Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 111/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-09-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art 19 ust 1
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art 98 ust 1
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: art 4, art 15 § 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Ewa Dzbeńska (spr.), Sędzia NSA Janina Antosiewicz, Sędzia del. NSA Jerzy Krupiński, Protokolant starszy asystent sędziego Maciej Kozłowski, po rozpoznaniu w dniu 26 września 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta Skierniewice z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Skierniewice a Zarządem Województwa Łódzkiego w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku M. i G. K. w przedmiocie przyznania odszkodowania za wywłaszczoną działkę postanawia: wskazać Prezydenta Miasta Skierniewice do rozpoznania wniosku.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 25 sierpnia 2008r. Prezydent Miasta Skierniewice zatwierdził podział nieruchomości stanowiącej własność M. i G. małżonków K. w wyniku którego została wydzielona działka gruntu na poszerzenie ulicy [...] w S. lezącej w ciągu drogi wojewódzkiej nr [...].

Wnioskiem z dnia 18 listopada 2011 r. M. i G. K. wystąpili do Prezydenta Miasta Skierniewice o wypłatę odszkodowania za działkę gruntu wydzieloną pod poszerzenie ul. [...] w S.

Organ przekazał powyższy wniosek do Zarządu Województwa Łódzkiego uznając, że jest on właściwy do ustalenia i wypłaty odszkodowania. Zarząd Województwa Łódzkiego zwrócił wniosek Prezydentowi Miasta Skierniewice uznając się za niewłaściwy do ustalenia i wypłaty odszkodowania, o które wystąpili małżonkowie K.

W tej sytuacji Prezydent Miasta Skierniewice zwrócił się z wnioskiem do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim a Zarządem Województwa Łódzkiego. Zgodnie z art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny jest właściwy do rozstrzygania sporów kompetencyjnych pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego a organami administracji rządowej.

W ocenie wnioskodawcy istotne znaczenie dla sprawy mają przepisy art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 2a ust. 2 ustawy o drogach publicznych. Zgodnie z tym pierwszym przepisem wydzielenie drogi z nieruchomości objętej podziałem przesądza losy gruntu zajętego pod drogę. Jeżeli przedmiotem podziału jest nieruchomość, o której podział wystąpił jej właściciel, to z dniem, w którym decyzja administracyjna o zatwierdzeniu podziału stała się ostateczna, własność gruntu przechodzi z mocy prawa odpowiednio na gminę, powiat, województwo albo Skarb Państwa w zależności od tego na jaką kategorię drogi dokonano podziału. Konsekwencją dokonania takiego podziału jest ustalenie odszkodowania za grunty wydzielone pod drogi z nieruchomości objętej podziałem i jego zapłata. Przepis ten koresponduje z art. 2a ust. 2 ustawy o drogach publicznych.

W świetle powołanych przepisów, zdaniem Prezydenta Miasta Skierniewice, odszkodowanie za drogę wydzieloną z nieruchomości objętej podziałem winien uzgadniać z jej byłym właścicielem Zarząd Województwa Łódzkiego jako organ właściwy w rozumieniu art. 4 pkt 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami do wykonania tej czynności w odniesieniu do nieruchomości, która stała się własnością samorządu województwa. Samorząd ten jest też właściwy do wypłaty odszkodowania za tak nabytą nieruchomość.

W odpowiedzi na wniosek Zarząd Województwa Łódzkiego wniósł o wskazanie Prezydenta Miasta Skierniewice jako organu właściwego do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za wywłaszczoną działkę, wskazując że Prezydent Miasta Skierniewice jako zarządca drogi jest organem właściwym do uzgodnienia z właścicielami działki wysokości należnego im odszkodowania oraz jego wypłaty.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: organem na którym ciąży obowiązek wypłacenia odszkodowania za działkę gruntu wydzieloną pod poszerzenie ul. [...] w S. w ciągu drogi wojewódzkiej nr [...] jest Prezydent Miasta Skierniewice.

Za takim stanowiskiem przemawia treść art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) w myśl którego, organ administracji rządowej lub jednostki samorządu terytorialnego, do którego właściwości należą sprawy z zakresu planowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i ochrony dróg, jest zarządcą drogi, zaś ust 5, tego przepisu stanowi, że w granicach miast na prawach powiatu zarządcą wszystkich dróg publicznych, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, jest prezydent miasta. Do obowiązków zarządcy drogi należy między innymi nabywanie nieruchomości pod pasy drogowe dróg publicznych i gospodarowanie nimi w ramach posiadanego prawa do tych nieruchomości (art. 20 pkt 17 ustawy o drogach publicznych.)

Zgodnie z art. 98 ust.1 stawy z dnia 21 sierpnia 1997r. (Dz. U. 2010 r. Nr 102, poz. 651) działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna, albo orzeczenie o podziale prawomocne (-). Przepis stosuje się odpowiednio przy wydzielaniu działek gruntu pod poszerzenie istniejących dróg publicznych.

Za działki gruntu, o których mowa w ust. 1 cytowanego przepisu przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a właściwym organem. Zgodnie z art. 129 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami odszkodowanie ustala starosta, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej. W myśl art. 4 pkt 9b - ilekroć w ustawie o gospodarce nieruchomościami mowa jest o staroście należy przez to rozumieć również prezydenta miasta na prawach powiatu.

Przepis art. 131 ustawy o gospodarce nieruchomościami stosuje się odpowiednio. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości (ust. 3).

Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że właściwym do uzgodnienia wysokości odszkodowania za gruntu na poszerzenie ulicy [...] w S. leżącej w ciągu drogi wojewódzkiej nr [...] i dokonania jego wypłaty jest Prezydent Miasta Skierniewice i orzekł na podstawie art. 4 i 15 § 2 P.p.s.a.