Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 339/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2017-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatki inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1a ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2016 poz 716
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
article: art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1629
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Wojciechowska Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Anna Wójcik (spr.) Protokolant Referent stażysta Alicja Prusak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2017 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 28 lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2015 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez E. S. (dalej wskazywaną również jako: skarżąca, strona, podatniczka) stała się decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 28 lipca 2016 r., którą organ odwoławczy, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz.1659 ze zm.) – (dalej O.p.), utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Brzegu nr [...] z dnia 2 grudnia 2015r. w sprawie ustalenia E. S. podatku od nieruchomości za 2015 r. w kwocie 3.421,00 zł

Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W ramach złożonej w dniu 30 listopada 2015 r. przez E. S. "Informacji w sprawie podatku od nieruchomości" wykazano, nabytą w dniu 4 grudnia 2013 r. we współwłasności z D. B., nieruchomość położoną w [...], przy ul. [...] na działce nr a karta mapy [...], składającą się z nieruchomości gruntowej o powierzchni 1.183 m2 zakwalifikowanej jako grunty pozostałe oraz z budynku sklasyfikowanego jako pozostały, o powierzchni użytkowej 1.119 m2.

W oparciu o dane wynikające z powyższej informacji oraz aktów notarialnych z dnia 4.12.2013 r. i z dnia 10.07.2014 r., Burmistrz Brzegu decyzją z dnia 2 grudnia 2015 r. ustalił E. S. – właścicielowi ww. opisanej nieruchomości - podatek od nieruchomości za 2015 r. w kwocie 8.212,00 zł, na którą to kwotę złożył się podatek naliczony od budynków pozostałych w kwocie 7.833,00 zł i od gruntów pozostałych w kwocie 378,56 zł.

Jako podstawę prawną wydanej decyzji wskazał przepisy art. 2-6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 849 ze zm.- dalej zwanej u.p.o.l.), art. 21 § 1 pkt 2 i art. 207 § 1 O.p oraz Uchwałę nr XXXII/192/12 Rady Miejskiej w Brzegu z dnia 28 września 2012 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. Opolskiego z 20 listopada 2012 r., poz. 1609- dalej zwana Uchwałą).

Uzasadniając decyzję Burmistrz Brzegu podał, że omawiana nieruchomość została nabyta aktem notarialnym z dnia 4 grudnia 2013 r. pierwotnie w ramach współwłasności przez E. S. i D. B., a następnie od sierpnia 2014 r. pozostawała już w wyłącznej własności E. S.

Dodatkowo wskazano, że ustalając wysokość podatku od nieruchomości oparto się na danych z ewidencji gruntów i budynków oraz na złożonej dnia 30.11.2015 r. informacji w sprawie podatku od nieruchomości, stosując stawki podatkowe wynikające z Uchwały.

Nie zgadzając się z tą decyzją, w złożonym od niej odwołaniu E. S., działająca poprzez ustanowionego w sprawie pełnomocnika, wniosła o jej uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie jako bezprzedmiotowego. Podniosła zarzuty naruszenia przepisów postępowania, a to: art. 120 O.p. poprzez działanie organu podatkowego w sprzeczności z przepisami prawa; art. 121 § 1 O.p. poprzez prowadzenie postępowania przez organ I instancji w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych; art. 122 O.p poprzez niepodjęcie przez organ podatkowy wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym oraz art. 210 § 4 O.p. poprzez powoływanie się w decyzji na okoliczności i fakty niemające odzwierciedlenia w stanie rzeczywistym, w szczególności w zakresie statusu przedmiotu opodatkowania, w sytuacji gdy stan obiektu uniemożliwia uznanie go za budynek, ze względu na charakter prac budowlanych oraz związaną z nimi niezdolność do użytkowania obiektu w jakimkolwiek zakresie.

W odniesieniu do zarzutów naruszenia prawa materialnego wskazano na brak podstawy faktycznej do zastosowania, przywołanych w komparycji decyzji, przepisów art. 2-6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Uzasadniając zarzuty wskazano, że w opodatkowanym budynku prowadzone są prace remontowe w stopniu tak istotnym, że uniemożliwiają one jakiekolwiek użytkowanie samego obiektu. Brak jest bowiem zainstalowanych w nim mediów takich jak instalacja elektryczna i grzewcza, a ponadto brak jest wykończenia ścian i podłóg, co uniemożliwia funkcjonowanie w nim, nawet w ograniczonym zakresie.

Tych okoliczności organ I instancji jednak w ogóle nie zbadał, co według skarżącej przy braku przeprowadzenia niezbędnej dla ich stwierdzenia wizji lokalnej, skutkowało wydaniem spornej decyzji z naruszeniem prawa. Tym bardziej, że jak dalej strona zauważyła, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlega powierzchnia użytkowa budynków, a ponieważ w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z gotowym budynkiem w rozumieniu prawa budowlanego, to brak jest powierzchni użytkowej mogącej podlegać opodatkowaniu. Sporny obiekt ze względu na stan uniemożliwiający korzystanie z niego, nie był zatem wykorzystywany ani na cele mieszkalne, ani na żadne inne cele.

Wskazaną na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu (dalej zwane Kolegium) z dnia 28 lipca 2016 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Odnosząc się do zarzutów odwołania oraz przywołanej na ich poparcie argumentacji pełnomocnika strony, w pierwszej kolejności wskazało, że zgodnie z mającym w niniejszej sprawie zastosowanie art. 2 ust. 1 u.p.o.l., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, budynki lub ich części oraz budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nie posiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych i użytkownikami wieczystymi gruntów, zaś podstawą opodatkowania podatkiem od nieruchomości, zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l., jest dla gruntów ich powierzchnia, a dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa. Wysokość stawek podatku od nieruchomości określa, stosownie do art. 5 ust. 1 u.p.o.l., rada gminy w drodze uchwały, z uwzględnieniem wskazanych w ustawie maksymalnych stawek podatku od nieruchomości dla poszczególnych rodzajów gruntów oraz budynków i ich części.

Powołaną wyżej uchwałą nr XXXII/92/12 Rady Miejskiej w Brzegu z dnia 28 września 2012 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości zostały określone stawki podatku dla budynków i gruntów w wysokości nieprzekraczającej limitów określonych na rok 2014 w obwieszczeniu Ministra Finansów z dnia 7 sierpnia 2013 r. (M.P. z 2013 r., poz. 724).

Odnosząc wyżej przywołane regulacje prawne do stanu faktycznego ustalonego w niniejszej sprawie, Kolegium wskazało na bezsporną okoliczność nabycia w dniu 4 grudnia 2013 r. przez E. S. i D. B. w ramach współwłasności, nieruchomości położonej w [...], przy ul. [...] na działce nr a karta. mapy [...], wpisanej w Sądzie Rejonowym w [...], do księgi wieczystej nr [...]. D. B. sprzedał swój udział w przedmiotowej nieruchomości E. S., co potwierdza akt notarialny Rep. A nr [...]. Nieruchomość ta składa się z nieruchomości gruntowej o powierzchni 1.183 m2 zakwalifikowanej jako grunty pozostałe oraz z budynku sklasyfikowanego jako pozostały o powierzchni użytkowej 1.119 m2, co potwierdziła sama podatniczka w ramach złożonej organowi podatkowemu w dniu 30.11.2015 r. "Informacji w sprawie podatku od nieruchomości" (druk IN-1) oraz znajdujący się w aktach sprawy wypis z rejestru gruntów i budynków.

W odniesieniu do tego ostatniego dokumentu Kolegium wskazało, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, w myśl art. 21 ustawy z 17.05.1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.- dalej zwaną u.p.g.k.) stanowią podstawę m.in. wymiaru podatków.

Odnosząc się do przedłożonej przez stronę na etapie postępowania odwoławczego informacji o dokonaniu zmiany w ewidencji gruntów i budynków z dnia 14.03.2016 r., nr [...], co do statusu budynku z "[...]" na "w trakcie budowy" Kolegium stwierdziło, że okoliczność ta, z uwagi na moment dokonania tej zmiany, pozostaje bez wpływu na wymiar podatku od nieruchomości za 2015 r. Podkreśliło również, iż powyższa zmiana nadal kwalifikuje budynek jako pozostały budynek niemieszkalny i dotyczy jedynie zmiany ilości jego kondygnacji.

W dalszej części rozważań Kolegium stwierdziło, że podstawą ustalenia wysokości zobowiązania w omawianym tu podatku jest przede wszystkim złożona w organie podatkowym przez podatnika (osobę fizyczną), na urzędowym formularzu informacja o nieruchomościach, w której podatnik dokonuje kwalifikacji posiadanych przedmiotów opodatkowania takich jak grunty czy budynki (art. 21 § 5 O.p.). Z kolei z postanowień art. 6 ust. 6 u.p.o.l wynika, że osoby fizyczne obowiązane są złożyć tę informację w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie lub wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od zaistnienia zdarzenia, powodującego zmianę wysokości tego zobowiązania.

Zatem to strona, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, składając stosowną "Informację w sprawie podatku od nieruchomości" wniosła o wydanie decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego. Stąd też organ I instancji nie wszczynał z urzędu postępowania w sprawie ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości na rok 2015, opierając jednocześnie swoją decyzję na podstawie niekwestionowanych danych wynikających ze złożonej w sprawie "Informacji w sprawie podatku od nieruchomości", potwierdzonych dodatkowo danymi wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków.

Ponieważ z posiadanych dokumentów wynikało w sposób jednoznaczny, że przedmiotową nieruchomość pierwotnie nabyli wspólnie E. S. i D. B., który następnie aktem notarialnym z dnia 10.07.2014 r. Rep. A nr [...] odsprzedał swój udział we współwłasności E. S. decyzją dnia 2 grudnia 2015 r. nr [...] ustalono podatniczce podatek od nieruchomości na rok 2015 w kwocie 8.212,00 zł.

Odnosząc się natomiast do zarzutów odwołania, iż organ I instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego co do stanu technicznego budynku w sytuacji, gdy są w nim prowadzone w szerokim zakresie prace remontowe niepozwalające na jego użytkowanie Kolegium uznało, że w świetle ustalonego stanu faktycznego i prawnego sprawy są one nieuzasadnione. Podatek od nieruchomości jest bowiem podatkiem związanym z samym faktem posiadania m.in. gruntów i budynków. Budynkiem zaś, w myśl art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., w brzmieniu obowiązującym w 2015 r., jest obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach.

W świetle tej ustawowej definicji, sporny w sprawie obiekt budowlany jest budynkiem w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a jego stan techniczny, na który powołuje się strona, pozostaje, według kryteriów wynikających z art. 1a ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, bez wpływu na jego kwalifikację jako przedmiotu opodatkowania.

Ustawowa definicja budynku odwołuje się bowiem do istnienia poszczególnych jego elementów, a nie do ich stanu technicznego. Ustawodawca nie wyłączył z opodatkowania budynków, będących w remoncie lub których stan techniczny nie pozwala na ich wykorzystanie. Jedynie w odniesieniu do gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, tj. gruntów, budynków i budowli będących w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.p.o.l., ustawodawca wyłączył je z opodatkowania wyższą stawką podatkową, wówczas, gdy przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Także w przepisie art. 7 u.p.o.l., w którym ustawodawca zawarł zwolnienia z opodatkowania gruntów i budynków brak jest zwolnienia z opodatkowania podatkiem od nieruchomości budynków w trakcie remontu.

W tym stanie rzeczy Kolegium uznało, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, zaś ustalenie wysokości zobowiązania nastąpiło prawidłowo, według stawek podatku od nieruchomości określonych Uchwałą Rady Miejskiej w Brzegu z dnia 28 września 2012 r. która dla gruntu wynosiła 0,32 zł za m2 (1 183 m2 x 0,32 zł = 378,56 zł), a dla powierzchni użytkowej budynków pozostałych 7 zł za m2 (1 119 m2 x 7,00 zł = 7.833,00 zł).

Wobec tego podatek od nieruchomości za 2015 r. wynosi 8.212,00 zł i został prawidłowo ustalony przez organ I instancji.

Końcowo Kolegium podkreśliło, że zmiana klasyfikacji gruntów i budynków w stosownych ewidencjach nie leży w kompetencjach organu podatkowego, gdyż właściwym do przeprowadzenia takich zmian, w stosownej procedurze, są organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków.

W skardze wniesionej do tut. Sądu pełnomocnik skarżącej, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji, ponowił już uprzednio podnoszone w odwołaniu zarzuty naruszenia przepisów postępowania, a to art. 120, art. 121 § 1, art. 122 i 210 § 4 O.p., poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego i powoływanie się w decyzji na okoliczności i fakty niemające odzwierciedlenia w stanie rzeczywistym, w szczególności w zakresie statusu przedmiotu opodatkowania oraz naruszenia prawa materialnego poprzez przywołanie w komparycji decyzji przepisów art. 2-6 u.p.o.l. przy braku podstawy faktycznej do ich zastosowania w niniejszej sprawie, a także ze względu na powołanie ich bez wskazania, który z tych przepisów był podstawą wydania decyzji. W odniesieniu do tej części zarzutów skargi podtrzymano też całość argumentacji wskazywanej już w treści uzasadnienia odwołania.

Dodatkowo w skardze, w zakresie naruszenia przepisów postępowania, wskazano też na naruszenie art. 125 O.p., poprzez wydanie decyzji po ponad roku od ostatniego zawiadomienia strony o zakończeniu postępowania; art. 180 i 181 O.p., poprzez nieuwzględnienie, jako dowodów w postępowaniu, istotnych dla sprawy faktów, dotyczących w szczególności stanu technicznego budynku grożącego jego zawaleniem, a także art. 200 § 1 O.p. poprzez brak zawiadomienia strony o możliwości wypowiedzenia się, co do całego materiału dowodowego w sytuacji, gdy po zawiadomieniu z dnia 7 czerwca 2016 r. w przedmiotowej sprawie pojawiły się nowe dowody mające wpływ na wynik sprawy, a tym samym zaistniała konieczności ponownego odniesienia się przez stronę do skutków podatkowych całości materiału dowodowego.

Natomiast w zakresie prawa materialnego dodatkowo wskazano na naruszenie art. 6 ust 3 u.p.o.l. poprzez nieuwzględnienie dyspozycji ustawodawcy zawartych w tym przepisie, pomimo zaistnienia przesłanek do jego zastosowania.

W uzupełnieniu argumentacji z odwołania, pełnomocnik skarżącej w pierwszej kolejności odniósł się kwestii braku wypełnienia przez Kolegium obowiązków wynikających z art. 200 § 1 O.p, który to przepis nakazuje organowi wyznaczenie stronie postępowania, po zebraniu całości materiału dowodowego i bezpośrednio przed wydaniem decyzji, 7-dniowego terminu do zapoznania się z aktami sprawy. Wprawdzie w niniejszej sprawie takie zawiadomienie wystosowało do strony w dniu 7 czerwca 2016 r., jednakże po dokonanym przez nią zapoznaniu się z materiałem dowodowym złożyła ona do organu dodatkowe dokumenty wskazujące na stan techniczny obiektu, wyłączający możliwość uznania go za budynek, z uwagi na aktualnie prowadzone w nim prace mające znamiona odbudowy. Natomiast przez ponad rok organ odwoławczy nie wystosował do strony, jakiejkolwiek informacji o toczącym się postępowaniu, zaś z treści zapadłej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego wynika, że dla uznania prawidłowości decyzji Burmistrza Brzegu, wszelkie okoliczności faktyczne oraz przedłożone dokumenty nie mają istotnego znaczenia, gdyż orzeczenie oparto na danych z ewidencji gruntów i budynków istniejących w danym roku podatkowym oraz danych dotyczących powierzchni gruntu i budynku wykazanych w deklaracji zgłoszeniowej. Tym samym pełnomocnik podał w wątpliwość, czy zasadnym było tak długotrwałe rozpatrywanie sprawy przez Kolegium Odwoławcze, a w związku z powyższym, czy działania tego organu nie tylko nie naruszają zasady zawartej w art. 125 O.p., ale także czy nie zaszła konieczność wystosowania nowego zawiadomienia o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym oraz wypowiedzenia się co do jego stanu, przed wydaniem decyzji, skoro organ przez ponad rok organ nie informował strony o postępach czynionych w sprawie. Zdaniem skarżącej, w wyniku takiego postępowania organu odwoławczego w sposób na tyle istotny naruszono prawa strony, że nie można uznać, iż nie miało to wpływu na wynik postępowania, a tym samym winno skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się z kolei do stwierdzeń zawartych w skarżonej decyzji określających obowiązek podatkowy w oderwaniu od stanu technicznego budynku pełnomocnik stwierdził, że takie stanowisko Kolegium stoi w sprzeczności z art. 6 ust 3 u.p.o.l., który nie może być pomijany przy ocenie prawidłowości ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego za daną nieruchomość. O ile można się zgodzić ze stanowiskiem organu, że remont sam w sobie nie może być podstawą obniżenia zobowiązania podatkowego zwłaszcza, jeśli jego celem jest poprawa funkcjonalności budynku, to już zdarzenie losowe wyłączające możliwość użytkowania obiektu oraz związany z tym zdarzeniem remont należy uznać za podstawy, które ustawodawca miał na myśli tworząc reguły oparte na przepisie art. 6 ust 3 u.p.o.l

W przypadku nieruchomości skarżącej, takim losowym zdarzeniem był pożar skutkujący całkowitym pozbawieniem budynku cech użytkowych. Jest to okoliczność dalej idąca niż przewidziane w przepisach ograniczenie wykorzystania obiektu dla celów gospodarczych. O fakcie, że zaistniało zdarzenie czyniące obiekt pozbawiony cech jakiejkolwiek użyteczności, świadczy chociażby powołana w rozstrzygnięciu decyzja o dokonaniu zmiany w ewidencji gruntów i obiektów. Co prawda zmiana ta nastąpiła z dniem 14.03.2016 r., ale odnosi się ona do okoliczności, które wystąpiły przed okresem objętym zaskarżoną decyzją oraz decyzją organu I instancji. Tym samym urzędowy dokument potwierdza, że nie w 2016 roku nastąpiły okoliczności skutkujące zmianą wpisu, ale zaistniały wcześniej w trakcie pożaru. Skutki pożaru odnoszą się także do roku 2014 i 2015 i jako takie winny mieć wpływ na wysokość podatku także w tych latach podatkowych, zgodnie z art. 6 ust 3 u.p.o.l.

Przywołanie w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego przepisów dających możliwość zmniejszenia bądź rezygnacji z ustalenia podatku w sytuacji, gdy obiekt jest wykorzystywany do działalności gospodarczej, nie może stanowić podstawy do uznania, że dla właścicieli nieprowadzących w danym obiekcie działalności gospodarczej brak jest przepisów i przesłanek do obniżenia podatku w przypadku zdarzeń losowych mających zasadniczy wpływ na stan budynku. Po pierwsze, byłoby to sprzeczne z konstytucyjną zasadą równości wobec prawa oraz zasadą sprawiedliwości społecznej, a po drugie, w prawie podatkowym istnieje zasada, że sytuacje identyczne powinny rodzić te same skutki prawne, bez dyskryminacji jakiegokolwiek podatnika. Wprowadzenie w ustawie wprost przepisu dotyczącego osób prowadzących działalność gospodarczą w budynku nie może niweczyć możliwości stosowania bardziej ogólnych przepisów jakim jest regulacja art. 6 ust 3 u.p.o.l. Dlatego też organ podatkowy winien oceniać stan faktyczny samego obiektu budowlanego, a nie tylko zapisy w dokumentacji opartej na prawie budowlanym.

Zdaniem skarżącej, wadliwe jest stanowisko organów, że skoro podatniczka w zgłoszeniu podatkowym wykazała do opodatkowania powierzchnię użytkową spornego budynku, to organ nie miał podstaw do jej weryfikowania w oparciu o nowe okoliczności podnoszone już w toku prowadzonego postępowania podatkowego. Celem postępowania podatkowego jest bowiem prawidłowe ustalenie wysokości podatku, a nie pomijanie, jako nieistotnych, wszystkich podniesionych przez stronę nowych okoliczności, mających wpływ na ocenę rzeczywistego stanu technicznego budynku i możliwość jego użytkowania, a nawet zagrożenie zniszczenia samego obiektu bez przeprowadzenia remontu.

Istotną okolicznością, całkowicie pominiętą w postępowaniu, jest również fakt, że uprzednio, na wniosek poprzedniego właściciela spornego budynku – A. A. - zwolniono go z opodatkowania w części dotyczącej budynku, w związku z jego stanem technicznym, w szczególności zagrożeniem stabilności konstrukcji, po pożarze. Budynek ten nie został rozebrany jedynie ze względu na stanowisko konserwatora zabytków, a dokonywana odbudowa wyłączyła możliwość korzystania z niego, gdyż nie był on, w świetle przepisów prawa budowlanego, budynkiem zdatnym do użytkowania. Stan obiektu nie poprawił się w roku 2014 ani 2015, a tym samym nie zaistniały okoliczności dające podstawę do podwyższenia podatku, ani w ogóle do opodatkowania tego obiektu jak budynku. Zmiana właściciela nie może skutkować pominięciem tych faktów, które mają wpływ na wysokość podatku, gdyż są one związane nie z osobą właściciela, ale ze stanem technicznym samego obiektu i możliwością uznania go nadal za budynek w rozumieniu prawa budowlanego. Organ nie powinien w sposób oderwany od realiów opierać się na zapisach w ewidencji, bez oględzin budynku oraz uwzględnienia wiedzy, którą posiadał w związku z postępowaniem zainicjowanym przez poprzedniego właściciela.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko, wnosząc o jej oddalenie.

W piśmie procesowym z dnia 18 września 2017 r. pełnomocnik skarżącej, przedkładając w uzupełnieniu do akt sprawy akt notarialny z dnia 4 grudnia 2013 r. dotyczący umowy sprzedaży spornej nieruchomości oraz pismo A Sp. z o.o. w [...] stwierdzające brak umowy dotyczącej zasilania budynku w ciepło z miejskiej sieci ciepłowniczej, wskazywał na mieszkalno-usługowy charakter budynku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, co w myśl art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – dalej jako: [p.p.s.a.] skutkuje jej oddaleniem. Kontrola legalności zaskarżonego aktu, dokonana w aspekcie kryteriów nakreślonych w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. nie dała bowiem podstaw do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa procesowego dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie stwierdził też okoliczności dających podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

W sprawie niniejszej kontroli Sądu została poddana decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, którą to utrzymano w mocy decyzję Burmistrza Brzegu, w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości za 2015 r. w kwocie 8.212,00 zł

Istotą sporu pomiędzy stronami jest zagadnienie, przy niekwestionowanym opodatkowaniu gruntów, prawidłowości objęcia, w spornym okresie, podatkiem od nieruchomości według stawek przewidzianych dla budynków pozostałych, również usytuowanego na tym gruncie obiektu budowlanego, który według skarżącej nie nosił, z uwagi na jego obecny stan techniczny, cech budynku, o którym mowa w art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., w brzmieniu obowiązującym w 2015 r.

W pierwszej kolejności należy odnieść się do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia art. 200 § 1 O.p. poprzez brak ponownego zawiadomienia strony o możliwości wypowiedzenia się co do całego materiału dowodowego w sytuacji, gdy po dokonaniu takiego zawiadomienia postanowieniem z dnia 7 czerwca 2016 r., w przedmiotowej sprawie pojawiły się nowe dowody mające mieć, według skarżącej, istotny wpływ na wynik sprawy. Według pełnomocnika strona rodziło to konieczność ponownego umożliwienia stronie odniesienia się do tych nowych okoliczności i ich wpływu na ewentualną treść końcowego rozstrzygnięcia Kolegium.

Tę wadliwość postępowania organu odwoławczego pełnomocnik łączył z kolejnym zarzutem skargi dotyczącym naruszenia art. 125 O.p., z uwagi na długotrwałe rozpatrywanie sprawy przez Kolegium Odwoławcze. Według niego takie działanie organu nie tylko naruszało zasadę szybkości postępowania, wyrażoną w art. 125 O.p., ale powinno skutkować ponownym wystosowaniem do strony nowego zawiadomienia o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym oraz wypowiedzenia się co do jego stanu, przed wydaniem decyzji, skoro organ przez ponad rok nie informował strony o postępach czynionych w sprawie. Zdaniem skarżącej, na skutek takiego postępowania organu odwoławczego w sposób na tyle istotny naruszono jej prawa, że nie można uznać, iż nie miało to wpływu na wynik postępowania, a tym samym winno skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji

Odnosząc się zatem łącznie do obu tych zarzutów skargi, Sąd, nie podzielając w realiach zaistniałych w niniejszej sprawie ich merytorycznej zasadności, zwraca jednakże uwagę na znaczne opóźnienie doręczenia pełnomocnikowi strony decyzji Kolegium wydanej w dniu 28 lipca 2016 r. (a nie jak wskazano w skardze w dniu 28 lipca 2017 r. - podkreślenie Sądu) utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza Brzegu z dnia 2 grudnia 2015 r., tj. po prawie roku od jej wydania. Decyzja ta została bowiem doręczona temu pełnomocnikowi dnia 5 lipca 2017 r.

Ta uwaga Sądu nie zmienia jednakże samego faktu, iż do podjęcia zaskarżonej obecnie decyzji doszło po uprzednim umożliwieniu stronie, w trybie art. 200 § 1 O.p., zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym (postanowienie z dnia 7 czerwca 2016 r. o wyznaczeniu 7- dniowego terminu do tej czynności procesowej) i skorzystaniu z tego prawa przez pełnomocnika skarżącej w dniu 7 lipca 2016 r.

Wprawdzie w dniu 11 sierpnia 2016 r., a zatem po ponad miesiącu od zapoznania się z aktami sprawy, pełnomocnik skarżącej przedłożył organowi odwoławczemu istotne według niego nowe dowody mające świadczyć o rzeczywistym stanie technicznym budynku, jednakże czynność ta miała już miejsce po zakończeniu postępowania odwoławczego, poprzez wydanie decyzji w dniu 28 lipca 2016 r.

Już chociażby z tego powodu podnoszony obecnie w skardze zarzut naruszenia art. 200 § 1 O.p. nie mógł być uznany za zasadny. Sąd zauważa ponadto, iż zarzut ten de facto dotyczył kwestii uniemożliwienia stronie skarżącej zapoznania się z materiałem dowodowym, który sama przedłożyła, przy piśmie 11 sierpnia 2016 r., a zatem niewątpliwie jej znanym. Zatem brak jest podstaw do uwzględnienia tego zarzutu naruszenia prawa procesowego, który mógłby być uznany za skuteczny wyłącznie w przypadku, gdyby wykazano jego istotny wpływ na wynik sprawy, co z uwagi na okoliczności opisane powyżej nie miało miejsca. Zarazem w ocenie Sądu, nie jest skuteczny kolejny zarzut skargi dotyczący naruszenia przepisów prawa procesowego, tj. art. 210 § 4 O.p., gdyż uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wszystkie elementy wymagane przez ten przepis.

W zakresie istoty sporu, nie sposób podzielić argumentacji pełnomocnika skarżącej, iż stan techniczny obiektu budowlanego, w którym z uwagi na prowadzone w nim prace remontowo- modernizacyjne (przebudowa) i związaną z tym niemożność bieżącego jego użytkowania, pozbawia ten obiekt cech budynku jako przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości w znaczeniu, o jakim mowa w art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. (w brzmieniu obowiązującym w 2015r.).

Zgodnie z tą regulacją, budynkiem jest obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Zatem warunkiem koniecznym, a zarazem wystarczającym do uznania dla celów podatku od nieruchomości określonego obiektu jako budynku, jest spełnienie warunków, o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.

Te zaś warunki do uznania spornego obiektu za budynek podlegający, zgodnie z art. 2 ust 1 u.p.o.l., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, zostały w pełni spełnione, co potwierdza nie tylko materiał dowodowy zebrany przez organy podatkowe, ale także dowody przedłożone przez samą stronę.

Jak zatem wynika z uzyskanego przez organy wypisu z rejestrów gruntów i budynków, w omawianym okresie podatkowym na działce nr a karta mapy [...] posadowiony był 2,5 kondygnacyjny budynek (rok zakończenia budowy 1900), sklasyfikowany wg KST jako pozostałe budynki niemieszkalne.

Również tożsame do tych dane zostały ujęte w przedłożonym przez skarżącą wypisie dotyczącym dokonanej zmiany w ewidencji gruntów i budynków z dnia 14 marca 2016 r., nr [...] z tą różnicą (niemającą jednak znaczenia dla tej sprawy), iż budynek ten został określony już jako budynek 3-kondygnacyjny.

Ta zmiana wynikała z faktu prowadzonej modernizacji i przebudowy tego obiektu, na którą poprzedni jego właściciel uzyskał decyzją Starostwa Powiatowego w [...] z dnia 5 lipca 2004 r. pozwolenie budowlane. Z treści tego pozwolenia, opisanego w § 1 aktu notarialnego z dnia 4.12.2013 r. (kancelaria notarialna A. S. we [...] rep. A numer [...]), przedłożonego przez pełnomocnika strony na etapie postępowania sądowego w sprawie I SA/Op 338/17 (akta sądowe k.31) wynika, że dotyczy ono inwestycji polegającej na przebudowie budynku usługowo-mieszkalnego na lokal gastronomiczny, pomieszczenia biurowe i dwa lokale mieszkalne w ramach budynku (podkreślenie Sądu) położonego w [...], przy ul. [...] na działce nr a.

Również kolejno przedkładane przez skarżącą dowody, dotyczące aktualnego stanu technicznego tego budynku i zakresu prowadzonych prac, np. opinia z dnia 11 sierpnia 2016 r. sporządzona przez T. L., również określają zakres prowadzonych prac w spornym budynku jako jego remont, rozbudowę i przebudowę.

Sąd zauważa też, iż wprawdzie w ramach prowadzonego postępowania podatkowego, na co zwrócił uwagę pełnomocnik skarżącej, nie doszło do przeprowadzenia wizji lokalnej, niemniej jednak w aktach sprawy znajdują się zdjęcia spornego obiektu (w tym przedłożone przez samą skarżącą), pozwalające na ustalenie tych istotnych cech spornego obiektu budowlanego, które kwalifikują go w świetle art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. do kategorii budynku w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Co więcej, sama skarżąca w ramach złożonej organowi podatkowemu w dniu 30 listopada 2015 r. "Informacji w sprawie podatku od nieruchomości" (druk IN-1) nie kwestionowała faktu istnienia omawianego budynku, wykazując dla celów podatkowych nieruchomość składającą się z nieruchomości gruntowej o powierzchni 1.183 m2 zakwalifikowanej jako grunty pozostałe oraz z budynku sklasyfikowanego jako pozostały o powierzchni użytkowej 1.119 m2.

Dane te zostały dodatkowo potwierdzone urzędowym dokumentem, jaki stanowi wypis z ewidencji gruntów i budynków. Na tej podstawie zasadnie przyjęto, iż dla celów opodatkowania podatkiem od nieruchomości stanowi on jeden z przedmiotów tego opodatkowania, tj. jest budynek. O ile bowiem dane zawarte w "Informacji w sprawie podatku od nieruchomości", co zasadnie podnosi skarżąca, mogą podlegać weryfikacji przez organy podatkowe w toku prowadzonego postępowania, to już dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, mają walor dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 O.p. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że organy podatkowe ustalające wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości, stosownie do art. 21 ust. 1 u.p.g.k, nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów (wyrok NSA z 18 listopada 2011 r., sygn. akt II FSK 1041/10, publ. LEX nr 1132002 i wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 listopada 2011 r., sygn. akt II FSK 1040/10, publ. LEX nr 1132001).

Uprawnienie organów podatkowych do podjęcia dodatkowych czynności wyjaśniających odnośnie przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości zachodzi wówczas, gdy zapisy zawarte w ewidencji gruntów i budynków są niewystarczające dla potrzeb ustalenia stanu faktycznego, tj. gdy wynikające z nich dane nie pozwalają na ustalenie podstaw opodatkowania. Taka jednakże sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie, a zebrany w sprawie materiał dowodowy dodatkowo potwierdzał prawidłowość zapisów ujętych w ewidencji co do istnienia budynku.

W rozpoznawanej sprawie organy podatkowe zasadnie zatem oparły się na wynikających z zapisów ewidencji gruntów i budynków danych dotyczących istnienia obiektu budowlanego stanowiącego budynek sklasyfikowany wg KST jako pozostałe budynki niemieszkalne.

Natomiast wprowadzone w dniu 11 marca 2016 r. w tej ewidencji zmiany statusu budynku z "[...]" na " w trakcie budowy", nie tylko pozostają bez wpływu na wymiar podatku od nieruchomości na rok 2015 z uwagi na datę ich dokonania (na co wskazywało Kolegium), ale przede wszystkim z uwagi na to, że dotyczy ona tych elementów budynku, które objęte są rozbudową/przebudową, mającą służyć powiększeniu jego kubatury z pierwotnych 2,5 kondygnacji na 3 kondygnacje. Do tego zakresu prac należy też odnieść użyty w dokonanych zmianach zapisów ewidencji zwrot " w trakcie budowy".

W tym miejscu należy zauważyć, iż zasadniczą okolicznością decydującą o powstaniu obowiązku w podatku od nieruchomości jest nabycie prawa własności budynku. Osoba fizyczna jest zobowiązana do zgłoszenia obowiązku podatkowego w ciągu 14 dni od dnia nabycia prawa własności przez złożenie stosownej informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych (art. 6 ust. 6 u.p.o.l.). W tym przypadku przesądzające znaczenie dla powstania obowiązku podatkowego jest nabycie własności lub posiadania, a zatem zaistnienie władztwa nad istniejącym już w tej dacie fizycznie budynkiem. Drugą okolicznością decydującą o powstaniu obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości, co wynika z art. 6 ust. 2 u.p.o.l., jest istnienie budynku lub budowli. Ta okoliczność powstaje wraz z wybudowaniem budynku (budowli), albowiem obiekty te zaczynają "istnieć" po ich wybudowaniu, co wynika z brzmienia analizowanego artykułu, gdzie mówi się o zakończeniu budowy. W wyniku zakończenia budowy powstaje nowy przedmiot podatku od nieruchomości (podkreślenie Sądu). Uzależnienie powstania obowiązku podatkowego, w sytuacji nabycia prawa własności budynku, jest zatem nierozerwalnie związane z jego wcześniejszym istnieniem, a nie, jak twierdzi skarżąca, z rozpoczęciem jego użytkowania (zgłoszenia do użytkowania) przez kolejnego właściciela. A zatem obowiązek ten powstanie także w sytuacji nabycia danego obiektu przez podmiot, który go nie wybudował (por. wyrok NSA z dnia 10 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 1765/08, LEX nr 595945). Przepis art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. dotyczy budynków lub ich części już istniejących, wybudowanych. Budowa budynku nie jest tym samym, co adaptacja lub remont (nawet w znacznym zakresie ) już istniejącego obiektu (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 2 grudnia 2009 r., sygn. akt I SA/Gl 563/09)

Należy zauważyć, że w ramach dokonywanych na wniosek skarżącej zmian w ewidencji gruntów i budynków nie doszło do zmiany samego sposobu użytkowania, gdyż także po tych zmianach nadal została dla budynku utrzymana jego klasyfikacja wg KST jako pozostałe budynki niemieszkalne, pomimo tego, że jak obecnie wywodzi pełnomocnik, budynek ten nie tylko w dacie sprzedaży nosił cechy budynku częściowo o charakterze mieszkalnym, ale też w tym kierunku zostało wydane pozwolenie o jego przebudowie.

Skoro zatem sama zainteresowana nie tylko nie kwestionowała, domagając się stosownych zmian w zapisach ewidencji, prawidłowości dotychczasowego zapisu o niemieszkalnym charakterze budynku, ale także nie wnosiła o jego zmianę na przyszłość, to aktualnie istniejący w tym względzie charakter budynku, jaki ujęty jest w urzędowej ewidencji gruntów i budynków, był wiążący dla organów podatkowych stanowiąc dla nich zgodnie z 21 u.p.g.k, podstawę do wymiaru podatku za omawiany okres podatkowy.

Dopiero zatem, o ile w postępowaniu administracyjnym przed właściwym starostą skarżąca przeprowadzi skuteczny przeciwdowód przeciwko treści dokumentu urzędowego jakim jest ewidencja gruntów i budynków, pojawi się możliwość zmiany sposobu opodatkowania spornych nieruchomości, a do czasu tej ewentualnej zmiany, obowiązujące w niej zapisy wiążą w tym przedmiocie wszystkie organy i sądy.

Z kolei w myśl przywoływanego w skardze przepisu art. 6 ust 3 u.p.o.l., do którego naruszenia miało dojść według pełnomocnika skarżącej w niniejszej sprawie, jeżeli w trakcie roku podatkowego zaistniało zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku, a w szczególności zmiana sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania lub jego części, podatek ulega obniżeniu lub podwyższeniu, poczynając od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło to zdarzenie.

Jak jednakże wynika z całości argumentacji skargi, w omawianym okresie podatkowym, taka zmiana sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania nie miała miejsca, a wręcz przeciwnie, według pełnomocnika sporny budynek nie był w ogóle wykorzystywany w tym czasie na żadne cele. To właśnie brak możliwości korzystania z niego przez skarżącą stanowił zasadniczy element jej argumentacji co do nieistnienia tego obiektu.

Tyle tylko, że przejściowe niewykorzystywanie przez właściciela nieruchomości lub jej części np. z powodu remontu, modernizacji, nie daje podstaw do uznania, że doszło do zmiany sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania.

Pełnomocnik skarżącej nie zauważył przy tym, że przywoływana przez niego regulacja art. 6 ust. 3 u.p.o.l., nie dotyczy ustania obowiązku podatkowego, ale reguluje kwestię związaną z ewentualnym obniżeniem lub podwyższeniem podatku, z uwagi na zmiany w sposobie wykorzystania istniejącego budynku.

Ustanie obowiązku podatkowego reguluje natomiast ust. 4 tego przepisu, co do którego pełnomocnik w ogóle się nie wypowiedział. Jedynie na marginesie Sąd zauważa, że w rozumieniu tego przepisu nie można uznać za rozbiórkę i tym samym za nieistnienie budynku, jedynie jego adaptacji do nowego przeznaczenia czy nowej funkcji użytkowej (mieszkalnej).

Równie niezasadna okazała się ta część argumentacji skargi, w której pełnomocnik szeroko odwoływał się do, jak to sam określał, mającego mieć miejsce we wcześniejszych latach podatkowych zwolnienia poprzedniego właściciela – A. A. - z podatku w części dotyczącej budynku, w związku ze stanem obiektu po pożarze, a w szczególności z zagrożeniem stabilności jego konstrukcji.

Choć ta okoliczność nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy, to Sąd zwraca uwagę, że czym innym jest przewidziane w art. 7 ust. 1 u.p.o.l. zwolnienie od podatku od nieruchomości, a czym innym udzielenie ulgi w płatności należnego zobowiązania podatkowego, w tym również w formie całkowitego jej umorzenia, na podstawie szczególnych regulacji zawartych w ustawie Ordynacja podatkowa - Rozdział 7a "Ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych".

Z tych też powodów niezasadne okazały się zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów tak prawa procesowego jak również prawa materialnego, które stanowiłyby o konieczności uchylenia zaskarżonej decyzji.

W tym stanie sprawy skarga, na podstawie art. 151 p.p.s.a., podlega oddaleniu.