Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 609/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2020-02-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 pkt 1 lit. c), art. 200, 205
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 156
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Asesor WSA Jarosław Piątek Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2020 r. sprawy ze skargi T.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego T.T. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu wniosku T.T. o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty z dnia [...] marca 2018 r. znak [...], odmawiającej T.T. wydania krajowego prawa jazdy kat. B, działając na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 oraz art. 158 § 1 k.p.a. odmówiło stwierdzenia nieważności ww. decyzji Starosty z dnia [...] marca 2018 r.

W uzasadnieniu decyzji SKO podało, iż decyzją Starosty z dnia [...] marca 2018 r., znak [...] odmówiono T.T. wydania krajowego prawa jazdy kat. B. Na podstawie informacji uzyskanej od Federalnego Urzędu ds. Ruchu Drogowego o cofniętych uprawnieniach do kierowania pojazdami oraz możliwości ich odzyskania w stosunku do strony organ stwierdził, że spełnione zostały przesłanki z art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 341 ze zm., dalej jako ustawa o kierujących pojazdami). W świetle tego przepisu prawo jazdy nie może być wydane osobie, która uzyskała za granicą krajowe prawo jazdy, a to prawo jazdy zostało zatrzymane lub uprawnienie do kierowania pojazdami zostało cofnięte - w okresie zatrzymania prawa jazdy lub cofnięcia uprawnienia.

Kolegium wskazało, że pismem z dnia [...] kwietnia 2019 r. T.T., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, powołując się na art. 156 § 1 pkt 2 i 4 w zw. z art. 157 § 1 k.p.a. wniósł o stwierdzenie nieważności ww. decyzji organu I instancji. W ocenie wnioskodawcy błędne było stanowisko Starosty wyrażone w przedmiotowej decyzji, co do wystąpienia okoliczności opisanej w art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami, tj. przyjęcie, że T.T. uzyskał za granicą prawo jazdy, ale jego uprawnienie do kierowania pojazdami zostało cofnięte, przynajmniej do czasu przedstawienia opinii lekarsko-psychologicznej.

Odnosząc się do argumentacji zawartej we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty, SKO podkreśliło, iż przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej wymagają bezspornego ustalenia, że uchylona decyzja jest dotknięta jedną z wad, określonych w art 156 § 1 k.p.a. Postępowanie to ograniczone jest jedynie do weryfikacji samej decyzji administracyjnej z wyłączeniem możliwości rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, której dotyczy weryfikowana decyzja. Organ stosujący art. 156 § 1 k.p.a. nie może przeprowadzać samodzielnego, kolejnego postępowania dowodowego.

Według SKO analiza materiału dowodowego w sprawie prowadzi do wniosku, że w przedmiotowej sprawie nie znajduje zastosowania art. 156 § 1 pkt 1 oraz pkt 3-6 k.p.a., gdyż decyzja została wydana przez organ właściwy (Starosta, który zgodnie z art. 10 ust. 1 u.k.p. jest organem właściwym w sprawie wydania prawa jazdy w I instancji), nie została wydana bez podstawy prawnej, nie narusza powagi rzeczy osądzonej, nie jest niewykonalna, a w razie wykonania nie wywołałaby czynu zagrożonego karą i nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa. Nie budzi też wątpliwości, że decyzja nie została skierowana do osoby niebędącą stroną w sprawie.

Następnie SKO dokonało oceny zakwestionowanej decyzji w aspekcie istnienia wady określonej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem SKO zastosowanie przy wydaniu decyzji administracyjnej jednej z możliwych interpretacji przepisów prawa o niejednoznacznej treści, nie może być uznane za rażące naruszenie prawa, o jakim mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., prowadzące do stwierdzenia nieważności decyzji z tego tylko powodu, że interpretacji tej nie podziela organ wyższego stopnia. Odnosząc powyższe do przepisu art. 12 ust. 1 pkt 5 oraz art. 11 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami organ stwierdził, iż takich okoliczności w niniejszej sprawie brak. Zdaniem Kolegium w sprawie zakończonej ww. decyzją Starosty zachodziły podstawy do uznania, że T.T. uzyskał za granicą prawo jazdy, a to prawo jazdy zostało zatrzymane lub uprawnienie do kierowania pojazdami zostało cofnięte - w okresie obowiązywania zatrzymania prawa jazdy lub cofnięcia uprawnienia.

Następnie organ poddał rozwadze możliwość stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa procesowego, zastrzegając jednak, iż przypisanie decyzji wady nieważności w przypadku naruszenia przepisów proceduralnych dopuszczalne jest wyłącznie, gdy naruszenie tych przepisów ma charakter rażący i pozostaje w związku z ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy. W okolicznościach sprawy nie można twierdzić, by w postępowaniu przeprowadzonym przez Starostę miało dojść do takich uchybień proceduralnych, którym można byłoby przypisać charakter rażący.

Na powyższą decyzję T.T., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji wraz z uzasadniającą je argumentacją.

W piśmie procesowym z dnia [...] października 2019 r., stanowiącym uzupełnienie skargi, pełnomocnik skarżącego zarzucił organowi obrazę:

- art. 77 § 1 k.p.a. przez brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, w tym pominięcie faktu, iż okres zatrzymania prawa jazdy minął,

- art. 10 § 1 k.p.a. polegającą na wydaniu rozstrzygnięcia bez omówienia kluczowego dla rozpoznania niniejszej sprawy ustawodawstwa niemieckiego oraz Dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie prawa jazdy oraz Załącznika nr III do powyższej dyrektywy.

- art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami przez niewydanie prawa jazdy osobie, w stosunku do której orzeczone zagranicznym wyrokiem zakazy prowadzenia pojazdów minęły,

- art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami przez błędne jego zastosowanie i przyjęcie, że nieposiadanie pozytywnych badań medycznych i psychologicznych wymaganych przez przepisy prawa niemieckiego przez stronę, wobec której sądowy zakaz prowadzenia pojazdów orzeczony przez organy niemieckie minął, wskazuje, że strona ta pozostaje w okresie cofnięcia uprawnienia w rozumieniu ww. przepisu, podczas gdy fakt niespełnienia przez stronę warunków do uzyskania prawa jazdy w Niemczech nie wskazuje, że strona ta pozostaje w okresie cofnięcia uprawnienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlegała uwzględnieniu, aczkolwiek nie z przyczyn w niej wskazanych.

Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty odmawiającej wydania skarżącemu prawa jazdy kat. B. Podkreślić należy, że zarówno wniosek strony o stwierdzenie nieważności decyzji, jak i decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego o odmowie stwierdzenia nieważności dotyczyły decyzji Starosty z dnia [...] marca 2018 r., znak [...], która to decyzja nie była decyzją ostateczną. Od tej decyzji Starosty strona wniosła bowiem odwołanie, na skutek którego sprawę rozpoznawało Samorządowe Kolegium Odwoławcze, które decyzją z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Decyzją ostateczną jest zatem decyzja SKO z dnia [...] lipca 2018 r.

Co do zasady instytucja stwierdzenia nieważności może dotyczyć wyłącznie decyzji ostatecznych. Stwierdzić nieważność decyzji nieostatecznej można jedynie w dwóch przypadkach. Pierwszy, polega na tym, że przed upływem terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji organ wyższego stopnia działając z urzędu stwierdzi ową nieważność. Drugi zaś sprowadza się do tego, iż strona, w sposób nie budzący żadnych wątpliwości składa w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji organu pierwszej instancji wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji (por. np. wyrok NSA z dnia 30 czerwca 2011 r., II OSK 2138/10). Nie można uznać, aby wskazane wyżej przypadki stwierdzenia nieważności decyzji nieostatecznej miały zastosowanie w niniejszej sprawie, bowiem decyzja Starosty została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy.

Nie jest możliwe stwierdzenie nieważności na podstawie art. 156 k.p.a. decyzji organu I instancji, która nie uzyskała przymiotu ostateczności, w sytuacji gdy w sprawie została wydana co do tej decyzji w oparciu o art. 138 k.p.a. decyzja organu odwoławczego. Decyzja organu I instancji w takim przypadku nie ma samodzielnego bytu prawnego, zaś w obrocie prawnym funkcjonuje łącznie z decyzją organu odwoławczego. Nie było więc możliwe uczynienie tego, czego domagał się skarżący, a więc stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji, która nie uzyskała przymiotu ostateczności, gdyż sprawa była rozpoznawana także przez organ odwoławczy, który swą decyzją utrzymał ją w mocy. Skoro zatem pismo z dnia [...] kwietnia 2019 r., wniesione w imieniu skarżącego przez profesjonalnego pełnomocnika, wszczynające postępowanie w sprawie, dotyczyło wyłącznie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty, to Samorządowe Kolegium Odwoławcze związane tym żądaniem nie mogło orzekać o nieważności tej nieostatecznej decyzji. Organ winien w tej sytuacji zwrócić się do pełnomocnika o wyjaśnienie czy wniosek obejmuje również decyzję organu odwoławczego, albowiem z utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że w razie wszczęcia postępowania na wniosek strony - obowiązkiem organu administracji jest dokładne ustalenie treści żądania strony, które wyznacza rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania (np. wyroki NSA z dnia 11 czerwca 1990 r. I SA 367/90, z dnia 5 stycznia 1998 r. II SA 1396/97, z dnia 24 lipca 2001 r. IV SA 1091/99). Stosownie do art. 157 § 1 k.p.a. organem właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze - ten organ, a zatem SKO byłoby właściwe do orzekania, gdyby wniosek dotyczył stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej tego organu wydanej w II instancji.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) zaskarżona decyzja została uchylona, o czym orzeczono w punkcie I sentencji wyroku.

O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów w kwocie 680 zł, na którą to kwotę składa się uiszczona opłata sądowa w wysokości 200 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego będącego adwokatem w wysokości 480 zł, ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. 2015.1800.)