Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 612/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2020-12-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 169
journal: Dz.U. 2020 poz 1325
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.) Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. Sp.k. w G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpoznania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z [...]r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy własne postanowienie z [...]r. nr [...], którym pozostawił bez rozpatrzenia odwołanie "A" Sp. z o.o., Sp.k. od decyzji z [...]r. wymierzającej Spółce karę w kwocie 10.000 zł za nieuzupełnienie zgłoszenia o prawidłowe dane, o których mowa w art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. c ustawy z 9 marca 2017r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. z 2018r., poz. 2332 ze zm.).

W uzasadnieniu przedstawił stan faktyczny sprawy.

Stwierdził, że decyzją z [...]r. została Spółce wymierzona kara za opisane wyżej naruszenie. Pismem z 10 września 2019 r. Spółka od tej decyzji wniosła odwołanie, które dotknięte było brakiem formalnym – osoba, która je podpisała nie została ujawniona w KRS jako uprawiona do reprezentacji Spółki. Wobec powyższego, pismem z 3 października 2019r. (doręczonym 10 października 2019r.) organ wezwał stronę na podstawie art. 169 § 1 O.p. do jego uzupełnienia poprzez przedstawienie pełnomocnictwa lub innych dokumentów uprawniających do reprezentacji Spółki w terminie 7 dni z pouczeniem, że skutkiem niewykonania wezwania będzie pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia. Termin ten upływał 17 października 2019r. Natomiast Spółka nadesłała stosowne dokumenty pismem z 18 października 2019r. Zdaniem DIAS brak podania nie został uzupełniony w terminie, zatem postanowieniem z [...]r. wydanym na podstawie art. 169 § 4 O.p. pozostawił odwołanie bez rozpatrzenia.

Na p to postanowienie Spółka wniosła zażalenie, zarzucając mu naruszenie art. 235 O.p.

W zażaleniu strona podniosła, że odwołanie nie jest pismem wszczynającym postępowanie, zatem nie znajdują do niego zastosowania art. 168 i 169 O.p. Zgodnie z art. 235 O.p. w postępowaniu przed organami odwoławczymi mają odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organami I instancji, zatem art. 168 i 169 O.p. nie mogą być stosowane wprost, lecz z modyfikacjami uwzględniającymi specyfikę odwołania. Zgodnie z art. 228 § 1 pkt 3 O.p. organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia, jeżeli nie spełnia warunków wynikających z art. 222.

Zdaniem Spółki wskazuje to, że odwołanie pozostawia się bez rozpatrzenia tylko w przypadku, gdy nie zawiera wskazanych w tym przepisie elementów właściwych dla odwołania.

Nadto wpis do KRS osób wchodzących w skład zarządu ma charakter tylko deklaratoryjny. Skoro odwołanie zostało podpisane przez prezesa zarządu komplementariusza, który w dacie wniesienia odwołania zajmował to stanowisko, to uzupełnienie braku formalnego mogłoby polegać tylko na ponownym podpisaniu go przez tę samą osobę, co przeczy logice i naraża na powstanie stanu przewlekłości. Wynika z tego, że w dacie wniesienia odwołania strona była należycie reprezentowana.

Zaskarżonym postanowieniem DIAS utrzymał w mocy własne postanowienie z [...]r. Stwierdził, że odwołanie jest jednym z podań, w rozumieniu art. 168 O.p., zatem winno odpowiadać warunkom formalnym podania, a dodatkowo wymienionym w art. 222 O.p. jako szczególnym dla zażaleń – zawierać zarzuty przeciw postanowieniu, określać istotę i zakres żądania etc).

Stosownie zaś do art. 168 § 3 O.p. podanie (którym jest także odwołanie) wniesione pisemnie albo ustnie do protokołu powinno być podpisane przez wnoszącego (...). Na podstawie art. 169 § 1 O.p. jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ wzywa wnoszącego do ich usunięcia w terminie 7 dni z pouczeniem, że niewypełnienie tego wezwania spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia, które zostaje wydane na podstawie art. 169 § 4 O.p.

W sytuacji, gdy odwołanie zostało wniesione przez osobę, która nie wykazała swego umocowania do działania w imieniu skarżącej, wezwanie do wykazania tego było uzasadnione. Skoro zaś strona we wskazanym w O.p. terminie nie uzupełniła braku, organ zobowiązany był do pozostawienia podania bez rozpatrzenia.

Skarżąca wniosła skargę na przedmiotowe postanowienie oraz poprzedzające postanowienie w całości wnosząc o ich uchylenie i rozpoznanie odwołania. Wniosła również o zasądzenie od DIAS na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, a także rozpoznanie sprawy na rozprawie.

Postanowieniom zarzuciła naruszenie :

1) przepisów prawa proceduralnego w postaci art. 228 § 1 pkt 3 ordynacji podatkowej, które mogło mieć wpływ na wynik postępowania, poprzez przyjęcie, że katalog przesłanek określony w tym przepisie odnosi się również do podpisu skarżącej, podczas gdy w przepisie art. 222 ordynacji podatkowej wyraźnie wskazano, że tego elementu nie musi zawierać odwołanie;

2) przepisów prawa proceduralnego w postaci art. 222 ordynacji podatkowej, które mogło mieć wpływ na wynik postępowania, poprzez przyjęcie, że podpis skarżącej jest warunkiem niezbędnym do wniesienia odwołania wbrew literalnemu brzmieniu tego przepisu: ,,odwołanie od decyzji organu podatkowego powinno zawierać zarzuty przeciw decyzji, określać istotę i zakres żądania będącego przedmiotem odwołania oraz wskazywać dowody uzasadniające to żądanie", który nie zawiera tego elementu;

3) przepisów prawa proceduralnego w postaci art. 235 ordynacji podatkowej, które mogło mieć wpływ na wynik postępowania, poprzez przyjęcie, że podpis skarżącej pod odwołaniem jest wymogiem formalnym, którego brak powoduje niemożność nadania biegu odwołaniu, podczas gdy przepis ten brzmi: "W sprawach nieuregulowanych w art. 220-234 w postępowaniu przed organami odwoławczymi mają odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organami pierwszej instancji", co oznacza "odpowiednie'', a nie "wprost'' stosowanie przepisów i tym samym modyfikacje zawarte w treści art. 222 i 228 § 1 pkt 3 ordynacji podatkowej powinny być stosowane przez organ wprost jako odstępstwo od reguł pierwszoinstancyjnych, a DIAS dokonał nadinterpretacji przepisów ordynacji podatkowej, czym - zdaniem skarżącej - wszedł w kompetencje ustawodawcy, dokonując wykładni wbrew literalnemu brzmieniu przepisów;

4) naruszenie przepisów prawa proceduralnego, które mogło mieć wpływ na wynik postępowania, poprzez niedołączenie do postanowień w sprawie dokumentów potwierdzających prawo do reprezentowania organu przez osoby, które je podpisały.

W uzasadnieniu skargi Spółka podniosła, że w postępowaniu przed organami odwoławczymi mają odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organami pierwszej instancji". Kluczowym jest słowo "odpowiednie'', które nakazuje stosowanie przepisów art. 168 i 169 ordynacji podatkowej nie wprost, lecz "odpowiednio'', czyli z modyfikacjami uwzględniającymi specyfikę odwołania. Przepisy dotyczące odwołania, a zwłaszcza art. 228 § 1 pkt 3 O.p. oraz art. 222 w brzmieniu: "odwołanie od decyzji organu podatkowego powinno zawierać zarzuty przeciw decyzji, określać istotę i zakres żądania będącego przedmiotem odwołania oraz wskazywać dowody uzasadniające to żądanie", wyraźnie wskazują, że odwołanie pozostawia się bez rozpoznania tylko w przypadku, gdy nie zawiera wskazanych elementów. Odwołanie to nie jest podanie wszczynające postępowanie, a zatem do jego treści nie należy stosować rygoryzmu z art 168 i 169 ordynacji podatkowej, gdyż w niniejszej sprawie to organ wszczął postępowanie a nie strona, która jest prawidłowo reprezentowana. Dalej skarżąca wskazała na deklaratoryjny charakter wpisu zarządu do KRS. Zatem podpis złożony pod odwołaniem, którego to wymogu skarżąca nie musiała spełnić zgodnie z art. 222 ordynacji podatkowej, był na dzień 10 września 2019 r. w pełni skuteczny prawnie, gdyż R. S. była w tym dniu Prezesem Zarządu komplementariusza spółki komandytowej, uprawnionym w pełni do reprezentowania skarżącej. DIAS, który dokonywał przez prawie pół roku weryfikacji procesu doręczania przez Pocztę Polską swych pism do skarżącego, mógł również w tym czasie wystąpić do KRS w celu jednoznacznego ustalenia, czy R. S. na dzień 10 września 2019 r. była prawnie umocowana do reprezentowania skarżącej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postepowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające co do istoty. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy).

Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego orzeczenia wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem organ nie naruszył przepisów prawa.

Z jego treści wynika bowiem, że jego podstawą prawną był art. 169 § 4 O.p. stanowiący, że organ podatkowy wydaje postanowienie o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia, na które przysługuje zażalenie.

Należy zatem rozważyć, czy odwołanie istotnie mieści się w pojęciu podania w rozumieniu O.p., a jeśli tak, to jakie są jego warunki formalne. Wyjaśnienie, co ustawodawca rozumie pod tym pojęciem zawiera art. 168 § 1 O.p., stanowiący, że podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia, ponaglenia, wnioski) mogą być wnoszone pisemnie lub ustnie do protokołu (...).

Z powyższego wynika, że zażalenie jest podaniem w znaczeniu przyjętym w O.p., zatem stosuje się do niego przepisy regulujące tryb usuwania braków formalnych. Zgodnie z art. 168 § 3 O.p. podanie wniesione pisemnie albo ustnie do protokołu powinno być podpisane przez wnoszącego (...). Pod tym pojęciem należy rozumieć nie tylko podpis możliwej do zidentyfikowania osoby fizycznej, ale także wykazanie, że jest to podpis wnoszącego, czyli podpis osoby, która bądź to jest tożsama z owym wnoszącym, bądź jest uprawniona do działania w jego imieniu. W przedmiotowej sprawie zażalenie było opatrzone podpisem osoby, co do której z KRS nie wynikało, że jest ona uprawniona do działania w imieniu Spółki, zatem organ zasadnie wezwał spółkę do wykazania tej okoliczności.

Zarówno konieczność tego wezwania, termin na uzupełnienie braków, jak i rygor nie zastosowania się do wezwania wynikają wprost z art. 169 § 1 O.p., po myśli którego, jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia.

Bezsporne jest, ze w zakreślonym terminie Spółka braków nie usunęła, gdyż stosowny dokument przesłała do organu 1 dzień po upływie ustawowego terminu. Organ nie miał zatem innej możliwości, jak tylko pozostawić podanie (zażalenie) bez rozpatrzenia.

Tryb postępowania w tym przedmiocie cytowane przepisy regulują kompleksowo i nie ma potrzeby odwoływać się do treści art. 222 O.p. w zw. z 235 O.p. stanowiących odpowiednio, że odwołanie od decyzji organu podatkowego powinno zawierać zarzuty przeciw decyzji, określać istotę i zakres żądania będącego przedmiotem odwołania oraz wskazywać dowody uzasadniające to żądanie oraz, że w sprawach nieuregulowanych w art. 220-234 w postępowaniu przed organami odwoławczymi mają odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organami pierwszej instancji.

Odnośnie tego zauważyć trzeba, że jeśli odwołanie (zażalenie), to też podanie, o którym stanowi art. 168 § 1 O.p., to oznacza to, że również jego braki formalne podlegają usunięciu w trybie wskazanym w art. 169 O.p., właściwym dla usunięcia braków podania.

Po drugie, art. 222 O.p. określa jedynie dodatkowe wymogi, jakie winno spełniać odwołanie, a w zawiązku z treścią art. 239 – zażalenie, wynikające ze specyfiki tych pism, jako pism odwoławczych, uruchamiających kontrolę instancyjną. Z art. 239 O.p. wynika bowiem, że w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Nie oznacza to jednak, że wymogi te są wyłączne i nie znajdują tu zastosowania zasady ogólne dotyczące podań, jak wydaje się to rozumieć skarżąca. Wręcz przeciwnie – oznacza to tyle, że każde podanie winno zawierać elementy wskazane w art. 168 O.p., a jeśli jest to odwołanie albo zażalenie – winno także spełniać wymogi wynikające z art. 222 O.p. Przyjęcie poglądu strony prowadziłoby do oczywiście nieracjonalnych rezultatów, że organ winien procedować wniosek, co do którego nie jest w stanie ustalić, czy istotnie pochodzi od strony albo podanie nie zawierające treści żądania. Dlatego nie mogły odnieść skutku zarzuty wyrażone w pkt. 1-3 skargi.

Odnośnie zarzutu zawartego w skardze, że organy w toku postępowania mogły wystąpić do KRS w celu wyjaśnienia, czy osoba podpisana pod odwołaniem była prawnie umocowana do reprezentowania skarżącej Sąd wyjaśnia, że stosownie do art. 120 O.p. organy działają na podstawie prawa. Żaden natomiast przepis nie obliguje organu do wyjaśniania okoliczności, których wykazanie ciąży na stronie. Faktem jest, że wpis do KRS osób wchodzących w skład zarządu spółki ma charakter deklaratoryjny, ale organ nie wypowiadał odmiennych twierdzeń. Zmierzał jedynie do ustalenia, czy osoba podpisana pod odwołaniem istotnie jest członkiem zarządu, uprawnionym do reprezentacji komplementariusza, a to wobec faktu, że nie była ona ujawniona w KRS. Innymi słowy nie kwestionował, że R. S. była uprawniona do reprezentowania Spółki z tego powodu, że nie była wpisana do KRS, ale żądał wykazania dokumentami tego, że uprawnienie takie posiadała, skoro nie mógł okoliczności tej ustalić samodzielnie w oparciu o treść KRS.

W kwestii uprawnień osób podpisujących pisma organu Sąd stwierdza, że uprawnienia takie są sprawą wewnętrznej organizacji i wynikają z regulaminów organizacyjnych i/lub zakresów czynności pracowników organu i winny być przedłożone tylko na żądanie strony. Natomiast z akt nie wynika, aby strona z takim żądaniem się zwracała.

Ponieważ zaskarżone postanowienie, jak również postanowienie je poprzedzające nie naruszają prawa, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga została oddalona.