Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 288/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2018-10-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek (spr.) sędzia WSA Anna Klotz Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2018 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

P. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] - utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Ł. z [...] r. nr [...] w sprawie odmowy przyznania zasiłku celowego na remont mieszkania, w kwocie [...]zł z tytułu strat spowodowanych wichurą i nawałnicą, które miały miejsce dnia [...] r. w gminie.

Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 1 ust. 1, art. 2, art. 17 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U z 2015 r., poz. 1659), art. 2, art. 3 ust. 1, art. 39 ust.1 i ust. 2, art. 40 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity - Dz. U. z 2017 r., poz. 1769), dalej u.p.s., § 1-§ 2 zał. Nr [...] pkt 10 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 sierpnia 2017 r. w sprawie gmin poszkodowanych w wyniku działania żywiołu w sierpniu 2017 r., w których stosuje się szczególne zasady odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1547), art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257).

Zaskarżona decyzja wydana została w następujących okolicznościach sprawy.

P. K. w dniu [...] r. złożył wniosek o pomoc w kwocie [...]zł w związku z poniesionymi stratami w lokalu mieszkalnym w wyniku nawałnicy, jaka miała miejsce [...] r.

Decyzją z dnia [...] r. organ I instancji negatywnie rozpoznał powyższy wniosek. Wydanie decyzji zostało poprzedzone w dniu [...] r. wywiadem środowiskowym przeprowadzonym przez pracownika pomocy oraz w dniu [...] r. oszacowaniem szkód przez pracowników - Inspektorów Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego. W uzasadnieniu decyzji organ odniósł się do zasad udzielania pomocy i stwierdził, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji określił kwoty pomocy finansowej przyznawanej w zależności od oszacowanego procentu zniszczeń i uszkodzeń, wskazując jednocześnie w pkt I .12, że pomoc przyznawana jest niezależnie od odszkodowania przysługującego z tytułu ubezpieczenia budynku mieszkalnego skutków klęsk żywiołowych, przy czym zapis nie zwalnia jednak organu od stosowania zasady miarkowania pomocy. Zgodnie z cytowanymi wyżej zasadami według załącznika nr 2 do zasad, pomoc finansowa w związku ze stratami w budynkach mieszkalnych/lokalach mieszkalnych w przypadku szkód niższych niż 5% nie przysługuje. Organ stwierdził, że w budynku mieszkalnym ustalono szkody na 3.5%. Ponadto organ ustalił, że P. K. nie jest właścicielem budynku – co wynika z treści księgi wieczystej, Dlatego też pomoc nie przysługuje.

Od decyzji organu I instancji P. K. wniósł odwołanie, w którym zarzucił naruszenie: art. 2 ust. 1, art. 3, 7 pkt 15, art. 40 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. Naruszenie Zasad udzielania, ze środków rezerwy celowej budżetu państwa na przeciwdziałanie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych pomocy finansowej w formie zasiłków celowych, o których mowa w ustawie o pomocy społecznej, poszkodowanych w wyniku zdarzeń noszących znamiona klęski żywiołowej oraz naruszenie art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a.

W uzasadnieniu odwołania skarżący podniósł, że pomoc w formie zasiłku celowego do kwoty 6 000 zł i do kwoty 20 000 zł przyznawana jest na podstawie pkt 1.8 wyżej powołanych zasad i nie jest wymagane oszacowanie strat przez osobę posiadającą uprawnienia do ich szacowania. Oszacowanie przez osoby uprawnione do szacowania występuje dopiero w przypadku wniosku o kwotę pomocy na podstawie pkt 11.6 pkt III, na co wskazuje pkt IV. 5 tych zasad. P. K. uznał zatem, że "powoływanie się w zaskarżonej decyzji na 3.5 % oszacowanie jest bezpodstawne". Dalej autor odwołania oświadczył, że organ nie dołożył należytej staranności w wyjaśnieniu kwestii przysługiwania prawa własności do budynku objętego wnioskiem.

Organ II instancji nie uwzględnił odwołania i zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W motywach uzasadnienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze odniosło się do ustaleń dokonanych w dniu [...] r. przez inspektorów Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego, a także do informacji uzyskanych w trakcie wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w toku postępowania przed organem I instancji.

Poza tym organ odwoławczy powołał się na "Zasady udzielania, ze środków rezerwy celowej budżetu państwa na przeciwdziałanie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych, pomocy finansowej w formie zasiłków celowych, o których mowa w ustawie o pomocy społecznej, dla rodzin lub osób samotnie gospodarujących, poszkodowanych w wyniku zdarzeń noszących znamiona klęsk żywiołowych" (pisma Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 sierpnia 2017 r. i z dnia 29 sierpnia 2017 r.) i stwierdził, że prawo do pomocy przysługuje właścicielowi budynku, a także najemcy. Organ zaznaczył, że o przyznanie zasiłku w kwocie [...]zł na remont tego samego budynku mieszkalnego wystąpił również właściciel J. K.. Biorąc pod uwagę powyższe oraz wielkość strat na poziomie 3.5% organ odwoławczy uznał zaskrzoną decyzję za prawidłową.

W skardze do Sądu skarżący wniósł o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz decyzji organu I instancji i przekazanie temu organowi sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez brak ustalenia i uwzględnienia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy faktów.

Zdaniem skarżącego dla rozpatrzenia wniosku o pomoc w kwocie [...]zł bezprzedmiotowa była ocena uszkodzeń budynku z dnia [...] r. przeprowadzona przez inspektorów GUNB, ponieważ zgodnie z pkt I.8 zasad podstawą do określenia wysokości pomocy jest rodzinny wywiad środowiskowy. Ocena inspektorów dotyczy wyłącznie przypadków, o których jest mowa w pkt II.6 zasad.

Skarżący stwierdził, że ocena inspektorów Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. jest dokumentem wydanym bez podstawy prawnej, jest dokumentem nieważnym, którego nie mogą uwzględniać organy wydające decyzję o przyznaniu bądź odmowie przyznania pomocy oraz przyjęta w niej metodologia jest sprzeczna z obowiązującym prawem w tego typu szacowaniu strat.

Skarżący wskazał, że zgodne z prawem procentowe oszacowanie strat jest to stosunek wartości odtworzeniowej powstałych uszkodzeń według cen obowiązujących w dniu szacowania wydatków koniecznych do przywrócenia stanu poprzedniego budynku, do wartości rynkowej budynku w dniu szacowania. Jest to procentowy udział kwot, a nie procentowy udział szkód w stosunku do całego budynku, która to metoda jest metodą nie wynikającą z przepisów prawa.

Skarżący podkreślił znaczenie wywiadu środowiskowego dla przedmiotowej sprawy. Dodał, że w protokole wywiadu środowiskowego nie ma wzmianki o szkodach spowodowanych nawałnicą i jednocześnie zarzucił, że w wywiadzie środowiskowym przeprowadzonym przez MOPS nie ustalono rozmiaru zniszczeń i nie wykonano zdjęć.

Oświadczył, że posiada tytuł prawny do budynku.

Skarżący zarzucił również zaskarżonej decyzji naruszenie art. 9 i art. 10 kpa, ponieważ organ nie informował skarżącego, że zwróci się do sądu o odpis z księgi wieczystej oraz nie zapewnił mu czynnego udziału w sprawie, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Postanowieniem podjętym na rozprawie w dniu [...] r. Sąd dopuścił dowód uzupełniający z "Oceny uszkodzeń budynku spowodowanych działaniem zjawisk atmosferycznych – sierpień 2017 r." – które dołączone zostały do akt administracyjnych dołączonych do akt sądowych II SA/Bd 295/18.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas w zależności od rodzaju naruszenia uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części, albo stwierdza jej nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu wówczas, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli to naruszenie miało bądź mogło mieć - istotny wpływ na wynik sprawy.

Kierując się powyższymi kryteriami Sąd stwierdził brak podstaw do uwzględnienia skargi w oparciu o przedstawione w niej zarzuty oraz z urzędu kontrolując sprawę Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego oraz procesowego przy wydawaniu zaskarżonej decyzji.

Materialnoprawną podstawę wydanych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1769 ze zm. – dalej jako: "u.p.s."), a w szczególności art. 40 tej ustawy, zgodnie z którym zasiłek celowy może być przyznany również osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego (ust. 1) lub w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej (ust. 2), przy czym zasiłek celowy, o którym mowa w ust. 1 i 2, może być przyznany niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi (ust. 3).

Powyższy przepis stwarza możliwości udzielenia pomocy osobom, które zostały dotknięte skutkami wypadków losowych czy klęski żywiołowej niezależnie od wysokości dochodu. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że pomoc udzielana na podstawie art. 40 ust. 2 u.p.s. winna być skierowana do osób zamieszkujących w lokalach mieszkalnych lub domach, które uległy zniszczeniu bądź uszkodzeniu, wskutek czego osoby te znalazły się w trudnej sytuacji życiowej, jakiej nie są w stanie same, przy wykorzystaniu własnych zasobów i możliwości przezwyciężyć. W licznych rozstrzygnięciach wydawanych w przedmiocie pomocy finansowej udzielanej na podstawie art. 40 u.p.s. wskazuje się na dwie zasadnicze kwestie.

Po pierwsze, zasiłek celowy z art. 40 ust. 1 u.p.s. nie ma charakteru odszkodowawczego i nie może być traktowany jako rekompensata za straty spowodowane zdarzeniem losowym. Nie stanowi też zadośćuczynienia ze strony Państwa, które nie ma obowiązku zapewnić pomocy w remoncie każdej nieruchomości uszkodzonej przez żywioł. Takie funkcje spełniają organy ubezpieczeniowe pod warunkiem zawarcia odpowiedniej umowy (vide: wyroki NSA: z dnia 20 listopada 2014 r., sygn. akt I OSK 2216/14; z dnia 12 marca 2014 r., sygn. akt I OSK 2846/13; z dnia 27 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 880/12; z dnia 20 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 913/12; a także wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 17 lutego 2015 r., sygn. akt IV SA/Wr 565/14 – dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl - CBOSA).

Po drugie, przepis art. 40 u.p.s. nie może być realizowany bez zastosowania ogólnych zasad pomocy społecznej, której celem jest zabezpieczenie podstawowych, niezbędnych potrzeb życiowych. Przy podejmowaniu decyzji w sprawach z zakresu pomocy społecznej organy winny zatem kierować się dobrem danej osoby i mieć na względzie, że pomoc ta wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka (art. 3 ust. 1 u.p.s.). Pomoc w postaci zasiłku celowego z art. 40 ust. 1 czy ust. 2 u.p.s. ma zatem służyć obywatelom w najcięższych sytuacjach życiowych, kiedy ich podstawowe potrzeby bytowe nie mogą być przez nich zaspokojone we własnym zakresie (vide:. wyrok NSA z dnia 20 listopada 2014 r., sygn. akt I OSK 2216/14 - LEX nr 1769243). Ustawa nie zawiera wyczerpującej definicji legalnej terminu "niezbędna potrzeba bytowa". W art. 39 ust. 2 u.p.s. wskazano jedynie przykładowo, że może w takim przypadku chodzić o pokrycie kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu. W orzecznictwie zaś przyjmuje się, że "niezbędna potrzeba życiowa", to potrzeba: bez zaspokojenia której osoba nie może egzystować - potrzeba związana z codziennym funkcjonowaniem każdego człowieka i niezbędna do normalnej, godnej egzystencji na poziomie elementarnym (vide: wyrok WSA w Gorzowie z 4 września 2014 r., II SA/Go 482/14 - dostępny na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl - CBOSA); taka, która jest niezbędna do normalnej egzystencji osoby ubiegającej się o przyznanie zasiłku, w warunkach odpowiadających godności człowieka (vide: wyrok NSA z 3 października 2008 r., I OSK 1523/07 – dostępny jak wyżej); taka, bez zaspokojenia której osoba nie może egzystować, zagrożone są warunki jej istnienia, a w szczególności życie lub zdrowie (vide: wyrok NSA z 30 września 2008 r., I OSK 1451/07 – dostępny jak wyżej).

Przyznanie wsparcia na podstawie art. 40 u.p.s. wymaga zatem dokonania oceny zasadności przyznania żądanej pomocy z punktu widzenia zasad udzielania pomocy społecznej. Ocena taka powinna być dokonana w oparciu o ustalenia faktyczne znajdujące potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Organy stosują się przy tym do wewnętrznych wytycznych, które zostały zawarte w piśmie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 czerwca 2016 r. znak DOLiZK-IV-775-1/2016 r., z dnia 17 sierpnia 2017 r. znak: DOLiZK-IV-775-10/2017, zmienionym w piśmie z dnia 29 sierpnia 2017 r. znak: DOLiZK-IV-775-20/2017 (dostępne na stronie Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji - https://www.mswia.gov.pl - w zakładce "Usuwanie skutków klęsk żywiołowych - obowiązujące dokumenty"). Powyższe wytyczne wprowadzają "Zasady udzielania, ze środków rezerwy celowej budżetu państwa na przeciwdziałanie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych, pomocy finansowej w formie zasiłków celowych, o których mowa w ustawie o pomocy społecznej, dla rodzin lub osób samotnie gospodarujących, poszkodowanych w wyniku zdarzeń noszących znamiona klęsk żywiołowych". Nie stanowią one źródła powszechnie obowiązującego prawa jednakże organy, dysponując ograniczonymi środkami finansowymi są uprawnione do kierowania się ogólnymi zasadami rozdysponowania środków publicznych. Warto też zauważyć, że myśl art. 18 ust. 1 pkt 4 u.p.s. przyznawanie i wypłacanie zasiłków celowych na pokrycie wydatków związanych z klęską żywiołową lub ekologiczną należy do zadań zleconych z zakresu administracji rządowej realizowanych przez gminę. Środki na realizację i obsługę tego szczególnego zadania zapewnia budżet państwa (ust. 2). Z regulacją tą związany jest również przepis art. 110 ust. 2 u.p.s., który stanowi, że gmina realizując zadania zlecone z zakresu administracji rządowej, kieruje się ustaleniami przekazanymi przez wojewodę. Stosowanie wytycznych MSWiA gwarantuje więc, że wsparcie przyznane przez organy pomocy społecznej trafiać będzie do najbardziej potrzebujących – zgodnie z celami ustawy o pomocy społecznej.

Co należy również w sprawie podkreślić - pomoc oparta na podstawie art. 40 u.p.s. jest świadczeniem przyznawanym w ramach tzw. uznania administracyjnego. Sądowa kontrola nie obejmuje celowości wydatkowania środków, jakimi dysponuje pomoc społeczna, lecz wyłącznie zgodność z prawem podjętego rozstrzygnięcia. Uznaniowy charakter świadczenia w postaci zasiłku celowego cechuje się m.in. tym, że organ nie jest związany ścisłymi kryteriami prawnymi, a więc ma pewną swobodę w ocenie zasadności wniosku złożonego przez osobę ubiegającą się o pomoc. W przypadku zasiłku celowego organ administracyjny wydaje decyzję oceniając całokształt sytuacji strony i jej rodziny, mającej wpływ na zakres zaspokojenia zgłoszonych potrzeb, uwzględniając przy tym sytuację ogólną, czyli wysokość posiadanych środków, liczbę osób wymagających pomocy. Dopiero po ustaleniu, że taka pomoc jest niezbędna, organ może przyznać (ale nie musi) zasiłek celowy, biorąc pod uwagę przytoczone okoliczności przemawiające za udzieleniem pomocy, jak i przeciw jej udzieleniu, co odnosi się również do wysokości przyznanej pomocy. Spełnienie kryteriów przez osobę ubiegającą się o zasiłek celowy nie oznacza zatem, że istnieje po jej stronie roszczenie o przyznanie świadczenia. Należy także zaakcentować, iż norma prawna zawarta w art. 3 ust. 4 u.p.s. zobowiązuje organy pomocy społecznej do uwzględnienia ich możliwości finansowych, pozwalających na realizację potrzeb zgłoszonych przez osoby ubiegające się o pomoc. W sytuacji ograniczonych środków przeznaczanych na cele pomocy społecznej i stale wzrastającej liczby osób ubiegających się o jej uzyskanie, konieczne jest stworzenie gradacji potrzeb i powiązanie jej z możliwościami finansowymi ośrodków pomocy społecznej. Działanie organu w ramach uznania administracyjnego oznacza więc załatwienie sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków (vide: wyrok NSA z dnia 19 czerwca 2007 r., sygn. akt I OSK 1464/06, Lex 299415).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy przypomnieć, że podstawą odmowy przyznania wnioskowanego zasiłku było ustalenie przez organy, że skarżący nie jest właścicielem budynku mieszkalnego, w którym użytkuje jeden pokój i korzysta ze wspólnej dla 3 lokali łazienki oraz kuchni. Przesłankę dla odmowy udzielenia pomocy była też ocena uszkodzeń budynku dokonana [...] r. – wskazująca na oszacowanie strat na poziomie 3,5%.

Stanowisko organów w pełni podziela Sąd orzekający w niniejszym sprawie.

Oprócz oględzin obiektu przeprowadzonych przez pracowników nadzoru budowlanego czynności kontroli stanu obiektu zostały przeprowadzone również przez pracownika pomocy społecznej, który w dniu [...] r. przeprowadził rodzinny wywiad środowiskowy. W ramach tego wywiadu pracownik pomocy społecznej ustalił, że skarżący nie jest właścicielem lokalu objętego wnioskiem (stosowne oświadczenie złożył skarżący – co potwierdza zapis na str. 13 wywiadu). Z wywiadu wynika również, że skarżący gospodaruje samotnie, nie ponosi kosztów utrzymania zajmowanego mieszkania (zgodnie z oświadczeniem "nie płaci żadnych rachunków"); skarżący nie pracuje zawodowo, jest osobą niepełnosprawną, posiada on stałe źródło utrzymania (stały zasiłek) - jego dochód wynosi [...] zł miesięcznie. W związku ze złożonym wnioskiem o pomoc skarżący oczekuje pomocy finansowej na remont zajmowanego mieszkania w budynku, objętym również wnioskami o udzielenie pomocy na jego remont złożonymi przez właściciela J. K..

Pracownik socjalny w wywiadzie (stały zasiłek) ocenił również szkody powstałe wskutek nawałnicy jako: "zalanie sufitu, popękanie ścian i uszkodzenie dachu".

Z powyższego wynika, że organ nie uznał skarżącego za właściciela budynku. Poza tym akta administracyjne sprawy potwierdzają to stanowisko (treść księgi wieczystej).

W ocenie Sądu organy nie przekroczyły w przedmiotowej sprawie granic uznania administracyjnego. Stanowisko oparły przede wszystkim na tym, że skarżący nie jest właścicielem budynku, a w powiązaniu z informacjami uzyskanymi w trakcie wywiadu należało też przyjąć, że nie zostały zagrożone dotychczasowe warunki egzystencji skarżącego odnośnie budynku mieszkalnego. Rodzaj uszkodzeń nie wskazuje na utrudnienia polegające na utracie przez skarżącego możliwości przebywania i prowadzenia gospodarstwa domowego w użytkowanym lokalu. Oznacza to, że niezależnie od przejścia nawałnicy, skarżący ma możliwość zaspokojenia swoich potrzeb mieszkaniowych w godziwych warunkach. Jak wynika z "oceny uszkodzeń budynku" z [...] r. uszkodzeniu uległ przede wszystkim dach budynku, a uszkodzenia stropów oceniono jedynie na 2%.

Organy powołały się również na wytyczne MSWiA. Zgodnie z pkt II.3 w/w wytycznych - Zasad osobami uprawnionymi do zasiłku celowego na remont budynku mieszkalnego są: właściciel budynku mieszkalnego; osoba, której przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do zniszczonego lub uszkodzonego lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego; osoba, której przysługuje spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego; osoba, która jest najemcą lokalu mieszkalnego albo budynku mieszkalnego; oraz osoba, na rzecz której ustanowione zostało prawo dożywocia. Wśród podmiotów wymienionych w pkt II.3 w/w znajduje się najemca lokalu. Zgodnie z oświadczeniem złożonym w trakcie wywiadu środowiskowego skarżący powołał się na ustnie zawartą umowę najmu. Można było zatem przyjąć, że skarżący znalazł się więc w grupie osób poszkodowanych nie jako właściciel budynku, ale jako osoba, która znalazła się w takiej samej sytuacji jak właściciel – J. K., a ten, jak wynika z akt sprawy (adnotacje w wywiadzie środowiskowym) również nie uzyskał pomocy w formie zasiłku celowego z uwagi na nieznaczny rozmiar szkód.

W związku z powyższym, Sąd podziela stanowisko organu II instancji, że nawałnica z [...] r. - mimo, że spowodowała pewne szkody w budynku mieszkalnym - to nie wpłynęła na pogorszenie warunków bytowych skarżącego. Należy jeszcze raz podkreślić, że zasiłek celowy, jako świadczenie przyznawane ze środków pomocy społecznej, nie może być traktowany jako rekompensata, odszkodowanie, czy zadośćuczynienie ze strony państwa za szkody powstałe w wyniku klęski żywiołowej.

W świetle powyższego Sąd stwierdził, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, który znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym, a następnie zastosowały odpowiednie przepisy u.p.s., odmawiając przyznania skarżącemu zasiłku celowego na pokrycie strat powstałych w lokalu mieszkalnym.

Odnośnie zawartych w skardze zarzutów naruszenia przepisów postępowania, Sąd uznał je za nieuzasadnione. Organ orzekający w niniejszej sprawie prawidłowo ocenił materiał dowodowy, dokonując jego oceny zgodnie z zasadami regulującymi postępowanie przed organami administracji publicznej, a więc zgodnie z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Wbrew zarzutom skargi organ II instancji oparł swoje ustalenia nie tylko na "Ocenie uszkodzeń budynku" przeprowadzonej przez inspektorów nadzoru budowlanego [...] r., ale również na wywiadzie środowiskowym, który także w ocenie skarżącego powinien stanowić podstawowy dowód dla rozstrzygnięcia sprawy. Kwestia prawa własności nieruchomości również została prawidłowo wyjaśniona. Skarżący w oświadczeniu z [...] r. wskazał, że jest współwłaścicielem budynku – co pozostawało w sprzeczności z jego oświadczeniem złożonym [...] r. po uprzednim pouczeniu go o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń podczas wywiadu środowiskowego (oświadczenie dołączone do akt adm. na k. 7). Organ był zatem zobowiązany do wyjaśnienia tej sprzeczności – co uczynił posiłkując się powszechnie dostępnym rejestrem w postaci księgi wieczystej. Sąd nie dopatrzył się zatem naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

Skarżący podniósł również, że organy nie zagwarantowały mu czynnego udziału w postępowaniu i nie mógł on zapoznać się z treścią dołączonego do akt sprawy odpisu księgi wieczystej - co stanowić miało naruszenie art. 9 i 10 k.p.a. Jeśli chodzi o postępowanie przed organem I instancji, to zarzut ten jest bezpodstawny, ponieważ z akt sprawy wynika, iż skarżący mógł i prezentował swoje stanowisko w sprawie. Sąd dostrzega natomiast, iż w aktach sprawy brak jest informacji o poinformowaniu skarżącego przez organy o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, czym naruszono przepis wskazany w skardze, niemniej jednak, w ocenie Sądu, naruszenie to nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 k.p.a. we wskazanym zakresie może bowiem odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych oraz istnienie związku przyczynowego pomiędzy naruszeniem przepisów postępowania, a wynikiem sprawy (vide: wyrok NSA z dnia 26 maja 2011r., sygn. akt I OSK 842/11, wyrok NSA z dnia 25 maja 2011 r. sygn. akt II GSK 527/10). W ocenie Sądu, skarżący takich okoliczności nie wykazał. Włączenie do akt sprawy odpisu księgi wieczystej nie naruszyło interesu skarżącego albowiem dostęp do treści ksiąg wieczystych jest powszechny – jako że księgi stanowią rejestr publiczny. O ile zatem brak informacji o zakończeniu postępowania przed organem godził w określoną w art. 10 § 1 k.p.a. zasadę zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu, to jednocześnie uznać trzeba, że brak ten nie miał wpływu na wynik sprawy i nie stanowił naruszenia dającego podstawę do uchylenia decyzji, o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

Mając na uwadze powyższe, należało uznać, że zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji jest zgodna z prawem. organy zasadnie odmówiły przyznania zasiłku celowego. Stwierdzone uchybienia nie miały i nie mogły mieć żadnego wpływu na wynik sprawy. Natomiast podniesione w skardze naruszenia przepisów postępowania odnośnie niewyjaśnienia istotnych elementów stanu faktycznego okazały się niezasadne, bo stanem prawnie chronionym jest zabezpieczenie warunków bytowych dla skarżącego, a nie zaspokajanie wszystkich żądań skarżącego nawet, jeżeli są one skutkiem klęski żywiołowej. W konsekwencji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, gdyż organy prawidłowo dokonały subsumpcji normy prawnej do przyjętego do orzekania stanu faktycznego. Nie zaistniały też wątpliwości, które wymagałyby zastosowania instytucji, o której mowa w art. 7a § 1 i art. 7b K.p.a. W konsekwencji skarga podlegała oddaleniu – o czym orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.