Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 352/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 16 stycznia 2019 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Hauser Sędziowie: sędzia NSA Jerzy Siegień sędzia del. WSA Piotr Broda (spr.) Protokolant: starszy inspektor sądowy Anna Połoczańska po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2019 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 października 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 2691/15 w sprawie ze skargi P. O. na decyzję [..] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [..] z dnia [..] września 2015 r. nr [..] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 27 października 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 2691/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P. O. na decyzję [..] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [.] września 2015 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

PINB w [..] decyzją z dnia [..] kwietnia 2014 r. nakazał inwestorom - A. G. i P. O. dokonanie całkowitej rozbiórki hali magazynowej zrealizowanej na terenie obejmującym działki oznaczone nr ew. [..] położonych w miejscowości K., gm. D.

Decyzją z dnia [..] września 2015 r. na skutek ponownie rozpatrzonego odwołania P. O. od tej decyzji (po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 maja 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 1700/14 uchylającym decyzję [..]WINB z dnia [.] czerwca 2014 r.), [..]WINB utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Mając na uwadze wytyczne zawarte w w/w wyroku, w wyniku ponownej analizy zgromadzonego materiału dowodowego, nałożenie na A. G.i P.O.obowiązku rozbiórki hali magazynowej zrealizowanej na terenie obejmującym działki oznaczone nr ewid.: [..] położone w miejscowości K., gm. D.na podstawie art. 51 ust. 5 ustawy z dnia, organ odwoławczy uznał za prawidłowe.

Rozwijając tę ocenę organ odwoławczy podał, że Starosta Powiatowy w [..] decyzją z dnia [..] stycznia 2000 r. zatwierdził projekt budowlany budynku hurtowni artykułów przemysłowych, usytuowanego na działce nr [..] położonej we wsi K., gm. D. oraz udzielił A. G. pozwolenia na budowę.

W trakcie procesu budowlanego inwestor odstąpił w sposób istotny od zatwierdzonej dokumentacji budowlanej. Istotne odstępstwa polegały na zmianie charakterystycznych parametrów, poprzez wybudowanie obiektu obecnie o wymiarach 51,54 m x 8,50 m z wydzielonym pomieszczeniem o wymiarach 8,50 m x 5,14 m (dowód z oględzin z dnia 16 lutego 2012 r.) Pozwolenie na budowę zakładało zaś obiekt stanowiący jedno pomieszczenie magazynowe o wymiarach 31,00 m x 8,40 m. Ponadto, inwestor zmienił sposób użytkowania przedmiotowej inwestycji, poprzez wybudowanie obiektu stanowiącego w części pomieszczenie warsztatowe, a w części pomieszczenie składowe na części samochodowe. W pomieszczeniu warsztatowym rozmontowywane są samochody powypadkowe, a potwierdza to m. in. przedłożony projekt budowlany zamienny.

Dalej, organ podał, że w związku z brakiem obowiązującego dla miejscowości K. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego należało w sprawie wziąć pod uwagę decyzję Wójta Gminy [.]. z dnia [.]. lutego 1999 r., ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla budowy budynku hurtowni artykułów przemysłowych i budynku gospodarczego położonych w miejscowości K., gm. D., a zgodnie z tą decyzją - działka oznaczona nr ewid. [..] we wsi K. położona jest w strefie zabudowy mieszkaniowo - siedliskowej z dopuszczeniem zabudowy jednorodzinnej i usług nieuciążliwych dla otoczenia z zachowaniem wymogów wynikających z ochrony środowiska i ochrony sanitarnej. Organ podniósł przy tym, że określone informacje, przyjęte rozwiązania i dane zawarte w przedłożonym projekcie budowlanym zamiennym uniemożliwiają w jednoznaczny sposób ocenić projekt budowlany zamienny w świetle art. 35 ust. 1 Pr. bud. z ww. decyzją o warunkach zabudowy. Omawiana decyzja o warunkach zabudowy dotyczyła jednej działki ([..]), a zmiana lokalizacji budynku spowodowała objęcie obszarem oddziaływania również działki [..], której nie obejmuje decyzja o warunkach zabudowy. Sposób przeznaczenia obiektu również jest niezgodny z decyzją o warunkach zabudowy ponieważ sporna inwestycja uznawana jest za mogącą w sposób znaczący oddziaływać na środowisko (jako stacja demontażu wymieniona w § 2 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, Dz. U. z 2010 r., Nr 213, poz. 1397), a działka, na której znajduje się inwestycja położona jest w strefie zabudowy mieszkaniowo - siedliskowej z dopuszczeniem zabudowy jednorodzinnej i usług nieuciążliwych dla otoczenia. Organ wyjaśnił jednocześnie, że z uwagi na brak aktualnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego organ I instancji w ramach prowadzonego postępowania naprawczego nie miał podstaw do nakładania na inwestora obowiązku przedłożenia dokumentów niewynikających wprost z przepisów Prawa budowlanego dotyczących postępowania naprawczego, w tym nowej decyzji o warunkach zabudowy. Odnosząc się do kwestii ważności omawianej decyzji o warunkach zabudowy wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 20 września 2012 r., sygn. akt SA/Wa 1325/12 stwierdził, że "Organ wydający rozstrzygnięcie na podstawie art. 36a Prawa budowlanego jest związany ostateczną decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, na podstawie której udzielono pozwolenia na budowę. W sytuacji gdy projekt zamienny nie wykracza poza dyspozycję decyzji o warunkach zabudowy uzyskanej dla pierwotnego pozwolenia na budowę, to nawet gdy upłynął okres, na jaki taka decyzja została wydana - brak jest podstaw do żądania uzyskania przez inwestora kolejnej decyzji o warunkach zabudowy". Dlatego też należało wykazać, czy wykonany obiekt mieści się w zakresie zaakceptowanym przez decyzję o warunkach zabudowy, czy też go przekracza. Analiza materiału dowodowego jak i rozstrzygnięcia potwierdza prawidłowe ustalenia tej kwestii przez organ I instancji, które [..]WINB podziela.

Organ II instancji podał dalej, że PINB w [..] zachował tryb przewidziany ustawą Prawo budowlane z 1994 r. i w dacie ważności postanowienia o wstrzymaniu robót (wydanego na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego), wydał decyzję w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 omawianej ustawy, zobowiązując A. G. i P. O. do przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, w wyznaczonym przez organ terminie. Ww. decyzja została wydana w dniu [..] kwietnia 2012 r., a zatem do dnia wydania skarżonej decyzji inwestorzy posiadali niemal 2 lata na sporządzenie odpowiedniej dokumentacji. Inwestorzy nie skorzystali z możliwości wynikającej z prowadzonego przez PINB w [.] postępowania naprawczego, mającego doprowadzić wykonane roboty budowlane do stanu zgodnego z prawem i wymaganych dokumentów nie przedłożyli, tj. dokumentacji, która mogłaby zostać zatwierdzona na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego. Organ podkreślił przy tym, że za niewypełnienie obowiązku wynikającego z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego należy także rozumieć sytuację, gdy osoba zobowiązana przedłoży projekt budowlany zamienny, ale nie będzie możliwe jego zatwierdzenie w świetle przesłanek z art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. W tym przypadku, w ocenie organu II instancji przedłożony projekt budowlany zamienny został wykonany niezgodnie z obowiązującymi przepisami.

Przedłożony projekt budowlany zamienny nie spełnia wymogów wynikających z § 8, § 11 i § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2003 r., Nr 120, poz. 1133) m. in. zastosowane oznaczenia na projekcie zagospodarowania terenu nie mają odzwierciedlenia w części opisowej, brak jest określenia układu linii przewodów elektrycznych doprowadzonych do budynku, opis techniczny do projektu architektoniczno-budowlanego nie odzwierciedla: programu użytkowego obiektu i danych technologicznych oraz współzależności urządzeń i wyposażenia związanego z przeznaczeniami zasadniczych elementów wyposażenia budowlano - instalacyjnego, w szczególności instalacji elektrycznej i piorunochronnej. Ponadto, projekt ten, w części konstrukcyjnej nie został sporządzony przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia (E. U. P. posiada uprawnienia w zakresie rozwiązań konstrukcyjno-budowlanych obiektów budowlanych w budownictwie osób fizycznych tj. kubatury budynku do 1000 m3, a obecny budynek posiada kubaturę według przedłożonego projektu budowlanego zamiennego 2042,0 m3).

Powyższe spowodowało, że organ nadzoru budowlanego zobligowany był do zastosowania trybu przewidzianego w art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego. Zgodnie z dyspozycją cytowanego artykułu w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych, bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. W związku z powyższym, zdaniem organu wojewódzkiego, organ powiatowy zasadnie nakazał rozbiórkę hali magazynowej realizowanej na terenie obejmującym działki oznaczone nr ewid.: [..], wykazując jednocześnie dlaczego nie zastosował innych obowiązków przewidzianych ww. przepisem. [..]WINB wskazał jednocześnie, że to w interesie inwestora leży przedłożenie projektu budowlanego zamiennego odpowiadającego przepisom tak, aby istniała możliwość zakończenia postępowania naprawczego.

Rozpoznają skargę na w/w decyzję, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że w niniejszej sprawie wystąpiły okoliczności uzasadniające zastosowanie przywołanego powyżej art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego poprzez nałożenie obowiązku dokonania całkowitej rozbiórki przedmiotowego obiektu.

Skoro ostatecznym orzeczeniem nałożono na inwestorów obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego (dokonując w ten sposób kwalifikacji naruszeń wykonanych przy realizacji inwestycji), to kolejny etap prowadzonego postępowania w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego polegał na sprawdzeniu, czy ten obowiązek został wykonany. Przy czym o wykonaniu tego obowiązku nie mogło stanowić samo przedłożenie żądanej dokumentacji projektowej, a dopiero ustalenie, że dokumentacja ta jest zgodna z przepisami prawa.

Sąd zwrócił uwagę, że projekt budowlany zamienny został przedłożony, niemniej prawidłowo w toku postępowania ustalono, że nie spełnia on warunków określonych w przepisach rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, a w konsekwencji – z uwagi na niepełne dane w nim zawarte, dotyczące charakteru obiektu (jego przeznaczenia), wobec czego nie sposób stwierdzić, czy jest on zgodny z decyzją o warunkach zabudowy wydaną dla przedmiotowej inwestycji w 1999 r. Wezwanie w trybie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego do usunięcia stwierdzonych w tym zakresie nieprawidłowości, nie zostało wykonane, a to skutkować musiało decyzją przewidzianą w art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego.

W ocenie Sądu zmiany jakie dokonano przy realizacji spornej inwestycji wypełniają przesłanki świadczące o istotnym odstąpieniu od warunków udzielonego pozwolenia na budowę. Wprowadzone zmiany przy realizacji inwestycji dotyczą m. in. ustaleń objętych decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [..] lutego 1999 r. (sposobu usytuowania, przeznaczenia). Z tej ostatniej wynika, iż została wydana dla budynku hurtowni artykułów przemysłowych w miejscowości K., gm. D. na działce o nr ew. [..], nadto - działka oznaczona nr ewid. [..] we wsi K. położona jest w strefie zabudowy mieszkaniowo - siedliskowej z dopuszczeniem zabudowy jednorodzinnej i usług nieuciążliwych dla otoczenia z zachowaniem wymogów wynikających z ochrony środowiska i ochrony sanitarnej. Tym samym istotne znaczenie w sprawie miało m. in. ustalenie charakteru obiektu/jego funkcji. Słusznie przyjęto, że dane zawarte w projekcie zamiennym są niepełne/niespójne i nie pozwalają na dokonanie oceny w tej materii. Prawidłowo w efekcie organ powiatowy w dniu [..] stycznia 2014 r. wydał (po raz kolejny) postanowienie w trybie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego wskazując m. in. na powyższą kwestię, a także na to, że o ile w obiekcie prowadzona jest działalność wypełniająca definicję stacji demontażu w rozumieniu ustawy z dnia 20 stycznia 2005r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. Nr 25, poz. 202 ze zm.), to jako wymieniona w rozporządzeniu w sprawie przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010, Nr 213, poz. 1397), znacząco wpływa na środowisko i nie sposób wobec tego uznać, aby była zgodna z warunkami zawartymi w ww. decyzji z 1999 r. – odnoszącej się do obiektu nieuciążliwego dla otoczenia. Projekt zamienny w tej kwestii nie został uzupełniony, choć w postanowieniu z dnia [..] stycznia 2014 r. nr [.] organ powiatowy bardzo szeroko przedstawił powyższy problem, przytaczając zarówno okoliczności sprawy, jak i przepisy, które w tym aspekcie mają znaczenie. Organ ten słusznie w efekcie podważył także kompletność projektu budowlanego i wskazał na nie spełnianie przez niego wymogów wynikających z § 8, 11 i 12 rozporządzenia z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu (co ma znaczenie w kontekście art. 35 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego). I tak, wskazał m. in. na brak informacji dotyczącej instalacji elektrycznej (w sytuacji, gdy jej występowanie potwierdzono podczas kontroli obiektu; § 8 ust. 3 pkt 7 ww. rozporządzenia), oraz na brak w opisie technicznym do projektu architektoniczno-budowlanego programu użytkowego obiektu (§ 11 ust. 2 pkt 1 ww. rozporządzenia).

Skargę kasacyjną od tego orzeczenia wniósł P.O., zarzucając:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego:

a. przepisu art. 51 ust. 1 pkt 3 Pr. bud. w zw. z art. 51 ust. 4 Pr. bud. poprzez jego niezastosowanie w zw. z art. 51 ust. 5 Pr. bud. poprzez jego zastosowanie pomimo braku podstaw do jego zastosowania, polegające na wydaniu decyzji nakazującej rozbiórkę hali magazynowej usytuowanej na działkach gruntu nr [.]. oraz [.] w miejscowości K., gm. D., pomimo że skarżący przedłożył w zakreślonym przez przepisy terminie projekt zastępczy, który był zgodny z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu formy projektu budowlanego oraz z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków, a także przez nakazanie rozbiórki hali magazynowej także w tej części, w której była ona zgodna z pierwotnym projektem budowlanym,

b. przepisu art. 35 ust. 3 Pr. bud. w zw. z § 8, 11 i 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu formy projektu budowlanego poprzez przyjęcie, że projekt zamienny był niezgodny z powołanymi przepisami, w sytuacji gdy projekt zamienny odpowiadał prawu i dawał podstawę do wydania przez organ prowadzący postępowanie decyzji o zatwierdzeniu projektu zamiennego,

c. przepisu art. 20 Pr. bud. poprzez obciążenie odpowiedzialnością za błędny w projekcie budowlanym, sporządzonym przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia wynikające z powołanej ustawy, inwestora pomimo, że wskazany przepis wyraźnie nakłada szereg obowiązków na projektanta, co więcej, obowiązki te wynikają z wiedzy fachowej, a w takiej sytuacji organ nie może wymagać od inwestora niebędącego projektantem szczegółowej wiedzy w zakresie przepisów, którym mają odpowiadać budynki i co za tym idzie odpowiedzialność taka nie może być na inwestora w ten sposób nałożona.

2. naruszenie przepisów postępowania:

a. art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z ar. 7, 8, 9, 77 § 1, 107 § 3, 110, 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w szczególności poprzez całkowitą dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, z pominięciem interesu strony oraz w związku z prowadzeniem postępowania w sposób sprzeczny z zasadami prawdy obiektywnej oraz pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

Z uwagi na powyższe, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw.

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Zarzut naruszenia art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 134 § 1 w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z ar. 7, 8, 9, 77 § 1, 107 § 3, 110, 138 § 1 pkt 1 K.p.a. nie okazał się zasadny.

Za pomocą powołanych powyżej przepisów skarżący kasacyjnie zarzuca organom prowadzącym postępowanie niewłaściwą ocenę materiału dowodowego sprawy, tj. przedłożonego przez inwestora projektu zamiennego, z której to oceny wynika błędne, zdaniem skarżącego, założenie organów o niezgodności tego projektu z przepisami prawa, podzielone następnie przez Sąd I instancji w toku kontroli sądowoadministracyjnej.

Należy zwrócić uwagę na wadliwą argumentację zawartą w skardze kasacyjnej na poparcie tego zarzutu. Zdaniem skarżącego, błędy w ocenie stanu faktycznego sprawy przez organy administracji publicznej wynikały m.in. z wadliwej interpretacji art. 51 pkt 1 ust. 3 Pr. bud., bowiem zdaniem skarżącego, organy zinterpretowały ten przepis tak, że realizacja niektórych z założeń budowlanych odmiennie od przewidzianych w uprzednio wydanej w sprawie decyzji o pozwoleniu na budowę, skutkuje orzeczeniem o rozbiórce obiektu budowlanego. Tymczasem wniosek taki nie wynika z treści uzasadnienia wydanych w sprawie rozstrzygnięć, ani z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku można przeczytać, że skoro ostatecznym orzeczeniem nałożono na inwestorów obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, to kolejny etap prowadzonego postępowania w trybie art. 50 - 51 Pr. bud. polegał na sprawdzeniu, czy ten obowiązek został wykonany. Sam fakt złożenia projektu zamiennego nie legalizuje wykonanych z odstępstwami od pozwolenia na budowę robót budowlanych. Dopiero treść tego projektu wyznacza dalsze postępowanie organu nadzoru budowlanego. Nie można wykluczyć, że w przypadku, gdy inwestor sporządzi i przedstawi zamienny projekt budowlany, którego założenia nie będą odpowiadały przepisom zostanie orzeczony nakaz rozbiórki obiektu.

Z powyższego, a także z kolejnych wniosków zaskarżonego wyroku wynika, że rzeczywistym powodem orzeczenia rozbiórki nie było sama realizacja inwestycji z odstępstwami od pierwotnego projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę, lecz przedłożenie projektu zamiennego, który nie spełnia warunków obowiązującego prawa i nieuzupełnienie braków tego projektu na wezwanie organu. Zauważyć należy, że pierwotne pozwolenie na budowę dotyczyło hurtowni artykułów przemysłowych, natomiast zrealizowano obiekt z przeznaczeniem na pomieszczenia składowe części samochodowych i warsztat samochodowy - demontaż samochodów. Zmianie podlegało również usytuowanie obiektu na działkach inwestycyjnych, parametry obiektu oraz sposób użytkowania. Analiza zakresu wprowadzonych zmian przy realizacji inwestycji z uwzględnieniem treści art. 36 a ust. 5 Pr. bud. wskazuje, że mają one charakter odstępstw istotnych i dotyczą ustaleń objętych decyzją o warunkach zabudowy z dnia [..] lutego 1999 r. Z art. 35 ust. 1 pkt 1 Pr. bud. wynika obowiązek organu sprawdzenia zgodności projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy, ale także zakaz postępowania wbrew wszystkim wymogom wynikającym z decyzji ustalającej warunki zabudowy. Ustalenie tych warunków w decyzji o warunkach zabudowy polega nie tylko na określeniu parametrów samego obiektu kubaturowego, ale na ustaleniu innych warunków i zasad, które powinna spełniać inwestycja (wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 94/11, dostępny: orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle powyższego, szczególnie istotną kwestią dla legalizacji inwestycji pozostawało określenie w projekcie zamiennym charakteru obiektu i jego funkcji, te zaś informacje zawarte w projekcie zamiennym były niespójne i nie pozwalały na ocenę w tej kwestii. Z uwagi na niepełne dane dotyczące charakteru i przeznaczenia zrealizowanego obiektu przedstawione w projekcie zamiennym, wykluczona została m.in. możliwość oceny, czy projekt ten zgodny jest z decyzją o warunkach zabudowy (art. 35 ust. 1 pkt 1 Pr. bud. mający zastosowanie odpowiednio na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Pr.bud.). Należy wyraźnie podkreślić, że wady projektu zamiennego zostały podniesione w kierowanym do inwestora postanowieniu z dnia [..] stycznia 2014 r., jednak mimo wyczerpującej argumentacji organu w przedmiocie wadliwości projektu zamiennego, brak ten nie został uzupełniony w terminie. Postępowanie wyjaśniające prowadzone przez organy architektoniczno - budowlane miało charakter wyczerpujący i spełniało standardy określone powołanymi w zarzucie kasacyjnym przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego, czyniąc zarzut ich naruszenia niezasadnym. Jeżeli bowiem odstąpiono od wymagań ustalonych decyzją o warunkach zabudowy, lokalizując budynek w innym miejscu i o innych parametrach, to z jednej strony konstatacja tego faktu wymagała od organu po pierwsze: stwierdzenia, że odstąpienie takie miało miejsce, po drugie zaś wyprowadzenia z tego faktu konsekwencji prawnych, które sprowadzały się do stwierdzenia, iż nie został spełniony warunek zgodności projektu budowlanego zamiennego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 1 Pr. bud. - por. wyrok NSA z dnia 14 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 1900/12, dostępny:orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższych wymogów dopełniły organy w tej sprawie.

Przechodząc do oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego należy zwrócić uwagę na błędną ich konstrukcję, bowiem naruszenia tych przepisów nie zostały powiązane z naruszeniem przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., co ma znaczenie, bowiem sąd administracyjny dokonuje wyłącznie kontroli prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego przez organy administracji publicznej.

Zarzuty naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 51 ust. 4, ust. 5 oraz art. 35 ust. 3 w zw. z § 8, 11 i 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu formy projektu budowlanego są niezasadne. Analizując te zarzuty wskazać należy, że projekt budowlany składa się z dwóch części: projektu zagospodarowania działki lub terenu i projektu architektoniczno - budowlanego. Ustawodawca zróżnicował zakres badania przez organ każdej z tych części projektu. Projekt architektoniczno - budowlany jest sprawdzany pod względem zgodności z planem miejscowym (decyzją o warunkach zabudowy), kompletności, wymaganiami ochrony środowiska oraz wykonania przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane. Tych obowiązków organów nie wyłącza to, że obowiązkiem projektanta jest opracowanie projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami. Rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego określa szczegółowy zakres i formy projektu, zatem nie dotyczy kwestii, które zostały zastrzeżone do kompetencji projektanta i wyłączone z kontroli organów architektoniczno - budowlanych. Nadto zgodnie z treścią § 8 w/w rozporządzenia, wymogi określone tym przepisem odnoszą się do projektu zagospodarowania działki, zatem weryfikacja projektu zamiennego nie przekroczyła kompetencji organów wynikających z art. 35 Pr. bud. Z kolei wymogi z § 11 i 12 odnoszą się do projektu architektoniczno - budowlanego i jego części rysunkowej, który to projekt badany jest pod względem kompletności przez organy architektoniczno - budowlane (art. 35 ust. 1 pkt 3 Pr. bud.), a zatem również sprawdzenie tego projektu pod tym kątem nie naruszało obowiązujących przepisów Prawa budowlanego. Przepis art. 35 Pr. bud. nakłada na organ obowiązek wykonania określonych czynności przed wydaniem pozwolenia na budowę. Zarzut nieprawidłowego działania organu w tym zakresie musi wskazywać na konkretne uchybienia i ich wpływ na rozstrzygnięcie, a tego w skardze kasacyjnej nie wykazano.

Błędny jest również pogląd wyrażony w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że długość ( czas ) trwania niniejszego postępowania legalizacyjnego wyklucza możliwość zobowiązania inwestora do dostosowania budynku do znowelizowanych przepisów Prawa budowlanego. Zasadą bowiem jest, że w sytuacji gdy doszło do odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, to w prowadzonym przez organy postępowaniu naprawczym, zastosowanie mają przepisy obowiązujące w dacie wydania w tym zakresie decyzji. Nietrafna jest argumentacja na którą powołuje się skarżący kasacyjnie odwołując się do treści orzeczenia NSA ( sygn. akt II OSK 543/09), które dotyczy kar za usuwanie drzew i jest zupełnie nieadekwatne do stanu faktycznego zaistniałego na gruncie tej sprawy. Prawidłowo zatem przyjął Sąd I instancji, że brak zalegalizowania odstępstw od zatwierdzonego projektu na etapie ich realizacji skutkuje wszczęciem postępowania legalizacyjnego w oparciu o aktualnie obowiązujące przepisy Prawa budowlanego, stąd też właściwie przyjęto ustalenia w kwestii istotnych odstępstw od warunków pozwolenia na budowę.

Zarzut naruszenia art. 20 Pr. bud. również nie okazał się skuteczny. Nie budzi wątpliwości, że adresatem obowiązków nakładanych przez organ w trybie art. 50 i kolejnych Pr. bud. jest inwestor. To inwestora obciąża takie zorganizowanie procesu budowlanego, które doprowadzi do wypełnienia nałożonych na niego obowiązków w celu legalizacji samowoli budowlanej. Organ poza przeprowadzoną kontrolą zgodnie z przepisami prawa, nie ma obowiązku prowadzenia dodatkowych badań, ani ustaleń pod względem możliwości technicznych kontrolowanego obiektu. Legalizacja samowoli budowlanej jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem inwestora. Do jego decyzji pozostaje zatem, czy podejmie się wykonania nałożonych na niego obowiązków, czy też zobowiązany będzie dokonać rozbiórki obiektu wybudowanego niezgodnie z przepisami Prawa budowlanego.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.