Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 762/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 235 (1),  art.  237
journal: Dz.U. 1998 nr 21 poz 94
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity
journal: Dz.U. 2013 poz 1367
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.), Sędzia WSA Renata Siudyka, Protokolant specjalista Magdalena Kurpis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi Z.M. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. (PPIS w G.) decyzją z dnia [...] r., nr [...]wydaną na podstawie art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011r. nr 212, poz. 1263 z późn. zm.), orzekł o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej pylicy górników kopalń u Z. M.. W uzasadnieniu decyzji powołał się na treść orzeczenia lekarskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. - Poradni Chorób Zawodowych w S.(dalej: "WOMP") z dnia [...]r., nr [...], oraz Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. (dalej: "IMPiZŚ") z dnia [...]r., nr [...]. Jak wynika z oceny narażenia zawodowego Z. M. był zatrudniony w latach: 1985-1986 w A w G. (obecnie: A Sp. z o. o.) jako pomocnik palacza; 1986-1995 B w Z. (następca prawny [...] S.A.) jako robotnik transportowy pod ziemią i w latach 1995-2010 w KWK "C" w Z. jako młodszy górnik i górnik pod ziemią, a od dnia 6.08.2010 r. przebywa na emeryturze, przy czym wymienioną pracę wykonywał w narażeniu na działanie pyłów zawierających wolną krystaliczną krzemionkę. Zauważył również, że postępowania zmierzające do stwierdzenia choroby zawodowej - pylicy płuc było już dwukrotnie prowadzone począwszy od roku 2012, kiedy to wydana została decyzja z dnia [...]r., nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, w oparciu o orzeczenie lekarskim WOMP z dnia [...] r., nr [...]i IMPiZŚ z dnia [...]r., nr [...]. Kolejną decyzją PPIS w G. z dnia [...]r., nr [...], także stwierdzono brak podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u Z. M., zważywszy na treść orzeczeń lekarskich: WOMP nr [...]z dnia [...]r. i IMPiZŚ z dnia [...]r., nr [...].

Z. M. w odwołaniu z dnia 30 stycznia 2015 r. wyraził swoje niezadowolenie z treści decyzji PPIS w G. z dnia [...]r., bowiem w jego ocenie, występują u niego wszelkie objawy chorobowe charakterystyczne dla pylicy płuc.

[...]. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. ([...]PWIS w K.), decyzją z dnia [...]r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...]. r.

W wyniku wniesienia skargi od powyższej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 9.12.2015 r. o sygn. akt IV SA/Gl 316/15 uchylił decyzję [...]PWIS w K. z dnia [...]r. W uzasadnieniu wyroku wskazał, że w rozpoznawanej sprawie lekarze nie znaleźli podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, bowiem po przeprowadzeniu stosownych badań uznali, iż one nie wykazują zmian dostatecznie uzasadniających rozpoznanie u Z.M. pylicy płuc, zgodnie ze standardami klasyfikacji radiologicznej pylic Międzynarodowego Biura Pracy (ILO). W istocie rzeczy lekarze uznali, że standardy te mają charakter wiążący i ich spełnianie bądź niespełnianie przesądza o rozpoznaniu choroby zawodowej określonej w pkt. 3.2 wykazu chorób zawodowych załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r. poz. 1367, zwanego dalej w skrócie: "rozporządzeniem RM z 2009 r."). Biuro to jest organem Międzynarodowej Organizacji Pracy i zgodnie z art. 10 Konstytucji Międzynarodowej Organizacji Pracy, ma charakter organu wykonawczego oraz nie posiada uprawnień do stanowienia obowiązujących norm prawnych o zasięgu międzynarodowym (por. Konstytucja MOP, opubl. Dz. U. 1948 r. nr 43, poz. 308). Wydana przez to Biuro klasyfikacja zdjęć radiologicznych pylicy nie zawiera przepisów prawa obowiązujących na terenie Polski. Ma ona charakter zaleceń, a jej celem było wyłącznie ułatwienie i ujednolicenie opisywania indywidualnych objawów pylicy, takich jak zaciemnienia, zagęszczenia drobnoguzkowe i inne. Dalej Sąd wyjaśnił, iż w postępowaniu administracyjnym w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej orzeczenia lekarskie, podejmowane w trybie określonym przepisami rozporządzenia RM z 2009 r., mają charakter opinii, w rozumieniu art. 84 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 23 z późn. zm., dalej w skrócie: "k.p." ). W ocenie Sądu, orzeczenia lekarskie wymogów tych nie spełniają, bowiem nie wyjaśniają dostatecznie przesłanek uzasadniających brak rozpoznania choroby zawodowej u Z. M., bo za takie nie można uznać odniesienie się do nieobowiązujących standardów wynikających z zaleceń Międzynarodowego Biura Pracy. Sąd zaakcentował, że chorobę zawodową stwierdza lub odmawia takiego stwierdzenia organ inspekcji sanitarnej, a nie placówka diagnostyczno-konsultacyjna. Jego rolą jest, więc uzyskać takie dane, na podstawie których można wyprowadzić i uzasadnić wniosek, czy stwierdzone objawy chorobowe odpowiadają objawom choroby zawodowej, czy pozostają w związku przyczynowym z wykonywaną pracą zawodową, czy też rodzaj wykonywanej pracy nie ma żadnego wpływu na powstanie i rozwój schorzenia. Wskazał również, że choroba pylica płuc, jako choroba zawodowa nie jest w wykazie chorób zawodowych ograniczona przez wskazanie koniecznych do jej stwierdzenia objawów czy parametrów, a Klasyfikacja Międzynarodowego Biura Pracy nie stanowi wystarczającej podstawy do samodzielnego definiowania tej jednostki chorobowej. Jednocześnie zobowiązał [...]PWIS w K. do uzyskania orzeczenia lekarskiego, które powinno zawierać uzasadnienie wyjaśniające, z jakiego względu, z powołaniem na wiedzę medyczną, stwierdzone u Z. M. objawy nie mogą uchodzić za charakterystyczne objawy choroby pylicy i nie odpowiadają jednostce chorobowej zamieszczonej w poz. 3.2 wykazu chorób zawodowych rozporządzenia RM z 2009 r., nieograniczonej tam żadnymi kryteriami diagnostyczno-orzeczniczymi.

W tym stanie faktycznym [...]PWIS w K. , pismem z dnia 19 kwietnia 2016 r., przekazał sprawę [...].Państwowemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Sanitarnemu, albowiem Główny Inspektor Sanitarny wyłączył z zakresu działalności [...]PWIS w K. prowadzenie spraw z zakresu działalności PPIS w G. (pismo z dnia 30.09.2015 r.).

[...]. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny zwrócił się do IMPiZŚ i WOMP o wydanie opinii uzupełniającej. Orzecznicy IMPiZŚ w opinii uzupełniającej z dnia [...]r., nr [...], podtrzymali swoje stanowisko zawarte w orzeczeniu lekarskim z dnia [...]r. wyjaśniając, że z punktu widzenia orzecznictwa lekarskiego w zakresie chorób zawodowych podstawą rozpoznania klinicznego pylicy górników kopalń węgla jest stwierdzenie na pełnowymiarowym zdjęciu radiologicznym klatki piersiowej w pozycji tylno-przedniej (p-a) zmian ogniskowych w miąższu płuc, mogących odpowiadać efektom oddziaływania pyłów zwłókniających środowiska kopalnianego na miąższ płucny. Rozpoznanie tego rodzaju pylicy wymaga wykazania obecności na zdjęciu rtg ściśle określonego typu zmian, tj. zwykle małych zacienień okrągłych i regularnych (typu p, q, r - zależnie od ich wielkości) oraz odpowiedniej kategorii tych zmian, czyli ich gęstości (kategorie 1, 2, 3), ocenianych przez porównanie ze standardowymi radiogramami klasyfikacji radiologicznej pylic, która została opracowana przez ekspertów Międzynarodowego Biura Pracy w Genewie (International Labour Office - ILO). Rzadziej w przebiegu pylicy obserwuje się duże zacienienia (o średnicy powyżej 1 cm) typu A, B i C (zależnie od ich wielkości), które również porównuje się ze standardami radiologicznymi ILO. Wykorzystywanie powyższej klasyfikacji przez uprawnionych lekarzy w codziennej praktyce orzeczniczej nie wymaga usankcjonowania prawnego. Jest ono powszechnie przyjęte w orzecznictwie lekarskim dotyczącym pylic płuc i od wielu już lat stanowi standard postępowania medycznego w tym zakresie. W każdej dziedzinie medycyny - nie tylko w dziedzinie medycyny pracy - obowiązują pewne standardy postępowania diagnostycznego (i terapeutycznego), które odpowiadają aktualnemu stanowi wiedzy medycznej w Polsce i na świecie, ustalane są przez posiadających duże doświadczenie ekspertów i specjalistów w danej dziedzinie, m.in. konsultantów wojewódzkich i konsultanta krajowego w danej dziedzinie medycyny pracy. Zdaniem lekarzy medycyny pracy nie ma możliwości rozpoznania pylicy górników kopalń węgla bez oceny obrazu radiologicznego płuc widocznego na zdjęciu rtg klatki piersiowej. Nie istnieją żadne inne "kryteria medyczne" jej rozpoznania. Nie można jej zdiagnozować opierając się na wynikach innych badań. Badania czynnościowe układu oddechowego (spirometria, bodypletyzmografia, gazometria, dyfuzja gazów) i inne badania obrazowe klatki piersiowej mają znaczenie pomocnicze; służą ocenie wydolności układu oddechowego oraz wykorzystywane są w diagnostyce różnicowej. Ich wartość diagnostyczna w przypadku podejrzenia pylicy górników jest ograniczona. Ocena radiologiczna płuc na zdjęciu rtg ma znaczenie pierwszorzędne w diagnostyce tego rodzaju pylicy. Z medycznego punktu widzenia w procesie diagnostyczno-orzeczniczym dotyczącym pylic nie można pomijać klasyfikacji radiologicznej pylic Międzynarodowego Biura Pracy. Ordynator Oddziału Chorób Zawodowych IMPiZŚ wyjaśnił, iż pełnowymiarowy radiogram klatki piersiowej wykonany u Z. M. w trakcie jego pobytu w Klinice IMPiZŚ w miesiącu listopadzie 2014 r., jak również zdjęcie rtg z miesiąca czerwca 2014 r. nie wykazały obecności w płucach opisywanych na powyżej małych zacienień przynajmniej kategorii 1/1q, które uzasadniałyby rozpoznanie pylicy górników kopalń węgla, a tym bardziej nie wykazano obecności dużych zacienień pyliczych. Stwierdzone nieregularne zacienienia smużkowo-siateczkowe typu s mogą występować nawet u osób klinicznie zdrowych, nie narażonych na wdychanie pyłów zwłókniających, dlatego nie uzasadniają one rozpoznania pylicy górników kopalń węgla. Wykazane w badaniu TK klatki piersiowej z miesiąca marca 2014 r. punktowe zwapnienie segmentu I płuca prawego o średnicy 2 mm może mieć charakter pozapalny (tego rodzaju lokalizacja w szczycie płuca jest charakterystyczna dla zmian swoistych, pogruźliczych), podobnie jak i pojedynczy guzek w segmencie III tego płuca o średnicy 6 mm. Nie można zatem przyjąć z przeważającym prawdopodobieństwem, że narażenie zawodowe Z.M. na pył kamienno-węglowy spowodowało powstanie wskazanych powyżej zmian, tym bardziej, że nie wykazano w badaniu TK żadnych innych zmian ogniskowych w miąższu płuc typowych dla pylicy. W poznaniu rzeczywistego charakteru pojedynczej zmiany guzkowej opisanej w TK mogłoby być pomocne badanie histopatologiczne, jednak z medycznego punktu widzenia nie ma żadnych wskazań do wykonywania z tego powodu torakotomii (która jest zabiegiem inwazyjnym) i pobierania wycinka tkanki płucnej. Tego rodzaju obraz radiologiczny wymaga jedynie obserwacji i okresowej kontroli radiologicznej. Powyższe zmiany radiologiczne z medycznego punktu widzenia nie dają najmniejszych podstaw do rozpoznania u Z.. M. pylicy płuc. Pylica górników kopalń węgla powstaje w następstwie wdychania pyłu kopalnianego i charakteryzuje się ogniskowym włóknieniem tkanki płucnej. Podawane przez Z. M. dolegliwości ze strony układu oddechowego pod postacią produktywnego kaszlu (kaszlu z odksztuszaniem wydzieliny) oraz pogorszenia tolerancji wysiłku fizycznego, przy uwzględnieniu wyników badań czynnościowych układu oddechowego upoważniają do rozpoznania przewlekłego zapalenia oskrzeli.

Specjaliści WOMP w opinii uzupełniającej z dnia [...]r., nr [...], poinformowali, iż obraz rtg płuc porównuje się do standardowych obrazów rtg, co ułatwia zakwalifikowanie zmian obserwowanych w obrazie rtg do odpowiedniej kategorii i tym samym monitorowanie progresji ewentualnego procesu chorobotwórczego również przez lekarzy poza granicami Polski (nie znających języka polskiego). Dodatkowo wyjaśnili, iż kryteria medyczne rozpoznania jakiejkolwiek choroby (nie tylko ujętej w wykazie chorób zawodowych) są wyznaczane przez odpowiednie instytucje naukowo-dydaktyczne. U Z. M. nie uwidoczniono na pełnowymiarowym zdjęciu rtg płuc w pozycji tylno-przedniej zmian ogniskowych w polach płucnych o typie zacienień regularnych o odpowiedniej gęstości, które odpowiadałyby efektom oddziaływania pyłów zwłókniających na tkankę płucną i uzasadniałyby rozpoznanie kliniczne pylicy płuc. Ponadto wyjaśniono, iż w dostarczonym wyniku badania TK klatki piersiowej z dnia 24.03.2014 r. (będącym dodatkowym, pomocniczym badaniem w diagnostyce pylic) uwidoczniono jedynie jedną drobnoguzkową zmianę w segmencie III prawego płuca o średnicy 6 mm i jedno punktowe zwapnienie segmentu I prawego płuca średnicy 2 mm. Powyższy obraz nie odpowiadał efektom oddziaływania pyłów zwłókniających na tkankę płucną i z tego powodu nie dawał podstaw do postawienia rozpoznania klinicznego choroby - pylicy płuc.

Z. M. został poinformowany, w trybie art. 10 k.p.a. o prawie do zajęcia stanowiska wobec całości dowodów i żądań zawartych w aktach sprawy, ale do dnia 14.07.2016 r. nie udzielił odpowiedzi (pismo z dnia 08.06.2016 r.).

Pismem z dnia 6 lipca 2016 r. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny przekazał sprawę Z. M. do [...]PWIS w K.h, który po ponownym rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...]r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję PPIS w G. z dnia [...]r. W uzasadnieniu decyzji przywołał obszernie stan faktyczny sprawy i ponownie wskazał, że z punktu widzenia orzecznictwa w zakresie chorób zawodowych podstawą rozpoznania klinicznego pylicy płuc górników kopalń węgla jest stwierdzenie na pełnowymiarowym zdjęciu radiologicznym (rtg) klatki piersiowej w pozycji tylno-przedniej (p-a) zmian ogniskowych w miąższu płuc, mogących odpowiadać efektom oddziaływania pyłów zwłókniających środowiska kopalnianego na miąższ płucny. Rozpoznanie tego rodzaju pylicy wymaga wykazania obecności na zdjęciu rtg określonego typu zmian, tj. zacienień okrągłych i regularnych (typu p, q, r - zależnie od ich wielkości) oraz odpowiedniej kategorii tych zmian, czyli ich gęstości (kategorie 1, 2, 3), ocenianych przez porównanie ze standardowymi radiogramami Klasyfikacji radiologicznej pylic, która została opracowana przez ekspertów Międzynarodowego Biura Pracy w Genewie (International Labour Office - ILO) w 1980 r. (nowelizacje w 2000 r. i 2011r.). Orzecznictwo w zakresie chorób zawodowych z kręgu pylic opiera się na metodzie porównawczej standardów rtg klatki piersiowej - wydanych przez Międzynarodowe Biuro Pracy (International Labour Office - ILO 1980 z rewizją w 2000 r. i 2011 r.), traktowanych jako zalecenia pomocne przy wydawaniu orzeczeń lekarskich - z radiogramami badanego. Wydana przez Międzynarodowe Biuro Pracy "Klasyfikacja" ma charakter zaleceń, a nie wiążących reguł. Celem wydanej klasyfikacji pylic było wyłącznie ułatwienie i ujednolicenie opisywania indywidualnych objawów pylicy płuc takich jak zacienienia, zagęszczenia drobno guzkowe itp. Międzynarodowa klasyfikacja radiologiczna pylic jest narzędziem używanym na całym świecie w celu poprawy nadzoru zdrowia pracowników, prowadzenia badań epidemiologicznych i porównywania danych statystycznych. Nie służy ona natomiast tworzeniu prawnej definicji choroby - pylicy płuc. Klasyfikacja ta zatem nie implikuje prawnych definicji pylicy ani zasad oceny zdolności do pracy i uprawnień do odszkodowania, ale umożliwia systematyczny i porównywalny opis radiologicznych zmian w obrębie narządów klatki piersiowej, wywołanych wdychaniem pyłów zwłókniających i jest przeznaczona do oceny radiogramów tylno-przednich klatki piersiowej. Radiogramy klatki piersiowej - wykonany podczas hospitalizacji w IMPiZŚ z dnia 19.11.2014 r., radiogram wykonany w WOMP z dnia 26.06.2014 r. oraz wynik tomografii komputerowej klatki piersiowej z miesiąca marca 2014 r. - nie wykazały obecności w płucach zmian, które uzasadniałyby rozpoznanie bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem pylicy górników kopalń węgla. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych podkreślił związanie inspektora sanitarnego orzeczeniem lekarskim wydanym w sprawie, w tym znaczeniu, że organ ten nie jest uprawniony do kontroli merytorycznej orzeczeń lekarskich jednostek uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych, ani też do dokonywania własnych ustaleń prowadzących do odmiennego rozpoznawania schorzenia. Dotyczy to zarówno symptomów choroby, jak i przyczyn jej powstania. Zdaniem [...]PWIS nie ma też podstaw, by kwestionować orzeczenia lekarskie, wydane przez kompetentne placówki medyczne, oparte na przeprowadzonych specjalistycznych badaniach, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie procedurami diagnostyczno-orzeczniczymi. Wyjaśnił nadto, że jest związany przekazaniem sprawy przez [...]. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego. W obrębie struktury organów administracji publicznej jest jego następcą, który utracił zdolność do prowadzenia postępowania ze względu na stwierdzoną niewłaściwość. Zasadne jest, w ocenie [...]PWIS, zachowanie w mocy czynności procesowych dokonanych w dotychczasowym postępowaniu, które nie są wadliwe i służą rozstrzygnięciu sprawy.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Z. M. zarzucił [...]PWIS w K., że orzekając o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej posłużył się regułami i zasadami, które zostały już przez tut. Sąd podważone we wcześniejszym wyroku z dnia 9.12.2015 r. Wskazał, że choroba zawodowa, jaką jest pylica płuc nie jest w wykazie chorób zawodowych ograniczona przez wskazanie koniecznych do jej stwierdzenia objawów i parametrów. Nadto, występujące u niego objawy [...]PWIS w K. przypisał swoistym zmianom pogruźliczym, nie uwzględniając faktu, że gdyby chorował na gruźlicę, to nie mógłby pracować w zapyleniu i ciężkich warunkach, jakie występują w kopalni węgla kamiennego. Podał, że w Szpitalu Miejskim w Z., w którym przebywał po wypadku w domu, zdiagnozowano u niego pylicę, dlatego domagał się powołania biegłych lekarzy w dziedzinie: pulmonologii, kardiologii i medycyny pracy.

W odpowiedzi na skargę, [...]PWIS w K. wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm., dalej w skrócie: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji należy w pierwszej kolejności wskazać, że została ona wydana po uprzednim uchyleniu decyzji [...]PWIS w K. z dnia [...]r., nr -[...]r., wyrokiem tut. Sądu z dnia 9 grudnia 2015 r. o sygn. akt IV SA/Gl 316/15.

Rozpoznając obecnie sprawę [...]PWIS w K. związany był zarówno oceną prawną, jak i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w przywołanym wyroku, co wynika z treści art. 153 p.p.s.a. W powołanym wyroku Sąd zwrócił uwagę na konieczność uzyskania właściwie uzasadnionego uzupełniającego orzeczenia lekarskiego, które odniesie się do całokształtu dokumentacji medycznej przedstawionej przez skarżącego w toku postępowania, a także będzie zawierać wyjaśnienie, z jakiego względu stwierdzone u niego schorzenie i wykonane wyniki badań, nie odpowiadają jednostce chorobowej zamieszczonej w poz. 3.2 wykazu chorób zawodowych rozporządzenia RM z 2009 r. Zasadniczą kwestią jest zatem odpowiedź na pytanie, czy [...]PWIS w K. uwzględnił w treści zaskarżonej decyzji ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania zawarte w uzasadnieniu tego wyroku.

Ustalając stan faktyczny sprawy, Sąd stwierdza, że nie jest on sporny i został nakreślony powyżej przy omawianiu stanowiska [...]PWIS w K., jak i samego skarżącego, zatem nie ma konieczności jego ponownego opisywania.

Przechodząc do dalszych rozważań wskazać należy, że zgodnie z art. 235¹ k.p., za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Skarżący domagał się stwierdzenia u niego pylicy płuc, która jest ujęta w pozycji 3 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia RM z 2009r. W przypadku tej choroby wykaz nie określa okresu, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym. Okoliczność tę uwzględniły oba orzekające organy sanitarne (PPIS w G. i [...]PWIS w K.), które przyjęły istnienie narażenia zawodowego, mogącego prowadzić do wystąpienia pylicy, mimo znacznego upływu czasu od zakończenia pracy zawodowej przez skarżącego, tj. od dnia 6 sierpnia 2010 r. Natomiast odmowa stwierdzenia tej choroby wynikła z braku innej koniecznej przesłanki normatywnej, jaką jest rozpoznanie choroby zawodowej przez lekarza zatrudnionego w jednostce orzeczniczej, wymienionej w § 5 rozporządzenia RM z 2009 r.

Przechodząc do kolejnych, istotnych dla uznania schorzenia skarżącego za chorobę zawodową elementów postępowania administracyjnego, stwierdzić należy, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że oparto je na uzupełniających orzeczeniach lekarskich wydanych przez upoważnione do tego placówki służby zdrowia.

Z dokonanej przez Sąd analizy akt sprawy wynika, że [...]PWIS po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wystąpił do WOMP i IMPiZŚ w S. o wydanie uzupełniających orzeczeń lekarskich, zgodnie z wymogami zawartymi w uzasadnieniu przywołanego już wcześniej wyroku tut. Sądu i takie orzeczenia uzyskał (k. 45 i 46 akt administracyjnych).

Zarówno WOMP w orzeczeniu lekarskim nr [...].i opinii uzupełniającej z dnia [...].r., wydanym w oparciu o analizę dokumentacji lekarskiej, jak i w dwóch orzeczeniach IMPiZŚ, po przeprowadzeniu badań klinicznych, stwierdzono brak podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej - pylicy górników kopalń węgla wymienionej w poz. 3.2 wykazu chorób zawodowych, określonych w rozporządzeniu RM z 2009 r. Obie uprawnione jednostki orzecznicze uznały, że pomimo pracy w narażeniu nie ma podstaw do jej stwierdzenia.

Konstrukcja rozporządzenia RM z 2009 r. przemawia za tym, że w przypadku pozytywnego ustalenia, że stwierdzona u skarżącego choroba jest wymieniona w wykazie, oraz że praca była wykonywana w warunkach narażających na jej powstanie, istnieje domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową a warunkami narażającymi na jej powstanie. Uznanie zatem określonego schorzenia za chorobę zawodową nie zostało pozostawione swobodnemu uznaniu ani nie odbywa się na zasadzie słuszności, czy sprawiedliwości społecznej. Jest to bowiem materia uregulowana normatywnie i tylko taka jednostka chorobowa może zostać uznana za zawodową.

W ocenie składu orzekające ustalenia [...]PWIS w K. nie budzą w tym zakresie żadnych zastrzeżeń, bowiem skarżący poddany był stosownym badaniom w WOMP i IMPiZŚ, które w zgodnych orzeczeniach nie rozpoznały u skarżącego pylicy płuc, z powodu braku znamion tej choroby z punktu widzenia wiedzy medycznej. Oba orzeczenia lekarskie jednoznacznie wskazały, że pylica płuc charakteryzuje się zmianami ogniskowymi w płucach, które to zmiany nie występują w płucach skarżącego.

Utrwalone jest także stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, który przyjmuje, że organ sanitarny nie może orzekać bez orzeczenia lekarskiego bądź sprzecznie z nim. Sądy administracyjne także nie są uprawnione do oceny wartości merytorycznej orzeczenia lekarskiego, jeżeli opinia odnosi się do wszystkich dowodów i je jednoznacznie ocenia (por. wyroki NSA z dnia: 24 marca 2000 r. sygn. akt I SA 2334/99; 8 listopada 2000 r. sygn. akt I SA 664/00; 11 grudnia 2001 r. sygn. akt I SA 746/99 - dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA, CBOS).

Zauważyć należy, że analiza wyników poszczególnych badań lekarskich wymaga wiedzy specjalnej, a ponadto w tym zakresie stosowane jest specjalistyczne nazewnictwo medyczne, różniące się od potocznego rozumienia poszczególnych pojęć. Poza tym przy analizie wyników badań są stosowane kryteria ocen medycznych - bardzo precyzyjne i przede wszystkim zobiektywizowane - co powoduje, że te kryteria, jak i analiza przeprowadzona na ich podstawie, nie mogą stanowić przedmiotu subiektywnych ocen, nie uwzględniających wskazań specjalistycznej wiedzy medycznej. Orzeczenie medycznej jednostki właściwej do rozpoznania choroby zawodowej jest poddane jednakże pełnej, swobodnej ocenie organu orzekającego, który musi w uzasadnieniu decyzji wykazać, dlaczego ten dowód przyjął za wiarygodny.

Trafnie zauważył przy tym [...]PWIS w K., że decyzja w przedmiocie choroby zawodowej nie może być oparta na opiniach innych placówek służby zdrowia, niż wymienionych w rozporządzeniu RM z 2009 r., aczkolwiek dokumentacja przedstawiona przez skarżącego także nie zawiera stwierdzenia o rozpoznaniu pylicy płuc mimo, że skarga oparta została o zarzut, że Szpital Miejski w Z. zdiagnozował u skarżącego pylicę płuc.

Wydane w badanej sprawie orzeczenia, mające charakter opinii biegłych, wymykają się ocenie merytorycznej a podlegają jedynie badaniu pod kątem logiki, spójności oraz prawidłowości uzasadnienia. Jeżeli uprawnione jednostki orzecznicze, po zapoznaniu się z całą dokumentacją medyczną stwierdza kategoryczne, że brak jest podstaw do stwierdzenia cech charakterystycznych dla choroby zawodowej, zatem [...]PWIS w K. nie miał podstaw do ich kwestionowania. Dokonana przez organ ocena opinii lekarskich nie jest oceną dowolną, znajduje oparcie w ich treści i uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Ponadto dodać należy, że stanowiska zarówno WOMP, jak i IMPiZŚ w S. zajęte w wydanych w sprawie orzeczeniach lekarskich zostały wyjaśnione w sposób wyczerpujący. Obie upoważnione jednostki medyczne od początku postępowania konsekwentnie stały bowiem na stanowisku, że brak jest podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej. Nadto w tych orzeczeniach placówki medyczne wyjaśniły w sposób wyczerpujący i klarowny, dlaczego stwierdziły brak podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej. Zatem przyjąć należy, że orzeczenia te nie budzą żadnych wątpliwości co do jednoznaczności zajętego w ich treści stanowiska.

Podsumowując należy stwierdzić, że ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie dostarczyła podstaw do wyeliminowania tego aktu z obrotu prawnego. W toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego Sąd nie dopatrzył się również naruszeń procedury, które miałyby istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W szczególności nie ma podstaw do przyjęcia, aby organy gromadziły i rozpatrywały materiał dowodowy w sposób stronniczy, przekroczyły granice swobodnej oceny dowodów, czy też prowadziły postępowanie mając na celu wydanie orzeczenia o ustalonej z góry treści. W sprawie zostały zastosowane prawidłowe przepisy prawa materialnego, zaś uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi wynikające z art. 107 k.p.a.

Podkreślenia wymaga, iż z uwagi na zakres kontroli administracji publicznej przez sądy administracyjne sądy te, co do zasady, nie prowadzą postępowania dowodowego i nie orzekają merytorycznie. Innymi słowy nie rozpoznają sprawy administracyjnej co do jej istoty, lecz oceniają, czy organy prowadzące postępowanie administracyjne prawidłowo stosowały przepisy prawa materialnego oraz przepisy postępowania (por. wyrok NSA z dn. 13.01.2006 r., sygn. akt II FSK 230/05, CBOSA). Sąd administracyjny, jak to wynika z art. 133 § 1 p.p.s.a., orzeka na podstawie akt sprawy i tylko wyjątkowo, o ile zachodzą przesłanki z art. 106 § 3 p.p.s.a., może przeprowadzić uzupełniający dowód z dokumentów (por. wyrok NSA z dn. 18.03.2005 r., sygn. OSK 1216/04, CBOSA). Celem postępowania dowodowego prowadzonego ewentualnie przez sąd w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. nie jest ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz ocena, czy organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej (por. wyrok NSA z dn. 3.12.2013 r., sygn. akt I OSK 308/13, CBOSA).

W tej sytuacji, na podstawie prawidłowej oceny zebranych w sprawie dowodów [...]PWIS w K, zgodnie z przepisami k.p.a., poczynił prawidłowe ustalenia w rozpoznawanej sprawie i w oparciu o te ustalenia wydał trafne rozstrzygnięcie. Z tego powodu, nie dopuścił się naruszenia art. 153 p.p.s.a., gdyż przeprowadził postępowanie wyjaśniające w zakresie wskazanym przez tut. Sąd w wyroku z dnia 9 grudnia 2015 r. o sygn. akt IV SA/Gl 316/15. Nie jest w związku z tym także zasadny zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia zawnioskowanych przez skarżącego pytań i wątpliwości, a także dowodu z opinii biegłych lekarzy różnych specjalności. Przedstawione w motywach uzasadnienia zaskarżonej decyzji stanowisko prowadzi do konkluzji, że zarzuty skargi jako nieusprawiedliwione nie mogły odnieść zamierzonego skutku.

Z uwagi na brak po stronie orzekających w sprawie organów naruszeń prawa materialnego lub przepisów postępowania, skutkujących koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało oddalić, o czym orzeczono w sentencji wyroku. G