Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1660/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Skarżony organ: Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra – Błaszczykowska (spr.), Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi K. U. na uchwałę Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie była skarga K. U. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów znak [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r. w przedmiocie odmowy nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego.

Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy:

Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2019 r. o nadanie stopnia naukowego doktora habilitowanego (w dziedzinie sztuki, w dyscyplinie sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki) dr K. U. (zwana dalej: skarżąca, habilitantka) zainicjowała wszczęcie postępowania habilitacyjnego przed Centralną Komisją do Spraw Stopni i Tytułów (zwana dalej: Centralna Komisja, organ odwoławczy). Jako najważniejsze osiągnięcie naukowe skarżąca przedstawiła: autoreferat, portfolio 2015-2019, pracownia projektowania mebla 2015-2019.

Do przeprowadzenia postępowania habilitacyjnego skarżącej Centralna Komisja powołała Komisję Habilitacyjną w składzie: [...] M. A. - przewodniczący komisji; [...] M. B. - sekretarz komisji, [...] L. K. – recenzent; [...] J. N. – recenzent; [...] K. P. – recenzent; [...] R. L.- członek komisji; [...] E. M. - członek komisji.

Po zapoznaniu się z treścią autoreferatu, przesłanym do oceny dorobkiem naukowym habilitantki oraz recenzjami, a także uwzględniając kryteria, zawarte w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 22 września 2011 r. w sprawie szczegółowego trybu i warunków przeprowadzenia czynności w przewodach doktorskich, w postępowaniu habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora (Dz. U. 2011 r. Nr 204, poz. 1200), Komisja Habilitacyjna w pełnym składzie na posiedzeniu w dniu [...] września 2019 r. negatywnie zaopiniowała wniosek skarżącej o nadanie stopnia doktora habilitowanego. Uchwała została podjęta w głosowaniu jawnym (uprawnionych do głosowania: 6, głosów za: 0, głosów przeciw: 6).

Uchwałą nr [...] z dnia [...] września 2019 r. Rada Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w P. (zwana dalej: Rada Wydziału, organ I instancji), działając na podstawie art. 18a ust. 11 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz.U. z 2017 r. poz. 1789, zwana dalej: u.s.n.t.n.), oraz art. 179 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r. poz. 1669, zwana dalej: p.w.p.s.w.) oraz na podstawie uchwały Komisji Habilitacyjnej z dnia [...] września 2019 r., postanowiła o odmowie nadania skarżącej stopnia naukowego doktora habilitowanego w dziedzinie sztuki w dyscyplinie [...].

Uchwała podjęta została w głosowaniu tajnym – uprawnionych do głosowania: [...]; biorących udział w głosowaniu: [...]; oddano głosów: [...], w tym za odmową nadania głosów: [...]; przeciw odmowie: [...] głos; wstrzymujących się: [...] głos.

W uzasadnieniu uchwały organ I instancji wskazał, iż analiza dokumentacji sporządzonej przez habilitantkę, treść poszczególnych recenzji, negatywna ocena autoreferatu i dzieła habilitacyjnego oraz całego przebiegu postępowania habilitacyjnego, w tym postawionego skarżącej zarzutu naruszenia ustawy o prawach autorskich i własności intelektualnej, prowadzi do wniosku, że materiały udostępnione w postępowaniu habilitacyjnym przez skarżącą rażąco naruszają przepisy o ochronie dzieła artystycznego. Ustalenie to skutkowało podjęciem uchwały o odmowie nadania ww. stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie sztuki w dyscyplinie artystycznej sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki.

W odwołaniu złożonym na powołaną uchwałę skarżąca wniosła o jej uchylenie i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej uchwały i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia innej jednostce organizacyjnej. Wydanej uchwale skarżąca zarzuciła naruszenie:

1. art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., zwana dalej: k.p.a.) poprzez nierozpoznanie wniosku z 28 października 2019 r. o umorzenie postępowania prowadzonego w oparciu o wniosek o przeprowadzenie postępowania habilitacyjnego w dziedzinie [...], w dyscyplinie [...], zawierającego jednocześnie oświadczenie w przedmiocie cofnięcia wniosku o przeprowadzenie postępowania habilitacyjnego, podczas gdy zgodnie z brzmieniem art. 11 ust. 1 u.s.n.t.n., do nadania stopnia doktora habilitowanego niezbędny jest wniosek osoby ubiegającej się o nadanie stopnia, a tym samym brak wniosku (cofnięcie wniosku) powoduje, iż postępowanie staje się bezprzedmiotowe, co z kolei skutkuje obligatoryjnością jego umorzenia;

2. art. 7, art. 77, art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, w tym w szczególności kwestii związanej ze sformułowaniem w uzasadnieniu uchwały konkluzji, w zakresie zarzutów naruszenia ustawy o prawach autorskich i własności intelektualnej oraz sporządzenie uzasadnienia niezgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a., co winno skutkować przyjęciem, iż Rada Wydziału nie rozpoznała istoty sprawy w zakresie formułowanych zarzutów;

3. art. 8, art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie habilitantce ustosunkowania się do sformułowanych zarzutów w zakresie naruszenia prawa autorskiego poprzez nieokazanie jej pisma [...] O. K., a tym samym podjęcie uchwały w sytuacji, gdy skarżąca się nie znała całokształtu materiału zgromadzonego w zakresie formułowanych w stosunku do niej w toku postępowania habilitacyjnego zarzutów w wymienionym zakresie;

4. wydanie zaskarżonej uchwały z przyjęciem, iż doszło do postawienia skarżącej zarzutów naruszenia ustawy o prawach autorskich i własności intelektualnej, podczas gdy nie doszło do sformułowania zarzutów na tym etapie, a zostało tylko i wyłącznie sformułowane pismo w tym zakresie przez [...] O. K., przy czym Rada Wydziału nie przeprowadziła jakiegokolwiek postępowania w zakresie wyjaśnienia zasadności formułowanych zarzutów naruszenia prawa autorskiego, w tym nie rozstrzygnęła kwestii naruszenia praw autorskich przed przekazaniem pracy habilitacyjnej Komisji Habilitacyjnej, co skutkować mogło brakiem bezstronności w zakresie podejmowania rozstrzygnięcia przez Komisję.

W toku postępowania odwoławczego Centralna Komisja powołała dwóch recenzentów – [...] U. S. oraz [...] R. G., którzy wydali opinie w niniejszej sprawie. Obie recenzje były negatywne.

Odwołanie skarżącej zostało skierowane do Sekcji [...] (zwana dalej: Sekcja), która po zapoznaniu się z odwołaniem i po wysłuchaniu opinii recenzentów Centralnej Komisji, w głosowaniu jawnym, wypowiedziała się ostatecznie przeciw wnioskowi o uchylenie zaskarżonej uchwały Rady Wydziału (wynik głosowania: za uchyleniem zaskarżonej uchwały: [...] - głosów, przeciw – [...] głosów, wstrzymujących się – [...] głosów).

Prezydium Centralnej Komisji (zwane dalej: Prezydium), po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji w rozpatrywanej sprawie postanowiło w głosowaniu tajnym nie uwzględnić odwołania i utrzymać w mocy zaskarżoną uchwałę Rady (wynik głosowania: za uchyleniem zaskarżonej uchwały – [...] głosów, przeciw uchyleniu – [...] głosów, wstrzymujących się – [...] głosów).

Decyzją znak [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r. Centralna Komisja, działając na podstawie art. 21 ust. 2 u.s.n.t.n. w związku z art. 179 ust. 2 p.w.p.s.w., orzekła o utrzymaniu w mocy zaskarżonej uchwały.

W uzasadnieniu podjętej decyzji Centralna Komisja wskazała, że nie znalazła podstaw do uwzględnienia odwołania. Stwierdziła, że postępowanie w sprawie nadania skarżącej stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie [...] w dyscyplinie [...] (zarówno przed Komisją Habilitacyjną, jak i Radą Wydziału) zostało przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

Wskazała w tym zakresie, iż w toku postępowania habilitacyjnego przedłożone zostały recenzje sporządzone przez recenzentów reprezentujących właściwe dziedziny i dyscypliny [...]. Wszystkie recenzje w konkluzji były zgodne w całości, zarówno co do oceny przedłożonego przez skarżącą [...], jak i oceny jej pozostałego dorobku [...], [...]. Konkluzja poprzedzona została szczegółową oceną dzieła [...], wskazaniem na jego zalety, ukazaniem wad, błędów merytorycznych i formalnych, wskazaniem na niewyjaśnienie określonych zagadnień i brak własnych ocen. Jak wynika z treści recenzji, recenzenci zapoznali się szczegółowo z dorobkiem [...] habilitantki, a formułowane uwagi i zastrzeżenia szczegółowo uzasadnili. Są to recenzje rzetelne i szczegółowe, zawierają ocenę osiągnięć [...] habilitantki. Skład Komisji Habilitacyjnej był uprawniony do podejmowania uchwały. Głosowanie było głosowaniem jawnym i jego wynik skutkował wydaniem uchwały, zawierającej negatywną opinię w sprawie nadania ww. stopnia doktora habilitowanego. Uchwała Komisji Habilitacyjnej jest wystarczająco umotywowana, uzasadnienie uchwały znajduje odzwierciedlenie w protokole z posiedzenia komisji i wskazuje jednoznacznie, dlaczego komisja przyjęła argumenty wskazywane przez recenzentów jako negatywnie oceniające rozprawę habilitacyjną.

Podjęta przez Komisję Habilitacyjną uchwała była przedmiotem oceny na posiedzeniu Rady Wydziału. Wszyscy członkowie Rady Wydziału przed podjęciem uchwały mieli możliwość zapoznania się z pełną dokumentacją postępowania habilitacyjnego. W czasie głosowania na posiedzeniu obecna była wystarczająca liczba członków Rady Wydziału. Po zakończeniu dyskusji odbyło się głosowanie tajne w sprawie odmowy nadania skarżącej stopnia doktora habilitowanego. Rada Wydziału podjęła uchwałę w głosowaniu tajnym po uprzedniej dyskusji, wysłuchaniu sekretarza i członka komisji habilitacyjnej. Uzasadnienie uchwały potwierdza, że członkowie Rady Wydziału, po zapoznaniu się z uzasadnieniem uchwały komisji, treścią protokołu posiedzenia, a także po przeprowadzeniu dyskusji na temat przebiegu postępowania habilitacyjnego, podjęli negatywną uchwałę bezwzględną większością głosów. Zarówno przebieg posiedzenia Rady Wydziału, dyskusja, jak i głosowanie, nie budzą jakichkolwiek zastrzeżeń. Z wypowiedzi członków Rady Wydziału bezspornie wynika, że zapoznali się oni z całością materiału w danej sprawie. Uzasadnienie spełnia też wymagania i wyjaśnia treść uchwały.

Organ odwoławczy ocenił, że skarżąca nie spełnia wymogu określonego w art. 16 u.s.n.t.n., gdyż jej osiągnięcia [...], uzyskane po otrzymaniu stopnia doktora, nie stanowią znacznego wkładu w rozwój dyscypliny naukowej. Przepisy wskazują jednoznacznie, że osiągnięcia [...], uzyskane po otrzymaniu stopnia doktora, muszą stanowić znaczny wkład autora w rozwój określonej dyscypliny [...] oraz musi on wykazać się istotną aktywnością [...]. Już samo stwierdzenie, że osoba ubiegająca się o nadanie stopnia doktora habilitowanego nie spełnia choć jednego z tych warunków, przesądza o konieczności utrzymania w mocy zaskarżonej uchwały.

Nadto organ stwierdził, że skarżąca nie wykazała się znacznym wkładem w rozwój określonej dyscypliny naukowej lub artystycznej, a zarzuty odwołania są niezasadne. Wskazał dalej, że Komisja Habilitacyjna dokonała oceny osiągnięć skarżącej na podstawie trzech katalogów oznaczonych jako załączniki do wniosku: autoreferat, portfolio 2015-2019, pracownia projektowania mebla 2015-2019, przygotowanych w wersji drukowanej i elektronicznej, złożonych przy wniosku o wszczęciu postępowania habilitacyjnego oraz materiałów uzupełniających, w postaci [...] autorstwa habilitantki oraz pisma dr O. K. w sprawie zgłoszenia naruszenia praw autorskich. Oba pisma dotyczyły osiągnięcia wskazanego jako dzieło i jego opisu zamieszczonego w Autoreferacie.

Autoreferat habilitantki budził wiele zastrzeżeń u oceniających, nie tylko ze względu na fakt naruszenia praw autorskich w punktach kluczowych części teoretycznej, które dotyczyły opisu dzieła i miały wskazywać na oryginalność twórczej myśli, lecz zostały w nim pominięte istotne zaznaczenia, dotyczące cudzego autorstwa i źródła ich pochodzenia, ale również z powodu miałkości wypowiedzi, wyraźnego braku autorefleksji, niedbałości słownej i terminologicznej, a także wadliwej wymowy tekstu przedmowy. Powyższe uwagi w połączeniu ze zrealizowanym projektem wnętrza mieszkania w zabudowie wielorodzinnej w Szczecinie, zostały ujęte w konkluzjach trzech recenzji, a ich wspólnym mianownikiem było niedostrzeżenie dokonań wybitnych, wyróżniających się nowatorstwem i spełniających kryteria dzieła: (...) [...], (...) [...]; [...].

Odnosząc się do osiągnięcia wskazanego jako dzieło, któremu we wniosku o wszczęcie postępowania nadany został tytuł oryginalnego osiągnięcia [...]: [...], składający się ze zrealizowanego projektu [...] w zabudowie wielorodzinnej w S., organ odwoławczy zauważył, że w toku całego dotychczasowego postępowania istniały wobec niego wątpliwości. Z dyskusji odbytej na posiedzeniu Rady Wydziału z dnia [...] lutego 2019 r. wynika, że zdaniem jednego z jej członków: [...]. Z kolei [...] U. S. stwierdziła w opinii: [...].

Zdaniem członków Komisji Habilitacyjnej (eksperci w dziedzinie [...] w dyscyplinie [...]), dzieło nie odbiegało w swej ideowo-stylistycznej manierze od innych projektów i było jednym z wielu stereotypowych rozwiązań, niewykraczających poza projektową poprawność. Bezprecedensowe, jak można wnioskować postępowanie, uzyskało nad wyraz szeroko uzasadnione, jednoznacznie negatywne oceny. Niepodważalne argumenty i ich opiniotwórczy wydźwięk zostały ujęte jako wnioski końcowe i zawarte w protokole z posiedzenia Komisji Habilitacyjnej.

W podsumowaniu dotyczącym wskazanego dzieła Przewodniczący zaakcentował [...] oraz co zostało wyraziście podkreślone: [...] w nim zawartych, znikomość wkładu artystyczno-kreacyjnego, brak wartości twórczej.

W zakresie dorobku projektowo-artystycznego, dydaktycznego i organizacyjno-popularyzatorskiego habilitantki z lat 2015-2019 Centralna Komisja podała, że dokumentacja dorobku zaprezentowana zarówno w Portfolio 2015-2019 (Załącznik nr 2-268 stron), jak i w części zatytułowanej [...] dydaktyka (Załącznik nr 3-120 stron), choć stanowiły niezbędny warunek do przeprowadzenia całościowej oceny dokonań osoby aspirującej do uzyskania stopnia

naukowego, w kontekście wymogów ustawy nie były czynnikiem decydującym.

Dostrzeżona niemal we wszystkich zakresach działalności i aktywności taktyka

pomnażania, w sposób oczywisty wykluczała oryginalność, a tym samym ilość nie szła w parze z jakością większości propozycji projektowych, które rozczarowały po ich analizie.

Recenzenci poddali w wątpliwość ich realną efektywność przez wzgląd na wielokrotne powtarzanie tych samych prac zaliczanych jako kolejne, odnotowali tylko nieliczne propozycje projektowe, które zatrzymały ich uwagę. Oceniający dopatrzyli się również poważnych niedociągnięć w treści autoreferatu i nierozróżniania, czym jest np. monografia, artykuł naukowy, publikacja recenzowana oraz np. liczba arkuszy, cytat, przypis. Zauważyli również brak dyscypliny pisarskiej, a tym samym wiarygodność, która przejawiała się we fragmentach zapożyczeń, powielaniu tych samych urywków, a nawet całych akapitów tekstu w różnych opracowaniach. W zakresie prowadzonej dydaktyki i jej wizualnych efektów widocznych na zdjęciach prac studenckich, autorzy recenzji wskazali, że w zaprezentowanych projektach, omawianych dosyć szeroko w treści autoreferatu, nie można doszukać się kluczowych dla projektowania form użytkowych zagadnień ergonomii, funkcji, konstrukcji. Odnotowano również pominięcie kontekstu form meblowych z sytuacją przestrzenną, brak sylwetki człowieka dla zobrazowania skali, rozbieżności pomiędzy przedstawionymi w autoreferacie założeniami programowymi a ich graficzną prezentacją czy zmaterializowaną w postaci prototypu ideą a także niedostatek objaśnień.

Odnosząc się do kwestii "zarzutu naruszenia ustawy o prawach autorskich i własności intelektualnej" ujawnionej w trakcie postępowania habilitacyjnego skarżącej, Centralna Komisja wskazała, że sprawa ta w oparciu o materiały uzupełniające w postaci erraty do albumu nr 1 - Autoreferat, autorstwa habilitantki oraz pisma [...] O. K., zgłaszającej naruszenie praw autorskich, została poddana ocenie recenzentów i członków Komisji Habilitacyjnej i rozpoznana przy osobistym udziale skarżącej. W jednomyślnej ocenie wszystkich członków Komisji Habilitacyjnej, przedstawione wyjaśnienia skarżącej potwierdziły zaistnienie faktu naruszenia przez nią praw autorskich. Zarówno recenzenci, jak i gremia kolegialne zgodnie postulowały o przekazanie sprawy zarzutu naruszenia ustawy o prawach autorskich i własności intelektualnej do rozpatrzenia przez uczelnię zatrudniającą habilitantkę i właściwe organy administracji publicznej.

Podsumowując organ odwoławczy przytoczył stanowisko Komisji Habilitacyjnej powtórzone w uchwale Rady Wydziału, że zarówno autoreferat jak i przedstawione do oceny dzieło nie wnoszą wysokich wartości do reprezentowanej dziedziny sztuki. Zatem osiągnięcia skarżącej nie stanowią znacznego wkładu w rozwój dyscypliny sztuk plastycznych. Wskazał też na ocenę Przewodniczącego Komisji Habilitacyjnej stwierdzającą, że najważniejszym jest problem "braku pokory" objawiający się na wielu poziomach - braku pokory w kontekście podejrzenia o plagiat, braku pokory w doborze dzieł, braku pokory w sposobie widzenia siebie jako autorki rzeczy, które habilitantka uważa za godne do przedstawienia w habilitacji, braku pokory w rozpaczliwym tempie pracy, pokazując często te same prace lub błędnie interpretując swój udział w publikacjach. Uznał, że ww. argumenty przemawiają za słusznością dokonanej oceny merytorycznej i formalnej osiągnięcia artystycznego skarżącej i jej dorobku i w sposób wyczerpujący uzasadniają podjęcie przez Komisję Habilitacyjną i Radę Wydziału negatywnych uchwał, dotyczących nadania skarżącej stopnia doktora habilitowanego.

Odnosząc się do złożonego przez skarżącą wniosku o umorzenie

postępowania, Centralna Komisja wskazała, że został on złożony po wydaniu przez Radę Wydziału uchwały rozstrzygającej wniosek habilitantki. W postępowaniach dotyczących nadania m.in. stopnia doktora habilitowanego, przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio, w zakresie nieuregulowanym w ustawie o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki. W postępowaniu habilitacyjnym, aby organ mógł umorzyć postępowanie na wniosek strony, muszą być spełnione trzy przesłanki. Pierwszą jest "wniosek strony – osoby zainteresowanej - habilitanta". Warunek drugi stanowi brak sprzeciwu innych stron postępowania, a trzecim jest kategoria interesu społecznego. Właśnie z uwagi na przesłankę interesu społecznego niniejsze postępowanie nie podlegało umorzeniu. W razie wydania uchwały odmawiającej nadania stopnia doktora habilitowanego, osoba ubiegająca się o nadanie takiego stopnia może wystąpić z ponownym wnioskiem o wszczęcie postępowania habilitacyjnego dopiero po upływie co najmniej 3 lat. Umorzenie postępowania nie stwarza takich barier formalnych. Ponadto postępowanie awansowe nie stanowi prywatnej sprawy habilitanta, leży też w interesie państwa.

W skardze złożonej do sądu administracyjnego skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją uchwały oraz umorzenie postępowania. Nadto wniosła o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Wydanej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie:

1. art. 105 § 1 k.p.a. poprzez nierozpoznanie wniosku z dnia [...] października 2019r. o umorzenie postępowania habilitacyjnego w dziedzinie sztuk plastycznych, w dyscyplinie sztuki projektowe, zawierającego jednocześnie oświadczenie w przedmiocie cofnięcia wniosku o przeprowadzenie postępowania habilitacyjnego, podczas gdy zgodnie z brzmieniem art. 11 ust. 1 u.s.n.t.n., do nadania stopnia doktora habilitowanego niezbędny jest wniosek osoby ubiegającej się o nadanie stopnia, a tym samym brak wniosku (cofnięcie wniosku) powoduje, iż postępowanie staje się bezprzedmiotowe, co z kolei skutkuje obligatoryjnością jego umorzenia;

2. art. 8, art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie jej ustosunkowania się do zarzutów naruszenia prawa autorskiego poprzez nieokazanie jej na żadnym etapie postępowania pisma [...] O.K. i ograniczenie do odebrania od habilitantki wyjaśnień, które składane były w nieznajomości formułowanych wobec niej zarzutów, a tym samym podjęcie uchwały w sytuacji, gdy skarżąca nie znała całokształtu materiału zgromadzonego w zakresie formułowanych w stosunku do niej w toku postępowania habilitacyjnego zarzutów w wymienionym zakresie;

3. wydanie decyzji z dnia [...] kwietnia 2020 r. z przyjęciem, iż doszło do postawienia skarżącej zarzutów naruszenia ustawy o prawach autorskich i własności intelektualnej, podczas gdy nie doszło do sformułowania zarzutów na tym etapie, a zostało tylko i wyłącznie sformułowane pismo w tym zakresie przez [...] O. K., przy czym Rada Wydziału, ani Centralna Komisja, nie przeprowadziły jakiegokolwiek postępowania w zakresie wyjaśnienia zasadności formułowanych zarzutów naruszenia prawa autorskiego, w tym nie rozstrzygnęły kwestii naruszenia praw autorskich przed przekazaniem pracy habilitacyjnej powołanej w celu jej oceny Komisji Habilitacyjnej, co skutkować mogło brakiem bezstronności w zakresie podejmowania rozstrzygnięcia przez ww. instytucje.

W uzasadnieniu złożonego środka zaskarżenia skarżąca szczegółowo uargumentowała przedstawione wyżej zarzuty skargi.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., zwana dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Wniosek skarżącej o nadanie stopnia doktora habilitowanego został złożony w dniu 8 stycznia 2019 r. (data wpływu do organu), a więc w dacie obowiązywania ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r. poz. 1668 ze zm.), która weszła w życie od dnia 1 października 2018 r. Jednakże zgodnie z treścią art. 179 ust. 2 u.w.p.p.s.w., w okresie od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, do dnia 30 kwietnia 2019 r. przewody doktorskie, postępowania habilitacyjne i postępowania o nadanie tytułu profesora wszczyna się na podstawie przepisów dotychczasowych. Właściwymi zatem do procedowania w niniejszej sprawie były przepisy ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki.

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż sąd administracyjny w ramach swojej kognicji nie jest uprawniony do oceniania, czy osoba ubiegająca się o uzyskanie stopnia naukowego doktora habilitowanego posiada znaczny dorobek naukowy, ani czy przedłożona rozprawa habilitacyjna stanowi znaczny wkład w rozwój określonej dyscypliny naukowej. W ramach postępowania sądowego nie dokonuje się oceny trafności opinii recenzentów w aspekcie dorobku naukowego kandydata i wartości naukowej przedstawionej pracy habilitacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 30 maja 2008 r., sygn. akt I OSK 212/08, publ.: orzeczenia.nsa.gov.pl). W zakresie kognicji sądu administracyjnego pozostaje wyłącznie zbadanie, czy w toku postępowania habilitacyjnego nie doszło do naruszenia trybu postępowania określonego przepisami ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Czynności przewodu habilitacyjnego kończą się bowiem uchwałami rady jednostki organizacyjnej (art. 18a u.s.n.t.n.).

Przebieg postępowania habilitacyjnego normuje art. 18a u.s.n.t.n. Stanowi on m.in., że postępowanie habilitacyjne wszczyna się na wniosek osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora habilitowanego, skierowany wraz z autoreferatem do Centralnej Komisji (ust. 1). Centralna Komisja w terminie 6 tygodni od dnia otrzymania wniosku spełniającego wymagania formalne powołuje komisję habilitacyjną w celu przeprowadzenia postępowania habilitacyjnego (ust. 5). W terminie nie dłuższym niż sześć tygodni od dnia powołania komisji habilitacyjnej recenzenci, o których mowa w ust. 5, oceniają czy osiągnięcia naukowe wnioskodawcy spełniają kryteria określone w art. 16 i przygotowują recenzje (ust. 7). Komisja habilitacyjna w terminie 21 dni od dnia otrzymania recenzji przedkłada radzie jednostki organizacyjnej uchwałę zawierającą opinię w sprawie nadania lub odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego, o której mowa w ust. 8, wraz z uzasadnieniem i pełną dokumentacją postępowania habilitacyjnego, w tym recenzjami osiągnięć naukowych. Na podstawie tej opinii rada jednostki organizacyjnej, w terminie miesiąca, podejmuje uchwałę o nadaniu lub odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego (ust. 11). W myśl art. 21 ust. 1 u.s.n.t.n. osoba ubiegająca się o nadanie stopnia doktora lub doktora habilitowanego może wnieść od uchwał, o których mowa w art. 14 ust. 2 i art. 18a ust. 11, jeżeli są one odmowne, odwołanie do Centralnej Komisji za pośrednictwem właściwej rady w terminie miesiąca od dnia doręczenia uchwały wraz z uzasadnieniem. Rada przekazuje odwołanie Centralnej Komisji wraz ze swoją opinią i aktami sprawy w terminie trzech miesięcy od dnia złożenia odwołania.

Zgodnie z treścią art. 29 ust. 1 u.s.n.t.n. w postępowaniach dotyczących nadania stopnia doktora i doktora habilitowanego albo tytułu profesora oraz nadania, ograniczenia, zawieszenia i pozbawienia uprawnienia do nadawania tych stopni w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Do zaskarżania decyzji wydanych w tych postępowaniach stosuje się przepisy o zaskarżaniu decyzji administracyjnych do sądu administracyjnego.

Jak już wcześniej wskazano, zakres kontroli sądu administracyjnego jest ograniczony, bowiem Sąd ten nie jest uprawniony do merytorycznej kontroli recenzji stanowiących podstawę decyzji Centralnej Komisji. Nie dokonuje także merytorycznej oceny dorobku naukowego osoby ubiegającej się o uzyskanie stopnia naukowego doktora habilitowanego oraz tego, czy rozprawa habilitacyjna kandydata stanowiła znaczny wkład w rozwój określonej dyscypliny naukowej. Sąd nie jest również uprawniony do rozwiązywania merytorycznych sporów powstałych w świecie nauki. Kontrola sądu administracyjnego ogranicza się jedynie do stwierdzenia, czy w postępowaniu przed Centralną Komisją nie naruszono norm postępowania wynikających z przepisów ustawy, a także przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Sądowa kontrola musi zatem ograniczać się jedynie do tego, czy zachowane były zasady postępowania, tzn. czy powołano odpowiednio kwalifikowanych recenzentów, czy przygotowali oni umotywowane recenzje, czy dochowano przepisów dotyczących kworum i głosowania oraz innych przewidzianych przepisami zasad postępowania (por. H. Izdebski, J. Zieliński "Komentarz do art. 29 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym" (w:) H. Izdebski, J. Zieliński "Ustawa o stopniach naukowych i tytule naukowym. Komentarz", publ. LEX nr 141291).

Ten szczególny charakter postępowania dotyczy również postępowania odwoławczego toczącego się przed Centralną Komisją. W postępowaniu tym osoba, której dotyczy uchwała, nie korzysta z praw strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Postępowanie dowodowe prowadzone przez Centralną Komisję ograniczone jest natomiast wyłącznie do uzyskania recenzji, co wynika z art. 35 ust. 3 u.s.n.t.n.

Zgodnie z art. 21 ust. 2 u.s.n.t.n. Centralna Komisja, po rozpatrzeniu odwołania, w terminie nie dłuższym niż sześć miesięcy, albo utrzymuje w mocy zaskarżoną uchwałę, albo uchylając ją, przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia radzie tej samej lub innej jednostki organizacyjnej.

Wskazać należy, że Centralna Komisja ma kompetencje ograniczone do kontroli, a nie merytorycznego orzekania w sprawie. Kontrola ta sprowadza się do kontroli prawidłowości czynności prawnych, których wadliwość powoduje uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Radzie Wydziału. Z tego względu powołani przez Centralną Komisję recenzenci mają za zadanie ocenę legalności postępowania przed Radą Wydziału.

Wymaga zaznaczenia, że samo postępowanie przed Centralną Komisją do czasu podjęcia uchwały ma charakter niejawny, a zapadające w jego toku uchwały są podejmowane w tajnym głosowaniu. W sprawie o nadanie stopnia naukowego, ze względu na szczególny tryb postępowania nie może być wprost stosowany art. 10 § 1 k.p.a. Dlatego w tych sprawach stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a. Ponadto decyzje Centralnej Komisji należą do decyzji wydawanych przez organ kolegialny. Decyzje tego typu stanowią podsumowanie postępowania, mającego charakter niejawny i zapadają w głosowaniu tajnym. Zatem brak przedstawienia szczegółowych motywów podjęcia tej decyzji, z uwagi na specyfikę tego postępowania, nie może być uznane za naruszenie prawa, dające podstawę do uchylenia decyzji. Ograniczenie uzasadnienia decyzji Centralnej Komisji nie stanowi naruszenia prawa, gdyż są to decyzje kolegialne podejmowane w głosowaniu tajnym, a wyników tajnego głosowania nie można przedstawić w formie uzasadnienia, o jakim mowa w art. 107 § 3 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1226/09).

W świetle postanowień art. 18 ust. 1 u.s.n.t.n. stopień doktora habilitowanego nadaje w szkole wyższej Rada Wydziału lub rada innej jednostki organizacyjnej szkoły wyższej. Zgodnie z art. 20 ust. 1 u.s.n.t.n. uchwały, o których mowa w art. 14 ust. 2 i art. 18a ust. 11, są podejmowane w głosowaniu tajnym i zapadają bezwzględną większością oddanych głosów przy obecności co najmniej połowy ogólnej liczby osób uprawnionych do głosowania. Do głosowania, o którym mowa w ust. 1, uprawnieni są członkowie właściwej rady jednostki organizacyjnej posiadający tytuł profesora lub stopień doktora habilitowanego (ust. 2). Uprawnienie, o którym mowa w ust. 2, przysługuje ponadto osobom wymienionym w art. 10 oraz recenzentom, a w czynnościach przewodu doktorskiego - także promotorowi rozprawy doktorskiej (ust. 3). Recenzentów w przewodzie habilitacyjnym powołują rada właściwej jednostki organizacyjnej i Centralna Komisja (art. 18a ust. 5).

Przechodząc do analizy niniejszej sprawy wskazać należy, że w toku prowadzonego przez organy obu instancji postępowania, dorobek naukowy skarżącej został negatywnie oceniony zarówno przez trzech recenzentów powołanych na etapie postępowania w pierwszej instancji, jak również przez dwóch recenzentów Centralnej Komisji, rozpatrujących zasadność odwołania, którzy również uznali, że osiągnięcia naukowe habilitantki nie spełniają wymagań, określonych w art. 16 u.s.n.t.n. Także Prezydium Centralnej Komisji po zapoznaniu się z dokumentacją sprawy i stanowiskiem Sekcji postanowiło utrzymać w mocy uchwałę Rady Wydziału.

Recenzje stanowią warunek niezbędny do podjęcia uchwały przez Centralną Komisję, ale nie jest ona nimi w żaden sposób związana. Treść uchwały w przedmiocie nadania stopnia doktora habilitowanego nie jest ani nie musi być odzwierciedleniem wniosków/konkluzji recenzentów (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 4 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 548/18). Ponadto przepisy ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki nie stwarzają kandydatowi na stopień naukowy możliwości dyskutowania na temat recenzji. Tym samym jednoznacznie negatywne oceny recenzentów nie mogą zostać zaprzeczone wyjaśnieniami strony.

Biorąc powyższe pod uwagę należy zgodzić się z oceną wyrażoną w zaskarżonej decyzji, że w toku postępowania przed organami obu instancji (które szczegółowo opisano, przedstawiając stan faktyczny sprawy) nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na prawidłowość podjętej uchwały o odmowie nadania skarżącej stopnia doktora habilitowanego. Podjęta uchwała jest wyrazem woli organu kolegialnego, który biorąc pod uwagę całość okoliczności sprawy, zarówno przemawiających na korzyść strony, jak i przeciwko niej, podjął w głosowaniu autonomiczną decyzję o sposobie załatwienia sprawy. Samo merytoryczne rozstrzygnięcie, w tym ocena recenzji, ich rzetelność i fachowość, mogło zostać wyrażone tylko w dyskusji i następnie głosowaniu nad treścią uchwały, co w niniejszej sprawie miało miejsce.

W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, postępowanie to było zgodne z przepisami ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki.

Podstawowy zarzut skargi dotyczy nieuwzględnienia przez organ odwoławczy wniosku skarżącej z dnia [...] października 2019 r. o umorzenie postępowania, z uwagi na cofnięcie przez nią wniosku o nadanie stopnia naukowego doktora habilitowanego w dziedzinie sztuki.

Kwestię umorzenia postępowania administracyjnego reguluje przepis art. 105 k.p.a. Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz gdy nie jest to sprzeczne z interesem społecznym (art. 105 § 2 k.p.a.). Przy czym przepisy k.p.a. nie przewidują możliwości wydania decyzji rozstrzygającej o odmowie umorzenia postępowania (por. Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz pod red. R.Hauser, M.Wierzbowski, Wyd. C. H. Beck, Warszawa 2014, str. 431).

Niewątpliwie osoba ubiegająca się o nadanie stopnia doktora habilitowanego może cofnąć wniosek, co jest równoznaczne z żądaniem umorzenia postępowania habilitacyjnego. Nie budzi też wątpliwości Sądu, co zostało ugruntowane w orzecznictwie i wywiedzione przez organ, że na etapie postępowania przed organem I instancji, właściwa rada jednostki organizacyjnej nie jest związana stanowiskiem wnioskodawcy i na zasadzie uznania może umorzyć prowadzone postępowanie lub je kontynuować w celu zakończenia podjęciem stosownej uchwały (w trybie określonym w art. 105 § 2 k.p.a.). Postępowanie habilitacyjne, mimo określonych odmienności, powinno się bowiem zakończyć orzeczeniem rozstrzygającym sprawę co do jej istoty lub orzeczeniem w inny sposób kończącym sprawę (art. 104 § 2 k.p.a.).

Jednakże wniosek o umorzenie postępowania skarżąca złożyła w dniu [...] października 2019 r., a więc już po podjęciu przez Radę Wydziału uchwały o odmowie nadania jej tytułu doktora habilitowanego w dziedzinie sztuki (co miało miejsce w dniu [...] września 2019 r.). W ocenie Sądu złożony wniosek o umorzenie postępowania był zatem bezprzedmiotowy. Oświadczenie skarżącej o wycofaniu wniosku z dnia [...] stycznia 2019 r. mogło odnieść skutek tylko do czasu podjęcia przez organ I instancji uchwały w tej sprawie. W sytuacji, gdy w obrocie prawnym funkcjonowała już uchwała, mocą której wniosek o nadanie tytułu doktora habilitowanego w dziedzinie [...] został już rozpoznany (załatwiony), brak było podstaw prawnych do jego rozpoznania przez organ odwoławczy. Zbędne zatem były rozważania organu odwoławczego, odnoszące się do analizy interesu społecznego, o którym mowa w art. 105 § 2 k.p.a.

Nieuzasadniony okazał się zatem zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 105 § 1 k.p.a. Skoro Rada Wydziału w dniu [...] września 2019 r. podjęła uchwałę o odmowie nadania skarżącej wnioskowanego stopnia naukowego, to oznacza, że tą datą zakończyła sprawę zainicjowaną jej wnioskiem. Późniejsze cofnięcie wniosku o nadanie stopnia nie mogło odnieść skutku oczekiwanego przez skarżącą.

Bezzasadny jest też zarzut skargi, dotyczący uniemożliwienia skarżącej na żadnym etapie postępowania, zapoznania i ustosunkowania się do zarzutów naruszenia prawa autorskiego, zawartych w piśmie [...] O. K. oraz podjęcia uchwały w sytuacji, gdy habilitantka się nie znała całokształtu materiału w zakresie zarzutów. Jak przedstawiono wyżej, postępowanie w sprawach o nadanie tytułu naukowego ma wyjątkowy charakter implikowany specyfiką tych spraw. Postępowanie to cechuje znaczna odrębność w stosunku do postępowania, prowadzonego wprost na podstawie przepisów k.p.a. Szczególny charakter postępowania, prowadzonego na podstawie przepisów u.s.n.t.n. przejawia się m. in. w tym, że osoba, której dotyczy uchwała, nie korzysta z praw strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Postępowanie dowodowe, prowadzone w przedmiocie nadania tytułu naukowego, ograniczone jest wyłącznie do uzyskania recenzji. Orzekające w tym postępowaniu organy, zarówno na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego jak i odwoławczego, nie mają obowiązku zapoznania habilitanta, w szczególności przed podjęciem decyzji, z opiniami powołanych przez ten organ recenzentów, czy z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Nietrafny jest więc zarzut dotyczący naruszenia art. 8 i art. 10 § 1 k.p.a.

Nieskuteczny jest także zarzut, iż zaskarżona decyzja wydana została wobec przyjęcia, że skarżącej postawiono zarzut naruszenia ustawy o prawach autorskich i własności intelektualnej, podczas gdy nie doszło do sformułowania zarzutów na tym etapie, a orzekające w sprawie organy nie prowadziły postępowania na tę okoliczność i kwestii tej nie rozstrzygnęły. Jak wywiedziono wyżej, sądowa kontrola postępowania w przedmiocie nadania/odmowy nadania stopnia naukowego ogranicza się jedynie do tego, czy zachowane były zasady postępowania. Sąd nie jest uprawniony do merytorycznej oceny dorobku naukowego osoby ubiegającej się o uzyskanie stopnia naukowego doktora habilitowanego oraz tego, czy rozprawa habilitacyjna kandydata stanowiła znaczny wkład w rozwój określonej dyscypliny naukowej, nie dokonuje także merytorycznej kontroli recenzji stanowiących podstawę decyzji Centralnej Komisji. Sąd nie jest również uprawniony do rozwiązywania merytorycznych sporów powstałych w świecie nauki. Kontrola sądu administracyjnego ogranicza się jedynie do stwierdzenia, czy w postępowaniu przed Centralną Komisją jej organy nie naruszyły norm postępowania, wynikających z przepisów ustawy, a także przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W niniejszej sprawie, jak przedstawiono wyżej, takich uchybień nie stwierdzono.

Zauważyć trzeba, że ani Rada Wydziału ani Centralna Komisja, nie są organami właściwymi do procedowania w sprawie naruszenia praw autorskich. Niemniej jednak – abstrahując od implikacji prawnych, zarzut naruszenia praw autorskich nie mógł zostać w postępowaniu habilitacyjnym pominięty, dotyczył on bowiem w istocie (kwestionowania) osiągnięć naukowych i dorobku skarżącej. Organy nie mogły pominąć tego zagadnienia.

Podsumowując Sąd stwierdza, że analiza czynności podjętych w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją wskazuje, iż Centralna Komisja nie naruszyła prawa w sposób uzasadniający uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzuty skargi okazały się niezasadne. Dlatego Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.