Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 2319/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-04-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Rynku Rolnego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 §1 oraz art. 81
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: § 4 ust. 9 w zw. z § 8 ust. 1
journal: Dz.U. 2014 poz 1468
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 23 października 2014 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań  związanych z ustanowieniem dalszych tymczasowych nadzwyczajnych środków wsparcia dla producentów niektórych owoców i warzyw w  związku z zakazem ich przywozu z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Hanna Kamińska Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia del. WSA Izabella Janson (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Kacper Tybuszewski po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2022 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej W.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 grudnia 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 170/17 w sprawie ze skargi W.W. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...] w przedmiocie częściowego udzielenia wsparcia dla producentów owoców i warzyw 1. prostuje z urzędu oczywistą omyłkę zawartą w komparycji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 grudnia 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 170/17 w ten sposób, że w miejsce oznaczenia organu "Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa" wpisać: "Prezes Agencji Rynku Rolnego"; 2. oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 13 grudnia 2017r., sygn. akt V SA/Wa 170/17 na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r., poz. 1368 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") oddalił skargę W. W. (dalej też: "strona", "skarżący") na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego (dalej też: "organ", "Prezes ARR", "organ odwoławczy", "organ II instancji") z [...] listopada 2016r., nr [...] w przedmiocie częściowego udzielenia wsparcia finansowego w sektorze owoców i warzyw.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

Dyrektor Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w Białymstoku (organ I instancji) decyzją z [...] września 2016r., nr [...], przyznał skarżącemu częściowe wsparcie do zawnioskowanej ilości produktów, tj. do 127.375 kg jabłek, marchwi i kapusty, natomiast odmówił udzielenia wsparcia do ilości 10.668 kg jabłek.

W uzasadnieniu decyzji wskazał, że wnioskodawca ubiegał się o wsparcie do owoców i warzyw wycofanych w ramach bezpłatnej dystrybucji, tj. 92.988 kg jabłek pozyskanych z powierzchni 10,00 ha, 34.435 kg marchwi pozyskanej z powierzchni 1,77 ha oraz 10.620 kg kapusty pozyskanej z powierzchni 1,10 ha. Producent również wnioskował o zwrot kosztów transportu oraz kosztów sortowania i pakowania do każdej dostarczonej partii produktów. W ocenie organu I instancji przekazane przez wnioskodawcę uprawnionym odbiorcom w ramach bezpłatnej dystrybucji ilości marchwi i kapusty są mniejsze od maksymalnych ilości, do których skarżący może uzyskać wsparcie z uwzględnieniem współczynnika przydziału oraz możliwości produkcyjnych. Natomiast w przypadku jabłek ustalono, że z powierzchni 10 ha przy uwzględnieniu przewidywanego plonu w wysokości 13.720,00 kg/ha i utraconym plonie w wysokości 40% z uwzględnieniem współczynnika przydziału, maksymalna ilość do której Wnioskodawca może uzyskać wsparcie w ramach EMBARGO wynosi 82.320 kg.

Od ww. decyzji W. W. wniósł odwołanie wskazując, że odwołuje się do części decyzji dotyczącej odmowy udzielenia wsparcia do bezpłatnej dystrybucji jabłek, w tym również opakowania i transportu w ilości 10.688 kg.

Decyzją z [...] września 2016r., nr [...] Prezes Agencji Rynku Rolnego powołując art. 138 § 1 ust. 1 ustawy z 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016r., poz. 23, ze zm.) w związku z § 4, § 7 i § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z 23 października 2014r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z ustanowieniem dalszych tymczasowych nadzwyczajnych środków wsparcia dla producentów niektórych owoców i warzyw w związku z zakazem ich przywozu z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej (Dz.U. z 2014r., poz. 1468, ze zm.) oraz art. 81 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011 z 7 czerwca 2011r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz.Urz. UE L 157 z 15.06.2011r. str. 1-163, ze zm.), art. 1-5, art. 8-9 i art. 11 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 1031/2014 z 29 września 2014r. ustanawiającego dalsze tymczasowe nadzwyczajne środki wsparcia dla producentów niektórych owoców i warzyw (Dz.Urz. UE L 284, z 30.09,2014r. str. 22, ze zm. ), utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy podniósł, że w przypadku wniosków o wsparcie udzielane w ramach mechanizmu "Dalsze tymczasowe wsparcie producentów owoców i warzyw (Dow III)" składanych przez beneficjentów pomocy udzielanej zgodnie z § 13c ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2015r., poz. 187, ze zm.) należy zawsze zweryfikować, czy beneficjent nie otrzyma podwójnego finansowania. Konieczność ta wynika z art. 9 ust. 4 rozporządzenia nr 1031/2014 stanowiącego, że w odniesieniu do operacji kwalifikujących się do otrzymania pomocy finansowej Unii na mocy rozporządzenia nr 1031/2014, wnioskodawca nie może otrzymać żadnego podwójnego finansowania unijnego lub krajowego ani odszkodowania w ramach polisy ubezpieczeniowej.

Wyjaśnił, iż w związku z powyższymi uregulowaniami, organ przed wydaniem decyzji o przyznanie pomocy zobowiązany jest do weryfikacji danych dotyczących potencjalnej produkcji, jaka mogła pochodzić z areału uprawy objętej wnioskiem o wsparcie. Wskazał, iż w zakresie maksymalnego plonu możliwego do uzyskania z 1 ha upraw, zastosowanie ma § 4 ust. 9 rozporządzenia RM, który stanowi, że "Jeżeli ilość danego rodzaju produktu wynikająca z powiadomienia w przeliczeniu na powierzchnię uprawy, z której pochodzi ten produkt, jest większa od odpowiedniego dla tego produktu maksymalnego plonu określonego w załączniku nr 1 do rozporządzenia, uznaje się, że ilość ta jest równa iloczynowi powierzchni uprawy, z której pochodzi ten produkt, i odpowiedniego dla tego produktu maksymalnego plonu określonego w załączniku nr 1 do rozporządzenia".

Podniósł, że w przypadku otrzymania przez stronę, która na podstawie powiadomienia składa wniosek o płatność w ramach mechanizmu "Dalsze tymczasowe wsparcie producentów owoców i warzyw (Dow III)", innego finansowania unijnego lub krajowego albo odszkodowania w ramach polisy ubezpieczeniowej, należy poddać powyżej ustaloną ilość maksymalnego uzyskanego plonu weryfikacji w kontekście plonu, lub obszaru, który już został objęty programem wsparcia. Powyższe wynika z faktu, że Załącznik nr 1 do rozporządzenia RM ustanawia jedynie granicę uzyskanego plonu, która jest, w braku innych okoliczności ograniczana jedynie współczynnikiem przydziału - organ jest zatem w dalszym ciągu zobligowany do ustalenia, czy taki plon mógł z danego obszaru zostać faktycznie uzyskany.

Organ odwoławczy podkreślił, że W. W. składając zarówno Powiadomienie dotyczące RDK_1031/2014 (bezpłatna dystrybucja/inne przeznaczenie) Dow III, jak i Wniosek o przyznanie wsparcia RDK_1031/2014 (bezpłatna dystrybucja/inne przeznaczenie) Dow III, złożył w Części C Powiadomienia (...) oraz Części D Wniosku (...), oświadczenie o znajomości "Warunków uczestnictwa w mechanizmie "Dalsze tymczasowe wsparcie producentów owoców i warzyw (Dow III)" oraz zobowiązał się do ich przestrzegania. Warunki (...) zawierają wyciąg z przepisów aktów prawa krajowego i UE w zakresie wymagań i obowiązków producentów i odbiorców produktów wycofanych z rynku - w tym informację w zakresie kwestii podwójnego finansowania, która jest zawarta w punkcie VIII, podpunkt 6 - W. W. jeszcze przed dokonaniem jakiejkolwiek operacji, już z lektury samych Warunków (...) z którymi się zapoznał miał świadomość, że będzie musiał złożyć we wniosku stosowne oświadczenie.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że gdy producent zwrócił się do ARiMR z wnioskiem o pomoc suszową w odniesieniu do tego samego areału uprawy i tego samego produktu, a we wniosku o udzielenie wsparcia (złożonym w ARR) deklarował plon wyższy, niż wynikało to z danych ARiMR - udzielone wsparcie nie mogło przekraczać plonu wynikającego z danych przekazanych do ARiMR. Podkreślił, że dokumentem, na którym organ odwoławczy oparł się przy obliczeniu maksymalnego plonu był przede wszystkim Protokół (...) ARiMR, w którym oceniona została, pod kątem szkód spowodowanych suszą, powierzchnia wszystkich upraw danego produktu w gospodarstwie W. W. (bez rozbicia na poszczególne działki ewidencyjne). Następnie podniósł, że dokumentacja zawarta w aktach sprawy wskazuje, że ilości produktów - marchwi i kapusty, przekazane przez skarżącego uprawnionym odbiorcom w ramach bezpłatnej dystrybucji, są mniejsze od maksymalnych ilości, do których producent mógł uzyskać wsparcie z uwzględnieniem współczynnika przydziału oraz możliwości produkcyjnych kalkulowanych na podstawie maksymalnego plonu, o którym mowa w Załączniku 1 rozporządzenia RM. Zatem w tej części udzielono wsparcia zgodnie z ilościami wnioskowanymi. Natomiast, co do jabłek organ odwoławczy wyjaśnił, że z powierzchni 10 ha przy uwzględnieniu przewidywanego plonu w wysokości 13.720 kg/ha (określonego w protokole strat związanych z suszą) i utraconym plonie w wysokości 40% z uwzględnieniem współczynnika przydziału, maksymalna do uzyskania obiektywnie ilość jabłek, do której wnioskodawca mógł uzyskać wsparcie wynosiła 82.320 kg (10 ha x 13.720 kg x 60% plonu nieutraconego). Producent przekazał w ramach bezpłatnej dystrybucji 92.988 kg jabłek, zatem o 10.668 kg jabłek więcej, niż wynosił maksymalny plon, który mógł uzyskać, mając na uwadze straty związane z suszą. Zatem w przypadku jabłek należało odmówić wsparcia do ilości 10.668 kg jabłek, a więc do ilości, jaką wskazał organ I instancji.

Oddalając skargę na powyższą decyzję wskazanym na wstępie wyrokiem z 13 grudnia 2017r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podzielił stanowisko organów, że skarżący otrzymał podwójne dofinasowanie w odniesieniu do tego samego areału uprawy i tego samego produktu. Pierwsze dotyczyło pomocy suszowej, drugie będące przedmiotem niniejszego postępowania dofinasowanie związane z zakazem eksportu do Federacji Rosyjskiej niektórych owoców i warzyw. W związku z powyższym zdaniem WSA po ustaleniu, iż przekazane przez skarżącego uprawnionym odbiorcom w ramach bezpłatnej dystrybucji ilości marchwi i kapusty są mniejsze od maksymalnych ilości, do których beneficjent może uzyskać wsparcie z uwzględnieniem współczynnika przydziału oraz możliwości produkcyjnych organy prawidłowo przyznały kwotę dofinasowania do ww. produktów. Natomiast co do jabłek ustalono, że z powierzchni 10 ha przy uwzględnieniu przewidywanego plonu w wysokości 13.720,00 kg/ha i utraconym plonie w wysokości 40% z uwzględnieniem współczynnika przydziału, maksymalna ilość do której Wnioskodawca może uzyskać wsparcie w ramach EMBARGO wynosi 82.320 kg. Natomiast skarżący domagał się wsparcia dla 92.988 kg jabłek.

Zdaniem WSA organy prawidłowo zastosowały § 4 ust. 9 w zw. z § 8 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z 23 października 2014r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z ustanowieniem dalszych tymczasowych nadzwyczajnych środków wsparcia dla producentów niektórych owoców i warzyw w związku z zakazem ich przywozu z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej (Dz.U. z 2014r., poz. 1468, ze zm.).

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku W. W., wniósł o jego uchylenie w całości ze zniesieniem postępowania i przekazaniem sprawy w tym zakresie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, rozstrzygnięcia o kosztach postępowania ze skargi kasacyjnej oraz o rozpoznanie skargi na rozprawie.

Skargę kasacyjną oparł na podstawie naruszenia przez Sąd:

a) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) a mianowicie niewłaściwe zastosowanie przez Sąd art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) w zw. z art. 8 §1 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. poprzez nie uwzględnienie skargi, pomimo naruszenia podstawowych zasad postępowania administracyjnego przez organ;

b) przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt. 1 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) to jest art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) które miało wpływ na wynik sprawy a mianowicie § 4 ust. 9 w zw. z § 8 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z 23 października 2014r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z ustanowieniem dalszych tymczasowych nadzwyczajnych środków wsparcia dla producentów niektórych owoców i warzyw w związku z zakazem ich przywozu z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej poprzez ich niewłaściwe zastosowanie skutkujące błędnym i niewłaściwym przyjęciem uznania za prawidłowe określenia przez organ ilości jabłek oraz wysokości udzielonego skarżącemu wsparcia finansowego w sektorze owoców i warzyw.

Organ nie skorzystał z prawa do wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych w art. 183 § 2 pkt 1-6 p.p.s.a., które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez WSA w Warszawie. W takiej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny, kontrolując zaskarżony wyrok, zobowiązany jest ograniczyć się do zbadania, czy wyrok ten uchybia przepisom wskazanym w skardze kasacyjnej w ramach podstaw z art. 174 p.p.s.a. Stosownie do ostatniego skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Prawidłowo formułując zarzuty, skarżący kasacyjnie powinien jasno wskazać, na której podstawie kasacyjnej opiera zarzuty. Jeżeli zarzuty są postawione w oparciu o pierwszą podstawę kasacyjną naruszenia prawa materialnego, powinien również precyzyjnie określić, czy naruszenie nastąpiło poprzez błędną wykładnię przepisu czy jego niewłaściwe zastosowanie. W pierwszym przypadku winien wykazać, jaką interpretację (rozumienie) przepisu przyjął Sąd w zaskarżonym orzeczeniu, a jaka jest, zdaniem skarżącego kasacyjnie, prawidłowa. Z kolei naruszenie przepisu prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie polega na tzw. błędzie w subsumcji, tj. gdy stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w obowiązującej normie prawnej.

Natomiast opierając zarzuty na drugiej podstawie kasacyjnej, skarżący kasacyjnie winien nie tylko wykazać, na czym polegało to naruszenie, lecz również jaki mogło mieć ono wpływ na wynik sprawy (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 446). Skarga kasacyjna nieodpowiadająca tym wymogom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych, uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności (por. wyroki NSA: z 17 czerwca 2008r., sygn. akt II OSK 665/07; z 18 grudnia 2012r., sygn. akt II GSK 1894/11, z 12 kwietnia 2013r., sygn. akt I GSK 1795/11, z 16 lipca 2013r., sygn. akt II FSK 2208/11, z 13 sierpnia 2013r., sygn. akt II GSK 717/12, z 5 marca 2019r., sygn. akt I GSK 5/19, opublikowane: orzeczenia.nsa.gov.pl). Sformułowanie podstaw kasacyjnych w prawidłowy sposób jest o tyle istotne, że stosownie do powołanego wyżej art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach zakreślonych w zarzutach skargi kasacyjnej. Zatem Naczelny Sąd Administracyjny nie może rozpoznać merytorycznie zarzutów skargi, które zostały wadliwie skonstruowane. Jest to zgodne z poglądem, że przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 p.p.s.a, obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (por. uchwała Pełnego Składu NSA z 26 października 2009r.,sygn. akt I OPS 10/09). Aby Naczelny Sąd Administracyjny mógł uczynić zadość temu obowiązkowi, wnoszący skargę kasacyjną musi poprawnie określić, jakie przepisy jego zdaniem naruszył Wojewódzki Sąd Administracyjny i na czym owo naruszenie polegało.

NSA nie jest natomiast władny badać, czy Sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów. Sąd II instancji nie jest zatem uprawniony do powtórnego badania zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego (ad meritum) w jego całokształcie. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. W kontekście odnoszącym się do zasady związania granicami skargi kasacyjnej wskazanemu rozwiązaniu towarzyszy założenie, aby stan zarzutów kierowanych przeciwko wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego był wyraźnie określony i stabilny w czasie, zaś strona na poparcie tak zgłoszonych zarzutów mogła przedstawiać inne niż dotychczas argumenty. Muszą to być jednak nowe argumenty na rzecz przedstawionych zarzutów (konkretnych okoliczności prawnych), nie zaś nowe zarzuty, choćby dało się je ogólnie powiązać z przepisami prawa, na tle których zostały przedstawione ( wyrok NSA z 18 stycznia 2017r., II GSK 2368/16).

Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie należy stwierdzić, iż nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach.

Wniesiony środek prawny oparty został na obu podstawach kasacyjnych z art. 174 p.p.s.a. W takiej sytuacji NSA zasadniczo w pierwszej kolejności rozpoznaje podniesione w tej skardze zarzuty procesowe. Konieczność zachowania tej kolejności oceny zarzutów kasacyjnych wynika z tego, że prawidłowe odniesienie się do zarzutów związanych z naruszeniem prawa materialnego jest możliwe tylko w sytuacji, gdy w postępowaniu kasacyjnym zostanie stwierdzone, że stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości albo, że nie został skutecznie zakwestionowany w skardze kasacyjnej. Tak określony porządek oceny zarzutów kasacyjnych nie może być zachowany wówczas, gdy między zarzutami procesowymi i materialnymi zachodzi taki związek, że zarzuty podnoszące naruszenie prawa materialnego są nierozerwalnie złączone z zarzutami procesowymi, bo te drugie są pochodną lub konsekwencją pierwszych. Z taką sytuacją mamy do czynienia w przypadku niniejszej skargi kasacyjnej, bowiem w sprawie przedmiotem sporu był nie tyle stan faktyczny tylko interpretacja przepisów prawa i w ustalonym stanie faktycznym sprawy ich zastosowanie. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny łącznie rozpozna obie grupy zarzutów kasacyjnych.

Ze skargi kasacyjnej wynika, że istota spornej w sprawie kwestii dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Prezesa Agencji Rynku Rolnego w przedmiocie udzielenia skarżącemu wsparcia dla producentów owoców i warzyw stwierdził, że decyzja ta nie jest niezgodna z prawem, co uzasadniało oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Przedmiotem sporu w sprawie jest zasadność odmowy przyznania skarżącemu wsparcia do ilości 10.668 kg jabłek.

Trafnie WSA wskazał, że w przypadku wniosków o wsparcie udzielane w ramach mechanizmu "Dalsze tymczasowe wsparcie producentów owoców i warzyw (Dow III)" składanych przez beneficjentów pomocy udzielanej zgodnie z § 13c ust. 1 rozporządzenia Rady ministrów w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2015r. poz. 187, ze zm.) należy zawsze zweryfikować, czy beneficjent nie otrzyma podwójnego finansowania. Konieczność ta wynika z art. 9 ust. 4 rozporządzenia nr 1031/2014 stanowiącego, że w odniesieniu do operacji kwalifikujących się do otrzymania pomocy finansowej Unii na mocy rozporządzenia nr 1031/2014, wnioskodawca nie może otrzymać żadnego podwójnego finansowania unijnego lub krajowego ani odszkodowania w ramach polisy ubezpieczeniowej.

W związku z powyższymi uregulowaniami Agencja Rynku Rolnego przed wydaniem decyzji o przyznanie pomocy zobowiązana jest do weryfikacji danych dotyczących potencjalnej produkcji, jaka mogła pochodzić z areału uprawy objętej wnioskiem o wsparcie. W zakresie maksymalnego plonu możliwego do uzyskania z 1 ha upraw, zastosowanie ma § 4 ust. 9 rozporządzenia RM, który stanowi, że "Jeżeli ilość danego rodzaju produktu wynikająca z powiadomienia w przeliczeniu na powierzchnię uprawy, z której pochodzi ten produkt, jest większa od odpowiedniego dla tego produktu maksymalnego plonu określonego w załączniku nr 1 do rozporządzenia, uznaje się, że ilość ta jest równa iloczynowi powierzchni uprawy, z której pochodzi ten produkt, i odpowiedniego dla tego produktu maksymalnego plonu określonego w załączniku nr 1 do rozporządzenia".

W przypadku otrzymania przez stronę, która na podstawie powiadomienia składa wniosek o płatność w ramach mechanizmu "Dalsze tymczasowe wsparcie producentów owoców i warzyw (Dow III)", innego finansowania unijnego lub krajowego albo odszkodowania w ramach polisy ubezpieczeniowej, należy poddać powyżej ustaloną ilość maksymalnego uzyskanego plonu weryfikacji w kontekście plonu, lub obszaru, który już został objęty programem wsparcia. Powyższe wynika z faktu, że Załącznik nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów ustanawia jedynie granicę uzyskanego plonu, która jest, w braku innych okoliczności ograniczana jedynie współczynnikiem przydziału - organ jest zatem w dalszym ciągu zobligowany do ustalenia, czy taki plon mógł z danego obszaru zostać faktycznie uzyskany.

W realiach niniejszej sprawy, gdy producent zwrócił się do ARiMR z wnioskiem o pomoc suszową w odniesieniu do tego samego areału uprawy i tego samego produktu, a we wniosku o udzielenie wsparcia (złożonym w ARR) deklarował plon wyższy, niż wynikało to z danych ARiMR - udzielone wsparcie nie mogło przekraczać plonu wynikającego z danych przekazanych do ARiMR. Dokumentem, na którym organ odwoławczy musiał zatem oprzeć się przy obliczeniu maksymalnego plonu był przede wszystkim Protokół (...) ARiMR, w którym oceniona została, pod kątem szkód spowodowanych suszą, powierzchnia wszystkich upraw danego produktu w gospodarstwie Pana W. W. (bez rozbicia na poszczególne działki ewidencyjne).

Mając na uwadze znajdującą się w aktach sprawy dokumentację, a w szczególności Protokół (...) oraz Decyzję ARiMR Nr [...] z [...] grudnia 2015r. przyznającą pomoc dla producentów rolnych poszkodowanych przez suszę w 2015r. wydaną skarżącemu przewidywany plon w roku szacowania szkód w gospodarstwie był następujący: - jabłka - 13.720,00 kg/ha, utracony plon 40%, - marchew - 35.000,00 kg/ha, utracony plon 40%, - kapusta - 45.000,00 kg/ha, utracony plon 60%.

Dokumentacja zawarta w aktach sprawy wskazuje, że ilości produktów - marchwi i kapusty, przekazane przez W. W. uprawnionym odbiorcom w ramach bezpłatnej dystrybucji, są mniejsze od maksymalnych ilości, do których producent mógł uzyskać wsparcie z uwzględnieniem współczynnika przydziału oraz możliwości produkcyjnych kalkulowanych na podstawie maksymalnego plonu, o którym mowa w Załączniku 1 rozporządzenia RM. Zatem w tej części udzielono wsparcia zgodnie z ilościami wnioskowanymi.

Jeżeli chodzi o jabłka, z powierzchni 10 ha przy uwzględnieniu przewidywanego plonu w wysokości 13.720 kg/ha (określonego w protokole strat związanych z suszą) i utraconym plonie w wysokości 40% z uwzględnieniem współczynnika przydziału, maksymalna do uzyskania obiektywnie ilość jabłek, do której wnioskodawca i mógł uzyskać wsparcie wynosiła 82.320 kg (10 ha x 13 720 kg x 60% plonu nieutraconego). Producent przekazał w ramach bezpłatnej dystrybucji 92 988 kg jabłek, zatem o 10.668 kg jabłek więcej, niż wynosił maksymalny plon, który mógł uzyskać, mając na uwadze straty związane z suszą. Zatem w przypadku jabłek należało odmówić wsparcia do ilości 10.668 kg jabłek, a więc do ilości, jaką wskazał organ pierwszej instancji.

Celem istnienia współczynnika przydziału (obliczanego na podstawie danych zawartych w powiadomieniach), jest zapewnienie, że każdy producent będzie mógł objąć operacjami w ramach mechanizmu taką samą część pozyskanych plonów - w przypadku jednak, gdy taka ilość plonu nie jest możliwa faktycznie do uzyskania z objętej powiadomieniem powierzchni, limit określony w Załączniku nr 1 do rozporządzenia RM w zestawieniu ze współczynnikiem przydziału ustępuje na rzecz kalkulacji plonu rzeczywistego.

Zgodnie z protokołem przewidywany plon w roku szacowania szkód z 1 ha uprawy wynosił 13.720 kg i jest to maksymalny plon jaki można było uzyskać w gospodarstwie w 2015r. Następnie plon ten pomniejszony o plon utracony na 1 ha, tj. 40% wyniósł 8.232 kg/ha. W związku z tym maksymalna ilość jabłek do której producent mógł otrzymać wsparcie z powierzchni 10 ha, mając na uwadze straty związane z suszą to 82.320 kg. Jednocześnie należy nadmienić, że kwestia strat w gospodarstwie w poprzednich latach nie była przedmiotem oceny przeprowadzonej przez ARiMR w dniu 15 września 2015r. w gospodarstwie W. W., w związku z tym nie można uznać argumentów strony w tej kwestii za zasadne.

Podsumowując, na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy i towarzyszące prawodawcy unijnemu motywy oraz cele wsparcia udzielanego na podstawie rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, że organ odwoławczy organ dokonał prawidłowej analizy przepisów prawa, w następstwie której dokonał prawidłowej kalkulacji poziomu wsparcia.

Zgodzić się także należy, ze stanowiskiem Sądu I instancji, że skarżący otrzymał podwójne dofinasowanie w odniesieniu do tego samego areału uprawy i tego samego produktu, pierwsze dotyczyło pomocy suszowej, drugie będące przedmiotem niniejszego postępowania dofinasowanie związane z zakazem eksportu do Federacji Rosyjskiej niektórych owoców i warzyw. W związku z powyższym zasadnie WSA uznał ,że po ustaleniu, iż przekazane przez skarżącego uprawnionym odbiorcom w ramach bezpłatnej dystrybucji ilości marchwi i kapusty są mniejsze od maksymalnych ilości, do których beneficjent może uzyskać wsparcie z uwzględnieniem współczynnika przydziału oraz możliwości produkcyjnych organy prawidłowo przyznały kwotę dofinasowania do ww. produktów. Natomiast co do jabłek ustalono, że z powierzchni 10 ha przy uwzględnieniu przewidywanego plonu w wysokości 13.720,00 kg/ha i utraconym plonie w wysokości 40% z uwzględnieniem współczynnika przydziału, maksymalna ilość do której Wnioskodawca może uzyskać wsparcie w ramach EMBARGO wynosi 82.320 kg. Natomiast skarżący domagał się wsparcia dla 92.988 kg jabłek.

Zdaniem NSA trafne jest stanowisko Sądu I instancji, że organy prawidłowo zastosowały § 4 ust. 9 w zw. z § 8 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z 23 października 2014r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z ustanowieniem dalszych tymczasowych nadzwyczajnych środków wsparcia dla producentów niektórych owoców i warzyw w związku z zakazem ich przywozu z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej (Dz.U. z 2014r., poz. 1468, ze zm.).

Jednocześnie w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak jest podstaw, by skutecznie postawić organom zarzut naruszenia art. 8 i art. 9 k.p.a. obligującego do prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do organów władzy publicznej oraz informowania stron i pozostałych uczestników postępowania.

Z zasady zaufania obywateli do organów państwa wynika między innymi, że jeśli charakter i zakres żądania zawartego we wniosku strony budzi wątpliwości, to organ administracji ma obowiązek wyjaśnić rzeczywistą wolę strony. Zasada zaufania obywateli do organów państwa jest mocno powiązana z zasadą praworządności, zasadą prawdy obiektywnej, zasadą uwzględniania z urzędu interesu społecznego i słusznego interesu strony. Podkreślił to NSA w wyroku z dnia 15 listopada 2006r., II GSK 183/06, LEX nr 290139, stwierdzając, że wynikająca z art. 8 k.p.a. zasada zaufania obywateli do organów państwa nakłada na organ administracji publicznej obowiązek praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania, który wyraża się w dokładnym zbadaniu okoliczności sprawy, ustosunkowaniu się do żądań stron oraz uwzględnieniu w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli.

W sprawie niniejszej, prowadzonej w oparciu o przepisy ustawy z 11 marca 2004r. o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych (Dz.U z 2012r. poz. 633 ze zm.), nie można jednakże pomijać przepisu art. 7 ust 1 tego aktu, który odwołując się do mającego zastosowanie w postępowaniach w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji przez dyrektorów oddziałów terenowych oraz Prezesa ARR Kodeksu postępowania administracyjnego, wyłącza zastosowanie w tych postępowaniach art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 §1 oraz art. 81 k.p.a.

Jednocześnie naruszenia zasady określonej art. 8 § 1 i art. 9 k.p.a. trudno się doszukać w sprawie niniejszej wobec niebudzących wątpliwości oświadczeń skarżącego co do posiadania wiedzy o jego obowiązkach i mechanizmach, w których uczestnictwo zadeklarował.

Wobec powyższego skarga kasacyjna nie zasługiwała więc na uwzględnienie. Z tego powodu Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną działając na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Na podstawie art. 156 § 1 i § 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny sprostował z urzędu oczywistą omyłkę zawartą w komparycji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 grudnia 2017r., sygn. akt V SA/Wa 170/17 w ten sposób, że w miejsce oznaczenia organu "Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa" wpisał prawidłowo: "Prezes Agencji Rynku Rolnego"