Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 285/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędziowie Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Sędzia WSA Magdalena Bosakirska Protokolant Jadwiga Rytych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi L. L. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2006 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez L. L. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2006 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 8.500 złotych za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji oraz z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Z przedstawionych przez organ akt administracyjnych wynika, iż w dniu [...] marca 2006 r. na drodze krajowej nr [...] w miejscowości B., Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...] poddał kontroli drogowej samochód osobowy marki [...] nr rej [...] przeznaczony do przewozu 7 osób, o dopuszczalnej masie całkowitej 1690 kg, będący własnością L. L.. W samochodzie oprócz kierowcy znajdowało się 3 pasażerów: B. S., B. J. i Z. P. W protokole kontroli zapisano, że funkcjonariusze Straży Granicznej stwierdzili, iż kierowca znany jest im z urzędu jako często przekraczający granicę R.P. i nie posiadający przy sobie odpowiednich dokumentów, w tym wypisu z licencji na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego osób. W toku czynności kontrolnych stwierdzono wykonywanie okazjonalnego międzynarodowego transportu drogowego osób do W. oraz wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy. Kierowca oraz pasażerki zostali przesłuchani w charakterze świadka. Pasażerki oświadczyły m. in., iż nie płaciły za przejazd, koszt przejazdu do W. miał być rozliczony w oparciu o koszty podróży i liczbę pasażerów. Kierowca oświadczył, iż jedzie po część do swojego samochodu a pasażerów zabrał okazjonalnie, każdy z nich zapłaci odpowiednią część kosztów paliwa. Kierowca podpisał protokół składając oświadczenie, iż "nie jeździ zarobkowo".

Organ wszczął postępowanie administracyjne i wezwał L. L. do złożenia wyjaśnień.

L. L. oświadczył, iż w dniu [...] marca 2006 r. nie jechał do W. w celach zarobkowych, wyjazd był związany z zakupem używanej pompy do jego samochodu, poinformował, iż Z. P. znajdujący się w samochodzie jest mechanikiem, który miał mu pomóc w wyborze właściwej pompy.

Organ zwrócił się do Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej w [...] o informacje w zakresie częstotliwości przekraczania granicy Rzeczypospolitej Polskiej przez L. L. oraz Z. P. oraz przewożonych osób w okresie od 1 stycznia 2005 r. do 31 marca 2006 r. W odpowiedzi uzyskał wydruk z komputerowej bazy danych, z którego wynikało, iż w powyższym okresie L. L. przekraczał granicę państwa nie mniej niż 31 razy a Z. P. 15 razy. Organ wskazał, iż w systemie ewidencji nie odnotowuje się danych na temat osób towarzyszących w trakcie kontroli granicznej.

Przesłuchany w charakterze świadka Z. P. oświadczył, iż w dniu 3 marca 2006 r. jechał po zakup pompy do samochodu L. L.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na L. L. karę pieniężną w wysokości 8.500 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji oraz z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy. Jako podstawę prawną decyzji podał art. 92 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r., poz. 2088 ze zm.) oraz lp. 1.1. i lp. 1.8 lit. 4 załącznika do tej ustawy. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że z zebranego materiału dowodowego wynika, że L. L. wykonywał okazjonalny przewóz osób bez wymaganej licencji oraz wykonywał transport drogowy osób z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie wystawiania oświadczenia poświadczającego spełnienie wszystkich wymagań określonych ustawą. Powołał się na informacje otrzymane od Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej w [...] oraz na zeznania pasażerek kontrolowanego pojazdu o zawarciu ustnej umowy z kierowcą na kwotę ok. 200-300 zł stanowiącą pokrycie kosztów paliwa. Organ nie dał wiary twierdzeniom strony, iż wyjazd miał charakter prywatny i jednorazowy.

Od tej decyzji odwołał się L. L. Zaprzeczył wykonywaniu przewozu osób w celach zarobkowych. Załączył oświadczenia pasażerek pojazdu, które zaprzeczały twierdzeniom zawartym w zaskarżonej decyzji a które jakoby składały w trakcie przesłuchania. Kwestionował liczbę przekraczania granicy państwa wskazanej w decyzji. Podnosił, iż zabrane pasażerki były znajomymi jego żony i miały pokryć koszty przejazdu obejmujące nie tylko koszt paliwa ale również opłaty autostradowe.

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że podstawą faktyczną rozstrzygnięcia stanowi wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji oraz wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie wystawiania oświadczenia poświadczającego spełnienie wszystkich wymagań określonych ustawą. Przytoczył treść następujących przepisów ustawy o transporcie drogowym: art. 4 pkt 2, art. 5 ust. 1, art. 39e ust. 1 pkt 6, art. 87 ust. 1a, art. 92 ust. 1 oraz § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 grudnia 2003 r. w sprawie postępowania z dokumentacją związaną z pracą kierowcy (Dz. U. Nr 230, poz. 2303).

GITD wskazał, iż wykaz wielokrotnych przekroczeń granicy przez L. L. i Z. P. otrzymany od Straży Granicznej potwierdza regularne przekroczenia granicy państwa, co w jego ocenie, jest dowodem na stwierdzenie wykonywania transportu drogowego bez wymaganej licencji. Jednocześnie stwierdził, iż z protokołów przesłuchań osób znajdujących się w pojeździe wynika, że wyjazd do W. był wykonywany na zasadzie przysługi a jedynym kosztem, który ponosili pasażerowie było partycypowanie w równych częściach w kosztach paliwa. W ocenie organu pismo [...] Oddziału Straży Granicznej i załączony do niego wykaz wielokrotnych przekroczeń granicy przez L. L. i Z. P. świadczą o wykonywaniu transportu drogowego bez licencji. Kara pieniężna w wysokości 500 zł za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy ma bezpośredni związek z wykonywaniem transportu drogowego.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł L. L. Zarzucił naruszenie prawa procesowego: art. 4 pkt 2, art. 87 ust. 1a i art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Zaprzeczał, iż w dniu 3 marca 2006 r. wykonywał zarobkowy transport drogowy, podnosił, iż przepisy ustawy o transporcie drogowym nie mają zastosowania do osoby fizycznej wykonującej prywatny przejazd. Przytaczał okoliczności wyjazdu do W. wraz mechanikiem i dwiema znajomymi jego żony. Podnosił, iż przejazd nie miał charakteru zarobkowego, pasażerki miały pokryć tylko koszty przewozu. Wskazał, iż częste przekraczanie granicy państwa związane jest z bliskością miejsca zamieszkania z granicą [...] i zakupami, zwłaszcza w [...]. Wnosił o przesłuchanie na rozprawie w charakterze świadków: Z. P., B. J. i B. S.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powyższych zasad zaskarżoną decyzję Sąd stwierdził naruszenia prawa, skarga jest więc uzasadniona.

Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 3 ust. 1 p. 1 cytowanej wyżej ustawy o transporcie drogowym jej przepisów nie stosuje się do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą - w niezarobkowym przewozie drogowym osób. Jak wynika z dowodu rejestracyjnego kontrolowanego samochodu osobowego [...] - jest on przeznaczony do przewozu nie więcej niż 9 osób. Już sam ten fakt powoduje, że zasadniczo przewóz dokonywany kontrolowanym samochodem nie podlega uregulowaniom ustawy chyba, że zostanie wykazane, iż kontrolowany przewóz jest przewozem zarobkowym osób. Inaczej mówiąc tylko zarobkowy przewóz drogowy osób wykonywany tak małym samochodem podlega uregulowaniom ustawy.

Zgodnie z art. 48 ustawy o transporcie drogowym samochody, o których mowa w art. 3 (przeznaczone do przewozu 9 osób w niezarobkowym przewozie drogowym osób) nie mogą być w ogóle kontrolowane przez organy Inspekcji Drogowej. Jak z tego wynika organy Inspekcji Drogowej, przystępując do kontroli samochodu przeznaczonego konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób, powinny skoncentrować się na określeniu charakteru wykonywanego przewozu i ustalić, czy chodzi o zarobkowy przewóz osób. Jeśli przewóz osób nie ma charakteru zarobkowego, przepisów ustawy nie stosuje się, a organy Inspekcji Drogowej nie powinny przewozu tego dalej kontrolować, gdyż zgodnie z cytowanym wyżej art. 48 ustawy samochody służące do przewozu niezarobkowego nie więcej niż 9 osób nie są przedmiotem kontroli Inspekcji Drogowej.

Zgodnie z art. 7 k.p.a. organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Wydając stosowną decyzję organ zobowiązany jest uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w art. 107 § 3 k.p.a.

W niniejszej sprawie organ uchybił powyższym przepisom.

Ze zgromadzonego materiału w sprawie niniejszej nie wynika zasadnicza okoliczność, że kontrolowany w dniu 3 marca 2006 r. przewóz osób był przewozem zarobkowym.

Organ sam przyznał w zaskarżonej decyzji, iż z protokołów przesłuchań osób znajdujących się w chwili kontroli w pojeździe wynika, iż poddany kontroli wyjazd do W. był wykonywany na zasadzie przysługi, a jedynym kosztem, który ponosili pasażerowie było równo podzielone partycypowanie w kosztach paliwa. Jedynym dowodem, na którym oparł się organ uznając, iż skarżący wykonuje zarobkowy przewóz osób jest wykaz wielokrotnych, regularnych przekroczeń granicy państwa. W ocenie Sądu z faktu wielokrotnego przekraczania granicy państwa, nawet regularnego nie można czynić zarzutu wykonywania transportu osób bez wymaganej licencji.

W tym stanie rzeczy należy uznać, że przy rozpoznawaniu sprawy niniejszej, na etapie postępowania dowodowego i oceny zgromadzonych materiałów, doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ ponownie rozważy charakter kontrolowanego przejazdu i oceni, czy ze zgromadzonych dowodów wynika w sposób niewątpliwy zasadnicza okoliczność, że przewóz w dniu [...] marca 2006 r. był zarobkowym przewozem osób. Wydając rozstrzygnięcie organ będzie miał na uwadze, że możliwość kontrolowania przez organy Inspekcji Drogowej pojazdu przeznaczonego do przewozu nie więcej niż 9 osób istnieje tylko w zarobkowym przewozie osób, zatem charakter przewozu musi być ustalony zgodnie z obowiązującym prawem i w sposób niewątpliwy.

Zważywszy powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji i uchylił obie zaskarżone decyzje.

O niewykonywaniu uchylonych decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 powyższej ustawy.