Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 2192/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1, art. 7a ust. 1-2
journal: Dz.U. 2014 poz 849
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
article: art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska Sędziowie Sędzia WSA Waldemar Inerowicz (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Protokolant ref. staż. Karolina Samolczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi TG i ZG na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2015 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy X. decyzją z dnia [...], nr [...], ustalił T. G. i Z. G. łączne zobowiązanie podatkowe za 2015 r. w kwocie [...] zł, które obejmowało: podatek od nieruchomości w kwocie [...] zł, w tym: [...] zł za budynek pozostały o pow. [...] m2 oraz [...] zł za grunt pozostały o pow. [...] m2, oraz podatek rolny za grunt o pow. [...] ha w kwocie [...] zł.

W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że T. i Z. G. (dalej jako: podatnicy, strony, skarżący), są właścicielami nieruchomości zabudowanej w A. przy ul. B., działka nr [...], na której posadowiony jest budynek letniskowy. W ewidencji gruntów i budynków Starostwa Powiatowego w C. działka nr [...] w A. jest sklasyfikowana jako Bi - inne tereny zabudowane o pow. [...] ha i RV - grunty orne o pow. [...] ha. Dla ww. działki jest w ewidencji gruntów i budynków założona kartoteka budynku na budynek inny niemieszkalny o pow. zabudowy [...] m2. W dniu 2 grudnia 2013 r. podatnicy złożyli informację w sprawie podatku od nieruchomości, rolnego, leśnego, w której wykazali budynek pozostały o pow. użytkowej [...] m2.

Organ I instancji stwierdził, że grunt sklasyfikowany jako Bi - inne tereny zabudowane o powierzchni [...] ha podlega opodatkowaniu podatkowi od nieruchomości jako grunt pozostały ze stawką [...] zł za 1 m2, ustaloną na podstawie Uchwały Nr [...] Rady Gminy X. z dnia [...] października 2013 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości. Pozostała część działki sklasyfikowana jako RVI - grunty orne klasy VI podlegają opodatkowaniu podatkowi rolnemu, jednakże na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 617 - w skrócie: "u.p.r."), zwolnione są użytki rolne klasy VI, a więc część działki [...] o pow. [...] ha jest zwolniona z opodatkowania.

W toku postępowania ustalono, że budynek letniskowy położony w A. na działce nr [...] jest wykorzystywany przez podatników do celów mieszkaniowych. Jednocześnie podkreślono, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287 ze zm. - w skrócie: "P.g.k."), podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Zaakcentowano przy tym, że zapisy w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostwo Powiatowe w C. dotyczące funkcji (użytkowego przeznaczenia) zarówno gruntu, jak i budynku (lokalu) mają dla organu podatkowego charakter wiążący i nie mogą być przezeń samodzielnie korygowane w ramach postępowania podatkowego, bez zmiany tych wpisów w ewidencji gruntów. Ewidencja gruntów i budynków ma walor dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm. - w skrócie: "O.p."), a zatem dane w niej zawarte powinny stanowić podstawę do wymierzenia podatku od nieruchomości.

W odwołaniu z dnia [...] podatnicy wnieśli o uchylenie powyższej decyzji, zarzucając, że organ bezpodstawnie naliczył podatek od budynku pozostałego zamiast od budynku mieszkalnego. Zdaniem odwołujących się przedmiotowy budynek winien być potraktowany jako budynek mieszkalny bowiem zaspokaja on potrzeby mieszkaniowe właścicieli.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w D. decyzją z dnia [...], nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy w pełni podzielił ustalenia i wywody organu I instancji. W szczególności stwierdzono, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż podstawowa funkcja stanowiącego własność podatników budynku letniskowego o pow. [...] m2, położonego na działce oznaczonej nr geod. [...] o pow. [...] m2 położonej w A. przy ul. B., określona w ewidencji budynków, jako inna, tj. niemieszkalna, do dnia wydania decyzji przez organ odwoławczy nie uległa zmianie. W tej sytuacji sporny budynek nie mógł podlegać opodatkowaniu preferencyjną stawką podatkową przewidzianą dla budynków mieszkalnych, gdyż w ewidencji budynków nie została mu przypisana taka funkcja użytkowa. Grunty rolne podlegają natomiast podatkowi rolnemu, jednakże w niniejszej sprawie zastosowanie znajduje zwolnienie z art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.r. Wskazano przy tym, że z zaświadczenia Wójta Gminy X. z dnia 6 marca 2014 r. wynika, iż dla ww. działki Wójt Gminy X. wydał decyzję o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku letniskowego rekreacji indywidualnej oraz studni wierconej i zbiornika bezodpływowego.

Ponadto zaznaczono, że z art. 21 ust. 1 P.g.k. w sposób jednoznaczny wynika, iż organy podatkowe dokonując wymiaru podatku od nieruchomości mają obowiązek korzystać z danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Dane zawarte w tej ewidencji mają walor dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 O.p. Aktualne dane z ewidencji gruntów i budynków mają przy tym charakter bezwzględnie wiążący dla organu podatkowego. Jednocześnie podkreślono, że czynienie ustaleń faktycznych przez organ podatkowy, co do statusu gruntu lub obiektu jest możliwe dopiero wówczas, gdy ewidencja gruntów i budynków z danego roku nie zawiera stosownych danych, co nie ma miejsca w niniejszej sprawie.

W skardze z dnia 14 października 2015 r. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu T. G. i Z. G. wnieśli o uchylenie powyższej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w D.

W uzasadnieniu skargi skarżący zarzucili, że SKO rozpoznając sprawę nie uwzględniło okoliczności związanych z faktycznym użytkowaniem przez nich domku w A., a oparło się wyłącznie na zapisach ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostę C., w której przedmiotowy budynek określono jako budynek inny niż mieszkalny. Powołując się na wyroki NSA skarżący wyrazili pogląd, że dla ustalenia stawki opodatkowania budynku nie może mieć decydującego znaczenia charakter terenu na jakim został postawiony, zaś budynek letniskowy będzie się mieścił w pojęciu budynku mieszkalnego wówczas gdy będzie używany faktycznie przez właściciela, służący tym samym zaspokojeniu podstawowych potrzeb mieszkaniowych, a nie rekreacyjnych. Autorzy skargi podnieśli, że na dowód, iż budynek w A. zaspokaja ich potrzeby mieszkaniowe, w dniu 14 kwietnia 2015 r. w Urzędzie Gminy w X. złożyli wyjaśnienia oraz przedłożyli dokumenty i faktury potwierdzające ich całoroczne zamieszkanie w A. przy ul. B.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w D. podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonym akcie i wniosło o oddalenie skargi. W szczególności stwierdziło, że wskazywany przez skarżących mieszkalny charakter budynku nie zmienia zasadniczej funkcji budynku i nie ma wpływu na zmianę stawki podatkowej z budynków pozostałych na budynki mieszkalne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W toku sądowej kontroli zaskarżonej decyzji, przeprowadzonej na podstawie kryterium zgodności z prawem, w kontekście zarzutów sformułowanych w skardze, kluczową i najistotniejszą sporną kwestią w niniejszej sprawie, jest ocena zasadności stanowiska organów podatkowych w kwestii ustalenia skarżącym wysokości wymiaru podatku od nieruchomości położonej w A. przy ul. B., działka nr [...], na której posadowiony jest budynek letniskowy, w oparciu o wpisy w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostwo Powiatowe w C. Organy podatkowe uznały, że mimo bezspornej okoliczności całorocznego zamieszkiwania przez skarżących na terenie ww. nieruchomości, fakt ten ostatecznie nie ma znaczenia dla określenia podstawy opodatkowania i zastosowania stawki jak dla budynków mieszkalnych, albowiem z danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostwo Powiatowe w C. wynika jednoznacznie, że sporna nieruchomość (działka nr [...]) jest sklasyfikowana jako Bi - inne tereny zabudowane o pow. [...] ha i RV - grunty orne o pow. [...] ha. Dla ww. działki jest w ewidencji gruntów i budynków założona kartoteka budynku, w której budynek ten został określony jako budynek pozostały o pow. użytkowej [...] m2. Pomimo zapisów w ewidencjach skarżący uważają, że organy podatkowe dokonały nieprawidłowego wymiaru podatku od nieruchomości, gdyż nie zastosowały stawki dla budynków mieszkalnych, pomijając faktyczne użytkowanie budynku.

Zdaniem Sądu, kwestionowane przez skarżących decyzje są zgodne z prawem, a zatem brak jest podstaw aby wyeliminować je z obrotu prawnego.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. 2014 r., poz. 849 ze zm. - w skrócie: "u.p.o.l."), opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, budynki lub ich części oraz budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Ustawa określa górne granice stawek dla budynków, różnicując stawki w zależności od kategorii budynków. Zatem kwalifikacja budynku ma wpływ na wymiar tego podatku.

Wobec przedstawionej przez skarżących argumentacji, zwrócenia uwagi wymaga wiążący dla organów podatkowych charakter danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z art. 21 ust. 1 P.g.k. podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.

W orzecznictwie sądów administracyjnych za utrwalony można uznać już pogląd, według którego, organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków. Oznacza to, że co do zasady o sposobie kwalifikacji gruntu (budynku), dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości decyduje nie tyle sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości, ile jej funkcje (przeznaczenie) wskazane w ewidencji gruntów i budynków. Odstępstwo od zasady bezwzględnego związania wpisami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków może mieć miejsce tylko w sytuacji, gdy informacje zawarte w tej ewidencji pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów, lub też w przypadku, gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku. W przypadku danych bezwzględnie wiążących organy podatkowe, jeżeli ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, to dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane. Organy podatkowe nie mogą zatem samodzielnie zmieniać tych danych, tym bardziej, że dane zawarte w ewidencji gruntów mają walor dokumentu urzędowego. Podatnik kwestionując prawidłowość tych danych powinien wszcząć procedurę ich zmiany w organie prowadzącym ewidencję (por. wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2015 r., sygn. akt II FSK 3108/12, LEX nr 1580045 i powołane tam orzecznictwo; wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 stycznia 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 2391/14, LEX nr 1746043). Innymi słowy, w świetle art. 21 ust. 1 u.p.g.k. podstawą wymiaru podatków nie jest stan faktyczny, lecz stan ujawniony (zapisany) w ewidencji gruntów i budynków oraz, że w tym kontekście można mówić o formalnym związaniu ewidencją, która dla wymiaru podatku ma znaczenie rozstrzygające (por. wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2012 r., sygn. akt II FSK 986/11, dostępny na stronie internetowej: orzeczenia .nsa.gov.pl).

Powyższa wykładnia znajduje potwierdzenie w normach zawartych w przepisach art. 7a ust. 1 i ust. 2 u.p.o.l., które stanowią, że dla potrzeb wymiaru podatku od nieruchomości oraz podatku rolnego i podatku leśnego organy podatkowe prowadzą ewidencję podatkową nieruchomości w systemie informatycznym. Ewidencja podatkowa nieruchomości zawiera dane o podatnikach i przedmiotach opodatkowania, w szczególności wynikające z informacji i deklaracji składanych przez podatników na podstawie przepisów ustawy oraz przepisów o podatku rolnym i podatku leśnym, danych zawartych w księgach wieczystych, w ewidencji gruntów i budynków oraz innych ewidencjach i rejestrach.

W ocenie Sądu, organ podatkowy nie ma kompetencji do podważania danych z ewidencji, co nie oznacza, że w niektórych przypadkach mogą wystąpić sytuacje, gdy organ podatkowy będzie w tym zakresie czynił ustalenia w celu określenia, czy też ustalenia podatku od nieruchomości. Może to mieć miejsce, gdy informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków pozostają w sprzeczności z innymi dokumentami urzędowymi, bądź gdy brak jest stosownych wpisów w ewidencji.

Z taką sytuacją nie mamy jednak do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków (budynek letniskowy został określony jako "inny niemieszkalny") są zgodne z zaświadczeniem Powiatowego Inspektora Budowlanego w C. z dnia 24 października 2013 r., nr [...], o zakończeniu budowy budynku letniskowego w A. na działce nr [...]. Także z zaświadczenia Wójta Gminy X. z dnia 6 marca 2014 r. wynika, iż dla ww. działki Wójt Gminy X. wydał decyzję o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku letniskowego rekreacji indywidualnej oraz studni wierconej i zbiornika bezodpływowego. Z powyższych dokumentów wynika zatem bezspornie, że przedmiotowy budynek jest budynkiem letniskowym, zakwalifikowanym do budynków niemieszkalnych. Co istotne, skarżący w treści skargi nie kwestionują tych okoliczności, a jedynie wykazują, że budynek ten zaspokaja ich potrzeby mieszkaniowe i z tego faktu wywodzą, iż zostały spełnione warunki dla potrzeb opodatkowania go podatkiem od nieruchomości jako budynek mieszkalny. Podkreślenia wymaga ponadto, że ze zgromadzonego w aktach materiału dowodowego nie wynika również, aby skarżący wystąpili do właściwych organów z wnioskiem o dokonanie zmian w ewidencji gruntów i budynków. Skoro zatem w ewidencji figuruje oznaczenie budynku "inny budynek niemieszkalny", a w odniesieniu do gruntu "Bi-inne tereny zabudowane", to organ nie miał podstaw aby w tym zakresie dokonywać innych ustaleń w ramach prowadzonego postępowania. Z uwagi na powyższe, Sąd za bezzasadne uznaje podniesione w skardze zarzuty. Jednocześnie, Sąd jeszcze raz podkreśla, że z zaskarżonych decyzji wynika, iż organy podatkowe nie negują, że budynek w A. przy ul. B., jest wykorzystywany przez skarżących do celów mieszkaniowych, niemniej jednak w świetle obowiązującego prawa znaczenie dla ustalenia funkcji budynku do wymiaru podatku od nieruchomości mają zapisy w ewidencji gruntów i budynków.

W świetle poczynionych wyżej rozważań, a zwłaszcza powołanych wyroków NSA, Sąd rozpoznający niniejszą sprawę stwierdza, iż wskazane przez skarżących w treści skargi orzeczenia NSA (wyroki: z dnia 22 września 2009 r. o sygn. akt II FSK 542/08 oraz z dnia 19 lutego 2008 r. o sygn. akt II FSK 1726/06), wyrażające odmienne stanowisko, nie zasługują na aprobatę.

Ponadto Sąd zaznacza, że z urzędu jest mu wiadomym, iż WSA w Poznaniu wyrokiem z dnia 18 września 2015 r., sygn. akt I SA/Po 90/15, oddalił skargę Z. G. i T. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w D. z dnia [...], nr [...], w przedmiocie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2014 r. Orzeczenie to jest prawomocne.

W podsumowaniu przeprowadzonej kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że organy podatkowe dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, a w konsekwencji właściwie zastosowały przepisy prawa materialnego, dokonując ich prawidłowej wykładni. Tym samym postawione w skardze zarzuty okazały się bezzasadne.

W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.