Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 271/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2020-09-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek rolny
Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 2 w związku z art. 1a ust. 3
journal: Dz.U. 2019 poz 1170
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - t.j.
article: art. 1, art. 3 ust. 5
journal: Dz.U. 2006 nr 136 poz 969
law: Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r, o podatku rolnym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz-Roicka (sprawozdawca) Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz WSA Andrzej Niezgoda Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Kożuch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2020 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2020 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Lu 271/20

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: "SKO") utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy R. z dnia [...] r., nr [...] w sprawie ustalenia solidarnie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego: T. W., L. W., J. N., M. Z., D. Ś., A. W., G. Ł., A. M., J. K., R. N., B. S., S. W. i S. W., za rok podatkowy 2020 w kwocie [...]zł.

Jak wynika z jej uzasadnienia, organ I instancji ustalając wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego wszystkim współwłaścicielom gruntów rolnych i lasu, za rok podatkowy 2020, przyjął do opodatkowania:

- grunty rolne o pow. 2,92 ha (hektary fizyczne) - podatek rolny w kwocie [...]zł,

- nieużytki o pow. 7.000 m2 - zwolnione z opodatkowania podatkiem od nieruchomości,

- las o pow. 0,1 ha - podatek leśny w kwocie [...]zł.

Nakaz płatniczy w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za rok podatkowy 2020 został doręczony wszystkim współwłaścicielom opodatkowanych gruntów rolnych i leśnych.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył jedynie skarżący T. W., stwierdzając, że nie "poczuwa" się do obowiązku uiszczenia podatku rolnego od gruntów, nabytych w drodze spadkobrania po zmarłej matce W. W., wywodząc, że za życia przekazała mu część gospodarstwa rolnego (0.52 ha) i z tego tytułu jego roszczenia do udziału w masie spadkowej zostały w całości zaspokojone. Pozostały grunt rolny o pow. 2,92 ha (będący przedmiotem spadku) winien być podzielony na pozostałe 4 osoby - z jego wyłączeniem.

Skarżący wyjaśnił, że w poprzednich latach występował do Gminy R. z wnioskiem o przejęcie gruntu rolnego o pow. 2.92 ha, na jej rzecz, jednak składane wnioski w tej sprawie nie były rozpatrywane. W dniu 4 września 2012 r. organ podatkowy przeprowadził oględziny gruntów rolnych, które nie były użytkowane rolniczo przez współwłaścicieli opodatkowanej nieruchomości rolnej. Zdaniem skarżącego, organ I instancji powinien przejąć to gospodarstwo rolne.

SKO, w rozpoznaniu odwołania wyjaśniło, że prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w R. z dnia [...] r., sygn. akt [...] - z wniosku Gminy R. - stwierdzono, że spadek po W. W. nabył, między innymi skarżący w wysokości 1/7 udziałów (w tym gospodarstwo rolne). Z dołączonego do akt podatkowych wyciągu z ewidencji gruntów wynika, że jest on współwłaścicielem (udział 1/7) gruntów rolnych, lasu i nieużytków, składających się z działek o nr: [...], [...], [...], [...] i [...] o łącznej powierzchni 3,72 ha, położonych w miejscowości S.. Przedmiot opodatkowania (powierzchnia gruntów rolnych - 2,92 ha, powierzchnia nieużytków 0,70 ha i powierzchnia lasu 0,1 ha - łącznie 3,72 ha), został ustalony na podstawie prowadzonych zapisów w ewidencji gruntów i budynków i nie jest kwestionowany w odwołaniu.

W tym kontekście argumentowało, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo Geodezyjne i Kartograficzne (Dz. U. z 2017 r., poz. 2101 ze zm. – dalej: "u.p.g.k.") podstawę wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków prowadzonej dla danej miejscowości. Dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków są wiążące dla organów podatkowych i odnoszą się zarówno do osób władających nieruchomością jak i do jej opisu. Jeśli zatem dane grunty sklasyfikowane są w ewidencji gruntów jako las - podlegają podatkowi leśnemu, jeśli są sklasyfikowane jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza - podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym. W pozostałych przypadkach grunty podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Rodzaj świadczenia zależy od sklasyfikowania nieruchomości w ewidencji gruntów i budynków. Na konieczność ustalania charakteru gruntu na potrzeby opodatkowania w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów wskazuje bezpośrednio art. 2 ust. 2 w związku z art. 1a ust. 3 ustawy z dnia12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1170, dalej: "u.p.o.l.", a także art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym Dz.U. z 2020 r. poz. 333, dalej: "u.p.r."), w których to przypadkach, wymienia się tę ewidencję jako zbiór danych rozstrzygający o klasyfikowaniu gruntów. Szczegółowe zasady prowadzenia ewidencji gruntów uregulowane są w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2016 r., poz. 1034 ze zm.).

SKO wywodziło dalej, że organ podatkowy przy ustalaniu wysokości zobowiązania podatkowego nie jest uprawniony do dokonywania zmian w ewidencji gruntów i budynków i wypowiadania się w przedmiocie prawa własności nieruchomości poszczególnych podatników, ponieważ dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym, stanowią one dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. To zaś oznacza, że organ podatkowy nie ma podstaw do pomijania tych danych w postępowaniu podatkowym, zaś podatnicy kwestionujący ich zasadność i prawidłowość powinni wszcząć, procedurę zmian w ewidencji.

Podkreślając, że zgodnie z art. 3 ust. 5 u.p.r., jeśli grunty, o których mowa w art. 1, stanowią współwłasność lub znajdują się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowią odrębny przedmiot opodatkowania podatkiem rolnym, a obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach (posiadaczach), z zastrzeżeniem ust. 6 i 7, SKO stwierdziło, że doręczenie wszystkim współwłaścicielom opodatkowanej nieruchomości rolnej i leśnej nakazu płatniczego, zamiast jednemu z nich było wadliwe w kontekście regulacji wynikającej z art. 6c ust. 2 u.p.r. Organ I instancji mimo braku stosownego obowiązku ustalił wszystkich współwłaścicieli nieruchomości (na podstawie wniosku o stwierdzenie nabycia spadku) i im doręczył decyzję wymiarową, mimo, że stroną postępowania stosownie do treści art. 133 Ordynacji podatkowej, był tylko jeden ze współwłaścicieli przedmiotów objętych decyzją podatkową i to do niego decyzja taka powinna być skierowana.

Mając jednak na uwadze, że wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego został ustalony w prawidłowej wysokości uchybienie to nie zdyskwalifikowało wydanej decyzji. Doręczenie nakazu płatniczego wszystkim współwłaścicielom opodatkowanej nieruchomości, nie było na tyle wadliwe, by okoliczność ta stanowiła samodzielną podstawę do wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego wskutek wniesionego odwołania.

Za bezzasadny organ uznał zarzut, że gmina mimo wniosków podatnika nie przejęła opodatkowanych gruntów rolnych, albowiem okoliczność ta nie miała znaczenia w sprawie.

W skardze do Sądu podatnik zakwestionował w całości ustalony wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na rok podatkowy 2020 w stosunku do jego osoby.

Podkreślił, że w złożonym piśmie z dnia 17 lutego 2020 r. dotyczącym podatku rolnego dokładnie opisał sprawę, która toczy się już 20 lat oraz zwrócił się z prośbą o jej przeanalizowanie. Wywodził, że za sprawą Sądu w R. został na siłę ustanowiony współwłaścicielem, a nie spadkobiercą, mimo, że zrzekł się udziału w spadku. Jest to – w jego ocenie – "wielka niesprawiedliwość, ponieważ cały czas pisał, iż zrzeka się tego spadkobierstwa, jednak wszystko w dalszym ciągu pozostaje bez echa".

Zdaniem skarżącego, oczywistym jest fakt, że "jeżeli on nie chce tego spadkobierstwa, to Urząd Gminy w R. winien wskazać, kto ma to wziąć na swój stan: Urząd Skarbowy czy Agencja Rynku Rolnego. Jego osobiście nie stać na pokrycie wszelkich kosztów sądowych i opłat geodezyjnych, wyrabianie aktów notarialnych, czy też mapek. Nadmienił, że ma już 80 lat i należy mu się święty spokój, a nie nieustanne życie w stresie, którego nie życzy nikomu".

W odpowiedzi na skargę, SKO wnosząc o jej oddalenie podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzji prawa nie narusza.

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W konsekwencji sąd administracyjny dokonuje kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego i to z przepisami obowiązującymi w dacie jego wydania, co oznacza, że kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019, poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja wydana w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2020 r., czyli dotyczy wymiaru podatku od nieruchomości, rolnego i leśnego – łącznie.

Jako podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości na 2018 r. przyjęto grunty rolne o powierzchni 2,92 ha (hektary fizyczne), nieużytki o powierzchni 0,7 ha - zwolnione z opodatkowania podatkiem od nieruchomości i las o powierzchni 0,1 ha.

Jak wskazał organ odwoławczy, powyższe dane zostały ustalone przez organ I instancji w oparciu o wypis z rejestru gruntów – na podstawie art. 21 u.p.g.k., z którego wynika zasada związania danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, i który stanowi, że podstawą planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki państwowej i gospodarki gruntami powinny być dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Stanowi on również, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym i w postępowaniu podatkowym. Oznacza to, że dopóki dane te nie zostaną zmienione w stosownym trybie, dopóty organ podatkowy będzie zobowiązany uwzględniać je przy ustalaniu wymiaru podatku.

Ewidencja gruntów ma moc dokumentu urzędowego i zgodnie z art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone.

W orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje pogląd, że organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków (por.m.in. uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FPS 1/09, CBOSA). Oznacza to, że co do zasady, o sposobie kwalifikacji gruntu (budynku), dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości, rolnym i leśnym decyduje nie tyle sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości, ile jej funkcje (przeznaczenie) wskazane w ewidencji gruntów i budynków. Tym samym, podstawą wymiaru podatków nie jest stan faktyczny lecz stan ujawniony (zapisany) w ewidencji gruntów i budynków.

Z wyciągu z ewidencji, który znajduje się w aktach sprawy wynika, że skarżący jest współwłaścicielem (w 1/7) działek o wskazanych numerach o łącznej powierzchni 3,72 ha.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 u.p.r., podatnikami podatku rolnego są osoby fizyczne będące właścicielami gruntów. Podstawę opodatkowania podatkiem rolnym stanowi dla gruntów gospodarstw rolnych liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie powierzchni, rodzaju i klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz zaliczenia do okręgu podatkowego. Stosownie do art. 6c ust. 1 ww. ustawy osobom fizycznym, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku leśnego dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji (nakazie płatniczym). Oznacza to, że w sprawie wystąpiły wskazane w tym przepisie przesłanki do ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego, gdyż z akt sprawy wynika, że podmioty wymienione w decyzji były podatnikami podatku leśnego i podatku rolnego od przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy. Słusznie w tym względzie organ wskazał też na treść art. 6c ust. 2 u.p.r. zgodnie z którym, łączne zobowiązanie pieniężne należne od przedmiotów opodatkowania stanowiących współwłasność lub znajdujących się w posiadaniu dwóch lub więcej osób fizycznych ustala się w odrębnej decyzji (nakazie płatniczym), który wystawia się na któregokolwiek ze współwłaścicieli (posiadaczy). Jeżeli gospodarstwo rolne prowadzi w całości jedna z tych osób, nakaz płatniczy wystawia się na tę osobę.

W sprawie niniejszej nie było sporu, że grunty rolne objęte opodatkowaniem nie są użytkowane rolniczo (tak przez skarżącego jak i innych współwłaścicieli), organ zatem doręczył decyzję wymiarową wszystkim współwłaścicielom opodatkowanej nieruchomości rolnej i leśnej. Słusznie organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż w rozpoznanej sprawie decyzję wymiarową doręczono wszystkim współwłaścicielom, zamiast jednemu z nich (dowolnie wybranemu), jednak okoliczność, że w decyzji tej niepotrzebnie wskazano wszystkich współwłaścicieli, jako adresatów decyzji, nie miała wpływu na wynik sprawy (nie miała znaczenia w sferze uprawnień i obowiązków samego skarżącego), co słusznie konkluduje SKO, odwołując się do treści orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 września 2017 r. w sprawie sygn. akt II FSK 1690/16, którego stanowisko prawne Sąd w składzie niniejszym w pełni podziela.

W kontekście argumentacji skarżącego (kwestionuje on fakt posiadania udziału we własności gospodarstwa rolnego) stwierdzić należy, że prawomocnym postanowieniem, o którym wyżej mowa Sąd Rejonowy w R. stwierdził, że spadek po W. W. nabył między innymi skarżący w postaci 1/7 udziału (w tym w gospodarstwo rolne). W tych okolicznościach jego twierdzenia, że nie jest współwłaścicielem gruntów stanowiących przedmiot opodatkowania zaskarżoną decyzją nie znajduje oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym.

Dla porządku dodać należy, iż zrzeczenie się spadkobrania przez skarżącego na którą to okoliczność konsekwentnie się powołuje nie może być wzięte pod uwagę w niniejszym postępowaniu, którego przedmiotem jest wymiar podatku.

Końcowo rację należy przyznać organowi odwoławczemu, że bez znaczenia na opodatkowanie gruntów rolnych, pozostaje także złożenie wniosku o przekazanie gruntów na rzecz Gminy R. jak również i okoliczność, że skarżący faktycznie nie korzysta z opodatkowanej nieruchomości rolnej.

Uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa procesowego, jak i prawa materialnego, Sąd działając na podstawie art. 151 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. skargę jako bezzasadną oddalił w całości.