Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1179/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Hasła tematyczne: Broń i materiały wybuchowe
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z  art. 15 ust. 1 pkt 6
journal: Dz.U. 1999 nr 53 poz 549
law: Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska – Jung (spr.), Sędziowie WSA Anna Mierzejewska, Janusz Walawski, Protokolant Referent stażysta Małgorzata Kukielewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2010 r. sprawy ze skargi B. B. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską - oddala skargę


UZASADNIENIE

Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] maja 2010 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z dnia [...] marca 2010 r. nr [...], cofającą B. B. pozwolenie na broń palną myśliwską.

Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

[...] Komendant Wojewódzki Policji w P. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie cofnięcia B. B. pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej po uzyskaniu informacji, iż wyrokiem Sądu Rejonowego w N. z dnia [...] kwietnia 2008 r., sygn. akt [...], został uznany winnym tego, że w dniu [...] marca 2008 r. na drodze pomiędzy P. a P. prowadził w ruchu lądowym pojazd mechaniczny – samochód osobowy [...], będąc w stanie nietrzeźwości i mając 0,47 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, tj. popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 kk i skazany na karę grzywny 80 stawek dziennych z ustaleniem wysokości jednej stawki na kwotę 10 złotych. Dodatkowo Sąd orzekł wobec niego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 1 roku, a także świadczenie pieniężne w kwocie 200 zł na rzecz Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w N. [...], z przeznaczeniem na pomoc osobom poszkodowanym w wypadkach komunikacyjnych.

W toku postępowania organ I instancji uzyskał materiały postępowania karnego (k. 158-175), w tym oświadczenie strony, że przyznaje się do popełnienia zarzucanego jej czynu i nie ma nic na swoje usprawiedliwienie (k. 166). Z notatki urzędowej funkcjonariusza KP O. wynika także, iż strona spowodowała kolizję drogową – wpadła na drzewo i została przewieziona do szpitala (k. 175).

Ponadto organ uzyskał informację o karalności strony z Krajowego Rejestru Karnego Ministerstwa Sprawiedliwości (k. 177), pozytywne opinie o niej z Zarządu Okręgowego PZŁ w P. (k. 189), Koła Łowieckiego nr [...] w K.

(k. 194) i miejsca zamieszkania (k. 191) oraz protokół zgodnego z przepisami przechowywania przez nią broni (k. 192).

Decyzją z dnia [...] marca 2010 r. [...] Komendant Wojewódzki Policji w P., na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 w związku z art. 20 ustawy o broni i amunicji cofnął B. B. pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej. Organ uznał, iż postępowanie skarżącego budzi uzasadnioną obawę, że może on użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego.

W odwołaniu od powyższej decyzji B. B. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej naruszenie przepisów art. 7 i 77 k.p.a. oraz prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.

Rozpoznając odwołanie, Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] maja 2010 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ podniósł, iż pozwolenie na posiadanie broni jest uprawnieniem wyjątkowym, zatem osoby, którym ono przysługuje, powinny przestrzegać prawa.

Wskazał, iż zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.

Z powyższego wynika, że ustawodawca nie stworzył enumeratywnego katalogu przesłanek, które obawę tę uzasadniają, pozostawiając tym samym ustalenie jeszcze innych organom właściwym w sprawach pozwoleń na broń. Organy te przyjęły zatem, iż takimi okolicznościami winny być, m.in. oskarżenie o popełnienie lub dopuszczenie się przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, zwłaszcza tego, którego jednym ze znamion jest nietrzeźwość sprawcy, a to ze względu na wagę tego rodzaju czynu dla stosunków społecznych (ewentualnym jego skutkiem może być bowiem śmierć lub kalectwo ludzi, a także zniszczenie mienia) oraz wysoki stopień społecznej szkodliwości (sprawca takiego przestępstwa godzi się na takie ewentualne następstwa swojego zachowania – ma ono bowiem charakter umyślny). Kierowanie pojazdem w stanie nietrzeźwości jest wyrazem nie tylko wielkiej nieodpowiedzialności osoby, która się tego dopuszcza, ale także świadczy o jej braku wyobraźni co do możliwych następstw jej zachowań pod działaniem alkoholu, czyli w warunkach ograniczonej samokontroli. Takie natomiast cechy u osoby posiadającej pozwolenie na broń (lub ubiegającej się o nią) nie mogą być obojętne dla interesu społecznego ze względu na ścisły związek prawa do broni palnej ze sferą bezpieczeństwa i porządku publicznego.

B. B. został skazany za przestępstwo z art. 178a § 1 kk, tj. za to, że kierował w stanie nietrzeźwości samochodem na drodze publicznej. Komendant Główny Policji wskazał również, iż skarżący spowodował kolizję drogową – uderzył w drzewo, nie panował zatem nad kierowanym przez siebie samochodem.

Nie można więc wykluczyć, że zdarzenie to mogło się zakończyć inaczej, a w wyniku kolizji obrażenia mogły ponieść inne, niż tylko kierowca, osoby. B. B. dopuścił się zatem czynu, z którego rodzajem organy Policji wiążą obawę użycia broni w sposób określony w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Jego zachowanie nie daje więc gwarancji bezpiecznego – w rozumieniu tego przepisu prawa – posiadania i używania broni palnej.

Wskazał również, iż w przypadku prawomocnego wyroku skazującego za przestępstwo z art. 178a § 1 kk pozytywne opinie jednostki Policji i koła łowieckiego nie mogą zmienić decyzji organu, nie eliminują bowiem faktu, iż strona dopuściła się przestępstwa, którego ewentualnym skutkiem może być śmierć lub kalectwo ludzi, a z którego rodzajem organy Policji – korzystając z przyznanej im przez ustawodawcę kompetencji – wiążą obawę możliwości takiego zachowania się, jak wskazano w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Ponadto, jak wynika z treści zastosowanych do rozstrzygnięcia norm prawa materialnego, warunkiem koniecznym dla cofnięcia pozwolenia na broń nie jest ani związek między popełnieniem przestępstwa i użyciem do niego broni, ani udowodnienie, że osoba posiadająca broń faktycznie użyła czy użyje broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Wystarczające jest bowiem tylko domniemanie takiego zachowania oparte na zebranym w sprawie materiale dowodowym.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie B. B. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa w szczególności art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. oraz prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.

W obszernym uzasadnieniu skargi oraz piśmie procesowym nazwanym repliką skarżącego na odpowiedź organu z dnia [...] lipca 2010 r., wskazał między innymi, iż organ obawę użycia broni niezgodnie z prawem oparł tylko na fakcie popełnienia przez niego przestępstwa z art. 178a § 1 kk, a powołane przez organ argumenty mają charakter bardziej życzeniowy, niż powiązany konkretnie z jego osobą, co powoduje, iż nie mogą stanowić podstawy do cofnięcia mu pozwolenia na broń. Przytoczył orzecznictwo sądów administracyjnych wskazujące, iż w przypadku skazania z art. 178a § 1 kk konieczne jest potwierdzenie przez organ administracji obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bowiem tylko w wypadku skazania (lub toczącego się postępowania karnego) za popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu obawa ta jest w pełni uzasadniona.

Wskazał, że pominięto ważne okoliczności, takie jak właściwości osobiste, pozytywne opinie z miejsca zamieszkania i koła łowieckiego oraz właściwe przechowywanie broni, a więc nie przeanalizowano całokształtu okoliczności dotyczących jego osoby, a prognoza jego zachowania się w przyszłości została błędnie postawiona.

W odpowiedzi na skargę oraz piśmie procesowym z dnia 19 sierpnia 2010 r. Komendant Główny Policji wnosił o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż nie narusza ona prawa.

Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy zostały spełnione przez skarżącego przesłanki uzasadniające cofnięcie mu pozwolenia na broń myśliwską.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.). Stosownie do art. 18 ust. 1 pkt 2 właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6. Zgodnie zaś z art. 15 ust. 1 pkt 6 pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.

Z treści przytoczonych powyżej przepisów wynika, iż w przypadku skazania osoby legitymującej się pozwoleniem na broń prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo w przypadku toczącego się postępowania karnego o popełnienie takiego przestępstwa przez osobę legitymującą się zezwoleniem na posiadanie broni palnej, organ zobowiązany jest cofnąć pozwolenie na broń (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt II OPS 4/09).

Należy jednak zwrócić uwagę, iż cytowany przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 nie stanowi zamkniętego katalogu sytuacji, które mogą skutkować cofnięciem pozwolenia na broń. Organ administracji dokonując więc oceny istnienia uzasadnionej obawy, co do użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, może stwierdzić, że fakt popełnienia innych przestępstw, nieznajdujących się w powyższym katalogu, daje podstawy do przyjęcia, iż taka obawa zachodzi. Uznanie takie z kolei, jako element ocenny, wymaga rzetelnego wykazania bezpośredniego związku pomiędzy popełnionym przez skarżącego czynem, za który został on skazany i cechami charakteru oraz jego dotychczasowym postępowaniem, które mogłoby stwarzać obawy, że posiadacz pozwolenia na broń użyje broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego (wyrok NSA z dnia 22 lutego 2008 r., sygn. II OSK 67/07, LEX nr 453431).

Natomiast pojęcie uzasadnionej obawy, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, należy rozumieć jako prognozę zachowań posiadacza broni. Może ona wynikać z dotychczasowego postępowania osoby, jak: nadużywanie alkoholu, awanturnictwo, bójki lub inne chuligańskie zachowania (ujemne cechy charakteru, jak: porywczość, niezrównoważenie psychiczne).

Podkreślenia także wymaga to, iż prawo do posiadania broni nie należy w Polsce do kategorii praw i wolności obywatelskich. Jest to bowiem uprawnienie ściśle reglamentowane i to także w zakresie korzystania z prawa przyznanego już wcześniej prawomocną decyzją administracyjną. Z powyższego punktu widzenia, warunki uzyskania pozwolenia na broń i jej posiadania winny być badane w sposób restrykcyjny. Możliwość cofnięcia pozwolenia na broń nie może zaś być postrzegana jako zamach na swobody obywatela, a jedynie jako działanie prewencyjne zmierzające do zapewnienia szeroko rozumianego bezpieczeństwa (patrz wyrok NSA z dnia 30 października 2008 r., sygn. akt II OSK 1296/07).

W niniejszej sprawie przesłanką cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską był fakt skazania go prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w N. z dnia [...] kwietnia 2008 r., sygn. akt [...] za to, że prowadził samochód w stanie nietrzeźwości (0,47 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu), tj. o czyn z art. 178a § 1 kk (przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji).

Zdaniem Sądu, organ słusznie wskazał, iż fakt skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo z art. 178a § 1 Kodeksu karnego nie tylko oznacza, że skarżący dopuścił się zachowania niezgodnego z obowiązującym prawem, ale świadczy o nieodpowiedzialności i braku wyobraźni sprawcy takiego czynu, co do następstw własnego zachowania. Należy podkreślić, iż prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości stwarza realne zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym i naraża na niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia pozostałych uczestników ruchu drogowego, a także osoby trzecie. Sąd w pełni podziela poglądy Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którymi "prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości naraża życie i zdrowie innych uczestników ruchu drogowego. Zatem uznać należy, że skarżący, siadając za kierownicą w stanie nietrzeźwym, zachował się lekkomyślnie, bezpodstawnie zakładając, że nie spowoduje wypadku, którego ofiara mogłaby doznać uszkodzenia ciała, a nawet utracić życie" (wyrok NSA z dnia 21 sierpnia 2008 r., sygn. akt II OSK 938/07), czy dalej idące stwierdzenie, iż "popełnienie przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, z racji charakteru tego przestępstwa jako stwarzającego realne zagrożenie życia i zdrowia, powoduje uzasadnioną i realną obawę, że osoba dopuszczająca się takich czynów może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co w świetle wykładni art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji dokonanej przez skład siedmiu sędziów w powołanej wyżej uchwale, uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń takiej osobie (wyrok NSA z dnia 15 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 1885/08). Powyższe okoliczności świadczą o tym, iż skarżący wykazuje lekceważący stosunek do norm prawnych. Mimo oczywistego i niekwestionowanego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych pod wpływem alkoholu B. B. dopuścił się takiego czynu.

Prowadzenie pojazdu po spożyciu alkoholu należy oceniać z całą surowością jako postępowanie sprowadzające na inne osoby bezpośrednie niebezpieczeństwo uszkodzenia ciała czy też nawet śmierci. Nie wymaga przecież dowodzenia fakt, iż osoba pijana ma osłabione nie tylko reakcje psychofizyczne, ale także osłabione postrzeganie rzeczywistości. Prowadząc w takim stanie samochód, który w rękach pijanego stanowi bardzo niebezpieczne narzędzie (nie mniejsze niż broń palna), skarżący co najmniej musiał się więc godzić z tym, że może doprowadzić do nieszczęścia polegającego na uszkodzeniu ciała innych osób lub nawet na ich śmierci. Takie postępowanie świadczy o skrajnej nieodpowiedzialności skarżącego. Pozbawia go też przymiotu osoby budzącej zaufanie.

Podobne stanowisko zajął też Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 marca 2010 r. w sprawie o sygn. akt II OSK 2021/09, stwierdzając, iż "prowadzenie przez skarżącego pojazdu w stanie nietrzeźwości świadczy o nieodpowiedzialności i braku wyobraźni sprawcy, który naraża na uszczerbek życie, zdrowie lub mienie, nie tylko swoje, ale także innych uczestników ruchu drogowego. Takie zachowanie jest wyrazem lekceważenia porządku prawnego i w tego rodzaju sytuacji istnieje uzasadniona obawa, że osoba taka może naruszyć zasadę bezwzględnej trzeźwości przy korzystaniu z pozwolenia na broń lub w inny sposób użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego".

Powyższe sprawia, iż skarżącego należy oceniać jako osobę, której cechy charakteru i wynikające z nich postępowanie budzą wątpliwości co do tego, czy będzie w stanie używać posiadanej broni w sposób zgodny z zasadami bezpieczeństwa i porządku publicznego. Skoro bowiem popełniony czyn wskazuje na brak odpowiedzialności przy używaniu środków transportu, to pojawia się wątpliwość, czy takim brakiem odpowiedzialności skarżący nie wykaże się, używając broni. W sytuacji zaś istnienia choćby cienia wątpliwości co do tego, czy nieodpowiedzialności kierowcy skarżący nie przeniesie na niwę korzystania z broni palnej, za prawidłowe należy uznać postępowanie organu administracji, który działając prewencyjnie, wydał skarżoną decyzję.

Odnosząc się do zarzutu skarżącego, iż organ nie uwzględnił przy wydawaniu decyzji wszystkich okoliczności, tj. pozytywnych dla skarżącego opinii z miejsca zamieszkania oraz koła łowieckiego, należy wskazać, iż nie zasługuje on na uwzględnienie. Wyjaśnić należy, iż okoliczności te nie mogły mieć wpływu na decyzję organu. Skoro organ, dokonując oceny, uznał, iż skarżący należy do katalogu osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 cytowanej ustawy, to fakt ten był wystarczającą podstawą do cofnięcia pozwolenia na broń palną. Bez względu bowiem na treść pozytywnych opinii i dotychczasowy sposób życia, organ został zobligowany przepisami ustawy do wydania powyższej decyzji.

Należy podkreślić, iż uprawnienie do posiadania broni w polskim systemie prawnym jest ściśle reglamentowane i ograniczone przepisami ustawy o broni i amunicji w interesie bezpieczeństwa i porządku publicznego, a ustawodawstwo w tym zakresie ewoluuje w kierunku zaostrzenia wymogów stawianych osobom posiadającym broń lub ubiegającym się o jej posiadanie. Oznacza to, iż pozwolenie na broń palną jest uprawnieniem wyjątkowym, będącym atrybutem władztwa państwowego i z tego względu jego posiadacz musi być osobą dającą rękojmię, iż swoim postępowaniem nie zagrozi bezpieczeństwu lub porządkowi publicznemu. Stąd też osoby posiadające takie uprawnienie powinny w sposób szczególny unikać wchodzenia w kolizje z prawem.

Reasumując, Komendant Główny Policji dokonał wyczerpujących ustaleń i prawidłowo ocenił, że w przypadku skarżącego zachodzi uzasadniona obawa, iż może on użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.