Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 418/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-05-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 134 par. 1, art. 141 par. 4
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Włodzimierz Kubiak, Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia WSA del. Jadwiga Danuta Mróz (sprawozdawca), Protokolant Katarzyna Pawłowska, po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2008 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 listopada 2006 r. sygn. akt I SA/Po 301/06 w sprawie ze skargi R. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia 20 stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w podatku od nieruchomości i umorzenia postępowania w zakresie wniosku o zaniechanie poboru podatku uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 21 listopada 2006 r. sygn. akt I SA/Po 301/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu - w sprawie ze skargi R. J. - uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia 20 stycznia 2006 r. Nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy O. z dnia 13 października 2005 r. Nr [...] w przedmiocie (jak to określił Sąd) "odmowy wznowienia postępowania w podatku od nieruchomości i umorzenia postępowania w zakresie wniosku o zaniechanie poboru podatku".

Z przyjętego przez Sąd I instancji stanu faktycznego sprawy wynika, że R. J. w dniu 1 września 2005 r. zwrócił się do Burmistrza Miasta i Gminy O. (Burmistrza MiG O.) z wnioskiem o:

(A) wznowienie postępowania podatkowego i uchylenie decyzji Burmistrza MiG O. z dnia 15 listopada 2004 r. nr [...] i z dnia 18 lutego 2005 r. nr [...];

(B) zaniechanie pobierania podatku od drogi i zwrot nienależnie pobranych podatków wraz z ustawowymi odsetkami.

Załatwiając powyższy wniosek Burmistrz Miasta i Gminy O. (zwany dalej Burmistrzem MiG O.) wydał w dniu 13 października 2005 r. decyzję o nr [...], w której na podstawie art. 207 § 1 w zw. z art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej (OP) - odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości i umorzył postępowanie w zakresie wniosku o zaniechanie poboru podatku.

Od decyzji organu I instancji R. J. odwołał się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. (SKO w P.), domagając się rozpoznania wniosku z 1 września 2005 r. i uchylenia obu wymienionych w nim decyzji (z dnia: 15 listopada 2004 r. i z 18 lutego 2005 r. ) z uwagi na wydanie ich na podstawie wadliwych i nieaktualnych danych zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków.

W odwołaniu podatnik powołał się na wydane dwie decyzje organu I instancji z dnia 13 października 2005 r. o nr [...] i o nr [...].

SKO w P. po rozpoznaniu odwołania z 20 października 2005 r., od decyzji z dnia 13 października 2005 r. o nr [...] decyzją z dnia 20 stycznia 2006 r. nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że nie istnieje nadpłata w podatku od nieruchomości za rok 2004 i 2005 z uwagi na brak przesłanek do stwierdzenia nadpłaty z art. 72 § 1 OP. Organ odwoławczy zaakceptował decyzję w części dotyczącej umorzenia postępowania co do wniosku o zaniechanie z uwagi na brak kompetencji organu w tym zakresie.

Powyższą decyzję zaskarżył R. J. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargą, w której zarzucił rażące naruszenie prawa - art. 240 § 1 pkt 1, 5 i 7 i art. 187 OP oraz ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, bez wskazania konkretnych przepisów. W skardze podkreślił, że domagał się wznowienia postępowania i skarży odmowę wznowienia, w konsekwencji domaga się uchylenia zaskarżonych decyzji, wznowienia postępowania łącznie ze zwrotem nadpłaconych podatków. W uzasadnieniu skargi opisał stan faktyczny sprawy i podkreślił, że decyzją z 13 października 2005r. organ I instancji odmówił wznowienia postępowania podatkowego w sprawach zakończonych ostatecznymi decyzjami z dnia 15 listopada 2004 r. i z 18 lutego 2005 r.

W odpowiedzi na skargę SKO w P. podkreśliło, że skarga dotyczy dwóch decyzji z dnia 20 stycznia 2006 r. o nr [...] i o nr [...] oraz, że nie znajduje podstaw do zmiany swego stanowiska i wnosi o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 21 listopada 2006 r. sygn. akt I SA/Po 301/06 - uchylił decyzję SKO w P. z dnia 20 stycznia 2006 r. Nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza MiG O. z dnia 13 października 2005 r. Nr [...] w przedmiocie (jak to określił Sąd w ww. wyroku): "odmowy wznowienia postępowania w podatku od nieruchomości i umorzenia postępowania w zakresie wniosku o zaniechanie poboru podatku". WSA w Poznaniu uwzględnił skargę, uznał bowiem, że zaskarżona decyzja jak i całe postępowanie przed organem I i ll-ej instancji narusza obowiązujące przepisy prawa. Podkreślił, że jest to przykład, w jaki sposób nie powinno być prowadzone postępowanie podatkowe. Uzasadniając wyrok - Sąd I instancji podkreślił, że skarżący wystąpił z wnioskiem z 1 września 2005 r. o wznowienie postępowania od decyzji z 15 listopada 2004 r. i z 18 lutego 2005 r. oraz, że akta podatkowe są niekompletne, ponieważ brak jest w nich decyzji organu I instancji z 18 lutego 2005r. nr [...] i decyzji organu II instancji z 20 stycznia 2006 r. nr [...]. Sąd wywiódł, że z treści wniosku podatnika z 1 września 2005 r., z odwołania z 20 października 2005 r. i ze skargi z 14 marca 2006r. wyraźnie wynika, że skarżący domagał się wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nadpłaty przyjętej wg Burmistrza MiG O. (i wskazał na decyzję z 13 października 2005 r. - k. 10 akt podatkowych). Podkreślił, że jeżeli organy I i ll-ej instancji miały wątpliwości co do treści żądania zawartego we wniosku to powinny w pierwszej kolejności zwrócić się do podatnika, o dokładne skonkretyzowanie wniosku, a nie orzekać o odmowie stwierdzenia nadpłaty i umarzać postępowanie w zakresie zaniechania poboru podatku.

Sąd przypomniał o obowiązkach organów podatkowych wynikających z Ordynacji podatkowej, w tym z art. 121 § 1 OP (prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych), udzielania stronie niezbędnych informacji, odwołał się też do art. 2 Konstytucji RP w powiązaniu z art. 121 OP. - podkreślając, że podatnik nie może ponosić negatywnych konsekwencji rozpoznania przez organy wniosku wbrew treści i żądaniu strony. Sąd szeroko wypowiedział się w przedmiocie wznowienia postępowa, jako instytucji nadzwyczajnej, poświęcając temu zagadnieniu większość merytorycznych wywodów.

Sąd I instancji odnosząc się do wydanych przez organy podatkowe decyzji, nie podzielił zawartych w nich poglądów organów podatkowych i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c P.p.s.a. uchylił decyzje obu instancji: SKO w P. z dnia 20 stycznia 2006 r. Nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy O. z dnia 13 października 2005 r. Nr [...] w przedmiocie (jak to określił Sąd) "odmowy wznowienia postępowania w podatku od nieruchomości i umorzenia postępowania w zakresie wniosku o zaniechanie poboru podatku".

Skargę kasacyjną od tego wyroku złożył organ podatkowy. Pełnomocnik SKO w P. - wniósł o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia WSA w Poznaniu. Zarzucił, że wyrok został wydany z mającym decydujący wpływ na treść orzeczenia naruszeniem:

a) art. 134 § 1 P.p.s.a. - poprzez bezpodstawne rozstrzygnięcie poza

granicami sprawy o stwierdzenie nadpłaty podatku i o zaniechanie poboru podatku oraz zaniechanie rozstrzygnięcia co do przedmiotu postępowania;

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a. - poprzez bezpodstawne orzeczenie o

uchyleniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji jako

wydanych z naruszeniem prawa materialnego mającym wpływ na wynik sprawy oraz

naruszeniem innych przepisów prawa procesowego mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, podczas gdy naruszenia takie nie miały miejsca;

c) art. 141 § 4 P.p.s.a. - poprzez zaniechanie w uzasadnieniu wyroku

wskazania przepisów prawa materialnego, które w ocenie Sądu zostały naruszone oraz określenia wytycznych do dalszego postępowania w sprawie.

Ponadto, autor skargi kasacyjnej wniósł o przeprowadzenie dowodu z akt postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu w sprawie I SA/Po 302/06 na okoliczności przytaczane w uzasadnieniu skargi.

Uzasadniając zarzuty skargi kasacyjnej, SKO w P. przedstawiło w sposób czytelny przebieg zdarzeń i rozstrzygnięcia organów odnoszące się do wszystkich żądań strony zawartych we wniosku z dnia 1 września 2005 r.

R. J. jednym pismem z dnia 1.09.2005 r. zwrócił się do Burmistrza Miasta i Gminy O. o:

A - wznowienie postępowań podatkowych i uchylenie ostatecznych decyzji Burmistrza MiG O. z dnia 15 listopada 2004 r i z dnia 18 lutego 2005 r. (nakazów płatniczych na łączne zobowiązanie pieniężne za lata 2004 i 2005) ; oraz o

B - zaniechanie dalszego pobierania podatku od drogi i zwrot nienależnie pobranych podatków w łącznej kwocie 85,30 zł.

W następstwie zainicjowanego tymi wnioskami postępowania, organ I instancji

wydał w dniu 13.10.2005 r. dwie decyzje:

A - nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania

podatkowego w sprawach zakończonych ostatecznymi decyzjami tego organu z dn. 15.11.2004 r. i 18.02.2005 r.;

B - nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku

od nieruchomości oraz umorzenia postępowania w zakresie objętym wnioskiem o

zaniechanie poboru podatku.

Z dalszego przebiegu sprawy wynika, że podatnik - jednym pismem - kwestionował wszystkie podejmowane przez organy podatkowe w postępowaniu instancyjnym rozstrzygnięcia, zaś organy - określone wyżej wnioski podatnika załatwiały odrębnymi decyzjami.

W zakresie wniosku (A) - o wznowienie postępowań podatkowych i uchylenia ostatecznych decyzji Burmistrza MiG O. z dnia: 15.11.2004r. i 18.02.2005 r. (nakazy płatnicze na łączne zobowiązanie pieniężne za 2004 i 2005 r.).:

- Burmistrz MiG O. - decyzją z 13 października 2005 r. nr [...] odmówił wznowienia postępowań zakończonych decyzjami ostatecznymi z dnia: 15.11.2004 r i 18.02.2005 r.;

- SKO w P. - decyzją z dnia 20 stycznia 2006 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji;

- podatnik złożył w dniu 14 marca 2006 r. skargę do WSA;

- WSA w Poznaniu - pod sygn. akt I SA/Po 302/06 - zarejestrował skargę R. J. na decyzję w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania;

- pismem z dnia 22.05.2006 r. skarżący cofnął skargę, w sprawie o sygn. akt

I SA/Po 302/06 (dot. decyzji w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania).

- WSA w Poznaniu - postanowieniem z dnia 31.05.2006 r. umorzył postępowanie w sprawie ze skargi na decyzję [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania.

W zakresie wniosku (B) - o zaniechanie dalszego pobierania podatku od drogi i zwrot nienależnie pobranych podatków, żądanie to zostało potraktowane przez organy jako wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości i o zaniechanie poboru podatków.

- Burmistrz MiG O. - decyzją z 13 października 2005 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości oraz umorzenia postępowania w zakresie wniosku o zaniechanie poboru podatku;

- SKO w P. - decyzją z dnia 20 stycznia 2006 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji;

- podatnik złożył w dniu 14 marca 2006 r. skargę do WSA;

- WSA w Poznaniu - pod sygn. akt I SA/Po 301/06 - zarejestrował skargę R. J. na decyzję w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości oraz umorzenia postępowania w zakresie wniosku o zaniechanie poboru podatku.

Z uwagi na cofnięcie przez R. J. skargi na decyzję [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania - WSA w Poznaniu umorzył postępowanie w sprawie o sygn. akt I SA/Po 302/06 (dot. decyzji w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania).

Do rozpatrzenia przez WSA w Poznaniu pozostała więc jedynie sprawa o sygn. akt: I SA/Po 301/06 ze skargi na decyzję [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości oraz umorzenia postępowania w zakresie wniosku o zaniechanie poboru podatku.

W wyroku z dnia 21 listopada 2006 r. sygn. akt I SA/Po 301/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, rozstrzygając skargę na decyzję [...] z 20 stycznia 2006 r. - uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza MiG O. z dnia 13 października 2005 r. nr [...], określając w wyroku przedmiot sprawy podał: "w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w podatku od nieruchomości i umorzenia postępowania w zakresie wniosku o zaniechanie poboru podatku".

Po przedstawieniu stanu faktycznego co do wszystkich żądań objętych wnioskiem podatnika z 1 września 2005 r. pełnomocnik SKO w P. uzasadnił zarzuty skargi kasacyjnej wniesionej od wyroku WSA w Poznaniu z dnia 21 listopada 2006 r. sygn. akt I SA/Po 301/06.

Zarzut naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a - autor skargi kasacyjnej uzasadnił tym, że Sąd I instancji rozstrzygnął w przedmiocie nie objętym zaskarżoną decyzją ("o odmowie wznowienia postępowania w podatku od nieruchomości..."), a jednocześnie Sąd ten zaniechał rozstrzygnięcia w przedmiocie objętym zaskarżeniem (tj. "odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości..."). Polemizując z argumentacją Sądu I instancji - odnoszącą się do braku rozstrzygnięcia "o pierwszoplanowym żądaniu podatnika, domagającego się wznowienia postępowania podatkowego", kasator wskazuje, że stanowisko to nie uwzględnia, że w tym zakresie organy rozstrzygnęły odrębną decyzją ostateczną, a postępowanie zostało prawomocnie zakończone umorzeniem postępowania sądowoadministracyjnego na skutek cofnięcia skargi. Odwołując się do okoliczności faktycznych i prawnych, kasator zarzucił, że zaskarżony wyrok zapadł z naruszeniem art. 134 § 1 ustawy - P.p.s.a. poprzez bezpodstawne rozstrzygnięcie poza granicami sprawy, która dotyczyła stwierdzenia nadpłaty podatku (...) oraz zaniechanie merytorycznej oceny i rozstrzygnięcia w zakresie zaskarżonym przez stronę.

W ocenie wnoszącego skargę kasacyjną - zaskarżony wyrok narusza także normę z art. 141 § 4 ustawy procesowej - poprzez zaniechanie wskazania w uzasadnieniu przepisów prawa materialnego, które w ocenie Sądu zostały naruszone oraz określenia wytycznych do dalszego postępowania w sprawie.

Zarzucane wyrokowi naruszenie przepisów miało decydujący wpływ na treść orzeczenia. Z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy - P.p.s.a. - Sąd I instancji uchylił zaskarżoną decyzję - mimo, że nie narusza ona przepisów prawa materialnego, ani też - wskazywanych w uzasadnieniu wyroku - przepisów postępowania.

W konkluzji - pełnomocnik wnoszącego skargę kasacyjną organu (SKO w P.) - wniósł o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu.

W osobiście sporządzonej przez R. J. odpowiedzi na skargę kasacyjną - wnioskował on jej oddalenie w całości. Przy czym, argumentacja odnosi się do przedmiotu sporu a nie do zarzutów środka zaskarżenia.

Naczelny Sąd Administracyjny - rozważając zarzuty skargi kasacyjnej uznał, że zawiera ona podstawy kasacyjne zasługujące na uwzględnienie.

Trafne są zarzuty skargi kasacyjnej podnoszące, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 21 listopada 2006 r. sygn. akt I SA/Po 301/06 naruszył przepisy procedury sądowoadministracyjnej: art. 134 § 1 oraz art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (P.p.s.a.) w sposób mający decydujący wpływ na treść orzeczenia. Wynikiem naruszenia tych przepisów ustawy procesowej - było bowiem orzeczenie o uchyleniu zaskarżonej decyzji SKO w P. z dnia 20 stycznia 2006 r. Nr [...] i poprzedzającej ją decyzji Burmistrza MiG O. z dnia 13 października 2005 r. Nr [...] - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c P.p.s.a. mimo, że wskazane przez Sąd I instancji przesłanki materialne ani procesowe - nie uzasadniały takiego rozstrzygnięcia.

Odnosząc się na wstępie do wnioskowanego w skardze kasacyjnej (pkt 3) przeprowadzenia dowodu z akt sprawy I SA/Po 302/06 - Sąd nie uznał za konieczne jego dopuszczenie (art. 193 w związku z art. 106 § 3 P.p.s.a.), ponieważ nie było to konieczne dla rozstrzygnięcia sprawy, a okoliczności, którym miał służyć ten dowód wynikały z akt sprawy.

Pierwszy z zarzutów skargi kasacyjnej odnosi się do naruszenia przez Sąd I instancji art. 134 § 1 P.p.s.a., który stanowi, że "Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną". Z przepisu tego wynika, że rozpatrujący sprawę Sąd - nie jest w żadnym zakresie ograniczony zarzutami skargi, Sąd zawsze jest jednak związany granicami sprawy w której skarga została wniesiona i nie może swoimi ocenami prawnymi "wkraczać" w sprawę nową w stosunku do tej, która była albo powinna być przedmiotem postępowania przed organami administracji i wydanych w nim aktów (patrz: J.P.Tarno - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Komentarz, Wyd. LexisNexis W-wa 2006 , s.29 ). Granice tej bowiem sprawy administracyjnej, która została zaskarżona, wyznaczają zakres sądowej kontroli o której stanowi art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153,poz. 1269 ze zm.). Stanowisko to znajduje pełne potwierdzenie również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. w wyroku z 17 października 2006 r. sygn. akt I FSK 820/2005 -publ. Lex nr 263053).

Przepis art. 134 § 1 P.p.s.a. odzwierciedla podstawową konstytucyjną kompetencję sądów administracyjnych pierwszej instancji, którą stanowi kontrola działalności organów administracji. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, a art. 3 § 2 P.p.s.a., określa jakie akty i czynności (lub brak działania) organów administracji stanowią przedmiot tej kontroli. Dlatego też w art. 134 § 1 P.p.s.a. podkreślono, że wojewódzkie sądy administracyjne, odmiennie niż ma to miejsce w przypadku Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 183 § l zdanie pierwsze P.p.s.a.), nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, mają natomiast obowiązek rozstrzygać w granicach danej sprawy. Z przepisu tego wynika, że zakres sądowej kontroli wyznacza przedmiot danej sprawy administracyjnej, wyprowadzany z podstawy prawnej rozstrzygnięcia i poza ten zakres sąd administracyjny pierwszej instancji nie ma prawa wyjść. Natomiast w ramach przedmiotu danej sprawy sąd ma obowiązek dokonać wszechstronnej kontroli legalności zaskarżonego aktu lub czynności, bez względu na treść skargi, powołaną w niej postawę prawną i zawarte w niej zarzuty i wnioski.

Zarzut naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a - autor skargi kasacyjnej uzasadnił tym, że Sąd I instancji rozstrzygnął w przedmiocie nie objętym zaskarżoną decyzją ("o odmowie wznowienia postępowania w podatku od nieruchomości..."), a jednocześnie Sąd ten zaniechał rozstrzygnięcia w przedmiocie objętym zaskarżeniem (tj. "odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości...").

Granice sprawy, którą powinien był skontrolować Sąd I instancji, wyznaczał przedmiot zaskarżonej decyzji SKO w P. z dnia 20 stycznia 2006 r. nr [...], utrzymującej w mocy rozstrzygnięcie Burmistrza Miasta i Gminy O., który decyzją z 13 października 2005 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości oraz umorzenia postępowania w zakresie wniosku o zaniechanie poboru podatku. Tymczasem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, pomimo prawidłowego zarejestrowania skargi R. J. pod sygn. akt I SA/Po 301/06 -jako skargi na decyzję [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości oraz umorzenia postępowania w zakresie wniosku o zaniechanie poboru podatku, rozstrzygając wyrokiem z dnia 21 listopada 2006 r. skargę na ww. decyzję [...] z 20 stycznia 2006 r. - uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza MiG O. z dnia 13 października 2005 r. nr [...] - orzekając: "w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w podatku od nieruchomości i umorzenia postępowania w zakresie wniosku o zaniechanie poboru podatku".

Zasadnie w tej sytuacji - autor skargi kasacyjnej podnosi zarzut naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. - rozstrzygnięcia poza granicami sprawy, bowiem przedmiot rozstrzygnięcia Sądu I instancji jest inny niż zakres przedmiotowy decyzji, której dotyczyła wniesiona do sądu skarga. O wyjściu - przez orzekający w sprawie Sąd I instancji - poza granice zaskarżonej sprawy, świadczy nie tylko określony w sentencji wyroku przedmiot, ale całe uzasadnienie, którego treść koncentruje się na krytyce organów w nieprawidłowym ustaleniu zakresu żądania strony i merytorycznych wywodach - w całości poświęconych "wznowieniu postępowania" (zamiast odmowie stwierdzenia nadpłaty). Sąd I instancji - jak słusznie podnosi autor skargi kasacyjnej - pominął całkowicie faktyczny przedmiot decyzji, której dotyczyła skarga ("odmowy stwierdzenia nadpłaty...."), skutkiem czego było nie tylko rozstrzygnięcie poza granicami sprawy, ale też zaniechanie rozstrzygnięcia co do zaskarżonego przedmiotu, którego dotyczyła zawisła przed tym Sądem sprawa.

Krytyczne uwagi, jakie Sąd kieruje do organów, zarzucając im nieprawidłowe odczytanie wniosku strony, odnieść należałoby właśnie do Sądu, który pomimo, że posiadał wiedzę o dwóch zawisłych przed tym sądem sprawach (akta sądowe: K-7 i K-13 i K-34 - oświadczenie strony w protokole rozprawy) i umorzenia przez ten właśnie Sąd sprawy (o sygn. akt I SA/Po 302/06) w przedmiocie "wznowienia postępowania" na skutek cofnięcia przez stronę skargi - bezpodstawnie, przedmiot tamtej (prawomocnie umorzonej) sprawy przenosi do zupełnie innego postępowania w sprawie o sygn. akt I SA/Po 301/06 co skutkowało ewidentnie wadliwym rozstrzygnięciem, naruszającym normę z art. 134 § 1 P.p.s.a. Nie może być żadnych wątpliwości, że już tylko z tej przyczyny, zaskarżony tu skargą kasacyjną wyrok WSA w Poznaniu z dnia 21 listopada 2006 r. sygn. akt I SA/Po 301/06 należało uchylić.

Z naruszeniem ww. art. 134 § 1 P.p.s.a. koresponduje kolejny zarzut skargi kasacyjnej - naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c ustawy procesowej, bowiem to naruszenie określonych przepisem art. 134 § 1 P.p.s.a. "granic danej sprawy", skutkowało nieuzasadnionym uchyleniem decyzji obu instancji z powołaniem się na podstawę prawną z art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c Prawa o postępowaniu przed sądami (...). Podobna zależność dotyczy zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. (o czym poniżej). Prawidłowo należało więc postawić w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 134 § 1 i art. 141 § 4 P.p.s.a. (oba) w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c P.p.s.a. Jednakże wadliwość ta nie stanowiła przeszkody w ocenie tego zarzutu, bowiem z argumentacji uzasadnienia wynika ewidentnie, że naruszenie przez Sąd I instancji norm z art. 134 § 1 i art. 141 § 4 P.p.s.a. - skutkowało nieuzasadnionym uchyleniem rozstrzygnięć organów na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c P.p.s.a.

Kolejny zarzut skargi kasacyjnej - dotyczy naruszenia art . 141 § 4 P.p.s.a., który to przepis stanowi, że "uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania". Analiza treści uzasadnienia wyroku potwierdza zasadność tego zarzutu. Sąd bowiem nie dość, że odniósł się do "wznowienia postępowania", które nie było objęte przedmiotem sprawy poddanej kontroli Sądu, to odniósł naruszenie przepisów - jakich się dopatrzył, jedynie do tak wadliwie określonego przez siebie przedmiotu postępowania. Wyrok, poza lapidarnym sformułowaniem na str. 3 wyroku, cyt." Skarga jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja jak i całe postępowanie przed organem I i ll-ej instancji narusza obowiązujące przepisy prawa. Jest również przykładem w jaki sposób postępowanie podatkowe nie powinno być prowadzone przez organ I jak i ll-ej instancji", nie zawiera żadnego odniesienia się do przepisów prawa które stanowiły podstawę wydanych przez organy podatkowe (obu instancji) decyzji, będącej przedmiotem skargi. Trafnie podnosi więc autor skargi kasacyjnej, że z naruszeniem art. 141 § 4 P.p.s.a. - Sąd nie tylko nie wskazał przepisów i nie odniósł się do przedmiotu rozstrzygnięcia (decyzji w sprawie odmowy stwierdzenia nadpłaty...), którego dotyczyła skarga, ale też nie zawarł w żadnym (chociażby wadliwym) zakresie - wytycznych do dalszego postępowania w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny, uznał podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 134 § 1 i art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c P.p.s.a. za uzasadnione, co na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. skutkowało również uwzględnieniem zawartych w niej wniosków przez uchylenie w całości zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 listopada 2006 r. sygn. akt I SA/Po 301/06 i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpatrzenia. O kosztach postępowania kasacyjnego nie postanowiono, z uwagi na brak w skardze kasacyjnej wniosku w tym zakresie.