Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2582/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 113 § 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi W. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia ... lipca 2016 r. nr ... w przedmiocie sprostowania z urzędu oczywistych omyłek pisarskich oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi W. M. (dalej jako: "Strona" lub "Skarżący") jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. (dalej jako: "Dyrektor Izby" lub "organ odwoławczy") z dnia ... lipca 2016 r., nr ..., utrzymujące w mocy postanowienie tegoż organu (dalej jako: "organ I instancji") z dnia ... maja 2016 r., nr ..., podjęte w sprawie sprostowania błędu pisarskiego w postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia ... kwietnia 2016 r., nr ..., wydanego w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Naczelnik Urzędu Skarbowego W. – P. prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec W. M. na podstawie tytułu wykonawczego nr 57 z dnia 14 kwietnia 2015 r. wystawionego przez Ministra Finansów, obejmującego należności z tytułu wpłaty z przeznaczeniem na część regionalną subwencji ogólnej dla województw na 2014 r. za miesiąc listopad 2014 r. w kwocie należności głównej 53.877.324,60 zł plus odsetki.

Pismem z dnia ... kwietnia 2014 r. pełnomocnik Strony wniósł zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, podnosząc nieistnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym nr 57 oraz wskazując na niespełnienie przez ten tytuł wymogów określonych w art. 27 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 599, dalej jako: "ustawa egzekucyjna" lub "u.p.e.a.").

Naczelnik Urzędu Skarbowego W. – P., po uzyskaniu ostatecznego stanowiska wierzyciela, postanowieniem z dnia ... września 2015 r. uznał wniesione zarzuty za nieuzasadnione. W związku z wniesionym przez Stronę zażaleniem, Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z dnia ... listopada 2015 r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Naczelnik Urzędu Skarbowego W. – P. postanowieniem z dnia ... stycznia 2016 r. uznał wniesione zarzuty za nieuzasadnione. W dniu ... lutego 2016 r. radca prawny S. M. reprezentujący W. M. wniósł zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z dnia ... kwietnia 2016 r., nr ..., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji.

Następnie Dyrektor Izby Skarbowej w W. w dniu ... maja 2016 r. wydał postanowienie nr ..., w którym sprostował z urzędu oczywiste omyłki pisarskie zawarte w postanowieniu z dnia ... kwietnia 2016 r., nr ..., w ten sposób, że na stronie dziewiątej, wiersz dwunasty od góry, jest "nr 56" a powinno być "nr 57" oraz na stronie dziewiątej, wiersz dziewiąty od dołu jest "12.04.2015 r." a powinno być "14.04.2015 r."

Pismem z dnia ... czerwca 2016 r. pełnomocnik Strony złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisu art. 113 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy. Pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego postanawiania i umorzenie postępowania w sprawie sprostowania z urzędu przedmiotowego postanowienia. W ocenie Strony sprostowanie dotyczy zupełnie innego przedmiotu postępowania, co odnosi się do sfery stanu faktycznego danej sprawy.

Postanowieniem z dnia ... lipca 2016 r., nr ..., Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z dnia .... maja 2016 r.

W uzasadnieniu swego postanowienia organ odwoławczy przytoczył treść art. 113 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach.

Dyrektor Izby wskazał, iż ustawodawca przewidując możliwość prostowania błędów pisarskich, rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek, nie wskazuje ustawowej definicji tych pojęć. W związku z tym stosując ten przepis, należy mieć na uwadze ich potoczne znaczenie. W orzecznictwie sądowym ugruntował się pogląd, że błąd pisarski to widoczne wbrew zamierzeniu organu niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia oraz niezamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów. Natomiast inne oczywiste omyłki to omyłki stojące na równi z błędami pisarskimi, polegające na tym, że w decyzji wyrażono coś, co widocznie jest niezgodne z myślą wyrażoną niedwuznacznie przez organ, a zastało wypowiedziane przez przeoczenie, niewłaściwy dobór słowa. Omyłka pisarska to między innymi widoczne, wbrew zamierzeniu organu, niewłaściwe użycie wyrazów, zwrotów czy daty (zob. wyrok NSA z dnia 15.10.2014 r., sygn. akt II OSK 831/13).

Zdaniem Dyrektora IS w rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia z oczywistą omyłką pisarską w postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia ... kwietnia 2016 r., nr ... Analiza zaskarżonego rozstrzygnięcia nie pozwala uznać, że przedmiotem sprostowania zawartego w postanowieniu z dnia ... maja 2016 r. był istotny błąd. W niniejszej sprawie omyłka polegała na podaniu błędnego numeru tytułu wykonawczego oraz błędnej daty wystawienia tytułu wykonawczego. Podkreślić należy, ze błędy te znalazły się tylko w jednym miejscu postanowienia, tj. na stronie nr 9. Natomiast we wstępnej części uzasadnienia faktycznego oraz na początku uzasadnienia prawnego przedmiotowego postanowienia prawidłowo wskazano, że postępowanie egzekucyjne prowadzone jest w oparciu o tytuł wykonawczy nr 57 z dnia 14 kwietnia 2015 r.

Organ odwoławczy nie zgodził się ponadto z zarzutem podniesionym we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zgodnie z którym dokonane sprostowanie dotyczy zupełnie innego przedmiotu postępowania, co odnosi się do sfery stanu faktycznego. Dyrektor IS wskazał, iż dokonane sprostowanie nie dotyczyło ani treści samego rozstrzygnięcia, ani też ustaleń faktycznych stanowiących jego podstawę. Nie doszło do rozbieżności pomiędzy rozstrzygnięciem a uzasadnieniem postanowienia oraz do zmiany merytorycznej postanowienia.

Pismem z dnia ... sierpnia 2016 r. Strona wniosła skargę na ww. postanowienie Dyrektora Izby, wnosząc o jego uchylenie wraz z poprzedzającym je postanowieniem tegoż organu z dnia ... maja 2016 r. oraz o zasądzenie kosztów sądowych.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 113 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy egzekucyjnej, mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez uznanie, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z oczywistymi omyłkami pisarskimi pomimo tego, że sprostowanie dokonało merytorycznych zmian w treści uzasadnienia postanowienia z dnia ... kwietnia 2016 r. nr ... .

W uzasadnieniu skargi rozwinięto powyższy zarzut i powołano się na liczne orzeczenia sądów administracyjnych, w których zdefiniowane zostało pojęcie "oczywistej omyłki" i ocenione zostały stany faktyczne, w których sprostowanie mogło mieć miejsce.

Autor skargi podniósł ponadto, że postanowienie z dnia ... kwietnia 2016 r. odnosi się do zupełnie innej kwoty niż kwota wynikająca z decyzji określającej wpłatę do budżetu państwa z przeznaczeniem na część regionalną subwencji ogólnej dla województw za miesiąc listopad 2014 r. w wysokości 53.877.324,58 zł, podczas gdy w uzasadnieniu ww. postanowienia podana jest kwota 53.877.324,60 zł.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zważył, co następuje:

Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 powoływanej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżonemu postanowieniu nie można postawić zarzutu naruszenia przepisów prawa postępowania administracyjnego w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.

Przedmiotem oceny Sądu jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia ... lipca 2016 r., nr ..., utrzymujące w mocy postanowienie tegoż organu, którym dokonano sprostowania postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia ... kwietnia 2016 r. w zakresie:

- na stronie dziewiątej postanowienia zmieniono numer tytułu wykonawczego z "56" na "57" oraz

- na stronie dziewiątej postanowienia zmieniono datę wydania tytułu wykonawczego z "12.04.2015 r." na "14.04.2015 r.".

Podstawę prawną rozstrzygnięcia w sprawie stanowił przepis art. 113 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Wprowadzone w powołanym przepisie pojęcia "błędów pisarskich i rachunkowych" oraz innych "oczywistych pomyłek", nie mają swojej ustawowej definicji. W związku z tym, stosując ten przepis, należy mieć na uwadze potoczne znaczenie tych pojęć, a więc takie, jakie jest stosowane w życiu codziennym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 1998 r. sygn. akt SA/Lu 1091/96, niepubl.), jak również znaczenie nadane przez doktrynę i orzecznictwo.

W literaturze prawniczej powszechnie wykorzystuje się określenie tych pojęć zaproponowane jeszcze przez Najwyższy Trybunał Administracyjny w wyroku z dnia 13 stycznia 1932 r., L. Rej. 8534/30. Zgodnie z powyższym wyrokiem, cytowanym przez J. Pokrzywnickiego w "Postępowanie administracyjne. Komentarz – Podręcznik, Warszawa 1948" s. 40-41, błąd pisarski to "widoczne wbrew zamierzeniu władzy niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia albo widoczne niezamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów itp.". Z kolei błąd rachunkowy oznacza "omyłkę w wykonaniu działania matematycznego, np. dodawania lub dzielenia", a inna oczywista omyłka to "co do istoty swojej stojące na równi z błędami pisarskimi lub rachunkowymi omyłki polegające na tym, że w decyzji wyrażono coś, co widocznie jest niezgodne z myślą wyrażoną niedwuznacznie przez władzę, a zostało wypowiedziane tylko przez przeoczenie, niewłaściwy dobór słów itp.". Zaproponowane przez NTA propozycje ujmowania tych pojęć nie odbiegają od współczesnego ich rozumienia i są akceptowane m.in. przez Janusza Borkowskiego w: B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" C. H. Beck 2011, s. 454-455 oraz Czesława Martysza w: G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz "Wolters Kluwer 2010 t. II, s. 113.

Na gruncie wyżej przedstawionych poglądów, nie sposób zgodzić się z autorem skargi, że sprostowanie uzasadnienia wydanego postanowienia w zakresie zmiany numeru tytułu wykonawczego, na podstawie którego prowadzona jest egzekucja oraz daty jego wystawienia stanowi naruszenie art. 113 § 1 k.p.a. Dokonana korekta objęła swym zakresem jedynie fragment uzasadnienia znajdujący się na dziewiątej stronie postanowienia z dnia ... kwietnia 2016 r. Omyłki, zarówno w zakresie numeru tytułu, jak i daty jego wydania, można i należy zakwalifikować do grupy omyłek "oczywistych". Zasada ta obowiązuje w stosunku do numerów i dat wydania prostowanych decyzji, tym bardziej więc należy stosować ją w zakresie błędów w materii mniej istotnej, a więc w tym wypadku w zakresie tytułu wykonawczego, na podstawie którego prowadzona jest egzekucja (zob. wyrok WSA w Warszawie z 3.7.2007 r., VII SA/WA 672/07, Legalis; wyr. WSA w Poznaniu z 13.3.2008 r., III SA/PO 756/07, Legalis).

Co istotne, sprostowanie nie może prowadzić do merytorycznej zmiany decyzji (postanowienia), stąd podstawą klasyfikacji wadliwości aktu administracyjnego jest wpływ wad na treść aktu. Wadliwość istotna musi spowodować uchylenie decyzji (postanowienia) w trybie środków zaskarżenia (zwyczajnych i nadzwyczajnych), natomiast usunięcie wad nieistotnych następuje w trybie rektyfikacji decyzji (postanowienia) - zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 września 2011 r., sygn. akt I OSK 1451/10.

W tym miejscu Sąd podkreśla, iż dokonana postanowieniem z ... maja 2016 r. (i dalej utrzymana w mocy) korekta postanowienia z dnia ... kwietnia 2016 r. w żaden sposób nie dezintegruje go jako całości, skoro w jego treści wskazano wielokrotnie numer i datę wydania tytułu wykonawczego poprawnie. Skoro błędy w tym zakresie pojawiły się tylko na stronie nr 9, to należało je rektyfikować w trybie art. 113 § 1 k.p.a., albowiem nie stanowiły one – wbrew zarzutom skargi – odniesienia do "innego przedmiotu postępowania".

Nie zasługuje ponadto na uznanie zarzut autora skargi, zgodnie z którym postanowienie z dnia ... kwietnia 2016 r. odnosi się do zupełnie innej kwoty niż kwota wynikająca z decyzji określającej wpłatę do budżetu państwa z przeznaczeniem na część regionalną subwencji ogólnej dla województw za miesiąc listopad 2014 r. w wysokości 53.877.324,58 zł, podczas gdy w uzasadnieniu ww. postanowienia podana jest kwota 53.877.324,60 zł.

W tym zakresie rację ma Dyrektor Izby Skarbowej, że zgodnie z art. 27a § 1 u.p.e.a. w tytule wykonawczym wykazuje się należności pieniężne po zaokrągleniu do pełnych dziesiątek groszy. Natomiast zgodnie z § 3 tego przepisu, zaokrąglenie następuje w ten sposób, że kwoty wynoszące mniej niż 5 groszy pomija się, a 5 i więcej groszy podwyższa się do pełnych dziesiątek groszy. W związku z tym, że kwota dochodzonych należności wynikająca z decyzji wynosiła 53.877.324,58 zł, przy wystawianiu tytułu wykonawczego należało ją zaokrąglić do 53.877.324,60 zł. Sąd stwierdza zatem, że organ prawidłowo wskazał w postanowieniu z dnia 12.04.2016 r. kwotę 53.877.324,60 zł jako należność główną objętą tytułem wykonawczym nr 57 z dnia 14 kwietnia 2015 r.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.