Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2295/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6274 Nabywanie nieruchomości przez cudzoziemca
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 1 ust. 1, art. 1a ust. 6
journal: Dz.U. 2004 nr 167 poz 1758
law: ustawa z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska - Szary, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Protokolant - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. w J. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia ... czerwca 2008 r. nr ... w przedmiocie zgłoszenia sprzeciwu na wydanie zezwolenia na nabycie nieruchomości; oddala skargę


UZASADNIENIE

S. Sp. z o.o. z siedzibą w B. w dniu ....10.2007r. wystąpiła do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z wnioskiem o wydanie zezwolenia na nabycie nieruchomości rolnej o pow. ... ha, oznaczonej jako działka nr ..., położonej w miejscowości B., gm. J. woj. ..., stanowiącej własność P. i G. małż. T.. Stosownie do przepisów o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji zwrócił się do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi pismem z dnia ... marca 2008 r., nr ... o zajęcie stanowiska w tej sprawie.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z dnia ... kwietnia 2008 r., nr ..., wyraził sprzeciw od wydania zezwolenia na nabycie przedmiotowej nieruchomości rolnej. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 1a ust. 5 ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców powierzchnia nieruchomości nabytych przez cudzoziemca w celu wykonywania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalności gospodarczej powinna bowiem być uzasadniona potrzebami wynikającymi z charakteru wykonywanej działalności gospodarczej. W nadesłanym wniosku Spółka nie podniosła zaś argumentów wskazujących, ido prowadzenia tego rodzaju działalności niezbędny jest jej tak znaczny obszar gruntów rolnych (... ha). Ponadto zgodnie z ustawą z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz. U. nr 64, poz. 592) preferowanym nabywcą nieruchomości rolnych jest rolnik prowadzący gospodarstwo rodzinne, posiadający kwalifikacje rolnicze i zamieszkały w gminie na terenie której położona jest chociaż część nabywanej nieruchomości rolnej. Wnioskująca spółka nie spełnia tych warunków, dlatego nabycie przez tę spółkę przedmiotowych gruntów rolnych byłoby - w ocenie Ministra - sprzeczne z interesem rolnictwa.

Od powyższego postanowienia Spółka S. złożyła wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. We wniosku podniosła, iż od 2005 r. poczyniła jako dzierżawca na przedmiotowej nieruchomości nakłady inwestycyjne znacznie przekraczające wartość tej nieruchomości. W przyszłości spółka ta zamierza wybudować jeszcze bazę noclegową, stadninę koni oraz wypożyczalnię rowerów, dlatego zamierza stać się właścicielem tej nieruchomości. Wnioskująca spółka podniosła ponadto, że grunty orne stanowią mniej niż 50% całej powierzchni nieruchomości. Łąki i pastwiska oraz grunty orne będą zaś niezbędne tej spółce w przypadku powstania planowanej stadniny koni.

Postanowieniem z ... czerwca 2008r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazał, że przedmiotowa nieruchomość nie jest objęta aktualnym planem zagospodarowania przestrzennego. Natomiast z wypisu z rejestru gruntów wynika, że działkę nr ... o pow. ... ha stanowią grunt rolny zabudowany, grunt orny, łąka, pastwisko, rów i nieużytek. Na działce tej posadowiony jest budynek wykorzystywany do celów turystycznych i rekreacyjnych. Wnioskująca spółka prowadzi działalność gospodarczą w zakresie turystyki i rekreacji. Zajmuje się głównie organizacją pobytu turystów zagranicznych w Polsce. Na przedmiotowej nieruchomości S. Sp. z o.o. zamierza kontynuować dotychczasową działalność, tj. prowadzić działalność turystyczną. Spółka ta dzierżawi przedmiotową nieruchomość od 2005 r. Minister wskazał, że spółka ponosiła nakłady inwestycyjne będąc dzierżawcą przedmiotowej nieruchomości na własną odpowiedzialność. Jego zdaniem spółka ta nie będzie wykorzystywać gruntów ornych zgodnie z ich rolniczym przeznaczeniem, a wybudowanie stadniny koni jest zaś zdarzeniem przyszłym i niepewnym.

Organ wskazał ponadto, że do zadań Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi należą zaś m.in. sprawy kształtowania ustroju rolnego państwa oraz ochrony gruntów przeznaczonych na cele rolne. W sprawach nabywania nieruchomości przez cudzoziemców Minister uprawniony jest zatem do odwołania się do postanowień ustawy z dnia ... kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz. U. nr 64, poz. 592). Zgodnie z przepisami tej ustawy preferowanym nabywcą nieruchomości rolnych jest zaś rolnik prowadzący gospodarstwo rodzinne, posiadający kwalifikacje rolnicze, zamieszkały w gminie na terenie której położona jest chociaż część nabywanej nieruchomości rolnej. W interesie rolnictwa jest zatem, aby sprzedawane grunty nabywali rolnicy indywidualni na powiększenie lub tworzenie gospodarstw rodzinnych. Spółka S. nie spełnia tych warunków, a więc nabycie przez tę spółkę przedmiotowych gruntów rolnych byłoby sprzeczne z interesem rolnictwa.

Od powyższego rozstrzygnięcia Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Wskazała, że w jej ocenie przedstawiona przez Ministra Rolnictwa argumentacja jest niezasadna, gdyż Spółka zamierzała i zamierza przeznaczyć nabywane grunty na cele rolne i utrzymywać je w jednym areale zgodnie z przedmiotem działalności Spółki. Powołana ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego powołuje konkretną agendę - Agencję Nieruchomości Rolnych dla zadań kształtowania ustroju rolnego państwa. Ustawodawca zaopatrzył ją w uprawnienia prawa pierwokupu, które może realizować dopiero w momencie sprzedaży nieruchomości rolnych. Powoływanie się zatem Ministra na powyższa ustawę przekracza kompetencje organu.

Na rozprawie w dniu ... stycznia 2009r. Prezes Zarządu Skarżącej dodatkowo podniósł, że przed wydzierżawieniem przedmiotowej nieruchomości ziemia leżała odłogiem, zaś budynek był w stanie surowym . Obecnie ziemia wykorzystywana jest rolniczo - łąki koszone ... razy do roku, na gruntach rolnych uprawiane jest zboże. Budynek zaś rozbudowali i wykończyli za ok. ... tys. zł. Wyjaśnił, że na cele agroturystyczne Spółka potrzebuje całej nabywanej nieruchomości - aby zapewnić gościom pensjonatu ciszę i spokój.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie zauważyć należy, że sądy administracyjne, w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Sąd administracyjny badając zaskarżony akt administracyjny ustala, czy organ orzekający w sprawie prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Rozważając w tym kontekście zarzuty skargi stwierdzić należy, iż jest ona nieuzasadniona.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców (Dz. U. z 2004 r. Nr 167, poz. 1758), nabycie nieruchomości przez cudzoziemca wymaga zezwolenia. Zezwolenie jest wydawane przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych i administracji, jeżeli sprzeciwu nie wniesie Minister Obrony Narodowej, a w przypadku nieruchomości rolnych, jeżeli sprzeciwu nie wniesie minister właściwy do spraw rozwoju wsi.

Przepisy ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców nie zakreślają merytorycznego zakresu oceny Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. W orzecznictwie i doktrynie jednolicie przyjmuje się, że zakres i przedmiot stanowiska organu współdziałającego ograniczone jest nie tylko przedmiotem sprawy administracyjnej, ale także zakresem zadań organu współdziałającego (wyrok NSA z dnia 20 listopada 1997 r., V SA 2699/96, ONSA 1998/4/123, z glosą aprobującą J. Borkowskiego, OSP 1999, nr 3, poz. 56). Ustawa z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 159, poz. 1548 ze zm.) zakresem działu rozwoju wsi objęła między innymi sprawy kształtowania ustroju rolnego państwa oraz ochrony gruntów przeznaczonych na cele rolne (art. 23 ustawy). Sama ustawa o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców stwierdza, że nabycie nieruchomości rolnych przez cudzoziemców następuje dodatkowo z zachowaniem ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego (art. 1a ust. 6 ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców). Minister obligowany jest więc dokonać oceny zamiaru wnioskodawcy co do charakteru planowanej działalności pod kątem gospodarki rolnej.

Poza sporem jest to, iż nieruchomość o pow. ... ha, oznaczona jako działka nr ..., położona w miejscowości B., gm. J. woj. ..., ma charakter rolniczy (wypisy z rejestru gruntów - akta administracyjne). Winna być zatem wykorzystana rolniczo. Prowadzenie działalności rolniczej zdefiniowane zostało w art. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz. U. z 2003 r., Nr 64, poz. 592), jest nią prowadzenie działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej, w tym produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej. Już wyżej wspomniano o istotnym znaczeniu przepisów ustawy z 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego dla przedmiotowej sprawy rozstrzyganej przez Sąd, o którym stanowi art. 1a ust. 6 ustawy z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców, zgodnie z którym nabycie nieruchomości rolnych przez cudzoziemców następuje dodatkowo z zachowaniem przepisów ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego.

Oceniając pod tym względem stanowisko organu należy uznać, że organ miał podstawy do stwierdzenia, że Spółka S. nie spełnia wymagań określonych w ustawie z 11 kwietnia 2003r. Nie tylko nie jest preferowanym nabywcą, ale dodatkowo należy zauważyć, że prowadzenie działalności rolniczej nie jest celem statutowym Skarżącej , co w sposób nie budzący wątpliwości wynika z przedłożonego wypisu z KRS. Ponadto, jak wynika z treści oświadczeń złożonych przez Prezesa Zarządu w toku rozprawy, po zakupie nieruchomości Spółka planuje wydzierżawienie nieruchomości sąsiadowi, który prowadzi rodzinne gospodarstwo rolne, co wskazuje że również w przyszłości przedmiotem działalności spółki pozostanie jedynie agroturystyka.

Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organ przepisów postępowania administracyjnego, które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - powinno prowadzić do uwzględnienia skargi. W kontekście powyższych przepisów, nie dają podstaw do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia podniesione przez skarżącą zarzuty sprowadzające się do zarzutu naruszenia przepisów proceduralnych, m.in. braku wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz ustosunkowania się do wszystkich argumentów podniesionych przez skarżącą. Należy bowiem podkreślić, że stosownie do treści powołanego wyżej przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a, podstawą do uwzględnienia skargi może być naruszenie przepisów postępowania tylko wtedy, gdy uchybienie to wywarło istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd stwierdza, że co prawda uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie odnosi się do wszystkich podnoszonych przez skarżącą argumentów, to jednak organ w sposób czytelny wyartykułował przesłanki, jakimi się kierował zgłaszając sprzeciw na udzielenie zezwolenia na nabycie nieruchomości.

Mając powyższe na względzie, należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i skarga podlega oddaleniu jako niezasadna. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.