Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 260/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2019-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone decyzje
Powołane przepisy: article: art. 33 ust.4, art. 33 ust. 2 pkt 2, art. 47, art. 32 ust. 4 pkt 2,
journal: Dz.U. 2018 poz 1202
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
article: art. 138 par. 1 pkt 2, art. 7,77 par. 1, art. 107 par. 3,
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200, 205 par. 2,
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski,, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 maja 2019 r. sprawy ze skargi P. R. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu rozbiórki i udzielenia pozwolenia na rozbiórkę I uchyla zaskarżoną decyzję II zasądza od Wojewody Z. na rzecz skarżącego P. R. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu 3 stycznia 2018 r. P. R., dalej zwany "skarżącym", wystąpił

z wnioskiem o pozwolenie na rozbiórkę dla inwestycji polegającej na "rozbiórce budynku usługowego ([...] obiekty)", w obrębie nr [...], na działkach o numerach [...], [...] i [...], położonych przy ul. [...] w K..

Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Starosta [...], dalej zwany "Starostą", zatwierdził projekt rozbiórki i udzielił pozwolenia na rozbiórkę [...] budynków usługowych objętych wnioskiem. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że w związku z zawiadomieniem o wszczęciu postępowania, K. L. wniósł protest do wnioskowanego zamierzenia, wskazując na wątpliwości odnośnie sposobu powiązania konstrukcyjnego budynku podlegającego rozbiórce i budynku na działce nr [...], jak również rozwiązania sposobu zabezpieczenia przyłącza energetycznego oraz możliwości ewentualnego wejścia na działkę nr [...] podczas wykonywania robot rozbiórkowych i ograniczeń w użytkowaniu jego posesji.

W związku z powyższym inwestor, pismem z dnia 22 lutego 2018 r. został wezwany do zajęcia stanowiska w przedmiocie zastrzeżeń sformułowanych przez K. L., a ponadto postanowieniem z dnia [...] r. został zobowiązany do uzupełnienia dokumentacji w zakresie wskazanym w postanowieniu.

Inwestor pismem z dnia 23 maja 2018 r. odniósł się do ww. zarzutów wyjaśniając, że budynki sąsiadujące ze sobą nie są połączone konstrukcyjnie co ma odzwierciedlenie w opisie projektu rozbiórki. W odniesieniu do przyłącza energetycznego wykazał, że budynek podlegający rozbiórce posiada oddzielne, niezależne przyłącze. W stosunku zaś do ewentualnego korzystania ze spornej działki wskazał, że będzie ono dotyczyło tylko zabezpieczenia terenu na czas rozbiórki, a żadne roboty budowlane nie będą miały na niej miejsca.

W odpowiedzi na postanowienie Starosty z dnia [...]. o uzupełnienie projektu rozbiórki i dokumentacji, inwestor wystąpił o zawieszenie postępowania do czasu uzyskania stosownych dokumentów.

Dnia 16 lipca 2018 r. inwestor wniósł o podjęcie zawieszonego postępowania. Organ, po podjęciu postępowania i ponownej analizie uzupełnionej dokumentacji stwierdził, że zostały usunięte wszystkie wskazane w postanowieniu braki,

a w konsekwencji zostały spełnione przesłanki do wydania decyzji w przedmiocie rozbiórki.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył K. L.. Podniósł w nim,

że opracowana dokumentacja projektowa nadal nie rozwiązuje problemu wzajemnego sąsiedztwa oraz nie wyraził zgody na jakiekolwiek rozbiórki w granicy jego działek, graniczących z zabudowaniami na działkach wnioskodawcy. Ponadto nadmienił, że budynki wyznaczone do rozbiórki łączą się bezpośrednio z budynkiem który jest przez niego użytkowany, a także, że wraz z inwestorem posiadają jedno przyłącze energetyczne, a projekt rozbiórki nie zawiera rozwiązań szczegółowych zabezpieczenia tego przyłącza, by podczas rozbiórki nie pozbawiono go dostaw prądu. Odwołujący się wskazał również, że inwestor nie zwrócił się do niego o wyrażenie zgody na udostępnienie przez niego działki do prowadzenia robót rozbiórkowych, a także zwrócił uwagę na brak odniesienia się inwestora do ograniczeń w użytkowaniu posesji jakie spowodują roboty rozbiórkowe.

Dnia [...] r. Wojewoda, dalej zwany "Wojewodą", po rozpatrzeniu odwołania K. L., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 t.j. ze zm.), dalej jako "k.p.a", uchylił decyzję organu I instancji w całości i orzekł o odmowie zatwierdzenia projektu rozbiórki i udzielenia pozwolenia na rozbiórkę.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy ustalił, że zgodnie

z dołączonym do wniosku projektem rozbiórki zamiarem inwestora jest rozbiórka całej zabudowy istniejącej obecnie na działkach o numerach [...], [...] i [...], która usytuowana jest bezpośrednio przy granicach z sąsiednimi, niezabudowanymi działkami o numerach [...], [...], [...] oraz zabudowaną działką nr [...]. Współużytkownikiem wieczystym działki nr [...] oraz współwłaścicielem znajdującego się na niej budynku jest wnoszący odwołanie (udział - [...]) oraz G. R. (udział [...]).

Ponadto analiza projektu rozbiórki dołączonego do wniosku pozwoliła Wojewodzie uznać, że wbrew wyjaśnieniom inwestora składanym w trakcie postępowania prowadzonego przez organ I instancji (pismo z 18 maja 2018 r.) oraz wbrew wyjaśnieniom zawartym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, przewidziany do rozbiórki obiekt jest powiązany konstrukcyjnie z budynkiem istniejącym na działce

nr [...]. Posiada wspólną ścianę konstrukcyjną z częścią, która nie podlega rozbiórce (projekt rozbiórki opis pkt. 10 str.14). Ściana ta znajduje się na działce nr [...]. W ścianie istnieją otwory co powoduje, że części te (przewidziana do rozbiórki na działce nr [...] i nie podlegająca rozbiórce na działce nr [...]) są ze sobą powiązane funkcjonalnie.

Zgodnie z projektem dołączonym do wniosku, przed rozpoczęciem prac rozbiórkowych przewidziano wzmocnienie ww. ściany poprzez zamurowanie otworów na parterze i piętrze. Projektowane wzmocnienie ściany wspólnej stanowić będzie zabezpieczenie budynków sąsiednich (opis pkt. 10 str.14).

Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy zobowiązał inwestora do uzupełnienia projektu rozbiórki, w celu jednoznacznego określenia zakresu robót rozbiórkowych oraz graficznego oznaczenia otworów przewidzianych do zamurowania oraz wyjaśnienia czy przedmiotowe roboty prowadzone będą wyłącznie w obrębie działek o numerach [...], [...], [...], objętych wnioskiem o pozwolenie na rozbiórkę.

Wnioskodawca złożył dodatkowe wyjaśnienia i rysunki, z których wynikało,

że ściana konstrukcyjna z przewidzianymi do zamurowania otworami znajduje się

w obrębie działki nr [...] (poza terenem działek, na których znajdują się obiekty podlegające rozbiórce). Jednocześnie wskazał, że część budynku oznaczonego

w projekcie jako "budynek sąsiedni niepodlegający rozbiórce" jest własnością inwestora.

W związku z powyższym organ odwoławczy zobowiązał inwestora do uzupełnienia wniosku m.in. o złożenie oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane - budynkiem usytuowanym na działce nr [...] oraz do wykazania powyższego prawa. Ze znajdującego się w aktach sprawy organu I instancji wypisu z rejestru gruntów oraz z aktualnej treści księgi wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości wynikało bowiem, że działka nr [...] pozostaje we współużytkowaniu wieczystym K. L. oraz G. R., a istniejący na niej budynek, wbrew składanym wyjaśnieniom, pozostaje we współwłasności ww. osób.

Wnioskodawca wyjaśnił, że roboty budowlane na działce nr [...] polegające na zamurowaniu otworów na poziomie parteru i piętra mają na celu zabezpieczenie istniejących pomieszczeń budynku przed warunkami atmosferycznymi do czasu realizacji nowego obiektu. Złożył również oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wynikające z umowy użyczenia nieruchomości. Przedłożył umowę z dnia [...] r. zawartą pomiędzy nim

a G. R. oraz akt notarialny umowy sprzedaży udziału [...] części prawa do użytkowania wieczystego działki gruntu o numerze [...] wraz z własnością położonego na nim budynku. Z ww. aktu notarialnego wynika, że dokonano podziału nieruchomości wspólnej tj. prawa użytkowania wieczystego gruntu działki nr [...] oraz prawa własności położonego na niej budynku - do wyłącznego korzystania

(quoad usum) w taki sposób, że G. i W. R. kupujący udział [...] nabyli prawo do wyłącznego posiadania i korzystania z części pawilonu handlowo-gastronomicznego od strony wschodniej, obejmującej parter i poddasze o łącznej powierzchni [...] m2.

W ocenie organu odwoławczego, wbrew twierdzeniom wnioskodawcy, powyższe dokumenty nie potwierdzały jego prawa do dysponowania budynkiem usytuowanym na działce nr [...] na cele budowlane. Wojewoda powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wywiódł, że z faktu zawarcia umowy quoad usum nie można wywodzić likwidacji współwłasności, a jedynie następuje wiążące dla wszystkich współwłaścicieli ustalenie zasad korzystania z nieruchomości wspólnej. Dokonany podział nie stanowi prawa dysponowania nieruchomością w celach budowlanych, chyba że w umowie lub orzeczeniu takie uprawnienie jest zawarte. Z przedłożonych przez inwestora dokumentów nie wynikało, aby w umowie w sprawie podziału do wyłącznego korzystania z działki nr [...] i znajdującego się na nim budynku zawarto zapis potwierdzający dysponowanie do celów budowlanych jej wydzielonymi częściami przez poszczególnych współwłaścicieli uprawnionych do wyłącznego korzystania z tych części. G. R. nie posiadała zatem prawa do dysponowania na cele budowlane częścią budynku znajdującego się na działce nr [...] co oznaczało, że umowa użyczenia nie uprawnia również wnioskodawcy do takiego dysponowania częścią budynku określaną w składanych dokumentach jako "własność inwestora".

Organ odwoławczy wskazał następnie, że w dniu 5 listopada 2018 r. autor projektu rozbiórki dokonał zmiany w opracowaniu poprzez zmianę sposobu zabezpieczenia budynku sąsiedniego. Zrezygnowano z zamurowania otworów istniejących we wspólnej ścianie konstrukcyjnej części przeznaczonej do rozbiórki

i niepodlegającej rozbiórce usytuowanej na działce nr [...], bezpośrednio przy granicy z działką nr [...]. Przed rozpoczęciem prac rozbiórkowych zalecono wykonanie ściany osłonowej jako zabezpieczenie ww. ściany poprzez podtrzymanie fragmentu stropu żelbetowego oraz zabezpieczenie przed czynnikami zewnętrznymi. Ścianę w formie ściany ryglowej, drewnianej usytuowano w obrębie działki nr [...] (opis do projektu rozbiórki pkt. 10 str. 14a). Do projektu dołączono również dodatkowe rysunki.

W ocenie organu odwoławczego powyższe rozwiązanie nie spowodowało zmian w planowanych robotach rozbiórkowych, zapobiegających ingerencji w element konstrukcyjny budynku sąsiedniego. Zdaniem organu, w tych okolicznościach, wykonanie rozbiórki obiektu usytuowanego na działce [...], który wraz z budynkiem znajdującym się na działce nr [...] tworzy techniczną całość i posiada wspólną ścianę konstrukcyjną z otworami łączącymi funkcjonalnie te obiekty, wymagało zgody odwołującego się.

Ponadto jak zaznaczył Wojewoda z treści pism składanych przez K. L. na etapie postępowań prowadzonych przez organ I instancji i przez organ odwoławczy jednoznacznie wynikało, że nie wyraził on takiej zgody.

Skarżący nie zgadzając się z decyzją Wojewody, działając przez profesjonalnego pełnomocnika wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, w której zaskarżył ją w całości zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie:

1. art. 33 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 – j.t. ze zm.), dalej jako "u.p.b.", poprzez jego:

a) błędną wykładnię i przez to nieuwzględnienie, że katalog dokumentów, które winien przedłożyć inwestor dla uzyskania pozwolenia na rozbiórkę obiektu jest katalogiem zamkniętym; jeżeli inwestor do wniosku o wydanie pozwolenia na rozbiórkę dołączył wymagane dokumenty, w tym projekt rozbiórki budynku wykonany przez uprawnionego projektanta i zawierający m.in. jego oświadczenie o wykonaniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, opis zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych oraz informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, to spełnione zostały wszelkie wymogi do udzielenia pozwolenia na rozbiórkę; w tej sytuacji argumenty, z których wynika, że właściciel budynku sąsiedniego (na działce numer [...]) obawia się ingerencji bądź poważnego uszkodzenia wspólnej ściany budynków podczas prowadzonej rozbiórki, nie podlegają rozpatrzeniu przez organ wydający decyzję - za przyjęte rozwiązania odpowiada projektant, a kontrola przepisów techniczno-budowlanych została przesunięta do postępowania dyscyplinarnego projektanta jako członka izby samorządu zawodowego (wyrok Wojewódzkiego; Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lutego 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 227 7/10);

b) błędną wykładnię, a w konsekwencji przyjęcie, że fakt konstrukcyjnego powiązania obiektu podlegającego rozbiórce i obiektu sąsiedniego, posadowionego na działce numer [...], powoduje konieczność uzyskania przez inwestora zgody właściciela budynku sąsiedniego na rozbiórkę, w sytuacji gdy zgodnie z treścią art. 33 ust. 4 pkt 1 Prawa budowlanego inwestor winien przedstawić jedynie zgodę właściciela obiektu podlegającego rozbiórce, a nie właściciela obiektu sąsiedniego; zaznaczając, że projekt rozbiórki nie przewiduje ingerencji w obiekt na działce [...], w tym w ścianę tego budynku oraz nie przewiduje prac rozbiórkowych na działce numer [...], stąd obiektu na działce numer [...] nie sposób uznać w jakiejkolwiek części za obiekt podlegający rozbiórce.

Ewentualnie - przyjmując, że organ odwoławczy wymaga, aby w procesie rozbiórki inwestor złożył oświadczenie o prawie dysponowania działką numer [...] na cele budowlane - w zakresie naruszenia przepisów prawa materialnego - skarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

2. art. 33 ust. 4 pkt 1 u.p.b. w zw. z art. 33 ust. 2 pkt 2 u.p.b., poprzez błędne ustalenie, że skarżący nie legitymuje się zgodą współwłaściciela obiektu budowlanego na działce nr [...] K. L. na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane, w sytuacji gdy wraz z pismem z dnia 28 sierpnia 2018 r. strona skarżąca przedłożyła organowi odwoławczemu zgodę odwołującego się z dnia 9 maja 2017 r. na przebudowę obiektu na działkach o numerach [...], [...], [...], [...] i [...], a więc wyraził zgodę na dysponowanie jego nieruchomością na cele budowlane, zaś składający oświadczenie do dnia dzisiejszego nie uchylił się od skutków prawnych złożonego oświadczenia;

3. art. 33 ust. 4 pkt 1 u.p.b., poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji wymaganie od inwestora, aby w procesie uzyskania pozwolenia organu na rozbiórkę obiektu złożył oświadczenie o dysponowaniu nieruchomością (działka numer [...]

w K.) na cele budowlane, w sytuacji gdy art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane wskazuje, że do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, z kolei art. 33 ust. 4 pkt 1 tej ustawy wskazuje, że do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę należy dołączyć zgodę właściciela obiektu; z powyższego wynika wprost, że do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę nie jest wymagane dołączenie oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Nadto skarżący podniósł naruszenie przepisów postępowania:

1. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia przez organ zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, przez co doszło do dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów w sprawie i w konsekwencji doszło do uznania, że:

a) inwestor musi posiadać zgodę właścicieli nieruchomości położonej na działce numer [...] w K. na rozbiórkę obiektów na działkach nr [...], [...], [...], względnie - musi złożyć oświadczenie o dysponowaniu działką [...] na cele budowlane, albowiem "planowane roboty rozbiórkowe powodują ingerencję i w element konstrukcyjny budynku sąsiedniego" - w sytuacji gdy ze zmienionego projektu rozbiórki załączonego do akt postępowania wynika, że rozbiórce nie będą podlegały elementy budynku sąsiedniego, zaś rozwiązania opracowane w tym projekcie przez osobę posiadającą odpowiednie w tym zakresie kwalifikacje wskazują, iż prace rozbiórkowe nie będą ingerowały w strukturę wspólnej ściany;

b) inwestor nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością (działka numer [...] w K.) na cele budowlane, w sytuacji gdy do akt postępowania inwestor załączył zgodę K. L. z dnia [...] r. na przeprowadzenie na nieruchomości na działce numer [...] prac związanych z przebudową obiektu usługowego, zaś ww. strona postępowania nie uchyliła się od skutków prawnych tak złożonego oświadczenia woli; nadto inwestor legitymował się także prawem do dysponowania w/w nieruchomością na cele budowlane udzielonym mu przez drugiego współwłaściciela działki numer [...] w K., co wynika z załączonej do akt sprawy umowy użyczenia nieruchomości z dnia [...] r., nadto dysponuje upoważnieniem ww. G. R. z dnia [...] r. do dysponowania nieruchomością na cele budowlane;

2. art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a., poprzez sporządzenia uzasadnienia,

w sposób uniemożliwiający stronie poznanie motywów rozstrzygnięcia, a nadto uniemożliwiający dokonanie instancyjnej kontroli rozstrzygnięcia, mianowicie poprzez:

a) brak wyjaśnienia w jaki sposób rozbiórka obiektów budynku sąsiedniego,

w sytuacji gdy według projektu rozbiórki ściana ta w żadnej części nie byłaby rozbierana, co więcej - zostałaby zabezpieczona;

b) brak wyjaśnienia, czy w związku z ustaleniem, że "wykonanie rozbiórki obiektu usytuowanego na działce [...], który wraz z budynkiem znajdującym się na działce nr [...] tworzy techniczną całość, posiada wspólną ścianę konstrukcyjną z otworami łączącymi funkcjonalnie te obiekty", wymaga zgody K. L. na rozbiórkę czy też żąda złożenia przez inwestora oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane;

c) brak wskazania przez organ odwoławczy podstawy prawnej wymogu legitymowania się przez inwestora zgodą K. L. na rozbiórkę obiektów posadowionych na działkach sąsiednich, w sytuacji gdy projekt nie przewiduje ingerencji we wspólną ścianę budynku podlegającego rozbiórce i budynku na działce nr [...] w K., a katalog art. 33 ust. 4 u.p.b. jest katalogiem zamkniętym.

Skarżący wskazując na powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji, zasądzenia od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów wywołanych niniejszą skargą, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podniósł, że przedłożona przez inwestora umowa użyczenia nieruchomości zabudowanej nr [...] z dnia [...] r., zawarta pomiędzy G. R.

a P. R., nie uprawnia ani do dysponowania nieruchomością na cele budowlane ani nie stanowi zgody wszystkich właścicieli ww. działki na rozbiórkę obiektu, a ewentualny podział do używania między współwłaścicielami jest jedynie stanem faktycznym, a nie prawnym, więc nie uprawnia do samodzielnych działań (dowód: K-37 - akt adm.). W związku z powyższym nie było możliwe wydanie decyzji

o pozwoleniu na rozbiórkę, gdyż w świetle treści art. 33 ust. 4 u.p.b., do wniosku

o pozwolenie na rozbiórkę należy dołączyć m.in. zgodę właściciela obiektu, co w ocenie organu odwoławczego ma zastosowanie również w stosunku do właścicieli sąsiedniego obiektu w sytuacji, gdy roboty te jak w niniejszej sprawie powodują ingerencję w ten obiekt.

Ponadto organ odwoławczy zwrócił uwagę, że zgoda odwołującego się z dnia

9 maja 2017 r., dotyczyła innego zamierzenia budowlanego niż rozbiórka będąca przedmiotem niniejszego postępowania, podczas, gdy zgoda powinna być sformułowana wyraźnie i na tyle precyzyjnie, by nie pozostawiała żadnych wątpliwości. Powinna być wyrażona w sposób jednoznaczny, a nie dorozumiany. Zgoda K. L. na prowadzenie robót rozbiórkowych wynikała z przepisów art. 33 ust. 4 pkt 1 u.p.b., a oświadczenie inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane - budynkiem usytuowanym na działce nr [...], było wymagane na podst. art. 32 ust. 4 pkt 2 tejże ustawy. Wojewoda zaznaczył jednocześnie, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stosowano ww. nazewnictwo odpowiednio dla każdej z opisanych wyżej sytuacji.

Uczestnik postępowania, pismem z dnia 23 kwietnia 2019 r. wniósł o oddalenie skargi podzielając w pełni argumentację organu odwoławczego. Nie zgodził się z twierdzeniami skarżącego, iż jego zgoda na rozbiórkę nie była wymagana podkreślając, iż zgody takiej nie udzielił. Nie przypomina sobie również, aby podpisywał załączoną przez skarżącego zgodę z dnia [...] r. Wywodził ponadto, że gołosłowne są twierdzenia skarżącego, iż wykonanie prac nastąpi wyłącznie na działce skarżącego i nie będzie miało wpływu na nieruchomość sąsiednią. Ingerencja we wspólną ścianę ma bowiem wpływ na jej stateczność o wytrzymałość, a w konsekwencji prowadzi do naruszenia jego interesu prawnego.

Pełnomocnik skarżącego okazał na rozprawie oryginał zgody uczestnika

z dnia [...] r., oświadczając, że obejmowała ona przebudowę spornego obiektu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Skarga okazała się zasadna, a argumenty w niej podniesione zasługiwały na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewody, którą organ ten uchylił decyzję Starosty [...] zatwierdzającą projekt rozbiórki

i udzielającą pozwolenia na rozbiórkę trzech budynków usługowych i orzekł o odmowie zatwierdzenia projektu rozbiórki i udzielenia pozwolenia na rozbiórkę. W ocenie organu odwoławczego skarżący nie przedstawił dokumentu, z którego wynikałaby zgoda współwłaściciela budynku usytuowanego na sąsiedniej działce i posiadającego wspólną ścianę konstrukcyjną z jednym z planowanych do rozbiórki budynków, na dokonanie rozbiórki. W ocenie organu zgoda współwłaściciela budynku usytuowanego na działce nr [...] była niezbędna, bowiem oba budynki tworzą techniczną całość, posiadają wspólną ścianę konstrukcyjną z otworami funkcjonalnie łączącymi oba obiekty.

Stanowisko organu odwoławczego należałoby zatem odczytać w ten sposób,

że skoro budynki położone na sąsiednich działkach posiadają wspólną ścianę konstrukcyjną, a w ścianie tej znajdują się otwory umożliwiające funkcjonalne ich połączenie, w celu prowadzenia działalności gospodarczej, to wówczas budynki te należałoby traktować jako jeden obiekt budowalny, a skoro tak, to niezbędna jest zgoda właściciela tej części obiektu budowlanego, która rozbiórce nie podlega.

Merytoryczną ocenę zasadności stanowiska organu wyrażoną w zaskarżonej decyzji należy poprzedzić analizą przepisów ustawy Prawo budowlane, regulujących kwestie związane z rozbiórką obiektów budowlanych. Zgodnie z art. 33 ust. 4 u.p.b. do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę należy dołączyć:

1) zgodę właściciela obiektu;

2) szkic usytuowania obiektu budowlanego;

3) opis zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych;

4) opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia;

5) pozwolenia, uzgodnienia lub opinie innych organów, a także inne dokumenty, wymagane przepisami szczególnymi; nie dotyczy to uzgodnienia i opinii uzyskiwanych w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000;

6) w zależności od potrzeb, projekt rozbiórki obiektu.

Decyzja o pozwoleniu na rozbiórkę jest decyzją związaną, co oznacza,

że w przypadku spełnienia przez inwestora wymagań stawianych treścią cytowanego przepisu, organ nie może wydać decyzji odmownej. Rolą organu w tym przypadku jest zatem dokonanie oceny, czy wniosek zawiera wymagane prawem elementy

i w przypadku pozytywnej jego weryfikacji wydanie pozwolenia na rozbiórkę, ewentualnie, gdy jest on obarczony brakami, uniemożliwiającymi nadanie mu dalszego biegu – wezwanie inwestora do uzupełnienia wniosku. Organy administracji publicznej nie są natomiast uprawnione do dokonywania merytorycznej oceny zasadności takiego wniosku lub trafności rozwiązań techniczno-budowlanych w nim przyjętych. Rękojmię prawidłowego przeprowadzenia robót rozbiórkowych stanowi w takim przypadku sporządzenie projektu rozbiórki (o ile jest on załączony do wniosku) przez osobę legitymującą się odpowiednimi uprawnieniami, a następnie wykonywanie prac związanych z rozbiórką przez osoby z odpowiednimi kwalifikacjami w zakresie budownictwa.

W świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, zgoda, o której mowa w art. 33 ust. 4 pkt 1 u.p.b. dotyczy właściciela obiektu, który podlega rozbiórce. Nie jest natomiast wymagana zgoda właścicieli nieruchomości sąsiednich, nawet w takich przypadkach, gdy budynek podlegający rozbiórce jest usytuowany na granicy działki, bądź posiada wspólną ścianę z innym budynkiem (por. wyroki WSA w Łodzi z 14.04.2016 r., sygn. akt II SA/Łd 20/16, WSA w Warszawie z 28.02.2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 1141/17, WSA w Kielcach z 20.06.2018 r., sygn. akt II SA/Ke 328/18).

Okoliczność ta nie przesądza o tym, że właściciel nieruchomości sąsiedniej

i budynku przylegającego (lub znajdującego się w bezpośrednim sąsiedztwie) do obiektu podlegającego rozbiórce nie ma prawa – jako strona postępowania o udzielenie pozwolenia na rozbiórkę – zgłaszać swoich zastrzeżeń w stosunku do planowanej rozbiórki, co też się stało w badanej sprawie. Uczestnik postępowania, użytkownik wieczysty działki nr [...] i współwłaściciel budynku położonego na tej działce, zgłaszał szereg uwag do zamierzenia inwestora i przedłożonej dokumentacji, odnoszących się do możliwego pozbawienia jego nieruchomości dostępu do energii elektrycznej, ograniczeń w korzystaniu z własnej nieruchomości w związku z prowadzeniem prac rozbiórkowych, a także braku jego zgody na dokonanie rozbiórki sąsiedniego budynku.

Podnoszone przez uczestnika kwestie stały się przedmiotem badania organów obu instancji. W toku prowadzonego postępowania administracyjnego wyjaśniono,

że rozbiórka nie pozbawi nieruchomości uczestnika postępowania dostępu do energii elektrycznej (pismo z 7.11.2018 r.), inwestor oświadczył, że prace rozbiórkowe będą prowadzone na działce nr [...], od strony działki drogowej nr [...], w oparciu

o stosowne zgody uzyskane od właściwych organów i bez konieczności wejścia na działkę nr [...] (pismo skarżącego z 18.05.2018 r.). Na etapie postępowania odwoławczego zmodyfikowano jednocześnie projekt rozbiórki, rezygnując

z zamierzonych prac budowlanych polegających na zamurowaniu otworów we wspólnej ścianie konstrukcyjnej. W zamian zaprojektowano ścianę osłonową, która w całości usytuowana będzie na działce inwestora.

W ocenie sądu, interes uczestnika postępowania został zatem przez organy obu instancji należycie rozważony. Organ dokonał również trafnej oceny co do spełnienia przez inwestora warunków, o których mowa w art. 33 ust. 4 pkt 2- 6 u.p.b.

Błędnie natomiast organ odwoławczy przyjął, że do uzyskania pozwolenia na rozbiórkę niezbędna jest jego zgoda oraz oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością sąsiednią na cele budowlane. Oceny tej nie zmienia, zdaniem sądu, okoliczność, iż budynek podlegający rozbiórce jest usytuowany na granicy działki

i posiada wspólną ścianę konstrukcyjną z budynkiem sąsiednim, jak również to,

że zostały on funkcjonalnie połączone dla celów prowadzonej działalności gospodarczej.

Przyjęcie poglądu wyrażonego przez organ odwoławczy musiałoby bowiem prowadzić do uznania, że w realiach badanej sprawy mamy do czynienia z jednym budynkiem usytuowanym na dwóch działkach, a wnioskiem objęta jest jego część.

To zaś nie wynika z akt sprawy. W świetle zgromadzonych dokumentów (wypisy

z ewidencji gruntów i budynków, akt notarialny z [...] r., wydruk z księgi wieczystej nr [...]), stanowią one odrębne budynki, nie kwestionują tego również strony postępowania. Brak było zatem podstaw prawnych do żądania zgody współwłaściciela budynku na nieruchomości sąsiadującej z planowanym do rozbiórki budynkiem.

Organ co prawda zauważył w odpowiedzi na skargę, że projekt rozbiórki, na etapie postępowania odwoławczego został zmodyfikowany, jednak w dalszym ciągu podtrzymał stanowisko, iż zgoda uczestnika była wymagana na podstawie art. 33 ust. 1 pkt 1 u.p.b., a oświadczenie inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością – budynkiem na działce nr [...], na cele budowlane, było niezbędne na podstawie art. 32 ust. 4 pkt 2 tej ustawy.

Wskazać zatem należy, że oświadczenie o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane jest wymagane w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, natomiast wniosek dotyczył pozwolenia na rozbiórkę. W ocenie sądu, brak było podstaw do żądania od skarżącego oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, skoro – jak wyżej wskazano, projekt rozbiórki został zmodyfikowany w taki sposób, że w budynku sąsiednim żadne prace budowlane nie będą wykonywane, a realizacja planowanego zamierzenia zamknie się w granicach działki inwestora. W przypadku natomiast, gdyby zaistniała konieczność prowadzenia robót rozbiórkowych w taki sposób, że konieczne stałoby się wejście na nieruchomość sąsiednią, zastosowanie znajdzie art. 47 u.p.b. Wówczas ewentualne wyrażenie zgody i uzgodnienie jej warunków, w tym przewidywanego sposobu, zakresu i terminu korzystania z obiektu, a także ewentualnej rekompensaty z tego tytułu, odbywać się winno na zasadach przewidzianych w ust. 1 i 2 tego przepisu.

Należało zatem uznać, że wadliwe stanowisko organu w przedmiocie konieczności przedłożenia przez inwestora zgody współwłaściciela budynku sąsiedniego, na dokonanie rozbiórki oraz oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością sąsiednią na cele budowlane, wynikało z błędnej oceny materiału dowodowego i przyjęcia przez organ, że oba budynki, stanowią techniczną

i funkcjonalną całość. Stanowi to podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji w oparciu

o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 – j.t. ze zm.). Rozstrzygnięcie o kosztach znajduje uzasadnienie w art. 200 i 205 § 2 przywołanej ustawy.

Ponownie rozpatrując sprawę organ weźmie pod uwagę przedstawioną wyżej ocenę prawną wyrażoną przez sąd.