Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1164/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 33 § 2 pkt 1-6, art. 15 § 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 45, art. 43, art. 42
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Sędziowie sędzia WSA Matylda Arnold-Rogiewicz (sprawozdawca), sędzia WSA Dariusz Czarkowski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 listopada 2022 r. sprawy ze skargi D. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia [...] lutego 2022 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie na rzecz D. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego W. dalej: "(Naczelnik", "Organ pierwszej instancji") prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec majątku Spółki D. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "Skarżąca", "Strona", "Spółka", "Zobowiązana") na podstawie własnych tytułów wykonawczych nr [...] z dnia 20 września 2021 r., obejmujących zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za marzec 2019 r., lipiec 2019 r. - listopad 2019 r., styczeń 2020 oraz marzec 2020 r., w łącznej kwocie należności głównej 302.446 zł oraz należne odsetki na dzień wystawienia tytułów wykonawczych w łącznej kwocie 43.566,10 zł.

W celu realizacji zaległości organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych zawiadomieniami z dnia 22 września 2021 r. o nr [...] w [...] oraz nr [...] w [...]. Przedmiotowe zawiadomienia o zajęciu wraz z odpisami tytułów wykonawczych doręczono Zobowiązanej dniu 1 października 2021 r. Natomiast dłużnikom zajętej wierzytelności doręczono w dniu 22 września 2021 r.

Pełnomocnik Spółki pismem z dnia 27 września 2021 r. wniósł za pośrednictwem platformy e-PUAP zarzuty do postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych. Strona oparła zarzuty na art. 33 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm., dalej także "ustawa egzekucyjna", "u.p.e.a.") podnosząc brak skutecznego doręczenia zobowiązanemu upomnienia.

W związku z wniesionymi zarzutami, postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2021 r. organ egzekucyjny zawiesił prowadzone postępowanie egzekucyjne.

Naczelnik Urzędu Skarbowego W. w dniu 15 listopada 2021 r. za pośrednictwem e-PUAP przekazał Pełnomocnikowi Spółki postanowienie o nr [...] uznające zarzuty za niezasadne. Wysłany dokument nie zawierał daty oraz podpisu osoby uprawnionej i został wysłany w wiadomości niewymagającej potwierdzenia odbioru.

Wierzyciel zauważając wskazane wyżej uchybienie, w dniu 16 listopada 2021 r. przekazał Stronie za pośrednictwem platformy e-PUAP postanowienie opatrzone datą 15 listopada 2021 r. o nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów za niezasadne. Postanowienie uznano za doręczone w dniu 1 grudnia 2021 r.

Wierzyciel w uzasadnieniu postanowienia wskazał, iż pismem z dnia 19 sierpnia 2021 r. o nr [...] przekazał Spółce upomnienie wzywające do uregulowania należności z tytułu podatku od towarów i usług. Upomnienie zostało skierowane za pośrednictwem operatora pocztowego na adres korespondencyjny Spółki wskazany w zgłoszeniu aktualizacyjnym NIP-8 złożonym do Urzędu Skarbowego W. w dniu 29 stycznia 2020 r. Ponadto organ zauważył, iż odbiór upomnienia potwierdziła w dniu 24 sierpnia 2021 r. K.G. w imieniu K. Sp. z o.o., tj. podmiotu, który został wskazany w zgłoszeniu aktualizacyjnym NIP-8 jako biuro rachunkowe prowadzące dokumentację rachunkową. Postanowienie uznano za doręczone w dniu 1 grudnia 2021 r.

Pełnomocnik Spółki w dniu 22 listopada 2021 r. złożył zażalenie na postanowienie z dnia [...] listopada 2021 r. o nr [...]. wskazując, iż za pośrednictwem platformy e-PUAP wierzyciel przekazał plik Word zawierający postanowienie, które nie posiada daty, jak również nie zostało podpisane przez organ będący wierzycielem. Przedmiotowe pismo przekazane zostało w wiadomości niewymagającej potwierdzenia jej odbioru. Prowadzi to do wniosku, że zaskarżone postanowienie nie zostało przez wierzyciela wydane, a tym samym nie wywołuje jakichkolwiek skutków.

Naczelnik Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2022 r. o nr [...] sprostował błąd pisarski polegający na nieprawidłowym podaniu numeru postanowienia i nr UNP. Wierzyciel wskazał, iż w postanowieniu przesłanym w dniu 16 listopada 2021 r. w sprawie uznania zarzutu za niezasadny na skutek omyłki pisarskiej nieprawidłowo określono numer postanowienia, tj. [...] zamiast [...].

Skarżąca za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Skarbowego W. pismem z dnia 7 grudnia 2021 r. wniosła zażalenie na postanowienie opatrzone datą 15 listopada 2021 r. przekazane za pośrednictwem e-PUAP w dniu 16 listopada 2021 r. o nr [...]. Ta sprawa jest przedmiotem niniejszego postępowania.

Na wstępie uzasadnienia tego zażalenia zaznaczono, iż w dniu 15 listopada 2021 r. Spółka otrzymała plik Word zawierający tożsame pismo, natomiast nie zawierało ono daty, jak również podpisu organu będącego wierzycielem, które przesłane zostało w wiadomości niewymagającej potwierdzenia jej odbioru. Skarżąca wskazała, iż pismo podpisane przez wierzyciela nie zostało wydane, zatem nie wywołuje żadnych skutków. Jednakże na tak doręczone postanowienie Pełnomocnik wniósł zażalenie w dniu 22 listopada 2021 r.

W dalszej części zażalenia pełnomocnik Spółki wyjaśnił, że nie kwestionuje, że przesyłka zawierająca upomnienie została przez wierzyciela wysłana, jednakże podnosi, iż nie nastąpiło jej skuteczne doręczenie Zobowiązanej. W opinii Pełnomocnika wskazanie przez podatnika podmiotu prowadzącego jego księgowość nie może powodować, że doręczona do tego podmiotu korespondencja jest uznawana za skutecznie doręczoną, ze wszelkimi skutkami dla zobowiązanego. Nawet jeśli, należałoby uznać argumentację organu za trafną, iż doręczenie zobowiązanemu upomnienia pod adresem wskazanym do korespondencji odnosi skutek prawny, to nie w sposób zgodzić się z twierdzeniem, że doręczenie do rąk K.G., reprezentującej spółkę K. (a nie Zobowiązanej) będzie doręczeniem skutecznym. Strona stoi na stanowisku, iż doręczenie pod wskazanym adresem korespondencyjnym może być przez Wierzyciela skutecznie dokonane, natomiast samo doręczenie musi być dokonane zobowiązanemu, nie zaś innemu podmiotowi. Skarżąca podniosła, iż K.G. nie jest pracownikiem Spółki, nie wykonuje dla Zobowiązanej żadnych czynności, zatem nie jest uprawniona do jej reprezentowania. Ponadto powołała art. 15 § 1 ustawy egzekucyjnej stanowiącym, że egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, przy czym postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. W opinii Strony przedstawione doręczenie nie może korzystać z przymiotu skutecznego doręczenia.

Na marginesie zażalenia zaznaczono, iż wskazanie adresu korespondencyjnego w zgłoszeniu NIP-8 ma zastosowanie do czynności organu podatkowego prowadzonych na podstawie przepisów postępowania wynikających z Ordynacji podatkowej. Doręczanie upomnienia dokonywane jest przez wierzyciela na podstawie ustawy egzekucyjnej w trybie wynikającym z Kodeksu postępowania administracyjnego. Strona wskazała również, iż w działaniu wierzyciela będącego również organem egzekucyjnym prowadzącym egzekucję administracyjną daje się zauważyć brak konsekwencji.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: "Dyrektor") po rozpatrzeniu zażalenia z dnia 22 listopada 2021 r., postanowieniem z dnia [...] lutego 2022 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...].

W uzasadnieniu Dyrektor wskazał, że nie stwierdził naruszenia przepisów dającego podstawę do zmiany stanowiska wyrażonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w postanowieniu z dnia [...] listopada 2021 r.

Dyrektor zauważył, że druk zgłoszeniowy NIP-8 umożliwiający zgłoszenie bądź aktualizację danych w organie podatkowym podmiotu będącego osobą prawną lub jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, umożliwiał wskazanie adresu do korespondencji podatnika, jeżeli adres do korespondencji jest inny niż adres siedziby podatnika. Stwierdził zatem, że w niniejszej sprawie warunki jednoznacznego i wyraźnego zgłoszenia adresu do korespondencji zostały przez Spółkę spełnione, poprzez wskazanie tego adresu w złożonych do urzędu skarbowego dokumentach zgłoszeniowych NIP-8. Wobec czego stwierdzono, iż doręczenie Zobowiązanej upomnienia pod wskazany adres korespondencyjny wywiera skutek prawny.

Odnosząc się do argumentu Strony, iż upomnienie doręczono osobie nieupoważnionej przez Zobowiązaną do odbioru korespondencji, Dyrektor podniósł, że Spółka pismem z dnia 23 stycznia 2020 r. dokonując zgłoszenia aktualizacyjnego w zakresie danych uzupełniających wskazała również, iż pod adresem do korespondencji mieści się biuro rachunkowe prowadzące dokumentację rachunkową Zobowiązanej – K. Sp. z o.o.. Jak wynika z załączonego do akt zwrotnego potwierdzenia odbioru upomnienia, pismo zostało doręczone i odebrane przez K.G. w imieniu K. Sp. z o.o. pod adresem [...]. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru operator pocztowy odznaczył adnotację, iż wskazane pismo doręczono "pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi, dozorcy domu, który podjął się oddania pisma adresatowi". W przedmiotowej sprawie była to osoba będąca pracownikiem biura rachunkowego mieszącego się pod wskazanym adresem do doręczeń. Wobec czego należało uznać, iż upomnienie odebrała osoba upoważniona, będąca w stałym kontakcie ze Stroną, pod adresem wskazanym jako adres do doręczeń.

Dodatkowo Dyrektor podkreślił, iż do dnia wydania pisma nie zgłoszono zmian w zakresie adresu do korespondencji, jak również zmiany podmiotu prowadzącego dokumentacje rachunkową.

Odnosząc się do kwestii, iż zgłoszenie NIP-8 ma zastosowanie tylko do czynności organu podatkowego na podstawie przepisów wynikających z Ordynacji podatkowej, a nie na podstawie ustawy egzekucyjnej, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. wyjaśnił, że nie można uznać, iż wskazany przez Stronę adres do korespondencji będzie traktowany wybiórczo jako właściwy dla pism kierowanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego jako organ podatkowy, a niewłaściwy do tego samego Naczelnika jako organ egzekucyjny.

Strona nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem organu odwoławczego złożyła skargę skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie art. 33 § 2 u.p.e.a poprzez uznanie przez organ odwoławczy, iż doręczone upomnienie nastąpiło prawidłowo.

Pełnomocnik Spółki wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasadzenie kosztów postępowania na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej także "P.p.s.a.") oraz 205 § 1 P.p.s.a, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz o wstrzymanie wykonania postanowienia.

W uzasadnieniu Strona wskazała, że nie kwestionuje, że przesyłka zawierająca upomnienie została przez wierzyciela wysłana, jednak podnosi, że nie nastąpiło jej skuteczne doręczenie Zobowiązanej. Wskazanie przez podatnika podmiotu prowadzącego jego księgowość nie może powodować, że doręczona do tego podmiotu korespondencja jest uznawana za skutecznie doręczoną, ze wszelkimi skutkami dla Spółki. Nawet jeżeli przyjąć za trafną argumentację wierzyciela, że doręczenie upomnienia pod adresem wskazanym do korespondencji odnosi skutek prawny, to w ocenie Skarżącej nie sposób zgodzić się z twierdzeniem, że doręczenie do rąk K.G. reprezentującej spółkę K. Sp. z o.o. (a nie Zobowiązanej) będzie doręczeniem skutecznym. Skarżąca stoi na stanowisku, że doręczenie pod wskazanym adresem korespondencyjnym może być jak najbardziej skutecznie dokonane, jednak doręczenie to musi być dokonane Skarżącej, nie zaś innemu podmiotowi, nawet jeśli prowadzi on księgowość Strony. Doręczenie upomnienia do spółki K. Sp. z o.o., nawet jeśli adres tej spółki zbieżny jest z adresem korespondencyjnym wskazanym przez Zobowiązaną, nigdy nie może być uznane za doręczenie upomnienia Zobowiązanej, gdyż organ nie dysponował upoważnieniem dla tego podmiotu, w szczególności do odbioru korespondencji. Również K.G. nie jest pracownikiem Skarżącej, nie wykonuje żadnych czynności, nie jest także uprawniona do reprezentowania Zobowiązanej.

Na marginesie Strona podniosła, że wskazanie adresu korespondencyjnego w zgłoszeniu NIP-8 ma zastosowanie do czynności organu podatkowego prowadzonych na podstawie przepisów postępowania wynikających z Ordynacji podatkowej. Podstawę prawną złożenia formularza NIP-8 upatrywać należy w ustawie z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz. U. z 2017 r. poz. 869, ze zm.). Doręczanie zaś upomnień dokonywane jest przez wierzyciela na podstawie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w trybie wynikającym z Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ nieprawidłowo zatem uznaje skuteczność doręczenia. K. Sp. z o.o. jest biurem księgowym prowadzącym księgowość Skarżącej, a w ocenie organu również podmiotem uprawnionym do odbioru korespondencji, czyli organ uznaje ten podmiot za pełnomocnika, a uznanie doręczenia upomnienia do K. Sp. z o.o. jako pełnomocnika nie wywołuje skutków w zakresie skutecznego wszczęcia egzekucji.

W ocenie Skarżącej niezasadnym również jest przyjęcie przez organ, iż oznaczenie na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przez operatora pocztowego adnotacji, iż wskazane pismo doręczono "pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi, dozorcy domu, który podjął się oddania pisma adresatowi" jest potwierdzeniem doręczenia upomnienia. W obowiązujących normach prawnych brak jest definicji domownika, sąsiada czy dozorcy, dlatego ich definicji należy doszukiwać się w słowniku języka polskiego. Zgodnie ze słownikiem PWN domownikiem jest każdy ze stałych mieszkańców domu jednorodzinnego lub mieszkania, sąsiadem jest osoba, która mieszka w pobliżu kogoś, a dozorcą osoba utrzymująca porządek w budynku jak i osoba pilnująca kogoś lub czegoś. Żadna z osób wymienionych powyżej nie może być odbiorcą przesyłki adresowanej do Spółki, ponieważ do doręczeń dla osób prawnych ma zastosowanie art. 45 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Z 2022 r., poz. 2000 ze zm., dalej także " K.p.a."). Doręczanie zaś do rąk dorosłego domownika, sąsiada lub dozorcy uregulowane jest w art. 43 K.p.a. regulującym doręczenia korespondencji do adresatów wymienionych w art. 42 K.p.a., a więc osób fizycznych. Zaznaczenie zatem przez doręczyciela funkcji osoby odbierającej korespondencję (nota bene bez zaznaczenia czy osoba ta jest domownikiem, sąsiadem czy też dozorcą) nie ma żadnego znaczenia dla oceny skuteczności doręczenia. Doręczenie korespondencji kierowanej do osób prawnych (a więc również Skarżącej) uregulowane jest dopiero w art. 45 K.p.a. W chwili odbioru upomnienia K.G. nie była pracownikiem Skarżącej ani nie posiadała jej pieczęci. Z całą stanowczością należy podnieść, że K.G. odbierając przesyłkę nie posłużyła się pieczęcią Skarżącej, a pieczęcią zupełnie innego podmiotu gospodarczego, zatem ewidentnie błąd w doręczaniu przesyłki nastąpił po stronie operatora pocztowego. Zarówno Skarżąca, jak i podmiot K. Sp. z o. o., mają odrębnie wydzielone pomieszczenia i doręczenia korespondencji są dokonywane przez operatora pocztowego zawsze do konkretnego podmiotu będącego adresatem przesyłki. Pracownicy odbierający korespondencję posługują się właściwymi pieczęciami firmowymi podmiotów, które reprezentują. W tym przypadku doręczenie korespondencji zawierającej upomnienie do uregulowania należności podatkowych nastąpiło nie do zobowiązanego (Skarżącej) a zupełnie innego podmiotu. Skarżąca nie może ponosić konsekwencji nieprawidłowego doręczenia korespondencji przez operatora pocztowego, która to nieprawidłowość skutkuje tym, że tak naprawdę upomnienie nie zostało doręczone do zobowiązanego a zupełnie innego podmiotu. Wierzyciel otrzymując zwrotne potwierdzenie odbioru, z którego jednoznacznie wynikało, że przesyłka została doręczona nie zobowiązanemu a innemu podmiotowi, winien przed wystawieniem tytułu wykonawczego zweryfikować kwestię doręczania korespondencji, w szczególności składając reklamację przesyłki rejestrowanej do operatora pocztowego, celem zweryfikowania skuteczności doręczenia, czego do chwili obecnej nie uczynił, przerzucając tym samym na Spółkę ciężar udowodnienia nieskutecznego doręczenia przesyłki.

Strona zwróciła również uwagę, że w działaniu wierzyciela, będącego również organem egzekucyjnym prowadzącym egzekucję administracyjną na podstawie własnego tytułu wykonawczego, obserwuje się brak konsekwencji. Ten sam organ występując w roli wierzyciela kieruje upomnienie do Zobowiązanej i doręcza to upomnienie do innego podmiotu uznając doręczenie pod wskazanym - zdaniem organu - adresem korespondencyjnym za skuteczne, natomiast występując w roli organu egzekucyjnego kieruje korespondencję Zobowiązanej pod prawidłowy adres siedziby wynikający z wpisu w Krajowym Rejestrze Sądowym, uznając ten adres jako właściwy do doręczania korespondencji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie.

Skarga złożona w niniejszej sprawie została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do przepisu art. 119 pkt 3 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 P.p.s.a.).

Sąd rozpoznając skargę korzysta ze wszystkich dowodów zebranych w toku postępowania administracyjnego, gdyż rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy.

Badając zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia w świetle wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Możliwość wniesienia zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej powstaje w dniu doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Przesłanki stanowiące podstawę wniesienia zarzutów (podstawy zarzutów) enumeratywnie wymienia art. 33 u.p.e.a., zaś procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 u.p.e.a.

Z powyższych przepisów wynika, że postępowanie w przedmiocie zarzutów egzekucyjnych jest ściśle sformalizowane, a podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej nie mogą być dowolne okoliczności, ale te wymienione w art. 33 u.p.e.a. Jego granice wyznacza sam zobowiązany decydując, czy w ogóle wnieść zarzuty, jakie zarzuty sformułować oraz jak je uzasadnić, przy czym katalog możliwych zarzutów stanowi enumeratywny zbiór zawarty w art. 33 § 2 pkt 1-6 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:

1) nieistnienie obowiązku;

2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:

a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,

b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1,

c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;

3) błąd co do zobowiązanego;

4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;

5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;

6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:

a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,

b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,

c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a) i b).

Zarówno poglądy doktryny, jak i orzecznictwo sądów administracyjnych są zgodne, że zarzuty mogą być oparte tylko na podstawach wyczerpująco uregulowanych w art. 33 u.p.e.a. (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 lutego 2012 r., sygn. akt II FSK 1469/10 - wszystkie wyroki sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl), zaś kontrola sądu odnosi się do oceny wystąpienia okoliczności wymienionych w tym przepisie.

Natomiast jak stanowi art. 15 § 1 u.p.e.a. egzekucja administracyjna może być wszczęta jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego oraz inne dane niezbędne do prawidłowego wykonania obowiązku przez zobowiązanego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia.

Z powyższego wynika zatem, że co do zasady, warunkiem wszczęcia egzekucji administracyjnej jest skuteczne doręczenie zobowiązanemu upomnienia wzywającego do dobrowolnego wykonania ciążącego na nim obowiązku.

Z kolei niedoręczenie zobowiązanemu upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu, skutkuje naruszeniem zasady zagrożenia (upomnienia). Upomnienie wiąże się z tzw. miękką windykacją, sprowadzającą się do przypomnienia o zaległości i przypomnienia, że w przypadku jej nieuregulowania zostanie wszczęta egzekucja administracyjna. Nieskuteczne doręczenie pisma zawierającego upomnienie jest równoznaczne z brakiem wykonania tej czynności przez organ egzekucyjny. Wszczęcie egzekucji administracyjnej bez uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku jest sprzeczne z art. 15 § 1 u.p.e.a.

Podnosząc w postępowaniu egzekucyjnym zarzut naruszenia art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. Skarżąca twierdziła, że organ egzekucyjny przystępując do realizacji zajęcia uznał, że Zobowiązanemu doręczono upomnienie, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. Tymczasem w ocenie Strony nie można się z tym zgodzić, bowiem upomnienie nie zostało skutecznie doręczone Zobowiązanemu pod adresem jego siedziby.

Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy należy wskazać, że wymagania postawione przez art. 15 § 1 u.p.e.a. nie zostały spełnione. Rację należy przyznać stronie skarżącej, że nie doszło do skutecznego doręczenia jej upomnienia, o którym mowa w ww. przepisie.

Zgodnie z art. 45 K.p.a. jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Przepis art. 44 stosuje się odpowiednio. Przepis ten ma zastosowanie w niniejszej sprawie na mocy art. 18 u.p.e.a., który stanowi, że jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Wynikający z art. 45 K.p.a. wymóg dokonywania doręczeń osobom prawnym na adres ich siedziby ma stanowić gwarancję dokonania doręczenia organowi osoby prawnej uprawnionemu do reprezentowania podmiotu, w taki sposób by umożliwić organowi powołanemu do reprezentowania osoby prawnej i kierowania jej działalnością należyte zapoznanie się z treścią kierowanych do organu pism i podjęcie działań niezbędnych do dochowania praw i obrony ich interesów.

W związku z powyższym należy wskazać, że przesyłka zawierająca upomnienie skierowana na adres [...] nie została doręczona prawidłowo. Sąd podziela zapatrywanie Strony, że nie jest to adres pod jakim mieściła się wówczas siedziba Spółki. Co prawda w zgłoszeniu aktualizacyjnym NIP-8 złożonym w dniu 29 stycznia 2020 r. Strona wskazała ww. adres jako adres do korespondencji, jednak nie zwalnia to organów z obowiązku stosowania się do art. 45 K.p.a. Co istotne, w niniejszej sprawie upomnienie zostało doręczone do rąk K.G. – pracownika K. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która przy odbiorze korespondencji posłużyła się pieczęcią innego podmiotu, niemającego związku ze Spółką. Ponadto Strona wskazała, że K.G. nie była uprawniona do imieniu korespondencji w imieniu Skarżącej, a także nie była jej pracownikiem.

Dodatkowo, zarówno Spółka, jak i K. spółka z o. o., mają odrębnie wydzielone pomieszczenia i doręczenia korespondencji są dokonywane przez operatora pocztowego zawsze do konkretnego podmiotu będącego adresatem przesyłki. Pracownicy odbierający korespondencję posługują się właściwymi pieczęciami firmowymi podmiotów, które reprezentują.

W świetle powyższych okoliczności nie ulega wątpliwości, że K.G. nie była osobą upoważnioną do odbioru korespondencji w imieniu Skarżącej.

Prawidłowa jest argumentacja Spółki, że wskazanie przez podatnika podmiotu prowadzącego jego księgowość nie może powodować, że doręczona do tego podmiotu korespondencja jest uznawana za skutecznie doręczoną, ze wszelkimi skutkami dla Spółki. Aby tak było doręczenie musi być dokonane Skarżącej, nie zaś innemu podmiotowi, nawet jeśli prowadzi on księgowość Strony. Doręczenie upomnienia do spółki K. Sp. z o.o., nawet jeśli adres tej spółki zbieżny jest z adresem korespondencyjnym wskazanym przez Zobowiązaną, nie może być uznane za doręczenie upomnienia Zobowiązanej, gdyż organ nie dysponował upoważnieniem dla tego podmiotu, w szczególności do odbioru korespondencji. Podanie tożsamego adresu do korespondencji oraz biura rachunkowego prowadzącego dokumentację rachunkową Spółki nie oznacza automatycznie, że biuro to zostało upoważnione do odbioru korespondencji, na co jasno wskazuje Skarżąca. Organ nieprawidłowo zatem uznał skuteczność doręczenia upomnienia. Gdyby przyjąć punkt widzenia organu to akceptowalna byłaby sytuacja doręczenia upomnienia jakiemukolwiek podmiotowi mającemu siedzibę pod tym samym adresem, a jest wiedzą powszechną, że nie są sporadyczne sytuacje dzielenia przez różne podmioty powierzchni biurowych pod tym samym adresem.

Ponadto należy podnieść, że na zwrotnym potwierdzeniu odbioru operator pocztowy zaznaczył adnotację, że pismo doręczono "pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi, dozorcy domu, który podjął się oddania pisma adresatowi". W świetle powyższej informacji nie można uznać, że doszło do doręczenia pisma osobie upoważnionej do odbioru pism w imieniu Skarżącej. Takie oznaczenie odbiorcy w sytuacji, gdy doręczenie nastąpiło do podmiotu prowadzącego działalność w formie spółki z o.o., budzi oczywiste wątpliwości i nie może zostać bezrefleksyjnie uznane za prawidłowe. Żadna z osób wymienionych powyżej nie mogła być odbiorcą przesyłki adresowanej do Spółki, ponieważ do doręczeń dla osób prawnych ma zastosowanie art. 45 K.p.a., o czym była już mowa powyżej. Doręczanie zaś do rąk dorosłego domownika, sąsiada lub dozorcy uregulowane jest w art. 43 K.p.a. regulującym doręczenia korespondencji do adresatów wymienionych w art. 42 K.p.a. a więc osób fizycznych.

Podsumowując Sąd wskazuje, że podziela argumentację Strony, że nie nastąpiło skuteczne doręczenie upomnienia, wobec czego podniesiony zarzut naruszenia art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. jest zasadny.

Z powodów omówionych wyżej sąd uchylił zaskarżone postanowienie organu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a.

Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego (597 zł) uzasadnia art. 200, art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.). Obejmują one wpis od skargi (100 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł) oraz opłatę od pełnomocnictwa (17 zł).