Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 852/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Prawo miejscowe
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części
Powołane przepisy: article: Art. 6n ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 6k ust. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 1399
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity.
article: art.91 ust.1
journal: Dz.U. 2013 poz 594
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jednolity.
article: art. 147 § 1 i art.151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak WSA Maciej Busz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi Regionalnej Izby Obrachunkowej na uchwałę Rady Miejskiej Gminy S. z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi I. Stwierdza nieważność uchwały Rady Miejskiej w S. nr [...] z dnia [...] marca 2015r. w sprawie ustalenia wzorów deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz warunków i trybu składania deklaracji za pomocą środków komunikacji elektronicznej w zakresie obejmującym: 1) Załącznik nr 1 " Deklaracja o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy" w zakresie obejmującym: a) część B: "Obowiązek złożenia deklaracji" w zakresie obejmującym zapis: "ustanie obowiązku uiszczania opłaty****" wraz z objaśnieniem; b) w całości część J: "Wysokość miesięcznych opłat ustanowionych odrębną uchwałą za odbiór odpadów komunalnych zbieranych i gromadzonych w sposób selektywny*****" wraz z objaśnieniem; c) w całości część K: "Obliczenie wysokości miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi liczonej jako iloczyn prowadzonych na nieruchomości gospodarstw domowych i stawki opłaty"; d) część P: "Pouczenie" w zakresie obejmującym pkt 2-8; 2) Załącznik nr 2 "Deklaracja o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne" w zakresie obejmującym: a) część B: "Obowiązek złożenia deklaracji" w zakresie obejmującym zapis: "ustanie obowiązku uiszczania opłaty****" wraz z objaśnieniem; b) część E: "Adres nieruchomości na której nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne" w zakresie obejmującym pkt 39: "Nr geod. działki"; c) w całości część F: "Wysokość miesięcznych stawek za odbiór odpadów komunalnych zmieszanych przy prowadzeniu selektywnego zbierania odpadów komunalnych*****" wraz z objaśnieniem; d) część G: "Deklarowanie ilości i wielkości pojemników do gromadzenia odpadów komunalnych" w zakresie obejmującym zapis w pkt G.1: "działka rekreacyjna, rodzinny ogród działkowy"; e) część M: "Pouczenie" w zakresie obejmującym pkt 2-7; 3) Załącznik nr 3 " Deklaracja o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na nieruchomościach, na których znajdują się domki letniskowe lub innych nieruchomościach wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe" w zakresie obejmującym: a) część B: "Obowiązek złożenia deklaracji" w zakresie obejmującym zapis: "ustanie obowiązku uiszczania opłaty****" wraz z objaśnieniem; b) część E: "Adres nieruchomości na której nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne" w zakresie obejmującym pkt 39: "Nr geod. działki"; c) w całości część F: "Wysokość rocznej ryczałtowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi zbieranymi i odbieranymi w sposób selektywny z nieruchomości na których znajdują się domki letniskowe lub inne nieruchomości wykorzystywane na cele rekreacyjno-wypoczynkowe"; d) w całości część H: "Obliczenie wysokości rocznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi liczonej jako iloczyn ilości domków letniskowych lub innych nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe i rocznej stawki ryczałtowej"; e) część M: "Pouczenie" w zakresie obejmującym pkt 2-7; II. W pozostałym zakresie skargę oddala.


UZASADNIENIE

Rada Miejska Gminy S. w dniu [...] marca 2015r. działając na podstawie art. 6n ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (j.t. Dz. U. z 2013r., poz. 1399 ze zm. dalej u.c.p.g.). oraz art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (j.t. Dz. U. 2013 r., poz. 594 ze zm. – dalej u.s.g.), podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie określenia wzoru deklaracji o wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz warunków i trybu składania deklaracji za pomocą środków komunikacji elektronicznej.

Regionalna Izba Obrachunkowa w P. (dalej skarżąca lub RIO) w związku z uchwałą Nr [...] Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w P. z dnia [...] sierpnia 2015r., działając na podstawie art. 93 ust. 1 i art. 91 ust. 1 u.s.g. wniosła o stwierdzenie nieważności w całości w/w uchwały Rady Miejskiej Gminy S. z powodu jej sprzeczności z prawem. Zdaniem skarżącej określone przez zaskarżoną uchwałę wzory "Deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi – na nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy" (część J. i część K. deklaracji określonej w zał. Nr 1 zaskarżonej uchwały), "Deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi - na nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne" (cześć F. oraz część H. zał. Nr 2 zaskarżonej uchwały), "Deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi - na nieruchomościach, na których znajdują się domki letniskowe lub innych nieruchomościach wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe" (część F. część H. i deklaracji określonej w zał. Nr 3 zaskarżonej uchwały) nie uwzględniają wysokości stawek opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi zbieranymi i odbieranymi w sposób nieselektywny i uniemożliwiają dokonanie wyboru pomiędzy stawkami dla odpadów komunalnych zbieranych i odbieranych w sposób selektywny, a stawkami dla tychże odpadów zbieranych i odbieranych w sposób nieselektywny, mimo że w odrębnych uchwałach Rada Gminy S. określiła stawki opłaty zarówno dla odpadów zbieranych i odbieranych w sposób selektywny jak i nieselektywny.

Tymi odrębnymi uchwałami są uchwały Rady Gminy S. Nr [...] z dnia [...] marca 2015r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i stawki tej opłaty (§2) - w odniesieniu do wzoru deklaracji określonego w zał. Nr 1, Nr [...] z dnia [...] marca 2015r. w sprawie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne (§ 2) - w odniesieniu do wzoru deklaracji określonego w zał. Nr 2, Nr [...] Rady Miejskiej S. z dnia [...] marca 2015r. w sprawie ustalenia rocznej ryczałtowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi odbieranymi z nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe lub inne nieruchomości wykorzystywane na cele rekreacyjno - wypoczynkowe (§ 1) - w odniesieniu do wzoru deklaracji określonego w zał. Nr 3.

Ustalenie w w/w uchwałach dwóch rodzajów stawek opłaty, tj. stawek opłaty za odpady zbierane i odbierane w sposób selektywny oraz stawek opłaty za odpady zbierane i odbierane w sposób nieselektywny stwarza mieszkańcom możliwość wyboru co do zbierania odpadów komunalnych (selektywnie albo nieselektywnie).

Na taką możliwość wskazują także postanowienia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Miasta i Gminy S. stanowiącego załącznik do uchwały Nr [...] Rady Miejskiej Gminy S. z dnia [...] marca 2013r. Z przepisu § 5 ust. 1 tego Regulaminu wynika, że " właściciele nieruchomości zamieszkałych zobowiązani są wyposażyć nieruchomość w pojemniki do gromadzenia odpadów komunalnych zmieszanych (...)". Z kolei § 5 ust. 4 powołanego Regulaminu stanowi, że ..właściciele nieruchomości zamieszkałych zobowiązani są gromadzić selektywnie zebrane odpady komunalne wymienione w § 1 ust. 2 lit. a)-d) (...) ". Powiązanie treści tych przepisów świadczy o tym, że Rada Gminy dopuściła możliwość nieselektywnego zbierania odpadów komunalnych, a obowiązek zbierania i odbierania w sposób selektywny nie dotyczy wszystkich odpadów, lecz jedynie ich części. W konsekwencji wzory deklaracji powinny określać nie tylko stawki opłaty za odpady komunalne zbierane i odbierane w sposób selektywny, ale także stawki opłaty za odpady komunalne zbierane i odbierane w sposób nieselektywny, jak również umożliwiać obliczenie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z zastosowaniem wybranej stawki opłaty określonej odrębnymi, wskazanymi wyżej, uchwałami Rady Miejskiej Gminy S. .

Nieuwzględnienie we wszystkich trzech wzorach deklaracji wysokości miesięcznych stawek opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi zbieranymi i odbieranymi w sposób nieselektywny i uniemożliwienie wyboru tej stawki w sposób istotny narusza również art. 6n ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 6k ust. 3 u.c.p.g.

Ponadto w ocenie Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w P. Rada Miejska Gminy S. wymagając, w odniesieniu do każdego przypadku, podania numeru geodezyjnego działki wykroczyła poza zakres informacji, jakich można wymagać we wzorze deklaracji na podstawie wskazanych przepisów art. 6m ust. 1a i 1b u.c.p.g. Adres nieruchomości obejmuje takie dane ewidencyjne jak: nazwę miejscowości, nazwę ulicy (placu), numer porządkowy, kod pocztowy i pocztę. Dane dotyczące numeru geodezyjnego działki nie mieszczą się więc w zakresie art. 6m ust. 1b pkt 3 u.c.p.g., jak również w innych punktach tego przepisu. Nie można też uznać, że podanie numeru geodezyjnego działki jest niezbędne dla obliczenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w sytuacji gdy nieruchomość oznaczona jest wymienionymi danymi adresowymi.

Zaskarżona uchwała zdaniem wnoszącego skargę narusza także przepis art. 6j ust. 3b u.c.p.g. poprzez określenie we wzorze deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi - na nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy (część G.1. oraz część H. zał. Nr 2 zaskarżonej uchwały), iż deklarowana ilość i pojemność pojemników do gromadzenia odpadów komunalnych odnosi się także do "nieruchomości typu: działka rekreacyjna, rodzinny ogród działkowy" i wskazanie w stosunku do tych nieruchomości na konieczność obliczenia wysokości opłaty jako opłaty miesięcznej stanowiącej iloczyn zadeklarowanej ilości pojemników i stawki opłaty ustalonej w § 2 ust. 1 uchwały Nr [...] Rady Miejskiej Gminy S. z dnia [...] marca 2015r. w sprawie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości na których nie zamieszkują mieszkańcy. Zarówno rodzinne ogródki działkowe, jak i działki rekreacyjne, w świetle art. 6j ust. 3b u.c.p.g. objęte są roczną ryczałtową stawką opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, a nie miesięczną stawką tej opłaty.

W związku z tym, że Rada Gminy S. podjęła uchwałę Nr [...] z dnia [...] marca 2015r. w sprawie ustalenia rocznej ryczałtowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi odbieranymi z nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe lub inne nieruchomości wykorzystywane na cele rekreacyjno - wypoczynkowe, należy uznać, że uchwała ta odnosi się do "nieruchomości typu: działka rekreacyjna, rodzinny ogród działkowy" jako inne nieruchomości wykorzystywane na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. Zdaniem skarżącej wzór deklaracji w tym zakresie określonym w zał. Nr 2 do zaskarżonej uchwały jest także sprzeczny z § 1 uchwały Nr [...] Rady Miejskiej S. z dnia [...] marca 2015r. w sprawie ustalenia rocznej ryczałtowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi odbieranymi z nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe lub inne nieruchomości wykorzystywane na cele rekreacyjno - wypoczynkowe.

Do istotnego naruszenia prawa doszło także zdaniem skarżącej wskutek przekroczenia delegacji ustawowej zawartej w przepisie art. 6n ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. poprzez objęcie postanowieniami pouczeń we wszystkich trzech wzorach deklaracji, tj.

- w części P "POUCZENIE" " Deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi - na nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy ( zał. Nr 1 zaskarżonej uchwały),

- części M "POUCZENIE" "Deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi - na nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne " (zał. Nr 2 zaskarżonej uchwały),

- części M "POUCZENIE" "Deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi - na nieruchomościach, na których znajdują się domki letniskowe lub innych nieruchomościach wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe" (zał. Nr 3 zaskarżonej uchwały)

materii nie objętej przepisem upoważniającym.

W świetle tego przepisu Rada Miejska Gminy S. , określając wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnym - w zakresie pouczenia - może objąć jedynie informację, że deklaracja stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Zamieszczenie w zakresie pouczenia innych postanowień stanowi o istotnym naruszeniu tego przepisu.

Skarżąca wskazała także, iż w zaskarżonej uchwale Rada Miejska Gminy S. naruszyła zakaz powtarzania przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, naruszając tym samym § 118 w zw. z § 143 rozporządzenia ZTP. I tak Rada Miejska Gminy S. :

• w pkt 2 Pouczeń zawartych we wszystkich trzech wzorach deklaracji (zał. Nr 1 -3 do zaskarżonej uchwały) powtórzyła definicję właściciela nieruchomości zawartą w art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g.,

• w treści pkt 3 Pouczeń wszystkich trzech wzorów deklaracji (zał. Nr 1- 3 do zaskarżonej uchwały) przywołała z modyfikacjami przepis art. 60 ust. 1 u.c.p.g.;

Dodatkowo wskazano - w odniesieniu do nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy (wzór deklaracji określony w zał. Nr 1 do zaskarżonej uchwały) - że wskutek takiego zabiegu powstała możliwość określenia przez Burmistrza Miasta i Gminy S. , w drodze decyzji, wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi "biorąc pod uwagę uzasadnione szacunki, w tym średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomości o podobnym charakterze", mimo, iż średnia ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomości o podobnym charakterze nie może być brana pod uwagę w przypadku określenia w drodze decyzji, wysokości opłaty w odniesieniu do nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy,

• w pkt 5 Pouczeń określonym we wzorze deklaracji zawartej w zał. Nr 1 do zaskarżonej uchwały powtórzyła treści art. 2 ust. 3 u.c.p.g. w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej z dniem 1 lutego 2015r. przez ustawę z dnia 28 listopada 2014r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015r., poz. 87), skutkiem czego pouczenie w tym zakresie jest sprzeczne z obecnym brzmieniem przepisu art. 2 ust. 3 u.c.p.g.;

• w pkt 7 Pouczeń określonym we wzorze deklaracji zawartej w zał. Nr 1 do zaskarżonej uchwały oraz w pkt 6 Pouczeń wynikającym z wzorów deklaracji zawartych w zał. Nr 2 i 3 do zaskarżonej uchwały powtórzyła brzmienie przepisu art. 6m ust. 2 u.c.p.g. Podniesiono, że pouczenie zawarte w pkt 7 określonym we wzorze deklaracji zawartej w zał. Nr 1 do zaskarżonej uchwały wskazuje na konieczności złożenia nowej deklaracji w przypadku zmiany ilości odpadów komunalnych powstających na danej nieruchomości, mimo że ilość odpadów komunalnych nie jest czynnikiem uwzględnianym przy obliczaniu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w przypadku nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy.

Zarzut wyjścia poza zakres delegacji ustawowej zawartej w art. 6n ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. postawiono Radzie Gminy S. także z uwagi na ustanowienie we wzorach deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi obowiązku złożenia deklaracji o ustaniu obowiązku uiszczania opłaty w przypadku m.in. " śmierci jedynego właściciela nieruchomości (gospodarstwo jednoosobowe) "'.

Rada Miejska Gminy S. we wszystkich trzech wzorach deklaracji (zał. Nr 1-3) w ramach objaśnień do części B pkt 1. " Obowiązek złożenia deklaracji, ustanie obowiązku uiszczenia opłaty ***" określiła, że " *** Ustanie obowiązku uiszczenia opłaty należy złożyć w przypadku (...) śmierci jedynego właściciela nieruchomości (gospodarstwo jednoosobowe) ". Tymczasem w ocenie RIO objaśnienia - w świetle powołanego przepisu - powinny zawierać sposób wypełnienia deklaracji, a nie kształtować obowiązki obywateli.

W odniesieniu do objaśnień zauważono, że objaśnienia zawarte we wzorze deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi - na nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne zawierają wyjaśnienie, że " Zmianę danych w deklaracji należy złożyć m.in. w przypadku zmiany ilości osób w gospodarstwie domowym (...)", mimo iż zmiana ilości osób w gospodarstwie domowym nie jest podstawą do ustalania wysokości opłaty w odniesieniu do nieruchomości niezamieszkałych. Regulacje zaskarżonej uchwały naruszają w tym zakresie art. 6m ust. 2 u.c.p.g.

Burmistrz działający w imieniu Rady Miejskiej Gminy S. w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi i wyjaśnił, że Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej analizowało przedmiotową uchwałę aż trzykrotnie, żeby stwierdzić, że jej zapisy istotnie naruszają przepisy ustawy. Zdaniem organu trzykrotne analizowanie treści przedmiotowej uchwały przez Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej może wskazywać, iż postanowienia wzorów deklaracji, stanowiących załączniki do uchwały, nie naruszają przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w sposób uzasadniający żądanie Skarżącej stwierdzenia jej nieważności w całości.

Odpowiadając na zarzut skargi, dotyczący wszystkich wzorów deklaracji stanowiących załączniki do przedmiotowej uchwały, iż deklaracje te nie uwzględniają wysokości stawek opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi zbieranymi i odbieranymi w sposób nieselektywny i tym samym nie dają mieszkańcom możliwości zadeklarowania stawki opłaty za zagospodarowanie tymi odpadami i obliczenia wysokości opłaty, organ wskazał, takie stanowisko jest błędne i nie znajduje uzasadnienia ani w u.c.p.g., ani też w ustawie o odpadach.

Na potwierdzenie swej tezy skarżąca wskazała, że w uchwale Nr [...] z dnia 27 marca 2015 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i stawki tej opłaty oraz w uchwale Nr [...] w sprawie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy i w uchwale Nr [...] w sprawie ustalenia rocznej ryczałtowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi odbieranymi z nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe lub inne nieruchomości wykorzystywane na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, Rada Miejska Gminy S. ustaliła dwa rodzaje stawek opłaty, tj. za odpady zbierane i odbierane w sposób selektywny oraz stawek opłaty za odpady zbierane w sposób nieselektywny, tym samym dając możliwość mieszkańcom prawo wyboru co do zbierania odpadów komunalnych.

Tymczasem ustawowy obowiązek ustalenia przez radę dwóch stawek opłat w żaden sposób nie potwierdza w/w tezy skarżącej. Wyższa stawka opłaty za odpady zbierane w sposób nieselektywny ma zastosowanie właśnie w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku w zakresie selektywnego zbierania odpadów, o czym, zgodnie z art.9 lit. f u.c.p.g., podmiot odbierający odpady komunalne powiadamia gminę.

Potwierdziła to ustawa z dnia 28 listopada 2014 roku o zmianie u.c.p.g., która dla podkreślenia obowiązku segregacji odpadów przez właścicieli nieruchomości przyjęła, że stawką wzorcową jest stawka opłaty za odpady zbierane w sposób selektywny. W przypadku zaś nieprzestrzegania tego obowiązku jest stosowana wyższa "sankcyjna" stawka opłaty za gospodarowanie odpadami. Właśnie w tym sankcyjnym celu, dla podkreślenia, że obowiązkiem właścicieli, a nie ich dobrą wolą czy wyborem, jak chce tego skarżąca, jest segregowanie odpadów.

Skarżąca, na potwierdzenie swego stanowiska, wskazała również na zapisy regulaminu utrzymania czystości i porządku w gminach, przyjętego uchwałą Rady Miejskiej Gminy S. Nr [...] z dnia 15 marca 2013 r., w których rada zobowiązuje właścicieli nieruchomości do wyposażenia nieruchomości w pojemniki do gromadzenia odpadów komunalnych zmieszanych, co zdaniem skarżącej ma potwierdzać, iż mieszkańcy mają prawo zbierania odpadów w sposób nieselektywny, bo regulamin obowiązujący na terenie gminy na to zezwala.

Utożsamianie pojęć odpady zmieszane i odpady nieselekcjonowane bądź niesegregowane jest niczym nieuzasadnione. W świetle wyżej wymienionego regulaminu utrzymania czystości i porządku w gminach odpady " zmieszane" to te odpady, które pozostają po wysegregowaniu z nich odpadów określonych w regulaminie utrzymania czystości.

Zgodnie z art. 4 ust.2 pkt 1 lit a u.c.p.g., regulamin utrzymania czystości i porządku w gminach, uchwalany w oparciu o ten przepis, musi określać szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące wymagań obejmujących między innymi prowadzenie selektywnego zbierania i odbierania co najmniej takich odpadów jak przeterminowane leki, chemikalia, zużyte baterie, akumulatory, zużyty sprzęt elektroniczny i elektroniczny, meble i inne odpady wielkogabarytowe, zużyte opony, odpady zielone oraz odpady budowlane i rozbiórkowe stanowiące odpady komunalne. To właśnie po wysegregowaniu tych odpadów, pozostałe odpady jako odpady "zmieszane" mają być gromadzone w pojemnikach.

W ust. 2a art. 4 u.c.p.g. ustawodawca wskazuje, że regulamin może wprowadzić obowiązek selektywnego zbierania i odbierania innych odpadów komunalnych niż wymienione w ust.2 pkt 1 lit a, co jednoznacznie potwierdza obowiązek, a nie możliwość selektywnej zbiórki odpadów przez mieszkańców.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 3 u.c.p.g. właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez zbieranie powstałych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych zgodnie z wymaganiami określonymi w regulaminie i przepisach wydanych na podstawie art. 4 a u.c.p.g.

W myśl § 1 ust. 2 regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Miasta i Gminy S. , właściciele nieruchomości zobowiązani są do prowadzenia selektywnego zbierania wymienionych w nim odpadów komunalnych, zaś to co pozostanie po wysegregowaniu, zbierać w pojemnikach jako odpad "zmieszany".

W kontekście wyżej wymienionych przepisów obowiązek prowadzenia selektywnego zbierania odpadów komunalnych jest obowiązkiem określonym w regulaminie. Wobec czego jego niedopełnienie jest wykroczeniem z art. 10 ust. 2a u.c.p.g. Po otrzymaniu powiadomienia, iż mieszkaniec nie segreguje odpadów burmistrz zobowiązany jest podjąć działania zmierzające do pociągnięcia właściciela nieruchomości do odpowiedzialności za wykroczenie.

Zatem, w świetle wyżej wymienionego wywodu, należałoby przyjąć, jak chce tego skarżąca, nieracjonalność działania ustawodawcy, który w jednym akcie prawa miejscowego jakim jest regulamin utrzymania czystości i porządku w gminach nakazywałby radom gmin zobowiązywać mieszkańców do segregacji odpadów, a w innym akcie prawa miejscowego jakim jest uchwała rady w sprawie ustalenia wzorów deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, dawać im prawo wyboru czy chcą odpady segregować czy też nie, a w konsekwencji jeżeli nie chcą segregować, bo taki mają wybór zdaniem skarżącej, pociągać ich do odpowiedzialności karnej.

Rada Miejska Gminy S. założyła racjonalność ustawodawcy uznając, że skoro w regulaminie utrzymania czystości i porządku na terenie Miasta i Gminy S. zobowiązała swoich mieszkańców do segregowania odpadów, jak nakazuje ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz art. 23 ustawy o odpadach, to we wzorach deklaracji nie może dać im prawa wyboru czy chcą odpady segregować i płacić niższą opłatę czy też nie chcą ich segregować i płacić wyższą opłatę.

W konsekwencji wszyscy mieszkańcy, którzy by taką deklarację z wyborem nieselekcjonowania odpadów złożyli, jak chce tego skarżąca, bo jej zdaniem mają takie prawo, i wyliczyli sobie podwyższoną, "sankcyjną" opłatę, i tak podlegaliby odpowiedzialności karnej. Burmistrz, który by tych mieszkańców do odpowiedzialności karnej za wykroczenie niesegregowania odpadów, jak nakazuje ustawa o utrzymaniu czystości w art. 10, nie pociągnął, naruszyłby jej zapisy.

Obecnie zarówno z u.c.p.g. oraz ustawy o odpadach, jak i z wszystkich aktów prawa miejscowego, obowiązujących na terenie Miasta i Gminy w S. , wynika jednoznaczny obowiązek segregacji odpadów przez mieszkańców gminy. Dopiero gdy podmiot odbierający odpady od mieszkańców na terenie gminy stwierdzi, zgodnie z art. 9 f u.c.p.g., że właściciel nieruchomości nie segreguje odpadów, i zawiadomi o tym gminę, nalicza się właścicielowi wyższą stawkę opłaty, stąd również konieczność jej uchwalenia przez radę.

Odnosząc się do zarzutu żądania w deklaracjach, stanowiących załącznik nr 2 i 3 do zaskarżonej uchwały, podania numeru geodezyjnego działki, to obowiązek ten miał dotyczyć tych nieruchomości, które nie mają nadanego numeru porządkowego, a powstają na nich odpady. Takich nieruchomości, jak wynika ze złożonych deklaracji, z podaniem wyłącznie numeru geodezyjnego, złożono do gminy 164. Na skutek przeoczenia w objaśnieniach nie wskazano, że obowiązek podania numeru geodezyjnego działki dotyczy wyłącznie nieruchomości, które nie posiadają nadanego numeru porządkowego.

Odnosząc się do zarzutu w zakresie przekroczenia delegacji ustawowej w Pouczeniach wszystkich deklaracji, poprzez zamieszczenie innych postanowień oprócz postanowienia, że deklaracja stanowi podstawę wystawienia tytułu wykonawczego, organ stwierdził, że większość deklaracji ogłaszanych w dzienniku urzędowym takie pouczenia zawiera, choć przyznał, że stanowisko skarżącej w tej kwestii jest zasadne.

Ponadto Rada Miejska Gminy S. stwierdziła, że pomimo wskazanych przez Regionalną Izbę Obrachunkową błędów dotyczących pouczeń, objaśnień czy też punktacji alfabetycznej, składane przez mieszkańców deklaracje wypełnione zostały prawidłowo. Ponadto, po zapoznaniu się z zarzutami skargi, Burmistrz Miasta i Gminy S. przygotował zmiany przedmiotowej uchwały, której podjęcie nastąpi na jednej z najbliższych sesji rady. Rada Miejska Gminy S. podtrzymała swoje stanowisko w zakresie obowiązku segregacji odpadów przez mieszkańców, uznając podstawowy zarzut skargi, polegający na braku możliwości wskazania w deklaracji stawki za odpady niesegregowane i braku możliwości wyliczenia opłaty, za błędny i nie znajdujący oparcia w aktualnym stanie prawnym. Wobec powyższego, żądanie przez skarżącą stwierdzenia nieważności całej zaskarżonej uchwały nie znajduje uzasadnienia .

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie, choć nie w całości.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2014, poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie natomiast do treści art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012 poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej.

Na wstępie należy wyjaśnić, iż Sąd orzekający podziela ugruntowany już w judykaturze sądów administracyjnych pogląd, że uchwały dotyczące określenia wzoru deklaracji w sprawie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi są ściśle związane z uchwałami w sprawie metody i stawki takiej opłaty. Deklaracja dotyczy bowiem jedynie kwestii technicznej, umożliwiającej pobór opłaty. Dlatego uchwały określające wzór deklaracji, jeżeli chodzi o właściwość organu nadzoru, należy traktować tak jak uchwały o metodzie i stawce za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Z kolei przyjmuje się, że uchwały w sprawach wyboru metody ustalenia opłaty, ustalenia stawki opłaty i zwolnień od niej podlegają nadzorowi regionalnej izby obrachunkowej. (tak WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 22.01.2015r., sygn. I SA/GL 1285/14, WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 28,05.2014r., sygn. ISA/Gd 390/14, NSA w wyroku z dnia 02.12.2015r, sygn. II FSK 415/14, publ. CBOSA) Sąd orzekający nie podziela natomiast odmiennego, jednostkowego poglądu, że to wojewoda w ramach nadzoru ogólnego może badać uchwałę dotyczącą określenia wzoru deklaracji w sprawie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, wyrażonego przez NSA w wyroku z dnia 15.10.2013r., sygn. II OSK 1706/13 (publ. CBOSA).

Reasumując powyższy wątek Sąd orzekający nie miał wątpliwości, że Regionalna Izba Obrachunkowa w P. władna była zaskarżyć istotną w niniejszej sprawie uchwałę.

Przechodząc do merytorycznej kontroli zaskarżonej uchwały należy wyjaśnić, iż wprowadzając sankcję nieważności jako następstwo naruszenia przepisu prawa, ustawodawca nie określił rodzaju naruszenia prawa. Przyjmuje się jednak, że podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały stanowią takie naruszenia prawa, które mieszczą się w kategorii rażących naruszeń. Powyższe wynika z treści art. 91 ust. 1 zd. pierwsze w zw. z ust. 4 u.s.g., zgodnie z którymi uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna, chyba że naruszenie prawa ma charakter nieistotny. Pojęcie "sprzeczności z prawem" w rozumieniu art. 91 ust. 1 u.s.g. obejmuje sprzeczność postanowień uchwały z jakimkolwiek aktem prawa powszechnie obowiązującego, w tym także z rozporządzeniem – co w konsekwencji oznacza, że również z "Zasadami techniki prawodawczej", które stanowią załącznik do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. (Dz. U. Nr 100, poz. 908). Choć w większości przypadków sprzeczność z konkretnymi, szczegółowymi dyrektywami legislacyjnymi zawartymi w rozporządzeniu będzie miała zapewne charakter nieistotnego naruszenia prawa, to jednak nie można wykluczyć sytuacji, w których konkretne uchybienie zasadom techniki prawodawczej przyjdzie zakwalifikować jako naruszenie prawa istotne. Będzie to zwłaszcza dotyczyć reguł określanych w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego (dalej: "TK") mianem "rudymentarnych kanonów techniki prawodawczej" (zob. np. postanowienie TK z 27.04.2004 r., P 16/03; OTK-A 2004/4/36), nakaz przestrzegania których postrzegany jest jako jeden z elementów konstytucyjnej zasady prawidłowej legislacji (por. T. Zalasiński, Zasady prawidłowej legislacji w poglądach Trybunału Konstytucyjnego, Warszawa 2008, s. 51).

Jednym ze wspomnianych "rudymentarnych kanonów" tworzenia prawa jest niewątpliwie reguła wynikająca z § 115 w zw. z § 143 rozporządzenia, w myśl której w akcie prawa miejscowego zamieszcza się tylko przepisy regulujące sprawy przekazane do unormowania w przepisie upoważniającym (upoważnieniu ustawowym). Podobnie zakotwiczona w art. 94 Konstytucji jest dyrektywa wynikająca z art. 118 w zw. z § 143 rozporządzenia, w świetle której w akcie prawa miejscowego nie powtarza się przepisów ustawy upoważniającej oraz przepisów innych aktów normatywnych (por. G. Wierczyński, Redagowanie i ogłaszanie aktów normatywnych. Komentarz, Warszawa 2010, s. 633). Takie powtórzenie jest, co do zasady, zabiegiem niedopuszczalnym, traktowanym w dominującym nurcie orzecznictwa sądów administracyjnych i TK jako rażące naruszenie prawa (zob. wyrok WSA w Poznaniu z 30.06.2011 r., sygn. akt IV SA/Po 431/11, CBOSA). Jedynie w drodze wyjątku, uzasadnionego zwłaszcza względami zapewnienia komunikatywności tekstu prawnego, za dopuszczalne można uznać powtarzanie w aktach praw miejscowego, takich zwłaszcza jak statuty czy regulaminy, innych regulacji normatywnych. W każdym jednak przypadku tego rodzaju powtórzenia powinny być powtórzeniami dosłownymi, aby uniknąć wątpliwości, który fragment tekstu prawnego (rozporządzenia, ustawy upoważniającej czy innego aktu normatywnego) ma być podstawą odtworzenia normy postępowania (zob. S. Wronkowska [w:] S. Wronkowska, M. Zieliński, Komentarz do zasad techniki prawodawczej, Warszawa 2012, s. 35 i 241).

Jak wskazał WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 27 października 2009 r. (sygn. akt II SA/Bd 688/09) "Zasady techniki prawodawczej nie tworzą upoważnienia do tworzenia prawa, stanowią pewien zbiór zasad technicznych dotyczących sposobu tworzenia prawa. Naruszenie tych zasad nie stanowi o sprzeczności uregulowań z prawem. Stanowi tylko tyle, że przepisy zostały źle skonstruowane, co nie zawsze przekreśla ich wartość." Zdaniem Sądu naruszenie zasad techniki prawodawczej jednoznaczne z istotnym naruszeniem prawa występuje m.in. wówczas, kiedy w wyniku naruszenia zasad techniki prawodawczej dochodzi do sytuacji kiedy prawodawca lokalny reguluje materię uregulowaną już aktami wyższego rzędu (tj. ustawami) ewentualnie wykracza poza zakres upoważnienia ustawowego do wydania aktu prawa miejscowego.

W § 146 rozporządzenia określone zostały warunki formułowania definicji danego określenia. Stosownie do ww. przepisu w ustawie lub innym akcie normatywnym formułuje się definicję danego określenia, jeżeli:

1) dane określenie jest wieloznaczne;

2) dane określenie jest nieostre, a jest pożądane ograniczenie jego nieostrości;

3) znaczenie danego określenia nie jest powszechnie zrozumiałe;

4) ze względu na dziedzinę regulowanych spraw istnieje potrzeba ustalenia nowego znaczenia danego określenia.

W orzecznictwie sądów administracyjnych jednostkowo sformułowany został pogląd o możliwości powtórzenia zapisów ustawowych w akcie prawa miejscowego, ale z tym zastrzeżeniem, iż to powtórzenie miałoby formę przytoczenia treści in extenso i nastąpiłoby z jednoczesnym powołaniem się na konkretny, powtarzany przepis ustawy (vide: wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 31 listopada 2006 r., sygn. akt II SA/Wr 745/06, CBOSA).

Sąd administracyjny uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.). Należy przy tym zauważyć, że wprowadzając sankcję nieważności jako następstwo naruszenia przepisu prawa, ustawodawca nie określił precyzyjnie rodzaju tego naruszenia. Przyjmuje się jednak, że podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały stanowią tylko takie naruszenia prawa, które mieszczą się w kategorii naruszeń istotnych, tj. w szczególności polegające na podjęciu uchwały przez organ niewłaściwy, braku lub przekroczeniu podstawy prawnej do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwym zastosowaniu przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały tudzież naruszeniu procedury jej uchwalania. Przy tym decydujące znaczenie dla oceny legalności danej uchwały ma stan prawny obowiązujący w dacie jej podjęcia.

Mając powyższe na uwadze, należy wskazać, że zgodnie z art. 6c ust. 1 u.c.p.g., gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Właściciele nieruchomości, o których mowa w art. 6c, są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi (art. 6h u.c.p.g.). Natomiast w myśl art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g., ilekroć w ustawie mówi się o właścicielach nieruchomości – rozumie się przez to także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością.

Według art. 6n ust. 1 u.c.p.g., rada gminy, uwzględniając konieczność zapewnienia prawidłowego obliczenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ułatwienia składania deklaracji, określa, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego:

1. wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości, z uwzględnieniem art. 6m ust. 1a i 1b, obejmujący objaśnienia dotyczące sposobu jej wypełnienia oraz pouczenie, że deklaracja stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego; uchwała zawiera także informację o terminach i miejscu składania deklaracji;

2. warunki i tryb składania deklaracji za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w szczególności:

a) ich format elektroniczny oraz układ informacji i powiązań między nimi zgodnie z przepisami o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne,

b) sposób ich przesyłania za pomocą środków komunikacji elektronicznej,

c) rodzaje podpisu elektronicznego, którym powinny być opatrzone.

Celem delegacji ustawowej zawartej w art. 6n cytowanej ustawy było stworzenie wzoru deklaracji dla zapewnienia gminie prawidłowego obliczenia wysokości opłaty (według sposobu określonego w ustawie, a wybranego przez gminę na mocy odrębnej uchwały) oraz ułatwienia jej składania, co wynika wprost z art. 6n ust. 1 u.c.p.g. Ustawowe wyliczenie zagadnień przekazanych radzie gminy do uregulowania w drodze uchwały w sprawie wzoru deklaracji jest wyczerpujące, nie jest zatem dopuszczalna wykładnia rozszerzająca zastosowania tego przepisu w odniesieniu do innych kwestii, które nie zostały w nim wymienione (por. wyrok NSA z dnia 8 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 2012/12, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 30 listopada 2006 r., sygn. akt II SA/Wr 527/06, wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 23 października 2007 r., sygn. akt II SA/Rz 59/07). Oznacza to, że w podejmowanym, na podstawie cytowanych przepisów, akcie prawa miejscowego nie można zamieszczać postanowień, które wykraczają poza treść tych przepisów. Deklaracja o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powinna zatem zawierać jedynie takie dane, które konieczne są do prawidłowego obliczenia wysokości opłaty.

Z tych też przyczyn Sąd uznał, że zamieszczenie w załączniku nr 2 i nr 3 część E w zakresie obejmującym pkt 39 do zaskarżonej uchwały obowiązek podania "nr geod. działki" wobec wszystkich nieruchomości nie znajduje umocowania w delegacji ustawowej. Jak słusznie zauważono w skardze, zgodnie z art. 6m ust. 1a i 1b u.c.p.g. deklaracja może zawierać jedynie dane niezbędne do określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami a rada gminy może we wzorze deklaracji wymagać jedynie danych wskazanych w art. 6m ust. 1b u.p.c.g. W ocenie Sądu nie jest zatem uzasadnione wymaganie wobec wszystkich nieruchomości podawania numeru geodezyjnego działki, w sytuacji, gdy większość nieruchomości znajdujących się na terenie gminy można zindywidualizować na podstawie adresu. Obowiązek podania nr geodezyjnego winien być zatem ograniczony jedynie do takich przypadków, gdy nie jest możliwe oznaczenie nieruchomości danymi adresowymi. Analogiczne stanowisko zajął WSA w Krakowie w swym wyroku z dnia 22.07.2015r., sygn. I SA/Kr 415/15 (publ. CBOSA) stwierdzając, że "deklaracja śmieciowa nie może żądać podania danych, które są zbędne do obliczenia opłaty za wywóz śmieci" oraz że "Gmina nie może rozszerzać wzoru deklaracji o elementy, których nie wymienia art.6 n ust.1 u.c.p.g. Dokument ten powinien zawierać jedynie takie dane, które są niezbędne do prawidłowego obliczenia opłaty".

Wskazać należy również, że normy zawarte w art. 6n ust. 1-2 u.c.p.g. nie stwarzają jakichkolwiek podstaw do wprowadzenia do deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właściciela nieruchomości, innych pouczeń ponad to, że deklaracja stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Wprowadzenie do deklaracji innych pouczeń i to w treści odpowiadającej innym przepisom prawa, z których cześć poddano modyfikacjom, oznacza zatem przekroczenie upoważnienia ustawowego wynikającego z art. 6n ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. Oznacza to konieczność stwierdzenia nieważności załącznika Nr 1 w części P Pouczenie pkt 2-8 oraz załączników Nr 2 i 3 w części M pkt 2-7.

Zarzut wyjścia poza zakres delegacji ustawowej zawartej w art. 6n ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. można postawić Radzie Gminy S. także z uwagi na ustanowienie we wzorach deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi obowiązku złożenia deklaracji o ustaniu obowiązku uiszczania opłaty w przypadku m.in. " śmierci jedynego właściciela nieruchomości (gospodarstwo jednoosobowe) "'.

Rada Miejska Gminy S. we wszystkich trzech wzorach deklaracji (zał. Nr 1-3) w ramach objaśnień do części B pkt 1. " Obowiązek złożenia deklaracji, ustanie obowiązku uiszczenia opłaty ***" określiła, że " *** Ustanie obowiązku uiszczenia opłaty należy złożyć w przypadku (...) śmierci jedynego właściciela nieruchomości (gospodarstwo jednoosobowe)". W tym miejscu należy wskazać, iż objaśnienia powinny zawierać sposób wypełnienia deklaracji, a nie kształtować obowiązki obywateli. Ponadto należy wskazać, iż obowiązki ,,obciążają" jedynie właściciela. Trudno więc na tej podstawie przyjmować istnienie obowiązku składania odrębnej deklaracji zawierającej informację o śmierci jedynego właściciela nieruchomości przez spadkobierców zmarłego, czy też składania informacji o zbyciu nieruchomości przez następców prawnych. Ponadto w sytuacji składania deklaracji informującej o zgonie czy też o zbyciu nie wiadomo, czy osoba wykonuje obowiązki cudze, czy staje się podmiotem zobowiązanym. Nie bez znaczenia jest również fakt, iż zarówno w przypadku zbycia jak i śmierci urząd może sam dokonać stosownej korekty w oparciu o posiadane informacje (rejestr mieszkańców i ewidencja gruntów). Oznacza to konieczność stwierdzenia nieważności części B "Obowiązek złożenia deklaracji" załączników nr 1 – 3 w zakresie obejmującym zapis "ustanie obowiązku uiszczania opłaty*** wraz z objaśnieniami.

Zgodzić należy się również ze skarżącą, iż zaskarżona uchwała narusza także przepis art. 6j ust. 3b u.c.p.g. poprzez określenie we wzorze deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi - na nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy (część G.1. zał. Nr 2 zaskarżonej uchwały), iż deklarowana ilość i pojemność pojemników do gromadzenia odpadów komunalnych odnosi się także do "nieruchomości typu: działka rekreacyjna, rodzinny ogród działkowy". Wskazanie w stosunku do tych nieruchomości na konieczność obliczenia wysokości opłaty jako opłaty miesięcznej stanowiącej iloczyn zadeklarowanej ilości pojemników i stawki opłaty ustalonej w § 2 ust. 1 uchwały Nr [...] Rady Miejskiej Gminy S. z dnia [...] marca 2015r. w sprawie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości na których nie zamieszkują mieszkańcy, stanowi również naruszenie uchwały Nr [...] z dnia [...] marca 2015r. w sprawie ustalenia rocznej ryczałtowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi odbieranymi z nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe lub inne nieruchomości wykorzystywane na cele rekreacyjno – wypoczynkowe. Uchwała ta odnosi bowiem się do "nieruchomości typu: działka rekreacyjna, rodzinny ogród działkowy" jako inne nieruchomości wykorzystywane na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. W tym miejscu mając na uwadze treść art. 6j ust. 3b u.c.p.g. wskazującego jako regułę stosowanie ryczałtowej opłaty za rok od domków letniskowych, lub innych nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, wykorzystywanych jedynie przez część roku, stwierdzić należy, iż u.c.p.g. nie definiuje pojęcia domku letniskowego oraz nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno – wypoczynkowe. Pojęciom tym należy więc przypisać znaczenie z języka potocznego. Tym samym uznać należy, iż domki letniskowe nie służą do zaspokajania podstawowych potrzeb mieszkaniowych tylko do celów związanych z wypoczynkiem. O zaliczeniu nieruchomości do grupy innych nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno – wypoczynkowe decydują zaś pełnione funkcje. W przypadku rodzinnych ogródków działkowych zasadnym jest wskazanie, iż zgodnie z art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 13 sierpnia 20143r. o rodzinnych ogródkach działkowych (Dz.U z 2014r., poz. 40) podstawowymi celami rodzinnego ogrodu działkowego jest m.in. zaspokajanie wypoczynkowych i rekreacyjnych potrzeb społeczeństwa poprzez umożliwienie prowadzenia upraw ogrodniczych. Z powyższego wynika, iż za rażące naruszenie prawa (art. 6j ust. 3b u.c.p.g. wprowadzającego opłatę roczną) uznać należy określenie we wzorze deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi – na nieruchomości na której nie zamieszkują mieszkańcy (część G.1 oraz część H zał. Nr 2 zaskarżonej uchwały), iż deklarowana ilość i pojemność pojemników do gromadzenia odpadów komunalnych odnosi się także do nieruchomości typu działka rekreacyjna i rodzinny ogród działkowy i wskazanie w stosunku do tych nieruchomości na konieczność obliczenia wysokości opłaty jako opłaty miesięcznej stanowiącej iloczyn zadeklarowanej ilości pojemników i stawki ustalonej w 2 ust. 1 uchwały Nr [...] Rady Miejskiej Gminy S. z dnia [...] marca 2015r. w sprawie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości na których nie zamieszkują mieszkańcy. Powyższe oznacza konieczność stwierdzenia nieważności części G załącznika nr 2 "Deklarowanie ilości i wielkości pojemników do gromadzenia odpadów komunalnych" w zakresie obejmującym zapis w pkt G.1: "działka rekreacyjna, rodzinny ogród działkowy".

Zgodzić należy się ze skarżącą, iż określone przez zaskarżoną uchwałę wzory "Deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi – na nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy" (część J. i część K. deklaracji określonej w zał. Nr 1 zaskarżonej uchwały), "Deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi - na nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne" (cześć F. oraz część H. zał. Nr 2 zaskarżonej uchwały), "Deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi - na nieruchomościach, na których znajdują się domki letniskowe lub innych nieruchomościach wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe" (część F. część H. i deklaracji określonej w zał. Nr 3 zaskarżonej uchwały) nie uwzględniają wysokości stawek opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi zbieranymi i odbieranymi w sposób nieselektywny i uniemożliwiają dokonanie wyboru pomiędzy stawkami dla odpadów komunalnych zbieranych i odbieranych w sposób selektywny, a stawkami dla tychże odpadów zbieranych i odbieranych w sposób nieselektywny.

Okolicznością przez strony niekwestionowaną jest, iż regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie Miasta i Gminy S. stanowiący załącznik do uchwały Nr [...] Rady Miejskiej Gminy S. z dnia 15 marca 2013r w § 5 ust. 1 przewiduje, że "właściciele nieruchomości zamieszkałych zobowiązani są wyposażyć nieruchomość w pojemniki do gromadzenia odpadów komunalnych zmieszanych (...)". Z kolei § 5 ust. 4 powołanego Regulaminu stanowi, że właściciele nieruchomości zamieszkałych zobowiązani są gromadzić selektywnie zebrane odpady komunalne wymienione w § 1 ust. 2 lit. a)-d).

Niespornym jest także, że objęte skargą wzory deklaracji nie uwzględniają wysokości stawek opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi zbieranymi i odbieranymi w sposób nieselektywny i uniemożliwiają dokonanie wyboru pomiędzy stawkami dla odpadów komunalnych zbieranych i odbieranych w sposób selektywny, a stawkami dla tychże odpadów zbieranych i odbieranych w sposób nieselektywny, mimo że w odrębnych uchwałach Rada Gminy S. określiła stawki opłaty zarówno dla odpadów zbieranych i odbieranych w sposób selektywny jak i nieselektywny.

Słusznie skarżąca wskazała, że tymi odrębnymi uchwałami są uchwały Rady Gminy S. : 1) Nr [...] z dnia [...] marca 2015r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i stawki tej opłaty (§2) - w odniesieniu do wzoru deklaracji określonego w zał. Nr 1; 2) Nr [...] z dnia [...] marca 2015r. w sprawie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne (§ 2) - w odniesieniu do wzoru deklaracji określonego w zał. Nr 2; 3) Nr [...] Rady Miejskiej S. z dnia [...] marca 2015r. w sprawie ustalenia rocznej ryczałtowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi odbieranymi z nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe lub inne nieruchomości wykorzystywane na cele rekreacyjno - wypoczynkowe (§ 1) - w odniesieniu do wzoru deklaracji określonego w zał. Nr 3.

Ustalenie w w/w uchwałach dwóch rodzajów stawek opłaty, tj. stawek opłaty za odpady zbierane i odbierane w sposób selektywny oraz stawek opłaty za odpady zbierane i odbierane w sposób nieselektywny stwarza mieszkańcom możliwość wyboru co do zbierania odpadów komunalnych (selektywnie albo nieselektywnie). Należy także mieć na uwadze, że niezależnie od powyższych uchwał mieszkaniec danej nieruchomości faktycznie zawsze może świadomie lub nieświadomie nie realizować obowiązku selektywnego zbierania odpadów.

W świetle powyższego zgodzić się trzeba ze skarżącą, że w istocie rzeczy – pomimo odmiennego stanowiska organu – faktycznie występuje możliwość nieselektywnego zbierania odpadów komunalnych, a obowiązek zbierania i odbierania w sposób selektywny nie dotyczy wszystkich odpadów, lecz jedynie ich części. I to pomimo racjonalnego i przekonywującego wyjaśnienia przez organ, że odpady zmieszane stanowią odrębną kategorię od odpadów zbieranych selektywnie i nieselektywnie obejmującą odpady pozostałe już po przeprowadzeniu ich selekcji.

W konsekwencji powyższego wzory deklaracji powinny określać nie tylko stawki opłaty za odpady komunalne zbierane i odbierane w sposób selektywny, ale także stawki opłaty za odpady komunalne zbierane i odbierane w sposób nieselektywny, jak również umożliwiać obliczenie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z zastosowaniem wybranej stawki opłaty określonej odrębnymi, wskazanymi wyżej, uchwałami Rady Miejskiej Gminy S. .

Realizacja powyższego nie tylko umożliwi dokonanie mieszkańcom wyboru w omawianym zakresie, ale także prewencyjnie uświadomi im jakie konsekwencje finansowe poniosą w razie zbierania odpadów w sposób nieselektywny.

Naruszenie polegające na nieuwzględnieniu we wszystkich trzech wzorach deklaracji wysokości miesięcznych stawek opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi zbieranymi i odbieranymi w sposób nieselektywny i uniemożliwienie wyboru tej stawki w sposób istotny narusza art. 6n ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 6k ust. 3 u.c.p.g. Przepis art. 6k ust. 3 u.c.p.g. stanowiąc, że "rada gminy określi wyższe stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jeżeli odpady komunalne nie są w sposób selektywny zbierane i odbierane (...) " zobowiązuje radę gminy do określenia dwóch rodzajów stawek:

- niższej (podstawowej) - gdy odpady komunalne są zbierane w sposób selektywny, i

- wyższej, gdy odpady komunalne nie są zbierane w sposób selektywny, wskazując tym samym, na dychotomiczny sposób zbierania odpadów komunalnych oparty na dobrowolnej decyzji właścicieli poszczególnych nieruchomości. Właściciele nieruchomości, mając możliwość wyboru sposobu zbierania odpadów (selektywnie, nieselektywnie) powinni mieć także możliwość zadeklarowania stawki opłaty za odbiór odpadów komunalnych zbieranych i gromadzonych selektywnie, jak i nieselektywnie. Nieuwzględnienie we wzorach deklaracji wysokości stawek opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi zbieranymi i odbieranymi w sposób nieselektywny nie zapewnia prawidłowego obliczenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, tak jak wymaga tego przepis art. 6n ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. i stanowi o istotnym naruszeniu tego przepisu.

Podsumowując stwierdzić należy, iż Rada Miejska Gminy S. w sposób wadliwy, tj. z przekroczeniem delegacji ustawowej, zrealizowała kompetencję zawartą w art.6 n u.c.p.g a tym samym w sposób istotny naruszyła prawo. Dlatego też na podstawie art.147 § 1 p.p.s.a. w zw. z art.91 ust.1 u.s.g. należało stwierdzić nieważność zaskarżonej uchwały w omówionej wyżej części jako naruszającej w chwili jej wydania art.6n u.c.p.g.

W orzecznictwie sądów administracyjnych silnie akcentowana jest niezasadność stwierdzania nieważności całej uchwały organu gminy w sytuacji, gdy tylko część jej postanowień jest sprzeczna z prawem. Zdaniem Sądu w omawianej sprawie z pewnością niezasadne było stwierdzenie nieważności w odniesieniu do całej uchwały, gdyż z uzasadnienia skargi RIO w Poznaniu jednoznacznie wynika, że organ nadzoru miał zastrzeżenia tylko do niewielkiej części uchwały. Przykładowo należy wskazać, że w ogóle przez RIO nie był kwestionowany § 2 zaskarżonej uchwały dotyczący możliwości sposobu złożenie deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Skarga ograniczała się jedynie do § 1 zaskarżonej uchwały, przy czym zaskarżone załączniki (wzory deklaracji) także nie były w całości kwestionowane. Wobec powyższego Sąd orzekający w pkt I sentencji wyroku na podstawie art.147 § 1 p.p.s.a. w zw. z art.91 ust.1 u.s.g. stwierdził nieważność jedynie fragmentów zaskarżonych załączników określonych w pkt I sentencji wyroku, a na podstawie art.151 p.p.s.a. w pkt II sentencji wyroku w pozostałym zakresie skargę oddalił.