Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1307/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-12-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 73  ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie: WSA Elżbieta Lenart WSA Tomasz Szmydt (spr.) Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi Burmistrza Miasta Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość oddala skargę.


UZASADNIENIE

Burmistrz Miasta Z. złożył skargę na decyzję Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] maja 2012 roku utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 roku ustalającą odszkodowanie na rzecz U. K. za udział w 1/6 części i E. M. za udział w 4/6 części, nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...], o pow. [...] m2 , zajętej pod drogę publiczną stanowiącą część ulicy [...] w Z.

Wojewoda [...] wnosił o oddalenie skargi zgodnie z art. 151 P.p.s.a.

Dnia 6 października 2005r. do Starosty [...] złożony został przez U. K. i E. M. wniosek o ustalenie odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...], o pow. [...] m2, zajętej pod drogę publiczną stanowiącą część ulicy [...] w Z.

Ostateczną decyzją Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 2007r. stwierdzono nabycie przez Gminę Miasto Z. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999r. prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną gminną - ulicę [...] w Z., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] m2 w obrębie [...].

Decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010r. Wojewoda [...] uchylił decyzję Starosty [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2009r. ustalającą na rzecz współwłaścicieli odszkodowanie za grunt zajęty pod drogę gminną, ul. [...] w Z., oznaczoną jako działka ewid. nr [...] o pow. [...] m i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji z uwagi na nieprawidłowości w sporządzonym przez rzeczoznawcę majątkowego operacie szacunkowym.

Starosta [...] ponownie rozpatrując sprawę ustalenia odszkodowania, za grunt zajęty pod drogę, zlecił innemu rzeczoznawcy majątkowemu wykonanie nowego operatu szacunkowego przedmiotowej nieruchomości. Jednocześnie pismem z dnia 12 lipca 2010r. powiadomił strony, iż nie było możliwe rozpatrzenie ponowne sprawy ustalenia odszkodowania w terminie wynikającym z art. 35 k.p.a. i wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy do dnia 30 czerwca 2011 roku.

Po sporządzeniu przez rzeczoznawcę majątkowego operatu szacunkowego w dniu 18 maja 2011r., zawiadomieniem z dnia 8 czerwca 2011r. strony zostały poinformowane, w trybie art. 10 k.p.a. o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zebranym w toku postępowania oraz wnoszenia uwag do zgromadzonego materiału dowodowego w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia.

Pismem z dnia 20 września 2011r. organ prowadzący postępowanie odszkodowawcze stosownie do art. 84 § 1 k.p.a. wystąpił do rzeczoznawcy majątkowego o stosowne wyjaśnienie, czy w związku z nowelizacją przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109 ze zm.), dokonanej rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2011r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. Nr 165, poz. 985), która to nowelizacja weszła w życie w dniu 26 sierpnia 2011r., a więc po dacie sporządzenia operatu, zmieniły się uwarunkowania prawne wyceny w sposób rzutujący na określenie wartości w przedmiotowym operacie szacunkowym z dnia 18 maja 2011r. i czy w związku z powyższym, ustalenia tego operatu pozostają aktualne po powyższej zmianie przepisów.

W dniu 24 sierpnia 2011r. organ przeprowadził rozprawę administracyjną, która odbyła się z udziałem jednej ze stron postępowania – E. M. oraz rzeczoznawcy majątkowego i przedstawiciela Burmistrza Miasta Z. U.K. nie stawiła się mimo prawidłowego powiadomienia.

Jak wynika z protokołu rozprawy, po wyjaśnieniu przez rzeczoznawcę majątkowego, że zmiana uwarunkowań prawnych wynikających z ww. rozporządzenia nie miała wpływu na przyjęte podejście i metodę wyceny ani na jej wynik, ani przedstawiciel Burmistrza Miasta Z., ani poprzedni współwłaściciel gruntu E. M., nie wnieśli uwag do prowadzonego postępowania odszkodowawczego i do operatu i zgodzili się z wartością nieruchomości ustaloną w przedstawionym operacie szacunkowym z dnia 18 maja 2011 roku.

Wobec powyższego decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2012r. Starosta [...] ustalił odszkodowanie za działkę nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2 w wysokości: [...] zł na rzecz U. K. za udział w 1/6 części i na rzecz E. M. za udział w 4/6 części ww. nieruchomości.

Od powyższej decyzji w dniu 13 lutego 2012 r. zostało wniesione przez Burmistrza Miasta Z. odwołanie, w którym wnosi o uchylenie decyzji z uwagi na to, że przedmiotowa działka nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2 nie widnieje w księdze wieczystej KW nr [...], którą powołano w zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji.

Wojewoda [...] decyzją nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy podzielił ustalenia i ocenę prawną zawartą w zaskarżonej decyzji. Wskazał, że sporządzony w sprawie operat nie budzi zastrzeżeń formalnych i merytorycznych a rozstrzygnięcie Starosty [...] należy uznać za prawidłowe.

Odnosząc się do zarzutu zawartego w odwołaniu, że przedmiotowa działka nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2 nie widnieje w księdze wieczystej KW [...] (nowej KW nr [...]), którą powołano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji stwierdził, że zgodnie z art. 73 ust. 3 ww. ustawy przejście nieruchomości, z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r., na własność Skarbu Państwa bądź jednostki samorządu terytorialnego stwierdza w decyzji deklaratoryjnej Wojewoda [...]. Ostateczna decyzja o stwierdzeniu nabycia własności nieruchomości stanowi podstawę do wpisu w księdze wieczystej. Ostateczna decyzja deklaratoryjna stanowi jakie nieruchomości lub ich części zostały zajęte pod drogi i czy drogi te mają status dróg publicznych, kto był właścicielem przedmiotowej nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998r., oraz który z podmiotów publicznoprawnych władał tą nieruchomością w dniu 31 grudnia 1998 roku.

W decyzji tej niezbędne jest wskazanie właściciela nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998r., ponieważ jest to jedna z przesłanek nabycia przez podmiot publicznoprawny z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną. Skoro więc w takiej decyzji ustala się na dzień 31 grudnia 1998 r. właściciela nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, ustaleń takich nie prowadzi się ponownie na etapie postępowania o ustalenie odszkodowania za tę nieruchomość. Organ podnosił, że podobne stanowisko przyjął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 17 grudnia 2007 r. (sygn. akt I SA/Wa 1311/07) gdzie orzekł, iż ustalenie właściciela nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r. jest niezbędne, jednakże w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, w celu wydania decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa własności przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, a nie w postępowaniu o ustalenie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną.

Decyzja Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] lutego 2007r., stwierdzająca nabycie przez Gminę -Miasto Z. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999r. prawa własności nieruchomości zajętej pod część ul. [...] oznaczonej jako dz. nr [...] o pow. [...] m2, jest ostateczna, co oznacza, iż funkcjonuje w obrocie prawnym i jest wiążąca dla organu prowadzącego postępowanie w przedmiocie ustalenia odszkodowania.

Burmistrz Miasta Z. złożył skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2012 roku.

Skarżący podnosił, że w odwołaniu tutejszy organ nie kwestionował faktu posiadania czy nieposiadania prawa własności. Organ zwrócił uwagę, że działka będąca przedmiotem ustalenia odszkodowania nie jest uregulowana księdze wieczystej [...], jak twierdzi Starosta [...], ani w żadnej innej księdze. Skarżący wskazywał, że w sprawie o podobnym stanie faktycznym, stanowisko organu potwierdzone zostało w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 sierpnia 2011r., sygn. akt I SA/Wa 512/11.

Zdaniem skarżącego wada decyzji ustalającej odszkodowanie uniemożliwia wypłatę tego odszkodowania prze Gminę – organu administracji publicznej, który wydaje na ten cel środki publiczne i powinien mieć właściwą, zgodna z prawem podstawę do ich wydatkowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Złożona skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, dalej p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Należy podzielić stanowisko organu, który odnosząc się do zarzutu zawartego w odwołaniu, że przedmiotowa działka nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2 nie widnieje w księdze wieczystej KW [...] (nowej KW nr [...]), którą powołano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji, stwierdził że zgodnie z art. 73 ust. 3 ww. ustawy przejście nieruchomości, z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r., na własność Skarbu Państwa bądź jednostki samorządu terytorialnego stwierdza w decyzji deklaratoryjnej Wojewoda [...]. Ostateczna decyzja o stwierdzeniu nabycia własności nieruchomości stanowi podstawę do wpisu w księdze wieczystej. Ostateczna decyzja deklaratoryjna stanowi jakie nieruchomości lub ich części zostały zajęte pod drogi i czy drogi te mają status dróg publicznych, kto był właścicielem przedmiotowej nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998r., oraz który z podmiotów publicznoprawnych władał tą nieruchomością w dniu 31 grudnia 1998 roku. W decyzji tej niezbędne jest wskazanie właściciela nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998r., ponieważ jest to jedna z przesłanek nabycia przez podmiot publicznoprawny z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną.

Stanowisko takie zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 17 grudnia 2007 roku w sprawie I SA/Wa 1311/07, wskazując, że ustalenie i wypłata odszkodowania za nieruchomość, która - na zasadzie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) - stała się własnością Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, wymaga uprzedniego wydania decyzji deklaratoryjnej wojewody, która ostatecznie stanowi dowód nabycia własności przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego.

Decyzja Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] lutego 2007r., stwierdzająca nabycie przez Gminę -Miasto Z. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999r. prawa własności nieruchomości zajętej pod część ul. [...] oznaczonej jako dz. nr [...] o pow. [...] m2, jest ostateczna, co oznacza, iż funkcjonuje w obrocie prawnym i jest wiążąca dla organu prowadzącego postępowanie w przedmiocie ustalenia odszkodowania.

Zatem skoro z akt sprawy wynika, kto był właścicielem nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 roku a ponadto udokumentowane i bezsporne jest położenie działki i jej powierzchnia, to odmowa przyznania odszkodowania za grunt zajęty pod drogę była niezasadna. Wpis działki do księgi wieczystej nie jest bowiem przesłanką obligatoryjną dla realizacji tego uprawnienia w sytuacji gdy Wojewody [...] decyzją z dnia [...] lutego 2007r., stwierdził nabycie przez Gminę -Miasto Z. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999r. prawa własności nieruchomości zajętej pod część ul. [...] oznaczonej jako dz. nr [...] o pow. [...] m2.

Odnośnie powoływanego przez skarżącego orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lipca 2011r. sygn. akt I SA/Wa 512/11, to należy wskazać, że dotyczy ono odmiennego stanu faktycznego, w który organ błędnie powołał numer księgi wieczystej działki, za którą miało być wypłacone odszkodowanie a w sprawie znajdowały się dokumenty potwierdzające właściwy nr księgi wieczystej.

W sprawie będącej obecnie przedmiotem rozpoznania, nieruchomość zajęta pod część ul. [...] oznaczona jako dz. nr [...] o pow. [...] m2 nie widnieje w żadnej księdze wieczystej a podanie w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji błędnego oznaczenia KW nie pozbawia samej decyzji waloru zgodności z prawem.

W okolicznościach faktycznych przedmiotowej sprawy zapis ten nie dotyczył bowiem przesłanki deklaratoryjnej do ustalenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.