Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 753/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-03-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
article: par. 1 ust. 2 i  ust. 3 pkt 2
journal: Dz.U. 2003 nr 212 poz 2076
law: Rozporządzenie MInistra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk, Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski, Janusz Walawski (spr.), , Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2014 r. sprawy ze skargi D. P. na bezczynność Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiocie dostępu do informacji publicznej – oddala skargę –


UZASADNIENIE

D. P. w dniu [...] listopada 2013 r. skierował do Naczelnego Sądu Administracyjnego, "w ramach" informacji publicznej, wniosek o udostępnienie skargi kasacyjnej Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego złożonej w sprawie o sygn. akt I OSK 2075/13.

Przewodniczący Wydziału Informacji Sądowej NSA w piśmie z dnia [...] listopada 2013 r. poinformował ww., że wydanie objętego wnioskiem dokumentu, w formie zanomizowanej kopii, podlega opłacie w wysokości 3 zł za stronę. Koszt sporządzenia takiej kopii wynosi 72 zł. W przypadku nieopłacenia, wniosek pozostanie bez biegu.

D. P. w dniu [...] listopada 2013 r. skierował do Naczelnego Sądu Administracyjnego pismo - "wezwanie do zaprzestania naruszania prawa".

W piśmie odwołał się on do postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt I OSK 2139/13 z dnia 1 października 2013 r., w którym Sąd uznał, że nie można pozostawić wniosku bez biegu (nie można uzależniać wydania informacji publicznej od uiszczenia opłaty). Podał również, że wnosi o udostępnienie informacji bez anonimizacji. Skarga kasacyjna, o której udostępnienie kopii wnosi dotyczy osoby prawnej i organu władzy publicznej. Nie ma więc do niej zastosowanie ani ochrona prywatności ani ochrona danych osobowych. Anonimizacja powoduje podwyższenie opłaty kancelaryjnej z 2 zł do 3 zł. Jego zdaniem opłata nie powinna przewyższać kwoty 1 zł za stronę i taką opłatę jest skłonny uiścić.

W piśmie z Wydziału Informacji Sądowej NSA z dnia [...] listopada 2013 r. D. P. został poinformowany, że rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. Nr 212, poz. 2192) nakłada na sądy administracyjne obowiązek pobierania opłat za kopie i wydruki dokumentów wydawane z akt sprawy, a także ze zbiorów gromadzonych i prowadzonych poza aktami sprawy. Obowiązek uiszczenia wymienionych opłat dotyczy również kopii dokumentów wydawanych z akt sądowych osobom niebędącym stronami postępowania w danej sprawie. Podniesiony zarzut niekonstytucyjności powołanego rozporządzenia w zakresie wysokości wskazanych w nim opłat, Wydział Informacji Sądowej NSA nie może odmówić ich zastosowania. Odnośnie żądania udostępnienia kopii przedmiotowej skargi kasacyjnej bez anonimizacji z uwagi na fakt, iż dotyczy ona władzy publicznej oraz osoby prawnej, należy zwrócić uwagę, że zawarte w niej dane osoby prawnej umożliwiają pośrednio ustalenie danych osobowych osób fizycznych, wchodzących w jej skład, co uzasadnia dokonanie anonimzacji żądanego dokumentu. Nieuiszczenie wskazanej opłaty spowoduje pozostawienie wniosku bez biegu.

Z notatki służbowej sporządzonej w dniu [...] grudnia 2013 r. wynika, że na ten dzień opłata nie została uiszczona.

W dniu [...] grudnia 2013 r. D. P. został poinformowany, że w związku z nieuiszczeniem we wskazanym terminie opłaty kancelaryjnej jego wniosek z dnia [...] listopada 2013 r. pozostawiony został bez rozpoznania.

D. P. w dniu [...] listopada 2013 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której zażądał nakazanie rozpoznania jego wniosku z dnia [...] listopada 2013 r.

Skarżący w uzasadnieniu skargi podał, że;

1) W piśmie z dnia [...] listopada 2013 r. sprecyzował, że wnosi o wydanie kopii skargi kasacyjnej bez anonimiozacji. Jeżeli organ uważa, ze część informacji nie może być udzielona, to w tym zakresie powinien wydać decyzję o odmowie udzielenia informacji publicznej.

2) Zasady udzielania dostępu do pism procesowych w sprawach sądowych osobom niebędącym stroną nie są określone w ustawach dotyczących postępowania (np. kpa, kpc, kpk, ppsa), ale wyłącznie i w całości w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Także w zakresie opłat.

3) Organ nie odniósł się do orzeczenia I OSK 2139/13 powołanego w piśmie z dnia [...] listopada 2013 r.

4) Nie wnosił o wydanie kserokopii, tylko wersji elektronicznej (odwzorowania cyfrowego). Nie wnosił również o wydanie odpisu, więc rozporządzenie wydane na podstawie art. 235 i art. 236 Ppsa nie ma zastosowania. W przepisach tych i w rozporządzeniu nie ma mowy o odwzorowaniu cyfrowym. Za sporządzenie zdjęcia aparatem fotograficznym przez stronę nie pobiera sie opłaty kancelaryjnej. Niniejszym uzupełniam wniosek o ewentualne (alternatywne) umożliwienie zrobienia zdjęć fotograficznych przedmiotowej skargi kasacyjnej.

5) Jeżeli chodzi o anonimzację, to fundacja będąca stroną sprawy, której skarga kasacyjna dotyczy, jest osobą typu zakładowego, a nie korporacyjnego. Nie wchodzą więc w jej skład żadne osoby.

Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej.

Organ odpowiadając na zarzuty podniesione w skardze podał, że skarżący dwukrotnie był wzywany do uiszczenia opłaty kancelaryjnej z tytułu zanonimizowanej kopii wnioskowanego dokumentu. Udostępnienie osobie trzeciej pisma procesowego strony, znajdującego się w aktach sądowych, wiąże się z koniecznością pobrania stosownej opłaty na podstawie § 1 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. Nr 221, poz. 2192). Pobieranie takiej opłaty nie stoi w sprzeczności z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przyjęcie odmiennej wykładni naruszałoby zasadę równości obywateli wobec prawa, bowiem osoba niebiorąca udziału w postępowaniu w danej sprawie uzyskałaby bezpłatny dostęp do kopii dokumentów z akt sądowych, podczas gdy strona postępowania byłaby zobowiązana do uiszczenia opłaty za jej udostępnienie. Żądana opłata nie jest opłatą za usługę wykonania kserokopii skargi kasacyjnej, tylko za postać dokumentu, z którą przepisy prawa łączą obowiązek jej pobrania.

Zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, przepisy tej ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw, określający odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi, a zatem również przepisów regulujących postępowanie sądowoadministracyjne. Tak więc w przypadku udostępnienia kopii dokumentów z akt spraw sądowych osobom trzecim znajdują zastosowanie przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.).

Przesłanie skarżącemu żądanego dokumentu pocztą elektroniczną w formie skanu nie zwalnia go od uiszczenia należnej opłaty za uzyskana postać dokumentu. W dalszym ciągu udostępnieniu podlega bowiem kopia, która należy najpierw pozyskać z akt sądowych, a dopiero później przygotować do udostępnienia w sposób wskazany we wniosku.

W niniejszej sprawie nie było potrzeby wydawania decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej, gdyż żądany dokument mógł zostać udostępniony, po uiszczeniu opłaty. Dane strony skarżącej decyzje Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego oraz innych podmiotów nie stanowią istoty informacji publicznej w przedmiotowej sprawie. W ocenie organu, podlegają one ochronie, gdyż umożliwiają pośrednio ustalenie danych osobowych osób fizycznych, wchodzących w skład osoby podmiotu występującego w tym postępowaniu. Znajduje tu zastosowanie ograniczenie przewidziane w art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Fakt ujawnienia danych osobowych w powszechnie dostępnym rejestrze nie oznacza automatycznie obowiązku ujawnienia ich w wydawanym zainteresowanemu dokumencie. Okoliczność ta nie zwalnia organu z dbałości o ich ochronę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a .

Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie albo, gdy wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia bądź innego aktu lub nie podjął stosownej czynności.

Skarga D. P. oceniana według tych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.

Bezspornym w sprawie jest, że dokument, o którego udostępnienie skarżący zwrócił się we wniosku z [...] listopada 2013 r. do Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego, ma walor informacji publicznej, w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.). D. P. domagał się udostępnienia kserokopii skargi kasacyjnej Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego złożonej w sprawie I OSK 2075/13. Udzielenie wnioskodawcy powyższej informacji wiązało się z koniecznością sporządzenia zanonimizowanej kopii dokumentu, który jako pismo procesowe strony postępowania sądowoadministracyjnego stanowił część akt sprawy.

Należy podkreślić, że zasada bezpłatności informacji publicznej w zakresie niektórych form jej udostępnienia doznaje wyjątków, które wynikają już z treści samej ustawy o dostępie do informacji publicznej (art. 15), jak też z innych aktów prawnych, statuujących dostęp do informacji o charakterze publicznym.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy, jeżeli w wyniku udostępnienia informacji publicznej na wniosek, o którym mowa w art. 10 ust. 1, podmiot obowiązany do udostępnienia ma ponieść dodatkowe koszty związane ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku, podmiot ten może pobrać od wnioskodawcy opłatę w wysokości odpowiadającej tym kosztom. Podmiot, o którym mowa w ust. 1, w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, powiadomi wnioskodawcę o wysokości opłaty. Udostępnienie informacji zgodnie z wnioskiem następuje po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy, chyba że wnioskodawca dokona w tym terminie zmiany wniosku w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji albo wycofa wniosek (ust.2).

Obowiązek uiszczenia opłaty kancelaryjnej za wydanie zanonimizowanej kserokopii dokumentu z akt sprawy sądowej wynika z przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz przepisów wykonawczych do tej ustawy, w tym § 1 ust. 2 i ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych - Dz. U. Nr 221, poz. 2192). W myśl powołanych przepisów wydanie dokumentu z akt sprawy sądowej może nastąpić dopiero po uiszczeniu przez osobę zainteresowaną stosownej opłaty kancelaryjnej.

W świetle powyższego należy uznać, że Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego nie pozostaje w bezczynności co do wniosku skarżącego z [...] listopada 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej. Kierując do skarżącego pisma z dnia [...] i [...] listopada 2013 r. organ poinformował go o obowiązku uiszczenia opłaty za wydanie zanonimizowanej kopii dokumentu z akt sprawy sądowej, realizując w ten sposób obowiązek wynikający z art. 15 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Czynności tej Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego dokonał z zachowaniem formy i terminu przewidzianego w powyższym przepisie. Wyłączną przyczyną nieuzyskania przez stronę skarżącą informacji publicznej w formie określonej we wniosku z dnia [...] listopada 2013 r., było nieuiszczenie opłaty kancelaryjnej wymaganej przez przepisy regulujące postępowanie przed sądami administracyjnymi.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.