Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Ka 3337/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2005-05-19 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędzia: WSA Małgorzata Jużków, Sędzia: Asesor WSA Małgorzata Walentek (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Olender, po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2005 r. przy udziale sprawy ze skargi H. Ś. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] r. H. Ś. zwrócił się do Starostwa Powiatowego w B. o dokonanie aktualizacji operatu ewidencji gruntów poprzez wpisanie, jako tytułu własności, aktu notarialnego nr Rep. [...]z dnia [...] r. odnośnie nieruchomości objętej tym aktem.

Pismem z dnia [...] r. powiadomiono wnioskodawcę o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz wskazano na konieczność dostarczenia aktualnego odpisu z księgi hipotecznej nr [...] oraz wykazu zmian gruntowych sporządzonego przez geodetę rozliczającego w/wym księgę hipoteczną.

Wnioskodawca przy piśmie z dnia [...] r. złożył odpis księgi wieczystej Nr [...] prowadzonej w Sądzie Rejonowym V Wydział Ksiąg Wieczystych w B. założonej dla nieruchomości o pow. 17282 mkw, oznaczonej jako część folwarku G. lit. [...]. W dziale II pod pozycją właściciele figurują 1. G. Ś. w 1/6 części, R. Ś. w 1/6 części, T. Ś. w 1/6 części; 2. H. Ś. w 1/4 części oraz Z. B. w 1/4 części na podstawie umów darowizny z dnia [...] r. oraz [...] r.

Pismem z dnia [...] r. ponownie wezwano wnioskodawcę do dostarczenia wykazu zmian gruntowych rozliczającego księgę wieczystą nr [...], pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.

W wyniku zażalenia H. Ś. na bezczynność Starosty [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. w piśmie z dnia [...] r. stwierdził, że organ I instancji wszczynając w dniu [...] r. postępowanie w przedmiotowej sprawie winien ją zakończyć poprzez wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia.

Decyzją z dnia [...] r. nr ` działając z upoważnienia Starosty [...] Kierownik Referatu Geodezji odmówił wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów gminy P., obręb G., polegającej na ujawnieniu w operacie tytułu własności dla nieruchomości objętej księgą wieczystą KW nr [...].

W uzasadnieniu stwierdził, że wnioskodawca nie przedłożył wykazu zmian gruntowych dla wskazanej nieruchomości, co uniemożliwiło określenie przedmiotu postępowania i wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów i budynków. Organ zwrócił uwagę, iż dokumentacja znajdująca się w Powiatowym Ośrodku Geodecyzjnym i Kartograficznym nie zwiera dokumentów, które umożliwiłyby samodzielne stwierdzenie, jakim numerom działek ewidencyjnych odpowiada działka gruntu niezabudowana o pow. 1 7282 mkw stanowiąca część folwarku G. lit. [...] objęta księgą wieczystą nr [...].

W związku z odwołaniem H. Ś. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. decyzją z dnia [...] r. nr. [...] na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania wskazując na konieczność zebrania i zbadania wszelkich możliwych dokumentów oraz przeprowadzenia rozprawy administracyjnej z udziałem strony.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 20 ust. 2 pkt 1, art. 22 ust. 1, art. 51 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 47 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków oraz art. 104 Kpa, działając z upoważnienia Starosty [...] Kierownik Referatu Geodezji ponownie odmówił wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów gminy P., obręb G. polegającej na ujawnieniu w operacie tytułu własności dla nieruchomości objętej KW nr [...]. W uzasadnieniu wskazano, że akta księgi wieczystej nr [...] nie zawierają dokumentacji geodezyjnej, która umożliwiłaby stwierdzenie jakim numerom działek ewidencyjnych odpowiada działka gruntu niezabudowana o pow. 1 7282m2 stanowiąca "część folwarku G. lit. [...]" objęta księgą wieczystą nr [...]. Dalej w oparciu o zapisy w rejestrach do założenia operatu ewidencji gruntów stwierdzono, iż G. Ś. na podstawie prawomocnego [...] stała się właścicielką działek ozn. nr nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] o powierzchni ogólnej 0.9970ha; Z. B. i A. B. na podstawie prawomocnego [...] stali się właścicielami działek ozn. nr nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] o powierzchni ogólnej 1.4207 ha; H. Ś. i S. Ś. na podstawie prawomocnego [...] stali się właścicielami działek ozn. nr nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] o powierzchni ogólnej 1.4275 ha. T. Ś. na podstawie prawomocnego [...] stał się właścicielem działek ozn. nr nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] o powierzchni ogólnej 0.9870ha.; R. Ś. i A. Ś. na podstawie [...] stali się właścicielami działek ozn. nr nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] o powierzchni ogólnej 1.0541 ha. W toku rozprawy administracyjnej, która odbyła się [...] r. ustalono, że współwłasność nieruchomości objęta księgą wieczystą nr [...]została zniesiona poprzez przyjęcie w/wym. aktów własności ziemi. Akty te nie mogą być wzruszone na drodze postępowania administracyjnego. Organ prowadzący ewidencję nie może rozstrzygać żadnych spornych kwestii powstałych na tle własności i granic nieruchomości, bowiem te mogą być przedmiotem rozważań wyłącznie w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym. Ewentualne spory co do własności objętej aktami własności ziemi, z których wynikają obecne wpisy w ewidencji gruntów mogą być dochodzone wyłącznie przed sądem powszechnym. Ponadto podkreślono, że z uwagi na nieobecność na rozprawie H. Ś. protokół z rozprawy został mu przesłany w celu zapoznania go z ustaleniami. Wniesione przez niego w tym zakresie zastrzeżenia nie miały wpływu na wynik postępowania oraz ocenę dowodów.

W odwołaniu od powyższej decyzji H. Ś. domagał się jej uchylenia oraz wydania decyzji o zmianie w ewidencji gruntów zgodnie z żądaniem zawartym we wniosku. Odwołujący się zarzucił naruszenie przepisów art. art. 6,7,8,9,10 § 1,11,77,91 § 3,107 § 1 i 3 k.p.a., a ponadto podniósł, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem tych samych przepisów co decyzja uprzednio uchylona w tej samej sprawie przez organ II instancji. Wskazał, iż wniosek o zmianę w operacie ewidencji gruntów jest uzasadniony bowiem w księdze wieczystej nr [...] brak jest orzeczenia sądu o zniesieniu współwłasności nieruchomości nią objętej, zaś akty darowizny w oparciu o które nastąpiło nabycie własności przedmiotowej nieruchomości są "prawnie obowiązujące". Dalej kwestionował prawidłowość zapisów w akcie własności ziemi oraz wskazał, że kwestionariusz do niego załączony nie nosi znamion urzędowego potwierdzenia. Zdaniem skarżącego skoro Starosta nie przedstawił dowodów, iż akt notarialny (umowa darowizny) Rep. A [...] z dnia [...] r. jest nieważny, zatem zobowiązany był do dokonania wpisu w ewidencji gruntów w oparciu o ten akt oraz wypis z księgi wieczystej nr [...].

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną z powołaniem się na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ ten stwierdził, że jednym z dokumentów w oparciu, o który możliwe było dokonanie zmiany w operacie ewidencyjnym dotyczącej właściciela był dostarczony organowi prowadzącemu ewidencję gruntów akt notarialny oraz wypis z księgi wieczystej, jednakże pod warunkiem, że dane dotyczące opisu nieruchomości zawarte w tych dokumentach odpowiadają opisowi tych nieruchomości w operacie ewidencyjnym. Treścią aktu notarialnego z [...] r. jest umowa darowizny, na mocy której H. Ś. stał się właścicielem 1/4 części bliżej nieokreślonej nieruchomości położonej we wsi G. w pow. będzińskim o łącznym obszarze 1,7282 ha objętej księgą hipoteczną nr [...] "część folwarku G. lit. [...]". Tak też oznaczono tę nieruchomość w dziale I księgi wieczystej nr KW [...]. W chwili wnioskowanej przez stronę zmiany, opisana w tych dokumentach nieruchomość przedstawiała w operacie ewidencyjnym inny stan prawny i faktyczny. Na podstawie zebranej dokumentacji ustalono, że dane dotyczące gruntów, których właścicielami są osoby wpisane w akcie notarialnym i w KW [...] oraz ich następcy prawni zostały zarejestrowane w ewidencji w oparciu o akty własności ziemi z [...] r., wydane na podstawie ustawy z dnia 20 października 1971r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. nr 27, poz. 250). Wpisy w rejestrze ewidencji gruntów prowadzonym dla nieruchomości, których właścicielem jest H. Ś. zostały dokonane zgodnie z przepisami obowiązującego prawa - na podstawie aktu własności ziemi nr [...] z dnia [...] r., którego wówczas skarżący nie kwestionował. Końcowo organ stwierdził, że skoro zmiany w ewidencji gruntów w zakresie tytułów własności dokonuje się na podstawie dokumentów urzędowych, a wnioskodawca do konkretnych działek opisanych w operacie ewidencyjnym dokumentów takich nie przedłożył, to należało uznać, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów proceduralnych organ odwoławczy stwierdził, iż są one bezzasadne, bowiem organ I instancji w celu wyjaśnienia sprawy zebrał cały materiał dowodowy, przeprowadził rozprawę administracyjną z udziałem zainteresowanych stron, a także umożliwił stronom postępowania zapoznanie się z aktami sprawy w każdym stadium tego postępowania. Skarżącemu przesłano protokół z rozprawy w której nie uczestniczył pomimo prawidłowego zawiadomienia. W piśmie do Starosty z dnia [...] r. H. Ś. wypowiedział się co do zebranych w sprawie dowodów, materiałów i ustaleń dokonanych na rozprawie administracyjnej oraz do zgłoszonych żądań. Ponadto zaskarżona decyzja odpowiada wymogom art. 107 § 3 Kpa.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego H. Ś. zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych uprzednio już powołanych w odwołaniu oraz naruszenie przepisów art. 22 § 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne i § 12 ust. 1, § 34, § 35 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Uzasadniając te zarzuty skarżący podtrzymał swe stanowisko wyrażone w tym zakresie w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Poniósł, iż organ odwoławczy w sposób bezpodstawny uzależnił dokonanie wpisu na podstawie przedłożonych przez niego dokumentów od warunku, zgodności danych dotyczących opisu nieruchomości zawartych w tych dokumentach z opisem tych nieruchomości w operacie ewidencyjnym.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację wskazaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy stwierdzić, że skarga została złożona do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach przed 1 stycznia 2004r. Z tą datą uległ zmianie stan prawny i stosownie do art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271, ze zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. Nr 72, poz. 652), dla obszaru województwa śląskiego utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, który w tej sytuacji jest właściwy do rozpoznania przedmiotowej skargi.

Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej P.p.s.a) "Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie". Natomiast według art. 1 § 2 powołanej na wstępie ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c P.p.s.a.).

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa.

W art. 20 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity Dz. U. 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.) zostały określone informacje, jakie powinna zawierać ewidencja gruntów i budynków. W przypadku gruntów informacje te dotyczą ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty (art. 20 ust.1 pkt 1). W ewidencji gruntów wykazuje się także właściciela i jego miejsce zamieszkania (art. 20 ust. 2 pkt 1 i 2).

Zgodnie z art. 22 ust. 2, art. 23 powołanej wyżej ustawy oraz § 35 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38, poz. 454), rejestrowanie informacji stanowiących treść ewidencji następuje na podstawie dokumentów uzyskanych drogą urzędową lub dostarczanych przez osoby zainteresowane. W myśl art. 23 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, właściwe organy, sądy i kancelarie notarialne przesyłają staroście odpisy prawomocnych decyzji i orzeczeń oraz odpisy aktów notarialnych, z których wynikają zmiany danych objętych ewidencją gruntów. Ponadto zgodnie z § 12 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów prawa osób do gruntów, budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji na podstawie: wpisów dokonanych w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądowych, umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali, ostatecznych decyzji administracyjnych, dyspozycji zawartych w aktach normatywnych, umów dzierżawy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 2.

Z powyższego wynika, że zmiany danych w ewidencji gruntów można dokonać m.in. w oparciu o decyzje administracyjne, orzeczenia sądowe, akty notarialne, w których zawarte są dane objęte ewidencją gruntów. Rejestr ewidencji gruntów jest więc wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego i faktycznego dotyczącego danej nieruchomości, zawiera jedynie dane wynikające z tytułu własności, ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny co oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości zaistniały wcześniej. Wprowadza się do niego jedynie bezsporne dane o gruntach, budynkach, lokalach.

Aktualizacja ewidencji gruntów i budynków, jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 grudnia 2002r. sygn. akt II SAB / Ka 81/ 02 , to zespół czynności materialno - technicznych będących formą działania administracji publicznej. Nie jest to postępowanie regulowane przepisami kodeksu postępowania administracyjnego za wyjątkiem przypadku określonego w § 47 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. nr 38, poz. 454 ), zgodnie z którym w przypadku, gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów, starosta przeprowadza w sprawie tej aktualizacji postępowanie administracyjne lub wzywa zainteresowanych do przedłożenia wymaganych przepisami dokumentów, tj. dokumentów o jakich mowa w art. 22 ust. 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego.

W niniejszej sprawie skarżący domagał się wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów polegającej na ujawnieniu tytułu własności dla nieruchomości objętej KW nr [...] w postaci umowy darowizny sporządzonej w formie aktu notarialnego nr Rep. [...] z dnia [...] r., na mocy której stał się on właścicielem 1/4 części nieruchomości położonej we wsi G. o łącznej pow. 1,7282 ha objętej księgą hipoteczną nr [...] określonej jako "część folwarku G. lit. [...]". Tak też nieruchomość ta została określona w dziale I księgi wieczystej KW nr [...] prowadzonej w Sądzie Rejonowym V Wydział Ksiąg Wieczystych w B. W dziale II pod pozycją właściciele figurują G. Ś. w 1/6 części, R. Ś. w 1/6 części, T. Ś. w 1/6 części; H. Ś. w 1/4 części oraz Z. B. w 1/4 części na podstawie umów darowizny z dnia [...] r. oraz [...] r.

Jednakże, jak ustaliły organy w wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego, w tym przeprowadzonej rozprawy administracyjnej, współwłasność tej nieruchomości objętej przedmiotową księgą wieczystą została zniesiona na podstawie aktów własności ziemi wydanych w [...] r. na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. 1971 r. Nr 27 poz. 250), na rzecz G. Ś., małżonków Z. i A. B., H. i S. Ś., R. i A. Ś. oraz T. Ś.. Akty własności ziemi stanowiły podstawę do dokonania wpisów w ewidencji gruntów. Wpisy w rejestrze ewidencji gruntów prowadzonym dla nieruchomości, których właścicielem jest H. Ś. zostały dokonane na podstawie aktu własności ziemi nr [...] z dnia [...] r. Zatem słusznie organy przyjęły, że w momencie wnioskowanej zmiany nieruchomość opisana w przedłożonych przez wnioskodawcę dokumentach nie odpowiadała opisowi tej nieruchomości w ewidencji gruntów i budynków. W tym stanie rzeczy zmiana w ewidencji gruntów w zakresie tytułu własności mogła nastąpić tylko na podstawie później wydanych dokumentów urzędowych, o jakich mowa w art. 23 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Skoro wnioskodawca dokumentów takich nie przedłożył, to słusznie organy uznały, że nie było podstaw do dokonania zmian. Nadto wskazać przyjdzie, że organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie może w postępowaniu o zmianę danych zawartych w ewidencji samodzielnie ustalać i rozstrzygać o prawidłowości tytułu własności, w tym w postaci aktów własności ziemi, które były podstawą dokonania przedmiotowych wpisów.

Ponadto, w ocenie Sądu, nie znajdują uzasadnienia zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych.

Wobec nie stwierdzenia naruszenia prawa przez zaskarżoną decyzję skargę, jako niezasadną, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalono.

Sz.d