Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 636/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-01-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 10 ust. 1 pkt 7 i pkt 9, art. 17, art. 18,  art. 20,
journal: Dz.U. 2000 nr 14 poz 176
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity
article: art. 1, art. 3 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 oraz art. 200 w zw. z art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont (spr.) Sędzia WSA Dominik Mączyński Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2016r. sprawy ze skargi MZP na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów z odpłatnego zbycia papierów wartościowych (PIT-36) za 2007 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżących MZP kwotę [...] zł ( [...] złotych 00/100 ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] decyzją z dnia [...] października 2014 r., nr [...] na podstawie art. 9 ust. 1, art. 10 ust. 1 pkt 9, art. 11 ust. 1, art. 20 ust. 1 i art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w 2007 r., dalej: "u.p.d.f." oraz art. 72 § 1 pkt 1, art. 74a, art. 75 § 1, § 2 pkt 1 lit.a i § 3 oraz art. 207 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) - dalej "O.p." odmówił podatnikom A.X. i B.X. stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych.

Z uzasadnienia powyższej decyzji wynika, że w dniu [...] marca 2008 r. wpłynęło zeznanie podatników o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2007 (PIT-36), w którym wykazali podatek należny w wysokości [...] zł. Pismem z dnia [...] grudnia 2013 r. podatnik A.X. wniósł o stwierdzenie nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. w kwocie [...] zł i dokonanie zwrotu podatku wraz z należnymi odsetkami za okres od dnia wpływu środków na konto organu podatkowego do dnia zapłaty załączając do wniosku korektę zeznania PIT-36 wykazującą podatek należny w wysokości [...] zł. Podatnik wskazał na wyrok z dnia 09 czerwca 2011 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu sygn. akt I SA/Po 148/11 i następnie wyrok z dnia 26 lipca 2013 r. Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt II FSK 2378/11 stwierdzając w związku z tym, że wystarczające są dla uznania zasadności wniosku powołane w tych wyrokach oceny prawne.

Podatnicy na wezwanie organu podatkowego złożyli w dniu [...] marca 2014 r. korektę zeznania PIT-36, wykazując należny podatek w wysokości [...] zł.

Po rozpatrzeniu sprawy Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] wydał w dniu 29 października 2014 r. decyzję Nr [...] odmawiającą A.X. i B.X. stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT-36) za 2007r. Organ podatkowy otrzymane przez podatników odsetki ustawowe od nieterminowej płatności za akcje pracownicze "C" zakwalifikował do przychodów z art. 10 ust. 1 pkt 9 u.p.d.f.- to jest jako "przychód z innych źródeł".

W odwołaniach z dnia [...] listopada 2014 r. podatnicy wnieśli o zmianę decyzji w części dotyczącej odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym i orzeczenie jej zwrotu, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w [...]. Decyzji zarzucili naruszenie art. 10 ust. 1 pkt 9 u.p.d.f., poprzez uznanie, że zasądzone sądownie odsetki za zwłokę stanowią "przychód z innych źródeł" oraz art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.f., poprzez jego niezastosowanie. Podatnicy stanęli na stanowisku, że roszczenie o odsetki jest roszczeniem nierozerwalnie związanym z istnieniem należności głównej i z tego tytułu należy w kategoriach prawnych traktować je na równi z należnością główną. Jednocześnie, odsetki mają prawny walor odszkodowania i korzystają ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych.

Dyrektor Izby Skarbowej w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r., Nr [...], na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 O.p. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Z materiału dowodowego sprawy ocenianego przez organ odwoławczy wynika, że wyrokiem z dnia [...] lutego 2007 r. Sąd Rejonowy dla [...], sygn. akt [...] zasądził na rzecz A.X. zapłatę nieuregulowanych należności za akcje pracownicze "C", tj. kwotę [...] zł wraz z ustawowymi odsetkami w wysokości [...] zł.

Ze sporządzonej [...] przez "D" S.A. informacji PIT-8C o przychodach z innych źródeł oraz o niektórych dochodach z kapitałów pieniężnych za 2007 r. wynika, że A.X. otrzymał odsetki za zwłokę w kwocie [...] zł. Wypłata ustawowych odsetek nastąpiła w związku z nieterminowym wykonaniem umowy kupna-sprzedaży akcji, co nie nadaje temu przysporzeniu charakteru przychodu ze źródła, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 7 u.p.d.f., gdyż odsetki te miały znamiona rekompensaty za niewłaściwą realizację umowy. Ponieważ tego przychodu nie można zaliczyć do przychodów wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8 u.p.d.f., w tym do przychodów z kapitałów pieniężnych i praw majątkowych, a jednocześnie nie korzysta on ze zwolnienia z opodatkowania - za prawidłowe uznać należy zakwalifikowanie go do przychodów z innych źródeł (art. 10 ust. 1 pkt 9 u.p.d.f.).

Stosownie do treści art. 75 § 2 pkt 1 lit. a O.p., jeżeli podatnik w zeznaniu rocznym o wysokości osiągniętego dochodu wykazał zobowiązanie nienależne lub w wysokości większej od należnej i wpłacił zadeklarowany podatek, może złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku. W stanie faktycznym sprawy, nadpłata w podatku dochodowym od osób fizycznych nie wystąpiła. Zatem, wniosek o stwierdzenie nadpłaty w kwocie [...] zł, jest nieuzasadniony.

W skardze podatnicy domagali się zmiany decyzji i poprzedzającej jej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] w części dotyczącej odmowy podatnikom stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. w kwocie [...] zł, poprzez uznanie nadpłaty w całości za uzasadnioną i orzeczenie jej zwrotu na rzecz podatnika, zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie prawa materialnego, poprzez uznanie, że osiągnięty przez podatników przychód nosi znamiona, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 7 u.p.d.f. uzasadniając skargę stwierdzili, że organ podatkowy dokonuje dowolnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, a to w zależności od konkretnego zdarzenia. Charakter prawny zasądzonych w wyroku odsetek, i ich ścisłe powiązanie z należnością główną wskazuje, że dochody te można zaliczyć "do dochodów spraw majątkowych" (jeśli to nie prawa majątkowe, to trudno określić czym w istocie są). Organ odwoławczy błędnie stwierdza, że odsetki pomimo ich charakteru ubocznego i pochodnego względem wierzytelności głównej nie dzielą losu tej wierzytelności i powinny być zaliczone do odrębnej kategorii źródeł przychodu określonych w art. 10 ust. 1 pkt 9 u.p.d.f. Oznacza to, że organ podatkowy II instancji, dowolnie rozszerzył katalog źródeł dochodu w podatku dochodowym od osób fizycznych.

Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

W opinii sądu, otrzymanego przez podatnika w 2007 r. przychodu z tytułu wypłaty odsetek, na tle art. 17 i art. 18 u.p.d.f., które wskazują, jakie przychody uznawane są za przychody ze źródła "kapitały pieniężne" (art. 17) i "praw majątkowych" (art. 18), o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 7, a także art. 20 u.p.d.f. – określającego przychody z "innych źródeł", o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 tej ustawy, nie można zakwalifikować do przychodów z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 u.p.d.f. Na podstawie tych przepisów nie można przecież określić, do którego źródła przychodu należy zaliczyć odsetki z tytułu nieterminowego uregulowania należności za akcje (papiery wartościowe). Skoro odsetki, jako świadczenie akcesoryjne są bezpośrednio i ściśle związane z przychodem z tytułu odpłatnego zbycia akcji, skoro a odsetki te nie mogłyby powstać, gdyby nie obowiązek zapłaty ceny za akcje, przeto – w opinii sądu - brak podstaw do przyjęcia, że należność główna i odsetki za nieterminowe uiszczenie ceny za zbyte akcje, powinny być przypisane do dwóch odrębnych źródeł przychodów.

Odsetki jako świadczenie akcesoryjne powinny być przypisane do tego samego źródła co należność główna (por. m.in. wyroki NSA II FSK 702/12, II FSK 333/12, II FSK 115/12 - publ. www. orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że jeżeli przychód z odpłatnego zbycia akcji podlega podciągnięcia pod źródła przychodów, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 7 (tj. przychodów z kapitałów pieniężnych i praw majątkowych), to również odsetki za nieterminowe uiszczenie ceny za zbyte akcje powinny być przyporządkowane do tej kategorii źródeł przychodów.

Dlatego sąd stwierdza, że organy podatkowe obu instancji dokonały błędnej wykładni art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 u.p.d.f.

W opinii sądu zasądzonych wyrokiem sądu powszechnego odsetek za zwłokę również nie można rozpatrywać w kategoriach odszkodowania. W sytuacji gdy pozwany nie wykonał zobowiązania o charakterze pieniężnym, zapłata kwoty zasądzonej wyrokiem sądowym, w wyniku uwzględnienia pozwu o zapłatę, stanowi wykonanie zobowiązania pieniężnego, nie jest więc jest wypłatą odszkodowania.

Sąd stwierdza, że brak jest podstaw prawnych do uwzględnienia żądania zmiany zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w części dotyczącej odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych, poprzez uznanie nadpłaty za uzasadnioną i orzeczenie jej zwrotu. Sąd administracyjny ocenia zaskarżone rozstrzygnięcie organów administracyjnych pod względem ich zgodności z przepisami prawa. Sąd administracyjny nie zastępowanie organów administracyjnych i nie wydaje merytorycznych rozstrzygnięć w sprawie (art. 1 i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - dalej: "p.p.s.a."

Sąd zobowiązuje organ odwoławczy do uwzględnienia przy ponownym rozpatrywaniu sprawy przedstawionej w niniejszym wyroku oceny prawnej, w tym co do wskazanej wykładni art. 10 ust. 1 pkt 7 u.p.d.f. , i rozpoznania wniosku na podstawie już zebranego materiału dowodowego.

Z tych powodów sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 oraz art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.

| | | |