Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 1660/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2014-10-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek rolny
Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1a  ust. 3, art. 2 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.
article: art. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 136 poz 969
law: Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r, o podatku rolnym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Ciołek - sprawozdawca, Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Protokolant starszy referent sądowy Magdalena Dworszczak, po rozpoznaniu w dniu 22 października 2014 r. w Wydziale I na rozprawie sprawy ze skargi A.T. i K.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku rolnego, leśnego i od nieruchomości na 2013 r.: oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy L.K. (dalej: organ podatkowy pierwszej instancji) nr [...] z dnia [...], ustalającą A.T. i K.T. (dalej: skarżący/strona) podatek rolny, podatek Leśny i podatek od nieruchomości za 2013 r. w kwocie [...] zł.

Jak wynika ze stanu faktycznego sprawy organ podatkowy pierwszej instancji po wszczęciu postępowania podatkowego ustalił na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów, że skarżący w 2013 r. był właścicielem gruntów podlegających opodatkowaniu podatkiem rolnym, leśnym i od nieruchomości. Grunty te wchodziły w skład działek położonych w T. Mając na uwadze zapisy znajdujące się w ewidencji, organ podatkowy pierwszej instancji ustalił, że w dniu 14 sierpnia 2013 r. w stosunku do działki nr [...] nastąpiła aktualizacja danych w części dotyczącej gruntu o powierzchni [...] m2, oznaczonego jako droga polna "dr". Aktualizacja polegała na wykreśleniu oznaczenia "dr" i wpisaniu w to miejsce użytku przyległego (PsV i RV). Z tych też względów organ podatkowy pierwszej instancji uznał, że grunt ten w okresie od stycznia do sierpnia 2013 r. podlegał opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jako grunty pozostałe, zaś po tym okresie, tj. od września do grudnia 2013 r., podlegał opodatkowaniu podatkiem rolnym. Powyższe znalazło odzwierciedlenie w wymienionej na wstępie decyzji z dnia [...], ustalającej skarżącemu łączne zobowiązanie podatkowe za 2013 rok, obejmujące podatek rolny w kwocie [...] zł, podatek leśny w kwocie [...] zł i podatek od nieruchomości w kwocie [...] zł.

Nie godząc się z decyzją organu podatkowego pierwszej instancji skarżący wniósł odwołanie zaskarżając decyzję w części dotyczącej wymiaru podatku w zakresie działki nr [...]. W ocenie skarżącego, organ podatkowy pierwszej instancji pominął fakt, że zmiana oznaczenia gruntu z "dr" na "PsV" i "RV" nie wiązała się ze zmianą przeznaczenia, lecz wynikała z wcześniejszego błędnego oznaczenia tego gruntu w ewidencji. W konsekwencji, jak podniósł skarżący, nie było podstaw prawnych do uznania drogi polnej za podlegającą opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, gdyż cały czas była ona elementem przylegającego do niej użytku rolnego, podlegającego opodatkowaniu podatkiem rolnym.

Po rozpatrzeniu sprawy w trybie odwoławczym, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] nr SKO [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ przytoczył niesporną treść art. 1a ust. 3, art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. w Dz. U. z 2010 r. nr 95, poz. 613 ze zm.; dalej: u.p.o.l.) oraz art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969 ze zm.) i wskazał, że drogi nie podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym ani podatkiem leśnym zatem opodatkowane winny być podatkiem od nieruchomości. Organ odnosząc się do zmian dokonanych w ewidencji gruntów wskazał, że z zawiadomienia o zmianach danych ewidencji gruntów i budynków wynika, że organ ewidencyjny w dniu 14 sierpnia 2013 r. dokonał zmiany poprzez wykreślenie na działce nr [...] położonej w T. użytku drogi (dr) o pow. [...] m2 i wpisanie użytku przyległego pastwiska trwałe i grunty orne (PsV i RV ). Dla gminnego organu podatkowego treść tego dokumentu jest wiążąca. Zgodnie bowiem z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.) podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej i gospodarki nieruchomościami stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów. Gminny organ podatkowy nie może do celów podatkowych przyjąć innych danych niż wynikające z urzędowych dokumentów. Z zawiadomienia nie wynika ażeby zmiana ta była poprawieniem mylnej klasyfikacji poczynionej wcześniej i skutkuje do okresów poprzednich. Stąd też organ podatkowy uznał, że grunt ten w okresie od stycznia do sierpnia 2013 r. podlegał opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jako grunty pozostałe, zaś po tym okresie, tj. od września do grudnia 2013 r., podlegał opodatkowaniu podatkiem rolnym.

W skardze, skarżący - reprezentowany przez pełnomocnika procesowego - wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając naruszenie:

- art. 121, art. 187 i art. 194 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. w Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.; dalej: O.p.), poprzez pominięcie okoliczności błędnego oznaczenia gruntów zajętych pod wewnętrzną komunikację gospodarstw rolnych, leśnych oraz poszczególnych nieruchomości w ewidencji gruntów i budynków i nieprzeprowadzenie dowodu na ustalenie rzeczywistego statusu tych gruntów w okresie objętym decyzją;

- art. 2 ust. 1 pkt 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 i ust. 4, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 4, 5 i 7 u.p.o.l. oraz uchwały Nr [...] Rady Gminy L.K. z dnia [...] w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości, poprzez ich błędne zastosowanie w sprawie;

- art. 2 ust. 2 oraz art. 1a ust. 3 u.p.o.l. poprzez ich błędną wykładnię i niezastosowanie w sprawie.

Uzasadniając tak postawione zarzuty skarżący, podobnie jak w odwołaniu wskazał, że przedmiotowa zmiana klasyfikacji gruntu w ramach działki [...], była następstwem błędnie sklasyfikowanej przed laty nieruchomości. Okoliczność ta, w ocenie skarżącego, nie została jednak przez organ podatkowy pierwszej instancji zbadana pomimo tego, że posiadał on z urzędu wiedzę, że zmiana ta (zainicjowana przez skarżącego), w istocie naprawiała wcześniejsze mylne oznaczenie. Skarżący stwierdził zatem, że wbrew twierdzeniu Kolegium, organ podatkowy pierwszej instancji nie mógł uznać za element stwierdzonego stanu faktycznego, okoliczności prawidłowości tych danych i wywodzić z nich podstawę do opodatkowania spornego gruntu w okresie od stycznia do sierpnia 2013 r. podatkiem od nieruchomości. W kontekście mocy wiążącej danych zawartych w ewidencji gruntów skarżący wskazał, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, w szczególności na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lipca 2013 r. sygn. akt II FSK 2081/11, że w sytuacji, gdy podatnik uprawdopodobni zainicjowanie w przewidzianej prawem procedurze uzgodnienia klasyfikacji danej nieruchomości w ewidencji ze stanem rzeczywistym (...), organy podatkowe są zobowiązane do krytycznej oceny danych z ewidencji gruntów, aby uczynić zadość naczelnej zasadzie postępowania podatkowego, tj. zasadzie prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 122 O.p. Skarżący powołał również uchwałę tego Sądu z dnia 18 listopada 2013 r. sygn. akt II FPS 2/13, w której wskazano, że treść ewidencji gruntów i budynków nie może mieć mocy absolutnej przy wydawaniu decyzji podatkowych.

W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie. Podkreśliło, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków są dla organu podatkowego wiążące.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga - wbrew twierdzeniom w niej zawartym - nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 cyt. ustawy).

Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja została wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. dalej p.p.s.a.).

Spór dotyczy charakteru gruntu stanowiącego w sprawie przedmiot opodatkowania. Skarżący uważają, że grunt ten pomimo, że w okresie którego dotyczy zobowiązanie podatkowe oznaczony był w ewidencji gruntów i budynków jako droga, był gruntem zajętym pod wewnętrzną komunikację gospodarstwa rolnego i zmianą dokonaną w tej ewidencji w dniu 14 sierpnia 2013 r. został wliczony do przyległego do niego użytku gruntowego. Zdaniem skarżących przy wydawaniu decyzji organy powinny uwzględnić ww. zmiany dokonane w ewidencji i opodatkować przedmiotowy grunt podatkiem rolnym. Natomiast w ocenie organów, zgodnie z wpisem w ewidencji gruntów i budynków w okresie od stycznia do sierpnia 2013 r. sporny grunt oznaczony jest jako dr (droga), podlega zatem podatkowi od nieruchomości.

Należy zauważyć, iż zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.) podstawą planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki państwowej i gospodarki gruntami powinny być dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Z przepisu tego wynika, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym i w postępowaniu podatkowym. Od tej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a zatem organy ustalające wysokość zobowiązań nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów (por. wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 1995 r., sygn. akt SA/Wr 1703/94, Wspólnota 1995/42/24). Zatem z mocy powyższego przepisu organ podatkowy ustalając wymiar podatku jest zobowiązany uwzględniać dane wynikające z tej ewidencji. Dopóki dane te nie zostaną zmienione w stosownym trybie, dopóty organ podatkowy będzie zobowiązany uwzględniać je przy ustalaniu wymiaru podatku. To właśnie przeciwne zachowanie organu, a więc przyjęcie danych innych, niż wynikające z ewidencji gruntów i budynków, byłoby działaniem sprzecznym z prawem, gdyż naruszałoby wskazany wyżej przepis art. 21 ust. 1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Pogląd o wiążącej mocy powyższego przepisu dla ustalenia wysokości podatku ukształtowany jest zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych jak i w literaturze przedmiotu (por. wyrok WSA z dnia 27 stycznia 2010 r. I SA/Lu 684/09, z dnia 21 stycznia 2010 r. III SA/Po363/09, z dnia 13 stycznia 2010 r. II FSK 1243/08) i Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni go podziela. Zauważyć także należy, że przepis art. 1a ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm., dalej jako u.p.o.l.) także odsyła do ewidencji gruntów i budynków. Słusznie zatem stwierdziło Kolegium, że dokument w postaci wypisu z rejestru gruntów jest dla organów podatkowych wiążący zarówno co do wielkości gruntów danego podatnika jak i sposobu ich klasyfikacji. Dodać należy, że ma on moc dokumentu urzędowego i zgodnie z art. 194 § 1 O.p. stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Kolegium wskazało, że nie może do celów podatkowych przyjąć innych danych niż wynikające z urzędowych dokumentów istniejących w tym okresie, którego dotyczy zobowiązanie podatkowe. Stanowisko to należy podzielić.

Bezsporne w sprawie jest, że przedmiotowy grunt do 14 sierpnia 2013 r. był oznaczony w ewidencji gruntów i budynków jako droga (dr), co potwierdza znajdujący się w aktach sprawy wypis z ewidencji gruntów i budynków. Grunt ten nie może zatem podlegać opodatkowaniu podatkiem rolnym, gdyż nie jest użytkiem rolnym. Zgodnie bowiem z § 68 pkt 1 rozporządzenia o ewidencji użytki rolne dzielą się na:

1) grunty orne, oznaczone symbolem - R,

2) sady, oznaczone symbolem złożonym z litery "S" oraz symbolu odpowiedniego użytku gruntowego, stanowiącego część składową oznaczenia klasy gleboznawczej gruntu, na którym założony został sad, np. S-R, S-Ł, S-Ps,

3) łąki trwałe, oznaczone symbolem - Ł,

4) pastwiska trwałe, oznaczone symbolem - Ps,

5) grunty rolne zabudowane, oznaczone symbolem złożonym z litery "B" oraz symbolu odpowiedniego użytku gruntowego, stanowiącego część składową oznaczenia klasy gleboznawczej gruntu, na którym wzniesione zostały budynki, np. B-R, B-Ł, B-Ps,

6) grunty pod stawami, oznaczone symbolem - Wsr,

7) rowy, oznaczone symbolem - W.

Grunt sklasyfikowany jako droga (dr), zgodnie z § 68 ust. 3 pkt 7 lit. a) w związku z § 67 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r.w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r., Nr 38, poz. 454, dalej jako: rozporządzenie o ewidencji) zaliczany jest do gruntów zabudowanych i zurbanizowanych. Okoliczność ta powoduje, że grunt oznaczony jako droga (dr) jako nie wymieniony w § 68 ust. 1 rozporządzenia o ewidencji, a jednocześnie zaliczony do gruntów zabudowanych i zurbanizowanych, podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 1 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają m.in. grunty. Z kolei ust. 2 art. 2 u.p.o.l wskazuje, co nie podlega temu podatkowi. Podatkowi od nieruchomości nie podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.

Z przepisem tym koresponduje przepis art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969 ze zm.), który wskazuje zakres przedmiotowy tego podatku. Zgodnie z tym przepisem opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza.

Z powyższych przepisów wynika, że o opodatkowaniu gruntu podatkiem od nieruchomości bądź podatkiem rolnym decyduje sposób jego sklasyfikowania w ewidencji gruntów i budynków, przy czym zasadnicze znaczenie ma uznanie gruntu za użytek rolny. Oznaczenie gruntu jako droga (dr) powoduje zatem, że grunt ten podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.

Zgodnie z załącznikiem Nr 6 ust. 3 pkt 7 lit. a) rozporządzenia o ewidencji, który wskazuje co zalicza się do użytku gruntowego o nazwie "drogi", grunty zajęte pod wewnętrzną komunikację gospodarstw rolnych, leśnych oraz poszczególnych nieruchomości nie są drogą w rozumieniu rozporządzenia. Grunty te wlicza się do przyległego do nich użytku gruntowego.

Dopiero jednak zaklasyfikowanie w dniu 14 sierpnia 2013 r. spornego gruntu (169/8) do PsV i RV i uwidocznienie go w ewidencji gruntów i budynków, będzie uprawniało organy podatkowe od tej daty do uwzględnienia takiej klasyfikacji przy wymiarze podatku. Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu wyrażonym w zaskarżonej decyzji, że sporny grunt w okresie od stycznia do sierpnia 2013 r. podlegał opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jako grunty pozostałe, zaś po tym okresie, tj. od września do grudnia 2013 r., podlegał opodatkowaniu podatkiem rolnym.

Nie można zgodzić się zatem z zarzutem skargi, że organ podatkowy powinien pominąć dane z ewidencji gruntów i budynków obowiązujące do dnia 14 sierpnia 2013 r. i przyjąć, że sporny grunt jest gruntem rolnym i tym samym opodatkować go podatkiem rolnym. Tym samym za bezzasadny należy uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego.

Sąd podkreśla, iż kwestionowanie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków - co do których nie zgadza się podatnik - należy do podatnika. Stanowisko takie zgodne jest z linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego, z której jednoznacznie wynika, iż to podatnik powinien doprowadzić do zgodności zapisów w ewidencji gruntów i budynków z rzeczywistym stanem dotyczącym posiadanych przez siebie nieruchomości, o ile takie różnice zachodzą. Taki obowiązek nie spoczywa na organach podatkowych, które są związane danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków. (vide wyrok NSA z dnia 8 maja 2002 r. sygn. akt III SA 2466/01, w: System Informacji Prawnej LEX Nr 77806).

Jak wynika z akt sprawy zmiana w ewidencji dokonana została dopiero w dniu 14 sierpnia 2013 r. i nie wynika z niej ażeby zmiana ta była poprawieniem mylnej klasyfikacji poczynionej wcześniej. Prawidłowo więc organy oparły swoje rozstrzygnięcie na obowiązującej w okresie, którego dotyczy zobowiązanie podatkowe, treści ewidencji gruntów i budynków.

Odnosząc się do powołanej przez skarżących uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2013 r. sygn. akt II FPS 2/13 wskazać należy, że dotyczy ona innego stanu faktycznego i prawnego, nie można zatem jej tezy przenieść na grunt rozstrzyganej sprawy.

Nie dopatrując się zatem w zaskarżonej decyzji naruszeń prawa materialnego lub procesowego w stopniu, jaki w myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. obligowałby Sąd do jej uchylenia, Sąd skargę oddalił przy zastosowaniu art. 151 tej ustawy.