Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 998/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2010-03-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 88 ust. 1 pkt.2, art. 89 ust. 2
journal: Dz.U. 2004 nr 92 poz 880
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 9 marca 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.) Protokolant asystent sędziego Marcelina Chmielecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2010 roku sprawy ze skargi J. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]r. znak: [...] Prezydent Miasta w P. na podstawie art. 88 ust.1 pkt 2, ust. 2, ust. 7, art. 89 ust. 1, art. 85 ust. 1, ust. 2, ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz.U. Nr 92, poz. 880 ze zm.), §2 Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew (Dz.U. Nr 228, poz. 2306 ze zm.), obwieszczenia Ministra Środowiska z dnia 12 października 2006r. w sprawie stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów oraz kar za zniszczenie zieleni na rok 2007 (M.P. Nr 73, poz. 733) oraz Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 września 2004r. w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz za zniszczenie terenów zieleni, zadrzewień albo drzew lub krzewów (Dz.U. Nr 219 poz. 2229), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) orzekł o wymierzeniu J.D. administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie 22 sztuk drzew bez wymaganego zezwolenia, w wysokości 256.144,77 złotych

W uzasadnieniu decyzji organ zwrócił uwagę na poczynione ustalenia stanu faktycznego, z którego wynika, iż decyzją z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. po rozpatrzeniu odwołania od decyzji organu I instancji w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie drzew, przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Organ odwoławczy wskazał w uzasadnieniu, że w dalszym ciągu w postępowaniu l instancyjnym w sposób niebudzący wątpliwości nie została ustalona ilość i wymiary usuniętych drzew, kwestii tej nie wyjaśnił także powołany biegły, który swoją opinię wydał wyłącznie w oparciu o materiał fotograficzny. Nie wyjaśniono również, dlaczego do wyliczenia kary przyjęte zostały najmniejsze kolejne obwody pni wynikające z notatki Strażnika Miejskiego. Organ odwoławczy wskazał, iż skoro punktem wyjścia dla obliczenia ilości drzew, ich wieku, a także gabarytów jest materiał fotograficzny, to należy konsekwentnie rozważyć, czy materiał sprawy został poddany wnikliwej ocenie biegłego (biegłych) pozwoli na określenie faktycznej ilości usuniętych drzew i obwodu tych drzew.

Organ I instancji mając na uwadze powyższe wytyczne powołał kolejnego biegłego Sądu Okręgowego w O. z zakresu dendrologii, leśnictwa i ochrony przyrody, który przedłożył opinię dendrologiczną, skorygowaną pismem z dnia 18 marca 2009r. Organ zwrócił uwagę, iż w przedmiotowej opinii biegły wskazał, że wobec braku dowodów rzeczowych, oparł się na dowodach pośrednich, które dają podstawę do wysnucia wniosków z bardzo dużym współczynnikiem prawdopodobieństwa, iż należy podzielić opinię sporządzoną przez poprzedniego biegłego, za wyjątkiem jednego stwierdzenia tzn. popełnionego błędu przy analizie dokumentacji fotograficznej opartej na stwierdzeniu, iż "zdjęcie XIII poz. 2 powiela się ze zdjęciem VIII poz. 1", co jest oczywistą pomyłką, ponieważ na zdjęciu VIII poz. 1 figuruje drzewo gat. dąb, podczas gdy na zdjęciu XIII poz. 2 widać drzewa gat. brzoza z charakterystyczną białą korowiną. Kolejnym błędem jest błąd rzeczowy w analizowanej dokumentacji fotograficznej sporządzony zapewne przez pracownika Urzędu, który automatycznie przyjął, że w gatunku dąb powiela się zdjęcie IX ze zdjęciem II poz. 1. Biegły wyjaśnił, iż istotnie jest to ten sam gatunek drzewa, jednakże przy uważnej analizie zdjęć widać wyraźnie, że w odróżnieniu od zdjęcia IX, na zdjęciu II poz. 1 widać dęba z oddartym pasem korowiny na wys. ok. 2 m od nasady systemu korzeniowego co świadczy, że nie były to te same dłużyce drzew gatunku dąb. Reasumując biegły wysnuł wniosek, w oparciu o dokumentację fotograficzną, iż dokumentacja ta może być podstawą ustalenia gatunków drzew, ale nie może stanowić jednoznacznego rozstrzygnięcia co do wieku tych drzew. Zdaniem biegłego wiek drzew można ustalić jedynie w oparciu o notatkę służbową sporządzoną dnia 5 kwietnia 2007r. przez funkcjonariusza Straży Miejskiej, w której czytamy, że na terenie działki znajdowały się brzozy sztuk 5 i dęby sztuk 17 w wieku powyżej 5 lat, nadto określono obwody poszczególnych drzew mierzone na wysokości 1,3 m.

Reasumując dotychczasowe czynności w sprawie organ I instancji wskazał, iż według oświadczenia właściciela nieruchomości w dniu 29 marca 2007r. w godzinach popołudniowych zostały rozpoczęte prace porządkowe na terenie działki polegające m.in. sprzątaniu śmieci, usuwaniu chaszczy, równaniu terenu, m.in. z uwagi na konieczność odnalezienia słupków granicznych. Właściciel oświadczył także, iż zakupiona działka nie posiadała nigdy wcześniej żadnych nasadzeń, natomiast "krzaki", które usunął służyły działkowiczom jako osłona przed słońcem i wiatrem od strony zachodniej oraz jako śmietnik zbędnych rzeczy. Dążąc do wyjaśnienia sprawy w dniu 8 czerwca 2007r. przeprowadzono rozprawę administracyjną, w trakcie której J. D. wskazał, iż na zdjęciach znajdują się brzozy, nie liczył ile drzew tego gatunku usunął, według jego oceny drzewa te nie miały 5 lat, nadto oświadczył, że nie usuwał dębów, ale nie wie czy rozpoznałby ten gatunek drzew.

W toku czynności wyjaśniających przesłuchano również M. R., który pomagał właścicielowi usuwać drzewa i zeznał, iż w dniu 29 marca 2007r. J. D. poprosił go o pomoc w usuwaniu drzew, których było ok. 10 szt., w ocenie świadka wyrwane drzewa mogły być w wieku 5-7 lat, pozostałe stanowiły samosiejki, które rosły w nieładzie.

W charakterze świadka przesłuchano również funkcjonariusza Straży Miejskiej, który brał udział w interwencji na terenie działki i potwierdził fakt usuwania drzew przy pomocy ciągnika, podał, iż w jego ocenie zostało usuniętych w sumie 22 szt. drzew w tym: 17 szt. drzew gat. dąb i 5 szt. gat. brzoza. Gatunki drzew zostały rozpoznane po liściach, korze i kształcie korony. Dokonano pomiaru obwodu pni wyrwanych z korzeniami drzew. Z wykonanych czynności służbowych została sporządzona notatka służbowa z dnia 5 kwietnia 2007r. oraz dokumentacja fotograficzna.

Nadto w charakterze świadka przesłuchano B. K. (byłego pracownika Straży Miejskiej uczestniczącego w interwencji), który potwierdził jednoznacznie fakt usunięcia drzew, a także właścicielkę sąsiedniej działki D. S. (świadek powołany przez organ), która zeznała, iż drzewa zostały usunięte wiosną 2007r. oraz T. K. (świadek powołany przez stronę), z którego zeznań wynika, że w 2006r. był na tej działce i widział na niej wiśnie, brzozy i dęby, wysokość drzew oscylowała w przedziale 1,80-2,50 m, drzewa rosły we wschodniej części działki, dęby natomiast we wschodnio-północnej części wzdłuż ogrodzenia. Z kolei W.S. (świadek powołany przez organ) zeznał, iż drzewa i krzaki rosły bliżej granicy z ogródkami działkowymi, nie był naocznym świadkiem wyrywania drzew, jedynie na drugi dzień zobaczył, że na działce zrobiło się jaśniej, leżały drzewa i krzaki.

Natomiast zeznania byłego właściciela J.R., jakoby na działce nie rosły żadne drzewa do 1996r., uznano za niewiarygodne.

Organ podał, iż na podstawie tak zebranego materiału dowodowego wywiódł, iż z terenu działki stanowiącej własność J. D. zostały usunięte drzewa bez wymaganego zezwolenia, w ilości 5 szt. gatunku brzoza oraz 17 szt. gatunku dąb. Wycięcie tych drzew stosownie do art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, niewątpliwie wymagało zezwolenia. Podkreślił, iż analiza wszystkich materiałów nie pozwala na przyjęcie stanowiska właściciela, iż przedmiotowe drzewa są "chaszczami", których wiek nie przekracza 5 lat, czy też drzewami/krzewami owocowymi. Zaznaczył, iż z uwagi na upływ czasu jaki minął od momentu usunięcia drzew, nie jest możliwe pojawienie się nowych dowodów w sprawie, stąd rozstrzygnięcie należy oprzeć na opinii Biegłego Sądu Okręgowego w O. z zakresu dendrologii, leśnictwa i ochrony przyrody.

Wskazując na podstawę prawną ustalonej kary administracyjnej organ podał, iż za usunięcie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia prezydent miasta wymierza administracyjna karę pieniężną (art. 88 ust. 1 pkt. 2 ustawy o ochronie przyrody). Administracyjną karę ustala się w wysokości trzykrotnej opłaty za usunięcie drzew ustalonej na podstawie stawek, o których mowa w art. 85 ust. 4-6 ustawy. Opłatę za usunięcie drzew ustala się na podstawie stawki zależnej od obwodu pnia oraz rodzaju i gatunku drzewa. Stawki opłat określa rozporządzenie Ministra Środowiska w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew. Przy nakładaniu administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia zastosowanie mają również przepisy rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew bez wymaganego zezwolenia oraz za zniszczenie terenów zieleni, zadrzewień albo drzew lub krzewów. Stosownie do przepisów tegoż rozporządzenia administracyjną karę pieniężną nakłada się po stwierdzeniu usunięcia drzew bez wymaganego zezwolenia oraz po przeprowadzeniu oględzin, z których sporządza się protokół. Wydając decyzję o nałożeniu administracyjnej kary pieniężnej, uwzględnia się ustalenia zawarte w protokole. Ze względu na okoliczność, iż sporządzony przez tut. organ protokół z oględzin drzew z dnia 14 maja 2007r. jest nieprzydatny w zakresie ustalenia ilości, gatunku i obwodów usuniętych drzew, miarodajnym materiałem dowodowym w przedmiocie usunięcia drzew są: notatka służbowa z dnia 5 kwietnia 2007r. oraz dokumentacja fotograficzna sporządzona w dniu 29 marca 2007r. przez funkcjonariuszy Straży Miejskiej, zeznania osób, które brały bezpośredni udział w interwencji, opinia Biegłego Wojewody [...] z zakresu ochrony przyrody, opinia dendrologiczna sporządzona przez Biegłego Sądu Okręgowego w O. z zakresu dendrologii, leśnictwa i ochrony przyrody.

Organ l instancji w pełni podzielił stanowisko, że notatka Straży Miejskiej spełnia co do zasady wymogi powołanego przepisu, do nałożenia kary administracyjnej za usunięcie drzew - § 2 Rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz za zniszczenie terenów zieleni, zadrzewień albo drzew i krzewów.

W odwołaniu od powyższej decyzji J. D. zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 81, art. 89 § 2 K.p.a., w tym m.in. podstawowych zasad postępowania administracyjnego, a w szczególności zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, zasady praworządności, zasady prawdy obiektywnej oraz zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Nadto naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 89 ust. 1 w zw. z art. 85 ust. 1, 2 i 4 ustawy o ochronie przyrody oraz § 2 rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz za zniszczenie terenów zieleni, zadrzewień albo drzew lub krzewów. Odwołujący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania w sprawie.

Uzasadniając odwołanie strona podniosła, iż zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz za zniszczenie terenów zieleni, zadrzewień albo drzew lub krzewów, administracyjną karę pieniężną nakłada się po stwierdzeniu usunięcia drzewa lub krzewu bez wymaganego zezwolenia lub po zniszczeniu terenów zieleni, zadrzewienia, drzewa lub krzewu oraz po przeprowadzeniu oględzin, z których sporządza się protokół. W sprawie organ przeprowadził oględziny dopiero w dniu 14 maja 2007 r., a więc po upływie ponad 6 tygodni od ujawnienia usunięcia drzew, o terminie i miejscu oględzin strona nie była zawiadomiona, doszło zatem do naruszenia przepisów postępowania mającego wpływ na wynik sprawy, a skoro tak to protokół z owych oględzin nie może być uznany za dowód w rozumieniu art. 75 § 1 K.p.a., nadto nie zawiera on danych, o których mowa w § 2 ust. 2 pkt 4 w/w rozporządzenia.

Odwołujący podkreślił, iż notatka Straży Miejskiej, którą organ przyjął za protokół nie została przez niego podpisana, co jest tym bardziej istotne, iż odwołujący kwestionuje w całości ustalenia zawarte w tej notatce. Odwołujący dodał, iż o wysokości nałożonej kary organ orzeka zupełnie dowolnie, przyjmując różne ilości drzew usuniętych, ich rozmiary, obwód na wysokości 130 cm, co skutkuje w każdym podjętym rozstrzygnięciu inną wysokością wymierzonej kary administracyjnej.

Opierając się na orzeczeniu WSA w Warszawie z dnia 11 września 2007r. sygn.akt IV SA/Wa 1210/07, odwołujący zaznaczył, iż podstawę wydania decyzji o wymierzeniu przedmiotowej kary pieniężnej stanowią ustalenia faktyczne poczynione w trakcie oględzin przeprowadzonych na miejscu zdarzenia, z których sporządza się protokół, a zawarte w nim ustalenia organ uwzględnia wydając decyzję o nałożeniu kary pieniężnej. Brak w sporządzonym protokole precyzyjnych ustaleń, co do wysokości, na jakiej dokonano obliczenia obwodu usuniętego drzewa uniemożliwia prawidłowe wyliczenie kary administracyjnej, mając zaś na uwadze wysokość nałożonej na skarżącego kary administracyjnej jakakolwiek dowolność w jej ustalaniu jest niedopuszczalna.

Zdaniem odwołującego organ pierwszej instancji zaniechał także rozważenia i oceny całego materiału dowodowego w sprawie, a w szczególności nie ustosunkował się do istotnych różnic w zeznaniach świadków, do wieku drzew, ich gatunku, ilości usuniętych drzew, a także czy w istocie usunięto drzewa czy też "chaszcze", nie będące jeszcze drzewami w rozumieniu przepisu art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody. Organ pierwszej instancji nie dokonał nadto własnej oceny dowodu w postaci opinii biegłego, w szczególności co do wieku drzew, bezkrytycznie przyjmując za wiarygodne i przesądzające ustalenia zawarte w opinii biegłego. Nie przeprowadził także rozprawy administracyjnej na okoliczność sporządzenia nowej (drugiej) opinii w sprawie, co niewątpliwie znacząco ograniczyło uprawnienia odwołującego, jako strony postępowania, do bezpośredniego zadawania biegłym pytań i składania wyjaśnień.

Odwołujący podkreślił, iż przeprowadzone przez organ pierwszej instancji postępowanie wyjaśniające, w tym zebrane dowody z zeznań świadków, nie przyczyniły się do rozstrzygnięcia podstawowych kwestii w sprawie, tj. czy usunięto drzewa czy też krzaki, wieku drzew (krzaków), i rodzaju (drzewa owocowe) a zatem i kwestii istnienia bądź nie obowiązku uzyskania zezwolenia na ich usunięcie. Powołując się na orzeczenie WSA w Krakowie z dnia 17 września 2007r. sygn.akt II SA/Kr 1029/905, podkreślił, iż obwód pni wyciętych drzew musi być w postępowaniu administracyjnym ustalony precyzyjnie, bowiem jest on podstawą ustalenia wysokości nałożonej kary, zatem nie można poczynić takich precyzyjnych ustaleń nie dysponując pniami wyciętych drzew.

Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. na podstawie art. 138 §1 pkt 1 w związku z art. 139 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Wskazując na zasadność utrzymanej w mocy decyzji organu I instancji Kolegium powtórzyło, iż zgodnie z art. 89 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, administracyjną karę pieniężną ustala się, z zastrzeżeniem ust. 5, w wysokości trzykrotnej opłaty za usunięcie drzew lub krzewów ustalonej na podstawie stawek, o których mowa w art. 85 ust. 4 pkt 1, ust. 5 i 6 ustawy. Natomiast jeżeli ustalenie obwodu lub gatunku zniszczonego lub usuniętego bez zezwolenia drzewa jest niemożliwe, z powodu wykarczowania pnia i braku kłody, dane do wyliczenia administracyjnej kary pieniężnej ustala się na podstawie informacji zebranych w toku postępowania administracyjnego, powiększając ją o 50% (ust. 2 art. 89 ustawy). Jeżeli ustalenie obwodu zniszczonego lub usuniętego bez zezwolenia drzewa jest niemożliwe, z powodu braku kłody, obwód do wyliczenia administracyjnej kary pieniężnej ustala się, przyjmując najmniejszy promień pnia i pomniejszając wyliczony obwód o 10% (ust. 3 art. 89 ustawy).

Kolegium wyjaśniło, iż regułą będzie przyjmowanie za podstawę obliczenia kary, faktycznego obwodu pnia usuniętego drzewa. Wynika to z postanowień art. 89 ust. 2 ustawy, w którym określono, że dopiero w przypadku wykarczowania pnia i braku kłody, znajdują zastosowanie pozostałe metody ustalania obwodu pnia usuniętego drzewa. W przedmiotowej sprawie oględziny przeprowadzone w dniu 14 maja 2007 r., przy udziale skarżącego, nie przyniosły i nie mogły przynieść zamierzonych rezultatów w postaci ustalenia gatunku, ilości, wieku i obwodów usuniętych drzew mierzonych na wysokości 130 cm, bowiem od dnia, w którym Strażnicy Straży Miejskiej stwierdzili na nieruchomości usuwanie i usunięcie drzew do dnia oględzin upłynął znaczny czas. Protokół ten zawierał jedynie opis samej nieruchomości i pozostałych na niej drzew gatunku dąb, lilak i sosna. Wynika z niego też, iż na nieruchomości widoczne były wgłębienia w glebie i szczątkowe ślady korzeni drzew. Kolegium wyjaśniło, iż wobec braku na działce elementów usuniętych drzew (pnie i kłody), stan faktyczny i cechy drzew należało odtworzyć na podstawie innych dowodów, takimi dowodami były notatka funkcjonariuszy Straży Miejskiej z dnia 5 kwietnia 2007r., dokumentacja fotograficzna, zeznania świadków, dwie specjalistyczne opinie biegłych. Kolegium wskazało, iż wobec ustalenia stanu faktycznego i cech drzew na podstawie innych dowodów niż protokół oględzin miejsc wycinki, administracyjną karę ustalono na podstawie art. 89 ust. 1 i ust. 2 ustawy.

W ocenie Kolegium nie są zasadne zarzuty odwołania dotyczące naruszenia przez organ I instancji zasad postępowania administracyjnego a także przepisów K.p.a. regulujących kwestie postępowania dowodowego. W przedmiotowej sprawie zebrano i w sposób szczegółowy rozpatrzono całość materiału dowodowego, który w danych warunkach możliwy był do zebrania. W kwestii zastrzeżeń do opinii biegłego wskazał, iż pojawiały się one za każdym razem na etapie wnoszonych odwołań od rozstrzygnięć organu I instancji. Wyjaśnił, iż fakt, że biegli nie przeprowadzili oględzin nieruchomości, z której usunięto drzewa, a opinię co do gatunku drzew i ich wieku wydali na podstawie dokumentacji fotograficznej, a także innych informacji zebranych w trakcie postępowania (np. notatka służbowa Strażnika Straży Miejskiej), nie może podważać wartości dowodowej tychże opinii, bowiem to poprzez działania skarżącego doszło do nieuprawnionego usunięcia drzew z nieruchomości, skutkiem czego gatunek i wiek drzew można było ustalać jedynie w oparciu o inne dowody.

W odpowiedzi na zarzut strony, jakoby organ I instancji w swoich rozstrzygnięciach przyjmował różne ilości drzew, ich obwodów, co wpływało na ustalaną wysokość kary administracyjnej, organ odwoławczy wskazał, iż rozbieżności te wynikały z wątpliwości tego organu co do okoliczności faktycznych sprawy, wyjaśnianych w trakcie postępowania.

Reasumując organ wywiódł, iż ilość danego gatunku drzew oraz obwody ich pni zostały zasadnie przyjęte przez organ I instancji na podstawie notatki Strażnika Straży Miejskiej z dnia 5 kwietnia 2007 r. Brak podpisu skarżącego pod tą notatką nie oznacza jednak, iż nie może mieć ona mocy dowodowej przy ustalaniu, na podstawie art. 89 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody, stanu faktycznego. Notatka ta, jak wynika z akt sprawy, została spisana na podstawie ustaleń Strażnika Miejskiego poczynionych w trakcie interwencji w dniu 29 marca 2007 r. Natomiast wiek drzew i ich gatunek potwierdzają opinie biegłych.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi J. D. zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 8, art. 9, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a., w tym m.in. podstawowych zasad postępowania administracyjnego, a w szczególności zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, zasady praworządności, zasady prawdy obiektywnej oraz zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Nadto naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 89 ust. 1 w zw. z art. 85 ust. 1, 2 i 4 ustawy o ochronie przyrody oraz § 2 rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz za zniszczenie terenów zieleni, zadrzewień albo drzew lub krzewów. Odwołujący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania w sprawie.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W rozumieniu powyższych przepisów, zadaniem sądu administracyjnego jest ocena, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz z przepisami proceduralnymi, regulującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Kontrolując zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r., utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...]r., Sąd nie dopatrzył się uchybień, które obligowałyby do wyeliminowania przedmiotowego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego.

Podstawą faktyczną wydanej decyzji było ustalenie, iż skarżący J. D. usunął z terenu swojej nieruchomości 22 sztuki drzew, przy czym uczynił to wbrew wynikającemu z art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, obowiązkowi uzyskania zezwolenia wydanego właściwy organ administracji publicznej. Okoliczność podjęcia działań zmierzających do usunięcia i faktyczne, ostateczne usunięcie przedmiotowych drzew znajduje odzwierciedlenie w zgromadzonym w aktach sprawy materiale dowodowym. Ustalenie to potwierdza przede wszystkim notatka sporządzona w dniu 5 kwietnia 2007r. przez funkcjonariuszy Straży Miejskiej, którzy przybyli na interwencję na teren działki skarżącego w dniu 29 marca 2007r. Strona skarżąca obecna była w trakcie interwencji, jednakże nie uczestniczyła w niej czynnie. Z notatki tej wynika, iż drzewa wyrwano wraz z korzeniami za pomocą ciągnika, na ziemi leżały 22 sztuki drzew gatunku dąb (17sztuk) i brzoza (5 sztuk). Dokument ten przedstawia również wyliczenia obwodu usuniętych drzew, mierzonych na wysokości 130 cm. W trakcie interwencji funkcjonariusz sporządził również dokumentację fotograficzną odzwierciedlającą przeprowadzane na nieruchomości działania jej właściciela. Na uwagę zasługuje fakt, iż skarżący nie kwestionuje, iż w dniu 29 marca 2007r. usunął ze swojej działki drzewa, przy czym oświadcza, iż usunięte brzozy nie miały 5 lat, ponieważ były małe i nie usuwał dębów. Skarżący przyznał, iż nie występował o zezwolenie na usunięcie drzew, ale pozostaje na stanowisko, iż usunął krzewy i chwasty w celu uporządkowania terenu. Fakt usunięcia drzew został potwierdzony także przez M. R., który pomagał skarżącemu w trakcie prac przy pomocy ciągnika. Świadek zeznał, iż do usunięcia było około 10 drzew w wieku 5-7 lat, pozostałe drzewa to samosiejki, które rosły w nieładzie, potwierdził, iż w trakcie prac miała miejsce interwencja Straży Miejskiej. Powyższe ustalenia znalazły również potwierdzenie w zeznaniach pozostałych świadków, w tym D. S., która oświadczyła, iż na działce rosły drzewa samosiejki takie jak brzozy, dęby, jak też w zeznaniach drugiego funkcjonariusza biorącego udział w interwencji, który potwierdził ustalenia znajdujące odzwierciedlenie w notatce służbowej z dnia 5 kwietnia 2007r. Reasumując powyższe należy podzielić stanowisko organów administracji, iż w dniu 29 marca 2007r. J. D. bez wymaganego zezwolenia usunął ze swojej nieruchomości drzewa. W tej sytuacji organ obowiązany był wymierzyć karę pieniężną, o której stanowi art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody. Przewiduje on, iż prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia.

W konsekwencji ustalenia, iż doszło do niezgodnego z prawem usunięcia drzew organ podjął czynności wyjaśniające w celu ustalenia wysokości nałożonej kary administracyjnej. W tym zakresie organ prawidłowo oparł się na art. 89 ust.2 w/w ustawy, który stanowi, iż jeżeli ustalenie obwodu lub gatunku zniszczonego lub usuniętego bez zezwolenia drzewa jest niemożliwe, z powodu wykarczowania pnia i braku kłody, dane do wyliczenia administracyjnej kary pieniężnej ustala się na podstawie informacji zebranych w toku postępowania administracyjnego, powiększając ja o 50%. W niniejszej sprawie przedmiotowa kara została wyliczona na podstawie danych wynikających z przywołanej już notatki służbowej z dnia 5 kwietnia 2007r., towarzyszącej jej dokumentacji fotograficznej, jak również dwóch opinii biegłych. Wbrew stanowisku skarżącego powyższym dowodom nie sposób odmówić wiarygodności. Notatka służbowa sporządzona została przez funkcjonariusza Straży Miejskiej, który posiadał wiedzę konieczną do prawidłowego przeprowadzenia pomiarów, w pełni odzwierciedla zarówno sam fakt usunięcia drzew jak również ich charakterystykę. Informacje zawarte w przywołanej notatce znajdują odzwierciedlenie w sporządzonych dla potrzeb sprawy opinii biegłych. Z opinii pierwszego biegłego, opartej na dokumentacji fotograficznej wynika, iż widoczne na zdjęciach drzewa są w wieku powyżej 5 lat, nadto analiza zdjęć pozwoliła określić, iż usunięte drzewa to brzozy i dęby. Wskazuje na to charakterystyczny wygląd pni i koron drzew, takie jak kształt pnia, kolor i struktura kory, kształt korony i występujące na niektórych egzemplarzach liście. W opinii drugiego biegłego również opartej na fotograficznej dokumentacji i notatce służbowej czytamy, iż bez wątpienia usuniętymi drzewami były drzewa z gatunku dąb i brzoza, które miały "z bardzo duża dozą prawdopodobieństwa wiek w przedziale 10-30 lat, a z całą pewnością powyższej 5 lat". Biegły wyjaśnił, iż wnioski swoje wysnuł porównując parametry, obwody drzew wskazane w notatce służbowej z danymi zawartymi w tablicach miąższości drzew stojących oraz miąższości drewna okrągłego. Zaznaczył, iż określenie gatunku i rodzaju spornych drzew nie nastręczało trudności, ponieważ zarówno brzoza jak i dąb należą do pospolitych gatunków drzew.

W oparciu o przywołane dowody organ prawidłowo przyjął, iż z nieruchomości skarżącego usunięte zostały 22 sztuki drzew, z tego 5 brzóz i 17 dębów, wszystkie w wieku ponad 5 lat o wymiarach obwodów pni precyzyjnie mierzonych na wysokości 130 cm a wyliczonych w notatce służbowej z dnia 5 kwietnia 2007r. Wszystkie te materiały stanowią informacje zebrane w toku postępowania administracyjnego stanowiące podstawę wyliczenia administracyjnej kary pieniężnej, stosownie do przywołanego art. 89 ust. 2 ustawy.

W tym miejscu zaznaczyć należy, iż co do zasady administracyjną karę pieniężną, jak wynika z § 2 Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 września 2004r. w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz za zniszczenie terenów zieleni, zadrzewień albo drzew lub krzewów, nakłada się po stwierdzeniu usunięcia drzewa bez wymaganego zezwolenia oraz po przeprowadzeniu oględzin, z których sporządza się protokół. Ustalenia zawarte w takim protokole są wiążące dla organu. Niemniej jednak w niniejszej sprawie nie było możliwe przeprowadzenie takich oględzin, a to z uwagi na ustalenie, iż skarżący oczyścił nieruchomość z pni, gałęzi, a tym samym uniemożliwił przeprowadzenie oględzin a w konsekwencji spisania protokołu. Organ I instancji powziął natomiast informacje o nieuprawnionym usunięciu drzew już po ich usunięciu. W tej sytuacji podstawą wyliczenia kary zasadnie stały się wszystkie inne informacje zebrane w toku postępowania. Owszem, organ podjął próbę przeprowadzenia oględzin, które odbyły się w dniu 14 maja 2009r., jednakże wobec faktu, iż skarżący usunął w całości wszystkie wyrwane i pocięte drzewa, czym uniemożliwił ustalenie stanu faktycznego sprawy stosownie do art. 89 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, protokół z oględzin zawiera jedynie opis nieruchomości, pozostałych na niej drzew rosnących. Wynika z niego także, iż na nieruchomości widoczne były wgłębienia w glebie i szczątkowe ślady korzeni drzew. Fakt uprzątnięcia przez skarżącego nieruchomości znajduje potwierdzenie w zeznaniach świadka T.W., któremu skarżący zlecił wytyczenie linii ogrodzenia, który wyjaśnił, iż w trakcie pobytu na nieruchomości, około 5 kwietnia 2007r. działka była uprzątnięta, nie było widocznych na niej leżących drzew, nie zauważył też śladów usuwania drzew. Z uwagi na takie działanie skarżącego organ nie był w stanie dokonać ustaleń po myśli art. 89 ust. 1 ustawy i uprawniony, a wręcz obowiązany był sięgnąć do innych dowodów w sprawie, nie jest bowiem dopuszczalne niesankcjonowanie niezgodnego z prawem usunięcie drzew.

Reasumując, Sąd w składzie orzekającym w niniejszej prawie, w pełni podzielił ustalenia faktyczne i prawne poczynione przez organy administracji publicznej. Sąd rozpatrując przebieg postępowania dowodowego, prowadzonego w sprawie nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa. Podejmowane przez organ czynności były zgodne z obowiązującymi przepisami prawa i nie można postawić im zarzutu dowolności, gdyż zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte na rzetelnie zebranym materiale dowodowym, obiektywnie ocenionym, a wysnute wnioski organu znajdują odzwierciedlenie w tym materiale. Organ zrekonstruował przebieg wydarzeń i zweryfikował wszystkie przesłanki decyzji wydanej na podstawie art. 89 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody.

Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

ar