Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 985/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-02-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6463 Wzory przemysłowe
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Asesor WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Protokolant Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2006r. sprawy ze skargi L. S. prowadzącej działalność gospodarczą –K. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na wzór zdobniczy Rz-16691 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej L. S. prowadzącej działalność gospodarczą –K. kwotę 1615 (jeden tysiąc sześćset piętnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzją z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] Urząd Patentowy RP działający w trybie postępowania spornego, oddalił wniosek L. S., prowadzącej działalność gospodarczą p.n. K. L. S. z siedzibą w C., o unieważnienie prawa ochronnego na wzór zdobniczy pt. "Słupek ostrzegawczo ochronny, zwłaszcza do znakowania krawędzi drogi" nr Rz - 16 691 zarejestrowanego na rzecz E. W. prowadzącej działalność gospodarczą p.n. Z. z siedzibą w O. (zwanej w dalszej części: uprawnioną). Ponadto zasądził od wnioskodawczyni na rzecz uprawnionej kwotę 1600 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Dnia [...] lutego 2004r. wnioskodawczyni wystąpiła do Urzędu Patentowego RP z wnioskiem o unieważnienie prawa ochronnego na wzór zdobniczy pt. "Słupek ostrzegawczo ochronny, zwłaszcza do znakowania krawędzi drogi" nr Rz - 16691, udzielonego w dniu 1 października 1999r. z pierwszeństwem od dnia 11 sierpnia 1997r. na rzecz uprawnionej E. W.

Za podstawę swojego żądania L. S. wskazała art.68 w związku z art. 82 ustawy z dnia 19 października 1972r. o wynalazczości, w związku z § 1 i § 6 ust. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1963r. w sprawie ochrony wzorów zdobniczych, mających zastosowanie w związku z art. 315 ust 1 i 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000r. - Prawo własności przemysłowej.

W uzasadnieniu wniosku oraz w pismach procesowych Pani L. S., reprezentowana przez radcę prawnego, stwierdziła, że rejestracja spornego wzoru zdobniczego nastąpiła z naruszeniem powołanych przepisów, gdyż przedmiotowy wzór zdobniczy nie był nowy w dacie jego pierwszeństwa, albowiem był produkowany przez wnioskodawczynię od roku 1992.

Na dowód powyższego wnioskodawczyni przedłożyła trzy zamówienia z roku 1996 złożone u niej przez uprawnioną na wykonanie wyrobów określonych jako dekiel pachołka drogowego i rura pachołka drogowego. Szereg faktur z lat 1995-1996 na wyroby określone jako dekiel pachołka drogowego, rura pachołka drogowego, profil pachołka drogowego - długi i detal wtryskowy górny a także internetowe wydruki rozliczeń finansowych z uprawnioną z lat 1995-1996 zawierające daty, kwoty i symbole transakcji. Nadto zgłoszony został wniosek o przesłuchanie L. W. na okoliczność produkcji (tożsamego jak sporny) słupka od początku lat 90-tych i sprzedawania go również innym, niż uprawniona, podmiotom. Swój interes prawny w domaganiu się unieważnienia prawa z rejestracji wnioskodawczyni uzasadniała pozwem uprawnionej wniesionym [...] grudnia 2001r. do Sądu Okręgowego w [...] o zakazanie L. S. wytwarzania, reklamy i wprowadzania do obrotu słupków ostrzegawczo ochronnych oraz zasądzenie odszkodowania i publicznych przeprosin z powodu naruszania spornego prawa, co w ocenie wnioskodawczyni skutkowało ograniczeniem jej swobody działalności gospodarczej.

Pismem z [...] maja 2004r. uprawniona, reprezentowana przez rzecznika patentowego, wniosła o oddalenie wniosku jako bezzasadnego z uwagi na to, że przedmiotowe rozwiązanie jest nowe. Zdaniem uprawnionej przedłożone zamówienia na części i elementy oraz faktury za wykonanie tych części potwierdzają jedynie, że wnioskodawczyni wykonała zamówienie według specyfikacji i wystawiła fakturę. Natomiast internetowe wydruki rozliczeń finansowych potwierdzają jedynie współpracę w ramach działalności gospodarczej wnioskodawczyni. E. W. potwierdziła, iż w latach 1995-1996 zamawiała u wnioskodawczyni niektóre części i elementy używane następnie do produkcji słupków ostrzegawczo ochronnych o cechach różnych od przedmiotu spornego prawa.

W odpowiedzi na stanowisko uprawnionej pełnomocnik wnioskodawczyni podniosła, iż kwestionując wartość dowodową dokumentów przedłożonych przez wnioskodawczynię, pełnomocnik uprawnionej nie przedstawił żadnych dowodów na okoliczność wprowadzania przez uprawnioną zmian konstrukcyjnych technologicznych przy produkcji słupków ostrzegawczo ochronnych. Natomiast na rozprawie w dniu [...] marca 2005r. pełnomocnik wnioskodawczyni podniosła dodatkowo, iż prawa autorskie do spornego słupka powinny przysługiwać jej mandantce.

Decyzją z dnia [...] marca 2005r. nr [...] Urząd Patentowy RP oddalił wniosek o unieważnienie prawa ochronnego na sporny wzór zdobniczy. W podstawie prawnej decyzji wskazano art. 68 w związku z art. 82 ustawy z dnia 19 października 1972r. o wynalazczości (tekst jednolity Dz. U. z 1993 r. Nr 26 poz. 117 ze zm.) w związku z § 1 i 6 ust. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1963r. w sprawie ochrony wzorów zdobniczych (Dz. U. Nr 8 poz. 45 ze zm.) w związku z art. 315 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119 poz. 1117 oraz Dz. U. z 2004 r. Nr 33 poz. 286) i art. 98 kpc w związku z art. 256 ust. 2 ustawy Prawo własności przemysłowej oddalił wniosek

W uzasadnieniu Kolegium Orzekające stwierdziło, iż rozpoznanie sprawy nastąpiło w trybie postępowania spornego, zgodnie z art. 255 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo własności przemysłowej.

Odwołując się do art. 315 ust. 3 ww. ustawy, organ podniósł, że ustawowe warunki wymagane do uzyskania prawa ochronnego udzielonego przed wejściem w życie ustawy Prawo własności przemysłowej ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia wzoru zdobniczego do ochrony. Ponieważ prawo ochronne na wzór zdobniczy pt.: "Słupek ostrzegawczo ochronny, zwłaszcza do znakowania krawędzi drogi" nr Rz - 16691 udzielono w dniu 1 października 1999r. z pierwszeństwem od 11 sierpnia 1997r. a więc zarówno zgłoszenie jak i udzielenie tego prawa miały miejsce w okresie obowiązywania ustawy z dnia 19 października 1972r. o wynalazczości oraz Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1963r. w sprawie ochrony wzorów zdobniczych, wobec powyższego wskazane wyżej akty prawne tj. ustawa o wynalazczości oraz Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1963r. a w szczególności § 1 i § 6 ust. 2 tej ustawy (ze względu na podniesiony zarzut braku nowości), będą więc stanowiły podstawę prawną rozpatrywania wniosku w zakresie oceny ustawowych warunków wymaganych do uzyskania przedmiotowego prawa ochronnego

Zdaniem organu, interes prawny wnioskodawczyni w domaganiu się unieważnienia przedmiotowego prawa ochronnego nie budzi wątpliwości, z uwagi na omówione wyżej postępowanie sądowe z powództwa uprawnionego. Odnosząc się do zarzutu braku nowości Kolegium Orzekające uznało, że dla jego rozstrzygnięcia należałoby porównać ze sobą konkretne postacie spornego "słupka ostrzegawczo ochronnego" według Rz - 16 691 w świetle ich postaci pokazanych i opisanych w dokumentacji przedłożonej przez wnioskodawcę.

Organ wskazał, że żaden z przedłożonych dokumentów nie tylko nie ujawniał konkretnej postaci spornego "słupka ostrzegawczo ochronnego" według Rz - 16 691 ale nawet nie odnosił się do całości postaci jakiegokolwiek słupka ostrzegawczo ochronnego.

W ocenie organu, przedłożone zamówienia na ogólnie określone części i elementy oraz faktury za wykonanie tych części potwierdzają jedynie, że wnioskodawczyni wykonała zamówienie według bliżej nieokreślonej specyfikacji i wystawiła fakturę. Internetowe wydruki rozliczeń finansowych potwierdzają jedynie tą współpracę w ramach działalności gospodarczej wnioskodawczyni, natomiast nie mogą one stanowić skutecznych dowodów ujawnienia konkretnej postaci spornego "słupka ostrzegawczo ochronnego" według Rz - 16 691.

W tej sytuacji Kolegium Orzekające uznało zarzut braku nowości za bezzasadny i orzekło o oddaleniu wniosku. Kolegium zaakcentowało, że postępowanie sporne jest postępowaniem wszczynanym na wniosek, który powinien odpowiadać pewnym wymogom, m. in. zawierać wyraźnie określone żądanie, wskazanie środków dowodowych, o czym stanowił § 3 ust 2 pkt 3 uchylonego rozporządzenia Rady Ministrów z 30 sierpnia 2000r., a obecnie uregulowanie to znalazło swój wyraz w art. 2551 ust. 3 pkt 3, 4 i 5 p.w.p. Zatem to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wskazania podstawy prawnej i przedstawienia dowodów na okoliczność braku wskazanych ustawowych warunków wymaganych do udzielenia ochrony. W tym stanie rzeczy, organ uznał za bezzasadne argumenty wnioskodawczyni, iż pełnomocnik uprawnionej nie przedstawił żadnych dowodów na okoliczność wprowadzania przez uprawnioną zmian konstrukcyjnych i technologicznych przy produkcji słupków ostrzegawczo ochronnych. Ponadto zwrócono uwagę, że rozpatrując wniosek w granicach żądania wnioskodawcy Urząd nie mógł wyjść poza to żądanie i rozpatrzyć np. zarzutu, iż prawa autorskie do spornego słupka powinny przysługiwać wnioskodawcy, skoro został postawiony zarzut braku nowości spornego wzoru zdobniczego - niezależnie od tego, że spory o prawa autorskie rozstrzygają sądy powszechne.

Rozstrzygając wniosek o zwrot kosztów postępowania złożony przez wnioskodawcę Kolegium uznało, że wniosek jest uzasadniony. Stosownie bowiem do przepisu art. 98 k.p.c. strona, której żądanie zostało uwzględnione ma prawo do zwrotu niezbędnych kosztów postępowania w razie złożenia o to wniosku nie później niż przed zamknięciem rozprawy. W przedmiotowej sprawie żądanie oddalenia wniosku o unieważnienie prawa ochronnego zostało załatwione pozytywnie, co czyni zasadnym, w ocenie organu, przyznanie zwrotu niezbędnych kosztów postępowania dla uprawnionej. Wysokość niezbędnych kosztów postępowania Kolegium ustaliło mając na uwadze § 8 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych (Dz. U. Nr 212, poz.2076) bowiem uprawniona była przez rzecznika patentowego reprezentowana w toku postępowania administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądy administracyjne powołane są do badania legalności, czyli zgodności zaskarżonych decyzji lub postanowień z przepisami prawa materialnego i przepisami postępowania. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów zarówno prawa materialnego, jak i przepisów postępowania administracyjnego. Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję Sąd uznał, iż w niniejszej sprawie nastąpiła obraza przepisów art. 7, art. 77 § 1, 78 i art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003r. Nr 119, poz. 1117 oraz z 2004r. Dz. U. nr 33, poz. 286, dalej jako: p.w.p.) w art. 315 ust. 3 wyraża zasadę, że zdolność ochronną wzorów zdobniczych zarejestrowanych lub zgłoszonych do rejestracji przed 22 sierpnia 2001r. tj. przed dniem wejścia w życie ww. ustawy, ocenia się na podstawie dotychczasowych przepisów.

W rozpatrywanej sprawie udzielenie prawa ochronnego na wzór zdobniczy pt. "Słupek ostrzegawczo ochronny zwłaszcza do znakowania krawędzi drogi" Nr Rz-16691 nastąpiło w dniu 1 października 1999r. z mocą od 11 sierpnia 1997r. a więc zarówno zgłoszenie jak i udzielenie tego prawa miały miejsce w okresie obowiązywania ustawy z dnia 19 października 1972r. o wynalazczości (t.j. Dz. U. z 1993r., Nr 26, poz.117 ze zm.) oraz Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1963r. w sprawie ochrony wzorów zdobniczych. W tym stanie rzeczy podstawę materialnoprawną rozpatrywania wniosku o unieważnienie prawa ochronnego na ww. wzór w zakresie oceny ustawowych warunków wymaganych do uzyskania prawa będą stanowiły przepisy powołanych aktów tj. ustawy o wynalazczości i Rozporządzenia Rady Ministrów z 29 stycznia 1963r. Zgodnie z art. 68 ust.1 ustawy o wynalazczości patent może być unieważniony na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny, przy czym zgodnie z art. 82 tejże ustawy, art. 68 ma także zastosowanie do praw ochronnych.

W ocenie Sądu, prawidłowe jest stanowisko organu, że Wnioskodawczyni posiada interes prawny w złożeniu przedmiotowego wniosku. W kwestii pojęcia "interesu prawnego" w doktrynie i orzecznictwie sądowym przeważa opinia, zgodnie z którą powinien to być interes prawny w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego, obiektywnie uzasadniony i posiadający materialnoprawny charakter (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 27 maja 1999r., sygn. IIIRN 5/99 opubl. OSNAPiUS 2000,Nr 9,poz.337, oraz z dnia 4 grudnia 2002r. sygn. IIIRN 218/01, opubl. OSNP 2004/2/23 a także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2005r. sygn. GSK 1311/05, niepubl.). Strona wnioskująca o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru zdobniczego upatrywała swój interes prawny ograniczeniem swobody działalności gospodarczej, gdyż uprawniona wniosła przeciwko niej pozew do Sądu Okręgowego w [...] o zakazanie wytwarzania, reklamy oraz wprowadzania do obrotu słupków ostrzegawczo – ochronnych a także zasądzenie odszkodowania oraz publicznych przeprosin z powodu naruszania spornego prawa. Zdaniem Sądu należy podzielić stanowisko organu, że L. S. ma interes prawny w złożeniu wniosku. Wnioskodawczyni znalazła się, bowiem w sytuacji zagrożenia ograniczenia wolności jej działalności gospodarczej a zatem podstawy materialnoprawnej wniosku należy upatrywać w art. 20 Konstytucji RP oraz art. 6 i 17 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173,poz.1807). Pomimo, że wolność działalności gospodarczej nie jest wolnością absolutną to w sytuacji, gdy podmiot uprawniony podejmie środki prawne w postaci wytoczenia powództwa mogącego w poważny sposób utrudnić drugiej stronie prowadzenie działalności gospodarczej uzasadnia przyjęcie, iż strona pozwana ma interes prawny w postępowaniu o unieważnienie spornego znaku.

Sprawy o unieważnienie prawa ochronnego rozpatruje Urząd Patentowy w trybie postępowania spornego (art. 255 ust.1 pkt.1 p.w.p.). Natomiast na podstawie art. 256 ust.1 ww. ustawy jest związany rygorami procedury administracyjnej określającej jego obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania i orzekania. W myśl tego przepisu, do postępowania spornego przed Urzędem Patentowym w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Na mocy powołanego przepisu na Urzędzie Patentowym spoczywają obowiązki w zakresie m.in. dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, mając na uwadze interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.), w zakresie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, z zastrzeżeniem wynikającym z art.255 ust.4 ustawy Prawo własności przemysłowej (art. 77 § 1 k.p.a.) a także należytego uzasadnienia rozstrzygnięcia, stosownie do wymogów art. 107 § 3 k.p.a.

W ocenie Sądu, z obowiązków tych Urząd Patentowy nie wywiązał się w sposób dostateczny. Należy podzielić zarzuty skargi, że nie został należycie wyjaśniony stan faktyczny sprawy. We wniosku o unieważnienie został podniesiony zarzut braku nowości. Zgodnie z § 6 ust. 1 powołanego wyżej Rozporządzenia z dnia 29 stycznia 1963r. świadectwo ochronne na wzór zdobniczy może być ważnie uzyskane tylko na nowy wzór zdobniczy. Wzoru zdobniczego nie uważa się za nowy, jeżeli przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania prawa ze świadectwa ochronnego, został podany do wiadomości powszechnej albo był w Polsce jawnie stosowany lub wystawiony na widok publiczny w sposób ujawniający dla znawcy dostateczne dane do stosowania tego wzoru zdobniczego (ust. 2).

Urząd Patentowy pominął zgłoszony w piśmie z dnia [...] lutego 2004r. wniosek skarżącej o dopuszczenie dowodu z przesłuchania L. S. na okoliczność produkcji (tożsamego jak sporny) słupka od początku lat 90-tych i sprzedawania go również innym, niż uprawniona, podmiotom.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ nie odniósł się do powyższego wniosku i nie uzasadnił, dlaczego zgłoszony przez Wnioskodawczynię dowód nie zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z art. 78 § 1 k.p.a. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. W ocenie Sądu, powyższy dowód ma znaczenie dla sprawy, bowiem zmierzał do wykazania podniesionego przez Wnioskodawczynię zarzutu braku nowości spornego wzoru. Miał bowiem wykazać, że dokumenty załączone do wniosku świadczyły, iż powstawały i były wprowadzane do obrotu przed datą zgłoszenia wzoru zdobniczego Rz - 16691, wyroby takie jak w zastrzeżeniach ochronnych ww. wzoru. Przeprowadzenie powyższego dowodu mogło mieć zatem znaczenie dla ustalenia stanu faktycznego sprawy tym bardziej, że pozostałe dowody zgłoszone przez L. S. zostały uznane przez organ za niewystarczające, co było podstawą do wydania rozstrzygnięcia negatywnego dla strony. W postępowaniu administracyjnym wydanie prawidłowej decyzji w każdym przypadku, powinno poprzedzać dokładne ustalenie stanu faktycznego istotnego w sprawie, stosownie do art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Zgodnie zaś z art. 107 § 3 k.p.a. decyzja powinna być należycie uzasadniona z podaniem m.in. dowodów na podstawie, których określone fakty organ orzekający przyjął za udowodnione oraz przyczyn z powodu, których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej. Motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy wydaną decyzją. Nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz nie uzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 marca 1998r. LEX 41681). Jednocześnie należy podzielić pogląd Urzędu Patentowego RP, który stwierdził, iż dla rozstrzygnięcia sprawy należy porównać ze sobą konkretne postacie słupka w świetle ich postaci pokazanych i opisanych w dokumentacji przedłożonej przez wnioskodawcę, przy czym zgodnie z treścią przepisu § 1 powołanego Rozporządzenia z dnia 29 stycznia 1963r. decydujący wpływ na wynik tego porównania powinien mieć widoczny wygląd tych postaci.

Sąd administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec stwierdzenia wskazanych uchybień które, zdaniem Sądu, mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy należało zaskarżoną decyzję na podstawie powołanego przepisu uchylić.

O kosztach postępowania obejmujących wpis, opłatę za pełnomocnictwo oraz wysokość wynagrodzenia pełnomocnika skarżącej, będącej radcą prawnym, orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 b) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (....) (Dz. U. Nr 163, poz.1349 ze zm.).