Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2765/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-05-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Komendant Straży Granicznej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 1 pkt 10
journal: Dz.U. 2016 poz 1990
law: Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 15 maja 2018 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędziowie sędzia NSA Jerzy Stelmasiak sędzia del. WSA Piotr Korzeniowski (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Anna Dziosa-Płudowska po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2018 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej K. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 czerwca 2017 r. sygn. akt IV SA/Wa 665/17 w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wjazdu na granicy oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 22 czerwca 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 665/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: Sąd I instancji) po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z [...] grudnia 2016 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wjazdu na granicy, oddalił skargę.

W skardze kasacyjnej K. K. reprezentowana przez adw. P. P. zaskarżyła w całości wyrok Sądu I instancji.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

I. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przez Sąd I Instancji przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na niezasadnym oddaleniu skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. i tym samym niezastosowaniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., pomimo wykazania przez stronę skarżącą szeregu naruszeń przepisów postępowania jakich dopuściły się organy I i II instancji w niniejszej sprawie, tj. naruszenia:

1. art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.), poprzez:

a) uniemożliwienie stronie zapoznania się z całością dowodów i materiałów zgromadzonych w sprawie, tj. uniemożliwienie stronie zapoznania się z dowodem kluczowym w sprawie - kopii kwestionowanego paszportu,

b) niewyznaczenie stronie terminu do wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego pomimo zgłoszenia przez skarżącego nowych dowodów pismem z 6 grudnia 2016 r., co:

I. uniemożliwiło stronie ustosunkowanie się do zebranego materiału,

II. uniemożliwiło stronie wytknięcie uchybień organu,

III. sprawiło, że strona została zaskoczona wydaniem decyzji,

2. art. 9 k.p.a. poprzez nieinformowanie strony o czynnościach faktycznych i prawnych podejmowanych w sprawie, które mogły mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, przykładowo o zatrzymaniu paszportu skarżącej dla celów postępowania [...] przez Placówkę Straży Granicznej [...],

3. art. 7 w zw. z art. 75, art. 76, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na:

a) pominięciu i nieprzeprowadzeniu żadnego z zawnioskowanych przez stronę dowodów, w szczególności dowodu z opinii biegłego grafologa na okoliczność autentyczności odcisków stempli polskiej kontroli granicznej znajdujących się w paszporcie strony, pomimo że organy obydwu instancji nie posiadają niezbędnych wiadomości specjalnych, co stanowi jednocześnie obrazę art. 84 § 1 k.p.a.,

b) pominięciu pozostałych dowodów zgłoszonych przez stronę, w tym dowodu z przesłuchania świadka oraz dowodu z przesłuchania biegłego,

c) niewydaniu żadnego postanowienia w przedmiocie odmowy przeprowadzenia dowodu, a w zamian za to

d) nieformalną odmowę (w uzasadnieniu skarżonej decyzji, tj. na stronie 7 - akapit 2 i na stronie 9 - akapit 2) przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego grafologa oraz dowodu z przesłuchania strony,

e) oparciu decyzji na niepełnym materiale dowodowym, albowiem w aktach organu II instancji nie było ani oryginału ani choćby kopii paszportu skarżącej (vide pismo organu II instancji z 19 grudnia 2016 stwierdzające, że kserokopie znajdują się w aktach organu I instancji - ergo - nie znajdują się one w aktach organu II instancji, co potwierdza obserwacje pełnomocnika skarżącego poczynione przy okazji przeglądania akt), w związku z czym należy stwierdzić, że organ II instancji nie rozpoznał sprawy na nowo, a jedynie przyjął za własne ustalenia faktyczne organu I instancji,

4. art. 15 k.p.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności polegającego na nieprzeprowadzeniu postępowania dowodowego, a jedynie przejęciu ustaleń faktycznych i prawnych organu I instancji jako własnych,

5. art. 123 § 1 w zw. z art. 89 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie wniosku strony o wyznaczenie rozprawy celem przeprowadzenia zawnioskowanych dowodów oraz niewydanie postanowienia w tym przedmiocie,

6. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. polegającego na naruszeniu swobodnej oceny dowodów poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego i błędną ocenę materiału dowodowego skutkującą przyjęciem, że:

a. w stosunku do skarżącej zaktualizowały się przesłanki z art. 28 ust. 1 pkt 10 ustawy o cudzoziemcach (dalej: u.o.c.) uprawniające do odmowy wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,

b. znajdujące się w paszporcie strony odbitki stempli polskiej kontroli granicznej są podrobione, podczas gdy poza oświadczeniem funkcjonariusza Pana K. O. nie znajduje to żadnego odzwierciedlenia w zebranym w sprawie materiale dowodowym,

c. strona jest uważana za stanowiącą zagrożenie dla porządku publicznego, bezpieczeństwa wewnętrznego, zdrowia publicznego lub stosunków międzynarodowych jednego lub więcej Państw Członkowskich Unii Europejskiej podczas gdy nie wskazuje na to żaden z dowodów zgromadzonych w sprawie oraz w sytuacji, gdy Konsul Litwy w [...], to jest organ innego Państwa Członkowskiego Unii Europejskiej - wydając wizę Schengen typu C - uznał w sierpniu 2016 r., że strona nie stanowi zagrożenia dla porządku publicznego, bezpieczeństwa wewnętrznego, zdrowia publicznego lub stosunków międzynarodowych jednego lub więcej Państw Członkowskich Unii Europejskiej,

d. w sprawie nie należało uwzględnić wyłączenia zastosowania art. 28 ust. 1 pkt 10 u.o.c. zgodnie z art. 5 ust. 1 lit. a rozporządzenia (WE) nr 562/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady,

7. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. polegającego na niezweryfikowaniu materiału dowodowego zgodnie z zasadami swobodnej oceny dowodów i niedokonaniu własnych ustaleń w sprawie, tj. na przejęciu ustaleń organu I instancji wprost,

8. art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. polegającego na akceptowaniu naruszeń prawa poczynionych przez organ I instancji, a w konsekwencji na utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji, pomimo że narusza przepisy wskazane w treści odwołania z 21 września 2016 roku i z tego względu powinna zostać uchylona przez organ II instancji,

II. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., naruszenie przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego i w konsekwencji oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. i tym samym nie zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. tj. naruszenie:

1. art. 28 ust. 1 pkt 10 u.o.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie pomimo tego, że okoliczności stanu faktycznego jednoznacznie wskazywały na powinność zastosowania art. 28 ust. 1 pkt 6 u.o.c. (błąd subsumpcji),

2. art. 28 ust. 1 pkt 10 u.o.c. w zw. z art. 28 ust. 3 u.o.c. w zw. z art. 5 ust. 1 lit. a rozporządzenia (WE) nr 562/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji nieuwzględnienie wyłączenia zastosowania art. 28 ust. 1 pkt 10 UOC do cudzoziemca, który przejeżdża przez terytorium Rzeczypospolitej Polskiej tranzytem.

W związku z powyższymi zarzutami, wniesiono o:

1. przeprowadzenie rozprawy na podstawie art. 90 § 2 w zw. z art. 193 p.p.s.a.,

2. uwzględnienie niniejszej skargi kasacyjnej w całości i w konsekwencji uchylenie w yroku w całości oraz przekazanie sprawy w całości do ponownego rozpoznania na podstawie art. 185 §1 p.p.s.a.,

3. uchylenie zaskarżonego wyroku oraz rozpoznanie skargi w trybie art. 188 p.p.s.a. - ewentualnie - w razie nieuwzględnienia wniosków ad. 1 i 2 powyżej,

4. zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że udział skarżącej w postępowaniu został istotnie ograniczony, zmarginalizowany, skarżąca w jego toku składała szereg wniosków. Żaden z wniosków nie został przez organ rozpatrzony. Według skarżącej kasacyjnie, arbitralne pomijanie wszelkich dowodów zgłaszanych przez stronę (zwłaszcza tak istotnych jak opinia biegłego) czyni postępowanie iluzorycznym. Kolejne naruszenie zdaniem skarżącej kasacyjnie polegało na pominięciu wszystkich, tj. nieprzeprowadzeniu żadnych spośród wniosków dowodowych złożonych przez stronę skarżącą. Spowodowało to w rezultacie, że postępowanie dowodowe w toku postępowania drugoinstancyjnego miało jedynie charakter fikcyjny i fasadowy. Działania organu II instancji nie polegały de facto na prowadzeniu jakiegokolwiek - chociażby najbardziej szczątkowego - postępowania dowodowego, a jedynie na przejęciu wszystkich ustaleń faktycznych i prawnych organu I instancji jako własnych. Powyższe stanowi naruszenie zasady dwuinstancyjności w rozumieniu art. 15 k.p.a. W ocenie skarżącej kasacyjnie, za szczególnie rażące naruszenie zasad prowadzenia postępowania dowodowego należy uznać nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego grafologa na okoliczność autentyczności odcisków stempli polskiej kontroli granicznej znajdujących się w paszporcie strony, pomimo że organy obydwu instancji nie posiadają wiadomości specjalnych, które pozwoliłyby im na stwierdzenie, czy stempel na paszporcie skarżącej był podrobiony bądź przerobiony. Skarżąca kasacyjnie uważa, że okoliczność ta ma charakter kluczowy w sprawie i całkowicie nieuzasadnionym oraz niedopuszczalnym jest rezygnowanie przez organ z przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego - zachowanie takie stanowi naruszenie art. 84 § 1 k.p.a.

Organy oparły rozstrzygniecie wyłącznie na notatce służbowej funkcjonariusza, przy czym bez wątpienia nie jest on osobą posiadającą wiadomości specjalnych w rozumieniu art. 84 k.p.a. Mimo wniosku skarżącej, organ nie przeprowadził rozprawy administracyjnej i nie wydał żadnego postanowienia w tej sprawie, mimo że rozprawa taka mogłaby przyczynić się do wyjaśnienia wątpliwości istniejących w sprawie, których istnienie organ potwierdził swoim zachowaniem (np. zwracając się o udzielenie informacji do Placówki Straży Granicznej w [...]). Mimo wniosku skarżącej, organ nie przeprowadził rozprawy administracyjnej i nie wydał żadnego postanowienia w tej sprawie, mimo że rozprawa taka mogłaby przyczynić się do wyjaśnienia wątpliwości istniejących w sprawie, których istnienie organ potwierdził swoim zachowaniem (np. zwracając się o udzielenie informacji do Placówki Straży Granicznej w [...]). Organ II instancji dopuścił się również obrazy prawa materialnego: art. 28 ust. 1 pkt 10 u.o.c. poprzez jego nieuprawnione zastosowanie i w konsekwencji wydanie decyzji o utrzymaniu w mocy decyzji o odmowie wjazdu mimo braku ku temu przesłanek, przy czym zakładając nawet (z daleko ostrożności procesowej) prawdziwość ustalenia organów o istnieniu w paszporcie sfałszowanych pieczęci organy powinny były zastosować kwalifikację prawną z art. 28 ust. 1 pkt 6 u.o.c., art. 28 ust, 1 pkt 10 u.o.c. w zw. z art. 28 ust. 3 u.o.c. w zw. z art. 5 ust.1 lit. a rozporządzenia (WE) nr 562/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji nieuwzględnienie wyłączenia zastosowania art. 28 ust. 1 pkt 10 u.o.c. do cudzoziemca, który przejeżdża przez terytorium Rzeczypospolitej Polskiej tranzytem. W ocenie skarżącej kasacyjnie, w sprawie nie zachodzą przesłanki istnienia zagrożenia dla: (i) porządku publicznego jednego lub więcej Państw Członkowskich Unii Europejskiej, (ii) bezpieczeństwa wewnętrznego jednego lub więcej Państw Członkowskich Unii Europejskiej, (iii) zdrowia publicznego jednego lub więcej Państw Członkowskich Unii Europejskiej oraz dla (iv) stosunków międzynarodowych jednego lub więcej Państw Członkowskich Unii Europejskiej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a. Nadto zgodnie z treścią art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Ponadto w przypadku podniesienia w skardze kasacyjnej jednocześnie zarzutów naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego należy w pierwszej kolejności rozpatrzyć te pierwsze, ponieważ determinują one ocenę prawidłowego zastosowania lub właściwej wykładni przepisów prawa materialnego powołanych w tej sprawie. W skardze kasacyjnej powołano dwie podstawy kasacyjnej unormowane w art. 174 p.p.s.a.

W pierwszej kolejności przechodząc do oceny zarzutów naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy wskazać należy, że nie zasługują na uwzględnienie zarzuty przedstawione w pkt I skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nietrafnie powołuje się na naruszenie przez Sąd I instancji przepisów wskazanych w pkt I. Prawidłowo wskazał Sąd I instancji, że głównym zarzutem podnoszonym przez skarżącą jest nie zebranie i nie rozpatrzenie w sposób wystarczający materiału dowodowego. W trafnej ocenie Sądu I instancji, w obliczu dokonanych przez organy ustaleń, stanowisko te jest niezasadne. Podstawowym i zasadniczym dowodem w sprawie było wykazanie podczas kontroli wjazdu i pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, że cudzoziemka posłużyła się jako autentycznym przerobionym dokumentem. Fakt podrobienia stempli umieszczonych w paszporcie wskazujących na przekroczenie przez cudzoziemkę granicy RP w dniach 14 lutego 2016 r. i 5 czerwca 2016 r., poza stwierdzeniem przez funkcjonariusza straży granicznej, że odciski odbiegały od obowiązującego wzoru, miały bowiem nieodpowiedni kształt cyfr w dacie, błędne cyfry kontrolne obowiązujące w danym okresie, został dodatkowo potwierdzony informacjami uzyskanymi z bazy danych (tez w systemie ZAOiL). W uwidocznionych na stemplach datach skarżąca granicy RP nie przekraczała. Podczas czynności prowadzonych z udziałem cudzoziemki obejmujących m. in. sprawdzenie w bazach danych osób przekraczających granice RP w datach wskazanych na stemplach. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zebrany materiał dowodowy i poczynione przez organy ustalenia, wbrew stanowisku skarżącej kasacyjnie przedstawionym w skardze kasacyjnej, są prawidłowe. Decyzje w niniejszej sprawie, wbrew zarzutom przedstawionym w skardze kasacyjnej wydane zostały na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego, który stanowił podstawę rozstrzygnięć i ich uzasadnienie orzekających w sprawie organów. Odnosząc się do zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego nieprzeprowadzenia wnioskowanych dowodów wyjaśnić należy, że organ II instancji wskazał, że nie budził wątpliwości fakt, że w dokumencie podróży cudzoziemki znajdowały się nieautentyczne odbitki stempli kontrolerskich polskiej kontroli granicznej. Wnioskowane w odwołaniu oraz powtórzone w piśmie pełnomocnika strony z 6 grudnia 2016 r. dowody nie były istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Uprawnienie strony do zgłoszenia żądania przeprowadzenia dowodu podlega w zależności od okoliczności danej sprawy ograniczeniom. Ich celem jest bowiem zapewnienia szybkości postępowania. Organ powinien zatem każdorazowo rozważyć zasadność żądania przeprowadzenia dowodu zwłaszcza w sytuacji, gdy nie ma dostatecznych argumentów przemawiających za zakwestionowaniem dotychczasowych ustaleń. W niniejszej sprawie organ II instancji w uzasadnieniu decyzji z [...] grudnia 2016 r. znak [...] wyjaśnił, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający i został prawidłowo oceniony przez organ I instancji. Stan faktyczny został ustalony na podstawie zamieszczonych w dokumencie podróży cudzoziemki nieautentycznych odcisków stempli kontroli granicznej. Organ odwoławczy wyjaśnił również, że przeprowadzenie w niniejszej sprawie dowodów wnioskowanych przez pełnomocnika strony było niezasadne, ponieważ przedstawione w nich fakty nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Nieistotne dla kontrolowanego przez Sąd I instancji postępowania jest okoliczność ewentualnego wcześniejszego posiadania przez stronę wizy Schengen. Niezasadne było również przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego grafologa na okoliczność autentyczności odcisków stempli polskiej kontroli granicznej znajdujących się w paszporcie cudzoziemki oraz przeprowadzenie rozprawy administracyjnej w celu przesłuchania świadka oraz biegłego.

Wyjaśnić należy, że przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, zgodnie z art. 84 § 1 k.p.a. nie jest obowiązkiem organu, który dysponuje swobodą w korzystaniu z tego środka dowodowego, ograniczoną zasadami prawdy obiektywnej. Biegły nie jest powoływany do ustalenia stanu faktycznego sprawy, lecz naświetlenia i wyjaśnienia okoliczności wskazanych przez organ administracji publicznej z punktu widzenia posiadanych przez niego wiadomości specjalnych. Rozstrzygnięcie sprawy wymaga wiadomości specjalnych wtedy, gdy przy jej rozpoznaniu wyłoni się zagadnienie mające znaczenie dla rozstrzygnięcia, którego wyjaśnienie przekracza zakres wiadomości i doświadczenia osób je wydających. Komendant Placówki Straży Granicznej [...] posiadał wiadomości i doświadczenie dotyczące przedmiotu niniejszej sprawy. Należy podkreślić, że dowód z opinii biegłego jest dowodem szczególnego rodzaju i jego wartość jest związana z tym, że dowód ten przeprowadza się tylko wówczas, gdy do rozstrzygnięcia danej sprawy wymagane są wiadomości specjalne. Oznacza to, że istnieje potrzeba skorzystania z opinii biegłego, gdy do rozstrzygnięcia sprawy konieczne są wiadomości specjalne. O tym, czy do rozstrzygnięcia sprawy potrzebne są wiadomości specjalne, decyduje organ prowadzący postępowanie, z tym jednak, że jeżeli obiektywnie takie wiadomości są potrzebne, to organ ma obowiązek dopuścić dowód z opinii biegłego (por. S. Kalinowski, Biegły i jego opinia, Warszawa 1994, s. 77). W okolicznościach niniejszej sprawy obiektywnie takie wiadomości nie były potrzebne. Z dokumentacji zgromadzonej w sprawie, sporządzonej na podstawie bazy danych cudzoziemców przekraczających granicę RP wynika, że cudzoziemka nie przekraczała granicy RP w dniach 14 lutego 2016 r. i 5 czerwca 2016 r. w związku z czym w jej paszporcie nie powinny znajdować się stemple kontrolerskie. Bez znaczenia w postępowaniu prowadzonym w sprawie odmowy wjazdu, pozostaje okoliczność kto i kiedy zamieścił w dokumencie podróży cudzoziemki nieautentyczne odciski stempli kontroli granicznej. Celem wyjaśnienia dlaczego taka sytuacja miała miejsce i kto był zaangażowany w podrobienie ww. stempli zostało wszczęte odrębne postępowanie przygotowawcze nr [...], w którym wszelkie okoliczności sprawy będą badane. Zgodzić należy się z oceną Sądu I instancji, według której wniesione przez pełnomocnika skarżącej wnioski dowodowe w tym postępowaniu w istocie mogą odnieść skutek w postępowaniu karnym i w nim mogą znaleźć uzasadnienie. W okolicznościach niniejszej sprawy przesłuchanie cudzoziemki nie było konieczne, ponieważ wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia w sprawie fakty zostały ustalone.

Odnosząc się do zarzutu skargi kasacyjnej, dotyczącego nieprzeprowadzenia obligatoryjnego dowodu z przesłuchania strony, wyjaśnić należy, że przesłuchanie cudzoziemki w tym postępowaniu nie było zatem konieczne, ponieważ wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia w sprawie fakty zostały ustalone podczas przeprowadzonej kontroli. W niniejszej sprawie nie było podstawy do przesłuchiwania skarżącej, gdyż jej zeznania nie wpłynęłyby na zmianę dokonanych ustaleń, w przedmiocie okazania i posłużenia się podczas kontroli granicznej paszportem zawierającym sfałszowane stemple. Notatka urzędowa z 7 września 2016 r. (zarejestrowana w dniu 8 września 2016 r.) sporządzona przez funkcjonariusza Straży Granicznej, na okoliczność ujawnienia przez niego podrobionych na wzór oryginalnych odbitek polskiej kontroli granicznej w dokumencie podróży cudzoziemki opisuje stan faktyczny, potwierdzony uzyskaniem stosownych informacji z ww. bazy danych, umożliwiający merytoryczne rozstrzygnięcie.

Komendant Placówki Straży Granicznej [...] ujawniając w dokumencie podróży, którym legitymowała się cudzoziemka, podrobione na wzór oryginalnych odbitki stempli polskiej kontroli granicznej, mające potwierdzić nieprawdę, co do długości pobytu cudzoziemki w strefie Schengen, nie miał możliwości zastosowania innego rozwiązania niż wydanie decyzji w przedmiocie odmowy wjazdu, a tym samym, nie miał obowiązku oczekiwania na wynik postępowania karnego.

Artykuł 86 k.p.a. stanowi o możliwości przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony, a to wówczas gdy po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Przeprowadzenie tego dowodu (z natury rzeczy posiłkowego) jest więc pozostawione uznaniu organu. Nie jest trafny zarzut dotyczący naruszenia art. 10 §1 k.p.a. W piśmie z 26 października 2016 r. oraz w piśmie z 24 listopada 2016 r. pełnomocnik strony został poinformowany o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji, co do zebranych materiałów i dowodów. Pełnomocnik cudzoziemki skorzystał z tej możliwości i w dniu 1 grudnia 2016 r. zapoznał się z całością materiału zgromadzonego w sprawie. W piśmie z 6 grudnia 2016 r. pełnomocnik strony wypowiedział się w sprawie i ponowił wszystkie zgłoszone dotychczas wnioski, a także wniósł o natychmiastowy zwrot paszportu strony oraz przesłanie go na adres biura kancelarii względnie o podanie podstawy prawnej oraz faktycznej zatrzymania dokumentu.

Zgodzić należy się z Sądem I instancji, który wskazał, że strona w toku prowadzonego postępowania była informowana w sposób należyty o okolicznościach faktycznych i prawnych mających bezpośredni wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków w języku, którego znajomość zadeklarowała. O przysługujących prawach i obowiązkach w postępowaniu administracyjnym cudzoziemka została szczegółowo powiadomiona w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania. Zatem należy uznać, że organ I instancji dołożył należytej staranności i uczynił zadość obowiązkowi wynikającemu z art. 9 k.p.a. Powyższe wskazuje, że prawidłowo Sąd I instancji nie dopatrzył się naruszenia art. 10 w zw. z art. 9 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny podziela ocenę Sądu I instancji, że wydana w niniejszym postępowaniu zaskarżona decyzja czyni także zadość wymogom określonym w art. 107 k.p.a.

Nieskuteczny jest również zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 89 § 1 k.p.a. W piśmiennictwie podnosi się, że sama konieczność wykorzystania określonych w przepisie środków dowodowych dla wyjaśnienia sprawy, wynikająca z zasady prawdy obiektywnej, nie stanowi jeszcze przesłanki rozprawy administracyjnej, gdy nie istnieje potrzeba przeprowadzenia rozprawy dla osiągnięcia takiego celu. Cel ten może zostać osiągnięty także w formie postępowania gabinetowego (G. Łaszczyca: Komentarz do art. 89 k.p.a., teza 5, LEX/2010). Korzystanie z formy rozprawy administracyjnej w niniejszej sprawie nie znajdowało uzasadnienia.

W drugiej kolejności wskazać należy, że nie zasługują na uwzględnienie zarzuty przedstawione w pkt II skargi kasacyjnej. Odnosząc do zarzutów naruszenia prawa materialnego wskazać należy, że podstawą przeprowadzenia szczegółowej kontroli dotyczącej celu wjazdu i pobytu na terytorium RP było stwierdzenie, że cudzoziemka posłużyła się jako autentycznym przerobionym dokumentem. Powyższe jednoznacznie wskazuje, że cudzoziemka swoim postępowaniem naruszyła obowiązujący porządek prawny w RP, będący częścią porządku publicznego. Wbrew stanowisku skarżącej kasacyjnie prawidłowo zastosowano w niniejszej sprawie kwalifikację prawną na podstawie art. 28 ust. 1 pkt 10 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1990, dalej: ustawa o cudzoziemcach). Przywołany w skardze kasacyjnej przepis art. 28 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Z akt sprawy wynika, że dokument podróży, którym legitymowała się cudzoziemka był autentyczny, jedynie znajdujące się w nim stemple kontroli granicznej były nieautentyczne. Zgodnie z art. 28 ust. 1 pkt 10 ustawy o cudzoziemcach, cudzoziemcowi odmawia się wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, gdy: wymagają tego względy obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego lub stosunki międzynarodowe Rzeczypospolitej Polskiej lub innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej. Skarżąca kasacyjnie naruszyła obowiązujący na terytorium RP porządek prawny będący częścią porządku publicznego. W piśmiennictwie wskazuje się, że "porządek publiczny to system urządzeń prawno-publicznych i stosunków społecznych (...), którego celem i zadaniem jest zwłaszcza ochrona życia, zdrowia, mienia obywateli i mienia społecznego i zapewnienie normalnej działalności instytucji, zakładów, przedsiębiorstw (...) oraz eliminowanie (usuwanie) różnego rodzaju uciążliwości niebezpiecznych lub niegodnych dla społeczeństwa i jednostek" (zob. S. Bolesta, Pojęcie porządku publicznego w prawie administracyjnym, Studia Prawnicze 1983, nr 1, s. 236). Pojęcie porządku publicznego należy odnosić do zadań Straży Granicznej uregulowanych w art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1643). W piśmiennictwie dotyczącym materialnego prawa administracyjnego porządek publiczny określany jest jako stan faktyczny wewnątrz państwa, regulowany normami i pozaprawnymi, których przestrzeganie umożliwia normalne współżycie jednostek w organizacji państwowej, w określonym miejscu i czasie (zob. J. Zaborowski, Administracyjnoprawne ujęcie pojęć "bezpieczeństwo publiczne" i "porządek publiczny (niektóre uwagi w świetle unormowań prawnych 1983-1984), Zeszyty Naukowe ASW 1985 , nr 41, s. 130). Posługiwanie się przez skarżącą kasacyjnie nieautentycznymi stemplami kontroli granicznej stanowiło naruszenie obowiązującego na terytorium RP porządku prawnego, będącego częścią porządku publicznego.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie 184 p.p.s.a.