Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 3754/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6196 Funkcjonariusze Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu i Biura Ochrony Rządu
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i decyzję II instancji
Powołane przepisy: article: art. 8 a
journal: Dz.U. 2018 poz 132
law: Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu,  Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony  Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz sędzia del. WSA Sławomir Pauter po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 633/20 w sprawie ze skargi J,P, na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 stycznia 2020 r., nr 64/kadr/20 w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz J.P. kwotę 737 (siedemset trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 23 lipca 2020 r., II SA/Wa 633/20 oddalił skargę J.P. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 14 stycznia 2020 r., nr 64/kadr/20 w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów.

Powyższy wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym sprawy.

J.P. (dalej: "skarżący") wnioskiem z 7 czerwca 2017 r. wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej: "Minister" lub "organ") o zastosowanie wobec niego art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2016 r. poz. 708, z poźn. zm., dalej "ustawa zaopatrzeniowa"). W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku skarżący przedstawił szczegółowo przebieg swojej służby, zaznaczając, że w okresie służby w SB nigdy nie podejmował działań przeciwko kościołowi i opozycji demokratycznej oraz działającej wówczas organizacji związkowej Solidarność. Podkreślił, że jako jeden z nielicznych został pozytywie zweryfikowany przez komisję weryfikacyjną, uzyskując potwierdzenie pełnych kwalifikacji merytorycznych i moralnych do pełnienia służby w Policji i UOP. W sierpniu 1990 r. wnioskodawca podjął służbę w Urzędzie Ochrony Państwa. Do czasu przejścia na emeryturę, tj. do 15 stycznia 2001 r. zajmował kolejne, wyższe stanowiska służbowe w strukturach Urzędu Ochrony Państwa.

Mając na względzie opisane okoliczności skarżący wniósł o wyłączenie stosowania wobec niego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z 14 stycznia 2020 r., nr 64/kadr/20, na podstawie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, odmówił wyłączenia stosowania wobec skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy.

W jej uzasadnieniu wskazał, skarżący został zwolniony ze służby w Urzędzie Ochrony Państwa z 15 stycznia 2001 r. i ma przyznane prawo do emerytury, której wysokość ustalono z uwzględnieniem art. 15c ustawy zaopatrzeniowej.

Organ podniósł, że Instytut Pamięci Narodowej - Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w sprawie skarżącego uznał za służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, służbę od 16 maja 1973 r. do 31 maja 1975 r. oraz od 16 maja 1981 r. do 31 lipca 1990 r., tj.; 11 lat, 3 miesiące i 2 dni. W sprawie ustalono, że całkowity okres służby skarżącego wynosi 27 lat, 8 miesięcy i 2 dni. Dodatkowo do wysługi emerytalnej zaliczono okres zasadniczej służby wojskowej, wynoszący 1 rok, 11 miesięcy i 23 dni. W sytuacji, w której skarżący pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa przez 11 lat, 3 miesięcy i 2 dni, co stanowi około 40% ogółu jego służby, nie może być mowy o krótkotrwałości, ani w ujęciu bezwzględnym, ani proporcjonalnym, tym samym pierwsza przesłanka przewidziana w art. 8a ustawy zaopatrzeniowej nie została spełniona. Przesłanka ta mówi o krótkotrwałej służbie przed 31 lipca 1990 r. Odnosi się zatem zarówno do długości okresu służby pełnionej na rzecz totalitarnego państwa, jak również stosunku długości tej służby do ogółu okresu służby - winien on wykazywać przewagę tej drugiej, bowiem tylko wówczas tą pierwszą można by uznać za "krótkotrwałą". W związku z tym, że obie przesłanki muszą być spełnione łącznie i jednocześnie uprawdopodobnione niespełnienie choćby jednej z nich czyni bezcelową analizę potencjalnego spełnienia drugiej, zasadnym jest odmówienie zastosowania wobec strony art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej.

Skarżący, nie zgadzając się z powyższą decyzją Ministra, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie Sąd pierwszej instancji poczynił rozważania na temat kwestii o charakterze zasadniczym dla sądowoadministracyjnej kontroli rozstrzygnięć Ministra podejmowanych w postępowaniu toczącym się w trybie art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej.

Sąd pierwszej instancji przyjął, że wolą prawodawcy, która znalazła swój ostateczny wyraz w uchwalonym brzmieniu art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, było literalne rozumienie zawartych w nim pojęć nieostrych, a nadto uznaniowe stosowanie przepisu w wyjątkowych przypadkach nakierowanych na funkcjonariuszy, którzy z uwagi na służbę pełnioną po 12 września 1989 r. wykazali się łącznym spełnieniem obu przesłanek wskazanych w tym przepisie.

Następnie Sąd pierwszej instancji stwierdził, że w świetle przepisu art. 13b ustawy zaopatrzeniowej wystarczające jest wykazanie, że wnioskodawca pełnił służbę w jednej z enumeratywnie wymienionych w nim instytucji czy formacji, która to służba musi być uznana za służbę na rzecz totalitarnego państwa i organ nie posiada w tym zakresie żadnej swobody.

Przechodząc do analizy skarżonego rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji podkreślił, iż przepis art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej zawiera dwa pojęcia niedookreślone: "krótkotrwała służba" i "rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków" które to pojęcia definiują "szczególnie uzasadniony przypadek", w którym Minister może wyłączyć stosowanie wobec funkcjonariusza przepisów art.15c, 22a i 24a ustawy zaopatrzeniowej. Obie wymienione przesłanki muszą być spełnione łącznie.

Reasumując, Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skoro w stosunku do skarżącego nie można było uznać ziszczenia się pierwszej z przesłanek wprowadzonych w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej, to wobec obligatoryjności łącznego spełnienia obu wskazanych na wstępie warunków, należało uznać, iż zaskarżona decyzja odmawiająca wyłączenia stosowania wobec skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej, nie narusza prawa i mieści się w granicach uznania administracyjnego, bowiem nie została podjęta w sposób dowolny. Organ w treści zaskarżonej decyzji wskazał, że całkowity okres służby skarżącego wyniósł 27 lat, 8 miesięcy i 2 dni, natomiast jako okres służby pełnionej na rzecz totalitarnego państwa wskazano 11 lat, 3 miesiące i 2 dni. W ocenie Sądu, ustalenia organu w tym zakresie są dostateczne na potrzeby niniejszego postępowania. Nawet "odliczając" sporny okres pobierania nauki w Wyższej Szkole Oficerskiej MSW [...], okres służby na rzecz państwa totalitarnego wynosi około 40% całkowitego okresu służby. Zdaniem Sądu pierwszej instancji organ dokonał prawidłowej oceny przesłanki "krótkotrwałości".

W odniesieniu do drugiej przesłanki Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że w stosunku do skarżącego organ trafnie uznał bezcelowość jej analizy przy tak długim okresie służby skarżącego na rzecz totalitarnego państwa. Podnoszone zatem w tym zakresie przez skarżącego argumenty, Sąd pierwszej instancji uznał za niezasadne.

Mając powyższe na względzie Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a.") oddalił skargę.

Skarżący, nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Sądu pierwszej instancji, wywiódł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną, zaskarżając je w całości.

Skarżący na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, przez błędną ich wykładnię i/lub niewłaściwe zastosowanie, tj.

art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a. w zw. z art. 8a ust. 1 i art. 13b ust. 1 i 2, w tym art. 13b ust. 1 pkt 5 lit. b oraz ust. 2 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej w zw. z § 8 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 26 czerwca 2002 r. w sprawie Zasad techniki prawodawczej (Dz. U. z 2016 r., poz. 283), przez błędną ich wykładnię polegającą na nieprawidłowym uznaniu, że służba skarżącego do 31 lipca 1990 r.: odpowiednio w Komendzie Powiatowej Milicji Obywatelskiej w [...] Referacie Służby Bezpieczeństwa, w okresie od 16 maja 1973 r. do 31 maja 1975 r., w tym na kursie Służby Bezpieczeństwa w Wyższej Szkole Oficerskiej MSW [...], w okresie od 19 października 1973 r. do czerwca 1974 r., oraz w Komendzie Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej w [...] - Pionie Kontrwywiadu Służby Bezpieczeństwa, w okresie od 16 maja 1981 r. do 31 lipca 1990 r., tj. w wymiarze łącznym 11 lat, 3 miesięcy i 2 dni, była służbą na rzecz totalitarnego państwa, podczas gdy ustroju Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, panującego w latach 1944 - 1990, w tym zwłaszcza po październiku 1956 r. nie można, w świetle badań historycznych i publikacji naukowych, nazwać "totalitarnym", lecz co najwyżej "realnym socjalizmem" bądź "posttotalitarnym autorytaryzmem";

art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 8a ust. 1 i art. 13b ust. 1 i 2, w tym art. 13b ust. 1 pkt 5 lit. b oraz ust. 2 pkt 2, a także art. 13c pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej, przez błędną ich wykładnię polegającą na nieprawidłowym uznaniu, że służba skarżącego do 31 lipca1990 r.: odpowiednio w Komendzie Powiatowej Milicji Obywatelskiej w [...] Referacie Służby Bezpieczeństwa, w okresie od 16 maja 1973 r. do 31 maja 1975 r., w tym na kursie Służby Bezpieczeństwa w Wyższej Szkole Oficerskiej MSW [...], w okresie od 19 października 1973 r. do 18 czerwca 1974 r., oraz w Komendzie Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej w [...] - Pionie Kontrwywiadu Służby Bezpieczeństwa, w okresie od 16 maja 1981 r. do 31 lipca 1990 r., tj. w wymiarze łącznym 11 lat, 3 miesięcy i 2 dni, była służbą na rzecz totalitarnego państwa, podczas gdy pełniona przez skarżącego służba we wskazanych wyżej okresach, jednostkach, instytucjach, formacjach, nie polegała na zwalczaniu opozycji demokratycznej, związków zawodowych, stowarzyszeń, kościołów i związków wyznaniowych, łamaniu prawa do wolności słowa i zgromadzeń, gwałceniu prawa do życia, wolności, własności i bezpieczeństwa obywateli, lecz ograniczała się do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w służbie publicznej, tj. służbie na rzecz państwa jako takiego, bez bezpośredniego zaangażowania przez skarżącego w realizacji specyficznych - z punktu widzenia podstaw ustrojowych - zadań i funkcji tego państwa, a tym samym nie była służbą na rzecz totalitarnego państwa, a nadto z mocy tejże ustawy, okresu od 12 września 1989 r. do 31 lipca 1990 r. nie uznaje się za służbę na rzecz totalitarnego państwa;

art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 8a ust. 1, art. 13b ust, 1 i 2, w tym art. 13b ust. 1 pkt 5 lit. b oraz ust. 2 pkt 2, a także art. 13c pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej, przez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na nieprawidłowym przyjęciu, że służba skarżącego do 31 lipca 1990 r., odpowiednio w Komendzie Powiatowej Milicji Obywatelskiej w [...] Referacie Służby Bezpieczeństwa, w okresie od 16 maja 1973 r. do 31 maja 1975 r., w tym na kursie Służby Bezpieczeństwa w Wyższej Szkole Oficerskiej MSW [...], w okresie od 19 października 1973 r. do 18 czerwca 1974 r. oraz w Komendzie Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej w [...] - Pionie Kontrwywiadu Służby Bezpieczeństwa, w okresie od 16 maja 1981 r. do 31 lipca 1990 r., tj. w wymiarze łącznym 11 lat, 3 miesięcy i 2 dni, nie wypełnia co najmniej jednego z kryteriów zawartych w art. 8a ust, 1 ustawy zaopatrzeniowej, tj. nie miała charakteru krótkotrwałego, a tym samym nie została spełniona przesłanka "szczególnie uzasadnionego przypadku", co nie pozwalało na wyłączenie w stosunku do skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej, w sytuacji gdy na gruncie niniejszej sprawy prawidłowa ocena kryteriów z art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej (krótkotrwała służba do 31 lipca 1990 r. oraz rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia), jak i przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku" prowadzi do wniosku przeciwnego m.in. przez wzgląd na uznanie, iż ustroju Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, panującego w latach 1944 - 1990, w tym zwłaszcza po październiku 1956 r. nie można, w świetle badań historycznych i publikacji naukowych, nazwać "totalitarnym", lecz co najwyżej "realnym socjalizmem" bądź "posttotalitarnym autorytaryzmem", a nadto służba skarżącego we wskazanych wyżej okresach, jednostkach, formacjach, nie polegała na zwalczaniu opozycji demokratycznej, związków zawodowych, stowarzyszeń, kościołów i związków wyznaniowych, łamaniu prawa do wolności słowa i zgromadzeń, gwałceniu prawa do życia, wolności, własności i bezpieczeństwa obywateli, lecz ograniczała się do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w służbie publicznej, tj. służbie na rzecz państwa jako takiego, bez bezpośredniego zaangażowania przez skarżącego w realizacji specyficznych - z punktu widzenia podstaw ustrojowych - zadań i funkcji tego państwa, a tym samym nie była służbą na rzecz totalitarnego państwa, skarżący został pozytywnie zweryfikowany przez komisję kwalifikacyjną powołaną na mocy uchwały Rady Ministrów nr 69 z dnia 21 maja 1990 r. w sprawie trybu i warunków przyjmowania byłych funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa do służby w Urzędzie Ochrony Państwa i innych jednostkach organizacyjnych podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych oraz zatrudniania ich w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych, co potwierdzało pełne kwalifikacje skarżącego do służby w Policji oraz Urzędzie Ochrony Państwa, a nadto przez pięciokrotne przyznanie skarżącemu odznaczeń państwowych, w tym srebrnych i brązowych odznak, awansowanie go w stanowiskach i stopniach służbowych, tj. odpowiednio aż do Naczelnika Wydziału Zamiejscowego [...] Delegatury Urzędu Ochrony Państwa [...] i stopnia podpułkownika, wyróżnianie skarżącego nagrodami pieniężnymi i pochwałami za osiąganie dobrych i bardzo dobrych wyników w służbie, a niezależnie od tego, mocą tejże ustawy, okresu od 12 września 1989 r. do 31 lipca 1990 r., nie uznaje się za "służbę na rzecz totalitarnego państwa", z tym zastrzeżeniem, iż nawet brak spełnienia któregoś z pomocniczych kryteriów z art. 8a ust. 1 pkt 1 - 2 nie wyklucza możliwości spełnienia przez skarżącego przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku" i w konsekwencji wydania przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzji wyłączeniu stosowania wobec skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej,

art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 8a ust. 1 pkt 1, art. 13b ust. 1 i 2, w tym art. 13b ust. pkt 5 lit. b oraz ust. 2 pkt 2 i art. 13c pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej, przez ich błędną wykładnię wyrażającą się w bezpodstawnym przyjęciu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że pojęcie "krótkotrwałości" w ramach przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku" należy interpretować w oparciu o wykładnię językową, tj. słownikowe znaczenie tego pojęcia, podczas gdy powinno być ono każdorazowo wykładane indywidualnie, w kontekście konkretnej sprawy rozpatrywanej przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, mając na względzie niepowtarzalność, różnorodność i specyfikę rozmaitych stanów faktycznych, z uwzględnieniem także wykładni systemowej i funkcjonalnej (celowościowej) pojęcia "służby na rzecz totalitarnego państwa", a nadto pominięcie przez Sąd, iż z mocy tejże ustawy okresu od 12 września 1989 r. do 31 lipca 1990 r. nie uznaje się za służbę na rzecz totalitarnego państwa;

art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 8a ust. 1 pkt 2 i art. 13b ust. 1 i 2, w tym art. 13b ust. 1 pkt 5 lit. b oraz ust. 2 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej, przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że pomimo niekwestionowania przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji rzetelnego wykonywania przez skarżącego zadań i obowiązków po 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia, licznych awansów, odznaczeń i nagród, skarżący nie mieści się w pojęciu "szczególnie uzasadnionego przypadku", pozwalającego na skorzystanie z dobrodziejstwa art. 8a ustawy zaopatrzeniowej i wyłączenie zastosowania względem niego z 1 października 2017 r. art. 15c, art. 22a, art. 24a ustawy zaopatrzeniowej;

art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8 ust. 1-2, art. 9, art. 87 ust. 1, art. 91 ust. 1 - 3, art. 178 ust. 1, art. 241 ust 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 2 Traktatu o Unii Europejskiej z dnia 7 lutego 1992 r. (Dz. U. 2004 r., nr 90, poz. 864, dalej: "Traktat o Unii Europejskiej"), art. 4 ust. 3, art. 6 ust. 1-3 Traktatu o Unii Europejskiej, art. 20 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej z dnia 25 marca 1957 r. (Dz. U. z 2004 r., nr 90, poz. 864, dalej: "Traktat o funkcjonowaniu UE"), art. 67 ust. 1-4 Traktat o funkcjonowaniu UE, art. 6 k.p.a. w zw. z art 8a ust 1 pkt 1, art. 13b ust 1 i 2, w tym art. 13b ust. 1 pkt 5 lit. b oraz ust. 2 pkt 2 i art. 13c pkt 1, art. 15c, art. 22a, art. 24a ustawy zaopatrzeniowej, przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu wobec skarżącego, jako funkcjonariusza służącego m. in. w instytucjach, jednostkach, formacjach wskazanych w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, zasady odpowiedzialności - winy zbiorowej i odmówienie zaliczenia go w poczet "szczególnie uzasadnionych przypadków", umożliwiających mu skorzystanie z dobrodziejstwa art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, podczas gdy ustroju Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, panującego w latach 1944 - 1990, w tym zwłaszcza po 1956 roku nie można, w świetle badań historycznych i publikacji naukowych, nazwać "totalitarnym", lecz co najwyżej "realnym socjalizmem" bądź "posttotalitarnym autorytaryzmem", zaś służba skarżącego przed 31 lipca 1990 r. nie polegała na zwalczaniu opozycji demokratycznej, związków zawodowych, stowarzyszeń, kościołów i związków wyznaniowych, łamaniu prawa do wolności słowa i zgromadzeń, gwałceniu prawa do życia, wolności, własności i bezpieczeństwa obywateli, lecz ograniczała się do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w służbie publicznej, tj. służbie na rzecz państwa jako takiego, bez bezpośredniego zaangażowania w realizację specyficznych - z punktu widzenia podstaw ustrojowych - zadań i funkcji tego państwa, a tym samym nie była służbą na rzecz totalitarnego państwa, co znalazło potwierdzenie w pozytywnej weryfikacji skarżącego do służby w Policji i Urzędzie Ochrony Państwa;

art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 10 ust. 1-2, art. 42 ust. 1-3, art. 45 ust. 1, art. 174, art. 175 Konstytucji RP, art. 4 ust 1-3 Protokołu nr 7 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z dnia 22 listopada 1984 r. (Dz. U. z 2003 r. nr 42, poz. 364, zwanego dalej: "Protokołem nr 7"), art. 6 ust. 1 zd. 1 i ust. 2 oraz art. 13 Europejskiej Karty Praw Człowieka, art. 47 ust. 1-2 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Dz. U. UE. C.2007.303.1, zwanej dalej: "Kartą Praw Podstawowych UE"), art. 2 ust. 3 lit. a) - c) Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych z dnia 19 grudnia 1966 r. (Dz. U. z 1977 r., nr 38, poz. 167, dalej: "Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych"), art. 14 ust. 1 zd. 1 i ust. 2 oraz art. 15 ust. 1-2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych w zw. z art. 8a ust. 1 pkt 1, art. 13b ust. 1 i 2, w tym art. 13b ust. 1 pkt 5 lit. b oraz ust. 2 pkt 2 i art. 13c pkt 1, art, 15c, art. 22a, art. 24a ustawy zaopatrzeniowej, przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu wobec skarżącego zasady domniemania winy i odpowiedzialności zbiorowej, pomimo braku jakichkolwiek dowodów, iż przed 31 lipca 1990 r. wykonywał on zadania polegające na zwalczaniu opozycji demokratycznej, związków zawodowych, stowarzyszeń, kościołów i związków wyznaniowych, łamaniu prawa do wolności słowa i zgromadzeń, gwałceniu prawa do życia, wolności, własności i bezpieczeństwa obywateli, i braku udowodnienia mu w trybie postępowania karnego lub dyscyplinarnego stosowanie represji wobec osób podejrzanych lub skazanych za działalność podjęta na rzecz suwerenności i niepodległości Polski, braku skazania go za ewentualne przestępstwo, przestępstwo karnoskarbowe, delikt dyscyplinarny, i mimo to oddalenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wniesionej skargi, a w konsekwencji utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji o odmowie wyłączenia stosowania względem skarżącego art. 15c, art. 22a, art. 24a ustawy zaopatrzeniowej;

art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 30 i 47, art. 89 i 91 w zw. z art. 241 ust. 1 Konstytucji RP, art. 2, art. 4 ust. 3, art. 6 ust, 1-3 Traktatu o UE, art. 1 Karty Praw Podstawowych UE, art. 8 ust. 1-2 Europejskiej Karty Praw Człowieka, art. 17 ust. 1-2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych w zw. z art. 8a ust. 1 pkt 1, art. 13b ust. 1 i 2, w tym art. 13b ust. 1 pkt 5 lit. b oraz ust. 2 pkt 2 i art. 13c pkt 1, art. 15c, art. 22a, art. 24a ustawy zaopatrzeniowej, przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na akceptacji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, uznającej skarżącego, po upływie 27 lat od zmiany ustroju państwa, bez udowodnienia skarżącemu winy i dowiedzenia wykonywania przezeń działań bezprawnych, za funkcjonariusza pełniącego służbę na rzecz "totalitarnego państwa", tj. domniemanego przestępcę, oprawcę, zbrodniarza, kata, i utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji o odmowie wyłączenia stosowania względem skarżącego art, 15c, art. 22a, art. 24a ustawy zaopatrzeniowej, co w oczywisty sposób narusza godność osobistą i prywatność skarżącego oraz przynależne mu prawo do życia na odpowiednim poziomie socjalnym, tj. prawo do pobierania emerytury policyjnej w wysokości z 30 września 2017 r., podwyższonej o każdorazowe dodatki, waloryzacje i wzrosty;

art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 2, art. 31 ust, 3, art. 32, art. 89, art. 91, art. 241 ust. 1 Konstytucji RP, art. 4 i 5 Międzynarodowego Paktu Praw Gospodarczych Socjalnych i Kulturowych (Dz. U. z 1977r., nr 38, poz. 169), art. 5 ust. 4 Traktatu o UE w zw. z art. 8a ust, 1 pkt 1, art. 13b ust. 1 i 2, w tym art. 13b ust. 1 pkt 5 lit. b oraz ust. 2 pkt 2 i art. 13c pkt 1, art, 15c, art. 22a, art. 24a ustawy zaopatrzeniowej, przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu wobec skarżącego zasady winy - odpowiedzialności zbiorowej w związku z samym pozostawaniem przez niego w służbie w organach bezpieczeństwa państwa, bez zbadania aktywności skarżącego w tychże jednostkach, instytucjach, formacjach oraz braku wprowadzenia zróżnicowania sankcji w zależności od przebiegu służby, skutkujących pogorszeniem zakresu uprawnień emerytalno - rentowych skarżącego w stosunku do tychże uprawnień byłych funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej, funkcjonariuszy Urzędu Ochrony Państwa oraz Policji kontynuujących bądź rozpoczynających służbę po przemianach ustrojowych w 1990 r., a nawet względem funkcjonariuszy, którzy zostali skazani prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne lub przestępstwo skarbowe umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego, popełnione w związku z wykonywaniem czynności służbowych i w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej, albo za przestępstwo określone w art. 258 Kodeksu karnego lub wobec których orzeczono prawomocnie środek karny pozbawienia praw publicznych za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe popełnione przed zwolnieniem ze służby i w związku z tym utracili prawo do świadczeń emerytalno - rentowych z systemu zaopatrzeniowego ZER MSWiA, zaś obecnie otrzymują świadczenia z powszechnego systemu emerytalno - rentowego ZUS bez ograniczenia kwotowego z art. 15c ust. 3, art. 22a ust. 3 ustawy zaopatrzeniowej, z przelicznikiem 1,3% za każdy rok służby (byli funkcjonariusze z art. 10 ustawy zaopatrzeniowej), lub odpowiednio bez ograniczenia kwotowego z systemu zaopatrzeniowego ZER MSWiA, z przelicznikiem 2,6% (byli funkcjonariusze Milicji Obywatelskiej, funkcjonariusze Urzędu Ochrony Państwa oraz Policji kontynuujący bądź rozpoczynający służbę po przemianach ustrojowych w 1990 roku), zamiast jak w przypadku skarżącego w wysokości miesięcznej kwoty przeciętnej emerytury wypłaconej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ogłoszonej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z przelicznikiem 0% za każdy rok służby w tożsamej jednostce, instytucji, formacji;

art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 64 ust. 1-3, art. 9, art. 89 i 91, art. 241 ust, 1 Konstytucji RP, art. 17 ust. 1 Karty Praw Podstawowych UE, art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z dnia 20 marca 1952 r., (Dz. U. z 1995 r. Nr 35, poz. 175/1, dalej: "Protokół nr 1") w zw. z art. 8a ust. 1 pkt 1, art. 13b ust, 1 i 2, w tym art. 13b ust, 1 pkt 5 lit. b oraz ust. 2 pkt 2 i art. 13c pkt 1, art. 15c, art. 22a, art. 24a ustawy zaopatrzeniowej, przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na akceptacji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych o odmowie przywrócenia skarżącemu emerytury policyjnej wedle stanu na 30 września 2017 r. wraz z wszelkimi wzrostami, dodatkami, waloryzacjami i tym samym zaakceptowanie wywłaszczenia skarżącego z emerytury - konfiskaty emerytury, albowiem został on pozbawiony około 75 % emerytury policyjnej, zaś każdy rok służby, w okresie od 16 maja 1973 r. do 31 maja 1975 r. oraz od 16 maja 1981 r. do 31 lipca 1990 r., został przeliczony wskaźnikiem 0%, nieznanym jakiejkolwiek innej ustawie emerytalno - rentowej, podczas gdy funkcjonariusze, którzy zostali skazani prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne lub przestępstwo skarbowe umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego, popełnione w związku z wykonywaniem czynności służbowych i w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej, albo za przestępstwo określone w art. 258 Kodeksu karnego lub wobec których orzeczono prawomocnie środek kamy pozbawienia praw publicznych za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe popełnione przed zwolnieniem ze służby i w związku z tym utracili prawo do świadczeń emerytalno - rentowych z systemu zaopatrzeniowego ZER MSWiA, otrzymują obecnie świadczenia z powszechnego systemu emerytalno - rentowego ZUS bez ograniczenia kwotowego z art. 15c ust. 3, art. 22a ust. 3 ustawy zaopatrzeniowej, z przelicznikiem 1,3% za każdy rok służby, a byli funkcjonariusze Milicji Obywatelskiej, a także funkcjonariusze Urzędu Ochrony Państwa oraz Policji, kontynuujący bądź rozpoczynający służbę po przemianach ustrojowych w 1990 r., pobierają emerytury i/lub renty z systemu zaopatrzeniowego ZER MSWiA, bez ograniczenia kwotowego, z przelicznikiem 2,6% za każdy rok służby, zamiast jak w przypadku skarżącego w wysokości miesięcznej kwoty przeciętnej emerytury wypłaconej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ogłoszonej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z przelicznikiem 0% za każdy rok służby w tożsamej jednostce, instytucji, formacji, tj. naruszenie prawa własności skarżącego co do jego istoty;

art. 145 § 1 pkt 1 iit. a p.p.s.a. w zw. z art. 32, art. 67 ust. 1, art. 89 i 91 w zw. z art. 241 ust. 1 Konstytucji RP, art. 25 M.P.P.O.P., art. 2 ust. 2 i art. 9 M.P.P.G.S.K., art. 25 - 26 i art. 34 ust. 1-2 Karty Praw Podstawowych UE, art. 12 ust. 1-4 Europejskiej Karty Społecznej z dnia 18 października 1961 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 8, poz. 67), w zw. z art. 8a ust. 1 pkt 1, art. 13b ust. 1 i 2, w tym art. 13b ust. 1 pkt 5 lit. b oraz ust. 2 pkt 2 i art. 13c pkt 1, art. 15c, art. 22a, art. 24a ustawy zaopatrzeniowej, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na akceptacji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych o odmowie przywrócenia skarżącemu emerytury policyjnej wedle stanu na 30 września 2017 r. wraz ze wszelkimi wzrostami, dodatkami, waloryzacjami i zaakceptowanie wywłaszczenia skarżącego z emerytury - konfiskaty emerytury, albowiem skarżący został pozbawiony około 75 % emerytury policyjnej, zaś każdy rok w okresie od 16 maja 1973 r. do 31 maja 1975 r., oraz od 16 maja 1981 r. do 31 lipca 1990 r., został przeliczony wskaźnikiem 0%, nieznanym jakiejkolwiek innej ustawie emerytalno - rentowej, podczas gdy funkcjonariusze, którzy zostali skazani prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne lub przestępstwo skarbowe umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego, popełnione w związku z wykonywaniem czynności służbowych i w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej, albo za przestępstwo określone w art. 258 Kodeksu karnego lub wobec których orzeczono prawomocnie środek kamy pozbawienia praw publicznych za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe popełnione przed zwolnieniem ze służby i w związku z tym utracili prawo do świadczeń emerytalno - rentowych z systemu zaopatrzeniowego ZER MSWiA, otrzymują obecnie świadczenia z powszechnego systemu emerytalno - rentowego ZUS bez ograniczenia kwotowego z art. 15c ust. 3, art. 22a ust. 3 ustawy zaopatrzeniowej, z przelicznikiem 1,3% za każdy rok służby, a byli funkcjonariusze Milicji Obywatelskiej, a także funkcjonariusze Urzędu Ochrony Państwa oraz Policji, kontynuujący bądź rozpoczynający służbę po przemianach ustrojowych w 1990 r., pobierają emerytury i/lub renty z systemu zaopatrzeniowego ZER MSWiA, bez ograniczenia kwotowego, z przelicznikiem 2,6% za każdy rok służby, zamiast jak w przypadku skarżącego w wysokości miesięcznej kwoty przeciętnej emerytury wypłaconej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ogłoszonej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z przelicznikiem 0% za każdy rok służby w tożsamej jednostce, instytucji, formacji, tj. naruszenie prawa skarżącego do zabezpieczenia społecznego co do jego istoty.

Konkludując, skarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego naruszył zatem przepisy prawa materialnego, w szczególności art. 8a ust. 1 pkt 1, art. 13b ust. 1 i 2, w tym art. 13b ust. 1 pkt 5 lit. b oraz ust. 2 pkt 2 i art. 13c pkt 1, art. 15c, art. 22a, art. 24a ustawy zaopatrzeniowej w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że:

- do zastosowania przez organ art. 8a ustawy zaopatrzeniowej konieczne jest łączne spełnienie aż trzech przesłanek, tj. "szczególnie uzasadnionego przypadku", "krótkotrwałej służby przed 31 lipca 1990 r." oraz "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia", podczas gdy do skorzystania z dobrodziejstwa art. 8a wystarczające jest spełnienie tylko jednej przesłanki, tj. szczególnie uzasadnionego przypadku, zaś krótkotrwała służba przed 31 lipca 1990 r. oraz rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po 12 września 1989 r., stanowią jedynie kryteria pomocnicze, lecz nie jedyne, w interpretacji przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku", a nadto nie dokonanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji sprecyzowania przedmiotowego sformułowania poprzez określenie jakie okoliczności czy zdarzenia spełniają ten warunek;

- pojęcie "krótkotrwałości" w przesłance szczególnie uzasadnionego przypadku oraz pojęcie "rzetelność", o jakich mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 -2 ustawy zaopatrzeniowej, należy interpretować w oparciu o wykładnię językową, tj. w oparciu o słownikowe znaczenie tych pojęć, podczas gdy winny być one interpretowane indywidualnie, z zastosowaniem wykładni systemowej i funkcjonalnej (celowościowej) pojęcia służby na rzecz totalitarnego państwa;

- że okresem traktowanym jako "służba na rzecz totalitarnego państwa", w rozumieniu art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej, jest okres służby przypadający do 31 lipca 1990 r., podczas gdy art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej stanowi, że już od 12 września 1989 r. okres służby, pod warunkiem rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków, jest traktowany jako przesłanka pozytywna w kontekście możliwości skorzystania z art. 8a ustawy zaopatrzeniowej;

II. Skarżący, na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., poprzez oddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargi pomimo naruszenia przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 8a ust, 1 pkt 1, art. 13b ust. 1 i 2, w tym art. 13b ust. 1 pkt 5 lit. b oraz ust. 2 pkt 2 i art. 13c pkt 1, art. 15c, art. 22a, art. 24a ustawy zaopatrzeniowej, polegającego na niewyjaśnieniu wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych, w szczególności dotyczących spełnienia przez skarżącego przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku", a nadto dokonaniu oceny kryterium krótkotrwałości służby jedynie przez pryzmat okresu służby w organach państwowych, z pominięciem okresów pracy cywilnej oraz służby wojskowej, niewyjaśnienie dlaczego oceniając kryterium krótkotrwałości służby Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie uwzględnił wszystkich okresów składkowych i nieskładkowych, w szczególności okresów pracy cywilnej i służby wojskowej, zaniechanie rozważenia przez Sąd, czy skarżący spełnił kryterium rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia w rozumieniu art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej;

2) art. 151 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., art. 11 k.p.a. oraz art. 8a ust. 1 pkt 1, art. 13b ust. 1 i 2, w tym art. 13b ust. 1 pkt 5 lit. b oraz ust. 2 pkt 2 i art. 13c pkt 1, art. 15c, art. 22a, art. 24a ustawy zaopatrzeniowej, przez oddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargi pomimo sporządzenie przez organ uzasadnienia decyzji, nie odpowiadającego wymogom przewidzianym w art. 107 § 3 k.p.a., w tym niewskazanie, czy skarżący spełnił przesłankę "szczególnie uzasadnionego przypadku", o której mowa w art. 8a ust, 1 ustawy zaopatrzeniowej względnie niewyjaśnienie przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w oparciu o co dokonał oceny braku spełnienia przez skarżącego przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku", niewskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione dowodów na których się oparł, przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej;

3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art.7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a., art. 76 § 1 - 3 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez wydanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonego wyroku na podstawie nie w pełni ustalonego stanu faktycznego, tj. w oparciu jedynie o informację Instytutu Pamięci Narodowej nr [...] z 24 maja 2017 r. o przebiegu służby skarżącego w tamże wskazanych instytucjach, jednostkach, formacjach oraz okresów służby, odpowiadającej treściowo informacji Instytutu Pamięci Narodowej nr [...] z 13 grudnia 2010 r., podczas gdy okres od 19 października 1973 r. do 18 czerwca 1974 r. (8 miesięcy) przypadał na czas nauki skarżącego w Wyższej Szkole Oficerskiej MSW [...], zaś okresu od 12 września 1989 r. do 31 lipca 1990 r. nie uznaje się za służbę na rzecz totalitarnego państwa, zaś ocenie winna podlegać przede wszystkim niekwestionowana przez organ legalność wykonywania przez skarżącego obowiązków służbowych w okresie rzeczywistego pełnienia przez niego służby, odpowiednio w Komendzie Powiatowej Milicji Obywatelskiej w [...] Referacie Służby Bezpieczeństwa, tj. od 16 maja 1973 r. do 31 maja 1975 r., w tym na kursie Służby Bezpieczeństwa w Wyższej Szkole Oficerskiej MSW [...], tj. od 19 października 1973 r. do 18 czerwca 1974 r., oraz w Komendzie Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej w [...] - Pionie Kontrwywiadu Służby Bezpieczeństwa, tj. od 16 maja 1981 r. do 31 lipca 1990 r.

4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a., art. 76 § 1 - 3 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez wydanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonego wyroku na podstawie błędnie ustalonego stanu faktycznego, tj. nieprawidłowe uznanie, że okresem służby skarżącego na rzecz totalitarnego państwa był co najmniej okres od 19 października 1973 r. do 18 czerwca 1974 r. (8 miesięcy) - okres nauki skarżącego w Wyższej Szkole Oficerskiej MSW [...] oraz okres od 12 września 1989 r. do 31 lipca 1990 r., tj. od czasu powołania Rady Ministrów pod kierownictwem Tadeusza Mazowieckiego do czasu rozwiązania Służby Bezpieczeństwa (ponad 10 miesięcy), o którym mowa w art. 13c pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej, co w konsekwencji zwiększyło okres służby skarżącego w organach bezpieczeństwa państwa o 18 miesięcy, tj. do 11 lat, 3 miesięcy i 3 dni zamiast 9 lat, 8 miesięcy i 19 dni, i mogło skutkować nieprawidłową interpretacją kryterium krótkotrwałości służby skarżącego w instytucjach, jednostkach, formacjach, wskazanych w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej i uznaniem, że nie zachodzi w sprawie "szczególnie uzasadniony przypadek" umożliwiający skorzystanie skarżącemu z dobrodziejstwa art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, poprzez wydanie przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzji wyłączeniu stosowania wobec skarżącego art. 15c, art. 22a, art. 24a ustawy zaopatrzeniowej;

5) art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., albowiem pomimo ciążącego na nim obowiązku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie podjął jakichkolwiek rozważań nad rzeczywistym charakterem służby skarżącego do 31 lipca 1990 r. odpowiednio w Komendzie Powiatowej Milicji Obywatelskiej w [...] Referacie Służby Bezpieczeństwa, tj. od 16 maja 1973 r. do 31 maja 1975 r., w tym na kursie Służby Bezpieczeństwa w Wyższej Szkole Oficerskiej MSW [...], tj. od 19 października 1973 r. do 18 czerwca 1974 r., oraz w Komendzie Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej w [...] - Pionie Kontrwywiadu Służby Bezpieczeństwa, tj. od 16 maja 1981 r. do 31 lipca 1990 r., oraz nad kryterium rzetelnego wykonywania zadań obowiązków po 12 września 1989 r., w szczególności wykonywaniem przez skarżącego obowiązków służbowych z narażeniem zdrowia i życia w rozumieniu art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej, pomijając w uzasadnieniu analizę spełniania przez skarżącego tegoż kryterium względnie odnosząc się do niego w sposób ogólnikowy, a nadto nie dokonując analizy spełnienia przez skarżącego przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku", umożliwiającej skorzystanie z dobrodziejstwa art. 8a ustawy zaopatrzeniowej;

6) art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., przez brak odniesienia się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie do zawartych w skardze, replice na odpowiedź na skargę z 20 lipca 2020 r. załączniku do protokołu rozprawy z 23 lipca 2020 r. zarzutów przeciwko zaskarżonej decyzji, a dotyczących naruszenia przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji przepisów prawa międzynarodowego, tj. brak wyjaśnienia przez Sąd dlaczego uznał zaskarżoną decyzję za zgodną z przepisami prawa międzynarodowego i dlaczego nie stwierdził w rozpatrywanej sprawie naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego w stopniu, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, co dowodzi, że kontrola przez Sąd działań Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nie była przeprowadzono w sposób prawidłowy, lecz w istocie rzeczy pozorny, i tym samym naruszyła przepisy art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w sposób uzasadniający eliminację zaskarżonego wyroku z obrotu prawnego;

7) art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019r., poz. 2167, dalej: "p.u.s.a."), przez niedostrzeżenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ewidentnego naruszenia przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym przepisów Konstytucji RP, ratyfikowanych umów międzynarodowych, traktatów i paktów, ustawy zaopatrzeniowej, ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i Kodeksu postępowania administracyjnego, co spowodowało wydanie nietrafnego orzeczenia w niniejszej sprawie;

8) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a., przez oddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargi i brak uchylenia zaskarżonej decyzji, w sytuacji gdy po rozważeniu całokształtu okoliczności sprawy istniały podstawy do uwzględnienia skargi.

Reasumując skarżący wskazał, że skarżony wyrok naruszył zatem przepisy prawa procesowego, w szczególności art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 11, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. i art. 8a ust. 1 pkt 1, art. 13b ust. 1 i 2, w tym art. 13b ust. 1 pkt 5 lit. b oraz ust. 2 pkt 2 i art. 13c pkt 1, art. 15c, art. 22a, art 24a ustawy zaopatrzeniowej, poprzez niedostrzeżenie przez Sąd braku przeprowadzenia przez organ w sposób wszechstronny i wnikliwy postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji, jak również brak uzasadnienia tejże decyzji, tj. w szczególności:

- dokonanie oceny spełnienia przez skarżącego kryterium "krótkotrwałości służby przed dniem 31 lipca 1990 r." przez pryzmat definicji "słownikowej", a nie stanu faktycznego w rozpatrywanej sprawie i z pominięciem faktu, iż rzetelna służba od 12 września 1989 r. została potraktowana przez ustawodawcę jako przesłanka pozytywna, co w konsekwencji doprowadziło do nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, a co mogło mieć istotne znaczenie dla wydanego w sprawie rozstrzygnięcia;

- niedokonanie oceny spełnienia przez skarżącego kryterium, o którym mowa w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej, z uwagi na konieczność, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, łącznego spełnienia przez skarżącego trzech przesłanek umożliwiających skorzystanie z dobrodziejstwa art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, tj. krótkotrwałości służby przed 31 lipca 1990 r. i rzetelnego wykonywania obowiązków po 12 września 1989 r." oraz szczególnie uzasadnionego przypadku, w sytuacji gdy do skorzystania z dobrodziejstwa art. 8a ustawy zaopatrzeniowej wystarczające jest spełnienie tylko jednej przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku", przy której interpretacji zastosowanie mogą mieć wyżej wskazane kryteria pomocnicze, tj. "krótkotrwałości służby przed 31 lipca 1990 r." i "rzetelnego wykonywania obowiązków po 12 września 1989 r.";

- przez niedostrzeżenie sporządzenia przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji uzasadnienia decyzji nieodpowiadającego wymogom przewidzianym w ark 107 § 3 k.p.a., tj. bez jednoznacznego wskazania dlaczego skarżący nie spełnił kryterium, o którym mowa w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej, a także niewyjaśnienie przez organ jaki okres służby na rzecz "totalitarnego państwa" można uznać za krótkotrwały zarówno w ujęciu zarówno proporcjonalnym, jak też bezwzględnym, a jaki nie może być uznany za taki okres, na jakiej podstawie organ przyjął, iż w przypadku skarżącego nie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek", pomijając dokonania skarżącego wyróżniające go na tle innych funkcjonariuszy.

Wskazując na powyższe naruszenia skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz zaskarżonej decyzji, zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego za obie instancje. W przypadku oddalenia skargi kasacyjnej, skarżący wniósł o odstąpienie od obciążania skarżącego obowiązkiem zwrotu na rzecz organu kosztów postępowania.

W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej, skarżący przedstawił argumentację mającą na celu wykazanie zasadności podniesionych zarzutów.

Następnie skarżący w piśmie procesowym z 19 kwietnia 2022 r. wniósł o przyspieszenie rozpoznania sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny, w związku ze zmianą art. 15zzs4 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 ze zm.) wynikającą z art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z poz. 1090), poinformował strony postępowania, że w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich, w sprawach, w których strony nie zrzekły się przeprowadzenia rozprawy, Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadza rozprawę wyłącznie zdalnie przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość, jeżeli wszystkie strony wyrażą na to zgodę. We wskazanym wyżej okresie nie przeprowadza się rozpraw w siedzibie Sądu z udziałem stron. Jeżeli którakolwiek z wezwanych stron oświadczy, że nie ma możliwości technicznych uczestniczenia w rozprawie zdalnej, sprawa zostanie skierowana na posiedzenie niejawne w trybie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych.

W związku z powyższym zwrócono się do stron postępowania o udzielenie informacji, w terminie 7 dni od dnia doręczenia pisma, czy wyrażają zgodę na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, co zdecydowanie może przyspieszyć rozpoznanie wniesionej skargi kasacyjnej. W razie wyrażenia zgody na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, strony zostały poinformowane o możliwości przedstawienia, w terminie 7 dni, dodatkowych wyjaśnień na piśmie. Jednocześnie w przypadku, gdy strony postępowania nie wyrażają zgody na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił się o udzielenie informacji, czy strona posiada możliwości techniczne uczestniczenia w rozprawie zdalnej przy użyciu informatycznej aplikacji.

Ponadto strony postępowania zostały zawiadomione, że na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych – Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a rozprawy nie można przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

W odpowiedzi na wezwanie skarżący oświadczył, że wnosi o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Jednocześnie poinformował, że posiada możliwości techniczne do uczestniczenia w rozprawie zdalnej. Ponadto podniósł, że wywodzi jak w skardze kasacyjnej, wnosząc o jej pilne rozpoznanie.

W związku z brakiem odpowiedzi od organu, sprawa została skierowana na posiedzenie niejawne w trybie art. 15 zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 ze zm.) z uwagi na to, że przeprowadzenie rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku nie jest możliwe.

Skarżący w piśmie z 24 października 2022 r. oświadczył, że popiera skargę kasacyjną. Jednocześnie wskazał, że wyroki powołane przez organ w piśmie procesowym z 5 września 2022 r. nie skutkowały przeliczeniem, począwszy od 1 października 2017 r. okresu służby skarżącego od 16 maja 1973 r. do 18 października 1973 r., od 19 czerwca 1974 r. do 31 maja 1975 r. oraz od 16 maja 1981 r. do 31 lipca 1990 r. wskaźnikiem 2,6% podstawy wymiaru emerytury za każdy rok tej służby, tj. z zastosowanie art. 15 ustawy zaopatrzeniowej, co przewiduje art. 8a ustawy zaopatrzeniowej.

Naczelny sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bada tylko, czy w sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania, enumeratywnie wymienione w § 2 powołanego artykułu. W niniejszej sprawie nie można dopatrzeć się żadnej z wad, która świadczyłaby o nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Dlatego skarga kasacyjna podlegała rozpatrzeniu w granicach wyznaczonych sformułowanymi w niej podstawami kasacyjnymi i ich uzasadnieniem.

Analizując środek odwoławczy w powyższym zakresie, uznać należy, że zasługuje on na uwzględnienie.

Przedmiotem zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 14 stycznia 2020 r. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku skarżącego z 7 czerwca 2017 r., złożonego na podstawie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, o wyłączenie stosowania wobec skarżącego art. 15c tej ustawy. Zgodnie z art. 8a cyt. ustawy, minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia (ust. 1). Do osób, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 15, art. 22 i art. 24 (ust. 2).

W sprawie nie budzi wątpliwości, że decyzja wydawana na podstawie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej ma charakter uznaniowy, a sądowa kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym mimo, że ma ograniczony zakres, to jednak wymaga zbadania, czy organ ustalił i rozważył okoliczności faktyczne istotne z punktu widzenia przepisu prawa materialnego, który ma w sprawie zastosowanie. Jeżeli zaś pojawiają się wątpliwości dotyczące przepisu prawa materialnego, który stanowi podstawę prawną wydania decyzji uznaniowej, to kontrola sądowa musi objąć w pełnym zakresie prawidłowość przeprowadzonej wykładni przepisów materialnoprawnych i wywiedzionej z nich normy materialnoprawnej. Stąd też zagadnieniem zasadniczym w rozpoznawanej sprawie jest dokonanie prawidłowej wykładani art. 8a ustawy zaopatrzeniowej.

Przepis ten wprowadzony został ustawą z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2016 r., poz. 2270), a zgłoszony został jako autopoprawka rządu na posiedzeniu Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych 15 grudnia 2016 r., wobec czego w uzasadnieniu projektu ustawy brak jakiegokolwiek odniesienia do rozwiązania zawartego w art. 8a ustawy zaopatrzeniowej. Ustawą z 16 grudnia 2016 r. wprowadzone zostały nowe rygorystyczne zasady ustalania świadczeń emerytalnych (art. 15c), rent inwalidzkich (art. 22a), rent rodzinnych (24a) dla tych funkcjonariuszy objętych regulacją ustawy zaopatrzeniowej z 18 lutego 1994 r., którzy "pełnili służbę na rzecz totalitarnego państwa", o którym mowa w art. 13b, dlatego też dokonując wykładni art. 8a ustawy zaopatrzeniowej należy mieć na uwadze również pozostałe przepisy ustawy. Treść art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej wskazuje, że ustawodawca odwołuje się do dwóch grup zasad ustalania wysokości świadczeń. Są to zasady określone w art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy i zasady ustalone w art. 15, art. 22 i art. 24 tej ustawy. Z literalnego brzmienia art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej wynika, że zasady ustalania wysokości świadczeń wynikające z art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy stanowią wyjątek od ogólnych zasad określania wysokości świadczeń wynikających z art. 15, art. 22 i art. 24 ustawy. Przewidziana ustawowo w art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej dopuszczalność wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy skutkuje objęciem osób, o których mowa w tych przepisach, unormowaniami zawartymi w art. 15, art. 22 i art. 24 ustawy, stanowi zatem – w przypadku zastosowania art. 8a ust. 1 ustawy – podstawę do stosowania ogólnych zasad ustalania wysokości świadczeń. Z treści art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, a konkretnie normy materialnoprawnej w nim wyrażonej wynika, że rozwiązanie to może być stosowane do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, czyli pełniących "służbę na rzecz totalitarnego państwa". Zawarta w art. 8a ustawy zaopatrzeniowej kompetencja ministra właściwego do spraw wewnętrznych stanowi podstawę dla tego organu do podjęcia działań skutkujących objęciem osób wskazanych w tym przepisie czyli osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b ustawy, tj. "służbę na rzecz totalitarnego państwa", unormowaniami dotyczącymi okresu służby przed 2 stycznia 1999 r. na zasadach ogólnych.

Dążąc do ustalenia treści normy materialnoprawnej wyrażonej w art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej należy w pierwszej kolejności zwrócić uwagę, że przepis ten został sformułowany przy użyciu pojęć nieostrych, takich jak: "szczególnie uzasadnione przypadki", "krótkotrwała służba", "rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków", przy czym w przypadku pojęcia "krótkotrwała służba", stopień nieostrości jest tak znaczny, że czyni to pojęcie w istocie pojęciem nieczytelnym. Ponadto dla ustalenia treści normy materialnoprawnej zawartej w art. 8a ustawy zaopatrzeniowej należy zwrócić uwagę, że ustawodawca posłużył się nie tylko wskazanymi wyżej pojęciami nieostrymi, ale zdefiniowanym ustawowo zwrotem "osoby pełniącej służbę, o której mowa w art. 13b ustawy", który również wymaga złożonych procesów interpretacyjnych. Konieczne jest zatem ustalenie zarówno treści tego pojęcia na tle unormowań ustawy zaopatrzeniowej, jak i charakteru regulacji prawnych odnoszących się do tego pojęcia.

Służba, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, to "służba na rzecz totalitarnego państwa", którą ustawodawca definiuje jako "służbę od dnia 22 lipca 1944 r. do dnia 31 lipca 1990 r. w wymienionych w ustawie cywilnych i wojskowych instytucjach i formacjach" (art. 13b ust. 1 ustawy) oraz służbę na etatach oraz w ramach szkoleń, kursów, a także oddelegowania w określonych instytucjach, wskazanych w ustawie (art. 13b ust. 2 ustawy)", chyba że służba ta rozpoczęła się po raz pierwszy nie wcześniej niż 12 września 1989 r., bądź której obowiązek wynikał z przepisów o powszechnym obowiązku obrony (art. 13c ustawy zaopatrzeniowej). Z powyższej definicji ustawowej wynika, że okolicznościami przesądzającymi o kwalifikacji służby danej osoby jako "służby na rzecz totalitarnego państwa" są wyłącznie ramy czasowe i miejsce pełnienia służby. Definicja ta, na co wskazują pozostałe, analizowanych niżej, unormowania ustawy zaopatrzeniowej, nie jest jednak ukierunkowana na objęcie restrykcyjnymi unormowaniami ustawy zaopatrzeniowej tych funkcjonariuszy, którzy wprawdzie pełnili służbę w czasie i miejscach wskazanych w ustawowej definicji, jednakże ich działalności nie można ocenić negatywnie z punktu widzenia aksjologii demokratycznego państwa prawnego i chronionych przez to państwo praw słusznie nabytych do zaopatrzenia społecznego. Definicja ustawowa "służby na rzecz totalitarnego państwa" przedstawia się jako kryterium wyjściowe w analizie sytuacji prawnej indywidualnych funkcjonariuszy, mające w istocie konstrukcję ustawowego domniemania o istnieniu podstawy prawnej do obejmowania wszystkich funkcjonariuszy pełniących służbę w czasie i miejscach wskazanych w ustawowej definicji, restrykcyjnymi unormowaniami w zakresie ustalania wysokości świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego. Domniemanie to jednak może być obalone w konkretnym stanie faktycznym między innymi z uwagi na charakter, rodzaj wykonywanych czynności, których nie można ocenić negatywnie.

Wniosek powyższy znajduje uzasadnienie w tych unormowaniach ustawy zaopatrzeniowej, które wprost przewidują w określonych sytuacjach wyłączenie restrykcyjnych unormowań w zakresie ustalania wysokości świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego wobec funkcjonariuszy, którzy pełnili służbę w czasie i miejscach wskazanych w ustawowej definicji będąc przez to funkcjonariuszami pełniącymi "służbę na rzecz totalitarnego państwa". Unormowania te zawarte zostały w art. 15c ust. 5 i 6, art. 22a ust. 5 i 6, art. 24a ust. 4 i 6 ustawy zaopatrzeniowej oraz właśnie w art. 8a ust. 1 tej ustawy.

Z treści art. 15c ust. 5 i 6, art. 22a ust. 5 i 6, art. 24a ust. 4 i 6 ustawy zaopatrzeniowej wynika, że ustalenie emerytury, renty inwalidzkiej i renty rodzinnej w sposób wskazany w art. 15c ust. 1, art. 22a ust. 1 i art. 24a ust. 1, nie następuje wobec wskazanych w tych przepisach osób, jeżeli osoby te udowodnią, że przed rokiem 1990, bez wiedzy przełożonych, podjęły współpracę i czynnie wspierały osoby lub organizacje działające na rzecz niepodległości Państwa Polskiego, chodzi przy tym właśnie o osoby, "które pełniły służbę na rzecz totalitarnego państwa, o których mowa w art. 13b, i która pozostawały w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r." przy przyjęciu, że "za służbę na rzecz totalitarnego państwa uznaje się służbę od dnia 22 lipca 1944 r. do dnia 31 lipca 1990 r." w wymienionych w ustawowym katalogu cywilnych i wojskowych instytucjach i formacjach. Ustawodawca w treści art. 15c ust. 6 (i odsyłających do treści tego przepisu regulacjach art. 22a ust. 6 i art. 24a ust. 6) ustawy zaopatrzeniowej wyraźnie rozróżnia charakter działalności w ramach służby odbywanej w warunkach państwa totalitarnego od formalnego kryterium "okresu służby na rzecz państwa totalitarnego" stanowiąc wprost, że restrykcyjnych unormowań zawartych w przepisach ustawy zaopatrzeniowej "nie stosuje się, jeżeli osoba, o której mowa w tych przepisach, udowodni, że przed rokiem 1990, bez wiedzy przełożonych, podjęła współpracę i czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz niepodległości Państwa Polskiego".

Wykładnię powyższą wzmacnia treść art. 13a ust. 4 ustawy zaopatrzeniowej, zgodnie z którą sporządzana przez Instytut Pamięci Narodowej - Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu informacja o przebiegu służby "na rzecz totalitarnego państwa" zawiera zarówno dane istotne z punktu widzenia legalnej definicji "służby na rzecz totalitarnego państwa", tj. wskazanie okresów służby na rzecz totalitarnego państwa, o których mowa w art. 13b, jak i inne dane, tj. informację "czy z dokumentów zgromadzonych w archiwach Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu wynika, że funkcjonariusz w tym okresie, bez wiedzy przełożonych, podjął współpracę i czynnie wspierał osoby lub organizacje działające na rzecz niepodległości Państwa Polskiego", a zatem informację dotyczącą nie tylko "okresu służby na rzecz państwa totalitarnego", lecz również dotykającą charakteru działalności w ramach służby odbywanej w warunkach państwa totalitarnego, tj. kwestii bezpośredniego angażowania się w realizację zadań i funkcji państwa totalitarnego, co – w przypadku angażowania się w działalność nie korespondującą z zadaniami i funkcjami państwa totalitarnego – z mocy samego prawa wyłącza stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b ustawy (art. 15c ust. 5 i 6, art. 22a ust. 5, art. 24a ust. 4).

Nie jest zatem wystarczające dla stosowania restrykcyjnych unormowań ustawy zaopatrzeniowej - co mogłaby sugerować wykładnia językowa art. 13b w związku z art. 13c ustawy zaopatrzeniowej nie uwzględniająca pozostałych unormowań tej ustawy – poprzestanie wyłącznie na ustaleniu "okresów służby na rzecz totalitarnego państwa", lecz konieczne staje się również dążenie do ustalenia pełnej treści pojęcia "służby na rzecz totalitarnego państwa", znajdującej oparcie w przepisach tej ustawy odczytywanych w zgodzie z konstytucyjnymi zasadami wyznaczającymi standardy demokratycznego państwa prawnego. Samo pojęcie "państwa totalitarnego" ma z punktu widzenia aksjologii demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP) jednoznacznie negatywne znaczenie, co oznacza, że charakter taki ma również "służba na rzecz" takiego państwa.

Służba "na rzecz" państwa nie musi być jednak tożsama ze służbą pełnioną w okresie istnienia tego państwa i w ramach istniejących w tym państwie organów i instytucji. Nie każde bowiem nawiązanie stosunku prawnego w ramach służby państwowej wiąże się automatycznie ze zindywidualizowanym zaangażowaniem bezpośrednio ukierunkowanym na realizowanie charakterystycznych dla ustroju tego państwa jego zadań i funkcji. Charakteru służby "na rzecz" państwa o określonym profilu ustrojowym nie przejawia ani taka aktywność, która ogranicza się do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w służbie publicznej, tj. służbie na rzecz państwa jako takiego, bez bezpośredniego zaangażowania w realizację specyficznych – z punktu widzenia podstaw ustrojowych – zadań i funkcji tego państwa, ani tym bardziej taka aktywność, która pozostaje w bezpośredniej opozycji do zadań i funkcji państwa totalitarnego.

Unormowania art. 15c ust. 5 i 6, art. 22a ust. 5 i 6, art. 24a ust. 4 i 6 ustawy zaopatrzeniowej w sposób wyraźny akcentują taką aktywność funkcjonariuszy "z okresu totalitarnego państwa", która pozostawała w bezpośredniej opozycji do zadań i funkcji państwa totalitarnego i stanowią podstawę - na warunkach wskazanych w tych unormowaniach – wyłączenia restrykcyjnych regulacji art. 15c ust. 1, art. 22a ust. 1 i art. 24a ust. 1 tej ustawy właśnie wobec osób, wymienionych w art. 13b w związku z art. 13c ustawy zaopatrzeniowej, których aktywność pozostawała w bezpośredniej opozycji do zadań i funkcji państwa totalitarnego. Udowodnienie tego rodzaju aktywności powoduje więc, że osoba, której sytuacja ze względu na okres i miejsce pełnionej służby nadal mieści się w zakresie ustawowej definicji "służby na rzecz totalitarnego państwa" traktowana jest przez ustawodawcę jako osoba, względem której nie znajdują aksjologicznego uzasadnienia restrykcyjne unormowania wprowadzające odstępstwa od ogólnych zasad ustalania wysokości świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego.

Celowym wydaje się również sięgnięcie do wykładni celowościowej przepisów analizowanej ustawy. Przyjęcie bowiem, że zawarte w art. 13b w związku z art. 13c ustawy zaopatrzeniowej określenie: "służba na rzecz totalitarnego państwa", odwołujące się wyłącznie do ram czasowych i miejsc pełnienia służby, miałoby być kryterium przesądzającym, że według ustawy sam fakt pełnienia służby w określonym czasie i miejscu bez względu na to, czy służba ta charakteryzowała się bezpośrednim zaangażowaniem w realizację zadań i funkcji państwa totalitarnego, czy też ograniczała się do zwykłych, standardowych działań, czynności, które zawsze były i są podejmowane w każdej służbie publicznej, jest nie do zaakceptowania z punktu widzenia standardów demokratycznego państwa prawnego, chronionych przez to państwo wartości i realizowanych przez nie celów, w tym z punktu widzenia korespondującej z tymi standardami, wartościami i celami zasady równości wobec prawa, zgodnie z którą prawo w imię równości powinno indywidualizować sytuację obywateli ze względu na pewne cechy istotne, a więc relewantne.

Mając powyższe na uwadze, regulację zawartą w art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej należy wykładać jako dany przez ustawodawcę organowi administracji publicznej instrument służący wszechstronnemu zbadaniu sprawy określonego funkcjonariusza w celu zweryfikowania, czy funkcjonariusz ten, objęty ustawowym domniemaniem "służby na rzecz totalitarnego państwa", jest w istocie osobą, której wysokość świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego powinna być ustalana na podstawie restrykcyjnych przepisów znajdujących aksjologiczne uzasadnienie wyłącznie do tych osób, które angażowały się w sposób bezpośrednio ukierunkowany na realizowanie charakterystycznych dla ustroju państwa totalitarnego jego zadań i funkcji i których prawa – z tego właśnie względu – zostały nabyte niesłusznie z perspektywy aksjologii demokratycznego państwa prawnego. Stąd też treść art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej może stanowi podstawę do wyłączania restrykcyjnych unormowań ustawy w drodze indywidualnego aktu administracyjnego, tj. decyzji administracyjnej rozstrzygającej konkretną sprawę indywidualnego podmiotu.

Nadto, jak wynika z treści art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, ustawodawca nie ograniczył się do wskazania kryteriów "krótkotrwała służba przed dniem 31 lipca 1990 r." oraz "rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia", lecz kryteria te powiązał z przesłanką "szczególnie uzasadnionych przypadków", a zatem wyraźnie wyodrębnił przesłankę "szczególnie uzasadnionych przypadków", co w konsekwencji nie daje podstaw do przyjmowania, że wprowadził do tekstu ustawy nieostry zwrot "szczególnie uzasadnionych przypadków" po to tylko, by utożsamić go z kryteriami "krótkotrwałej służby przed dniem 31 lipca 1990 r." oraz "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia", skoro skutek taki mógłby osiągnąć rezygnując z odwoływania się do "szczególnie uzasadnionych przypadków". Ponadto "krótkotrwała służba przed dniem 31 lipca 1990 r." oraz "rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia" nie stanowią oddzielnych samoistnych przesłanek, ponieważ przez zwrot "ze względu na" dookreślają one treść "szczególnie uzasadnionych przypadków", ułatwiając obalenie domniemania służby charakteryzującej się zindywidualizowanym zaangażowaniem w działalność bezpośrednio ukierunkowaną na realizowanie zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu. Zauważyć należy, że kryteria te nie stanowią przykładowego wskazania "szczególnie uzasadnionych przypadków" (ustawodawca nie posłużył się określeniem "w szczególności", które jest stosowane w sytuacji wskazywania przez ustawodawcę niewyczerpującego katalogu przesłanek), co oznacza, że treść tych kryteriów należy oceniać przez pryzmat treści "szczególnie uzasadnionych przypadków". W konsekwencji brak spełnienia któregoś z kryteriów wskazanych w punktach 1 i 2 art. 8a ust. 1 ustawy nie wyłącza automatycznie możliwości spełnienia przesłanki "szczególnie uzasadnionych przypadków", lecz wymaga zbadania, czy służba określonej osoby, mimo że nie była "krótkotrwałą służbą przed dniem 31 lipca 1990 r.", bądź nie charakteryzowała się "rzetelnym wykonywaniem zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia", była służbą charakteryzującą się bezpośrednim zaangażowaniem w realizację zadań i funkcji państwa totalitarnego, czy też nie miała takiego charakteru, tj. była np. działalnością ograniczającą się do zwykłych, standardowych działań, czynności podejmowanych i wykonywanych w każdej służbie publicznej, tj. służbie na rzecz państwa jako takiego, a tym samym nie ma – z punktu widzenia aksjologicznych podstaw demokratycznego państwa prawnego - żadnych konotacji negatywnych. W tym drugim przypadku dopuszczalne jest przyjęcie, że wystąpiły w sprawie "szczególnie uzasadnione przypadki" obalające domniemanie służby charakteryzującej się zindywidualizowanym zaangażowaniem w działalność bezpośrednio ukierunkowaną na realizowanie ustrojowo zdeterminowanych zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu. Aby ustalić, czy zachodzą szczególnie uzasadnione przypadki, pomocniczą rolę mogą spełniać kryteria wskazane w pkt 1 i pkt 2 art. 8a ustawy, wykładnia których sprawia spore trudności interpretacyjne. Niemniej jednak kryteria te powinny być oceniane przez pryzmat przesłanki "szczególnie uzasadnionych przypadków" ułatwiając obalenie domniemania służby charakteryzującej się zaangażowaniem w działalność bezpośrednio ukierunkowaną na realizację zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu.

Dokonując wykładni kryterium "krótkotrwałej służby przed dniem 31 lipca 1990 r." ze względu na bardzo wysoki stopień nieostrości tego pojęcia nie można wskazać ogólnych, uniwersalnych cech, które mogłyby być wykorzystywane w każdym przypadku. Należy przyjąć, że o ile przymiotnik "krótki" w podstawowym znaczeniu oznacza "mający małą długość (w stosunku do typowej) zwykłej długości czegoś", to bliskoznaczny przymiotnik "krótkotrwały" rozumiany jako "trwający krótko, szybko przemijający" (zob. B. Dunaj /red./: Słownik współczesnego języka polskiego, Warszawa 1999, tom 1, s. 431) akcentuje pewną trwałość w krótkim czasie, gdzie "krótkość" powinna być oceniana na tle "zwykłej długości czegoś".

Skoro postępowanie prowadzone na podstawie art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej dotyczy indywidualnej sprawy, to konieczność uwzględniania indywidualnej sytuacji określonego funkcjonariusza sprawia, że punktem odniesienia dla ustalenia "krótkotrwałości służby przed dniem 31 lipca 1990 r." powinien być cały okres służby pełnionej przez osobę, której dotyczy postępowanie prowadzone na podstawie art. 8a ust. 1 ustawy i na tym tle należy oceniać, czy okres służby tej osoby przed 31 lipca 1990 r. w stosunku do całego okresu służby nie spełnia tego kryterium. Jako pewna wskazówka interpretacyjna może w tym zakresie służyć treść art. 13c pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej. W sytuacji gdy zgodnie z tą regulacją, służby, która rozpoczęła się po raz pierwszy nie wcześniej niż 12 września 1989 r. ustawodawca w ogóle nie uznaje za służbę na rzecz totalitarnego państwa w rozumieniu art. 13b, to można przyjąć, że służba nie spełniająca wymogu "rozpoczęcia się po raz pierwszy nie wcześniej niż w dniu 12 września 1989 r.", będąc jednak służbą w okresie "totalitarnego państwa" obejmującą okres około 10 miesięcy (tj. długość okresu wyznaczonego datami 12 września 1989 r. i 31 lipca 1990 r.) będzie służbą krótkotrwałą. Nie oznacza to jednak, że również służba wyrażana w latach nie będzie mogła być w realiach indywidualnej sprawy uznana za służbę krótkotrwałą.

Z kolei w odniesieniu do kryterium "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia", należy stwierdzić, że kryterium to należy rozumieć w sposób standardowo przyjęty w języku polskim. Rzetelnie działanie to działanie, które powinien cechować normalne wykonywanie obowiązków przez każdego człowieka. Nie ma podstaw do kwestionowania rzetelności wykonywania obowiązków, jeżeli brak dowodów na działanie nierzetelne, takich jak np. nagany czy inne przewidziane prawem sankcje negatywne będące reakcją na sposób działania określonej osoby. Dla stwierdzenia rzetelności działania nie jest konieczne legitymowanie się nagrodami czy wyróżnieniami dotyczącymi przebiegu służby, chociaż niewątpliwie nagrody takie i wyróżnienia mogą ugruntowywać w przekonaniu o rzetelności wykonywania zadań i obowiązków. Dla oceny rzetelności tego rodzaju działań nie jest również konieczne wykazywanie działania z narażeniem zdrowia i życia, chociaż niewątpliwie również takie działania (ustawodawca posługuje się w tym przypadku zwrotem "w szczególności") mogą przemawiać za rzetelnością wykonywania zadań i obowiązków. Analiza art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej wykazuje, że wskazanie na "narażenie życia i zdrowia", po określeniu w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej zasadniczego kryterium – "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków", nie zawęża "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków" wyłącznie do służby pełnionej z narażeniem zdrowia i życia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zwrot "w szczególności z narażeniem zdrowia i życia" odnoszący się do generalnego kryterium "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r." stanowi dodatkowy element oceny sposobu wykonywania służby po wskazanej dacie, ukierunkowując organ na szczególne uwzględnienie sytuacji, w których rzetelności w wykonywanej służbie towarzyszyło właśnie realnie istniejące zagrożenie życia i zdrowia – w związku z pełnionymi rzetelnie zadaniami i obowiązkami. Zwrot ten nie wyklucza natomiast w żadnym wypadku konieczności oceny rzetelności wykonywania zadań i obowiązków służbowych w przypadku nie stwierdzenia okoliczności faktycznego narażania zdrowia i życia.

W konkluzji należy stwierdzić, że zgodnie z wynikającą z treści art.8a ustawy zaopatrzeniowej normą materialnoprawną, organ badając, czy została ona spełniona przez wnioskodawcę powinien przede wszystkim zbadać, czy zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, a pomocniczą rolę w ustaleniu czy zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek pełnią dwa kryteria, tj. kryterium krótkotrwałej służby oraz kryterium rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków. Przy czym sam brak spełnienia któregoś z pomocniczych kryteriów wskazanych w punktach 1 i 2 art. 8a ust. 1 ustawy nie wyłącza możliwości spełnienia przesłanki "szczególnie uzasadnionych przypadków". Jak podnoszono bowiem wcześniej, brak spełnienia któregoś z kryteriów wskazanych w punktach 1 i 2 art. 8a ust. 1 ustawy nie wyłącza automatycznie spełnienia przesłanki "szczególnie uzasadnionych przypadków", lecz wymaga zbadania, czy służba określonej osoby, mimo że nie była "krótkotrwałą służbą przed dniem 31 lipca 1990 r.", bądź nie charakteryzowała się "rzetelnym wykonywaniem zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia", była służbą charakteryzującą się bezpośrednim zaangażowaniem w realizację zadań i funkcji państwa totalitarnego, czy też nie miała takiego charakteru, tj. była np. działalnością ograniczającą się do zwykłych, standardowych czynności i działań jakie podejmowane były wówczas w ramach służby publicznej, tj. służby na rzecz państwa jako takiego, a tym samym nie ma konotacji negatywnych.

O ile ustawodawca wskazał, że decyzja wydana na podstawie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej ma charakter uznaniowy, to jednak kryteria dokonywania tego wyboru nie były oczywiste. Kryteriów takich nie wyrażają wprost unormowania ustawy zaopatrzeniowej, stąd też niezbędne było dokonanie wykładni art. 8a ustawy, aby ustalić normę materialnoprawną w nim zawartą, a tym samym wskazać kryteria, przy zachowaniu których może być wydawana decyzja na podstawie art. 8a ustawy.

Na tle wyżej przedstawionej wykładni art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego, w tym zarzuty naruszenia prawa Unii Europejskiej, należy uznać, co do istoty, za uzasadnione.

Sąd pierwszej instancji w swoich rozważaniach pominął, że niespełnienie któregokolwiek z kryteriów określonych w przepisie art. 8a ust. 1 ustawy nie wyłącza automatycznie spełnienia przesłanki "szczególnie uzasadnionych przypadków". Dla stwierdzenia jej zaistnienia koniecznym jest natomiast sprawdzenie, jaki był charakter służby funkcjonariusza na rzecz totalitarnego państwa, co zostało wyłożone szczegółowo powyżej. Tego rodzaju ustalenia w sprawie nie zostały poczynione.

Uzasadnione są tym samym zarzuty naruszenia przepisów postępowania w tym zakresie, w jakim odnoszą się do braku rzetelnego i wszechstronnego rozważenia wszystkich istotnych elementów sprawy.

Na usprawiedliwionych podstawach nie został natomiast oparty zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. W myśl art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. W przedmiotowej sprawie nie można Sądowi zarzucić, że nie zrealizował niezbędnych elementów uzasadnienia określonych w art. 141 § 4 p.p.s.a., a których zamieszczenie pozwala odtworzyć sposób rozumowania Sądu. Tymi elementami są: a) opis historyczny sprawy, zawierający prezentację jej okoliczności faktycznych, przebiegu i stanowisk stron do momentu podjęcia ostatecznego rozstrzygnięcia (decyzji, postanowienia bądź innej czynności administracyjnej) zaskarżonego do Sądu administracyjnego, b) prezentacja stanowisk stron w postępowaniu sądowoadministracyjnym obejmująca w pierwszym rzędzie zarzuty skargi oraz argumenty strony przeciwnej zawarte w odpowiedzi na nią, uzupełnione ewentualnie o stanowiska innych uczestników postępowania oraz c) stanowisko Sądu obejmujące wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia wraz z jej wyjaśnieniem. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia te wymogi. Uzasadnienie w tym zakresie zawiera bowiem motywy, jakimi kierował się Sąd, przy wydawaniu zaskarżonego wyroku. Brak odniesienia się przez Sąd pierwszej instancji do wszystkich zarzutów skargi nie świadczy o naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a. Z powołanego przepisu nie wynika bowiem, że sąd musi się odnieść do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze, ale tylko tych, które dotyczą istoty sprawy.

Za niezasadny należy także uznać zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. Z przepisu tego wynika, że w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala. Przepis ten ma więc charakter swoistej "instrukcji" dla sądu, jakiej treści rozstrzygniecie ma wydać, gdy uzna, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Traktowany jest w orzecznictwie jako przepis o charakterze wynikowym. Może on być tym samym naruszony tylko wówczas, gdy sąd uznając, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, uwzględnia ją. W przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Sąd pierwszej instancji uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, wobec czego zasadne było jej oddalenie.

Niezasadne są także zarzuty naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów Konstytucji. Zgodnie z zasadą praworządności, wyrażoną w art. 7 Konstytucji RP, organy władzy publicznej zobowiązane są działać na podstawie i w granicach prawa. Działanie na podstawie prawa w postępowaniu administracyjnym obejmuje dwa zasadnicze elementy, a mianowicie ustalenie przez organ administracji publicznej zdolności prawnej do prowadzenia postępowania w danej sprawie oraz zastosowanie przepisów prawa materialnego i przepisów prawa procesowego przy rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy. Nie można w rozpoznawanej sprawie czynić zarzutu organowi, że w swoim działaniu nie uwzględnił obowiązujących przepisów prawa. Zasada legalizmu w toku prowadzonego postępowania została zachowana. Art. 8 Konstytucji ustanawia zasadę nadrzędności Konstytucji w polskim porządku prawnym oraz zasadę jej bezpośredniego stosowania. Przepis ten potwierdza również normatywny charakter Konstytucji i możliwość jej stosowania w pełnym zakresie. Jest on źródłem zasady konstytucjonalizmu, która uznaje Konstytucję za fundament porządku prawnego państwa demokratycznego oraz akt o najwyższej randze prawnej. Adresatem obowiązku bezpośredniego stosowania Konstytucji są stosujące prawo organy administracyjne, które są w pełnym zakresie związane zasadą legalizmu. W rozpoznawanej sprawie, wobec regulacji ustawowej dotyczącej omawianej materii, brak było konieczności samoistnego zastosowania ustawy zasadniczej. Z art. 8 i art. 178 Konstytucji wynika, że sądy podlegają ustawom, w tym Konstytucji. Związanie sądu ustawą sprawia, że w zasadzie sądy nie mają kompetencji do kontroli konstytucyjności ustawy i w konsekwencji nie mogą odmówić jej zastosowania.

Uwzględniając powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna z uwagi na zarzuty naruszenia prawa materialnego, jak i prawa procesowego jest zasadna, zaś istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, co pozwoliło na uchylenie zaskarżonego wyroku i uchylenie zaskarżonej decyzji. Ponownie rozpoznając sprawę organ, przy ocenie zasadności wniosku skarżącego, uwzględni przedstawioną na wstępie wykładnię art. 8a ust. 1 ustawy oraz ocenę spełnienia w realiach rozpoznawanej sprawy przesłanki szczególnie uzasadnionego przypadku. Organ zobowiązany będzie do zbadania, czy służba skarżącego kasacyjnie była służbą charakteryzującą się bezpośrednim zaangażowaniem w realizację zadań i funkcji państwa totalitarnego, czy też nie miała takiego charakteru, tj. była np. działalnością ograniczającą się do zwykłych, standardowych czynności i działań jakie podejmowane są w każdym organie, czy instytucji publicznej. Sama podległość służbowa nie może być podstawą uznania, że skarżący kasacyjnie pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa. Tylko stanowcze ustalenia faktyczne w kwestii faktycznie wykonywanych przez skarżącego kasacyjnie obowiązków służbowych (miejscu pełnienia służby, zajmowanego stanowiska, zakresu czynności) w okresie wskazanym w informacji IPN o przebiegu służby, pozwoli na prawidłowe zastosowanie prawa materialnego. W przypadku ustalenia przez organ, że działalność skarżącego w okresie państwa totalitarnego była działalnością ograniczającą się do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w służbie publicznej, tj. służbie na rzecz państwa jako takiego, a tym samym wystąpiły w sprawie "szczególnie uzasadnione przypadki" obalające domniemanie służby charakteryzującej się zindywidualizowanym zaangażowaniem w działalność bezpośrednio właściwą dla państwa totalitarnego, wydanie decyzji o odmowie wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy w stosunku do tego funkcjonariusza powinno być wykluczone.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1, art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2018 r., poz. 265).