Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 742/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 10 i art. 11 ust. 3
journal: Dz.U. 2018 poz 701
law: Rozporządzenie Miniistra Finansów z dnia 20 grudnia 2013 r. w sprawie zwolnień od podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania tych  zwolnień - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska Sędziowie sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.) asesor WSA Anna Sidorowska-Ciesielska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą [...] na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie zaopiniowania zgłoszenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2018 r. nr [...], mocą którego negatywnie zaopiniowano zgłoszenie uznania porektyfikatu oraz olejów fuzlowych za produkty uboczne, wytwarzanych przez [...] S.A. z siedzibą przy ul. [...] , [...] [...].

Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan sprawy.

Marszałek Województwa [...] pismem z [...] września 2018 r. nr [...] zwrócił się do [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska o wyrażenie opinii w sprawie wniosku złożonego przez [...] S.A. dotyczącego zgłoszenia uznania porektyfikatu oraz olejów fuzlowych powstających w procesie produkcji alkoholu etylowego za produkty uboczne.

We wniosku wskazano, że przedmiotem przewidzianym do uznania za produkt uboczny są oleje fuzlowe (w ilości 200 000 l/rok), stanowiące uboczne składniki procesu fermentacji alkoholowej oraz porektyfikat (w ilości 1 000 000 l/rok), który stanowią przedgony i niedogony, będące produktem ubocznym fermentacji alkoholowej, zbierane w końcowych etapach destylacji zacieru podczas produkcji spirytusu surowego. Miejscem ich wytwarzania jest zakład zlokalizowany w [...] przy ul. [...]. W zakładzie tym strona prowadzi działalność w zakresie:

1) produkcji alkoholu etylowego w ilości rocznej do 16 000 000 litrów 100% alkoholu;

2) skażania alkoholu etylowego w ilości rocznej do 21 000 000 litrów 100% alkoholu;

3) odwadniania alkoholu etylowego w ilości rocznej do 13 000 000 litrów 100% alkoholu (w trakcie wdrażania);

4) oczyszczania alkoholu etylowego w ilości rocznej do 9 000 000 litrów 100% alkoholu.

Surowcem do produkcji alkoholu etylowego może być zarówno zboże suche, jak i mokre. W zależności od dostępności surowców produkcja może przebiegać z użyciem następujących składników:

- zboże suche,

- zboże mokre,

- zboże suche + zboże mokre,

- zboże suche + melasa,

- zboże suche + zboże mokre + melasa.

We wniosku przedstawiono opis procesu technologicznego produkcji alkoholu, w którym powstaje również porektyfikat i oleje fuzlowe. Ponadto zawarto informacje dotyczące spełnienia warunków, o których mowa w art. 10 ustawy o odpadach, co jest obligatoryjne, aby przedmiot lub substancja mógł zostać uznany za produkt uboczny. Strona poinformowała, że w przypadku olejów fuzlowych i porektyfikatu kryterium "pewności dalszego wykorzystywania" jest spełnione, gdyż:

- przedmiotowe substancje nadają się do dalszego wykorzystywania,

- przedmiotowe substancje są materiałem powszechnie stosowanym w produkcji alkoholu,

- wykorzystanie tych substancji w procesie produkcji alkoholu odbywa się bez konieczności dalszego przetwarzania – wprost z gorzelni produkty te są przekazywane do innej gorzelni.

We wniosku strona poinformowała także, że porektyfikat i oleje fuzlowe pochodzące z procesu produkcji alkoholu etylowego ssą materiałem powszechnie stosowanym w produkcji alkoholu jako surowiec bez dodatkowej obróbki i przetwarzania. Ponadto są one produkowane jako integralna część procesu produkcyjnego, ponieważ jako pozostałość procesu fermentacji alkoholowej są w nierozerwalny (nieodłączny, integralny) sposób związane z głównym procesem produkcyjnym. We wniosku strona zawarła również informację, że porektyfikat i oleje fuzlowe spełniają wszystkie istotne wymagania, w tym prawne, w zakresie produktu, ochrony środowiska oraz życia i zdrowia ludzi, dla określonego ich wykorzystywania, a wykorzystywanie to nie doprowadzi do ogólnych negatywnych oddziaływań na środowisko, życie lub zdrowie ludzi. Potwierdzają to liczne badania naukowe oraz istniejące i funkcjonujące na świecie gorzelnie, w których produkty te są stosowane jako surowiec do produkcji alkoholu. Strona poinformowała także, że oleje fuzlowe i porektyfikat powstające w procesie produkcyjnym alkoholu etylowego są nieodzownym produktem ubocznym procesu fermentacji alkoholowej, jednak ich produkcja nie jest celem całego procesu produkcyjnego, polegającego na produkcji etanolu. Do wniosku dołączono list intencyjny z [...] czerwca 2018 r. skierowany przez [...] sp. z o.o. sp. j. ul. [...], [...] do [...] S.A. dotyczący zainteresowania długoterminową współpracą w zakresie zakupu alkoholu porektyfikacyjnego jako produktu ubocznego. [...] sp. z o.o. sp. j. wyraża gotowość do kontynuowania współpracy z [...] S.A. w kolejnych latach, oceniając pozytywnie dotychczasową współpracę. Zgodnie z informacją zawartą w niniejszym dokumencie stanowi on wyraz intencji stron do dalszej, ścisłej współpracy i nie tworzy żadnych zobowiązań, w szczególności nie może stanowić podstawy jakichkolwiek roszczeń.

Rozpoznając powyższy wniosek, [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia [...] września 2018 r. negatywnie zaopiniował zgłoszenie uznania porektyfikatu oraz olejów fuzlowych za produkty uboczne, wytwarzanych przez [...] S.A.

W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że nie zostały spełnione wszystkie warunki, o których mowa w art. 10 ustawy o odpadach, gdyż dalsze wykorzystywanie porektyfikatu i olejów fuzlowych nie jest pewne. Po przeprowadzeniu odzysku alkoholu etylowego z powyższych substancji nadal pozostanie porektyfikat i oleje fuzlowe, czyli odpad zawierający wymienione substancje chemiczne. W zgłoszeniu nie wskazano, jakie będzie dalsze postępowanie z przedmiotowymi substancjami. Wątpliwe jest także, czy po ponownym ich wykorzystywaniu nie nastąpi zmiana składu i struktury chemicznej. Do wniosku nie dołączono badań olejów fuzlowych i porektyfikatu w zakresie zawartości w nich substancji szkodliwych, m.in. metanolu, alkoholu izoamylowego lub akroleiny, która powodować może niespełnienie warunku, o którym mowa w art. 10 pkt 4 ustawy o odpadach. W ocenie Wojewódzkiego Inspektora potwierdzenie spełnienia wymagań w zakresie ochrony środowiska, a także pewności dalszego wykorzystywania zawarte we wniosku strony jest zbyt ogólne. Nie wskazano w nim konkretnych badań naukowych czy nazwy gorzelni, w których substancje te są stosowane jako substrat do odzysku alkoholu.

Na powyższe postanowienie [...] S.A. złożyła zażalenie, w którym podniosła, że przepisy art. 11 ust. 3 ustawy o odpadach nie wskazują na obligatoryjny obowiązek dołączania umów lub wyników badań, lecz wskazują wyłącznie na możliwość ewentualnego wykorzystania przedmiotowych dowodów. Strona wypełniła wymagania zawarte w tym przepisie przez przedstawienie innych dowodów, w tym listu intencyjnego.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska przed rozpoznaniem zażalenia pismem z [...] grudnia 2018 r. zawiadomił stronę w trybie art. 10 § 1 kpa o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów zgłoszonych żądań, w terminie siedmiu dni. Strona w wyznaczonym terminie nie zgłosiła uwag w sprawie.

Wobec powyższego Główny Inspektor Ochrony Środowiska postanowieniem będącym przedmiotem skargi, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska i przychylił się do argumentów podniesionych przez Wojewódzkiego Inspektora dotyczących braku udowodnienia spełnienia warunków, o których mowa w art. 10 pkt 1 i 4 ustawy o odpadach. Główny Inspektor Ochrony Środowiska stwierdził, że przywołana we wniosku powszechność stosowania olejów fuzlowych i porektyfikatu w procesie produkcji alkoholu oraz dołączony do zgłoszenia list intencyjny nie może stanowić jednoznacznego dowodu, że dalsze wykorzystywanie przedmiotowych substancji jest pewne. List intencyjny nie jest umową, która określa wzajemne zobowiązania, prawa i obowiązki stron, a jedynie informacje o chęci podjęcia ewentualnej współpracy. Potwierdzeniem tego jest zawarta w nim klauzula, zgodnie z którą przedmiotowy dokument nie tworzy żadnych zobowiązań oraz nie może stanowić podstawy jakichkolwiek roszczeń. List dotyczy jedynie zainteresowania kupnem alkoholu porektyfikacyjnego, a nie olei fuzlowych, ponadto nie zawarto w nim informacji o dalszym planowanym sposobie ich wykorzystywania.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że strona istotnie nie udowodniła w sposób wyczerpujący, że wykorzystanie olejów fuzlowych i porektyfikatu do produkcji alkoholu nie spowoduje negatywnego oddziaływania na środowisko, życie lub zdrowie ludzi, m.in. przez możliwość powstania substancji o zmienionym składzie chemicznym, co nie zostało przez stronę zbadane w sposób, o którym mowa w art. 11 ust. 3 ustawy o odpadach. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy przytoczył fragment z literatury: M. Stanisz, E. Sapińska, K. Pielech-Przybylska, Charakterystyka zanieczyszczeń występujących w spirytusach surowych, Zeszyty Naukowe Politechniki Łódzkiej 2009, nr 1058, s. 105-121 i stwierdził, że w zgłoszeniu strona nie przedstawiła wyników badań w zakresie zawartości w wymienionych substancjach szkodliwych związków, o których mowa w zacytowanej literaturze. Konstrukcja przepisów art. 11 ust. 3 ustawy o odpadach stanowi o obligatoryjności dołączenia do zgłoszenia uznania przedmiotu lub substancji za produkt uboczny dowodów potwierdzających spełnienie warunków, o których mowa w art. 10 oraz szczegółowych wymagań, o ile zostały określone. Powyższe dokumenty są konieczne w celu umożliwienia rozpatrzenia całokształtu materiału pod kątem wypełnienia przez dany przedmiot lub substancję kryteriów, o których mowa w art. 10 pkt 1 i 4 ustawy o odpadach. W zażaleniu strona poinformowała, jako dowód załączając wyniki badań składu alkoholu stanowiącego ostateczny produkt z gorzelni, że produkt ten zawiera alkohol etylowy i pozostałości w postaci fuzli i innych dodatków (w ilości ok. 237 g/hl). W jej ocenie więc, jako dopuszczone składniki napojów alkoholowych, nie mogą być one szkodliwe dla zdrowia człowieka. Organ odwoławczy podał, że nie neguje tego stanowiska strony, jednakże w przedmiotowym wniosku brak jest informacji, czy wytworzone przez nią oleje fuzlowe i porektyfikat, mające zostać potencjalne przekazane do kolejnej gorzelni w celu wykorzystania jako substrat do produkcji alkoholu, mogą ulegać pewnym przemianom chemicznym z uwagi na kilkukrotne ich wykorzystanie w tym samym procesie, a tym samym nabywać właściwości szkodliwych dla zdrowia człowieka. Brak jest także wyników badań na zawartość szkodliwych substancji, o których mowa powyżej. Tym samym, z uwagi na niespełnienie kryteriów, o których mowa w art. 10 ustawy o odpadach, nie można uznać porektyfikatu i olejów fuzlowych jako produktów ubocznych.

Powyższe postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska stało się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez [...] S.A. z siedzibą w M., w której zarzuciła organowi naruszenie podstawowych zasad wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 79a kpa, gdyż strona nie została wezwana do przedłożenia jakichkolwiek dodatkowych wyjaśnień lub dowodów, przez co postanowienie powinno zostać wyeliminowane z obiegu prawnego.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o oddalenie skargi, szczegółowo odnosząc się do zarzutów skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest niezasadna.

Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.), sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Stosownie do art. 1 tej ustawy sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności wydanego aktu lub czynności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, stosownie do treści art. 134 § 1 powołanej ustawy.

Sąd poddał zaskarżone postanowienie kontroli merytorycznej, po przeprowadzeniu której doszedł do wniosku, że nie narusza ono prawa, a podniesione w skardze zarzuty są chybione. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie stanowi po pierwsze rezultat prawidłowych ustaleń faktycznych związanych bezpośrednio z okolicznościami istotnymi z punktu widzenia prawa procesowego, po drugie przy jego wydaniu organ nie uchybił jakimkolwiek zasadom i przepisom postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, po trzecie – postanowienie to jest rezultatem prawidłowego zastosowania przepisów prawa procesowego, i w końcu po czwarte – organ przeprowadził prawidłową wykładnię zastosowanych przepisów postępowania.

W przedmiotowej sprawie skarżąca Spółka przedłożyła Marszałkowi Województwa [...] zgłoszenie uznania porektyfikatu oraz olejów fuzlowych za produkty uboczne, powstające z procesu produkcji alkoholu etylowego. Zgłoszenie zostało dokonane w trybie art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2019 r. poz. 701 z późn. zm.).

W zakresie uznania danego produktu za produkt uboczny zastosowanie znajduje powołana ustawa o odpadach. W obowiązującym porządku prawnym nie ma obecnie konkretnych uregulowań prawnych dotyczących możliwości zakwalifikowania pozostałości powstających z procesu produkcji alkoholu etylowego jako produktu ubocznego. Obecne uregulowania nie pozwalają również na formułowanie kategorycznych twierdzeń w zakresie takiej kwalifikacji odnośnie pozostałości z procesu produkcji alkoholu etylowego. Wymaga ona wnikliwej analizy konkretnego przypadku, co spoczywa na organach administracji. W ustawie o odpadach znajduje się definicja odpadu i produktu ubocznego.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach, odpad - to każda substancja lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Stosownie do art. 10 tej ustawy, przedmiot lub substancja, powstające w wyniku procesu produkcyjnego, którego podstawowym celem nie jest ich produkcja, mogą być uznane za produkt uboczny, niebędący odpadem, jeżeli są łącznie spełnione następujące warunki:

1) dalsze wykorzystywanie przedmiotu lub substancji jest pewne;

2) przedmiot lub substancja mogą być wykorzystywane bezpośrednio bez dalszego przetwarzania, innego niż normalna praktyka przemysłowa;

3) dany przedmiot lub substancja są produkowane jako integralna część procesu produkcyjnego;

4) dana substancja lub przedmiot spełniają wszystkie istotne wymagania, w tym prawne, w zakresie produktu, ochrony środowiska oraz życia i zdrowia ludzi, dla określonego wykorzystania tych substancji lub przedmiotów i wykorzystanie takie nie doprowadzi do ogólnych negatywnych oddziaływań na środowisko, życie lub zdrowie ludzi.

Z powyższego wynika, że produkt uboczny nie jest odpadem. Zarówno odpad jak i produkt uboczny są przedmiotem lub substancją. Odpad może być pozostałością procesu produkcyjnego (ale nie tylko), a produkt uboczny zawsze jest pozostałością procesu produkcji, której celem nie jest jego produkcja. Koncentrując się na istotnej dla sprawy pozostałości procesu produkcyjnego uznać należy, że cechą zasadniczą pozwalającą na odróżnienie odpadu od produktu ubocznego jest pozbycie się ich. Odpad jest bowiem przedmiotem lub substancją, którego/ej posiadacz się pozbywa, zamierza się pozbyć lub, do którego/ej pozbycia się jest zobowiązany. Natomiast produkt uboczny jest przedmiotem lub substancją, którego dalsze wykorzystanie jest pewne. Ustawodawca mając na uwadze przede wszystkim ostrożne obchodzenie się z pozostałościami poprodukcyjnymi, ochroną środowiska, życia i zdrowia ludzi nie zezwala na swobodne dysponowanie pozostałościami poprodukcyjnymi. Zasadniczo traktuje je jako odpady. Z uwagi jednak na fakt, że pozostałości poprodukcyjne mogą być bez szkody dla chronionych wartości środowiskowych, zdrowotnych ponownie wykorzystane, ustawodawca dopuścił w ściśle określonych wypadkach uznanie ich nie za odpad, lecz za produkt uboczny. Kryteria te wskazane są w art. 10 ustawy o odpadach i muszą być spełnione łącznie. Brak spełnienia jednej z tych przesłanek powoduje, że dana pozostałość procesu produkcyjnego jest odpadem, a nie produktem ubocznym. Zasadniczo, jak już wyżej wspomniano produktem ubocznym może być jedynie przedmiot lub substancja, która powstaje w wyniku procesu produkcyjnego, ale nie jest jego celem (art. 10 zdanie pierwsze tej ustawy). Nie jest więc przedmiotem lub substancją powstającym/cą celowo w wyniku produkcji czy modyfikacji procesu produkcji. Dalsze wykorzystanie tego przedmiotu lub substancji musi być pewne (art. 10 pkt 1 ustawy o odpadach). Chodzi tu nie tylko o pewność i możliwość technologicznego dalszego wykorzystania, ale również o faktyczne dalsze wykorzystanie. Okoliczności te mogą być wykazane, np. umowami potwierdzającymi wykorzystanie przedmiotów lub substancji do określonych celów lub opisem procesu produkcyjnego, w którym powstaje przedmiot lub substancja i procesu, w którym zostaną one wykorzystane (art. 11 ust. 2 pkt 5 i art. 11 ust. 3 ustawy o odpadach). Jego dalsze wykorzystanie winno nastąpić bezpośrednio bez dalszego przetwarzania, innego niż normalna praktyka przemysłowa (art. 10 pkt 2 tej ustawy), co oznacza, że przedmioty lub substancje winny być dalej wykorzystane w zasadzie w takiej postaci w jakiej powstały. Kolejna niezbędna przesłanka wskazuje na to, by dany przedmiot lub substancja były produkowane jako integralna część procesu produkcyjnego (art. 10 pkt 3 powołanej ustawy). Ta przesłanka zakłada istnienie ciągu produkcyjnego związanego zarówno z powstaniem produktu ubocznego w wyniku procesu, którego nie był celem, jak i przygotowaniem do dalszego pewnego wykorzystania. Ma się to odbywać przy integracji zadań w ramach głównego procesu produkcyjnego, a nie w ramach zupełnie innego, odrębnego od procesu produkcji, w którym przedmiot powstaje. Nie musi się to odbywać u tego samego przedsiębiorcy pod warunkiem, że inny przedsiębiorca wykonuje zadania zintegrowane z procesem produkcji wytwórcy przedmiotu. Ostatnią przesłanką jest wymóg, by dana substancja lub przedmiot spełniały wszystkie istotne wymagania, w tym prawne, w zakresie produktu, ochrony środowiska oraz życia i zdrowia ludzi, dla określonego wykorzystania tych substancji lub przedmiotów i wykorzystanie takie nie doprowadzi do ogólnych negatywnych oddziaływań na środowisko, życie lub zdrowie ludzi.(art. 10 ust. 4 powołanej ustawy). Wykazanie tej okoliczności budzić może najwięcej trudności, szczególnie przy produktach, których właściwości przy określonym zastosowaniu nie są oczywiste, szczególnie jeżeli chodzi o ich wpływ na środowisko, życie i zdrowie ludzi. Przy tej przesłance widoczny jest priorytet, jakim jest ochrona tych wartości. Wystarczy bowiem uznanie, że wykorzystanie produktu doprowadzi do ogólnych negatywnych oddziaływań (a nie ściśle określonych przekroczeniach norm) na środowisko, życie i zdrowie ludzi, a dany produkt nie będzie mógł być uznany za produkt uboczny. Wykazaniu braku takich negatywnych oddziaływań służyć mają, wskazane w szczególności jako dowód w art. 11 ust. 3 ustawy o odpadach wyniki badań wykonanych przez uprawnione podmioty, tj. laboratoria, które mają być dołączone do wniosku, a nie przeprowadzane na wniosek organu.

Procedura dotycząca uznania przedmiotu lub substancji za produkt uboczny uregulowana jest w art. 11 tej ustawy. Zgodnie z nią to wytwórca przedmiotu lub substancji, co do których wnosi o uznanie ich za produkty uboczne jest obowiązany do przedłożenia właściwemu marszałkowi województwa zgłoszenia uznania przedmiotu lub substancji za produkt uboczny. W przepisie art. 11 ust. 2 ustawy o odpadach wskazano wymagania dla takiego zgłoszenia. Są nimi: podanie nazwy podmiotu i siedziby (imię, nazwisko, adres) zgłaszającego, numery NIP i REGON, o ile został nadany, określenie miejsca wytwarzania przedmiotu lub substancji przewidzianych do uznania za produkt uboczny, wskazanie przedmiotu lub substancji przewidzianych do uznania za produkt uboczny oraz ich masy, opis procesu produkcyjnego, w którym powstaje przedmiot lub substancja i procesu, w którym zostaną one wykorzystane. Zgodnie z art. 11 ust. 3 tej ustawy do zgłoszenia dołącza się dowody potwierdzające spełnienie warunków, o których mowa w art. 10, oraz szczegółowych wymagań, o ile zostały określone. Dowodami mogą być w szczególności umowy potwierdzające wykorzystanie przedmiotu lub substancji do określonych celów lub potwierdzające właściwości przedmiotu lub substancji wyniki badań, wykonanych przez laboratoria, o których mowa w art. 147a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska.

Na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 11 ust. 6 ustawy o odpadach nie zostały wydane akty prawne w zakresie szczegółowych kryteriów dotyczących uznania przedmiotu lub substancji za produkt uboczny, kierując się względami ochrony środowiska, życia lub zdrowia ludzi. Zauważyć należy, że ustawa o odpadach w zakresie postępowania z art. 11 powyższej ustawy nie odsyła do Kodeksu postępowania administracyjnego w ogóle, ani w zakresie poszczególnych przepisów, jak np. w art. 234 ust. 5 tej ustawy. Nie wyłącza również jego zastosowania, jak to czyni przykładowo w art. 170 ust. 1 tej ustawy. Dokonanie zgłoszenia w trybie art. 11 ustawy o odpadach wszczyna postępowanie administracyjne. Specyfika uregulowań w tym przepisie wskazuje jednak, że postępowanie to doznaje wielu ograniczeń w zakresie stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. To na zgłaszającym ciąży prawidłowe dokonanie zgłoszenia i podanie danych wskazanych w art. 11 ust. 2 i 3 ustawy o odpadach. Na zgłaszającym ciąży ciężar wykazania, że dany przedmiot lub substancja spełnia warunki do uznania go za produkt uboczny przez przedłożenie dowodów potwierdzających spełnienie warunków, o których mowa w art. 10 tej ustawy oraz szczegółowych wymagań, o ile zostały określone. Ustawodawca wskazał, że o ile będą składane wyniki badań potwierdzające właściwości danego przedmiotu winny być one dokonane przez ściśle określone w art. 147a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska laboratoria. Zgodnie z art. 147a tej ustawy:

1. Prowadzący instalację oraz użytkownik urządzenia są obowiązani zapewnić wykonanie pomiarów wielkości emisji lub innych warunków korzystania ze środowiska, w tym pobieranie próbek przez:

1) akredytowane laboratorium w rozumieniu ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2019 r. poz. 155) lub

2) certyfikowane jednostki badawcze, o których mowa w art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 25 lutego 2011 r. o substancjach chemicznych i ich mieszaninach (Dz. U. z 2019 r. poz. 1225)

- w zakresie badań, do których wykonywania są obowiązani.

1a. Prowadzący instalację oraz użytkownik urządzenia, posiadający certyfikat systemu zarządzania jakością, mogą wykonywać pomiary wielkości emisji lub innych warunków korzystania ze środowiska, do których wykonania są obowiązani, w tym pobieranie próbek, we własnym laboratorium, pod warunkiem że laboratorium to jest również objęte systemem zarządzania jakością lub jest zapewniony automatyczny pobór prób przy użyciu próbobierni objętej nadzorem metrologicznym.

1b. Przepisów ust. 1 i 1a nie stosuje się do wykonywania pomiarów:

1) ilości pobieranej wody, do których są obowiązani prowadzący instalację oraz użytkownik urządzenia;

2) wielkości emisji, do których jest obowiązana służba radiokomunikacyjna amatorska w rozumieniu art. 2 pkt 37 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. z 2018 r. poz. 1954, 2245 i 2354 oraz z 2019 r. poz. 643, 730 i 1030).

2. Jeżeli prowadzący instalację jest obowiązany do prowadzenia ciągłych pomiarów wielkości emisji, powinien zapewnić możliwość automatycznego ciągłego zapisu wyników przez przyrząd pomiarowy.

Z powyższego wynika, że to na zgłaszającym ciąży obowiązek prawidłowego sporządzenia zgłoszenia i wykazania zasadności swoich twierdzeń, tj. obalenia domniemania uznania danego produktu lub substancji będącej pozostałością procesu produkcyjnego, którego celem nie było powstanie tego produktu lub substancji za odpad i uznania go za produkt uboczny. Z uwagi na taką konstrukcję nie można uznać, jak twierdzi skarżąca, że organ w tym wypadku jest obligowany zgodnie z ogólnymi zasadami Kodeksu postępowaniu administracyjnego, w tym art. 79a kpa, do wzywania zgłaszającego o dołączenie dodatkowych dowodów potwierdzających spełnienie warunków z art. 10 ustawy o odpadach, czy wskazywania jakie dokumenty czy dowody w danej sprawie winny być złożone. Z uwagi na fakt, że zasięgnięcie opinii wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska właściwego ze względu na miejsce wytwarzania tego przedmiotu lub tej substancji nie jest postępowaniem głównym, lecz postępowaniem wpadkowym, prowadzonym w ramach postępowania głównego, wojewódzki inspektor ochrony środowiska jedynie współuczestniczy w wydaniu decyzji administracyjnej przez marszałka województwa w przedmiocie uznania albo odmowy uznania przedmiotu lub substancji za produkt uboczny, poprzez wydanie opinii. Organ opiniujący zgłoszenie nie prowadzi postępowania dowodowego, lecz wydaje opinię na podstawie materiału dowodowego jakim dysponuje w oparciu o dostarczone przez wnioskodawcę dokumenty a przekazane mu przez marszałka województwa do zaopiniowania.

Na wojewódzkim inspektorze ochrony środowiska ciąży więc jedynie obowiązek dokonania analizy pod kątem ustalenia czy przekazane mu przez marszałka województwa dokumenty złożone przez wnioskodawcę rzeczywiście potwierdzają, że dany produkt lub substancja mogą być uznane za produkt uboczny. Nie można bowiem przy specyfice tego postępowania i brzmieniu art. 11 ustawy o odpadach uznać, że na wojewódzkim inspektorze ochrony środowiska ciążą dodatkowe obowiązki wskazujące na konieczność informowania czy pouczania strony jakie winna dowody przedłożyć bądź też prowadzenia postępowania dowodowego. Tym bardziej, że ustawodawca w zakresie dowodów jakie winny być do zgłoszenia złożone jest precyzyjny i nawet wskazuje jakie dowody w szczególności winny być do takiego zgłoszenia złożone (umowy, wyniki badań). W art. 11 ust. 3 ustawy o odpadach wyraźnie wskazano, że dowody potwierdzające spełnienie warunków, o których mowa w art. 10, dołącza się do zgłoszenia i nie jest to obowiązek fakultatywny, lecz warunek obligatoryjny wynikający ze sformułowania "dołącza się". Takich dowodów skarżąca do zgłoszenia nie dołączyła. Tym samym nie można uznać, by skarżąca spełniła łącznie wszystkie warunki z art. 10 ustawy o odpadach i wykazała, że porektyfikat i oleje fuzlowe powstające w procesie produkcji alkoholu etylowego spełniają wszystkie istotne wymagania i stanowią produkty uboczne.

Mając na uwadze przedstawione rozważania, stwierdzić należy, że zarzuty skargi jako niezasadne, nie mogły doprowadzić do eliminacji zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego, które odpowiada prawu.

Z powyższych względów Sąd uznał, że skarga jest bezzasadna i na podstawie art. 151 w związku z art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.