Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 545/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2011-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151,  art. 53 par. 2, art. 134 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 101 ust. 1, art. 67 ust. 1 i 2 pkt 6
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Zielińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 grudnia 2011 rok sprawy ze skargi Gminy Nowy Korczyn na uchwałę Związku Międzygminnego "NIDA 2000" w Starym Korczynie z dnia 18 lutego 2011r. numer II/9/2011 w przedmiocie ustalenia wysokości składki na 2011 rok. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Uchwałą z dnia 18 lutego 2011 r. Nr II/9/2011 Zgromadzenie Związku Międzygminnego "Nida 2000" w Starym Korczynie, zwanego dalej Związkiem Międzygminnym, na podstawie § 6 i 33 statutu tego Związku uchwaliło: w § 1 składkę członkowską na 2011 rok na spłatę zaciągniętej pożyczki na inwestycje zrealizowane przypadającą na poszczególne gminy będące członkami związku, w tym na gminę Nowy Korczyn w wysokości 54.500 zł, w § 2 składkę członkowską na 2011 rok na bieżącą działalność Biura Związku przypadającą na poszczególne gminy według ilości mieszkańców, z pominięciem gminy Nowy Korczyn, w § 3 składkę na inwestycję w 2011 roku przypadającą na poszczególne gminy, w tym na gminę Nowy Korczyn w wysokości 7.600,11 zł, z przeznaczeniem na realizację inwestycji pn. "Rozbudowa wodociągu tranzytowego NIDA 2000 w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Świętokrzyskiego, w § 4 składkę na inwestycję w 2011 roku przypadającą na poszczególne gminy, w tym na gminę Nowy Korczyn w wysokości 166.472,95 zł, z przeznaczeniem na realizację inwestycji pn. "Zapewnienie prawidłowej gospodarki wodno-ściekowej na terenie związków międzygminnych Nidzica i Nida 2000 w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko". W § 5, 6, 7 i 8 uchwały określono terminy płatności ustalonych w § 1, 2, 3 i 4 składek i składek członkowskich. Wykonanie uchwały powierzono Zarządowi Związku Międzygminnego (§ 9), a w § 10 stwierdzono, że uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.

Wnioskiem datowanym na 10 czerwca 2011 r., który wpłynął do Związku Międzygminnego w dniu 14 czerwca 2011 r., gmina Nowy Korczyn wezwała ten Związek do zmiany uchwały Zgromadzenia Związku Międzygminnego Nr II/9/2011 z dnia 18 lutego 2011 r. Nr II/9/2011, poprzez uchylenie postanowień dotyczących obciążenia nałożonego na gminę Nowy Korczyn w zakresie składki członkowskiej na 2011 rok na spłatę zaciągniętej pożyczki w kwocie 54.500 zł (§ 1), na inwestycję w 2011 r. w kwocie 7.600,11 zł. (§ 3) oraz składkę na inwestycję na 2011 rok w kwocie 166.472,92 zł. W uzasadnieniu wezwania podano, że gmina Nowy Korczyn od dnia 1 stycznia 2010 r. nie jest członkiem Związku Międzygminnego i dlatego nie mogą być na nią nakładane jakiekolwiek opłaty wynikające z tego tytułu. Poprzez natomiast obciążenie gminy Nowy Korczyn składką na spłatę zaciągniętej pożyczki na inwestycje zrealizowane oraz składką na inwestycje na rok 2011, interes prawny Gminy Nowy Korczyn został naruszony.

Związek Międzygminny nie odpowiedział na to wezwanie.

W dniu 5 sierpnia 2011 r. wpłynęła do Związku Międzygminnego datowana na dzień 31 lipca 2011 r. skarga gminy Nowy Korczyn na w/w uchwałę z dnia 18 lutego 2011 r., adresowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach za pośrednictwem Związku Międzygminnego. W skardze wniesiono o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części:

- ustalającej dla gminy Nowy Korczyn składkę członkowską na 2011 rok na spłatę zaciągniętej pożyczki na inwestycje zrealizowane w wysokości 54.500 zł, tj. § 1 pkt. 4 uchwały,

- ustalającej dla gminy Nowy Korczyn składkę na inwestycję na 2011 rok z przeznaczeniem na realizację inwestycji pn. "Rozbudowa wodociągu tranzytowego NIDA 2000 w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Świętokrzyskiego" w wysokości 7.600,11 zł, tj. § 3 pkt. 4 uchwały,

- ustalającej dla gminy Nowy Korczyn składkę na inwestycję na 2011 rok w wysokości 166.472,94 zł, tj. § 4 pkt. 4 uchwały,

- ustalającej dla gminy Nowy Korczyn termin zapłaty raty na zaciągniętą pożyczkę na inwestycję, tj. § 5 pkt. 1 uchwały,

- ustalającej dla gminy Nowy Korczyn termin zapłaty raty na realizację inwestycji pn. "Zapewnienie prawidłowej gospodarki wodno-ściekowej na terenie związków międzygminnych Nidzica i Nida 2000 w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko"., tj. § 8 pkt 1, 2 i 3 uchwały.

Zaskarżonej uchwale zarzucono naruszenie:

1. art. 67 ust. 2 pkt. 7 ustawy o samorządzie gminnym oraz § 32 ust. 1 pkt c). w związku z § 9 pkt. 1 statutu Związku Międzygminnego, poprzez bezpodstawne obciążenie skarżącej składkami członkowskimi na 2011 r. za spłatę zaciągniętej pożyczki oraz składkami na inwestycję Związku na 2011 r. w sytuacji, gdy z dniem 1 stycznia 2010 r. gmina Nowy Korczyn nie jest członkiem związku,

2. art. 49 ust. 1 i art. 2 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 165 ust. 2 Konstytucji RP poprzez narzucenie skarżącej w drodze administracyjnoprawnej obowiązku ponoszenia ciężarów finansowych związanych z funkcjonowaniem Związku Międzygminnego, do którego skarżąca nie należy, a więc odrębnej osoby prawnej.

W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że Rada Gminy Nowy Korczyn w dniu 30 czerwca 2009 r. podjęła uchwałę Nr XXXII/168/2009 o wystąpieniu Gminy Nowy Korczyn ze Związku Międzygminnego "Nida 2000" z siedzibą w Starym Korczynie. Uchwała ta w tym samym dniu została doręczona do siedziby Związku Międzygminnego, w związku z czym z dniem 31 grudnia 2009 r. Gmina Nowy Korczyn przestała być członkiem tego Związku i przestały na niej ciążyć obowiązki wynikające z tego członkowstwa, a więc również obowiązek płacenia składek członkowskich.

Autor skargi podniósł dalej, że kwestie finansowania działalności Związku Międzygminnego reguluje § 32 statutu, zgodnie z którym Związek realizuje zadania miedzy innymi ze środków pieniężnych wniesionych prze członków związku (§ 32 ust. 1 pkt c). Statutu). Katalog źródeł finansowania wymienionych w tym przepisie nie zawiera postanowień uzasadniających nakładanie na byłych członków Związku Międzygminnego obowiązku ponoszenia opłat na jego funkcjonowanie, w tym również partycypowania w kosztach inwestycji. Ponadto decyzja o inwestycji pn. Rozbudowa wodociągu tranzytowego NIDA 2000 w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Świętokrzyskiego, została podjęta w sytuacji, gdy gmina Nowy Korczyn wystąpiła już ze Związku Międzygminnego. Dlatego planując finansowanie tej inwestycji Związek nie miał prawa brać pod uwagę środków gminy Nowy Korczyn.

Za nieważnością uchwały w części dotyczącej inwestycji, o której mowa w jej § 4 przemawia dodatkowo to, że jest ona realizowana na terenie Związku Międzygminnego "Nidzica", a więc dotyczy odrębnej osoby prawnej.

W skardze powołano również art. 49 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, zgodnie z którym gmina nie ponosi odpowiedzialności za zobowiązania innych gminnych osób prawnych, a te nie ponoszą odpowiedzialności za zobowiązania gminy. Zobowiązania związku wobec kredytodawcy, czy też wykonawców realizujących inwestycję, to roszczenia cywilnoprawne, które nie mogą być konstytuowane uchwałą zgromadzenia związku w sytuacji, gdy Gmina nie jest jego członkiem na dzień wydania uchwały. Skarżący powołał się też na wynikającą z art. 64 ust. 1 usg. zasadę dobrowolności członkowstwa w związku międzygminnym. Rozliczenie gminy występującej ze związku powinno natomiast nastąpić nie w drodze aktu administracyjnego, ale w drodze cywilnoprawnej. Zgodnie bowiem z art. 64 ust. 5 usg. do związków międzygminnych stosuje się odpowiednio art. 8 ust. 2-5 i art. 39 ust. 4, a art. 8 ust. 2b stanowi, że spory majątkowe wynikłe z porozumień, o których mowa w ust. 2 i 2a oraz w art. 74, rozpatrują sądy powszechne. Dlatego jeżeli Związek Międzygminny twierdzi, że należności którymi obciążył gminę Nowy Korczyn w uchwale są zasadne i wynikają ze Statutu Związku, to powinien skierować sprawę na drogę postępowania cywilnego, a nie podejmować zaskarżoną uchwałę.

W odpowiedzi na skargę Związek Międzygminny wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. W uzasadnieniu powołano się na wyrok WSA w Kielcach z dnia 16 marca 2011 r., II SA/Ke 716/10 oddalający skargę gminy Nowy Korczyn na uchwałę Zgromadzenia Związku Międzygminnego z dnia 15 czerwca 2010 r. ustalającą składkę na inwestycję na 2010 r. przypadającą na poszczególne gminy będące członkami związku, w tym na gminę Nowy Korczyn w wysokości 81.746,14 zł, z przeznaczeniem na realizację inwestycji pn. "Zapewnienie prawidłowej gospodarki wodno-ściekowej na terenie związków międzygminnych Nidzica i Nida". Cytując uzasadnienie wyroku w tamtej sprawie autor odpowiedzi na skargę podniósł, że należy odróżnić składki na utrzymanie Związku, którymi gmina Nowy Korczyn od daty wystąpienia ze Związku Międzygminnego nie jest obciążana, od składek na cele inwestycyjne, które powinni ponosić wszyscy uczestnicy procesu inwestycyjnego, w tym także gmina Nowy Korczyn, na terenie której powstała inwestycja – Stacja Uzdatniania Wody w Starym Korczynie jako etap I. Obecnie realizowana jest inwestycja sieci tranzytowej, w której finansowaniu gmina Nowy Korczyn ma obowiązek uczestniczyć.

We wspomnianej sprawie o sygnaturze II SA/Ke 716/10, z której dowód Sąd dopuścił na rozprawie w dniu 1 grudnia 2011 r., doszło do rozpoznania skargi kasacyjnej gminy Nowy Korczyn od wyroku WSA w Kielcach z dnia 16 marca 2011 r. oddalającego skargę tej gminy. Wyrokiem z dnia 13 października 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie II OSK 1499/11 oddalił skargę kasacyjną. W uzasadnieniu sąd ten wyraził pogląd, że jeżeli przedmiotem uchwały Związku Międzygminnego z dnia 15 czerwca 2010 r. dotyczącej uchwalenia składki na inwestycję pn. "Zapewnienie prawidłowej gospodarki wodno-ściekowej na terenie związków międzygminnych Nidzica i Nida", jest dokończenie projektu objętego § 9 ust. 1 statutu Związku Międzygminnego, to gmina Nowy Korczyn, niezależnie od tego, że skutecznie wystąpiła ze związku, winna partycypować w kosztach tej inwestycji. Jeżeli zaś jest to nowe przedsięwzięcie, to ta gmina obowiązku takiego już nie posiada. NSA stwierdził dalej, że zarysowaną wątpliwość rozwiała treść uchwały nr XX/82 Rady Gminy w Nowym Korczynie z dnia 13 grudnia 2004 r. w sprawie przystąpienia do wspólnej realizacji zadań z zakresu gospodarki wodno-ściekowej. Rada Gminy bowiem, m.in. na podstawie § 9 i 10 Statutu Związku Międzygminnego "Nida 2000" przystąpiła wraz z pozostałymi członkami tego Związku Międzygminnego do wspólnego przygotowania inwestycji w celu realizacji zadań z zakresu gospodarki wodno-ściekowej dla poprawy zaopatrzenia w wodę gminy oraz odprowadzania i unieszkodliwiania ścieków z terenu gminy (§ 1 statutu Związku Międzygminnego).

Na rozprawie w dniu 1 grudnia 2011 r. pełnomocnik organu wyjaśnił, że inwestycje, na które zaciągnięto pożyczkę, o jakiej mowa w § 1 zaskarżonej uchwały dotyczą inwestycji określonych w § 9 ust. 1 Statutu Związku Międzygminnego, tj. stacji uzdatniania wody oraz sieci magistralnej relacji od stacji uzdatniania wody do zaworów pomiarowych znajdujących się na terenie wszystkich siedmiu gmin – członków Związku Międzygminnego, a także gminy Nowy Korczyn. Wodociąg regionalny, o jakim mowa w § 9 ust. 1 statutu Związku Międzygminnego jest tożsamy z wspomniana siecią magistralną. Wodociąg tranzytowy "Nida 2000", o którym mowa w § 3 zaskarżonej uchwały jest tożsamy z wodociągiem regionalnym z § 9 statutu Związku Międzygminnego. Wodociąg ten był budowany w dwóch etapach; spłata pożyczki dotyczyła pierwszego etapu, natomiast składka na tę inwestycję na 2011 rok z § 3 zaskarżonej uchwały dotyczy etapu drugiego tego samego zadania. Również zadanie określone w § 4 zaskarżonej uchwały mieści się w zadaniu z § 9 ust. 1 statutu Związku Międzygminnego, ponieważ porozumienie dotyczące realizacji tego projektu zostało zawarte w 2007 r., gdy gmina Nowy Korczyn była członkiem Związku Międzygminnego.

Na skutek zobowiązania przez Sąd, pełnomocnik organu przy piśmie z dnia 9 grudnia 2011 r. dołączył do akt sprawy w celu wykazania, że inwestycje, o jakich mowa w § 1, 3 i 4 zaskarżonej uchwały są tożsame z inwestycją określoną w § 9 statutu Związku Międzygminnego:

- odpis uchwały nr III/4/2007 Zgromadzenia Związku Międzygminnego z 24 kwietnia 2007 r. w sprawie kompleksowego rozwiązania gospodarki wodno-ściekowej w aglomeracjach należących do Związków Międzygminnych "Nidzica" i Nida 2000" z załączonym porozumieniem,

- odpis uchwały nr VI/5/2004 Zgromadzenia Związku Międzygminnego z 28 lipca 2004 r. w sprawie zaciągnięcia pożyczki z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej na finansowanie zadania pn. "Budowa Stacji Uzdatniania Wody dla rejonu Ponidzia" wraz z umową,

- odpis umowy z 26 marca 2010 r. zawartej w Kielcach o dofinansowanie projektu wodociągu tranzytowego dla Związku Międzygminnego "Nida 2000" w ramach porozumienia z 2007 r.,

- odpis umowy z 17 marca 2010 r. pomiędzy Związkami Międzygminnymi "Nidzica" i "Nida 2000" dotyczącej realizacji z Funduszu Spójności etapu II określonego w § 9 statutu Związku Międzygminnego. Dowód z tych dokumentów został przez sąd przeprowadzony na rozprawie w dniu 21 grudnia 2011 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Jak wynika z treści przedmiotowej skargi gminy Nowy Korczyn, została ona wniesiona w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, dalej u.s.g. (Dz. U. 01.142.1591 ze zm.). Choć przepis ten dotyczy uchwał organów gminy, a przedmiotowa skarga dotyczy uchwały związku międzygminnego, którego członkiem była skarżąca gmina, to jednak nie budzi wątpliwości w orzecznictwie sądów administracyjnych, że również taka uchwała może być przedmiotem skargi opartej na treści art. 101 u.s.g. (por. wyrok NSA z dnia 12 lipca 2006 r., II OSK 571/06).

Zgodnie z tym przepisem każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.

Z akt sprawy oraz ze złożonych na żądanie Sądu wyjaśnień stron z dnia 23 września 2011 r., 12 października 2011 r. i 3 listopada 2011 r. wraz z dołączonymi do nich dokumentami wynika, że skarżąca Gmina spełniła wynikające z przepisów prawa wymogi formalne skargi, o jakich mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g. Pismem z dnia 10 czerwca 2011 r. bowiem, Wójt Gminy Nowy Korczyn wezwał Przewodniczącego Zgromadzenia Związku Międzygminnego "Nida 2000" w Starym Korczynie do usunięcia naruszenia prawa, a następnie w dniu 5 sierpnia 2011 r., z zachowaniem 60-dniowego terminu, o jakim mowa w art. 53 § 2 p.p.s.a., biegnącego od dnia 14 czerwca 2011 r., tj. od daty doręczenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa (zwrotka k. 11), za pośrednictwem Związku Międzygminnego "Nida 2000" złożył skargę do WSA w Kielcach. Wskazany, 60-dniowy termin z art. 53 § 2 p.p.s.a. miał w sprawie zastosowanie dlatego, że wezwany organ nie odpowiedział na otrzymane wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w ciągu tych 60 dni. W sytuacji bowiem braku odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia strony, skargę wnosi się w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia (por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2007r., ONSA i WSA 2007/3/60, Lex 260435).

Nie można mieć również wątpliwości co do spełnienia kolejnego warunku dopuszczalności skargi na uchwałę Związku Międzygminnego z dnia 18 lutego 2011r., tj. naruszenia przez nią interesu prawnego gminy Nowy Korczyn. Na skutek bowiem podjęcia zaskarżonej uchwały, gmina ta została obciążona obowiązkiem uiszczenia składki członkowskiej i składek na inwestycje w 2011 r. w sytuacji, gdy w jej ocenie nie powinno to nastąpić z uwagi na wystąpienie gminy Nowy Korczyn ze Związku Międzygminnego. Stwierdzenie naruszenia interesu prawnego skarżącej gminy nie oznacza jednak zasadności skargi. Legitymacja skargowa z art. 101 ust. 1 u.s.g. została bowiem oparta na subiektywnym przekonaniu danej osoby, iż został naruszony jej interes prawny lub uprawnienie. Naruszenie interesu prawnego, o jakim mowa w art. 101 u.s.g. - to takie naruszenie subiektywnie pojmowanego przez skarżącego jego interesu, które obiektywnie polega na nieprzestrzeganiu przez organ norm prawnych powszechnie obowiązujących (teza 1 wyroku NSA z 9 VI 1995 r., IV SA 346/93, ONSA 1996, nr 3, poz. 125). Takiego naruszenia natomiast Sąd w sprawie nie stwierdził.

Wykazane wyżej spełnienie warunków formalnych o jakich mowa w art. 101 ust.1 ustawy o samorządzie gminnym, do wniesienia skargi na uchwałę podjętą przez organ stanowiący związku międzygminnego, otwiera drogę do rozpoznania sprawy w granicach zakreślonych art. 134 § 1 p.p.s.a.

Zaskarżona część uchwały z dnia 18 lutego 2011 r. dotyczy dwóch rodzajów składek. Pierwszy z nich nazwany składką członkowską (§ 1 uchwały), dotyczy spłaty pożyczki zaciągniętej na zrealizowane już przez Związek Międzygminny inwestycje, które nie zostały w uchwale wskazane. Z wyjaśnień pełnomocnika organu złożonych na rozprawie w dniu 1 grudnia 2011 r., a przede wszystkim z dokumentów złożonych przez organ (z których Sąd przeprowadził dowód na rozprawie w dniu 21 grudnia 2011 r. w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a.) wynika jednak, że składka ta dotyczy zadania inwestycyjnego pod nazwą "Budowa Stacji Uzdatniania Wody dla regionu Ponidzia". Przekonuje o tym bowiem treść uchwały nr VI/5/2004 Zgromadzenia Związku Międzygminnego z 28 lipca 2004 r. w sprawie zaciągnięcia pożyczki z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej na finansowanie tego właśnie zadania, z której § 2 wynika, że spłata tej pożyczki będzie następować z dochodów własnych Związku pochodzących ze składek członkowskich gmin partycypujących w kosztach zadania (...) z uwzględnieniem spłaty zobowiązań wynikających z zaciągniętej pożyczki w planach budżetowych (k. 65). Jak z tego sformułowania wynika, spłata pożyczki na wskazane zadanie miała następować ze składek gmin partycypujących w kosztach tego zadania. Ponieważ ze względu na datę podjęcia i realizacji zadania pn. Budowa Stacji Uzdatniania Wody dla regionu Ponidzia nie może być wątpliwości, że gmina Nowy Korczyn była gminą partycypującą w kosztach tego zadania, nie może być też wątpliwości, że mimo skutecznego wystąpienia ze Związku Międzygminnego z dniem 31 grudnia 2009 r. spłata pożyczki zaciągniętej na to zadanie obciąża również tę gminę. Należy przy tym wyjaśnić, że użycie w zaskarżonej uchwale mylącego określenia "składka członkowska" sugerującego, że chodzi o należność wynikłą z faktu przystąpienia do związku międzygminnego i związaną z pozostawaniem członkiem tego związku, nie może przesądzać o charakterze tej należności. O nim nie decyduje bowiem nazwa tej należności, ale jej przeznaczenie i przyczyna jej nałożenia. Jeśli przeznaczeniem tym jest spłata kredytu zaciągniętego przez Związek Międzygminny w celu realizacji zadania wynikającego ze Statutu tego Związku, a przyczyną nałożenia tej należności jest fakt dobrowolnego przyjęcia do realizacji tego zadania również przez gminę Nowy Korczyn, której Rada, stosownie do treści art. 67 ust. 1 u.s.g. przyjęła ten Statut bezwzględna większością głosów ustawowego składu rady, to objętej takim zapisem należności, nie można uznawać za składkę członkowską w podanym wyżej rozumieniu.

Należy ponadto wyjaśnić, że czym innym jest obciążenie składkami na bieżące utrzymanie Związku (czyli właśnie składkami członkowskimi sensu stricto), które rzeczywiście mogą być nakładane jedynie na aktualnych członków Związku, (do których gmina Nowy Korczyn nie należy od dnia 1 stycznia 2010 r. - § 42 statutu Związku), a czym innym obciążenie kosztami wspólnej inwestycji - czy to już zrealizowanej, co wymaga spłaty kredytu zaciągniętego na jej realizację - czy też będącej w trakcie realizacji, pod warunkiem, że inwestycja taka stanowi realizację statutowego zadania Związku Międzygminnego. Te koszty obciążają bowiem wszystkie gminy, które przyjęły Statut Związku Międzygminnego do momentu zawarcia stosownych umów regulujących stosunki pomiędzy Związkiem, a występującym członkiem, o czym mowa w § 44 Statutu Związku.

Odnośnie drugiego rodzaju składek określonych w zaskarżonej części uchwały, tj. składek na realizację dwóch inwestycji opisanych w § 3 i 4 zaskarżonej uchwały, rozstrzygnięcie sprawy zależało od oceny, czy inwestycje te stanowią realizację zadania objętego Statutem Związku Międzygminnego.

W ocenie Sądu, inwestycja określona w § 4 zaskarżonej uchwały jako "Zapewnienie prawidłowej gospodarki wodno-ściekowej na terenie związków międzygminnych Nidzica i Nida 2000 w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko", jest w istocie tą samą inwestycją, na której realizację Zgromadzenie Związku Międzygminnego ustaliło składkę na 2010 rok uchwałą Nr XIX/14/2010 z dnia 15 czerwca 2010 r., która była przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej przez WSA w Kielcach i przez NSA. Aczkolwiek Sąd w niniejszej sprawie nie jest na podstawie art. 190 zd. 1 p.p.s.a. związany wyrokiem NSA wydanym w tamtej sprawie, (gdyż przedmiotem niniejszej skargi jest inna uchwała, niż zaskarżona w tamtym postępowaniu), to jednak nie można nie zauważyć, że argumentacja, która legła u podstaw uznania zgodności z prawem przywołanej uchwały z 15 czerwca 2010 r., jest aktualna również w realiach niniejszej sprawy. Ponieważ więc z treści uchwały nr XX/82 Rady Gminy w Nowym Korczynie z dnia 13 grudnia 2004 r. w sprawie przystąpienia do wspólnej realizacji zadań z zakresu gospodarki wodno-ściekowej wynika, że Rada Gminy Nowy Korczyn m.in. na podstawie § 9 i 10 Statutu Związku Międzygminnego "Nida 2000" przystąpiła wraz z pozostałymi członkami tego Związku Międzygminnego do wspólnego przygotowania inwestycji w celu realizacji zadań z zakresu gospodarki wodno-ściekowej dla poprawy zaopatrzenia w wodę gminy oraz odprowadzania i unieszkodliwiania ścieków z terenu gminy (§ 1 Statutu Związku Międzygminnego), to należy stwierdzić, że niezależnie od faktu skutecznego wystąpienia tej gminy ze Związku Międzygminnego, powinna ona dalej partycypować w kosztach tej inwestycji.

Trafność zakwalifikowania inwestycji, o jakiej mowa w § 4 zaskarżonej uchwały, jako inwestycji objętej § 9 ust. 1 Statutu Związku Międzygminnego, potwierdza dodatkowo treść uchwały nr III/4/2007 Zgromadzenia Związku Międzygminnego z 24 kwietnia 2007 r. w sprawie kompleksowego rozwiązania gospodarki wodno-ściekowej w aglomeracjach należących do Związków Międzygminnych "Nidzica" i Nida 2000" oraz dołączonego do niej porozumienia (k. 59-64).

Jako podstawa prawna tej uchwały został powołany między innymi przepis § 9 Statutu Związku Międzygminnego, a więc ten sam, który określił zadania inwestycyjne przyjęte do realizacji przez członków założycieli Związku Międzygminnego. Warto też zauważyć, że z § 7 ust. 1 i § 9 ust. 2 porozumienia z dnia 8 marca 2007 r., stanowiącego załącznik do uchwały Zgromadzenia Związku Międzygminnego nr III/4/2007 z 24 kwietnia 2007 r. wynika, że mimo faktu jego zawarcia pomiędzy Związkami Międzygminnymi "Nidzica" w Kazimierzy Wielkiej, a "Nida 2000" w Starym Korczynie, gminy współdziałające w ramach umawiających się Związków Międzygminnych (a więc również gmina Nowy Korczyn) zobowiązały się do zabezpieczenia w swoim budżecie środków finansowych na pokrycie 100% udziału własnego w objętej uchwałą inwestycji, w tym kosztów obsługi ewentualnych kredytów oraz do ponoszenia kosztów związanych z obsługą i realizacją inwestycji, w szczególności wynikających z realizacji umów inwestycyjnych, nadzoru technicznego, kosztów administracyjnych itp. Zapis taki potwierdza dodatkowo, że gmina Nowy Korczyn jeszcze w 2007 r. akceptowała działania zmierzające do wykonania inwestycji przyjętej przez tę gminę do realizacji w § 9 ust. 1 Statutu Związku Międzygminnego.

W konsekwencji tej części rozważań należy więc stwierdzić, że zaskarżona w niniejszej sprawie uchwała w części objętej § 4 i 8 jest zgodna z prawem.

Kolejna inwestycja, na którą w zaskarżonej uchwale zostały ustalone składki na 2011 r. między innymi od gminy Nowy Korczyn, dotyczyła rozbudowy wodociągu tranzytowego NIDA 2000 w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Świętokrzyskiego (§ 3 zaskarżonej uchwały). Jak wynika z wyjaśnień pełnomocnika organu złożonych na rozprawie w dniu 1 grudnia 2011 r., a zwłaszcza ze złożonych przez niego dokumentów, również ta inwestycja mieściła się w zadaniach inwestycyjnych Związku Międzygminnego określonych w § 9 statutu tego Związku. Z przepisu tego wynika bowiem, że jednym z zadań tego Związku jest prowadzenie inwestycji pod nazwą "Wodociąg Regionalny Nowy Korczyn – NIDA 2000" polegającej na budowie ujęcia wody z rzeki Nidy poniżej Starego Korczyna wraz ze stacją uzdatniania wody, a następnie na budowie wodociągu regionalnego zasilanego z tego ujęcia i doprowadzającego wodę do gmin zrzeszonych w Związku zgodnie z ich potrzebami. Wskazany w § 9 ust. 1 Statutu wodociąg regionalny, to właśnie wodociąg tranzytowy prowadzący od stacji uzdatniania wody również wymienionej w tym przepisie, do własnych lokalnych sieci rozdzielczych wszystkich siedmiu gmin – założycieli Związku Międzygminnego, a więc i gminy Nowy Korczyn, o czym również jest mowa w statucie Związku Międzygminnego (§ 9 ust. 2). Powyższe okoliczności potwierdza również treść umowy z 26 marca 2010 r. o dofinansowanie projektu pn. "Rozbudowa wodociągu tranzytowego Nida 2000", zawartej pomiędzy Województwem Świętokrzyskim, a Związkiem Międzygminnym. Z § 2 ust. 1 tej umowy wynika w szczególności, że wskazany projekt określony został we wniosku nr WND-RPSW.04.02.00-26-263/08 z 2008 r., a więc z okresu, gdy gmina Nowy Korczyn była jeszcze członkiem Związku Międzygminnego. W § 3 ust. 1 pkt 1 wskazany został termin rozpoczęcia realizacji tego projektu na dzień 18 listopada 2009 r., a więc również w okresie trwającego członkowstwa gminy Nowy Korczyn w Związku Międzygminnym. Oprócz niewątpliwej tożsamości zadania inwestycyjnego objętego § 3 zaskarżonej uchwały i § 9 ust. 1 statutu Związku Międzygminnego, wskazana okoliczność również świadczy o pełnej zgodzie gminy Nowy Korczyn - jeszcze jako członka Związku Międzygminnego - na realizację tego projektu na zasadach określonych w statucie Związku. Należy bowiem powtórzyć, że zadanie to zostało zaakceptowane przez Gminę Nowy Korczyn poprzez przyjęcie statutu Związku Międzygminnego przez Radę Gminy Nowy Korczyn bezwzględną większością głosów ustawowego składu rady gminy, w trybie art. 67 ust. 1 u.s.g. Ponieważ równocześnie, zgodnie z § 32 ust. 1 statutu, Związek realizuje zadania określone w § 9 (a więc również przytoczone wyżej zadania inwestycyjne), między innymi ze środków pieniężnych wniesionych przez członków Związku, to należy przyjąć, że do czasu zrealizowania tego zadania, gminy będące członkami Związku w dacie przyjęcia takiego zadania inwestycyjnego do realizacji, mają obowiązek partycypowania w kosztach inwestycyjnych związanych z tym zadaniem. Dlatego również zaskarżony przepis § 3 uchwały Zgromadzenia Związku Międzygminnego z dnia 18 lutego 2011 r. nie naruszał prawa.

Konsekwencją zgodności z prawem przepisów ustalających wysokość składek obciążających gminę Nowy Korczyn (§ 1,3 i 4 zaskarżonej uchwały), była również legalność dalszych zaskarżonych przepisów uchwały z dnia 18 lutego 2011 r. określających sposób i terminy zapłaty tych składek (§ 5 pkt 1, § 7 (który zresztą nie został objęty zaskarżeniem) i § 8 pkt 1, 2 i 3 zaskarżonej uchwały).

Odnosząc się do zawartego w skardze zarzutu rażącego naruszenia przepisu art. 67 ust. 2 pkt 7 u.s.g. oraz § 32 ust. 1 lit. c). w związku z § 9 ust. 1 Statutu Związku Międzygminnego "Nida 2000" poprzez bezpodstawne obciążenie skarżącej składkami członkowskimi na 2011 rok za spłatę zaciągniętej pożyczki oraz składkami na inwestycję Związku na 2011 rok pomimo jej wystąpienia ze Związku, należy zauważyć, że z żadnego ze wskazanych w art. 67 ust. 2 u.s.g. elementów, które powinny się znaleźć w treści statutu związku międzygminnego, nie wynika niedopuszczalność obciążenia kosztami realizacji zadania przyjętego w statucie Związku również gminy, która z tego związku wystąpiła. Można wręcz wywnioskować, że skoro przepis art. 67 ust. 2 pkt 6 u.s.g., którego naruszenie zarzuca skarżąca gmina, przewiduje że zasady udziału w kosztach wspólnej działalności, zyskach i pokrywania strat związku powinien określać statut, to znaczy, że ustawodawca pozostawił członkom związku międzygminnego, którzy uchwalą statut, swobodę w określeniu zasad partycypowania w kosztach realizacji przyjętych w statucie zadań. Nie ma w tej sytuacji podstaw, aby w przepisie art. 67 ust. 2 pkt 7 u.s.g. upatrywać uzasadnienia dla stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały.

Powołany w skardze przepis § 32 ust. 1 lit. c). statutu istotnie przewiduje, że Związek realizuje zadania określone w § 9 między innymi ze środków pieniężnych wniesionych przez członków związku. Już jednak następny przepis § 33 statutu Związku zawiera normę, poddającą w wątpliwość wniosek, jaki forsuje się w skardze. Ostatnia bowiem z objętych tym przepisem norm określa, że spłata zaciągniętych kredytów i pożyczek na inwestycje zrealizowane następuje po równo od każdej Gminy. Taki zapis, a w szczególności użyte w nim określenie adresata nałożonych obowiązków spłaty zaciągniętych kredytów i pożyczek, potwierdza pogląd, że Statut Związku przewiduje możliwość nakładania obowiązków nie tylko na aktualnych członków Związku, ale również na Gminy, przez co można rozumieć Gminy będące założycielami Związku. Przy takiej wykładni nie można przyjąć, aby § 32 ust. 1 lit. c). Statutu Związku został naruszony zaskarżoną uchwałą.

Kolejne powołane w skardze przepisy, tj. art. 165 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 49 ust. 1 i art. 2 ust. 3 u.s.g. przewidują, że samodzielność jednostek samorządu terytorialnego, a więc i gminy podlega ochronie sądowej oraz, że gmina nie ponosi odpowiedzialności za zobowiązania innych gminnych osób prawnych, a te nie ponoszą odpowiedzialności za zobowiązania gminy.

Reguła określona w art. 49 ust. 1 u.s.g. ma w ocenie Sądu tylko ograniczone zastosowanie do związków międzygminnych. Z całą bowiem pewnością ponosi ona tę odpowiedzialność w granicach wniesionego wkładu, a nadto w zakresie, w jakim jest obowiązana do pokrywania strat ponoszonych przez związek (por. A. Agopszowicz Mienie związków i porozumień komunalnych. Samorząd Terytorialny 1995/6/42, Teza 6). Wydaje się ponadto, że zasada ograniczenia odpowiedzialności gminy za zobowiązania związku międzygminnego nie dotyczy również innych zobowiązań tego związku (np. z tytułu spłaty zaciągniętych kredytów), jeżeli istnieje ważna podstawa prawna pozwalająca związkowi międzygminnemu na domaganie się od gminy pokrycia tych zobowiązań w formie składek. Jak natomiast wyżej wykazano, taka podstawa w niniejszej sprawie istnieje, skoro gmina Nowy Korczyn dobrowolnie przyjęła na siebie zobowiązania związane z realizacją inwestycji, o jakich mowa w zaskarżonej uchwale i w § 9 Statutu Związku Międzygminnego. Nie może więc być również w sprawie mowy o naruszeniu sądownie chronionej samodzielności gminy Nowy Korczyn. Istotą samodzielności jest bowiem również odpowiedzialność za podjęte przez siebie zobowiązania. Dlatego nie można zgodzić się z omawianymi zarzutami skargi.

Uwzględniając powyższe rozważania Sąd uznał, że zaskarżona uchwała odpowiada prawu, gdyż podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę. Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.