Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2048/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska WSA Jolanta Rudnicka Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2005 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Budownictwa na rzecz A. B. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego w tym 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września lutego 2005 r. znak [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...].

Z uzasadnienia decyzji organu wynika, że Miejski Zarząd Dróg i Zieleni w R. wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2003 r. znak [...], wystąpił do Wojewody [...] o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa przez Gminę Miasto R., prawa własności nieruchomości oznaczonej w operacie ewidencji gruntów jako działka nr [...] położonej w R. obr. [...] podając, że działka ta w dniu 31 grudnia 1998 r. zajęta była pod drogę publiczną lokalną miejską - ul. [...].

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. znak: [...] stwierdził, że Gmina Miasto R. nabyła z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawo własności przedmiotowej nieruchomości.

Od powyższej decyzji odwołała się A. B. (właścicielka nieruchomości) zarzucając brak przesłanek wynikających z art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

Organ odwoławczy - badając prawidłowość zaskarżonej decyzji - uchylił ją i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, zarzucając organowi I instancji między innymi to, że w aktach sprawy brak było dokumentu na podstawie którego

ul. [...] zaliczono do kategorii dróg lokalnych miejskich oraz dokumentów, na podstawie których można stwierdzić przebieg linii rozgraniczających w/w ulicę.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Wojewoda [...] decyzją z dnia z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] orzekł, że Gmina Miasto R. nabyła z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999r. prawo własności nieruchomości położonej w R. obr. [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] m², zajętej pod drogę publiczną lokalną miejską - ul. [...], opisaną w metryce drogi Nr [...] stanowiącą załącznik do niniejszej decyzji.

Wojewoda potwierdził, iż z załączonej dokumentacji geodezyjno-prawnej wynika, że działka nr [...] położona w R. obr. [...] objęta Kw nr [...], stanowi własność A. B. Przedmiotowa działka powstała z części działki nr [...], zajętej w dniu 31 grudnia 1998 r. pod pas drogowy ulicy [...]. Granicę pasa drogowego zgodnego ze stanem faktycznym w terenie na dzień 31 grudnia 1998 r. przedstawiono kolorem żółtym na wyrysie z mapy ewidencji gruntów miasta R. oraz na kserokopii z mapy zasadniczej. Również z kserokopii miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Osiedla [...] oraz kserokopii mapy zasadniczej z zaznaczonymi kolorem czerwonym liniami rozgraniczającymi ul. [...] wynika, że działka nr [...] położona jest między liniami rozgraniczającymi ul. [...]. Ponadto w/w droga - na podstawie uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] października1987r. Nr [...] opublikowanej w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] - zaliczona została do kategorii dróg lokalnych miejskich i stosownie do art. 103 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną z dniem 1 stycznia 1999 r. stanowi drogę gminną. Wojewoda uznał, że przedłożone przez wnioskodawcę dokumenty, między innymi umowa nr [...] zawarta w dniu [...] października 1998 r. pomiędzy Gminą Miasto R. - Miejskim Zarządem Dróg i Zieleni w R. a Miejskim Przedsiębiorstwem Gospodarki Komunalnej w R. na utrzymanie zimowe wraz z wykazem ulic objętych utrzymaniem zimowym, jak również przeprowadzona w dniu [...] grudnia 2003 r. na gruncie rozprawa administracyjna potwierdziły fakt zajęcia nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r. pod drogę publiczną oraz fakt władania powyższą nieruchomością przez Gminę Miasto R. Na przedmiotowej nieruchomości znajduje się urządzona jezdnia asfaltowa, której utrzymanie należy do zarządcy drogi tj. Prezydenta Miasta R. w imieniu którego działa Miejski Zarząd Dróg i Zieleni. Ulica [...] jest drogą ogólnodostępną, z której może korzystać każdy zgodnie z jej przeznaczeniem z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w ustawie lub innych przepisach szczególnych. Ponadto, jak wynika z informacji Biura Gospodarki Mieniem oraz Prezydenta Miasta R. nie nastąpiły okoliczności, które wskazywałyby, że Skarb Państwa lub właściwa jednostka samorządu terytorialnego stała się właścicielem przedmiotowej nieruchomości przed 1 stycznia 1999 r.

Zatem zgodnie z art.73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października. 1998r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz.872 z późniejszymi zmianami) nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, stają się z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem, zaś byłemu właścicielowi nieruchomości przysługuje odszkodowanie, ustalane według zasad i w trybie określonym w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek złożony do dnia 31 grudnia 2005 r.

Od tej decyzji A. B. złożyła odwołanie do Ministra Infrastruktury.

Zrzucała w nim:

- naruszenie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października. 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późniejszymi zmianami) poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie,

- błędy w ustaleniach faktycznych polegające na przyjęciu, że w/w działka była na dzień 31 grudnia 1999 r. we władaniu jednostki samorządu terytorialnego oraz, iż stanowiła ona pas drogowy ogólnodostępny, a nie prywatny dojazd do posesji nr [...].

Po rozpatrzeniu odwołania Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] września 2005 r. znak [...] utrzymał w mocy powyższą decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...].

Minister zgodził się z argumentacją Wojewody, że w dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa działka stanowiła własność A. B. i znajdowała się w liniach rozgraniczających pasa drogi ulicy [...] - co potwierdza kserokopia z części graficznej Miejscowego Planu. Zagospodarowania Przestrzennego Osiedla [...] zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Miasta R. z dnia [...] października 1994 r. (Dz. Urz. Woj. Rzeszowskiego Nr 11, poz. 118) i obowiązującego w dniu 31 grudnia 1998 r. Ulica [...] została zaliczona do kategorii dróg lokalnych miejskich na podstawie uchwały Nr [...] Wojewódzkiej Rady Narodowej w R. z dnia [...] października 1987 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych oraz lokalnych miejskich (Dz. Urz. Woj. Rzeszowskiego Nr 10, poz. 111).

Zgodnie z art. 103 ust. 2 w/w ustawy z dnia 13 października 1998 r. ulica [...] stała się drogą gminną z dniem 1 stycznia 1999 r. O tym, że przedmiotowa działka w dniu 31 grudnia 1998 r. pozostawała we władaniu publicznoprawnym, pośrednio potwierdza umowa nr [...] z dnia [...] października 1998 r. zawarta pomiędzy Gminą Miasto R. – Miejskim Zarządem Dróg i Zieleni w R. a Miejskim Przedsiębiorstwem Gospodarki Komunalnej w R., jak również świadczy o tym fakt, że na przedmiotowej działce znajduje się jezdnia asfaltowa, wybudowana w 1994 r. przez Gminę Miasto R. W odniesieniu zaś do sprawy dotyczącej wyjaśnienia kwestii władania przedmiotową działką, należy zauważyć, iż do udokumentowania omawianej przesłanki nie jest konieczne udowodnienie przez podmiot publicznoprawny posiadania nieruchomości (w rozumieniu kodeksu cywilnego), a jedynie wykazanie faktycznego władania nią. Ustawodawca nie związał bowiem skutków nabycia własności nieruchomości z mocy prawa z jej posiadaniem opartym wyłącznie na jakiejkolwiek umowie, lecz odniósł się do każdego stanu władania cudzą nieruchomością, nawet wbrew woli jej właściciela, byleby nieruchomość nie stanowiła w dniu 31 grudnia1998 r. własności publicznej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. B. wnosiła o uchylenie powyższej decyzji, powołując się na swoją dotychczasową argumentację.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art. 13 § 1 i § 2 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wojewódzkie sądy administracyjne są powołane do rozpoznawania wszystkich spraw sądowoadministracyjnych z wyjątkiem tych spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego, a właściwym miejscowo do rozpoznania w/w spraw jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższe oznacza, że sąd administracyjny nie jest kolejną instancją odwoławczą od ostatecznej decyzji administracyjnej a - jak wspomniano wyżej - ocenia ten akt pod względem legalności. Należy także podkreślić, że stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że oceniając zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem, Sąd obowiązany jest wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że niniejsza skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października. 1998r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz.872 z późniejszymi zmianami) nieruchomości pozostające w dniu 31grudnia 1998r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1stycznia1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.

Tak więc art. 73 ust. 1 wskazuje na trzy przesłanki warunkujące uwłaszczenie podmiotów publicznoprawnych, które musiały być spełnione w dniu 31 grudnia 1998r.:

1. zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną,

1. 2. pozostawanie nieruchomości we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego,

2. brak przysługiwania prawa własności nieruchomości Skarbowi Państwa lub jednostkom samorządu terytorialnego,

Nie spełnienie którejkolwiek z tych przesłanek stoi na przeszkodzie uwłaszczeniu w tym trybie Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego z dniem

1 stycznia 1999 r.

W niniejszej sprawie niewątpliwym jest fakt, że przedmiotowa nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. nie stanowiła własności Skarbu Państwa ani jednostek samorządu terytorialnego - stanowiła własność A. B. (zatem jedna z przesłanek została spełniona). Natomiast jeżeli chodzi o pozostałe przesłanki to jedną z nich musi być fakt zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną. Ustawa z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych w art. 1 stanowi, że drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie niniejszej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem. Z przepisu tego wynika wyraźnie, że aby droga była drogą publicznych, to musi być zaliczona do tej kategorii dróg na podstawie ustawy – jest to warunek konieczny.

Zgodnie z uchwała Nr [...] Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] października 1987 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych oraz lokalnych miejskich (Dz. Urz. Woj. Rzeszowskiego Nr 10, poz. 111) ulica [...] została zaliczona do kategorii dróg lokalnych miejskich.

Skoro została zaliczona do tej kategorii dróg, to fakt ten przesądza o tym, że jest to droga publiczna, a więc został spełniony kolejny warunek określony w art. 73 w/w ustawy z dnia 13 października. 1998 r.

Jednakże, z akt sprawy nie wynika jaki był przebieg ulicy [...] - przebieg jej linii rozgraniczających na dzień 31 grudnia 1998 r. Dołączone do akt sprawy mapy nie są dowodem na przebieg linii rozgraniczeń na dzień 31 grudnia 1998 r. Zaznaczenie tego przebiegu kolorem żółtym lub narysowanie tych linii pisakiem w kolorze różowym nie świadczy o przebiegu tych linii, gdyż są one sporządzone nie przez uprawnionego geodetę, ale – według treści pieczątki znajdującej się w aktach sprawy - przez kogoś z Miejskiego Zarządu Dróg i Zieleni. W aktach sprawy brak jest również załącznika graficznego do w/w uchwały Nr [...] Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] października 1987 r., który dokładnie określałby przebieg ulicy [...].

Gdy - w sposób prawidłowy - zostanie ustalony przebieg ulicy [...] na dzień 31 grudnia 1998 r. i gdyby okazało się, że obejmuje on również sporną działkę nr [...], to fakt wyasfaltowania jej świadczyłby o tym, że jest ona ogólnodostępna i każdy może z niej korzystać (nie jest zatem prywatnym dojazdem do działki nr [...]), a co za tym idzie pozostaje ona we władaniu Gminy Miasta R. Świadczyłaby o tym także umowa dotycząca zimowego utrzymania drogi.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) orzekł jak w sentencji wyroku.