Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1195/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-04-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 50 ust 1 pkt 1, 4, art. 51 ust 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant specjalista Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją Wójta Gminy P. z dnia [...] r. udzielono A. K. i S. K. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego na działce nr 1 przy ul. [...] w P. W związku ze skargą M. K., w dniu 30 września 2005 r. przeprowadzono oględziny nieruchomości, w trakcie których stwierdzono, że roboty budowlane prowadzone są niezgodnie z warunkami pozwolenia na budowę poprzez zmianę konstrukcji dachu i zwiększenie charakterystycznych parametrów budynku. Stwierdzono też brak zgłaszania rozpoczęcia robót, brak kierownika budowy i dziennika budowy.

W tej sytuacji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] postanowieniem z dnia [...] r. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 4 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, wstrzymał prowadzenie robót i nałożył na inwestorów obowiązek dostarczenia ich inwentaryzacji oraz oceny stanu technicznego.

Następnie jednak organ nadzoru budowlanego postanowieniem z dnia [...] r. zawiesił postępowanie w związku z wszczęciem postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Decyzją z dnia [...] r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność tejże decyzji z powodu sporządzenia projektu budowlanego przez osobę nie legitymującą się właściwymi uprawnieniami.

Postanowieniem z dnia [...] r. organ I instancji podjął zawieszone postępowanie, zaś po przeprowadzeniu kolejnych oględzin w dniu 28 września 2010 r., postanowieniem z dnia [...] r. na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy – Prawo budowlane, wstrzymał roboty budowlane i nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia zaświadczenia Wójta Gminy P. o zgodności budowy z ustaleniami planu miejscowego. Żądane zaświadczenie inwestorzy przedłożyli. Wówczas decyzją z dnia [...] r. PINB nakazał inwestorom zaniechanie dalszych robót budowlanych. Wskutek odwołania skarżącego decyzją z dnia [...] r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił powyższe rozstrzygnięcie, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.

Kolejną decyzją z dnia [...] r. PINB powtórnie nakazał jednak zaniechanie dalszych robót budowlanych. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność tej decyzji na mocy decyzji z dnia [...] r.

Po przeprowadzeniu oględzin w dniu 6 maja 2013 r., PINB decyzją z dnia [...] r. nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia projektu budowlanego doprowadzenia ściany szczytowej rozbudowanego i nadbudowanego budynku do stanu zgodnego z prawem. W wyniku uchylenia tej decyzji przez organ odwoławczy na mocy decyzji z dnia [...] r., PINB decyzją z dnia [...] r. nałożył na inwestorów obowiązek zlikwidowania fragmentu połaci dachu wystające poza obrys północnej ściany szczytowej przedmiotowego budynku, usytuowanego w granicy z działką skarżącego nr 2 i zabezpieczenia go do odporności pożarowej EI60, zgodnie z przedłożoną dokumentacją, sporządzoną przez J. D., stanowiącą integralną część decyzji. Jednakże decyzja ta została uchylona przez organ odwoławczy i sprawę przekazano do ponownego rozpoznania na mocy decyzji z dnia [...] r. Po kolejnym rozpoznaniu sprawy PINB decyzją z dnia [...] r. powtórnie nałożył na inwestorów taki sam obowiązek. Decyzja ta została uchylona, a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia decyzją WINB z dnia [...] r. Organ odwoławczy polecił ponowne oględziny nieruchomości, zaktualizowanie kręgu stron postępowania oraz zbadanie uprawnień autora rysunków, stanowiących załącznik do uchylonej decyzji oraz uzupełnienie tych rysunków o część opisaną z uwzględnieniem wpływu wskazanych do wykonania robót na odwodnienie budynku.

Po kolejnym rozpoznaniu sprawy PINB decyzją z dnia [...] r. nr [...], podjętą na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), powtórnie nałożył na inwestorów obowiązek zlikwidowania fragmentu połaci dachu wystającej poza obrys ściany szczytowej, usytuowanej w granicy z działką skarżącego i zabezpieczenie go do odporności pożarowej EI60, zgodnie z przedłożonymi rysunkami, sporządzonymi przez J. D., legitymującego się uprawnieniami do projektowania bez ograniczeń w specjalności kontr. – bud., uzgodnionymi z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych J. R. – terminie 2 miesięcy od uprawomocnienia się decyzji.

W uzasadnieniu organ I instancji powołując się na wynik przeprowadzonych z udziałem stron oględzin z dnia 30 kwietnia 2015 r. podał, że przeprowadzone oględziny wykazały, że stan faktyczny opisany w protokole oględzin z dnia 6 maja 2013 r. nie uległ zmianie. Nie są też wykonywane żadne roboty budowlane. Ponadto Rysunki rozwiązania technicznego doprowadzenia ściany szczytowej budynku mieszkalnego do stanu zgodnego z przepisami, zostały uzupełnione o opis w zakresie odprowadzania wód opadowych z dachu, z którego wynika, że wskazane do wykonania roboty nie będą miały wpływu na pogorszenie istniejącego odwodnienia dachu ani stosunków wodnych na działkach sąsiednich.

Do akt dołączono również kopię uprawnień mgr inż. J. D., które potwierdzają jego uprawnienia figurujące na pieczęci.

Po uzupełnieniu postępowania i po ponownym rozpatrzeniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] stwierdził, że po wykonaniu ściany oddzielenia przeciwpożarowego nadbudowany budynek mieszkalny będzie spełniał obowiązujące przepisy warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Stwierdził również, że budowa zgodna jest z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Zgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego potwierdzona została zaświadczeniem Wójta Gminy P. z dnia [...] r. i wypisem z m.p.z.p. Organ ustalił, że nadbudowa została wykonana o 1 kondygnację (poddasze użytkowe) w obrysie istniejącego starego budynku mieszkalnego usytuowanego w granicy stanowiącej własność M. K., a rozbudowa polegająca w istocie na wybudowaniu nowej ściany wzdłuż istniejących schodów wejściowych i ściany istniejącego ganku z przedłużeniem jej na całą długość budynku (dowód: inwentaryzacja budynku przez rozbudową), nie przylega do działki M. K. lecz do działki nr 3 stanowiącej własność inwestora (dowód: szkic sytuacyjny sporządzony w protokole 6 maja 2013 r.).

Ściana nadbudowanego budynku zwrócona w kierunku działki M. K. nie posiada otworów okiennych i drzwiowych, jedynie okap dachu wystający poza ścianę graniczną (dowód: zdjęcia fot. karty nr 34, 35 i 36). Budynek usytuowany jest w odległości 5,10 m od budynku mieszkalnego M. K. ze ścianami z bali drewnianych i garażu murowanego dobudowanego do budynku mieszkalnego od strony zachodniej z tym, że budynek mieszkalny drewniany M. K. tylko na długości 2,20 m usytuowany jest w odległości 5,10 m od budynku inwestorów, a na długości 1,5 m w odległości 9,13 m. Pozostała część budynku M. K. tj. na długości około 4,30 nie znajduje się naprzeciwko budynku inwestorów.

Analiza przepisu § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, pozwoliła uznać, że wykonana nadbudowa i rozbudowa budynku jest zgodna z przepisami § 12 ust. 3 pkt 3 cyt. rozporządzenia. W/w przepisy dopuszczają nadbudowę istniejącego budynku usytuowanego w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 (tj. 3 i 4 m) od granicy sąsiedniej działki o nie więcej niż jedną kondygnację przy czym w nadbudowanej ścianie zlokalizowanej w odległości mniejszej niż 4,0 m nie może być otworów okiennych i drzwiowych. W przedmiotowym przypadku obiekt został nadbudowany o jedną kondygnację, która stanowi poddasze użytkowe budynku, a w ścianie usytuowanej w granicy nie ma żadnych otworów okiennych i drzwiowych.

Z kolei w myśl przepisu § 272 warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki powinien mieć od strony sąsiedniej działki ścianę oddzielenia przeciwpożarowego.

Ściana przedmiotowego budynku mieszkalnego usytuowana w granicy, nie spełnia wymogów ściany p.poż. określonych w przepisach. Jednakże zdaniem organu, po wykonaniu nakazanych robót budowlanych, uzgodnionych z rzeczoznawcą p.poż., obiekt zostanie doprowadzony do zgodności z przepisami § 272 warunków technicznych.

Dokonano również analizy, czy budynek przesłania naturalne oświetlenie pomieszczeń mieszkalnych w budynku sąsiednim, o którym mowa w § 13 warunków technicznych.

Budynek mieszkalny M. K. o długości około 8,0 m znajduje się naprzeciwko budynku inwestorów w odległości 5,1 m tylko w części tj. na długości 2,2 m. W tej części ściany zwróconej w kierunku budynku inwestorów nie ma otworów okiennych. Jedyny otwór okienny w tej ścianie nie jest przesłaniany przez przedmiotowy budynek. Między ramionami kąta 600 wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany budynku na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się bowiem przesłaniająca część budynku inwestorów (dowód: szkic sporządzony w protokole z dnia 6 maja 2013 r. i zdjęcia fot. wykonane około 14 godziny karta nr 68 z zał. fot. 1).

Tak, więc przepisy § 13 warunków technicznych, dotyczące naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi nie zostały naruszone. Nadto, organ I instancji podkreślił, że rozbudowa i nadbudowa budynku wykonana została w okresie ważności pozwolenia na budowę. Inwestor realizując inwestycję w okresie ważności pozwolenia na budowę dokonał niewielkiego odstępstwa od projektu w zakresie konstrukcji dachu, w celu ulepszenia funkcji poddasza i wyglądu budynku, nie wykonano ściany szczytowej zwróconej w kierunku działki sąsiada jako ściany p.poż.

Z uwagi na utratę ważności pozwolenia na budowę nie było możliwe usankcjonowanie zmian poprzez zatwierdzenie projektu zamiennego, lecz wdrożone zostało postępowanie w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Organ ustalił też, że inwestorzy od dnia 20 września 2005 r. tj. po stwierdzeniu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej nieważności decyzji Wójta Gminy P. o pozwoleniu na budowę, nie prowadzili i nie prowadzą żadnych robót budowlanych objętych pozwoleniem na budowę. Na przełomie maja i czerwca 2011 r. wymienili jedynie, za zgłoszeniem do Starostwa Powiatowego, istniejące prowizoryczne okna na poddaszu dokonanej nadbudowy (dowód: potwierdzenie przyjęcia zgłoszenia znak [...] karta nr 68 zał. 2). Zdaniem organu, sprawa rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego jest więc dostatecznie wyjaśniona do podjętego rozstrzygnięcia. Sprawa jest wyjaśniona w aspekcie przepisów prawa materialnego – to jest Prawa budowlanego, przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym tj. ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki. Nie ma więc żadnych przeszkód do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia. Stąd należało orzec jak w sentencji decyzji i nałożeniu obowiązków.

W odwołaniu od decyzji M. K. jako właściciel działki sąsiedniej, w której granicy usytuowany jest przedmiotowy budynek, domagał się jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, zarzucając naruszenie:

1) art. 80 kpa – poprzez ponowne odwołanie się przez organ I instancji do decyzji o pozwoleniu na budowę, której stwierdzono nieważność i ponowne oparcie rozstrzygnięcia na zakwestionowanym przez organ odwoławczy dokumencie, przedłożonym przez inwestorów,

2) art. 107 § 1 i § 3 kpa,

3) art. 7, 8, 77 § 1 i 80 kpa – poprzez nienależyte wyjaśnienie sprawy i dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego.

Zdaniem odwołującego się, z uwagi na fakt przeprowadzenia budowy niezgodnie z udzielonym pozwoleniem i przepisami (brak zgłoszenia rozpoczęcia budowy, brak kierownika budowy i dziennika budowy) rozpoznanie sprawy winno nastąpić w trybie istotnego odstępstwa od udzielonego pozwolenia na budowę i zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 1 – Prawa budowlanego, nakazać doprowadzenie budynku do stanu poprzedniego.

Odwołujący się zarzucił też brak oceny spornej nadbudowy z wszystkimi przepisami prawa budowlanego, a jedynie rozp. w sprawie warunków technicznych ... i podniósł, że wbrew ustaleniom organu I instancji, inwestorzy dokonali także ocieplenia ścian wewnątrz budynku, co świadczy o stałym przeprowadzaniu robót.

Jednakże zaskarżoną decyzją odwołania nie uwzględniono. Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, organ odwoławczy po zrelacjonowaniu przebiegu dotychczasowego postępowania, stwierdził bowiem, że w niniejszej sprawie prawidłowo zastosowano tryb z art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane jako konsekwencję wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę, gdyż możliwe jest doprowadzenie realizowanej inwestycji do stanu zgodnego z prawem na podstawie przedłożonej przez inwestorów dokumentacji, uzupełnionej w kopię decyzji o nadaniu jej autorowi uprawnień budowlanych oraz część opisową.

Inwestycja nie narusza zaś innych przepisów o warunkach technicznych w zakresie lokalizacji otworów okiennych, odległości (poza wystającym fragmentem połaci dachowej) oraz przesłaniania, a także zapisów planu miejscowego. Zdaniem organu II instancji, zebrany materiał dowodowy świadczy też, że od 2005 roku nie były prowadzone prace, z wyjątkiem zgłoszonej wymiany stolarki okiennej.

Stąd też odwołania nie uwzględniono.

W skardze na decyzję ostateczną M. K. ponowił zarzuty naruszenia art. 7, 8, 77 § 1 i 80 kpa i art. 107 § 1 i 3 kpa, zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Nadto, zarzucił naruszenie art. 84 § 1 w zw. z art. 138 § 2 i art. 136 kpa – poprzez nie zasięgnięcie opinii biegłego z zakresu budownictwa celem oceny zgodności nadbudowy z przepisami, jako że przedłożony przez inwestorów dokument nie może stanowić takiego dowodu, na co wskazywał w toku postępowania także organ odwoławczy w poprzednich decyzjach, zaś nadbudowę zrealizowano na fundamentach starego budynku gospodarczego. Zdaniem skarżącego, opinia przedłożona na zlecenie strony nie ma waloru opinii biegłego, którego winien powołać organ administracji.

Na tej podstawie skarżący domagał się uchylenia decyzji organów obydwu instancji i zasądzenia kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

W kolejnym piśmie z dnia 15 marca 2016 r. skarżący zakwestionował rzetelność dokumentacji, przedłożonej przez inwestorów, ferując szereg zarzutów pod adresem jej autora jako osobiście zaangażowanego w sprawę. Jego zdaniem, organ nadzoru budowlanego dąży usilnie do zalegalizowania samowoli budowlanej bez uiszczenia opłaty legalizacyjnej wskutek powiązań rodzinnych inwestorów z władzami gminy. Zarzucił, że dach budynku przekracza granicę jego działki i powoduje zacienienie.

W toku rozprawy sądowej pełnomocnik skarżącego podtrzymała skargę.

Pełnomocnik inwestorów wniosła o oddalenie skargi, bowiem jej zdaniem sprawa została wyjaśniona w toku długoletniego postępowania, w trakcie którego złożyli dziennik budowy z wpisami kierownika budowy oraz orzeczenie techniczne co do stanu fundamentów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona.

Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem prawa materialnego, ani też organy administracji obu instancji w toku kolejnego rozpoznania sprawy nie uchybiły regułom procedury w stopniu skutkującym wznowieniem postępowania, bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie prawidłowo wdrożono tryb z art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane, wyżej powołanej (obecnie – Dz. U z 2016 r., poz. 290), jako konsekwencję stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Istotny jest fakt, że roboty budowlane, polegające na nadbudowie i rozbudowie obiektu budowlanego prowadzone były w okresie ważności pozwolenia na budowę, zaś do wyeliminowania decyzji w tym przedmiocie z obrotu prawnego doszło dopiero w 2010 r. Aczkolwiek skarżący kwestionuje ustalenia organów obydwu instancji, że po stwierdzeniu nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę inwestorzy dokonali w istniejącym budynku jedynie wymiany stolarki okiennej na podstawie zgłoszenia robót, do którego właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, podnosząc że dokonano również ocieplenia ścian wewnątrz budynku, to kwestia ta nie ma znaczenia dla wyniku sprawy, bowiem tego rodzaju roboty nie stanowią budowy obiektu budowlanego lub jego części, wymagającej pozwolenia, bądź zgłoszenia, a zatem nie podlegają reglamentacji Prawa budowlanego w świetle art. 28 – 30 tej ustawy.

Nie ma też prawnego znaczenia fakt, że roboty te przeprowadzono z odstępstwami od udzielonego pozwolenia na budowę, zmieniając konstrukcję dachu, co spowodowało przekroczenie granicy działki skarżącego, nabytej przez niego później. Rozbudowa budynku została zaś zrealizowana w kierunku działki, którą z kolei nabyli inwestorzy w toku posterowania przed organami nadzoru budowlanego, co dokumentuje przedłożony przez nich akt notarialny umowy kupna.

Tego rodzaju przypadek należy kwalifikować jako prowadzenie robót bez wymaganego pozwolenia na budowę, inny niż określony w art. 48 ust. 1 lub art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego, dotyczący sytuacji, gdy inwestor w ogóle nie legitymował się ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. Jedynie wówczas legalizacja budowy uzależniona jest od uiszczenia opłaty.

Inaczej jednak ustawodawca potraktował inwestorów, którzy bądź dopuścili się odstępstwa od udzielonego pozwolenia, bądź też prowadzili budowę w okresie ważności decyzji, następnie wyeliminowanej z obrotu prawnego, w nadzwyczajnych trybach. Najdalej idący skutek prawny rodzi zaś stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, powodujące jej wzruszenie ex tunc jako wynik wadliwego działania organu administracji, którego konsekwencji nie może ponosić strona. Wówczas nie jest możliwe prowadzenie postępowania w dwóch trybach, a mianowicie z art. 50 ust. 1 pkt 1 oraz pkt 4 Prawa budowlanego.

Zresztą, w obu tych przypadkach ustawodawca nie przewidział opłaty legalizacyjnej, lecz jedynie różne nakazy z art. 51 ust. 1 ustawy, które zawsze są uzależnione od możliwości doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem.

Zdaniem sądu administracyjnego, zebrany w toku długotrwałego postępowania materiał dowodowy potwierdza stanowisko organów nadzoru budowlanego, że przedmiotowe roboty nie naruszają ani przepisów o planowaniu przestrzennym, ani też wymogów prawa budowlanego, przez które należy rozumieć przepisy ustawy oraz aktów wykonawczych do tej ustawy.

Inwestorzy na wezwanie organu przedłożyli wszak dziennik budowy, zawierający wpisy jej kierownika oraz orzeczenie techniczne, zawarte w projekcie zamiennym z listopada 2005 r. (k. 4 i 6 tom I akt adm.), potwierdzające dobry stan techniczny budynku, w tym fundamentów. Zarzutów skarżącego co do stanu technicznego obiektu nie potwierdziły też wyniki kilkakrotnych oględzin.

Organy nadzoru budowlanego dokonały też analizy spełnienia wymogów rozp. w sprawie warunków technicznych..., wyżej powołanego (Dz. U. z 2015 r., poz. 1442), co wynika z motywów obydwu decyzji.

W toku oględzin z udziałem skarżącego dokonano pomiarów odległości pomiędzy budynkami oraz odległości od otworów okiennych w budynku skarżącego. Na tej podstawie prawidłowo stwierdzono spełnienie wymogów z § 13 rozp. Wyjaśnić też przyjdzie, że na gruncie prawa budowlanego ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich dotyczy jedynie zapewnienia naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, nie zaś nasłonecznienia terenu (działki) sąsiedniego, czy samego budynku na działce sąsiedniej. Roszczenia w tym względzie mogą być dochodzone jedynie przed sądem powszechnym w trybie ochrony prawa własności. Organy nadzoru budowlanego władne są zaś jedynie do wyegzekwowania wymogów, wynikających z przepisów techniczno-budowlanych. Wreszcie, skarżący nie przedłożył żadnego dowodu, podważającego stanowisko organów nadzoru budowlanego o spełnieniu warunków z § 13 rozp., np. w postaci opracowanej na jego zlecenie oceny technicznej, bądź ekspertyzy budowlanej.

Nie budzi wątpliwości zgodność nadbudowy z wymogami § 12 ust. 3 pkt 3 rozp., dopuszczającego nadbudowę budynku usytuowanego w granicy o jedną kondygnację. Jednak z mocy § 272 rozp., budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki powinien mieć od strony działki sąsiedniej ścianę oddzielenia przeciwpożarowego.

Sedno sporu sprowadza się do oceny mocy dowodowej rozwiązań technicznych, sporządzonych przez J. D. w uzgodnieniu z rzeczoznawcą p.poż. na zlecenie inwestorów.

Zdaniem skarżącego, dokument ten nie ma waloru opinii biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 kpa w świetle przywołanego w skardze orzecznictwa sądowego, jako że niezbędne było powołanie przez organ biegłego z zakresu budownictwa. Zdaniem składu orzekającego, zarzut w tym względzie jest jednak nieuzasadniony. Tryb zasięgania opinii biegłego przez organy nadzoru budowlanego reguluje bowiem nie art. 84 § 1 kpa, lecz przepis art. 81 c ust. 2 - 3 Prawa budowlanego. Jest to regulacja szczególna, a zatem w tym zakresie nie mają zastosowania ogólne reguły procedury administracyjnej. I tak, w razie uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych a także stanu technicznego obiektu budowlanego, organ może nałożyć w drodze postanowienia na inwestora obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Dopiero w razie niedostarczenia w wyznaczonym terminie żądanych ocen lub ekspertyz albo jeżeli nie wyjaśniają one dostatecznie sprawy, właściwy organ stosuje wykonanie zastępcze, zlecając ich wykonanie na koszt osoby zobowiązanej do ich dostarczenia. Oznacza to, że ustawodawca w pierwszym rzędzie wybór biegłego z zakresu budownictwa pozostawił inwestorowi. Organ nadzoru budowlanego jedynie nakłada na niego obowiązek dostarczenia opinii – oceny technicznej lub ekspertyzy i nie jest uprawniony do wyznaczenia osoby rzeczoznawcy. Dopiero w razie niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązku przez inwestora, organ powołuje wybranego przez siebie biegłego.

W tym stanie rzeczy brak podstaw prawnych do ferowania zarzutu naruszenia art. 84 § 1 kpa, a także art. 7, 8, 77 § 1 i 80 kpa z powodu nienależytego wyjaśnienia okoliczności sprawy, w sytuacji, gdy organy nadzoru budowlanego obu instancji oparły się na ocenie technicznej, dostarczonej przez inwestorów jako sporządzonej na ich zlecenie przez osobę legitymującą się odpowiednimi uprawnieniami, co wykazano w toku ponownego rozpoznania sprawy. Skoro organy rozpoznające sprawę nie dopatrzyły się braków oceny technicznej – po jej uzupełnieniu zgodnie z zaleceniami organu odwoławczego, zawartymi w poprzedniej decyzji kasacyjnej, ani też skarżący nie zanegował stanowiska biegłego, zarzucając jedynie brak powołania go przez organ, brak podstaw prawnych do ferowania zarzutów naruszenia reguł procedury administracyjnej, a w szczególności zasady swobodnej oceny dowodów z art. 80 kpa.

Zdaniem sądu administracyjnego, nie ma też prawnego znaczenia fakt, że w niniejszej sprawie inwestorzy przedłożyli sporną ocenę techniczną bez wydania przez organ I instancji postanowienia w trybie art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego. Na potrzebę wydania takiego postanowienia wskazał bowiem organ odwoławczy w decyzji kasacyjnej z dnia 9 września 2013 r., zaś inwestorzy wówczas z własnej inicjatywy złożyli taki dokument. Kwestia ta została wyjaśniona przez PINB w toku ponownego rozpatrzenia sprawy.

Zgodnie z kolejną decyzją kasacyjną, organ ten zbadał też uprawnienia budowlane autora opracowania. Ustalenia faktyczne w tym zakresie zostały zawarte w decyzjach organów obydwu instancji, będących przedmiotem kontroli sądowej. Zarzuty skarżącego co do osoby biegłego zawarte w piśmie z dnia 15 marca 2016 r. jako podniesione dopiero w toku postępowania sądowego, nie mogły zaś odnieść skutku, bowiem należało je podnieść przed organami administracji z żądaniem wyłączenia biegłego w trybie art. 84 § 2 kpa. Zarzut osobistego zaangażowania w sprawę nie stanowi też przesłanki wyłączenia biegłego w świetle art. 24 kpa.

Niniejsza sprawa prowadzona była przed organami nadzoru budowlanego, a nie samorządu gminnego, stąd też bez znaczenia prawnego są kwestie powiązań rodzinnych inwestorów z władzami gminy. Nadto, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 3 kpa, przesłankę wznowienia postępowania stanowi jedynie fakt wydania decyzji przez pracownika lub organ, podlegający wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27 kpa. Tego rodzaju okoliczności nie wynikają zaś z pisma skarżącego z dnia 15 marca 2016 r.

Gdy zaś idzie o podniesiony w tym piśmie zarzut przekroczenia granicy działki, to wszak wydany nakaz miał na celu zlikwidowanie fragmentu połaci dachowej i zabezpieczenia go do odporności pożarowej EI60, zgodnie z wymogami z § 272 warunków technicznych. Skoro zaś w drodze wykonania nakazanych przez organ robót, nastąpi doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, została spełniona ustawowa przesłanka z art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego.

Decyzje organów nadzoru budowlanego nie mają bowiem charakteru uznania administracyjnego, co oznacza, że nie było dopuszczalne wydanie nakazu rozbiórki nadbudowanej i rozbudowanej części budynku, bądź przywrócenia do stanu poprzedniego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy, czego domagał się skarżący. Jego sprzeciw przeciwko inwestycji mógł być rozpatrywany przez organy nadzoru budowlanego w ramach wymogów prawa budowlanego. W tym zaś aspekcie sprawa została należycie wyjaśniona i rozważona oraz prawidłowo rozstrzygnięta w drodze decyzji z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, spełniających wymogi z art. 107 § 1 i 3 kpa w zakresie uzasadnienia faktycznego i prawnego.

Z tych wszystkich względów nie stwierdzając naruszenia prawa wymienionego w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 tej ustawy.

ec