Postanowienie WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 3/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2018-06-19 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Utrzymano w mocy postanowienie-art. 260§1 ustawy p.p.s.a.
Powołane przepisy: article: art. 260 par.1
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Gocki po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu A. B. na postanowienie referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu z dnia 9 kwietnia 2018 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 23 października 2017 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej odmawiającej umorzenia odsetek od niezapłaconych w terminie zaliczek w zryczałtowanym podatku dochodowym oraz zaległości z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego za 2011r. postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2018 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu odmówił A. B. (dalej określanemu jako: "strona", "skarżący") przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia fachowego pełnomocnika (radcy prawnego).

We wniosku sporządzonym na urzędowym formularzu, o którym mowa w art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) - zwanej dalej: [ppsa], skarżący podał, że obecnie jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku (od kwietnia 2014 r. posiada status osoby bezrobotnej i od tego czasu bezskutecznie poszukuje pracy), wspieraną w utrzymaniu gospodarstwa domowego przez najbliższą rodzinę. Zaznaczył przy tym, że przed uzyskaniem statusu bezrobotnego prowadził działalność gospodarczą, która stanowiła źródło utrzymania jego gospodarstwa domowego. Jednocześnie nadmienił, że obecnie spłaca (w ratach miesięcznych w wysokości 750 zł) kredyt otrzymany na budowę domu jednorodzinnego w wysokości 350.000 zł.

W części wniosku dotyczącej oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący wskazał, że w jego gospodarstwie domowym pozostaje również syn A. B., posiada oszczędności w wysokości 1.000 zł, zaś syn jest właścicielem nieruchomości zabudowanej budynkiem jednorodzinnym oraz współwłaścicielem motocykla marki [...] (rok produkcji 2010). Ponadto wykazał, iż dochody miesięczne uzyskiwane w ramach gospodarstwa domowego stanowią kwotę 820 zł (uzyskiwane przez syna z tytułu renty inwalidzkiej), zaś koszty utrzymania średnio miesięcznie opiewają na kwotę około 2.500 zł (zakup żywności - 600 zł, zakup środków higieniczno sanitarnych - 200 zł, zakup odzieży i obuwia - 100 zł, koszty spłaty raty kredytu - ok. 750 zł, opłaty za energię elektryczną, wodę, wywóz nieczystości, internet, abonament telewizyjny - 800 zł, inne wydatki - 100 zł).

Ponieważ przedstawione informacje okazały się niewystarczające do oceny sytuacji majątkowej strony, pismem z dnia 28 lutego 2018 r. wezwano skarżącego na podstawie art. 255 ppsa do przekazania: 1) dowodów potwierdzających fakt i wysokość poniesienia kosztów wykazanych we wniosku, 2) pisemnej informacji odnośnie innych wydatków niż bieżące koszty utrzymania również z odpowiednimi dowodami potwierdzającymi taki stan, 3) szczegółowej pisemnej informacji odnośnie źródeł finansowych umożliwiających pokrycie ponoszonych koszów wraz z odpowiednimi dowodami potwierdzającymi prawdziwość informacji w tym zakresie, 4) kserokopii zeznania o wysokości dochodów za 2016 r., 5) kserokopii wyciągów i odpisów z kont i lokat bankowych za ostatnie 3 miesiące.

W odpowiedzi skarżący przedłożył wyciąg z rachunku bankowego, a także kserokopie: zaświadczenia o przyznaniu mu statusu bezrobotnego bez prawa do zasiłku, informacji o opłatach za gospodarowanie odpadami komunalnymi, decyzji ustalającej podatek od nieruchomości na 2018 r., dowodów zapłaty za wodę, ścieki, usługi telekomunikacyjne, energię elektryczną, gaz oraz polisę ubezpieczeniową (dowód zapłaty składki).

Powołanym na wstępie postanowieniem, referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu wskazano, że przekazane przez skarżącego informacje wraz z załączonymi dokumentami nie dają podstawy do uznania, iż jego sytuacja finansowa i majątkowa została w pełni wyjaśniona. Za niepełne, niespójne i zarazem sprzeczne z zasadami logicznego rozumowania uznano informacje odnośnie źródeł finansowania wykazanych przez stronę kosztów utrzymania w wysokości ok. 2.500 zł. Z oświadczeń skarżącego wynikało bowiem, że jedynym źródłem pozyskiwania stałych środków finansowych są dochody syna A. B. z tytułu renty socjalnej w wysokości 820 zł netto, co w zestawieniu z ponoszonymi wydatkami wskazywało na niedobór środków w wysokości ok. 1.680 zł. Skarżący nie wykazał udokumentowanych źródeł pokrycia wydatków ponoszonych ponad kwotę wykazanych dochodów. W wezwaniu zażądano bowiem od skarżącego ujawnienia źródeł pokrycia wykazanych kosztów gospodarstwa domowego wraz dowodami potwierdzającymi te informacje, jednakże nie zastosowano się w tym względzie do wezwania. Dodatkowo skarżący nie wyjawił źródeł pokrycia ponoszonych wydatków od dnia otrzymania statusu osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku (tj. od 18 kwietnia 2014 r.), wskazując jedynie, iż do końca 2014 r. utrzymywał się z oszczędności zgromadzonych w trakcie prowadzonej działalności gospodarczej. Wątpliwości budzi także okoliczność, że będąc uprzednio osobą aktywną (gdyż za takie należy uznać osoby prowadzące działalność gospodarczą) skarżący nie mógł w okresie czterech ostatnich lat podjąć zatrudnienia. Powyższe w ocenie referendarza oznaczać może, iż skarżący posiada inne źródła dochodów. Brak jakichkolwiek danych w tym względzie nie pozwala na ustalenie rzeczywistych środków jakimi dysponuje. Wszystko to sprawia, że przedstawione przez skarżącego okoliczności faktyczne co do jego sytuacji finansowej i majątkowej są niewiarygodne.

We wniesionym od tego orzeczenia sprzeciwie skarżący podniósł, że nie jest w stanie ponieść jakikolwiek kosztów postępowania, co potwierdzają przedłożone dokumenty i oświadczenia. Ponadto znaczna ilość dokumentów przedstawiających jego trudną sytuację finansową znajduje się w aktach administracyjnych sprawy. Starając się o uzyskanie prawa pomocy przedłożył wszystkie dokumenty, o które był wzywany, a udzielone informacje i wyjaśnienia od początku były spójne i wiarygodne oraz nie zostały na żadnym etapie zmieniane. Referendarz sądowy nie uzasadnił wystarczająco swej oceny, że trudna sytuacja finansowa wnioskodawcy nie została dostatecznie wykazana, nie wskazał na konkretne dokumenty lub fakty, które nie zostały przez skarżącego udowodnione lub uprawdopodobnione. Referendarz całkowicie pominął okoliczność otrzymania w ostatnim czasie środków z tytułu pożyczki w kwocie 6.000 zł udzielonej przez brata T. B. Ponadto skarżący korzysta także ze wsparcia udzielonego przez pozostałych wszystkich członków rodziny. Wsparcie to ma nie tylko formę stricte pieniężną lecz obejmuje również dokonywanie bieżących zakupów, czy też przekazywanie drobnych sum na bieżące opłaty, przy czym kwoty przekazywane nie odpowiadają w żaden sposób wyliczeniom referendarza w tym zakresie. W rzeczywistości bowiem otrzymywane środki są znacznie wyższe, a skarżący nie ewidencjonuje przekazywanych przez rodzinę drobnych sum pieniężnych na bieżące utrzymanie, która to kwota oscyluje w granicach 600 zł-1000 zł miesięcznie i stanowi formę wsparcia pod tytułem darmym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zaskarżone postanowienie należało utrzymać w mocy.

Zgodnie z art. 259 § 1 ppsa, od zarządzeń i postanowień referendarza sądowego w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Natomiast w myśl art. 260 § 1 ppsa, rozpoznając sprzeciw od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Przy tym zgodnie z art. 260 § 2, w sprawach, o których mowa w § 1, sąd orzeka jako sąd drugiej instancji - stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu, a w myśl § 3 tego artykułu sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym.

Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 ppsa, prawo pomocy w zakresie całkowitym (a o takie wnosi skarżący) może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.

Za trafne uznać należy przywołane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stanowisko, wyprowadzane z utrwalonego w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądu, że prawo pomocy jest odstępstwem od zasady odpłatności postępowania sądowego i z tego powodu jego przyznanie następuje jedynie w wyjątkowych przypadkach, a mianowicie w sytuacji, gdy ograniczone możliwości płatnicze strony lub ich brak, pozbawiają ją możności skorzystania z przysługującego jej prawa do sądu. Przeszkoda ta musi być realna, a do stwierdzenia jej zaistnienia niezbędne jest dokładne poznanie sytuacji wnioskodawcy. To na składającym wniosek spoczywa ciężar przekonania Sądu, że znajduje się w sytuacji, która została uznana przez ustawodawcę za usprawiedliwiającą przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2012 r., sygn. akt: I FZ 429/12 - dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak pozostałe, przytaczane w dalszej części uzasadnienia, orzeczenia).

Informacje przekazane przez stronę powinny być, jak stanowi wprost art. 252 § 1 ppsa, dokładne, a zatem od wnioskodawcy wymagana jest w tym względzie należyta staranność. Nadto powinny być konkretne i na tyle szczegółowe, by w sposób wyczerpujący obrazowały sytuację majątkową i rodzinną wnioskodawcy w jej całokształcie. Orzecznictwo sądowoadminstracyjne przyjmuje, że osoba ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy ma obowiązek współdziałania z sądem w tym zakresie, gdyż jedynie wnioskodawca może mieć pełną wiedzę na temat swojej sytuacji majątkowej i życiowej. Właściwe bowiem przedstawienie przez stronę przyczyn uzasadniających wobec niej zastosowanie prawa pomocy oraz dowodów na ich poparcie umożliwi sądowi rozpoznającemu wniosek dokonanie prawidłowej oceny jej sytuacji majątkowej. Nastąpić to może tylko w przypadku, gdy strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy przedstawi w sposób przekonujący, tj. spójny, niebudzący wątpliwości, że znajduje się w sytuacji pozwalającej na przyznanie jej prawa pomocy. Taka sytuacja jest w orzecznictwie definiowana jako ta, w której zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 stycznia 2013 r., sygn. akt II FZ 987/12). Wynika to z faktu, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa. Na tym tle powszechnie przyjmuje się też w orzecznictwie, że poprzestanie jedynie na złożeniu oświadczeń nie jest wystarczające, muszą one być co do zasady poparte dokumentami lub dowodami przemawiającymi za zasadnością twierdzeń zawartych we wniosku (por. postanowienie NSA z dnia 25 listopada 2011 r., sygn. akt I GZ 518/14). "Wykazanie" bowiem, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 1 ppsa musi nastąpić przy użyciu środków, które pozwalają na weryfikację twierdzeń wnioskodawcy w oparciu o stosowne oświadczenia, czy złożone dokumenty. Sąd nie jest przy tym zobligowany do prowadzenia jakichkolwiek dochodzeń w sytuacji, gdy pełna ocena stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych, z uwagi na postawę wnioskodawcy, nie jest możliwa.

Odnosząc powyższe rozważania do rozpatrywanej sprawy Sąd nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonego postanowienia. Mając bowiem na uwadze treść oświadczenia skarżącego, złożonego na urzędowym formularzu, a także sposób ustosunkowania się przez niego do wezwania referendarza z dnia 28 lutego 2018 r., stwierdzić należy, że wyrażona w zaskarżonym postanowieniu ocena o niespójności oświadczeń skarżącego była uprawniona i zasadna.

W kontrolowanej sprawie u podstaw odmowy przyznania skarżącemu prawa pomocy legło stwierdzenie, że wnioskodawca nie wyjaśnił w sposób wyczerpujący swojej sytuacji finansowej, w szczególności nie przedstawił wiarygodnej informacji dotyczącej źródeł finansowania wykazanych przez niego wydatków. Z zestawienia bowiem wykazanych we wniosku dochodów z ponoszonymi wydatkami wynikał niedobór środków na pokrycie miesięcznych kosztów, wynoszący ok. 1.680 zł, w związku z czym skarżący został zobowiązany w trybie art. 255 ppsa do wyjaśnienia tej różnicy.

Za prawidłową Sąd uznaje ocenę, że wykazane przez skarżącego źródła pokrycia nadwyżki kosztów nad dochodami budzą uzasadnione wątpliwości co do wiarygodności oświadczenia w tym zakresie. Oceny tej nie zdołały podważyć podniesione w sprzeciwie ogólnikowe i lakoniczne wyjaśnienia. W szczególności skarżący nie wyjaśnił zakresu uzyskiwanej pomocy, pomimo iż dane te, zgodnie z wezwaniem, należało udokumentować. Skarżący wskazał wprawdzie na okoliczność otrzymania w ostatnim czasie środków z tytułu pożyczki w kwocie 6.000 zł udzielonej przez brata T. B., jak też powołał się na bieżące wsparcie finansowe i rzeczowe otrzymywane od członków rodziny, jednak informacji tych skarżący nie udokumentował ani nawet nie uprawdopodobnił (również na etapie wnoszenia sprzeciwu) w sposób, który umożliwiałby wolną od wątpliwości ocenę jego realnej sytuacji finansowej. Co prawda, z analizy rachunku bankowego wynikało, że skarżący otrzymał w dniu 9 lutego 2018 r. wpływ w kwocie 60 zł od W. R. K. z tytułu pożyczki, to jednak okoliczności tej, mając na uwadze skalę niedoboru miesięcznych wydatków nad przychodami (- 1.680 zł), nie można uznać za wystarczającą do wyjaśnienia źródeł finansowych umożliwiających pokrycie ponoszonych koszów. Wątpliwości co do zasobów umożliwiających pokrycie owego niedoboru nie wyjaśnia także ogólnikowe oświadczenie skarżącego o otrzymaniu w ostatnim czasie pożyczki od brata T. B. w kwocie 6.000 zł. Skarżący nie wskazał dokładnie, kiedy otrzymał środki z tego tytułu, ani w jaki sposób spłaca (bądź spłacił) zobowiązanie i czy jest to któreś z rzędu wsparcie pożyczką skarżącego ze strony T. B. Tymczasem wyjaśnienie tych okoliczności miało o tyle istotne znaczenie, że - jak wynika z akt sprawy - na okoliczność otrzymania od T. B. pożyczki w kwocie 6.000 zł skarżący wskazywał już w toku postępowania przed organami podatkowymi, informując, że pożyczkę tą otrzymał w marcu 2015 r. (co wynika z treści decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z 10 grudnia 2015 w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu odsetek od niezapłaconych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2011 r.). Poza tym, z akt odrębnego postępowania sądowego z udziałem skarżącego (o sygn. akt I SA/Op 247/16) wynika, że skarżący w marcu 2016 r. otrzymał kolejną pożyczkę od T. B. w kwocie 6.000 zł, z terminem spłaty do 30 czerwca 2017 r. (co dokumentuje złożone do akt tej sprawy oświadczenie T. B. z dnia 1 września 2016 r.). Skarżący w żaden sposób nie wyjaśnił, z jakiego źródła czerpał środki na spłatę owych pożyczek. Niezależnie od tego należy zauważyć, że otrzymane z tego tytułu zasoby, mając na uwadze stałą nadwyżkę wydatków nad dochodami rzędu 1.680 zł, wyczerpałyby się w przeciągu zaledwie czterech miesięcy (6.000 : 1.680) i w rezultacie nie mogły stanowić źródła pokrycia wydatków w 2018 r.

Jeśli natomiast chodzi o akcentowane przez skarżącego wsparcie od pozostałych członków rodziny w postaci drobnych zakupów czy przekazywania drobnych sum pieniężnych na bieżące opłaty, stwierdzić należy, że okoliczności tych skarżący nie poparł w żaden sposób dowodowo (np. przedkładając aktualne oświadczenia osób, które udzielają mu wsparcia, dowodów przekazania gotówki, bądź wpływu na konto) ani nawet nie przedstawił żadnych bliższych informacji na temat udzielanej mu pomocy finansowej (z jaką częstotliwością jest udzielana i konkretnie od kogo). Należy przy tym zauważyć, że skala miesięcznej nadwyżki wydatków nad przychodami jest stosunkowo duża i zdaniem Sądu, biorąc pod uwagę zasady doświadczenia życiowego, mało prawdopodobne wydaje się, by prowadzący odrębne gospodarstwa członkowie rodziny godzili się na stałe, trwające już od ponad czterech lat pokrywanie wydatków skarżącego, ograniczając w ten sposób budżet własnych rodzin, w sytuacji, gdy skarżący pozostaje w wieku aktywności zawodowej. Wnioski te dodatkowo wzmacnia fakt, że skarżący nie wskazał, iż korzysta z pomocy społecznej, do czego niewątpliwie uprawniałaby go przedstawiona sytuacja materialna.

Niezależnie od powyższego wskazać trzeba, że sytuacja skarżącego podlegała już uprzednio ocenie tut. Sądu przy rozpatrywaniu jego wniosku o udzielenie prawa pomocy, złożonego w toku postępowania w sprawie skargi na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 16 marca 2016 r. w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek naliczonych od niezapłaconych w terminie zaliczek w zryczałtowanym podatku dochodowym oraz zaległości z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego za 2011 r. wraz z odsetkami za zwłokę, zarejestrowanej pod sygn. akt I SA/Op 247/16. Sąd odmówił wówczas skarżącemu przyznania prawa pomocy, orzekając na podstawie analogicznych okoliczności, jak w obecnie rozpatrywanej sprawie (skarżący we wniosku o prawo pomocy również wykazał dochód w wysokości 820 zł z tytułu renty socjalnej syna oraz miesięczne wydatki rzędu 2.500 zł). U podstaw negatywnej oceny wniosku strony legło stwierdzenie, że skarżący nie wykazał w sposób pełny i wiarygodny swej sytuacji finansowej. Sąd zwrócił uwagę, że analiza wpływów na rachunek bankowy skarżącego wykazała, iż otrzymywał on przelewy, których opis ("ZAP. PRACA") w powiązaniu z pozostałymi okolicznościami (m.in. faktem, że przelewy te pochodziły od przedsiębiorcy działającego w branży budowlanej, w której skarżący miał doświadczenie zawodowe), pozwalał na przyjęcie, że skarżący posiadając status osoby bezrobotnej podejmował jednocześnie dodatkowe prace, z których pozyskiwał środki finansowe, czego jednak nie wykazał we wniosku. W konsekwencji Sąd za niewiarygodne uznał wyjaśnienia skarżącego, że nadwyżki wydatków na osiąganymi dochodami pokrywane są w całości przez członków jego najbliższej rodziny. W konkluzji stwierdzono, że analiza przedstawionych przez wnioskodawcę okoliczności i znajdujących się w aktach dokumentów nasuwa wątpliwości, czy skarżący rzetelnie wykazał swoją sytuację finansową, zwłaszcza w zakresie posiadanych źródeł dochodów, a brak danych w tym względzie nie pozwala w konsekwencji na ustalenie rzeczywistych środków finansowych jakimi wnioskodawca dysponuje.

Uzupełniająco wskazać przy tym należy, że wskutek negatywnego rozpoznania jego wniosku o prawo pomocy, skarżący uiścił wymaganą w sprawie o sygn. I SA/Op 247/16 kwotę wpisu należnego od skargi (500 zł). Ponieważ Sąd, postanowieniem z dnia 27 września 2016 r. odrzucił skargę strony na opisaną wyżej decyzję organu, kwota uiszczonego wpisu została, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ppsa, zwrócona stronie.

W tych okolicznościach zasadnie w zaskarżonym postanowieniu stwierdzono, iż brak wiarygodnych danych w zakresie źródeł przychodów nie pozwala na ustalenie rzeczywistych środków finansowych jakimi strona dysponuje. Skarżący, wbrew twierdzeniom zawartym w sprzeciwie, nie zastosował się należycie do wezwania w trybie art. 255 ppsa i nie udokumentował ani nawet nie wyjaśnił dostatecznie, skąd czerpie środki na pokrycie wydatków, ponoszonych ponad kwotę wykazanych dochodów. W wezwaniu z dnia 28 lutego 2018 r. jasno sprecyzowano, że skarżący winien przedstawić szczegółową pisemna informację odnośnie źródeł finansowych umożliwiających pokrycie ponoszonych kosztów wraz z odpowiednimi dowodami potwierdzającymi prawdziwość informacji w tym zakresie. Dodano przy tym, że jeśli wnioskodawca nie jest w stanie sam pokryć wskazanych wydatków należy szczegółowo opisać rodzaj i wysokość pomocy udzielanej przez instytucję publiczne i osoby trzecie, np. rodzinę pozostającą poza wspólnym gospodarstwem domowym bądź osoby z sąsiedztwa. Tymczasem skarżący poprzestał jedynie na zdawkowych oświadczeniach o wsparciu ze strony sióstr i braci, które nie poddają się w żaden sposób się weryfikacji a co za tym idzie, nie stanowią podstawy wolnej od wątpliwości oceny co do faktycznych możliwości partycypacji strony w kosztach sądowych. Znamienne jest przy tym, że skarżący, mając świadomość, iż brak dostatecznego udokumentowania okoliczności otrzymywania pożyczek i darowizn od członków rodziny stanowił jeden z głównych powodów negatywnej oceny złożonego przez niego wcześniej wniosku o prawo pomocy (w sprawie o sygn. I SA/Op 247/16), nie zadbał o stosowne dokumentowanie przekazania środków z tego tytułu, np. za pośrednictwem rachunku bankowego (jak chociażby miało to miejsce w przypadku ww. darowizny udzielonej przez W. K.).

Nie sposób zatem uznać, jak podnosi skarżący w sprzeciwie, że przedstawił on wszelkie żądane przez Sąd dokumenty lub oświadczenia, niezbędne do ustalenia jego aktualnej sytuacji majątkowej. W szczególności, wbrew temu co twierdzi skarżący, nie złożył on do akt rozpatrywanej sprawy oświadczeń członków rodziny o wsparciu pieniężnym i niepieniężnym rodziny skarżącego. Owszem, złożenie oświadczeń członków rodziny miało miejsce lecz nie w tym a w dużo wcześniej prowadzonym postępowaniu z wniosku skarżącego o prawo pomocy, w toku sprawy o sygn. I SA/Op 247/16. Ponieważ sprawa ta toczyła się w roku 2016 r. nie sposób przyjąć, że oświadczenia te byłyby miarodajne dla oceny obecnej kondycji finansowej skarżącego. Poza tym obowiązkiem strony było złożenie do akt tej sprawy wszelkich dokumentów potwierdzających prawdziwość informacji odnośnie źródeł finansowych umożliwiających pokrycie ponoszonych kosztów sądowego, czego skarżący nie uczynił. Podkreślić przy tym trzeba, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, nie budzi wątpliwości, że uchylanie się przez stronę od obowiązków nałożonych w toku postępowania uzupełniającego należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie (por. postanowienie NSA z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt II OZ 1112/06, ONSAiWSA 2007, nr 4, poz. 79).

Całokształt przedstawionych okoliczności przemawia zatem za uznaniem, że skarżący przedstawił informacje na temat swojej sytuacji życiowej w sposób ogólnikowy i wybiórczy. Jak już wyżej wskazano, obowiązkiem strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy jest przedstawienie, w sposób nie budzący wątpliwości, swojej sytuacji majątkowej. Obowiązku wykazania przesłanek z art. 246 1 pkt 1 ppsa nie można zatem, jak oczekiwałby tego wnoszący sprzeciw, sprowadzić do "oświadczenia", że okoliczności dane zachodzą.

Reasumując, stwierdzić należy, że w świetle przedłożonych dokumentów skarżący nie wykazał zasadności przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, a więc rozstrzygnięcie i argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia należało w pełni podzielić. Referendarz sądowy nie dopuścił się żadnych naruszeń prawa i właściwie uzasadnił zajęte stanowisko. Zatem wniesiony sprzeciw należało uznać za niezasadny.