Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 125/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2016-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 262 par. 1 pkt 1 i 2, art. 263 par. 1, art. 264 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 152 i 153
journal: Dz.U. 2014 poz 121
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Sędziowie sędzia NSA Mieczysław Markowski, sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi L. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia obciążającego uczestników kosztami postępowania rozgraniczeniowego i umorzenie postępowania organu I instancji 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz skarżącego L. T. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności.

W dniu 30 lipca 2014 r. z wnioskiem o wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego, nieruchomości położonych w obrębie ewidencyjnym F. ozn. nr geod. [...], [...], [...], [...] i [...], wystąpił L.T. Spór dotyczył przebiegu granic na odcinku wspólnym z sąsiadką – B. B. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014 r. wszczęto postępowanie rozgraniczeniowe ww. nieruchomości i upoważniono do przeprowadzenia czynności technicznych związanych z ustaleniem granic na gruncie uprawnionego geodetę. W dniu [...] lipca 2015 r. L. T. i B. B., zawarli ugodę przed uprawnionym geodetą. Następnie w dniu [...] listopada 2015 r. geodeta wystawił imienną fakturę na L. T. nr [...], na kwotę łączną 2460,00 zł, która została jeszcze w tym samym dniu uiszczona przez wnioskodawcę.

Z uwagi na zawarcie ugody, Wójt Gminy F., decyzją z dnia [...] listopada 2015 r., umorzył postępowanie rozgraniczeniowe. Jednocześnie postanowieniem z tego samego dnia nr [...], wydanym na podstawie art. 262 § 1 pkt 2, art. 263 § 1 i art. 264 K.p.a. Wójt Gminy F. postanowił:

w pkt 1 obciążyć uczestników postępowania administracyjnego związanego z rozgraniczeniem przedmiotowych nieruchomości kwotą w wysokości 2460,00 zł, w tym solidarnie kosztami postępowania rozgraniczeniowego niżej wymienione strony:

- kwotą 1230,00 zł uczestnika postępowania L. T.;

kwotą 1230,00 zł uczestnika postępowania B. B.;

płatną w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszego postanowienia na konto geodety lub bezpośrednio do jego rąk;

w pkt 2 aby pobrana nadwyżka w kwocie 1230,00 zł została zwrócona przez geodetę na konto wskazane przez wnioskodawcę, w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszego postanowienia,

Wójt Gminy F. w uzasadnieniu postanowienia podał, że zgodnie z treścią art. 152 Kodeksu cywilnego, właściciele gruntów sąsiadujących obowiązani są do współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych; koszty rozgraniczenia oraz koszty urządzenia i utrzymywania stałych znaków granicznych ponoszą po połowie. Zdaniem organu, w kontekście tej regulacji, ponoszenie kosztów związanych z rozgraniczeniem nieruchomości przez jedną ze stron, a mianowicie wnioskodawcę, któremu geodeta wystawił fakturę jest krzywdzące i niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa.

Na to postanowienie zażalenie złożyła B. B., wnosząc o jego uchylenie. Wnosząca zażalenie stwierdziła, że geodeta do przeprowadzenia rozgraniczenia, został powołany na wniosek L. T. Podanie o wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego zostało złożone również przez L. T. Ponadto w podaniu tym napisane jest, że wnioskodawca będzie domagał się zwrotu kosztów rozgraniczenia ze środków budżetu Starosty S. Strona zwróciła też uwagę, że zgadzając się na ugodę [...] lipca 2015 r. pytała geodetę, kto ponosi koszty rozgraniczenia i zostało wówczas wyraźnie powiedziane, iż koszty ponosi L. T., jako wnioskodawca i jednocześnie osoba zlecająca. Zdaniem B. B. obciążanie jej kosztami jest bezpodstawne, ponieważ wszelkie czynności geodety były wykonywane na zlecenie i w interesie L. T., zgodnie z art. 262 § 1 pkt 2 K.p.a. Żadna z czynności geodety nie była prowadzona na jej zlecenie i w jej interesie, ponieważ ugoda, którą zawarli [...] lipca 2015 r. została zawarta z korzyścią dla L. T. B. B. zauważyła również, że sprawa ta w całości prowadzona była w postępowaniu administracyjnym, gdzie na koniec wydana została decyzja administracyjna na podstawie ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne o zawarciu ugody. Sprawa zakończyła się w toku postępowania administracyjnego, a nie sądowego, gdzie zastosowanie mają przepisy Kodeksu cywilnego oraz Kodeksu postępowania cywilnego, dlatego też wezwanie jej do zapłaty 1230 zł, zgodnie z art. 152 Kodeksu cywilnego, uważa za bezpodstawne. Zdaniem wnoszącej zażalenie przepisy prawa geodezyjnego i kartograficznego nie upoważniają organu administracji publicznej do stosowania przepisów Kodeksu cywilnego w zakresie kosztów oraz podziału tych kosztów pomiędzy uczestników. W związku z tym podstawą prawną odnośnie kosztów postępowania stają się przepisy art. 262 § 1 K.p.a. Jako ostatni argument przemawiający za zasadnością składanego zażalenia, autorka pisma przywołała oświadczenie geodety informujące o tym, iż to L. T. zobowiązał się do poniesienia wszelkich kosztów związanych z wykonaną przez niego usługą, czego dowodem jest faktura z dnia [...] listopada 2015 r. wystawiona na L. T.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...], uchyliło zaskarżone postanowienie i umorzyło postępowanie organu I instancji w całości. W uzasadnieniu organ podał, że zażalenie zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn niż w nim wskazane. Zdaniem organu odwoławczego kwestionowane postanowienie pozbawione jest podstaw prawnych i faktycznych. O ile bowiem przepisy prawa administracyjnego przewidują możliwość orzekania przez organ administracji o kosztach prowadzonego przez ten organ postępowania i obciążania tymi kosztami stron postępowania, o tyle brak jest w obowiązującym prawie przepisu pozwalającego organowi administracji rozstrzygać o kosztach ponoszonych przez strony i wzajemnych rozliczeniach pomiędzy stronami postępowania administracyjnego oraz pomiędzy stronami i innymi uczestnikami postępowania. Przepis art. 264 § 1 K.p.a. stanowi bowiem, że jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustali w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. Postanowienie to, co do zasady, nie dotyczy jednak kosztów jakie poniosły strony postępowania, a jedynie kosztów jakie poniósł organ administracji rozstrzygający daną sprawę administracyjną. Art. 263 § 1 i 2 K.p.a. stanowi, że do kosztów postępowania zalicza się koszty podróży i inne należności świadków i biegłych oraz stron w przypadkach przewidzianych w art. 56, a także koszty spowodowane oględzinami na miejscu, jak również koszty doręczenia stronom pism urzędowych, a ponadto organ administracji publicznej może zaliczyć do kosztów postępowania także inne koszty bezpośrednio związane z rozstrzygnięciem sprawy. Organ wywiódł, że z treści art. 263 § 1 K.p.a. wynika iż co do zasady koszty postępowania obejmują wyłącznie wydatki organu, a koszty poniesione przez strony zalicza się do kosztów postępowania tylko w przypadkach nakazanego stawiennictwa stron (art. 56 K.p.a.). Wynika to z tego, że postępowanie administracyjne prowadzone jest przez organ administracji i to właśnie organ przeprowadza czynności i dowody, których wykonanie jest niezbędne dla wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a tam gdzie wymagane są wiadomości specjalistyczne, zleca wykonanie czynności osobom uprawnionym (np. uprawnionemu geodecie w postępowaniu rozgraniczeniowym).

W realiach rozpoznawanej sprawy Wójt Gminy F. prowadził postępowanie dotyczące rozgraniczenia nieruchomości należących do B. B. i do L. T. Postępowanie to zakończone zostało decyzją administracyjną z dnia [...] listopada 2015 r. umarzającą postępowanie, z uwagi na zawarcie ugody granicznej przez właścicieli nieruchomości. Organ odwoławczy wywiódł, że co do zasady organ gminy, na podstawie art. 264 § 1 K.p.a. mógłby wydać postanowienie ustalające wysokość kosztów postępowania oraz ustalające osoby zobowiązane do ich poniesienia. Z treści zaskarżonego postanowienia wynika jednak, że dotyczy ono kosztów postępowania w wysokości 2460,00 zł, jakie wynikają z faktury nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r. Wskazana faktura, rzeczywiście opiewa na kwotę 2460,00 zł i dotyczy usługi "Rozgraniczenie działek nr [...], [...], [...] i [...], obręb F., gm. F., woj. P.", jednakże wystawiona została dla L. T., jako nabywcy usługi. Oznacza to, że koszty te nie zostały poniesione przez organ gminy, a przez jedną ze stron postępowania. Wprawdzie postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014 r. Wójt Gminy F. do przeprowadzenia czynności rozgraniczenia upoważnił geodetę uprawnionego, jednakże organ nie zlecił mu wykonania czynności rozgraniczenia. Z akt sprawy wynika, co potwierdza zarówno organ, jak i strony postępowania, że czynności rozgraniczeniowe geodeta wykonał na zlecenie L. T. i za wykonanie usługi wystawił fakturę z dnia [...] listopada 2015 r., którą to fakturę zleceniodawca opłacił. Skoro zatem organ nie poniósł tych kosztów postępowania, brak jest podstaw faktycznych do ustalania w drodze postanowienia ich wysokości.

SKO podniosło, że organ administracji publicznej, jakim w niniejszym przypadku jest Wójt Gminy F., nie jest również uprawniony do orzekania o rozliczeniach finansowych pomiędzy stronami postępowania oraz pomiędzy stronami a innymi uczestnikami postępowania, czego w istocie dotyczy zaskarżone postanowienie. Podano, że zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym w literaturze przedmiotu, Kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje możliwości orzeczenia przez organ obowiązku zwrotu kosztów postępowania poniesionych przez stronę od innej strony tego postępowania (tak: M. Jaśkowska, Komentarz aktualizowany do art. 262 Kpa, Lex 2015, J. Borkowski, w: B. Adamiak, J. Borkowski, KPA. Komentarz, Warszawa 2006, s. 882, G. Rząsa w: M. Wierzbowski, A. Wiktorowska, KPA. Komentarz, wyd. 2, s. 1132).

Konkludując organ odwoławczy podał, że w ustalonym stanie faktycznym i prawnym sprawy brak jest podstaw do wydania orzeczenia o kosztach postępowania rozgraniczeniowego poniesionych przez L. T. i o rozliczeniu tych kosztów, pomiędzy strony postępowania oraz o zwrocie części kosztów przez geodetę jednej ze stron postępowania. W związku z powyższym, postępowanie zakończone zaskarżonym postanowieniem należało uznać za bezprzedmiotowe.

Skargę na postanowienie organu odwoławczego do sądu administracyjnego złożył L. T. i zarzucił naruszenie:

- art. 262 § 2 pkt 1 K.p.a., poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy stronę obciążają koszty postępowania, które zostały poniesione w jej interesie, tym bardziej, że postępowanie rozgraniczeniowe jest prowadzone w interesie wszystkich właścicieli rozgraniczonych nieruchomości, a tym samym koszty tego postępowania strony zainteresowane powinny ponosić w równych częściach bez względu na to, z czyjej inicjatywy wszczęto rozgraniczenie, co miało wpływ na treść orzeczenia poprzez obciążenie skarżącego kosztami postępowania w całości;

- art. 152 i 153 Kodeks cywilny, poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji błędne i nieuzasadnione przyjęcie, że wnioskodawca, jako inicjator postępowania rozgraniczeniowego winien ponosić całość kosztów tego postępowania, a w szczególności całość opłaty za usługi geodety w kwocie 2460,00 zł, w sytuacji gdy cytowane przepisy wprost stanowią, że właściciele gruntów zobowiązani są do współdziałania przy rozgraniczaniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków, zaś koszty rozgraniczenia oraz koszty urządzenia i utrzymania znaków ponoszą po połowie, co miało wpływ na treść orzeczenia poprzez obciążenie skarżącego kosztami postępowania w całości.

Wskazując na powyższe naruszenia skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu skarżący wywiódł, że organ w sposób błędny przyjął, iż koszty postępowania rozgraniczeniowego nie należą do kosztów postępowania administracyjnego. Wykładnia przyjęta przez organ pozostaje w sprzeczności z treścią przepisów rozdziału IX Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 261-267) regulujących problematykę kosztów i opłat w postępowaniu administracyjnym. Powołując się na treść art. 163 § 1 i 2 K.p.a. skarżący stwierdził, że nieuzasadnione jest stanowisko organu, że czynności geodezyjne w postępowaniu rozgraniczeniowym nie stanowią kosztów tego postępowania. Jego zdaniem, to właśnie te czynności stanowią swoisty trzon postępowania, gdyż ich przeprowadzenie determinuje procedowanie w tej sprawie. Według skarżącego organ również błędnie nie zastosował zasady podziału kosztów pomiędzy uczestników postępowania, obciążając nimi w całości skarżącego. Wedle stanowiska organu, geodeta wykonywał czynności rozgraniczeniowe na zlecenie skarżącego, czego potwierdzeniem miał być fakt wystawienia przez geodetę faktury w kwocie 2460 zł, gdzie jako nabywca widniał L. T. Skarżący wyjaśnił, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy bezspornym jest, że geodeta przeprowadzając czynności techniczne związane z ustaleniem granic wykonywał te czynności na podstawie odpowiedniej delegacji wynikającej z postanowienia Wójta Gminy F., w ramach toczącego się postępowania administracyjnego. Zdaniem skarżącego, fakt opłacenia przez niego faktury w całości nie może rzutować na przyjęcie, iż czynności rozgraniczeniowe podejmowane przez geodetę wykonywane były na jego zlecenie. Wyłącznie na skutek dynamicznego przebiegu wydarzeń oraz w obawie przed negatywnymi konsekwencjami prawnymi, skarżący postanowił uiścić należność, kwestionując jednocześnie zasadność obciążania go kosztami rozgraniczeniowymi w całości. Skarżący podniósł, że koszty postępowania rozgraniczeniowego ponoszą strony tego postępowania po połowie, albowiem postępowanie to prowadzone jest w interesie wszystkich właścicieli rozgraniczonych nieruchomości, w tym również B. B., która miała świadomość istnienia stanu naruszenia granicy pomiędzy nieruchomościami.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Dodatkowo wyjaśnił, że nie rozstrzygał kwestii kogo i w jakiej wysokości powinny obciążać koszty postępowania rozgraniczeniowego. Nie kwestionował również, że wynagrodzenie za wykonane czynności przez geodetę nie stanowi kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Organ podniósł, że był zmuszony wydać orzeczenie kasacyjne, eliminujące postanowienie organu I instancji z obrotu prawnego i umarzające postępowanie tego organu, albowiem postanowienie Wójta Gminy F. pozbawione było podstaw prawnych i faktycznych. Okazało się bowiem, że organ I instancji orzekł o rozliczeniu pomiędzy strony i innych uczestników postępowania kosztów wynikających z faktury z dnia [...] listopada 2015 r. wystawionej dla L. T. Zdaniem Kolegium, postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania, o jakim mowa w art. 264 § 1 K.p.a., może być wydane wyłącznie w przypadku, gdy to organ poniósł koszty postępowania, do zwrotu których zobowiązane mogą być strony albo inni uczestnicy postępowania. Tymczasem zaskarżonym postanowieniem rozstrzygnięto o kosztach, które nie zostały poniesione przez organ w związku z prowadzonym postępowaniem, a o kosztach, które poniosła jedna ze stron postępowania – L. T. Kolegium przyznało rację skarżącemu, że geodeta był upoważniony przez Wójta Gminy F. do przeprowadzenia czynności rozgraniczenia, jednakże to nie organ poniósł koszt wykonanej usługi. Faktura za usługę została wystawiona na L. T. i to on ją opłacił. Skoro więc organ nie poniósł kosztów prowadzonego postępowania, brak było podstaw do wydawania postanowienia w przedmiocie kosztów postępowania. Ponadto w niniejszym postanowieniu organ postanowił o rozliczeniach wzajemnych stron postępowania – L. T. i B. B.- z geodetą. Kodeks postępowania administracyjnego nie daje zaś podstaw orzekania o wzajemnych rozliczeniach pomiędzy stronami postępowania, czy też o rozliczeniach między stronami a innymi uczestnikami postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli zgodności z prawem w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchylające postanowienie organu pierwszej instancji i umarzające postepowanie tego organu w całości. Postanowienie I – instancyjne dotyczyło ustalenia wysokości kosztów postępowania rozgraniczeniowego oraz ustalenia osób zobowiązanych do ich poniesienia. Ze stanowiska organu odwoławczego wynika, że organ ten nie kwestionuje tego, iż przepisy prawa administracyjnego przewidują możliwość orzekania przez organ administracji o kosztach prowadzonego przez ten organ postępowania i obciążania tymi kosztami stron postępowania. Zdaniem organu odwoławczego brak jest jednak w obowiązującym prawie przepisu pozwalającego organowi administracji rozstrzygać o kosztach ponoszonych przez strony i wzajemnych rozliczeniach pomiędzy stronami postępowania administracyjnego oraz pomiędzy stronami i innymi uczestnikami postępowania. W sprawie niniejszej organ pierwszej instancji rozstrzygnął o kosztach, które nie zostały poniesione przez organ w związku z prowadzonym postępowaniem, a o kosztach, które poniosła jedna ze stron postępowania – wnioskodawca L. T. Tymczasem postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania może być wydane wyłącznie w przypadku, gdy to organ poniósł koszty postępowania. Zdaniem Sądu stanowisko organu odwoławczego nie zasługuje na uwzględnienie.

Wywód merytoryczny należy rozpocząć od przedstawienia ogólnych zasad dotyczących ponoszenia kosztów rozgraniczenia nieruchomości. Przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 520 ze zm.), nie określają zasad ponoszenia tych kosztów. W związku z tym przy ustalaniu wysokości kosztów postępowania rozgraniczeniowego zastosowanie mają przepisy działu IX Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. przepisy zawarte w art. 262-267. Zgodnie z art. 262 § 1 K.p.a. stronę obciążają te koszty postępowania, które wynikły z jej winy (pkt 1), a także zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie (pkt 2). W przypadku o którym mowa w pkt 2 § 1 art. 262 K.p.a., podstawową przesłanką pozwalającą na obciążenie strony kosztami postępowania jest stwierdzenie, że są to koszty, które nie powstały w wyniku działań organu administracji w zakresie jego ustawowych obowiązków. Do kosztów postępowania zalicza się koszty podróży i inne należności świadków i biegłych oraz stron w przypadkach przewidzianych w art. 56, a także koszty spowodowane oględzinami na miejscu, jak również koszty doręczenia stronom pism urzędowych (art. 263 § 1 K.p.a.). Ustalenie wysokości kosztów postępowania następuje w drodze postanowienia, wydanego przez organ administracji publicznej jednocześnie z wydaniem decyzji. W postanowieniu tym organ określa także osoby zobowiązane do poniesienia kosztów oraz termin i sposób ich uiszczenia (art. 264 § 1 K.p.a.).

Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 11 grudnia 2006 r., I OPS 5/06, opublikowanej w ONSAiWSA 2007/2/26, wyraził pogląd, że organ administracji publicznej, orzekając na podstawie przepisu art. 262 § 1 pkt 2 K.p.a. o kosztach postępowania rozgraniczeniowego, może – uwzględniając normę art. 152 Kodeksu cywilnego (dalej: K.c.) - obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości, a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania. Uzasadniając takie stanowisko, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że instytucja rozgraniczenia nieruchomości uregulowana została w dwóch aktach prawnych: ustawie - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz Kodeksie cywilnym. Zarówno w postępowaniu cywilnym, jaki i administracyjnym, tak organ administracji, jak i sąd powszechny są obowiązane stosować te same zasady, a wniosek ten znajduje potwierdzenie przy porównaniu art. 152 i 153 K.c. z art. 31 ust. 2 - 4 i art. 34 ust. 1 i 2 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, które określają zasady przeprowadzania postępowania rozgraniczeniowego w jego kolejnych stadiach. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że konsekwentnie należy przyjąć, iż w postępowaniu administracyjnym ma też zastosowanie norma materialnoprawna wynikająca z przepisu art. 152 K.c., stanowiąca, że właściciele gruntów sąsiadujących koszty rozgraniczenia ponoszą po połowie. Sąd wskazał też, że udział w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony jest równoznaczny ze stwierdzeniem, że toczy się ono w interesie każdej ze stron postępowania. Twierdzenie, że interes prawny posiada jedynie strona, która żąda wszczęcia postępowania, bo postępowanie toczy się w jej interesie, gdyż to ona domaga się konkretyzacji swojego interesu prawnego w sprawie, pozostałoby w sprzeczności z pojęciem legitymacji strony w postępowaniu administracyjnym. W przypadku postępowania rozgraniczeniowego wszczętego na wniosek właściciela jednej nieruchomości, właściciel sąsiedniej nieruchomości może stać na stanowisku, że przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego nie leży w jego interesie, gdyż nie kwestionuje on przebiegu granic, a co za tym idzie, nie powinien ponosić kosztów rozgraniczenia, które w jego ocenie zostało wszczęte zbyt pochopnie, to jednak ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości leży w interesie prawnym wszystkich właścicieli, gdyż granice gruntów sąsiadujących stały się sporne. Nie można więc twierdzić, że rozgraniczenie nie jest przeprowadzane także w jego interesie.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał ostatecznie, że koszty postępowania, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu, obciążają strony (art. 262 § 1 pkt 2 K.p.a.), a w wypadku kosztów rozgraniczenia obciążają one strony będące właścicielami rozgraniczanych nieruchomości, według zasady wyrażonej w przepisie art. 152 K.c. Pogląd wyrażony w wyżej wymienionej uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego jest jednolicie podzielany w orzecznictwie sądów administracyjnych.

Konkludując tę część rozważań podać należy, że wynikają z nich następujące zasady ponoszenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego:

- koszty postępowania rozgraniczeniowego nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących to postępowanie a są ponoszone w interesie właścicieli gruntów sąsiadujących;

- koszty rozgraniczenia obciążają strony postępowania rozgraniczeniowego;

- jako, że ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości leży w interesie prawnym wszystkich właścicieli rozgraniczanych nieruchomości, koszty postępowania rozgraniczeniowego obciążają wszystkich uczestników postępowania a nie tylko wnioskodawcę;

- kosztami postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 K.p.a. obciąża się strony postępowania a zgodnie z art. 264 K.p.a. określa się osoby zobowiązane do poniesienia kosztów oraz termin i sposób ich uiszczenia.

W sprawie niniejszej mamy o tyle specyficzny stan faktyczny, że to nie organ prowadzący postępowanie rozgraniczeniowe pokrył jego koszty (koszty opinii biegłego goedety), ale uczynił to wnioskodawca – L. T., na którego została imiennie wystawiona faktura przez geodetę. Rozumowanie organu odwoławczego sprowadza się do tego, że gdyby te koszty pokrył organ to wówczas dopuszczalne byłoby obciążenie tymi kosztami stron postępowania. Natomiast w sytuacji w której koszty te uiściła strona postępowania a nie organ, kosztami tymi nie można obciążyć stron postępowania. Organ odwoławczy jako podstawową przesłankę obciążenia stron kosztami postępowania rozgraniczeniowego uczynił fakt pierwotnego poniesienia tych kosztów przez organ w interesie stron. Organ odwoławczy w swojej interpretacji całkowicie pominął istotę postępowania rozgraniczeniowego, które to postępowanie toczy się w interesie właścicieli rozgraniczanych nieruchomości. Finalnie to ci właściciele powinni partycypować w kosztach tego postępowania i to niezależnie od tego kto pierwotnie koszty te pokrył – organ czy też wnioskodawca. Stanowisko organu odwoławczego doprowadziło do takiej sytuacji, w której koszty postępowania rozgraniczeniowego, toczącego się w interesie wnioskodawcy – L. T. oraz uczestniczki postępowania – B. B. zostały scedowane tylko na wnioskodawcę. Stanowisko takie nie jest do pogodzenia z ogólnymi zasadami ponoszenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Fakt uiszczenia tych kosztów przez wnioskodawcę nie czyni zatem bezprzedmiotowym postępowania w sprawie kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Koszty te powinny być ustalone przez organ, ustalone powinny być także osoby zobowiązane do ich uiszczenia. Oczywistym w ocenie Sądu jest także to, że w sytuacji uiszczenia tych kosztów w całości przez wnioskodawcę niezbędne jest także wydanie rozstrzygnięcia w zakresie rozliczenia tych kosztów pomiędzy stronami postępowania.

Rozpoznając sprawę ponownie organ odwoławczy oceni czy zasadnie organ pierwszej instancji przyjął prostą zasadę, że w sprawie niniejszej ustalenie granic leżało w takim samym stopniu w interesie wnioskodawcy i uczestniczki postępowania, tj. czy zasadnie organ pierwszej instancji obciążył ich kosztami postępowania rozgraniczeniowego po połowie. W tym celu organ odwoławczy rozważy czy ustalenie przebiegu granicy działek istotnie leżało także w interesie B. B. A konkretnie czy nowa granica działek przebiega w tym samym czy też w innym miejscu, co przed wszczęciem postępowania rozgraniczeniowego.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Zwrot kosztów postępowania sądowego od organu na rzecz strony skarżącej orzeczono w oparciu o art. 200 ww. ustawy. Do kosztów zaliczono wpis sądowy (100 zł), opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł) oraz koszty ustanowienia pełnomocnika z wyboru (480 zł) - § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 1804).