Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 975/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-09-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 82 ust. 1, art. 84 ust. 2, art. 97 ust. 4 pkt 3, art. 88 ust. 1.
journal: Dz.U. 2019 poz 544
law: Ustawa z dnia 13 kwietnia 2016 r. o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 544 z późn. zm.).

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska (spr.) Sędzia WSA (del.) Krzysztof Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 21 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. S.A. z siedzibą we W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 listopada 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 868/20 w sprawie ze skargi A. S.A. z siedzibą we W. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] stycznia 2020 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu produktu niezgodnego z wymaganiami 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. S.A. z siedzibą we W. na rzecz Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów 1.800 (jeden tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 24 listopada 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 868/20, oddalił skargę A. SA z siedzibą we W. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z [...] stycznia 2020 r., nr [...], w przedmiocie kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu produktu niezgodnego z wymaganiami.

Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

W wyniku kontroli przeprowadzonej w A. SA z siedzibą we W. (dalej także: spółka) przez inspektorów Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej we Wrocławiu (w styczniu, lutym i marcu 2019 r.) stwierdzono w ofercie sprzedaży ładowarkę sieciową [...], kod [...], zakupioną przez kontrolowanego przedsiębiorcę w Chinach w ilości 2500 sztuk. Spółka przedstawiła rozchód 2499 sztuk ładowarek: 2338 sztuk sprzedano kontrahentom z Polski i z UE, 161 sztuk pozostało na stanie. Ładowarki sieciowe miały oznaczenie: "Producent A. SA, [...], [...] W." i z tego powodu organ uznał, że wskazany przedsiębiorca jest producentem wyrobów w rozumieniu przepisu art. 19 ustawy z dnia 13 kwietnia 2016 r. o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku (Dz.U. z 2019 r. poz. 544 ze zm., dalej: ustawa o systemach oceny zgodności), które wprowadził do obrotu pod własną nazwą.

Badania laboratoryjne przeprowadzone w Laboratorium Badawczym ELTEST w Warszawie wykazały, że ładowarka nie spełnia wymagań normy PN-EN 60950-1:2007+A11:2009+A1:2011+A12:2011+A2:2014 "Urządzenia techniki informatycznej. Bezpieczeństwo. Część 1: Wymagania podstawowe":

- niezgodność wymiarów elementu wtyczkowego z wymaganiami normy;

- brak uwagi w instrukcji obsługi;

- brak wytrzymałości elektrycznej izolacji między obwodem niebezpiecznego napięcia sieciowego (PRI) a dostępnym dla dotyku obwodem wtórnym (SEC).

Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: Prezes UOKiK) pismem z [...] czerwca 2019 r. zawiadomił skarżącą spółkę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wprowadzenia do obrotu ładowarki sieciowej niezgodnej z wymaganiami określonymi w § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 2 czerwca 2016 r. w sprawie wymagań dla sprzętu elektrycznego

(Dz.U. poz. 806, dalej: rozporządzenie), ponieważ została zaprojektowana i wytworzona w sposób niezapewniający jej zgodności z zasadami ochrony przed zagrożeniami, o których mowa w § 7 ust. 1 pkt 1 i pkt 4 rozporządzenia, oraz w sprawie nałożenia na spółkę kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu ładowarki niezgodnej z wymaganiami § 6 ust. 1 w związku z § 7 ust. 1 pkt 1 i pkt 4 rozporządzenia.

Prezes UOKiK postanowieniem z [...] lipca 2019 r. wezwał spółkę do wycofania wyrobów z obrotu oraz powiadomienie konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach ładowarki z wymaganiami w formie ogłoszenia zamieszczonego w jednym dzienniku (gazecie) o zasięgu ogólnopolskim, a także wyznaczył spółce termin 50 dni na przedstawienie dowodów potwierdzających wykonanie postanowienia. Organ wskazał, jakie dowody należy przedstawić na okoliczność podjętych działań, tj.: oświadczenie strony postępowania, że znajdujące się w jej posiadaniu wyroby zostały wycofane z obrotu i nie będą udostępniane oraz ponownie wprowadzone do obrotu wraz z podaniem ilości wycofanych wyrobów, faktury korygujące bądź podpisane oświadczenia kontrahentów o nieposiadaniu w ofercie sprzedaży wyrobów lub inne dowody świadczące o wycofaniu wyrobów z obrotu, dowody powiadomienia kontrahentów z UE o stwierdzonych niezgodnościach wyrobów i konieczności niezwłocznego wycofania ich z oferty sprzedaży oraz dowody potwierdzające powiadomienie konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach wyrobu (stronę z gazety z zamieszczonym ogłoszeniem).

Prezes UOKiK poinformował także skarżącą spółkę, że organ nadzoru rynku zgodnie z art. 97 ust. 4 pkt 3 ustawy o systemach oceny zgodności w drodze decyzji odstępuje od nałożenia kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli strona postępowania przedstawiła w wyznaczonym terminie dowody potwierdzające wykonanie postanowienia.

Spółka pismem z [...] sierpnia 2019 r. poinformowała organ, że już na etapie kontroli podjęła czynności mające na celu wycofanie ładowarki z obrotu oraz powiadomienie konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach wyrobu. Od [...] marca 2019 r. na stronie internetowej widnieje informacja dotycząca niezgodności ładowarki oraz konieczności wycofania jej z obrotu, zaś kontrahentów poinformowała o niezgodnościach ładowarki w formie mailowej. Ponadto zwróciła się do kontrahentów z prośbą o bezzwłoczny zwrot wyrobów bądź odesłanie oświadczenia o nieposiadaniu wyrobu, powiadomiła także kontrahentów z UE. Strona podała, że przedział od minimalnej do maksymalnej ceny sprzedaży wyrobu wynosił 9,03 zł – 15,35 zł. Przedstawiła również oświadczenia 8 kontrahentów o braku na stanie ładowarki, faktury korygujące potwierdzające zwrot 7 wyrobów przez 2 kontrahentów, oświadczenie 1 kontrahenta o utylizacji 37 sztuk ładowarek, powiadomienia w formie mailowej 5 kontrahentów z UE o stwierdzonych niezgodnościach wyrobów i konieczności niezwłocznego wycofania ich z oferty sprzedaży, stronę z gazety z zamieszczonym ogłoszeniem oraz rozchód wewnętrzny posiadanych na stanie 161 wyrobów.

Spółka kolejnym pismem z [...] października 2019 r. przedstawiła zmodyfikowaną listę 241 kontrahentów wraz z rozchodem 2499 sztuk ładowarek, gdzie sprzedaż kontrahentom stanowiła 2338 sztuk, a stan na magazynie wynosił 161 sztuk. Podkreśliła zawiadomienie kontrahentów o stwierdzonych niezgodnościach ładowarki z prośbą o bezzwłoczny zwrot towaru/wyrobu i odesłanie podpisanego oświadczenia o nieposiadaniu wyrobu, jednakże mimo próśb nie wszyscy kontrahenci odesłali oświadczenie.

Prezes UOKiK decyzją z [...] listopada 2019 r., nr [...],

1) na podstawie art. 84 ust. 2 pkt 2 ustawy o systemach oceny zgodności nakazał spółce wycofanie z obrotu ładowarki sieciowej niezgodnej z wymaganiami § 6 ust. 1 w związku z § 7 ust. 1 pkt 1 i 4 rozporządzenia;

2) na podstawie art. 84 ust. 6 ustawy o systemach oceny zgodności zobowiązał spółkę do przedstawienia dowodów wykonania decyzji w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji;

3) na podstawie art. 84 ust. 7 ustawy o systemach oceny zgodności w odniesieniu do rozstrzygnięcia zawartego w pkt 1 nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności:

4) na podstawie art. 97 ust. 1 w związku z art. 88 ust. 1 ustawy o systemach oceny zgodności nałożył na spółkę karę pieniężną w kwocie 30 000 zł za wprowadzenie do obrotu ładowarki sieciowej niezgodnej z wymaganiami rozporządzenia.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy spółka wniosła o uchylenie rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 4 powyższej decyzji.

Prezes UOKiK decyzją z [...] stycznia 2020 r. utrzymał w mocy "zaskarżony pkt 4 decyzji" z [...] listopada 2019 r. Organ stwierdził, że spółka zaskarżyła rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 4 decyzji z [...] listopada 2019 r., a zatem pozostałe rozstrzygnięcia (pkt 1-3) tej decyzji są ostateczne i prawomocne.

Prezes UOKiK podniósł, że przeprowadzone badania laboratoryjne wykazały,

że ładowarki sieciowe, będące przedmiotem postępowania, nie spełniały wymagań

(art. 5, art. 7 ust. 1, art. 13 pkt 1 ustawy o systemach oceny zgodności). Wprowadzenie do obrotu lub oddanie do użytku wyrobu niezgodnego z wymaganiami stanowi naruszenie ustawy o systemach oceny zgodności i zgodnie z art. 88 ust. 1 tej ustawy uprawnia Prezesa UOKiK do nałożenia na producenta, importera albo instalatora, który wprowadził taki wybór do obrotu, kary pieniężnej w wysokości do 100 000 zł. Ustawa o systemach oceny zgodności wprowadza także możliwość odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Zgodnie z art. 97 ust. 4 ustawy o systemach oceny zgodności Prezes UOKiK odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu w przypadku, gdy:

1) waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa, lub

2) za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona kara pieniężna, lub

3) strona przedstawiła w wyznaczonym terminie dowody potwierdzające wykonanie postanowienia, o którym mowa w art. 82 ust. 1.

Organ nie znalazł podstaw do odstąpienia od nałożenia kary i poprzestaniu na pouczeniu. Uznał, że przesłanka znikomego naruszenia prawa w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła – strona wprowadziła do obrotu wyrób, który stwarza ryzyko porażenia prądem elektrycznym. Od stycznia 2017 r. do lutego 2019 r. spółka sprzedała 2338 sztuk ładowarek sieciowych 241 kontrahentom, a zatem wprowadziła do obrotu wyrób stwarzający poważne zagrożenie w dużej liczbie, zasięg naruszenia był znaczny, a skutki naruszenia dotknęły dużej liczby podmiotów. Prezes UOKiK zaznaczył, że tylko 44 wyroby zostały zwrócone lub zniszczone. Tym samym dobro chronione, jakim jest życie i zdrowie konsumentów, zostało w znaczący sposób naruszone. Organ wyjaśnił, że postanowieniem z [...] lipca 2019 r. zobowiązał skarżącą spółkę do wycofania wyrobu z obrotu oraz powiadomienia konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach poprzez zamieszczenie ogłoszenia w jednym dzienniku (gazecie) o zasięgu ogólnopolskim, wyznaczając termin 50 dni na przedstawienie dowodów potwierdzających wykonanie postanowienia. W terminie strona przedstawiła dowody potwierdzające powiadomienie konsumentów, jednak w przypadku dowodów potwierdzających wycofanie wyrobów z obrotu – przekazała dowody od zaledwie 16 spośród 241 kontrahentów. Spółka w wyznaczonym terminie, który upłynął [...] sierpnia 2019 r., nie przedstawiła wszystkich dowodów potwierdzających wykonanie postanowienia. Wraz z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy spółka złożyła 51 oświadczeń dystrybutorów o nieposiadaniu ładowarek, z tej liczby 16 było przedstawionych już wcześniej, tj. przed wydaniem decyzji z [...] listopada 2019 r., natomiast pozostałe oświadczenia zostały podpisane po wydaniu tej decyzji. Z powyższego zestawienia wynika, że spółka nie przedstawiła oświadczeń od wszystkich kontrahentów.

Prezes UOKiK zaznaczył, że spółka wprowadziła do obrotu w okresie od stycznia 2017 r. do lutego 2019 r. 2338 sztuk wyrobów, które stwarzały zagrożenie porażenia prądem elektrycznym. Działalność strony ma charakter profesjonalny (zawodowy), co oznacza, że powinna ze szczególną rozwagą i starannością działać przy wprowadzaniu wyrobów do obrotu. Organ uznał nałożenie na stronę kary 30 000 zł za w pełni uzasadnione, a określenie wysokość korzyści majątkowej osiągniętej przez stronę ze sprzedaży wyrobu będącego przedmiotem postępowania za prawidłowe - średnia cena sprzedaży wyrobu wyniosła 12,19 zł, a korzyść majątkowa, jaką strona osiągnęła ze sprzedaży 2294 sztuk wyrobów, wyniosła 27 963,86 zł. Wymierzając karę pieniężną, uwzględnił podjęte przez stronę postępowania dobrowolne działania w celu usunięcia skutków naruszenia prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki na decyzję z [...] stycznia 2020 r.

Sąd pierwszej instancji podkreślił, że spółka nie zaskarżyła decyzji z [...] listopada 2019 r. w zakresie punktów 1, 2 i 3, tj. dotyczących nakazania wycofania z obrotu wyrobu niezgodnego z wymaganiami rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 2 czerwca 2016 r. w sprawie wymagań sprzętu elektrycznego, przedstawienia dowodów wykonania decyzji oraz nadania w pkt 1 decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Decyzja Prezesa UOKiK z [...] listopada 2019 r. w tym zakresie stała się więc ostateczna i prawomocna.

Sąd stwierdził, że kwestią sporną w sprawie była nałożona na skarżącą spółkę kara pieniężna w wysokości 30 000 zł za wprowadzenie do obrotu ładowarki sieciowej. Zastrzeżenia skarżącej budziła wysokość kary, sposób jej wyliczenia oraz nieuwzględnienie przez organ okoliczności przemawiających za obniżeniem, czy odstąpieniem od nałożonej kary.

W ocenie Sądu Prezes UOKiK, nakładając karę pieniężną, działał w oparciu o właściwe przepisy i w ich granicach. Wymierzając karę, organ wziął pod uwagę kryteria wskazane w art. 97 ust. 3 ustawy o systemach oceny zgodności. Z uzasadnień obu decyzji organu wynika, że odniósł się on do przesłanek wymienionych w art. 97 ust. 3 ustawy. Organ wskazał, że strona wprowadziła do obrotu 2338 sztuk wyrobów (z zakupionych 2500 sztuk), udostępniając je 241 kontrahentom od stycznia 2017 r. do lutego 2019 r., tym samym wprowadziła do obrotu wyrób niezgodny z wymaganiami rozporządzenia w znacznej ilości i przez 2 lata naruszała prawo w sposób istotny, gdyż wyrób stwarzał zagrożenie dla życia i zdrowia użytkowników. Na korzyść skarżącej spółki organ uwzględnił, że nie było wobec niej prowadzone postępowanie administracyjne na podstawie przepisów ustawy o systemach oceny zgodności. Organ przyjął, że strona nie działała z należytą starannością przy udostępnianiu wyrobu na rynek, a profesjonalny charakter prowadzonej działalności uzasadniał zwiększone wobec niej oczekiwania co do wiedzy, rzetelności, zapobiegliwości i zdolności przewidywania. Nie ulega wątpliwości, że w toku postępowania strona podjęła dobrowolne działania w celu usunięcia skutków naruszenia prawa. Jednak, w ocenie Sądu, organ prawidłowo uznał, że postanowienie z [...] lipca 2019 r., zobowiązujące stronę do wycofania wyrobu z obrotu oraz powiadomienia konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach poprzez zamieszczenie ogłoszenia w jednym dzienniku (gazecie) o zasięgu ogólnopolskim, oraz wyznaczające termin 50 dni na przedstawienie dowodów potwierdzających wykonanie postanowienia, nie zostało w pełni wykonane. Skarżąca spółka przedstawiła dowody wycofania wyrobu z obrotu w stosunku do 16 kontrahentów spośród 241. Złożone po terminie, tj. po [...] sierpnia 2019 r., oświadczenia w dalszym ciągu nie dotyczyły wszystkich kontrahentów.

Sąd pierwszej instancji uznał za prawidłowe stanowisko Prezesa UOKiK, że nałożona na skarżącą kara w wysokości 30 000 zł jest adekwatna do stwierdzonego naruszenia i będzie działała prewencyjnie. Sąd, uwzględniając, że organ mógł nałożyć karę do 100 000 zł, a także wobec faktu, że stwierdzone naruszenie trwało ponad 2 lata, uznał, że kara w wysokości 30 000 zł nie jest zbyt wygórowana. Ponadto WSA podzielił stanowisko organu co do korzyści majątkowej, jaką skarżąca osiągnęła ze sprzedaży kwestionowanego produktu, w tym co do przyjętej przez organ średniej

ceny sprzedaży jednej ładowarki - 12,19 zł (przedział cenowy wynosił od 9,03 zł do 15,35 zł). W ocenie Sądu Prezes UOKiK wyczerpująco uzasadnił zarówno przyczyny nałożenia na spółkę kary pieniężnej, jak i powody uniemożliwiające odstąpienie od nałożenia kary. Organ słusznie uznał, że nie zostały spełnione przesłanki wymienione w art. 97 ust. 4 pkt 1-3 ustawy o systemie oceny zgodności. Waga naruszenia nie mogła zostać uznana za znikomą, strona zakupiła 2500 sztuk ładowarek, wprowadziła do obrotu 2338 sztuk, udostępniając je 241 kontrahentom w okresie od stycznia 2017 r. do lutego 2019 r. Naruszenie nie miało więc charakteru krótkotrwałego, a zasięg naruszenia był znaczny. Prezes UOKiK nie dysponował informacjami dotyczącymi nałożenia na spółkę kary pieniężnej bądź innego ukarania/skazania za to samo zachowanie. Ponadto postanowienie z [...] lipca 2019 r. nie zostało w pełni wykonane. W konsekwencji Sąd pierwszej instancji stwierdził, że nie doszło do naruszenia art. 97 ust. 3 i 4 ustawy o systemach oceny zgodności. W ocenie Sądu Prezes UOKiK nie dopuścił się także naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Spółka zaskarżyła powyższy wyrok w całości, wniosła o jego uchylenie i rozpoznanie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania sądowego. Ponadto skarżąca zrzekła się rozprawy.

Na podstawie art. 174 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) spółka zarzuciła naruszenie prawa materialnego:

- art. 97 ust. 4 pkt 3 ustawy o systemach oceny zgodności przez jego błędną wykładnię i w efekcie niezastosowanie, na skutek nieprawidłowego, dowolnego uznania przez Sąd pierwszej instancji, że przez "dowody", o których mowa w przepisie, należy rozumieć oświadczenia zebrane od wszystkich 244 kontrahentów, którym skarżąca na przestrzeni 2 lat sprzedała niezgodne z normą wyroby, podczas gdy dyspozycja przepisu nie określa, jaka liczba dowodów determinuje spełnienie przedmiotowego postanowienia, a zebranie oświadczeń od wszystkich kontrahentów okazało się niemożliwe; tym samym liczba dowodów przedłożona przez skarżącą przy zachowaniu najwyższej staranności w ich zgromadzeniu, powinna zostać oceniona przez Sąd jako wystarczająca do spełnienia przesłanki, o której mowa w przepisie, warunkującej możliwość odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej;

- art. 97 ust. 3 ustawy o systemach oceny zgodności przez jego błędną wykładnię i w efekcie niezastosowanie przez pominięcie okoliczności, że skarżąca spełnia określone w przepisie przesłanki obniżenia kary pieniężnej, co powinno zostać uwzględnione przy ustalaniu jej rozmiaru.

Na podstawie art. 174 pkt. 2 p.p.s.a. spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest naruszenie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz.U. z 2002 Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. przez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ i art. 151 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 6 k.p.a. polegające na oddaleniu skargi na decyzję Prezesa UOKiK zamiast jej uwzględnienia i tym samym pozostawienie w obrocie prawnym decyzji, która jest sprzeczna ze wskazanymi w skardze z [...] lutego 2020 r. przepisami administracyjnego prawa materialnego oraz procesowego.

Prezes UOKiK w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez A. SA z siedzibą we W. na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, mając na uwadze, że spółka zrzekła się rozprawy, a Prezes UOKiK nie zażądał jej przeprowadzenia.

Przed odniesieniem się do zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej trzeba przypomnieć, że celem nadzoru rynku jest zapewnianie wysokiego poziomu ochrony interesów publicznych, takich jak zdrowie i ogólnie rozumiane bezpieczeństwo, bezpieczeństwo i higiena pracy w miejscu pracy, ochrona konsumentów oraz ochrona środowiska naturalnego, po to, aby wszystkie wyroby, które znajdują się w obrocie, niezależnie od miejsca (kraju), gdzie zostały wyprodukowane, spełniały obowiązujące wymagania. Producent, importer czy dystrybutor mają obowiązek zapewnić, żeby wyrób został zaprojektowany i wytworzony zgodnie z wymaganiami, mają zapewnić stosowanie procedur mających na celu utrzymanie zgodności produkcji seryjnej z wymaganiami, z uwzględnieniem zmian w projekcie lub cechach charakterystycznych wyrobu oraz w innych dokumentach, w odniesieniu do których jest deklarowana jego zgodność.

Z uwagi na cel oraz specyfikę postępowania w przedmiocie nadzoru rynku konieczna jest szybka reakcja organów nadzoru i kontroli po to, aby bez zbędnej zwłoki wyeliminować z rynku wyroby niespełniające wymagań i dodatkowo stwarzające niebezpieczeństwo nie tylko dla ich bezpośrednich użytkowników, ale ogółu ludności. Postępowanie organu na początkowym etapie rozpoznawania sprawy polega przede wszystkim na uzyskaniu informacji o wyrobie oraz umożliwieniu stronie podjęcia dobrowolnych działań, które mają doprowadzić do zapewnienia, że wyrób niezgodny zostanie wyeliminowany z rynku czy to poprzez wycofanie go z obrotu, czy też poprzez usunięcie niezgodności.

W przypadku gdy, tak jak w rozpoznawanej sprawie, przedmiotem postępowania prowadzonego przez Prezesa UOKiK są wyroby, które trafiły już do obrotu, a część z nich do użytkowników końcowych, istotne jest, aby współpraca z podmiotami gospodarczymi takimi jak producenci, importerzy czy też dystrybutorzy była właściwa i pozwoliła na szybkie wyeliminowanie z rynku wyrobów niespełniających wymagań, a tym samym każdego rodzaju niebezpieczeństwa związanego z wyrobami, które nie powinny znaleźć się na rynku. W tym zakresie ustawodawca w art. 82 ust 1 ustawy o systemach oceny zgodności wprowadził obowiązek wydania przez organy nadzoru postanowienia wzywającego stronę postępowania do:

1) usunięcia niezgodności wyrobu z wymaganiami lub niezgodności formalnych,

2) wycofania wyrobu z obrotu lub użytku,

3) zaprzestania udostępniania wyrobu,

4) odzyskania wyrobu,

5) zniszczenia wyrobu lub

6) powiadomienia konsumentów lub innych użytkowników o stwierdzonych niezgodnościach z wymaganiami, określając termin i sposób powiadomienia

- wyznaczając termin na przedstawienie dowodów potwierdzających wykonanie tego postanowienia.

Postanowienie Prezesa UOKiK wydane na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy o systemach oceny zgodności ma fundamentalne znaczenia dla dalszego toku postępowania. W przypadku stwierdzenia, że wyrób spełnia wymagania bądź też wszystkie niezgodności wyrobu została usunięte, bądź też gdy wyrób zostanie

usunięty z obrotu, odzyskany lub zniszczony, bądź też powiadomiono użytkowników o niezgodnościach wyrobu, organ zobowiązany jest do umorzenia postępowania. Z

kolei, gdy zostanie stwierdzone, że wyrób nie spełnia wymagań, a także w przypadku, gdy stwierdzono niezgodności formalne, a strona postępowania nie przedstawiła dowodów potwierdzających usunięcie niezgodności wyrobu z wymaganiami lub usunięcie niezgodności formalnych, wycofanie wyrobu z obrotu lub użytku, zaprzestanie udostępniania wyrobu, odzyskanie wyrobu, zniszczenie wyrobu lub powiadomienie użytkowników o stwierdzonych niezgodnościach z wymaganiami, organ nadzoru rynku prowadzący postępowanie, stosownie do art. 84 ust. 2 ustawy o systemach oceny zgodności, w drodze decyzji:

1) nakazuje usunięcie niezgodności wyrobu z wymaganiami lub usunięcie niezgodności formalnych;

2) nakazuje wycofanie wyrobu z obrotu lub użytku;

3) zakazuje udostępniania wyrobu;

4) nakazuje odzyskanie wyrobu;

5) nakazuje zniszczenie wyrobu;

6) nakazuje powiadomienie konsumentów lub innych użytkowników o stwierdzonych niezgodnościach z wymaganiami, określając termin i sposób powiadomienia.

Z powołanych przepisów wynika, że zastosowanie przepisu art. 84 ust. 2 ustawy o systemach oceny zgodności jest wprost konsekwencją niewykonania przez stronę obowiązków i nieprzedstawienia dowodów wskazanych w postanowieniu wydanym na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy. Organ, w przypadku stwierdzenia niezgodności i nieprzedstawienia przez stronę dowodów w terminie lub nieprzedstawienia ich w ogóle, jest zobligowany do nałożenia sankcji administracyjnych wskazanych w art. 84 ust. 2 ustawy o systemach oceny zgodności. Nałożenie sankcji przez organ nie należy zatem do sfery uznania, lecz wynika ze związania organu ustaleniami dotyczącymi przedstawienia dowodów potwierdzających wykonanie postanowienia wydanego na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy o systemach oceny zgodności.

Przedstawienie dowodów wykonania postanowienia Prezesa UOKiK wydanego na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy o systemach oceny zgodności, w wyznaczonym przez organ terminie, stanowi przesłankę określoną w art. 97 ust. 4 pkt 3 ustawy, której spełnienie zobowiązuje organ do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej.

Powyższe prowadzi do wniosku, że obowiązek organu polegający na nałożeniu na stronę sankcji jest wyłącznie skutkiem niewłaściwego działania lub braku działania przez stronę w toku postępowania.

W świetle dotychczasowych ustaleń należy stwierdzić, że podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 97 ust. 4 pkt 3 ustawy o systemach oceny zgodności przez jego błędną wykładnię i w efekcie niezastosowanie jest niezasadny.

Przede wszystkim trzeba podkreślić, że Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku nie dokonał wykładni art. 97 ust. 4 pkt 3 ustawy o systemach oceny zgodności, a w związku z tym zarzut błędnej wykładni powołanego przepisu w istocie nie nawiązuje do stanowiska tego Sądu. Jedyna wypowiedź WSA odnosząca się do omawianego przepisu sprowadzała się do stwierdzenia, że "(...) postanowienie organu z [...] lipca 2019 r. w zakresie przedstawienia dokumentów potwierdzających wycofanie wyrobu z obrotu nie zostało w pełni wykonane" (s. 15 uzasadnienia). Wobec tego twierdzenie skarżącej, że Sąd dokonał błędnej wykładni art. 97 ust. 4 pkt 3 ustawy o systemach oceny zgodności, przyjmując, że przez "dowody", o których mowa w powołanym przepisie, należy rozumieć oświadczenia zebrane od wszystkich 241 kontrahentów, którym skarżąca na przestrzeni 2 lat sprzedała niezgodne z normą wyroby, jest pozbawione podstaw.

W tym miejscu należy zauważyć, na co trafnie zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji, że skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wyłącznie w zakresie rozstrzygnięcia o nałożeniu kary pieniężnej. Spółka nie zakwestionowała natomiast nakazania jej, na podstawie art. 84 ust. 2 pkt 2 ustawy o systemach oceny zgodności, wycofania z obrotu ładowarki sieciowej [...], kod [...], niezgodnej z wymaganiami § 6 ust. 1 w związku z § 7 ust. 1 pkt 1 i pkt 4 rozporządzenia (pkt 1 decyzji z [...] listopada 2019 r.). Jak już wspomniano, wydanie decyzji na podstawie art. 84 ust. 2 ustawy o systemach oceny zgodności jest konsekwencją niewykonania (nienależytego wykonania) postanowienia podjętego na mocy art. 82 ust. 1 tej ustawy. Zaniechanie skorzystania z przysługującego skarżącej środka odwoławczego w odniesieniu do całej decyzji z [...] listopada 2019 r. miało ten skutek, że kwestia wykonania obowiązków nałożonych postanowieniem z [...] lipca 2019 r. nie była przedmiotem rozważań Prezesa UOKiK w ramach postępowania wszczętego wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy ani też Sądu pierwszej instancji. W skardze kasacyjnej nie zostało podważone stanowisko WSA, który podzielił pogląd organu, że decyzja w zakresie punktów 1–3 stała się ostateczna i prawomocna.

Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że skarżąca w toku postępowania nie kwestionowała przypisanego jej naruszenia, polegającego na wprowadzeniu do obrotu ładowarki sieciowej niezgodnej z wymaganiami. Zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy o systemach oceny zgodności producent albo importer albo instalator, który wprowadza do obrotu lub oddaje do użytku wyrób niezgodny z wymaganiami, podlega karze pieniężnej w wysokości do 100 000 zł. Od zasady ustanowionej w powołanym przepisie ustawodawca przewidział wyjątki, określając w art. 97 ust. 4 ustawy o systemach oceny zgodności przypadki, w których organ nadzoru rynku, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia kary i poprzestaje na pouczeniu. Odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej ma miejsce między innymi wówczas, gdy strona przedstawiła w wyznaczonym terminie dowody potwierdzające wykonanie postanowienia, o którym mowa w art. 82 ust. 1 ustawy o systemach oceny zgodności (art. 97 ust. 4 pkt 3 ustawy).

Prezes UOKiK przed nakazaniem skarżącej, na podstawie art. 84 ust. 2 pkt 2 ustawy o systemach oceny zgodności, wycofania z obrotu ładowarki sieciowej niezgodnej z wymaganiami ustalił, że postanowienie z [...] lipca 2019 r. nie zostało wykonane – spółka nie przedstawiła dowodów potwierdzających wycofanie z obrotu wyrobów od 225 kontrahentów wskazanych na liście liczącej 241 odbiorców. Wobec ustalenia przez organ, że postanowienie, o którym mowa w art. 82 ust. 1 ustawy o systemach oceny zgodności, nie zostało wykonane, nie została spełniona przesłanka odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej określona w art. 97 ust. 4 pkt 3 tej ustawy. Inaczej rzecz ujmując, jeżeli Prezes UOKiK stwierdził, że postanowienie z [...] lipca 2019 r., wydane na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy o systemach oceny zgodności, nie zostało wykonane, to w konsekwencji miał obowiązek nakazania wycofania ładowarki z obrotu oraz nałożenia kary pieniężnej, zaś odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej z przyczyny wymienionej w art. 97 ust. 4 pkt 3 ustawy o systemach oceny zgodności zostało wykluczone.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nietrafny jest także zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 97 ust. 3 ustawy o systemach oceny zgodności.

W powołanym przepisie ustawodawca sformułował dyrektywy wymiaru kary pieniężnej, o której mowa w art. 88–96 ustawy o systemach oceny zgodności. W

rozpoznawanej sprawie kara pieniężna została nałożona na podstawie art. 88 ust. 1 ustawy, który za wprowadzenie do obrotu lub oddanie do użytku wyrobu niezgodnego z wymaganiami przewiduje karę w wysokości do 100 000 zł.

Według skarżącej organ w niedostatecznym stopniu uwzględnił okoliczności przemawiające za obniżeniem kary, a biorąc pod uwagę korzyść osiągniętą przez spółkę oraz wysokość kar wymierzanych w podobnych sprawach, nałożył karę rażąco wygórowaną, co niesłusznie zaakceptował Sąd pierwszej instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny, odnosząc się do tak sformułowanego stanowiska skarżącej, zauważa, że Prezes UOKiK, wymierzając spółce karę pieniężną, działał w granicach określonych przepisami prawa. Mając na uwadze, że organ mógł nałożyć karę pieniężną w wysokości do 100 000 zł, a wymierzył ją w wysokości 30 000 zł, należy stwierdzić, że dokonał jej miarkowania. Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że organ, określając wysokość kary pieniężnej, uwzględnił wszystkie kryteria wymienione w art. 97 ust. 3 ustawy o systemach oceny zgodności, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wbrew stanowisku skarżącej wysokość korzyści osiągniętej przez nią ze sprzedaży wszystkich wyrobów nie mogła mieć decydującego znaczenia przy wymierzaniu kary. Niewątpliwie organ miał obowiązek jej uwzględnienia, podobnie jak pozostałe siedem kryteriów wymiaru kary, co też uczynił.

Spółka, kwestionując wysokość wymierzonej kary pieniężnej, podniosła, że jest ona rażąco wygórowana na tle kar nakładanych przez Prezesa UOKiK w innych podobnych sprawach. Skarżąca nie podała jednak w tym zakresie żadnego konkretnego przykładu, co uniemożliwiło Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu odniesienie się do tego stanowiska. Jednocześnie należy zauważyć, że ustawodawca nie wymaga, by organ nadzoru rynku, wymierzając karę pieniężną konkretnemu podmiotowi, brał pod uwagę wysokość kar pieniężnych nałożonych na inne podmioty w podobnych sprawach.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał za prawidłowe stanowisko Sądu pierwszej instancji odnośnie do oceny współpracy skarżącej z Prezesem UOKiK. Jej poziom słusznie został określony jako niewystarczający, skoro spółka nie wycofała z obrotu oferowanych przez siebie ładowarek niezgodnych z wymaganiami. Nie negując działań podjętych przez spółkę dobrowolnie, jeszcze przed wszczęciem postępowania, należy zauważyć, że nie doprowadziły one do osiągnięcia celu postępowania, tj. wycofania z obrotu wyrobu niezgodnego z wymaganiami.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wysokość wymierzonej kary pieniężnej jest proporcjonalna i spełnia represyjno-wychowawczy cel tej kary, przyczyniając się do wymuszenia przestrzegania w przyszłości przepisów o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku.

Z uwagi na wady o charakterze formalnym oczekiwanego przez skarżącą skutku nie mógł przynieść również zarzut naruszenia przepisów postępowania.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że formułując zarzut naruszenia przepisów postępowania autor skargi kasacyjnej odwołał się do naruszeń przepisów prawa materialnego i procesowego wymienionych w skardze na decyzję Prezesa UOKiK. Istota tego zarzutu sprowadza się do kwestii przeprowadzenia przez Sąd pierwszej instancji wadliwej kontroli zaskarżonej decyzji i pozostawienie w obrocie prawnym decyzji, "która jest sprzeczna ze wskazanymi w skardze z dnia [...].02.2020 r. przepisami administracyjnego prawa materialnego oraz procesowego".

W tym miejscu trzeba przypomnieć, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego określenia podstaw kasacyjnych, co zgodnie z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oznacza obowiązek wnoszącego skargę kasacyjną powołania się na konkretne przepisy prawa, którym zdaniem autora skargi kasacyjnej uchybił sąd pierwszej instancji w zaskarżonym orzeczeniu, oraz uzasadnienie ich naruszenia.

Jeżeli chodzi o formułowanie zarzutów skargi kasacyjnej, należy zauważyć, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym przytoczenie podstaw kasacyjnych polega na wskazaniu, czy strona skarżąca zarzuca naruszenie prawa materialnego, czy przepisów postępowania, czy też oba te naruszenia łącznie. Konieczne jest przy tym wymienienie konkretnych przepisów naruszonych przez sąd, z podaniem numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu. Uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno szczegółowo określać, do jakiego, zdaniem skarżącego, naruszenia przepisów prawa doszło i na czym to naruszenie polegało, a w przypadku zarzucania uchybień przepisom procesowym należy dodatkowo wykazać, że to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Odnosząc te uwagi do podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia przepisów postępowania, należy podkreślić, że nie spełnia on opisanych wyżej warunków. Autor skargi kasacyjnej nie skonstruował poprawnie zarzutu, gdyż zamiast wskazać wszystkie przepisy naruszone przez Sąd pierwszej instancji, odwołał się do przepisów wymienionych w skardze. Taki sposób sformułowania zarzutu nie spełnia warunku wymienienia konkretnych przepisów prawa naruszonych przez sąd, z podaniem numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu. Ponadto omawiany zarzut nie został należycie uzasadniony. Jednozdaniowa wypowiedź mająca wspierać przedstawiony zarzut nie może być uznana za wystarczającą. Krytyczną ocenę zarzutu naruszenia przepisów postępowania uzasadnia także zaniechanie wykazania przez autora skargi kasacyjnej, że wspomniane naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec stwierdzenia tak istotnych wad zarzutu procesowego nie była możliwa jego ocena merytoryczna.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b/ i ust. 1 pkt 1 lit. a/ oraz § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265). Koszty te obejmują wynagrodzenie pełnomocnika Prezesa UOKiK, który prowadził sprawę w pierwszej instancji i w terminie określonym w art. 179 p.p.s.a. wniósł odpowiedź na skargę kasacyjną.