Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1972/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 72 ust. 1, art. 78 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 90 poz 593
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jednolity
article: art. 70 par. 1, art. 91 par. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 226 poz 1676
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. Prawo o ustroju sądów wojskowych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej (spr.) Sędziowie WSA Sławomir Antoniuk Andrzej Góraj Protokolant asystent sędziego Łukasz Mazur po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi H. C. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uposażenia oddala skargę


UZASADNIENIE

Prezes Wojskowego Sądu Okręgowego [...] decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r., wydaną na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 72 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.), odmówił H. C. przyznania i zapłaty uposażenia z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej za okres od [...] października 2010 r. do [...] lipca 2011 r.

W uzasadnieniu podał, że H. C. do dnia 1 lipca 2010 r. pełnił zawodową służbę wojskową na stanowisku sędziego Wojskowego Sądu Garnizonowego [...]. Z dniem 1 lipca 2010 r., na mocy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 17 lutego 2010 r. w sprawie zniesienia niektórych wojskowych sądów garnizonowych oraz zmiany rozporządzenia w sprawie utworzenia sądów wojskowych oraz określenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 32, poz. 175), Wojskowy Sąd Garnizonowy [...] został zniesiony. Krajowa Rada Sądownictwa uchwałą nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. przeniosła sędziego w stan spoczynku z dniem [...] lipca 2010 r., zaś Minister Obrony Narodowej, nie podejmując rozstrzygnięć w przedmiocie zwolnienia ze służby, przeniesienia do rezerwy kadrowej lub do dyspozycji, decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r., jedynie stwierdził, iż Krajowa Rada Sądownictwa przeniosła sędziego w stan spoczynku z dniem [...] lipca 2010 r.

Ponadto organ wskazał, że Prezes Wojskowego Sądu Garnizonowego [...] decyzją nr [...] z dnia [...] września 2010 r. ustalił wysokość należnego H. C. uposażenia z tytułu stanu spoczynku w kwocie równej 100% uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym na ostatnio zajmowanym stanowisku sędziego Wojskowego Sądu Garnizonowego [...], wypłacanego od października 2010 r. przez Wojskowe Biuro Emerytalne [...].

Natomiast w dniu [...] stycznia 2011 r. Minister Obrony Narodowej wypowiedział zainteresowanemu stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej, a decyzją nr [...], wydaną w tym dniu, przeniósł go do dnia zwolnienia ze służby, do dyspozycji Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego [...].

Organ stwierdził, że stosownie do treści art. 72 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, żołnierz zawodowy z tytułu pełnienia służby wojskowej otrzymuje tylko jedno uposażenie, które w myśl ust. 1 składa się z uposażenia zasadniczego i dodatków do uposażenia. Uposażenie żołnierzy zawodowych będących sędziami sądów wojskowych składa się z uposażenia zasadniczego (art. 78 ust. 1 tej ustawy), dodatku za długoletnią służbę wojskową (art. 80 ust. 1 pkt 3) oraz dodatku wyrównawczego w wysokości różnicy pomiędzy uposażeniem "wojskowym", a wynagrodzeniem sędziego sądu powszechnego zajmującego równorzędne stanowisko (art. 80 ust. 2).

Na podstawie art. 100 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.) w związku z art. 70 § 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 2007 r. o ustroju sądów wojskowych (Dz. U. Nr 226, poz. 1676 ze zm.), żołnierz będący sędzią sądu wojskowego, przeniesiony w stan spoczynku w związku ze zmianą ustroju sądów lub zmianą granic okręgów sądowych, otrzymuje do czasu osiągnięcia 65 lat uposażenie (a zatem jedno świadczenie) w wysokości wynagrodzenia pobieranego na ostatnio zajmowanym stanowisku, tj. jako żołnierz zawodowy, oraz dodatek wyrównawczy.

Organ podniósł, że H. C. od chwili zniesienia Wojskowego Sądu Garnizonowego [...], regularnie otrzymuje uposażenie równe uposażeniu, jakie otrzymywał, pełniąc obowiązki sędziego, które do [...] września 2010 r. było wypłacane ze środków MON poprzez oddział gospodarczy byłego WSG [...], a począwszy od października 2010 r. jest wypłacane przez WBE [...].

W odwołaniu od powyższej decyzji H. C. zarzucił jej naruszenie art. 71 ust. 1, art. 72 ust. 2, art. 76 ust. 1 i ust. 4, art. 89 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez bezpodstawne przyjęcie, że żołnierzowi pozostającemu w stosunku służbowym zawodowej służby wojskowej, nie przysługuje uposażenie. Zarzucił ponadto naruszenie art. 100 § 1 ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych w zw. z art. 70 § 1 i art. 36a ustawy – Prawo o ustroju sądów wojskowych, polegające na oparciu na nich rozstrzygnięcia organu w sytuacji, gdy przepisy te dotyczą otrzymywania uposażenia w stanie spoczynku, a nie uposażenia przysługującego z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej. Z uwagi na powyższe wniósł o jej uchylenie i przyznanie żądanego uposażenia.

Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., działając na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz odmówił przyznania H. C. uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, przewidzianego w art. 72 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych od dnia [...] października 2010 r. do [...] czerwca 2011 r. Ponadto umorzył postępowanie w zakresie uposażenia za lipiec i sierpień 2011 r. W uzasadnieniu podał, iż organ pierwszej instancji bezpodstawnie przyjął, że roszczenie oficera dotyczy okresu od [...] października 2010 r. do [...] lipca 2011 r. w sytuacji, gdy z pisma oficera jednoznacznie wynika, iż domaga się przyznania uposażenia za okres od 1 października 2010 r. do 31 sierpnia 2011 r. Dlatego też niezbędne było uchylenie rozstrzygnięcia wydanego przez ten organ i wydanie nowego orzeczenia w sprawie, obejmującego wskazany w piśmie zainteresowanego okres. Odnosząc się do meritum sprawy, wskazał natomiast, że H. C. przed przeniesieniem w stan spoczynku otrzymywał jedno uposażenie na podstawie art. 70 § 3 ustawy – Prawo o ustroju sądów wojskowych i art. 72 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.

W związku z przeniesieniem w stan spoczynku oficerowi przyznano uposażenie przysługujące sędziom w stanie spoczynku. Wypłata uposażenia od [...] lipca 2010 r. do [...] września 2010 r. przez jednostkę wojskową, na zaopatrzeniu której [...] pozostawał, miało na celu jego zabezpieczenie finansowe do czasu wykonania uchwały o przeniesieniu go w stan spoczynku, w jej aspekcie finansowym.

Organ zwrócił uwagę, że w trakcie czynnego sprawowania urzędu sędziego H. C. pozostawał w stosunku służbowym zawodowej służby wojskowej, co oznacza, że oprócz praw i obowiązków wynikających ze sprawowania urzędu sędziego, przysługiwały mu również uprawnienia i obowiązki przysługujące żołnierzom zawodowym. Ponadto przeniesienie w stan spoczynku nie spowodowało automatycznego – z mocy prawa – rozwiązania stosunku służbowego. Zatem w stosunku do H. C. mają zastosowanie przepisy ustawy – Prawo o ustroju sądów wojskowych, odnoszące się do sędziów w stanie spoczynku oraz ogół regulacji dotyczących żołnierzy zawodowych, w tym przepisy pragmatyki wojskowej.

Organ podniósł również, że zgodnie z przepisem art. 70 § 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów wojskowych – w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie prawa i obowiązki sędziów sądów wojskowych określają przepisy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Oznacza to, że powołana ustawa ma pierwszeństwo względem ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Stosownie do przepisu art. 70 § 3 ustawy – Prawo o ustroju sądów wojskowych, uposażenie sędziów sądów wojskowych określają przepisy o uposażeniu żołnierzy, z tym, że nie może być ono niższe od wynagrodzenia sędziów sądów powszechnych na stanowiskach równorzędnych. Natomiast, zgodnie z art. 72 ust. 1 i 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, uposażenie żołnierzy zawodowych składa się z uposażenia zasadniczego i dodatków do uposażenia. Uposażenie zasadnicze jest uzależnione od grupy uposażenia, do której zostało zaszeregowane zajmowane przez niego stanowisko służbowe (art. 78 ust. 1 ustawy). W skład uposażenia wchodzą także dodatki wymienione w art. 80 ust. 1 ustawy, a w odniesieniu do żołnierzy zawodowych sędziów sądów wojskowych – również dodatek wyrównawczy (art. 80 ust. 2 ustawy).

Zdaniem Ministra Obrony Narodowej powyższe reguły ustalania uposażenia należy stosować także w stosunku do żołnierzy zawodowych – sędziów sądów wojskowych, z uwzględnieniem jednak regulacji wynikających z ustawy – Prawo o ustroju sądów wojskowych. Zatem, zgodnie z art. 70 § 1 ustawy – Prawo o ustroju sądów wojskowych w zw. z art. 91 § 1 ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, żołnierz zawodowy nabywa prawo do uposażenia od dnia zajmowania stanowiska sędziego. To więc przepisy pragmatyki sędziowskiej określają zasady przysługiwania uposażenia sędziom sądów wojskowych będących żołnierzami zawodowymi, natomiast przepisy pragmatyki wojskowej określają wysokość poszczególnych składników tego uposażenia oraz tryb ich ustalania i przyznawania. Oznacza to, że uprawnienia sędziego sądu wojskowego będącego żołnierzem zawodowym do uposażenia, nie można wiązać tylko z pełnieniem przez niego zawodowej służby wojskowej, lecz przede wszystkim z posiadanym przez niego statusem sędziego. Prawo do uposażenia przewidzianego w art. 72 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych posiada więc sędzia sądu wojskowego, który czynnie sprawuje urząd.

Organ podkreślił dalej, że sędzia sądu wojskowego przeniesiony w stan spoczynku otrzymuje na podstawie art. 70 § 1 ustawy – Prawo o ustroju sądów wojskowych w zw. z art. 100 § 1 ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, uposażenie spoczynkowe, którego zasady otrzymywania i wysokość określają przepisy pierwszej z powołanych wyżej ustaw. Ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych nie reguluje więc uprawnień sędziego sądu wojskowego do otrzymywania uposażenia tak w stanie czynnym, jak i w stanie spoczynku.

W ocenie organu, gdyby uznać, że uposażenie sędziów sądów wojskowych regulują odrębnie zarówno ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, jak i ustawa – Prawo o ustroju sądów wojskowych, to należałoby dojść do wniosku, że sędziom sądów wojskowych (tak "czynnym", jak i w stanie spoczynku), przysługują dwa uposażenia – jedno z tytułu pełnienia służby wojskowej, a drugie z tytułu sprawowania urzędu sędziego. Ponadto organ wskazał, że nawet, gdyby rozpatrywać niniejszą sprawę wyłącznie w oparciu o regulacje zawarte w ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, to należałoby uznać, iż oficer utracił prawo do uposażenia w niej przewidzianego z dniem przeniesienia w stan spoczynku. Uposażenie, o którym mowa w art. 72 ust. 1 i 2 ustawy przysługuje bowiem – zgodnie z orzecznictwem sądowym – z tytułu pełnienia służby wojskowej, przez co rozumie się wykonywanie zadań służbowych.

Zdaniem organu potwierdzeniem takiego stanowiska jest przepis art. 78 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, zgodnie z którym żołnierze zawodowi otrzymują uposażenie zasadnicze, które przysługuje przez okres zajmowania stanowiska służbowego.

Odnosząc się do kwestii umorzenia postępowania w części dotyczącej uposażenia za lipiec i sierpień 2011 r., organ stwierdził, że oficer nie może domagać się uposażenia za okres przyszły.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie H. C. zarzucił jej:

1. istotne błędy w ustaleniach faktycznych, mające wpływ na rozstrzygnięcie polegające na przyjęciu, że domaga się "podwójnego" uposażenia z tego samego tytułu, nie pełnił zawodowej służby wojskowej, a jedynie pozostawał w stosunku zawodowej służby wojskowej, nie wykonywał żadnych czynności służbowych po przeniesieniu w stan spoczynku, a nadto pominięcie pozostawania w dyspozycji,

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 72 ust. 2 poprzez błędną wykładnię art. 76 ust. 1 i 4, art. 78 ust. 1 i 3 poprzez błędną wykładnię, art. 89 ust. 1 i 2, art. 19 ust. 1 pkt 3 i art. 2 ust. 4 poprzez ich pominięcie i art. 6 ust. 1 pkt 15 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz art. 70 § 2 i § 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. – Prawo o ustroju sądów wojskowych poprzez ich błędną wykładnię i stosowanie,

3. naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 12 i art. 15 k.p.a. w zw. z art. 8 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 76 ust. 1, art. 75 ust. 1 i art. 81 ust. 1 a contrario ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez błędne częściowe umorzenie postępowania i brak wskazania podstawy prawnej umorzenia, art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie podstawy prawnej i faktycznej rozstrzygnięcia oraz nieodniesienie się do zarzutów odwołania, art. 138 § 1 k.p.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia sprzecznego z tym przepisem i art. 139 k.p.a. poprzez orzeczenie na niekorzyść skarżącego. Z uwagi na powyższe zarzuty wniósł o jej uchylenie i przyznanie prawa do uposażenia z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej za sporny okres od [...] października 2010 r. do [...] sierpnia 2011 r., a nadto o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

W bardzo obszernym uzasadnieniu skarżący przedstawił stan faktyczny oraz rozwinął zarzuty skargi, wskazując w szczególności, iż wbrew twierdzeniom organu, już jako sędzia w stanie spoczynku w okresie od [...] lipca do [...] sierpnia 2010 r., wykonywał szereg czynności związanych z likwidacją Wojskowego Sądu Garnizonowego [...]. Ponadto w późniejszym okresie otrzymał polecenie oczekiwania w domu na decyzje wyższych przełożonych, a następnie pozostawał w dyspozycji. Powołując się na orzecznictwo i piśmiennictwo, odniósł się do różnicy w statusie sędziego sprawującego urząd oraz sędziego w stanie spoczynku.

Skarżący zwrócił też uwagę na okoliczność, iż z decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ wynika, że pełnienie zawodowej służby wojskowej oraz stan spoczynku są odrębnymi tytułami prawnymi i z obu tych tytułów skarżący podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu. Takie stanowisko w tym przedmiocie zajął również ZUS Oddział [...]. W piśmie procesowym z dnia 17 października 2011 r. skarżący rozszerzył swoje zarzuty skargi o zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. W kolejnym piśmie procesowym z dnia 30 listopada 2011 r. H. C. powołał się na orzecznictwo WSA w Warszawie dotyczące odrębności systemów służby sędziowskiej i zawodowej służby wojskowej. Natomiast w piśmie procesowym z dnia 5 grudnia 2011 r. skarżący zwrócił się z prośbą o rozważenie przez Sąd otwarcia na podstawie art. 133 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozprawy na nowo, celem wyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności.

W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko faktyczne oraz prawne.

Dodatkowo podniósł, że zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 10 grudnia 1995 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 66 ze zm.), w razie zbiegu prawa do emerytury wojskowej z prawem do uposażenia w stanie spoczynku, wypłaca się świadczenie wyższe lub wybrane przez osobę uprawnioną, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Uposażenie w stanie spoczynku jest więc przez ustawodawcę traktowane jako surogat świadczenia emerytalnego przysługującego byłym żołnierzom zawodowym. Ponieważ pobieranie uposażenia z tytułu pełnienia służby wojskowej wyłącza możliwość pobierania emerytury wojskowej (art. 41 ust. 2 powołanej ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin), to uprawniony jest wniosek, że wolą ustawodawcy jest, by nie wypłacać równolegle uposażenia z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej oraz uposażenia w stanie spoczynku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie bowiem do przepisu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie i uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd nie dopatrzył się w niniejszej sprawie wskazanych wyżej naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałyby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Stan faktyczny w rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości wbrew podniesionym w tym zakresie zarzutom skargi. Bezsporne jest bowiem, że H. C. ostatnio pełnił zawodową służbę wojskową na stanowisku sędziego Wojskowego Sądu Garnizonowego [...] (zwanego dalej WSG [...]) do dnia [...] lipca 2010 r. Z dniem 1 lipca 2010 r., na mocy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 17 lutego 2010 r. w sprawie zniesienia niektórych wojskowych sądów garnizonowych oraz zmiany rozporządzenia w sprawie utworzenia sądów wojskowych oraz określenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 32, poz. 175), WSG [...] został zniesiony. W związku z tym Krajowa Rada Sądownictwa uchwałą nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r., przeniosła sędziego H. C. w stan spoczynku z dniem [...] lipca 2010 r.

Jednakże Minister Obrony Narodowej nie zwolnił skarżącego, jako sędziego przeniesionego w stan spoczynku, z zawodowej służby wojskowej, nie przeniósł go też do rezerwy kadrowej lub do dyspozycji, lecz jedynie decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r., stwierdził przeniesienie go przez KRS w stan spoczynku z dniem [...] lipca 2010 r.

Prezes Wojskowego Sądu Garnizonowego [...] decyzją nr [...] z dnia [...] września 2010 r. ustalił wysokość należnego skarżącemu uposażenia z tytułu stanu spoczynku w kwocie równej 100% uposażenia zasadniczego wraz dodatkami o charakterze stałym na ostatnio zajmowanym stanowisku, tj. sędziego WSG [...]. Uposażenie powyższe, począwszy od października 2010 r., wypłaca Wojskowe Biuro Emerytalne [...], natomiast w okresie od [...] lipca 2010 r. do [...] września 2010 r. skarżącemu było wypłacane uposażenie w takiej samej wysokości, przez jednostkę wojskową, na której zaopatrzeniu finansowym pozostawał.

Nie jest też w sprawie kwestionowana okoliczność, że Minister Obrony Narodowej w dniu [...] stycznia 2011 r. decyzją nr [...] wypowiedział skarżącemu stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej, natomiast decyzją nr [...], przeniósł go do dyspozycji Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego [...] do czasu zwolnienia ze służby, czyli do dnia [...] lipca 2011 r. Istota sporu w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia zagadnienia, czy w opisanej sytuacji skarżącemu, oprócz uposażenia należnego sędziemu sądu wojskowego w stanie spoczynku, przysługuje również uposażenie wynikające z istniejącego stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Zgodnie z definicją zawartą w art. 6 ust. 1 pkt 15 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.), sędziowie sądów wojskowych, to żołnierze zawodowi pełniący zawodową służbę wojskową na stanowiskach sędziów w sądach wojskowych i w Departamencie Sądów Wojskowych Ministra Sprawiedliwości.

Zasadą jest, że żołnierz zawodowy, w myśl art. 19 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy, pełni zawodową służbę wojskową na stanowisku służbowym w jednostce wojskowej, z zastrzeżeniem art. 22 ust. 1 i art. 29 ust. 1, natomiast wyjątkowo może ją pełnić w rezerwie kadrowej (art. 19 ust. 1 pkt 2) lub w dyspozycji (art. 19 ust. 1 pkt 3).

Przepisy powyższe mają zastosowanie do sędziów sądów wojskowych stosownie do treści art. 70 § 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. – Prawo o ustroju sądów wojskowych (t. jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 226, poz. 1676 ze zm.), który stanowi, że w sprawach nieuregulowanych w ustawie prawa i obowiązki sędziów sądów wojskowych określają przepisy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.

Natomiast, zgodnie z art. 70 § 3 ustawy – Prawo o ustroju sądów wojskowych, uposażenie sędziów sądów wojskowych określają przepisy o uposażeniu żołnierzy, z tym, że nie może być ono niższe od wynagrodzenia sędziów sądów powszechnych na stanowiskach równorzędnych, ustalonych przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.

Kwestie uposażeniowe żołnierzy zawodowych uregulowane zostały w Rozdziale 5 "Uposażenie i inne należności pieniężne żołnierzy zawodowych" ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.

Stosownie do przepisu art. 72 ust. 1 tej ustawy, uposażenie żołnierzy zawodowych składa się z uposażenia zasadniczego i dodatków do uposażenia, zaś w myśl ust. 2 tego przepisu, z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej żołnierz zawodowy otrzymuje tylko jedno uposażenie. Uposażenie zasadnicze żołnierza zawodowego jest uzależnione od grupy uposażenia, do której zostało zaszeregowane zajmowane przez niego stanowisko służbowe, jak wynika z art. 78 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Ponadto w skład uposażenia wchodzą dodatki wymienione w art. 80 ust. 1 tej ustawy (specjalny, służbowy, za długoletnią służbę wojskową oraz motywacyjny), jak również określony w art. 80 ust. 2 ww. ustawy dodatek wyrównawczy, przysługujący jedynie żołnierzom będącym sędziami sądów wojskowych.

Wskazane regulacje dotyczące ustalania wysokości uposażenia należy zatem stosować również do żołnierzy zawodowych – sędziów sądów wojskowych, jednakże z uwzględnieniem przepisów ustawy – Prawo o ustroju sądów wojskowych. Uprawnienie sędziego sądu wojskowego do uposażenia znajduje oparcie w przepisie art. 70 § 1 ustawy – Prawo o ustroju sądów wojskowych w związku z art. 91 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.). Zgodnie z ww. przepisami prawo do uposażenia żołnierz zawodowy – sędzia wojskowy, nabywa od dnia zajmowania stanowiska sędziego.

Powyższe rozważania prowadzą do jednoznacznego wniosku, że uprawnienia sędziego sądu wojskowego, który jest jednocześnie żołnierzem zawodowym, do uposażenia, wynikają w pierwszej kolejności ze statusu sędziego, w drugiej zaś z pełnienia zawodowej służby wojskowej. Wskazują również na specyfikę stosunku służbowego, w którym pozostaje sędzia sądu wojskowego, różniącego się od stosunku służbowego żołnierza zawodowego niebędącego sędzią. Stąd też nie można, jak to czyni skarżący, dokonywać wykładni przepisów ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych regulujących kwestie uposażeniowe, każdego z osobna i wyłącznie literalnie, lecz widzieć je w pewnym systemie, z uwzględnieniem specyfiki takiego stosunku służbowego.

Należy w tym miejscu zauważyć, że zarówno tryb przyznania skarżącemu uposażenia oraz jego wysokość w czasie pełnienia przez niego służby wojskowej na stanowisku sędziego Wojskowego Sądu Garnizonowego [...], nie były przez niego kwestionowane. Skarżący nie podnosił kwestii, iż jego uposażenie w istocie wynika z dwóch odrębnych tytułów, a mianowicie z tytułu sprawowania urzędu sędziego oraz z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej.

Tę odrębność H. C. zaczął wskazywać dopiero po przeniesieniu go w stan spoczynku.

Zgodnie z przepisem art. 70 § 1 ustawy – Prawo o ustroju sądów wojskowych w związku z art. 100 § 1 ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, sędziemu, który został przeniesiony w stan spoczynku, w razie zmiany ustroju sądów lub zmiany granic okręgów sądowych, przysługuje do czasu osiągnięcia wieku 65 lat uposażenie w wysokości wynagrodzenia pobieranego na ostatnio zajmowanym stanowisku.

Nie ulega wątpliwości, iż takie uposażenie zostało skarżącemu przyznane decyzją Prezesa Wojskowego Sądu Garnizonowego [...] z dnia [...] września 2010 r. nr [...], którego wysokości skarżący nie kwestionuje. Od dnia [...] lipca 2010 r. do [...] września 2010 r. było ono wypłacone przez jednostkę wojskową, na której zaopatrzeniu finansowym H. C. pozostawał, natomiast od października 2010 r. wypłaca je Wojskowe Biuro Emerytalne [...]. W ocenie Sądu, nie ma znaczenia, co zarzuca skarżący, kto jest płatnikiem należnego uposażenia sędziego w stanie spoczynku, istotny jest bowiem sam fakt jego wypłacania w przysługującej wysokości.

Sąd podziela stanowisko organu, że okoliczność pozostawania skarżącego w stosunku służbowym zawodowej służby wojskowej, nie jest samoistną podstawą do otrzymywania z tego tytułu uposażenia w wysokości i na zasadach określonych w ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Wymieniany posiada bowiem status sędziego w stanie spoczynku, który – jak wskazano już wcześniej – jest regulowany w pierwszej kolejności przez przepisy ustawy – Prawo o ustroju sądów wojskowych i ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, w tym w aspekcie uposażeniowym. Przyjęcie, że uposażenie sędziów sądów wojskowych regulują odrębnie zarówno ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, jak i ustawa – Prawo o ustroju sądów wojskowych, doprowadziłoby do sytuacji przysługiwania sędziom sądów wojskowych, tak sprawujących urząd, jak i w stanie spoczynku, dwóch uposażeń – jednego z tytułu pełnienia służby wojskowej, a drugiego z tytułu sprawowania urzędu sędziego lub stanu spoczynku. Prowadziłoby to do nieuzasadnionego wypłacenia dwóch uposażeń za wykonywanie czynności przez sędziego sądu wojskowego – żołnierza zawodowego.

Również wyłącznie na gruncie przepisów ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych domaganie się przez skarżącego uposażenia tylko z tytułu pozostawania w stosunku służbowym zawodowej służby wojskowej, po przeniesieniu w stan spoczynku, nie jest uprawnione. Jak przyjmuje się bowiem w orzecznictwie, pełnienie służby wojskowej należy rozumieć jako wykonywanie zadań służbowych, nie można zaś utożsamiać go z samym pozostawaniem w stosunku służbowym zawodowej służby wojskowej.

Należy mieć też na uwadze okoliczność, iż spełnianie żądań skarżącego prowadziłoby do nierównego traktowania sędziów wojskowych sprawujących swój urząd oraz sędziów w stanie spoczynku, którzy pozostają w stosunku zawodowej służby wojskowej. Ci pierwsi żołnierze zawodowi pełniący służbę na stanowisku sędziego otrzymują jedno uposażenie, natomiast drudzy, jedynie pozostający w stosunku zawodowej służby wojskowej i posiadający status sędziów w stanie spoczynku, otrzymywaliby dwa uposażenia – jedno z tytułu pozostawania w stosunku służbowym, a drugie z tytułu stanu spoczynku. Takiego rozwiązania nie sposób zaakceptować w demokratycznym państwie prawnym.

W tym stanie rzeczy nie sposób podzielić zarzutów skargi dotyczących błędów w ustaleniach faktycznych.

Nie są również uzasadnione zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego wobec przyjęcia przez Sąd, że z samego faktu pozostawania sędziego w stanie spoczynku, w stosunku zawodowej służby wojskowej, nie można wywieść uprawnienia do otrzymywania dwóch uposażeń. Chybiony jest w szczególności zarzut naruszenia art. 76 ust. 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, zgodnie z którym prawo do uposażenia wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym żołnierz zawodowy został zwolniony z zawodowej służby wojskowej, zaginął lub zmarł. Nie uwzględnia on bowiem wspomnianej specyfiki służby sędziego sądu wojskowego, którego można przenieść w stan spoczynku, w odróżnieniu od żołnierza zawodowego niebędącego sędzią.

Także zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie zasługują na uwzględnienie. Wbrew twierdzeniom skarżącego organ w uzasadnieniu rozstrzygnięcia wyjaśnił jego podstawę faktyczną oraz prawną. Nie sposób też uznać za zasadny zarzut naruszenia art. 139 k.p.a. poprzez orzeczenie na niekorzyść skarżącego przejawiającą się w przyjęciu za podstawę prawną decyzji wskazanych przepisów art. 72 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i art. 70 § 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów wojskowych.

Odmowa uwzględnienia żądania skarżącego z powołaniem się na ww. przepisy nie może być utożsamiana z pogorszeniem jego sytuacji prawnej w sytuacji, kiedy organ pierwszej instancji również wydał decyzję odmowną.

Chybiony i niezrozumiały jest zarzut naruszenia art. 138 § 1 k.p.a., gdyż organ w zaskarżonej decyzji powołał się na przepis art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.

Trafny jest jedynie zarzut naruszenia art. 105 § 1 k.p.a.

Zdaniem Sądu nie było podstaw do umorzenia postępowania w części dotyczącej przyznania uposażenia za okresy przyszłe z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Jednakże uchybienie to nie miało istotnego wpływu na treść rozstrzygnięcia, albowiem jak przyjmuje się w orzecznictwie, odmowa uwzględnienia wniosku czy też umorzenie postępowania, mają zbliżony charakter, jeżeli chodzi o skutki dla sytuacji prawnej wnioskodawcy.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.