Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2221/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-05-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6365 Inne zezwolenia, zgody i nakazy z zakresu ochrony zabytków
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Zabytki
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 4
journal: Dz.U. 2018 poz 2204
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o  gospodarce nieruchomościami  - tekst jedn.
article: art. 28, art. 61a par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Asesor WSA Anna Milicka-Stojek (spr.), Sędzia WSA Andrzej Siwek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 maja 2022 r. sprawy ze skargi D. F., I. F. i B. K. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] września 2020 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego (dalej jako "Minister" lub "organ") postanowieniem z [...] września 2020 r. nr [...], po rozpoznaniu wniosku J. F. (dalej jako "skarżący"), odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Miejskiego Konserwatora Zabytków we W. (dalej jako "Miejski Konserwator Zabytków") z [...] stycznia 2019 r. nr [...].

Postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Prezydenta [...] pismem z 13 grudnia 2018 r. wystąpił do Miejskiego Konserwatora Zabytków o udzielenie pozwolenia na sprzedaż dz. nr [...], obręb [...] we W. Z uzasadnienia wniosku wynika, że ww. "przeznaczył zatem przedmiotową nieruchomość do sprzedaży w trybie przetargu ograniczonego do właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości przyległych zgodnie z art. 37 ust. 1, art. 40 ust. 2a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2018 r. poz. 2204)".

Miejski Konserwator Zabytków decyzją z [...] stycznia 2019 r., działając na podstawie art. 13 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2018 r. poz. 2204 ze zm.), powoływanej dalej jako "u.g.n.", udzielił Gminie W. (dalej jako "gmina") pozwolenia na jednorazowe zbycie nieruchomości położonej przy ul. P. we W., dz. nr [...], obręb Z., znajdującej się w obszarze Parku [...] wpisanego do rejestru zabytków pod nr [...] z [...] lutego 1962 r. W treści pozwolenia zaznaczył, że w związku z faktem, że nieruchomość jest położona na obszarze wpisanym do rejestru zabytków podejmowanie prac budowlanych oraz innych działań na tym obszarze będzie wymagało uzyskania decyzji jednego z pozwoleń konserwatorskich wymienionych w art. 36 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. z 2020 r. poz. 282). Dodano także, że zasadnym jest zachowanie pierwotnego przeznaczenia terenu, tj. zieleńca lub terenu biologicznie czynnego objętego ww. formą ochrony.

Skarżący wnioskiem z 12 września 2019 r. wystąpił o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Miejskiego Konserwatora Zabytków. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że działka wskazana w decyzji graniczy z dz. nr [...], nr [...], nr [...], których wnioskodawca jest właścicielem. Zarzucił, że przedmiotowa decyzja rażąco narusza prawo, bowiem Miejski Konserwator Zabytków wyraził zgodę na tryb sprzedaży nieruchomości proponowany we wniosku przez gminę, tj. na przetarg ograniczony, skierowany do właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości wieczystych przyległych do sprzedawanej działki. Zdaniem skarżącego, w zaistniałym stanie faktycznym wystąpiły przesłanki określone w art. 37 ust. 2 pkt 6 u.g.n., które wpływają na konieczność sprzedaży działki w trybie bezprzetargowym, zaś jej sprzedaż w trybie przetargu, zaprzepaści możliwość odtworzenia historycznego ukształtowania nieruchomości. Nieruchomość skarżącego wraz ze zbywaną przez gminę nieruchomością, w okresie międzywojennym tworzyła bowiem jednolitą całość organizacyjno-funkcjonalną, zaburzoną w latach 1969-1989, przez arbitralne podziały geodezyjne nieruchomości. Działka nr [...] stanowiła część historycznego ogrodu, przylegającego do willi z lat 20-tych XX wieku. W ogrodzie do czasów obecnych zachował się układ przestrzenny, ukształtowanie terenu oraz starodrzew, a także fragment fundamentu dawnej szklarni ogrodowej z lat 20-tych XX w. Ponadto zwrócono uwagę, że nabycie przez skarżącego ww. działki w trybie bezprzetargowym poprawi warunki zagospodarowania nieruchomości stanowiącej jego własność. Ukształtowany bowiem przed laty, niekorzystny przebieg zachodniej granicy działki, która przebiega stycznie do schodów prowadzących z werandy do ogrodu, uniemożliwia racjonalne korzystanie z nieruchomości. Jednocześnie, nabycie dz. nr [...] "umożliwi wydzielenie drogi przeciwpożarowej wokół budynku oraz niezakłócone wyjście z werandy do ogrodu". Skarżący zarzucił również, że w sprawie doszło do "zaistnienia tożsamości podmiotu wnioskującego o udzielenie pozwolenia konserwatorskiego oraz podmiotu wydającego ww. pozwolenie". Stosownie do § 3 ust. 2 porozumienia nr [...] z [...] września 2011 r. zawartego pomiędzy Wojewodą [...] a Prezydentem W. w sprawie powierzenia prowadzenia niektórych zadań z zakresu właściwości Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (Dz.Urz. Woj. [...] poz. [...]) zadania powierzone porozumieniem, w tym wydawanie decyzji i postanowień, realizowane są przez Miejskiego Konserwatora Zabytków działającego w imieniu Prezydenta W. Zgodnie zaś z § 2 IX porozumienia w ramach powierzonych spraw, do zakresu działania gminy należy wydawanie pozwoleń w sprawie sprzedaży, zamiany, darowizny lub oddania w użytkownie wieczyste nieruchomości wpisanych do rejestru zabytków, stanowiących własność jednostki samorządu terytorialnego, a także wnoszenia tych nieruchomości jako wkładów niepieniężnych (aportów) do spółek (art. 13 ust. 4 u.g.n.).

Minister postanowieniem z [...] września 2020 r., działając na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (wówczas Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] stycznia 2019 r. i wskazał, że zgodnie z art. 13 ust. 4 u.g.n., sprzedaż, zamiana, darowizna lub oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości wpisanych do rejestru zabytków, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, a także wnoszenie tych nieruchomości jako wkładów niepieniężnych (aportów) do spółek, wymaga pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków. Właściwość rzeczowa organu konserwatorskiego w sprawie wynika z faktu, że dz. nr [...] znajduje się na obszarze Parku [...] wpisanego do rejestru zabytków. Jednocześnie na podstawie porozumienia nr [...] z [...] września 2011 r. zawartego pomiędzy Wojewodą [...] a Prezydentem W. w sprawie powierzenia prowadzenia niektórych zadań z zakresu właściwości Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, w ramach powierzonych porozumieniem spraw do zakresu działania Gminy W. należy wydawanie m.in. pozwoleń na sprzedaż nieruchomości wpisanych do rejestru zabytków na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami (§ 2 IX porozumienia). Zadania powierzone porozumieniem, w tym wydawanie decyzji oraz postanowień, realizowane są przez Miejskiego Konserwatora Zabytków, działającego z upoważnienia Prezydenta W. W konsekwencji kwestionowana decyzja została wydana przez właściwy organ. Minister zauważył dalej, że zgodnie z art. 157 § 2 K.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Organ zobligowany jest zatem w pierwszej kolejności zbadać, czy wniosek w przedmiocie wszczęcia takiego postępowania pochodzi od podmiotu, który legitymuje się przymiotem strony tj. od osoby, która ma legitymację procesową w rozumieniu art. 28 K.p.a. O tym jednak, czy dany podmiot jest stroną postępowania administracyjnego nie decyduje sama jego wola, czy subiektywne przekonanie, ale okoliczność, że istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danej osoby jako "interes prawny". W sprawie bezsporne jest, że skarżący nie brał udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji, o której stwierdzenie nieważności występuje, powinien więc wskazać konkretny przepis prawa materialnego, którego złamanie narusza jego uprawnienia. Z treści księgi wieczystej wynika, że właścicielem dz. nr [...] jest gmina. Z akt postępowania nie wynika natomiast, by skarżący dysponował tytułem prawnym do ww. nieruchomości. W konsekwencji wnioskodawca nie udowodnił w żaden sposób, na czym polega jego indywidualny interes prawny w postępowaniu w sprawie wyrażenia zgody na sprzedaż nieruchomości na podstawie art. 13 ust. 4 u.g.n. O posiadaniu interesu nie może świadczyć fakt, że ww. działka graniczy z trzema działkami należącymi do wnioskodawcy, jak też stanowisko, w którym zakwestionowano określony przez gminę tryb sprzedaży nieruchomości, tj. przetarg ograniczony. Minister podkreślił, że w prowadzonym postępowaniu na podstawie ww. przepisu organ konserwatorski zajmuje jedynie stanowisko w zakresie ewentualnego wpływu na substancję zabytkową oraz ingerencję w historyczny układ danego terenu. Organ ten nie rozstrzyga natomiast kwestii wyboru trybu, w ramach którego nieruchomość będzie sprzedawana, czy nastąpi to w drodze przetargu, np. ograniczonego, czy w trybie bezprzetargowym. Rodzaj przetargu nie ma wpływu na zakres ochrony bądź rodzaj ingerencji w substancję zabytkową wpisaną do rejestru zabytków. Charakter taki mogą mieć dopiero aktualne lub przyszłe działania właściciela nieruchomości. Właściciel powinien wówczas uzyskać odrębne pozwolenie konserwatorskie, na podstawie art. 36 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na powyższe postanowienie skarżący (w miejsce którego w toku postępowania wstąpili spadkobiercy, tj. D. F., I. F. i B. K., powoływane dalej jako "skarżące") wniósł o uchylenie ww. postanowienia, zarzucając organowi naruszenie art. 61a § 1 w zw. z art. 28 w zw. z ort. 157 § 2 K.p.a., przez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu przez Ministra, że skarżący nie posiada interesu prawnego we wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] stycznia 2019 r. Skarżący wystąpił jednocześnie o przeprowadzenie uzupełniających dowodów z dokumentów, tj.: a) wystąpienia pokontrolnego [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków we [...] z [...] czerwca 2020 r. na okoliczność przysługiwania mu interesu prawnego w zainicjowaniu postępowania nadzorczego oraz obarczenia decyzji Miejskiego Konserwatora Zabytków wadą rażącego naruszenia prawa, b) pisma Zastępcy Dyrektora Departamentu Ochrony Zabytków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego z 8 sierpnia 2019 r. na okoliczność posiadania wiedzy o przeprowadzeniu kontroli w siedzibie Miejskiego Konserwatora Zabytków.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że swój interes prawny we wszczęciu nadzorczego postępowania administracyjnego wywodzi z art. 37 ust. 2 pkt 6 u.g.n., zgodnie z którym nieruchomość jest zbywana w drodze bezprzetargowej, jeżeli przedmiotem zbycia jest nieruchomość lub jej części, jeśli mogą poprawić warunki zagospodarowania nieruchomości przyległej, stanowiącej własność lub oddanej w użytkowanie wieczyste osobie, która zamierza tę nieruchomość lub jej części nabyć, jeżeli nie mogą być zagospodarowane jako odrębne nieruchomości. Skarżący wielokrotnie zabiegał u Prezydenta Miasta W. o nabycie dz. nr [...] w trybie bezprzetargowym, podkreślając, że jej nabycie nie tylko poprawi warunki zagospodarowania posiadanej przez niego nieruchomości, tj. dz. nr [...], nr [...]i nr [...], lecz także umożliwi odtworzenie historycznego ukształtowania nieruchomości, zaburzonego w latach 1969-1989. W ocenie skarżącego spełnione zostały wszystkie z ustawowych przesłanek określonych w art. 37 ust. 2 pkt 6 u.g.n. uprawniające go do nabycia nieruchomości w trybie bezprzetargowym, do czego nie doszło. Miejski Konserwator Zabytków wydając pozwolenie konserwatorskie umożliwił natomiast gminie zbycie przedmiotowej nieruchomości w trybie przetargu, uniemożliwiając jednocześnie skarżącemu wykonanie prawa do bezprzetargowego jej nabycia, jak również uniemożliwił odtworzenie historycznego ukształtowania i zachowania walorów nieruchomości. Zdaniem skarżącego, jego interes prawny w sprawie potwierdza treść wystąpienia pokontrolnego z [...] czerwca 2020 r., w którym [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków we W. jednoznacznie negatywnie ocenił czynności Miejskiego Konserwatora Zabytków związane ze zbyciem ww. nieruchomości. Treść dokumentu znana była również Ministrowi, albowiem to z jego inicjatywy zarządzono przeprowadzenie pilnej kontroli spraw związanych ze zbyciem nieruchomości przedmiotowej działki.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i potrzymał argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Zauważył również, że rodzaj przetargu nie ma wpływu na zakres ochrony bądź rodzaj ingerencji w substancję zabytkową wpisaną do rejestru zabytków, nie stanowi zatem o wykazaniu interesu prawnego do bycia stroną w tym postępowaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżone postanowienie wydane zostało na podstawie art. 61a § 1 K.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a. (żądanie wszczęcia postępowania) zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. W postępowaniu tym zadaniem organu jest wyłącznie zbadanie przesłanek dopuszczalności wszczęcia postępowania. Postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, wydane w trybie art. 61a § 1 K.p.a., ma bowiem charakter rozstrzygnięcia formalnego, nie zaś merytorycznego.

W rozpatrywanej sprawie ustawową przesłanką odmowy wszczęcia postępowania nadzorczego, na którą powołał się organ, był brak legitymacji skarżącego. Inaczej rzecz ujmując Minister uznał, że wniosek o wszczęcie postępowania wniesiony został przez podmiot niebędący stroną w rozumieniu art. 28 K.p.a. Z powyższym twierdzeniem nie zgodził się skarżący.

Podstawowym zagadnieniem istotnym z punktu widzenia oceny legalności podjętego przez Ministra rozstrzygnięcia jest zatem ustalenie, czy wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Miejskiego Konserwatora Zabytków z [...] stycznia 2019 r. udzielającej gminie pozwolenia na jednorazowe zbycie nieruchomości położonej przy ul. P. we W., dz. nr [...], znajdującej się w obszarze Parku [...] wpisanego do rejestru zabytków, pochodzi od strony w rozumieniu art. 28 K.p.a. Zgodnie z treścią tego przepisu stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego panuje zgodny pogląd, że mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym to tyle, co wskazać przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którym składający odwołanie opiera swoje żądanie. Przy tym interes prawny, którego istnienie warunkuje przyznanie przymiotu strony w sprawie, musi bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej podmiotu. Brak bezpośredniego wpływu sprawy na sferę prawną nie pozwala na uznanie składającego wniosek za stronę. Ponadto interes prawny musi być aktualny, a zatem uzasadniony okolicznościami i zdarzeniami, które wystąpiły lub nadal trwają. Od tak pojętego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, tj. sytuację, w której dany podmiot jest zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, lecz jego żądanie nie znajduje oparcia w przepisach prawa materialnego powszechnie obowiązującego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 września 1999 r. sygn. akt IV SA 1285/98; LEX nr 47898).

W niniejszej sprawie skarżący (a obecnie skarżące) wywodzi swój interes prawny z art. 37 ust. 2 pkt 6 u.g.n., zgodnie z którym nieruchomość jest zbywana w drodze bezprzetargowej, jeżeli przedmiotem zbycia jest nieruchomość lub jej części, jeśli mogą poprawić warunki zagospodarowania nieruchomości przyległej, stanowiącej własność lub oddanej w użytkowanie wieczyste osobie, która zamierza tę nieruchomość lub jej części nabyć, jeżeli nie mogą być zagospodarowane jako odrębne nieruchomości. Zdaniem skarżącego, wykonanie kwestionowanej w trybie nadzoru decyzji doprowadziło do umożliwienia gminie sprzedaży nieruchomości w trybie przetargowym, podczas gdy skarżący wielokrotnie występował o jej nabycie w trybie bezprzetargowym, podkreślając, że nie tylko poprawi to warunki zagospodarowania należącej do niego nieruchomości, tj. dz. nr [...], nr [...] oraz nr [...], lecz także umożliwi odtworzenie historycznego ukształtowania nieruchomości, zaburzonego w latach 1969-1989. W ocenie skarżącego trudno zatem uznać, że decyzja zezwalająca na sprzedaż dz. nr [...], nie ma wpływu na sytuację podmiotu, który chciał ją nabyć w trybie bezprzetargowym.

W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, wskazywane przez skarżącego (a następnie przez jego następców prawnych) okoliczności, wbrew jego przekonaniu, nie dają mu przymiotu strony w sprawie dotyczącej zbadania prawidłowości decyzji Miejskiego Konserwatora Zabytków z [...] stycznia 2019 r., która to decyzja wydana została na podstawie art. 13 ust. 4 u.g.n.

Zgodnie z ww. przepisem sprzedaż, zamiana, darowizna lub oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości wpisanych do rejestru zabytków, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, a także wnoszenie tych nieruchomości jako wkładów niepieniężnych (aportów) do spółek, wymaga pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków. Wskazane w tym przepisie czynności, których dokonanie wymaga zgody wojewódzkiego konserwatora zabytków mają charakter cywilnoprawny, zatem osoby trzecie nie mogą być uznane za strony postępowania zakończonego przez wojewódzkiego konserwatora zabytków, prowadzonego w ww. trybie. Dotyczy to w szczególności najemców, dzierżawców i innych osób mających obligacyjny tytuł do nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków, czy też osób zainteresowanych jej nabyciem. Stroną takiego postępowania jest zatem właściciel (w tym przypadku gmina, która zamierzała zbyć nieruchomość) oraz ewentualnie inny podmiot, które wykazałby swój tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości.

O interesie prawnym skarżących w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w trybie art. 13 ust. 4 u.g.n., nie świadczy zamiar nabycia przedmiotowej nieruchomości w trybie bezprzetargowym, tj. na podstawie art. 37 ust. 2 pkt 6 u.g.n. O trybie nabycia nieruchomości decyduje bowiem jej właściciel, mając na uwadze obowiązujące przepisy prawa, zaś weryfikacja trybu (tj. prawidłowości jego wyboru) może nastąpić w ewentualnej skardze na zarządzenie lub uchwałę właściwego organu o przeznaczeniu nieruchomości do sprzedaży (w trybie przetargowym lub bezprzetargowym). Sądowi z urzędu wiadome jest przy tym, że skarżący skorzystał z prawa wniesienia skargi na wydane w niniejszej sprawie zarządzenie Prezydenta Miasta W. z [...] stycznia 2019 r. nr [...] o przeznaczeniu do sprzedaży ww. nieruchomości w trybie przetargu ograniczonego i skarga ta oddalona została nieprawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 27 sierpnia 2019 r. sygn. akt II SA/Wr 346/19.

Skarżący zdają się nie dostrzegać, że również w przypadku uwzględnienia przez właściciela zabytku (w tym przypadku gminy) wniosku innego podmiotu o nabycie nieruchomości w trybie bezprzetargowym (jak chcieli tego skarżący), właściciel musiałby uzyskać na tę sprzedaż właśnie zgodę wydaną w trybie art. 13 ust. 4 u.g.n. W postępowaniu prowadzonym w trybie art. 13 ust. 4 u.g.n. organ rozstrzyga bowiem jedynie o możliwości zbycia nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków (bez względu na formę tego zbycia), zaś kryteria takiej zgody powinny mieścić się w granicach kompetencji przyznanych organowi w ustawie o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, a więc odnosić się do tych przepisów, które wyznaczają zakres zadań i celów realizowanych przez organy ochrony konserwatorskiej w zakresie ochrony zabytków (tj. art. 4 o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami). Postępowanie takie dotyczy więc jedynie uprawnień właściciela nieruchomości, nie dotyczy zaś interesu prawnego jej potencjalnych nabywców, jako że osoby te nie dysponują tytułem prawnorzeczowym do nieruchomości objętej wpisem do rejestru zabytków. Osoby takie, będąc zainteresowane przyszłym nabyciem nieruchomości, mają w takiej sprawie jedynie interes faktyczny, który nie pozwala im kwestionować w trybie art. 156 § 1 K.p.a. decyzji wydanej przez Miejskiego Konserwatora Zabytków. Przymiot strony w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności ww. decyzji, przysługuje jedynie właścicielowi nieruchomości, ewentualnie jego następcom prawnym, a także innym podmiotom, które obecnie legitymują się tytułem prawnorzeczowym do danej nieruchomości.

Z akt sprawy wynika natomiast, że skarżący (jak też jego następcy prawni) nie byli stroną postępowania zakończonego decyzją Miejskiego Konserwatora Zabytków z [...] stycznia 2019 r. Z uzasadnienia tej decyzji wynika natomiast, że stanowi ona własność gminy. Wnioskodawcy nie posiadali i nie posiadają obecnie żadnego tytułu prawnorzeczowego do przedmiotowej nieruchomości.

W konsekwencji bez wpływu na powyższe ustalenia pozostają przedłożone wraz ze skargą dowody w postaci wystąpienia pokontrolnego [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków we W. z [...] czerwca 2020 r. i pisma Zastępcy Dyrektora Departamentu Ochrony Zabytków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego z 8 sierpnia 2019 r. na okoliczność posiadania wiedzy o przeprowadzeniu kontroli w siedzibie Miejskiego Konserwatora Zabytków, jak też załączone do pisma procesowego z 30 sierpnia 2021 r. dokumenty wymienione w pkt 2 lit. d-e. Powyższe dokumenty, wskazujące na negatywną ocenę prowadzonego postępowania dotyczącego zbycia przedmiotowej nieruchomości, jak też innych nieruchomości objętych wpisem do rejestru zabytków na terenie Miasta [...], nie dają skarżącym przymiotu strony w niniejszym postępowaniu. Postępowanie takie, w przypadku stwierdzenia rażących nieprawidłowości, mogłoby zostać wszczęte przez właściwy organ z urzędu na podstawie art. 157 § 2 K.p.a. Jest to jednak uprawnienie organu, nie zaś innych podmiotów. W konsekwencji Sąd postanowieniem z 23 maja 2022 r. powyższe wnioski dowodowe oddalił.

W tej sytuacji prawidłowo Minister uznał, że skarżący (zaś obecnie jego następcy prawni) nie posiadają przymiotu strony w rozumieniu art. 28 K.p.a., a zatem nie są legitymowani do żądania stwierdzenia nieważności decyzji Miejskiego Konserwatora Zabytków z [...] stycznia 2019 r. Powyższe musiało natomiast skutkować wydaniem przez Ministra, na podstawie art. 61 a § 1 K.p.a., postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ww. ustawy, które to przepisy pozwalają na rozpoznanie sprawy we wskazanym trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.