiem zanim doszło do zmiany stosunków wodnych zaniedbała utrzymanie dotychczasowego systemu odprowadzania wody, który istniał w sąsiedztwie przedmiotowych działek, przede wszystkim chodzi o przepust pod drogą nr "[...]" D. – P. – G. – P., jak i rów wzdłuż tej drogi. Zdaniem strony problem odprowadzania wód należy do gminy, a nie do mieszkańców i to gmina powinna podjąć działania zmierzające do odbudowy istniejącego rowu przydrożnego, aby w ten sposób uzyskać odpływ wód opadowych. Odwołujący się podnieśli również, iż gmina - zatwierdzając ugodę między M. i T. L., K. O. i A. M. - usiłowała obejść prawo i przymusić ich drogą faktów dokonanych do podjęcia działań kontynuujących prace rozpoczęte na działce należącej do M. i T. L. Tym samym gmina usiłuje przerzucić na odwołujących się prace wraz z ich obsługą i kosztami, które winna wykonać sama, w innym miejscu, w inny sposób i na swój koszt. Taka sytuacja jest nie do zaakceptowania, gdyż godzi w ich uzasadnione prawa. Odwołujący się podnieśli także, iż wykonanie decyzji podlega rygorom wynikającym z ustawy - Prawo budowlane. Konieczne jest zatem sporządzenie projektu, a następnie uzyskanie pozwolenia na budowę oraz pozwolenia wodno – prawnego, co powinno obciążać gminę, a nie jej mieszkańców.

Decyzją z dnia 11 marca 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji, podzielając stanowisko tego organu co do sposobu rozstrzygnięcia sprawy, wskazującego na konieczność wykonania urządzeń wodnych zapobiegających szkodom. Podniesiono, iż wykonanie rowu lub rurociągu przeprowadzającego wodę z przepustu drogowego drogi powiatowej nr "[...]" D. – P. – G. – P. przez teren podwyższony wzdłuż działki nr "[...]", obręb K. w kierunku rzeki P. umożliwi przepływ wody zgodnie z naturalnym kierunkiem jej spływu. Taki sposób przywrócenia właściwych stosunków wodnych na wskazanych wyżej nieruchomościach został uznany przez powołanych w sprawie biegłych za najbardziej właściwy. W ocenie Kolegium wykonanie nałożonych obowiązków jest znacznie mniej dotkliwe finansowo dla zobowiązanych niż koszt ewentualnego przywrócenia stanu poprzedniego. Zdaniem organu odwoławczego nie ma także podstaw do uznania, że organ pierwszej instancji naruszył przepisy prawa, w tym przepisy Prawa wodnego, czy też Prawa budowlanego, tym bardziej, iż odwołujący nie sprecyzowali, jakie konkretne przepisy prawa zostały naruszone.

Skargę na powyższą decyzję wnieśli T. i E. P., żądając jej uchylenia w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Skarżący podnieśli zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niesprecyzowanie w rozstrzygnięciu decyzji obowiązku nałożonego na adresata decyzji – stronę skarżącą (niewskazanie parametrów, jakim ma odpowiadać rów lub rurociąg), doręczenie jednego egzemplarza zaskarżonej decyzji wspólnie obu skarżącym jako małżonkom, co narusza ich zdaniem zasadę należytego zapewnienia stronom postępowania praw wynikających z art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego, a także brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz brak dokonania oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, a także brak wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. W uzasadnieniu podniesiono, iż zgodnie z art. 107 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego decyzja administracyjna nakładająca na daną stronę postępowania obowiązek określonego w niej zachowania, powinna ten obowiązek wyrażać w sposób precyzyjny, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji. Niedochowanie powyższego prowadzi do uchylenia decyzji, ponieważ decyzja w zasadzie nie może być wykonana, co ma miejsce w niniejszej sprawie. Organ nie sprecyzował bowiem nałożonego na skarżących obowiązku. Z kolei biegły pozostawił skarżącym wybór trasy rowu lub rurociągu. Nie określono przy zachowaniu jakich parametrów, rozmiarów ma zostać wykonany rów lub rurociąg. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazano, iż nieprecyzyjne określenie obowiązku powoduje, iż na przyszłość nie będzie możliwe dokonanie oceny, czy rzeczywiście rów lub rurociąg został wykonany w zgodzie w zawartym w treści decyzji obowiązkiem (nakazem). Adresat decyzji nie powinien mieć wątpliwości jakie czynności wykonać. Tym samym taka decyzja jest niewykonalna. Skarżący podnieśli również, iż uzasadnienie skarżonej decyzji oraz poprzedzającego go rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji stanowi w istocie dokładne zreferowanie sprawy i czynności podjętych w sprawie. Organy nie dokonały natomiast oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego zgodnie z wytycznymi zawartymi w art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżący podkreślili przy tym, iż w niniejszej sprawie został zebrany bogaty materiał dowodowy, którego szczegółowej oceny powinny dokonać właśnie organy rozpoznające sprawę, w tym m. in. przedłożonej przez nich prywatnej opinii biegłego, którego wnioski i zalecenia były odmienne od tych, wynikających z pozostałych opinii rzeczoznawców. Organy nie odniosły się również do powoływanego przez skarżącego uzgodnienia zawartego z Wójtem Gminy D., zgodnie z którym organ zobowiązał się do wykonania rurociągu wzdłuż nowoprojektowanej drogi w sąsiedztwie działki nr "[...]". Zdaniem skarżących nie został rozpatrzony cały materiał dowodowy, a ponadto wszystkie niekorzystne dla nich ustalenia zostały przyjęte bezkrytycznie, natomiast ocenę części materiału dowodowego, która była dla nich korzystna, pominięto. Jednocześnie nienależyta ocena dowodów uniemożliwiła kompleksową ocenę działania organów i zasadności podjęcia przedmiotowej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko przedstawione w uzasadnieniu skarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając zatem skargę na decyzję Sąd dokonuje jedynie oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną.

Skarga wniesiona w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (Dz.U. z 2012r., poz. 145) właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: 1) zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich, 2) odprowadzać wód i ścieków na grunty sąsiednie. Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom (art. 29 ust. 3 Prawa wodnego).

Zatem podstawą do nałożenia – w drodze decyzji administracyjnej - obowiązków na właściciela gruntu, który dokonał zmiany stosunków wodnych jest ustalenie, iż modyfikacja ta spowodowała pogorszenie stosunków wodnych ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Dla przypisania odpowiedzialności za szkodliwą zmianę stosunków wodnych niezbędne jest zatem ustalenie związku przyczynowego między działaniem a szkodą (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 4 kwietnia 2012r., sygn. akt II SA/Sz 1381/11, LEX nr 1138839). Tylko w takim przypadku zasadne jest bowiem nakazanie właścicielowi gruntu wykonania określonych urządzeń zapobiegających szkodom lub nakazanie przywrócenia stanu poprzedniego. W celu zaś wyjaśnienia, czy wykonane na nieruchomości prace doprowadziły do zmiany stanu wód na gruncie niezbędne jest dopuszczenie przez organ administracji dowodu z opinii biegłego, gdyż bez wiadomości specjalnych nie sposób ocenić, czy nastąpiła zmiana stosunków wodnych. Przy czym dowód z opinii biegłego podlega ocenie organu – tak jak każdy dowód – z zastosowaniem zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego.

W świetle powyższych uwag wskazać należy, iż w niniejszej sprawie - na zlecenie organu - sporządzone zostały aż 2 opinie biegłych. Prywatną opinię rzeczoznawcy budowlanego przedłożyli także skarżący. W tej sytuacji organ winien poddać analizie wszystkie opinie sporządzone w przedmiotowym postępowaniu, a następnie ocenić ich moc dowodową. Tymczasem zarówno w uzasadnieniu organu I instancji, jak i organu odwoławczego wskazano jedynie na fakt ich sporządzenia, nie wyjaśniając jednak z jakich względów za podstawę orzeczenia przyjęto opinię biegłego z sierpnia 2012r. i dlaczego odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej pozostałym opiniom. Należy przy tym zaznaczyć, iż samo Kolegium - uchylając poprzednią decyzję organu I instancji z dnia 30 września 2010r. - nakazało przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego celem weryfikacji twierdzeń zawartych w opinii dołączonej do odwołania skarżących. Wprawdzie powołany przez organ I instancji kolejny biegły w swojej opinii wskazał, z jakich przyczyn wnioski zawarte w prywatnej opinii rzeczoznawcy budowlanego nie są zasadne, ale w uzasadnieniu decyzji organu I instancji brak jest w ogóle odniesienia się do tej kwestii. Należy zaś podkreślić, iż podmiotem prowadzącym postępowanie administracyjne jest organ administracji, a nie biegły. W związku z tym organ nie może poprzestać na przedstawieniu twierdzeń zawartych w opinii, lecz musi dokonać ich oceny, zgodnie z regułami określonymi w art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Należy przy wskazać, iż organ administracji ocenia swobodnie opinię biegłego na podstawie zasad wiedzy, a tym samym nie jest skrępowany tą opinią. Organ nie może jednak ograniczyć się w uzasadnieniu decyzji do powołania się na konkluzję zawartą w opinii biegłego, lecz obowiązany jest sprawdzić, na jakich przesłankach biegły oparł swoją konkluzję i skontrolować prawidłowość rozumowania biegłego (E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, teksty, wzory i formularze, Warszawa 1970, s. 178 i 179).

Podkreślić także należy, iż przedmiotową decyzją nałożono na skarżących obowiązki, które – w razie niewykonania ich dobrowolnie przez stronę – podlegają egzekucji. Jak wskazano w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 30 października 2012r. (sygn. akt II SA/Lu 589/12, LEX nr 1235123) wydając decyzję na podstawie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego - organ winien dokładnie określić nałożone na stronę obowiązki tak, by mogły one być należycie przez nią wykonane lub wyegzekwowane w postępowaniu egzekucyjnym. Decyzja sformułowana w taki sposób, że nie da się jej wykonać, dotknięta jest bowiem wadą nieważności. Oznacza to, że organ musi precyzyjnie określić, jakie czynności strona zobowiązana jest wykonać. W niniejszej sprawie organ I instancji nakazał skarżącym wykonanie rowu lub rurociągu przeprowadzającego wodę zgodnie z opinią rzeczoznawczy J. L. oraz według projektu sporządzonego zgodnie z tą opinią przez uprawnione osoby i na podstawie niezbędnych zezwoleń organów. W ocenie Sądu takie sformułowanie treści obowiązku nie jest precyzyjne. Brak jest bowiem wskazania jakichkolwiek parametrów przedmiotowego rowu lub rurociągu (np. szerokość rowu lub przekroju rurociągu). Takich parametrów nie sposób się także doszukać się w opinii biegłego, na którą powołuje się organ. Słuszny jest zatem zarzut skarżących, iż takie określenie obowiązku nie tylko uniemożliwia im wykonanie decyzji, ale pozbawia możliwości oceny, czy ewentualne jej wykonanie będzie zgodne z treścią obowiązku nałożonego na strony.

Organ winien zatem ponownie rozpoznać sprawę mając na uwadze powyższe wskazania Sądu. Skarżącemu należy natomiast wyjaśnić, iż w tym stanie sprawy odniesienie się przez Sąd do zarzutów dotyczących nierozpatrzenia całości materiału dowodnego byłoby przedwczesne. Taka ocena będzie możliwa po ponownym rozpoznaniu sprawy i podjęciu stosownego rozstrzygnięcia przez organ.

W związku z tym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270) orzeczono jak w sentencji wyroku. Sąd podjął rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 wskazanej wyżej ustawy, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

-----------------------

10