Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 242/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2007-05-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Kraków, dnia 25 maja 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w następującym składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Rynczak po rozpoznaniu w trybie uproszczony w dniu 25 maja 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [....] w przedmiocie zasiłku celowego skargę oddala.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. znak:[...] na podstawie art. 104 kpa w zw. z art. 14, art. 101 ust. 1, art. 106 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2004 r. Nr 64, poz. 593 ze zm.) oraz § 2 pkt. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy (Dz.U. z 2006 r. Nr 155, poz. 1109) w zw. z art. 6 pkt. 1 i 3, art. 7 ust. 1 oraz art. 16 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2002 r. Nr 73, poz.764 ze zm.) Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w S. odmówił Z.B. przyznania zasiłku celowego.

Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w S. w uzasadnieniu podał, że w dniu 16 października 2006 r. Z.B. złożył wniosek o zasiłek celowy przyznawany rodzinom rolniczym w związku z suszą, jaka miała miejsce w 2006r.

Organ l instancji podał, że zgodnie z § 2 pkt. 1 w/w rozporządzenia, pomocy społecznej w formie zasiłku celowego dla rodzin rolniczych, których gospodarstwo rolne zostało dotknięte suszą w 2006 r., udziela się rodzinie rolniczej, jeżeli co najmniej jedna osoba w tej rodzinie jest rolnikiem, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, który podlega temu ubezpieczeniu z mocy ustawy. Rolnikiem w rozumieniu ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników jest pełnoletnia osoba fizyczna, zamieszkująca i prowadzącą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, osobiście i na własny rachunek, działalność rolniczą, tj. działalność w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej, w tym ogrodniczej, sadowniczej, pszczelarskiej i rybnej, w pozostającym w jej posiadaniu gospodarstwie rolnym, w tym również w ramach grupy producentów rolnych, a także osoba, która przeznaczyła grunty prowadzonego przez siebie gospodarstwa rolnego do zalesienia, (art. 6 pkt. 1,3 ustawy).

Ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy podlega zaś, zgodnie z art. 7 ust. 1 i art. 16 ust. 1 i ust. 3 ww. ustawy rolnik, którego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego lub dział specjalny i nie podlega jednocześnie innemu ubezpieczeniu społecznemu, nie posiada ustalonego prawa do emerytury luk renty albo prawa do świadczeń z ubezpieczeń społecznych.

Ubezpieczenie społeczne rolników realizowane jest przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Każda osoba spełniająca wskazane powyżej przesłanki, zgodnie z art. 37 ust. 1 powołanej ustawy, obowiązana jest, nie czekając na wezwanie zgłaszać Kasie osoby podlegające ubezpieczeniu w jego gospodarstwie oraz informować Kasę o okolicznościach mających wpływ na podleganie ubezpieczeniu i o zmianach tych okoliczności. Każdy fakt objęcia ubezpieczeniem, jak i ustania ubezpieczenia, jest potwierdzany decyzją Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego lub decyzją wydaną z jego upoważnienia.

Mając na uwadze zasady wyznaczone przez cytowane wyżej przepisy, weryfikując złożone wnioski w przedmiocie podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy, organ l instancji oparł się na danych pozostających w dyspozycji KRUS.

Z treści oświadczenia zawartego w złożonym przez stronę wniosku o przyznanie zasiłku celowego w trybie w/w rozporządzenia, wynika, że wnioskodawca lub co najmniej jeden z członków jego rodziny spełnia wymogi przyznania pomocy. Wnioskodawca nie wskazał jednak, który z członków rodziny jest rolnikiem w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, podlegającym temu ubezpieczeniu z mocy ustawy. Z informacji zaś pozyskanych za pośrednictwem Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wynika, że wnioskodawca nie został zgłoszony do ubezpieczeń społecznych realizowanych przez KRUS.

Skoro, więc sam wnioskodawca nie podlega z mocy ustawy ubezpieczeniom społecznym rolników i jednocześnie nie wskazał na żadnego z członków rodziny, który spełniałby ww. wymogi, z uwagi na treść § 2 pkt. 1 w/w rozporządzenia, należało odmówić przyznania wnioskowanego zasiłku.

W dniu 4 grudnia 2006 r. odwołanie od powyższej decyzji wniósł Z.B.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa oraz § 2 pkt. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy (Dz. U. z 2006 r. Nr 155, poz. 1109) oraz art. 2 i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) i § 1 pkt 6 lit c rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. z 2003 r. Nr 198, poz. 1925) Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. podało, że zgodnie z dyspozycją § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu i złagodzenia skutków suszy (Dz. U. z 2006 r. Nr 155, poz. 1109), pomocy udziela się rodzinie rolniczej, jeżeli:

1) co najmniej jedna osoba w tej rodzinie jest rolnikiem, w rozumieniu przepisowo ubezpieczeniu społecznym rolników, który podlega temu ubezpieczeniu z mocy ustawy;

2) w gospodarstwie rolnym, w rozumieniu przepisów o podatku rolnym, w którym szkody w uprawach rolnych spowodowane suszą, oszacowane przez komisję powołaną przez wojewodę na podstawie § 20 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1996 r. w sprawie szczegółowych kierunków działań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz sposobów ich realizacji (Dz. U. Nr 16, póz. 82 ze zm.), wynoszą średnio powyżej 30 %.

Rolnikiem w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznemu rolników jest pełnoletnia osoba fizyczna, zamieszkująca i prowadząca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, osobiście i na własny rachunek, działalność rolniczą w pozostającym w jej posiadaniu gospodarstwie rolnym, w tym również w ramach grupy producentów rolnych, a także osoba, która przeznaczyła grunty prowadzonego przez siebie gospodarstwa rolnego do zalesienia (art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników Dz.U. z 1998 r. Nr 7, póz. 25). Natomiast "podlegającym ubezpieczeniu społecznemu z mocy ustawy" jest:

1) rolnik, którego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego lub dział specjalny;

2) domownik rolnika, o którym mowa w pkt 1

- jeżeli ten rolnik lub domownik nie podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu lub nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty albo nie ma ustalonego prawa do świadczeń z ubezpieczeń społecznych oraz rolnik, którego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego lub dział specjalny, który nie podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu lub nie ma ustalonego prawo do emerytury lub renty, lub nie ma ustalonego prawo do świadczeń z ubezpieczeń społecznych (art. 7 ust. 1 i art. 16 ust. 1 i ust. 3 w/w ustawy).

Z powyższych przepisów wynika zatem, iż rolnikiem (w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników), który podlega temu ubezpieczeniu z mocy ustawy jest rolnik, który nie podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu lub nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty lub też nie ma ustalonego prawa do świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Zatem jeżeli rolnik podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu lub ma ustalone prawo do emerytury lub renty lub do świadczeń z ubezpieczeń społecznych to nie może być uznany za rolnika "który podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy". W konsekwencji powyższego rodzina tego rolnika nie spełnia wymogu określonego w § 2 ust, 1 rozporządzenia.

Ze zgromadzonego w sprawie, nie kwestionowanego przez odwołującego materiału dowodowego, w tym zaświadczenia Kierownika Wydziału Ubezpieczeń KRUS Oddział Regionalny w T. z dnia 15 listopada 2006 r., wynika iż wnioskodawca Z.B., w ogóle nie figuruje w ewidencji osób podlegających ubezpieczeniu rolników.

Organ odwoławczy podkreślił, że przywołany wyżej przepis § 2 pkt. 1 rozporządzenia, uprawnienie do pomocy związanej z suszą w 2006 r. wiąże jedynie z rolnikiem "podlegającym ubezpieczeniu z mocy ustawy". Zatem nawet w przypadku, gdyby w rodzinie odwołującego, który nie podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy, znajdowali się domownicy ubezpieczeni w KRUS-ie to okoliczność ta pozostaje bez znaczenia dla możliwości przyznania pomocy na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze podało, że nie oznacza to jednak, że rodzina odwołującego, jeżeli znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, pozbawiona zostaje pomocy w ogóle. Może bowiem ubiegać się o przyznanie zasiłku celowego na ogólnych zasadach wynikających z art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Zgodnie z powyższym przepisem zasiłek celowy może być przyznany także osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej.

Reasumując, z uwagi na brzmienie § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy, odmowa przyznania pomocy, o której mowa w przywoływanym rozporządzeniu jest prawidłowa, a zatem organ odwoławczy utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w dniu 5 lutego 2007 r. wniósł Z.B. , który podał że organ odwoławczy nie uwzględnił jego zarzutów i wniosków opartych o ustalenia stanu faktycznego dające dowód do sprawy, a wskazujących kto jest rolnikiem w myśl przepisów.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie w całości, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] stycznia 2007 r.

Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Skarga zasługuje na oddalenie.

W myśl przepisu § 2 pkt 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy (Dz.U. z 2006 r. Nr 155, poz. 1109) pomocy udziela się rodzinie rolniczej, jeżeli co najmniej jedna osoba w tej rodzinie jest rolnikiem, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, który podlega temu ubezpieczeniu z mocy ustawy. Jednocześnie zgodnie z przepisami ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, a to art. 6 pkt. 1 i 3, art. 7 ust.1 oraz art. 16 ust. 1 pkt 1, rolnikiem jest pełnoletnia osoba fizyczna, zamieszkująca i prowadząca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, osobiście i na własny rachunek, działalność rolniczą w pozostającym w jej posiadaniu gospodarstwie rolnym, w tym również w ramach grupy producentów rolnych, a także osoba, która przeznaczyła grunty prowadzonego przez siebie gospodarstwa rolnego do zalesienia. Natomiast "podlegającym ubezpieczeniu społecznemu z mocy ustawy" jest:

1) rolnik, którego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego lub dział specjalny;

2) domownik rolnika, o którym mowa w pkt 1

- jeżeli ten rolnik lub domownik nie podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu lub nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty albo nie ma ustalonego prawa do świadczeń z ubezpieczeń społecznych oraz rolnik, którego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego lub dział specjalny, który nie podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu lub nie ma ustalonego prawo do emerytury lub renty, albo nie ma ustalonego prawo do świadczeń z ubezpieczeń społecznych.

Z oświadczenia Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, Oddział Regionalny w T. z dnia [...] listopada 2006 r. wynika, że skarżący nie figuruje w ewidencji osób podlegających ubezpieczeniu społecznemu rolników. Jednocześnie skarżący ani we wniosku, ani w odwołaniu oraz skardze nie wskazał innego domownika, który spełniałby wymagania do przyznania zasiłku celowego w związku z suszą w 2006 r.

Należy dodać, że zgodnie z art. 24 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2004 r. Nr 64, poz. 593 ze zm.) Rada Ministrów może przyjąć rządowy program pomocy społecznej mający na celu ochronę poziomu życia osób, rodzin i grup społecznych oraz rozwój specjalistycznego wsparcia. Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki realizacji programu, uwzględniając potrzebę zapewnienia efektywności rządowego programu pomocy społecznej. W związku z suszą jaka miała miejsce w 2006 r. Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 29 sierpnia 2006 r., które szczegółowo określa warunki przyznawania pomocy osobom dotkniętym skutkami suszy. Rozporządzenie to weszło w życie w dniu 1 września 2006 r. i tylko na podstawie jego zapisów organy pomocy społecznej mogą udzielać określonej wysokości zasiłków celowych. Skoro zatem rozporządzenie wprost określa jakim podmiotom pomoc przysługuje to organy administracji, związane przepisami prawa, nie mogą interpretować tych przepisów w sposób rozszerzający.

Nie uzasadnione są również zarzuty skarżącego, że organy administracji zastosowały wobec niego przepisy prawne, które weszły w życie później niż realizacja programu rządowego pomocy osobom dotkniętym suszą. Jak już zostało wcześniej podane, Rada Ministrów może przyjąć rządowy program pomocy społecznej, ale następuje to w formie rozporządzenia, które weszło w życie dopiero w dniu 1 września 2006 r., a skarżący wniosek o przyznanie zasiłku złożył w dniu 14 października 2006 r.

Na uwagę zasługuje również okoliczność, że skarżący może zawsze wystąpić do organu pomocy o zasiłek celowy w związku ze stratami jakie poniósł w wyniku zdarzenia losowego jakim niewątpliwie jest susza w 2006 r. na podstawie art. 40 ustawy o pomocy społecznej.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał zarzuty skarżącego za bezzasadne. Zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa procesowego i materialnego, a zatem skarga musiała ulec oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.