Postanowienie WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 238/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2010-05-18 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Zwolniono od uiszczenia wpisu
Powołane przepisy: article: art. 246 par 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 maja 2010 r. na skutek wniesienia sprzeciwu wniosku "E" sp. z o.o. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za lipiec 2005 r. p o s t a n a w i a 1. Zwolnić skarżącą Spółkę od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi. 2. W pozostałym zakresie wniosek oddalić.


UZASADNIENIE

Wraz ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lutego 2010r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za lipiec 2005 r. "E" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wykazując zasadność wniosku skarżąca Spółka podniosła, że nie posiada majątku oraz nie dysponuje środkami pozwalającymi na wniesienie opłat sądowych. Wobec zajęcia majątku w postępowaniu egzekucyjnym, spółka zaprzestała w październiku 2009 r. prowadzenia działalności handlowej. Osiąga jedynie przychody z "działalności bieżącej". Kryzys na rynku wywołał spadek przychodów ze sprzedaży o około 50%. Do [...] września 2009 r. dochód spółki wyniósł 27.549,59 zł.

Z oświadczenia o majątku i dochodach wynikało, że kapitał zakładowy skarżącej wynosi 75.000 zł, wartość środków trwałych 7.398 zł, a zysk za ostatni rok obrotowy wyniósł 229.533 zł. Spółka posiada dwa rachunki bankowe z których jeden wykazuje saldo dodatnie w wysokości 5.624,26 zł, a na drugim saldo jest ujemne (-130.659,63 zł).

Skarżąca wezwana w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm. - dalej cyt. jako "p.p.s.a." ) przedstawiła wymagane wezwaniem dokumenty i na ich podstawie ustalono, że w 2009 rok spółka zadeklarowała dochód w wysokości 48.793,72 zł (deklaracja CIT 8). Wartość sprzedaży towarów oraz świadczenia usług będąca podstawą obliczenia podatku należnego (wg deklaracji VAT-7) kształtowała się następująco: we wrześniu 2009 r. - 460.137 zł, w październiku 2009 r. - 474.029 zł, w listopadzie 2009 r. - 7.593 zł, w grudniu 2009 r. - 17.193 zł, w styczniu 2010 r. - 11.373 zł, a w lutym 2010 r. - 11.193 zł. Jednocześnie deklarowano nabycie towarów i usług: we wrześniu 2009 r. o wartości netto 461.742 zł, a w październiku 2009 r. - 489.844 zł, w listopadzie 2009 r. - 17.532 zł, w grudniu 2009 r. - 3.564 zł, w styczniu 2010 r. - 2.913 zł.

Z przedstawionych dokumentów bankowych wynika, że na jednym z rachunków bankowych spółki na dzień [...] kwietnia 2010 r. saldo było zerowe, na drugim zaś wynosiło -32.114 zł (przy dostępnym limicie debetowym wynoszącym 150.000 zł).

Spółka przedstawiła jednocześnie zestawienie umów leasingowych, z którego wynika, że na podstawie umów leasingu korzysta z trzech samochodów osobowych ("[...]") oraz 6 zbiorników na gaz płynny. Łączna wartość wynagrodzenia za korzystanie z tych przedmiotów wynosi 12.340,76 zł.

Ze złożonego zestawienia wynika również, że spółka w okresie od grudnia 2009 roku do lutego 2010 roku odnotowała stratę wynoszącą łącznie -7.505,77 zł.

Po rozpoznaniu wniosku referendarz sądowy postanowieniem wydanym w dniu

19 kwietnia 2010 r. odmówił przyznania prawa pomocy (k.-58) uzasadniając, że Spółka nie wykazała przesłanek częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Co prawda, w oparciu o przedłożone dokumenty ustalono, że spółka znajduje się w trudnym położeniu finansowym, tzn. obecnie odnotowuje stratę z prowadzonej działalności gospodarczej, niemniej ta okoliczność nie może stanowić samodzielnej podstawy do zwolnienia jej od kosztów sądowych, tym bardziej, że spółka nadal na bieżąco finansuje swoje wydatki w wysokości przekraczającej wartość uzyskiwanych przychodów, w tym opłaty z tytułu leasingu m. in. trzech luksusowych samochodów osobowych. Zdaniem Sądu, uwzględnienie w tej sytuacji żądania skarżącej poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych usankcjonowałoby priorytetowe traktowanie wydatków niesłużących bezpośrednio zachowaniu gospodarczej egzystencji spółki przed należnościami Skarbu Państwa do jakich zaliczyć należy koszty sądowe.

Podkreślił jednocześnie, że postanowieniem z dnia 21 stycznia 2010 r. skarżąca została zwolniona w części od kosztów sądowych w sprawie o sygn. akt I SA/Go 554/09. Ponadto posiada dostępne środki na rachunku bankowym z dostępnego debetu.

Skarżąca Spółka, w ustawowym terminie siedmiu dni od doręczenia powyższego postanowienia referendarza sądowego, wniosła sprzeciw, w którym podniosła w pierwszej kolejności, że przedłożona dokumentacja finansowa Spółki potwierdza, iż nie posiada ona jakichkolwiek środków finansowych na pokrycie kosztów postępowania, a stanowisko Sądu w tej materii jest dowolne.

Nie godząc się z odmownym rozstrzygnięciem w przedmiocie prawa pomocy podkreśliła, iż od października 2009 r. i nadal spółka nie prowadzi żadnej działalności handlowej. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ dokonał zajęcia całości towarów handlowych spółki, kont bankowych i wszystkich wierzytelności pieniężnych. Ponadto, decyzją z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego cofnął zezwolenie udzielone jej na prowadzenie działalności jako podmiot pośredniczący polegającej na dostarczaniu podmiotom zużywającym wyrobów akcyzowych (gazu płynnego) objętych zwolnieniem od akcyzy ze względu na ich przeznaczenie, mimo że działalność ta stanowiła jedyny przedmiot działalności spółki. W związku z powyższym, spółka obecnie realnie zagrożona jest upadłością i nie reguluje żadnych zobowiązań cywilno- i publiczno-prawnych.

Ponadto, wbrew stanowisku Sądu o priorytetowym traktowaniu innych wydatków przed należnościami Skarbu Państwa, wyjaśniła, że obecnie prowadzone są rozmowy z firmą leasingową w przedmiocie rozwiązania zawartych umów leasingu i przejęcia przedmiotów leasingu przez inny podmiot.

Kończąc, skarżąca Spółka wniosła o zwolnienie jej z obowiązku wniesienia wpisu od skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie wskazać należy, że stosownie do art. 260 p.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Sprzeciw został wniesiony skutecznie, tym samym należało rozpoznać wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Prawo pomocy obejmuje na podstawie art. 244 § 1 p.p.s.a. zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, co stanowi jego zakres całkowity w myśl art. 245 § 2 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata. Zgodnie z § 4 cytowanego artykułu częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej.

Zaś, przepis art. 246 § 2 p.p.s.a. wskazuje przesłanki, na podstawie których następuje przyznanie prawa pomocy osobie prawnej (a taką jest skarżąca), a także jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej. W zakresie całkowitym następuje ono, gdy osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Zatem, zwolnienie od kosztów sądowych dopuszczalne jest wówczas, gdy z porównania sytuacji majątkowej strony z wysokością obciążających ją kosztów wynikałoby, że pokrycie kosztów sądowych z majątku strony jest niemożliwe i jednocześnie strona nie posiada możliwości zgromadzenia środków niezbędnych na sfinansowanie kosztów sądowych.

Z cyt. wyżej art. 246 § 2 p.p.s.a. wynika jednak, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy (por. post. NSA z 6 października 2004 r. GZ 71/04 ONSAiWSA z 2005 r. z. 1 poz. 8). Okoliczności wskazane w tym wniosku należy uzasadnić i uprawdopodobnić, a uznanie czy to nastąpiło należy do oceny sądu. Świadczy o tym użycie we wskazanym przepisie zwrotu "gdy wykaże". Podkreślić przy tym należy, że przyznanie prawa pomocy osobom prawnym i innym jednostkom organizacyjnym, przy spełnieniu przesłanek przewidzianych w przepisie art. 246 § 2 pkt 1 i 2 P.p.s.a., nie ma charakteru obowiązującego. Sąd bowiem może, a nie musi, przyznać taką pomoc, gdy w oparciu o powyższy przepis uzna, że zachodzi taka potrzeba, szczególnie w świetle zapewnienia stronie realizacji zasady prawa do sądu.

Godzi się też zauważyć, że zła sytuacja majątkowa osoby prawnej, która prowadzi bieżącą działalność gospodarczą, sama przez się nie uzasadnia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Koszty sądowe należy postrzegać jako normalne koszty działalności gospodarczej, bowiem dochodzenie swoich praw przed sądem jest elementem tej działalności i wymaga na równi z koniecznością zapewnienia środków na bieżącą działalność, także zapewnienia środków na ich dochodzenie. Wydatki na koszty sądowe powinny być traktowane jako wydatki niezbędne do prowadzenia bieżącej działalności gospodarczej. W działalności gospodarczej występują różnego rodzaju zobowiązania, które wiążą się z koniecznością ponoszenia wydatków finansowych. Do takich zaliczają się również wydatki sądowe konieczne do dochodzenia swoich praw m.in. w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wydatki te należy traktować na równi z innymi kosztami prowadzenia działalności gospodarczej. Inne potraktowanie kosztów sądowych oznaczałoby nieuzasadnione preferowanie jednych wydatków przed innymi. Zwolnienie w takiej sytuacji od kosztów sądowych prowadziłoby do kredytowania na uprzywilejowanych warunkach każdego, kto uzna, że wydatki związane stricte z bieżącą działalnością są bardziej istotne niż te, które służą ochronie interesów w postępowaniu przed sądem.

Mając na względzie powyższe zasady, w oparciu o złożone przez skarżącą Spółkę dokumenty, jak też z uwagi na okoliczności sprawy, w szczególności sytuację finansową i majątkową skarżącej Spółki, co związane jest z zaprzestaniem prowadzenia działalności gospodarczej, Sąd doszedł do przekonania, że skarżąca zasługuje na przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi.

O tym, że spółka nie ma możliwości poniesienia kosztów postępowania przekonuje także okoliczność prowadzenia postępowania egzekucyjnego wobec skarżącej i dokonane zajęcia wszystkich posiadanych przez Spółkę rachunków bankowych, należności od dostawców, towarów handlowych, jak również zestawienie obrotów dokonanych w 2010 r. i jego spadek w porównaniu do poprzednich okresów rozliczeniowych, jak również decyzja Naczelnika Urzędu Celnego o cofnięciu skarżącej zezwolenia na prowadzenie działalności jako podmiot pośredniczący z powodu powstania zaległości w podatku akcyzowym, co bez wątpienia będzie miało wpływ na pogorszenie, i tak złej, sytuacji finansowej.

Sąd wziął pod uwagę także czynnik licznych zainicjowanych przez Spółkę spraw przed tutejszym Sądem (aktualnie na różnych etapach) i to, że przedmiotowa sprawa nie jest jedyną w której skarżąca zobowiązana jest do uiszczenia należnego wpisu sądowego.

Mając zatem na względzie powyższe, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.