Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2643/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6209 Inne o symbolu podstawowym 620
Hasła tematyczne: Służba zdrowia
Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 59 ust 1 pkt 1, art. 64, art. 65
journal: Dz.U. 2017 poz 1318
law: Ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzecznik Praw Pacjenta.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot (spr.), Sędzia WSA Artur Kuś, Sędzia WSA Wojciech Sawczuk, , Protokolant specjalista Ewa Sawicka-Bożek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi R sp. z o.o z siedzibą w [...] na decyzję Rzecznika Praw Pacjenta z dnia [...]września 2019 r. znak [...] w przedmiocie uznania praktyk za naruszające zbiorowe prawa pacjentów oddala skargę


UZASADNIENIE

Rzecznik Praw Pacjenta (dalej: organ, RPP) decyzją nr [...] z [...] września 2019 r., działając na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 1, art. 64 ust. 1 i 2, art. 65 ustawy z 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. 2019 r., poz. 1127, dalej: u.p.p.) oraz art. 104 § 1 i 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2018 r., poz. 2096, dalej: kpa), 1) uznał praktyki stosowane przez R sp. z o.o. w [...] (dalej: spółka, podmiot leczniczy, szpital, skarżący), polegające na ustaleniu dobowej opłaty za pobyt w komórce organizacyjnej spółki tj. w Zakładzie Rehabilitacji Leczniczej

[...]", bez obligatoryjnego uwzględniania dochodu pacjenta w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej, a tym samym pobieraniu tej opłaty w przeliczeniu na miesiąc pobytu, w wysokości przewyższającej kwotę odpowiadającą 70% miesięcznego dochodu, za naruszające zbiorowe prawa pacjentów do świadczeń zdrowotnych,

o którym mowa w 6 ust. 2 u.p.p. w związku z art. 18 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U.

z 2019 r. poz. 1373, dalej: u.ś.o.z.), i nakazał ich zaniechanie; 2) a. zobowiązał podmiot leczniczy do usunięcia skutków naruszenia zbiorowych praw pacjentów; b. złożenia oświadczenia o treści wskazanej w decyzji, c. poinformowanie pacjentów, którzy uiścili opłatę za pobyt w komórce w wysokości 80 zł za dobę o możliwości uzyskania zwrotu wniesionej opłaty; 3) zobowiązał skarżącego do złożenia,

w nieprzekraczalnym trzydziestodniowym terminie, informacji o stopniu realizacji działań polegających na zmianie zasad ustalania wysokości opłat za pobyt; 4) zobowiązał skarżącego do złożenia w nieprzekraczalnym trzydziestodniowym terminie, a następnie po upływie stu dziewięćdziesięciu dni, licząc od dnia otrzymania niniejszej decyzji, informacji o stopniu realizacji działań niezbędnych do usunięcia skutków naruszenia zbiorowych praw pacjentów, w tym w zakresie poinformowania pacjentów o możliwości uzyskania zwrotu wniesionej opłaty oraz liczby dokonanych zwrotów na rzecz pacjentów; 5) nadał decyzji w pkt 1 rygor natychmiastowej wykonalności.

Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:

W związku z pozyskanymi przez Rzecznika Praw Pacjenta informacjami uprawdopodobniającymi naruszenie zbiorowych praw pacjentów, postanowieniem z [...]marca 2017 r. wszczęto z urzędu postępowanie w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów przez podmiot leczniczy.

W toku postępowania ustalono, że skarżący jest zarejestrowany w Rejestrze Podmiotów Wykonujących Działalność Leczniczą prowadzonym przez Wojewodę [...] i udziela świadczeń zdrowotnych m.in. w komórce organizacyjnej Zakład Rehabilitacji Leczniczej [...]. Rodzaj udzielanych świadczeń obejmuje rehabilitację stacjonarną. Spółka zawarła z Narodowym Funduszem Zdrowia umowę na realizację świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju rehabilitacja lecznicza.

Spółka za dobę pobytu w Zakładzie pobierała kwotę 80 zł od pacjenta. Powyższe wynika m.in. z pisma podmiotu leczniczego z [...] kwietnia 2017 r. oraz zarządzenia Prezesa Spółki nr [...]z [...] marca 2015 r.

Zdaniem organu doszło do stosowania w podmiocie leczniczym praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów, o których mowa w art. 59 ust. 1 pkt 1 u.p.p. Zgodnie z art. 18 ust. 1 u.ś.o.z. pacjent przebywający w zakładzie opiekuńczo-leczniczym, pielęgnacyjno-opiekuńczym lub w zakładzie rehabilitacji leczniczej, który udziela świadczeń całodobowych, ponosi koszty wyżywienia i zakwaterowania. Miesięczną opłatę ustala się w wysokości odpowiadającej 250% najniższej emerytury,

z tym że opłata nie może być wyższa niż kwota odpowiadająca 70% miesięcznego dochodu pacjenta w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej. Wyjaśnił, że u.ś.o.z. określa dwie granice wysokości opłat. Pierwszą jest opłata stała - 250% najniższej emerytury, drugą jest wartość 70% dochodu świadczeniobiorcy. W przypadku osób maksymalnie do 26. roku życia opłata wynosi 200% najniższej emerytury, nie więcej jednak niż 70% miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie w rozumieniu przepisów

o pomocy społecznej, chyba że jest to dziecko w pieczy zastępczej, wtedy opłata wynosi 200% najniższej emerytury. Podmiot leczniczy musi tak zorganizować swoją działalność, aby nie ponieść straty w związku z wydaniem decyzji, którą jest obowiązany wykonać, jednocześnie nie może żądać opłaty w wyższej wysokości, wynikającej z aktualnej sytuacji rynkowej, wpływającej na możliwość zapewnienia odpowiedniego wyżywienia (...) czy odpowiedniego standardu zakwaterowania. Nie ma także podstaw prawnych do żądania od pacjentów opłat za usługi "ponadstandardowe", np. "lepsze" wyżywienie i "bardziej komfortowe" zakwaterowanie. Regulacja dotycząca odpłatności za wyżywienie i zakwaterowanie dotyczy również zakładów rehabilitacji leczniczej udzielających świadczeń całodobowych.

Z ustaleń organu wynikało, że najniższa emerytura w 2019 r. wynosi 934,6 zł netto (1100 zł brutto). Oznacza to, że miesięcznie dopuszczalną kwotą jest opłata za wyżywienie i zakwaterowanie w zakładzie rehabilitacji leczniczej na poziomie 2750 zł. Jednakże opłata ta nie może być wyższa niż 70% dochodu osiągniętego przez pacjenta a więc w przypadku najniższej emerytury nie wyższa niż kwota 654,22 zł, zgodnie

z definicją dochodu w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej. Tym samym opłata za dobę pobytu w przypadku osób osiągających dochód w wysokości najniższej emerytury wynosi 21,80 zł. Podmiot leczniczy stosując opłatę w wysokości 80 zł za dzień pobytu w Zakładzie Rehabilitacji II pobiera miesięcznie 2400 zł. Oznacza to, że spółka pobierała od osób uzyskujących dochód w wysokości najniższej emerytury opłatę za pobyt w wysokości o 58,2 zł większą niż wynika to przepisów art. 18 u.ś.o.z. Kwota 80 zł za dobę pobytu w podmiocie leczniczym stanowi więc ograniczenie

w dostępie do świadczeń zdrowotnych.

Podmiot leczniczy wskazał w swoich wyjaśnieniach, że zapewniał możliwość indywidualnej opłaty za zakwaterowanie i wyżywienie. Ponadto powyższa opłata była wykonywana na dobrowolny wniosek pacjenta. Jak podał organ ustawa nakłada na podmiot leczniczy sztywne ramy pobierania opłat za zakwaterowanie i wyżywienie

w ramach świadczeń zdrowotnych udzielanych przez zakłady rehabilitacji leczniczej. Tym samym spółka powinna przestrzegać obu obowiązujących warunków przy ustalaniu wysokości opłaty za zakwaterowanie i wyżywienie u każdego pacjenta.

W ocenie RPP przyjęta przez podmiot leczniczy w akcie wewnętrznym, jakim jest zarządzenie nr [...]z [...] marca 2015 r. praktyka pobierania opłaty 80 zł za wyżywienie i zakwaterowanie w Zakładzie Rehabilitacji Leczniczej [...] przy braku uwzględnienia wysokości miesięcznego dochodu pacjenta w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej, a tym samym ekwiwalentności opłaty, ustalana jako opłata ryczałtowa, była bezprawna. W sprawie ziściły się więc przesłanki wskazane w art. 59 ust. 1 pkt 1 u.p.p., co obliguje organ do uznania rzeczonej praktyki jako naruszającej zbiorowe prawa pacjentów.

Z uwagi na to, że w podmiocie leczniczym uiszczano opłaty za zakwaterowanie

i wyżywienie według obowiązującego w spółce cennika, w ocenie RPP, zasadne było nałożenie na podmiot leczniczy działań mających na celu usunięcie skutków naruszenia zbiorowych praw pacjentów. Samo zaniechanie stosowanie praktyk w postaci podjęcia działań, do których podmiot leczniczy jest zobowiązany, nie przyczyni się do usunięcia skutków, które już nastąpiły. Podmiot leczniczy został więc zobowiązany do złożenia stosownego oświadczenia, w którym przeprosi za stosowanie niezgodnych z prawem zasad ustalania ww. opłat oraz do zwrotu bezprawnie pobranych kwot przewyższających kwotę odpowiadającą 70% miesięcznego dochodu pacjenta

w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej.

Ponadto RPP nałożył na skarżącego obowiązek złożenia informacji o stopniu realizacji działań niezbędnych do zaniechania stosowania rzeczonych praktyk, które naruszają zbiorowe prawa pacjentów, oraz usunięcia skutków naruszenia tych praw,

w terminie 30 dni, od dnia otrzymania niniejszego pisma.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca zarzuciła naruszenie:

I. art. 6 i art. 7 oraz art. 80 kpa prowadzące do błędu w ustaleniach faktycznych, nieuwzględnienia całokształtu okoliczności, braku wszechstronnego rozważenia zgromadzonych w sprawie dowodów, dokonania pobieżnego ustalenia stanu faktycznego i tym samym przekroczenia swobodnej oceny dowodów, polegających na:

1) pominięciu możliwości składania przez każdego pacjenta zakładu dobrowolnego oświadczenia "Świadoma zgoda pacjenta", w którym pacjent deklarował, że posiada dochody, które pokrywają jego zobowiązania wobec skarżącej oraz oświadczał, że nie jest uprawniony i nie będzie korzystał z ustawy o pomocy społecznej;

2) przyjęciu, że w zakładzie obowiązywał cennik dopłat do zakwaterowania

i wyżywiania z pominięciem obowiązującej w tym zakładzie procedury indywidualnego wyliczenia dochodu pacjenta na podstawie przepisów o pomocy społecznej, określonej w Załączniku nr 10.1. "Dopłaty do zakwaterowania i wyżywienia" do Regulaminu Organizacyjnego skarżącej;

3) pominięciu argumentacji skarżącej, która zadawała niezwykle istotne pytanie: jak powinien zachować się zakład leczniczy w przypadku odmowy przez pacjenta udzielenia informacji na temat wysokości jego dochodów, czy powinien odmówić przyjęcia do zakładu;

4) i w konsekwencji powyższego przyjęciu, że skarżąca pobierała od pacjentów zakładu opłaty tytułem dopłaty za wyżywienie i zakwaterowanie "bez obligatoryjnego uwzględnienia dochodu pacjenta w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej".

II. art. 12, art. 35 i art. 36 kpa poprzez nieuzasadnione przeciąganie zakończenia postępowania oraz brak zawiadomienia strony o przyczynach niezałatwienia sprawy

w terminie, co w znaczący sposób zwiększy szkodę po stronie skarżącej w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji.

III. art. 59 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 64 ust. 1 i 2 u.p.p. polegające na wadliwym uznaniu, że:

1) stosowane przez zakład procedury pobierania opłat stanowią bezprawne zorganizowane działanie lub zaniechanie skarżącego;

2) wprowadzenie i stosowanie procedur pobierania opłat zawartych

w Regulaminie Organizacyjnym skarżącego i zarządzeniu Prezesa Spółki nr [...] miało na celu pozbawienie pacjentów praw lub ograniczenie tych praw;

3) działania skarżącego naruszają zbiorowe prawa pacjentów.

IV. art. 18 u.ś.o.z. przez zastosowanie wadliwej wykładni, pomijającej interpretację funkcjonalną i systemową, w szczególności pomijającej wolę pacjenta oraz jego prawo do świadczeń zdrowotnych, prowadzącej do uznania, iż obligatoryjne indywidualne ustalanie opłaty za zakwaterowanie i wyżywienie może nastąpić wyłącznie w drodze wyliczenia rzeczywistego dochodu pacjenta na podstawie okazanych przez niego dokumentów, nie może zaś nastąpić w oparciu o oświadczenie pacjenta

o dochodach pozwalających na pokrycie zobowiązań z tytułu pobytu w zakładzie oraz tym samym o dobrowolnym odstąpieniu od skorzystania z prawa do wyliczenia

opłaty na podstawie ustawy o pomocy społecznej;

V. art. 18 u.ś.o.z. przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że Skarżący nie wywiązywał się z obowiązku indywidualnego ustalania dochodów pacjenta;

VI. art. 6 u.p.p. poprzez błędne uznanie, iż w drodze stosowanej przez skarżącego procedury pobierania opłat za zakwaterowanie i wyżywienie doszło do ograniczenia dostępności do świadczeń zdrowotnych udzielanych przez skarżącego;

VII. art. 24 ust. 1 pkt 12 ustawy z 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej poprzez nieuwzględnienie, iż podmiot leczniczy ma obowiązek w regulaminie organizacyjnym podmiotu wykonującego działalność leczniczą określić

w szczególności: wysokość opłat za świadczenia zdrowotne, które mogą być, zgodnie

z przepisami ustawy lub przepisami odrębnymi, udzielane za częściową albo całkowitą odpłatnością.

Mając na uwadze powyższe domagał się uchylenia decyzji i umorzenia postępowania na podstawie art. 154 § 1 kpa. Domagała się także dopuszczenia

i przeprowadzenia dowodu uzupełniającego z dokumentów załączonych do skargi, albowiem są one niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i jednocześnie nie spowodują nadmiernego przedłużenia postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przypomnienia wymaga, że zaskarżoną decyzją z [...] września 2019 r., Rzecznik Praw Pacjenta uznał praktyki stosowane w podmiocie leczniczym Zakładzie Rehabilitacji Leczniczej [...]", polegające na ustaleniu dobowej opłaty za pobyt

w komórce organizacyjnej spółki tj. w Zakładzie Rehabilitacji Leczniczej

[...]", bez obligatoryjnego uwzględniania dochodu pacjenta w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej, a tym samym pobieraniu tej opłaty w przeliczeniu na miesiąc pobytu, w wysokości przewyższającej kwotę odpowiadającą 70% miesięcznego dochodu, za naruszające zbiorowe prawa pacjentów do świadczeń zdrowotnych

i nakazał ich zaniechanie.

Nałożył również dodatkowe zobowiązania na skarżący podmiot leczniczy.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy

o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta ( u.p.p.) oraz art. 64 ust. 1 i 2 i art. 65 ww. ustawy.

Zgodnie z art. 59 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, przez praktykę naruszającą zbiorowe prawa pacjentów rozumie się bezprawne, zorganizowane działania lub zaniechania podmiotów udzielających świadczeń zdrowotnych, mające na celu pozbawienie pacjentów praw lub ograniczenie tych praw, w szczególności podejmowane celem osiągnięcia korzyści majątkowej.

Zwrócenia uwagi wymaga, iż "zbiorowe" prawa pacjentów odnoszą się do tych praw o których, mowa w ustawie oraz w przepisach szczególnych. Używając terminu "zbiorowych praw pacjentów" ustawodawca objął ochroną administracyjnoprawną prawa aktualnych i potencjalnych pacjentów, traktowanych jako zbiorowość – grupę zasługująca na szczególną ochronę (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego

z dnia 23 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2826/12).

Tym samym ustanowił odrębny przedmiot ochrony, niezależny od ochrony praw indywidualnych pacjentów. O naruszeniu zbiorowych praw pacjentów możemy mówić wówczas, gdy skutki działań mogą zagrażać lub realizować się w sferze każdego potencjalnego pacjenta znajdującego się w podobnych okolicznościach.

Dyspozycja art. 59 ust. 1 pkt 1 u.p.p. wskazuje na zorganizowany charakter działania lub zaniechania podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych, które mają na celu pozbawienie praw pacjentów. Przesłanka zachowania zorganizowanego kładzie nacisk przede wszystkim na zaplanowanie czegoś i przeprowadzenia jakiegoś działania lub powstrzymanie się od jakiegoś działania. Do uznania "celowości" działania lub zaniechania wystarczy, że podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych co najmniej przewiduje, iż jego zachowanie doprowadzi do naruszenia praw pacjentów i na to się godzi. Zakaz stosowania praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów ma charakter bezwzględny i wynika z samej ustawy (art. 59 ust. 2 u.p.p.).

W wyroku z dnia 23 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 61/13, (publ. CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że zgodnie z art. 59 ust. 1 pkt 1 u.p.p. nie są oceniane wyłącznie działania, lecz także zaniechania, które również mogą wywoływać skutki w postaci naruszenia zbiorowych praw pacjenta.

Naruszenie zbiorowych praw pacjenta wymaga spełnienia dwóch przesłanek: bezprawności działania lub zaniechania i naruszenia zbiorowego interesu pacjentów mające na celu pozbawienie praw lub ograniczenie tych praw, w szczególności podejmowane celem osiągnięcia korzyści majątkowej.

Dostęp do świadczeń zdrowotnych jest uregulowany ustawą i zgodnie z art. 6 ust. 2 u.p.p., pacjent ma prawo, w sytuacji ograniczonych możliwości udzielenia odpowiednich świadczeń zdrowotnych, do przejrzystej, obiektywnej procedury.

Z kolei art. 18 ust. 1 u.ś.o.z. określa wysokość opłat ponoszonych przez świadczeniobiorcę za pobyt w zakładzie opiekuńczo leczniczym, pielęgnacyjno-opiekuńczym lub zakładzie rehabilitacji leczniczej, który udziela świadczeń całodobowych. Opłaty te dotyczą kosztów wyżywienia i zakwaterowania, nie zaś udzielanych tam świadczeń opieki zdrowotnej. Miesięczną opłatę ustala się

w wysokości odpowiadającej 250 % najniższej emerytury, z tym że opłata nie może być wyższa niż kwota odpowiadająca 70 % miesięcznego dochodu świadczeniobiorcy

w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej.

Zatem u.ś.o.z. określa dwie granice wysokości opłat. Pierwszą jest opłata stała 250 % najniższej emerytury, drugą jest wartość 70 % dochodu świadczeniobiorcy.

Za trafne Sąd uważa stanowisko RPP, że nie ma podstaw prawnych do żądania od pacjentów opłat za usługi "ponadstandardowe", np. "lepsze" wyżywienie i "bardziej komfortowe" zakwaterowanie. Warunki finansowania świadczeń ze środków publicznych realizowanych w zakładach rehabilitacji leczniczej wyznaczają: z jednej strony umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawarta z Funduszem,

a z drugiej maksymalna kwota kosztów pobytu finansowana przez świadczeniobiorcę, na zasadach określonych w art. 18 u.ś.o.z.

Jest poza sporem, że spółka posiada w swojej strukturze Zakład Rehabilitacji Leczniczej [...]", która spełnia powyższe warunki.

Analizując wyliczenia dotyczące opłaty za dobę pobytu zgodnie z art. 18 u.ś.o.z., Sąd akceptuje przedstawione przez RPP wyliczenia, poprzedzone analizą prawną, wskazującą na to, że podmiot leczniczy pobierał od osób uzyskujących dochód

w wysokości najniższej emerytury opłatę za pobyt w wysokości o 58,2 zł większą niż wynika to z przepisu powołanego art. 18 u.ś.o.z. Słusznie w tej sytuacji wskazał organ, że kwota 80 zł za dobę pobytu w podmiocie leczniczym stanowi ograniczenie

w dostępie do świadczeń zdrowotnych.

Niewątpliwie trafnie wywiódł RPP błędny sposób wyliczenia możliwej do pobrania kwoty przedstawiony przez podmiot leczniczy, który nie uwzględniał granicy górnej 70 % dochodu osiągniętego przez pacjenta. Sąd zgadza się przy tym ze stwierdzeniem organu, iż ustawa nakłada na podmiot leczniczy sztywne ramy pobierania opłat za zakwaterowanie i wyżywienie w ramach świadczeń zdrowotnych udzielanych przez zakłady rehabilitacji leczniczej.

Słusznie wywiódł RPP, że przyjęta przez podmiot leczniczy w akcie wewnętrznym – zarządzeniu nr [...]z dnia [...] marca 2015 r. praktyka pobierania opłaty 80 zł za wyżywienie i zakwaterowanie w Zakładzie Rehabilitacji Leczniczej [...] przy braku uwzględnienia wysokości miesięcznego dochodu pacjenta (w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej), ustalana jako opłata ryczałtowa jest bezprawna. Zgodzić się należy ze spostrzeżeniem organu, że ustanowienie takiej procedury w akcie wewnętrznym przemawia za zorganizowanym charakterem zachowania. Wskazać tu należy, że uregulowanie w akcie wewnętrznym zarządzeniu nr [...], wprowadzenia opłaty 80 zł za wyżywienie i zakwaterowanie było przekroczeniem obowiązujących przepisów prawa. Również regulamin organizacyjny jest aktem wewnętrznym regulującym funkcjonowanie podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych oraz prawa i obowiązki pacjentów. Zawarte w regulaminie treści nie mogą wprowadzać zapisów obchodzących prawo (obowiązujących ustaw i rozporządzeń).

Przyjęta przez skarżącą wykładnia, polegająca na dopuszczalności wprowadzenia opłat wynikających z zarządzenia nie ma podstaw prawnych.

Tym samym ziściły się przesłanki wynikające z art. 59 ust. 1 u.p.p. Wprowadzenie zatem opłaty 80 zł za wyżywienie i zakwaterowanie, jest praktyką naruszającą zbiorowe prawa pacjentów, bezprawną bo nie mająca oparcia w przyjętych przepisach prawa. Nie ma przy tym znaczenia prawnego ilość skarg pacjentów, którzy zakwestionowali powyższą praktykę. Uznając, iż doszło do naruszenia zbiorowych praw pacjentów, RPP prawidłowo zastosował konsekwencje stwierdzonych naruszeń obejmujących pkt II decyzji.

Jeśli chodzi natomiast o czasokres usunięcia skutków naruszenia zbiorowych praw pacjentów, to niewątpliwie przy braku dokładnego określenia powyższego

w zaskarżonej decyzji, należałoby by przyjąć, iż dotyczy on pacjentów, których obejmowały opłaty wskazane w zarządzeniu nr [...] z dnia

[...] marca 2015 r. (kwota 80 zł za dobę pobytu).

Jak wynika z zaskarżonej decyzji RPP uwzględnił przedstawioną przez podmiot leczniczy informację o zaprzestaniu pobierania opłat w związku ze zmianami organizacyjnymi dotyczącymi Zakładu Rehabilitacji Leczniczej.

W tej sytuacji stwierdzić należy, że nie są zasadne zarzuty zawarte w skardze. RPP nie dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, wskazanych w skardze. Ustalił prawidłowy stan faktyczny oparty na zgromadzonym materiale dowodowym, nie przekraczając przy tym swobodnej oceny dowodów. Podnoszone w skardze okoliczności dotyczące możliwości składania każdorazowo i dobrowolnie przez pacjenta oświadczenia "Świadoma zgoda pacjenta", w ocenie Sądu ukierunkowana była na obejście prawa. Podmiot leczniczy bez podstawy prawnej pobierał dopłaty do zakwaterowania i wyżywienia, bez uwzględnienia dochodów w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej.

Również co wskazano powyżej RPP przeprowadził prawidłową wykładnię zarówno art. 59 ust. 1 w zw. z art. 64 ust. 1 i 2 u.p.p. jak również art. 18 u.ś.o.z.

Akcentowanie przez skarżącą "woli pacjenta" w zakresie ustalania opłaty, nie może prowadzić do obejścia prawa, a tym samym naruszenia praw pacjenta w dostępie do zakładu rehabilitacji leczniczej. Za nieusprawiedliwioną Sąd uznaje argumentację skarżącej w tym zakresie.

W nawiązaniu do zarzutu skargi odnoszącego się do naruszenia art. 24 ust. 1 pkt 12 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej poprzez nieuwzględnienie, iż podmiot leczniczy ma obowiązek w regulaminie organizacyjnym określić wysokość opłat za świadczenia zdrowotne, w tym aspekcie Sąd przychyla się do stanowiska RPP zawartego w odpowiedzi na skargę.

Konkludując, Sąd podzielił zarzutów skargi i uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem materialnym, tj. art. 59 ust. 1 pkt 1, art. 64 ust. 1 i 2 oraz art. 65 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Sąd nie stwierdził również naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które dawałoby podstawę do wyeliminowania rozstrzygnięcia z obrotu prawnego.

W związku z powyższym skargę jako bezzasadną na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718) należało oddalić.