Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 766/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2008-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48, art. 50, art. 51
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
article: § 12
journal: Dz.U. 1995 nr 10 poz 46
law: Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Linska - Wawrzon, Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek (spr.), Sędzia WSA Mirosław Trzecki, Protokolant asystent sędziego Agnieszka Lasecka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2008 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki budynku oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ( dalej powoływany jako: PINB ) w Z. na podstawie przepisu art. 51 ust. 1 pkt. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane ( tekst jednolity Dz. U. z 01.09. 2006r., Nr 156, póz. 1118 ze zm.- dalej powoływanej jako Prawo budowlane ) - działając z urzędu - w sprawie zgodności zrealizowania budynku gospodarczo-garażowego na działce nr [...] w Z. z przepisami techniczno - budowlanymi, stwierdził brak przesłanek do prowadzenia postępowania naprawczego, to znaczy do nakazania Z.M. rozbiórki budynku gospodarczo-garażowego, zrealizowanego na działce nr [...] w Z. bądź do nakazania mu wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż w dniu 1 września 2005 roku wpłynął do niego wniosek M. S. o wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę budynku gospodarczo-garażowego wybudowanego na działce nr [...] w Z. lub jego przebudowę w taki sposób, aby ściana budynku odsunięta została na odległość 3,0 m od granicy jego działki nr [...]. Żądanie swoje wnioskodawca uzasadniał faktem, że sprzeczne z prawem – co potwierdził sąd administracyjny - usytuowanie budynku gospodarczo - garażowego na sąsiedniej działce uniemożliwi mu w przyszłości wybudowanie na jego działce budynku mieszkalnego w odległości 4,0 m od granicy. W wyniku przeprowadzenia-wszczętego z urzędu w dniu 4 grudnia 2006 roku- postępowania w przedmiocie prawidłowości zrealizowania budynku gospodarczo - garażowego na działce nr [...] w Z. w odniesieniu do obowiązujących przepisów Prawa budowlanego, organ I instancji ustalił, iż decyzją [...] Prezydent Miasta Z. zatwierdził projekt budowlany i udzielił Z.M. pozwolenia na budowę budynku gospodarczo - garażowego na działce nr ewid. [...] w Z.. Decyzję tę Wojewoda Lubuski orzeczeniem znak: [...] utrzymał w mocy. W dniu 31 grudnia 2003 roku inwestor zgłosił PINB zakończenie budowy przedmiotowego budynku, a pismem [...] PINB poinformował inwestora o przyjęciu zawiadomienia bez uwag. Wyrokiem z dnia 20 grudnia 2004 roku, uwzględniając skargę M. S., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w sprawie II SA/Po 2833/02 uchylił decyzję Wojewody Lubuskiego i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Z. w przedmiocie pozwolenia na budowę budynku gospodarczo-garażowego na dz. nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 2 czerwca 2004 roku sygn. II SA/Po 334/02 uchylił również wydaną dla przedmiotowej inwestycji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 stycznia 2002 roku oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Z. z dnia 26 listopada 2001 roku ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. W wyroku uchylającym decyzję o pozwoleniu na budowę, WSA w Poznaniu wskazał, że warunkiem usytuowania obiektu na granicy działki jest wykazanie zachowania wymaganych odległości między projektowaną zabudową, a istniejącymi lub zaprojektowanymi elementami zagospodarowania działki sąsiedniej. WSA uznał, że brak niezbędnych ustaleń co do rzeczywistego przebiegu nieprzekraczalnej linii zabudowy mógł mieć istotny wpływ na wynik decyzji Prezydenta Miasta Z. z dnia 3 września 2002 roku oraz utrzymującej ją decyzji Wojewody Lubuskiego z dnia 30 października 2002 roku. Organ I instancji wskazał, iż wobec tego, że budynek gospodarczo - garażowy wybudowany został na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, a PINB przyjął bez uwag zawiadomienie inwestora o zakończeniu budowy przed datą uchylenia przez sąd decyzji o pozwoleniu na budowę, to w takiej sytuacji nie znajduje zastosowania przepis art. 48 Prawa budowlanego, gdyż obiekt wybudowany został legalnie, w czasie kiedy obowiązywała jeszcze ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę. Ponieważ po zakończeniu budowy tego budynku decyzja ta wyeliminowana została z obrotu prawnego wyrokiem WSA w Poznaniu, organ nadzoru budowlanego zobligowany był do przeprowadzenia postępowania naprawczego w oparciu o przepisy art. 51 Prawa budowlanego. Wskazał, iż w dniu 28 kwietnia 2006 roku przeprowadzone zostały oględziny budynku gospodarczo - garażowego, podczas których stwierdzono, że obiekt ten zrealizowany został zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, co potwierdza jego obecny stan, a osoba legitymująca się odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi, pełniąca funkcję kierownika budowy oświadczyła, że budynek wybudowany został zgodnie z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę, przepisami i obowiązującymi Polskimi Normami. Inwentaryzację geodezyjną powykonawczą, na podstawie której ustalono, że obiekt usytuowany został w odległości ok. 50 cm od granicy działki nr [...], a także wytyczenia obiektu na działkach w czasie rozpoczynania budowy dokonał ten sam uprawniony geodeta. W dniu 14 lutego 2007 roku przeprowadzone zostały ponownie przez przedstawicieli PINB oględziny na terenie działki nr [...] w zakresie usytuowania i stanu technicznego przedmiotowego obiektu. Podczas oględzin stwierdzono, że obiekt dobudowany został do istniejącego ogrodzenia, które dzieli dwie nieruchomości należące do M. S. i Z.M.. Budynek jest dobrze utrzymany, a jego stan techniczny nie budzi zastrzeżeń. Ściana zewnętrzna budynku, na granicy z działką nr [...] jest ścianą pełną, wykonaną z cegły klinkierowej. Na działce sąsiedniej nr [...] bezpośrednio przy granicy nie znajduje się żaden obiekt budowlany. Najbliższe zabudowania usytuowane są w znacznej odległości, ponad 30 m od przedmiotowego budynku gospodarczo-garażowego. Obiekty te, to budynek gospodarczy i ogrodnicze namioty foliowe. Ustalenia zawarte w protokole tych oględzin zostały potwierdzone w protokole z oględzin przeprowadzonych ponownie, już z udziałem stron postępowania, w dniu 15 czerwca 2007 roku w związku uchyleniu z przyczyn formalnych pierwszej decyzji organu [...]. Podczas tych oględzin M. S. podtrzymał swe stanowisko, iż sporny budynek usytuowany jest w granicy działki. PINB wskazał też, iż w odpowiedzi na swe pismo z dnia 13 lutego 2007 roku uzyskał od Wydziału Rozwoju Miasta Urzędu Miasta Z. informację, iż nie jest prowadzone żadne postępowanie administracyjne w stosunku do działki [...], o które wnioskowałby M. S.. Oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy PINB uznał, że zabudowa działki budynkiem gospodarczo-garażowym nie jest sprzeczna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla budownictwa mieszkaniowego J., część III w Z. uchwalonego uchwałą nr [...] Rady Miejskiej z [...] roku. Wskazał, iż w świetle przepisu § 12 ust. 3 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie dopuszcza się sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy, jeżeli nie jest możliwe zachowanie odległości, o których mowa w ust. 1 pkt 2 ( wynoszącej 3 m w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy), ze względu na rozmiar działki. Wskazał, iż taki przypadek występuje w rozpatrywanej sprawie bowiem wielkość działki nr [...], na której położony jest budynek równa jest wymiarowi tego budynku. Odnosząc się do pisma M. S. z dnia 6 grudnia 2006 roku stwierdzającego, że granica działki przebiega w miejscu ogrodzenia, i że budynek gospodarczo-garażowy wybudowany został w granicy działki nr [...] organ wskazał, że ponieważ budynek przylega do istniejącego wcześniej ogrodzenia, które dzieli dwie nieruchomości należące do Z. M. i M. S., a położenie granicy jest sporne, to organ przyjął stan przebiegu granic według ostatniego spokojnego stanu posiadania. W podsumowaniu organ uznał, że skoro z akt sprawy wynika, iż zabudowa działki budynkiem gospodarczo-garażowym nie jest sprzeczna z założeniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego usytuowanie obiektu nie narusza przepisów, w tym techniczno - budowlanych na sąsiedniej działce, a jego stan techniczny nie budzi zastrzeżeń to nie ma podstaw do nakazania rozbiórki obiektu w myśl przepisu art. 51 ust. 1 pkt 1 bądź do nakazania wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2.

W odwołaniu od tej decyzji M. S. zarzucał, iż wydana została z naruszeniem przepisów art. 7, 77, 107 § 1 i 3 Kpa oraz prawa materialnego. Wywodził, iż wobec faktu, że nie zostało przez organ I instancji wydane postanowienie o którym mowa w przepisie art. 50 ust 1 Prawa budowlanego brak było podstaw do wydania decyzji o jakiej mowa w art. 51 ust 1 pkt 1 i 2 prawa budowlanego. Nadto wskazany w decyzji przepis art. 51 ust 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego może być jedynie podstawą do wydania decyzji o rozbiórce lub nałożeniu obowiązków, a nie do stwierdzenia braku przesłanek do nakazania rozbiórki bądź nałożenia obowiązków. Zarzucał, iż organ nie zebrał i nie rozpatrzył wszechstronnie całego materiału dowodowego, a uzasadnienie decyzji nie spełnia wymogów z art. 107 § 1 i 3 Kpa . Jego zdaniem pominięty został fakt, iż już w decyzji [...] organ II instancji zarzucił brak zbadania czy obiekt jest zgodny z przepisami techniczno- budowlanymi. Jego zdaniem organ nie odniósł się do materiału zdjęciowego wskazującego, iż ściana budynku gospodarczo-garażowego od granicy z jego działką nie została wykonana z cegły klinkierowej jak nakazywało pozwolenie. Wywodził również, iż organ dokonał sprzecznych ustaleń co do usytuowania budynku raz wskazując na jego usytuowanie na granicy, a raz w odległości 50 cm od niej, nie ocenił inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej ani nie wskazał w oparciu o jakie dowody ustalił ostatni spokojny stan posiadania, ani jak przebiega przyjęta przez organ granica działek i jak w stosunku do tej granicy usytuowany jest obiekt.

Decyzją znak [...] organ II instancji - Lubuski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ( dalej powoływany jako LWINB ) utrzymał w mocy zaskarżoną odwołaniem decyzję. Organ II instancji przedstawiając w uzasadnieniu dotychczasowy przebieg postępowania dokonał ustaleń faktycznych analogicznych jak organ I instancji i wskazał, że przedmiotem postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji - w związku z wycofaniem z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę wybudowanego budynku gospodarczo-garażowego na działce nr [...] w Z. już po zakończeniu jego budowy - było ustalenie zgodności z prawem tego obiektu, a w przypadku wystąpienia braku zgodności z prawem doprowadzenie obiektu do tego stanu. Odnosząc się do zarzutów odwołania wskazał, że w sytuacji już wykonanych robót budowlanych, innych niż w warunkach istotnego odstępstwa, jak to ma miejsce w przypadku przedmiotowego obiektu, właściwy organ nadzoru budowlanego nie wstrzymuje robót na podstawie art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, lecz na podstawie art. 51 ust. 7 stosuje odpowiednio przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2. Z mocy przepisu art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego rozszerzony został bowiem zakres stosowania pkt 1 i 2 ust. 1 art. 51 Prawa budowlanego na przypadki robót budowlanych już wykonanych. Organ II instancji zauważył, że niezasadnym jest odwoływanie się przez M. S.a do ustaleń projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę w sytuacji, gdy doszło do uchylenia tej decyzji na mocy prawomocnego wyroku sądu administracyjnego. Organ odwoławczy podzielił stanowisko PINB, że w odniesieniu do wybudowanego przez inwestora budynku, w świetle zebranych dowodów - nie wystąpiła konieczność nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych. Obiekt ten bowiem nie narusza przepisów techniczno-budowlanych. Tym bardziej w takiej sytuacji brak jest podstaw do wydania żądanego przez odwołującego się nakazu rozbiórki. Podzielił stanowisko organu I instancji, iż zgodnie z przepisem § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002r. Nr 75, poz. 690 ze zm.) dopuszczalne jest sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych, jeżeli nie jest możliwe zachowanie odległości, o których mowa w ust. 1 pkt 2 ( tj. odległości 3 m wymaganej dla budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy), ze względu na rozmiar działki. Stwierdził, iż przypadek, o którym mowa w cyt. przepisie, znajduje zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, bowiem wielkość działki nr nr [...], na której usytuowany jest w decydującej części budynek gospodarczo-garażowy, równa jest powierzchni zabudowy tym budynkiem. Pozostała część budynku posadowiona jest na działce nr [...], również jak i działka nr [...] należącej do Z.M.. Wskazał, iż usytuowanie budynku gospodarczo-garażowego w granicy działki nie narusza wymagań § 13, 60, 271 i 273 w/w rozporządzenia Ministra Infrastruktury bowiem zlokalizowane na sąsiedniej działce nr [...] należącej M. S. obiekty - budynek gospodarczy i namioty foliowe znajdują się w odległości ponad 30 m od omawianego budynku. Odnosząc się do zarzutów dotyczących ustaleń organu nadzoru budowlanego I instancji w kwestii przebiegu granicy działek należących do obu spornych stron organ odwoławczy wyjaśnił, że celem przepisów z art. 51 Prawa budowlanego jest doprowadzenie robót budowlanych, w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub art. 49b ust. 1, do stanu zgodnego z prawem, jednakże w aspekcie przepisów prawa administracyjnego, a nie cywilnego. Ewentualne naruszenie praw osób trzecich z zakresu prawa własności w związku z wykonaniem robót budowlanych może być dochodzone przed sądem powszechnym. W ocenie organu odwoławczego niezasadne okazały się zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego bowiem w sposób prawidłowy rozpatrzony został cały zebrany materiał dowodowy, a wydana decyzja posiada wszystkie wymagane elementy oraz uzasadnienie faktyczne i prawne. Organ II instancji wywiódł też, że postępowanie zakończone decyzją z dnia 13 lipca 2007 roku zostało wszczęte z urzędu w dniu 4 grudnia 2006 roku w związku z pismem M. S. z dnia 1 września 2005 roku, w którym zażądał wydania nakazu rozbiórki budynku gospodarczo-garażowego, wybudowanego w bezpośrednim sąsiedztwie z jego działką. Powołał się na pogląd utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych, że niezależnie od wyniku przeprowadzonych czynności wyjaśniających właściwym rozstrzygnięciem jest zawsze rozstrzygnięcie merytoryczne ( wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2006 roku sygn. akt II OSK 121/06 - niepublikowany) zatem w związku z żądaniem wyrażonym we wskazanym piśmie z dnia 1 września 2005 roku koniecznym było wydanie przez organ rozstrzygnięcia merytorycznego. Powyższe stanowisko jest jednak niezależne od okoliczności, iż przeprowadzone postępowanie doprowadziło do ustalenia, że w rozpoznawanej sprawie nie stwierdzono naruszenia przepisów techniczno-budowlanych przy realizacji budynku gospodarczo-garażowego. Organ odwoławczy w tych okolicznościach uznał za prawidłową treść sentencji decyzji organu I instancji oraz powołanie w jej podstawie prawnej art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego. Wskazał, iż powołane przepisy mają zastosowanie w przypadku, gdy istnieją przesłanki do wydania nakazu likwidacji samowoli budowlanej bądź wydania nakazu wykonania określonych czynności w celu jej legalizacji. Jednakże gdy, tak jak w rozpoznawanej sprawie, żadna z powyższych przesłanek nie wystąpiła bowiem obiekt, wybudowany w oparciu o pozwolenie na budowę wycofane następnie z obrotu prawnego, nie narusza obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych, to również w takiej sytuacji zasadnym było wydanie orzeczenia o braku przesłanek do prowadzenia postępowania naprawczego, z powołaniem w podstawie prawnej do art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego, jak to uczynił organ I instancji w zaskarżonej decyzji.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. S. zarzucał decyzji organu II instancji naruszenie przepisów art. 7 , 77 § 1 i art. 80 Kpa poprzez przyjęcie, że organ I instancji w sposób prawidłowy rozpatrzył cały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, art. 107 § 1 i 3 Kpa poprzez zaniechanie ustosunkowania się w uzasadnieniu decyzji do podniesionych w odwołaniu zarzutów, art. 138 § 1 pkt 1 Kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji naruszającej prawo oraz naruszenie prawa materialnego art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 prawa budowlanego przez niewłaściwe jego zastosowanie. Wskazując na powyższe uchybienia wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W uzasadnieniu zarzucał, iż LWINB opierając się na materiale dowodowym zgromadzonym przez organ I instancji nie odniósł się merytorycznie do zarzutów podniesionych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji PINB, dotyczących rozbieżności w ustaleniu posadowienia budynku gospodarczo-garażowego. Wywodził, iż faktyczna granica pomiędzy działkami [...], a działką [...] nie może być w sprawie pomijana, gdyż ma ona istotne znaczenie dla stwierdzenia czy obiekt nie narusza przepisów techniczno-budowlanych. Bez ustalenia jak przebiega granica działek nie sposób określić czy obiekt gospodarczo-garażowy spełnia wymogi określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Tymczasem organ odwoławczy, z uchybieniem zasad wynikających z przepis art. 7, 77 § 1 i art. 80 Kpa, ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że w sprawie został rozparzony cały zebrany materiał dowodowy. Jego zdaniem LWINB utrzymał w mocy decyzję, która narusza art. 107 § 1 i 3 Kpa. PINB w swym rozstrzygnięciu nie dokonał bowiem oceny zebranego w sprawie materiału, nie wskazał w oparciu o jakie dowody ustalił ostatni spokojny stan posiadania, nie ocenił inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej budynku, stwierdzającej, że obiekt usytuowany został w odległości około 50 cm od granicy z działką nr [...]. W takiej sytuacji bezpodstawne było stwierdzenie organu odwoławczego, że decyzja zawiera wszystkie elementy wymagane przez prawo. Zarzut naruszenia prawa materialnego skarżący sformułował analogicznie jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Jego zdaniem organ II instancji w uzasadnieniu swej decyzji wskazał, iż przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego nie jest właściwą podstawą prawną do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie, a mimo to utrzymał w mocy decyzję organu I instancji czym naruszył przepis art. 138 § 1 pkt 1 Kpa.

W odpowiedzi na skargę LWINB wnosił o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje :

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest wyłącznie pod względem legalności tj. zgodności z prawem. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania kwestionowanej skargą decyzji. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej zwanej ppsa ) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

1. W rozpatrywanej sprawie poza sporem pozostawała okoliczność, iż budowa budynku gospodarczo-garażowego została zrealizowana przez inwestora Z.M. w okresie pozostawania w obrocie prawnym ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Zgłoszenie zakończenia budowy budynku garażowo- gospodarczego nastąpiło bowiem w dniu 30 grudnia 2003 roku. Pismem z dnia 27 stycznia 2004 roku PINB poinformował inwestora o przyjęciu zawiadomienia bez uwag, a decyzja Prezydenta Miasta Z. [...] o udzieleniu pozwolenia na budowę i utrzymująca ją w mocy decyzja Wojewody Lubuskiego zostały uchylone wyrokiem WSA w Poznaniu z dnia 20 grudnia 2004 roku. W takich okolicznościach inwestorowi nie można postawić zarzutu dopuszczenia się samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego, jeżeli w dacie rozpoczęcia robót budowlanych, a w rozpoznawanym przypadku również jeszcze w dacie ich zakończenia, legitymował się ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę ( vide: wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2001r. IV SA 952/99 ).

2. Wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę, w wyniku jej uchylenia przez sąd administracyjny, w każdym przypadku obliguje organ nadzoru budowlanego do podjęcia odpowiedniego postępowania naprawczego o jakim mowa w przepisie art. 51 Prawa budowlanego. Celem jego jest skontrolowanie poprawności wykonanych przez inwestora robót budowlanych i ewentualne doprowadzenie ich do stanu zgodnego z prawem ( vide: wyrok NSA z dnia 20 stycznia 1998 roku - IV SA 532/96, wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 1998r roku - IV SAB 167/97). Należy przy tym podkreślić, iż zgodnie z dominującym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem, chodzi tu o doprowadzenie obiektu budowlanego czy wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem budowlanym, w tym w szczególności z warunkami technicznymi. Na etapie wydawania decyzji przewidzianej w art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego organ nadzoru musi więc ocenić czy już wykonane roboty budowlane są zgodne z wymaganiami prawa budowlanego. Ocena taka obejmuje nie tylko zgodność wykonanych robót pod względem ich stanu technicznego, ale też zgodność z wymaganiami prawa budowlanego, w tym ocenę czy wykonane roboty nie naruszają chronionych praw osób trzecich wynikającą z treści art. 5 Prawa budowlanego. Ocena taka powinna być dokonana w odniesieniu do już wykonanych robót i do istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich ( vide: wyrok NSA z dnia 27 marca 2007 roku w sprawie II OSK 525/06 , wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2003 roku - IV SA1613-1614/02 ). Prowadzone w tym trybie postępowanie organów nadzoru budowlanego zmierzać zatem powinno przede wszystkim do usunięcia tych wadliwości udzielonego pozwolenia na budowę, które skutkowały jego wyeliminowaniem z obrotu prawnego oraz oceny zrealizowanych już robót w aspekcie ich zgodności z wymogami wskazanego przepisu prawa budowlanego.

3. Jak już wyżej wskazano wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę np. w wyniku jej uchylenia przez sąd administracyjny, w każdym przypadku obliguje organ nadzoru budowlanego do podjęcia odpowiedniego postępowania naprawczego. Oznacza to w konsekwencji, iż wszczęcie postępowania przed organami nadzoru budowlanego postępowania naprawczego o jakim mowa w art. 51 Prawa budowlanego następuje z urzędu. Takie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 października 2006 roku w sprawie II OSK1257/05 ( LEX nr 289253 ) stwierdzając, iż: 1. w przypadku gdy przepis prawa materialnego nie normuje expressis verbis inicjatywy wszczęcia postępowania w danej kategorii spraw administracyjnych, należy przyjąć, że jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest określenie ciążących na jednostce obowiązków, ograniczenia lub cofnięcia uprawnień - wszczęcie postępowania następuje z urzędu;

2. wszczęcie postępowania przed organami nadzoru budowlanego, w zakresie usuwania naruszeń prawa budowlanego określonych w art. 50 Prawa budowlanego następuje z urzędu. Prowadzone z urzędu postępowanie naprawcze może doprowadzić do wydania jednej z kilku decyzji o jakich mowa w art. 51 ust. 1. Natomiast w przypadku stwierdzenia braku przesłanek do ich wydania organ powinien umorzyć postępowanie naprawcze jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 Kpa ( vide: wyrok WSA w Gliwicach z 8 października 2007 roku – II SA/Gl 425/07, wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2005 roku VII SA/Wa 493/04 ). W orzecznictwie sądów administracyjnych za dopuszczalną uznaje się jednak także możliwość wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek podmiotu żądającego rozbiórki lub doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem i powołującego się na posiadanie interesu prawnego w dochodzeniu takiego żądania. Wskazać w tym zakresie należy na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2000 roku w sprawie IV SA 707/02 – LEX nr 755446 i z dnia 19 grudnia 2006 roku w sprawie II OSK 121/06, wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 czerwca 2005 roku w sprawie IV SA 4382/03 oraz wyroki WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 15 lutego 2006 roku w sprawie II SA/Go 745/05, z dnia 20 lipca 2005 roku w sprawie II SA/Go 47/05 i z dnia 29 września 2005 w sprawie II SA/Go 238/05 ). Sąd rozpoznający sprawę niniejszą podziela w/w pogląd o możliwości prowadzenia postępowania naprawczego na wniosek podmiotu posiadającego interes prawny w rozumieniu art. 28 Kpa. Jeżeli zatem postępowanie administracyjne prowadzone było na wniosek podmiotu uznanego przez organ administracji za stronę ( żądającego w takim wniosku wydania nakazu rozbiórki lub nałożenia obowiązków zmierzających do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego prawem ), zaś w wyniku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego doszło do ustalenia, że nie zaistniała przesłanka do uwzględnienia żądania zawartego we wniosku strony to właściwym rozstrzygnięciem jest nie umorzenie postępowania, ale decyzja o odmowie nałożenia na inwestora obowiązku dokonania rozbiórki lub stosownych obowiązków.

4. W rozpoznawanej spawie skarżący, będący właścicielem działki sąsiedniej, wystąpił w dniu 1 września 2005 roku do PINB o wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę budynku gospodarczo-garażowego wybudowanego na działce nr [...] lub jego przebudowę w taki sposób, aby ściana tego budynku odsunięta została na odległość 3,0 m od granicy jego działki nr [...] wywodząc, iż dotychczasowe budynku gospodarczo - garażowego w granicy z jego działką [...] uniemożliwi mu w przyszłości wybudowanie budynku mieszkalnego w odległości 4,0 m od tejże granicy. W ocenie Sądu, organ I instancji w takiej sytuacji powinien był przyjąć, że postępowanie zostało wszczęte w wyniku wniosku z dnia 1 września 2005 roku, a nie z urzędu, tak jak uznały w rozpoznawanej sprawie organy obu instancji. Niewątpliwie bowiem M. S. można przypisać posiadanie interesu prawnego w dochodzeniu zgłoszonego żądania ze względu fakt, iż posadowienie budynku na działce sąsiedniej może rzutować na wykonywanie jego prawa własności i prawa zabudowy należącej do niego działki [...]. W ocenie Sądu jednakże wskazana okoliczność nie miała wpływu na sposób załatwienia sprawy administracyjnej wywołanej wskazanym wnioskiem.

5. Odnosząc się do sprecyzowanego w pkt 2 zakresu postępowania naprawczego jakie, po wyeliminowaniu z obrotu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, powinien przeprowadzić organ nadzoru, to wskazać należy dodatkowo, iż powinno być on dokonane z uwzględnieniem aktualnego stanu prawnego. W ocenie Sądu PINB przeprowadził wskazane postępowanie naprawcze w zakresie niezbędnym i wystarczającym do załatwienia sprawy administracyjnej wywołanej wnioskiem skarżącego z dnia 1 września 2005 roku. W oparciu o ustalenia poczynione w toku dwukrotnych oględzin, przeprowadzonych z udziałem skarżącego i Z. M. w dniach 28 kwietnia 2006 roku i 15 czerwca 2007 roku, jak i w oparciu o oświadczenie kierownika budowy z dnia 30 grudnia 2003 roku o wykonaniu obiektu zgodnie z projektem budowlanym, warunkami pozwolenia na budowę oraz obowiązującymi przepisami, a także o informację uzyskaną z Referatu Architektoniczno - Budowlanego Urzędu Miasta w Z. i analizę nadal obowiązującego ( bo uchwalonego 28 maja 1998 roku – tj. przed 1 stycznia 1995 roku – art. 87 ust 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu o przestrzennym – Dz. U. z 2003r., Nr 80 poz. 717 ze zm ) planu zagospodarowania przestrzennego osiedla budownictwa mieszkaniowego J. organ uznał, iż wybudowany budynek gospodarczo-garażowy nie narusza obowiązującego prawa. W ocenie Sądu ta ocena była uprawniona. Wskazać należy, iż przyczyną dla której wyeliminowane zostało z obrotu pozwolenie na budowę wskazanego obiektu było niezbadanie zaprojektowanego posadowienia budynku gospodarczo – garażowego przy granicy z działką [...] i zwróconego do niej ścianą pełną w odniesieniu do istniejącej i projektowanej zabudowy tej działki sąsiedniej w związku z wymogami wynikającymi z §12 obowiązującego wówczas ( bo do 14 grudnia 2002 roku ) rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Z dniem 15 grudnia 2002 roku weszło w życie nowe rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. z 2002r., Nr 75, poz. 690 ). W ocenie Sądu organy zasadnie uznały, iż oceny zgodności wybudowanego obiektu z przepisami techniczno budowlanymi należy dokonać w świetle wymogów tego rozporządzenia. Zgodnie z § 12 tego aktu, jeżeli z przepisów § 13, 60, 271 i 273 lub przepisów odrębnych nie wynikają inne wymagania, budynki na działce budowlanej sytuuje się od granicy z sąsiednią działką budowlaną w odległości nie mniejszej niż 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy i nie mniejszej niż 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. W tym drugim przypadku sytuowanie ściany budynku dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną lub bezpośrednio przy granicy, jeżeli wynika to z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo nie jest możliwe zachowanie odległości 3 m ze względu na rozmiary działki. Jeżeli na sąsiedniej działce w odległości od 1,5 m do 3 m od granicy istnieje budynek ze ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych albo wydano decyzję o pozwoleniu na budowę tak usytuowanego budynku, dopuszcza się sytuowanie ściany budynku bez otworów okiennych lub drzwiowych w takiej samej odległości od tej granicy, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej. Jeżeli zaś bezpośrednio przy granicy istnieje budynek ze ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych albo wydano decyzję o pozwoleniu na budowę tak usytuowanego budynku, dopuszcza się sytuowanie ściany budynku bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy tej granicy, przylegającej do istniejącej ściany, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej. Z materiału zebranego w sprawie jednoznacznie wynika, iż rozmiar działki nr [...] na której w zdecydowanej części usytuowany jest sporny obiekt i działki 8/7 nie pozwala na zachowanie odległości 3 m od granicy z działką skarżącego. Z kolei ok. 30 metrowa odległość budynku gospodarczo-garażowego od istniejących już na działce [...] obiektów ( budynku gospodarczego i namiotów foliowych ) wskazuje, że wymogi § 12 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 roku zostały zachowane. Skarżący – co potwierdził organ administracji architektoniczno-budowlanej - nie legitymuje się żadnym pozwoleniem na budowę na działce [...], nie ma też pozostającej w obrocie prawnym decyzji o warunkach zabudowy. Wbrew bowiem wadliwemu ustaleniu organów obu instancji z obrotu prawnego wyeliminowana została decyzja o warunkach zabudowy działki [...] ( wyrok WSA w Poznaniu z dnia 2 czerwca 2004 roku w sprawie II SA/Po 334/02 ), a nie decyzja o warunkach zabudowy dotyczących działek uczestnika Zb. M.. Nadto na rozprawie w dniu 20 lutego 2008 roku skarżący oświadczył, że o wydanie nowej decyzji już się nie ubiegał wobec istnienia planu zagospodarowania przestrzennego. Odnosząc się zaś do kwestii tego planu to skoro dla osiedla gdzie usytuowane są działki [...] realizowana jest funkcja zabudowy mieszkaniowej z możliwością lokalizacji usług i rzemiosła nieuciążliwego to wybudowany obiekt gospodarczo-garażowy przy domu jednorodzinnym pozostaje z nim w zgodzie.

6. Odnosząc się do zarzutu skargi naruszenia przez organ II instancji przepisów postępowania Sąd uznał, iż nie są one uzasadnione. Do zarzutu niewykonania ściany zwróconej w stronę działki skarżącego z cegły klinkierowej czyli niezgodnie z pozwoleniem na budowę organ II instancji odniósł się ogólnie stwierdzając, że wobec jego uchylenia nie może nie może być ono punktem odniesienia dla oceny zgodności wykonania obiektu z prawem. Nadto wskazać należy na zapis zawarty w protokole oględzin z dnia 15 czerwca 2007 roku, podpisanym przez skarżącego obecnego w trakcie tej czynności procesowej. Z zawartych w tym dokumencie zapisów wynika, iż oględziny potwierdziły ustalenia protokołu oględzin 14 lutego 2007 roku o których strony nie były zawiadomione. W protokole z dnia 14 lutego znajduje się zaś zapis, że tylna ściana budynku gospodarczo-garażowego wykonana została z cegły klinkierowej. Z treścią tego protokołu skarżący zapoznał się w dniu 15 lutego 2007 roku, co wynika z jego adnotacji na tym dokumencie. Wskazać też należy, iż kwestia oceny prawidłowości wykonanych robót budowlanych należy do organów nadzoru budowlanego. Stosownie bowiem do przepisu art. 81c Prawa budowlanego jedynie w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą one nałożyć, w drodze postanowienia, na inwestora obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Kwestia wystąpienia uzasadnionych wątpliwości pozostawiona zastała zatem uznaniu organu nadzoru bowiem jedynie ocena ich zaistnienia poddana została kontroli, gdyż jedynie w przypadku nałożenia obowiązku o jakim mowa w art. 81c Prawa budowlanego przysługuje prawo złożenia zażalenia.

Podobnie brak było podstaw do uwzględnienia zarzutu nieodniesienia się w sposób merytoryczny przez LWINB do kwestii przebiegu granicy działek skarżącego i uczestnika oraz wpływu tej okoliczności na ocenę zgodności z prawem wybudowanego obiektu. W tym bowiem względzie Sąd zważył, iż ustalenie przebiegu granic pomiędzy działkami należy wyłącznie do stron postępowania. Skoro skarżący kwestionuje usytuowanie budynku względem granicy czy przebieg granicy to powinien to okoliczność tę wykazać, a nie przerzucać tego obowiązku na organy nadzoru, które nie są właściwe do prowadzenia postępowania rozgraniczeniowego. Ewentualnego naruszenia prawa własności z tego tytułu może dochodzić przed sądem cywilnym. W przedmiotowej sprawie okoliczność przebiegu granicy nie ma bowiem decydującego znaczenia z uwagi na bezsporne wykazanie faktu zachowania wymaganej odległości między budynkiem uczestnika postępowania a zabudowaniami na działce sąsiedniej należącej do skarżącego. Reasumując -zarzuty naruszenia przepisów art. 7, 77 §1 , 80 i 107 § 3 Kpa okazały się chybione.

7. Odnosząc się natomiast do ponownie postawionego w skardze zarzutu naruszenia prawa materialnego w zakresie w jakim skarżący zakwestionował możliwość wydania decyzji o jakiej mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego jeżeli nie była poprzedzona wydaniem postanowienia o jakim mowa w przepisie art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, to wskazać należy, iż zarzut ten również okazał się nieuzasadniony. Podzielić w tym zakresie należy stanowisko organu II instancji wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że w sytuacji już wykonanych robót budowlanych, innych niż w warunkach istotnego odstępstwa, jak to ma miejsce w przypadku przedmiotowego obiektu, właściwy organ nadzoru budowlanego nie wstrzymuje robót na podstawie art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, lecz na podstawie art. 51 ust. 7 stosuje odpowiednio przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2. Przepis art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego rozszerza zakres stosowania pkt 1 i 2 ust. 1 art. 51 Prawa budowlanego na przypadki robót budowlanych już wykonanych. W takim przypadku decyzji wydanej na podstawie art. 51 nie poprzedza postanowienie wstrzymujące roboty budowlane o jakim mowa w art. 50 Prawa budowlanego, a w konsekwencji wydanie jednej z decyzji o jakich mowa w art. 51 ust 1 nie jest ograniczone terminem ( vide: Prawo budowlane. Komentarz pod red. prof. Z. Niewiadomskiego, C.H. Beck Warszawa 2006 ). Tym samym, wbrew stanowisku skarżącego nie było podstaw prawnych do wydania przez organ nadzoru budowlanego w ramach prowadzonego posterowania naprawczego postanowienia o którym mowa w art. 50 Prawa budowlanego.

8. W przedmiocie zarzutu skarżącego, iż przepis art. 51 ust 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego może być jedynie podstawą do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę bądź nakładającej obowiązki i nie mógł stanowić podstawy do wydania decyzji stwierdzającej brak przesłanek do orzeczenia rozbiórki czy nałożenia obowiązków to przywołać należy wywody zawarte w pkt 3 rozważań w zakresie dotyczącym sposobu zakończenia postępowania prowadzonego na wniosek strony w przypadku gdy postępowanie wyjaśniające doprowadzi do ustalenia, że nie zaistniała przesłanka do uwzględnienia żądania zawartego we wniosku strony. Jak więc już wskazano właściwym rozstrzygnięciem jest wówczas decyzja o odmowie nałożenia na inwestora obowiązku dokonania rozbiórki lub stosownych obowiązków. W ocenie Sądu sentencja decyzji organu I instancji, utrzymanej w mocy przez organ odwoławczy, jest w swej istocie decyzją odmawiająca nałożenia na inwestora nakazu rozbiórki jak też odmawiającą nałożenia obowiązków.

Mając na uwadze wskazane okoliczności na podstawie przepisu art. 151 ppsa Sąd oddalił skargę jako pozbawioną uzasadnionych podstaw. Zważywszy na fakt oddalenia skargi Sąd nie orzekał w przedmiocie poniesionych przez skarżącego kosztów postępowania gdyż te przysługiwałyby mu jedynie w przypadku jej uwzględnienia ( art. 200 ppsa ).