Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1013/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2015-06-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 par 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 145 par 1 pkt 1, 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 71 ust. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1235
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jednolity.
article: par 3 ust. 1 pkt 80
journal: Dz.U. 2010 nr 213 poz 1397
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko
article: art. 28, art. 107 par 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.),, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., znak: [...] Burmistrz odmówił wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia polegającego na "Budowie instalacji do kompostowania odpadów na działce ewid. Nr[...] , obręb D., gmina M. ".

Uzasadniając powyższą decyzję organ wskazał, że Z. W. w 2010 r. wystąpił do Urzędu Miejskiego z wnioskiem w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji inwestycji pn. "Budowa kompostowni pryzmowej na dz. nr [...] , obręb D., Gmina M. " i wówczas inwestycja ta wzbudziła bardzo silny opór społeczny i brak społecznej akceptacji dla jej realizacji. Na spotkaniach, w których uczestniczył inwestor oraz pełnomocnik inwestora, które odbyły się w miejscowościach sąsiadujących z planowaną inwestycją mieszkańcy wyrazili zdecydowany sprzeciw oraz opór przeciwko realizacji tej inwestycji, który nadal podtrzymują.

Przedmiotowe rozstrzygnięcie w wyniku odwołania złożonego przez Z. W. , zostało uchylone decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., znak: [...] zaś sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Zdaniem organu odwoławczego w zaistniałym stanie sprawy przedwczesnym, jak też nieuzasadnionym faktycznie i prawnie stało się uznanie za przeszkodę w określeniu środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia braku dlań akceptacji ze strony społeczeństwa. Organ I instancji winien przeprowadzić postępowanie wszczęte wnioskiem Z. W. złożonym w dniu [...] r. – w całości, w tym w pierwszej kolejności zawiadomić wszystkie strony postępowania o jego wszczęciu a także dokonać ustaleń w zakresie zgodności lokalizacji planowanego przedsięwzięcia z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W zależności od tego ostatniego ustalenia organ winien podjąć dalsze czynności wynikające z przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

Burmistrz po przeprowadzeniu postępowania w zakresie wskazanym w treści rozstrzygnięcia organu odwoławczego, decyzją z dnia [...] r., znak: [...] ponownie odmówił wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia polegającego na "Budowie instalacji do kompostowania odpadów na działce ewid. nr [...] , obręb D., gmina M.".

Powołując się na ocenę analizy oddziaływania na środowisko wymienionej wyżej inwestycji, wykonaną - na bazie istniejącego raportu oddziaływania na środowisko tej inwestycji - przez dr hab. inż. P. Ś. na zlecenie Urzędu Miejskiego w M., Burmistrz stwierdził, że pojawiły się całkowicie nowe okoliczności w sprawie nie uwzględnione we wniosku inwestora oraz raporcie o oddziaływaniu na środowisko.

Zdaniem organu I instancji, raport o oddziaływaniu przedmiotowej inwestycji na środowisko zawiera zasadnicze braki, wobec czego nie jest możliwe wydanie pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach odnośnie realizacji tego przedsięwzięcia. Inwestor mimo wystosowanego wezwania do uzupełnienia raportu nie przedłożył dokumentów potwierdzających pozytywną ocenę Kompostu Zdrojewski, o których, mowa na stronie 19 raportu. Z treści wspomnianego raportu wynika, że "Wnioskodawca posiada decyzję, wydaną przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, zezwalającą na wprowadzenie do obrotu nawozu organicznego o nazwie Kompost Zdrojewski. Produkt jest przebadany i pozytywnie oceniony przez: Państwowy Zakład Higieny, Instytut Ochrony Środowiska Państwowy Instytut Weterynaryjny Jednakże w aneksie przedłożonym w dniu [...] r. inwestor w związku z wezwaniem do przedstawienia dokumentów potwierdzających pozytywną oceną Kompostu Zdrojewski, (o których mowa na str. 19 raportu) wskazał, że żądanie Burmistrza gminy Maszewo w omawianym zakresie nie ma żadnych podstaw prawnych. Na proces odzysku przed uruchomieniem przedsięwzięcia inwestor zobligowany jest uzyskać stosowne zezwolenie w oparciu o przepisy ustawy o odpadach. W przedmiotowym wniosku o zgodę na realizację odzysku przedstawione będą aktualne dokumenty wydane przez Ministra Rolnictwa, dopuszczające produkowany kompost do obrotu.

Zdaniem Burmistrza, analiza możliwych konfliktów społecznych w przedłożonym raporcie nie została sporządzona wystarczająco wnikliwie. Wyrazem tego są zgromadzone w dokumentacji i wymienione w uzasadnieniu decyzji protesty mieszkańców jak i organizacji społecznych.

Z uwag, wniosków oraz protestów mieszkańców jak i organizacji społecznych wynika poważne zaniepokojenie tą inwestycją, jak również fakt, że społeczeństwo jest generalnie przeciwne jej realizacji.

W/w wnioski, obawy oraz protesty mieszkańców jak i organizacji społecznych znajdują uzasadnienie w świetle ekspertyzy autorstwa dr hab. inż. P. Ś. , którą organ dopuścił jako dowód w sprawie z uwagi na rzetelność materiału i kompetencje merytoryczne autora.

Burmistrz podkreślił, że inwestor nie udzielił odpowiedzi na pytania mieszkańców zadane na przeprowadzonych rozprawach administracyjnych otwartych – dotyczące oczyszczalni ścieków, z których inwestor planuje przywożenie ustabilizowanych osadów ściekowych do planowanej kompostowni a także problemu istnienia i utylizacji metali ciężkich. Organ stwierdził, że zarówno dokumenty (na które powołuje się inwestor w swoich, opracowaniach) potwierdzające dopuszczenie do obrotu tzw. Kompostu pochodzenie ustabilizowanych osadów ściekowych służących do jego produkcji, jak również kwestia zagrożeń wynikających z obecności metali ciężkich są to elementy bardzo istotne, bez których pełna ocena oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko nie jest możliwa. Istnieją nierozstrzygnięte i niewyjaśnione w raporcie ani w żadnych innych pismach inwestora wątpliwości dotyczące oddziaływania przedmiotowej inwestycji na środowisko.

Organ I instancji przyjął ponadto jako własne stanowisko wyrażone w ekspertyzie autorstwa dr hab. inż. P. Ś. , że przedmiotowa inwestycja powinna być sklasyfikowana nie jako mogąca potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (§ 3, ust. 1, pkt. 80 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko - Dz. U. z 2010 r. Nr 213, poz. 1397 z późn. zm.), ale jako zawsze znacząco oddziaływująca na środowisko (§ 2, ust. 1, pkt. 47 w/w rozporządzenia) i związku z tym wymagająca obligatoryjnego, a nie fakultatywnego sporządzenia raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko, z czego wynika konieczność szerszej, bardziej wnikliwej analizy wielu elementów inwestycji w świetle identyfikacji potencjalnych zagrożeń dla ludzi oraz środowiska, czemu raport nie sprostał.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Z. W., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył odwołanie z dnia 26 maja 2014 r., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz orzeczenie co do istoty sprawy zgodnie z pierwotnym żądaniem wnioskodawcy ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W ocenie skarżącego, organ I instancji wadliwie ocenił zgromadzone dowody, poczynił błędne ustalenia faktyczne i w sposób dowolny decydował o materii poddanej pod jego rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu pełnomocnik wyjaśnił, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostaje kwestia kwalifikacji przedmiotowej planowanej inwestycji (jako mogącej zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, czy też jako mogącej potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko), bowiem wnioskodawca przedłożył raport, a następnie uzupełnił o żądane informacje i wyjaśnienia. Dalej wskazał, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny pozytywnie zaopiniował przedsięwzięcie, zaś Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska uzgodnił w zakresie oddziaływania na środowisko rzeczoną inwestycję. Pełnomocnik skarżącego podkreślił, że organ uzgadniający, tj. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska stwierdził brak podstaw do weryfikacji zakresu przedłożonego przez inwestora raportu i ponownego uzgodnienia ww. przedsięwzięcia w sytuacji, gdy nie zaistniały żadne nowe okoliczności, które miałyby istotne znaczenie dla sprawy. W ocenie pełnomocnika celem ekspertyzy sporządzonej na zlecenie Burmistrza M. było jedynie podważenie rzetelności raportu o oddziaływaniu na środowisko. Jednocześnie przedmiotowego dokumentu sporządzonego przez dr inż. P. Ś. nie można traktować jako opinii w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego, bowiem ekspertyza ta ocenia jedynie znajdujący się w aktach sprawy raport. Tymczasem przedłożony raport zawiera wszystkie elementy określone w postanowieniu Burmistrza M. z dnia [...] r., zaś aneks do tego raportu odnosi się do wszystkich kwestii wskazanych w piśmie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] r. Zdaniem skarżącego, organ I instancji uznał przedmiotową ekspertyzę za jedyny słuszny dowód w sprawie i w pełni aprobując stanowisko w niej wyrażone przyjął, że "istnieją nierozstrzygnięte i niewyjaśnione w raporcie ani w żadnych innych pismach inwestora wątpliwości dotyczące oddziaływania przedmiotowej inwestycji na środowisko". Organ nie wskazał jednak, czym są owe niewyjaśnione i nierozstrzygnięte wątpliwości i nie ustosunkował się w żaden sposób do złożonych przez wnioskodawcę w piśmie z dnia [...] r. wyjaśnień. Zdaniem pełnomocnika skarżącego analiza postępowania organu I instancji sugeruje, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji w ogóle nie kierował się przesłankami wskazanymi w art. 80 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Główny nacisk położono bowiem na postępowanie z udziałem społeczeństwa. Tymczasem obawy związane z inwestycją mają mieszkańcy wsi odległych o ok. 2 km od terenu przedsięwzięcia. Pełnomocnik wyjaśnił również, że na etapie planowania inwestycji nie ma potrzeby przedkładania żadnych dokumentów o wprowadzaniu kompostu do obrotu. Kompost jest bowiem produktem, który jest dopuszczony do sprzedaży jak każdy inny nawóz i nie ma wpływu na środowisko w miejscu realizacji przedsięwzięcia. Mimo to inwestor przedłożył dokument wydany przez Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa Państwowego Instytutu Badawczego, potwierdzający pozytywną ocenę kompostu.

Decyzją z dnia [...] r., nr[...] , Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) w związku z art. 71 ust. 2, art. 80 ust. 1, art. 82 ust. 1 i ust. 3, art. 85 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2013 r., poz. 1235 ze zm.) uchyliło powyższą decyzję Burmistrza w całości i ustaliło środowiskowe uwarunkowania dla planowanego przedsięwzięcia polegającego na "Budowie instalacji do kompostowania odpadów na działce ewid. nr [...] , obręb D., gmina M.".

Organ II instancji przyjął, że planowane przedsięwzięcie polegać ma na budowie instalacji do odzysku odpadów, w której prowadzona będzie produkcja nawozu organicznego (Kompost) z osadów pochodzących z biologicznej oczyszczalni ścieków i słomy zbożowej wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną. Maksymalny, przewidywany poziom produkcji rocznej może wynieść ok. 8 tys. ton kompostu. Powierzchnia terenu zajęta przez obiekty budowlane oraz pozostała powierzchnia przeznaczona do przekształcenia w wyniku realizacji przedsięwzięcia wyniesie łącznie [...] m2. Planowane przedsięwzięcie realizowane będzie na działce ewid. Nr[...] , obręb D. , gmina M.

Ustalając warunki wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich Kolegium uznało, że:

1. należy zabezpieczyć środowisko gruntowo-wodne przed zanieczyszczeniem podpowierzchniowym w tym m.in.: - zlokalizować miejsca magazynowania środków płynnych i smarów do maszyn budowlanych i transportowych zawierających substancje niebezpieczne, materiałów budowlanych podatnych na wymywanie zanieczyszczeń, na powierzchni przykrytej materiałem izolacyjnym, zabezpieczonej przed opadami atmosferycznymi;

- dostosować ilości utwardzonych dróg dojazdowych do terenu budowy, w celu wyeliminowania zbędnej zabudowy terenu;

- podczas prowadzenia prac nie dopuszczać do zanieczyszczenia powierzchni terenu, w tym wykopów, szczególnie substancjami ropopochodnymi (min. poprzez stosowanie maszyn i pojazdów sprawnych technicznie i utrzymywanie porządku na terenie budowy i jej zaplecza);

- w przypadku rozlewu produktów naftowych z maszyn i pojazdów zastosować odpowiednie środki zabezpieczające przed przedostaniem się szkodliwych substancji do wód i do ziemi;

- zaplecze powinno zostać wyposażone w szczelne bezodpływowe zbiorniki do gromadzenia ścieków sanitarnych (np. typu TOI TOI);

2. Należy prowadzić prawidłową gospodarkę odpadową, w tym:

- organizować prace w taki sposób aby minimalizować ilość powstających odpadów;

- wytworzone odpady tymczasowo magazynować na terenie budowy, w sposób selektywny, w miejscach do tego przystosowanych, w sposób najmniej zagrażający środowisku, a następnie zagospodarować zgodnie z przepisami;

- po zebraniu partii transportowej odpady należy przekazywać podmiotom uprawnionym do prowadzenia odzysku lub unieszkodliwiania;

- zapewnić transport odpadów w sposób niezagrażający środowisku;

3. W celu ograniczenia uciążliwości w postaci czasowego wzrostu zapylenia oraz emisji hałasu należy m.in.:

- zraszać wodą plac budowy w porze suchej, jeżeli zajdzie taka potrzeba;

- ograniczać prędkość jazdy pojazdów w rejonie budowy, aby nie powodować wtórnego pylenia z powierzchni nieutwardzonych;

- materiały sypkie przeznaczone do wykorzystania w fazie budowy i odpady (w tym ziemię z wykopów) zabezpieczać przed wywiewaniem oraz nadmiernym pyleniem z ich powierzchni zarówno podczas załadunku, transportu jak i magazynowania;

- prace budowlane prowadzone z pomocą sprzętu i pojazdów emitujących wysoki poziom hałasu prowadzić głównie w porze dziennej, tj. od godz. 6:00 do godz. 22:00;

- wyłączać zbędne, nieużywane w danym momencie urządzenia, maszyny i narzędzia emitujące hałas;

4. W zakresie ochrony przyrody, w celu zminimalizowania wpływu inwestycji na środowisko przyrodnicze oraz wykorzystania terenu w fazie realizacji

i eksploatacji należy:

- zaplecze budowlane, miejsca gromadzenia odpadów i materiałów oraz plac budowy zorganizować i prowadzić zapewniając oszczędne korzystanie z terenu, z dala od miejsc podmokłych i płytkiego występowania wód gruntowych (takim miejscem jest obszar porośnięty gęstymi krzewami przy wschodniej granicy działki inwestycyjnej;

- podczas prac budowlanych nie naruszać powierzchni gruntów oraz nie zanieczyszczać roślinności poza terenem wyznaczonym do prowadzenia prac;

- w trakcie prowadzenia robót ziemnych uwzględnić ochronę gleb, w tym glebę i humus gromadzić w pryzmach na czas budowy, a po jej zakończeniu wykorzystać przy zagospodarowaniu terenów zielonych;

- w celu uniknięcia płoszenia ptaków zaleca się wykonywanie prac budowlanych od 15 sierpnia do 15 marca, czyli poza sezonem lęgowym;

- w przypadku przedłużenia się czasu prac budowlanych poza ww. termin dopuszcza się ich przeprowadzenie po stwierdzeniu przez ornitologa, że w miejscu prowadzenia prac nie występują gatunki zwierząt objętych ochroną a w przypadku stwierdzenia ich występowania po uzyskaniu zezwolenia właściwego organu na odstępstwa od zakazów obowiązujących w stosunku do zwierząt chronionych (art. 56 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - Dz.U. z 2013 r., poz. 627 ze z.m.).

Ponadto nie należy dopuszczać do zagniwania masy kompostowej, należy zapewnić aby urządzenia będące źródłem hałasu, w tym ruch transportu samochodowego z dostawą odpadów oraz wywożących kompost pracowały podczas dnia, natomiast w porze dnia i nocy pracował tylko obrotowy komposter a także należy nasadzić wzdłuż granic działki zwarty szpaler drzew i krzewów, z gatunków dobranych do warunków glebowych terenu, np.: jałowca pospolitego, dzikiej jabłoni, głogu, czy róży, w celu dodatkowego zabezpieczenia przed rozprzestrzenianiem się odorów oraz podniesienia wartości przyrodniczej terenu.

Kolegium ustalając wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust, 1, w szczególności w projekcie budowlanym, w przypadku decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko przyjęło że:

- należy uwzględnić warunki określone w pkt I,

- uwzględniając warunki gruntowe i wodne w rejonie przedsięwzięcia należy zaprojektować, zrealizować i eksploatować je w sposób wykluczający przedostawanie się jakichkolwiek zanieczyszczeń do środowiska wodno-gruntowego, w tym:

- zaprojektować i wykonać utwardzenie i skanalizowanie powierzchni przeznaczonej do kompostowania;

- zaprojektować i wykonać odprowadzanie ścieków technologicznych, tj. odcieków z płyty kompostowej systemem drenów do bezodpływowego zbiornika;

- powstające podczas eksploatacji odcieki, zbieranie w zbiorniku bezodpływowym, wykorzystywać do zraszania pryzmy kompostowej, a ich nadmiar przekazywać do oczyszczalni ścieków;

- zapewnić odprowadzanie i gromadzenie powstających ścieków bytowych do zbiornika bezodpływowego;

- zapewnić regularne opróżnianie zbiornika bezodpływowego przez uprawnione firmy;

- zapewnić wykonanie płyty i instalacji zbierania i magazynowania odcieków z trwałych materiałów, odpornych na działanie odcieków, o szczelnych połączeniach uniemożliwiających ich przedostanie się do ziemi i dalej do wód podziemnych;

- prowadzić ewidencję przyjmowanych osadów ściekowych;

- zapewnić regularne opróżnianie zbiornika odcieków.

- dostosować ilości utwardzonych dróg dojazdowych do potrzeb technologicznych, eliminując zbędne zabudowywanie powierzchni.

Ustalając działania dotyczące zapobiegania, ograniczania oraz monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, organ II instancji uznał, że:

- należy przestrzegać reżim technologiczny produkcji kompostu poprzez prowadzenie kontroli przebiegów mineralizacji, w celu zapobiegania powstawaniu emisji odorów do środowiska na skutek ewentualnego zagniwania kompostu;

- należy prowadzić regularne przeglądy i konserwację urządzeń i instalacji;

- należy prowadzić bieżące sprawdzanie szczelności zbiorników pod kątem wystąpienia pęknięć betonu.

Organ II instancji stwierdził ponadto, że nie nakłada się obowiązku przeprowadzenia ponownej oceny na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę/zezwolenia na realizację inwestycji drogowej (art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko).

Charakterystykę przedsięwzięcia zawarto w załączniku nr 1 do opisanej powyżej decyzji.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (w tym mapy ewidencyjnej, wypisów z ewidencji gruntów oraz raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko) prowadzi do wniosku, iż realizacja planowanego przedsięwzięcia nie spowoduje ograniczeń w korzystaniu z sąsiednich nieruchomości, nie pogorszy warunków środowiskowych, nie spowoduje przekroczenia dopuszczalnych stężeń zanieczyszczeń czy norm hałasu, a oddziaływanie przedsięwzięcia zamknie się w granicach działki inwestycyjnej.

Kolegium ustaliło, że przedmiotem przedsięwzięcia jest budowa instalacji do odzysku odpadów, w której prowadzona będzie produkcja nawozu organicznego (Kompost Zdrojewski) z osadów pochodzących z biologicznej oczyszczalni ścieków i słomy zbożowej wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną. Maksymalny, przewidywany poziom produkcji rocznej może wynieść ok. 8 tys. ton kompostu. Powierzchnia terenu zajęta przez obiekty budowlane oraz pozostała powierzchnia przeznaczona do przekształcenia w wyniku realizacji przedsięwzięcia wyniesie łącznie 6.000 m2.

Woda na cele socjalne dla pracowników będzie dostarczana cyklicznie beczkowozem. Zaopatrzenie w energię elektryczną realizowane będzie z wykorzystaniem agregatu prądotwórczego. Przewidziane do wykorzystania surowce to olej napędowy do: zasilania silników maszyn budowlanych, (max. zużycie paliwa - 12 l/h) i generatora prądu o mocy do 24 kV - 2,5 l/h.

Technologia produkcji Kompostu polega na mechanicznej i biologicznej obróbce tlenowej odpadów/surowców: ustabilizowane osady pozyskane z biologicznej oczyszczalni ścieków komunalnych (ok. 70% masy wsadowej) słoma zbożowa (ok. 30 % masy wsadowej). W pierwszej fazie następuje wymieszanie ustabilizowanego osadu biologicznego ze słomą. Tak przygotowaną mieszaninę podaje się do kompostera obrotowego (komposter obrotowy wraz z dmuchawą natleniającą), gdzie następuje faza druga - w obrotowym komposterze osad wraz ze słomą osiąga temp. do 60 °C. Osad wraz ze słomą obracając się w komposterze (proces trwa minimum 3 doby) jest cały czas natleniany poprzez dmuchawę natleniającą. Proces kompostowania odbywa się w sposób pełnej automatyzacji - komposter posiada sondy NH3 i CO2, które informują o przebiegu całego procesu kompostowania i sterują tak aby przebiegał on w warunkach tlenowych w całej objętości.

W trzeciej fazie - kompost magazynowany jest na zadaszonym placu przez, okres ok. 4 miesięcy, w pryzmach, celem dalszego dojrzewania. Proces dojrzewania kompostu nie wymaga już jego mieszania i przewracania. Jak wynika z przedstawionego raportu, taka metoda kompostowania pozwala na:

* likwidację odorów, gdyż proces przebiega w warunkach tlenowych w całej objętości i nie występują zjawiska zagniwania,

* brak odcieków - gdyż w wyniku wysokiej temperatury w środku kompostera woda zawarta w osadzie wyparowuje do wartości ok. 55 %, tj. wilgotności jaką powinien posiadać kompost.

Planowane przedsięwzięcie realizowane będzie na terenie działki nr [...] obręb D., gmina M. , o całkowitej powierzchni [...] ha. Teren przeznaczony do przekształcenia (zabudowy) w wyniku realizacji zamierzenia inwestycyjnego wyniesie łącznie ok. 0,6 ha. Teren projektowanej kompostowni sklasyfikowany jest według ewidencji gruntów pod symbolem R-V. Na terenie planowanej inwestycji nie występują drzewa i krzewy, brak jest infrastruktury technicznej. Obecnie teren jest wykorzystywany pod uprawę roślin zbożowych. Działka objęta planowaną inwestycją jest otoczona terenem działki nr [...] (należącej do inwestora) i jest wykorzystywana również pod uprawę roślin zbożowych.

Na terenie inwestycji brak jest rowów (wody stojące). Obszar planowanej inwestycji położony jest poza granicami głównych zbiorników wód podziemnych oraz ustanowionych stref ochronnych ujęć wód podziemnych i powierzchniowych.

Dokonując analizy usytuowania przedsięwzięcia w odniesieniu do obszarów cennych przyrodniczo i objętych ochroną na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2013 r. poz. 672 ze zm.), w tym do obszarów Natura 2000, organ ustalił, że gatunki roślin występujące na działce nr [...] oraz na działce sąsiedniej nie podlegają ochronie gatunkowej na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 5 stycznia 2012 r. w sprawie ochrony gatunkowej roślin (Dz. U. Nr 14, poz. 81).

Inwestycja będzie realizowana poza obszarami Natura 2000 oraz innymi istniejącymi i projektowanymi obszarami chronionymi oraz cennymi przyrodniczo.

W miejscu planowanego przedsięwzięcia i w jego sąsiedztwie nie występują siedliska przyrodnicze ujęte w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 13 kwietnia 2010 r. w sprawie siedlisk przyrodniczych oraz gatunków będących przedmiotem zainteresowania Wspólnoty, a także kryteriów wyboru obszarów kwalifikujących się do uznania lub wyznaczenia jako obszary Natura 2000 (Dz. U. Nr 77, poz. 510). Według Waloryzacji przyrodniczej gminy M. (BKP. 2001) obszar, oznaczony symbolem "OC-1", to obszar źródliskowy S. oraz górnego jej biegu, lokalny korytarz ekologiczny, wart ochrony z uwagi na obecność rzekotki i derkacza.

Jednakże lokalizacja przedsięwzięcia, jego otoczenie terenami uprawnymi i lasem oraz zakres i skala oddziaływania przedsięwzięcia, prowadzenie stałego monitoringu procesów technologicznych (przebiegu procesu kompostowania) pozwala ocenić, że nie wystąpi wpływ przedsięwzięcia na te obszary.

Miejsce realizacji przedsięwzięcia oraz jego bezpośrednie otoczenie nie stanowi miejsc, które warunkują występowanie gatunków zwierząt i ich siedlisk chronionych na mocy Dyrektywy Ptasiej (Dyrektywa Rady 79/409/EWG) oraz Dyrektywy Siedliskowej (Dyrektywa rady 92/43/EWG). Na podstawie przeprowadzonej inwentaryzacji (sporządzonej dla potrzeb raportu) stwierdzono w rejonie inwestycji (na działkach inwestora, wzdłuż drogi dojazdowej oraz na obrzeżach lasów) gatunki ptaków objętych ochroną ścisłą i częściową na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 12 października 2011 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz. U. z 2011 r. Nr 237, poz. 1419) a także gatunki wymienione w Załączniku I Dyrektywy Ptasiej, które jednak nie posiadają siedlisk na terenie inwestycji. Z tego względu realizacja tej inwestycji nie spowoduje utraty miejsc bytowania ww. gatunków ptaków. Przyjęto, że obecność wspomnianych gatunków ptaków wskazuje na istnienie gniazd i potencjalnych miejsc lęgowych w lasach i terenach otwartych położonych w bezpośrednim sąsiedztwie działki inwestycyjnej, przy czym porządkowanie terenu, prace budowlane prowadzone z wykorzystaniem maszyn budowlanych (np. koparki, spycharki) mogą prowadzić do płoszenia i zagłuszania głosów ptaków. W celu uniknięcia płoszenia zaleca się rozpoczęcie prac budowlanych po 15 sierpnia, czyli po zakończeniu sezonu lęgowego. Ponadto bazę materiałowo-sprzętową należy zlokalizować z dala od miejsc podmokłych i płytkiego występowania wód gruntowych (takim miejscem jest obszar porośnięty gęstymi krzewami przy wschodniej granicy działki inwestycyjnej). Miejsca magazynowania powinny być zabezpieczone przed opadami atmosferycznymi i wymywaniem zanieczyszczeń do gruntu.

W fazie eksploatacji obecnie istniejąca uprawa roślin zbożowych zostanie zastąpiona infrastrukturą dojazdową wraz z obiektami budowlanymi. Ponadto środki transportu będą emitować hałas. W celu ograniczenia tych oddziaływań na stwierdzone gatunki zwierząt (ptaki) oraz w celu podniesienia wartości przyrodniczej tego terenu zalecono wykonanie nasadzeń drzew i krzewów przy granicach działki.

Biorąc powyższe pod uwagę Kolegium stwierdziło, że realizacja omawianego przedsięwzięcia nie spowoduje znacząco negatywnych oddziaływań na ww. obszary oraz stwierdzone gatunki zwierząt.

W ocenie organu odwoławczego należało podzielić pozytywne opinie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego i w całości uwzględnić uzgodnione warunki realizacji planowanego przedsięwzięcia.

Zdaniem Kolegium brak jest podstaw do uwzględnienia wniosków wynikających z treści opinii dr inż. P. Ś. Podnoszone w treści przedmiotowego opracowania kwestie związane z zasadnością wykorzystywania osadów do produkcji kompostu pozostają bez znaczenia dla rozstrzygnięcia. W związku z tym należy się zgodzić z twierdzeniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska zawartym w piśmie z dnia [...], r., znak: [...] że brak jest podstaw do weryfikacji zakresu przedłożonego raportu i ponownego uzgodnienia planowanej inwestycji w sytuacji, gdy nie zaistniały żadne nowe okoliczności, które nie zostały uwzględnione przy wydawaniu rozstrzygnięcia przez organ uzgadniający.

Kolegium zwróciło uwagę, że w terminie wyznaczonym przez organ I instancji nie wpłynęły uwagi i zastrzeżenia pochodzące od przedstawicieli społeczeństwa, które należałoby wziąć pod uwagę w toku postępowania. Kolejne uwagi wniesiono podczas rozpraw administracyjnych oraz w terminach późniejszych, jednak z uwagi na fakt, iż nastąpiło to po upływie 21-dniowego terminu na składanie uwag i wniosków nie mogą one być brane pod uwagę.

Niezależnie od powyższego organ odwoławczy zaznaczył, że przepisy ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku nie zawierają szczegółowych unormowań dotyczących sposobu ustalania stron postępowania, zatem krąg stron postępowania w postępowaniu, którego przedmiotem jest określenie środowiskowych uwarunkowań inwestycji musi być wyznaczany w oparciu o art. 28 K.p.a., zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Przymiot strony nie zależy od jakiegokolwiek zainteresowania wynikiem sprawy, a jedynie od interesu prawnego, który należy rozumieć jako interes wynikający z normy prawa materialnego, przy czym aby interes ten stanowił podstawę zakwalifikowania określonego podmiotu jako strona postępowania musi pozostawać w bezpośrednim, konkretnym, indywidualnym i aktualnym związku z postępowaniem w określonej sprawie administracyjnej. W dotychczasowym ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę na to, że to organ administracji obowiązany jest z urzędu ustalić, kto ma w danej sprawie interes prawny lub obowiązek. Nawet w przypadku wszczęcia postępowania na wniosek strony, organ administracyjny nie może tylko jej gwarantować udziału, lecz obowiązany jest ustalić, czy w danej sprawie mają prawnie chronione interesy również inne jednostki (wyrok NSA z dnia 26.06.1998 r., sygn. akt I SA/Lu 684/97, wyrok NSA z dnia 29.04.2010 r., sygn. akt I OSK 913/09, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 18.06.2009 r., sygn. akt II SA/Gd 204/09).

W przedmiotowej sprawie organ I instancji, uznał za strony postępowania m.in. P. J. , D. S. M. G., M. M. , K. J. , J. D. , K. i S. M. , I. A. , A. S. , K. K., M. M. oraz W. S. . Jak wynika z treści postanowień organu I instancji z dnia 20 marca 2014 r. podstawę uznania za strony stanowiła opinia Biura Wyceny Nieruchomości Z. G. - rzeczoznawcy majątkowego, sporządzona na zlecenie Urzędu Miejskiego dotycząca wpływu planowanej inwestycji na wartość nieruchomości położonych w obrębach ewidencyjnych D., N. i B.

Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego doprowadziła Kolegium do wniosku, że realizacja planowanego przedsięwzięcia nie spowoduje ograniczeń w korzystaniu z sąsiednich nieruchomości, nie pogorszy warunków środowiskowych, nie spowoduje przekroczenia dopuszczalnych stężeń zanieczyszczeń czy norm hałasu, a oddziaływanie przedsięwzięcia zamknie się w granicach działki inwestycyjnej. Tym samym za strony w postępowaniu odwoławczym Kolegium uznało właścicieli działki inwestycyjnej oraz działki ją otaczającej, którymi są inwestor oraz E. M.-W. Z uwagi natomiast na konieczność zapewnienia uczestnictwa w postępowaniu organizacjom ekologicznym powołującym się na swoje cele statutowe za stronę postępowania uznano nadto Stowarzyszenie "Zdrowe Sołectwa" z siedzibą w N. oraz Koło Łowieckie J. z siedzibą w N. Jednocześnie Kolegium zauważyło, że opracowanie Z. G. zostało sporządzone wyłącznie w oparciu o literaturę fachową oraz opinię dr inż. P. Ś. z pominięciem przedłożonego przez inwestora raportu o oddziaływaniu na środowisko planowanego przedsięwzięcia. Nadto zawiera ono stwierdzenia charakteryzujące się wysokim poziomem ogólności - wskazuje na brak zanieczyszczenia terenów objętych opracowaniem oraz ujemny wpływ na stan otoczenia oraz wartości nieruchomości planowanego przedsięwzięcia. Z tego względu, zdaniem Kolegium, brak jest podstaw do uwzględnienia przedmiotowej opinii przy ustalaniu stron postępowania, bowiem twierdzenia w niej zawarte nie zostały sformułowane w oparciu o całokształt sprawy.

Reasumując, Kolegium wskazało, że na podstawie analizy załączonych do wniosku dokumentów, a w szczególności raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, określono oddziaływania i potencjalne zagrożenia środowiska, związane z realizacją i eksploatacją przedsięwzięcia. W oparciu o informacje zawarte w tych dokumentach zostały zdefiniowane warunki realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia zapewniające ochronę środowiska. W związku z powyższym można stwierdzić, że planowane przedsięwzięcie nie spowoduje naruszenia obowiązujących norm ochrony środowiska oraz nie pogorszy istniejącego stanu środowiska, pod warunkiem zachowania parametrów technicznych i technologicznych, dla których przeprowadzono analizę w załączonym do wniosku raporcie, spełniając szereg zaleceń określonych w raporcie oraz spełniając warunki realizacji przedsięwzięcia określonego w niniejszej decyzji. Organ odwoławczy nie stwierdził konieczności przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko, biorąc pod uwagę, że posiadane na etapie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dane na temat przedsięwzięcia i elementów przyrodniczych środowiska objętych zakresem przewidywanego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko pozwoliły wystarczająco ocenić jego oddziaływanie na środowisko a przy tym nie istnieje możliwość oddziaływania przedsięwzięcia na obszary wymagające specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin i zwierząt lub ich siedlisk objętych ochroną, w tym obszary Natura 2000 oraz pozostałe formy ochrony przyrody, nie nastąpi wpływ na spójność obszarów Natura 2000.

Pismem z dnia [...] r. Stowarzyszenie Zdrowe Sołectwa wniosło skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciło:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

- art. 80 ust. 1, 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r. poz. 1235, z późn. zm.) w związku z art. 7 i 77 § 1 K.p.a., poprzez nierozważenie przez organy stanu faktycznego sprawy w aspekcie wyważenia wniosków i opinii społeczeństwa, popartych opinią specjalisty,

art. 36 tejże ustawy poprzez całkowite zignorowanie ustawowego uprawnienia organu I instancji do przeprowadzenia rozprawy administracyjnej otwartej dla społeczeństwa, a w konsekwencji obowiązku rozpatrzenia wniosków i opinii społeczeństwa zgłoszonych na takiej rozprawie;

§ 2 ust. 1 pkt 47 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397) poprzez błędną kwalifikację analizowanej inwestycji i nie zakwalifikowanie jej na podstawie wskazanego przepisu;

naruszenie przepisów prawa procesowego w zakresie obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, swobody co do jego oceny oraz uzasadnienia orzeczenia, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła, że materiał dowodowy, na którym oparł swe rozstrzygnięcie organ II instancji nie został poddany jakiejkolwiek ocenie, mimo, że w dużym stopniu pochodził od osoby o niezweryfikowanych kwalifikacjach zawodowych i merytorycznych, tylko bezkrytycznie przepisany do uzasadnienia decyzji. Natomiast pozostały materiał dowodowy w sprawie, w szczególności zawierające istotne wywody merytoryczne opracowanie autorstwa osoby posiadającej niekwestionowane kwalifikacje merytoryczne i doświadczenie – dr inż. P. Ś. zajmującego się zawodowo i naukowo ochroną środowiska na dużej publicznej uczelni oraz szereg opinii i argumentów stron i społeczeństwa został całkowicie zignorowany, a więc sprawa nie została wystarczająco wyjaśniona.

Zdaniem skarżącego Stowarzyszenia, milcząco organ administracji wywodzi konieczność wydania decyzji środowiskowej z tego, że nastąpiło pozytywne zaopiniowanie i uzgodnienie przez organy wyspecjalizowane. Całkowicie bezkrytycznie, bez próby jakiejkolwiek oceny zasadności i potrzeby stosowania Kolegium przyjęło w zaskarżonej decyzji wskazania i warunki zawarte w opiniach. Tymczasem - jak wskazano w w/w wyroku WSA w Warszawie z dnia 2 grudnia 2011 r. - rolą Kolegium była samodzielna ocena materiału dowodowego, przy czym stanowiska organów wyspecjalizowanych stanowiły jego część, jednak nie mogą być uznane za przesądzające dla formułowania ocen, co do meritum, organ nie może bowiem wykluczyć, że zostały one wydane przedwcześnie (na podstawie nie pełnego materiału dowodowego) wobec okoliczności, iż ich ocena należy również do jego właściwości, jako organu odwoławczego w myśl art. 142 K.p.a.

Stowarzyszenie podniosło, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w swej decyzji uznało rozprawy administracyjne otwarte z udziałem społeczeństwa jako przeprowadzone poza wyznaczonym dla społeczeństwa 21 - dniowym terminem na zgłaszanie uwag i wniosków, czyli w domyśle nielegalne, w konsekwencji całkowicie ignorując wnioski, opinie, pytania, które pojawiły się na tych rozprawach. Strona skarżąca zwróciła uwagę, że "w wyznaczonym terminie 21 dni zgłoszono, aby zebrania z mieszkańcami się odbyły, więc zebrania, które odbyły się 4 i 5 grudnia 2013 r. były konsekwencją wniosku mieszkańców z w/w 21-dniowego terminu". Na zebraniach mieszkańcy mieli prawo zgłaszać swoje protesty i obawy co do powstania kompostowni co zostało uwidocznione w protokołach z zebrań. Stanowisko Kolegium rażąco narusza art. 36 powołanej ustawy poprzez całkowite zignorowanie ustawowego uprawnienia organu I instancji do przeprowadzenia rozprawy administracyjnej otwartej dla społeczeństwa, a w konsekwencji obowiązku rozpatrzenia wniosków i opinii społeczeństwa zgłoszonych na rozprawach. Art. 36 konstytuuje formę działania organu administracji całkowicie niezależną od obowiązkowego trybu konsultacyjnego zawartego w art. 35 i w przeciwieństwie do tego przepisu nie limituje czasowo terminu przeprowadzenia takich rozpraw administracyjnych, dając swobodę w tej kwestii organowi administracji, a jest rzeczą oczywistą, że skoro takie rozprawy ustawodawca pozwala przeprowadzić, to czyni to nie w celach dekoracyjnych, tylko ze względu na możliwość uzyskania wniosków, uwag i opinii społeczeństwa w danej sprawie w czasie takich rozpraw, co konsekwentnie musi skutkować obowiązkiem ich rozpatrzenia i uwzględnienia w uzasadnieniu wydawanej decyzji. Dlatego przeprowadzone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji faktyczne unieważnienie przeprowadzonych przez Burmistrza rozpraw administracyjnych jest całkowicie bezprawne i przeczy podstawowym celom i zasadom zarówno powołanej wyżej ustawy jak i K.p.a.

Skarżące Stowarzyszenie podkreśliło, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w swej decyzji nie wzięło pod uwagę, że analiza możliwych konfliktów społecznych w przedłożonym raporcie nie została sporządzona wystarczająco wnikliwie. Wyrazem tego są zgromadzone w dokumentacji i wymienione w uzasadnieniu do decyzji Burmistrza protesty mieszkańców jak i organizacji społecznych.

Wspomniane wnioski, obawy oraz protesty mieszkańców jak i organizacji społecznych znajdują uzasadnienie w świetle ekspertyzy autorstwa dr hab. inż. P. Ś. , którą organ dopuścił jako dowód w sprawie z uwagi na rzetelność materiału i kompetencje merytoryczne autora.

Ani w trakcie przeprowadzonych rozpraw administracyjnych ani po otrzymaniu ekspertyzy dr inż. P. Ś. , inwestor nie udzielił odpowiedzi na pytania mieszkańców o oczyszczalnie ścieków, z których inwestor planuje przywożenie ustabilizowanych osadów ściekowych do planowanej kompostowni jak również pytania odnośnie istnienia i utylizacji metali ciężkich.

Z uwagi na fakt, że stanowiska organów wyspecjalizowanych zostały zajęte przed zgromadzeniem wystarczającego materiału dowodowego, zasadnym byłoby ich wyeliminowanie z obrotu przez Sąd, w myśl art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jako aktów wydanych bez wystarczającego wyjaśnienia sprawy.

Skarżące Stowarzyszenie wskazało, że w wydanej decyzji Kolegium nie wzięło pod uwagę pisma Stowarzyszenia z dnia 7 marca 2014 r. do RDOŚ w którym uzasadniono warunki środowiskowe potwierdzone załącznikami Natura 2000 oraz dokumentacją przyrodniczo-ornitologiczną przedstawioną przez okolicznego rolnika.

Ponadto nie uznano w dalszym postępowaniu stron w sprawie uwzględnionych przez Urząd Miejski pomimo konkretnych argumentów nie tylko obniżenia ceny nieruchomości. Całkowicie pominięto też fakt, że inwestor mimo wystosowanego wezwania do uzupełnienia raportu nie przedłożył dokumentów potwierdzających pozytywną ocenę Kompostu o których mowa na str. 19 raportu.

Pomimo wystosowanych wezwań inwestor nie przedstawił dokumentów, na które powołał się w przedłożonym dnia 13 czerwca 2013 r. raporcie o oddziaływaniu inwestycji na środowisko oraz jego aneksie przedłożonym dnia 27 września 2013 r., z instytucji: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Państwowy Zakład Higieny w Warszawie, Instytut Ochrony Środowiska Państwowy Instytut Weterynaryjny, które wg oświadczenia inwestora stwierdzają, że produkt jest przebadany i pozytywnie oceniony. Nie zostały również przedstawione przez inwestora dokumenty, na podstawie których można stwierdzić, że planowany do produkcji produkt powstały na bazie ustabilizowanych komunalnych osadów ściekowych tzw. Kompost dopuszczony został do obrotu i może być sprzedawany przez inwestora jako nawóz.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.

Na rozprawie w dniu 3 czerwca 2015 r. pełnomocnik skarżącego Stowarzyszenia przedstawiając dodatkową argumentację skarżącego zobowiązał się do nadesłania w terminie 3 dni stanowiska w formie załącznika do protokołu rozprawy.

We wspomnianym załączniku strona skarżąca podniosła, że Kolegium dokonało błędnej kwalifikacji przedsięwzięcia, co w sposób istotny determinowało postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wbrew bowiem tak ekspertyzie inż. Ś., jak również opisowi przedsięwzięcia, organ odwoławczy nie dokonał własnych ustaleń całkiem bezkrytycznie opierając się na ustaleniach organu I instancji i przyjął, że projektowane przedsięwzięcie należy do kategorii przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco wpływać na środowisko. Tymczasem, zdaniem skarżącego, prawidłowa analiza materiału sprawy winna doprowadzić do ustalenia, że zamierzone przedsięwzięcie należy do kategorii przedsięwzięć zawsze znacząco wpływających na środowisko. Ta błędna kwalifikacja Kolegium w sposób istotny wpłynęła na ocenę materiału dowodowego a w konsekwencji na przyjęte ustalenia. Bowiem wpłynęło to na stopień wnikliwości badania zagrożeń planowanego przedsięwzięcia tak na środowisko jak również na zdrowie oraz życie ludzi.

Strona podniosła ponadto, że w przedłożonym przez inwestora raporcie zabrakło, mimo ustaleń poczynionych m.in. przez inż. Ś., analizy oddziaływania spływu wód powierzchniach z obszaru inwestycji a zatem organ nie mógł skutecznie zweryfikować spodziewanego oddziaływania inwestycji na środowisko. Nadto, mimo bliskości inwestycji z działem wodnym na gruntach o przepuszczalności średniej nie sporządzono w sprawie inwentaryzacji przyrodniczej płazów gatunków chronionych występujących na obszarze inwestycji i w jej sąsiedztwie. SKO w sposób nienależyty oceniło - materiał dowodowy, w tym nie uwzględniło faktu, że kompostownia ma być zlokalizowana, na terenie rolniczym, który jest podmokły wobec czego jest bogaty w rodzajową faunę i florę, co będzie powodowało degradację środowiska gruntowo- wodnego.

Zdaniem skarżącego Stowarzyszenia pominięcie przez organ uwag i wniosków zgłoszonych w procedurze konsultacji społecznych z argumentacją, że zostały one zgłoszone z naruszeniem terminu 21 - dniowego do składania uwag i wniosków, które w większości były zgłaszane w toku przeprowadzonych rozpraw administracyjnych jest bezzasadne, a przy tym ma istotny wpływ na rozstrzygniecie sprawy. Kolegium całkowicie straciło z pola widzenia fakt, że termin 21 dni na składanie uwag i wniosków w istocie zastrzeżony jest dla organu prowadzącego postępowanie wówczas, gdy w sprawie nie była przeprowadzona rozprawa na podstawie art. 36 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie. W przeciwnym przypadku należałoby przyjąć, że rozprawa przeprowadzona w trakcie procedury oceny oddziaływania na środowisko ale po upływie 21 dniowego terminu na składanie uwag i wniosków jest nie tylko nielegalna, ale nie stanowi instrumentu działania administracji.

Stowarzyszenie zwróciło ponadto uwagę na brak dostatecznych analiz środowiskowych m.in. dotyczących obszaru inwestycji i możliwych dla niej skutków (teren podmokły, położony przy zlewisku rzecznym, z bogatą fauną i florą, której unikatowość została stwierdzona złożonymi w sprawie dokumentami), skutków dla życia i zdrowia mieszkańców (wynikłych m.in. z obecności metali ciężkich, prawdopodobieństwie składowania przez inwestora na terenie inwestycji w przyszłości również odpadów niebezpiecznych). Zdaniem skarżącego, Kolegium nie uwzględniając zarzutów skarżącego jak również pozostałych uczestników postępowania oparło w konsekwencji swoje rozstrzygniecie na niepełnym materiale dowodowym, który również w żaden sposób nie został uzupełniony przez samego inwestora (mimo licznych wezwań ze strony organu I instancji).

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Skarga okazała się nieuzasadniona.

W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Nadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże w zakresie oceny legalności nie może wykraczać poza sprawę, która była lub winna być przedmiotem postępowania przed organami administracji publicznej i której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana pod względem zgodności z prawem nie dała podstaw do uznania, że wydana została ona z naruszeniem prawa.

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ odwoławczy, nie miał wątpliwości, że będący przedmiotem postępowania wniosek inwestora Z. W zasługiwał na uwzględnienie.

W ocenie Sądu organ odwoławczy prowadząc powyższe postępowanie prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego oraz nie naruszył przepisów procedury administracyjnej.

Przedmiotem sprawy wywołanej skargą Stowarzyszenia Zdrowe Sołectwa jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 sierpnia 2014 r., uchylająca decyzję Burmistrza w całości i ustająca środowiskowe uwarunkowania dla planowanego przedsięwzięcia polegającego na "Budowie instalacji do kompostowania odpadów na działce ewid. nr [...] , obręb D., gmina M.".

Materialnoprawną podstawę wydania powołanych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r., poz. 1235 ze zm.).

Stosownie do art. 71 ust. 1 cytowanej ustawy, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Uzyskanie wskazanej wyżej decyzji jest wymagane dla planowanych: przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (art. 71 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku).

Jak wynika z art. 59 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja następujących planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko: 1) planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz 2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Stosownie do art. 63 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zgodnie z art. 63 ust. 4 cytowanej ustawy, w postanowieniu, o którym mowa w ust. 1, organ określa jednocześnie zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

Rodzaje przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko określone zostały w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r., nr 213, poz. 1397 ze zm.). W przedmiotowej sprawie, rzecz dotyczy inwestycji polegającej na budowie instalacji do kompostowania odpadów sklasyfikowanej jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko - wymienione w § 3 ust. 1 pkt. 80 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r. Nr 213, poz. 1397 z późn. zm.), tj. instalacje związane z odzyskiem lub unieszkodliwianiem odpadów, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 41 – 47, z wyłączeniem instalacji do wytwarzania biogazu rolniczego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne o zainstalowanej mocy elektrycznej nie większej niż 0,5 MW lub wytwarzających ekwiwalentną ilość biogazu rolniczego wykorzystywanego do innych celów niż produkcja energii elektrycznej, a także miejsca retencji powierzchniowej odpadów oraz rekultywacja składowisk odpadów.

Zdaniem skarżącego Stowarzyszenia powyższa kwalifikacja jest błędna ponieważ przedsięwzięcie powinno zostać zaliczone do zawsze znacząco oddziaływujących na środowisko (§2, ust. 1, pkt. 47 w/w rozporządzenia) co wiąże się z obligatoryjnym, a nie fakultatywnym sporządzeniem raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko.

Zgodnie z treścią § 2 ust. 1 pkt 47 cytowanego rozporządzenia, do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się składowiska odpadów inne niż wymienione w pkt 41, mogące przyjmować odpady w ilości nie mniejszej niż 10 t na dobę lub o całkowitej pojemności nie mniejszej niż 25.000 ton.

Wskazując taką kwalifikację przedsięwzięcia strona skarżąca swojego stanowiska w żaden sposób nie uzasadniła. Co prawda tego rodzaju pogląd został zawarty w opracowaniu sporządzonym w trakcie postępowania przed organem I instancji autorstwa dr inż. P. Ś jednakże został on oparty na nieuprawnionym założeniu, że wykorzystywany w procesie produkcji kompostu osad ściekowy będzie zawierał metale ciężkie wobec czego nie spełni wymagań jakościowych określonych w rozporządzeniu z dnia 19 października 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o nawozach i nawożeniu, a zatem nadal pozostanie odpadem, nie będzie zaś produktem. W takim przypadku, zdaniem autora opracowania, analizowane przedsięwzięcie należy uznać za składowisko odpadów o jakim mowa w § 2 ust. 1 pkt 47 rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r. nie zaś instalację związaną z odzyskiem lub unieszkodliwianiem odpadów o jakiej mowa w § 3 ust. 1 pkt 80 tego rozporządzenia. Z treści opracowania wynika, że jego autor nie brał pod uwagę informacji zawartych w raporcie – wskazujących na sposób postępowania z kompostem nieodpowiadającym wymaganiom (tj. przekazywanie uprawnionym odbiorcom).

Należy przy tym zgodzić się z organem odwoławczym, że powyższa kwestia miałaby istotne znaczenie gdyby w wypadku przedmiotowej inwestycji nie sporządzono oceny jej oddziaływania na środowisko. W wypadku przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko taka ocena jest bowiem obligatoryjna a zatem jej brak stanowiłby o naruszeniu przepisów w tym zakresie.

Należy też wskazać, że skarżące Stowarzyszenie podnosząc, że z uwagi na kwalifikację przedsięwzięcia jako mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko konieczne jest dokonanie szerszej i bardziej wnikliwej analizy w raporcie oddziaływania na środowisko, nie wskazało na żadne konkretne braki raportu w omawianym zakresie.

Treść koniecznych elementów raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko, określa art. 66 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Zawiera on elementy zarówno opisowe, jak i analityczne, a także wnioski i propozycje.

W tej sprawie, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska pismem z dnia 5 marca 2013 r. wyraził opinię o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla inwestycji wnioskowanej przez Z. W. Potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko wyraził także Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w opinii z dnia 11 marca 2013 r.

Powyższy obowiązek, potwierdził organ pierwszej instancji wydając postanowienie z dnia 19 kwietnia 2013 r., stwierdzające potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko. Z akt sprawy wynika, że Z. W. zrealizował powołany obowiązek i przedłożył raport o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia polegającego na budowie instalacji do kompostowania odpadów na działce ewid. nr [...] , obręb D., gmina M.

Raport o oddziaływaniu inwestycji na środowisko, jest jednym z najważniejszych elementów postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, mającym ułatwić ustalenie wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją planowanego przedsięwzięcia.

Zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 pkt 8 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, ilekroć w ustawie jest mowa o ocenie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko – rozumie się przez to postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, obejmujące w szczególności weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień, zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu. Jak wynika z cytowanego przepisu, rolą organu jest zatem m.in. należyta i wszechstronna ocena, czy raport ten uwzględnia wszystkie ewentualne zagrożenia związane z realizacją konkretnego zamierzenia.

W ocenie Sądu, organy wydające decyzje w sprawie zainicjowanej wnioskiem Z. W., winny spełnić postawiony wyżej wymóg merytorycznej oceny raportu oraz mieć na uwadze stanowisko wynikające z postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] r. - uzgadniającego warunki środowiskowe.

Zgodnie z treścią art. 77 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, jeżeli jest przeprowadzana ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do wydania tej decyzji:

1) uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska i, w przypadku gdy przedsięwzięcie jest realizowane na obszarze morskim, z dyrektorem urzędu morskiego;

2) zasięga opinii organu, o którym mowa w art. 78, w przypadku przedsięwzięć wymagających decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1-3 i 10-19.

Z kolei z treści art. 80 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku wynika, że jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę:

1) wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1,

2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko,

3) wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa,

4) wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone.

W świetle art. 77 ust. 1 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, współdziałanie między regionalnym dyrektorem ochrony środowiska a organem wydającym decyzję środowiskową wymaga uzgodnienia, czyli consensusu co do warunków realizacji konkretnego przedsięwzięcia, którym ostatni z wymienionych organów jest związany w zakresie kwestii środowiskowych i praktycznie decyzję środowiskową kształtuje (por. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2544/11, opubl. w Lex nr 1138181).

Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska, w postanowieniu z dnia [...] r. uznał, że przy zastosowaniu wskazanych w raporcie rozwiązań chroniących środowisko oraz przy uwzględnieniu warunków określonych w tym postanowieniu planowane przedsięwzięcie nie spowoduje naruszenia obowiązujących norm ochrony środowiska oraz nie pogorszy istniejącego stanu środowiska naturalnego.

Organ I instancji całkowicie pomijając argumenty zawarte w opisanym wyżej postanowieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska o uzgodnieniu realizacji omawianego przedsięwzięcia, uznał, że brak jest podstaw do wydania w omawianym zakresie pozytywnej decyzji.

Także strona skarżąca, zarzucając organowi bezkrytyczne przyjęcie w zaskarżonej decyzji wskazań i warunków zawartych w tym postanowieniu oraz w opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (które być może – jej zdaniem – wydane zostały przedwcześnie), nie wskazała na jakiekolwiek choćby przykładowe niejasności czy sprzeczności.

Zdaniem skarżącego, organ odwoławczy błędnie zignorował opracowanie autorstwa osoby posiadającej niekwestionowane kwalifikacje merytoryczne i doświadczenie – dr inż. P. Ś, jednocześnie opierając rozstrzygnięcie na materiale dowodowym pochodzącym od osoby o niezweryfikowanych kwalifikacjach zawodowych i merytorycznych.

Odnosząc się do powyższego zarzutu, należy stwierdzić, że nie sposób uznać opracowanie dr inż. P. Ś. za miarodajne skoro nie stanowi ono rzetelnej oceny przedsięwzięcia, lecz jest oceną istniejącej analizy oddziaływania inwestycji na środowisko, przy czym przyjęte przez autora opracowania założenia nie przystają do zamierzeń inwestora.

Ponadto opracowanie dotyczy nie tyle samego przedsięwzięcia co produktu jaki ma być uzyskiwany w ramach tego przedsięwzięcia. Wskazuje na zagrożenia wiążące się z produkcją Kompostu– w oparciu o nieuprawnione założenie, że produkt będzie zawierał znaczne ilości szkodliwych metali ciężkich (co byłoby możliwe przy przyjęciu, że inwestor nie będzie przestrzegał reżimu technologicznego).

Należy podkreślić, że z raportu i jego uzupełnień jednoznacznie wynika, że produkt będzie poddawany badaniom i w razie przekroczenia norm będzie przekazywany uprawnionym odbiorcom.

Odnosząc się do argumentu strony skarżącej, że Kolegium uznało rozprawy administracyjne otwarte z udziałem społeczeństwa jako przeprowadzone poza wyznaczonym dla społeczeństwa 21-dniowym terminem zgłaszania uwag i wniosków i zignorowało uprawnienie organu I instancji do przeprowadzenia takiej rozprawy należy podkreślić, że Kolegium w żadnym razie nie zakwestionowało ani zasadności ani prawidłowości przeprowadzonych rozpraw, stwierdzając jedynie, że wnioski i uwagi składane na tych rozprawach nie podlegają rozpatrzeniu z uwagi na ich złożenie po upływie 21-dniowego terminu. Zdaniem Sądu pogląd ten należy uznać za trafny.

Należy zgodzić się w pełni ze stanowiskiem wyrażonym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 listopada 2008 r. (sygn. akt IV SA/Wa 1597/080), zgodnie z którym 21-dniowy termin dla zgłaszania uwag i wniosków, o których mowa w art. 32 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy nie ma charakteru instrukcyjnego. Przekroczenie tego terminu wywołuje negatywne konsekwencje dla podmiotu, który dopuścił się takiego przekroczenia. Nie powinno być co do tego poważniejszych wątpliwości, gdyż w art. 32 ust. 1a w/w ustawy określono, że "uwagi lub wnioski złożone po terminie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, pozostawia się bez rozpatrzenia".

Pogląd ten pomimo zmiany stanu prawnego nie uległ dezaktualizacji. Przekroczenie terminu wywołuje zatem obiektywne skutki prawne niezależnie od stron postępowania, a więc termin wniesienia uwag i wniosków ma charakter materialnoprawny, a nie procesowy. Za takim jego charakterem przemawiają również postanowienia art. 35 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, który przewiduje, że uwagi lub wnioski złożone po upływie terminu wynikającego z art. 33 ust. 1 pkt 7 tej ustawy pozostawia się bez rozpoznania. Określono tu więc następstwo prawne o charakterze materialnoprawnym, które uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie uwag i wniosków zgłoszonych z przekroczeniem terminu (Krzysztof Gruszecki, Komentarz do ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko).

Co prawda, jak słusznie podnosi Stowarzyszenie, jako strona postępowania mogło ono zgłaszać tego typu uwagi, czy wnioski także po upływie wspomnianego 21-dniowego terminu, jednakże z protokołów przeprowadzonych rozpraw nie wynika by powyższy fakt miał miejsce. Należy zaznaczyć, że z treści protokołów nie wynika, czy którekolwiek uwagi, czy pytania zostały zgłoszone przez przedstawiciela skarżącego, zaś samo Stowarzyszenie nie wskazuje konkretnych argumentów, które zostałyby wówczas podniesione (i pominięte przez organ).

Słusznie zatem organ odwoławczy uznał, że skoro w terminie wyznaczonym przez organ I instancji nie wpłynęły uwagi i zastrzeżenia pochodzące od przedstawicieli społeczeństwa, które należałoby wziąć pod uwagę w toku postępowania, zaś kolejne uwagi wniesiono podczas rozpraw administracyjnych oraz w terminach późniejszych – po upływie 21-dniowego terminu na składanie uwag i wniosków, wobec tego nie mogą one być brane pod uwagę.

Kolegium trafnie też przyjęło, że krąg stron postępowania w postępowaniu, którego przedmiotem jest określenie środowiskowych uwarunkowań inwestycji musi być wyznaczany w oparciu o art. 28 K.p.a., zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Istotne jest, że przymiot strony nie zależy od jakiegokolwiek zainteresowania wynikiem sprawy, a jedynie od interesu prawnego, który należy rozumieć jako interes wynikający z normy prawa materialnego, przy czym aby interes ten stanowił podstawę zakwalifikowania określonego podmiotu jako strona postępowania musi pozostawać w bezpośrednim, konkretnym, indywidualnym i aktualnym związku z postępowaniem w określonej sprawie administracyjnej.

W przedmiotowej sprawie organ I instancji, uznając za strony postępowania m.in. P. J., D. S., M. G., M. M. , K. J. , J. D. , K. i S. M., I. A. , A. S. , K. K., M. M. oraz W. S. miał na uwadze treść opinii Biura Wyceny Nieruchomości Z. G. - rzeczoznawcy majątkowego, sporządzonej na zlecenie Urzędu Miejskiego , dotyczącej wpływu planowanej inwestycji na wartość nieruchomości położonych w obrębach ewidencyjnych D., N. i B.

Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (w tym mapy ewidencyjnej, wypisów z ewidencji gruntów oraz raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko) doprowadziła Kolegium do wniosku, że realizacja planowanego przedsięwzięcia nie spowoduje ograniczeń w korzystaniu z sąsiednich nieruchomości, nie pogorszy warunków środowiskowych, nie spowoduje przekroczenia dopuszczalnych stężeń zanieczyszczeń, czy norm hałasu, a oddziaływanie przedsięwzięcia zamknie się w granicach działki inwestycyjnej. Tym samym za strony w postępowaniu odwoławczym Kolegium uznało właścicieli działki inwestycyjnej oraz działki ją otaczającej, którymi są inwestor oraz E. M.-W.

Powyższe stanowisko Kolegium, w ocenie Sądu, należy uznać za trafne. Wymienione powyżej osoby nie są właścicielami działki, na której planowana jest inwestycja, lecz działek znajdujących się w bliższym lub dalszym sąsiedztwie od wspomnianego terenu, przy czym brak jest podstaw do przyjęcia, że przedsięwzięcie będzie na nie oddziaływało. Należy przy tym podkreślić, że opinia rzeczoznawcy majątkowego Z. G. , wskazująca na ujemny wpływ przedsięwzięcia na stan otoczenia oraz wartość rynkową nieruchomości położonych na tym obszarze, została wydana nie w oparciu o raport oddziaływania na środowisko tej inwestycji lecz na podstawie oceny jej oddziaływania na środowisko autorstwa dr inż. P. Ś. Z powodów, o których była już mowa powyżej nie sposób uznać jednak tej oceny za miarodajną wobec czego także opina rzeczoznawcy wydana na podstawie takiej oceny nie może stanowić podstawy do ustaleń w omawianym zakresie.

Wbrew stanowisku skarżącego, raport zawiera analizę możliwych konfliktów i należy zgodzić się z poglądem inwestora, że treść opinii znacznej części mieszkańców - wygłaszanych na rozprawach - świadczy o niezapoznaniu się przez nich z treścią tego raportu. Opinie te wydają się wynikać z obaw związanych z przyjęciem przez nich założenia, że inwestor nie będzie przestrzegał procesów technologicznych ani wskazań wynikających z decyzji.

Nie sposób też zgodzić się z argumentem skarżącego jakoby organy wyspecjalizowane zajęły stanowisko przed zgromadzeniem materiału dowodowego w sprawie.

Pismami z dnia [...] r. Burmistrz zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego o ponowne przeanalizowanie sprawy i ponowne zajęcie stanowiska - po zaznajomieniu się przez te organy z oceną analizy oddziaływania na środowisko przedmiotowej inwestycji, wykonaną na bazie istniejącego raportu oddziaływania na środowisko autorstwa dr inż. P. Ś., którą to ocenę Burmistrz przesłał w załączeniu.

W odpowiedzi na powyższe pismo Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska wskazał, że w przedmiotowej sprawie Burmistrz nie wskazał na zmiany i pojawienie się nowych okoliczności, które mogłyby mieć znaczenie dla sprawy i które powinny zostać przeanalizowane przez wszystkie organy uzgadniające lub opiniujące, które brały udział w postępowaniu.

Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska przesłano także pismo skarżącego Stowarzyszenia z dnia 7 marca 2014 r., jednakże nie wypłynęło ono na stanowisko tego organu.

Za nieuzasadnione należy też uznać żądanie skarżącego dostarczenia - na tym etapie postępowania - przez inwestora dokumentów potwierdzających pozytywną opinię odnośnie Kompostu Zdrojewskiego. Należy przy tym podkreślić, że podnosząc powyższy argument sama strona nie wskazuje na naruszenie jakiegokolwiek przepisu w tym zakresie.

Odnosząc się do argumentu strony skarżącej, że w zaskarżonej decyzji nie wzięto pod uwagę pisma Stowarzyszenia z dnia 7 marca 2014 r. do RDOŚ, w którym uzasadniono warunki środowiskowe potwierdzone załącznikami Natura 2000 oraz dokumentacją przyrodniczo-ornitologiczną przedstawioną przez okolicznego rolnika należy stwierdzić, że zarzut jest tak ogólnikowy, iż nie sposób stwierdzić jakie okoliczności zdaniem skarżącego mają wynikać z tych załączników. Jeżeli jednak wziąć pod uwagę zawarte tam zapisy wskazujące na występowanie na terenie należącym do rolnika (choć nie na terenie inwestycji) takich gatunków ptaków jak np. derkacz, to należy zaznaczyć, że okoliczność występowania rzadkich, czy chronionych gatunków ptaków na terenach położonych w różnych odległościach od terenu planowanej inwestycji (najbliżej położony teren znajduje się w odległości 0,25 km) została wzięta pod uwagę. W decyzji wskazano, że miejsce realizacji inwestycji oraz bezpośrednie otoczenie nie stanowią miejsc, które warunkują występowanie gatunków zwierząt i ich siedlisk chronionych na mocy Dyrektywy Ptasiej oraz Dyrektywy Siedliskowej. Ponieważ jednak na podstawie inwentaryzacji przeprowadzonej dla potrzeb raportu stwierdzono w rejonie inwestycji ptaki objęte ochroną na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 12 października 2011 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt a także trzy gatunki wymienione w załączniku I Dyrektywy Ptasiej – dlatego przewidziano, że porządkowanie terenu, prace budowlane prowadzone z wykorzystaniem maszyn budowlanych mogą prowadzić do płoszenia i zagłuszania głosów ptaków i wobec tego zalecono rozpoczęcie prac budowlanych po 15 sierpnia czyli po zakończeniu sezonu lęgowego. Ponadto baza materiałowo-sprzętowa ma być zlokalizowana z dala od

miejsc podmokłych i płytkiego występowania wód gruntowych (takim miejscem jest obszar porośnięty gęstymi krzewami przy wschodniej granicy działki inwestycyjnej).

Natomiast za niejasny należy uznać argument skarżącego dotyczący zagrożenia jakie miałaby stwarzać inwestycja dla obszarów wodnych (S. czy S. ). Stowarzyszenie w piśmie z dnia 7 marca 2014 r. podniosło powyższy argument nie wskazując jednak na czym to zagrożenie ma polegać. Jednocześnie należy stwierdzić, że w zaskarżonej decyzji kwestia zagrożeń dla środowiska gruntowo-wodnego została wzięta pod uwagę. Przyjęto m.in., że w trakcie prowadzenia prac budowlanych zostaną wytworzone odpady, głównie z grup 17 według rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. Nr 112, poz. 1206). Przy odpowiedniej i prowadzonej zgodnie z przepisami gospodarce odpadami podczas fazy budowy nie zakłada się wystąpienia negatywnego wpływu przedsięwzięcia na środowisko gruntowo-wodne. Wszystkie wytwarzane odpady (w tym: odpady betonu i gruz, zmieszane odpady z budowy, remontów i demontażu oraz gleba i kamienie) będą magazynowane selektywnie, w celu ułatwienia ich odbioru przez specjalistyczne uprawnione firmy i właściwego ich zagospodarowania. Zebrane odpady, zgodnie z ustawą o odpadach powinny być magazynowane w miejscu wydzielonym i zabezpieczonym, w sposób uniemożliwiający zmieszanie różnych rodzajów odpadów oraz ograniczający ich negatywne oddziaływanie na środowisko i zdrowie ludzi.

W trakcie realizacji przedsięwzięcia wytworzone zostaną ścieki socjalno-bytowe, które magazynowane będą w zbiorniku bezodpływowym, a następnie będą wywożone specjalistycznym pojazdem uprawnionego odbiorcy.

Oddziaływanie na środowisko, które nastąpi na etapie realizacji przedsięwzięcia będzie skoncentrowane na terenie przedmiotowej działki.

W fazie eksploatacji może powstać odpad o kodzie 19 5 03 - kompost nieodpowiadąjący wymaganiom (nienadający się do wykorzystania), który będzie oddawany bezpośrednio uprawnionym odbiorcom po jego wytworzeniu. Możliwe jest również jego czasowe magazynowanie na płycie do magazynowania kompostu. Magazynowanie tego odpadu na płycie zaopatrzonej w zbiornik na odcieki wyeliminuje zagrożenie dla środowiska gruntowo-wodnego związane z jego ewentualnym magazynowaniem.

Podczas eksploatacji instalacji nie jest wykorzystywana woda. Natomiast woda do celów socjalno-bytowych dostarczana będzie beczkowozami. W trakcie eksploatacji przedsięwzięcia wytworzone zostaną ścieki socjalno-bytowe, odcieki z płyty magazynowej kompostu. Przewidywana ilość ścieków bytowych (przy założeniu ok. 300 dni pracy, średnio 5 osobach zatrudnionych), może wynieść około 135 m3/rok. Ścieki magazynowane będą w zbiorniku bezodpływowym zlokalizowanym w kontenerze socjalno-biurowym. Wytworzone ścieki będą odbierane cyklicznie specjalistycznym pojazdem uprawnionego odbiorcy.

W wyniku magazynowania wytworzonego kompostu na płycie (zadaszonej) może powstać nieznaczna ilość odcieków. Ilość odcieków oszacowano maksymalnie na ok 25 m3/rok. Przesącz nadmiaru wody z płyt kompostowych odpływać będzie systemem drenów do zbiornika bezodpływowego. Odcieki będą wykorzystywane do nawilżania pryzmy kompostowej, a nadmiar będzie wywożony na oczyszczalnię ścieków. Zagrożenie dla środowiska gruntowo-wodnego może być spowodowane rozszczelnieniem projektowanego zbiornika bezodpływowego na odcieki z płyty kompostowej, nieprawidłowo prowadzoną gospodarką odpadami. Utwardzenie i skanalizowanie powierzchni przeznaczonej do kompostowania, skutecznie zapobiegnie zanieczyszczeniu gruntu i wód podziemnych. Przewidziane do zastosowania rozwiązania techniczne oraz szczelny układ przepływu odcieków z pryzm kompostowych zapobiegną ewentualnym wyciekom do wód gruntowych.

Kolegium zaznaczyło przy tym, że warunki określone w postanowieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska precyzują zalecenia gospodarowania odpadami i ściekami oraz zabezpieczenia środowiska gruntowo-wodnego w fazie realizacji i eksploatacji. Przy planowanych zabezpieczeniach i właściwym użytkowaniu przedsięwzięcia nie powinny wystąpić emisje zanieczyszczeń do gruntu, wód podziemnych i powierzchniowych.

Odnosząc się do argumentacji Stowarzyszenia zawartego w załączniku do protokołu z dnia 6 czerwca 2015 r., dotyczącej niedokonania przez Kolegium należytej oceny materiału dowodowego, w tym nieuwzględnienia faktu, że kompostownia ma być zlokalizowana na terenie rolniczym, który jest podmokły wobec czego jest bogaty w faunę i florę, co będzie powodowało degradację środowiska gruntowo-wodnego należy uznać ją za nieuzasadnioną.

Kolegium swe ustalenia oparło m.in. o stanowisko Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska który w postanowieniu z dnia 22 października 2013 r. szczegółowo powyższe kwestie rozważył. W szczególności wskazał, że w miejscu inwestycji, ani w jej sąsiedztwie nie występują obszary cenne pod względem przyrodniczym (na co wskazało także Kolegium w swej decyzji). Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska wziął przy tym pod uwagę, waloryzację przyrodniczą gminy M., według której najbliższy obszar cenny przyrodniczo znajduje się w odległości ok. 0,25 km od terenów inwestora. Obszar ten oznaczony symbolem OC-1, to obszar źródliskowy S. oraz górnego jej biegu, lokalny korytarz ekologiczny, wart ochrony z uwagi na obecność rzekotki i derkacza. Zdaniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska lokalizacja przedsięwzięcia, jego otoczenie terenami uprawnymi i lasem oraz zakres i skala oddziaływania przedsięwzięcia, prowadzenie stałego monitoringu procesów technologicznych (przebiegu procesu kompostowania) pozwala ocenić, że nie wystąpi wpływ przedsięwzięcia na te obszary.

Należy przy tym podkreślić, że aby rozwiać ewentualne wątpliwości m.in. w omawianym zakresie Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska wezwał pismem z dnia [...] r. do pisemnego złożenia uzupełnień i wyjaśnień do raportu o oddziaływaniu na środowisko, zaś inwestor udzielił takich wyjaśnień – zawierając je w aneksie z sierpnia 2013 r.

Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska uznał te wyjaśnienia za kompletne i nie znajdując podstaw do wzywania do uzupełnienia przedstawionych informacji, czy nadsyłania dodatkowych dokumentów (np. inwentaryzacji przyrodniczych), wydał postanowienie z dnia 22 października 2013 r., w którym uzgodnił omawiane przedsięwzięcie w zakresie oddziaływania na środowisko.

Skarżące Stowarzyszenie zarzucając Kolegium brak prawidłowej oceny powyższego stanowiska, jak również stanowiska Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego nie wskazało przy tym konkretnych sprzeczności czy niejasności, które poddawałyby w wątpliwość prawidłowość czy to postanowienia z dnia 22 października 2013 r. czy opinii sanitarnej z dnia 29 lipca 2013 r.

W tej sytuacji, słusznie organ odwoławczy, w oparciu o stanowiska wspomnianych organów uzgadniających uchylił zaskarżoną decyzję i ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedmiotowego przedsięwzięcia.

Sąd podziela w pełni poglądy prezentowane w wyroku WSA w Łodzi z dnia 18 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Łd 439/11, (opubl. w Lex 1153752), że przesłanki wydania decyzji o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia muszą wynikać z konkretnie wskazanych uregulowań prawnych i faktycznych. Odmowa wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach może nastąpić w przypadku wystąpienia sprzeczności planowanego przedsięwzięcia z postanowieniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, odmowy uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez organ współdziałający, czy też sprzeczności z innymi przepisami prawa. Tego rodzaju sprzeczności z innymi przepisami prawa organy obu instancji nie wykazały. Kwestia zgodności zamierzenia inwestycyjnego w sytuacji braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego pozostaje bezsporna. Jeżeli zaś chodzi o kwestię współdziałania organów przy ustaleniu warunków realizacji przedsięwzięcia, to o czym była już mowa powyżej, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska uzgodnił w dniu 22 października 2013 r., w toku postępowania w sprawie wydania decyzji środowiskowej, uwarunkowania realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia.

Motywując decyzję odmowną, organ I instancji wskazał m.in. na protesty mieszkańców przeciwko realizacji analizowanej inwestycji. W ramach udziału społeczeństwa w procedurze oceny przedmiotowego przedsięwzięcia w trakcie rozpraw administracyjnych wpłynęło wiele uwag i wniosków, które miały charakter negatywny.

W ocenie Sądu z podniesioną argumentacją nie sposób się zgodzić. Organy administracji publicznej na mocy art. 6 i art. 7 K.p.a. są zobligowane do działania wyłącznie na podstawie przepisów prawa. Powołane wyżej stanowisko organu wykracza poza ramy przesłanek ustawowych warunkujących wydanie decyzji środowiskowej. Wszelkie wątpliwości związane z oceną oddziaływania inwestycji na środowisko i ewentualna potrzeba wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, mogą być rozstrzygane wyłącznie w postępowaniu prowadzonym

w oparciu o przepisy ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa oraz ocenach oddziaływania na środowisko, z uwzględnieniem aktów wykonawczych do tej ustawy, jak też innych przepisów prawa uwzględniających uwarunkowania środowiskowe specyficzne dla danego rodzaju inwestycji. Zgodnie z art. 62 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, w ramach omawianej procedury określa się, analizuje oraz ocenia, bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na środowisko oraz zdrowie i warunki życia, dobra materialne, zabytki, wzajemne oddziaływanie między ww. elementami, dostępność do złóż kopalin.

Analizie oraz ocenie poddaje się również możliwość oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz wymagany zakres monitoringu (art. 62 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku). Odrębnie ustawodawca traktuje ocenę oddziaływania inwestycji na obszar Natura 2000, która oprócz wskazanych elementów, powinna dodatkowo zawierać jeszcze ocenę skumulowanego oddziaływania przedsięwzięcia z innymi przedsięwzięciami.

Zauważyć należy, że w świetle obowiązujących przepisów prawa sprzeciw społeczeństwa wobec realizacji konkretnej inwestycji nie może być traktowany jako prawo veta, obligujące organ do wydania decyzji negatywnej dla inwestora. Nałożenie na organ środowiskowy obowiązku uwzględnienia przy wydaniu decyzji wyników postępowania z udziałem społeczeństwa to nic innego jak obowiązek poczynienia przez organ wszelkich możliwych ustaleń zmierzających do usunięcia wątpliwości i zastrzeżeń społeczeństwa wobec planowanej inwestycji oraz zapewnienie społeczeństwu możliwości udziału w postępowaniu środowiskowym (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 10 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Łd 844/13). Celem decyzji środowiskowej jest określenie warunków, przy spełnieniu których inwestycja będzie mogła być zrealizowana. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia jest zwieńczeniem postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, które służy ocenie na wstępnym etapie wszystkich potencjalnych zagrożeń dla środowiska oraz podjęciu próby wypracowania rozwiązań eliminujących lub maksymalnie minimalizujących negatywne oddziaływania na środowisko, które następnie powinny być wykorzystane na dalszych etapach postępowania administracyjnego (K. Gruszecki. Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie..., s. 199 ).

Dostrzegając powyższe uchybienia organu I instancji Kolegium słusznie uznało, że rozstrzygnięcie tego organu zapadło z naruszeniem przepisów art. 80 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku oraz art. 85 ust. 1 i ust. 2 tejże ustawy w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. Prawidłowo też przyjęło, że powyższe naruszenia nie powodowały konieczności przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego a zatem koniecznym i uzasadnionym stało się wydanie decyzji uchylającej decyzję organu I instancji i orzeczenie co do istoty sprawy.

Powyższe zaś skutkuje stwierdzeniem, że zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu. Tym samym na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę należało oddalić.