Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 87/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2013-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 6a, art. 87 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2012 poz 1265
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca),, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Asystent sędziego Małgorzata Olejowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 30 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi V. I. C. T. [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] sierpnia 2012 r., Nr [...]; II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; III. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz V. I. C.T.[...] kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., Nr [...] Dyrektor Izby Celnej w B. P. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. P. z dnia [...] sierpnia 2012 r., Nr [...] nakładającą na spółkę V. [...] w S. karę pieniężną w wysokości 8000 zł za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z przepisami ustawy o transporcie drogowym, umową międzynarodową lub warunkami określonymi w zezwoleniu.

Podstawę faktyczną powyższego rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia:

W dniu [...] maja 2012 r. funkcjonariusz Oddziału Celnego w K. przeprowadził kontrolę dokumentów okazanych przez V. S. - kierowcę pojazdu marki D. o numerze rejestracyjnym [...] z naczepą marki F. o numerze rejestracyjnym [...]. W trakcie kontroli kierowca okazał m.in. wypis z licencji wspólnotowej nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r., wydanej V. [...] w S. (dalej: spółka V.), umowę o przewóz samochodów z dnia [...] stycznia 2010 r. zawartą pomiędzy spółką V. a V. S. – obywatelem Rosji oraz tymczasowe dowody rejestracyjne pojazdów.

Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli nr [...] z dnia [...] maja 2012 r. Funkcjonariusz celny stwierdził brak wymaganego świadectwa kierowcy.

W dniu [...] maja 2012 r. Naczelnik Urzędu Celnego w B. P. zwrócił się do Federalnego Ministerstwa Transportu, innowacji i technologii w Austrii z prośbą o sprawdzenie, czy spółce V. wydane zostało świadectwo kierowcy dla V. S. oraz czy licencja Nr [...] wydana tej spółce obejmowała pojazd o numerze rejestracyjnym [...]. W dniu [...] maja 2012 r. organ otrzymał odpowiedź, z której wynika, że spółce zostały wystawione licencje ważne do dnia [...] maja 2014 r., które nie są ograniczone numerami rejestracyjnymi pojazdów. Stwierdzono także, że nie wydano i nie wnioskowano o wydanie świadectwa kierowcy dla V. S.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. Naczelnik Urzędu Celnego w B. P. nałożył na spółkę V. karę pieniężną w wysokości 8000 zł za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z przepisami ustawy, umową międzynarodową lub warunkami określonymi w zezwoleniu.

Organ pierwszej instancji oparł swoje orzeczenie na treści art. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczącego wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych (Dz. U. UE L z dnia 14 listopada 2009 r. Nr 300, str. 72 z późn. zm.), wprowadzającego zasadę, że wykonywanie międzynarodowego przewozu wymaga posiadania licencji wspólnotowej oraz świadectwa kierowcy w sytuacji, gdy kierowca jest obywatelem państwa trzeciego.

W odwołaniu od powyższej decyzji spółka V. wyjaśniła, że głównym przedmiotem działalności spółki jest przewóz ciągników siodłowych i naczep na własnych kołach z miejsca ich zakupu do nabywcy. Zdaniem spółki nie wykonywała ona przewozu drogowego w myśl art. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1265 z późn. zm.), w związku z czym art. 87 ust. 1 pkt 4 tej ustawy nie miał zastosowania.

Wskazując na treść art. 3g rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. U. UE L z dnia 11 kwietnia 2006 r. Nr 102, str. 1 z późn. zm.), spółka podkreśliła, że środek przewozowy był nowy i jeszcze niedopuszczony do ruchu w myśl przepisów tego rozporządzenia.

Decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. Dyrektor Izby Celnej w B. P. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że spółka V. wykonywała międzynarodowy transport drogowy, a korzystając z usług rosyjskiego kierowcy powinna była wyposażyć go w świadectwo kierowcy. Organ ustalił, że Spółka V. posiada licencję wspólnotową Nr [...] wydaną na podstawie już nieobowiązującego rozporządzenia Rady (EWG) nr 881/92 z dnia 26 marca 1992 r. w sprawie dostępu do rynku drogowych przewozów rzeczy we Wspólnocie, na lub z terytorium Państwa Członkowskiego lub w tranzycie przez jedno lub więcej Państw Członkowskich (Dz. U. UE L z dnia 9 kwietnia 1992 r. Nr 95, str. 1). Organ podniósł, że skoro spółka posiada licencję Nr [...] wydaną na podstawie powyższego rozporządzenia, to nie można się zgodzić ze stwierdzeniem, że nie prowadzi ona działalności gospodarczej w zakresie przewozu rzeczy. Organ zauważył, że rozporządzenie Nr 881/92 zostało zastąpione rozporządzeniem Nr 1072/2009, które obowiązuje od dnia 4 grudnia 2012 r. Art. 4 ust. 1 tego rozporządzenia stanowi, że licencja wspólnotowa wydawana jest przez państwo członkowskie każdemu przewoźnikowi wykonującemu zarobkowo drogowy przewóz rzeczy.

Podsumowując organ stwierdził, że bezsporne jest, że pojazdem samochodowym o numerach rejestracyjnych [...] i [...], którym kierował Rosjanin V. S., wykonywany był w dniu [...] maja 2012 r. przewóz drogowy dwóch naczep ciężarowych bez wymaganego zgodnie z rozporządzeniem Nr 1072/2009 świadectwa kierowcy. Podmiotem wykonującym przewóz drogowy towaru na trasie z Niemiec do Rosji była spółka V., która w myśl art. 87 ust. 3 u.t.d. była odpowiedzialna za wyposażenie kierowcy w wymagane dokumenty. Wykonując przewóz drogowy bez wymaganego świadectwa kierowcy spółka V. dopuściła się naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym o wykonywaniu międzynarodowych przewozów drogowych oraz przepisów rozporządzenia nr 1072/2009, za które ustawa o transporcie drogowym przewiduje karę określoną w pkt 3.3 załącznika do ustawy w wysokości 8000 zł.

Spółka V. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniosła o uchylenie powyższej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji w całości. Skarżąca zarzuciła:

- naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia nr 1072/2009, tj. definicji "pojazdu" oraz "przewozu międzynarodowego" w celu ustalenia, czy skarżąca wykonywała przewóz międzynarodowy w myśl art. 3 i 5 rozporządzenia nr 1072/2009 oraz czy w związku z tym była zobowiązana do uzyskania świadectwa kierowcy, co w konsekwencji doprowadziło organ do błędnego uznania, że skarżąca wykonywała "pojazdem" "przewóz międzynarodowy" i kierowca był obowiązany posiadać świadectwo kierowcy, podczas gdy prawidłowe zastosowanie art. 2 pkt 2 rozporządzenia nr 1072/2009 powinno było doprowadzić organ do wniosku, że w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy art. 3 rozporządzenia Nr 1072/2009 nie znajduje zastosowania w związku z tym, że skarżąca nie wykonywała przewozu międzynarodowego. Skarżąca przewoziła natomiast nowy pojazd na własnych kołach celem dostarczenia go nabywcy, a ten pojazd nie może być uznany za "pojazd" w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia nr 1072/2009, ponieważ nie był wykorzystywany wyłącznie do przewozu rzeczy;

- dokonanie błędnej wykładni art. 4 pkt 6a ustawy o transporcie drogowym w związku z art. 3 lit. g rozporządzenia nr 561/2006, poprzez błędne uznanie, że odesłanie z art. 4 pkt 6a u.t.d. do rozporządzenia nr 561/2006 dotyczy jedynie zakresu norm socjalnych dla kierowców, co w konsekwencji doprowadziło organ do niezastosowania art. 3 lit. g rozporządzenia Nr 561/2006 i uznania, że przewidziane tam wyłączenie zakresu zastosowania tego rozporządzenia nie znajduje zastosowania przy ustalaniu zakresu definicji "przewozu drogowego" z art. 4 pkt 6a ustawy o transporcie drogowym, podczas gdy art. 4 ust 6a u.t.d. ustalający definicję "przewozu drogowego" odsyła do rozporządzenia nr 561/2006 i nie zawęża zakresu tego odesłania jedynie do norm socjalnych dla kierowców, lecz wskazuje na zakres definicji przewozu drogowego w rozumieniu rozporządzenia Nr 561/2006, a zatem także z uwzględnieniem wyłączeń przewidzianych w art. 3 lit. g tego rozporządzenia;

- wadliwą interpretację i zastosowanie art. 92a ust. 1 i 6 u.t.d. poprzez przyjęcie, że skarżąca wykonywała przewóz drogowy z naruszeniem obowiązków, podczas gdy prawidłowa ocena zebranego materiału dowodowego powinna doprowadzić organ do wniosku, że działalność wykonywana przez skarżącą nie jest przewozem drogowym, lecz przewożeniem pojazdów na własnych kołach, w związku z czy, nie ma do niej zastosowania powyższy przepis.

- naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 oraz art. 138 w związku z art. 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), dalej: k.p.a., poprzez nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów odwołania skarżącej, w tym do zarzutu "I", w którym skarżąca wskazała na okoliczność nie wykonywania działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy. Główna działalność skarżącej polega na dostarczaniu nowych i niedopuszczonych jeszcze do regularnego ruchu pojazdów samochodowych na własnych kołach z miejsca odbioru nowego pojazdu do miejsca wskazanego przez nabywcę. Organ nie odniósł się także do zarzutu "II" - niewłaściwej interpretacji przepisów Konwencji o ruchu drogowym sporządzonej w Wiedniu 8 listopada 1968 r. w zakresie wykładni pojęcia "dopuszczenie do ruchu";

- naruszenie art. 107 § 3 w związku z art. 9 i 11 k.p.a. przez brak wyjaśnienia, na jakiej podstawie organ przyjął, że skarżąca zobowiązana jest do uzyskania świadectwa kierowcy, o którym mowa w art. 3 rozporządzenia nr 1072/2009 i poprzestanie jedynie na zacytowaniu przepisów tego rozporządzenia;

- naruszenie art. 107 § 1 w związku z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wskazanie w uzasadnieniu decyzji, że część zarzutów skarżącej jest uzasadnionych, jednakże niewyjaśnienie w dalszej części uzasadnienia, dlaczego pomimo uznania zarzutów skarżącej organ pominął je przy wydawaniu decyzji odwoławczej oraz dlaczego zarzuty te – uznane za trafne – nie wpłynęły na zmianę decyzji organu pierwszej instancji;

- błąd w ustaleniach faktycznych polegający na nierozpatrzeniu w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i w konsekwencji brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w zakresie działalności prowadzonej przez skarżącą, polegającej na dostarczaniu nowych i niezarejestrowanych jeszcze pojazdów samochodowych na własnych kołach z miejsca odbioru nowego pojazdu do miejsca wskazanego przez nabywcę i w konsekwencji błędne przyjęcie, że skarżąca wykonuje przewóz międzynarodowy wymagający świadectwa kierowcy zgodnie z art. 3 rozporządzenia nr 1072/2009;

- błąd w ustaleniach faktycznych polegający na pominięciu twierdzeń skarżącej popartych orzeczeniami austriackich sądów administracyjnych dostarczonych organowi wraz z tłumaczeniami przysięgłymi, z których wynikało, że zgodnie z uregulowaniami państwa członkowskiego siedziby skarżącej prowadzona przez nią działalność nie jest kwalifikowana jako przewóz międzynarodowy w rozumieniu art. 3 rozporządzenia Nr 1072/2009, co w konsekwencji oznacza, że skarżąca nie może otrzymać świadectwa kierowcy w związku z art. 5 tego rozporządzenia;

- błąd w ustaleniach faktycznych polegający na skierowaniu zapytania do Federalnego Ministerstwa Transportu, Innowacji i Technologii Austrii z prośbą o sprawdzenie, czy skarżącej wydane zostało świadectwo kierowcy oraz czy licencja nr [...] obejmowała pojazd o numerze rejestracyjnym [...], podczas gdy dla rozstrzygnięcia sprawy istotne było ustalenie, czy w związku z wykonywaną działalnością przez skarżącą mogło być wydane świadectwo kierowcy oraz czy tymczasowe dowody rejestracyjne ciągnika siodłowego i naczepy wydane w Austrii mają skutek dopuszczający je do ruchu w rozumieniu art. 3 lit. g rozporządzenia nr 561/2006.

Spółka wniosła także o wystąpienie przez Sąd do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z pytaniem prejudycjalnym:

1. Czy art. 3 lit. g rozporządzenia nr 561/2006 należy rozumieć w ten sposób, że przewozem drogowym w myśl tego rozporządzenia nie jest przewożenie na własnych kołach nowego zespołu pojazdów (ciągnika siodłowego i naczepy), które w myśl prawa krajowego siedziby podmiotu dokonującego przewozu nie są jeszcze dopuszczone do ruchu, a jedynie dopuszczone do jednorazowego przemieszczenia fabrycznie nowego pojazdu z siedziby producenta do siedziby ostatecznego nabywcy ?

2. Czy przez przewóz międzynarodowy w myśl art. 2 rozporządzenia nr 1072/2009 należy rozumieć przewożenie na własnych kołach nowego zespołu pojazdów (ciągnika siodłowego i naczepy), które w myśl prawa krajowego siedziby podmiotu dokonującego przewozu nie są jeszcze dopuszczone do ruchu, a jedynie dopuszczone do jednorazowego przemieszczenia fabrycznie nowego pojazdu z siedziby producenta do siedziby ostatecznego nabywcy oraz nie są wykorzystywane wyłącznie do przewozu rzeczy ?

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w B. P. wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

W dniu 26 kwietnia 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wpłynęło pismo skarżącej, w którym podtrzymano argumentację zawartą w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w B. P. o nałożeniu kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego niezgodnie z przepisami ustawy, umową międzynarodową lub warunkami określonymi w zezwoleniu.

Wymierzając karę organy celne zastosowały przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1265 z późn. zm.), w skrócie: u.t.d. oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczącego wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych (Dz. U. UE L z dnia 14 listopada 2009 r. Nr 300, str. 72 z późn. zm.), dalej: rozporządzenie nr 1072/2009.

W myśl przepisu art. 87 ust. 1 pkt 4 u.t.d., powołanego w zaskarżonej decyzji, podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879, z późn. zm.), a ponadto w międzynarodowym transporcie drogowym - świadectwo kierowcy, jeżeli jest wymagane.

W rozpoznawanej sprawie kontroli polskiego organu celnego poddany został przewóz ciągnika siodłowego i naczep z Niemiec do Rosji, wykonywany przez austriacką spółkę V. z siedzibą w S. Nie ulega wątpliwości, że przewóz ten stanowi przewóz drogowy w rozumieniu art. 4 ust. 6a) ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie bowiem z tym przepisem przewóz drogowy to transport drogowy (czyli krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy) lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006, str. 1. Pojęcie przewozu drogowego jest więc bardzo szerokie i obejmuje wszelkie rodzaje przewozów osób i rzeczy, a także każdą podróż po drogach publicznych przez pojazd, z ładunkiem lub bez, używanym do przewozu osób lub rzeczy (por. art. 4 pkt a) rozporządzenia nr 561/2006).

W sprawie niniejszej istotne jest jednak nie to, czy przewóz wykonywany przez spółkę V. stanowił przewóz drogowy w rozumieniu przepisów ustawy o transporcie drogowym, lecz to czy do przewozu tego zastosowanie mają przepisy rozporządzenia nr 1072/2009, regulującego wspólne zasady dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych. Naruszenie przepisów tego właśnie rozporządzenia zarzucił bowiem organ skarżącej spółce. W ocenie organu do przewozu wykonywanego przez spółkę V. zastosowanie mają przepisy rozporządzenia nr 1072/2009, w szczególności zaś wymóg świadectwa kierowcy. Natomiast w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie w rozpoznawanej sprawie brak było dostatecznych podstaw do przyjęcia, że skarżąca spółka wykonywała przewóz drogowy uregulowany w rozporządzeniu nr 1072/2009.

Jest poza sporem, że w dniu [...] maja 2012 r. spółka V. wykonywała przewóz z Niemiec do Rosji przez Polskę ciągnika siodłowego D. o numerze rej. [...] oraz trzech naczep ciężarowych marki F., przy czym jedna naczepa o numerze rej. [...] złączona była z ciągnikiem i na nią załadowano dwie inne naczepy.

Nie jest również sporne, że był to tzw. "przejazd na własnych kołach". Zarówno bowiem ciągnik nr rej. [...], jak i naczepa nr rej. [...] zaopatrzone były w tymczasowe numery rejestracyjne i miały być dostarczone od zbywcy do nabywcy w Rosji.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 rozporządzenia nr 1072/2009 rozporządzenie ma zastosowanie do międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy w przejazdach na terytorium Wspólnoty (obecnie: Unii Europejskiej).

W przypadku przewozu z państwa członkowskiego do państwa trzeciego i w odwrotnym kierunku rozporządzenie ma zastosowanie do części przejazdu na terytorium dowolnego państwa członkowskiego, przez które odbywa się tranzyt art. 1 ust. 2).

Natomiast zgodnie z art. 2 pkt 2 rozporządzenia nr 1072/2009 przewozem międzynarodowym w rozumieniu rozporządzenia jest:

a) przejazd pojazdu z ładunkiem, gdy miejsce wyjazdu i miejsce przyjazdu znajdują się w dwóch różnych państwach członkowskich, z tranzytem przez jedno lub więcej państw członkowskich lub państw trzecich, albo bez takiego tranzytu;

b) przejazd pojazdu z ładunkiem z państwa członkowskiego do państwa trzeciego lub w odwrotnym kierunku, z tranzytem przez jedno lub więcej państw członkowskich lub państw trzecich, albo bez takiego tranzytu;

c) przejazd pojazdu z ładunkiem między państwami trzecimi z tranzytem przez terytorium jednego lub więcej państw członkowskich;

d) przejazd bez ładunku w związku z przewozem, o którym mowa w lit. a), b) i c).

Definicja pojazdu, o którym mowa w powołanym wyżej art. 2 pkt 2 rozporządzenia nr 1072/2009 zawarta została w art. 2 pkt 1 rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem pojazd oznacza pojazd silnikowy zarejestrowany w państwie członkowskim lub też zespół pojazdów, spośród których przynajmniej pojazd silnikowy jest zarejestrowany w państwie członkowskim i jest wykorzystywany wyłącznie do przewozu rzeczy.

Rozporządzenie nr 1072/2009 dotyczy przewoźników zarobkowo trudniących się międzynarodowym przewozem rzeczy i ma na celu - jak wynika z pkt (2) i (3) preambuły - ustanowienie wspólnej polityki transportowej poprzez określenie wspólnych reguł mających zastosowanie do rynku międzynarodowych przewozów drogowych rzeczy i zapewnienie spójnych ram prawnych dla międzynarodowych przewozów drogowych rzeczy we Wspólnocie (Unii Europejskiej).

Dla osiągnięcia tego celu rozporządzenie nr 1072/2009 uzależniło wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy od posiadania licencji wspólnotowej i wprowadziło świadectwo kierowcy w celu umożliwienia państwom członkowskim skutecznego sprawdzenia, czy kierowcy z państw trzecich są legalnie zatrudnieni lub pozostają do dyspozycji przewoźnika odpowiedzialnego za dany przewóz. Jest to zasada ogólna wyrażona w art. 3 rozporządzenia, który stanowi: "wykonywanie przewozów międzynarodowych wymaga posiadania licencji wspólnotowej oraz, jeśli kierowca jest obywatelem państwa trzeciego, świadectwa kierowcy".

Licencja wspólnotowa wydawana jest, zgodnie z art. 4 ust. 1 rozporządzenia, przez państwo członkowskie każdemu przewoźnikowi wykonującemu zarobkowo drogowy przewóz rzeczy, który to przewoźnik:

a) ma siedzibę w tym państwie członkowskim zgodnie z prawodawstwem wspólnotowym oraz krajowymi przepisami tego państwa członkowskiego; oraz

b) jest uprawniony w państwie członkowskim siedziby przewoźnika do wykonywania międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy zgodnie z przepisami wspólnotowymi oraz krajowymi przepisami tego państwa członkowskiego dotyczącymi dostępu do zawodu drogowego przewoźnika rzeczy.

Należy ponadto zauważyć, że zgodnie z art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 1072/2009 państwo członkowskie siedziby przewoźnika wydaje posiadaczowi oryginał licencji oraz taką liczbę uwierzytelnionych wypisów z licencji wspólnotowej, jaka odpowiada liczbie pojazdów, którymi dysponuje posiadacz licencji wspólnotowej, bez względu na to, czy stanowią one jego własność w całości, czy są w jego dyspozycji na podstawie umowy sprzedaży ratalnej, najmu lub leasingu.

Licencja wspólnotowa wydawana jest zatem przewoźnikowi dysponującemu określoną bazą transportową - pojazdami określonymi w rozporządzeniu, wykorzystywanymi wyłącznie do przewozu rzeczy i zarobkowo trudniącemu się przewozem rzeczy. Ma ona na celu ułatwienie kontroli działalności przewoźnika wykonującego w sposób zorganizowany przewozy międzynarodowe rzeczy.

Natomiast wymóg wyposażenia kierowcy w świadectwo kierowcy wynika z art. 5 ust. 1 rozporządzenia. Zgodnie w powołanym przepisem świadectwo kierowcy jest wydawane przez państwo członkowskie każdemu przewoźnikowi, który:

a) jest posiadaczem licencji wspólnotowej; oraz

b) albo legalnie zatrudnia w tym państwie członkowskim kierowcę, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy Rady 2003/109/WE z dnia 25 listopada 2003 r. dotyczącej statusu obywateli państw trzecich będących rezydentami długoterminowymi, albo w sposób legalny korzysta z usług kierowcy, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy 2003/109/WE, pozostającego w dyspozycji tego przewoźnika zgodnie z warunkami zatrudnienia i kształcenia zawodowego określonymi w tym państwie członkowskim:

(i) na mocy przepisów ustawowych, wykonawczych lub administracyjnych; oraz, w odpowiednich przypadkach,

(ii) na mocy układów zbiorowych, zgodnie z regułami stosowanymi w tym państwie członkowskim.

Świadectwo kierowcy należy do przewoźnika, który przekazuje je do dyspozycji kierowcy wskazanemu w świadectwie, podczas gdy kierowca prowadzi pojazd, korzystając z licencji wspólnotowej wydanej temu przewoźnikowi. Uwierzytelniony wypis ze świadectwa kierowcy wydany przez właściwe organy państwa członkowskiego siedziby przewoźnika jest przechowywany w lokalach przewoźnika. Świadectwo jest okazywane na wniosek każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych (art. 5 ust. 6 rozporządzenia nr 1072/2009).

Z powołanych przepisów wynika, że świadectwo kierowcy jest ściśle związane z licencją wspólnotową, wydawane jest bowiem tylko posiadaczom licencji wspólnotowych.

Świadectwo kierowcy poświadcza, że kierowca w nim wskazany jest zatrudniony zgodnie z warunkami określonymi w art. 5 ust. 1 rozporządzenia.

Świadectwo kierowcy zostało wprowadzone w celu umożliwienia państwom członkowskim skutecznego sprawdzenia, czy kierowcy z państw trzecich są legalnie zatrudnieni lub pozostają do dyspozycji przewoźnika odpowiedzialnego za dany przewóz (12 preambuły rozporządzenia nr 1072/2009).

Nie ulega wątpliwości, że chodzi w tym przypadku o kontrolę mającą zapobiegać naruszaniu reguł konkurencji przez przewoźników wykonujących zarobkowo międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy.

Z unormowań zawartych w rozporządzeniu nr 1072/2009 nie wynika wprost, czy przejazd pojazdu "na własnych kołach" (przeprowadzenie pojazdu od zbywcy do nabywcy) jest międzynarodowym przewozem drogowym rzeczy w rozumieniu rozporządzenia nr 1072/2009, podlegającym w związku z tym kontroli pod kątem spełnienia wymogów rozporządzenia, w szczególności wymogu uzyskania licencji wspólnotowej i świadectwa kierowcy.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie taki rodzaj przejazdu (przewozu) nie jest wykonywaniem międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy, określonego w rozporządzeniu nr 1072/2009.

Przewóz rzeczy (ładunków), określonych w art. 2 pkt 2) rozporządzenia jest zorganizowaną działalnością. Jak już była o tym mowa, międzynarodowy drogowy przewóz rzeczy wymaga posiadania określonej bazy transportowej i spełnienia przez przewoźnika wymogów przewidzianych w prawie unijnym oraz ustawodawstwie danego państwa członkowskiego.

Natomiast przejazd pojazdu "na własnych kołach" (czyli inaczej mówiąc przeprowadzanie nowo nabytego pojazdu, niezarejestrowanego jeszcze na stałe) do innego państwa członkowskiego lub państwa trzeciego jest działalnością o zupełnie innym charakterze. Jest to rodzaj usługi niewymagającej posiadania określonej bazy transportowej. Przejazd ten ma na celu dostarczenie pojazdu do nabywcy, odbywa się tylko w jedną stronę, jest więc niepowtarzalny.

Pojazd dostarczany "na własnych kołach" nie posiada jeszcze ostatecznej rejestracji, lecz tylko rejestrację tymczasową, służącą przeprowadzeniu pojazdu z miejsca zbycia czy produkcji do innego państwa, nie spełnia więc wymogów definicji pojazdu, zawartej w art. 2 pkt 1) rozporządzenia nr 1072/2009, która to definicja odnosi się do pojazdów służących wykonywaniu zarobkowych przewozów rzeczy.

Specyficzny charakter przejazdów "na własnych kołach" powoduje, że nie mogą być one uznane za międzynarodowe przewozy drogowe rzeczy w rozumieniu rozporządzenia nr 1072/2009, które reguluje dostęp do rynku przewozów międzynarodowych. Podkreślić należy, że cel rozporządzenia to stworzenie wspólnej polityki transportowej i zapewnienie przewoźnikom z różnych państw członkowskich niezakłóconego dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych rzeczy. Jednorazowe przejazdy pojazdów, których celem jest dostarczenie niezarejestrowanego jeszcze na stałe środka transportu do nabywcy, a nie przewóz ładunków, nie mogą być objęte rozporządzeniem nr 1072/2009.

Okoliczność ta została w istocie przyznana przez organ (por. protokół rozprawy z dnia [...] kwietnia 2013 r. - k. 57), jest więc między stronami bezsporna. Organ uznał jednak, że załadowanie na naczepę transportowaną "na własnych kołach" dodatkowych dwóch naczep powoduje, iż cały przewóz uznany być musi za międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy w rozumieniu rozporządzenia nr 1072/2009, bowiem naczepy te stanowią ładunek w rozumieniu przepisów rozporządzenia.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie dokonane przez organ ustalenia nie dawały podstaw do takich konkluzji. Uznanie przejazdu pojazdu niespełniającego wymogów rozporządzenia nr 1072/2009, transportowanego "na własnych kołach", za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy, podlegającego przepisom rozporządzenia nr 1072/2009, wymaga wykazania, że celem tego przewozu był przewóz ładunków albo przejazd bez ładunku, ale w związku z przejazdem pojazdu z ładunkiem (art. 2 pkt 2 lit. a-d rozporządzenia).

Z akt sprawy nie wynika, by celem przejazdu ciągnika siodłowego D. o numerze rej. [...] oraz złączonej z nim naczepy ciężarowej marki F. o numerze rej. [...] był przewóz ładunków w rozumieniu rozporządzenia nr 1072/2009.

Organ ustalił jedynie, że ciągnik siodłowy i jedna z naczep przemieszczały się na własnych kołach, a dwie pozostałe naczepy, objęte listami przewozowymi, załadowane były na naczepę "na własnych kołach", nie ustalił jednak, jaki był cel główny przejazdu w rozpoznawanej sprawie oraz czy naczepy znajdujące się na naczepie o tymczasowych numerach rejestracyjnych stanowić miały całość z ciągnikiem siodłowym przeprowadzanym na własnych kołach, czy też były to odrębne ładunki. W ocenie Sądu przejazd pojazdu na "własnych kołach" nie wyklucza jednoczesnego przewozu części zamiennych do tego pojazdu lub części, które z tym pojazdem stanowić mają pewną funkcjonalną całość. Takimi częściami mogą być naczepy, które nie mogą poruszać się samodzielnie, muszą być złączone z ciągnikiem. Z akt wynika jedynie, kto był nadawcą a kto odbiorcą ciągnika oraz naczep, co nie jest wystarczające do ustalenia, czy naczepy stanowiły część zespołu i uznane być mogą za osprzęt lub elementy większej całości, czy nie. Organ nie przeprowadził w tym zakresie żadnego postępowania dowodowego, nie rozważył też adnotacji zawartych w listach przewozowych (k. 5 i 6 akt administracyjnych), gdzie wskazano cel przewozu ciągnika oraz wszystkich trzech naczep. Lakoniczne stwierdzenie, że spółka V. wykonywała przewóz drogowy przewożąc towar w postaci dwóch pojazdów nie może być uznane za wystarczające. Sąd nie jest władny dokonywać własnych ustaleń w tym zakresie, ustalenia te należą bowiem do organu.

Brak wyczerpujących ustaleń co do charakteru przewozu wykonywanego przez spółkę V. stanowi naruszenie przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. i doprowadził do błędnego zastosowania przepisów rozporządzenia nr 1072/2009, a w konsekwencji do stwierdzenia naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym i nałożenia na skarżącą kary pieniężnej na podstawie art. 92a ust. 1 i 6 ustawy. Zaskarżona decyzja zapadła zatem z naruszeniem przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. P. z dnia [...] listopada 2012 r. oraz decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] sierpnia 2012 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), w skrócie: p.p.s.a.

Rozpoznając sprawę ponownie organ uwzględni przedstawione uwagi oraz interpretację przepisów rozporządzenia nr 1072/2009 i dokona wskazanych ustaleń co do celu i charakteru przejazdu w tej sprawie. Wymaga to uzupełnienia materiału dowodowego. Nałożenie kary za naruszenie przepisów rozporządzenia 1072/2009 wymaga ustalenia w sposób niebudzący wątpliwości, że przejazd ma charakter międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy w rozumieniu przepisów rozporządzenia, a więc stosować należy wymagania zawarte w tym rozporządzeniu, w szczególności wymóg świadectwa kierowcy. Jak już wyżej była o tym mowa, przejazd pojazdu "na własnych kołach" nie wyklucza jednoczesnego przewozu części zmiennych lub innych części funkcjonalnie związanych z pojazdem. Przejazd pojazdu nie traci w tym przypadku charakteru przejazdu "na własnych kołach" niepodlegającego przepisom rozporządzenia nr 1072/2009.

Z uwagi na uchylenie zaskarżonej decyzji zbędne jest szczegółowe ustosunkowywanie się do pozostałych zarzutów skargi.

Odnosząc się do wniosku o przedstawienie Trybunałowi Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytania prejudycjalnego dotyczącego interpretacji art. 3 lit. g rozporządzenia nr 561/2006 stwierdzić należy, że organy nie stwierdziły naruszenia przepisów tego rozporządzenia. Wprawdzie organy obu instancji w uzasadnieniach swoich decyzji poświęciły sporo miejsca analizie przepisów tego rozporządzenia z uwagi na to, że przepis art. 4 pkt 6a ustawy o transporcie drogowym, zawierający definicję przewozu drogowego, odwołuje się do pojęcia przewozu drogowego w rozumieniu rozporządzenia nr 561/2006, jednak przepisy tego rozporządzenia nie były podstawą wymierzenia kary.

Natomiast co do wniosku o przedstawienie pytania prejudycjalnego o treści: "Czy przez przewóz międzynarodowy w myśl art. 2 rozporządzenia nr 1072/2009 należy rozumieć przewożenie na własnych kołach nowego zespołu pojazdów (ciągnika siodłowego i naczepy), które w myśl prawa krajowego siedziby podmiotu dokonującego przewozu nie są jeszcze dopuszczone do ruchu, a jedynie dopuszczone do jednorazowego przemieszczenia fabrycznie nowego pojazdu z siedziby producenta do siedziby ostatecznego nabywcy oraz nie są wykorzystywane wyłącznie do przewozu rzeczy ?" stwierdzić należy, że nie budzi wątpliwości i nie jest w sprawie sporne, że do opisanego w pytaniu stanu faktycznego nie stosuje się przepisów rozporządzenia nr 1072/2009. Nie ma zatem podstaw do zwracania się do Trybunału Sprawiedliwości z przytoczonym pytaniem prawnym. Dodać należy, że w rozpoznawanej sprawie stan faktyczny jest inny niż w proponowanym pytaniu, ustalone zostało bowiem, że przewóz "na własnych kołach" połączony był z przewozem dwóch innych naczep.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł jak w sentencji.

Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. i § 6 pkt 4 w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 z późn. zm.).