Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 93/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-08-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 116 § 1-2
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Dumas, Sędziowie NSA Stefan Babiarz, WSA del. Grażyna Nasierowska (sprawozdawca), Protokolant Barbara Mróz, po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2012 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Z. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 17 czerwca 2010 r. sygn. akt I SA/Go 560/09 w sprawie ze skargi Z. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Z. z dnia 7 września 2009 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej osób trzecich za zaległości podatkowe spółki 1) oddala skargę kasacyjną, 2) przyznaje od Skarbu Państwa z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim na rzecz adwokata G. K. kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu wraz z należnym podatkiem od towarów i usług.


UZASADNIENIE

1. Wyrokiem z 17 czerwca 2010 r., I SA/Go 560/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę Z. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Z. z 7 września 2009 r. w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług.

2. Ze stanu sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynikało, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej Skarżącego - członka zarządu "J." [...] Sp. z o.o. z siedzibą w B. za zaległości podatkowe tej spółki z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące w poszczególnych latach: 12/2001, 01/2003, 07-08/2003, 11-12/2003, 05-06/2004, 08-09/2004, 04/2005, 07/2005, 02/2007, 05/2007 i 08/2007. Następnie umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w zakresie przeniesienia odpowiedzialności za zaległości za grudzień 2001 r., styczeń, lipiec, sierpień i listopad 2003 r. oraz sierpień 2007 r. W rezultacie decyzją z 27 maja 2009 r., wydaną w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Naczelnik Urzędu Skarbowego orzekł o odpowiedzialności podatkowej Skarżącego za zaległości podatkowe spółki za miesiące w poszczególnych latach 12/2003, 5-6/2004, 8-9/2004, 4/2005, 7/2005, 2/2007 i 5/2007 w łącznej kwocie należności głównej 27.502,80 zł wraz z odsetkami na dzień wydania decyzji w wysokości 15.567 zł.

Od powyższej decyzji Skarżący złożył odwołanie. Decyzją z 7 września 2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

3. Decyzję tę Skarżący zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim.

4. Uzasadniając wydany wyrok Sąd I instancji przypomniał, że w postępowaniu w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu organy podatkowe obowiązane są wykazać jedynie, że zaległości podatkowe spółki istnieją, a zobowiązania podatkowe, których dotyczą, powstały w okresie pełnienia funkcji przez tego członka zarządu oraz że egzekucja wobec spółki okazała się bezskuteczna. Natomiast ciężar wykazania którejkolwiek okoliczności uwalniającej od odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu. Zdaniem Sądu I instancji w niniejszej sprawie organy podatkowe wykazały, że Skarżący pełnił funkcję członka zarządu spółki "J." [...] sp. z o.o. w B. w czasie powstania zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług, które przerodziło się w zaległość podatkową. Wykazały także bezskuteczność egzekucji wobec spółki. Organy podatkowe ustaliły bowiem, że co prawda spółka jest zarejestrowana, to nie prowadzi dochodowej działalności gospodarczej, nie posiada majątku, z którego możliwe byłoby prowadzenie egzekucji.

Sąd I instancji zauważył, że spółka posiadała majątek ruchomy, to jest: koparko-ładowarkę, pilarkę spalinową, urządzenie myjące oraz kosiarkę spalinową. Majątek ten został oszacowany przez biegłego rzeczoznawcę, a następnie w trybie I licytacji publicznej, 23 lipca 2008 r., sprzedany, zaś uzyskana z tej sprzedaży kwota 23.989,76 zł została zarachowana w całości na koszty egzekucyjne. Spółka posiada również ruchomość - pawilon handlowy, który został zajęty 7 września 2006 r. Wartość pawilonu oszacowano na 4.000 zł, a następnie zwrócono dłużnikowi. Zarówno ogłoszony na 12 października 2007 r. przetarg ofert, jak i ogłoszona w dniach 26-27 marca 2008 r. sprzedaż w trybie licytacji publicznej - nie doszły do skutku. Pawilonu nie sprzedano również z wolnej ręki. Z kolei sprzedaż dróg i placów przyległych do pawilonu handlowego, a będących własnością spółki okazała się bardzo wątpliwa. Ponadto wskazana przez Skarżącego wierzytelność "M." SA z siedzibą w K. nie podlegała zajęciu przez organ egzekucyjny. Ustalono także, że spółka nie posiada środków na rachunku bankowym.

Zdaniem Sądu I instancji Skarżący nie wykazał okoliczności, które uwalniałyby go od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Sąd wskazał, że bezspornie w niniejszej sprawie nie zgłoszono wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania zapobiegającego upadłości. Z tego względu za bezzasadny Sąd I instancji uznał zarzut Skarżącego podniesiony w piśmie procesowym z 17 maja 2010 r., że organy powinny były określić od kiedy spółka pozostaje w upadłości. Miałoby to znaczenie w sytuacji, gdyby wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony, a organ zarzucał Skarżącemu, że zgłoszenie upadłości nie nastąpiło we "właściwym czasie". Ponadto to Skarżący jako zarząd spółki wiedział najlepiej w jakiej dacie wystąpiły przesłanki do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Skarżący również nie wskazał w jakiej dacie – w jego ocenie okoliczność ta nastąpiła.

W ocenie Sądu Skarżący jako piastujący funkcję członka zarządu powinien z należytą starannością zadbać o ochronę interesów wszystkich wierzycieli zagrożonych stanem niewypłacalności spółki i nie dopuścić, aby niektórzy zostali zaspokojeni ze szkodą dla innych, zważywszy, że problemy finansowe spółki istniały już od dłuższego czasu, a stan zadłużenia ulegał systematycznie zwiększeniu. Spółka trwale nie regulowała wymagalnych zobowiązań w podatku od towarów i usług od grudnia 2003 r. do maja 2007 r., czyli w okresie w którym Skarżący pełnił funkcję członka zarządu. Przed grudniem 2003 r. należności również nie były regulowane, w tym jednak zakresie z uwagi na upływ terminu, o jakim mowa w art. 118 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) organ umorzył postępowanie. Przebywanie Skarżącego na zwolnieniu lekarskim od grudnia 2005 r. do marca 2007 r. nie może stanowić przesłanki wyłączającej jego winę w niezgłoszeniu wniosku o upadłość we właściwym czasie. Skarżący w żaden sposób nie wykazał, aby ta okoliczność pozostawała w jakimkolwiek związku z ewentualnym zgłoszeniem przez niego tego wniosku, jak również, że choroba była przyczyną niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcia postępowania zapobiegającego upadłości. Skarżący w ogóle nie podejmował prób zgłoszenia takiego wniosku, a przecież kłopoty finansowe spółki trwały już zanim Skarżący otrzymał zwolnienie lekarskie.

W ocenie Sądu choroba Skarżącego nie stanowiła sama w sobie przesłanki uwalniającej go od odpowiedzialności podatkowej. Skarżący w żadnej mierze nie wykazał, że choroba uniemożliwiała mu wykonywanie ustawowych obowiązków członka zarządu, a ściślej uniemożliwiała mu złożenie we "właściwym czasie" wniosku o ogłoszenie upadłości, dalej pełni on tę funkcję, nie złożył rezygnacji z tej funkcji. Zasadnie również organy podatkowe przyjęły, iż Skarżący nie wskazał majątku umożliwiającego faktyczne zaspokojenie zaległości podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za okres wynikający z zaskarżonej decyzji.

5. Od powyższego wyroku Skarżący złożył skargę kasacyjną, w której zarzucił naruszenie:

- przepisów prawa materialnego, tj. art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym uznaniu, że w niniejszej sprawie Skarżący nie wykazał okoliczności zwalniających go od odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki, w tym poprzez błędne uznanie, że członek zarządu chcący się uwolnić od tej odpowiedzialności musi wykazać niezawinione niezłożenie wniosku o ogłoszenie upadłości w ogóle, a nie niezawinione niezłożenie wniosku we właściwym terminie określonym w Prawie upadłościowym;

- przepisów postępowania mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) w zw. z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a.", przez nieuwzględnienie skargi mimo wystąpienia w sprawie naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191, art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej, a w konsekwencji niewłaściwego wyjaśnienia okoliczności sprawy,

- przepisów prawa procesowego, tj. art. 250 P.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a) i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.; zwanego dalej: "rozporządzeniem") przez ich błędną wykładnię i w efekcie niewłaściwe zastosowanie polegające na wadliwym przyznaniu wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu w kwocie 240 zł, zamiast 2.400 zł.

W związku z tak postawionymi zarzutami pełnomocnik Skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu z uwzględnieniem dwukrotności stawki minimalnej.

6. Dyrektor Izby Skarbowej nie udzielił odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

7. Skarga kasacyjna jest niezasadna. W skardze tej kasator podniósł zarzuty oparte na obu podstawach kasacyjnych, wskazanych w art. 174 P.p.s.a. W ramach zarzutu naruszenia przepisów postępowania, które miały w tej sytuacji pierwszeństwo w rozpoznaniu, zarzucił Sądowi I instancji naruszenie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. przez oddalenie skargi mimo naruszenia art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191, art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej. Uzasadnienie tego zarzutu można sprowadzić do stwierdzenia, że niewłaściwe wyjaśniono okoliczności sprawy. Stanowisko to nie zostało niestety poparte rzeczową argumentacją – ani w samym zarzucie skargi kasacyjnej, ani w jej uzasadnieniu. Przede wszystkim w uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor nie skonkretyzował, na czym miałoby polegać naruszenie przez Sąd I instancji poszczególnych, powołanych wyżej przepisów. Ten brak konkretyzacji wynika zapewne z tego, że oba zarzuty (naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania) zostały uzasadnione łącznie. W tej sytuacji nie wiadomo jaka część uzasadnienia dotyczy zarzutu naruszenia prawa materialnego, a jaka przepisów postępowania. Na początku tego uzasadnienia przytoczono art. 116 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej i poczyniono uwagi ogólne na temat odpowiedzialności członków zarządu. Dalej kilkakrotnie powtórzono, że organy podatkowe nie określiły momentu, w którym spółka znalazła się w stanie uzasadniającym złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości. Określenie tego momentu ma, zdaniem autora skargi kasacyjnej, istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia kwestii zawinienia Skarżącego w niezgłoszeniu wniosku we właściwym terminie. Podstawą uwolnienia się od odpowiedzialności jest bowiem niezawinione niezłożenie wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie, a nie niezawinione niezłożenie wniosku w ogóle. W dalszej części uzasadnienia wywiedziono, że Skarżący taką okoliczność wykazał, gdyż przebywał na długotrwałym zwolnieniu lekarskim. Na koniec podniesiono, że organy podatkowe poprzestały na wskazaniu, że egzekucja względem spółki jest bezskuteczna. Zaniechały natomiast wskazania jaka jest wartość majątku spółki, którego nie można sprzedać oraz bezpodstawnie przyjęły twierdzenia o nieistnieniu znacznych zobowiązań wobec "M." SA w K. W żadnym miejscu uzasadnienia skargi kasacyjnej nie powołano nawet przepisów postępowania, których naruszenia Sąd I instancji miał się dopuścić. To powoduje, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może samodzielnie poszukiwać lub konkretyzować, podniesionych jedynie w petitum skargi kasacyjnej, zarzutów. Nie jest rolą Naczelnego Sądu Administracyjnego stawianie jakichkolwiek hipotez i snucie domysłów w zakresie uzasadnienia podstaw kasacyjnych. Poza przypadkiem nieważności postępowania wykluczone jest, aby Naczelny Sąd Administracyjny z urzędu zajmował się tym, co nie zostało wprost wskazane (zarzucone) w skardze kasacyjnej. Takie ograniczenie wynika z treści art. 183 § 1 P.p.s.a., który wprowadza zasadę związania granicami skargi kasacyjnej.

Co się zaś tyczy zarzutu naruszenia prawa materialnego, to wskazując na uchybienie art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej autor skargi kasacyjnej nie podał jaki konkretnie przepis zamieszczony w tej jednostce redakcyjnej został naruszony. Treść art. 116 § 1 składa się z dwóch punktów, z kolei punkt 1 składa się z dwóch liter. Jedynie z uzasadnienia skargi kasacyjnej można wywnioskować, że chodzi w danym przypadku o pkt 1 lit. b) powołanego przepisu. Jej autor dowodzi bowiem, że Skarżący wykazał, iż niezłożenie wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie nastąpiło bez jego winy.

Z powyższym stanowiskiem nie sposób się zgodzić.

Wydanie decyzji o odpowiedzialności członka zarządu wymaga wykazania zarówno przesłanek pozytywnych tej odpowiedzialności, jak również wykazania, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki wyłączające tę odpowiedzialność, tzw. przesłanki egzoneracyjne. Przesłankami pozytywnymi są: pełnienie funkcji członka zarządu w czasie, gdy powstała zaległość podatkowa spółki oraz bezskuteczność egzekucji z majątku spółki. Do przesłanek uwalniających od odpowiedzialności należą natomiast: zgłoszenie we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego bądź brak winy w niezgłoszeniu tych wniosków oraz wskazanie mienia spółki umożliwiającego zaspokojenie znacznej części zaległości podatkowych.

Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 19 kwietnia 2011 r. (I FSK 637/10, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl – zwana dalej w skrócie: "CBOSA") wykładnia językowa art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) Ordynacji podatkowej, wymaga rozróżnienia sytuacji, gdy wniosek o ogłoszenie upadłości (wszczęcie postępowania układowego) nie został zgłoszony w ogóle, od przypadku, gdy wniosek ten został zgłoszony, jednakże po terminie, o którym mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) Ordynacji podatkowej (a więc nie we "właściwym czasie"). Pierwsza ze wskazanych okoliczności otwiera członkowi zarządu możliwość wykazania, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości (niewszczęcie postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego druga z opisanych sytuacji skutkuje uznaniem, że nie można wykazywać zaistnienia przesłanki ekskulpacyjnej z art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) Ordynacji podatkowej, gdyż przepis ten nie znajduje w takim przypadku zastosowania. Inaczej mówiąc do badania istnienia przesłanki winy bądź jej braku można przejść jedynie wtedy, gdy ustalono, że nie został zgłoszony wniosek o ogłoszenie upadłości (nie wszczęto postępowania układowego). Gdy wniosek o ogłoszenie upadłości został zgłoszony (wszczęto postępowanie układowe) art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) Ordynacji podatkowej nie znajduje w ogóle zastosowania i nie ma potrzeby rozważania przesłanki winy (jej braku) po stronie członka zarządu spółki. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) Ordynacji podatkowej ustawodawca nie odwołał się do "właściwego czasu", tak jak zrobił to w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) tej ustawy, co nie może pozostać bez wpływu na wynik wykładni tego przepisu.

Sąd kasacyjny rozpoznający niniejszą sprawę pogląd powyższy w pełni podziela. W niniejszej sprawie nie jest sporne, że wniosek o ogłoszenie upadłości nie został zgłoszony do chwili obecnej (s. 4 skargi kasacyjnej). Tym samym trafne jest spostrzeżenie Sądu I instancji, że określenie od kiedy spółka pozostaje w upadłości miałoby znaczenie w sytuacji, gdyby wniosek taki został złożony, a organ zarzucał Skarżącemu, że zgłoszenie upadłości nie nastąpiło we właściwym czasie (s. 8 uzasadnienia zaskarżonego wyroku). W rezultacie chybione są wywody autora skargi kasacyjnej o konieczności określenia czasu właściwego do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Badanie "właściwego czasu" – jak zauważono już wyżej – może mieć miejsce tylko w określonym stanie faktycznym – takim, w którym nastąpiło zgłoszenie tego wniosku. W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy taka sytuacja nie wystąpiła. Braku swojej winy Skarżący upatruje w przebywaniu na długotrwałym zwolnieniu lekarskim spowodowanym m. in. problemami natury neurologicznej i psychiatrycznej (s. 5 skargi kasacyjnej). Wniosek organów podatkowych, zaakceptowany przez Sąd I instancji, zgodnie z którym Skarżący nie wykazał, że choroba uniemożliwiała mu wykonywanie obowiązków członka zarządu, a tym samym złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości jest prawidłowy. Rację ma Sąd I instancji wskazując, że problemy finansowe spółki istniały już od dłuższego czasu, a stan zadłużenia systematycznie wzrastał. Spółka trwale nie regulowała wymagalnych zobowiązań w podatku od towarów i usług od grudnia 2003 r. do maja 2007 r. Przed grudniem 2003 r. należności również nie były regulowane. Przebywanie Skarżącego na zwolnieniu lekarskim od grudnia 2005 r. do marca 2007 r. nie może zatem świadczyć o braku jego zawinienia w niezgłoszeniu wspomnianego wniosku.

Autor skargi kasacyjnej nie zdołał także podważyć stanowiska organów podatkowych, a zaakceptowanego przez Sąd I instancji, że Skarżący nie wskazał majątku umożliwiającego faktyczne zaspokojenie zaległości podatkowych. Zarzucając bowiem w skardze kasacyjnej brak wskazania wartości majątku spółki, którego nie można sprzedać, sam danych na temat tego majątku nie podał. Stwierdził jedynie, że "niewątpliwie taki majątek istnieje" (s. 6 skargi kasacyjnej). Tymczasem aby członek zarządu mógł uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, wskazane przez niego mienie musi spełniać warunki określone w art. 116 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, tj. musi być nie tylko realne (faktycznie istnieć w toku postępowania w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu), ale i nadawać się do efektywnej egzekucji, musi nadto przedstawiać identyfikowalną wartość finansową, gdyż jest to konieczne dla stwierdzenia, czy egzekucja z tego mienia umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowej spółki (zob. szerzej na ten temat w wyroku NSA z 7 grudnia 2011 r., I FSK 40/11. CBOSA). Tym samym stwierdzenia autora skargi kasacyjnej, że "niewątpliwie taki majątek istnieje" nie sposób uznać za wystarczająco precyzyjne do stwierdzenia zaistnienia przesłanki egzoneracyjnej z art. 116 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Poza tym Sąd I instancji dokonał analizy danych dotyczących majątku spółki. Jak czytamy na stronach 6 i 7 uzasadnienia zaskarżonego wyroku niesprzedana ruchomość w postaci pawilonu handlowego oszacowano na kwotę 4.000 zł. Z kolei drogi i place przyległe do pawilonu nie zostały sprzedane, gdyż z uwagi na ich charakter skuteczne ich zbycie jest bardzo wątpliwe. Natomiast wierzytelność "M." SA nie podlegała zajęciu przez organ egzekucyjny. W zaskarżonym wyroku znalazły się także dane dotyczące stanu zaległości spółki. Stan ten na dzień 27 maja 2009 r. wyniósł 962.911,01 zł, w tym zaległość wobec Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. 369.675,22 zł.

Z tych przyczyn zarzut naruszenia prawa materialnego nie jest zasadny.

Nietrafny jest też zarzut naruszenia art. 250 P.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a) i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia. Wbrew temu co twierdzi autor skargi kasacyjnej przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie nie jest należność pieniężna. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowane jest już stanowisko, że od skargi na decyzję o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki należy pobrać wpis stały w wysokości 500 zł, stosownie do § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. Nr 221, poz. 2193 z późn. zm. (zob. postanowienia NSA: z 15 maja 2008 r., II FSK 1651/06, LEX 434549; z 20 sierpnia 2008 r., II FZ 360/08; z 15 kwietnia 2009 r., II FZ 118/09, z 26 lipca 2012 r., I FZ 279/12, CBOSA).

Sąd kasacyjny rozpoznający niniejszą sprawę pogląd powyższy w pełni podziela. Jakkolwiek decyzja o odpowiedzialności za zaległości podatkowe wskazuje kwotę tych zaległości, to istota sporu w tego typu sprawie nie sprowadza się do kwestionowania wysokości należności pieniężnej, a dotyczy jedynie ustalenia istnienia przesłanek przewidzianych w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, pozwalających na przypisanie członkowi zarządu odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Decyzja taka nie może więc być traktowana jako akt kreujący należność pieniężną, bądź stwierdzający jej istnienie, ponieważ okoliczność ta pozostaje poza granicami sprawy.

Z tych też względów uznać należy, że skarga na decyzję o odpowiedzialności członka zarządu jest "inną sprawą" w rozumieniu art. 231 P.p.s.a. Tym samym należnym od niej wpisem jest wpis o charakterze stałym. Zgodnie zaś z § 2 ust. 3 pkt 12 powołanego wyżej rozporządzenia wpis stały w sprawach skarg, nieobjętych wpisem stosunkowym, z zakresu zobowiązań podatkowych wynosi 500 zł. Uznanie, że w tego typu sprawach należny od skargi wpis jest wpisem stałym ma również konsekwencje dla wysokości wynagrodzenia pełnomocnika. Rozporządzenie uzależnia bowiem wysokość tego wynagrodzenia od przedmiotu sporu, a ściślej od tego czy przedmiot ten wiąże się z należnością pieniężną. Skoro jak wywiedziono wyżej wysokość zaległego podatku nie jest przedmiotem sporu w niniejszej sprawie, to pełnomocnikowi należało przyznać wynagrodzenie z tytułu udzielonej pomocy prawnej z urzędu na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia, a nie jak twierdzi autor skargi kasacyjnej na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a). Jakkolwiek ma on rację, że w zakresie tego zagadnienia wystąpiła rozbieżność w orzecznictwie sądów powszechnych i sądów administracyjnych, niemniej Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw, by odstąpić od prezentowanego dotychczas stanowiska.

Tym samym w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego trafnie Sąd I instancji przyznał pełnomocnikowi kwotę 240 zł tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną.

Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna została oddalona, zaś o kosztach orzeczono na podstawie art. 184 P.p.s.a., zaś o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu na podstawie art. 250 P.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia.