Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 640/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-09-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 25, art. 13g, art. 40c
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. 61 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska - Przewłoka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Protokolant Monika Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2010 r. sprawy ze skargi L. w S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] nakładającą na L. z siedzibą w [...] skarżącego w niniejszej sprawie, karę pieniężną w wysokości 33.060 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.

Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...] lipca 2009 r. na drodze powiatowej nr [...], w miejscowości [...] został zatrzymany do kontroli pojazd marki [...] o nr rej. [...] wraz z przyczepą marki [...] o nr rej. [...]. Ważenie odbyło się na stanowisku do ważenia w [...], przy drodze wojewódzkiej nr [...]. Zespołem pojazdów kierował M. I., w imieniu oraz na rzecz podmiotu dokonującego przejazdu, tj. na rzecz L..

Kierowca nie okazał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Pojazd członowy został skierowany na punkt ważenia znajdujący się przy drodze wojewódzkiej nr [...] km w miejscowości [...] celem dokonania ważenia w miejscu legalizowanym.

Za pomocą wag statycznych o nr fabrycznych [...];[...] posiadających świadectwa legalizacji została przeprowadzona kontrola nacisków osi i masy całkowitej, która wykazała:

-nacisk 12,401 na trzecią pojedynczą oś przyczepy przekroczenie o 4,40 t,

-nacisk 14,361 na czwartą pojedynczą oś naczepy - przekroczenie o 6,36 t,

nacisk 18,271 na podwójnej osi napędowej pojazdu- przekroczenie o 3,771,

- masa całkowita pojazdu 49,73 t - przekroczenie o 7,73 t,

- przewoźnik nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Protokół kontroli kierowca podpisał bez uwag nie żądając powtórnego ważenia.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2009 r. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił L. z siedzibą w [...] o wszczęciu postępowania administracyjnego w związku z przeprowadzoną kontrolą, pouczając stronę o treści art. 10 § 1 k.p.a. oraz wzywając do przedstawienia wskazanych w piśmie dokumentów. Skarżący tych dokumentów nie przesłał.

Decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 33.060,00 zł.

Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 13g ust. 1, art. 40c, art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) oraz lp. 6.7.lit. b), lp. 6.9.lit. d), lp. 6.9 lit. e), lp. 6.4. lit. d), lp. 6.4. lit. e), lp. 9.11. lit. b) załącznika nr 2 do tej ustawy, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), § 3 i § 57 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r. Nr 32, poz. 262 ze zm.), rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 19 października 2005 r. w sprawie wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 10 t (Dz. U. Nr 219, poz. 1861), rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 19 października 2005 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t (Dz. U. Nr 219, poz. 1860), oraz art. 104 §1 k.p.a.

Organ, przywołując treść art. 41 ust. 4, ust. 5 i ust. 6 ustawy o drogach publicznych oraz wskazując na ww. rozporządzenie Ministra Infrastruktury, wskazał, że droga powiatowa nr 1122 F, na której kontrolowany pojazd został zatrzymany, należy do kategorii dróg, na których dopuszczalny nacisk na pojedynczą oś napędową wynosi 8 ton.

Ponadto organ podniósł, że w myśl § 3 ust. 1 pkt 3 oraz § 57 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. dopuszczalna masa całkowita zespołu pojazdów zarejestrowanych po raz pierwszy przed dniem 13 marca 2003 r. (a przed tym dniem był zarejestrowany kontrolowany pojazd) nie może przekroczyć 42 tony. Natomiast łączna masa zespołu pojazdów podczas ww. kontroli wyniosła 49,73 tony.

Karę w wysokości 33.060,00 zł. nałożono za:

- przekroczenie nacisku na trzecią pojedynczą oś przyczepy o 4,40 t. (nacisk wyniósł 12,40 t.) – w kwocie 11520 zł.

- przekroczenie nacisku na czwartą pojedynczą oś naczepy o 6,36 t. (nacisk wyniósł 14,36 t.)– w kwocie 17760 zł.

przekroczenie nacisku na podwójnej osi napędowej pojazdu o 3,771 t. (nacisk wyniósł 18,27 t.) – w kwocie 3180 zł.

- przekroczenie masy całkowitej zespołu pojazdów o 7,73 t. (masa pojazdów wyniosła 49,73 t.) – w kwocie 600 zł.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący podniósł, iż ważenie zespołu pojazdów odbyło się w miejscu do tego nieprzygotowanym i nieposiadajacym właściwych badań. Odwołując się do § 8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 188, poz. 1345) podniósł, iż podczas ważenia powinny być używane podkładki wyrównawcze, gdyż stanowisko ważenia miało nierówną powierzchnię.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13g ust. 1 i 1b pkt 1, 40c, art. 41 ust. 4, 5 i 6 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych oraz lp. 6 pkt 1 lit. d) i e), lp. 6 pkt 9 lit. d) i e), lp. 9 pkt 11 lit. b) załącznika nr 2 do ww. ustawy, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r., Nr 108 poz. 908 ze zm.) Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji Główny Inspektor Transportu Drogowego podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji I instancji. Ponadto, odnosząc się do argumentacji skarżącego podniósł, że miejsce ważenia legitymuje protokołem z pomiaru pochylenia terenu z dnia [...] maja 2009 r., który zatwierdza stanowisko do ważenia pojazdów. Wagi posiadały w chwili kontroli ważne świadectwa legalizacji ponownej, wydane przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w [...] z terminem ważności do 31 marca 2011 r. Powyższe dokumenty zostały okazane kierowcy przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzenia pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach.

Powoływanie się na wymagania zawarte w rozporządzeniu rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych jest, zdaniem organu, nietrafne. Rozporządzenie dotyczy wag samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu podczas, gdy w przedmiotowej sprawie użyto nieautomatycznych wag przenośnych do pomiarów statycznych; w trakcie tego ważenia pojazd jest znajdujący się na wadze jest unieruchomiony. Organ podkreślił, iż regulacje dotyczące dopuszczalnych nacisków na osie i innych dopuszczalnych parametrów pojazdów, czy też warunków technicznych pojazdów, mają charakter uniwersalny. Obejmują zatem, co do zasady, wszystkich użytkowników dróg niezależnie od rodzaju przewożonego ładunku.

Zdaniem organu zarzut braku podkładek wyrównawczych jest również niezasadny. W instrukcji wagi LP600 widnieje zapis, iż różnica wysokości położenia kół pojazdu musi zostać skompensowana przez zastosowanie podkładek poziomujących. Są one stosowane w celu wypoziomowania terenu pod wszystkimi kołami pojazdu, gdyż instrukcja dopuszcza ważenie na nawierzchni o pochyleniu nie większym niż 5 %. W przypadku korzystania z wypoziomowanego miejsca ważenia, wyposażonego w doły fundamentowe do osadzania wagi takie podkładki są niepotrzebne, gdyż waga znajduje się w jednym poziomie z resztą nawierzchni. Zastosowanie podkładek w takim przypadku spowodowałoby zawyżenie wyników pomiaru. Organ wyjaśnił także, iż pojęcie "betonu", którym posługuje się skarżący w odwołaniu, obejmuje swym zakresem również określenie "asfalt". W nomenklaturze technicznej asfalt jest potocznym terminem określającym "asfaltobeton", który w postaci betonu asfaltowego jest używany jako materiał podstawowy w konstrukcji nawierzchni drogowych i utwardzonych nawierzchni lotniczych.

W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący – L. z siedzibą w [...] – wniósł o jej uchylenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący ponowił zarzuty i argumentację podniesioną w odwołaniu wskazując przy tym na naruszenie art. 7, 8 i 107 § 3 k.p.a.

Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z póź. zm. zwanej dalej p.p.s.a.).

Badając skargę wg. powyższych kryteriów Sąd uznał, iż skarga wniesiona przez skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu i Instancji nie naruszają bowiem prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Zgodnie z art. 61 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu oraz umieszcza się go w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę.

Art. 4 pkt 25 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych stanowi natomiast, że pojazdem nienormatywnym jest pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach niniejszej ustawy, albo którego wymiary i masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach o ruchu drogowym, z wyłączeniem autobusów w zakresie nacisków osi.

Ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, albo którego wymiary lub masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia (art. 64 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym).

Za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym, zgodnie z art. 13g ustawy o drogach publicznych, wymierza się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej, w wysokości określonej w załączniku nr 2 do tej ustawy.

Z powyższych unormowań wynika, iż w przypadku stwierdzenia podczas kontroli drogowej, że pojazd jest nienormatywny, organ ma obowiązek nałożyć karę pieniężną, a jej wysokość, odnoszona do wielkości stwierdzonego przekroczenia, jest ściśle określona.

W niniejszej sprawie Służby Inspekcji Transportu Drogowego ustaliły, że pojazd skarżącego, przewożący w momencie kontroli ładunek drewna, przekraczał dopuszczalne parametry w zakresie dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę oraz w zakresie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu. Rodzaj i wielkość przekroczeń utrwalone zostały w protokole kontroli z dnia [...] lipca 2009 r.

W wyroku z dnia 17 czerwca 2008 r. II GSK 89/08 NSA podkreślił, iż protokół kontroli ma cechy dokumentu urzędowego, w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. Protokół, jako dokument urzędowy, korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń, z tego między innymi względu, że sporządzany jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, który ma prawo wnieść do niego zastrzeżenia. Co do zasady, znaczenia dowodowego protokołu z kontroli drogowej nie sposób przecenić. Obrazuje on bowiem stan faktyczny, który później może być trudny do odtworzenia. Dlatego podpisanie bez zastrzeżeń przez osobę kontrolowaną protokołu kontroli drogowej stanowi istotną dla ustalenia stanu faktycznego okoliczność.

Wprawdzie sam fakt podpisania bez zastrzeżeń protokołu, nie zwalnia organu od przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, jeżeli wątpliwości co do przeprowadzenia kontroli, są uzasadnione i poparte dowodami strony, jednakże w rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie zachodziła, gdyż skarżący kwestionując prawidłowość procedury ważenia i stwierdzonych przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej oraz dopuszczalnych nacisków osi zespołu pojazdów, nie przedstawił żadnych dowodów na potwierdzenie swoich twierdzeń. Stwierdzone omyłki w zapisie protokołu również nie podważają ustaleń organu co do stwierdzonych naruszeń.

Kierowca kontrolowanego pojazdu nie zakwestionował wyników przeprowadzonego ważenia, podpisał się pod protokołem kontroli, nie zgłaszając do niego żadnych uwag ani zastrzeżeń. Z materiału dowodowego wynika, iż przed rozpoczęciem ważenia udostępniono mu protokół pomiaru pochyłości terenu na stanowisku ważenia pojazdów, świadectwo legalizacji wag; dokumenty te zawarte są w aktach administracyjnych przesłanych Sądowi. Kierowca nie skorzystał z prawa żądania powtórnego ważenia, nie kwestionując tym samym ustaleń organu dotyczących miejsca zatrzymania pojazdu, wyników pomiarów i sposobu ich wykonania. Skarżący został poinformowany o uprawnieniach strony wynikających z art. 10 k.p.a.

Podmiot wykonujący przejazd zobowiązany jest do przestrzegania wyznaczonych przepisami prawa ograniczeń w zakresie dopuszczalnych nacisków osi niezależnie od rodzaju przewożonego ładunku. Należy zwrócić uwagę, iż z treści art. 61 ust. 2 pkt 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, precyzującego, w jaki sposób należy dokonywać załadunku, wynika jednoznacznie, że ładunek na pojeździe umieszcza się w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę. Już sam ruch pojazdu nienormatywnego po danej drodze publicznej wymaga zezwolenia. A zatem, przewoźnik przed rozpoczęciem przejazdu winien zbadać, czy pojazd odpowiada określonym normom. Dopracowanie się sprawnego systemu załadunku pojazdów, tak by nie przekraczane były normy wymagane przepisami o drogach publicznych, leży niewątpliwie w interesie przewoźnika, albowiem to on jest odpowiedzialny za ewentualne naruszenia tych regulacji.

Podkreślić należy, iż odpowiedzialność za przekroczenie dopuszczalnych nacisków na osie jest odpowiedzialnością za skutek i ma charakter obiektywny. Nie jest oparta na zasadzie winy, zatem sam wynik ważenia potwierdzający przekroczenia parametrów ustawowych wystarczał do nałożenia kar pieniężnych. Podnoszone przez skarżącego okoliczności, dotyczące zasad załadunku drewna, nie mogły zatem być podstawą do wyłączenia jej odpowiedzialności. Wysokość kar, za przekroczenie dopuszczalnych nacisków na osie pojazdu oraz dopuszczalnej masy całkowitej, pojazdu została określona w załączniku nr 2 do ustawy o drogach publicznych i organ nie ma też możliwości miarkowania ich wysokości, w zależności od okoliczności danej sprawy, w tym przypadku od rodzaju przewożonego towaru.

Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 lutego 2009 r. sygn. akt II GSK 760/08, przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi pojazdu na drogę stanowi delikt administracyjny, zagrożony karą pieniężną przewidzianą w art. 40 c u.d.p. (...) odpowiedzialność sprawcy z tytułu deliktu administracyjnego jest niezależna od kwestii winy. Innymi słowy, przekraczając dopuszczalny nacisk osi na drogę przewoźnik popełnia delikt nawet wówczas, gdy nie można mu przypisać winy. Przedsiębiorca wykonujący transport drogowy musi mieć świadomość nieuchronności ponoszenia konsekwencji w przypadkach wykonywania przewozu pojazdem nienormatywnym.

Zdaniem Sądu należy jednocześnie uznać, iż organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.).

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organy administracji - rozstrzygając sprawę - oparły się na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny. Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach, organy obu instancji uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

W świetle niepodważonego przez skarżącego stanu faktycznego, zgodnie z którym kontrolowany pojazd był nienormatywny, zarówno w odniesieniu do nacisków osi, jak i dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu oraz prawidłowego zastosowania przez organ przepisów prawa, w tym prawidłowego łącznego wyliczenia kary za każde przekroczenie, zaskarżoną decyzję należało uznać za zgodną z prawem.

Jednocześnie oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, które podlegałyby uwzględnieniu z urzędu.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.