Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 89/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6142 Szkoły wyższe niepaństwowe, w tym  zawodowe
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność uchwały w części
Powołane przepisy: article: art. 173a
journal: Dz.U. 2012 poz 572
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jednolity.
article: art. 93 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 maja 2021 r. sprawy ze skargi Wojewody Śląskiego na uchwałę Rady Gminy Pawłowice z dnia 27 listopada 2012 r., nr XXII/282/2012 w przedmiocie systemu stypendialnego 1) stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części określonej w § 6 ust. 2; 2) w pozostałej części skargę oddala.


UZASADNIENIE

Wojewoda Śląski zaskarżył uchwałę Rady Gminy Pawłowice z 27 listopada 2012 r., nr XXII/282/2012, w sprawie Programu Stypendialnego "Szansa" w całości, jako sprzeczną z art. 173a ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (t.j. w Dz.U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.).

Uzasadniając swą skargę Wojewoda w pierwszej kolejności stwierdził, że poczynając od 1 października 2018 r. zaskarżona uchwała jest niezgodna z art. 94 ust. 2 Konstytucji RP. Z tym bowiem dniem utraciła moc ustawa – Prawo o szkolnictwie wyższym, czyli ustawa, w której zawarty był przepis art. 173a upoważniający jednostki samorządu terytorialnego do przyznawania pomocy materialnej dla studentów. Przepis uchylający ustawę z 2005 r. zawarty jest w art. 169 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2018 r., poz. 1669). Jednocześnie, z dniem 1 października 2018 r., weszła w życie ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2018 r., poz. 1668 ze zm.). Niezgodność zaskarżonej uchwały z art. 94 ust. 2 Konstytucji wynika z faktu, że akt wykonawczy musi być wydany na podstawie i w celu wykonania upoważnienia ustawowego. W sytuacji, gdy upoważnienie ustawowe traci moc, traci ją również wydany na jego podstawie akt wykonawczy, co Wojewoda uzasadnił przez odwołanie się do § 32 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 20 czerwca 2002 r. w sprawie Zasad techniki prawodawczej (t.j. w Dz.U. z 2016 r., poz. 283). Ustawa z 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce zawiera w art. 96 nowe upoważnienie dla jednostek samorządu terytorialnego do przyznawania stypendium dla studentów i jest ono istotnie różne od poprzedniego, wynikającego z art. 173a ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym. Poczynając zatem od 1 października 2018 r. pomoc materialna dla studentów mogła być udzielana tylko na podstawie uchwały wydanej z mocy upoważnienia zawartego w przepisie art. 96 ustawy z 2018 r., a skoro Gmina Pawłowice nie uchwaliła takiej uchwały, to wypłacanie jakiejkolwiek pomocy materialnej dla studentów było od tej daty niedopuszczalne.

Pomimo uznania, że zaskarżona uchwała utraciła moc obowiązującą z dniem 1 października 2018 r., Wojewoda wniósł o stwierdzenie jej nieważności, by skutkami takiego wyroku objąć czas obowiązywania uchwały od dnia jej wejścia w życie do dnia utraty mocy obowiązującej. Sprzeczność z prawem tej uchwały, w czasie jej obowiązywania, Wojewoda uzasadnił następująco.

1) W § 5 ust. 5 uchwały określona została wysokość stypendium jako 300 zł dla osoby, która otrzymała świadectwo ukończenia szkoły z wyróżnieniem, 350 zł dla osoby, która osiągnęła średnią ocen powyżej 4 z egzaminów w dwóch semestrach danego roku akademickiego. Postanowienia te były sprzeczne z art. 173a ust. 2 pkt 4 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, ponieważ przepis ten upoważniał radę gminy do określenia maksymalnej wysokości pomocy materialnej, o którą mógł ubiegać się student, co należy rozumieć jako określenie górnego pułapu wysokości stypendium, a co implikuje możliwość udzielenia go w niższej wysokości. Postanowienie to, nakazujące organowi wykonawczemu wypłatę stypendium w określonej wysokości, wkraczało w kompetencje organu wykonawczego gminy.

2) W uchwale brak było zapisu, który wskazywałby na miejsce składania wniosku o przyznanie stypendium. Taki zapis był wymagany przepisem art. 173a ust. 2 pkt 2 Prawa o szkolnictwie wyższym, który obligował organ stanowiący gminy do określenia sposobu i terminu ubiegania się o pomoc materialną.

4) Rada Gminy Pawłowice nie miała prawa zawęzić kręgu podmiotów, do których uchwała była skierowana do osób, które ... na stałe zamieszkują na terenie Gminy Pawłowice. Stałe zamieszkiwanie oznacza bowiem zamiar stałego pobytu i faktyczne przebywanie na terenie gminy. Tymczasem ustawowa regulacja z art. 173a ust. 1 ustawy oznacza, że w kręgu beneficjentów programu powinni znaleźć się wszyscy studenci będący mieszkańcami Gminy Pawłowice i osiągający określone wyniki w nauce. Powinni to być jednocześnie studenci wszelkich rodzajów studiów, a nie jedynie studenci studiów I i II stopnia lub studiów jednolitych.

5) W § 3 ust. 2 uchwały wskazano, że dochód netto na jednego członka rodziny zamieszkującego we wspólnym gospodarstwie domowym z osobą ubiegająca się o przyznanie stypendium nie może przekraczać 75% minimalnego wynagrodzenia. Organ nadzoru zwrócił uwagę, że nie ma takiego wskazania w odniesieniu do osób, które samotnie gospodarują, a tego wymagał przepis art. 173a § 1 ust. i 2 ustaw.

6) Sprzeczny z prawem był zapis § 6 ust. 2 uchwały, który stanowił, że negatywne rozpatrzenie wniosku nie wymaga uzasadnienia. Zapis taki pozostawał w sprzeczności z art. 107 § 1 pkt 6 Kodeksu postępowania administracyjnego, który wśród obligatoryjnych treści decyzji administracyjnej wymienia uzasadnienie faktyczne i prawne.

7) Wątpliwości organu nadzoru, tak to zostało ujęte w skardze, budzi też zapis § 3 ust. 1 pkt 1 uchwały, przewidujący przyznanie stypendium za wyniki z czasu, kiedy dana osoba nie była jeszcze studentem.

8) Ostatni zarzut Wojewody dotyczy obligatoryjnego funkcjonowania Komisji Stypendialnej, jako organu opiniującego wnioski o stypendia, przewidzianej w § 4 uchwały. Zapis ten pozostawał w sprzeczności z art. 169 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 15 i art. 30 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. w Dz.U z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.), przewidujących rozdział kompetencji organu stanowiącego gminy i jej organu wykonawczego.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty Wojewoda wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Gminy Pawłowice w całości.

Gmina Pawłowice uznała zasadność skargi Wojewody Śląskiego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zajął w tej sprawie następujące stanowisko.

Skarga Wojewody Śląskiego zawiera jeden uzasadniony zarzut, do czego Sąd ustosunkuje się w dalszej części uzasadnienia, pozostałe są nieuzasadnione.

Sąd nie zgadza się z twierdzeniem Wojewody, w myśl którego poczynając od 1 października 2018 r. Gmina Pawłowice nie ma podstaw prawnych do przyznawania i wypłacania stypendiów dla studentów. To oczywiście prawda, że z tym dniem utraciła moc obowiązującą ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym i zamieszczony w niej przepis art. 173a, upoważniający jednostki samorządu terytorialnego do przyznawania pomocy materialnej dla studentów, na podstawie którego Gmina Pawłowice przyjęła swój program stypendialny, ale też z tym samym dniem wszedł w życie przepis art. 96 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce również zawierający upoważnienie dla organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego do uchwalenia tego świadczenia dla studentów. Prawo jednostek samorządu terytorialnego do tego rodzaju aktywności zostało zachowane w sposób ciągły.

Sąd nie zgadza się z twierdzeniem Wojewody, zgodnie z którym utrata mocy obowiązującej art. 173a ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym skutkowało utratą mocy obowiązującej zaskarżonej przez organ nadzoru uchwały Rady Gminy Pawłowice. Swe stanowisko w tym zakresie Wojewoda uzasadnił w ten sposób, że akt wykonawczy do ustawy traci moc obowiązującą z chwilą utraty mocy obowiązującej przepisu ustawowego, na mocy którego został podjęty. To prawda, ale uchwała Gminy nie jest aktem wykonawczym do ustawy. Art. 94 Konstytucji RP stanowi, że Organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów. Zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego określa ustawa. Jak widać, przepis ten nie posługuje się terminem "w celu wykonania ustawy", czyli takim, jaki występuje w art. 92 ust. 1 Konstytucji RP (Rozporządzenia są wydawane przez organy wskazane w Konstytucji, na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Upoważnienie powinno określać organ właściwy do wydania rozporządzenia i zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu.). Pogląd tego rodzaju występuje zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych (np. wyrok NSA z dnia 24 września 2013 r., sygn. akt II OSK 1636/13, dostępny w Bazie Orzeczeń na www.nsa.gov.pl), jak i w piśmiennictwie prawniczym (np. "Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz" pod red. Moniki Haczkowskiej, Wydawnictwo LexisNexis 2014, komentarz do art. 94, czy "Akty prawa miejscowego w ramach konstytucyjnego systemu źródeł prawa powszechnie obowiązującego", autor Kamil Sikora, publ. w Annales.UMCS.2017/1/171-188).

Z uwzględnieniem treści art. 94 Konstytucji trzeba stwierdzić, że przepis art. 173a ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym przewidywał, a przepis art. 96 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce przewiduje uprawnienie gmin do wprowadzenia w formie aktu prawa miejscowego własnego programu stypendialnego dla studentów. Prawem, a nie obowiązkiem jednostki samorządu terytorialnego, jak w przypadku aktów wykonawczych do ustawy, było i jest w świetle obowiązującej ustawy skorzystanie z tego upoważnienia, które, co tu już nadmieniono, ma charakter ciągły. Uchylenie ustawy z 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym nie spowodowało "automatycznej" utraty mocy obowiązującej uchwały Rady Gminy Pawłowice, wydanej na podstawie jej art. 173a, ponieważ upoważnienie dla jednostek samorządu terytorialnego zostało zachowane. Konsekwencje zmiany stanu prawnego polegają w takim przypadku na tym, że zgodność z prawem zaskarżonej uchwały, poczynając od 1 października 2018 r., jest oceniana na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 96 ustawy 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, a wcześniej, od chwili jej wejścia w życie do 30 września 2018 r., na podstawie art. 173a ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i w ten sposób Sąd ocenił zgodność z prawem zaskarżonej uchwały.

Ocena ta wymaga jednak pewnych uwag wstępnych, które nakreślą jej kryteria i charakter.

Otóż, skarga złożona w niniejszej sprawie przez Wojewodę Śląskiego ma swoje oparcie w przepisie art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, który umożliwia organowi nadzoru zaskarżenie do sądu administracyjnego uchwały, gdy upłynął już termin do stwierdzenia jej nieważności w trybie art. 91 ust. 1 tej ustawy, czyli przez wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego. Wówczas sąd może, na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. w Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, dalej w skrócie jako "p.p.s.a."), stwierdzić nieważność uchwały. W obydwu przypadkach przyczyną stwierdzenia nieważności uchwały organu gminy musi być istotne naruszenie prawa (porównaj NSA w wyroku z 20 marca 2009 r., sygn. akt II OSK 1527/08). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęty jest pogląd, w myśl którego do istotnych naruszeń przepisów prawa należy zaliczyć naruszenie tych przepisów, które wyznaczają kompetencję do podejmowania uchwał, podstawę prawną podejmowania uchwał, przepisy prawa ustrojowego, przepisy prawa materialnego - przez wadliwą ich wykładnię - oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał (porównaj wyrok WSA w Krakowie z 21 listopada 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 648/13 i powołane tam orzeczenia sądów administracyjnych). W wyroku z 24 stycznia 2019 r., sygn. akt VIII SA/Wa 845/18 WSA w Warszawie podkreślił, że stwierdzenie nieważności uchwały może nastąpić tylko wówczas, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym, co jest oczywiste i bezpośrednie oraz wynika wprost z treści tego przepisu. Z kolei w wyroku z 18 października 2016 r., sygn. akt II GSK 1650/16, NSA wskazał, że w świetle art. 91 ust. 1 i 4 u.s.g. przesłanką stwierdzenia nieważności uchwały rady gminy jest istotne naruszenie prawa, czyli takie, którego skutki nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawa. Twierdzenie to ma bezpośrednie zastosowanie do stwierdzenia nieważności uchwały na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., czyli uchwały zaskarżonej w trybie art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Tak ukształtowane orzecznictwo sądów administracyjnych zmierza do ochrony zasady samodzielności gminy jako jednej z podstawowych zasad ustroju samorządu terytorialnego w Polsce. Zgodnie z art. 16 ust. 2 Konstytucji Samorząd terytorialny uczestniczy w sprawowaniu władzy publicznej. Przysługującą mu w ramach ustaw istotną część zadań publicznych samorząd wykonuje w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Zgodnie zaś z art. 165 ust. 2 Konstytucji RP Samodzielność jednostek samorządu terytorialnego podlega ochronie sądowej. W odniesieniu do samorządu gminnego zasada ta znalazła wyraz w art. 2 ust. 1 i ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym (porównaj wyrok WSA w Gdańsku z 29 marca 2018 r., sygn. akt III SA/Gd 125/18).

Samodzielność gminy jest zatem zasadą konstytucyjną, podlegającą sądowej ochronie i ten fakt powinien wytyczać kierunek wykładni i stosowania przepisów prawa mających zastosowanie w postępowaniu nadzorczym, ponieważ tak w stanowieniu prawa, jak i w jego stosowaniu normy konstytucyjne wyznaczają wzorzec najwyższy.

Przechodząc zatem do oceny poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze Sąd stwierdza, że uchwalenie przez Radę Gminy, że wysokość stypendium wynosi 300 zł w jednym, a 350 zł w drugim przypadku nie jest naruszeniem art. 173a ust. 2 pkt 4 poprzedniej ustawy ani art. 96 ust. 2 pkt 3 ustawy obecnie obowiązującej. Z przepisów tych wynika, że organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego określa, odpowiednio, maksymalną wysokość pomocy materialnej i stypendium (kwestia terminologiczna jest tu bez znaczenia, bo stypendium jest rodzajem pomocy materialnej). Górna granica świadczeń została określona. Dalsze wywody organu nadzoru, sprowadzające się do twierdzenia, że skoro uchwała ma wskazywać górną granicę świadczenia, to musi być przewidziana możliwość przyznania stypendium na niższym poziomie nie wskazują na naruszenie prawa w rozumieniu tu przedstawionym, czyli ani oczywiste, ani bezpośrednie wynikające wprost z treści tego przepisu. Sąd nie dopatruje się w tym przesłanki do stwierdzenia nieważności uchwały.

Podobnie nie stanowi takiej przesłanki brak wskazania w uchwale miejsca, w którym należy złożyć dokumenty niezbędne do przyznania stypendium. Skoro, zgodnie z § 4 ust. 2 uchwały, decyzję o przyznaniu stypendium podejmuje Wójt Gminy Pawłowice, to oczywistym jest, że wniosek należy skierować do tego organu i złożyć w Urzędzie Gminy. Dopatrywanie się w tym istotnego naruszenia prawa, w tym przypadku art. 173a ust. 2 pkt 2 ustawy z 2005 r. (sposób ubiegania się o pomoc materialną) jest zbyt daleko idące. Przepis art. 96 ustawy z 2018 r. w ogóle nie przewiduje takiego warunku, bo również ustawodawca uznał, że miejsce, w którym student ubiegający się o stypendium ma złożyć dokumenty jest kwestią oczywistą.

Sąd nie podzielił kolejnego zarzutu organu nadzoru o tym, że przyjęcie w zaskarżonej uchwale, w jej § 3 ust. 1, że o przyznanie pomocy finansowej z programu "Szansa" może ubiegać się osoba, która ... na stałe zamieszkuje na terenie gminy Pawłowice... jest naruszeniem prawa – art. 173a ust. 1 ustawy z 2005 r., ponieważ wadliwie określa grono członków wspólnoty samorządowej uprawnionych do ubiegania się o stypendium, gdyż wyklucza z niego te osoby, które nie przybywają stale na terenie gminy. Zdaniem Wojewody, przy zastosowaniu wykładni systemowej i przez sięgnięcie do art. 25 Kodeksu cywilnego termin stałego zamieszkiwania oznacza, że osoba ta musi stale przebywać na terenie gminy, natomiast na gruncie przepisów ustawy Kodeks wyborczy pojęcie stałego zamieszkiwania oznacza zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego pobytu. Prawidłowa regulacja powinna zatem odwoływać się do zamieszkiwania, a nie zamieszkiwania stałego.

Zdaniem Sądu nie ma potrzeby sięgania przy wykładni tego zapisu do art. 25 Kodeksu cywilnego. W pierwszej kolejności należy dokonać wykładni językowej przepisu zamieszczonego w uchwale, a gdy ta nie dostarczy zadowalających wyników, można sięgnąć do kolejnych metod wykładni, np. wykładni systemowej. Uchwała organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego jest aktem prawa miejscowego, jest źródłem prawa obowiązującego na obszarze danej jednostki samorządu terytorialnego i przy wykładni zawartych w niej przepisów należy uwzględnić w pierwszej kolejności ich treść i cel ich wprowadzenia w życie. Słusznie podkreślił organ nadzoru, że program stypendialny ma wspomóc mieszkańców gminy, którzy powinni być jego beneficjentami. W tym kontekście sformułowaniu "na stałe zamieszkuje na ternie gminy" należy nadać takie znaczenie, że chodzi o mieszkańców gminy, zameldowanych w gminie na stałe, a zatem osoby, które nie są mieszkańcami gminy są wykluczone z grona beneficjentów programu, podobnie osoby mieszkające w gminie czasowo również nie należą do tego grona. Sam fakt czasowego nieprzebywania w gminie, np., studenci wyjeżdżający na naukę do innego miasta, nie wyklucza ich z grona mieszkańców gminy i nie skutkuje utratą prawa do ubiegania się o stypendium. Zapis § 3 ust. 1 uchwały nie narusza prawa. Ponadto, co Sąd już podkreślił, istotne naruszenie prawa polega na wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawa, co jest oczywiste i bezpośrednie oraz wynika wprost z treści tego przepisu. Wykazywanie istotnego naruszenia prawa przez spory interpretacyjne co do użytej terminologii, ewentualnie klasyfikacji czynności i zdarzeń, niekoniecznie prowadzi do wykazania istotnego naruszenia prawa.

Niezgodnego z prawem zawężenia grona osób, którym przysługuje prawo ubiegania się o stypendium organ nadzoru upatruje także w § 2 ust. 1 oraz w tej części § 3 ust. 1 uchwały, w której mowa jest o studiach I i II stopnia oraz studiach jednolitych. Zdaniem organu nadzoru, prawo do ubiegania się o stypendium powinni mieć studenci wszystkich rodzajów studiów (stacjonarnych i niestacjonarnych), wszystkich rodzajów szkół (publicznych i niepublicznych). Trzeba zatem mieć na uwadze, że określenia: studia pierwszego stopnia, studia drugiego stopnia, jednolite studia magisterskie odnoszą się do poziomu studiów. Zgodnie z art. 64 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce Studia są prowadzone na poziomie: 1) studiów pierwszego stopnia; 2) studiów drugiego stopnia; 3) jednolitych studiów magisterskich. Tej klasyfikacji odpowiada zapis § 2 ust. 1 i § 3 ust. 1 uchwały i twierdzenie, jakoby wykluczał z grona beneficjentów programu studiujących niestacjonarnie lub na uczelniach niepublicznych jest błędem.

Kolejny zarzut naruszenia prawa postawiony przez organ nadzoru dotyczy braku precyzyjnej regulacji co do sposobu wyłaniania studentów, którym będzie przyznawana pomoc materialna. Organ nadzoru zwrócił uwagę, że dla osób żyjących w rodzinie wskazano, że dochód netto na jednego członka rodziny zamieszkującego we wspólnym gospodarstwie domowym z osobą ubiegającą się o stypendium nie może przekroczyć 75% minimalnego wynagrodzenia. Nie ma natomiast takiego wskazania w odniesieniu do osób, które samotnie gospodarują. Zdaniem Sąd nie jest to istotnym naruszeniem prawa. Próg dochodowy należy w takiej sytuacji przyjąć jako jednolity, nie przekraczający 75% minimalnego wynagrodzenia dla każdego ubiegającego się o stypendium.

Następny zarzut, określony w skardze jako budzący wątpliwości dotyczy przyznania stypendium za osiągnięcia z czasu, gdy dana osoba nie była jeszcze studentem. Chodzi o zapis § 3 ust. 1 pkt 1 uchwały, który dotyczy osób, które są absolwentami szkół ponadgimnazjalnych, kontynuują naukę na studiach i otrzymały świadectwo ukończenia szkoły z wyróżnieniem. Zdaniem Wojewody jest to naruszenie art. 173a ustawy z 2005 r., który przewiduje pomoc stypendialną dla studentów. Sąd nie dopatruje się w tym zapisie naruszenia art. 173a ustawy z 2005 r. ani przepisu art. 96 ust. 1 ustawy z 2018 r. (Stypendium może być przyznane studentowi przez jednostkę samorządu terytorialnego). Stypendium jest przyznawane studentowi w każdym z tych przypadków. Określenie kryteriów przyznawania stypendiów było i pozostaje w gestii jednostki samorządu terytorialnego. Jest to jej uprawnienie przyznane w "starej" i "nowej" ustawie. Taka regulacja, jaką przyjęto w Gminie Pawłowice, nie powoduje przyznania stypendium przeznaczonego dla studentów osobom, które studentami nie są. Ma natomiast istotne znaczenie dla studentów pierwszego roku studiów, którzy znajdują się w trudnej sytuacji materialnej i umożliwia im uzyskanie pomocy od chwili rozpoczęcia studiów, kiedy nie można do nich zastosować kryterium osiągnięcia średniej ocen co najmniej 4,00 z egzaminów w dwóch semestrach danego roku akademickiego. Nie ma w tym żadnego naruszenia prawa.

Nie narusza prawa zapis § 4 ust. 1 uchwały przewidujący funkcjonowanie Komisji Stypendialnej jako opiniującej wnioski o przyznanie stypendium. Uprawnieniem jednostek samorządu terytorialnego było i jest uchwalenie sposobu wyłaniania studentów, którym będzie przyznawana pomoc materialna (art. 173a ust. 2 pkt 3 ustawy z 2005 r.) jak i obecnie sposobu przyznawania stypendium (art. 96 ust. 2 pkt 2 ustawy z 2018 r.). Zaskarżona uchwała w sposób bezsporny przyznaje kompetencje do podejmowania decyzji Wójtowi Gminy Pawłowice (§ 4 ust. 2). To, że wnioski ma opiniować trzyosobowa komisja powołana zarządzeniem przez Wójta, mieści się w granicach uprawnienia do uchwalenia trybu postępowania. Powołanie tej komisji jako ciała opiniodawczego, bez kompetencji stanowiących, nie narusza rozdziału miedzy kompetencjami organu wykonawczego i stanowiącego.

Jak to już wcześniej Sąd nadmienił, istotnym naruszeniem prawa przez Radę Gminy Pawłowice jest postanowienie § 6 ust. 2 uchwały, zgodnie z którym negatywne rozpatrzenie wniosku nie wymaga uzasadnienia. Słusznie stwierdził Wojewoda, że przyznanie stypendium na podstawie przepisu prawa miejscowego jest rozstrzygnięciem sprawy co do jej istoty zapadającym w formie decyzji administracyjnej i odwołał się w tym zakresie do orzecznictwa sądów administracyjnych. Sąd rozstrzygający niniejszą sprawę zgadza się z tym poglądem. Konsekwentnie należy zatem uznać, że zgodnie z art. 107 § 1 pkt 6 Kodeksu postępowania administracyjnego obligatoryjnym elementem decyzji administracyjnej jest uzasadnienie faktyczne i prawne. Można odstąpić od uzasadnienia decyzji, gdy uwzględnia ona w całości żądanie strony; nie dotyczy to jednak decyzji rozstrzygających sporne interesy stron oraz decyzji wydanych na skutek odwołania (art. 107 § 4 k.p.a.). W tym przypadku zapis uchwały Rady Gminy Pawłowice jest w sposób oczywisty sprzeczny z przepisem art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. i to wynika wprost z treści przepisu kodeksowego. Jest to zatem istotne naruszenie prawa i dlatego Sąd stwierdził nieważność uchwały w tym zakresie na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a.

W pozostałym zakresie Sąd oddalił skargę na podstawie ar. 151 p.p.s.a.