Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA 510/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-09-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska WSA Krystyna Kleiber (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant Katarzyna Babik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2004 r. sprawy ze skargi Prezydenta Miasta L. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie komunalizacji 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wojewody L. z dnia [...] września 2002 r. nr [...] 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

I S.A. 510/03

UZASADNIENIE

W dniu [...] marca 2003 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wpłynęła skarga Prezydenta Miasta L. działającego w imieniu Gminy L. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] grudnia 2002 r., utrzymującą w mocy decyzję Wojewody L. z dnia [...] września 2002 r. wydanej w sprawie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa, przez Gminę Miasto L. własności nieruchomości, położonej w L. przy ul. [...].

Zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy wskazuje, że przedmiotem postępowania jest nieruchomość położona w L. przy ulicy [...], składająca się z zabudowanej działki gruntu nr ewidencyjny [...] o powierzchni [...] m², objęta księgą wieczystą nr KW [...].

W dniu [...] listopada 1950 r. Okręgowy Urząd Likwidacyjny w L. przekazał ją w zarząd i użytkowanie Ministrowi Kultury i Sztuki na potrzeby Przedsiębiorstwa Państwowego "F.".

Na nieruchomości tej znajdowało się przedsiębiorstwo kinowe "G." przejęte w trybie dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz.U. RP Nr 13 poz. 87). Przedsiębiorstwo F. powstało na podstawie dekretu z dnia 13 października 1945 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa F. (Dz.U. Nr 55 poz. 306), a następnie na mocy zarządzenia nr [...] Ministra Kultury i Sztuki z dnia 27 maja 1960 r. w sprawie zmiany podporządkowania przedsiębiorstwa państwowego - pod nazwą Okręgowy Zarząd Kin w L. (Dz.U. MkiS Nr 11 poz. 91) wydzielono z dotychczasowego Okręgowego Zarządu Kin, kina położone w mieście L. tworząc przedsiębiorstwo państwowe "M." w L. Zarządzeniem Nr [...] Ministra Kultury i Sztuki z dnia 15 grudnia 1975 r. w sprawie utworzenia i organizacji okręgowych przedsiębiorstw rozpowszechniania filmów (Dz.U. MkiS Nr 11 poz. 61) – utworzono Okręgowe Przedsiębiorstwo Rozpowszechniania Filmów w L. Przedsiębiorstwo to zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 1987 r. o kinematografii (Dz.U. Nr 22 poz. 127) z dniem 1 września 1987 przekształcono w instytucję filmową. Na podstawie zarządzenia nr 6 Przewodniczącego Komitetu Kinematografii z dnia 12 kwietnia 1990 r. w sprawie połączenia Okręgowych Instytucji Rozpowszechniania Filmów oraz zmian w akcie utworzenia tych instytucji – w Instytucję Filmową Dystrybucji Filmów H. w L.

Instytucja Filmowa Dystrybucji Filmów H. w dniu [...] maja 1990 władała przedmiotową nieruchomością, a w dniu [...] października 1993 r. wydano na jej rzecz decyzję o użytkowaniu wieczystym.

Z badań hipotecznych Księgi Wieczystej nr KW [...] znajdującej się w Sądzie Rejonowym w L. wynika, że właścicielem jest Skarb Państwa; wieczystym użytkownikiem i właścicielem budynku R. Sp. z.o.o. Spółka ta nabyła prawo użytkowania wieczystego nieruchomości oraz własności budynku umową z dnia [...] października 1995 r.

Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 1999 Urząd Miasta L. zwrócił się do Wojewody L. o komunalizację przedmiotowej nieruchomości przy ul. [...].

Decyzją z dnia [...] września 2002 r. Nr [...] Wojewoda L. odmówił stwierdzenia nieodpłatnego nabycia z mocy prawa z dniem [...] maja 1990 przez Gminę Miasto L. własności nieruchomości położonej w L. przy ul. [...] oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] KW [...]. W uzasadnieniu podkreślił, że w dniu [...] maja 1990 r. tj. w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32 poz 191 z późń. zmianami), mienie pozostawało we władaniu Państwowej Instytucji Filmowej Dystrybucji Filmów w L. wobec czego nie należało do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego.

Przesądza to o braku przesłanek do jego komunalizacji.

Odwołanie w ustawowym terminie złożył Prezydent Miasta L. zarzucając decyzji nie przeprowadzenie wyczerpującego postępowania wyjaśniającego i błędną ocenę dokonanych ustaleń. W szczególności, zdaniem skarżącego został naruszony przepis art. 11 ust 1 pkt 1 cytowanej jako podstawy rozstrzygnięcia, ustawy z dnia 10 maja 1990. Przepis stwierdza, że tylko takie składniki mienia ogólnonarodowego, o których mowa w art. 5 ust 1-3 nie stały się mieniem komunalnym, które w dniu wejścia w życie tej ustawy, tj. w dniu [...] maja 1990 r. służyły wykonywaniu zadań publicznych należących do własności organów administracji rządowej.

Tymczasem Instytucja Filmowa Dystrybucji Filmów H., prowadząc działalność gospodarczą (zakup, sprzedaż, wynajem, magazynowanie kopii filmowych), nie służyła administracji rządowej. Nieruchomość ta stanowi mienie użyteczności publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych (Dz.U. Nr 18 z 1991 r. poz. 80 z późniejszymi zmianami), a wręcz zaspakajaniu potrzeb ludności.

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] grudnia 2000 r. nr [...] utrzymała w mocy decyzję Wojewody L. W uzasadnieniu wyjaśniła, że przedmiotowa nieruchomość w dniu [...] maja 1990 r. pozostawała we władaniu Instytucji Filmowej Dystrybucji Filmów H. w L. Instytucja Filmowa na podstawie ustawy z dnia 16 lipca 1987 r. o kinematografii (Dz.U. Nr 29 poz. 1271) wykonywała zadania publiczne należące do właściwości organów administracji rządowej.

Treść przepisów tej ustawy przesądza zakwalifikowanie Instytucji Filmowej do państwowych jednostek organizacyjnych Komitetu Kinematografii a więc centralnego organu administracji państwowej, podlegającego Ministrowi Kultury i Sztuki.

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa uznała, iż niezależnie od rozważań dotyczących tytułu prawnego do nieruchomości, nieruchomość ta służyła do wykonywania zadań publicznych należących do właściwych organów administracji rządowej i w świetle treści art. 11 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy z dnia 10 maja 1990 r. nie podlegała komunalizacji z mocy prawa.

Skargę na tę decyzję złożył Prezydent Miasta L., wnosząc o uchylenie tej decyzji jak też poprzedzającej ją, decyzji Wojewody L. Skarżący zarzucił obu decyzjom ich niezgodność z prawem – naruszenie przepisu art. 5 ust 1 w zw. z art. 11 ustęp 1 pkt 1, ustawy z dnia 10 maja 1990 – przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32 poz. 191 z poźń. zm.). W uzasadnieniu podkreślono że organ I i II instancji pominął, że w dniu [...] maja 1990 r. na przedmiotowej nieruchomości znajdowało się kino G., które służyło potrzebom ogółu mieszkańców, nie zaś realizacji zadań administracji państwowej. Kwalifikując prowadzenie kina do zadań administracji rządowej organy dokonały rozszerzającej wykładni przepisu art. 11 ust 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Interpretacja taka jest niedopuszczalna zgodnie z poglądem wyrażonym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 1998 r. sygn. akt I SA 1120/97.

W dniu 1 stycznia 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. – przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271). Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 sprawy w których wniesiono skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r., a które nie zostały zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stał się właściwym dla niniejszej sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:

Nie przesądzając merytorycznej strony skargi decyzje Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej i poprzedzającej ją, Wojewody L. należało uchylić.

Zarówno organ I instancji jak i II instancji naruszył treść art. 28 kpa w związku z art. 7 art. 10 i art. 14 § 1 pkt 4 kpa poprzez wydanie decyzji pomimo, że użytkownik wieczysty nieruchomości i właściciel budynku na tejże nieruchomości – R. Sp. z.o.o. bez swej winy nie brała udziału w postępowaniu. Nie ulega kwestii, że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy rzutuje na prawa właściciela R. Sp. z.o.o., a więc zasadnie Wojewoda L. i Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa uznali, iż jest stroną tegoż postępowania. Okoliczność nie powiadomienia strony o toczącym się postępowaniu wynika z nieskutecznego doręczenia zawiadomienia o możliwości zapoznania się ze zgromadzoną w toku postępowania administracyjnego, dokumentacją oraz nieskutecznego doręczania obu decyzji administracyjnych. Zawiadomienie powróciło do L. Urzędu Wojewódzkiego z adnotacją na kopercie - "adresat nieznany" (karta 15 akt); decyzja Wojewody L. z adnotacją "adresat nieznany" (karta 19 akt); decyzja Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej również z adnotacją "adresat nieznany" (karta 32 akt).

Wojewoda L. po zwrotnym otrzymaniu przesyłki nie poczynił niezbędnych ustaleń zmierzających do ujawnienia adresu spółki, w tym uzyskania wypisu z Krajowego Rejestru Sądowego, w którym powinien figurować adres podmiotu gospodarczego lub aktu notarialnego o nabyciu prawa użytkowania wieczystego i własności budynku, ujawnionego w Księdze Wieczystej i zawierającego dane spółki.

Sąd rozpoznając sprawę z urzędu bada przesłanki nieważności decyzji gdyż stosownie do treści art. 156 § 1 pkt 2 kpa organ stwierdza nieważność decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa.

Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 4 kpa postępowaniu ulega wznowieniu w przypadku gdy strona bez swej winy nie brała w nim udziału. Przepisy te mają w pełni uzasadnienie w niniejszej sprawie.

Pomimo, że decyzje dotyczą stanu faktyczno-prawnego, istniejącego na podmiotowej nieruchomości w dniu [...] maja 1990 r. to jest w dacie, w której nieruchomość pozostawała we władaniu Instytutu Filmowego Dystrybucji Filmów H., pominięcie obecnego użytkownika wieczystego i właściciela zabudowań narusza jego uprawnienia.

Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1lit. b Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 152 i 200 tej ustawy, orzeczono jak w sentencji.