Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 515/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2011-01-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 7, art. 7 ust. 3 a pkt 2 i 2a
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 51 i 68
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Sędziowie WSA Halina Chitrosz,, WSA Małgorzata Fita (spr.), Protokolant Asystent sędziego Monika Bartmińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi Z. L. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2009 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz Z. L. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...]utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z dnia [...] w sprawie przyznania Z. L. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

W uzasadnieniu podał, że w dniu 7 maja 2009 r. do Biura Powiatowego ARiMR w [...] wpłynął wniosek Z. L. (dalej – skarżącego) o przyznanie płatności na rok 2009. W dniu [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] wydał decyzję w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w której przyznał mu na rok 2009 jednolitą płatność obszarową w wysokości 13 997,72 zł, uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych w wysokości 6 933,34 zł, uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni uprawy chmielu w wysokości 2 689,96 zł, uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni uprawy chmielu, do której przyznano płatność uzupełniającą do powierzchni uprawy chmielu za 2006 r. w wysokości 3 229,95 zł oraz odmówił przyznania przejściowej płatności z tytułu owoców miękkich.

Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie, w którym zaskarżył decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej odmowy przyznania przejściowej płatności z tytułu owoców miękkich. W odwołaniu podał, że powodem różnicy pomiędzy areałem truskawek podanym we wniosku a areałem zmierzonym w trakcie kontroli jest to, że po zbiorach owoców zaorał stare truskawki, które w cyklu pięcioletnim należy likwidować i posiał w tym miejscu gorczycę jako roślinę na choroby i szkodniki co stwierdziła kontrola. Natomiast w czasie zbiorów areał truskawek zgodny był z podanym we wniosku.

Po rozpatrzeniu odwołania organ drugiej instancji wskazując na zasady przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego powołał treść przepisów art. 1, art. 18 ust. 1 i art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r., Nr 170, poz. 1051, ze zm. – dalej ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r.). Następnie stwierdził, że organ pierwszej instancji po rozpatrzeniu wniosku skarżącego przyznał mu zgodnie z wnioskiem płatności w ramach: jednolitej płatności obszarowej, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw chmielu i uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni uprawy chmielu, do której przyznano płatność uzupełniającą do powierzchni uprawy chmielu za 2006 r. Odmówił natomiast przyznania przejściowej płatności z tytułu owoców miękkich do działki rolnej o powierzchni 1,30 ha (truskawka). Odnosząc się do tej odmowy, organ odwoławczy podał warunki przyznania płatności przejściowej do owoców miękkich, stwierdzając za ustawą z dnia 26 stycznia 2007 r. (art. 7 ust. 3a), że "wnioskującemu o płatność do owoców miękkich przysługuje pomoc, o której mowa w art. 110 v ust. 1-3 rozporządzenia nr 1782/2003, zwaną dalej "pomocą wspólnotową do owoców", oraz pomoc krajową, o której mowa w art. 110v ust. 4 tego rozporządzenia, zwaną dalej "pomocą krajową do owoców", na będące w jego posiadaniu grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tymi płatnościami zgodnie z art. 110v ust. 2 rozporządzenia nr 1782/2003, jeżeli: 1) posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona w art. 2 ust. 1 akapit czwarty i ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1973/2004; 2)wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności; 4) zostały spełnione warunki określone w rozdziale 17d rozporządzenia nr 1973/2004. Umowa o przetwórstwo albo zobowiązanie do realizacji dostawy, o których mowa w art. 171da rozporządzenia nr 1973/2004, oprócz danych, o których mowa w art. 171da ust. 2 lit. a i b tego rozporządzenia, zawiera również numer identyfikacyjny, o którym mowa w ust. 3a pkt 3 (art. 7 ust. 3b). Kopię umowy o przetwórstwo albo zobowiązania do realizacji dostawy, o których mowa w art. 171da rozporządzenia nr 1973/2004, wnioskujący o płatność obszarową do owoców miękkich składa kierownikowi biura powiatowego Agencji w terminie do dnia 31 lipca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności (art. 7 ust. 3c). Następnie organ odwoławczy podał, że gospodarstwo skarżącego zostało wytypowane metodą analizy ryzyka do kontroli na miejscu, która została przeprowadzona przez [...] Sp. z o.o. - w dniu 18 sierpnia 2009 r. a do której przeprowadzenia organ był uprawniony na podstawie przepisów art. 13 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażanie zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30 kwietnia 2004 r., ze zm. – dalej rozporządzenie Rady (WE) 796/2004). Przeprowadzona kontrola administracyjna wniosku oraz kontrola na miejscu nie wykazała żadnych nieprawidłowości w stosunku do danych wskazanych we wniosku o przyznanie płatności jednolitej płatności obszarowej, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw chmielu i uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni uprawy chmielu, do której przyznano płatność uzupełniającą do powierzchni uprawy chmielu za 2006 r. W toku kontroli ustalono jednak, że w przypadku działki rolnej obejmującej plantację truskawek (pow. deklarowana we wniosku 1,30 ha), jej faktyczna powierzchnia wynosi jedynie 1,03 ha. Różnica zatem pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną - 1,30 ha, a powierzchnią stwierdzoną - 1,03 ha wyniosła 0,27 ha, co stanowi 26,21 % powierzchni stwierdzonej w stosunku do powierzchni deklarowanej. Powołując się zatem na art. 51 ust. 1, 3, 5 i 5b rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, organ odwoławczy odmówił skarżącemu przejściowej płatności z tytułu owoców miękkich na rok 2009. Odnosząc się do treści odwołania, stwierdził, że zgodnie z art. 68 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, obniżki i wyłączenia nie mają zastosowania, gdy rolnik informował na piśmie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, że jego wniosek pomocowy jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od czasu złożenia pod warunkiem, że rolnik nie został powiadomiony o zamiarze właściwego organu co do przeprowadzenia kontroli na miejscu oraz, że ten organ nie poinformował rolnika o jakichkolwiek nieprawidłowościach we wniosku. Z dokumentacji sprawy wynika, iż skarżący nie informował Kierownika BP ARiMR w [...] przed kontrolą na miejscu o jakichkolwiek zmianach, które zaszły na jego gruncie rolnym od dnia złożenia wniosku. Tym samym zastosowanie sankcji jest zasadne. Organ odwoławczy wskazał również, iż strona składając wniosek o przyznanie płatności na rok 2009 - oświadczyła, że znane są jej zasady przyznawania płatności, pomocy do rzepaku oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności oraz zobowiązała się do niezwłocznego informowania na piśmie ARiMR: o każdym fakcie, który może mieć wpływ na niezależne lub nadmierne przyznanie płatności, o każdej zmianie, która nastąpi w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności (w szczególności gdy zmiana dotyczy wykorzystywania gruntów rolnych i wielkości powierzchni upraw).

Od powyższej decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] Z. L. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której nie zgodził się z zaskarżonym rozstrzygnięciem. Podniósł jak w odwołaniu, że część powierzchni zajętej pod uprawę truskawek zaorał dopiero po zakończeniu zbiorów kierując się prawidłową techniką uprawy. Do skargi załączył orzeczenie techniczne wraz ze zdjęciami, oświadczenie firmy skupowej, umowę kontraktacyjną za 2009 r. i faktury.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie przedmiotem sporu pomiędzy organem administracji a skarżącym jest kwestia zasadności odmowy przyznania mu przejściowej płatności z tytułu owoców miękkich z powodu ustalenia w czasie kontroli na miejscu, że powierzchnia uprawy truskawki, którą wnioskodawca zadeklarował we wniosku o przyznanie płatności jako 1,30 ha w rzeczywistości obejmuje obszar 1,03 ha. Organ nie kwestionował przy tym, że na działce rolnej wskazanej przez wnioskodawcę znajduje się oprócz plantacji truskawek zasiana gorczyca na areale 0,27 ha – brakującej powierzchni plantacji truskawek zadeklarowanej we wniosku. Odmowa przyznania płatności spowodowana była jednak tym, że skarżący nie poinformował organu o zaoraniu części działki, co w ocenie organu na podstawie art. 51 ust 1 w zw. z art. 68 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008

było powodem odmowy przyznania mu wnioskowanej płatności.

Odnosząc się do powyższego, należy zauważyć, że z akt sprawy wynika, że skarżący zadeklarował we wniosku o przyznanie płatności z tytułu owoców miękkich powierzchnię pod uprawę truskawek obejmującą obszar 1,30 ha. Z umowy kontraktacyjnej w celu przetwórstwa nr 64/34/2009 zawartej pomiędzy skarżącym a firmą [...] Sp. z.o. z siedzibą w [...] wynika, że skarżący (plantator) zobowiązał się w 2009 r. wyprodukować i dostarczyć kupującemu truskawki w ilości 15000 kg z areału 1,30 ha. Organ administracji nie kwestionował w toku postępowania, że skarżący z deklarowanego areału dostarczył kupującej firmie owoce, a z załączonego do skargi oświadczenia kupującego bezsprnie wynika, że do końca roku gospodarczego 2009 r., areał zajęty pod uprawę truskawki wynosił 1,30 ha. Nie jest też sporne, że skarżący po zbiorze truskawek (maj – czerwiec 2009 r.) w okresie bezpośrednio poprzedzającym kontrolę na miejscu (sierpień 2009 r.) zaorał cześć wyeksploatowanej plantacji, z której wcześniej zebrał owoce i w tym miejscu posiał poplon w celu wzbogacenia gleby w składniki pokarmowe.

Takie działanie zgodne jest z art. 7 ust 3a pkt 2 i 2a ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tj. Dz.U. z 2008 r., Nr 170, poz. 1051 ze zm.), który stanowi o obowiązku utrzymywania gruntów rolnych zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o płatność do owoców miękkich. Niewątpliwie normy, o których mowa w rozumieniu podanym w art. 2 pkt 7 tej ustawy dotyczą utrzymywania gruntów w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska i przy uwzględnieniu szczególnych cech odnośnych obszarów, włączając w to warunki glebowe i klimatyczne, istniejące systemy gospodarki rolnej, użytkowanie gruntów, zmianowanie upraw, metody uprawy roli oraz strukturę gospodarstw (art. 2 pkt 34 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 65).

Natomiast zgodnie z art. 68 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, obniżki i wyłączenia, przewidziane w rozdziale 1, nie mają zastosowania w przypadku gdy rolnik złożył wniosek poprawny pod względem faktycznym lub gdy może wykazać, że nie jest winny nieprawidłości (ust. 1). Obniżki i wyłączenia przewidziane w rozdziale 1 nie mają zastosowania w odniesieniu do tych części wniosku pomocowego, odnośnie do co do których rolnik informował właściwy organ na piśmie, że wniosek pomocowy jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od czasu złożenia, pod warunkiem że rolnik nie został powiadomiony o zamiarze właściwego organu co do przeprowadzenia kontroli na miejscu, oraz że ten organ nie poinformował rolnika o jakichkolwiek nieprawidłowościach we wniosku. Informacje podane przez rolnika określone w akapicie pierwszym powodują, że wniosek pomocowy jest dostosowywany do rzeczywistej sytuacji (ust. 2).

Analizując treść cytowanego przepisu w kontekście stanu faktycznego sprawy należy wskazać, że rolnik złożył wniosek poprawny pod względem faktycznym i wniosek ten, wbrew stanowisku organu, nie zdezaktualizował się od czasu złożenia do końca roku, którego dotyczył wniosek pomocowy.

Podkreślenia wymaga, że celem sankcyjnych uregulowań z art. 51 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 jest zapobieganie nadużyciom i wyłudzeniom. Jeśli więc rolnikowi nie można przypisać takiego działania a spełnione są przesłanki z art. 68 ust. 1 tego rozporządzenia, to stosowanie sankcji nie znajduje uzasadnienia. (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 23 października 2008 r., I SA/Ol 396/08, LEX nr 469745).

Biorąc powyższe pod uwagę, stwierdzić należy, że organ odwoławczy wydał zaskarżoną decyzję z naruszeniem art. 51 i 68 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, co powoduje konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego.

Z tych względów w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji.