Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1720/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-12-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 74  ust.  2
journal: Dz.U. 2004 nr 204 poz 2088
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity.
article: art.  76  par.  1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 5  ust.  2
journal: Dz.U. 2011 nr 222 poz 1321
law: Ustawa z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw.
article: art.  151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi L. T. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2012 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 16140 zł na przedsiębiorcę - L. T.(dalej: strona, skarżący).

Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczalny ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t, dla podwójnej osi napędowej pojazdów silnikowych, przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,8 m oraz dopuszczalnej masy całkowitej trzyosiowego pojazdu samochodowego.

Jak wynika z akt, w dniu [...] września 2011 r. w miejscowości K. na drodze wojewódzkiej nr [...] zatrzymano do kontroli pojazd marki [...] o nr rej. [...] . Pojazdem kierował skarżący, który jako przedsiębiorca wykonywał przewóz drogowy piasku. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] września 2011 r.

W dniu [...] grudnia 2011 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wydał decyzję nr [...], którą nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 16740 (szesnaście tysięcy siedemset czterdzieści) złotych, od której strona złożyła odwołanie.

Główny Inspektor Transportu Drogowego w wyniku rozpatrzenia odwołania w dniu [...] marca 2012 r. wydał decyzje nr [...], którą uchylił decyzje organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy organ I instancji w dniu [...] maja 2012 r. wydał decyzję nr [...] o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 16140 (szesnaście tysięcy sto czterdzieści) złotych, od której strona złożyła odwołanie.

W odwołaniu strona podniosła, iż wagi użyte do kontroli legitymowały się świadectwem wydanym kilka miesięcy przed kontrolą, podczas gdy kontrolujący inspektorzy wyjęli wagi, którymi dokonano pomiarów przed kontrola z pojazdu, co zdaniem strony mogło spowodować, iż uległy rozkalibrowaniu. Zdaniem skarżącego wagi te powinny znajdować się przez cały okres legalizacji w jednym miejscu. Ponadto miejsce, gdzie przeprowadzono czynności kontrole nie było wypoziomowane, a podczas kontroli pojazd nie był "tarowany", w związku z czym nie można było stwierdzić jaka była faktyczna waga pojazdu. Skarżący informuje, iż nie został pouczony o prawie do drugiego ważenia pojazdu. W dalszej części odwołania strona wyjaśniła, że w miejscu załadunku towaru tj. budowy domu rodzinnego nie można było zainstalować żadnej wagi. Mając powyższe na uwadze, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Organ odwoławczy nie podzielił argumentacji zawartej w odwołaniu i decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. utrzymał w mocy decyzję o nałożeniu kary.

Podtrzymując wywody prawne i ustalenia organu I instancji GITD wskazał, iż stosownie do art. 64 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, albo którego wymiary lub masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia.

W myśl art. 13g ust. 1 ustawy o drogach publicznych, za przejazd pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu, wymierza się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 13g ust. 1b pkt 1, powyższą karę nakłada się na podmiot wykonujący przejazd.

Jak stanowi art. 40c ww. ustawy w przypadku stwierdzenia, że pojazd przekracza dopuszczalną masę całkowitą, naciski osi, wymiary lub przejazd pojazdu odbywa się bez zezwolenia wymaganego przepisami o ruchu drogowym, inspektor Inspekcji Transportu Drogowego (...) ma prawo wymierzenia i pobrania kary pieniężnej (...).

Stosownie do art. 41 ust. 4 i 5 ww. ustawy wykaz dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t oraz wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, ustalone zostały rozporządzeniami Ministra Infrastruktury z dnia 14 lipca 2010 r. (odpowiednio: Dz. U. Nr 138, poz. 932 i poz. 933 ze zm.). Droga wojewódzka nr 747 nie została w nich wymieniona w związku z czym zastosowanie znajduje art. 41 ust. 6, w myśl którego drogi inne niż określone na podstawie ust. 4 i 5 stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t.

W przypadku trzyosiowego pojazdu samochodowego dopuszczalna masa całkowita może wynosić do 25,0 t włącznie w myśl zapisów lp. 9 pkt 13 załącznika nr 2 do ustawy o drogach publicznych.

W przypadku podwójnej osi napędowej pojazdów silnikowych, przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,8 m dopuszczalna jest suma nacisków osi do 14,5 t włącznie w myśl zapisów lp. 6 pkt 9 załącznika nr 2 do ustawy o drogach publicznych. W załączniku tym określone są wysokości kar pieniężnych (o których mowa w powołanym wyżej art. 13g ust. 1 ww. ustawy), za przekroczenie dopuszczalnej masy oraz dopuszczalnych nacisków osi na drogach.

Miejsce ważenia legitymuje się protokołem z pomiaru pochylenia równości terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia [...] listopada 2010 r. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II o nr fabrycznych CH953312 i CH953127. Wagi legitymowały się w chwili kontroli ważnym świadectwem legalizacji ponownej wydanymi przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w [...] z terminem ważności do dnia 31 grudnia 2012 r. Powyższe dokumenty zostały okazane kontrolowanemu przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Pojazd zważono jednokrotnie, kierowca nie wnosił o ponowne ważenie. Po dokonaniu pomiarów sporządzono protokół kontroli nr [...] z dnia [...] września 2011 r.

W wyniku ważenia kontrolowanego pojazdu stwierdzono następujące naruszenia dopuszczalnych norm:

- nacisk 26,1 na podwójnej osi napędowej pojazdu - przekroczenie o 11,6 t,

- masa całkowita pojazdu 33,7 t - przekroczenie dmc o 8,7 t,

- przewoźnik nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Powyższe zostało udokumentowane protokołem kontroli nr [...] z dnia [...] września 2011 r.

Wysokość kar pieniężnych za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t, określona jest w załączniku nr 2 do ustawy o drogach publicznych. Kary te wynoszą odpowiednio:

Lp. 6: Za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t:

- pkt 9) dla podwójnej osi napędowej pojazdów silnikowych przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,8 m o sumie nacisków osi:

- lit. d) powyżej 16,5 t do 17,5 t - 1740 zł

- lit. e) za każde rozpoczęte przekroczenie o 1,0 t powyżej 17,5 t dodatkowo - 1440 zł

Lp. 9: Za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej:

- pkt 13) trzyosiowego pojazdu samochodowego

- lit. c) powyżej 30,0 t do 35,0 t - 1440 zł.

Organ I instancji wymierzył karę pieniężną w wysokości: 1740 zł + (1440 zł x 9) + 1440 zł = 16140 zł.

Organ odwoławczy stwierdził, iż w świetle obecnie obowiązujących regulacji prawnych zarzuty odwołania nie stanowią podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Wyjaśnił, iż do ważenia użyto przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SA W 10C/II, które legitymowały się w chwili kontroli ważnym świadectwem legalizacji ponownej wydanymi przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w [...] z terminem ważności do dnia 31 grudnia 2012 r. Wagi te jak sama nazwa wskazuje są urządzeniami przenośnymi, a instrukcja obsługi tych wag w pkt 2.1, informuje, iż eksploatacja ich jest możliwa bez wykorzystania żadnych specjalnych środków na normalnych nawierzchniach dróg. Niezasadne jest zatem twierdzenie jakoby wagi miały ulec "rozkalibrowaniu" podczas przenoszenia ich na miejsce kontroli. W przypadku nawierzchni nierównej należy zwrócić uwagę na konieczność zachowania co najmniej 5 mm odległości od nawierzchni drogi wskutek pomiaru odchylenia (ugięcia) nawierzchni przy obciążeniu. Żwir, małe kamienie itp. należy w związku tym usunąć spod wagi, aby wyeliminować błędy w wynikach pomiaru wagi. Niemniej jednak zważyć należy, iż kontrole przeprowadzono w miejscu, które legitymuje się protokołem z pomiaru pochylenia terenu z dnia 10 listopada 2010 r., który zatwierdza to stanowisko do przeprowadzana kontroli pojazdów. Z czynności kontrolnych sporządzono protokół kontroli nr [...] z dnia [...] września 2011 r. W tym miejscu koniecznym wydaje się dodać, że protokół kontroli, jako podstawowy dowód w sprawie, sporządzony przez organ kontrolny jest w rozumieniu art. 76 § 1 Kpa, - dokumentem urzędowym. Dokument ten, sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Organ odwoławczy wyjaśnia, iż protokół kontroli stanowi podstawę do wydania decyzji. Należy podkreślić, iż postępowanie kontrolne ma charakter uproszczony, natomiast samą procedurę kontroli drogowej i podstawę do przeprowadzenia kontroli określają przepisy ustawy o transporcie drogowym i aktu wykonawczego — rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 2 września 2009 r. w sprawie kontroli przewozu drogowego (Dz. U. z 2009 r. nr 145 poz. 1184). Trzeba bowiem wskazać, że jest to dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 Kpa. Dokument ten stanowi dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone, a ich obalenie wymaga przeprowadzenia dowodu przeciwko treści (art. 76 § 3 Kpa). Takich dowodów skarżący nie przedstawił, zatem brak jest podstaw do kwestionowania wyników pomiarów zawartych w jego treści.

Ponadto organy Inspekcji Transportu Drogowego od uzyskanych wartości pomiaru osi pojazdu odejmują jeszcze 2% zaokrąglone do 0,1 t w górę. Reguła ta została wprowadzona wewnętrznym regulaminem, nie wynika z powszechnie obowiązujących regulacji prawnych, zgodnie z którymi podstawą do stwierdzenia naruszeń byłyby rzeczywiste wartości. Powyższe powoduje, że wymierzona kara pieniężna jest w niższej wysokości. Skorzystanie przez kontrolowanego kierowcę z drugiego ważenia pojazdu jest jego uprawnieniem, wykonywanym na wniosek kierowcy, a nie wynika ono z obecnie obowiązujących regulacji prawnych. Możliwość ta została wprowadzona wewnętrznym regulaminem w Inspekcji. Jak wynika z treści protokołu kontroli kontrolowany kierowca nie wniósł o ponowne ważenie pojazdu.

Natomiast odnośnie argumentacji skarżącego o braku wagi w miejscu załadunku w przedmiotowej sprawie tj. na terenie budowy domku jednorodzinnego organ odwoławczy wyjaśnia, iż nie stanowi ona okoliczności wyłączającej odpowiedzialność podmiotu wykonującego przejazd. Zgodnie z cytowanym wyżej art. 64 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym już sam ruch pojazdu nienormatywnego po danej drodze publicznej wymaga zezwolenia. A zatem, podmiot wykonujący przejazd przed rozpoczęciem przejazdu winien zbadać, czy pojazd odpowiada określonym normom. Jeśli ma on trudności z takim rozmieszczeniem ładunku, który nie będzie powodował przekroczenie nacisków osi, winien rozważyć możliwość zmniejszenia ilości przewożonego towaru. Dopracowanie się sprawnego systemu załadunku pojazdów, tak by nie były przekraczane normy wymagane przepisami o drogach publicznych, leży niewątpliwie w interesie podmiotu wykonującego przejazd. Normy w zakresie dopuszczalnych parametrów pojazdu mają bowiem charakter bezwzględnie obowiązujący, a fakt ich naruszenia skutkuje koniecznością nałożenia kary pieniężnej. Nie kto inny bowiem, ale właśnie podmiot wykonujący przejazd jest odpowiedzialny za ewentualne naruszenia tych regulacji. Co więcej, ustawa Prawo o ruchu drogowym w art. 61 wyraźnie precyzuje w jaki sposób należy dokonywać załadunku:

1. Ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu.

2. Ładunek na pojeździe umieszcza się w taki sposób, aby:

1) nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę;

2) nie naruszał stateczności pojazdu;

3) nie utrudniał kierowania pojazdem;

4) nie ograniczał widoczności drogi lub nie zasłaniał świateł, urządzeń sygnalizacyjnych, tablic rejestracyjnych lub innych tablic albo znaków, w które pojazd jest wyposażony.

3. Ładunek umieszczony na pojeździe powinien być zabezpieczony przed zmianą położenia lub wywoływaniem nadmiernego hałasu. Nie może on mieć odrażającego wyglądu lub wydzielać odrażającej woni.

4. Urządzenia służące do mocowania ładunku powinny być zabezpieczone przed rozluźnieniem się, swobodnym zwisaniem lub spadnięciem podczas jazdy.

5. Ładunek sypki może być umieszczony tylko w szczelnej skrzyni ładunkowej, zabezpieczonej dodatkowo odpowiednimi zasłonami uniemożliwiającymi wysypywanie się ładunku na drogę.

Organ odwoławczy zauważył, iż ustawodawca przewidział możliwość uwolnienia się podmiotu wykonującego przejazd od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie, a mianowicie w dniu 18 października 2011 r. wszedł w życie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy — Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2011 r. Nr 222, poz. 1321). Artykuł 8 ww. ustawy stanowi, iż wchodzi ona w życie po upływie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:

1) art. 1 pkt 9 w zakresie art. 64h oraz art. 5 ust. 2, które wchodzą w życie z dniem ogłoszenia;

2) art. 1 pkt 5 lit. b w zakresie art. 61 ust. 15 i 16, który wchodzi w życie w terminie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia.

Ogłoszenie ustawy nastąpiło dnia 18 października 2011 r., gdyż tego dnia ww. ustawę opublikowano pod pozycją 1321 w Dzienniku Ustaw nr 222 z 2011 r.

Artykuł 5 ust. 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy — Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, stanowi iż postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia kary pieniężnej dotyczącej przejazdu pojazdu nienormatywnego, prowadzone na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, umarza się wobec podmiotu wykonującego przejazd, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przejazd:

a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem,

b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub

2) rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu na przejazd pojazdu nienormatywnego, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu przy przewozie ładunków sypkich oraz drewna.

W tym miejscu należy wskazać, iż ustawodawca nie wprowadził legalnych definicji "ładunku sypkiego" oraz "drewna" w rozumieniu ustawy Prawo o ruchu drogowym. Organ wydający decyzję jest zatem zobowiązany każdorazowo do oceny, czy rodzaj przewożonego ładunku umożliwia zastosowanie zapisów art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy — Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw.

Zdaniem organu odwoławczego ładunek sypki jest to materiał, który przewożony luzem wykazuje zdolność do przesypywania się, zaś poszczególne jego cząsteczki nie są ze sobą powiązane w sposób trwały i wykazują cechy ciała stałego.

Natomiast pod pojęciem drewna należy rozumieć drewno jako surowiec, w stanie nieprzetworzonym. Drewno poddane procesowi technologicznemu zdaniem organu odwoławczego traci przymiot drewna w rozumieniu ustawy Prawo o ruchu drogowym.

W rozpatrywanym przypadku przewożono piasek, jednakże kontrola drogowa obok przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu wykazała przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, w związku z czym nie znajduje zastosowania art. 5 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy — Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw.

Organ wskazał, iż ustawa o drogach publicznych nie definiuje pojęcia "należytej staranności", czy "braku wpływu", w związku z czym w zakresie należytej staranności należy posiłkować się regulacjami zawartymi w Kodeksie cywilnym.

Zgodnie z art. 355 § 1 i 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.), dłużnik obowiązany jest do staranności ogólnie wymaganej w stosunkach danego rodzaju (należyta staranność). Należytą staranność dłużnika w zakresie prowadzonej przez niego działalności gospodarczej określa się przy uwzględnieniu zawodowego charakteru tej działalności.

Pod pojęciem zachowania należytej staranności należy zatem rozumieć sposób postępowania dłużnika odpowiadający wymaganiom zawartym w obiektywnym wzorcu postępowania, który jest tworzony na tle danego stosunku. Kwestia niezachowania należytej staranności może być rozpatrywana wówczas, gdy zachowanie podmiotu stanowiło będzie odstępstwo od tak ukształtowanego wzorca. Budowa wzorca staranności w przypadku podmiotów wykonujących przewozy drogowe musi uwzględniać regulację zawartą w art. 355 § 2 KC. Zgodnie z tym przepisem przy ocenie należytej staranności, w przypadku podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, należy brać pod uwagę zawodowy charakter tej działalności. Co za tym idzie należyta staranność wymagana w stosunkach danego rodzaju będzie musiała być oceniana przy uwzględnieniu wiedzy, doświadczenia i umiejętności praktycznych, jakie wymagane są od przedsiębiorcy podejmującego w tym przypadku działalność w zakresie przewozu drogowego. Wzorzec taki będzie zatem wyższy względem osób, niż względem osób które nie prowadzą działalności o charakterze zawodowym. Oceniając należytą staranność podmiotu profesjonalnie zajmującego się wykonywaniem przewozów należy mieć zatem na uwadze wyższe wymagania, które związane są z zawodowym charakterem tej działalności. Zaostrzony wzorzec staranności wpływa na zwiększenie wymagań wobec podmiotu wykonującego przewozy, ułatwia zatem postawienie mu zarzutu niedołożenia należytej staranności, a więc zarazem utrudnia mu uchylenie się od odpowiedzialności w razie odstępstwa od wzorca. Przewoźnik musi mieć świadomość obowiązków jakie nakładają na niego przepisy prawa. Jakakolwiek niewiedza w tym zakresie stanowi okoliczność obciążającą przewoźnika i wyłącza możliwość zastosowania umorzenia o którym mowa w art. 5 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy. W odniesieniu do ewentualnych przekroczeń dopuszczalnych norm, w przypadku podmiotów wykonujących przewozy drogowe, zasadnicze znaczenie będą miały reguły ustalone w przepisach prawa przewozowego oraz prawa o ruchu drogowym w tym regulacje zawarte w art. art. 43 ust. 1 i 2 prawa przewozowego i art. 61 prawa o ruchu drogowym. Podkreślić przy tym należy, że należyta staranność tj. staranność oczekiwana w stosunkach danego rodzaju jest nie jest tylko "pochodną" obowiązku wynikającego z ustawy. Brak ustawowego obowiązku nie wyłącza zatem możliwości przypisania określonemu podmiotowi braku należytej staranności. Przy ocenie czy podmiot dochował należytej staranności należy brać bowiem także ogólnie przyjęte w społeczeństwie zasady będące wynikiem pewnego rodzaju powszechnych oczekiwań i wymagań względem określonej grupy podmiotów prowadzących działalność gospodarczą w tym wypadku przewoźników. Istotne znaczenie będą miały obok regulacji prawnych także zasady współżycia społecznego, ukształtowane zwyczaje, różnego rodzaju reguły zawodowe dotyczące branży transportowej. I tak do podstawowych obowiązków przewoźnika należy bezwzględnie sprawdzenie przed wyjazdem na drogi publiczne, czy pojazd nie narusza dopuszczalnych norm. Ze względu na to, że przewoźnik jest profesjonalistą w zakresie przewozu, nie powinien jedynie przyglądać się czynnościom ładunkowym nadawcy (załadowcy), ale współdziałać z nim w taki sposób, aby dzięki jego kwalifikacjom czynności te zostały wykonane w sposób prawidłowy, tj. aby nie doszło do przekroczenia dopuszczalnych norm.

Natomiast odnośnie terminu "braku wpływu" organ posłużył się wykładnią dokonywaną przez orzecznictwo Sądów Administracyjnych w zakresie art. 92a ust. 4 ustawy o transporcie drogowym, uchylonym dnia 1 stycznia 2012 r.

Na tę okoliczność organ przywołał uzasadnienia wyroków NSA: z 2 czerwca 2009 r. (sygn. akt: II GSK 989/08) oraz z 6 kwietnia 2011 r. (sygn. akt: II GSK 404/10).

Organ wskazał nadto, iż w toku ponownie prowadzonego postępowania organ I instancji pismem z dnia 26 marca 2012 r. pouczył stronę o treści art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy — Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw oraz wezwał do przedstawienia dowodów, iż dochował on należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Strona w toku postępowania nie przedstawiła żadnych dowodów wskazujących, że dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, nie miała wpływu na powstanie naruszenia. Zdaniem organu odwoławczego mając na uwadze powyższe regulacje prawne oraz treść zgłaszanych przez stronę wyjaśnień w przedmiotowej sprawie nie zachodzi możliwość uwolnienia się podmiotu wykonującego przejazd od odpowiedzialności. Zdaniem organu odwoławczego brak wpływu na powstanie naruszenia musi realnie zaistnieć. Nie wystarczy tylko zakwestionować swojej odpowiedzialności. Brak możliwości zainstalowania stacjonarnego pomiaru wagowego w miejscu załadunku nie stanowi przesłanki wskazującej, iż podmiot wykonujący przejazd dochował należytej staranności. Zgodnie z obowiązującymi regulacjami prawnymi tj. wskazanym wyżej art. 64 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, to właśnie podmiot wykonujący przejazd przed rozpoczęciem przejazdu winien zbadać, czy pojazd odpowiada określonym normom. Jeśli ma on trudności z takim rozmieszczeniem ładunku, który nie będzie powodował przekroczenie nacisków osi, winien rozważyć możliwość zmniejszenia ilości przewożonego towaru.

Zdaniem organu odwoławczego wskazane w zebranym materiale dowodowym okoliczności popełnienia zarzucanych naruszeń przekroczenia dopuszczalnego nacisku osi na drodze, na której dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t, dla podwójnej osi napędowej pojazdów silnikowych, przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,8 m oraz dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu były okolicznościami, które podmiot wykonujący przejazd powinien był przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia.

Strona pismem z dnia [...] lipca 2012 r. złożyła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając:

1. przeprowadzenie błędnej procedury ważenia;

2. niepowiadomienie przysługującym prawie do ponownego ważenia;

3. nie uwzględnienie dowodów przedstawionych przez stronę w toku postępowania administracyjnego;

4. nieuwzględnienie faktu braku jakichkolwiek wykroczeń;

5. brak zastosowania ustawy z dnia 18 października 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw.

Wobec powyższego w ocenie strony złożona skarga jest uzasadniona.

Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał wyrażone w zaskarżonej decyzji stanowisko.

Zdaniem organu zarzuty podniesione w skardze nie znajdują uzasadnienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga L. T. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Jak trafnie wskazał organ odwoławczy, nie są trafne zarzuty odnoszące się do sposobu przygotowania miejsca ważenia, gdzie przeprowadzono czynności kontrolne. Przede wszystkim miejsce to legitymowało się ważnym w dacie kontroli protokołem pochylenia terenu, a wagi użyte podczas kontroli posiadały ważne świadectwa legalizacji ponownej.

Ponadto zaznaczyć należy, że protokół kontroli, będący podstawowym dowodem w spawie, jest sporządzony przez organ kontrolny przy współudziale kontrolowanego kierowcy, z zapewnieniem możliwości przedstawienia przez kontrolowanego własnej wersji zdarzeń. Przepis art. 74 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym przewiduje również możliwość odmowy podpisania protokołu przez kontrolowanego, z czego skontrolowany w niniejszej sprawie kierowca nie skorzystał, nie wnosząc jednocześnie żadnych uwag i zastrzeżeń do protokołu kontroli. Protokół kontroli jest w rozumieniu art. 76 § 1 K.p.a. dokumentem urzędowym. Dokument ten, sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w zakresie ich działania stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 września 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 871/10, Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2008 r. sygn. akt. II GSK 50/08). Strona w toku niniejszego postępowania administracyjnego nie przedstawiła dowodów, które podważyłby treść podpisanego przez stronę protokołu kontroli.

W myśl art. 5 ust. 2 ustawy o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw wyraźnie wynika, że umarza się postępowanie wobec podmiotu wykonującego przejazd w sytuacji gdy rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu na przejazd pojazdu nienormatywnego. W niniejszej sprawie stwierdzono, iż kontrolowany pojazd przekroczył dopuszczalną masę całkowitą jaką przewidują przepisy ustawy o drogach publicznych. Wobec powyższego powyższy przepis nie znajdował zastosowania w niniejszej sprawie.

Obowiązujące przepisy prawne nie przewidują możliwości dostosowania wymiaru kary od stażu działalności gospodarczej, bądź braku jakichkolwiek wykroczeń w trakcie prowadzonej działalności gospodarczej. Kary pieniężne wynikające z naruszenia przepisów ustawy o drogach publicznych są nakładane na podstawie obiektywnie stwierdzonych naruszeń i mają charakter sztywny, a nie uznaniowy. Organ stwierdzając dane naruszenie jest zobligowany do nałożenia kary pieniężnej zgodnej z załącznikiem do ustawy o transporcie drogowym.

Odnosząc się do niedostatecznego wyjaśnienia kwestii związanych z okolicznościami mogącymi zwolnić przedsiębiorcę od odpowiedzialności, można przywołać wyroki NSA z dnia 2 czerwca 2009 r. (sygn. akt II GSK 989/08) jak i z dnia 6 kwietnia 2011 r. (sygn. akt II GSK 404/10).

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 czerwca 2009 r. (sygn. akt II GSK 989/08), "okoliczności objęte hipotezą przepisów art. 92a ust. 4 i 93 ust. 7 u.t.d. powinien udowodnić przedsiębiorca, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tych przepisów (...). Skarżący powinien więc przedłożyć dowody na okoliczności objęte hipotezami omawianych wyżej przepisów, a mianowicie, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia prawa przez kierowcę pojazdu lub że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń bądź okoliczności, których skarżący nie mógł przewidzieć".

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku sygn. akt II GSK 404/10 z dnia 6 kwietnia 2011 r. odnośnie "braku wpływu" stwierdził, że " (...) sytuacja taka ma miejsce gdy wyłączną winą za powstanie naruszenia ponosi osoba trzecia lub gdy naruszenie prawa jest wynikiem okoliczności całkowicie niezależnych od przewoźnika. Przedsiębiorca musi wykazać, że dołożył należytą staranność tzn. uczynił wszystko czego można od niego rozsądnie wymagać organizując przewóz, a jedynie wskutek niezależnych okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia prawa. Istnieje tutaj domniemanie odpowiedzialności przewoźnika za naruszenie prawa przez kierowcę. Przewoźnik organizuje bowiem pracę kierowców i sprawuje nad nimi nadzór. Ponosi on ryzyko prowadzenia przedsiębiorstwa transportowego oraz posiada instrumenty prawne i faktyczne aby zapewnić należyte wykonywanie obowiązków przez kierowców tak aby nie dochodziło do naruszenia prawa".

Jak wynika z poglądów wyrażonych przez NSA na tle omawianych konstrukcji prawnych – okoliczności uwalniające przedsiębiorcę od odpowiedzialności administracyjnej o charakterze penalizującym naruszenie prawa stosowane są restryktywnie, jedynie w szczególnie uzasadnionych przypadkach, zbliżonych do działania "siły wyższej", której to okoliczności w niniejszej sprawie skarżący nie wykazywał.

W szczególności należy zaś podkreślić, iż nie są zasadne zarzuty L.T., odnoszące się do wadliwości postępowania kontrolnego. Po pierwsze, brak jest jakiejkolwiek normy prawnej nakazującej dokonanie powtórnego ważenia. Jeżeli by jednak kierowca, wykazując się własną inicjatywą w trakcie kontroli, zażądał takiej czynności, kwestionując pierwotne ustalenie nacisku lub masy – organ winien byłby dokonać ponownie ważenia, które mogłoby doprowadzić do weryfikacji ustaleń faktycznych, bądź też upewnić kierowcę w ich prawidłowości. Skoro jednak tego nie uczynił, brak jest podstaw do dyskwalifikacji środka dowodowego w postaci ważenia pojazdu w trakcie kontroli ex post, na podstawie zarzutów, które w toku tej kontroli się nie pojawiły. Jak wcześniej wskazano, wagi statyczne użyte do czynności kontrolnych legitymowały się ważnymi świadectwami legalizacyjnymi.

Z powyższych względów, uznając, iż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.