Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 339/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2019-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7 par. 2, art. 29 par. 1, art. 33 par. 1 pkt 8, art. 67 par,. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Niezgoda (sprawozdawca) Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer, WSA Ewa Kowalczyk Protokolant Starszy asystent sędziego Monika Bartmińska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 listopada 2019 r. sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w L., dalej: "Dyrektor Izby Administracji Skarbowej", "organ nadzorczy", po rozpatrzeniu zażalenia M. S., dalej: "zobowiązany", "skarżący", na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P., dalej: "Naczelnik Urzędu Skarbowego", "organ egzekucyjny", z [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne, utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego.

Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia oraz akt sprawy wynika, że wobec zobowiązanego Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadzi postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych:

- z [...] lipca 2018 r. od nr [...] do nr [...], obejmujących zaległość podatkową w podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od 2011 r. do 2014 r. w łącznej kwocie należności głównej [...]zł oraz odsetki za zwłokę;

- z [...] października 2018 r. nr [...], obejmującego zaległość podatkową w podatku od towarów i usług za czerwiec 2018 r. w kwocie należności głównej [...] zł oraz odsetki za zwłokę;

- z [...] października 2018 r. nr [...], obejmującego zaległość podatkową w podatku od towarów i usług za lipiec 2018 r. w kwocie należności głównej [...] zł oraz odsetki za zwłokę.

W toku tego postępowania organ egzekucyjny podejmował czynności egzekucyjne, m.in. zawiadomieniem z [...] listopada 2018 r. dokonał zajęcia wierzytelności pieniężnej wynikającej z wzajemnych rozliczeń zobowiązanego z firmą I. T. Sp. z o.o. Wskazane tytuły wykonawcze doręczone zostały zobowiązanemu odpowiednio [...] sierpnia oraz [...] października 2018 r., a zawiadomienie o zajęciu [...] listopada 2018 r. Doręczenie zawiadomienia o zajęciu dłużnikowi zajętej wierzytelności nastąpiło natomiast [...] listopada 2018 r., w trybie zastępczym. Organ egzekucyjny wskazał, że ze względu na zamknięcie lokalu zajmowanego przez spółkę, dodatkowo przesyłkę z egzemplarzem zawiadomienia o zajęciu wysłał na adres zamieszkania prezesa spółki. Została ona odebrana [...]listopada 2018 r. Po doręczeniu dłużnikowi ponaglenia i upoważnienia do kontroli realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego, realizując zajęcie, [...] stycznia 2019 r. przekazał on na rachunek organu egzekucyjnego [...] zł, zaś [...] lutego – [...] zł.

Wcześniej jeszcze pełnomocnik zobowiązanego, pismem z [...] grudnia 2018 r. wniósł skargę na czynności egzekucyjne zajęcia wierzytelności pieniężnej żądając ich uchylenia i zarzucając naruszenie art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie polegające na przyjęciu, że egzekucja jest celowa i dopuszczalna, art. 36 tej ustawy, poprzez brak przeprowadzenia postępowania w celu ustalenia sytuacji zobowiązanego oraz art. 89 § 1, poprzez błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie polegające na uznaniu, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki prowadzenia postępowania egzekucyjnego i zastosowanie środka egzekucyjnego w sytuacji braku rozstrzygnięcia wniosku o rozłożenie na raty zaległości podatkowej.

Organ egzekucyjny postanowieniem z [...] oddalił skargę na czynności egzekucyjne.

W zażaleniu na postanowienie pełnomocnik zobowiązanego powtórzył zarzuty przedstawione w skardze na czynności egzekucyjne. W uzasadnieniu zażalenia wskazał, że zobowiązany wniósł skargę do WSA w przedmiocie należności dochodzonych na podstawie wskazanych wyżej tytułów wykonawczych i że ubiega się o rozłożenie na raty zaległości w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od 2011 r. do 2014 r., a zgodnie z art. 45 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny winien odstąpić od czynności egzekucyjnych, jeśli zobowiązany okazał dowody stwierdzające wykonanie, umorzenie, wygaśnięcie lub nieistnienie obowiązku, odroczenie terminu wykonania obowiązku, rozłożenie na raty albo gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego. W przekonaniu pełnomocnika zobowiązany nie uchyla się od wykonania obowiązku i nie podejmuje działań zmierzających do udaremnienia egzekucji. W takiej sytuacji nie ma podstaw ani racjonalnych przesłanek do prowadzenia postępowania egzekucyjnego, co wiąże się z dodatkowymi kosztami dla zobowiązanego. Zdaniem pełnomocnika, przed zastosowaniem środka egzekucyjnego organ egzekucyjny obowiązany jest przeprowadzić czynności dowodowe związane z ustaleniem sytuacji majątkowej i faktycznej zobowiązanego i w związku z tym żądać od uczestników postępowania złożenia wyjaśnień (od strony informacji pisemnych) oraz zasięgania od organów administracji publicznej i innych instytucji niezbędnych informacji.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, utrzymując w mocy postanowienie organu egzekucyjnego, zaznaczył, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić wyłącznie zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego bądź egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych. Zdaniem organu nadzoru, czynność zajęcia innej wierzytelności pieniężnej została dokonana zgodnie z wymaganiami określonymi w ustawie. Egzekucja z innych wierzytelności pieniężnych jest bowiem jednym ze środków egzekucyjnych, o których mowa w art. 1a pkt 12 lit. a) ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, podstawę zastosowania środków egzekucyjnych, zgodnie z art. 67 § 1 tej ustawy, stanowi zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności, sporządzone według wzoru określonego w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego ds. finansów publicznych. Zajęcia organ egzekucyjny dokonuje, zgodnie z treścią art. 89 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przez przesłanie do dłużnika zawiadomienia o zajęciu i jednocześnie wzywa by należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej wierzytelności wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu lecz przekazywał organowi egzekucyjnemu. W myśl art. 89 § 2 i 3 zajęcie jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zawiadomienia o zajęciu, a dotyczy również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia. Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia organ egzekucyjny wzywa dłużnika, by w terminie 7 dni złożył oświadczenie czy uznaje zajętą wierzytelność, czy przekaże organowi z zajętej wierzytelności odpowiednie kwoty lub z jakiego powodu odmawia przekazania i w jakim sądzie lub przed jakim organem toczy się albo toczyła sprawa o zajętą wierzytelność, zawiadamia zobowiązanego, że nie wolno mu zajętej kwoty odebrać, rozporządzać ją lub ustanowionym dla niej zabezpieczeniem, wreszcie doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile wcześniej nie został mu doręczony. Art. 26 § 5 pkt 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi, że wszczęcie egzekucji następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu, jeżeli nastąpiło to przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.

Następnie organ nadzorczy, ze względu treść art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji odwołując się do przepisów art. 39, 40 § 1 i § 2, 44 i 45 Kodeksu postępowania administracyjnego, i stwierdzając, że przesyłka skierowana na adres siedziby spółki I. T., awizowana w dniach [...] i [...] listopada, a informacje o awizowaniu i możliwości odbioru przesyłki w urzędzie pocztowym w terminie 7 dni od pozostawienia zawiadomienia umieszczono w skrzynce oddawczej adresata, uznał, że przesyłka zawierająca zawiadomienie o zajęciu z [...] listopada 2018 r., została skutecznie doręczone wskazanej spółce [...] listopada 2018 r. Doręczanie zaś egzemplarza zawiadomienia o zajęciu prezesowi spółki na adres domowy (odebranego przez niego [...] listopada 2018 r.) było zbędne. Zauważył również organ nadzorczy, że zawiadomienie o zajęciu, sporządzone w oparciu o wzór ustalony w załączniku nr 6 do rozporządzenia Ministra Finansów z 12 września 2018 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz.U. poz. 1804), zawierało wszystkie elementy, o których mowa w art. 67 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ nadzorczy ustalił nadto, że odpis zawiadomienia o zajęciu został wysłany na prawidłowy adres zobowiązanego i skutecznie doręczony [...] listopada 2018 r., zaś odpisy tytułów wykonawczych – [...] sierpnia oraz [...] października 2018 r. Organ egzekucyjny dopełnił zatem wszystkich wymagań wynikających z przepisów art. 89 § 1 – 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, brak rozstrzygnięcia sądu administracyjnego w przedmiocie należności dochodzonych przez organ egzekucyjny, a także toczące się postępowanie administracyjne w sprawie rozłożenia na raty należności dochodzonej na podstawie tytułów wykonawczych o nr od [...] do [...], nie mogły stanowić podstawy do uwzględnienia skargi na czynność egzekucyjną. Skarga ta bowiem jest sformalizowanym środkiem ochrony prawnej i służy jedynie do poddania kontroli prawidłowości zastosowanej czynności egzekucyjnej. Nie orzeka się natomiast w ramach skargi na czynności egzekucyjne, ani o dopuszczalności, ani o zasadności czy celowości wszczęcia postępowania egzekucyjnego, czy też prawidłowości jego prowadzenia. Informacyjne organ nadzorczy podał, że w sprawie rozłożenia na raty należności dochodzonej na podstawie wskazanych wyżej tytułów wykonawczych wydana została decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] odmawiająca udzielenia ulgi w spłacie zobowiązań. Nie doszło więc do naruszenia art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, co zarzucał pełnomocnik zobowiązanego.

W ocenie organu nadzorczego nie doszło również do naruszenia art. 36 § 1 i 1a wskazanej wyżej ustawy. Organ egzekucyjny podjął bowiem działania niezbędne do tego aby ujawnić informacje pozwalające na ustalenie, że zobowiązany posiada wierzytelność pieniężną z tytułu wzajemnych rozliczeń w stosunku do spółki I. T., do której mógł zastosować środek egzekucyjny przewidziany ustawą. Nie było więc konieczności zwracania się do strony o udzielanie pisemnych informacji dotyczących egzekucji, tym bardziej, że organ egzekucyjny wysyłając zawiadomienie o zajęciu nie musi dysponować wiedzą czy podmiot, do którego zawiadomienie jest kierowane posiada wierzytelność w stosunku do zobowiązanego. Organ nadzorczy zaznaczył również, że zobowiązany nie przebywał pod adresem wskazanym jako adres rejestracyjny i adres zamieszkania, a mając świadomość istniejącego zadłużenia nie podjął próby kontaktu z działem egzekucji Urzędu Skarbowego, co uniemożliwiło ustalenie jego sytuacji finansowej. Nadto zobowiązany całkowicie zaniechał wpłat ciążących na nim zobowiązań podatkowych, zarówno wynikających z decyzji organu podatkowego, jak i ze składanych deklaracji. W takiej sytuacji zastosowanie środków egzekucyjnych nie stanowi naruszenia prawa. W ocenie organu nadzorczego, w realiach sprawy nie można twierdzić, że egzekucja obciąża zobowiązanego ponad potrzebę, uwzględniając, że dochodzone należności wynosiły łącznie [...] zł, a dłużnik zobowiązanego przekazał [...] zł oraz [...] zł. Kwoty przekazywane miesięcznie przez inny jeszcze podmiot z tytułu dzierżawy placu od zobowiązanego wynoszą zaś [...] zł.

W skardze na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie następujących przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji:

- art. 7 § 2 poprzez zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, a tym samym, naruszenie wynikającej z tego przepisu zasady zastosowania środków egzekucyjnych najmniej uciążliwych dla zobowiązanego;

- art. 29 § 1 poprzez błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie polegające na przyjęciu, że w niniejszej sprawie egzekucja jest celowa i dopuszczalna;

- art. 89 poprzez niezasadne uznanie, że wniesienie skargi na decyzję będącą podstawą prowadzenia postępowania egzekucyjnego oraz wniosku o rozłożenie na raty zaległości podatkowej nie są okolicznościami powodującymi niedopuszczalność zajęcia wierzytelności;

- art. 54 § 5a poprzez jego niezastosowanie oraz nieuwzględnienie skargi na czynności egzekucyjne i w konsekwencji nieuchylenie zakwestionowanych czynności egzekucyjnych, jak też uznanie, że zarzuty podniesione w skardze nie dotyczą prawidłowości (sposobu i formy) czynności egzekucyjnych.

Formułując powyższe zarzuty pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.

Uzasadniając skargę pełnomocnik zaakcentował, że zobowiązany złożył skargę na decyzję będącą podstawą prowadzonej egzekucji. Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił, wobec czego skarżący złożył skargę kasacyjną. Zobowiązany złożył również wniosek o rozłożenie na raty zaległości podatkowej. Organ pierwszej instancji odmówił uwzględnienia wniosku, zobowiązany złożył od tej decyzji odwołanie. Zgodnie zaś z art. 45 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny i egzekutor obowiązany są odstąpić od czynności egzekucyjnych jeżeli zobowiązany złożył dowody stwierdzające wykonanie, umorzenie, wygaśnięcie lub nieistnienie obowiązku, odroczenie terminu wykonania obowiązku, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnych, albo gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego. Pełnomocnik skarżącego, powołał się na orzecznictwo NSA, że zobowiązanemu można przypisać uchylanie się od wykonania ciążącego na nim obowiązku, gdy świadomie zmierza do niewykonania obowiązku podlegającego egzekucji administracyjnej. Wobec zaś braku ostatecznych rozstrzygnięć w przedmiocie skargi i rozłożenia na raty zaległości podatkowej, nie jest celowym wykonywanie kolejnych czynności egzekucyjnych, powodujących obciążenie zobowiązanego dodatkowymi kosztami. Nadto organ egzekucyjny powinien z urzędu badać dopuszczalność egzekucji, w razie zaś wątpliwości zweryfikować, który ze środków egzekucyjnych będzie najmniejszym obciążeniem zobowiązanego, powinien organ wybrać środek najłagodniejszy i najbardziej celowy, a także wyjaśnić zasadność zastosowania określonego środka egzekucyjnego. Podjęcie i prowadzenie egzekucji powinno uwzględniać słuszny interes obu stron – wierzycielowi zapewnić wykonanie obowiązku, a zobowiązanego nie obciążać ponad miarę, zwłaszcza prowadzić do likwidacji przedsiębiorcy. Zajmowanie wierzytelności u kontrahentów powoduje niemożliwość prowadzenia działalności gospodarczej. Miernikiem co do wyboru środka egzekucyjnego powinna być zasada proporcjonalności.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, pozostając przy stanowisku wyrażonym w zaskarżonym postanowieniu, wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:

Realizując wymiar sprawiedliwości, stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, co oznacza, że sąd bada legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd rozpoznający sprawę, uwzględniając skargę, może postanowienie uchylić, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem, jeżeli, jak to wynika z treści art. 145 § 1 p.p.s.a., stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a., podlega oddaleniu. Z kolei, zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę na podstawie wskazanych powyżej kryteriów Sąd stwierdza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem przepisów prawa.

W pierwszej kolejności zauważyć trzeba, że zgodnie z treścią art. 54 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Skargę na czynności egzekucyjne wnosi się, jak to wynika z treści art. 54 § 4, w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia zobowiązanego o czynności egzekucyjnej. W sprawie skargi postanowienie wydaje organ egzekucyjny. Na postanowienie o oddaleniu skargi przysługuje zaś zażalenie, jak o tym stanowi § 5 wskazanego artykułu. Sąd podziela pogląd formułowany zarówno w piśmiennictwie, jak i orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie z którym skarga na czynności egzekucyjne przysługuje na dokonanie przez organ egzekucyjny czynności natury wykonawczej, czy czynności faktyczne podejmowane już w toku prowadzonej egzekucji przez organ egzekucyjny lub przez egzekutora, a także na wydawane w toku egzekucji akty (postanowienia i zarządzenia), na które nie przysługuje inny środek zaskarżenia, jak np. zażalenie czy zarzuty. Kontroli w tym trybie mogą bowiem podlegać wyłącznie czynności egzekucyjne, którymi - zgodnie z definicją legalną zawartą w treści art. 1a pkt 2 ustawy egzekucyjnej, są wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Pojęcie czynności egzekucyjnych obejmuje zarówno czynności o charakterze prawnym, podejmowane wyłącznie przez organ egzekucyjny lub organ rekwizycyjny, jak i czynności o charakterze faktycznym, dokonywane przez egzekutora lub poborcę skarbowego. Skarga służy kontroli prawidłowości stosowania przez organy egzekucyjne środków egzekucyjnych, zmierzających bezpośrednio do wyegzekwowania należności (por. wyroki NSA: z 2 lipca 2019 r., sygn. akt II FSK 2457/17; z 18 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FSK 1688/13; z 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 778/13; z 24 października 2014 r., sygn. akt II GSK 1377/13). W postępowaniu prowadzonym w trybie art. 54 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji możliwe jest zatem badanie jedynie tych czynności, które przynależą organowi egzekucyjnemu, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej.

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że przedmiotem skargi na czynność egzekucyjną, w postaci zajęcia innej wierzytelności pieniężnej, dokonanej zawiadomieniem z [...] listopada 2018 r., mogła być jedynie zgodność postępowania organu egzekucyjnego w treścią przepisów regulujących sposób i formę realizacji czynności egzekucyjnej. Analizując zgodność z prawem działania organu w tym zakresie, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa. Po pierwsze, zauważyć trzeba, że organ egzekucyjny zastosował jeden z przewidzianych ustawą środków egzekucyjnych, tj. wymienioną w art. 1a pkt 12 lit. a) ustawy egzekucyjnej, egzekucję z innych wierzytelności pieniężnych, której realizację regulują przepisy zawarte w Oddziale 1 Rozdziału 5 w Dziale II ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z otwierającym ten Oddział art. 89 § 1, organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności pieniężnej innej, niż określona w art. 72-85, przez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego i jednocześnie wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności. Zajęcie wierzytelności, co wynika z treści § 2 tego artykułu, jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu. Stosownie natomiast do treści art. 89 § 3, jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny:

1) wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia złożył oświadczenie dotyczące tego, czy:

a) uznaje zajętą wierzytelność zobowiązanego;

b) przekaże organowi egzekucyjnemu z zajętej wierzytelności kwoty na pokrycie należności lub z jakiego powodu odmawia tego przekazania;

c) czy i w jakim sądzie lub przed jakim organem toczy się albo toczyła się sprawa o zajętą wierzytelność;

2) zawiadamia zobowiązanego, że nie wolno mu zajętej kwoty odebrać ani też rozporządzać nią lub ustanowionym dla niej zabezpieczeniem;

3) doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, a także odpis wniosku, o którym mowa w art. 90 § 1.

Zdaniem Sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że w ramach zastosowanego środka egzekucyjnego zostały wykonane wszystkie czynności przewidziane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Po pierwsze, prawidłowo i skutecznie doręczono zobowiązanemu odpis zawiadomienia z [...] listopada 2018 r. oraz odpisy tytułów wykonawczych, stanowiących podstawę sporządzenia zawiadomienia o zajęciu. Nastąpiło to, w odniesieniu do tytułów wykonawczych [...] sierpnia oraz [...] października 2018 r., a [...] listopada 2018 r. w odniesieniu do zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej wynikającej z wzajemnych rozliczeń zobowiązanego z firmą I. T. Sp. z o.o. Po drugie, wskazanej spółce, będącej dłużnikiem zobowiązanego przesyłka zawierająca zawiadomienie o zajęciu z [...] listopada 2018 r., została skutecznie doręczona [...] listopada 2018 r. Doręczenie to nastąpiło na podstawie przepisów art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego, mającego, zgodnie z treścią art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, odpowiednie zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym. Doręczenia zarówno zobowiązanemu, jak i dłużnikowi zajętej wierzytelności nie były kwestionowane. Po trzecie, podkreślić również należy, że odpis zawiadomienia o zajęciu, sporządzonego w oparciu o wzór ustalony w załączniku nr [...] do rozporządzenia Ministra Finansów z 12 września 2018 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz.U. poz. 1804), zawierał wszystkie elementy, o których mowa w art. 67 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W ocenie Sądu, analiza zgromadzanych w sprawie dokumentów prowadzi do wniosku, że wskazana czynność egzekucyjna została dokonana prawidłowo. Zawiadomienie o zajęciu zawierało wszystkie elementy określone w art. 67 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zostało ono skutecznie doręczone zarówno dłużnikowi zajętej wierzytelności (z wezwaniem aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności), jak i skarżącemu (zawiadamiając go że nie wolno mu zajętej kwoty odebrać ani też rozporządzać nią lub ustanowionym dla niej zabezpieczeniem). Stosownie do treści art. 89 § 3 ustawy egzekucyjnej, organ egzekucyjny wezwał dłużnika zajętej wierzytelności do złożenia odpowiednich oświadczeń. Podsumowując, zdaniem Sądu, zaskarżona czynność została dokonana w sposób prawidłowy, w związku z czym skarga okazała się bezzasadna.

Odnosząc się do zarzutów sformułowanych w skardze podkreślić raz jeszcze należy, że w postępowaniu skargowym z art. 54 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dopuszcza się badanie jedynie tych czynności, które przynależą organowi egzekucyjnemu, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem dokonanych przez organ egzekucyjny czy egzekutora czynności egzekucyjnych. Chodzi przy tym o zgodność wskazanych czynności z tymi przepisami ustawy, które regulują sposób i formę zastosowania danego środka egzekucyjnego. Z tego względu co do zasady, w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 54 ustawy egzekucyjnej zarzut zastosowanego zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego nie podlega rozpoznaniu. Przedmiotem skargi, nie mogą być bowiem okoliczności stanowiące podstawę do złożenia innych środków prawnych przewidzianych ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (np. zarzutu z art. 33 § 1 pkt 8 -zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego). Skarga uregulowana przepisem art. 54 przysługuje zaś wyłącznie na czynności typu wykonawczego, zmierzające do zastosowania lub zrealizowania zastosowanego środka egzekucyjnego. Na marginesie jedynie można wskazać, że zasadę stosowania najmniej uciążliwego dla zobowiązanego środka egzekucyjnego stosować trzeba uwzględniając także zasadę celowości prowadzonej egzekucji, która ma doprowadzić do zrealizowania obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego. Podstawowym zadaniem organu egzekucyjnego jest bowiem ściągnięcie od zobowiązanego zaległości, dlatego możliwe jest stosowanie równolegle, nawet kilku środków egzekucyjnych, jeżeli wymaga tego osiągnięcie celu postępowania, czyli zaspokojenia roszczenia wierzyciela w całości. Z uwagi na cel każdego postępowania egzekucyjnego, stosowane przez organ środki egzekucyjne z reguły charakteryzują się zaś pewną uciążliwością dla zobowiązanych. Nie ma więc uzasadnienia sformułowany w skardze zarzut naruszenia art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez przyjęcie, że egzekucja w niniejszej sprawie jest celowa i dopuszczalna, Sąd wyraża stanowisko, podzielając pogląd wyrażany w orzecznictwie NSA (wyroki z 13 sierpnia 2019 r., sygn. akt II FSK 3454/17 oraz 13 listopada 2019 r., sygn. akt II FSK 2053/18), że zarzut ten wykracza poza ramy skargi na czynności egzekucyjne składanej w trybie art. 54 ustawy egzekucyjnej. W postępowaniu w sprawie skargi na czynność egzekucyjną, jak już wyżej na to wskazano, mogą być bowiem podnoszone tylko te zarzuty, które dotyczą czynności wykonawczych dotyczących konkretnej czynności egzekucyjnej. W ramach tej skargi można podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora, na podstawie przepisów regulujących sposób i formę dokonania tych czynności. Nie jest zatem możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia, służącego ochronie praw zobowiązanego. Sformułowany przez skarżącego zarzut mógł stanowić podstawę wniesienia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, na podstawie art. 33 § 1. Skarga na czynności egzekucyjne nie stanowi uniwersalnego zaś środka zaskarżenia, służy bowiem, co ze względu na treść skargi należy jeszcze raz powtórzyć, tylko i wyłącznie do poddania kontroli prawidłowości realizacji konkretnej czynności egzekucyjnej.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 89 ustawy egzekucyjnej zauważyć trzeba, że naruszenie przez organ egzekucyjny nałożonych na niego przepisami tego artykułu obowiązków mogłoby być podstawą uwzględnienia skargi na czynność egzekucyjną. W rozpoznawanej sprawie, jak była o tym wyżej mowa, wskazane obowiązki zostały jednak wykonane prawidłowo. Natomiast podnoszone przez skarżącego kwestie, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oddalający skargę na decyzję będąca podstawą wystawienia tytułów wykonawczych został zaskarżony skargą kasacyjną i że skarżący złożył wniosek o rozłożenie na raty zaległości objętych tytułami wykonawczymi (który, co można zauważyć na marginesie, nie został uwzględniony), zdaniem Sądu, w żaden sposób nie wiążą się z obowiązkami organu egzekucyjnego statuowanymi przepisami zawartymi w art. 89 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Podnoszone przez pełnomocnika skarżącego zarzuty i wskazywane przez niego kwestie nie mogły być zatem podstawą wniesienia skargi na czynność egzekucyjną, o której mowa w art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazuje to jednocześnie na niezasadność zarzutu naruszenia art. 54 § 5a ustawy egzekucyjnej, zgodnie z którym organ egzekucyjny uchyla zakwestionowaną czynność egzekucyjną lub usuwa stwierdzone wady czynności w przypadku uwzględnienia skargi na czynności egzekucyjne, do czego jednak w rozpoznawanej sprawie, jak trafnie przyjął organ egzekucyjny i organ nadzorczy, nie było podstaw.

Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. nie stwierdził naruszeń prawa, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego. Mając to na względzie Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.