Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1689/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2018-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1, art. 3 ust.1 pkt 4 lit. b, art. 4 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2016 poz 716
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Wesołowska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Fabińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi H. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w z dnia 12 lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości na rok 2017 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 24 kwietnia 2017 r. Burmistrz ustalił H.K. podatek od nieruchomości na 2017 r. Podatkiem od nieruchomości objęto nieruchomości położone w B. przy ul. L. i ul. P.

W odwołaniu od ww. decyzji podatniczka podniosła, że organ nie miał podstaw prawnych i faktycznych do ustalenia podatku od nieruchomości położonej przy ul. L. w B.

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze z dnia 12 lipca 2017 r. po rozpatrzeniu odwołania H.K. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza z dnia 24 kwietnia 2017 r. w sprawie podatku od nieruchomości na rok 2017.

Uzasadniając utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że podatniczka posiada bez tytułu prawnego nieruchomość, położoną w B. przy ul. L. o pow. 1800m2, stanowiącą własność jednostki samorządu terytorialnego (Gmina). Nieruchomość ta jest zabudowana budynkiem mieszkalnym (o pow. 235,50 m2) oraz budynkami pozostałymi (o pow. 517,00 m2). Ponadto stronie przysługuje prawo własności do nieruchomości lokalowej, położonej w B. przy ul. P. (o pow. 45,85 m2) i związany z nią udział w gruncie (o pow. 22,17 m2).

Organ odwoławczy stwierdził, że podatek od nieruchomości na 2017 r. został naliczony zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

Odnosząc się do zarzutów odwołania, Kolegium podniosło, że są na tyle ogólne i lakoniczne, że niemożliwe jest stwierdzenie, jakie konkretnie zarzuty strona stawia zaskarżonej decyzji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na opisaną decyzję organu II instancji, H.K. wniosła o jej uchylenie. Skarżąca podkreśliła, że w sprawie błędnie ustalono stan faktyczny i prawny, a w konsekwencji błędnie ustalono podatek od nieruchomości przy ul. L. w B.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko w sprawie.

Na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2018 r. pełnomocnik skarżącej podniósł, że w sprawie winna być rozważona możliwość zwolnienia od podatku nieruchomości położonej przy ul. L., stanowiącej siedzibę stowarzyszenia, na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.).

Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - zwanej dalej jako "p.p.s.a." uchyla go lub stwierdza jego nieważność.

Nadto wskazania wymaga, iż sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy miała odpowiedź na pytanie, czy na skarżącej w 2017 r. ciążył obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości, położonej w B. przy ul. L, , na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r. poz. 849 ze zm. – dalej jako "u.p.o.l."), jak przyjął organ w zaskarżonej decyzji.

Zgodnie z art. 3 ust.1 u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące:

1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3;

2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych;

3) użytkownikami wieczystymi gruntów;

4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie:

a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości,

b) jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust. 2.

W świetle art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. b u.p.o.l., obowiązek podatkowy nałożony jest na podmioty, które posiadają bez tytułu prawnego nieruchomości lub ich części albo obiekty budowlane lub ich części, stanowiące własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Przez pojęcie "tytuł prawny" należy rozumieć nie tylko typową umowę dzierżawy lub najmu, ale również zarząd, użytkowanie wieczyste, użytkowanie (art. 252 K.c.) oraz inne szczególne formy prawne gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa i jednostki samorządu terytorialnego (L. Etel, S. Presnarowicz, G. Dudar, Podatki i opłaty lokalne. Podatek rolny. Podatek leśny. Komentarz, ABC, 2008.).

A zatem użyte w ww. przepisie wyrażenie ustawowe "posiadanie jest bez tytułu prawnego" oznacza sytuację, w której określony podmiot objął w posiadanie nieruchomość lub jej część albo obiekt budowlany lub jego część nie na podstawie umowy, ani też innego tytułu prawnego pochodzącego od właściciela, jak również nie ma posiadacza zależnego, który dysponowałby takim tytułem wywodzącym się od Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Zatem każdy, kto objął w posiadanie nieruchomość, jej część lub obiekt budowlany niezłączony trwale z gruntem albo jego część i nie dokonał tego na podstawie umowy, jest podatnikiem.

Zdaniem Sądu, prawidłowo w niniejszej sprawie organy zastosowały ww. przepis. Bezspornym w sprawie jest bowiem, że skarżąca w 2017 r. była w posiadaniu nieruchomości, położonej w B. przy ul. L o powierzchni 1800 m2, która - zgodnie z danymi wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków - stanowi własność jednostki samorządu terytorialnego, tj. Gminy. Nie ulega również wątpliwości, że kwestie związane z własnością nieruchomości, położnej przy ul. L. w B. były przedmiotem postępowań sądowych, dotyczących wydania tej nieruchomości, wynagrodzenia za bezumowne korzystanie, uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym oraz o zasiedzenie. Przy czym, podatniczka nie wykazała w toku postępowania, iż posiada tytuł prawny do spornej nieruchomości.

W ocenie Sądu, prawidłowo również w niniejszej sprawie przyjęto podstawę opodatkowania, opierając się na danych wynikających w ewidencji gruntów i budynków oraz informacji w sprawie podatku od nieruchomości, złożonych przez podatniczkę.

Stosownie do treści art. 2 ust.1 pkt 1 i pkt 2 ww. ustawy opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty oraz budynki lub ich części. Podstawę opodatkowania stanowi dla gruntów - powierzchnia; dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa (art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l). Jak stanowi art. 4 ust. 2 u.p.o.l., powierzchnię pomieszczeń lub ich części oraz część kondygnacji o wysokości w świetle od 1,40 m do 2,20 m zalicza się do powierzchni użytkowej budynku w 50%, a jeżeli wysokość jest mniejsza niż 1,40 m, powierzchnię tę pomija się.

Podkreślić trzeba, że organ podatkowy, ustalając wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, nie dysponuje pełną swobodą w prowadzeniu postępowania wyjaśniającego, jeśli chodzi o ustalenia dotyczące podstawy opodatkowania, tj. powierzchni gruntów, czy powierzchni użytkowej budynków lub ich części (art. 4 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 u.p.o.l.). W tym zakresie jest bowiem związany danymi z ewidencji gruntów i budynków. Stanowi o tym art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo Geodezyjne i Kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.), zwanej dalej "u.p.g.k.", zgodnie z którym, podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.

Z treści tego przepisu wynika, że organy podatkowe, ustalając wysokość zobowiązania podatkowego, nie mogą przyjąć innej postawy opodatkowania niż ta, wynikająca z ewidencji gruntów i budynków. Wiążący charakter danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków wynika z faktu, iż posiada ona walor dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 § 1 O.p. a tym samym, stanowi dowód tego, co zostało w niej urzędowo stwierdzone.

Związanie organu podatkowego treścią ewidencji gruntów i budynków oznacza w konsekwencji, że organy podatkowe nie mogą pominąć danych z ewidencji w toku postępowania podatkowego. Co więcej, nie są także uprawnione do weryfikowania klasyfikacji wskazanej w ewidencji oraz do dokonywania samodzielnych ustaleń w zakresie powierzchni gruntu lub jego przeznaczenia. Pogląd taki został już wyrażony w licznym orzecznictwie sądów administracyjnych, a Sąd podziela takie stanowisko na gruncie niniejszej sprawy (por. wyrok NSA z dnia 11 lipca 2012 r., sygn. akt II FSK 2632/10, wyrok NSA z dnia 18 listopada 2011 r., sygn. akt II FSK 1040/10, wyrok NSA z dnia 20 czerwca 2012 r., sygn. akt II FSK 2511/10, wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 10 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Rz 574/11, wyrok WSA w Lublinie z dnia 26 października 2011 r., sygn. akt I SA/Lu 500/11 - źródło baza CBOSA: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Jeszcze raz podkreślić więc trzeba, że organy ustalające wysokość zobowiązań podatkowych nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów. Dopóki dane te nie zostaną zmienione, organy podatkowe mają obowiązek wyliczania podatku, jak i przyjmowania właściciela gruntu na ich podstawie i nie są władne do kwestionowania, czy korygowania zapisów ewidencji gruntów i budynków. Dane zawarte w ewidencji mają walor dokumentu urzędowego, zaś podważenie tych zapisów bądź też ich zmiana może nastąpić w postępowaniu prowadzonym przed właściwymi w tej sprawie organami administracji (por. wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2017 r. sygn. akt II FSK 818/15, publ. j.w.).

Rozwiązanie prawne przyjęte przez ustawodawcę w art. 21 ust. 1 u.p.g.k., które pozwala na niewikłanie organów podatkowych przy dokonywaniu wymiaru podatków, a także sądów administracyjnych rozpoznających kwestie tego wymiaru, w często długotrwałe i skomplikowane spory toczone na płaszczyźnie cywilnej i dotyczące gruntów, lecz oparcie się w tym zakresie na danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków, do czasu ich ewentualnej, przeprowadzonej w trybie odrębnych przepisów, zmiany.

Wskazać należy, że w niniejszej sprawie organy podatkowe, oprócz danych zawartych w ewidencji gruntów, uwzględniły również informacje złożone przez skarżącą. I tak, w odniesieniu do nieruchomości położonej w B., przy ul. P. wraz z udziałem w gruncie działki [...], prawidłowo przyjęto jako podstawę opodatkowania budynków mieszkalnych lub ich części powierzchnię 45,85 m2. W przypadku gruntu wskazano powierzchnię 22,17m2.

W odniesieniu do nieruchomości, położonej w B. przy ul. L. zasadnie przyjęto jako podstawę opodatkowania budynków mieszkalnych powierzchnię 235,50 m2, a w przypadku budynków pozostałych 517 m2. Ponadto prawidłowo wskazano powierzchnię pozostałych powierzchnię t.j. 1800 m2.

Odnosząc się do podniesionej na rozprawie kwestii zwolnienia od opodatkowania powierzchni użytkowej budynków zajętych na potrzeby stowarzyszenia "A" wyjaśnić należy, że w myśl art. 7 ust. 1 pkt 5 u.p.o.l. zwalnia się od podatków od nieruchomości: grunty, budynki lub ich części zajęte wyłącznie na potrzeby prowadzenia przez stowarzyszenia statutowej działalności wśród dzieci i młodzieży w zakresie oświaty, wychowania, nauki i techniki, kultury fizycznej i sportu, z wyjątkiem wykorzystywanych do prowadzenia działalności gospodarczej, oraz grunty zajęte trwale na obozowiska i bazy wypoczynkowe dzieci i młodzieży.

Zwolnienie to ma charakter przedmiotowo-podmiotowy. Obejmuje określone nieruchomości lub ich części, jeżeli są zajęte przez wskazany podmiot (stowarzyszenie) na oznaczony cel. Przy czym nieruchomości objęte tym zwolnieniem nie muszą stanowić własności stowarzyszenia, a jedynie winny być przez nie zajmowane np. na podstawie umowy najmu, dzierżawy czy też użyczenia.

W rozpoznawanej sprawie skarżąca już w toku postępowania przed organem pierwszej instancji wskazywała, że nieruchomość przy ul. L. jest zajęta na potrzeby stowarzyszenia "A".

Organ pierwszej instancji prawidłowo rozstrzygnął te kwestę w wydanej decyzji stwierdzając, że stowarzyszenie nie prowadzi statutowej działalności wśród dzieci i młodzieży w zakresie oświaty, wychowania, nauki i techniki, kultury fizycznej i sportu. Stowarzyszenie zostało powołane w celu udzielania pomocy dla społeczeństwa.

W tych okolicznościach, brak było podstaw do uznania, że nieruchomość przy ul. L. była wykorzystywana przez "A" na potrzeby prowadzenia statutowej działalności wśród dzieci i młodzieży w zakresie oświaty, wychowania, nauki i techniki, kultury fizycznej i sportu.

W związku z tym stwierdzić należy, że ustalenie podstawy opodatkowania nastąpiło w sposób znajdujący odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym oraz na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Organ zastosował także prawidłowe stawki podatku, zgodnie z tymi ustalonymi w powołanej przez organ uchwale Rady Miejskiej. W tym stanie rzeczy zaskarżona decyzja Kolegium nie narusza prawa w sposób powodujący konieczność jej uchylenia.

Wbrew zarzutom skargi, kwestionowana decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego odpowiada prawu. Materiał dowodowy w sprawie umożliwiał jej podjęcie, a znajdujące się w aktach sprawy dane z ewidencji gruntów i budynków uprawniały do ustalenia wskazanej w decyzji organu wysokości podatku od nieruchomości.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, stosownie do art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.