Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 2279/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2004-05-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych

SENTENCJA

Dnia 26 maja 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Zygmunt Zgierski Sędziowie Sędzia WSA: Jolanta Rosińska p.o. sędziego WSA: Renata Kubot-Szustowska (spr.) Protokolant Referendarz sądowy: Leszek Foryś po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi S. R. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku; 3) zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz S. R. kwotę 10,00 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił S. R. uprawnień kombatanckich, przyznanych mu decyzją Zarządu Wojewódzkiego ZBoWiD w S. z dnia [...].

Orzeczenie powyższe wydano w oparciu o przeprowadzone postępowanie weryfikacyjne, w toku którego ustalono, iż skarżący, uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu udziału w walkach o utrwalanie władzy ludowej, służąc w okresie od dnia 5.lipca 1948r. do dnia 4.maja 1951r. w Ludowym Wojsku Polskim, w jednostce, która w okresie od dnia 5.lipca 1948r. do dnia 31.grudnia 1948r. "prowadziła walkę z reakcyjnym podziemiem", (art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24.stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach, będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity Dz.U. Nr 142 z 1997r., poz. 950 ze zm.)). Organ odmówił jednocześnie rozpoznania zasadności, podniesionego przez weryfikowanego zarzutu, dotyczącego zachowania uprawnień kombatanckich z tytułu pełnienia służby w oddziale partyzanckim, w rejonie Opoczna, podnosząc, iż nie jest obowiązany do wyjaśniania czy istniej ą inne przesłanki, uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności, określonej w art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 cytowanej ustawy.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy S. R. wskazał, iż pozbawienie uprawnień kombatanckich jest dlań krzywdzące, z uwagi na przewlekłe choroby, na które cierpi i ciężkie kalectwo. Pozbawienie go dodatku kombatanckiego, uszczupli dodatkowo jego i tak skromne już dochody.

Decyzją z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną, wskazując, iż skarżący rozpoczął służbę wojskową po dniu 30.czerwca 1947r., zaś z akt sprawy nie wynika, by uczestniczył w walkach z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii czy Wehrwolfu.

W skardze na powyższą decyzję S. R. ponownie wskazał, że nie potrafi zrozumieć powodów, dla których odebrano mu uprawnienia kombatanckie, skoro w 1944r. "wstąpił do oddziału partyzantów", z którym walczył w okolicach miejscowości Klwów, Nowego Miasta i Rawy Mazowieckiej.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów wniósł o oddalenie skargi, wywodząc jak w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu administracyjnego przed dniem 1.stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Po myśli art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) natomiast, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).

Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach -stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przy czyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270), zwanej w dalszej części rozważań p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi. Jeżeli zaś jest to niezbędne dla załatwienia sprawy, przewidziane ustawą środki stosuje się w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów, wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga (art. 135 p.s.a.)

Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji, Sąd stwierdził, że zaskarżone orzeczenie narusza przepisy procedury administracyjnej w stopniu określonym w cytowanym przepisie.

Zgodnie z treścią art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24.stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach, będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity Dz.U. Nr 142 z 1997r., poz. 950 ze zm.) pozbawiono uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej. Zaskarżona decyzja byłby zgodna z prawem w zakresie wskazanej podstawy prawnej, gdyby nie fakt, iż przed jej wydaniem organ orzekający nie przeprowadził stosownego postępowania wyjaśniającego, pozwalającego na ustalenie, czy nie zachodzą okoliczności uzasadniające zachowanie uprawnień kombatanckich, (podobnie Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 4.marca 2002r., OPS 13/01, ONSA 2002/4/132)

Faktem jest, że służba wojskowa z poboru po dniu 30.czerwca 1947r. nie stanowi postaw do przyznania (czy też zachowania) uprawnień kombatanckich. Jednakże skarżący, w piśmie złożonym po wszczęciu postępowania weryfikacyjnego, wskazał na inny tytuł, który pozwalałby mu na zachowanie uprawnień kombatanckich. Organ zarzutu powyższego nie zbadał, podnosząc, iż nie jest obowiązany do wyjaśniania czy istniej ą przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich. Tymczasem wniosek (zarzut) osoby, której uprawnień kombatanckich dotyczy postępowanie o pozbawienie tych uprawnień na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.), wskazujący na zachowanie uprawnień z tytułów określonych w tej ustawie, powinien być rozpoznany i rozstrzygnięty w postępowaniu weryfikacyjnym w sprawie o pozbawienie uprawnień kombatanckich (podobnie Naczelny Sąd Administracyjny w cytowanej wyżej uchwale z dnia 4.marca 2002r.)

Zatem pominięcie przez organ, wspomnianego faktu, w trakcie wszczętego w 200Ir. postępowania weryfikacyjnego, z naruszeniem art.art. 7, 77 § 1 k.p.a. i 80 k.p.a., miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż okoliczność ta ma znaczenie dla zachowania uprawnień kombatanckich, (podobnie Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 17.września 2001r., w sprawie o sygn.akt III RN 143/00, OSNP 2002/7/150, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4.września 2000r., w sprawie o sygn.akt V S.A. 41/01, niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępne Lex 50157 ).

Po myśli art.1 ust. 2 pkt 3 ustawy uprawnienia kombatanckie przysługują bowiem osobie, która pełniła służbę w polskich podziemnych formacjach i organizacjach, w tym w działających w ramach tych organizacji oddziałach partyzanckich w okresie wojny 1939-1945.

Na marginesie już jedynie wskazać należy na niekonsekwencję organu, który z jednej strony w treści zaskarżonej decyzji powołuje się na brak obowiązku dokonywania ustaleń w przedmiocie istnienia przesłanek, uzasadniających przyznanie uprawnień kombatanckich z art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 cytowanej ustawy, z drugiej natomiast przesądza (zatem ustala), iż nie zachodzi przesłanka z art. ust. 2 ust. 6 ustawy, gdyż skarżący, pełniąc służbę wojskową, nie walczył z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii ani grupami Wehrwolfu.

Biorąc pod uwagę wskazane powyżej naruszenia przepisów postępowania, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.s.a. w zw. z art. 135 p.s.a. uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 21.lutego 2001 r.

Po myśli art. 152 p.s.a. natomiast rozstrzygnięto w przedmiecie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, do czasu uprawomocnienia się wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11.maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) i w zw. z 97 § 2 ustawy z dnia ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), wobec tego, iż zasądzeniu na rzecz skarżącego podlegał jedynie uiszczony przezeń wpis sądowy.