Wyrok NSA oz. we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 1288/00
NSA oz. we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2001-04-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 615  Sprawy zagospodarowania przestrzennego
Powołane przepisy: article: art. 24
journal: Dz.U. 1999 nr 15 poz. 139
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 stycznia 1999 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
Teza: Wprowadzenie szczegółowego trybu ochrony interesu osób trzecich w art. 24 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /t.j. Dz.U. 1999 nr 15 poz. 139 ze zm./ oznacza, że osoba ta ma prawo domagać się szczegółowego rozważenia zarzutu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Dlatego też w art. 24 ust. 3 ustawa ta stanowi, iż "o uwzględnieniu bądź odrzuceniu zarzutu rozstrzyga rada gminy, w drodze uchwały, zawierającej uzasadnienie faktyczne i prawne".

TEZY

Wprowadzenie szczegółowego trybu ochrony interesu osób trzecich w art. 24 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /t.j. Dz.U. 1999 nr 15 poz. 139 ze zm./ oznacza, że osoba ta ma prawo domagać się szczegółowego rozważenia zarzutu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Dlatego też w art. 24 ust. 3 ustawa ta stanowi, iż "o uwzględnieniu bądź odrzuceniu zarzutu rozstrzyga rada gminy, w drodze uchwały, zawierającej uzasadnienie faktyczne i prawne".


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. Ś. na uchwałę Rady Gminy D. z 28 kwietnia 2000 r. (...) w przedmiocie odrzucenia zarzutów do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu położonego we wsi D., działka 95/5 - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Uchwałą (...) z 28 kwietnia 2000 r. Rada Gminy D. odrzuciła zarzuty wniesione przez A. Ś. do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu położonego we wsi D., działka 95/5. Uchwałę podjęto na podstawie art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /t.j. Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74 ze zm./ i art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /t.j. Dz.U. 1999 nr 15 poz. 139 ze zm./. W uzasadnieniu wywodzono, że Rada Gminy D. rozpatrzyła zarzuty złożone w toku prac nad planem przez K. Ś. oraz A. Ś. na sesji z 28 kwietnia 2000 r. Radni podjęli to rozstrzygnięcie po gruntownym zapoznaniu się ze:

- stanowiskiem Zarządu Gminy wyrażonym w uchwale (...) z 23 lutego 2000 r. o nieuwzględnieniu zarzutów wniesionych do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu położonego we wsi D., działka 95/5, i uzasadnieniu do tej uchwały,

- stanowiskiem Komisji Rozwoju Gospodarczego Rady Gminy, która 26 kwietnia 2000 r. badała zarzuty w imieniu Rady Gminy i pozytywnie zaopiniowała przygotowane przez Zarząd projekty uchwał Rady o odrzuceniu zarzutów wniesionych do planu,

- stanowiskami organów administracji publicznej wyrażonymi w stosunku do projektu planu zgodnie z przepisami prawa,

- stanowiskiem biegłych i ekspertów: sporządzających projekt planu /mgr inż. arch. J. M.; mgr inż. A. H./, prognozą skutków wpływu ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego działki nr 95/5 we wsi D. /dr Z. R./, ocenę oddziaływania na środowisko firmy "P.-P." w D. /dr K. D., dr inż. M. R., mgr inż. A. S., dr hab. inż. I. T./, pomiary natężenia ruchu kołowego w rejonie wjazdu do firmy "P.-P." w D. /mgr inż. M. W., mgr inż. A. A., inż. R. Ł./,

- stanowiskiem składających zarzuty, wyrażonym na samej sesji oraz zawartym w uzasadnieniach pism złożonych 3 lutego 2000 r. przez K. Ś. oraz A. Ś.

Rada dokonując oceny możliwości naruszenia interesu prawnego K. Ś. oraz A. Ś. w wyniku przyjęcia rozwiązań projektowanego planu zapoznała się ponadto z wynikami prac Zarządu, który zebrał i przeanalizował dokumenty dostępne mu z urzędu oraz otrzymane od innych organów administracji publicznej, "P.-P." i osób trzecich oraz dokonał wizji lokalnej terenu.

Bazując na powyżej wskazanych źródłach informacji i wiedzy, Rada Gminy D., po wysłuchaniu składających zarzuty i dyskusji prowadzonej zarówno na forum Komisji Rozwoju Gospodarczego, jak i na samej sesji Rady, podjęła rozstrzygnięcie o ich odrzuceniu. Stanowisko Rady opiera się na następujących przesłankach faktycznych i prawnych.

I. W terminie określonym dla składania zarzutów oraz protestów wpłynęły dwa zarzuty, tj. 3 lutego 2000 r. K. Ś. oraz A. Ś. Oboje składający zarzuty wnieśli je również do poprzedniego projektu planu.

Zarzuty K. Ś. zawarte w piśmie z 3 lutego 2000 r. przedstawiały się następująco:

1. Nie wyraża zgody na przeniesienie działki nr 95/5 na cele nierolnicze, ponieważ uciążliwa produkcja wykonywana na tej działce utrudni prowadzenie produkcji rolnej oraz pogorszy warunki zamieszkania jego rodziny.

2. Przy opracowaniu planu zagospodarowania przestrzennego działki nr 95/5 po raz drugi nie uwzględniono żadnej strefy ochronnej dla jego domu mieszkalnego oraz gruntów rolnych.

3. Zaprojektowany mur na granicy posesji w żadnej mierze nie rozwiąże problemu, tzn. nie wytłumi hałasu ani nie ograniczy zanieczyszczenia powietrza wyziewami powstałymi podczas produkcji.

4. Ocena dr Z. R. też nie jest pozytywna dla skutków produkcji firmy "P.-P."

5. Z pięcioletniego, nielegalnego okresu działalności firmy widać negatywne oddziaływanie produkcji na warunki środowiskowe.

6. Studium dla tej części D. wyraźnie mówi o handlu i usługach nie zaś o uciążliwej i szkodliwej produkcji, jaką jest wytwarzanie przepustów i rur z plastiku, podczas której emitowany jest bardzo szkodliwy styren, co stwierdził dr Z. R.

Natomiast zarzuty A. Ś. zawarte w piśmie z 2 stycznia 2000 r. dotyczyły:

1. Niewyrażenia zgody na przeniesienie działki nr 95/5 na cele nierolnicze, ponieważ uciążliwa produkcja wykonywana na tej działce uniemożliwia jej prowadzenie hodowli.

2. Dotychczasowa działalność firmy "P.-P." w ramach samowoli budowlanej doprowadziła do powstania dużych strat w jej hodowli /wielokrotne uduszenia kurczaków i spadek przyrostów/. O szkodach i uciążliwości wyżej wymienionej działalności informowała pisemnie Wójta Gminy.

3. Przy opracowaniu drugiego planu zagospodarowania przestrzennego, zaprojektowana strefa ochronna nie spełni swojego zadania, ponieważ droga wewnętrzna firmy nadal pozostanie w odległości 4 m od jej obiektów hodowlanych. Ruch pojazdów, jaki się odbywa na tej drodze, powoduje hałas i będzie go powodował, co prowadzi do strat w hodowli.

4. Z badań z 1997 r. i oceny dr Z. R. z ubiegłego roku wynika, że "P.-P." spowodowała znaczną degradację środowiska naturalnego. W związku z tym, że do dziś nie zbadano emisji styrenu do atmosfery, nie można określić stopnia dalszej jego degradacji.

5. Jednak wiadomo, będzie to przyczyna znacznego pogorszenia środowiska, co w konsekwencji zmusi ją do zaprzestania produkcji rolnej, jaką jest hodowla drobiu.

6. Dodatkowym problemem jest zagrożenie pożarowe. Od dwóch lat firma składuje swoje produkty bezpośrednio za ogrodzeniem, w odległości 2 m od jej zabudowań, nie przestrzegając żadnych przepisów przeciw pożarowych /pismo Komendy Rejonowej Straży Pożarnej z 26 czerwca 1998 r. określa strefę minimalną na 10 m od zabudowań na sąsiedniej działce/.

II. Pierwszy zarzut, zarówno K. Ś., jak i A. Ś., ma charakter ogólny, a jego rozwinięcie następuje w dalszych uwagach K. Ś. /podobna sytuacja - dotyczy głównego zarzutu A. Ś./. Dlatego również uzasadnienie nieuznania tego zarzutu będzie miało podobną budowę.

Po pierwsze, należy zauważyć, iż na podstawie art. 7 ustawy o samorządzie gminnym /t.j. Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74 ze zm./ oraz art. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /t.j. Dz.U. 1999 nr 15 poz. 139 ze zm./, zwanej dalej ustawą, sprawy o znaczeniu lokalnym z zakresu ładu przestrzennego, a w szczególności ustalanie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu należą do zadań własnych gminy. Kompetencję gminy w zakresie zagospodarowania przestrzennego wyznaczają zatem przepisy ustawy o samorządzie gminnym oraz ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Gmina realizuje te zadania etapami, podejmując rozstrzygnięcia za pośrednictwem swoich organów, a mianowicie:

Etap I - wyznaczenie zasad polityki przestrzennej gminy:

a/ rada gminy - podejmuje uchwałę o przystąpieniu do sporządzania studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Inicjatywa w zakresie podjęcia tej uchwały należy do zarządu gminy /art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy o samorządzie gminnym/ oraz podmiotów określonych w statucie danej gminy. W tym zakresie mogą również przedstawiać swoje rozwiązania za pośrednictwem swoich przedstawicieli, czyli radnych;

b/ zarząd gminy - sporządza studium, jako organ gminy właściwy; na podstawie art. 6 ust. 2 ustawy. Studium ma charakter jawny;

c/ rada gminy - uchwala studium. Następuje to po przedstawieniu projektu studium przez zarząd gminy. W przypadku Gminy D. nastąpiło to 24 listopada 1997 r. W uchwale Rady Gminy (...) przewidziano na terenie działki nr 95/5 w D. działalność produkcyjną o charakterze komercyjnym.

Etap II - stanowienie aktów generalnych, konkretyzujących zasady polityki przestrzennej gminy w formie przepisów gminnych:

d/ rada gminy - podejmuje uchwałę o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Projekt uchwały przygotowuje zarząd gminy lub właściwa komisja rady gminy. Zgodnie z art. 12 ust. 2, z wnioskiem o "sporządzenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego może wystąpić każdy";

e/ zarząd gminy - sporządza miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Podstawą podjęcia przez zarząd kolejnych działań, o których mowa w art. 18 ust. 2 ustawy, jest uchwała rady gminy o przystąpieniu do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego;

f/ rada gminy - uchwala miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Następuje to na wniosek zarządu, który przedstawia radzie gminy projekt planu do uchwalenia /art. 18 ust. 2 pkt 11 ustawy/. Wyłącznie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest przepisem gminnym.

Etap III - stanowienie aktów indywidualnych konkretyzujących warunki zabudowy i zagospodarowania terenu w formie decyzji administracyjnej:

g/ wójt, burmistrz, prezydent - wydają decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu. Zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy, ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu następuje na wniosek zainteresowanego, a przewodniczący zarządu nie może odmówić wydania decyzji, jeżeli zamierzenie nie jest sprzeczne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego /art. 43 ustawy/.

Pozostaje zatem do rozważenia, czy na podstawie przepisów ustawy, każdy, kto ma tytuł prawny do nieruchomości, może żądać od organów gminy zagospodarowania terenu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego i jak ma być realizowane to żądanie z punktu widzenia ochrony interesu prawnego osób trzecich. Nie każdemu bowiem obowiązkowi organu gminy odpowiada prawo podmiotowe /interes prawny, uprawnienie/ mieszkańca gminy lub innej osoby czy podmiotu. W związku z tym, w sferze czynności nakazanych prawem należy odróżnić:

1/ zadania organów gminy, które są wyłącznie obowiązkami tych organów,

2/ zadania /obowiązki/ organów gminy, którym odpowiadają określone interesy prawne lub uprawnienia, polegające na możliwości uskutecznienia działań przez organ gminy.

Stosownie do art. 7 ustawy, miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest przepisem gminnym. Inicjatywa uchwałodawcza przysługuje zatem wyłącznie określonym w statucie danej gminy organom i podmiotom. Wprawdzie według art. 12 ust. 2 ustawy, z wnioskiem o sporządzenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego może wystąpić każdy, to jednak dopełnienie tej czynności zależy od rady gminy, która rozstrzyga /podkreślenie Sądu/ o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Należy zatem odróżnić możliwość złożenia wniosku o sporządzenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która jest określona w przepisach ustawy, od inicjatywy uchwałodawczej w zakresie podjęcia uchwały o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która jest wyznaczona przepisami ustawy o samorządzie gminnym oraz statutem danej gminy. Wystąpienie wnioskodawcy /zainteresowanej osoby lub podmiotu/ jest warunkiem koniecznym wyzwolenia inicjatywy uchwałodawczej dotyczącej działania - nie z urzędu - rady gminy.

Wniosek zainteresowanego powoduje również obowiązek przeprowadzenia jego analizy przez zarząd gminy i przedstawienia radzie gminy stosownych propozycji działania. Można zatem mówić o obowiązku zarządu gminy pisemnego powiadomienia wnioskodawcy o zajętym przez niego stanowisku, od którego jednak wnioskodawcy nie przysługuje wniesienie żadnego środka prawnego. Właściwe rozstrzygnięcie należy do rady gminy, która wniosek zainteresowanego może w formie uchwały odrzucić lub przyjąć - podejmując uchwałę o przystąpieniu do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Na uchwałę rady gminy o przystąpieniu do sporządzania planu osobom trzecim przysługuje, na zasadach określonych w art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, skarga do NSA. W przypadku zarówno K. Ś., jak i A. Ś. nie podjęli oni na tym etapie żadnych działań.

Ponadto należy zauważyć, że według art. 3 pkt 1 ustawy, w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego, każdy ma prawo do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny. Dlatego zakres ochrony interesu prawnego osób trzecich z punktu widzenia zasad współżycia społecznego musi być również wypadkową praw samych wnioskodawców. Potrzebny jest w tym zakresie konsensus, który oparty jest na dobrosąsiedzkich stosunkach, których organy Gminy D. nie mogą wyznaczyć, ale mogą ocenić. Pozytywna rola "P.-P." jest w tym względzie dość wyraźna. Z inicjatywy "P.-P." sp. z o.o. /pismo zapraszające z 7 kwietnia 1998 r./ doszło do spotkania między tą Firmą a A. Ś. Niestety, "P.-P." nie mogła sprostać finansowym oczekiwaniom A. Ś. z tytułu rekompensaty za domniemane straty poniesione w produkcji zwierzęcej w związku z działalnością "P.-P." sp. z o.o. Również to "P.-P." wystąpiło o dokonanie zmian w treści projektu planu zagospodarowania przestrzennego, które by w maksymalny sposób chroniły interes prawny sąsiadów.

Inaczej przedstawia się natomiast kwestia ochrony interesu prawnego osób trzecich wyznaczona w ustawach. W tej materii Rada stanęła na stanowisku, iż treść planu nie może oczywiście naruszać potencjalnie czy hipotetycznie tego interesu. Zakres ochrony wynika jednak z relacji, jaka powstaje między daną normą ustawową a przepisem gminnym, jakim jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Dlatego należy oddzielić i osobno zważyć te zarzuty, które dotyczą istoty planu, który konkretyzuje społeczno-gospodarcze przeznaczenie określonej nieruchomości, od tych, które są związane z faktyczną lub domniemaną uciążliwością działalności gospodarczej prowadzonej obecnie przez "P.-P." W tym drugim etapie zakres ochrony powinna kształtować decyzja o ustaleniu warunków zabudowy oraz skuteczna działalność organów publicznych, uprawnionych do kontroli przestrzegania przepisów z zakresu budownictwa i ochrony środowiska.

III. W stosunku do drugiego zarzutu K. Ś., Rada pragnie podkreślić, że właśnie na wniosek "P.-P." przyjęto zasadę, że zmiany wprowadzone do obecnego projektu planu mają zagwarantować na etapie jego sporządzenia, w większym stopniu niż poprzednio, właściwe warunki ochrony interesu prawnego sąsiadów. Kierując się tą zasadą, w rozdziale II - "Zasady zagospodarowania terenu", w par. 5 pkt 1, w miejsce postanowienia: "Ogrodzenie terenu od strony południowej pełny mur o wysokości 180 cm", wprowadzono - "Ogrodzenie terenu dowolne - od strony południowej i południowo-wschodniej zgodnie z punktem 3a". Natomiast w rozdziale II - "Zasady zagospodarowania terenu" w par. 5 pkt 3, w miejsce postanowienia: "3. Zasady ochrony środowiska. Wyklucza się przekroczenie dopuszczalnych norm zanieczyszczenia powietrza poza terenem zakładu. Poziom hałasu na granicy zakładu nie przekraczający hałasu tła", wprowadzono: "3. Zasady ochrony środowiska:

a/ Ogrodzenie zakładu od strony południowej i południowo-wschodniej o charakterze bariery /przesłony/ akustycznej z materiałów dźwiękochłonnych, ograniczających hałas emitowany poza obszar zakładu produkcyjnego do wartości normatywnych - zgodnie z obowiązującym przepisem szczególnym.

b/ Wyklucza się przekroczenie dopuszczalnych norm zanieczyszczeń powietrza poza terenem zakładu /przez emisję zanieczyszczeń do atmosfery z terenu działki 95/5/.

c/ W terenie oznaczonym na rysunku planu należy wprowadzić pas zieleni ochronnej o szerokości minimum 15 m. Zieleń mieszana, wysoka i średnio wysoka".

W ten sposób, zamiast decydowania na etapie sporządzania planu o konstrukcji i wysokości bariery między zakładem przemysłowym a zabudową na działkach nr 93/1, nr 96/2 i nr 96/1, wprowadzono obowiązek wybudowania bariery o wysokości i konstrukcji zapewniającej obniżenie poziomu hałasu emitowanego w zakładzie do wysokości dopuszczonej normatywem. W zakresie zanieczyszczeń powietrza emisja musi być ograniczona do granic działki własnej - tu więc postanowienia nie zmieniono. Wprowadzony zaś nakaz obsadzenia zielenią części działki nr 95/5 ma na celu maksymalne ograniczenie emisji i hałasu z placu manewrowego i składowiska, na który to hałas skarżą się sąsiedzi tej działki.

Rada Gminy D. nie może zgodzić się zatem z twierdzeniem K. Ś., iż przy opracowaniu planu po raz drugi nie uwzględniono żadnej strefy ochronnej.

Ponadto należy zwrócić uwagę, że:

- odległość od granicy zakładu do budynku mieszkalnego K. Ś. /między obiektem mieszkalnym a zakładem jest łąka i uprawy polowe/ wynosi 101 m, a od najbliższego budynku gospodarczego do hali produkcyjnej - 104 m;

- ocena oddziaływania na środowisko firmy "P.-P." z listopada 1998 r. wykonana przez Instytut Geotechniki Politechniki W. /raport serii SPR nr 909/ w zakresie analizy chemicznej gruntów /gleb/ z głębokości 0,2 m na terenie działki "P.-P." wykazała, że główne skażenie wiąże się z chemicznym zapotrzebowaniem na tlen, fenolami lotnymi i fosforanami, których stężenie powoduje, że jako ścieki wprowadzane do wód i ziemi są bez żadnych przekroczeń w stosunku do obowiązującej w Polsce i Unii Europejskiej normy. Nie stwierdzono w wyciągach wodnych z gleb metali ciężkich /niklu, chromu, kadmu, kobaltu, cynku, rtęci/, z wyjątkiem ołowiu, o wartościach nie przekraczających dopuszczalnych stężeń dla I klasy czystości wód powierzchniowych i podziemnych według ustawodawstwa polskiego i Unii Europejskiej;

- emisje powietrza z emitorów firmy nie przekraczają maksymalnych dopuszczalnych stężeń w powietrzu atmosferycznym. Emisje powietrza wentylacyjnego są na poziomie stężeń w powietrzu otoczenia, a emisje maksymalne z komina kotła grzewczego kwalifikują zakład do grupy zakładów o najmniejszej uciążliwości dla środowiska;

- powietrze atmosferyczne na obszarze działki nr 95/5 wykazuje przekroczenie normowe w zakresie siarkowodoru na całym obszarze działki i przekroczenie normowe amoniaku i toluenu w obszarze budynków chowu drobiu. Zanieczyszczenia te nie są reprezentatywne dla prowadzonej produkcji przez "P.-P."

Zgodnie natomiast z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych /Dz.U. nr 16 poz. 78 ze zm./, ochrona gruntów rolnych polega na:

1/ ograniczaniu przeznaczenia ich na cele nierolnicze lub nieleśne,

2/ zapobieganiu procesom degradacji i dewastacji gruntów rolnych oraz szkodom w produkcji rolniczej, powstającym wskutek działalności nierolniczej,

3/ rekultywacji i zagospodarowaniu gruntów na cele rolnicze,

4/ zachowaniu torfowisk i oczek wodnych jako naturalnych zbiorników wodnych.

Mogący mieć zastosowanie w analizowanej przez Radę sprawie pkt 2 powyższego przepisu ma swoje normatywne rozwinięcie w rozdziale IV powyższej ustawy. Wskazane przez ustawodawcę środki prawne nie mają jednak zastosowania w analizowanej materii, gdyż dotyczą:

- gruntów zdewastowanych i zdegradowanych, położonych przede wszystkim na obszarach szczególnej ochrony środowiska i stref ochronnych,

- obowiązków właściciela gruntu zdegradowanego lub zdewastowanego,

- planu gospodarowania na gruntach, który jest odrębnym od planu zagospodarowania aktem woli właściwego organu gminy.

W świetle wyników oddziaływania "P.-P." na środowisko, w szczególności na grunty sąsiednie, oraz zakresu ochrony gruntów rolnych, przewidzianego w ustawie o ochronie gruntów rolnych i leśnych, Rada Gminy D. stwierdza, iż projekt planu zagospodarowania przestrzennego działki nr 95/5 nie narusza interesu prawnego K. Ś.

Rada Gminy D. poddała analizie również zakres ochrony interesu prawnego K. Ś., wyznaczony przez ustawodawcę w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./.

Zgodnie z tym przepisem, obiekt budowlany należy projektować, budować, użytkować i utrzymywać zgodnie z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, obowiązującymi Polskimi Normami oraz zasadami wiedzy technicznej, w sposób zapewniający m.in. ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich. Ochrona ta obejmuje w szczególności:

1/ zapewnienie dostępu do drogi publicznej,

2/ ochronę przed pozbawieniem:

a/ możliwości korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej i cieplnej oraz ze środków łączności,

b/ dopływu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi,

3/ ochronę przed uciążliwościami powodowanymi przez hałas, wibracje, zakłócenia elektryczne, promieniowanie,

4/ ochronę przed zanieczyszczeniem powietrza, wody lub gleby.

W pierwszej kolejności Rada zauważa, iż zakres tej ochrony związany jest z zasadami dotyczącymi projektowania, budowania, użytkowania i utrzymania danego obiektu budowlanego, nie zaś z zasadami dotyczącymi konkretyzacji polityki przestrzennej gminy w formie przepisu gminnego, jakim jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.

Niemniej jednak Rada Gminy D. dokonała analizy zagrożenia poszczególnych elementów, które powinny być chronione. Należy zatem stwierdzić, że projekt planu, co jest oczywiste, nie narusza pkt 1 i 2. Natomiast rozwiązania przyjęte w planie /omówione powyżej/ gwarantują ochronę interesu sąsiadów. Ponadto wypada podkreślić, że zgodnie z oceną oddziaływania na środowisko "P.-P.", "z punktu widzenia ochrony środowiska i ochrony interesów osób trzecich prowadzona produkcja nie wymaga nadzwyczajnej interwencji. Nie powoduje ona zmian w środowisku i interesie osób trzecich ponad zmiany właściwie dla tego typu produkcji, przy czyni po spełnieniu warunków wyszczególnionych w rozdziale 9, wpływ produkcji będzie znikomy".

IV. Badanie zasadności trzeciego zarzutu K. Ś. Rada Gminy D. oparła na ocenie oddziaływania "P.-P." na środowisko.

W zakresie oddziaływania na powietrze atmosferyczne, raport jednoznacznie stwierdza, iż "produkcja, transport i magazynowanie wyrobów z tworzyw sztucznych nie oddziałowuje w znaczący sposób na stan czystości powietrza atmosferycznego w tej części wsi D. Pomiary stężeń pyłów polipropylenu i lotnych związków organicznych na stanowiskach pracy wykazały brak lotnych związków organicznych na stanowiskach pracy". "Pomiary emisji gazów odlotowych emitowanych podczas produkcji z wyciągów wentylacyjnych i komina kotła grzewczego opalanego olejem opałowym /pyłu, tlenku węgla, dwutlenku węgla, dwutlenku siarki, tlenu, sumy węglowodorów jako n-heksan/, wykazały, że emisja ze źródeł firmy P. R: jest niska i kwalifikuje zakład do grupy zakładów mało uciążliwych". "Z wyciągów wentylacyjnych w ścianach budynku produkcyjnego stężenie tlenku węgla, pyłu i sumy węglowodorów jest na poziomie 30-minutowych, dopuszczalnych stężeń w powietrzu atmosferycznym, co oznacza nieznaczną ich emisję". Natomiast "badania emisji na terenie zakładu wykazały, że głównymi zanieczyszczeniami powietrza atmosferycznego są amoniak, siarkowodór i toluen w stosunku do przyjętego na działce tła. Najwyższe stężenia tych zanieczyszczeń stwierdzono w punkcie pomiarowym przy bezpośredniej granicy z budynkami chowu drobiu. Świadczyłoby to, że przy kierunku południowo-zachodnim wiatru, powietrze atmosferyczne na terenie badanego zakładu jest zanieczyszczone tymi wskaźnikami zanieczyszczeń".

Wobec powyższego, Rada Gminy D. uznała w tym zakresie zarzut K. Ś. za chybiony.

W zakresie akustycznego oddziaływania na środowisko, raport z oceny stwierdza, co następuje: "hałas na terenie firmy ma lokalny, bezpośredni wpływ na pracowników firmy i lokalny, nieznaczny z terenu firmy na mieszkańców i faunę otoczenia firmy, jedynie na południowo-wschodnim, krótkim odcinku granicy południowej działki i wschodniej granicy działki". "Pomierzony poziom tła akustycznego w porze dziennej i obliczony dla pory nocnej dla południowej granicy działki /najbliższej trasy drogowej i kolejowej W.-W./ zmienia się w zakresie od 51 dB do 55,5 dB". Ograniczenie hałasu, zdaniem ekspertów, "powinno polegać na wybudowaniu zgodnie z prawem budowlanym przybudówki dla urządzeń chłodniczych i wejścia do sprężarkowni, z materiałów o wskaźniku izolacyjności nie mniejszym niż 30 dB oraz zastosowaniem tłumików akustycznych dla wentylatorów i kanałów wentylacyjnych o skuteczności większej od 10 dB. W porze nocnej drzwi do budynku produkcyjnego powinny być zamknięte. Pracownicy obsługujący młynek powinni bezwzględnie stosować ochronniki słuchu". Zalecenia te mają zatem ewidentny związek z dotychczasową produkcją P., a nie z fazą projektowania rozwiązań planu zagospodarowania. Jakiekolwiek postanowienie w projekcie planu konkretyzujące sposób usunięcia hałasu ze wskazanych wyżej źródeł narusza charakter przepisu gminnego, który w zakresie specjalnych rozwiązań budowlanych ma wymiar abstrakcyjny i generalny, a nie konkretny i indywidualny.

Dlatego, zdaniem Rady Gminy D., cel w postaci ochrony przed hałasem terenu K. Ś. w dostateczny sposób zapewnia postanowienie projektu planu, a mianowicie: "ogrodzenie zakładu od strony południowej i południowo-wschodniej o charakterze bariery /przesłony/ akustycznej z materiałów dźwiękochłonnych ograniczający hałas emitowany poza obszar zakładu produkcyjnego do wartości normatywnych - zgodnie z obowiązującym przepisem szczególnym".

V. Również odnosząc się do trzeciego zarzutu A. Ś. należy zauważyć, że rozplanowanie obiektów budowlanych i elementów zagospodarowania terenu /w znacznej mierze odziedziczone po poprzednim użytkowniku/ na działce nr 95/5 należy uznać na prawidłowe. Zgodnie z zasadami racjonalnego gospodarowania terenem, obiekty budowlane zwykle grupuje się w środku terenu, a dojazdy wewnętrzne po obrzeżach terenu. Między innymi po to, by można było obiekty objechać dookoła /dostawy, ochrona przeciwpożarowa, remonty, w budynkach mogą odbywać się procesy technologiczne, które mogą emitować czynniki uciążliwe lub szkodliwe/. Im dalej są one od granic działki, tym lepiej. Odległości między obiektami przedstawiają się następująco:

a/ 35 m od granicy zakładu do budynku mieszkalnego /między obiektem mieszkalnym a zakładem są obiekty gospodarcze, które w oczywisty sposób są barierą dla rozprzestrzeniania się hałasu/;

b/ 90 m od budynku mieszkalnego do hali produkcyjnej zakładu;

c/ 2-3 m od granicy działki do obiektów gospodarczych /kurników A. Ś./. Zgodnie z obowiązującymi dziś przepisami, odległość od granicy sąsiedniej działki wynosi 4 m;

d/ 43 m od najbliższego budynku gospodarczego do hali produkcyjnej zakładu.

Place manewrowe i składowiska, gdzie odbywa się załadunek i rozładunek materiałów, też mogą stwarzać pewną uciążliwość, powinny więc być zgrupowane w środku terenu. Droga wewnętrzna, na której odbywa się komunikacja wewnątrzzakładowa - dojazdy i wyjazdy z zakładu, transportem towarowym oraz przewóz wózkami materiałów i wyrobów na place składowe - traktowana jest jako przestrzeń pomocnicza, a nie produkcyjna i jej uciążliwość nie jest większa niż uciążliwość ruchu ulicznego o porównywalnym natężeniu ruchu. Rada stwierdza zatem, że układ organizacyjny przestrzeni jest zgodny ze sztuką planowania i odpowiada zasadom dobrej roboty, przyjętym dla zawodu urbanisty.

Ponadto należy zauważyć, że zgodnie z prognozą ruchu na zamiejskiej sieci dróg krajowych do roku 2015 /tablice wynikowe DODP W./, średni dobowy ruch w roku 2000 na odcinku O. - W. miał wynosić 19.522 pojazdy, z czego aż 3.023 stanowić miały pojazdy ciężarowe, a 2.282 dostawcze. W istocie uciążliwość dla A. Ś. wywołuje właśnie to źródło hałasu. W ocenie Rady, poziom hałasu spowodowany ruchem na drodze wewnętrznej ma znaczenie znikome. Zdecydowanie potwierdzają to badania przeprowadzone przez Biuro Studiów i Projektów Komunikacji i Inżynierii Miejskiej w W. Pomiary przeprowadzono metodą bezpośrednią, poprzez zliczanie pojazdów przez obserwatorów ze stanowiska pomiarowego. Stanowisko pomiarowe zlokalizowane zostało w obrębie skrzyżowania drogi dojazdowej do S. z wyjazdem do "P.-P.", na chodniku po południowej stronie drogi dojazdowej. Pomiary przeprowadzono w dwóch porach dnia - poranne w godzinach 8.30-9.30 oraz popołudniowe 13.15-16.15 /15.15/. Pomiary rozpoczęto w piątek 10 marca, ze względu na spodziewane w godzinach popołudniowych, zwykle w piątki, dostawy materiałów do firmy P., realizowane zestawami samochodów ciężarowych z naczepami /typu TIR/. Ponadto, w piątkowe popołudnie notuje się zwykle największe natężenia mchu kołowego. Następne dni pomiarowe to środa i czwartek /15 i 16 marca/, dni powszednie środka tygodnia, uważane za dni ustabilizowanego natężenia ruchu. Dodatkowo przeprowadzono jeszcze jeden pomiar w godzinach porannych, w piątek 17 marca. Wyniki pomiarów jednoznacznie wskazują, że rzeczywisty hałas mogą powodować dla A. S. samochody jadące do/z S., np. w piątek 10 marca 2000 r., w godz. 15.15-16.15 do S. przyjechało 187 samochodów osobowych, 7 ciężarówek, 2 autobusy i 18 samochodów dostawczych. Natomiast do "P.-P." wjechało: 1 samochód osobowy i dostawczy.

VI. Po rozpatrzeniu czwartego i piątego zarzutu A. Ś. oraz zarzutu K. Ś., zdaniem Rady, należy wyraźnie stwierdzić, że prognoza skutków wpływu ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego działki nr 95/5, sporządzona przez dr Z. R., nie miała za zadanie oceny dotychczasowej działalności "P.-P." Ocena oddziaływania na środowisko firmy "P.-P." została wykonana przez Instytut Geotechniki Politechniki W. /raport serii SPR nr 909/ i ten dokument jest rzeczywistym źródłem wiedzy na temat ewentualnych zagrożeń, jakie "P.-P." może wywoływać na środowisko oraz na interes prawny sąsiadów. Niemniej jednak R. w specjalnym oświadczeniu jednoznacznie podkreślił, że jego zdaniem wpływ "P.-P." na środowisko ma charakter śladowy. Wpływ na środowisko mieli natomiast przede wszystkim wcześniejsi użytkownicy tej działki, np. w zakresie degradacji powierzchni terenu /grunty/ działki nr 95/5.

Należy również zaznaczyć, że według Z. R., "negatywne oddziaływanie związane z przewidywanym sposobem zagospodarowania przy realizacji przyjętych ustaleń podanych w planie nie będzie powodować przekroczeń dopuszczalnych norm i standardów na granicy działki, ale znacznie poprawi warunki środowiskowe". Natomiast analizując całokształt zagadnień przyrodniczych w rejonie terenu objętego planem, można stwierdzić /według Z. R./, że podane w planie zamierzenia uwzględniają "w znacznym zakresie zasady ochrony środowiska, wykluczając możliwość powstania negatywnego oddziaływania na środowisko".

Odrębną kwestią jest emisja styrenu /czy, jak pisze K. Ś., sytrenu/. Użyty przez Z. R. w "Prognozie (...)" zwrot brzmi "(...) produkcja jaka ma miejsce w istniejącym zakładzie może powodować emisję styrenu. Wykonane obliczenia rozprzestrzeniania zanieczyszczeń w oparciu o przyjęte wskaźniki emisji lub pomiaru emisji wskazują na to, że mimo ostrej normy dla styrenu, wielkość emisji nie powoduje przekroczeń dopuszczalnych stężeń nawet w bezpośrednim sąsiedztwie obiektu, w którym są zainstalowane wtryskarki". A zatem, opinia Z. R. została błędnie zinterpretowana, a obiektywne zagrożenie, z powyższego powodu, interesu prawnego A. Ś. oraz K. Ś. nie istnieje. Podkreśla to zresztą sam Z. R. "wskazane w Prognozie potencjalne zagrożenie emisją styrenu nie będzie miało miejsca wobec obecnie stosowanej technologii produkcji i stosowanych surowców. Produkcja badana w Ocenie nie powoduje emisji styrenu do atmosfery".

Jeszcze raz Rada Gminy D. pragnie podkreślić, że z opinii biegłych ekspertów wynika jednoznacznie, że powietrze atmosferyczne na obszarze działki nr 95/5 wskazuje przekroczenie normowe jedynie w zakresie siarkowodoru na całym obszarze działki i przekroczenie normowe amoniaku i toluenu w obszarze budynków chowu drobiu. Zanieczyszczenia te nie są jednak reprezentatywne dla produkcji prowadzonej przez "P.-P."

VII. Rada Gminy D. rozpatrzywszy drugi zarzut A. Ś. oraz piąty K. Ś. stwierdziła, co następuje: Zgodnie z planem szczegółowym zagospodarowania przestrzennego wsi D. /uchwała Rady Gminy z 1 lutego 1992 r. (...)/, działki użytkowane przez "P.-P." we wsi D. zakwalifikowane są do dziś jako tereny rolnicze. Należy jednak zauważyć, że Spółka rozpoczęła działalność gospodarczą na tych terenach w 1993 r. produkcją na rzecz rolnictwa /wyrób rur dla celów melioracyjnych/. Wygranie przez Spółkę przetargu na obsługę inwestycji budowy autostrad w Polsce, pod kątem odwodnień terenu, spowodowało zmianę profilu produkcji. Zmiana produkcji wyprzedziła zmiany prawne dotyczące warunków zabudowy i zagospodarowania działek w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Zaistniały stan spowodował, że Urząd Rejonowy w W. podjął decyzję z 16 stycznia 1998 r. (...) o zaprzestaniu działalności gospodarczej na działce nr 95/5 w D. przez firmę "P.-P." Spółka złożyła 30 stycznia 1998 r. odwołanie od powyższej decyzji do Wojewody W. Decyzją (...) z 31 grudnia 1998 r. Wojewoda uchylił poprzednią decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w części dotyczącej terminu nałożonego obowiązku i wyznaczył nowy termin - 30 kwietnia 1999 r. 15 marca firma "P.-P." wystąpiła do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z wnioskiem o zmianę decyzji wydanej przez Wojewodę W. W związku z powyższym, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał 29 kwietnia 1999 r. decyzję (...), którą zmienił decyzję Wojewody W. w części dotyczącej terminu nałożonego obowiązku i wyznaczył nowy termin - do 30 listopada 1999 r. Następnie, w wyniku odwołania, D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. podjął 14 grudnia 1999 r. decyzję (...), w której uchylił zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w całości i umorzył postępowanie I instancji. 17 grudnia 1999 r. ten sam Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. postanowił wznowić z urzędu postępowanie w przedmiotowej sprawie /postanowienie (...)/. Ponadto, 14 lutego 2000 r. postanowieniem (...) D. Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. wstrzymał z urzędu wykonanie decyzji ostatecznej Wojewody W. z 31 grudnia 1998 r. (...), utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z 16 stycznia 1998 r. (...).

W świetle powyższych faktów, w żadnej mierze nie można stwierdzić, że działanie firmy "P.-P." jest nielegalne. Należy również zauważyć, że już 26 kwietnia 1999 r. podczas wizji lokalnej, przeprowadzonej na terenie działki nr 95/5 przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. /z wniosku A. Ś./, stwierdzono, iż "P.-P." zaprzestała działalności produkcyjnej, a obecnie prowadzi jedynie dystrybucję zgromadzonego oraz przywożonego produktu.

VIII. Zarzut K. Ś. o niezgodności postanowienia projektu planu ze Studium dla tej części D. jest chybiony. Studium dla tego obszaru wyraźnie przewiduje działalność produkcyjną o charakterze komercyjnym.

IX. Podniesiony w zarzucie szóstym A. Ś. problem zagrożenia przeciwpożarowego, wynikającego z bieżącej działalności gospodarczej firmy, należy, zdaniem Rady Gminy D., rozwiązać w drodze działań kontrolno-rozpoznawczych oraz stosownych decyzji administracyjnych właściwych organów administracji publicznej. Niemniej jednak Rada Gminy podjęła działania wyjaśniające możliwość zagwarantowania ochrony interesu osób trzecich przed zagrożeniem przeciwpożarowym już na etapie sporządzania projektu planu. Z posiadanych przez Urząd Gminy dokumentów oraz dostarczonych przez "P.-P." wynika jednak, że:

- zagrożenie przeciwpożarowe na działce nr 95/5 ma charakter rzeczywisty jedynie wtedy, gdy naruszane są odpowiednie przepisy, np. związane z miejscem składowania materiałów produkcyjnych. Kwestia ta dotyczy jednak wyłącznie etapu działalności podmiotów gospodarczych i osób fizycznych;

- profil działalności firmy "P.-P." nie podwyższa przedmiotowego zagrożenia w sposób wymagający wprowadzenia specjalnych zabezpieczeń przeciw pożarowych na etapie sporządzania planu;

w okresie od 1996 r. do 1999 r. na terenie firmy przeprowadzone zostały przez Państwową Straż Pożarną dwie kontrole: 13 sierpnia 1996 r. oraz 23 kwietnia 1997 r.;

- ponadto, właśnie na skutek skargi A. Ś., Komenda Rejonowa Państwowej Straży Pożarnej w O. przekazała 26 czerwca 1998 r. do "P.-P." pismo informujące o zasadach składowania wyrobów bezpośrednio przy granicy działki.

Zdaniem Rady Gminy D., przestrzeganie stosownych przepisów związanych z bezpieczeństwem i higieną pracy oraz ochroną przeciwpożarową na etapie prowadzenia działalności gospodarczej przez podmiot użytkujący działkę nr 95/5 w pełni zabezpiecza interes prawny A. Ś. Notabene wprowadzenie w treści projektu planu terenu zieleni izolacyjnej /pas o szerokości minimum 15 m/ w miejscu określonym na rysunku planu, w praktyce uniemożliwia składowanie wyrobów w sposób naruszający dopuszczone prawem obciążenia ogniowe.

A. Ś. wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na uchwałę. W jej uzasadnieniu wywodziła, że Rada Gminy po raz kolejny podjęła uchwałę o zmianie sposobu zagospodarowania działki nr 95/5 w D. Na podstawie art. 24 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, wniosła zarzuty do projektu, bowiem naruszał on jej interes prawny i uprawnienia. Opracowując plan zagospodarowania dla dziatki nr 95/5, nie uwzględniono art. 3 pkt 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, który określa, że każdy ma prawo do ochrony interesu prawnego. Konkretyzacja tego artykułu zawarta jest w art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Zarówno art. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, jak i art. 5 ust. 1 pkt 6 i ust. 2 pkt 3 i 4 prawa budowlanego zapewniają ochronę interesów osób trzecich przed uciążliwościami powodowanymi przez hałas oraz przed zanieczyszczeniami powietrza, wody i gleby. Firma "P.-P." kupując działkę rolną z zabudowaniami w środku wsi powinna była najpierw wystąpić z wnioskiem o zmianę sposobu zagospodarowania, a dopiero później podjąć decyzję o nabyciu tych gruntów, jeżeli nie miała zamiaru prowadzić produkcji rolniczej. Firma "P.-P." nie zważając na sąsiedztwo z jej nieruchomością rolną, na której mieszka i prowadzi hodowlę drobiu, po nabyciu działki nr 95/5 rozpoczęła uciążliwą działalność, bez zezwolenia na zmianę sposobu użytkowania obiektów i gruntów, a więc w ramach samowoli budowlanej. Firma ta swoją działalnością spowodowała i powoduje negatywne skutki dla otoczenia, dla ludzi tu mieszkających, poprzez emisję hałasu i zanieczyszczenia powietrza, a także dla prowadzonej przez skarżącą hodowli drobiu, którą, ze względu na ponoszone straty, musiała czasowo wstrzymać.

Z badań z 1997 r. i oceny dr Z. R. z ubiegłego roku wynika, że "P.-P." spowodowała znaczną degradację środowiska naturalnego, a w związku z tym, że do dziś nie pomierzono i nie zbadano emisji styrenu do atmosfery, nie można określić stopnia dalszej degradacji. Wiadomo, że ta produkcja stwarza uciążliwość dla środowiska, że powoduje jego dalszą degradację, dlatego powinna być zlokalizowana w dalszej odległości od zabudowań mieszkalnych i rolnych. Grunty rolne oraz produkcja rolnicza podlegają ochronie i powoływanie się na okoliczność sąsiedztwa drogi krajowej nr 8 i drogi do S., powodujących pogorszenie warunków życia ze względu na hałas i zanieczyszczenie, nie może być podstawą do lokalizacji kolejnego obiektu produkcyjnego, jeszcze bardziej uciążliwego dla środowiska. Planowany pas zieleni wewnątrz terenu firmy nie zabezpieczy jej nieruchomości oraz sąsiedzkich przed uciążliwościami tego zakładu, tj. hałasem i zanieczyszczeniem powietrza. Powoływanie się w uzasadnieniu uchwały na ochronę interesu prawnego dopiero przy wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz na etapie projektowania i budowy stanowi naruszenie art. 24 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, która gwarantuje ochronę interesu prawnego już w procesie opracowywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Opracowany bowiem plan dla danego terenu pozostaje ważny po zmianie rodzaju produkcji, technologii czy właściciela. Zarzut podniesiony w uzasadnieniu uchwały o braku skargi na uchwałę Rady Gminy o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego dla działki nr 95/5 jest chybiony, bowiem Rada Gminy na tym etapie nie poinformowała jej, jako strony bezpośrednio zainteresowanej, o jego podjęciu.

Podkreślanie przez Radę Gminy, że działanie firmy "P.-P." jest zgodne z prawem, gdyż zaprzestała produkcji i prowadzi jedynie dystrybucję zgromadzonego oraz przywożonego produktu, wydaje się co najmniej niestosowne. Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa budowlanego, jest to ewidentna samowola budowlana. Już samo użytkowanie gruntów rolnych i obiektów niezgodnie z ich przeznaczeniem jest łamaniem tego prawa, a przecież firma "P.-P." oprócz tego złamała prawo budowlane, rozbudowując samowolnie istniejące już obiekty. Zmiany w planie miejscowym dotyczące przeznaczenia gruntów rolnych działki nr 95/5 na cele uciążliwe i nierolnicze zmierzają przede wszystkim do legalizacji wszystkich dotychczasowych działań firmy niezgodnych z prawem, bez względu na skutki jej działalności dla nas żyjących, mieszkających i prowadzących działalność rolniczą od wielu lat.

Strona skarżąca wniosła o uznanie skargi i jej zarzutów za zasadne i uchylenie zaskarżonej uchwały Rady Gminy D. Pozostawienie działki nr 95/5 jako działki rolnej umożliwi normalne życie i powrót do prowadzonej działalności, tj. hodowli drobiu.

W odpowiedzi na skargę, Rada Gminy wniosła o jej oddalenie. W uzasadnieniu przedstawiła przebieg czynności związanych z procedurą uchwalania zmiany planu, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Prokurator Prokuratury Apelacyjnej w W., M. W. wniosła o oddalenie skargi, wywodząc zgodność uchwały z przepisami prawa.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, Naczelny Sąd Administracyjny jest właściwy do kontroli zgodności z prawem zaskarżonej uchwały.

Rozważając zgodność zaskarżonej uchwały z prawem, należy rozdzielić ocenę jej zgodności z prawem od skutków działań podejmowanych na działce nr 95/5 przez firmę "P.-P." Według art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1999 r. z zagospodarowaniu przestrzennym /t.j. Dz.U. 1999 nr 15 poz. 139 ze zm./: "Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym (...), określa zakres oraz sposoby postępowania w sprawach przeznaczenia terenów na określone cele i ustalenia zasad ich zagospodarowania", zaś art. 2 ust. 1 stanowi: "Ustalenie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu dokonywane jest w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego z zachowaniem warunków określonych w ustawach". Zmiana miejscowego planu zagospodarowania terenu nie może być zatem odczytana jako procedura legalizacji samowoli budowlanej czy legalizacji samowolnej zmiany przeznaczenia obiektów budowlanych. Stanowi o tym expressis verbis art. 39 ust. 1 ww. ustawy: "Zmiana zagospodarowania terenu polegająca w szczególności na wykonaniu, odbudowie, rozbudowie i nadbudowie obiektu budowlanego wymaga ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu". Art. 39 ust. 1 wyklucza zatem dopuszczalność wydawania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla wybudowanych lub rozbudowanych obiektów budowlanych. Skutki prawne samowoli budowlanej reguluje art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /t.j. Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1125/: "Właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ". Jeżeli na mocy art. 103 ust. 2 prawa budowlanego nie ma zastosowania art. 48, jest to podstawa do zastosowania art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 38 poz. 229 ze zm./. Kwestię środków ochrony środowiska, stosowanych konsekwencji prawnych reguluje ustawa z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska /t.j. Dz.U. 1994 nr 49 poz. 196 ze zm./. Kompetencje w zakresie ochrony przed szkodliwym działaniem dla wymagań zdrowotnych ma Inspekcja Sanitarna na podstawie art. 27 i art. 28 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Inspekcji Sanitarnej /t.j. Dz.U. 1998 nr 90 poz. 575 ze zm./. Skutki prawne budowy na gruntach rolnych bez wyłączenia reguluje ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych /Dz.U. nr 16 poz. 78/.

Rozważając zatem zgodność z prawem zaskarżonej uchwały, należy wyłączyć z oceny skutki działania firmy "P.-P." Strona skarżąca ma na innej drodze zapewnione w tym zakresie środki obrony.

Zgodnie z art. 24 ust. 1 powołanej ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, "Zarzut może wnieść każdy, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przez ustalenia przyjęte w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wyłożonym do publicznego wglądu". Zakres chronionego interesu prawnego wyznacza art. 3 powołanej ustawy, który stanowi: "W granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego, każdy ma prawo do: 1/ zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, 2/ ochrony własnego interesu prawnego, przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych". A zatem, granice ochrony interesów osób trzecich wyznaczają ustawy i zasady współżycia społecznego. W szczególności art. 5 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, który stanowi, że ochrona uzasadnionego interesu osoby trzeciej obejmuje między innymi ochronę przed uciążliwościami, powodowanymi przez hałas, ochronę przed zanieczyszczeniem powietrza, wody lub gleby. Wprowadzenie szczegółowego trybu ochrony interesu osób trzecich w art. 24 tej ustawy oznacza, że osoba ta ma prawo domagać się szczegółowego rozważenia postawionego zarzutu. Dlatego też jej art. 24 ust. 3 stanowi: "O uwzględnieniu bądź odrzuceniu zarzutu rozstrzyga rada gminy, w drodze uchwały, zawierającej ustalenia faktyczne i prawne".

Zaskarżona uchwała zawiera szczegółowe uzasadnienie co do ochrony interesów osób trzecich przed negatywnymi skutkami zmiany przeznaczenia działki nr 95/5 na cele produkcji. Przeznaczenie gruntu rolnego na cele produkcji nie jest zabronione w prawie. Projekt uchwały oraz szczegółowe uzasadnienie uchwały o odrzuceniu zarzutów zawierają ustalenia co do ochrony interesów osób trzecich i ustosunkowania się do zgłoszonych zarzutów.

Zarzuty w większości dotyczą działalności firmy "P.-P.", które powinny być podniesione w innym trybie, a nie zarzutów do projektu planu.

W tym stanie faktycznym i prawnym zaskarżona uchwała nie narusza prawa.

Z tego względu, na podstawie art. 27 ust. 1 powołanej ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, Sąd orzekł jak w sentencji.