Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-08-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 2, art. 35a, art. 64 ust. 1,2, art. 140aa ust. 1, 3 i 4, art. 140 ab ust. 1 pkt 2 i ust. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii IV 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

A. Sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej też jako "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2014 r., nr [...], który utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 5000 złotych za wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii IV.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267) – dalej jako "Kpa", art. 2 ust. 35a, art. 64 ust. 1, 2, art. 140 aa ust. 1, 3, 4, art. 140 ab ust. 1 pkt 2, ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.) – dalej jako "prd", art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 260) – dalej jako "udp".

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym:

W dniu [...] stycznia 2014 r. w miejscowości [...] na drodze krajowej nr [...] zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z dwuosiowego ciągnika siodłowego marki [...] o nr rej. [...] oraz trzyosiowcj naczepy marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem członowym kierował Pan R. B., który wykonywał przejazd z ładunkiem torfu pieczarkowego w workach (ładunek podzielny) w imieniu przedsiębiorcy A. Sp. z o. o. Podczas kontroli stwierdzono, iż przedmiotowy pojazd członowy poruszając się drogą krajową nr [...] przekroczył dopuszczalny nacisk pojedynczej osi napędowej na drodze, na której dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 10 t.

W wyniku zmierzenia i zważenia pojazdu członowego organ I instancji stwierdził następujące naruszenia dopuszczalnych norm:

nacisk pojedynczej osi napędowej pojazdu członowego - 10,15 t (po odjęciu błędu w wysokości 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 0,15 t,

podmiot wykonujący przejazd nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem

nienormatywnym.

W trakcie kontroli nie stwierdzono przekroczenia innych parametrów kontrolowanego pojazdu. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r.

[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] orzekł o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 5000 złotych za wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii IV.

W odwołaniu strona wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji organu I instancji jako wydanej z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego oraz skierowanej do podmiotu nie będącego stroną niniejszego postępowania, a także o umorzenie postępowania. Wskazała, że szczegółowe uzasadnienie odwołania zostanie nadesłane do dnia 15 lipca 2014 r.

Po rozpoznaniu odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] października 2014 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2014 r.

Ponowił ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy stwierdzając, że nie budzi wątpliwości prawidłowość oceny stanu faktycznego.

Wskazał, że przedmiotowym pojazdem członowym przewożono torf pieczarkowy w workach (ładunek podzielny). Jego zdaniem okoliczności faktyczne wynikają niewątpliwie z protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. oraz protokołu z przesłuchania świadka. Ustalając kategorię wymaganego zezwolenia organ kieruje się wymiarami, masą, naciskami osi pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I-VII oraz drogi, po których pojazdy te mogą się poruszać. Powyższe warunki zostały określone przez ustawodawcę w załączniku nr 1 do prd. Następnie organ dokonuje wyboru kategorii zezwolenia, której posiadanie zwalniałoby stronę postępowania z konsekwencji prawnych wynikającymi z treści art. 140ab ust. 1 prd. Przy dokonywaniu kwalifikacji kategorii zezwolenia bez znaczenia jest okoliczność w postaci podzielności ładunku. Stosownie bowiem do treści art. 140ab ust. 2 prd w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.

Organ ustalając kategorię zezwolenia, którą powinna legitymować się strona postępowania kieruje się następującymi kryteriami. Po pierwsze, rodzajem drogi na której stwierdzono nienormatywność pojazdu. Eliminowane są te kategorie zezwoleń, które nie mogłyby zostać przyznane na przejazd po drodze, na której stwierdzono naruszenie. Po drugie, rodzajem parametrów normatywnych pojazdów, od spełnienia których ustawodawca uzależnił uzyskanie zezwolenia. Parametr}' tego rodzaju nie mogą być przekroczone, co oznacza, że w tym zakresie muszą być normatywne. Przy ich wyodrębnieniu posłużono się zwrotem "nie większe od dopuszczalnych". Organ zatem bada, spośród kategorii zezwoleń odpowiadającej drodze, na której stwierdzono naruszenie, parametry normatywne pojazdu, eliminując następnie te kategorie zezwoleń, które nie spełniają tego rodzaju warunków. Po trzecie, organ kieruje się rodzajem parametrów nienormatywnych pojazdów, od spełnienia których ustawodawca uzależnił uzyskanie zezwolenia. Parametry tego rodzaju mogą zostać przekroczone, ale jedynie do górnej granicy określonej przepisami prawa. Przy ich wyodrębnieniu posłużono się zwrotem np. "o szerokości nie przekraczającej 3,2 m", "o długości nie przekraczającej 23 m dla zespołu pojazdów, "o wysokości nieprzekraczającej 4,3 m", "o rzeczywistej masie całkowitej nieprzekraczającej 60 t", "o naciskach osi nieprzekraczających wielkości przewidzianych dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t". Kolejną czynnością jest zatem zakwalifikowanie przekroczonego parametru do kategorii zezwolenia, dla której możliwe byłoby jego uzyskanie i które nie przekraczałoby maksymalnych, ściśle określonych wielkości dla danej kategorii zezwolenia.

Organ odwoławczy wskazał, że miejsce ważenia legitymuje się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia [...] listopada 2013 r., który zatwierdza stanowisko do ważenia pojazdów. Pojazd został zważony przy pomocy nieautomatycznych wag przenośnych do pomiarów statycznych typu SA W 10C o nr fabrycznych [...]. Obie wagi legitymowały się w chwili kontroli ważnymi świadectwami legalizacji ponownej, wydanymi przez Dyrektora Obwodowego Urzędu Miar w [...] z terminami ważności do 30 czerwca 2014 r. Powyższe dokumenty zostały okazane kierowcy przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Pojazd członowy zważono jednokrotnie, kierowca nie wnosił o ponowne ważenie.

Zdaniem organu, zgromadzony materiał dowodowy w sposób pełny odzwierciedla ustalony w rozpatrywanej sprawie stan faktyczny. Wynika z niego, że doszło do naruszenia obowiązku w zakresie posiadania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Odnosząc się do zarzutów strony na wstępie wskazał, że skarżąca w odwołaniu z dnia 26 czerwca 2014 r. wskazała, że jego szczegółowe uzasadnienie zostanie nadesłane do dnia 15 lipca 2014 r. Stwierdził, że do dnia wydania niniejszej decyzji strona nie nadesłała jednak żadnego pisma dotyczącego przedmiotowej sprawy.

Organ odwoławczy stwierdził, że nie dopatrzył się przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego na podstawie 140aa ust. 4 prd. Strona także nie dostarczyła takich dowodów, z których wynikałoby wyłączenie jej odpowiedzialności za brak zezwolenia, w oparciu o regulację art. 140aa ust. 4 prd. Według art. 140aa ust. 4 prd nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot, o którym mowa w ust. 3 pkt 1:

dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem,

nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub

rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna.

Stwierdził, że drogi krajowe nr [...] w miejscowości [...] zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t, zostały zaliczone do kategorii dróg po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t. Podmioty wykonujące przejazdy mają obowiązek przestrzegania nakazów płynących z normy prawnej określonej w art. 61 prd., iż ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu. Przepis ten nie określa sposobów działania jakie powinny podejmować osoby odpowiedzialne za załadunek, lecz określa do jakiego załadunku nie można dopuścić.

Nie dostosowanie się do nich przesądza o braku należytej staranności jak również o wpływie na powstałe naruszenie, bowiem świadczy o nieprzestrzeganiu zbioru zasad, którymi powinien kierować się podmiot wykonujący przejazd, aby do naruszenia nie doszło. Sposób doboru określonych środków (stworzenie własnych procedur załadunku, szczegółowa organizacja pracy, kształtowanie stosunków zobowiązaniowych z pozostałymi uczestnikami obrotu prawnego, ustalanie trasy przejazdu) jest kwestią indywidualną, a ustawodawca nie narzuca w tym względnie gotowych rozwiązań. Z tych względów, to w gestii podmiotu wykonującego przejazd jest takie zorganizowanie przejazdu i czynności towarzyszących przejazdowi, aby mając na względzie treść wynikających z przepisów prawa obowiązków nie narazić samego siebie na sankcje administracyjne, które są konsekwencją ich naruszenia.

Uznał, że skarżący powyższego nie dochował. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w zawiadomieniu z dnia 14 stycznia 2014 r. pouczył stronę o treści art. 5 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2011 r. Nr 222, poz. 1321), którego treść odpowiada obowiązującemu obecnie art. 140aa ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz wezwał ją do wskazania ewentualnych okoliczności sprawy i złożenia wszechstronnych, popartych dowodami wyjaśnień wskazujących, .że podmiot wykonujący przejazd nie miał wpływu na powstanie naruszenia.

Ocenił, że strona w toku postępowania, ani na etapie odwoławczym nie przedstawiła dowodów wskazujących, że dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz nie miała wpływu na powstanie naruszenia. Zdaniem organu odwoławczego mając na uwadze powyższe regulacje prawne oraz treść zgłaszanych przez stronę wyjaśnień w przedmiotowej sprawie nie zachodzi możliwość uwolnienia się podmiotu wykonującego przejazd od odpowiedzialności, gdyż brak wpływu na powstanie naruszenia musi realnie zaistnieć. Nie wystarczy tylko zakwestionować swojej odpowiedzialności.

W skardze złożonej na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący domagał się::

1. uchylenia decyzji administracyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego podtrzymującą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] nr [...] z [...] czerwca 2014r., wydanej z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz procesowego, w szczególności opierającej się na braku zasadności prowadzenia postępowania administracyjnego jak i nie dopełnienia obowiązków

2. uchylenie decyzji administracyjnej [...]Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] nr [...] z [...] czerwca 2014r jako dokumentu skierowanego do podmiotu nie będącego stroną niniejszego postępowania .

3. umorzenie niniejszego postępowania administracyjnego.

Zarzucił, że w dniu 10.07.2014r. za pośrednictwem [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (w celu ustosunkowania się do argumentów) na ręce Głównego Inspektora Transportu Drogowego przesłał uzasadnienie odwołania od decyzji, co potwierdził uzasadnieniem do odwołania od decyzji z dnia [...] czerwca 2014r. (strona z książki nadania poz. 44 potwierdzająca nadanie w/w uzasadnienia).

Organ poinformował o przedłużeniu postępowania do dnia 24 października 2014r. z powodu dużego skomplikowania sprawy. W dniu [...] października 2014r. nie dotrzymując ustawowego terminu organ wydał decyzję podtrzymującą decyzję organu pierwszej instancji przytaczając te same argumenty, co organ pierwszej instancji, nie odniósł się do uwag wniesionych w uzasadnieniu do odwołania. Jako powód organ drugiej instancji podał fakt nie otrzymania uzasadnienia do odwołania strony, co stoi w sprzeczności z faktami.

Zarzucił, organ drugiej instancji całkowicie zignorował aspekty podniesione w uzasadnieniu do odwołania od decyzji [...] z dnia [...] czerwca 2014r. stąd podtrzymał je w całej rozciągłości. Zostały całkowicie przez Organ II instancji pominięte, stanowi to jasne naruszenie art. 6, 7 i 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.)

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Ponownie wskazał, iż do chwili wydania zaskarżonej decyzji strona nie uzupełniła odwołania z dnia 26 czerwca 2014 r., na co wskazywano już w decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2014 roku, poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jednolity Dz. U z 2012 roku, poz. 270, z późn. zm.; zwaną dalej "p.p.s.a.").

Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (1a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (1b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (1c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyń określanych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa.

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu narusza prawo procesowe w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcie.

W myśl zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 i skonkretyzowanej art. 77 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, zobowiązane są w sposób wyczerpujący nie tylko zebrać, ale i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Należy jednak mieć na względzie, że celem powyższego jest dokonanie ustaleń, pozwalających na prawidłowe zastosowanie prawa materialnego. Tym samym to normy prawa materialnego decydują o tym, jakie fakty mają znaczenie dla sprawy, wyznaczają zakres ustaleń faktycznych koniecznych do jej załatwienia. Chodzi więc o fakty mające obiektywnie znaczenie dla załatwienia sprawy. Te same obowiązki spoczywają na organie odwoławczym, który co do zasady ponownie rozpoznaje sprawę i ma obowiązek wyjaśnienia stronie, dlaczego nie uwzględnił argumentów odwołania. A w niniejszej sprawie dotyczy to uzasadnienia tego odwołania, które jak twierdzi strona zostało organowi doręczone w terminie i pominięte.

Odnosząc się bowiem do zarzutów strony organ na wstępie wskazał, że skarżąca w odwołaniu z dnia 26 czerwca 2014 r. wskazała, że jego szczegółowe uzasadnienie zostanie nadesłane do dnia 15 lipca 2014 r. Także w odpowiedzi na skargę uznał, że do dnia wydania decyzji strona nie nadesłała żadnego pisma dotyczącego przedmiotowej sprawy.

W konsekwencji organ odwoławczy stwierdził, że nie dopatrzył się przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego na podstawie 140aa ust. 4 prd na tej tylko podstawie, że strona nie dostarczyła takich dowodów, z których wynikałoby wyłączenie jej odpowiedzialności za brak zezwolenia, w oparciu o regulację art. 140aa ust. 4 prd. Według art. 140aa ust. 4 prd nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot, o którym mowa w ust. 3 pkt 1:

a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem,

b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub

2) rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna.

W ocenie Sądu, powyższe okoliczności nie zostały w sposób należyty ocenione, a rozpoznanie odwołania nastąpiło przed jednoznacznym wyjaśnieniem okoliczności, czy strona faktycznie w dniu [...] lipca 2014r. złożyła uzasadnienie odwołania. Ze złożonego zpo tej korespondencji wynika, że powyższego obowiązku dopełniła, a sprawa nie została należycie wyjaśniona.

Z art. 61 ustawy - Prawa o ruchu drogowym wynika wprost, że przewożony ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu. Do nałożenia kary w określonej ustawą wysokości upoważnia jednak uzyskanie takich wyników ważenia pojazdu, które nie budzą wątpliwości. Zakres odpowiedzialności przewoźnika za popełnione naruszenia przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, czy dopuszczalnych nacisków ładunku na poszczególne osie pojazdu ustawodawca przekłada na wysokość kary pieniężnej, uzależniając ją od wyników ważenia. Z tego względu, w ocenie Sądu, wszelkie ustalenia faktyczne w zakresie wyników ważenia nie mogą budzić żadnych wątpliwości w zakresie prawidłowości ich przeprowadzenia. Jest to bowiem zasadniczy dowód stanowiący podstawę odpowiedzialności administracyjnej strony w zakresie wysokości nałożonej kary pieniężnej.

Ustanowiony w art. 64 ust. 1 prd obowiązek przewiduje, że ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, albo którego wymiary lub masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia.

Co do zasady art. 4 pkt 25 ustawy Prawo o drogach publicznych wskazuje, że pojazdem nienormatywnym jest pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach niniejszej ustawy, albo którego wymiary i masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach o ruchu drogowym, z wyłączeniem autobusów w zakresie nacisków osi.

Dodać także należy, że wykaz dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t oraz wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, ustalone zostały rozporządzeniami Ministra Infrastruktury z dnia 19 października 2005 r. (odpowiednio: Dz. U. Nr 219, poz. 1860 i poz. 1861). Natomiast drogi inne niż określone na podstawie powyższych przepisów stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t.

Naruszenie zasad poruszania się po drogach z ładunkiem lub naciskami na osie większymi niż dopuszczalne, w przypadku braku zezwolenia, skutkuje dla podmiotu wykonującego transport odpowiedzialnością administracyjną w postaci nałożenia kary pieniężnej. Odpowiedzialność ta została uregulowana we wprowadzonym do ustawy Prawo o ruchu drogowym z dniem 19 października 2012 r. Rozdziale 4, dodanym przez art. 1 pkt 13 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. (Dz.U.2011.222.1321).

Natomiast podstawę nałożenia kary, bądź odstąpienie od niej reguluje art. 140aa:

Ust.1. Za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej.

Ust. 2. Decyzję administracyjną o nałożeniu kary pieniężnej wydaje właściwy ze względu na miejsce przeprowadzanej kontroli organ Policji, Inspekcji Transportu Drogowego, Straży Granicznej, Służby Celnej lub zarządca drogi.

Ust. 3. Karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na:

1) podmiot wykonujący przejazd;

2) podmiot wykonujący inne czynności związane z przewozem drogowym, a w szczególności na organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę, załadowcę lub spedytora, jeżeli okoliczności lub dowody wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w ust. 1.

Ust. 4. Nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot, o którym mowa w ust. 3 pkt 1:

a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem,

b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub

2) rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna.

Uwzględniając treść przywołanej regulacji i z logiki przyjętych na jej gruncie rozwiązań prawnych wynika, że samo stwierdzenie wystąpienia naruszenia przez podmiot wykonujący przejazd, nie stanowi jeszcze wystarczającej podstawy do nałożenia na niego kary pieniężnej. W przypadku nawet, jak na gruncie niniejszej sprawy, uznania odpowiedzialności i nałożenia kary pieniężnej na podmiot wykonujący przejazd - organ administracji musi dokonać pełnej oceny całokształtu okoliczności sprawy i dowodów w niej zgromadzonych, by stwierdzić, że jednoznacznie nie wskazują na to, że podmiot wykonujący przejazd:

a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem,

b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia.

Powyższe oznacza, że w sprawach o nałożenie kary pieniężnej na podstawie art. 140aa ust. 1 prd wnikliwego ustalenia wymagało, czy miał miejsce przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, czy miało miejsce i jakiej wielkości przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej i dopuszczalnych nacisków osi, o których mowa w przytoczonych regulacjach.

W rozpoznawanej sprawie, jak wynika ze stanu faktycznego sprawy niniejszej, ustalenia w postępowaniu administracyjnym poczyniono na podstawie załączonego do akt protokołu kontroli. Skład orzekający w tej sprawie w pełni podziela pogląd, wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2010 r. sygn. akt II GSK 1062/09 (oraz w powołanych w uzasadnieniu tego wyroku orzeczeniach), że dowód z dokumentu urzędowego - jakim jest prawidłowo sporządzony protokół kontroli - ma znaczenie szczególne, bowiem zostaje w nim utrwalony stan rzeczy, jaki kontrolerzy zastali podczas kontroli. Protokół ten - podpisany przez osoby uczestniczące w czynności kontroli, tj. przez inspektorów i kierowcę - stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone.

Po pierwsze, należy podnieść, że w aktach sprawy brak jest odrębnego protokołu z czynności ważenia, który zawierałby jego wyniki. Wprowadzone natomiast bezpośrednio do protokołu kontroli uzyskane wyniki ważenia – na k. 21 i 22 akt adm. Wskazują na wynik dmc 37,20 – przekroczenie 0 t. Tabela z wynikami ważenia uwzględnia następujące dane: zakres odległości pomiędzy osiami, rodzaj osi, rodzaj zawieszenia, ważenie I, ważenie II, po odjęciu 2% zaokrągl. do 0,1 t w górę oraz rubrykę "przekroczenia".

Należy zwrócić uwagę, że pojazd należący do skarżącego poddano jednokrotnemu ważeniu, uzyskując w rubryce "przekroczenia" "O" (zero). W konsekwencji powyższego z protokołu przesłuchania kierowcy w charakterze świadka wynika, że "nie widział" potrzeby skorzystania z ponownego ważenia (k. 24 akt adm.).

Jak słusznie zauważył skarżący w piśmie skierowanym do Sądu, w kolumnie 7 pt. "przekroczenia" – odnośnie wszystkich sprawdzanych osi znajduje się wartość "0" (zero). Podobnie oceniono DMC: "O" (zero). W pozycji 2 odnoszącej się do osi pojedynczej napędowej zawieszenie pneumatyczne wpisano wartość ważenia 10, 45 t, a po odjęciu 2 %i zaokrągleniu (rubryka 7) wpisano 10,15t, a przekroczenie (t) – "O" (zero.)

Dla porównania rzetelności zapisów: w pozycji 5 zmierzono oś potrójną nienapędową pneumatyczną. Wynik ważenia to 7,24 t. Po odjęciu 2 % i zaokrągleniu wpisano wynik 20, 7 t i przekroczenie "0" (zero).

W ocenie Sądu, zapisy te nie są jasne. W sytuacji, kiedy skarżący nie przekroczył DMC pojazdu, niejasne wpisy w protokole budzą wątpliwości. W szczególności, gdy wprowadzone wyniki ważenia nie wykazały przekroczeń dopuszczalnych nacisków na osie, oznacza to wadliwość zebranego w sprawie materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.).

Drugim istotnym mankamentem jest naruszenie przez organ odwoławczy art. 107 § 1 i § 3 k.p.a Zaskarżona decyzja organu I instancji nie podaje uzasadnienia dlaczego, według organu, przekroczenie 0,15 t na pojedynczej osi napędowej wymagało zezwolenia kategorii III-IV, a jego brak stanowił podstawę do wymierzenia kary w wysokości 5000 zł. Oczywiście, na stronie 3 uzasadnienia organu II instancji znajdują się rozważania teoretyczne, czym się kieruje organ ustalając kategorie zezwolenia, ale nie zostały one skonkretyzowane na gruncie stanu faktycznego niniejszej sprawy.

W ocenie Sądu, żeby postawić zarzut braku zezwolenia kat. III-IV, nie są wystarczające ogólne kryteria. Winny być one przełożone – odniesione do ustaleń faktycznych poczynionych w tej konkretnie sprawie.

Podobnie nie wystarczające było wskazanie art. 140 ab ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, bo zastosowana norma nie stanowi rzeczywistej subsumpcji do stanu faktycznego niniejszej sprawy. Reasumując, mimo obszernego uzasadnienia, organ nie wyjaśnił przypisania stronie braku zezwolenia kat. III-IV.

Trzecim, istotnym mankamentem zaskarżonej decyzji, jest jej przedwczesne wydanie, wobec jej wydania przed dołączeniem do akt sprawy uzasadnienia do odwołania. Spowodowało to ten skutek, że organ nie odniósł się do jego argumentów. Strona zastrzegła sobie dołączenie uzasadnienia do odwołania w terminie do [...] lipca 2014r. i dowiodła na rozprawie., że złożyła je na Poczcie Polskiej w dniu 11 lipce 2014r. za pośrednictwem organu I instancji.

Do dnia wydania decyzji przez organ odwoławczy tj. [...] października 2014r. organ I instancji nie przesłał ww. uzasadnienia odwołania organowi odwoławczemu, a ten nie mógł odnieść w pełni do podłożonych dokumentów .

Organ, odnosząc się do tego zarzutu wskazał na pogląd wyrażony w wyrokach NSA: z 7 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2280/11 wskazujący, że "także pomiar DMC przy użyciu 1 pary wag został wykonany w sposób technicznie prawidłowy, zaś algebraiczne zsumowanie wyników poszczególnych pomiarów, przy uwzględnieniu pomniejszeń, jest działaniem prawidłowym. Wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie, ustawienia pomiarów w zależności od typów pojazdów, określono szczegółowo w punkcie 2.5 instrukcji obsługi wagi SAW/Seria II." (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2281/11 oraz z dnia 25 marca 2014 r., sygn. akt II GSK 62/13).

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego orzekającego w rozpoznawanej sprawie, za uzasadnione należy uznać zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego art. 7, 77 § 1, 80 oraz art. 107 § 3 Kpa poprzez brak zebrania, rozpatrzenia w sposób wyczerpujący i oceny całego materiału dowodowego w zakresie ustaleń faktycznych dotyczących zasadności nałożenia na skarżącego jako podmiot wykonujący przejazd kary pieniężnej - za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia kategorii VII.

Organ odwoławczy przy ponownym rozpatrzeniu sprawy ponownie rozpatrzy sprawę poprzez wyjaśnienie wszystkich wskazanych mankamentów postępowania,, mających istotne znaczenie w sprawie. wskazane wyżej argumenty skarżącego w toku postępowania administracyjnego. Wyjaśni okoliczności złożenia w terminie uzasadnienia do odwołania i całokształcie materiału dowodowego ponownie rozpozna środek odwoławczy.

Powyższe okoliczności uzasadniają uchylenie decyzji organu odwoławczego celem uzupełnienia materiału dowodowego we wskazanym wyżej zakresie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 200 p.p.s.a.