Wyrok NSA, sygn. akt II SA 3863/01
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2002-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 646  Prawo własności przemysłowej
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 37
journal: Dz.U. 1985 nr 5 poz. 17
law: Ustawa z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych.
article: art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz. 1071
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 9 października 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: Kwestię podobieństwa przeciwstawionych znaków towarowych przesądza Urząd Patentowy w postępowaniu administracyjnym i spornym, kierując się zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 80 Kpa. Cytowany przepis stosownie do art. 37 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych /Dz.U. nr 5 poz. 17 ze zm./, ma zastosowanie na gruncie tej ustawy.

Zasada swobodnej oceny dowodów nie oznacza jednakże dowolności organu administracji publicznej w zakresie oceny mocy i wiarygodności dowodu, lecz jego ocenę przy wszechstronnym wyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy.

TEZY

Kwestię podobieństwa przeciwstawionych znaków towarowych przesądza Urząd Patentowy w postępowaniu administracyjnym i spornym, kierując się zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 80 Kpa. Cytowany przepis stosownie do art. 37 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych /Dz.U. nr 5 poz. 17 ze zm./, ma zastosowanie na gruncie tej ustawy.

Zasada swobodnej oceny dowodów nie oznacza jednakże dowolności organu administracji publicznej w zakresie oceny mocy i wiarygodności dowodu, lecz jego ocenę przy wszechstronnym wyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi P. Wytwórni Wódek "Polmos" Spółka Akcyjna w S. na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia 16 marca 1999 r., (...) w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji znaku towarowego - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją Urzędu Patentowego z dnia 10 czerwca 1998 r. znak: PP-ZR 103203 dokonano na rzecz Przedsiębiorstwa Przemysłu Spirytusowego "Polmos" w B., zwanego dalej "uczestnikiem postępowania", rejestracji znaku towarowego słownego "LIDER" zgłoszonego do rejestracji dnia 14 września 1995 r. Znak ten przeznaczony jest do oznaczania działalności dotyczącej wytwarzania i sprzedaży napojów alkoholowych /klasa towarowa 33/.

Pismem z dnia 27 października 1998 r. Wytwórnia Wódek "Polmos" Spółka Akcyjna w S., zwana dalej "skarżącą", wniosła o unieważnienie wyżej wymienionego znaku towarowego. Według skarżącej rejestracja na rzecz uczestnika postępowania znaku towarowego "LIDER" nastąpiła z naruszeniem art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych /Dz.U. nr 5 poz. 17 ze zm./, zwanej dalej ustawą o znakach towarowych. (...) Uczestnik postępowania akcentował zarejestrowanie na jego rzecz trzech znaków towarowych, których elementem jest wyraz "LEADER", a mianowicie:

- znak słowno-graficzny "EURO LEADER", z pierwszeństwem od dnia 14 kwietnia 1995 r.,

- znak słowno-przestrzenny "EUROLEADER POLISH VODKA", z pierwszeństwem od dnia 6 października 1995 r.,

- znak słowno-graficzny "EUROLEADER", z pierwszeństwem od dnia 6 października 1995 r.

Stopień podobieństwa znaku "LIDER", zarejestrowanego na rzecz uczestnika postępowania, do znaków należących do skarżącej jest na tyle wysoki, że zdaniem skarżącej istnieje niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów. Przeciętny odbiorca, jak wywodzi, może postrzegać znak "LIDER" jako odmianę znaku "EURO LEADER" i tym samym traktować wyrób alkoholowy uczestnika postępowania jako produkt skarżącej. Ponadto w ocenie skarżącej oba wyżej wymienione znaki są podobne w dwóch płaszczyznach - fonetycznej i znaczeniowej. Fonetycznie "LEADER" czyta się jako lider, przy czym przedrostek "euro", jako powszechnie stosowany, nie jest elementem odróżniającym.

Urząd Patentowy, rozpoznając sprawę w trybie postępowania spornego, wziął pod uwagę, że znaki towarowe, na które powołuje się skarżąca, nie mogą stanowić przeciwstawienia dla znaku "LIDER", gdyż zostały zgłoszone do rejestracji z późniejszym pierwszeństwem /6 października 1995 r./ w stosunku do znaku uczestnika postępowania /14 września 1995 r./. Natomiast może być rozważana kwestia podobieństwa znaku "LIDER" ze znakiem skarżącej "EURO LEADER". Jednakże, zdaniem Urzędu Patentowego, wspomniane znaki nie są podobne w stopniu mogącym wprowadzić w błąd nabywców co do pochodzenia towarów. Znak "LIDER" jest bowiem znakiem słownym, zaś znak "EURO LEADER" - znakiem słowno-graficznym. Znak skarżącej ma postać etykiety. Na tle nieregularnej plamy widnieje zarys Europy i pięcioramienne gwiazdki, a pod spodem w dwóch wierszach napis "EURO LEADER", przy czym słowo "LEADER" wykonane jest pismem stylizowanym. Jak podkreślił Urząd Patentowy znak skarżącej posiada charakterystyczną grafikę i dominującym elementem tego znaku nie jest słowo "LEADER".

Ponadto Urząd Patentowy wziął pod uwagę, że rejestracja na rzecz skarżącej znaku "EURO LEADER" została poprzedzona wcześniejszą rejestracją znaku słowno-graficznego "LEADER PRICE" na rzecz innego przedsiębiorcy. Mimo późniejszego zgłoszenia dokonano na rzecz skarżącej rejestracji znaku "EURO LEADER", gdyż grafika tego znaku różni się od grafiki znaku "LEADER PRICE". Później Urząd Patentowy zarejestrował znak "SCOTTISH LEADER", a także sporny znak "LIDER", gdyż znaki te różnią się wystarczająco w warstwie fonetycznej.

Z omawianych wyżej względów Urząd Patentowy decyzją z dnia 16 marca 1999 r. (...) oddalił wniosek skarżącej o unieważnienie znaku "LIDER" na podstawie przepisu art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o znakach towarowych.

Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie do byłej Komisji Odwoławczej przy Urzędzie Patentowym, który przekazał je do rozpoznania Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, jako skargę, w trybie art. 318 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej /Dz.U. 2001 nr 49 poz. 508/, zwanej dalej Prawem własności przemysłowej. W świetle skargi skarżąca kwestionuje stanowisko Urzędu Patentowego w kwestii braku podobieństwa pomiędzy znakiem towarowym "LIDER" a znakiem "EURO LEADER". Zdaniem skarżącej podobieństwo znaków towarowych należy rozpatrywać w płaszczyźnie fonetycznej, wizualnej i znaczeniowej, przy czym do przyjęcia podobieństwa dwóch znaków wystarcza już zbieżność jednej z powyższych płaszczyzn. Jak podkreśla, analiza porównawcza dwóch znaków zmierza do ustalenia, czy znak "młodszy" posiada wystarczające cechy odróżniające czy też wyróżniające od znaku "starszego". Natomiast w zaskarżonej decyzji przeprowadzono analizę porównawczą w kierunku odwrotnym, nie zwracając uwagi na wyeksponowanie wyrazu "LEADER". Ponadto rejestracja znaku o wspólnym, identycznym członie jest możliwa wówczas, gdy znak ten posiada element wyróżniający w postaci dodatkowych członów lub grafiki. Znak słowny "LIDER" takich elementów nie posiada.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ Sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeśli ustawa nie stanowi inaczej. Innymi słowy, NSA nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, stanowiącego przedmiot postępowania administracyjnego, a w szczególności nie przyznaje odpowiednich świadczeń, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Analizując pod tym kątem skargę, nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Zdolność ochronną znaków towarowych zarejestrowanych lub zgłoszonych do rejestracji przed dniem wejścia w życie Prawa własności przemysłowej, a zatem przed 22 sierpnia 2001 r., ocenia się na podstawie dotychczasowych przepisów. Stosownie do art. 315 ust. 1 Prawa własności przemysłowej, prawa w zakresie wynalazków, wzorów użytkowych, wzorów zdobniczych, topografii układów scalonych, znaków towarowych oraz projektów racjonalizatorskich, istniejące w dniu wejścia w życie ustawy, pozostają w mocy. W świetle zaś ust. 3 cytowanego artykułu ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu, prawa ochronnego albo prawa z rejestracji ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia wynalazku, wzoru użytkowego, znaku towarowego albo topografii układów scalonych w Urzędzie Patentowym. Zatem, ocena zdolności ochronnej spornego znaku towarowego podlega przepisom ustawy o znakach towarowych.

Stosownie do art. 29 ustawy o znakach towarowych prawo z rejestracji znaku towarowego może być unieważnione w całości lub w części, jeżeli nie były spełnione ustawowe warunki wymagane do rejestracji, określone w przepisach art. 4, art. 6-9 i art. 32 tej ustawy. W ocenie skarżącej przeszkodę dla rejestracji spornego znaku, uzasadniającą unieważnienie spornego znaku towarowego, stanowił przepis art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o znakach towarowych, na podstawie którego wydano zaskarżoną decyzję, zakazujący rejestracji znaku dla towarów tego samego rodzaju, jeżeli jest podobny w takim stopniu do znaku towarowego zarejestrowanego na rzecz innego przedsiębiorstwa, że w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego mógłby wprowadzać w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów.

Istota sprawy sprowadza się do zagadnienia oceny stopnia podobieństwa przeciwstawionych sobie znaków towarowych z punktu widzenia możliwości wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów. Rozstrzygnięcie tej kwestii należy do Urzędu Patentowego /eksperta/ podejmującego decyzję w sprawie rejestracji znaku towarowego, a także do Urzędu Patentowego, działającego w trybie postępowania spornego, rozpoznającego wniosek o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego. Przepisy ustawy o znakach towarowych, podobnie zresztą jak i Prawa własności przemysłowej, nie wskazują bliższych kryteriów decydujących o istnieniu podobieństwa między znakami towarowymi, a w szczególności nie nakazują przeprowadzenia w tej kwestii stosownych testów, których wynik przesądzi o tym czy przeciwstawione znaki towarowe są podobne, czy też nie. W tej sytuacji metody, jakie proponuje w tym względzie skarżąca, mogące wprawdzie być pomocne przy dokonywaniu takiej analizy, nie mogą mieć jednakże w kwestii podobieństwa omawianych znaków charakteru przesądzającego.

Kwestię podobieństwa przeciwstawionych znaków towarowych przesądza Urząd Patentowy w postępowaniu administracyjnym i spornym, kierując się zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 80 Kpa. Cytowany przepis ma zastosowanie na gruncie ustawy o znakach towarowych. Stosownie bowiem do art. 37 ustawy o znakach towarowych do postępowania przed Urzędem Patentowym w sprawach znaków towarowych stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Zasada swobodnej oceny dowodów, obowiązująca w postępowaniu administracyjnym /art. 80 Kpa/ nie oznacza dowolności organu administracji publicznej w zakresie oceny mocy i wiarygodności dowodu, lecz jego ocenę wraz z całym materiałem dowodowym sprawy.

W świetle wykształconego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczony jest zakres kontroli Sądu w zakresie realizacji przez organ administracji publicznej zasady swobodnej oceny dowodów. Kodeksowa zasada swobodnej oceny dowodów przez organy administracyjne, wynikająca z art. 80 Kpa, wyłącza możliwość odmiennej oceny przez Sąd wiarygodności i mocy dowodowej zebranego w sprawie materiału, chyba że ustalenia zawarte w decyzji mają charakter dowolnych /por. wyrok NSA z dnia 8 lipca 1998 r., III SA 5203/98 - nie publ./. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest bowiem organem III instancji w postępowaniu administracyjnym i nie może poddawać ocenie, czy dokonany przez organ administracji państwowej wybór, w ramach realizacji zasady swobodnej oceny dowodów, jest słuszny, gdyż Sąd nie jest uprawniony do badania merytorycznej zasadności /celowości/ decyzji administracyjnej /por. wyrok NSA z dnia 16 stycznia 1998 r., I SA/Kr 36/97 - nie publ./. Innymi słowy, jeżeli postępowanie dowodowo-wyjaśniające i dokonana na tej podstawie ocena stanu faktycznego sprawy są przeprowadzone poprawnie, to nie narusza prawa wybór przez organ administracji publicznej jednej z dwóch wchodzących w grę możliwości, np. braku podobieństwa między przeciwstawnymi znakami towarowymi. Wówczas Sąd, w ramach kontroli orzeczniczej organu administracji publicznej, nie może zakwestionować takiego rozstrzygnięcia, gdyż, jak to wyżej wskazano, sprawuje on kontrolę tylko pod kątem legalności orzeczenia, nie zaś jego słuszności.

Przechodząc do kwestii oceny prawidłowości postępowania Urzędu Patentowego Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa w zaskarżonej decyzji w przyjęciu ustalenia w zakresie braku istnienia podobieństwa między przeciwstawionymi znakami "LIDER" i "EURO LEADER", przynajmniej w stopniu mogącym wprowadzić w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego, w rozumieniu art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o znakach towarowych. Argumentacja przeprowadzona w tej mierze przez Urząd Patentowy, oparta na analizie charakteru każdego z omawianych znaków towarowych, jest poprawna i spójna. Nie ma zatem podstaw do jej zakwestionowania.

Mając powyższe na uwadze skargę znano za nieuzasadnioną. Dlatego Sąd, działając na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o NSA, oddalił skargę.