Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2248/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Grunty warszawskie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7  ust. 2 i 4
journal: Dz.U. 1945 nr 50 poz 279
law: Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi Z. Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu odwołań J. Ż. i Z. Ż., decyzją z dnia [...] września 2010 r., nr [..] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] odmawiającą przyznania następcom prawnym dawnych współwłaścicieli prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] oznaczonego nr hip. [...] lit. [...] o pow. [...] m2.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

Decyzją z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] Prezydent. W. odmówił ustanowienia na rzecz następców prawnych dawnych współwłaścicieli prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] oznaczonego nr hip. [...] o pow. [...] m2. W uzasadnieniu organ wskazał, że przedmiotowa nieruchomość objęta jest działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Wniosek dekretowy został złożony w terminie, zaś dla nieruchomości nie obowiązuje obecnie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, w związku z tym spełnione zostały przesłanki ustanowienia użytkowania wieczystego określone w dekrecie. Niemożność przyznania wnioskowanego prawa wynika jednak z faktu, że nieruchomość stanowi obecnie własność "[...]" Sp. z o.o. w W. Organ nadmienił, że jest związany oceną prawną wyrażoną w tym zakresie w wyroku NSA z dnia 23 września 2009 r., sygn. akt I OSK 32/09, w którym Sąd orzekł, iż nie jest dopuszczalne ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na nieruchomości stanowiącej własność innych podmiotów, niż publicznoprawne.

Od powyższej decyzji J. Ż. i Z. Ż. wnieśli odwołania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] września 2010 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] maja 2010 r., nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że stosownie do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej Ppsa, ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Kolegium zauważyło, że w wyroku z dnia 23 września 2009 r., sygn. akt I OSK 32/09 NSA zobowiązał organy administracji do zbadania zaistnienia materialnoprawnych przesłanek ustanowienia prawa użytkowania wieczystego w trybie dekretu - co organ pierwszej instancji prawidłowo wykonał. Jednocześnie NSA przesądził, że w sytuacji, gdy gmina nie jest właścicielem nieruchomości, nie jest prawnie dopuszczalne uwzględnienie wniosku dekretowego, nawet wówczas, gdy zgodnie z dekretem wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Kolegium organ pierwszej instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające, dokonał trafnych ustaleń faktycznych oraz wydał rozstrzygnięcie zgodne z przepisami prawa i wykładnią przeprowadzoną przez Naczelny Sąd Administracyjny.

W ocenie organu odwoławczego, zarzut naruszenia art. 7 ust. 4 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 ze zm.) – zwanego dalej dekretem, jest chybiony. Zgodnie z tym przepisem w przypadku nieuwzględnienia wniosku, gmina zaofiaruje uprawnionemu, w miarę posiadania zapasu gruntów - na tych samych warunkach dzierżawę wieczystą gruntu równej wartości użytkowej, bądź prawo zabudowy na takim gruncie. Nieuwzględnienie wniosku następuje jednak dopiero na podstawie ostatecznej decyzji, a zatem organ pierwszej instancji nie może jednocześnie orzekać o odmowie ustanowienia użytkowania wieczystego oraz o przyznaniu prawa zamiennego. Kolegium wskazało, że od decyzji organu pierwszej instancji przysługuje odwołanie (art. 127 Kpa), a w konsekwencji nie jest ona ostateczna (art. 16 Kpa). Organ drugiej instancji uprawniony jest do orzeczenia, co do istoty sprawy (art. 138 Kpa), w tym do ustanowienia użytkowania wieczystego na rzecz wnioskodawców. Oznacza to, że z chwilą wydania zaskarżonej decyzji nie można jeszcze mówić o nieuwzględnieniu wniosku w rozumieniu art. 7 ust. 4 dekretu. Powyższe stanowisko potwierdza wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 sierpnia 2009 r. sygn. akt I CSK 26/2009 (OSNC 2010/A poz. 22), zgodnie z którym warunkiem oddania gruntu zamiennego w użytkowanie wieczyste na podstawie art. 7 ust. 4 dekretu było wydanie przez organ administracji państwowej ostatecznej decyzji odmawiającej przyznania prawa użytkowania wieczystego gruntu na rzecz dotychczasowego właściciela z przyczyn określonych w art. 7 ust. 2 dekretu. W tym stanie rzeczy w niniejszej sprawie nie jest dopuszczalne badanie podstaw do zastosowania art. 7 ust. 4 dekretu.

Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2010 r., nr [...] Z. Ż. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta W. z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. W skardze zarzucił Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w W. rażące naruszenie prawa – art. 7 dekretu, w szczególności zaś to, że nieodpowiadają prawdzie ustalenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. jakoby organ pierwszej instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające, dokonał trafnych ustaleń faktycznych oraz wydał rozstrzygnięcie zgodne z przepisami prawa i wykładnią przeprowadzoną przez Naczelny Sąd Administracyjny. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że z przepisu art. 7 dekretu w żaden sposób nie można, wbrew temu co uczyniło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wywieść obowiązku uprzedniego wydania i uprawomocnienia się decyzji wydanej w trybie art. 7 ust. 1 i 2 dekretu przed wydaniem odrębnej decyzji na podstawie art. 7 ust. 4 dekretu. Konsekwentne przyjęcie wykładni przepisów dekretu zastosowanej przez Kolegium nakazywałoby uznanie, iż każdy z kolejnych kroków postępowania w sprawie wniosku dekretowego winien zostać zakończony decyzją administracyjną i dopiero wydanie i uprawomocnienie takiej decyzji mogłoby być podstawą podjęcia przez organ kolejnych kroków. W takim wypadku należałoby kolejno: wydać decyzję w sprawie ustalenia czy wniosek dekretowy został złożony w terminie i przez podmiot uprawniony (art. 7 ust. 1), decyzję w sprawie ustalenia możliwości pogodzenia korzystania z gruntu przez wnioskodawców z jego przeznaczeniem w planie zagospodarowania przestrzennego (art. 7 ust. 2), decyzję w sprawie ustanowienia na rzecz osób, które spełniają warunki art. 7 ust. 1 i 2 dekretu prawa użytkowania wieczystego gruntu (art. 7 ust. 3) oraz decyzję w sprawie zaoferowania gruntu zamiennego (art. 7 ust. 4). W efekcie zamiast jednego postępowania dekretowego istniał by ciąg postępowań, w których każde następne postępowanie uzależnione byłoby od wyniku poprzednich.

Skarżący uważa, że zaproponowane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stanowisko nie znajduje żadnego potwierdzenia w jasnych przepisach dekretu i pozostaje w jaskrawej sprzeczności z wyrażoną w art. 12 § 1 Kpa zasadą ogólną. Obowiązkiem organu rozpoznającego wniosek dekretowy jest dokonanie wszelkich czynności i ustaleń wynikających z art. 7 dekretu, wszechstronne rozpoznanie wniosku dekretowego z uwzględnieniem wszystkich okoliczności i wydanie jednej decyzji kończącej postępowanie. Przepisy art. 7 ust. 3 i 4 dekretu przedstawiają bowiem dwa alternatywne sposoby zakończenia postępowania, w którym dokonano już czynności przewidzianych w art. 7 ust. 1 i 2 dekretu. Oba przepisy posługując się tożsamymi co do znaczenia sformułowaniami «w razie» i «w przypadku» nakazują organowi zakończenie sprawy w konkretny sposób, albo poprzez ustalenie, czy przekazanie gruntu nastąpi tytułem wieczystej dzierżawy, czy na prawie zabudowy wraz z określeniem warunków, pod którymi umowa może być zawarta, albo poprzez zaoferowanie uprawnionemu, w miarę posiadania zapasu gruntów - na tych samych warunkach dzierżawy wieczystej równej wartości użytkowej, bądź prawa zabudowy na takim gruncie.

Skarżący wskazał, że takie stanowisko znajduje pełne potwierdzenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, w wykonaniu którego została wydana decyzja Prezydenta W. z dnia [...] maja 2010 r., nr [...]. Zdaniem skarżącego Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił bowiem w swym wyroku konieczność ustalenia w toku rozpoznania sprawy i wydawania decyzji kończącej postępowanie dekretowe nie tylko faktu spełnienia przez wnioskodawców przesłanek z art. 7 ust. 1 i 2 dekretu, ale też konieczność zbadania przez organ, czy możliwe jest ustanowienie na rzecz wnioskodawców prawa użytkowania wieczystego gruntu przy ul. [...]. Jest to zatem jeden z alternatywnych wariantów zakończenia postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że ponowne rozpatrzenie wniosku dekretowego z dnia 19 października 1948 r. polega na dokonaniu w pierwszej kolejności oceny, czy nieruchomość objęta tym wnioskiem spełnia kryteria określone w art. 7 ust. 2 dekretu; natomiast po dokonaniu oceny spełnienia przesłanek określonych w art. 7 ust. 2 dekretu, wydanie stosownej decyzji może być zależne od konieczności uwzględnienia okoliczności pozostawania nieruchomości objętej wnioskiem dekretowym przedmiotem własności osób trzecich. Zdaniem skarżącego, z orzeczenia NSA wynika, że organ miał obowiązek podjęcia w niniejszej sprawie czynności dalszych, niż przewidziane w art. 7 ust. 1 i 2, których to ustaleń należało dokonać «w pierwszej kolejności», to oczywistym pozostaje, że skoro miał także obowiązek podjęcia działań w następnej kolejności, to po stwierdzeniu, iż niemożliwe jest dokonanie czynności przewidzianej w art. 7 ust. 3 Prezydent W. miał obowiązek podjęcia ustaleń w zakresie wskazanym jako alternatywny w art. 7 ust. 4 dekretu. W tej sytuacji, skoro obowiązkiem organu pierwszej instancji było wydanie decyzji zawierającej ustalenia i rozstrzygnięcia przewidziane wart. 7 ust. 1 - 4 dekretu, tak obowiązkiem organu odwoławczego było uchylenie wadliwej decyzji, ponieważ organ pierwszej instancji nie wywiązał się z obowiązku prawidłowego wykonania wyroku NSA z dnia z dnia 23 września 2009 r.

Skarżący zauważył, że z orzecznictwa Sądu Najwyższego jednoznacznie wynika, iż Prezydent W., a następnie organ odwoławczy miał obowiązek zastosowania w niniejszej sprawie art. 7 ust. 4 dekretu, ponieważ postępowanie z wniosku dekretowego dotyczącego nieruchomości przy ul. [...] było prowadzone po dniu wejścia w życie ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości – zwanej dalej uggwn. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 15 października 2008 r., sygn.. akt I CSK 235/08 podkreślił bowiem, że oparte na art. 82 ust. 1 uggwn wygaśnięcie prawa do odszkodowania za przejęte przez Państwo grunty, budynki i inne części składowe nieruchomości przewidziane w art. 7 ust. 4 i 5 oraz art. 8 dekretu dotyczą jedynie praw istniejących w chwili wejścia w życie tej ustawy. Sąd Najwyższy stwierdził, że przepis art. 82 ust. 1 uggwn nie mógł spowodować wygaśnięcia praw, które powstały dopiero po rozpatrzeniu wniosku złożonego na podstawie art. 7 ust. 1 dekretu (także po uprzednim stwierdzeniu nieważności odmownej decyzji dekretowej). Sąd Najwyższy wskazał, że na mocy art. 82 ust. 1 uggwn przepis art. 7 ust. 4 dekretu nie został uchylony, a zatem przepis ten nie dotyczył praw, które powstały po rozpatrzeniu wniosku dekretowego po dacie jego wejścia w życie.

Skarżący zwrócił również uwagę na to, że w swym orzeczeniu Sąd Najwyższy wyraził swe wątpliwości, co do zgodności z Konstytucją RP przepisu art. 82 ust. 1 uggwn. Z. Ż. uważa, że w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego (sprawy o sygn. akt K 23/98, K 33/00, K 36/98), jak i dorobku nauki prawa konstytucyjnego (A. Frankiewicz. Konstytucyjna regulacja własności w Rzeczypospolitej Polskiej; w: Studia Erasmiana Wratislaviensia, zeszyt III, "Własność. Idea, instytucje, ochrona", Wrocław 2009) niekonstytucyjność tego przepisu nie może budzić wątpliwości.

Zdaniem skarżącego, obowiązkiem organu odwoławczego w niniejszej sprawie było nie tylko uchylenie decyzji Prezydenta W., ale także samodzielne rozpoznanie sprawy i wydanie decyzji kończącej sprawę w trybie art. 138 § 2 Kpa

Skarżący podał, że w toku postępowania administracyjnego przedstawił szczegółową dokumentację nieruchomości gruntowych Miasta W. wskazując, iż posiada ono zapas gruntów w rozumieniu art. 7 ust. 4 dekretu. Udokumentował także fakt istnienia w miejskim zapasie gruntów nieruchomości gruntowej o cechach ściśle odpowiadających cechom objętego jego wnioskiem dekretowym gruntu przy ul. [...]. A zatem zebrane zostały wszelkie dowody i poczynione wszelkie ustalenia konieczne dla ostatecznego zakończenia tak przez organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy sprawy administracyjnej w sposób przewidziany w art. 7 ust. 4 dekretu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymało stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie.

W piśmie z dnia 4 kwietnia 2011 r. Z. Ż. podtrzymał argumentację skargi. W uzasadnieniu dodatkowo podniósł, że w treści dekretu warszawskiego brak wyraźnego przepisu, że wydanie decyzji w trybie art. 7 ust. 4 dekretu następuje po uzyskaniu waloru ostateczności przez decyzję wydaną na podstawie art. 7 ust. 1-3 dekretu. Skarżący uważa też, że Kolegium nie wyjaśniło, czy to odrębne postępowanie z art. 7 ust. 4 winno być prowadzone na wniosek, czy z urzędu, skoro sprawa z wniosku dekretowego została zakończona. Skarżący wskazał też, że w niniejszej sprawie

Sąd w wyroku winien dokonać wiążącej oceny prawnej obowiązywania przepisu art. 7 ust. 4 dekretu, ponieważ organ pierwszej instancji nie zamierza w tej sprawie wydawać decyzji administracyjnej.

W piśmie tym skarżący wniósł o wystąpienie przez Sąd do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o zbadanie zgodności z art. 21 i art. 64 Konstytucji RP przepisu art. 82 ust. 1 uggwn oraz art. 214 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Ponadto skarżący zwrócił uwagę na niedopuszczalność udziału Miasta Stołecznego W. i Prezydenta W. w niniejszym postępowaniu w roli strony, co wynika z orzecznictwa sądowoadministracyjnego (por. uchwały i wyroki wydane w sprawach: I OPS 1/03, OSK 1017/04, SA/Wr 990/90, I OSK 67/09, I OSK 389/06). Skarżący wniósł dodatkowo o: odsunięcie od postępowania Miasta W. i Prezydenta W.; ustalenie w wyroku zakresu obowiązywania normy z art. 7 ust. 4 dekretu oraz określenie w wyroku obowiązków organów administracji publicznej w sposób umożliwiający skuteczne wyegzekwowanie orzeczenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie jest uzasadniona.

Na wstępie należy zauważyć, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przy rozpatrywaniu niniejszej sprawie był związany oceną prawną i wytycznymi zawartymi w prawomocnych wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 sierpnia 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 413/08 i Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 2009 r., sygn. akt I OSK 32/09.

Sąd zauważa, że w swym wyroku NSA podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji, co do zaniechania przez organy obu instancji obowiązku przeprowadzenia w pierwszej kolejności ustaleń i oceny przesłanki materialnoprawnej z art. 7 ust. 2 dekretu (możności pogodzenia korzystania z gruntu przez następców prawnych dawnych właścicieli z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego), w sprawie wszczętej wnioskiem Z. D. z dnia 19 października 1948 r. o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu [...] położonego przy ul. [...] (część działek nr [...]). W tym więc zakresie Sąd wyższej instancji zgodził się z Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, że zarówno Prezydent W. jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. naruszyły w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy przepisy art. 7, art. 77 i art. 107 § 1 i 3 Kpa, ponieważ organy te nie rozpatrzyły meritum sprawy wszczętej wnioskiem dekretowym.

NSA uznał za zasadny zarzut błędnej wykładni art. 7 ust. 1 i 2 dekretu i nie podzielił poglądu WSA w Warszawie (i w tym zakresie zastąpił uzasadnienie wyroku sądu pierwszej instancji własną oceną prawną), że wyzbycie się w 2001 r. prawa własności przedmiotowego gruntu przez Miasto W. na rzecz spółki prawa handlowego – "[...]" Sp. z o.o. w W. nie miało żadnego znaczenia dla rozpatrzenia wniosku dekretowego na podstawie art. 7 ust. 2 dekretu. NSA wskazał, że treść art. 232 Kodeksu cywilnego stoi na przeszkodzie temu, aby na mocy decyzji wydanej w trybie art. 7 ust. 2 dekretu przyznać na rzecz wnioskodawców prawo użytkowania wieczystego gruntu, który w momencie wydania tej decyzji nie jest już własnością jednostki samorządu terytorialnego – Miasta W., a działania podjęte celem stwierdzenia nieważności umowy przenoszącej własność gruntu nie dały rezultatu. NSA stwierdził, że wskazana wyżej okoliczność legitymowania się przez Spółkę "[...]" prawem własności do przedmiotowego gruntu ma znaczenie dla sprawy prowadzonej na podstawie art. 7 ust. 2 dekretu. Sąd ten wskazał, że dopiero po dokonaniu oceny spełnienia przesłanek z art. 7 ust. 2 dekretu wydanie decyzji może być zależne od konieczności uwzględnienia okoliczności pozostawania nieruchomości objętej wnioskiem dekretowym przedmiotem własności osób trzecich, co może mieć znaczenie w odrębnym postępowaniu mającym na celu ocenę odpowiedzialności odszkodowawczej z tytułu niemożności oddania nieruchomości w użytkowanie wieczyste w trybie art. 7 ust. 2 dekretu, pomimo istnienia przesłanek określonych w tym przepisie.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta W. z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdza, że w niniejszej sprawie organy obu instancji przeprowadziły postępowanie zgodnie z oceną prawną i wskazaniami, co do dalszego postępowania zawartymi we wskazanych wyżej orzeczeniach NSA i WSA w Warszawie.

Prezydent W. ustalił, że dla terenu obejmującego grunt [...] położony przy ul. [...], oznaczonego dawnym nr hip. [...] o pow. [...] m2, stanowiącego część działek ewidencyjnych nr [...] z obrębu [...] nie ma obecnie obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego (pismo Urzędu Miasta W. z dnia 12 lutego 2010 r., nr [...]). W tej sytuacji nie ma przeszkody o charakterze planistycznym, uniemożliwiającej oddanie przedmiotowego gruntu w użytkowanie wieczyste na rzecz J. Ż. (obecne nazwisko M. - oświadczenie złożone do protokołu rozprawy) i Z. Ż., którzy deklarują zamiar przeznaczenia gruntu na cele usługowe (pismo z dnia 30 kwietnia 2010 r.). W tym zakresie decyzja organu pierwszej instancji jest dla skarżącego korzystna, ponieważ przesłanka z art. 7 ust. 2 dekretu została spełniona.

Jednocześnie Prezydent W. ustalił, że sporny grunt przed dniem wydania decyzji stał się własnością Spółki "[...]" (akt notarialny z dnia [...] marca 2001 r., Rep. A Nr [...]). Organ stwierdził, że wobec zbycia przez Miasto W. prawa własności przedmiotowego gruntu nie jest możliwe oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste spadkobiercom dawnych właścicieli. Organ słusznie wskazał, że wydana w takiej sytuacji decyzja pozytywna dla spadkobierców przeddekretowych właścicieli gruntu byłaby obciążona wadą rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, skoro grunt – tak jak tego wymaga przepis art. 232 Kc – nie jest własnością jednostki samorządu terytorialnego. Organ zwrócił też uwagę, że skutki umowy przeniesienia prawa własności na rzecz Spółki "[...]" pozostają w mocy, ponieważ środki prawne mające doprowadzić do unicestwienia umowy składane przez J. Ż. i Z. Ż. oraz B. H. w postępowaniu przed sądami powszechnymi i Sądem Najwyższym nie były skuteczne.

Z treści uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji wynika zatem, że odmowa uwzględnienia wniosku dekretowego była spowodowana przyczynami innymi, niż wymienione w art. 7 ust. 2 dekretu, tj. istniejącym na gruncie stanem prawnym przedmiotowej nieruchomości. W tym zatem zakresie decyzja organu pierwszej instancji jest niekorzystna dla skarżącego.

Sąd stwierdza, że stanowisko zaprezentowane przez Prezydenta W. nie budzi zastrzeżeń, ponieważ znajduje odzwierciedlenie w dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy. Tym samym za prawidłową należało uznać też decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2010 r., nr [...].

W niniejszej sprawie istota sporu sprowadza się natomiast do odpowiedzi na pytanie, czy w decyzji Prezydenta W. z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] organ winien orzec również w przedmiocie przyznania następcom prawnym dawnych współwłaścicieli gruntu zamiennego na podstawie art. 7 ust. 4 dekretu.

Sąd nie podziela stanowiska skarżącego, że organ pierwszej instancji miał obowiązek orzec w powyższej decyzji, co do uprawnień, o których mowa w art. 7 ust. 4 dekretu.

Zgodnie z tym przepisem w przypadku nieuwzględnienia wniosku, gmina zaofiaruje uprawnionemu, w miarę posiadania zapasu gruntów - na tych samych warunkach dzierżawę wieczystą gruntu równej wartości użytkowej, bądź prawo zabudowy na takim gruncie. Zdaniem Sądu, z przepisu tego wynika, że aby stało się aktualne zagadnienie dotyczące przyznania gruntu zamiennego wpierw musi zostać rozstrzygnięty wniosek o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu przejętego przez państwo w trybie dekretu. O załatwieniu sprawy na podstawie art. 7 ust. 1 i 2 dekretu można natomiast mówić dopiero wówczas, gdy stanie się ostateczna (wykonalna) decyzja administracyjna sprawę tę rozstrzygająca. W niniejszej sprawie w momencie wydania przez Prezydenta W. decyzji z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] decyzja ta była nieostateczna i niewykonalna (art. 130 § 1 i 2 Kpa), ponieważ od tej decyzji przysługiwało odwołanie (art. 127 § 1 Kpa), a nie wystąpiły okoliczności, o których mowa w art. 130 § 3 i 4 Kpa. Decyzja organu pierwszej instancji w momencie jej wydania nie kształtowała zatem w sposób trwały sytuacji prawnej następców prawnych dawnych współwłaścicieli gruntu (art. 16 § 1 Kpa) i w związku z tym nie rodziła żadnych skutków prawnych. Wobec tego Prezydent W. w decyzji wydanej na podstawie art. 7 ust. 1 i 2 dekretu nie mógł orzekać w oparciu o przepis art. 7 ust. 4 dekretu, tak samo jak – bez uprzedniego wykazania się przez stronę ostateczną decyzją administracyjną uwzględniającą wniosek, wydaną na podstawie art. 7 ust. 1 i 2 dekretu - nie byłoby możliwe zawarcie umowy notarialnej o oddaniu gruntu w użytkowanie wieczyste w trybie art. 7 ust. 3 dekretu (por. postanowienie SN z dnia 30 listopada 2006 r., sygn. akt I CSK 293/06, OSNC 2007/10/156).

Nie można przy tym podzielić stanowiska skarżącego, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 września 2009 r., sygn. akt I OSK 32/09 zobowiązał organ do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia wniosku dekretowego w oparciu o przepis art. 7 ust. 4 dekretu. Uszło uwadze skarżącego, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku tym orzekał w granicach skarg kasacyjnych (art. 183 § 1 Ppsa), a skargi kasacyjne Miasta W., Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. i Spółki "[...]" – jak wynika z uzasadnienia wyroku NSA - nie zawierały zarzutu naruszenia przez WSA w Warszawie przepisu art. 7 ust. 4 dekretu. Po drugie w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 23 września 2009 r. nie sposób doszukać się wypowiedzi odnoszącej się do kwestii przyznania gruntu zamiennego, czy przepisu art. 7 ust. 4 dekretu.

Zdaniem Sądu, skoro skarżący uważa, że Prezydent W. winien wydać decyzję na podstawie art. 7 ust. 4 dekretu, to służą mu środki prawne mające na celu spełnienie zadość jego żądaniu (zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie - art. 37 § 1, a w przypadku dalszego milczenia organu skarga na bezczynność –art. 3 § 2 pkt 8 Ppsa). Wówczas to staną się aktualne problemy podniesione w skardze i piśmie z dnia 4 kwietnia 2011 t., a związane z interpretacją art. 7 ust. 4 dekretu, w szczególności to, czy organ administracji publicznej jest właściwy do rozpatrzenia w trybie Kpa sprawy o przyznanie gruntu zamiennego, na podstawie tego przepisu. W niniejszej sprawie Sąd nie może ustosunkować się do tego zagadnienia, ponieważ wykracza to poza przedmiot niniejszej sprawy, tj. kontrolę legalności decyzji wydanych w oparciu o materialnoprawną podstawę z art. 7 ust. 1 i 2 dekretu.

Konsekwencją powyższego stanowiska Sądu jest to, że w niniejszej sprawie nie wystąpił problem konstytucyjności przepisów art. 82 ust. 1 uggwn i art. 214 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ponieważ przepisy te nie były podstawą rozstrzygnięcia w zaskarżonej decyzji, jak i decyzji Prezydenta W. z dnia [...] maja 2010 r., nr [...]. W ocenie Sądu, orzeczenie przez Trybunał Konstytucyjny w przedmiocie konstytucyjności tych przepisów nie miałoby żadnego wpływu na wynik tej sprawy, dlatego kierowanie przez Sąd pytania prawnego (art. 193 Konstytucji RP) nie byłoby celowe i w sposób nieuzasadniony przedłużyłoby postępowanie sądowe.

Dla niniejszej sprawy nie miał też znaczenia zarzut udziału w postępowaniu sądowym Prezydenta W., ponieważ ta okoliczność nie mogła mieć żadnego wpływu na treść i prawidłowość wydanego wyroku sądowego.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151 Ppsa orzekł, jak w sentencji.