Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 597/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2017-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 23a ust. 9, art. 30 ust. 1, ust. 2 pkt 2, ust. 3 i ust. 5
journal: Dz.U. 2016 poz 1518
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Małgorzata Wolska /spr./ Sędziowie WSA Marcin Kamiński WSA Maciej Kobak Protokolant specjalista Anna Mazurek -Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2017 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia, że świadczenia rodzinne są świadczeniami nienależnie pobranymi oraz zobowiązania do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń -skargę oddala-


UZASADNIENIE

II SA/Rz 597/17

U z a s a d n i e n i e

Przedmiotem skargi M. S. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: SKO lub Kolegium) z dnia [...] marca 2017 r. Nr [...], uchylająca decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. i jednocześnie ustalająca, że świadczenia rodzinne są nienależnie pobrane i zobowiązująca do ich zwrotu.

Jako podstawę prawną SKO podało art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz art. 30 ust. 1, ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1518 ze zm., dalej: u.ś.r.).

Z uzasadnienia tych decyzji i pozostałych akt administracyjnych sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. Nr [...] Marszałek Województwa [...], działając na podstawie art. 23a ust. 9 oraz art. 30 ust. 1, ust. 2 pkt 1, ust. 6-8 u.ś.r. ustalił, że świadczenia rodzinne pobrane przez M. S. za okres od 1 września 2005 r. do 31 sierpnia 2008 r. tj. zasiłek rodzinny na dzieci: K. S., M. S. i A. S., dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na dzieci: K. S., M. S. i A. S., dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowania dziecka w rodzinie wielodzietnej na dziecko A. S., są świadczeniami nienależnie pobranymi. Jednocześnie zobowiązał Skarżącą do zwrotu kwoty nienależnie pobranych świadczeń wraz z ustawowymi odsetkami naliczonymi do dnia zapłaty.

W odwołaniu od powyższej decyzji M. S. zarzuciła naruszenie art. 30 ust. 3 u.ś.r. przez nieuwzględnienie przedawnienia świadczeń oraz wskazała, że była przeświadczona, że świadczenia pobiera zgodnie z prawem.

Decyzją z dnia [...] września 2015 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa [...].

Wskutek złożonej skargi w sprawie orzekał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 21 września 2016 r., sygn. II SA/Rz 1720/15 uchylił decyzję SKO z [...] września 2015 r.

W uzasadnieniu wskazano, że Kolegium utrzymując w mocy decyzję organu

I instancji całkowitym milczeniem pominął okoliczność, że decyzja ta była wadliwa. Jej przedmiotem było uznanie pobranych świadczeń rodzinnych za nienależne

i jednoczesne zobowiązanie do ich zwrotu, podczas gdy w stanie prawnym obowiązującym w dniu wydania decyzji pierwszoinstancyjnej nakazanie zwrotu świadczenia rodzinnego nienależnie pobranego nie mogło być orzeczone w tej samej decyzji co samo uznanie świadczenia za nienależnie pobrane, lecz dopuszczalne było dopiero wtedy, gdy decyzja uznająca świadczenie rodzinne za nienależnie pobrane stała się ostateczna. Zauważono, że organ II instancji, procedował

w zmienionym stanie prawnym na podstawie ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1302) i na mocy art. 30 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych organy orzekające w przedmiocie ustalenia nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych zostały obowiązane do połączenia w jednej decyzji orzeczenia o ustaleniu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych oraz o zwrocie tych świadczeń. Zdaniem Sądu SKO nie wyjaśniło w uzasadnieniu swojej decyzji, jaki skutek miała opisana wyżej wadliwość decyzji pierwszoinstancyjnej.

Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] uchyliło decyzję Marszałka Województwa [...] z [...] kwietnia 2015 r. w całości i w tym zakresie orzekło poprzez:

I. ustalenie że świadczenia rodzinne pobrane przez M. S. za okres od 1 września 2005 r. do 31 sierpnia 2008 r. tj.

1. zasiłek rodzinny na dzieci:

- K. S. (ur.[...].08.1993r.),

- M. S. (ur. [...].05.1996r.),

- A. S. (ur. [...].04.2001r.)

2. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na dzieci:

- K. S. (ur. [...].08.1993r.) - rok szkolny 2005/2006, 2006/2007, 2007/2008

- M. S. (ur. [...].05.1996r.) - rok szkolny 2005/2006, 2006/2007, 2007/2008

- A. S. (ur. [...].04.2001r.) - rok szkolny 2006/2007, 2007/2008

3. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej na dziecko:

- A. S. (ur. [...].04.2001r.)

w łącznej kwocie 9 476,00 zł są świadczeniami nienależnie pobranymi;

II. Zobowiązanie do zwrotu kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych

w wysokości kwota główna - 9 476,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami naliczonymi do dnia zapłaty.

Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z art. 30 ust. 2 pkt 2 u.ś.r. za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się świadczenia rodzinne przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą te świadczenia. SKO podzieliło wnioski organu I instancji w zakresie uznania świadczeń rodzinnych wypłaconych M. S. za okres od 1 września 2005 r. do 31 sierpnia 2008 r. za świadczenia nienależnie pobrane.

Jak wyjaśniło Kolegium by można uznać, że strona pobrała nienależnie świadczenia rodzinne, należy w sposób niebudzący wątpliwości wykazać, że wiedziała o tym, że świadczenie jej nie przysługuje, a pobierając je działała niezgodnie z prawem. Podstawowym wyznacznikiem takiej wiedzy jest wykazanie, że strona została o tym pouczona. W rozpoznawanej sprawie w dacie składania wniosków o przyznanie świadczeń A. S. podjął już zatrudnienie na terenie Irlandii (od [...] sierpnia 2004 r.). O fakcie tym wnioskodawczyni nie poinformowała organu, mimo, iż składając wnioski o przyznanie świadczeń rodzinnych została wyczerpującą pouczona o przesłankach przyznania prawa do zasiłku rodzinnego, co potwierdziła własnoręcznym podpisem złożonym pod treścią pouczenia zawartego we właściwym formularzu wniosku o przyznanie prawa do zasiłku rodzinnego. Nadto we wniosku nałożono na stronę obowiązek niezwłocznego powiadomienia podmiotu realizującego świadczenia rodzinne o zmianach mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, zwłaszcza o uzyskaniu dochodu przez członka rodziny. Ponadto organ zwrócił uwagę, że odwołująca złożyła w dniu [...] sierpnia 2006 r. oświadczenie, w którym wskazała, że w 2005 r. nie uzyskała innych dochodów niż przedstawione we wniosku, następnie w dniu [...] lipca 2007 r.,

w którym oświadczyła, iż "mój mąż nie pracuje legalnie za granicą". Na tej podstawie organ odwoławczy przyjął, że świadczenia rodzinne wypłacone na podstawie pierwotnych decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] października 2005 r.,

[...] października 2006 r., [...] września 2007 r. pomimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczeń rodzinnych - braku decyzji właściwego organu tj. Marszałka Województwa [...] ustalającej, że stronie przysługuje prawo do tych świadczeń oraz pouczeniu o braku przedmiotowego prawa - są świadczeniami nienależnie pobranymi w rozumieniu art. 30 ust. 2 pkt 2 u.ś.r.

Stosując się do wytycznych zawartych w wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 21 września 2016 r. Kolegium wskazało, że w dacie wydawania decyzji przez organ I instancji ([...] kwietnia 2015 r.) niemożliwym było ustalenie w jednej decyzji kwoty nienależnie pobranych świadczeń oraz obowiązku jej zwrotu, jak to uczynił organ I instancji. Jednakże w związku z wejściem w życie ustawy nowelizującej z dnia 24 lipca 2015 r., obecnie zasadą jest ustalanie w jednej decyzji kwoty nienależnie pobranego świadczenia oraz obowiązku jej zwrotu. W tym zakresie jako zasadne SKO uznało uchylenie decyzji organu I instancji i orzeczenie co do istoty sprawy.

Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium za chybiony uznało zarzut naruszenia art. 30 ust. 3 u.ś.r., gdyż należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat, licząc od dnia,

w którym decyzja o ustaleniu i zwrocie nienależnie pobranych świadczeń stała się ostateczna. W rozpoznawanej sprawie decyzją ostateczną jest dopiero decyzja wydana przez Kolegium.

Zauważono nadto, że dochowany został termin z art. 30 ust. 5 u.ś.r., gdyż decyzja organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2015 r. wydana została przed upływem okresu 10-letniego.

Odnosząc się natomiast do trudnej sytuacji finansowej odwołującej, SKO pouczyło o możliwości złożenia wniosku do organu właściwego tj. Marszałka Województwa [...] o umorzenie kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczenie terminu płatności albo rozłożenie na raty.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na decyzję SKO M. S. wniosła o uchylenie decyzji w części dotyczącej pkt I i II oraz nakazanie organowi umorzenia postępowania w sprawie. Zawnioskowała także o zwrot na jej rzecz kosztów postępowania.

Kwestionowanej decyzji zarzuciła naruszenie art. 138 w zw. z art. 15 K.p.a. poprzez wydanie decyzji reformatoryjnej w sytuacji, gdy decyzja pierwszoinstancyjna obciążona była błędami procesowymi mającymi wpływ na wynik sprawy i należało ją uchylić i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, w rezultacie naruszono zasadę dwuinstancyjności. Skarżąca zarzuciła także naruszenie art. 60 ust. 5 u.ś.r. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że w odniesieniu do części orzeczonej do zwrotu kwoty dopuszczalne było wydanie decyzji, w sytuacji, gdy prawo to

w znacznej mierze wygasło; naruszenie art. 30 ust. 2 pkt 2 u.ś.r. poprzez bezpodstawne uznanie, że świadczenie zostało przyznane/wypłacone na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów lub poprzez świadome wprowadzenie w błąd pracownika organu; naruszenie art. 7 oraz 9 K.p.a. w zw. z art. 32 ust. 2 u.ś.r. przez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, w szczególności brak zbadania kwestii świadomości strony przy składaniu oświadczenia oraz brak dostatecznego pouczenia strony o konsekwencjach zaistnienia określonych przesłanek, brak zbadania czy mimo podjęcia zatrudnienia za granicą zstępni A. S. faktycznie otrzymywali środki finansowe.; naruszenie art. 8 w zw. z art. 65 K.p.a. w zw. z art. 32 ust. 2 u.ś.r. przez wywodzenie ze sprzecznych z prawem działań organów państwa, negatywnych dla strony skutków prawnych.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznający skargę na akt administracyjny (tu decyzja) dokonuje jego oceny, mając na uwadze wyłącznie stan prawny obowiązujący w dniu podjęcia aktu (wydania decyzji), jak i stan sprawy istniejący na ten dzień, a wynikający z akt administracyjnych (art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 - zwanej dalej "P.p.s.a."). Przy czym, jak stanowi art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W świetle brzmienia przepisu art. 145 § 1 P.p.s.a. sądy administracyjne badają, czy kwestionowany akt (tu decyzja) nie narusza przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy albo dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Nadto badają, czy organ administracji nie dopuścił się uchybień skutkujących nieważnością aktu.

Oceniając zaskarżoną decyzję w omówionym zakresie, tj. w aspekcie jej legalności Sąd nie stwierdził naruszenia prawa uzasadniającego wyeliminowanie tej decyzji z obrotu prawnego. W konsekwencji więc, zgodnie z art. 151 P.p.s.a., skarga podlegała oddaleniu.

W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uchylająca decyzję Marszałka Województwa [...] (przy uwzględnieniu brzmienia art. 153 P.p.s.a. oraz nowelizacji ustawy o świadczeniach rodzinnych, dokonanej ustawą z 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz ustawy o świadczeniach rodzinnych /Dz. U. z 2015 r., poz., 1302/) i jednocześnie ustająca, że świadczenia rodzinne pobrane przez M. S. za okres od 1 września 2005 r. do 31 sierpnia 2008 r. w łącznej wysokości 9 476,00 zł są świadczeniami nienależnie pobranymi oraz zobowiązująca do zwrotu ww. kwoty nienależnie pobranych świadczeń wraz z ustawowymi odsetkami.

Nie jest kwestionowane przez strony postępowania, że w okresie od [...] sierpnia 2004 r. do [...] listopada 2008 r. mąż skarżącej był zatrudniony na terenie Irlandii i podlegał ustawodawstwu irlandzkiemu w zakresie świadczeń rodzinnych, a zatem na terenie Państwa Członkowskiego Unii Europejskiej. Tym samym, zgodnie z art. 23a ust. 9 u.ś.r. organem właściwym w sprawie ustalania i dochodzenie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych w sprawach, w których mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego jest Marszałek Województwa.

Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 30 ust. 1 u.ś.r., osoba, która pobrała nienależnie świadczenia rodzinne, jest obowiązana do ich zwrotu. Zgodnie z art. 30 ust. 2 u.ś.r., za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się:

1) świadczenia rodzinne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie, zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych lub zmniejszenie wysokości przysługujących świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania;

2) świadczenia rodzinne przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą te świadczenia;

3) świadczenia rodzinne wypłacone w przypadku, o którym mowa w art. 23a ust. 5, za okres od dnia, w którym osoba stała się uprawniona do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, do dnia wydania decyzji o uchyleniu decyzji przyznającej świadczenia rodzinne;

4) świadczenia rodzinne przyznane na podstawie decyzji, której następnie stwierdzono nieważność z powodu jej wydania bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa albo świadczenie rodzinne przyznane na podstawie decyzji, która została następnie uchylona w wyniku wznowienia postępowania i osobie odmówiono prawa do świadczenia rodzinnego;

5) świadczenia rodzinne wypłacone osobie innej niż osoba, która została wskazana w decyzji przyznającej świadczenia rodzinne, z przyczyn niezależnych od organu, który wydał tę decyzję.

Zdaniem Sądu w realiach niniejszej sprawy organy w pełni zasadnie uznały, że świadczenia pobrane przez skarżącą w okresie od 1 września 2005 r. do 31 sierpnia 2008 r. są świadczeniami rodzinnymi pobranymi nienależnie, zaś decyzję

w tym przedmiocie wydano na podstawie stanu faktycznego ustalonego zgodnie

z unormowaniami K.p.a.

Wskazać należy, że wraz z wnioskami z dnia [...] sierpnia 2005 r., z [...] września 2006 r. oraz z [...] lipca 2007 r. o przyznanie świadczeń na kolejne okresy zasiłkowe skarżąca podpisała własnoręcznie pouczenie, w treści którego wskazano zarówno okoliczności prawne stanowiące o tym, komu przysługuje zasiłek rodzinny, jak również okoliczności stanowiące podstawę do odmowy przyznania tego świadczenia. Strona została również pouczona o ciążącym na beneficjencie świadczeń rodzinnych obowiązku niezwłocznego powiadomienia organu wypłacającego świadczenia rodzinne o uzyskaniu dochodu przez członka rodziny. Pouczenie o tożsamej treści, znalazło się w decyzjach Wójta Gminy [...] z dnia [...] października 2005 r., z [...] października 2006 r. i z dnia [...] września 2007 r. o przyznaniu skarżącej zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami.

W pouczeniach tych organ wskazał, że osoba uprawniona do świadczeń rodzinnych jest zobowiązana do niezwłocznego powiadomienia organu m.in.

o wystąpieniu zmian mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, w tym

o konieczności złożenia oświadczenia o wysokości uzyskanych dochodów członków rodziny.

Jak słusznie zwrócił uwagę organ odwoławczy w aktach sprawy zalega oświadczenie M. S. z dnia [...] sierpnia 2006 r. w którym podała, że "w 2005 r. nie uzyskała innych dochodów aniżeli dochody przedstawione we wniosku" oraz oświadczenie z [...] lipca 2007 r. w którym wskazała, że jej mąż nie podjął legalnej pracy za granicą i nie ubiega się tam o świadczenia rodzinne, że

w okresie od [...] stycznia 2007 r. do chwili złożenia wniosku o świadczenia rodzinne nie uzyskali innych dochodów oraz oświadczenie, że "jej mąż też nie pracuje legalnie za granicą". Skarżąca nie wskazała zatem, że jej małżonek świadczy pracę poza granicami Rzeczpospolitej Polskiej. Mimo stosownego pouczenia o obowiązku powiadomienie organu właściwego w sprawach świadczeń rodzinnych o wszelkich zmianach mających wpływ na ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych.

Mając na uwadze przytoczone wyżej okoliczności Sąd stwierdza, że skarżąca pobierając świadczenia w okresie od 1 września 2005 r. do 31 sierpnia 2008 r., przyznane jej decyzjami Wójta Gminy [...] z dnia [...] października 2005 r., z [...] października 2006 r. i z dnia [...] września 2007 r., oraz nie powiadamiając organu

o zatrudnieniu jej męża poza granicami Rzeczpospolitej Polskiej, swoim zachowaniem wypełniła przesłanki uznania wpłaconych jej wówczas świadczeń za świadczenia nienależnie pobrane w rozumieniu art. 30 ust. 2 pkt 2 u.ś.r.

Z przyczyn wskazanych wyżej argumentację i zarzuty skarżącej dotyczące niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności braku zbadania kwestii świadomości strony przy składaniu oświadczenia oraz braku dostatecznego pouczenia strony o konsekwencjach zaistnienia określonych przesłanek, a także braku zbadania czy mimo podjęcia zatrudnienia za granicą zstępni A. S. faktycznie otrzymywali środki finansowe, Sąd uznał za pozbawione usprawiedliwionych podstaw. Brak jest także racjonalnego wytłumaczenia, dlaczego skarżąca, w kolejno składanych wnioskach nie ujawniła faktu przebywania jej męża poza granicami Rzeczpospolitej Polskiej.

W orzecznictwie sadów administracyjnych podkreśla się, że "błąd" o jakim mowa w art. 30 ust. 2 pkt 2 u.ś.r. stanowi następstwo świadomego działania pobierającego świadczenie, determinowanego wolą wywołania przekonania po stronie organu, że zostały spełnione warunki przyznania do niego prawa. Świadomym wprowadzeniem w błąd jest sytuacja, w której osoba ubiegająca się

o świadczenie dąży do wywołania mylnego wyobrażenia organu o stanie jego uprawnień lub się na to godzi, podając nieprawdziwe fakty lub zatajając istotne dla sprawy okoliczności (por. wyrok NSA z 17 czerwca 2016 r., sygn. I OSK 2234/14 Lex nr 2106437).

Nie mógł zostać również uwzględniony zarzut skarżącej o wydaniu decyzji reformatoryjnej w sytuacji, gdy decyzja pierwszoinstancyjna obciążona była błędami procesowymi mającymi wpływ na wynik sprawy, co w konsekwencji rodziło konieczność jej uchylenia i rozpoznania sprawy na nowo. Zdaniem Sądu przedstawiona w tym zakresie argumentacja SKO w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji jest słuszna i klarowna. Jak wyjaśnił organ świadczenia rodzinne wypłacone na podstawie pierwotnych decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] października

2005 r., [...] października 2006 r., [...] września 2007 r. - pomimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczeń rodzinnych tj. braku decyzji właściwego organu tj. Marszałka Województwa [...] ustalającej, że stronie przysługuje prawo do tych świadczeń oraz pouczeniu o braku przedmiotowego prawa - są świadczeniami nienależnie pobranymi w rozumieniu art. 30 ust. 2 pkt 2 u.ś.r. Nadto stosując się do wytycznych zawartych w wyroku WSA

w Rzeszowie z dnia 21 września 2016 r. wyjaśniło, że w dacie wydawania decyzji przez organ I instancji ([...] kwietnia 2015 r.) niemożliwym było ustalenie w jednej decyzji kwoty nienależnie pobranych świadczeń oraz obowiązku jej zwrotu, jak to uczynił organ I instancji. Jednakże w związku z wejściem w życie ustawy nowelizującej z dnia 24 lipca 2015 r., obecnie zasadą jest ustalanie w jednej decyzji kwoty nienależnie pobranego świadczenia oraz obowiązku jej zwrotu. Z tej przyczyny SKO za zasadne uznało uchylenie decyzji organu I instancji i orzeczenie co do istoty sprawy i takie stanowisko Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni popiera.

Brzmienie art. 30 ust. 5 u.ś.r. uległo zmianie na mocy art. 3 pkt 4 lit. c ustawy

z dnia 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1302). Od dnia 18 września 2015 r. przepis mówi o decyzji "o ustaleniu i zwrocie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych", podczas, gdy w poprzednim jego brzmieniu mowa była wyłącznie o decyzji "o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń". Celem tej nowelizacji było właśnie, jak wskazano w uzasadnieniu do projektu ustawy, takie doprecyzowanie przepisów "aby wyraźnie z nich wynikało, że w przypadku nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych jest wydawana jedna decyzja, w której rozstrzyga się zarówno o wysokości nienależnie pobranych świadczeń, jak i o ich zwrocie" (druk nr 3584, dostępny na stronie www.sejm.gov.pl, w zakładce prace Sejmu VII kadencji). Wydając zaskarżoną decyzję SKO nie naruszyło zatem prawa,

a dostosowało jedynie decyzję organu I instancji do obowiązującej obecnie regulacji.

Jak stanowi art. 30 ust. 3 u.ś.r. należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat, licząc od dnia,

w którym decyzja o ustaleniu i zwrocie nienależnie pobranych świadczeń stała się ostateczna. W okolicznościach sprawy taką decyzją jest kwestionowana decyzja SKO z [...] marca 2017 r.

Odnośnie natomiast podnoszonego w skardze zarzutu naruszenia art. 30 ust. 5 u.ś.r. Sąd wyjaśnia, że zgodnie z jego treścią decyzja o ustaleniu i zwrocie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych nie jest wydawana, jeżeli od terminu ich pobrania upłynęło więcej niż 10 lat. Ustawa wprowadza zatem swoje terminy przedawnienia, które należy traktować jako lex specialis w stosunku do innych regulacji.

Z decyzji Wójta Gminy [...] przyznających świadczenia rodzinne wynikało, że były one wypłacane do 15 dnia każdego miesiąca. Z zalegającego w aktach sprawy harmonogramu wypłacanych świadczeń (pismo Wójta Gminy [...] z [...] października 2009 r.) wynika, że świadczenia za miesiąc wrzesień 2005 r. i następne miesiące zostało wypłacone [...] września 2005 r. i w dni wskazane tym pismem w następnych miesiącach. Decyzja Marszałka Województwa [...] orzekająca o ustaleniu, że świadczenia są nienależnie pobranymi i o obowiązku ich zwrotu została wydana w dniu [...] kwietnia 2015 r, a zatem zanim upłynął 10-letni termin przedawnienia wskazany w art. 30 ust. 5 u.ś.r. Bez znaczenia w niniejszej sprawie pozostaje, że decyzja Marszałka Województwa [...] w administracyjnym toku instancji została następnie uchylona. Cytowany przepis – art. 30 ust. 5 u.ś.r. - nie wiąże upływu tego terminu z ostatecznością decyzji ustalającej i zobowiązującej do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń.

W związku z powyższym, Sąd działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.