Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 304/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-05-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Prezes Agencji Rynku Rolnego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura, Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), , Protokolant sekretarz sądowy - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2014 r. sprawy ze skargi A. O. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia ... listopada 2013 r. nr ... w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie udzielenia wsparcia finansowego w sektorze owoców i warzyw; oddala skargę


UZASADNIENIE

A. O.- producent warzyw (dalej: producent, strona, skarżąca) w dniu ... czerwca 2011 r. złożyła w Oddziale Terenowym Agencji Rynku Rolnego w Gorzowie Wlkp. (OT ARR) oświadczenie o niezbieraniu/zielonych plonach w związku z wystąpieniem kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC (dalej: oświadczenie) dotyczące przeprowadzenia w dniach ... r., działania "niezbierania" na uprawie pomidorów (powierzchnia ... ha) oraz "zielonego zbioru" na uprawie pomidorów (powierzchnia ... ha). Organ pismem z dnia 30.06.2011 r. poinformował stronę, że złożone oświadczenia stanowią załącznik do wniosku o udzielenie wsparcia w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC (dalej: wniosku). OT ARR w dniu ...06.2011 r. przeprowadził kontrolę na miejscu u producenta warzyw, w wyniku której stwierdzono, że strona nie dokonywała "niezbierania" ani "zielonych zbiorów".

W dniu 11 lipca 2011 r. do OT ARR w Gorzowie Wlkp. wpłynął wniosek strony o udzielenie wsparcia w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC tytułem dokonania "zielonych zbiorów" na powierzchni ... ha upraw pomidorów. Do wniosku załączono Oświadczenie o "zielonych zbiorach" w związku z wystąpieniem kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC.

W dniu 13.07.2011 r. Strona złożyła korektę wniosku o udzielenie wsparcia wraz z pismem z dnia 12.07.2011 r., w którym wniosła o wycofanie oświadczenia dotyczącego działania "niezbieranie". Zadeklarowała przeprowadzenie działania "zielone zbiory" w okresie od dnia ....05.2011 r. do dnia ...06.2011 r. poprzez kompostowanie pomidorów (powierzchnia uprawy ... ha).

W dniach ... lipca 2011 r. ARR przeprowadziła kontrolę na miejscu mającą na celu potwierdzenie danych zadeklarowanych we wniosku. W wyniku kontroli oraz na podstawie wyjaśnień udzielanych w trakcie kontroli przez A.K., stwierdzono m.in., że działanie "zielony zbiór" w szklarniach "Blok 1" oraz "Blok 2" miało miejsce w dniach ... r. i dotyczyło powierzchni wskazanej we wniosku, tj. ... ha. Ponadto stwierdzono, że z uprawy ze szklarni "Blok 1" oraz "Blok 2" zbierano nienadający się do sprzedaży produkt (niedojrzałe pomidory) i przeznaczono go na kompost. Dokonano oględzin kompostownika, na którym znajdowały się pomidory w różnych fazach rozkładu oraz resztki gałązek pomidorów.

Na podstawie rozmowy z A. B., świadkiem wskazanym w oświadczeniu, potwierdzono przeprowadzenie "zielonych zbiorów" na uprawie pomidorów.

Dyrektor OT ARR w Gorzowie Wlkp. decyzją z dnia .. września 2011 r. przyznał A. O. wsparcie w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC w wysokości ... zł do ... ha powierzchni uprawy pomidorów w szklarniach, na której przeprowadzono działanie "zielony zbiór".

W dniach od ... października 2012 r. do ... listopada 2012 r. Wojewódzki Inspektorat Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych w Zielonej Górze (WIJHARS) przeprowadził u beneficjenta kontrolę ex- post (nr ref. ...) w wyniku której ustalono między innymi, że "..." jest producentem rolnym osiągającym dochody z działów specjalnych produkcji rolnej i nie prowadzi ksiąg rachunkowych. Dochód z działów specjalnych produkcji rolnej jest ustalany przy zastosowaniu norm szacunkowych dochodu z określonej powierzchni upraw. Producent warzyw jest członkiem wstępnie uznanej Grupy Producentów .. Zakres przedmiotowej kontroli obejmował sprawdzenie powierzchni gruntów wskazanych we wniosku o udzielenie wsparcia, rzetelności danych ujętych w dokumentacji dotyczącej udziału w mechanizmie, stanów magazynowych w okresie wegetatywnym dla produktów objętych mechanizmem oraz ich pochodzenie.

Ustalono, że powierzchnia upraw pomidora podana przez producenta warzyw we "Wniosku o udzielenie wsparcia (...)" stanowiła powierzchnię deklarowaną w dokumencie "PIT 36", tj. ... ha, natomiast nie była tożsama z ustaleniami z kontroli krzyżowej - krajowej o nr ref. ..., przeprowadzonej w Grupie Producentów ... Sp. z o. o., gdzie powierzchnia uprawy została podzielona na powierzchnię upraw: pomidora - ... ha; - ogórka - ... ha.

Zatem powierzchnia upraw pomidora jest niejednoznaczna z informacją podaną we "Wniosku o udzielenie wsparcia (...)".

W okresie przeprowadzanego działania "zielony zbiór" A... O.Gospodarstwo Ogrodnicze sprzedała do Grupy Producentów . Sp. z o. o. w R. łącznie ... kg pomidorów szklarniowych. Ponadto określono, że w tym okresie kontrolowany podmiot sprzedał również ... kg ogórka szklarniowego. Treść Oświadczenia z dnia 12.10.2012 r. wskazuje, że sprzedawane ogórki zostały zebrane z tzw. roślin wskaźnikowych, wykorzystywanych w uprawie pomidora, na których wcześniej widoczne są objawy chorobowe lub objawy niedoborów składników pokarmowych. Rośliny ogórka rozmieszczane są pojedynczo pomiędzy roślinami pomidora i nie stanowią wydzielonego obszaru produkcji.

W okresie "zielonych zbiorów" produkty nie były magazynowane w innym podmiocie za wyjątkiem magazynów należących do w/w Grupy. Produkty handlowe były magazynowane w okresie od ...05.2011 r. do ...06.2011 r., tj. w okresie poprzedzającym "zielony zbiór" oraz w okresie "zielonego zbioru".

Kontrolujący ustalili również, że okres magazynowania produktu określony w trakcie kontroli krzyżowej o nr ref ... jest niejednoznaczny z ustaleniami w trakcie kontroli ex-post o nr ref. ...

WIJHARS w protokole kontroli z dnia ...11.2012 r. stwierdził brak możliwości oceny prawidłowości wypłaty środków w ramach mechanizmu WPR "Wyjątkowe środki wsparcia - producenci, którzy nie są członkami organizacji producentów - niezbieranie i zielone zbiory". Z uwagi na powyższe Agencja Rynku Rolnego zwróciła się do w/w służb kontrolnych pismem z dnia ... marca 2012 r. m.in. o jednoznaczne określenie przez inspektorów WIJHARS w Zielonej Górze, czy w wyniku przeprowadzonej kontroli potwierdzono prawidłowość wypłaty środków z EFRG. W odpowiedzi na powyższe WIJHARS poinformował ARR, że inspektorzy jednoznacznie stwierdzają, że nie potwierdzają prawidłowości wypłat z funduszy EFRG (pismo z dnia 15.04.2013 r.).

W dniu ... maja 2013 r. Dyrektor OT ARR w Gorzowie Wlkp. postanowieniem wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia ...09.2011 r. i

dniu ...06.2013 r. wydał decyzję uchylającą decyzję z dnia ... września 2011 r. Po rozpatrzeniu odwołania od powyższej decyzji Prezes ARR decyzją z dnia ...08.2013r. uchylił orzeczenie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Dyrektor OT ARR w Gorzowie Wlkp. w dniu ...09.2013 r. wydał decyzję o uchyleniu decyzji z dnia .. września 2011 r. w sprawie udzielenia wsparcia w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC i odmówił producentowi warzyw udzielenia wsparcia z tytułu przeprowadzenia "zielonego zbioru" na powierzchni ... ha uprawy pomidora. Organ I instancji uznał, że producent warzyw nie dotrzymał warunków mechanizmu WPR "Wsparcie kryzysowe na rynkach owoców i warzyw" w zakresie działania "zielony zbiór" w rozumieniu przepisów prawa unijnego i krajowego.

Strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji.

Decyzją z dnia ... listopada 2013 r. Prezes Agencji Rynku Rolnego (Prezes ARR) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ podkreślił, że decyzja została wydana w trybie wznowieniowym, podstawą wznowienia było ujawnienie na podstawie protokołu WIJHARS z dnia ...11.2012 r. nowych okoliczności faktycznych, t.j. rozbieżności powierzchni uprawy pomidora poddanego działaniom kwalifikującym się do wsparcia oraz prowadzenie na tej samej powierzchni, w okresie "zielonych zbiorów", zbioru pomidorów w celach handlowych.

Organ wskazał, że istota sprawy sprowadza się do analizy i oceny, czy producent przeprowadzając działanie "zielony zbiór" w zakresie w jakim uzyskał wsparcie na podstawie decyzji z ...09.2011 r. nie naruszył przepisów prawa regulujących mechanizm WPR " Wsparcie kryzysowe na rynku owoców i warzyw".

Organ wskazał, że aktem podstawowym w zakresie działania "zielony zbiór" jest rozporządzenie wykonawcze Komisji (WE) nr 585/2011 z dnia 17 czerwca 2011 r. ustanawiające tymczasowe nadzwyczajne środki wspierania sektora owoców i warzyw, które w art. 3 odsyła do stosowania przepisów m.in. rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r., ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw.

Przywołał definicję "zielonych zbiorów" sformułowaną w art.84 ust.1 lit.a rozporządzenia Komisji (WE) nr 543/2011 oraz stwierdził, że w art.85 ust.3 tego rozporządzenia ustanowiony został zakaz możliwości stosowania "zielonych zbiorów i "niezbierania" równocześnie. Wskazał również, że częściowy wcześniejszy zbiór z upraw poddanych następnie działaniu "zielony zbiór" był dopuszczalny i nie pozbawiał producenta możliwości ubiegania się o wsparcie (art.6 ust 2.rozporządzenia Komisji (WE) nr 585/2011)

Organ wskazał, że w § 1 ust. 1 pkt 2 lit.a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 czerwca 2011 r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z ustanowieniem tymczasowych nadzwyczajnych środków wspierania rynków owoców i warzyw (Dz. U. Nr 130, poz. 750, z późn. zm.) określono, że wsparcie jest udzielane, jeżeli zostały spełnione warunki określone w rozporządzeniu wykonawczym Komisji (WE) nr 585/2011 i w przypadku realizacji działania "zielony zbiór" - przeprowadzono zabieg uprawowy polegający na wprowadzeniu do gleby niedojrzałych produktów pochodzących z uprawy objętej tym działaniem albo przeznaczono na kompost niedojrzałe produkty pochodzące z uprawy objętej tym działaniem.

Organ ustalił, że producent działanie "zielony zbiór" przeprowadził w okresie od ...05.2011 r. do ...06.2011 r., w szklarniach etapami, tj. z podziałem na kilka mniejszych obszarów. Zgodnie z wyjaśnieniami strony każdy etap obejmował przeprowadzenie czynności dodatkowej niezwiązanej z normalnymi metodami uprawy na wybranym obszarze, w taki sposób aby nie zniszczyć całego cyklu produkcji. Łączne zbiory nienadających się do sprzedaży produktów obejmowały jednorazowy zbiór zdrowych zielonych owoców.

Jednocześnie na podstawie oświadczenia producenta z dnia ...10.2012 r. złożonego w trakcie kontroli ex-post nr ref. ... ustalono, że w tym samym okresie strona przeprowadziła zbiory handlowe etapami, tj. z podziałem na kilka mniejszych obszarów, w sposób "skoordynowany" z działaniem "zielony zbiór", gdzie wraz z "zielonym zbiorem" dokonywane były zbiory pomidorów nadających się do sprzedaży (dojrzałych).

Powyższe stanowi w ocenie organu dowód na to, że w okresie przeprowadzenia działania "zielony zbiór" na powierzchni zgłoszonej do objęcia wsparciem (tj. ... ha), dokonywano równocześnie zbioru owoców dojrzałych (handlowych). Oznacza to, że działanie zakwalifikowane pierwotnie jako "zielony zbiór" faktycznie działaniem takim w rozumieniu przepisów regulujących kryzysowe wsparcie nie było. Strona dokonując zbioru handlowego w trakcie działania "zielony zbiór" naruszyła bowiem przepisy prawa regulujące powyższe działanie, a w szczególności art. 84 ust. 1 lit. a) rozporządzenia wykonawczego Komisji nr 543/2011 oraz § 1 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 czerwca 2011 r. (Dz. U. Nr 130, poz. 750, z późn. zm.), gdyż w ramach przedmiotowego działania nie dokonała łącznych (całkowitych, pełnych) zbiorów nienadających się do sprzedaży produktów na zadeklarowanym we wniosku o udzielenie wsparcia obszarze, ale na uprawie objętej działaniem "zielony zbiór" w tym samym okresie prowadziła również zbiór handlowy.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ stwierdził, że są one bezzasadne, gdyż nie znajdują prawnego uregulowania. Z treści cytowanych przepisów wynika, że nie zakazują one dokonywania sprzedaży plonów zebranych przed dokonywaniem działań kwalifikujących się do wsparcia, czy też kontynuowania uprawy objętej działaniem "zielony zbiór" po dacie ...06.2011 r., ale też nie przewidują możliwości jednoczesnego pozyskiwania z uprawy objętej działaniem "zielony zbiór" produktów o dojrzałości handlowej. Działanie "zielony zbiór" musiało być działaniem ściśle wyodrębnionym, dodatkowym i niezwiązanym z celem handlowym działaniem producenta.

Prezes ARR zauważył, że mechanizm WPR "Wsparcie kryzysowe na rynkach owoców i warzyw" zgodnie z art. 1 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 585/2011, zakreśla okres, za który można było udzielić wsparcia, tj. .. maj 2011 r. - ... czerwiec 2011 r. i jest to okres, w którym cykl produkcyjny warzyw został już rozpoczęty. Prawodawca unijny miał tego świadomość wprowadzając w art. 6 ust. 2 w/w rozporządzenia wyjątek polegający na wyłączeniu z obszaru kontroli wymogu sprawdzenia czy nie dokonano już częściowych zbiorów z obszaru objętego działaniem "zielony zbiór". Zatem została dopuszczona możliwość dokonywania częściowych zbiorów z uprawy objętej działaniem, ale przed rozpoczęciem "zielonego zbioru". Działanie "zielony zbiór" powinno zostać przeprowadzone w okresie zadeklarowanym we wniosku o udzielenie wsparcia w pełni na danym obszarze, a nie tylko jednorazowo w sposób "skoordynowany" ze zbiorem handlowym. Producent warzyw mając świadomość konieczności przeprowadzenia "zielonego zbioru" na plantacji miał możliwość, zgodnie z art. 6 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (WE) nr 585/2011, dokonać wcześniejszych zbiorów dojrzałych produktów i tym samym przygotować plantację do działania "zielony zbiór". Tymczasem producent dokonywał zbiorów handlowych w trakcie "zielonego zbioru", co już samo w sobie dyskwalifikowało możliwość otrzymania wsparcia. Okoliczności powyższe wyszły jednak na jaw dopiero w trakcie kontroli ex-post.

Prezes ARR wskazał, że w uzasadnieniu do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10.08.2011r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie realizacji przez ARR zadań związanych z ustanowieniem nadzwyczajnych środków wspierania rynków owoców i warzyw (Dz. U. Nr 172, poz. 1026), ustawodawca wyjaśnił, dlaczego rodzaj dokonywanych działań na uprawach winien mieć wpływ na wysokość udzielonego wsparcia, stwierdzając, że "W zależności od tego czy poszkodowany producent podejmował działania dotyczące zielonych zbiorów czy niezbierania poziom utraconego dochodu był zróżnicowany. Po przeprowadzeniu działania niezbierania uprawy pozostały całkowicie zniszczone i z tej produkcji nie można było pozyskiwać już żadnych dochodów, natomiast w przypadku zastosowania działania "zielone zbiory" po ... czerwca 2011 r., producenci mogli kontynuować produkcję i uzyskiwać z tego tytułu dochód". Argumentacja prawodawcy krajowego w ocenie Prezesa ARR świadczy o tym, że producenci warzyw decydując się na przeprowadzenie działania "zielony zbiór" na uprawie przez okres jego trwania, nie mogli pozyskiwać dochodu tytułem sprzedaży produktów pochodzących z uprawy objętej działaniem "zielony zbiór". Zatem przystępując do tego działania producent warzyw powinien dostosować swoją plantację w taki sposób, aby mógł przeprowadzić na niej łączne zbiory niedojrzałych produktów na obszarze poddawanym działaniu "zielony zbiór". Dopiero po zakończeniu tego działania mógł dalej kontynuować produkcję i uzyskiwać z niej dochód. W przypadku producenta rolnego taka sytuacja jednak nie miała miejsca.

Zdaniem organu, istotną kwestią w niniejszej sprawie jest sposób przeprowadzenia przez stronę działania "zielony zbiór" w zadeklarowanym okresie, tj. ...05.2011 r. - ...06.2011 r. Jak zostało wskazane w oświadczeniu z dnia 12.10.2012 r., w wyjaśnieniach oraz w odwołaniu od zaskarżonej decyzji, łączne zbiory nienadających się do sprzedaży produktów obejmowały jednorazowy zbiór zdrowych zielonych owoców i czynność tę przeprowadzono wraz ze zbiorem pomidorów dojrzałych. Świadczy to o tym, że producent warzyw nie dokonywał faktycznie "zielonego zbioru" w zadeklarowanym okresie, a dokonywał tylko jednorazowej czynności usunięcia z krzaków niedojrzałych owoców, którą przeprowadził w trakcie zbiorów dojrzałych owoców. W ocenie organu strona nie dokonała właściwego działania "zielony zbiór", tylko przeprowadziła zabieg agrotechniczny, tzw. regulację gron, polegającą na tym, że w nadmiernie rozbudowanych gronach (o nadmiernej liczbie owoców) część owoców (w stadium niedojrzałości) usuwa się celem uzyskania jednakowej wielkości pozostałych na gronach owoców.

Odnosząc się do podniesionego przez stronę w odwołaniu argumentu dotyczącego podstaw do wnioskowania przez organ I instancji, iż Strona prowadziła zbiór pomidorów dojrzałych w celach handlowych z faktu otrzymania od Strony informacji (przed wydaniem decyzji z dnia ...09.2011r.) o wycofaniu oświadczenia dotyczącego działania polegającego na "niezbieraniu" – Prezes ARR stwierdził, że działanie "niezbieranie" sprowadzało się do likwidacji uprawy produktów dojrzałych, gdzie po jego zastosowaniu brak było możliwości pozyskiwania zbiorów handlowych. Natomiast działanie "zielony zbiór" dotyczyło produktów niedojrzałych. Zatem wycofanie przez wnioskodawcę oświadczenia dotyczącego działania "niezbieranie" nie mogło dostarczyć organowi I instancji argumentów do postawienia wniosku, iż producent warzyw prowadził zbiór produktów dojrzałych równolegle z zielonymi zbiorami. W aktach sprawy znajduje się adnotacja organu I instancji, że w dniu 11.07.2011 r. poinformowano telefonicznie wnioskodawcę o braku możliwości złożenia wniosku o udzielenie wsparcia dotyczącego niezbierania i zielonych zbiorów na tej samej powierzchni, co jest zgodne z treścią art. 85 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011. Zatem producent warzyw z innego powodu wycofał przedmiotowe oświadczenie.

Odnosząc się do poruszanych przez stronę kwestii wielkości sprzedaży pomidorów, która w okresie maj - czerwiec 2011 r. była większa niż w okresie maj - czerwiec 2010 r., organ II instancji zajął stanowisko, że powyższe stanowi dowód zaistnienia okoliczności wskazującej na fakt pozyskiwania produktów handlowych w okresie działania "zielony zbiór", pomimo złożenia przez stronę wyjaśnień, że powodem zwiększenia produkcji pomidorów w 2011 r. było wprowadzenie nowej odmiany. Wskazał, że jeżeli w zadeklarowanym okresie producent przeprowadziłby działanie "zielony zbiór" w sposób ciągły - to logicznym wydaje się, że powinien nastąpić zauważalny spadek plonów, a nie ich wzrost. W trakcie "zielonych zbiorów" i w okresie bezpośrednio po nich następującym nie powinno być bowiem dojrzałych owoców. Skoro zerwano niedojrzałe owoce - tym bardziej nie było fizycznej możliwości pozyskania dojrzałych owoców. Natomiast z materiału zgromadzonego w przedmiotowej sprawie wynika, że w trakcie działania "zielony zbiór" producent warzyw w sposób ciągły pozyskiwał dojrzałe owoce pomidorów.

Odnośnie do oceny powierzchni, na której producent warzyw przeprowadził działanie "zielony zbiór", organ II instancji podkreślił, że materiał dowodowy pozyskany w trakcie kontroli ex-post wskazuje na fakt, że producent uprawiał pomidory na powierzchni ... ha i ogórki na powierzchni ... ha. Organ odwoławczy nie zanegował sposobu wykorzystania roślin ogórka jako rośliny wskaźnikowej, natomiast stwierdził, że rośliny te faktycznie zajmowały część powierzchni, którą zgłoszono do wsparcia. Producent osiągał z tytułu sprzedaży ogórków dochód i potrafił oszacować powierzchnię, jaką zajmowały rośliny ogórka. Zatem zgłoszenie przez producenta powierzchni zajmowanej przez rośliny ogórków we wniosku o udzielenie wsparcia tytułem przeprowadzenia działania "zielony zbiór" na uprawie pomidorów nie może zostać uznane za prawidłowe.

Organ odwoławczy podzielił zarzut strony dotyczący naruszenia w zaskarżonej decyzji art. 107 § 3 kpa i wskazał, że organ I instancji niewystarczająco przedstawił argumentację dla przesłanek, którymi kierował się przy wydawaniu zaskarżonego orzeczenia.

Strona złożyła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie:

1. art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. polegające na nieuzasadnionym przyjęciu, że:

- nowe okoliczności faktyczne, nieznane wcześniej organowi, przyjęte za podstawę wydania postanowienia Dyrektora OT Agencji Rynku Rolnego w Gorzowie Wielkopolskim w sprawie wznowienia postępowania z dnia 27 maja 2013 r., rzeczywiście wystąpiły (sprzeczność wniosku o udzielenie wsparcia i ustaleń kontroli krzyżowych - pkt 1 i 2 uzasadnienia postanowienia) lub miały charakter okoliczności istotnych w sprawie (wyniki analizy porównawczej sprzedaży w latach 2010 i 2011, ustalenie wielkości sprzedaży w roku 2011 - wskazane w pkt 3 i 4 postanowienia),

2. art. 80 k.p.a. poprzez błędną ocenię materiału zgromadzonego w sprawie i nieuprawnione uznanie, że:

- Strona nie przeprowadziła całkowitego "zielonego zbioru" i całkowitej denaturacji nienadających się do sprzedaży pomidorów zebranych w toku "zielonego zbioru",

- Strona dokonywała zielonego zbioru jednocześnie ze zbiorami pomidorów w celach handlowych z tej samej powierzchni w tym samym czasie, a beneficjent w sposób ciągły pozyskiwał dojrzałe pomidory,

- powierzchnia, na której Strona przeprowadziła zabieg "zielonych zbiorów" wynosiła ... ha, podczas gdy w rzeczywistości powierzchnia ta wynosiła ... ha,

3. art. 11 k.p.a. (zasada przekonywania), art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. polegającym na pominięciu w uzasadnieniu decyzji wyjaśnienia, skąd wynika przyjęty przez organ rezultat interpretacji przepisów kształtujących definicję zielonych zbiorów i dlaczego organ uznał, że prowadzenie zielonych zbiorów w sposób zastosowany przez Stronę nie odpowiada przepisom unijnym i krajowym w tym zakresie; organ poprzestał na przytoczeniu definicji ujętej w przepisie art. 84 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 543/2011 i stwierdzeniu, że nie podziela poglądów Strony na interpretację tego przepisu, bez odniesienia się do argumentacji prezentowanej przez Stronę,

4. art. 151 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. polegającym na uchyleniu decyzji dotychczasowej (decyzji o udzieleniu wsparcia z dnia 20 września 2011 r.) pomimo faktu, że organ nie wykazał i nie uzasadnił, iż zachodzą przesłanki do uchylenia decyzji dotychczasowej i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy, podczas gdy powinien odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej.

W opinii Strony zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego:

1. poprzez dokonanie błędnej wykładni:

a. art. 85 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1580/2007 o ustanowieniu przepisów wykonawczych do rozporządzeń Rady (WE) nr 2200/96, (WE) nr 2201/96 i (WE) nr 1182/2007 w sektorze owoców i warzyw z dnia 21 grudnia 2007 r. i art. 84 ust. 1 lit. a rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 543/2011 ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw z dnia 7 czerwca 2011 r. poprzez uznanie, że definicja zielonych zbiorów obejmuje powtarzalne przeprowadzanie zabiegu zielonych zbiorów w danym okresie i brak możliwości dokonywania jakichkolwiek zbiorów pomidorów dojrzałych oraz ich sprzedaży w tym okresie, a nie jednorazowe przeprowadzenie tego zabiegu agrotechnicznego przy jednoczesnej dopuszczalności dokonywania zbiorów pomidorów dojrzałych pochodzących z innej części tej samej plantacji całościowo zgłoszonej do wsparcia oraz ich sprzedaży;

b. § 4 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 czerwca 2011 r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z ustanowieniem tymczasowych nadzwyczajnych środków wspierania rynków owoców i warzyw (Dz.U. nr 130, poz. 750) poprzez uznanie, że warunkiem przyznania wsparcia w ramach nadzwyczajnych środków wspierania rynków owoców i warzyw jest powtarzalne przeprowadzanie zabiegu zielonych zbiorów w danym okresie, a nie jednorazowe przeprowadzenie tego zabiegu agrotechnicznego;

2. poprzez niewłaściwe zastosowanie § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów poprzez jego niezastosowanie, polegające na nieprzyznaniu Stronie wsparcia pomimo spełnienia przez Stronę przesłanek warunkujących uzyskanie wsparcia w ramach nadzwyczajnych środków wspierania rynków owoców i warzyw w wysokości adekwatnej do powierzchni uprawy objętej zielonymi zbiorami.

W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji Rynku Rolnego wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.

W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie stwierdzenia jego wydania z naruszeniem prawa,v.art.145§1 p.p.s.a.). Zgodnie z art.134§1 p.p.s.a. Sąd nie jest związany zarzutami skargi.

Sąd rozpoznając skargę korzysta ze wszystkich dowodów zebranych w toku postępowania administracyjnego, gdyż rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji, w granicach kompetencji przysługujących na podstawie ww. ustaw sądowi administracyjnemu, Sąd stwierdził, że decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Ponieważ postępowanie w sprawie było prowadzone w jednym z nadzwyczajnych trybów, to jest w trybie wznowieniowym, w pierwszej kolejności należy wyjaśnić zasadność wznowienia postępowania w sprawie.

Postępowanie zostało wznowione z urzędu, postanowieniem Dyrektora Oddziału Terenowego ARR w Gorzowie Wielkopolskim z dnia ... maja 2013r. Jako podstawę wznowienia wskazano przepis art.145§1 pkt 5 k.p.a., czyli ujawnienie nowych istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji, ale nie znanych organowi, który wydał decyzję. Jako nowe okoliczności wskazano w szczególności ujawnienie w wyniku kontroli różnicy między powierzchnią upraw pomidorów zawartą we wniosku z powierzchnią ujawnioną w wyniku kontroli oraz ustalenie, że w okresie od ... maja 2011 r. do ... czerwca 2011 r., tj. w okresie zielonych zbiorów A. O. wprowadziła do magazynu i sprzedała Grupie Producentów .... sp. z o.o. ... kg pomidorów.

W ocenie Sądu są to okoliczności nowe, nieznane wcześniej organowi i istotne dla sprawy, zatem wznowienie postępowania było w świetle przepisu art.145§1 pkt 5 k.p.a. uzasadnione, a zarzut naruszenia art.145§1 pkt 5 i art.151§1 pkt 1 i 2 k.p.a. jest nieuprawniony.

Sąd stwierdził, że stan faktyczny sprawy jest następujący:

Skarżąca złożyła wniosek o udzielenie wsparcia w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC w ramach działania "zielone zbiory" do powierzchni ... ha upraw pomidorów. Pomiędzy pomidorami w charakterze "rośliny wskaźnikowej" posadzone były ogórki, zajmujące powierzchnię ... ha, co do których dokonywano zwykłych zbiorów handlowych.

W okresie przeprowadzania działania "zielony zbiór" tj. w okresie od ... maja 2011 r. do ... czerwca 2011 r. skarżąca sprzedała do Grupy Producentów .... sp. z o.o., której była członkiem ... kg pomidorów szklarniowych.

Poza innymi dowodami (np. protokoły z kontroli) sposób przeprowadzenia zbiorów: zielonych i handlowych przedstawiają wyjaśnienia strony, zawarte w odwołaniu strony z dnia 11 lipca 2013 r. od decyzji Dyrektora OR ARR z dnia ... czerwca 2011 r. Wynika z nich, że zielone zbiory były prowadzone w okresie 3 tygodni i polegały na jednorazowym usunięciu wszystkich zielonych zdrowych owoców z krzaków pomidorów. Ze względu na wielkość plantacji zbiory były prowadzone sukcesywnie, w odniesieniu do poszczególnych jej części. Z części roślin nie przeprowadzono zbioru handlowego, ponieważ były poddawane zielonemu zbiorowi lub bezpośrednio po przeprowadzeniu zielonego zbioru nie było na nich owoców w stadium dojrzałości handlowej, z pozostałej części roślin, do których nie rozpoczęto jeszcze zielonego zbioru, prowadzono zbiór dojrzałych owoców przeznaczonych na sprzedaż, ponadto na sprzedaż zostały przeznaczone owoce dojrzałe, które zostały zebrane z roślin poddanych zielonemu zbiorowi, z uwagi na fakt, że zielonemu zbiorowi mogły podlegać jedynie owoce niedojrzałe oraz produkty pochodzące z zapasów magazynowych, wytworzone i zebrane przed dniem 27 maja 2011 r. Skarżąca wyjaśniła ponadto, że w okresie objętym wsparciem pomidory sukcesywnie dojrzewały i niezbieranie ich w okresie zielonych zbiorów mogłoby doprowadzić do zepsucia pomidorów dojrzałych.

Wyjaśnienia powyższe w sposób jednoznaczny wskazują, że w okresie zielonych zbiorów równocześnie prowadzono zbiory handlowe nie tylko w wyodrębnionych sektorach, ale dokonując obu rodzajów zbiorów nawet z tych samych roślin. Potwierdza to również oświadczenie strony zawarte w jej odwołaniu z dnia 7 października 2013 r. od decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARR z dnia .. września 2013r., w którym stwierdziła, że " (..) część dojrzałych pomidorów sprzedawanych przez stronę w trakcie trwania zielonych zbiorów pochodziła ze zbiorów dokonanych wcześniej (przed rozpoczęciem zielonych zbiorów)", co wskazuje, że pozostała część pochodziła ze zbiorów dokonywanych równolegle ze zbieraniem zielonych pomidorów.

W celu ustalenia, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu należało dokonać oceny czy taki sposób przeprowadzenia zbiorów pomidorów odpowiada definicji "zielonych zbiorów" i czy uprawniał do udzielenia wsparcia na to działanie.

Podstawowym aktem prawnym regulującym kwestie "zielonych zbiorów" jest rozporządzenie Wykonawcze Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz.U.UE.L.2011.157.1, dalej: rozporządzenie 543/2011).

Artykuł 84 rozporządzenia 543/2011 zawiera definicję zielonych zbiorów, zgodnie z którą (w brzmieniu obowiązującym w okresie dokonywania zbiorów będących przedmiotem tego postępowania) "zielone zbiory" oznaczają łączne zbiory nienadających się do sprzedaży produktów na danym obszarze przeprowadzane przed rozpoczęciem normalnych zbiorów. Produkty te nie mogą być uszkodzone przed rozpoczęciem zielonych zbiorów z powodu warunków klimatycznych, choroby lub innych powodów. Zielone zbiory oraz niezbieranie są czynnościami dodatkowymi i niezwiązanymi z normalnymi metodami uprawy.

W związku z tym, że unijny rynek owoców i warzyw przechodził kryzys na skutek śmiertelnych zakażeń enterokrwotocznymi szczepami Eschericha coli (E. coli) w Niemczech, które powiązano ze spożyciem niektórych świeżych owoców i warzyw, wydane zostało rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 585/2011 z dnia 17 czerwca 2011 r. ustanawiające tymczasowe nadzwyczajne środki wspierania sektora owoców i warzyw (Dz.U.UE.L.2011.160.71 ze zm., dalej: rozporządzenie 585/2011).

Zgodnie z art.1 rozporządzenia 585/2011 w okresie od dnia 26 maja 2011 r. do dnia 30 czerwca 2011 r. stworzono możliwość przyznania nadzwyczajnego wsparcia dla organizacji producentów, o których mowa w art. 122 lit. a) ppkt (iii) rozporządzenia (WE) nr 1234/2007, oraz producentów, którzy nie są członkami tych organizacji, w odniesieniu do wymienionych produktów sektora owoców i warzyw, przeznaczonych do spożycia jako produkty świeże, w tym do pomidorów.

Środki podjęte na mocy tego rozporządzenia zostały uznane za interwencje mające na celu stabilizację rynków rolnych w rozumieniu art. 3 ust. 1 lit. b) rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005, to jest w interwencje w zakresie regulacji rynków rolnych.

Zakreślony został okres za który można było udzielić wsparcia, to jest okres od ... maja 2011 r. do ... czerwca 2011 r. Ponieważ był to czas, w którym cykl produkcyjny warzyw został już rozpoczęty, przepisem art.6 ust.2 rozporządzenia 585/2011 wprowadzony został wyjątek od wynikającego z przywołanej definicji obowiązku przeprowadzenia zielonych zbiorów przed rozpoczęciem zbiorów normalnych.

Została zatem dopuszczona możliwość dokonania częściowych zbiorów handlowych z uprawy objętej działaniem, ale – co wymaga podkreślenia - przed rozpoczęciem zielonego zbioru, a nie czasie jego trwania.

W zakresie przepisów krajowych kwestie związane z zielonymi zbiorami zostały uregulowane w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 21 czerwca 2011 r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z ustanowieniem tymczasowych nadzwyczajnych środków wspierania (Dz.U. Nr 130, poz.750 ze zm.). § 4 ust.1 pkt1 i 2 lit.a rozporządzenia stanowi, że wsparcie jest udzielane, jeżeli zostały spełnione warunki określone w rozporządzeniu nr 585/2011 i - w przypadku realizacji działania dotyczącego zielonych zbiorów - przeprowadzono zabieg uprawowy polegający na wprowadzeniu do gleby niedojrzałych produktów pochodzących z uprawy objętej tym działaniem albo przeznaczono na kompost niedojrzałe produkty pochodzące z uprawy objętej tym działaniem.

Przyczyną odmowy przyznania skarżącej wsparcia w związku z działaniem zielone zbiory było niespełnienie przez nią warunków niezbędnych do udzielenia tego wsparcia. Postępowanie skarżącej nie spełniało wymogów koniecznych do uznania ich za zielone zbiory w rozumieniu przywołanych wyżej przepisów.

Strona uważa, że w definicję zielonych zbiorów wpisuje się działanie polegające na podzieleniu plantacji na sektory i dokonywanie zielonych zbiorów oraz zbiorów handlowych, czyli pomidorów dojrzałych sukcesywnie i etapami, tj. na jednym obszarze wykonywane są zielone zbiory, na innym równocześnie zbiory handlowe.

Sąd podziela stanowisko organów orzekających, że działanie takie nie odpowiada definicji zielonych zbiorów, która wymaga aby zielony zbiór dotyczył łącznego czyli całkowitego zbioru niedojrzałych pomidorów na danym obszarze, czyli na całym obszarze zgłoszonym do pomocy.

Konieczność objęcia działaniem całego obszaru zgłoszonego potwierdza treść art.110 rozporządzenia 543/2011 dotyczącego kontroli, zgodnie z którym przed rozpoczęciem operacji zielonych zbiorów państwa członkowskie sprawdzają za pomocą kontroli na miejscu, czy dane produkty nie są uszkodzone i czy dany obszar był utrzymywany w dobrym stanie. Po przeprowadzeniu zielonych zbiorów państwa członkowskie sprawdzają, czy zostały one w pełni przeprowadzone na danym obszarze, a zebrany produkt został poddany denaturacji. Przepis wskazuje na kontrolę całego obszaru, a nie sukcesywną kontrolę jego wydzielonych sekcji.

Prawidłowe jest stanowisko organu, iż producent przed przeprowadzeniem działania zielonych zbiorów powinien był do niego przygotować plantację, to jest dokonać wcześniejszych zbiorów pomidorów dojrzałych, co w przypadku zielonych zbiorów w okresie określonym w rozporządzeniu 585/2011 zostało prawnie dopuszczone.

Niezależnie od tego, że nie odpowiada definicji działania "zielone zbiory" sukcesywne dokonywanie na wydzielonych powierzchniach zbioru zielonych pomidorów przy równoczesnym zbieraniu na innych powierzchniach, w ramach obszaru zgłoszonego, pomidorów w celach handlowych, Sąd podkreśla, że w rozpoznanej sprawie wystąpiła dodatkowa okoliczność wykluczająca uznanie przeprowadzonych zbiorów za odpowiadające definicji "zielonych zbiorów", a mianowicie równocześnie prowadzono zbiór owoców zielonych i owoców dojrzałych z tych samych rośli. Fakt ten wynika z cytowanego wyżej wyjaśnienia strony, która stwierdziła, że " (..) z pozostałej części roślin, do których nie rozpoczęto jeszcze zielonego zbioru, prowadzono zbiór dojrzałych owoców przeznaczonych na sprzedaż, ponadto na sprzedaż zostały przeznaczone owoce dojrzałe, które zostały zebrane z roślin poddanych zielonemu zbiorowi, z uwagi na fakt, że zielonemu zbiorowi mogły podlegać jedynie owoce niedojrzałe (..)".

Z wyżej przedstawionych przyczyn Sąd uznał, że działania skarżącej nie odpowiadały definicji "zielonych zbiorów", które to okoliczności zostały ujawnione dopiero po wydaniu decyzji o przyznaniu wsparcia, co uzasadniało wydanie (w trybie wznowieniowym) decyzji o uchyleniu decyzji przyznającej wsparcie w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC i odmowę przyznania wsparcia w ramach tego działania.

Dodatkowo Sąd wyjaśnia, że podziela stanowisko skarżącej, iż operacja przeprowadzenia zielonych zbiorów oznacza czynność jednorazową. Musi to być jednak czynność jednorazowa, która doprowadzi do zebrania wszystkich zielonych pomidorów z danego obszaru. Zebranie wszystkich zielonych pomidorów powoduje, że w okresie po przeprowadzeniu zielonych zbiorów, przez czas potrzebny na pojawienie się nowych kwiatów pomidorów, poprzez powstanie owoców i przez czas ich dojrzewania, na plantacji nie będzie pomidorów dojrzałych. Wskazana przez stronę sytuacja sukcesywnego dojrzewania i zbierania pomidorów dojrzałych nakazuje przyjąć, że nie zebrano wszystkich zielonych pomidorów, a więc przeprowadzony zbiór pomidorów zielonych nie był zbiorem łącznym, czyli nie odpowiadał definicji zielonych zbiorów określonej w art.84 ust.1 lit.a rozporządzenia 543/2011.

Należy wyjaśnić, że organ ustalił, iż łączne zbiory nienadających się odsprzedaży pomidorów obejmowały jednorazowy zbiór zdrowych zielonych owoców. Przyczyną odmowy przyznania wsparcia nie był fakt jednorazowego dokonania zielonych zbiorów, ale fakt równoległego zbierania pomidorów zielonych i dojrzałych na tym samym obszarze.

Sąd podkreśla, że trudności techniczne w spełnieniu wymaganych do przyznania wsparcia kryteriów, spowodowane np. wielkością plantacji nie mogą być podstawą do przyznania pomocy przy niespełnieniu wymaganych kryteriów.

Dlatego za nieuzasadnione Sąd uznał zarzuty dotyczące naruszenia przepisów art.84 ust.1 lit.a rozporządzenia 543/2011 i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 czerwca 2011 r.

Sąd nie odnosi się do kwestii różnicy powierzchni zgłoszonej we wniosku o udzielenie wsparcia, wynikającej z przeznaczenia części powierzchni upraw pomidorów pod uprawę ogórków jako roślin wskaźnikowych, ponieważ okoliczności te, miałyby znaczenie w przypadku uznania, że skarżącej wnioskowane wsparcie przysługuje i należałoby ustalać do jakiej powierzchni. Wobec niespełnienia przez skarżącą warunków definicji "zielonych zbiorów" i braku możliwości udzielenia wsparcia, wielkość zgłoszonej powierzchni upraw przestała mieć znaczenie.

Za nieuzasadnione Sąd uznał również podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów art.80, 11 i 107§1 i §3 k.p.a. Wyjaśnienia organu w zakresie interpretacji przepisów regulujących kwestie "zielonych zbiorów" zostały przedstawione w sposób znajdujący oparcie w przywołanych prawidłowo przepisach. Organ orzekający nie ma obowiązku prowadzenia polemiki z poglądami prawnymi strony.

Co do zarzutu dokonania błędnej wykładni art.85 ust.1 rozporządzenie komisji (WE) Nr 1580/2007 z dnia 21 grudnia 2007 r. ustanawiającego przepisy wykonawcze do rozporządzeń Rady (WE) nr 2200/96, (WE) nr 2201/96 i (WE) nr 1182/2007 w sektorze owoców i warzyw, należy przypomnieć, że przepis ten stanowił, iż zbieranie zielonych owoców i warzyw oznacza całkowity zbiór niekwalifikujących się do zbytu produktów na danym obszarze przeprowadzany przed rozpoczęciem normalnych zbiorów. A więc stanowił, że należy dokonać całkowitego zbioru na danym obszarze, czyli bez możliwości pozostawienia na krzakach owoców zielonych, które dojrzałyby w okresie późniejszym. Ponadto należy zauważyć, że rozporządzenie 1580/2007 to zostało z dniem 22 czerwca 2011r uchylone przez rozporządzenie 543/2011 (art. 149).

Z wyżej wyłożonych przyczyn Sąd na postawie art.151 p.p.s.a. oddalił skargę.