Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 299/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-01-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151 i  art. 170
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 61a par. 1 i  art. 156 par. 1
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędzia WSA Jolanta Dargas po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. S.A. w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z [...] stycznia 2017 r. nr [...] utrzymało w mocy własne postanowienie z [...] września 2016 r. nr [...] odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] stycznia 2012 r. nr [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta [...] z [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego nieruchomości.

Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Prezydent [...] decyzją z [...] lutego 2011 r. odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem [...] grudnia 1990 r. przez [...] prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w [...] przy ul.[...], stanowiącego dz. nr [...] o pow. [...] m2 oraz prawa własności budynku i innych urządzeń znajdujących się na gruncie. Organ zauważył, że nieruchomość znajduje się na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Następnie stała się z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. własnością Dzielnicy Gminy[...], a na podstawie art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 41, poz. 361 ze zm.) jest własnością m.st. Warszawy. [...] w dniu [...] lutego 1994 r. wystąpiło z wnioskiem o stwierdzenie nabycia z mocy prawa z dniem[...] grudnia 1990 r. użytkowania wieczystego ww. gruntu wraz z przeniesieniem prawa własności budynku. We wniosku o uwłaszczenie powołało się na uchwały Prezydium Rady Narodowej w [...]: z [...] stycznia 1961 r. nr 1/4 o utworzeniu przedsiębiorstwa państwowego pod nazwą [...] oraz z [...] listopada 1962 r. nr [...] w sprawie utworzenia przedsiębiorstwa państwowego pod nazwą [...], połączenia przedsiębiorstw państwowych i przejęcia jednostki organizacyjnej, zmienioną zarządzeniem Prezydenta [...] z [...] września 1988 r. nr [...] o nadaniu nowej nazwy [...] na [...] – przekształcone przez Ministra Skarbu w spółkę akcyjną, aktem notarialnym z [...] czerwca 2009 r. Zdaniem [...]" akty te miały wskazywać na jego prawo zarządu do ww. nieruchomości na dzień [...] grudnia 1990 r. W ocenie organu [...] nie legitymuje się decyzją o przekazaniu nieruchomości w zarząd ani decyzją o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie wydaną przed dniem [...] sierpnia 1985 r. Przedstawione dokumenty nie stanowią natomiast dowodu, że grunt przy ul. [...] w dniu [...] grudnia 1990 r. znajdował się w zarządzie ww. podmiotu. Z ww. dokumentów wynika tylko, że przedmiotem przekazania pomiędzy przedsiębiorstwem [...] był budynek znajdujący się przy ul.[...], a nie grunt. Nadto, głównym przedmiotem działania przedsiębiorstwa było zarządzanie budynkami państwowymi przeznaczonymi dla potrzeb placówek zagranicznych. Poprzednik prawny [...] nie legitymował się prawem zarządu przedmiotową nieruchomością w dniu [...] grudnia 1990 r. Zarządzanie nieruchomością nie jest natomiast tożsame z prawem zarządu.

Organ zauważył ponadto, że w odniesieniu do nieruchomości położonej przy ul.[...], oznaczonej nr hip.[...], z której pochodzi obecna dz. nr [...] toczy się postępowanie z wniosku jej dawnych właścicieli, złożonego na podstawie przepisów dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy o przyznanie im prawa użytkowania wieczystego gruntu. W postępowaniu tym Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z [...] maja 2001 r. stwierdził nieważność decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z [...] września 1951 r., którą utrzymano w mocy orzeczenie o odmowie przyznania dotychczasowym właścicielom prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości. W związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 5 lutego 2004 r. sygn. akt I SA 1215/02 Minister Infrastruktury zawiesił z urzędu ww. postępowanie do czasu zakończenia postępowania toczącego się z wniosku [...] o nabycie z mocy prawa z dniem [...] grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu oraz własności budynku. Prezydent [...] zauważył, że zgodnie z art. 200 ust. 4 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, nabycie własności oraz prawa użytkowania wieczystego nieruchomości nie może naruszać praw osób trzecich - takimi prawami są roszczenia następców prawnych dawnych właścicieli. Prawa i roszczenia następców prawnych dawnych właścicieli nieruchomości wynikające z dekretu powinny być zaspokajane w pierwszej kolejności, co skutkowało odmową uwzględnienia wniosku [...].

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] stycznia 2012 r., po rozpatrzeniu odwołania [...], utrzymało powyższą decyzję w mocy. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że w dniu [...] grudnia 1990 r. wnioskodawca nie mógł nabyć prawa użytkowania wieczystego gruntu, ponieważ w dokumentach nie ma mowy o prawach do gruntu nieruchomości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 23 października 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 649/12 oddalił skargę [...] (dalej jako skarżący) na decyzję z [...] stycznia 2012 r. Sąd podzielił stanowisko organów, co do braku dowodu na prawo zarządu [...] do gruntu przedmiotowej nieruchomości i wskazał na przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz.U. Nr 23, poz. 120 ze zm.), tj. § 4 ust. 1, który wymienia dokumenty, na podstawie których organ stwierdza dotychczasowe prawo zarządu, bo to jest niezbędną przesłanką uwłaszczenia, jak wynikało z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 79, poz. 464 ze zm.), któremu odpowiada art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Sąd podkreślił, że prawa zarządu nie można domniemywać, a z dokumentów przedłożonych przez [...] nie wynika ono, świadczą one tylko o tym, że poprzednicy prawni zarządzali budynkiem, przeprowadzali remonty, celem zachowania substancji w stanie umożliwiającym wynajem w nim lokali dla placówek zagranicznych.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 7 października 2014 r. sygn. akt I OSK 411/13 oddalił skargę kasacyjną skarżącego od ww. wyroku z 23 października 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 649/12. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że zarzuty skargi kasacyjnej dotyczyły dwóch kwestii – niewłaściwej kolejności postępowań co do gruntu nieruchomości warszawskiej przy ul. [...] i błędnej oceny dokumentacji złożonej w sprawie uwłaszczenia. Sąd zauważył, że w sprawie ww. gruntu toczy się postępowanie z wniosku następców prawnych poprzednich właścicieli w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji odmawiających przyznania prawa własności czasowej. Decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z [...] kwietnia 2002 r. stwierdzająca nieważność orzeczeń dekretowych została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 lutego 2004 r. sygn. akt I SA 1215/02, a skarga kasacyjna od tego wyroku oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lipca 2006 r. sygn. akt I OSK 1041/05. Uchylenie ww. decyzji nadzorczej nastąpiło z tego względu, że w ocenie Sądu, jej wydanie zależało od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, tj. od treści decyzji wydanej w postępowaniu uwłaszczeniowym z wniosku [...]. Wobec nierozpoznawania tego wniosku, następcy prawni byłych właścicieli wnieśli skargę na bezczynność i Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z 7 września 2010 r. sygn. akt I SAB/Wa 139/10, uwzględniając ją, zobowiązał Prezydenta [...] do załatwienia wniosku i wskazał, że nie ulega wątpliwości, że rozstrzygnięcie sprawy z wniosku dekretowego uzależnione jest od uprzedniego rozpoznania sprawy w przedmiocie uwłaszczenia [...]. Wyrokami tymi i ocenami wyrażonymi w nich, z których wynika kolejność postępowań - jako pierwsze uwłaszczeniowe, drugie - nadzorcze do orzeczeń dekretowych, związane są sądy i organy, na mocy art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Zastosowana zatem przez organy kolejność postępowań, tj. rozpoznanie sprawy o uwłaszczenie z wniosku [...] jako pierwszej przed załatwieniem wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczeń dekretowych była prawidłowa.

Sąd wskazał dalej, powołując się treść art. 200 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 79, poz. 464 ze zm.), że z przepisów tych wynika wyraźnie, że uwłaszczenie jest możliwe tylko wówczas jeśli podmiot o nie się ubiegający może wylegitymować się prawem zarządu do gruntu na dzień [...] grudnia 1990 r. Dokumenty, na podstawie których właściwy w sprawie uwłaszczenia organ stwierdza istnienie prawa zarządu, wymienia w § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie i użytkowaniu. Żaden z przedstawionych przez [...] dokumentów nie jest tym, o którym mowa w ww. przepisie. Skarżący powołuje się na pkt 8 i 9 ust. 1 § 4, które wymieniają uchwały, zarządzenie lub decyzję wydane w sprawie podziału, łączenia, likwidacji i utworzenia państwowych i komunalnych jednostek organizacyjnych oraz podejmowanych na ich podstawie uchwał komisji powoływanych w tych sprawach, jeżeli treść tych dokumentów zawiera oznaczenie nieruchomości (pkt 8), protokół przekazania nieruchomości, sporządzony między państwowymi jednostkami organizacyjnymi przed dniem 1 sierpnia 1985 r. (pkt 9), jako te wskazując uchwały z 10 stycznia 1961 r., z 27 listopada 1962 r. i protokół zdawczo-odbiorczy z 29 kwietnia 1963 r. Jednak prawo użytkowania wieczystego ma być ustanowione na gruncie nieruchomości, zatem z aktów wymienionych w § 4 ust. 1 rozporządzenia musi wykazać prawo zarządu do gruntu, jako tej części nieruchomości, która ma zostać uwłaszczona. Pozostałe bowiem części nieruchomości stają się przedmiotem prawa własności. Z dokumentów, na które powołuje się skarżący prawo zarządu do gruntu przedmiotowej nieruchomości nie wynika, żaden z nich bowiem gruntu nie dotyczy.

[...] wnioskiem z [...] stycznia 2016 r. wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji tego organu z [...] stycznia 2012 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta [...] z [...] lutego 2011 r. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że przedmiotowa nieruchomość została wadliwie skomunalizowana decyzją Wojewody [...] z [...] czerwca 1993 r. nr [...] stwierdzającą jej nabycie z mocy prawa z dniem [...] maja 1990 r. nieodpłatnie przez Dzielnicę Gminę [...], utrzymaną w mocy decyzją Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z [...] października 1993 r. nr [...]. Z uwagi na to, że ww. decyzje rażąco naruszają prawo, skarżący wystąpił w dniu [...] kwietnia 2015 r. do Ministra Administracji i Cyfryzacji o stwierdzenie ich nieważności. Nie można było bowiem skomunalizować nieruchomości znajdującej się w dniu [...] maja 1990 r. w zarządzie Przedsiębiorstwa państwowego użyteczności publicznej [...]. Skoro zatem komunalizacja była wadliwa, to tym samym Prezydent [...] nie był organem właściwym do prowadzenia postępowania w przedmiocie uwłaszczenia na podstawie art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W tej sytuacji wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji odmawiających stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości przez [...] był konieczny.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z [...] września 2016 r. odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] stycznia 2012 r. i [...] lutego 2011 r. i wskazało, że przeszkodą w prowadzeniu niniejszego postępowania jest uprzednio wydany wyrok sądu dotyczący decyzji objętych wnioskiem. Mając bowiem na uwadze treść art. 170 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyjąć należy, że oddalenie przez sąd administracyjny skargi na niezgodność decyzji z prawem zamyka organowi administracji publicznej drogę do stwierdzenia nieważności tej decyzji ze względu na związanie go oceną prawną zawartą w wyroku sądu w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego. Organ zauważył ponadto, że kwestionowanym decyzjom skarżący zarzuca wydanie z naruszeniem przepisów o właściwości. Tymczasem decyzje komunalizacyjne nie zostały wyeliminowane z obrotu prawnego, a zatem nie nastąpiła zmiana stanu prawnego lub faktycznego zwalniająca organ od oceny prawnej wyrażonej w prawomocnym wyroku sądu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z [...] stycznia 2017 r., po rozpoznaniu wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymało w mocy postanowienie z [...] września 2016 r. Organ zauważył, że wynikająca z art. 170 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawomocność materialna zamyka co do zasady organom oraz podmiotom posiadającym legitymację do uruchomienia nadzwyczajnego postępowania przed tymi organami, możliwość stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257, dalej jako K.p.a.).

W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o uchylenie postanowień obu instancji oraz o zawieszenie niniejszego postępowania do czasu zakończenia postępowania nadzorczego dotyczącego decyzji komunalizacyjnej. W uzasadnieniu skargi wskazał, że istota sprawy sprowadza się do dwóch kwestii – przedwczesnego rozpoznania wniosku uwłaszczeniowego dotyczącego przedmiotowej nieruchomości oraz niedostrzeżenia po stronie skarżącego prawa zarządu ww. gruntem. Skarżący wskazał, że w niniejszej sprawie diametralnie odwrócono kolejność rozpoznawania spraw. Zamiast najpierw rozpatrzyć sprawę dekretową, w pierwszej kolejności rozpoznano sprawę dotyczącą uwłaszczenia, odmawiając stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego nieruchomości właśnie z uwagi na niezakończenie sprawy dekretowej. Drugim błędem przeprowadzonego postępowania było natomiast niedostrzeżenie po stronie skarżącego prawa zarządu przedmiotowym gruntem. W kwestii zaś prawidłowości decyzji komunalizacyjnej, której wyeliminowanie z obrotu prawnego jest najwłaściwszym rozwiązaniem, prowadzone jest odrębne postępowanie. Do czasu jego zakończenia, niniejsza sprawa, w ocenie skarżącego, winna zostać zawieszona.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zarówno zaskarżone postanowienie, jak i postanowienie je poprzedzające nie naruszają prawa.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]postanowieniem z [...] stycznia 2017 r. utrzymało w mocy własne postanowienie z [...] września 2016 r. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] stycznia 2012 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta [...] z [...] lutego 2011 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego nieruchomości. Podstawę prawną wydanych postanowień stanowił art. 61a § 1 K.p.a., zgodnie z którym, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

Odmawiając wszczęcia postępowania organ wskazał, że brak było podstaw do objęcia ponowną kontrolą decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] stycznia 2012 r. oraz decyzji Prezydenta [...] z [...] lutego 2011 r. w sytuacji, gdy jej legalność była już przedmiotem badania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z [...] października 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 649/12 oddalił skargę [...] na tę decyzję. Z kolei wniesiona od powyższego wyroku skarga kasacyjna oddalona została przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 7 października 2014 r. sygn. akt I OSK 411/13.

Zdaniem Sądu stanowisko organu nadzoru należy uznać za prawidłowe.

Zgodnie z art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej jako P.p.s.a.), orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Każde orzeczenie sądu ma indywidualną skuteczność, która zależy od tego, w jaki sposób rozstrzyga ono o losach zaskarżonego aktu administracyjnego. Istotą wyroku oddalającego skargę jest ustalenie, że zaskarżona decyzja nie była prawnie wadliwa z punktu widzenia, ustanowionych art. 145 P.p.s.a., kryteriów zgodności z prawem decyzji administracyjnych. W takim zakresie decyzji tej przysługują cechy prawomocności, odróżniające ją od wszelkich innych decyzji ostatecznych. Prawomocność jest więc szczególną kwalifikacją decyzji ostatecznej, którą uzyskuje ona w efekcie utrzymania jej w mocy przez sąd administracyjny, jako zgodnej z prawem w zakresie, w jakim sąd ten dokonuje tej kontroli (por. "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" pod red. Tadeusza Wosia, wyd. LexisNexis, Warszawa 2005, s. 513 i n.).

Na skutek wyroku oddalającego skargę decyzja administracyjna staje się zatem prawomocna, co oznacza, że nie może być zmieniona lub uchylona w trybach nadzwyczajnych, przewidzianych dla decyzji prawnie wadliwych, bowiem została ona uznana już za niewadliwą mocą orzeczenia sądowego. Wskazać przy tym należy, że sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi i ma obowiązek badania, niezależnie od treści skargi, czy zachodzą okoliczności uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 K.p.a. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 9 kwietnia 2008 r. sygn. akt I OSK 468/07 (Lex nr 505294), "podmioty wymienione w art. 170 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi są faktem i treścią orzeczenia związane, co skutkuje uwzględnieniem prawomocnego wyroku w wydanych rozstrzygnięciach, gwarantując zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych. Tak więc sformułowany w powołanym przepisie pozytywny skutek prawomocności wyroku sądowego statuujący jego moc erga omnes wyłącza możliwość uruchomienia wewnątrzadministracyjnego postępowania kontrolnego przez organy administracji publicznej. Nie mogłaby bowiem w tym postępowaniu zapaść inna decyzja niż wyrok sądu administracyjnego".

Jak zauważył ponadto Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z 7 grudnia 2009 r. sygn. akt I OPS 6/09, żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 K.p.a., obecnie postanowienie wydawane na podstawie art. 61a § 1 K.p.a.), wówczas gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie – z uwagi na wydany uprzednio wyrok sądu – przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. W pozostałych przypadkach organ administracji publicznej obowiązany jest rozpoznać żądanie co do istoty, stosując art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 K.p.a. W cytowanej uchwale wskazano również, że nie zawsze wyrok oddalający skargę na kwestionowaną decyzję automatycznie stanowi przeszkodę do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia jej nieważności. Możliwa jest sytuacja, w której występujący z żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji wskaże okoliczności, które nie były objęte orzeczeniem sądu, np. fakt uprzedniego rozstrzygnięcia sprawy inną decyzją ostateczną albo zwróci uwagę na fakt oddalenia skargi z powodu braku legitymacji skarżącego. Uwarunkowany względami obiektywnymi brak wiedzy sądu o istotnych dla wyniku postępowania okolicznościach sprawy spowoduje, że poza zakresem kontroli sądowej objętej powagą rzeczy osądzonej znajdzie się to, na co powoła się wnoszący żądanie. W takim wypadku prawomocny wyrok oddalający skargę na decyzję nie byłby przeszkodą dla przeprowadzenia postępowania w celu merytorycznego rozpoznania złożonego do organu administracji żądania.

Taka jednak sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi. Ani z akt sprawy nie wynika, ani też sam skarżący nie podnosił zaistnienia jakiejkolwiek okoliczności, która nie była znana Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie przy wyrokowaniu w dniu 23 października 2012 r., czy też Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w dacie wydania wyroku z 7 października 2014 r. i która miałaby charakter przesłanki nieważnościowej wymienionej w art. 156 § 1 K.p.a. Jedyną okolicznością, na którą powołał się skarżący we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z 26 stycznia 2012 r. i z 18 lutego 2011 r., było wystąpienie przez niego z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z [...] października 1993 r. utrzymującej w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] czerwca 1993 r., którą stwierdzono nabycie przedmiotowej nieruchomości z mocy prawa z dniem [...] maja 1990 r. nieodpłatnie przez Dzielnicę Gminę [...]. Zdaniem skarżącego wadliwość komunalizacji spowodowała brak po stronie Prezydenta [...] właściwości do prowadzenia postępowania w przedmiocie uwłaszczenia na podstawie art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skarżący całkowicie pominął jednak fakt, że postępowanie zainicjowane jego wnioskiem, w dacie składania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji odmawiających uwłaszczenia, nie było prawomocnie zakończone, a zatem nie sposób zarzucić organom orzekającym w tym postępowaniu braku właściwości. Sądowi z urzędu wiadomym jest również, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z [...] lipca 2016 r. utrzymał w mocy własne postanowienie z [...] kwietnia 2016 r. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z [...] października 1993 r., z uwagi na brak przymiotu strony po stronie skarżącego, natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 4 listopada 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 1368/16 oddalił skargę [...] na powyższe postanowienie. W tej sytuacji skład orzekający nie znalazł podstaw do zawieszenia niniejszego postępowania do czasu zakończenia postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej.

W ocenie Sądu, również okoliczności przywoływane przez skarżącego w skardze rozpoznawanej w niniejszej sprawie (nie podnoszone na etapie postępowania prowadzonego przez organy administracji publicznej), a dotyczące przedwczesnego rozpoznania wniosku uwłaszczeniowego dotyczącego nieruchomości warszawskiej przy ul. [...] oraz niedostrzeżenia po stronie skarżącego prawa zarządu ww. gruntem, były przedmiotem oceny zarówno Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Jak wskazano wyżej, Sądy te w wydanych w sprawie rozstrzygnięciach wyjaśniły, dlaczego postępowanie uwłaszczeniowe było prowadzone przed postępowaniem dekretowym, jak również przeanalizowały dokumenty zgromadzone w sprawie i oceniły, że nie można z nich wywieść po stronie skarżącego prawa zarządu do przedmiotowej nieruchomości.

Skoro zatem decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] stycznia 2012 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzji Prezydenta [...] z [...] lutego 2011 r. podlegały już badaniu sądu, który potwierdził, że nie były one wadliwe, to prawidłowo Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uznało, że brak było podstaw do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności tych decyzji.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.