Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1289/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2007-05-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 1289/04 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 maja 2007 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas (spr), Sędziowie: WSA Urszula Zięba, WSA Anna Znamiec, Protokolant: Iwona Sadowska – Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2007 r., sprawy ze skargi R. K. - "R." Ośrodek H. P. w P., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., z dnia 25 maja 2004 r. Nr [...], w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2004 r., I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie 100 zł ( sto złotych ).


UZASADNIENIE

Nakazem płatniczym z dnia [...].01.2004r. nr [...] Wójt Gminy Z. ustalił R. K. - prowadzącemu Ośrodek H. P. "R." - zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od nieruchomości za 2004 r. w wysokości [...] zł oraz wysokość zobowiązania z tytułu podatku rolnego za 2004 r. w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy stwierdził, że wysokość zobowiązania podatkowego ustalono na podstawie złożonej przez podatnika informacji o nieruchomościach, obiektach budowlanych, gruntach i lasach oraz danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków.

Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie, w którym zarzucił, iż zajęte na hodowlę pstrąga nieruchomości stanowią przedmiot opodatkowania podatkiem rolnym, w nie podatkiem od nieruchomości. Podniósł on, że dane w ewidencji gruntów i budynków są nieaktualne. Stosownie do art. 7 d pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1998r. Prawo geodezyjne kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. nr 100, poz. 1086 ze zm.) oraz § 44 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków aktualizacja danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków powinna być dokonywana z urzędu. W celu doprowadzenia ewidencji gruntów i budynków do aktualności, w ramach współpracy organów administracji publicznej, organy podatkowe gmin powinny, po dokonaniu pogłębionej analizy stanu faktycznego i prawnego, przedstawić starostom zbiorcze zestawienie rozbieżności stanu rzeczywistego wykorzystania gruntów i oznaczeń ujawnionych w ewidencji, które zgodnie z kryteriami określonymi w ust. 3 załącznika nr 6 do w/w Rozporządzenia są "gruntami zabudowanymi i zurbanizowanymi", a w operacie ewidencyjnym oznaczone są jako "grunty rolne zabudowane" lub "grunty rolne". Ponadto podniósł on, że od dnia 1.01.1993r. nie prowadzi działalności gospodarczej, o czym poinformował organ podatkowy, dlatego nie powinien mieć naliczanego podatku za działalność gospodarczą w budynkach.

Decyzją z dnia 25.05.2004 r., nr Kol. Odw. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję organu l instancji.

Organ II instancji wskazał, że przepis art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r. nr 9, poz. 84 ze zm.) stanowi, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Natomiast za działalność rolniczą, na podstawie powołanych przez SKO w K. w uzasadnieniu decyzji odpowiednich przepisów, uważa się chów i hodowlę ryb. Z powołanych przepisów wynika, że osoba prowadząca działalność polegającą na hodowli i sprzedaży pstrąga nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości, pod warunkiem, że nie ma zarejestrowanej działalności gospodarczej, a hodowla prowadzona jest na użytkach rolnych. Jak wynika z pisma Urzędu Gminy Z. z dnia [...].04.2004r. na dzień sporządzenia tego pisma skarżący figurował w prowadzonym przez Gminę rejestrze przedsiębiorców pod nr [...], z którego wynikało, iż od dnia [...].12.1991 r. prowadzi działalność gospodarczą. Zakres wpisu obejmuje przetwórstwo pstrąga i innych artykułów spożywczych. Do wniesionego odwołania podatnik załączył kopie pism adresowanych do Urzędu Skarbowego i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, w których poinformował o zawieszeniu działalności gospodarczej. Organ podał jednak, że zawieszenie działalności gospodarczej nie jest równoznaczne z jej zaprzestaniem, a to dopiero przesądza o zmianie przeznaczenia gruntu lub budynku. Dowodem zaprzestania działalności gospodarczej dla celów podatku od nieruchomości jest decyzja organu, który prowadzi ewidencję przedsiębiorców o wykreśleniu wpisu obejmującego tę działalność. Ponadto należy mieć na uwadze, iż grunty zajęte pod hodowle pstrąga nie zostały zaklasyfikowane jako użytki rolne. Natomiast jak wynika art. 2 ust. 2 w/w ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie stanowią przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości tylko i wyłącznie grunty, które w ewidencji gruntów i budynków zostały sklasyfikowane jako użytki rolne. Zgodnie z art. 22 ust. 2 w związku z art. 20 ust. 2 pkt 1 w/w ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne właściciel jest zobowiązany zgłaszać właściwemu staroście wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni od dnia powstania tych zmian. W art. 22 ust. 2 w związku z art. 51 w/w ustawy identyczny obowiązek został nałożony na władającego nieruchomością. Tak więc obowiązek dokonania aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków spoczywa na podatniku. Zgodnie z art. 21 ust. 1 w/w ustawy podstawą wymiaru podatków są dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Zatem ustalenie przez organ podatkowy wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości w oparciu o informacje zawarte w rejestrze gruntów i budynków jest prawidłowym działaniem organu l instancji. Jeżeli faktycznie przedmiotowe grunty stanowią użytki rolne, to podatnik powinien poinformować właściwego Starostę o zmianie danych objętych rejestrem gruntów i budynków, w celu ich aktualizacji. Po dokonaniu tych zmian przez Starostę, podatnik powinien złożyć w organie podatkowym aktualną informację o nieruchomościach.

W skardze na powyższą decyzję R. K. wniósł o uchylenie zaskarżonego nakazu płatniczego i zasądzenie kosztów procesu wg norm przepisanych, gdyż zaskarżoną decyzję uważa za niezgodną z prawem. Pismem z dnia [...].09.2006 r. skarżący uzupełnił zarzut podniesiony w skardze i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą decyzją organu l instancji. Wskazał, że zaskarżonej decyzji zarzuca nie wyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego sprawy a ponadto błędną interpretację przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Skarżący wskazał, że SKO w K. rozpatrując odwołanie od nakazu płatniczego w ogóle nie zajęło się przedstawionymi przez niego zarzutami w sprawie. Nie odniesiono się do przedłożonej przez niego dokumentacji zawierającej wyraźną interpretację dotyczącą stosowania przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w związku z ustawą prawo geodezyjne i kartograficzne, która pochodziła od Ministra Finansów oraz urzędu Głównego Geodety Kraju. Wskazuje ona wyraźnie na zasady stosowania przepisów powyższych ustaw w przypadku ustalania podatku, gdy ich przedmiotem są zarybione stawy stanowiące rodzaj działalności rolniczej. Odnośnie stanowiska SKO, iż podstawą ustaleń dla potrzeb podatkowych i ewidencyjnych są dane z ewidencji gruntów wskazał on, że dane zawarte w ewidencji korzystają z takiej mocy dowodowej jaką daje powaga dokumentu urzędowego niemniej nie jest to domniemanie niewzruszalne i może być obalone innym dowodem np. innym dokumentem urzędowym, z którego wynika, iż dane geodezyjne nie odpowiadają rzeczywistości. Wielokrotnie się zdarza, że nieaktualizowane dane z ewidencji gruntów zawierają nieprawdziwe dane np. co do adresu podatnika czy osoby właściciela. Organy podatkowe prowadzą wtedy postępowanie i ustalają prawidłowe dane. Skarżący podkreślił, że z dniem 1.01.2003r. weszła w życie zasadnicza i obszerna nowelizacja ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, która zmieniła sposób i zakres opodatkowania gruntów podatkiem rolnym oraz podatkiem od nieruchomości i zmodyfikowała sposób jej ustalania. Jednocześnie powyższe zmiany zostały zharmonizowane z nowelizacją i zmianami ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne. W szczególności weszło w życie Rozporządzenie wykonawcze w sprawie ewidencji gruntów i budynków z dnia 29.03.2001 r. Faktu tego zharmonizowania zmian podatkowych ze zmianą i aktualizacją danych z ewidencji gruntów i skutków jakie z tego wynikają SKO w opinii skarżącego nie dostrzegło. Obowiązek aktualizacji danych z ewidencji gruntów i budynków ciąży na podatniku, lecz dotyczy ten obowiązek jedynie danych faktycznych i prawnych, które są zdarzeniami indywidualnymi dotyczącymi nieruchomości tj. są albo dokonywane przez samego podatnika albo też są przez niego postrzegane i są mu znane. SKO stwierdziło, że to podatnik miał obowiązek zaktualizowania danych z ewidencji, jednak stanowisko takie jest błędne. Podatnik informował na bieżąco ewidencję gruntów o wszelkich zmianach tak faktycznych i prawnych, zaś zmiany, o których wspomina powyższe rozporządzenie nie są takimi zmianami w stosunku do których obowiązek informowania i aktualizacji ciąży na podatniku. Żadne zmiany faktyczne i prawne na nieruchomości nie zaszły - zmieniła się jedynie metodologia i kategoria klasyfikacji gruntu. Była to zmiana dokonana aktem generalnym i abstrakcyjnym będącym przepisem prawa powszechnie obowiązującego. Zatem to na podmiotach prowadzących ewidencję ciąży obowiązek dokonania w niej z urzędu technicznych zmian, które odzwierciedlałyby zmianę prawa. Organy podatkowe, w tym SKO rozpatrujące odwołanie, miały obowiązek uwzględnienia z urzędu zmian w prawie określającym sposób oznaczania w ewidencji niektórych gruntów.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławczego w K. wniosło o jej oddalenie. Ustosunkowując się do pisma skarżącego uzupełniającego skargę SKO wskazało, że przy orzekaniu nie ma ono obowiązku odwoływania się do interpretacji Ministra Finansów czy Głównego Geodety Kraju, na które powołuje się skarżący. Powołując się na treść art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne wskazano, że podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń (...) stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Zarzut, iż domniemanie wynikające z danych z ewidencji gruntów nie jest domniemaniem niewzruszalnym, może być skuteczny jedynie w przypadku, gdy okaże się, że wykazany w ewidencji podatnik nie jest właścicielem nieruchomości. Jest to jedyne odstępstwo od wyrażonej we wspomnianym przepisie zasady.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000r. Nr 100, poz. 1086 z późn. zm.) podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Dane te (powierzchnia gruntów, rodzaj użytków gruntowych) mają więc istotny wpływ na załatwienie sprawy. Z przepisu tego wynika, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym i w postępowaniu podatkowym. Nie ulega jednak wątpliwości, że ewidencja gruntów powinna stanowić odzwierciedlenie stanu faktycznego i prawnego.

Klasyfikacja gruntów wynikająca z ewidencji gruntów i budynków przesądza bowiem o sposobie ich opodatkowania.

Z dniem 1 stycznia 2003 r. weszła w życie ustawa z dnia 10 października 2002 r. o zmianie ustawy o podatku rolnym (Dz. U. nr 200, poz. 1682). Po jej wejściu w życie opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza (art. 1 zmienionej ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym, tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r., nr 136, poz. 969 ze zm.). Za działalność rolniczą uważa się produkcję roślinną i zwierzęcą, w tym również produkcję materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego oraz reprodukcyjnego, produkcję warzywniczą, roślin ozdobnych, grzybów uprawnych, sadownictwa, hodowlę i produkcję materiału zarodowego zwierząt, ptactwa i owadów użytkowych, produkcję zwierzęcą typu przemysłowego fermowego oraz chów i hodowlę ryb (art. 2 ust. 2 tej ustawy). Żaden akt prawny rangi ustawowej nie zawiera jednak legalnej definicji "użytku rolnego" oraz "gruntu zadrzewionego i zakrzewionego na użytkach rolnych". Pojęcia te bliżej precyzuje jedynie rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454 z późn. zm.). W myśl § 67 tego rozporządzenia użytki gruntowe wykazywane w ewidencji dzielą się na następujące grupy:

1) użytki rolne,

2) grunty leśne oraz zadrzewione i zakrzewione,

3) grunty zabudowane i zurbanizowane,

4) użytki ekologiczne, oznaczone symbolem złożonym z litery "E" oraz symbolu odpowiedniego użytku gruntowego określającego sposób zagospodarowania lub użytkowania terenu, np. E-Ws, E-Wp, E-Ls, E-Lz, E-N, E-Ps, E-R,

5) nieużytki, oznaczone symbolem - N,

6) grunty pod wodami,

7) tereny różne oznaczone symbolem -Tr.

Zgodnie natomiast z § 68 ust. 1 tegoż rozporządzenia użytki rolne dzielą się na:

1) grunty orne, oznaczone symbolem - R,

2) sady, oznaczone symbolem złożonym z litery "S" oraz symbolu odpowiedniego użytku gruntowego, stanowiącego część składową oznaczenia klasy gleboznawczej gruntu, na którym założony został sad, np. S-R, S-Ł, S-Ps,

3) łąki trwałe, oznaczone symbolem - Ł,

4) pastwiska trwałe, oznaczone symbolem - Ps,

5) grunty rolne zabudowane, oznaczone symbolem złożonym z litery "B" oraz symbolu odpowiedniego użytku gruntowego, stanowiącego część składową oznaczenia klasy gleboznawczej gruntu, na którym wzniesione zostały budynki, np. B-R, B-Ł, B-Ps,

6) grunty pod stawami, oznaczone symbolem - Wsr,

7) rowy, oznaczone symbolem - W.

2. Grunty leśne oraz zadrzewione i zakrzewione dzielą się na:

1) lasy, oznaczone symbolem - Ls,

2) grunty zadrzewione i zakrzewione, oznaczone symbolem - Lz, lub, w przypadku zadrzewień śródpolnych, zaistniałych na gruntach objętych klasyfikacją gleboznawczą - symbolem złożonym z liter "Lz" oraz symbolu odpowiedniego użytku gruntowego, stanowiącego część składową oznaczenia klasy gleboznawczej gruntu, np. Lz-R, Lz-Ł, Lz-Ps.

3. Grunty zabudowane i zurbanizowane dzielą się na:

1) tereny mieszkaniowe, oznaczone symbolem - B,

2) tereny przemysłowe, oznaczone symbolem - Ba,

3) inne tereny zabudowane, oznaczone symbolem - Bi,

4) zurbanizowane tereny niezabudowane, oznaczone symbolem - Bp,

5) tereny rekreacyjno-wypoczynkowe, oznaczone symbolem - Bz,

6) użytki kopalne, oznaczone symbolem - K,

7) tereny komunikacyjne, w tym:

a) drogi, oznaczone symbolem - dr,

b) tereny kolejowe, oznaczone symbolem - Tk,

c) inne tereny komunikacyjne, oznaczone symbolem - Ti.

4. Grunty pod wodami dzielą się na:

1) grunty pod morskimi wodami wewnętrznymi, oznaczone symbolem -Wm,

2) grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi, oznaczone symbolem

-Wp,

3) grunty pod wodami powierzchniowymi stojącymi, oznaczone symbolem

-Ws.

W poprzednio obowiązującym rozporządzeniu Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 17 grudnia 1996 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 158, poz. 813) grunty pod stawami, gdyż ich właśnie dotyczy niniejsza sprawa, oznakowane były symbolem "Ws". Obecnie grunty te zaliczone są do użytków rolnych i oznakowane symbolem "Wsr". Symbolem "Ws" oznaczone są natomiast grunty pod wodami powierzchniowymi stojącymi. Do czasu wykonania modernizacji ewidencji zachowują swoją ważność, w zakresie określonym przepisami ustawy, dane ewidencyjne uwidocznione w ewidencji prowadzonej przed wejściem w życie rozporządzenia (§83 aktualnego rozporządzenia). Operat ewidencyjny założony i prowadzony przed wejściem w życie rozporządzenia, do czasu jego modernizacji, podlega bieżącej aktualizacji na zasadach określonych w rozporządzeniu, w takim zakresie, w jakim umożliwia tę aktualizację informatyczny system obsługujący bazę danych ewidencyjnych (§ 84 rozp.). Uaktualnienie danych ma doniosłe znaczenie, gdyż od tego czy dany grunt zostanie, czy też nie zostanie zaliczony przez organ podatkowy do jednej z tych kategorii, decyduje opodatkowanie stosunkowo niskim podatkiem rolnym lub leśnym bądź też znacznie wyższym podatkiem od nieruchomości. Z zapisów rozporządzenia wynika także, że dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i § 11 (§ 46 ust. 1 rozporządzenia). Z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych; opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych; dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej; ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów (§ 46 ust. 2 rozporządzenia). Wykaz zmian danych ewidencyjnych, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, powinien określać identyfikatory jednostki ewidencyjnej i obrębu, numer odpowiedniej jednostki rejestrowej gruntów, budynków lub lokali, numer odpowiedniej pozycji kartoteki budynków lub lokali, numer księgi wieczystej, oznaczenie obiektu bazy danych ewidencyjnych, którego dane ewidencyjne uległy zmianie, dane ewidencyjne, które uległy zmianie, z wyszczególnieniem danych dotychczasowych oraz danych aktualnych, datę sporządzenia wykazu, nazwisko, imię oraz podpis osoby, która sporządziła wykaz (§ 46 ust. 3 rozp.). Tak więc rację ma skarżący, że to na organach administracji publicznej spoczywał obowiązek uaktualnienia danych w ewidencji gruntów. Zapisy w operacie ewidencji dla działki skarżącego zmieniające oznaczenie działki zostały dokonane dopiero decyzją Starosty K. z dnia [...].09.2005 r. Niewątpliwie zapisy w ewidencji są wiążące w zakresie ustalania stanu faktycznego przez organy podatkowe, to jednak skutki zaniedbań organów zobligowanych do przeprowadzenia zmiany klasyfikacji gruntów nie mogą wywierać negatywnych konsekwencji w zakresie opodatkowania. Zmiany oznaczenia gruntu nie spowodowały bowiem zmiany jego charakteru. Nadal jest to staw rybny, który jest zaliczony do użytków rolnych, a więc podlega opodatkowaniu podatkiem rolnym.

Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu l instancji na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji będą zobligowane do uwzględnienia przedstawionego wyżej stanowiska. O kosztach Sąd postanowił biorąc za podstawę swego rozstrzygnięcia art. 200 p.p.s.a. zgodnie, z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Co należy do nich zaliczyć określa natomiast art. 205 wyżej powołanej ustawy. Na tej podstawie zasądzono zwrot kosztów obejmujący wpis.