Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 319/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2015-08-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 37, art. 42 ust. 3
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.) Sędzia WSA Jolanta Sudoł Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2015 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi M. G. i J. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 marca 2014 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 stycznia 2014 r., nr [...], 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego solidarnie na rzecz skarżących M. G. i J. R. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 9 stycznia 2014 r., nr [...]., wydaną na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) – dalej jako ustawa – Prawo budowlane w zw. z art. 37 i art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz.U. nr 38, poz. 229 ze zm.) – dalej jako "ustawa z 1974 r. – Prawo budowlane", Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził brak podstaw do wydania nakazu rozbiórki – w oparciu o art. 37 ustawy z 1974 r. – Prawo budowlane samowolnie wybudowanego w 1994 r. budynku mieszkalnego, usytuowanego na terenie działki nr [...] w C., w odległości 1m od granicy z działką nr [...] w C. – ścianą pełną i powierzchni zabudowy wynoszącej 87,3 mkw., oraz brak możliwości zastosowania art. 40 ww. ustawy.

Organ pierwszej instancji ustalił, że na terenie ww. działki J. G. wybudował w 1994 r., bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę, budynek mieszkalny podpiwniczony, parterowy, murowany o powierzchni zabudowy wynoszącej 87,3 mkw. Budynek usytuowany został w odległości 1m od granicy z działką nr [...] w C. ścianą pełną, na której nie ma żadnej zabudowy w odległości 8m od przedmiotowego budynku.

Teren działki nr [...] w C. nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Decyzją ostateczną z dnia 2 kwietnia 2014 r. Burmistrz ustalił warunki zabudowy dla legalizacji przedmiotowego budynku wraz ze szczelnym zbiornikiem na ścieki na terenie ww. działki.

Wskazując na treść art. 28 ust. 1 oraz art. 37 ustawy z 1974 r. – Prawo budowlane organ pierwszej instancji wyjaśnił, że z uwagi na uzyskanie przez inwestora ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy oraz brak obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego brak jest podstaw do wydania nakazu rozbiórki przedmiotowego budynku z art. 37 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, dotyczącego niezgodności posadowienia tego obiektu budowlanego.

W ocenie organu pierwszej instancji budynek jest w dobrym stanie technicznym, co potwierdza orzeczenie techniczne sporządzone przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane, zatem nie zachodzi przesłanka rozbiórki z art. 37ust. 1 pkt 2 ustawy z 1974 r. – Prawo budowlane. Budynek usytuowany został w odległości 1m od granicy z działką nr [...], zaś w odległości 8m od granicy nie ma żadnej zabudowy na działce nr [...], wobec czego nie zostały naruszone przepisy dotyczące warunków technicznych. Nie występują również inne ważne przyczyny określone w art. 37 ust. 2 ustawy z 1974 r. – Prawo budowlane. Nie zachodzą także podstawy z art. 40 tej ustawy do nałożenia obowiązku wykonania zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu mieszkalnego do stanu zgodnego z przepisami.

Od powyższej decyzji wnieśli odwołania J. R. oraz M. G. – współwłaściciele wraz z J. G. działki nr [...] w C.

J. R. w swym odwołaniu podniosła, że postępowania w przedmiotowej sprawie powinno być zawieszone do czasu uprawomocnienia się wyroku Sądu Rejonowego z dnia 17 lipca 2013 r. dotyczącego zniesienia współwłasności ww. działki. Wskazała, że budowę budynku ukończono w 1998 r. (ukończenie poddasza), brak jest szczelnego zbiornika na ścieki, zaś usytuowanie budynku w odległości 1m od granicy z działką sąsiednią narusza przepisy techniczno-budowlane, podczas gdy decyzja o warunkach zabudowy nie zawiera zgody na zabudowę w odległości 1m od granicy z działką nr [...]. Dodała, że inwestor nie przedstawił czterech egzemplarzy projektu budowlanego, ani oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane.

M. G. w swym odwołaniu wskazał, że prace przy budowie budynku były prowadzone również po 1 stycznia 1995 r. i zakończone w 1998 r. Organ pierwszej instancji przyjął jednostronne oświadczenie J. G. o wybudowaniu budynku w 1994 r., czego organ w żaden sposób nie potwierdził. W decyzji pominięto także okoliczność wykonania zbiornika na ścieki, który w ocenie skarżącego jest nieszczelny, przez co powoduje pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia. Usytuowanie budynku w odległości 1m od granicy z działką sąsiednią narusza przepisy techniczno-budowlane, podczas gdy decyzja o warunkach zabudowy nie zawiera zgody na zabudowę w odległości 1m od granicy z działką nr [...]. Dodał, że inwestor nie przedstawił czterech egzemplarzy projektu budowlanego, oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane, inwentaryzacji budowlanej stanu istniejącego z opiniami, uzgodnieniami i pozwoleniami wymaganymi przepisami szczególnymi, inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej budynku z przyłączami oraz zbiornika na nieczystości, aktualnego badania przewodów kominowych, protokołu przeprowadzenia próby szczelności szamba, protokołu sprawdzenia instalacji elektrycznej, protokołu sprawdzenia szczelności instalacji co. Wskazał również na niejasności zawarte w przedłożonym przez inwestora orzeczeniu technicznym. Podniósł, że budynek faktycznie jest budynkiem parterowym z użytkowym poddaszem a nie ze strychem. W opinii brak jest informacji o grubości stropów. Ponadto organ pierwszej instancji powinien dokonać oględzin ławy fundamentowej od strony działki nr [...]. W ocenie skarżącego nie wiadomo, którego z dwóch budynków posadowionych na działce nr [...] opinia dotyczy. Podniósł także, że w przedmiotowym budynku brak jest wentylacji grawitacyjnej lub mechanicznej w kuchniach, łazienkach i kotłowni, instalacji odgromowej, wyłazu na dach oraz dostatecznej ochrony przed porażeniem elektrycznym.

Decyzją z dnia 13 marca 2014 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) - dalej w skrócie jako "k.p.a.", Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Wyjaśnił, że w świetle art. 37 ust. 1 i 2 ustawy z 1974 r. – Prawo budowlane do nakazania rozbiórki konieczne jest łączne wystąpienie dwóch przesłanek: braku pozwolenia na budowę oraz co najmniej jednej z określonych sytuacji w tych przepisach sytuacji. Fakt braku pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku mieszkalnego i tym samym celowość przeprowadzonego postępowania pozostają poza sporem. W związku z jego wybudowaniem nie zaistniała żadna z przesłanek art. 37 i art. 40 ustawy z 1974 r. – Prawo budowlane. Do legalizacji samowoli budowlanej na podstawie art. 42 ust. 3 tej ustawy (po analizie przesłanek art. 37 i art. 40) nie jest niezbędne wykazanie prawa do dysponowania nieruchomością, albowiem art. 42 ust. 3 nie przewiduje takiego obowiązku. Spory wynikające z wykonywania prawa własności można rozwiązywać wyłącznie na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym.

Ponadto organ odwoławczy wyjaśnił, że inwestor J. G. oświadczył do protokołu oględzin w dniu 13 maja 2010 r., że przedmiotowy budynek został wybudowany w 1994 r. Dowód potwierdzający wiarygodność tego oświadczenia stanowi protokół sprawozdawczo-opiniodawczy nr [...] z 17 marca 1995 r. mistrza kominiarskiego dotyczący badania prawidłowości przewodów kominowych dymowo-wentylacyjnych w tym budynku. Prowadzenie robót budowlanych podczas użytkowania go w późniejszych latach nie dyskwalifikuje dokonanego ustalenia. Organ odwoławczy wskazał, że usytuowanie budynku w odległości 1m od granicy działki nie naruszyło przepisów techniczno-budowlanych z okresu jego budowy, przytaczając w tym miejscu bowiem treść § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Stwierdził, że w przypadku zabudowy na działce nr [...] w C. warunek ten jest spełniony. Dodał, że procedura oparta na unormowaniu art. 37 i art. 40 ustawy z 1974 r. – Prawo budowlane nie przewiduje obowiązku dostarczenia przez inwestora projektu budowlanego ani dokumentów wymienionych w odwołaniu M. G. Jedynym opracowaniem, którego może żądać organ nadzoru budowlanego, jest orzeczenie techniczne, umożliwiające ocenę zdatności do użytkowania wybudowanego samowolnie obiektu budowlanego, zaś skuteczne podważenie ustaleń i wniosków orzeczenia technicznego z września 2013 r. o dobrym stanie szczelnego zbiornika na ścieki mogłoby nastąpić tylko poprzez przedstawienie innego orzeczenia.

W skardze na powyższą decyzję J. R. i M. G. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucili naruszenie prawa materialnego i procesowego.

W uzasadnieniu powtórzono argumentację zawartą w odwołaniach od decyzji organu pierwszej instancji. Załączyli do skargi kopię mapy archiwalnej, która ukazuje przedmiotowy budynek jako mieszkalny o innym kształcie i powierzchni niż obecnie, co wklucza prawdziwość oświadczenia inwestora o rozpoczęciu i zakończeniu budowy w 1994 r. Podkreślili, że działka sąsiednia nr [...] nie jest zabudowana, zatem nie można zastosować § 12 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych z 1980 r. Zastosowanie powinny znaleźć aktualne warunki zabudowy wydane przez Burmistrza.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r.,nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jedn. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., zw. dalej P.p.s.a. Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.).

Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postepowania administracyjnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a mianowicie przepisów art. 7,77 i 80 kodeksu postępowania administracyjnego (kpa).

W rozpatrywanej sprawie postępowanie administracyjne zostało wszczęte na wniosek J. G., który wniósł o zalegalizowanie budynku mieszkalnego w miejscowości C., ul. P. [...]. We wniosku wskazał on, że budynek został wybudowany w latach 1979.

Ocenie Sądu podlega decyzja wydana przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego z dnia 13 marca 2014r. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego o braku podstaw do wydania w oparciu o art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 38 z 1974r., poz. 229 ze zm.) nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego w 1994r. budynku mieszkalnego o powierzchni zabudowy 87,3mkw-usytuowanego na terenie działki nr [...] w C. –ścianą pełną w odległości 1m od granicy z działką nr [...] oraz o braku możliwości zastosowania art. 40ww. ustawy.

W niniejszej sprawie pozostaje niespornym, że opisany w decyzji budynek mieszkalny został wybudowany bez pozwolenia na budowę. Wybudowanie budynku mieszkalnego bez pozwolenia na budowę może skutkować nałożeniem obowiązku jego rozbiórki. Z drugiej strony obowiązujący stan prawny reguluje warunki zalegalizowania samowoli budowalnej.

W pierwszej kolejności, co zasadnie ustaliły organy administracji przesłanki rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu uzależnione są od daty zakończenia budowy.

W sytuacji gdy budowa została zakończona przed dniem 1 stycznia 1994r. materialnoprawną przesłanką dla stosowania przepisów o rozbiórce obiektu budowalnego stanowią przepisy powołanej ustawy Prawo budowlane z 1974r. Zgodnie bowiem z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowalne (Dz.U. z 2013r., poz.1409 ze zm.) do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2, który stanowi, że przepisu ustawy nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, to jest przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r.

Organy ustaliły, że w rozpoznawanej sprawie budowa budynku mieszkalnego została zakończona w 1994r. a więc podstawę rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974r. Zgodnie z przepisem art. 37 obiekty budowalne lub ich części będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy organ administracji stwierdzi, że obiekt budowalny lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie jest przeznczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę (pkt 1.), lub powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia (pkt 2). Zgodnie natomiast z art. 37 ust. 2 terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego może wydać decyzję o przymusowej rozbiórce albo o przejęciu na własność państwa bez odszkodowania w stanie wolnym od obciążeń obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami poza wymienionymi w ust. 1.

W przytoczonym przepisie art. 37 ust. 1 ustawodawca zawarł następujące przesłanki nakazu rozbiórki: naruszenie przepisów obowiązujących w okresie budowy i znajdowanie się obiektu na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę. Pierwsza przesłanka, którą stanowi wybudowanie obiektu bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, badana jest według stanu prawnego z daty budowy, natomiast drugą przesłankę ustala się według stanu prawnego z daty rozstrzygnięcia. Przytoczony przepis art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z 1974r. dopuszcza legalizację samowolnie wybudowanego obiektu budowalnego lub jego części polegającą na tym, że przy legalizacji (rozbiórce) ocenia się, czy taki obiekt budowlany znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę.

Aktualnie obowiązująca ustawa Prawo budowalne z dnia 7 lipca 1994r. również wprowadziła możliwość zalegalizowania samowoli budowalnej, która obejmuje zarówno obiekty budowalne będące w budowie, jak i takie, których budowę zakończono. Warunkami zaś legalizacji są zgodność budowy z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, w zakresie umożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem oraz z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności zaś z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo, w przypadku jego braku, ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (art. 48 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego z 1994r.). Samowolny inwestor może wykazać w postępowaniu dotyczącym tejże samowoli bądź to na podstawie obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, albo, w przypadku jego braku, ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy że obiekt budowalny został postawiony na terenie, na którym dopuszczalna jest tego rodzaju zabudowa. Organ nadzoru jest zaś zobowiązany umożliwić inwestorowi w razie potrzeby wystąpienie do właściwego organu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy.

W zakresie dotyczącym przepisów obowiązujących w dacie budowy (art. 37 ust. Prawa budowalnego z 1974r. ) to zgodnie z art. 28 ust. 1 roboty budowalne, z wyjątkiem rozbiórek, można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Również obecnie budowa budynku mieszkalnego wymaga uzyskania pozwolenia na budowę (art. 28 ust. 1 stanowi, że roboty budowalne można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę).

W rozpoznawanej sprawie, jak to wyżej wskazano budynek mieszkalny na działce nr [...] w C. został zrealizowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, a więc samowolnie. Inwestor był zatem uprawniony do wystąpienia z wnioskiem o legalizację tejże samowoli. Jednakże ustalenie przez organy administracji, że w sprawie nie było podstaw do nakazania rozbiórki czy też wykonania w określonym terminie dodatkowych prac niezbędnych do doprowadzenia do stanu zgodnego z przepisami nastąpiło bez wszechstronnego ustalenia stanu faktycznego i przeprowadzenia postępowania dowodowego uzasadniającego takie ustalenia.

Wskazać należy, że organy nie ustaliły daty budowy budynku w sposób nie budzący wątpliwości, mimo zarzutów skarżących. Sąd podzielił w tym zakresie zarzuty skargi. Organ I instancji nie dokonał w tym zakresie żadnych ustaleń, natomiast w zaskarżonej decyzji dokonując ustalenia, że budynek mieszkalny został wybudowany w 1994r.organ II instancji powołał się na oświadczenie inwestora oraz badanie kominiarskie, jednakże nie wskazał przyczyn dla których twierdzenia skarżących uznaje za niewiarygodne i w żaden sposób nie odniósł się do ich zarzutów, iż budowa trwała do końca lat 90—tych. Skarżący powołali się w tym zakresie m.in. na adnotację w protokole z oględzin z dnia 13 maja 2010r., w którym inwestor wyjaśnił, że na działce w 1979r. był posadowiony barak konstrukcji drewnianej, który został rozebrany i w 1994r. został wybudowany w tym samym miejscu budynek oraz przedstawił kopię mapy archiwalnej . Organ II instancji stwierdził, że późniejsze prowadzenie prac nie ma w takiej sytuacji znaczenia, skoro roboty zostały zakończone. W tym, miejscu wskazać należy, że samowola jest zdarzeniem ciągłym i trwa przez cały czas budowy aż do jej likwidacji, a więc do momentu wydania nakazu rozbiórki lub legalizacji samowolnie zrealizowanego obiektu. Organ nie wyjaśnił, czy i jakie roboty były prowadzone w późniejszych latach- jeżeli stanowiły one kontynuację budowy w celu realizacji budynku w ostatecznym kształcie to wówczas nie można by uznać, że w 1994r. budynek był w całości wybudowany.

Nadto Sąd nie podziela stanowiska organu zawartego w zaskarżonej decyzji, że do legalizacji samowoli budowalnej na podstawie art. 42 ust. 3 prawa budowalnego z 1974r. w zw. z art. 103 ust. 2 prawa budowalnego z 1994r. nie jest niezbędne wykazanie prawa do dysponowania nieruchomością, bowiem art. 42 ust. 3 nie przewiduje takiego obowiązku., a spory wynikające z wykonywania prawa własności można rozwiązywać wyłącznie na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że inwestor nie ubiegał się w rozpoznawanej sprawie o udzielenie pozwolenia na użytkowanie, o którym mowa w powołanym wyżej przepisie. Wskazać należy, że Sąd nie podziela stanowiska organu, że kwestia tytułu prawnego do nieruchomości, na której wzniesiono samowolnie budynek mieszkalny należy wyłącznie do prawa cywilnego.

Cytowany wyżej przepis art. 37 ust. 2 ustawy Prawo budowalne z 1974r. stanowi, że terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego może wydać decyzję o przymusowej rozbiórce albo o przejściu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami poza wymienionymi w ust. 1. Z dyspozycji tego przepisu wynika, że można nakazać rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu, jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami, niezależnie od tego, że zrealizowana budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu przestrzennym.

Sąd podzielił zarzuty skargi dotyczące konieczności badania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (prawa inwestora do terenu). Wprawdzie wymóg posiadania prawa do gruntu nie został wprost wymieniony w art. 37 ustawy Prawo budowalne z 1974r, jako przesłanka nakazania przymusowej rozbiórki, to nie oznacza, że kwestia tego prawa nie jest przedmiotem oceny organów nadzoru budowalnego badających kwestie samowoli budowalnej. Organy te nie są oczywiście uprawnione do rozstrzygania sporów własnościowych związanych z prawem do gruntu, ale zobowiązane są ustalić prawo inwestora do terenu, na którym wzniesiono samowolnie obiekt budowalny

Sąd podziela w niniejszej sprawie pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 21 lutego 1989 (sygn.akt IVSA 1181/88, Baza orzeczeń Lex Polonica nr 299403), zgodnie z którym stwierdzono, że " rozpoczęcie budowy na takiej nieruchomości (w stosunku do której inwestor nie posiadał prawa własności, ani żadnego innego tytułu prawnego upoważniającego go do dysponowania nieruchomością na cele budowalne należy uznać za samowolne jej zajęcie, powodujące również skutki określone w przepisach ustawy z dnia 24 października 1974r., które to przepisy obligują organy administracji do zastosowania w takim przypadku art. 37 tego prawa. Obowiązek posiadania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane przewidzianą pod inwestycję wynikał z treści § 21 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r.w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U.nr 8, poz. 48 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę należało dołączyć odpis dokumentu stwierdzającego prawo inwestora do dysponowania nieruchomością przewidzianą pod inwestycję. Konsekwencją braku prawa do terenu był brak możliwości uzyskania pozwolenia na budowę. Jak to wskazano w wyroku NSA z dnia 11 lutego 2014r. sygn.. akt II OSK 2192/12 "inną ważna przyczyną uzasadniającą wydanie decyzji o przymusowej rozbiórce stanowiącej skutki samowoli budowalnej, które godziłyby w interesy społeczne inne aniżeli wymienione w art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy prawo budowlane z 1974r. są nie tylko wartości chronione prawem, jak zabytki czy elementy przyrodnicze środowiska bądź też normy obowiązujące w budownictwie lecz także naruszenie taką samowolą podstawowego chronionego przecież konstytucyjnie prawa własności" (wyrok dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http//www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przy czym w aktualnie obowiązującym Prawie budowalnym złożenie oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowalne jest jednym z warunków zalegalizowania samowoli budowalnej (art. 48ust. 3 pkt 2 w związku z art.33 ust. 2 pkt ustawy Prawo budowalne z 1994r),natomiast dyspozycja art. 37 ust. 2 ustawy Prawo budowalne zawiera wskazanie mniej rygorystyczne "może nakazać"

Przechodząc do rozważenia wskazanych wyżej wymagań dotyczących legalizacji samowoli budowalnej, to w stanie faktycznym sprawy, w pierwszej kolejności wskazać należy, że z akt administracyjnych wynika, że inwestor posiada ostateczną decyzję z dnia 2 kwietnia 2012r. ustalającą warunki zabudowy dla działki nr [...]. Na mocy tej decyzji ustalono, że na działce dopuszczalna jest zabudowa mieszkaniowa: budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz ze szczelnym zbiornikiem na ścieki. Skoro inwestor dysponuje taką decyzją to oznacza, że teren inwestycji nie jest wyłączony spod zabudowy mieszkaniowej budynkiem jednorodzinnym, a więc inwestor wykazał, że na terenie, na którym został posadowiony budynek jest dopuszczalna tego rodzaju zabudowa. Powyższe oznacza, że został spełniony przez inwestora podstawowy wymóg wykazania zgodności inwestycji z przepisami dotyczącymi planowania przestrzennego, w tym przypadku zgodności rozumianej jako dopuszczenie zabudowy działki budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym, z decyzją o warunkach zabudowy. Skoro wnioskowana zabudowa jest dopuszczalna i na mocy ww. decyzji zawiera szereg ustaleń szczegółowych, to obowiązkiem organu nadzoru jest ustalenie zgodności inwestycji z tymi postanowieniami decyzji o warunkach zabudowy. W decyzji tej są m.in. ustalenia dotyczące ochrony interesów osób trzecich, w których stwierdzono, że należy spełnić wymagania określone w powołanych przepisach ustawy Prawo budowalne z 1994r oraz w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002r. nr 75, poz. 690 ze zm.). W konsekwencji powyższego m.in. usytuowanie budynku winno być zgodne z warunkami określonym w decyzji o warunkach zabudowy, a nie z warunkami powoływanymi przez organ w zaskarżonej decyzji ( rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki -Dz. U. nr 17, poz. 62 z 1980r. ze zm.).

Mając na uwadze powyższe ustalenia wskazać należy, że w trakcie postepowania administracyjnego nie zostało wyjaśnionych szereg okoliczności, takich jak data zakończenia budowy, kwestia prawa inwestora do terenu, czy też jego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowalne, nie dokonano oceny zgodności inwestycji z postanowieniami decyzji o warunkach zabudowy. Nadto organy nie wyjaśniły w sposób dostateczny stanu faktycznego dotyczącego istniejącej zabudowy na działce nr [...]. Z map znajdujących się w aktach wynika, że na terenie tej działki znajdują się dwa obiekty, na tę okoliczność powołali się też skarżący podnosząc, że nie można ustalić, którego obiektu dotyczy orzeczenie załączone do akt sprawy. Orzeczenie to zostało sporządzone w celu ustalenia stanu technicznego budynku wraz z jego instalacjami i zbiornikiem na ścieki i potwierdziło dobry stan techniczny budynku. Zasadność zarzutów skarżących zawartych w skardze kwestionujących ustalenia techniczne zawarte w orzeczeniu nie została natomiast wykazana. Jednakże, jak to wyżej wskazano, organ nie wyjaśnił kwestii zabudowy całości działki nr [...], stąd zarzut skarżących, iż orzeczenie nie precyzuje, jakiego obiektu dotyczy i w konsekwencji zarzut, że może nie dotyczyć przedmiotowego budynku należało uwzględnić, tym bardziej że żadne skreślenie dotyczące adresu ul. P. [...] nie zostało potwierdzone podpisem rzeczoznawcy, co również zasadnie podnieśli skarżący.

Brak ustaleń w we wskazanym wyżej zakresie powoduje, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego, gdyż nie został w sposób należyty ustalony stan faktyczny sprawy oraz istotne dla sprawy okoliczności, takie jak stan zabudowy działki nr [...], data zakończenia budowy, prawo do terenu inwestora , czy też zgodność budowy z decyzją o warunkach zabudowy. Wobec braków w postepowaniu dowodowym, na obecnym etapie rozpoznawania sprawy nie można ustalić jaki stan prawny winien mieć w sprawie zastosowanie przy uwzględnieniu powoływanego przez organy art. 103 ust. 2, Prawa budowlanego z 1994r.

Z przytoczonych wyżej względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego naruszają przepisy art. 7,77 § 1kpa w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy, co skutkuje ich uchyleniem.

Mając powyższe na uwadze i działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c oraz na podstawie art. 135 P.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji .

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien przeprowadzić postępowanie z uwzględnieniem powyższych uwag i wskazań co do dalszego postępowania, ustalając w szczególności w pierwszej kolejności w sposób należyty stan faktyczny sprawy oraz pozostałe wskazane istotne dla sprawy okoliczności.

O kosztach postepowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 ww. ustawy zasądzając solidarnie na rzecz skarżących kwotę 500zł, stanowiącą równowartość uiszczonego wpisu sądowego.