Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 978/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-08-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi D. sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienie prawa ochronnego udzielonego na znak towarowy Siglon oddala skargę


UZASADNIENIE

Urząd Patentowy RP w trybie postępowania spornego po rozpoznaniu wniosku o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy słowny SIGLON nr [...] udzielonego na rzecz firmy B. GmbH z siedzibą w L., Niemcy decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. [...] wydaną na podstawie art. 164 oraz art. 131 ust. 1 pkt 1 i 2 i art. 131 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.), dalej jako p.w.p. oraz art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p. oddalił wniosek oraz orzekł o kosztach postępowania.

Do wydania tej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...] kwietnia 2006 r. do Urzędu Patentowego wpłynął wniosek firmy D. Sp. z o.o. z siedzibą w K. o unieważnienie prawa ochronnego na ww. znak towarowy przeznaczony do oznaczania artykułów do wędkarstwa sportowego oraz sprzętu wędkarskiego, wędzisk, kołowrotków, żyłek, haczyków, spławików i ciężarków, przynęt/wabików z tworzyw sztucznych, naturalnych i żywych oraz pokrowców/futerałów na wędki. Jako podstawę prawną swego żądania wnioskodawca wskazał art. 131 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 131 ust. 2 pkt 1 i art. 161 ust. 1 p.w.p. oraz art. 6 septies Konwencji paryskiej. Swój interes prawny uzasadniał tym, że uprawniony żąda wyłączności na dystrybucję towarów oznaczonych spornym znakiem SIGLON oraz zakazuje używania tego znaku na terytorium Polski. Podnosił, iż znak SIGLON jest znanym i renomowanym znakiem towarowym należącym do japońskiej firmy S., uprawniony jest tylko jednym z dystrybutorów produktów firmy S. i nie posiadał uprawnień do rejestracji znaku na swoją rzecz. Zarzucał, iż zgłoszenie znaku towarowego nastąpiło w złej wierze w celu wykorzystania renomy cudzego znaku, wprowadzenia w błąd potencjalnych odbiorców oraz wyeliminowania z polskiego rynku innych importerów.

Uprawniony z prawa ochronnego uznał wniosek o unieważnienie za bezzasadny i wnosił o jego oddalenie. Stwierdził, iż był umocowany do zgłoszenia i rejestracji na swoją rzecz znaku SIGLON, na potwierdzenie czego przedłożył pismo z dnia [...] sierpnia 2006 r. w języku polskim i angielskim, podpisane przez dyrektora zarządzającego spółki S., zawierające również informacje o konieczności podjęcia szybkich i zdecydowanych działań przeciwko wnioskodawcy nazwanemu naruszycielem. Powiadomił Urząd Patentowy o toczącym się postępowaniu przygotowawczym w sprawie bezprawnego posługiwania się znakiem towarowym SIGLON przez D. Sp. z o.o., które to postępowanie zostało zawieszone po wszczęciu postępowania o unieważnienie prawa ochronnego.

Wnioskodawca negował prawdziwość przedłożonej korespondencji argumentując, że korespondencja między japońską i niemiecką firmą nie powinna być prowadzona w języku polskim.

Uprawniony z rejestracji wskazał, iż kwestia zarzutu podrobienia dokumentu nie może być przedmiotem postępowania przed Urzędem Patentowym.

Organ wskazał w uzasadnieniu decyzji, że zgodnie z art. 164 p.w.p. prawo ochronne na znak towarowy może być unieważnione w całości lub w części na wniosek każdej osoby, która ma interes prawny, jeżeli wykaże ona, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania tego prawa. Urząd Patentowy uznał interes prawny wnioskodawcy. Przywołał orzecznictwo w zakresie rozumienia interesu prawnego i stwierdził, iż interes prawny konkurenta może wynikać np. z wytoczenia przeciwko niemu powództwa przez uprawnionego z rejestracji lub chociażby otrzymania listu nakazującego zaprzestanie naruszeń. W niniejszej sprawie wnioskodawca jest adresatem pism dotyczących zaniechania używania spornego znaku towarowego, działa w tej samej branży związanej z produkcją sprzętu wędkarskiego.

Urząd Patentowy nie podzielił zarzutów wnioskodawcy o naruszeniu wskazanych przepisów p.w.p. i oddalił wniosek o unieważnienie prawa ochronnego. Stwierdził, że powoływanie się na naruszenie praw (osobistych i majątkowych) osób trzecich – japońskiej firmy S. nie może skutkować unieważnieniem prawa ochronnego. Japońska firma nie jest stroną postępowania, wnioskodawca nie jest uprawniony do występowania w jej imieniu, dokumenty przedłożone w sprawie świadczą wręcz o wrogim nastawieniu firmy japońskiej do wnioskodawcy. Odnosząc się do kwestionowanej wiarygodności pisma z dnia [...] sierpnia 2006 r. Urząd Patentowy stwierdził, iż nie jest uprawniony do oceny zarzutu podrobienia dokumentu. Zwrócił uwagę, iż fakt sporządzenia dokumentu na użytek postępowania spornego nie świadczy o braku prawdziwości złożonego oświadczenia woli. Wskazał ponadto, iż powołane we wniosku przepisy art. 6 septies Konwencji paryskiej i art. 161 ust. 1 p.w.p. dają możliwość dochodzenia swoich praw właścicielowi/osobie uprawnionej do wyłącznego używania znaku w państwie obcym przed nieuczciwymi działaniami agenta lub jej przedstawiciela. Wnioskodawca nie jest podmiotem, o którym mowa w tych przepisach zatem nie może żądać unieważnienia dokonanej rejestracji znaku towarowego. Zarzut zgłoszenia w złej wierze nie zostało poparte dowodami, że uprawniony, będąc agentem firmy japońskiej na terenie Europy dokonał zgłoszenia znaku towarowego np. w celu wymuszenia na niej ustępstw finansowych. Urząd Patentowy nie stwierdził również naruszenia art. 131 ust. 1 pkt 2 p.w.p. Podkreślił, iż treści tego przepisu nie można utożsamiać z treścią art. 8 pkt 1 poprzednio obowiązującej ustawy o znakach towarowych (Dz. U. z 1985 r. Nr 5, poz. 17 z późn. zm.), który odnosił się nie tylko do samej treści znaku, ale i nagannego zachowania się zgłaszającego. Art. 131 ust. 1 pkt 2 p.w.p. odnosi się wyłącznie do treści samego znaku towarowego. Działanie w złej wierze w ustawie Prawo własności przemysłowej stało się samodzielną i wyodrębnioną w innym przepisie przesłanką unieważnienia prawa ochronnego. Znak towarowy SIGLON jest znakiem słownym, fantazyjnym, pozbawionym określonego znaczenia i jako taki nie posiada treści niezgodnych z porządkiem publicznym lub dobrymi obyczajami.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła D. Sp. z o.o. z siedzibą w K., dalej jako skarżąca, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów art. 131 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 131 ust. 2 pkt 1 i art. 242 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 25511 oraz art. 315 ust. 3 ustawy p.w.p. a także naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego wymieniając art.: 6, 7, 8, 9, 33 § 1, 2, 3, 77 § 1, 84 § 1 i 107 § 3. k.p.a. Powtórzyła zarzuty z wniosku o unieważnienie prawa ochronnego o zgłoszeniu spornego znaku towarowego SIGLON w złej wierze, wskazała, iż oznaczenie jest znanym i renomowanym znakiem należącym do firmy japońskiej S., która jest znanym producentem sprzętu wędkarskiego. Wskazywała, iż firma B. GmbH jest tylko dystrybutorem produktów firmy S. i nie posiadała uprawnień do rejestracji znaku na swoją rzecz, w procesie rejestracji nie przedłożyła dokumentu ani pełnomocnictwa od firmy japońskiej na potwierdzenie jej uprawnień do rejestracji znaku i nie uzupełniła tego braku pomimo upływu terminów jej wyznaczonych w postępowaniu rejestrowym, w trybie art. 242 ust. 1 pkt 2 ani w postępowaniu spornym, w trybie art. 25511. Kwestionowała pismo z dnia [...] sierpnia 2003 r. od firmy S. (mylnie wskazując jego datę na [...] sierpnia 2003 r. oraz datę z datownika [...] września 2003 r. zamiast [...] sierpnia 2003 r.) z racji podpisania go przez osobę nie będącą osobą uprawnioną do składania oświadczeń w imieniu firmy japońskiej, wskazywała na błędne tłumaczenie tego pisma, które nie uprawniało firmy B. do występowania przed Urzędem Patentowym. Powoływała się na postanowienia sądów: Sądu Okręgowego w B. VIII Wydział Gospodarczy z dnia [...] czerwca 2006 r. sygn. akt [...] oraz Sądu Apelacyjnego w G. Wydział I Cywilny z dnia [...] sierpnia 2005 r. sygn. akt [...], które nie uznały, iż firma B. jest wyłącznym dystrybutorem na Polskę produktów wędkarskich. Postawiła zarzut rażącego naruszenia art. 315 ust. 3 p.w.p. poprzez przyjęcie przez Urząd Patentowy dowodów powstałych zarówno przed rejestracją jak i po rejestracji, ale dostarczonych po rejestracji znaku towarowego.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wnosił o jej oddalenie. Wskazał, że ani w postępowaniu rejestrowym ani w postępowaniu spornym Urząd Patentowy nie wyznaczał uprawnionemu ze spornej rejestracji żadnych terminów zatem nie można mówić o upływie terminów, które nie zostały wyznaczone. Odnosząc się do zarzutu braku uprawnienia do występowania w imieniu firmy japońskiej organ podkreślił, iż pismo z dnia [...] sierpnia 2003 r. zostało dostarczone przez samego wnioskodawcę (skarżącą) a uprawniony w postępowaniu spornym występował w swoim imieniu i nie uzurpował sobie prawa do występowania w charakterze jakiegokolwiek pełnomocnika.

Uczestnik postępowania – B. GmbH reprezentowany na rozprawie przez pełnomocnika wnosił o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Analizując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż rozstrzygnięcie dokonane przez Urząd Patentowy jest prawidłowe i nie narusza obowiązującego w tym zakresie prawa.

Prawo ochronne na znak towarowy, stosownie do art. 164 p.w.p. może być unieważnione, w całości lub w części, na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny, jeżeli wykaże ona, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania tego prawa.

Postępowanie o unieważnienie prawa ochronnego toczy się w trybie postępowania spornego - art. 255 ust. 1 pkt 1) p.w.p. Urząd Patentowy orzekając w sprawie o unieważnienie patentu związany jest granicami wniosku i jest związany podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę (art. 255 ust. 4 p.w.p.). W postępowaniu przed Urzędem Patentowym, w odniesieniu do postępowania spornego, zostały ograniczone zasady określone w kodeksie postępowania administracyjnego, co zostało wyrażone w art. 256 ust. 1 p.w.p., tj. odpowiedniego stosowania przepisów k.p.a. Odpowiednie stosowanie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego winno uwzględniać specyfikę i cel postępowania spornego. Równocześnie jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 20 marca 2007 r. (sygn. akt II GSK 364/06, niepublikowany) charakter postępowania spornego został ukształtowany na wzór postępowania cywilnego, z tą różnicą, iż z woli ustawodawcy organem państwa rozstrzygającym na pewnym etapie spór pomiędzy dwoma profesjonalnymi podmiotami gospodarczymi jest organ administracji publicznej. Ramy postępowania spornego wyznacza treść wniosku (tj. zgłoszone przez wnioskodawcę zarzuty i wskazane podstawy prawne) a także to, iż na wnioskodawcy spoczywa ciężar udowodnienia okoliczności, z których wywodzi niespełnienie ustawowych warunków wymaganych do uzyskania prawa.

Urząd Patentowy rozpoznał złożony przez skarżącą wniosek o unieważnienie udzielonego prawa ochronnego uznając, iż skarżąca posiada interes prawny.

W doktrynie zgodnie przyjmuje się, iż interes prawny w złożeniu wniosku o uznanie za wygasłe prawa z rejestracji ma m.in. pozwany o naruszenie prawa z rejestracji znaku (tak m.in. Ryszard Skubisz, "Prawo znaków towarowych Komentarz", Wydawnictwo Prawnicze sp. z o.o., Warszawa 1997 r., str. 222; Andrzej Szewc, Gabriela Jyż, "Prawo własności przemysłowej", Wydawnictwo C.H. Beck, str. 200).

Organ trafnie uznał, powołując się na orzecznictwo w tym zakresie, iż interes prawny konkurenta (skarżąca prowadzi działalność w tej samej branży co uprawniony z prawa ochronnego) może wynikać z wytoczenia przeciwko niemu powództwa przez uprawnionego z rejestracji lub choćby otrzymania listu nakazującego zaprzestanie naruszeń.

Jak wynika z akt sprawy, z powództwa firmy B. GmbH przeciwko skarżącej toczy się postępowanie o zaprzestanie stosowania znaku SIGLON na terytorium Polski zatem należy zgodzić się z organem, iż skarżąca posiada interes prawny w żądaniu unieważnienia spornego znaku.

Skarżąca swój wniosek oparła na przesłankach wskazanych w art. 131 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 131 ust. 2 pkt 1 i art. 161 ust. 1 p.w.p. oraz art. 6 septies Konwencji paryskiej o ochronie własności przemysłowej z dnia 20 marca 1883 r. (Dz. U. z 1975 r. Nr 9, poz. 51) zarzucając, iż zgłoszenie znaku towarowego nastąpiło w złej wierze w celu wykorzystania renomy cudzego znaku, wprowadzenia w błąd potencjalnych odbiorców oraz wyeliminowania z polskiego rynku innych importerów.

Powyższe zarzuty i wskazane podstawy prawne zakreśliły ramy postępowania przed Urzędem Patentowym.

W ocenie Sądu, Urząd Patentowy we wskazanym zakresie rozpoznał przedmiotową sprawę, nie naruszając w żaden sposób wskazanych w skardze art. 242 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 25511 oraz art. 315 ust. 3 ustawy p.w.p.

Zgodnie z art. 315 ust. 3 p.w.p. ustawowe warunki wymagane do uzyskania prawa ochronnego ocenia się wg przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia znaku towarowego. Zgłoszenie znaku towarowego zostało dokonane [...] października 2003 r., ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej weszła w życie z dniem 22 sierpnia 2001 r., zatem poprawnie organ oceniał prawidłowość dokonanej rejestracji (na podstawie złożonego wniosku) w oparciu o przepisy p.w.p. Przepis art. 75 § 1 k.p.a. - wbrew twierdzeniu skarżącej - nie ogranicza organu w dopuszczeniu jako dowodu wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem a więc dowody powstałe również przed datą rejestracji.

Urząd Patentowy nie naruszył również przepisów dotyczących wyznaczania stronom terminów dla wykonania określonych czynności (art. 242 i art. 25511), jak wskazał organ w odpowiedzi na skargę, ani w postępowaniu rejestrowym ani w postępowaniu spornym nie były wyznaczone zgłaszającemu (uprawnionemu) żadne terminy.

Należy podkreślić, iż w postępowaniu zgłoszeniowym Urząd Patentowy nie żąda od zgłaszającego wykazania się tytułem prawnym do zgłaszanego znaku towarowego, przy zgłoszeniu zakłada się dobrą wiarę co oznacza, iż osoba, która dokonuje zgłoszenia znaku na swoją rzecz posiada uprawnienie do tego znaku. Jeżeli w wyniku badania przez Urząd Patentowy ustawowych warunków wymaganych do uzyskania prawa ochronnego nie stwierdzi się naruszenia praw innych osób (np. z tytułu używania go przez inny podmiot), osoba zainteresowana, uprawniony do używanego znaku może żądać, w postępowaniu spornym, unieważnienia udzielonego na jej rzecz prawa ochronnego.

Z wnioskiem o unieważnienie prawa ochronnego może wystąpić tylko taki podmiot, który wskaże, że rejestracja narusza jego prawa (uprawnienie), nie jest dopuszczalne postępowanie o unieważnienie prawa ochronnego znaku towarowego celem ochrony interesu prawnego osób trzecich (vide: wyrok Sądu Najwyższego z 27 maja 1999 r. sygn. akt III RN 5/99 OSNP 2000/9/337, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 lipca 2004 r. sygn. akt II SA 1393/03 LEX nr 159766).

Skarżąca, żądając unieważnienia prawa ochronnego, stawiała zarzut naruszenia art. 131 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 131 ust. 2 pkt 1 p.w.p.

Zgodnie z pierwszym ww. przepisem nie udziela się praw ochronnych na oznaczenia: których używanie narusza prawa osobiste lub majątkowe osób trzecich; które są sprzeczne z porządkiem publicznym lub dobrymi obyczajami. W myśl art. 131 ust. 2 pkt 1 p.w.p. nie udziela się praw ochronnych na oznaczenia, jeżeli zostały zgłoszone w złej wierze do Urzędu Patentowego w celu uzyskania ochrony.

Skarżąca stawiając zarzut naruszenia powołanych przepisów występuje chroniąc interes prawny firmy japońskiej, która jej nie upoważniła do działania w jej imieniu. Zasadnie zatem Urząd Patentowy stwierdził, iż powoływanie się na naruszenie praw osób trzecich nie może skutkować unieważnieniem prawa ochronnego.

Jak stwierdził Urząd Patentowy znak towarowy SIGLON jest znakiem słownym i fantazyjnym, pozbawionym określonego znaczenia, zarzut jego sprzeczności z porządkiem publicznym lub dobrymi obyczajami nie znajduje uzasadnienia.

Sąd nie podzielił argumentacji skarżącego o braku legitymacji procesowej firmy B. GmbH, firma ta jest uprawnionym z prawa ochronnego i w takiej pozycji uczestniczyła, reprezentowana przez swojego pełnomocnika, w postępowaniu o unieważnienie prawa ochronnego jej znaku towarowego. W postępowaniu sądowym natomiast występowała jako wyłączny dystrybutor produktów opatrzonych znakiem towarowym [...], co w ocenie sądów nie zostało dostatecznie wykazane.

Sąd nie dopatrzył się również naruszenia wskazanych przez skarżącą przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, zaskarżona decyzja została wydana po rozpatrzeniu całego materiału dowodowego przedłożonego przez strony, do wszystkich dowodów organ odniósł się w zaskarżonej decyzji, decyzja została uzasadniona z zachowaniem wymogów zawartych w art. 107 § 3 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu, co w świetle art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skutkuje oddaleniem skargi.