Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 18/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2014-03-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 10
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg (spr.) Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski Protokolant st. asystent sędziego Aleksandra Rygielska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 11 marca 2014 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłków rodzinnych na dzieci oraz dodatków do zasiłku rodzinnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. (nr [...]), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 3 pkt 1, 2, 10 i 16, art. 4, art. 5 ust. 1-3, art.8 pkt 2 i art. 10 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 992 ze zm.) dalej: ustawa, i § 1 pkt 2 oraz § 2 pkt 1 lit a i pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2012 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U. z 2012 r. poz. 959), po rozpatrzeniu odwołania M. K. (dalej: skarżąca), od decyzji, działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta J. G., Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w J. G. z dnia [...] października 2013 r., nr [...], o przyznaniu skarżącej zasiłków rodzinnych na dzieci Z. K. i J. K. w kwocie po 77,00 zł miesięcznie na każde dziecko w okresie od 1 listopada 2013 r. do 31 października 2014 r. oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dziećmi Z. K. i J.K. w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w kwocie po 400,00 zł miesięcznie w okresie od 1 listopada 2013 r. do 23 czerwca 2014 r. i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego Z. K. w kwocie 60,00 zł miesięcznie w okresie od 1 listopada 2013 r. do 31 stycznia 2014 r., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji ostatecznej organ odwoławczy stwierdził, że decyzją z dnia [...] października 2013 r., nr [...], organ I instancji orzekł o przyznaniu skarżącej zasiłków rodzinnych na dzieci w kwocie po 77,00 zł miesięcznie na każde dziecko w okres od 1 listopada 2013 r. do 31 października 2014 r. oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dziećmi w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w kwocie po 400,00 zł miesięcznie w okresie od 1 listopada 2013 r. do 23 czerwca 2013 r. i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego Z. K. w kwocie 60,00 zł miesięcznie w okresie od 1 listopada 2013 r. do 31 października 2014 r.

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji stwierdził, że skarżąca spełnia przesłanki ustawy do przyznania jej wnioskowanych świadczeń rodzinnych. Następnie, po przytoczeniu treści art. 10 ust. 1 ustawy, podał, że zgodnie z jej art. 10 ust. 2 dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przysługuje w kwocie 400,00 zł.

Od wymienionej decyzji odwołała się skarżąca wnosząc o jej uchylenie w części orzekającej o przyznaniu dodatku do zasiłku rodzinnego w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w kwocie 400 zł i przyznanie dodatku w kwocie 800 zł, a więc po 400 zł na każde dziecko. Odwołująca powołała się na wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 maja 2013 r., sygn. akt VIII SA/Wa 137/13, i z dnia 14 grudnia 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 1898/12, oraz na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 24 stycznia 2008 r., sygn.. akt IV SA/Po 848/07, prezentujące pogląd, że w przypadku urodzenia więcej niż jednego dziecka podczas jednego porodu dodatek przysługuje na każde dziecko.

W tym stanie rzeczy organ II instancji orzekając w sprawie, miał na uwadze, co następuje:

Warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ustalania, przyznawania i wypłacania tych świadczeń określają przepisy ustawy. Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje:

a) rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka;

b) opiekunowi faktycznemu dziecka:

c) osobie uczącej się.

Po myśli zaś art. 5 ust. 1-3 ustawy - zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2 ustawy, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza 539,00 zł, a w przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, gdy dochód ten nie przekracza 623,00 zł (ust. 1 i ust. 2). W przypadku zaś gdy dochód rodziny przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę do zasiłku rodzinnego, o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym zasiłek rodzinny nie przysługuje (ust. 3).

Zgodnie z art. 3 pkt 10 ustawy okres zasiłkowy oznacza okres od 1 listopada do 31 października następnego roku kalendarzowego, na jaki ustala się prawo do świadczeń rodzinnych.

Natomiast z art. 3 pkt 1 ustawy wynika, że ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie - oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób: przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c i 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307, ze zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne,

deklarowany w oświadczeniu dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, pomniejszony o należny zryczałtowany podatek dochodowy i składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, c) inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, w tym m.in. alimenty na rzecz dzieci.

Według pkt 2 art. 3 ustawy dochód rodziny oznacza sumę dochodów członków rodziny, natomiast pkt 2a art.3 stanowi, że dochód członka rodziny oznacza przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4b.

Z kolei, w myśl art. 3 pkt 16 ustawy, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2013 r., pojęcie rodzina oznacza odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz pozostające na utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25. roku życia, a także dziecko, które ukończyło 25 rok życia, legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy; do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko.

Zgodnie z art.23 ust. 1 i ust. 4 ustawy ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych oraz ich wypłata następuje na wniosek, natomiast dochody dokumentuje się m.in.: zaświadczeniem o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c i 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, każdego członka rodziny, wydane przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego, zawierające informacje o wysokości: dochodu, składek na ubezpieczenia społeczne odliczonych od dochodu,

należnego podatku; zaświadczenia dokumentujące wysokość innych dochodów;

oświadczenie o deklarowanych dochodach osiąganych przez osoby podlegające przepisom o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, zawierające w szczególności informacje o:

a) wysokości dochodu,

b) wysokości należnych składek na ubezpieczenia społeczne,

c) wysokości należnych składek na ubezpieczenie zdrowotne,

d) wysokości i formie opłacanego podatku dochodowego,

e) wysokości dochodu po odliczeniu należnych składek i podatku;

f) zaświadczeniem lub oświadczeniem o wysokości składek na ubezpieczenie

zdrowotne.

W dniu 16 września 2013 r. skarżąca złożyła w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w J. G. wniosek o przyznanie zasiłków rodzinnych na dzieci oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dziećmi w okresie korzystania z urlopu wychowawczego i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego. Podała, że jej rodzina składa się z czterech osób: wnioskodawczyni, wymienionych dzieci i ojca dzieci. Z dołączonego do wniosku zaświadczenia z dnia 16 września 2013 r. wynika, że skarżąca przebywa na urlopie wychowawczym na dzieci J. i Z. K. od dnia 24 czerwca 2011 r. do 23 czerwca 2014 r. Z materiałów sprawy wynika też, że Z. K., orzeczeniem o niepełnosprawności wydanym w dniu 20 stycznia 2011 r. przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w J. G. została zaliczona do osób niepełnosprawnych do 31 stycznia 2014 r. Dochody członków rodziny osiągnięte w 2012 r. udokumentowała zaświadczeniem wydanym w dniu 10 września 2013 r. przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. G. o dochodzie członka rodziny podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c i 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, osiągniętym w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Z zaświadczenia tego wynika, że w roku podatkowym 2012 K. K. osiągnął dochód w kwocie 23.949,97 zł, podatek należny wyniósł 0,00 zł, składki na ubezpieczenie społeczne wyniosły 2.467,80 zł. Natomiast z oświadczenia złożonego w dniu 15 września 2013 r. przez K.K. pod odpowiedzialnością karną za złożenie fałszywego oświadczenia wynika, że składki na ubezpieczenie zdrowotne w roku 2012 wynosiły 2.467,80 zł. Dochód małżonka skarżącej wykazany w zaświadczeniu Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. G. należało po myśli art. 3 pkt 1 lit. a ustawy pomniejszyć o należny podatek dochodowy od osób fizycznych w kwocie 0,00 zł, składki na ubezpieczenia społeczne w kwocie [...]zł oraz o składki na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie [...]zł. Zatem dochód ten wyniósł [...]zł, a nie [...]zł, jak to wynika z obliczeń organu pierwszej instancji zaprezentowanych na karcie nr 5 akt sprawy. W tej sytuacji przeciętny miesięczny dochód rodziny na osobę w rodzinie wyniósł [...]zł ([...] zł : 12 miesięcy : 4 osoby), a nie [...] zł, jak obliczył organ pierwszej instancji.

Zgodnie z § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2012 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U. z 2012 r. poz. 959) od 1 listopada 2012 r. do dnia 31 października 2014 r. wysokość kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2 ustawy, tj. kryterium dochodowe dla osób ubiegających się o zasiłek rodzinny, dla rodziny skarżącej wynosi 623 zł.

Skoro więc dochód rodziny skarżącej w przeliczeniu na jednego członka 4- osobowej rodziny nie przekraczał obowiązującego kryterium dochodowego, to organ pierwszej instancji zasadnie przyznał wnioskodawczyni zasiłki rodzinne na dwoje dzieci na okres od 1 listopada 2013 r. do 31 października 2014 r. w wysokości po 77 zł miesięcznie, określonej § 2 pkt 1 lit. a tego rozporządzenia z dnia 10 sierpnia 2012 r.

Według regulacji art. 8 pkt 2 ustawy do zasiłku rodzinnego przysługuje m.in. dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego i dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego.

Po myśli art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka przysługuje do ukończenia 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności. Organ pierwszej instancji prawidłowo przyznał ten dodatek na rzecz Z. K. legitymującej się orzeczeniem o niepełnosprawności w kwocie 60 zł miesięcznie, określonej w § 2 pkt 6 lit. a rozporządzenia z dnia 10 sierpnia 2012 r., na okres od 1 listopada 2013 r. do 31 stycznia 2014 r.

Stosownie zaś do art. 10 ust. 1 ustawy dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli dziecko pozostaje pod jego faktyczną opieką uprawnionemu do urlopu wychowawczego, nie dłużej jednak niż przez okres:

a) 24 miesięcy kalendarzowych

b) 36 miesięcy kalendarzowych, jeżeli sprawuje opiekę nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu,

c) 72 miesięcy kalendarzowych, jeżeli sprawuje opiekę nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności.

Natomiast zgodnie z art. 10 ust. 2 ustawy dodatek przysługuje w wysokości 400 zł miesięcznie.

Skarżąca w trakcie jednego porodu urodziła dwoje dzieci. Stwierdzono jednak, że wskazany przepis ustala w sposób jednoznaczny kwotę przysługującego świadczenia, nie pozostawiając organom żadnych uprawnień do określenia innej wysokości tego dodatku. Zatem przepis ten nie uzależnia wysokości dodatku od ilości dzieci wychowywanych przez osobę uprawnioną do jego otrzymania, tak jak to czyni ustawodawca w przepisie art. 9 ust. 4 (dodatek z tytułu urodzenia dziecka przysługuje na każde dziecko w wysokości 1.000 zł), art. 11a ust. 1 i 3 (dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje w wysokości 170 zł miesięcznie na każde dziecko, nie więcej niż 340 zł na wszystkie dzieci), art. 14 ust. 1 i 2 (dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego przysługuje raz w roku (...) w wysokości 100 zł na dziecko), czy też w art. 12a ust. 2 (dodatek z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej przysługuje w wysokości 80 zł na trzecie i następne dzieci uprawnione do zasiłku rodzinnego).

W tej sytuacji, w ocenie organu odwoławczego ustawodawca nie przewidział takiego rozwiązania, które pozwoliłoby na przyznanie dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w kwocie 400 zł na każde dziecko urodzone podczas jednego porodu. Dodatek z tytułu opieki jest przyznawany nie "na każde dziecko", ale w związku z przebywaniem na urlopie wychowawczym. Prawo do kilku dodatków, przysługujących na każde z dzieci urodzone podczas jednego porodu musiałoby być wyraźnie przewidziane w ustawie. Ustalając ten dodatek w jednej, sztywnej kwocie 400 zł, uniezależniono jego wysokość od liczby dzieci urodzonych podczas jednego porodu. Należy zatem stwierdzić, iż organ pierwszej instancji przyznał skarżącej dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w prawidłowej wysokości. W ocenie organu odwoławczego ustawodawca uznał, że w przypadku urodzenia więcej niż jednego dziecka, podczas jednego porodu, forma szczególnego wsparcia władz publicznych nad taką rodziną przybierać powinna postać istotnego wydłużenia czasu pobierania tego dodatku, a nie zwielokrotnienia jego wysokości. Dotyczy to także sytuacji sprawowania opieki nad dzieckiem lub dziećmi legitymującymi się orzeczeniem o niepełnosprawności, w których wsparcie władz publicznych polega na wydłużeniu okresu pobierania dodatku do 72 miesięcy kalendarzowych, przy czym dodatek wynosi 400 zł niezależnie od liczby dzieci niepełnosprawnych poddanych opiece.

Z decyzją ostateczną nie zgodziła się wnioskodawczyni i wniosła od niej skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów art. 10 ust. 1 ustawy poprzez jego błędną wykładnię w związku z art. 7, art. 8 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 71 ust. 1 Konstytucji RP poprzez nieuwzględnienie prawa skarżącej do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych ze względu na jej trudną sytuację materialną i społeczną i art. 71 ust. 2 Konstytucji RP poprzez nieuwzględnienie prawa skarżącej jako matki do szczególnej pomocy władz publicznych przed i po urodzeniu dzieci. W motywach skargi wyjaśniła, iż skarga dotyczy tej części decyzji, w której orzeczono o przyznaniu jej dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dziećmi Z. K. i J. K. w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w kwocie po 400,00 zł miesięcznie w okresie od 1 listopada 2013 r. do 23 czerwca 2014 r. na dwoje dzieci.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J.G. wniosło o jej oddalenie w pełni podtrzymując stanowisko zajęte w decyzji.

Kolegium wyjaśniło, odnosząc się do zarzutów skargi, że po myśli art. 10 ust. 1 ustawy dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli dziecko pozostaje pod jego faktyczną opieką, uprawnionemu do urlopu wychowawczego, nie dłużej jednak niż przez okres:

a) 24 miesięcy kalendarzowych

b) 36 miesięcy kalendarzowych, jeżeli sprawuje opiekę nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu,

c) 72 miesięcy kalendarzowych, jeżeli sprawuje opiekę nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności.

Natomiast zgodnie z art. 10 ust. 2 ustawy dodatek przysługuje w wysokości 400 zł miesięcznie.

Wskazany przepis ustala w sposób jednoznaczny kwotę przysługującego świadczenia, nie pozostawiając organom żadnych uprawnień do określenia innej wysokości tego dodatku. Zatem przepis ten nie uzależnia wysokości dodatku od ilości dzieci wychowywanych przez osobę uprawnioną do jego otrzymania, tak jak to czyni ustawodawca w przepisie art. 9 ust. 4 (dodatek z tytułu urodzenia dziecka przysługuje na każde dziecko w wysokości 1.000 zł), art. 1a ust. 1 i 3 (dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje w wysokości 170 zł miesięcznie na każde dziecko, nie więcej niż 340 zł na wszystkie dzieci), art. 14 ust. 1 i 2 (dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego przysługuje raz w roku (...) w wysokości 100 zł na dziecko), czy też w art. 12a ust. 2 (dodatek z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej przysługuje w wysokości 80 zł na trzecie i następne dzieci uprawnione do zasiłku rodzinnego). W tej sytuacji w ocenie organu odwoławczego ustawodawca nie przewidział takiego rozwiązania, które pozwoliłoby na przyznanie dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w kwocie po 400 zł na każde dziecko urodzone podczas jednego porodu. Dodatek z tytułu opieki jest przyznawany nie "na każde dziecko", ale w związku z przebywaniem na urlopie wychowawczym. Prawo do kilku dodatków, przysługujących na każde z dzieci urodzone podczas jednego porodu musiałoby być zatem wyraźnie przewidziane w ustawie. Ustalając ten dodatek w jednej, sztywnej kwocie 400 zł, uniezależniono jego wysokość od liczby dzieci urodzonych podczas jednego porodu. W ocenie Kolegium ustawodawca uznał, że w przypadku urodzenia więcej niż jednego dziecka podczas jednego porodu forma szczególnego wsparcia władz publicznych nad taką rodziną przybierać powinna postać istotnego wydłużenia czasu pobierania tego dodatku, a nie zwielokrotnienia jego wysokości. Dotyczy to także sytuacji sprawowania opieki nad dzieckiem lub dziećmi legitymującymi się orzeczeniem o niepełnosprawności, w których wsparcie władz publicznych polega na wydłużeniu okresu pobierania dodatku do 72 miesięcy kalendarzowych, przy czym dodatek wynosi 400 zł, niezależnie od liczby dzieci niepełnosprawnych poddanych opiece.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - dalej p.p.s.a.). Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 p.p.s.a.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowił przepis art. 10 ustawy. Stanowi on, że dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli dziecko pozostaje pod jego faktyczną opieką, uprawnionemu do urlopu wychowawczego, nie dłużej jednak niż przez okres:

1) 24 miesięcy kalendarzowych;

2) 36 miesięcy kalendarzowych, jeżeli sprawuje opiekę nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu;

3) 72 miesięcy kalendarzowych, jeżeli sprawuje opiekę nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności albo o znacznym stopniu niepełnosprawnością (ust. 1).

Dodatek przysługuje w wysokości 400,00 zł miesięcznie (ust. 2).

Dodatek przysługujący za niepełne miesiące kalendarzowe wypłaca się w wysokości 1/30 dodatku miesięcznego za każdy dzień. Kwotę dodatku przysługującą za niepełny miesiąc zaokrągla się do 10 groszy w górę (ust. 3). W przypadku równoczesnego korzystania z urlopu wychowawczego przez oboje rodziców lub opiekunów prawnych dziecka przysługuje jeden dodatek (ust. 4).

Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do tego, czy w wypadku porodu mnogiego obejmującego więcej niż jedno dziecko, rodzicom (matce lub ojcu) przysługuje jeden dodatek z tytułu opieki nad dziećmi w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, czy też przysługuje on na każde z narodzonych dzieci.

Odpowiadając na to zagadnienie trzeba stwierdzić, że tutejszy Sąd w wyrokach z dnia 26 czerwca 2012 r., IV SA/Wr 149/12 oraz z dnia 11 grudnia 2013 r., IV SA/Wr 405/13, uznał, że w analizowanym stanie uprawnionemu przysługuje jeden dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego niezależnie od liczby dzieci urodzonych podczas jednego porodu. Na rzecz powyższego wniosku przemawia wykładnia gramatyczna i historyczna.

Sąd w powołanym wyroku skonstatował, iż z interpretacji art. 10 ustawy wprost wynika, że niezależnie od liczby dzieci urodzonych podczas jednego porodu, stanu ich zdrowia, okresu pobierania zasiłku, wysokość rozważanego dodatku została ukształtowana na jednolitym poziomie, wynoszącym 400 zł. Wskazany kierunek wykładni umacnia porównanie analizowanego unormowania z innymi przepisami ustawy regulującymi zasady i przesłanki ustalenia wysokości pozostałych dodatków do zasiłków rodzinnych. I tak ustawodawca wyraźnie stanowi, że w przypadku dodatku z tytułu urodzenia dziecka, jeżeli podczas jednego porodu urodziło się więcej niż jedno dziecko, dodatek (w wysokości 1000 zł) przysługuje na każde dziecko (art. 9 ust. 4). Dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje w wysokości 170 zł miesięcznie na dziecko, nie więcej jednak niż 340 zł na wszystkie dzieci (art. 12a ust. 3). Dodatek z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej przysługuje w wysokości 80 zł miesięcznie na trzecie i na następne dzieci uprawnione do zasiłku rodzinnego (art. 12a ust. 2). Dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka przysługuje miesięcznie w wysokość 60 zł na dziecko w wieku do ukończenia 5 roku życia, 80 zł miesięcznie na dziecko powyżej 5 roku życia do ukończenia 24 roku życia (art. 13 ust. 2). Dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego przysługuje raz w roku (...) w wysokości 100 zł na dziecko (art. 14 ust. 2).

Nie ulega wątpliwości, że ustawa o świadczeniach rodzinnych ustanawia ogólną zasadę prawa osób uprawnionych do otrzymania świadczeń rodzinnych, w tym zasiłków rodzinnych oraz dodatków do zasiłków rodzinnych. Konstrukcja art. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych oznacza, że objęte nim dodatki nie są świadczeniami samodzielnymi, lecz są wypłacone łącznie z zasiłkiem rodzinnym, ale na zasadach i warunkach oraz w wysokości przewidzianych w unormowaniach regulujących instytucje, poszczególnych, konkretnych dodatków. Są to normy o charakterze przepisów szczególnych, które mają pierwszeństwo stosowania w stosunku do zasad ogólnych ustawy. Oznacza to, że gdyby zamiarem ustawodawcy było przyznanie praw do dodatku - w okresie korzystania z urlopu wychowawczego z tytułu opieki nad wszystkimi dziećmi urodzonymi podczas jednego porodu - to dałby temu wyraz posługując się zwrotami normatywnymi opisującymi zasady ustalania ilości i wysokości innych dodatków do zasiłku rodzinnego. Prawo do kilku dodatków, przysługujących na każde z dzieci urodzonych podczas jednego porodu musiałoby być wyraźnie przewidziane w ustawie. Ustalając ten dodatek w jednej sztywnej kwocie 400 zł, uniezależniono jego wysokość od liczby dzieci urodzonych podczas jednego porodu. Kryterium liczby dzieci urodzonych podczas jednego porodu ma natomiast znaczenie przy ustalaniu okresu przysługiwania tego dodatku, który wynosi 36 miesięcy kalendarzowych. Oznacza to, że ustawodawca uznał, że w wypadku urodzenia więcej niż jednego dziecka podczas jednego porodu forma szczególnego wsparcia władzy publicznej nad taką rodziną przybiera postać istotnego wydłużenia czasu pobierania rozważanego dodatku, a nie zwielokrotnienia jego wysokości. Dotyczy to także przypadku sprawowania opieki nad dzieckiem lub dziećmi legitymującymi się orzeczeniem o niepełnosprawności. Wsparcie władzy polega na wydłużeniu okresu pobierania dodatku do 72 miesięcy kalendarzowych przy czym dodatek wynosi 400 zł, niezależnie od liczby niepełnosprawnych dzieci poddanych pieczy rodziców.

Przedstawioną interpretację wzmacnia wykładnia historyczna. Analizowany przepis art. 10 ustawy treściowo i koncepcyjnie nawiązuje wprost do rozporządzeń Rady Ministrów: z dnia 17 lipca 1981 r. w sprawie urlopów wychowawczych (Dz. U. z 1990 r. nr 76, poz. 454 ze zm.) i z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie urlopów i zasiłków wychowawczych (Dz. U. nr 63, poz. 277 ze zm.). Stanowiły one, że zasiłek wychowawczy (zastąpiony obecnie dodatkiem z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego) przysługiwał: 1) nie dłużej niż przez okres 24 miesięcy kalendarzowych, 2) nie dłużej niż przez okres 36 miesięcy kalendarzowych, jeżeli pracownica sprawowała opiekę nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym przy jednym porodzie, 3) nie dłużej niż przez okres 72 miesięcy kalendarzowych, jeżeli pracownica sprawowała opiekę nad dzieckiem niepełnosprawnym.

Na tle przytoczonego brzmienia normatywnego było poza sporem, że w razie sprawowania opieki nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym przy jednym porodzie osobie uprawnionej wypłacano tylko jeden zasiłek wychowawczy, przez okres do 36 miesięcy (por. A. Michalska, T. Radziński, Urlopy wychowawcze, Warszawa 1983 r., s. 46,47). Potwierdzał to art. 30a ust. 1 ustawy z dnia 1 grudnia 1994 r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych (Dz. U. z 1998 r., nr 102, poz. 651 ze zm.), który stanowił, że uprawnionemu wypłaca się tylko jeden zasiłek wychowawczy.

Przedstawione względy wynikające z wykładni gramatycznej i historycznej wskazują, że u podstaw obecnych oraz poprzedzających je unormowań w sprawie świadczeń (zasiłków, następnie dodatków wychowawczych) leżała podobna koncepcja regulacyjna, co wzmacnia przyjęty kierunek interpretacji rozwiązań obowiązujących.

W związku z tym można jednak postawić pytanie o dopuszczalność uchylenia przedstawionej interpretacji w drodze wykładni celowościowej, na którą m.in. powołuje się skarżąca w treści skargi.

Należy zauważyć, że wybór metody wykładni przepisów nie należy do sfery swobodnego uznania interpretatora. Zgodnie z panującym poglądem nauki teorii prawa, jako podstawową przyjmuje się kategorię językowych dyrektyw interpretacyjnych. Dopiero w razie wątpliwości co do możliwych znaczeń tekstu prawnego należy odwołać się do innych dyrektyw, np. funkcjonalnych. Wykładnia funkcjonalna polega na wyborze tego spośród możliwych na gruncie wykładni językowej wariantów normy, która ma najsilniejsze uzasadnienie aksjologiczne, w przypadku, gdy wyniki wykładni językowej nie prowadzą do jednoznacznych ustaleń. Inaczej mówiąc, nie jest dopuszczalne przełamanie językowo jednoznacznego sensu zwrotu prawnego. Podobnie w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 29 czerwca 2006 r. (OSNP 2007 r., nr 3-4, poz. 37) wskazano, że - znaczenie językowe powinno wyznaczać granice wykładni (...). Wymagają tego względy pewności i bezpieczeństwa prawnego. W rozważanej sytuacji przypadek takiej wieloznaczności nie zachodzi. Przepis art. 10 ustawy, na tle brzmienia jej innych unormowań, w sensie językowym nie budzi wątpliwości.

Wskazane uregulowania stanowią realizację obowiązków państwa, wyrażonych w art. 71 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, w myśl których Państwo w swojej polityce społecznej i gospodarczej uwzględnia dobro rodziny. Rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietne i niepełne, mają prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych. Matka przed i po urodzeniu dziecka ma prawo do szczególnej pomocy władz publicznych, której zakres określa ustawa. Należy nadmienić, że ustawa jest tylko jednym ze składników całego sytemu przepisów realizujących wskazaną wyżej zasadę konstytucyjną. Poza nią, zasadę tę wypełniają konkretną treścią normatywną m.in. przepisy prawa pracy, prawa podatkowego, prawa pomocy społecznej, instytucje prawa socjalnego wsparcia (np. przepisy o dodatkach mieszkaniowych) i in., które należy traktować jako całość.

Warto nadmienić, że treść i motywy tego wyroku zostały podzielone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 lipca 2013 r., I OSK 2692/12. Sąd ten stwierdził ponadto, że zawartą w motywach wyroku WSA we Wrocławiu argumentację wzmacnia odwołanie się do uzasadnienia projektu ustawy (Sejm RP IV kadencji nr druku 1555). Przedstawiając podstawowe założenia i cel projektowanej regulacji prawnej podkreślono potrzebę utworzenia nowego, wyraźnie odrębnego od systemu pomocy społecznej, systemu pozaubezpieczeniowych świadczeń rodzinnych, które mają na celu wspieranie rodziny w realizacji jej funkcji, głównie opiekuńczej, wychowawczej i edukacyjnej. W rozważaniach szczegółowych dotyczących zasiłku rodzinnego stwierdzono, że przesłanką utworzenia tego zasiłku jest potrzeba wsparcia finansowego rodzin, których dochody są poniżej poziomu ustalonego na podstawie badań jako próg wsparcia dochodowego rodzin. Wskazano, że rodzina uprawniona do zasiłku rodzinnego może otrzymać jednorazowe lub okresowe jego zwiększenie, w formie dodatku do zasiłku rodzinnego w związku z sytuacjami wymienionymi w art. 8. W odniesieniu zaś do dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego podano: "wysokość dodatku do zasiłku rodzinnego dla tych rodzin wyniesie 400 zł miesięcznie", podkreślono, że zaproponowano w ustawie jednakową wysokość świadczenia, odnotowując m.in. jednocześnie, że w przypadku sprawowania opieki nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu zasiłek wypłacany będzie nie dłużej niż przez trzy lata. Zapisy te, przedstawiające zamierzenia ustawodawcy, potwierdzają dodatkowo prawidłowość wykładni przyjętej w zaskarżonym wyroku i w konsekwencji również prawidłowość zaakceptowania przyznania skarżącej jednego dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, pomimo że skarżąca sprawuje w tym okresie opiekę nad kilkorgiem dzieci urodzonych podczas jednego porodu.

Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.