Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1231/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-02-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6148 Działalność badawczo-rozwojowa
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 1 lit. c, art 132, art. 200, art. 205
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 107, art. 15, art. 138
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędziowie WSA Izabela Głowacka-Klimas, Andrzej Góraj (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2019 r. sprawy ze skargi Uniwersytetu [...]; Wydział [...] na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie przyznania kategorii naukowej B w ramach oceny jakości działalności naukowej lub badawczo-rozwojowej jednostek naukowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego na rzecz strony skarżącej Uniwersytetu [...]; Wydział [...] kwotę 680 (słownie: sześćset osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, oraz z 2018 r. poz. 149) oraz na podstawie art. 47 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki (Dz. U. z 2018 r. poz. 87), utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...], mocą której jednostce naukowej Wydziałowi [...], Uniwersytetu [...] przyznana została kategoria naukowa B.

Zgodnie z § 9 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 grudnia 2016 r. w sprawie przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym i uczelniom, w których zgodnie z ich statutami nie wyodrębniono podstawowych jednostek organizacyjnych (Dz. U. poz. 2154), dalej zwanego "rozporządzeniem", ocenę Jednostki przeprowadzono w grupie nauk ścisłych i inżynierskich, obejmującej obszar nauk ścisłych i obszar nauk technicznych.

Kompleksową ocenę Jednostki, na podstawie informacji przedstawionych przez nią w ankiecie jednostki naukowej, przeprowadził Zespół ewaluacji SI-1 złożony z ekspertów właściwych dla grupy nauk ścisłych i inżynierskich, zwany dalej "Zespołem", powołany przez Przewodniczącego Komitetu na podstawie art. 43 ust. 1 ustawy.

Ocena Jednostki została przeprowadzona w grupie wspólnej oceny GWO SI1CT, zwanej dalej "GWO SI1CT", do której Jednostka została przyporządkowana przez Komitet zgodnie z § 20 rozporządzenia.

W celu obliczenia wyników oceny według kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" oraz według kryterium III "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej" ustalone zostały wartości liczb N i No, gdzie:

N - oznacza średnią arytmetyczną, z okresu objętego ankietą, liczby pracowników zatrudnionych w jednostce w poszczególnych latach przy prowadzeniu badań naukowych lub prac rozwojowych w ramach stosunku pracy, w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy, ustaloną na podstawie oświadczeń, o których mowa w art. 4c ust. 11 ustawy, o wyrażeniu zgody na zaliczenie ich do liczby pracowników zatrudnionych przy realizacji badań lub prac rozwojowych, składanych przez tych pracowników do celów ubiegania się przez jednostkę o przyznanie środków finansowych na działalność statutową.

NO - oznacza liczbę pracowników, w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy, uwzględnianych przy określeniu liczby N, którzy byli zatrudnieni w jednostce łącznie przez co najmniej 3 lata w okresie objętym ankietą i nie byli autorami lub współautorami osiągnięć naukowych i twórczych, o których mowa w § 10 ust. 1 rozporządzenia, z wyłączeniem: pracowników inżynieryjno-technicznych; pracowników inżynieryjnych i technicznych; pracowników, którzy w okresie objętym ankietą przebywali na urlopach związanych z rodzicielstwem, udzielonych na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2018 r. poz. 108,138 i 305), albo pobierali zasiłek chorobowy lub świadczenia rehabilitacyjne w związku z niezdolnością do pracy, w tym spowodowaną chorobą wymagającą rehabilitacji leczniczej łącznie przez okres co najmniej 3 lat;

Wartości liczb N = 82,56 i No = 0,00 zostały ustalone na podstawie wykazu pracowników Jednostki umieszczonego w złożonej przez nią ankiecie oraz zawartych tamże informacji na temat autorstwa zgłoszonych osiągnięć naukowych.

Na podstawie § 22 ust. 1 rozporządzenia Zespól przyznał Jednostce odrębną ocenę według każdego z ww. kryteriów kompleksowej oceny.

W ramach kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" Zespół dokonał oceny osiągnięć, o których mowa w § 10 ust. 1 rozporządzenia, spośród przedstawionych przez Jednostkę w złożonej ankiecie, uwzględniając ograniczenia wynikające z przepisów § 13 ust. 1 i 7-14 rozporządzenia. Ograniczeń tych nie stosowano do osiągnięć, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 7-10. Nadrzędnym priorytetem uwzględnianym przy kwalifikowaniu osiągnięć do przyznania punktów z zastosowaniem wyżej wskazanych ograniczeń była maksymalizacja wyniku punktowego oceny w ramach kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" poprzez kwalifikowanie osiągnięć najwyżej punktowanych spośród zgłoszonych przez Jednostkę w ankiecie i pozytywnie zaopiniowanych przez Zespół.

Przy zachowaniu powyższych zasad liczba osiągnięć Jednostki uwzględnionych w ramach oceny według kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" wyniosła 250. Za osiągnięcia te Zespół przyznał Jednostce łącznie 8780 punktów, w związku z czym, końcowa ocena według kryterium 1 "Osiągnięcia naukowe i twórcze" obliczona zgodnie z zależnością określoną w załączniku nr 6 do rozporządzenia wyniosła QI = 106,35 pkt.

W ramach oceny według kryterium II "Potencjał naukowy" Zespół pozytywnie zaopiniował 121 osiągnięć zgłoszonych przez Jednostkę w ankiecie jednostki naukowej. Ocena według kryterium II "Potencjał naukowy", obliczona według zależności określonej w załączniku nr 6 do rozporządzenia, z uwzględnieniem ograniczeń punktacji wskazanych tamże oraz zasad oceny zawartych w załączniku nr 4 do rozporządzenia, wyniosła QII = 402,29 pkt.

W ramach oceny według kryterium III "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej" Zespół pozytywnie zaopiniował 65 osiągnięć zgłoszonych przez Jednostkę. Ocena według kryterium III "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej" obliczona według zależności określonej w załączniku nr 6 do rozporządzenia, z uwzględnieniem ograniczeń punktacji wskazanych tamże, wyniosła QIII = 2 pkt.

W ramach oceny według kryterium IV "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej" Zespół dokonał oceny najważniejszych osiągnięć Jednostki o znaczeniu naukowym, gospodarczym i ogólnospołecznym, zgłoszonych przez nią w ankiecie.

W wyniku oceny zgłoszonych osiągnięć z uwzględnieniem:

1) efektów badań naukowych, prac rozwojowych lub działalności artystycznej o znaczeniu międzynarodowym, w tym publikacji naukowych, monografii naukowych i naukowych baz danych oraz działań artystycznych, mających szczególne znaczenie dla rozwoju nauki, kultury i sztuki lub dziedzictwa narodowego;

2) udokumentowanych zastosowań wyników badań naukowych lub prac rozwojowych o dużym znaczeniu społecznym, w szczególności w zakresie ochrony zdrowia, w tym jakości i bezpieczeństwa żywności, ochrony środowiska, ochrony porządku publicznego i bezpieczeństwa państwa, ochrony zabytków i dziedzictwa kulturowego, ochrony miejsc pracy, zwiększania innowacyjności gospodarki, w tym posiadania statusu państwowego instytutu badawczego;

Zespół przyznał Jednostce 35 pkt, biorąc pod uwagę następujące osiągnięcia z wykazu zamieszczonego w ust. 15 części B ankiety:

- Osiągnięcie w ramach parametru 1: [...];

- Osiągnięcie w ramach parametru 1: [...];

- Osiągnięcie w ramach parametru 1: [...];

- Osiągnięcie w ramach parametru 1: [...].

W wyniku oceny zgłoszonych osiągnięć z uwzględnieniem:

1) osiągnięć świadczących o pozycji międzynarodowej jednostki na tle GWO, ze szczególnym uwzględnieniem udziału w realizacji międzynarodowych projektów obejmujących badania naukowe lub prace rozwojowe, wymienionych w załączniku nr 4 do rozporządzenia; posiadania logo HR Excellence in Research; a w grupie nauk humanistycznych i społecznych oraz w grupie nauk o sztuce i twórczości artystycznej - także dokonań potwierdzających oddziaływanie jednostki na rozwój społeczeństwa w dłuższym przedziale czasowym;

2) organizacji lub współorganizacji międzynarodowych konferencji (sympozjów, kongresów, warsztatów), w których co najmniej 1/3 uczestników wygłaszających referaty reprezentowała zagraniczne ośrodki naukowe; organizacji lub współorganizacji krajowych konferencji (sympozjów, kongresów, warsztatów), w których wzięli udział przedstawiciele co najmniej 5 jednostek; upowszechniania wiedzy, w tym organizacji festiwali nauki i innych form promocji i popularyzowania nauki; działalności popularnonaukowej;

Zespół przyznał Jednostce 35 pkt, biorąc pod uwagę następujące osiągnięcia z wykazu zamieszczonego w ust. 15 części B ankiety:

- Osiągnięcie w ramach parametru 2: [...]Międzynarodowy projekt HYMEC w ramach 7. Programu Ramowego UE,

- Osiągnięcie w ramach parametru 2: Prestiżowy projekt naukowo-badawczy MAESTRO.

- Osiągnięcie w ramach parametru 2: Europejski projekt badawczy w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka,

- Osiągnięcie w ramach parametru 2: Organizacja konferencji międzynarodowych,

- Osiągnięcie w ramach parametru 2: Organizacja/współorganizacja dużych ogólnopolskich konferencji z różnych obszarów [...],

- Osiągnięcie w ramach parametru 2: Promocja Wydziału [...] U[...] w ramach współpracy z Centrum Nauki i Techniki w [...],

Łączna ocena osiągnięć Jednostki według kryterium IV "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej" wyniosła zatem QIV = 70 pkt.

Zgodnie z § 22 ust. 3 rozporządzenia, wyniki przeprowadzonej oceny Zespół przedstawił w karcie kompleksowej oceny jednostki naukowej dla grupy nauk ścisłych i inżynierskich, sporządzonej zgodnie z wzorem stanowiącym załącznik nr 6 do rozporządzenia.

Komisja do spraw Grupy Nauk ścisłych i inżynierskich, zwana dalej "Komisją", na podstawie § 22 ust. 6 rozporządzenia dokonała porównania ocen Jednostki, przyznanych jej przez Zespół według każdego z czterech ww. kryteriów, z odpowiadającymi im ocenami jednostek referencyjnych dla kategorii naukowych A i B - zatwierdzonymi przez Ministra dla GWO SI1CT - stosując algorytm określony w załączniku nr 9 do rozporządzenia.

Jednostka referencyjna oznacza zestaw 4 referencyjnych wartości ocen punktowych określonych dla każdego z kryteriów kompleksowej oceny, o których mowa w § 8 rozporządzenia, służących kwalifikacji jednostek do kategorii naukowych A, B lub C.

Jednostki referencyjne dla GWO SI1CT charakteryzują się następującymi wartościami ocen:

Jednostka referencyjna dla kategorii A:

1) kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" - ocena OI= 91,33 pkt,

2) kryterium II "Potencjał naukowy" - ocena OII = 809,71 pkt,

3) kryterium III "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej" - ocena OIII = 3,85 pkt,

4) kryterium IV "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej" - ocena OIV = 70,00 pkt;

Jednostka referencyjna dla kategorii B:

1) kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" - ocena OI= 58,71 pkt,

2) kryterium II "Potencjał naukowy" - ocena OII= 520,53 pkt,

3) kryterium III "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej" - ocena OIII = 2,48 pkt,

4) kryterium IV "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej" - ocena OIv = 45,00 pkt.

Całkowity wynik punktowy porównania Jednostki z każdą z jednostek referencyjnych został obliczony z uwzględnieniem wag przypisanych poszczególnym kryteriom kompleksowej oceny w zależności od rodzaju jednostki naukowej oraz grupy dziedzin nauki przez nią reprezentowanej — zgodnie z tabelą nr 2 w załączniku nr 9 do rozporządzenia. W związku z powyższym, do obliczenia całkowitego wyniku punktowego Jednostki wyniki punktowe porównania uzyskanych przez nią ocen według poszczególnych kryteriów z odpowiadającymi im ocenami jednostek referencyjnych dla kategorii A i dla kategorii B zostały wzięte z następującymi wagami:

1) kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" - 65,

2) kryterium II "Potencjał naukowy" - 10,

3) kryterium III "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej" - 15,

4) kryterium IV "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej" -10.

Przeprowadzone przez Komisję porównanie ocen przyznanych Jednostce przez Zespół z ocenami jednostki referencyjnej dla kategorii naukowej A dało wynik

-4,05, a porównanie z ocenami jednostki referencyjnej dla kategorii naukowej B dało wynik 54,80, co zgodnie z § 22 ust. 7 rozporządzenia stanowi podstawę do zaliczenia Jednostki do kategorii naukowej B.

W związku z powyższym Komisja w dniu [...].10.2017 r. podjęła uchwałę, w której zaproponowała przydzielenie Jednostce kategorii naukowej B.

W dniu [...].10.2017 r. Komisja przekazała uchwałę Przewodniczącemu Komitetu, który na podstawie art. 45 ust. 2 ustawy wnioskiem z dnia [...].10.2017 r. wystąpił do Ministra o przyznanie Jednostce kategorii naukowej B.

Minister w dniu [...].11.2017 r. wydał decyzję nr [...] o przyznaniu Jednostce kategorii naukowej B.

Wnioskiem z dnia [...].12.2017 r. Jednostka na podstawie art. 47 ust. 3 ustawy wystąpiła do Ministra o ponowne rozpatrzenie sprawy przyznania kategorii naukowej rozstrzygniętej powyższą decyzją. Strona skarżąca podniosła, iż organ nie miał podstaw do zakwestionowania dwóch zdarzeń ewaluacyjnych, gdyż na okoliczność ich zaistnienia jednostka dołączyła do wniosku skany dwóch decyzji Urzędu Patentowego o udzieleniu patentów. Nadto strona nie akceptując niskiej oceny osiągnięć naukowych, opisała je szeroko, podkreślając ich innowacyjność, oraz zwracając uwagę na fakt uczestniczenia przez jednostkę w międzynarodowych programach naukowych.

Wniosek został przekazany w systemie Komitetowi, celem uzyskania opinii, o której mowa w art. 47 ust. 4 ustawy. Rozpatrując zastrzeżenia Jednostki dotyczące wyników oceny w ramach kryteriów I-III, Komitet dokonał sprawdzenia prawidłowości uwzględnienia w ocenie według tych kryteriów osiągnięć naukowych zgłoszonych przez Jednostkę. W przypadku osiągnięć ocenianych w ramach kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" wzięto pod uwagę, że zgodnie z § 13 ust. 1 rozporządzenia, ważona liczba publikacji naukowych, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 1-5 rozporządzenia oraz liczba pozostałych osiągnięć naukowych i twórczych, uwzględnianych przy kompleksowej ocenie według kryterium I, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 6 i 11-13 rozporządzenia, łącznie nie mogą być większe niż (3N - 2No)*T/48. Definicje liczb N i No zawarte w przywołanych przepisach podano wyżej. Ustalenie osiągnięć, które mogą być włączone do oceny według kryterium I, wymagało także uwzględnienia ograniczeń wynikających z przepisów § 13 ust. 1 i 7-14 rozporządzenia. Dodatkowym, nadrzędnym priorytetem uwzględnianym przy zastosowaniu wszystkich powyższych ograniczeń była maksymalizacja wyniku punktowego oceny w ramach kryterium I poprzez kwalifikowanie osiągnięć najwyżej punktowanych spośród zgłoszonych przez Jednostkę oraz pełne wykorzystanie liczby (3N - 2No)*T/48.

Z uwzględnieniem decyzji podjętych odnośnie każdego z rozpatrywanych osiągnięć nastąpiło ponowne obliczenie ocen Jednostki według kryteriów I-III w karcie kompleksowej oceny jednostki naukowej dla grupy nauk ścisłych i inżynierskich, sporządzonej zgodnie z wzorem stanowiącym załącznik nr 6 do rozporządzenia.

Jednostka we wniosku zakwestionowała także wynik punktowy oceny osiągnięć zgłoszonych przez nią do oceny w ramach kryterium IV "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej".

Po zapoznaniu się z argumentami przedstawionymi przez Jednostkę w uzasadnieniu wniosku Komitet wyraził opinię, że wartość punktowa oceny przyznanej Jednostce w ramach kryterium IV została ustalona w sposób prawidłowy, odpowiadający znaczeniu osiągnięć przedstawionych przez Jednostkę w ust. 15 ankiety jednostki naukowej w porównaniu z osiągnięciami przedstawionymi przez pozostałe jednostki naukowe oceniane w GWO SI1CT, a argumenty przedstawione przez Jednostkę nie uzasadniają przyznania jej wyższej oceny punktowej w ramach kryterium IV "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej".

Po uwzględnieniu uznanych w opinii Komitetu za uzasadnione zarzutów, argumentów i informacji, które Jednostka przekazała we wniosku, wyniki oceny Jednostki według kryteriów, o których mowa w § 8 rozporządzenia, są następujące:

1) kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" - ocena OI = 106,35 pkt,

2) kryterium II "Potencjał naukowy" - ocena OII = 402,29 pkt,

3) kryterium III "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej" - ocena OIII = 2,00 pkt,

4) kryterium IV "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej" - ocena OIV = 70,00 pkt.

Powyższe wartości ocen zostały porównane zgodnie z algorytmem określonym w załączniku nr 9 do rozporządzenia z odpowiadającymi im ocenami jednostek referencyjnych dla kategorii naukowych A i B zatwierdzonymi przez Ministra dla GWO SI1CT.

Jednostki referencyjne dla GWO SI1CT charakteryzują się następującymi wartościami ocen:

Jednostka referencyjna dla kategorii A:

1) kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" - ocena OI= 91,33 pkt,

2) kryterium II "Potencjał naukowy" - ocena OII = 809,71 pkt,

3) kryterium III "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej" - ocena OIII = 3,85 pkt,

4) kryterium IV "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej" - ocena OIV = 70,00 pkt;

Jednostka referencyjna dla kategorii B:

1) kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" - ocena OI= 58,71 pkt,

2) kryterium II "Potencjał naukowy" - ocena OII - 520,53 pkt,

3) kryterium III "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej" - ocena OIII = 2,48 pkt,

4) kryterium IV "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej" - ocena OIV - 45,00 pkt.

Porównania dokonano z uwzględnieniem wag określonych w tabeli 2 załącznika nr 9 do rozporządzenia dla grupy nauk ścisłych i inżynierskich, które są następujące:

1) kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" 65,

2) kryterium II "Potencjał naukowy" - 10,

3) kryterium III "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej" - 15,

4) kryterium IV "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej" - 10. Przeprowadzone w powyższy sposób porównanie ocen przyznanych Jednostce z ocenami jednostki referencyjnej dla kategorii naukowej A dało wynik -4,2, a porównanie z ocenami jednostki referencyjnej dla kategorii naukowej B dało wynik 54,8, co zgodnie z § 22 ust. 7 rozporządzenia stanowi podstawę do zaliczenia Jednostki do kategorii naukowej B.

Biorąc pod uwagę wszystkie powyższe wyniki rozpatrzenia wniosku Komitet w uchwale podjętej na posiedzeniu plenarnym w dniu [...].03.2018 r. wyraził opinię, że decyzja Ministra z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] powinna zostać utrzymana w mocy.

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego decyzją z [...] kwietnia 2018 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że podzielił w pełni opinię Komitetu. Minister stwierdził, że wskazane powyżej wyniki ponownego rozpatrzenia sprawy, w ramach którego wniosek Jednostki został zaopiniowany przez Komitet zgodnie z art. 47 ust. 4 ustawy, uzasadniają utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy.

Skargę od powyższej decyzji wywiodła do tut. Sądu jednostka naukowa - Wydział [...], Uniwersytetu [...] zarzucając organowi naruszenie następujących przepisów postępowania oraz prawa materialnego:

- art. 7, art. 77 ust. 1, art. 80 oraz art. 11 i art, 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.; dalej: k.p.a.) poprzez:

a) bezpodstawne nieuwzględnienie w toku ewaluacji jednostki naukowej (Wydziału) w ramach kryterium "osiągnięć naukowych i twórczych", o którym stanowi § 8 pkt 1 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym i uczelniom, w których zgodnie z ich statutami nie wyodrębniono podstawowych jednostek organizacyjnych (Dz. U. poz. 2154; dalej: rozporządzenie), prawidłowo zgłoszonych patentów na wynalazki udzielone w okresie objętym ankietą. Okoliczność ta świadczy o nieprawidłowym przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, a więc naruszeniu zasady prawdy obiektywnej i pominięciu fundamentalnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych, co w ocenie Wydziału miało wpływ na błędny sposób jej załatwienia i przyznanie zbyt niskiej kategorii naukowej. Jednocześnie organ odrzucając zgłoszone osiągnięcia nie wyjaśnił należycie podstaw swojego działania, naruszając tym samym wyrażoną w art. 11 k.p.a. zasadę przekonywania oraz konkretyzujący ją art. 107 § 3 k.p.a. w zakresie dotyczącym prawidłowego uzasadnienia decyzji administracyjnej. Co więcej, organ nie naprawił swojego błędnego postępowania w toku postępowania odwoławczego. Powyższe naruszenia stanowią także o uchybieniu przepisów prawa materialnego, w szczególności zaś art. 42 ust. 1, 3 i 5 oraz art. 45 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 87 ze zm.), które stanowią o tym, że kompleksowa ocena jakości działalności naukowej lub badawczo - rozwojowej jest przeprowadzana na podstawie wyników oceny poziomu naukowego prowadzonych badań naukowych lub prac rozwojowych oraz ich efektów w odniesieniu do standardów międzynarodowych, a także oceny znaczenia działalności jednostki naukowej dla rozwoju nauki w skali międzynarodowej oraz wzrostu innowacyjności w skali kraju. Na podstawie tej oceny jednostkom naukowym przyznawana jest kategoria naukowa. W ocenie Wydziału nie można jednak mówić o przeprowadzeniu "kompleksowej" oceny w sytuacji, gdy odpowiedzialny za ewaluację osiągnięć organ nie uwzględnia w jej toku osiągnięć o podstawowym znaczeniu, i które w świetle powszechnie obowiązującego prawa powinny zostać wzięte pod uwagę, czym narusza przepis § 10 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia wskazującego, że ocena osiągnięć naukowych i twórczych jednostki, o których mowa w § 8 pkt 1 rozporządzenia, obejmuje m.in. patenty na wynalazki udzielone w okresie objętym ankietą.

b) poprzez zaniechanie pełnego uzasadnienia decyzji, zwłaszcza w zakresie osiągnięć zgłoszonych przez jednostkę w ramach kryterium, o którym stanowi § 8 pkt 4 rozporządzenia, tj. "Pozostałych efektów działalności naukowej i artystycznej", jak również formułowanie uzasadnienia niejasnego, opartego na kryteriach przyjętych ad hoc i nieznanych stronie wcześniej, mogącego ograniczać stronie możliwość wyczerpującego i rzetelnego przedstawienia swoich racji w toku postępowania administracyjnego, jak również w skardze do sądu administracyjnego;

Wskazując na powyższe, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jednostka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] listopada 2017 r. oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi Jednostka podkreśliła, że zakwestionuje fakt odrzucenia w ramach kryterium I - "Osiągnięcia naukowe i twórcze" następujących osiągnięć:

1) ID osiągnięcia [...] - Patent na wynalazek na rzecz jednostki, w której twórca jest pracownikiem - "[...] (11 zastrzeżeń);

2) ID osiągnięcia [...] - Patent na wynalazek na rzecz jednostki, w której twórca jest pracownikiem - "[...] (6 zastrzeżeń);

W przypadku obu powyższych osiągnięć zostały one odrzucone na etapie postępowania wyjaśniającego (ewaluacyjnego) z uwagi na cyt.: "niewystarczającą dokumentację" (ewaluator I) i "brak odpowiednich dokumentów potwierdzających przyznanie patentu" (ewaluator II). Powyższe jednak pozostaje w ocenie strony w sprzeczności z rzeczywistością, bowiem zgłaszając powyższe osiągnięcia, Wydział dołączył jako dowód w sprawie skan stosownej decyzji patentowej (decyzja Urzędu Patentowego RP z dnia [...].12.2016 r.) oraz uzupełniająco także skany: dokumentu patentowego na patent nr [...] udzielony na podstawie zgłoszenia patentowego nr [...] z dnia [...].08.2013 r. oraz dokumentu patentowego na patent nr [...] udzielony na podstawie zgłoszenia patentowego nr [...] z dnia [...].08.2013 r. W systemie informatycznym, za pomocą którego złożono ankietę jednostki, uzasadniono odrzucenie powyższych osiągnięć w następujący sposób cyt. " W Rozporządzeniu MNiSzWz dnia 12 grudnia 2016 r. figuruje zapis: §3.1. Komitet przeprowadza kompleksową ocenę: 1) jednostek — na podstawie informacji zawartych w ankiecie, której zakres określa załącznik nr 1 do rozporządzenia; W tym kontekście zdarzenia, które nie zostały umieszczone przez jednostkę naukową w ankiecie, lub umieszczone zostały w sposób niekompletny, nie są brane pod uwagę". Powołany przepis sam w sobie nie świadczy jednak o istnieniu prekluzji dowodowej w toku postępowania o przyznanie kategorii naukowej, zwłaszcza na etapie postępowania odwoławczego, gdyż w istocie negowałoby to możliwość zakwestionowania przez stronę ustaleń i sposobu załatwienia sprawy w toku postępowania pierwszo instancyjnego. Co więcej, w niniejszym przypadku jednostka już pierwotnie zgłosiła do ankiety określone osiągnięcia i zamieściła na ich dowód stosowne - w jej ocenie dokumenty, uznając je za wystarczające (mowa tu o decyzji patentowej, a więc dowodzie, którego wagę trudno przecenić). Błędne jest przekonanie prezentowane przez organ (ewaluatorów), iż jednostka nie przedstawiła wystarczającej dokumentacji na okoliczność uzyskanych patentów, nie tylko dlatego, iż na etapie postępowania odwoławczego rozszerzyła dokumentację o kolejne skany (wspomniane opisy i dokumenty patentowe), ale przede wszystkim z tego powodu, że przedmiotowe rozporządzenie MNiSzW w § 3 ust. 4 pkt 1 wymaga wprost od jednostki dołączenia do ankiety tylko skanów kopii dokumentów potwierdzających uzyskanie patentu. Dyspozycję tego przepisu wyczerpuje zatem w pełni dołączenie przez Wydział stosownych decyzji patentowych. Uznanie zatem, że Wydział w zakresie wspomnianych zdarzeń ewaluacyjnych nie przedstawił stosownej dokumentacji jest niczym nieuprawnioną i absolutnie sprzeczną z językowym brzmieniem ww. przepisu rozporządzenia interpretacją, która w sposób zasadniczy prowadzi do wypaczenia dokonanej ewaluacji i odrzucenia osiągnięć mogących mieć kluczowe znaczenie dla osiągnięcia przez Wydział ogólnie wyższego wyniku ewaluacji, a co za tym idzie przyznania także wyższej kategorii naukowej.

Podkreślono też, iż zgodnie z powszechnie przyjmowanym w piśmiennictwie i judykaturze poglądem, istotą zasady przekonywania jest ciążący na organie administracji publicznej obowiązek wyjaśnienia stronie w sposób jasny, zrozumiały i logiczny przyczyn podjęcia określonych działań, w tym wyjaśnienia ich słuszności i celowości, a także obowiązek starannego opracowania uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji administracyjnej, w tym wykazania, że podjęte rozstrzygnięcie jest najbardziej uzasadnione z punktu widzenia prawnego, społecznego i gospodarczego (vide: G. Rząsa w: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz pod red. M. Wierzbowskiego i A. Wiktorowskiej, Warszawa 2011, s. 70). Istotne w tym względzie jest także zdanie Trybunału Konstytucyjnego, który stoi na stanowisku, że ujawnianie w czytelny sposób motywów rozstrzygnięcia jest jednym z podstawowych elementów tworzących standard sprawiedliwości proceduralnej (wyrok TK z 21.07.2009 r., K/7/09, OTK-A 2009, Nr 7, poz. 113). W przypadku zaskarżonej decyzji Ministra, zarówno wydanej w pierwszej instancji, jak i wskutek rozpoznania wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy, można podnieść zarzut, że organ administracji najwyraźniej nie wiedział o ciążących na nim obowiązkach w zakresie uzasadnienia jego decyzji lub je po prostu zignorował.

Za niedopuszczalną według jednostki należy uznać bowiem sytuację, w której uzasadnienie decyzji organu zawiera tylko szczątkowe, wybrane przezeń informacje, ograniczone głównie do przytoczenia przepisów prawa oraz działań matematycznych i ich rezultatów, odsyłając w zakresie merytorycznej oceny poszczególnych osiągnięć do systemu teleinformatycznego. Naruszenie art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. jest szczególnie jaskrawe w przypadku decyzji wydanej po złożeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Również i w tym przypadku sama decyzja ogranicza się przede wszystkim do przedstawienia treści przepisów oraz danych matematycznych, skrótowo odnosząc się do zarzutów przedstawionych w odwołaniu - w pozostałym zakresie uzasadnienia decyzji należy szukać w systemie teleinformatycznym. Odesłania do tego systemu Wydział sam w sobie nie kwestionuje, jednakże informacje tam zawarte w żaden sposób nie przedstawiają motywacji i powodów, które stoją za wydaną decyzja. Jest to szczególnie dotkliwe w odniesieniu do osiągnięć ocenianych w ramach kryterium IV, tj. "Pozostałych efektów działalności naukowej i artystycznej". Zgodnie z § 18 rozporządzenia, ocena w ramach tego kryterium obejmuje nie więcej niż 10 najważniejszych osiągnięć jednostki o znaczeniu naukowym, gospodarczym i ogólnospołecznym. Wydział [...] U[...] zgłosił tego rodzaju osiągnięcia, jednak zostały one - w jego ocenie - ocenione zbyt nisko i bez wskazania powodów tak krzywdząco zaniżonej oceny. Wydział ma świadomość tego, że ocena dokonywana w ramach IV kryterium ma najbardziej ekspercki i jednocześnie najbardziej uznaniowy charakter, niemniej jednak nie zwalnia to organu, czy działających na jego rzecz ekspertów od obowiązku przedstawienia - choćby syntetycznie - powodów przyjęcia określonej oceny poszczególnych osiągnięć bądź ich całokształtu, gdyż w innym wypadku strona postępowania jest całkowicie pozbawiona możliwości kontroli tego, czy dokonana ocena została przeprowadzona rzetelnie, prawidłowo, wnikliwie i z uwzględnieniem wszystkich okoliczności. Niestety nie można powiedzieć tego o uzasadnieniu oceny osiągnięć Wydziału w ramach IV kryterium, czego najlepszym dowodem jest adnotacja zawarta w systemie informatycznym w odpowiedzi na uwagi zgłoszone przez Wydział w ramach wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w której nie odniesiono się merytorycznie do podniesionych przez Wydział kwestii, lecz stwierdzono, że cyt. " Odwołanie nie raportuje o żadnych nowych zdarzeniach, które nie zostały nieuwzgłędnione podczas oceny eksperckiej. Jest jedynie bardziej klarownym opisem zdarzeń raportowanych w ankiecie Jednostki. W związku z tym zostaje odrzucone". W sposób oczywisty nie spełnia to roli prawidłowego uzasadnienia, bowiem jednostka jak nie wiedziała, tak nadal nie wie, jakie są powody niskiej oceny zgłoszonych osiągnięć. Co więcej, uwaga ta ujawnia praktykę, która w ocenie skarżącego Wydziału jest niedopuszczalna, tj. dopisywania w toku postępowania odwoławczego dodatkowych osiągnięć ponad pierwotnie zgłoszone w ankiecie. Jeśli rzeczywiście praktyka taka miała miejsce, a z obiegowych informacji

uzyskanych z innych jednostek, można wnioskować, że tak właśnie się działo, jest to działanie wbrew przepisom rozporządzenia, które nadto zasadniczo różnicuje sytuację faktyczną i prawną jednostek ocenianych w ramach jednej grupy wspólnej oceny, stawiając w lepszej sytuacji te z nich, które nie bacząc na przepisy prawa, dopisały w postępowaniu odwoławczym dodatkowe osiągnięcia w ramach IV kryterium, i które to osiągnięcia wzięte zostały pod uwagę przez ewaluatorów.

W odpowiedzi na skargę Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wniósł o jej oddalenie.

W uzasadnieniu podniesiono, ze zgodnie z § 8 ust. 1 i § 10 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia przy ocenie Jednostki w ramach kryterium ,,Osiągnięcia naukowe i twórcze" uwzględniany był parametr: "patenty na wynalazki udzielone w okresie objętym ankietą, prawa ochronne na wzory użytkowe i znaki towarowe, prawa z rejestracji wzorów przemysłowych lub topografii układu scalonego, oraz ich zastosowania".

Z brzmienia z § 8 ust. 1 i § 10 ust, 1 pkt 7 rozporządzenia wynika, że w/wymienione patenty i wzory użytkowe powinny być udzielone Jednostce w okresie od dnia 1 stycznia 2013 r. do dnia 31 grudnia 2016 r. bowiem tylko ten okres był uwzględniany przy ocenie jednostek naukowych przeprowadzonej w 2017 r. Zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia jednostka przedstawia w ankiecie informacje za okres 4 kolejnych lat poprzedzających rok jej złożenia. Komunikatem Ministra Nauki i szkolnictwa Wyższego termin na składanie ankiet został wyznaczony do dnia 21 kwietnia 2017 r.

Zatem z punktu widzenia w/powołanych, przepisów rozporządzenia istotne jest rozumienie normatywnego pojęcia "udzielenie patentu lub prawa ochronnego na wzór użytkowy."

Zdaniem Organu, powyższe określenie należy rozumieć, jako wydanie warunkowej decyzji konstytutywnej, o której mowa w art. 52 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2017 r. poz.776) z tym jednak zastrzeżeniem, że decyzja ta powinna mieć walor ostateczności. Decyzje, o których mowa w art. 52 Prawo własności przemysłowej stają się ostateczne po upływie 2 - miesięcznego terminu na złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 244 ust. 4 ww. ustawy).

Na potwierdzenie powyższego stanowiska organ przytoczył fragment wyroku WSA w Warszawie z dnia 1 września 2014 r. sygn. akt VI SA/WA 403/14, w którym stwierdza się, że "(-) datę powstania ochrony patentowej nie kreuje decyzja o wydaniu decyzji o udzieleniu patentu, ale decyzja ta nabiera cech trwałości i stabilności dopiero po tym jak stanie się ostateczna. Zgodnie z art.244 ust. 5 Pr.wł.prz. decyzje Urzędu Patentowego nie podlegają wykonaniu przed upływem terminu na wniesienie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. A zatem dopiero w przypadku decyzji ostatecznej możemy mówić o załatwieniu przez organ sprawy w sposób definitywny i decyzja ta wyznacza początek ochrony patentowej (pod warunkami wcześniejszego uiszczenia stosownej opłaty).

Dalej Sąd stwierdza, że "zgodnie z rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 maja 2008 r. w sprawie rejestrów prowadzonych przez Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (§ 6 ust. 1) numer rejestrowy nadawany jest z chwilą wpisu do rejestru patentowego tj. po stwierdzeniu, że decyzja po udzieleniu patentu jest wykonalna (§27 ust. 1) co oznacza, że jest ona ostateczna."

Odnosząc powyższy pogląd Organu do decyzji Urzędu Patentowego wymienionych przez Jednostkę w skardze organ wskazał, że obie te decyzje dot. udzielenia patentu "[...]" noszą datę [...] grudzień 2016 r. Wynika z tego, że decyzje te mogły stać ostateczne najwcześniej w dniu [...] lutego 2017 r. czyli już w dacie, która nie mogła być brana pod uwagę przy ocenie jednostek naukowych (2013-2016).

Drugi z podniesionych przez Jednostkę zarzutów sprowadza się do wadliwości wyrażenia opinii przez ekspertów co do oceny wskazanych przez Jednostkę "pozostałych efektów działalności naukowej i artystycznej" (§ 8 pkt 4 w związku z § 18 rozporządzenia) i w konsekwencji nieprawidłowego uzasadnienia w systemie teleinformatycznym przyznanych punktów w tym kryterium.

Odnosząc się do tego zarzutu organ stwierdził, iż w toku ponownego rozpoznania sprawy trafność oceny w ramach tego kryterium była wnikliwie analizowana. Wyniki tej dodatkowej oceny eksperckiej zostały wprowadzone do systemu teleinformatycznego, stąd nie ma ich w pisemnym uzasadnieniu decyzji.

Wszyscy eksperci dokonujący ponownej oceny Jednostki byli wysokiej klasy fachowcami w ramach danych dziedzin nauki. W toku oceny wszystkich jednostek stosowali jednolity sposób oceny polegający na kwalifikowaniu osiągnięć wskazanych przez jednostki jako wybitne, wyróżniające się, bardzo dobre, dobre, przeciętne i mniej niż przeciętne. Stwierdzali także, które ze wskazanych przez jednostki okoliczności nie są osiągnięciami w rozumieniu § 18 rozporządzenia.

Zastosowanie w postępowaniu administracyjnym systemu teleinformatycznego tłumaczy lapidarność, która wyraża się we wskazywaniu w uzasadnieniach decyzji jedynie osiągnięć powodujących znaczące różnice w ocenie jednostek, a uznanych za wyróżniające i bardzo dobre oraz okoliczności uznanych za niestanowiące osiągnięć w rozumieniu § 18 ust. 1 rozporządzenia. Istotą dokonywanej na podstawie § 18 ust. 1 rozporządzenia oceny eksperckiej było operowanie punktami w celu wyrażania skali różnic między jednostkami z uwagi na wagę i liczbę najwyżej i wysoko ocenianych osiągnięć. Zatem przyjąć należy, że sposób dokonywania ocen przez ekspertów (jednolity wobec wszystkich jednostek) i prezentowania ich w systemie, do którego Jednostka miała zapewniony dostęp, spełniał wymóg jasności, kompletności i jednoznaczności uzasadnienia opinii.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 15 Kodeksu postępowania administracyjnego, postępowanie jest dwuinstancyjne. Z kolei w myśl art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki (Dz. U. Nr 96, poz. 615 ze zm.), minister przyznaje kategorię naukową jednostkom naukowym w drodze decyzji, zaś według art. 107 § 1 k.p.a., decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji lub, jeżeli decyzja wydana została w formie dokumentu elektronicznego, powinna być opatrzona bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu. Decyzja, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego, powinna zawierać ponadto pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa lub skargi, zaś zgodnie z treścią § 3 tegoż przepisu, uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Niezależnie od powyższego powołać w tym miejscu należy zasadę pisemności wyrażoną w art. 14 § 1 k.p.a. w myśl którego, sprawy należy załatwiać w formie pisemnej lub w formie dokumentu elektronicznego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2013 r., poz. 235), doręczanego środkami komunikacji elektronicznej. Ponadto zgodnie z art. 127 § 3 in fine k.p.a., do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się przepisy dotyczące odwołań od decyzji, co oznacza, że orzekając w sprawie z tego wniosku organ, jest zobowiązany do ponownego, merytorycznego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie oraz do ustosunkowania się do wszystkich zarzutów i argumentów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Dodać również należy, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę będącą przedmiotem postępowania przed organem I instancji. Istota administracyjnego toku instancji polega bowiem na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy. Wynika to z przytoczonego art. 138 k.p.a., który przyznaje organowi odwoławczemu kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, czego następstwem jest utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, bądź uchylenie i zmiana zaskarżonej decyzji. Kwintesencję zasady dwuinstancyjności oddaje, wielokrotnie przytaczane w orzecznictwie i doktrynie, stanowisko NSA zawarte w wyroku z dnia 12 listopada 1992 r. (sygn. akt V SA 721/92, ONSA 1992, Nr 3-4, poz. 95): "Do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.) została zrealizowana, nie wystarcza stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest też, by rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzję, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone". Jak wskazuje się w orzecznictwie, organ rozpatrując i rozstrzygając sprawę ponownie winien ustalić jej stan faktyczny nie tylko w oparciu o materiał dowodowy zebrany w postępowaniu I instancji, lecz także – o ile to konieczne – rozszerzając granice postępowania dowodowego na istotne dla sprawy okoliczności faktyczne pominięte przez organ I instancji. W myśl art. 136 k.p.a., organ odwoławczy może przeprowadzić nie tylko na żądanie strony, lecz także z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który w I instancji wydał decyzję lub postanowienie (vide: wyrok NSA z 14 sierpnia 1987 r., sygn. akt IV SA 385/87).

Natomiast brak należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego rozstrzygnięcia powoduje, iż decyzja o charakterze mieszanym nosi cechy dowolności, co – w ocenie Sądu – miało miejsce w niniejszej sprawie.

W tym miejscu uwypuklenia wymagała okoliczność, iż tryb procedowania przez Ministra, zakładający zwrócenie się przez organ o opinię do Komitetu, nie zwalnia Ministra z obowiązku samodzielnego rozpoznania wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Mimo tego, że Minister otrzyma od Komitetu opinię w omawianej materii, to ciągle Minister pozostaje organem uprawnionym do wydania decyzji. Tylko więc Minister może dokonać wiążącej oceny zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy.

Biorąc pod uwagę powyższe, Minister po otrzymaniu opinii Komitetu, powinien samodzielnie zbadać zarzuty wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy i samodzielnie zweryfikować swoje wcześniejsze rozstrzygnięcie. Powyższe działania Ministra, jak też sposób przeprowadzanego przez niego rozumowania, musi zaś znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Skoro bowiem ustawodawca dopuścił możliwość weryfikacji ostatecznej decyzji Ministra przez Sąd administracyjny, organ winien sporządzić uzasadnienie rozstrzygnięcia w sposób szczegółowy i dokładny, by umożliwić Sądowi przeprowadzenie oceny poprawności działania organu. To zaś prowadzi do konkluzji, iż Minister nie może zwolnić się z powyższego obowiązku ograniczając swoje uzasadnienie do stwierdzenia, iż w pełni podziela stanowisko zaprezentowane przez Komisję opiniującą wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Przedmiotem skargi do Sądu nie jest bowiem opinia Komitetu, a decyzja Ministra.

Z przytoczonych powyżej powodów nie do zaakceptowania jest stanowisko prezentowane przez organ, że skoro ewentualnie Komitet odniósł się w "systemie informatycznym" do wszelkich szczegółowych kwestii będących podstawą wydania rozstrzygnięcia jak też do zarzutów strony zawartych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, to tym samym uzasadnienie decyzji mogło zostać w tym zakresie ograniczone. Na takie ominięcie zasady wyrażonej w art. 107 K.p.a. żaden przepis prawa nie zezwala. Nie można więc zastąpić formy pisemnej uzasadnienia, tzw. systemem, bowiem informacje zawarte w systemie dotyczące odpowiedzi na zarzuty, wszelkie uzasadnienia i wyjaśnienia ocen, powinny również stanowić integralną część decyzji.

Niezależnie od powyższego należy zauważyć, że nawet teoretycznie przyjmując za dopuszczalną zasadę, ze z uwagi na specyfikę niniejszej sprawy i związany z nią znaczny zakres materiałów podlegających badaniu, częścią zbiorczą uzasadnienia decyzji mogą być dane umieszczone w systemie informatycznym, to nie zmienia to tego, ze strona otrzymująca decyzję, jak też Sąd administracyjny rozpoznający sprawę, powinny mieć możliwość dostępu zarówno do jej uzasadnienia pisemnego, jak też całego uzasadnienia znajdującego się w systemie informatycznym. Brak dostępu do wszelkich merytorycznych argumentów organu, umieszczonych czy to w pisemnym uzasadnieniu, czy to w systemie informatycznym sprawia, ze sytuacja taka staje się równoznaczna z wypadkiem sporządzenia przez organ niepełnego uzasadnienia. Brak zaś umieszczenia w uzasadnieniu wszystkich argumentów, jakie legły u podstaw wydania rozstrzygnięcia sprawia, ze w tym zakresie strona jak i Sąd rozpoznający skargę, zostają de facto pobawieni możliwości poznania sposobu rozumowania autora decyzji.

Na marginesie dodania wymagało to, że w/w braków uzasadnienia skarżonej decyzji nie sposób skutecznie usunąć na etapie postępowania sądowego. Argumenty przywołane w odpowiedzi na skargę nie stanowią bowiem części uzasadnienia decyzji i nie mogą zastępować tego uzasadnienia.

Niezależnie od powyższego, odnosząc się do argumentacji zaprezentowanej w odpowiedzi na skargę tut. Sąd czuje się zobowiązany do wyjaśnienia tego, iż badając materię udowodnienia przez jednostkę konkretnych osiągnięć naukowych w postaci patentów, organ winien odnosić się właśnie do kwestii owych osiągnięć. Przedmiotem niniejszego postępowania jest bowiem wyłącznie problematyka efektów prowadzonych przez jednostkę badań naukowych czy badawczo-rozwojowych, które mają świadczyć o poziomie naukowym podmiotu. Powyższa konkluzja wynika wprost z zapisów ustawy o finansowaniu nauki. Jej prawidłowość potwierdza też m.in. przepis § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie przyznawania kategorii naukowej (...) w którego treści prawodawca zawarł stwierdzenie, że ocena osiągnięć naukowych i twórczych jednostki obejmuje m.in. patenty na wynalazki udzielone w okresie objętym ankietą. Skoro zaś udzielenie patentu następuje w drodze wydania decyzji administracyjnej, to wystarczającym dowodem dla wykazania uzyskania osiągnięcia naukowego w postaci patentu, jest właśnie owa decyzja patentowa.

W związku z powyższym uzależnianie możliwości uwzględnienia osiągnięcia naukowego w postaci patentu, od prawomocności decyzjo patentowej, jawi się jako nadinterpretacja w/powołanych przepisów ustawy i rozporządzenia. Żaden z powyższych aktów nie artykułuje bowiem takiej przesłanki jak prawomocność decyzji patentowej. Brak sformułowania w/w przesłanki jest zaś całkowicie zrozumiały gdy weźmie się pod uwagę fakt, że celem niniejszego postępowania jest jedynie ustalenie dokonania przez jednostkę konkretnego osiągnięcia naukowego w postaci patentu (potwierdzonego stosowną decyzją), a nie kwestia istnienia ochrony patentowej wynalazku. Stąd wiec organ rozpoznając niniejszą sprawę, nie powinien oceniać osiągnięć naukowych jednostki przez pryzmat daty powstania ochrony patentowej. Ta data ma bowiem znaczenie dla funkcjonowania danego prawa patentowego w obrocie gospodarczym. Dotyczy więc materii odrębnej od tej, jaka podlega badaniu w postępowaniu oceniającym poziom naukowy jednostki.

Nawet zaś hipotetycznie przyjmując za trafne stwierdzenia zaprezentowane w odpowiedzi na skargę, iż walor dowodowy w postępowaniu ewaluacyjnym mają wyłącznie ostateczne decyzje o udzieleniu patentu, to zwrócić należało organowi uwagę na jego niekonsekwencję. Mimo bowiem podnoszenia powyższego twierdzenia, organ nie przeprowadził stosownego postępowania dowodowego. Zanim bowiem zakwestionował wartość dowodową w/w decyzji Urzędu Patentowego to winien ustalić, czy sporne decyzje za dzień wydania skarżonej decyzji są już ostateczne czy też nie. Pomiędzy ich wydaniem tj. [...] grudniem 2016 r. a datą skarżonej decyzji tj. [...] kwietniem 2018 r. minęło przeszło półtora roku. Ten upływ czasu sprawia zaś, iż jest możliwe, że obydwie decyzje o udzieleniu patentu, posiadły już walor ostateczności. Wiązałyby więc organ i to od daty ich wydania.

Skoro wiec organ nie poczynił ustaleń w w/w zakresie, to wnioski jakie wysnuł, iż sporne decyzje Urzędu Patentowego nie mogą zostać uwzględnione w postępowaniu ewaluacyjnym, jawią się jako przedwczesne. Powyższe uchybienie polegające na niewyczerpującym ustaleniu stanu faktycznego, mogło zaś mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie.

W tym stanie rzeczy, biorąc pod uwagę stwierdzone wyżej uchybienia w postaci braku ponownego rozpoznania całości sprawy w postępowaniu wywołanym wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy, jak też w postaci braku sporządzenia pełnego uzasadnienia decyzji (prezentującej sposób rozumowania organu i jego stanowisko odnośnie zarzutów z wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy) na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 132, orzekł jak w pkt 1 wyroku. W sprawie kosztów postępowania Sąd działając na podstawie art. 200, 205 § 1 i 209 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), orzekł jak w pkt 2 sentencji wyroku.

Ponownie rozpoznając sprawę organ, uwzględniając argumentację zaprezentowaną w niniejszym uzasadnieniu, będzie zobowiązany do ponownego rozpoznania sprawy ze szczególnym uwzględnieniem zarzutów wniosku o ponowne jej rozpoznanie, i do sporządzenia wyczerpującego uzasadnienia decyzji - co dopiero umożliwi przeprowadzenie postępowania administracyjnego z poszanowaniem zasady dwuinstancyjności.