Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 460/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-10-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Infrastruktury~Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 156 § 1, art. 157 § 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 14
journal: Dz.U. 1961 nr 18 poz 94
law: Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadzie i trybie wywłaszczania nieruchomości - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.), Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak, Sędzia NSA Wiesław Morys, Protokolant sekretarz sądowy Julia Chudzyńska, po rozpoznaniu w dniu 9 października 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 listopada 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 1524/12 w sprawie ze skargi J. L., B. L., E. W., R. L., D. S., M. S., Ł. S. i M.S. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 listopada

2012 r., sygn. akt I SA/Wa 1524/12 po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. L., R.L., B.L., E. W., D. S., M. S., Ł. S. i M.S. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, uchylił zaskarżoną decyzję.

Wyrok zapadł w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.

Decyzją z dnia [...] lutego 1969 r. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. Urząd Spraw Wewnętrznych orzekło o wywłaszczeniu części nieruchomości położonej w G. przy ul. [...] zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...], oznaczonej jako parcele nr [...] o pow. [...] m², [...] i [...] o pow. [...] m² z całej powierzchni [...] m², stanowiącej własność J. L., R. L. i E. W. przyznając odszkodowanie za grunt w wysokości [...] zł. Pismem z dnia 8 sierpnia 2006 r. spadkobiercy byłych właścicieli J. L., K. S., B.L., E. W., R.L. i D. S. wystąpili z wnioskiem o stwierdzenie nieważności w/w decyzji w części dotyczącej przyznania odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.

Decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. Minister Budownictwa stwierdził nieważność decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. w części objętej wnioskiem, a Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. utrzymał ją w mocy.

Wyrokiem z dnia 13 lutego 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 1254/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Prezydenta Miasta G. na decyzję Ministra Infrastruktury.

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Prezydenta Miasta G. wyrokiem z dnia 15 marca 2010 r. sygn. akt I OSK 747/09 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Wyrokiem z dnia 22 czerwca 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 649/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2008 r. wobec skierowania rozstrzygnięcia do zmarłej K. S..

Po ponownym rozpatrzeniu wniosku Prezydenta Miasta G. Minister Infrastruktury wyjaśnił, że zgodnie z art. 157 § 1 k.p.a. właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 k.p.a. jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja została wydana przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze – ten organ. Zdaniem organu właściwość rzeczową organu do stwierdzenia nieważności decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości ustala się na podstawie przepisów prawa materialnego obowiązujących w dniu wydania spornej decyzji. Jednak w ocenie organu reguła ta nie dotyczy sytuacji, w których nastąpiła zmiana kompetencji organów.

Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego organ wskazał, że właściwość rzeczową organu, do którego należy wydanie decyzji o stwierdzenie nieważności decyzji, ustala się z uwzględnieniem zmian w strukturze administracji publicznej. W przypadkach takich zmian ustala się najpierw organ, na który przeszła właściwość w takich sprawach, a dopiero potem organ wyższego stopnia.

W przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1961 r., Nr 18, poz. 94). Organem właściwym według tej ustawy, zgodnie z jej art. 14 był w pierwszej instancji organ do spraw wewnętrznych prezydium wojewódzkiej rady narodowej właściwej ze względu na położenie nieruchomości.

Organ wskazał, że z akt archiwalnych wynika, iż żadna ze stron nie złożyła odwołania od decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia [...] lutego 1969 r. i w związku z tym, należy ustalić organ, który aktualnie jest właściwy w sprawach dotyczących wywłaszczenia w pierwszej instancji. W aktualnym stanie prawnym sprawy wywłaszczeniowe zostały przekazane staroście, który zgodnie z art. 112 ust.4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm. - dalej jako u.g.n.) jest organem właściwym w sprawach wywłaszczenia, wykonującym zadania z zakresu administracji rządowej. Natomiast zgodnie z art. 9 a u.g.n. organem wyższego stopnia w sprawach określonych w ustawie, rozstrzyganych w drodze decyzji jest wojewoda.

Organ powołując się na orzecznictwo wskazał, że ustalając właściwość organu administracji do weryfikacji wydanych decyzji przez ówczesne terenowe organy administracji państwowej należy badać czy oceniana decyzja wydana została przez organ pierwszej czy też drugiej instancji. Z tego względu o stwierdzeniu nieważności decyzji w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości wydanej przez organ pierwszej instancji zdaniem Ministra Infrastruktury orzekać będzie wojewoda, a wydanej przez organ drugiej instancji minister. O właściwości organu uprawnionego do oceny legalności decyzji w trybie art. 156 § 1 k.p.a. przesądza tok instancji istniejący w dacie orzekania.

Z tego też względu na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. organ odwoławczy wydał decyzję, w której uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie przed Ministrem Infrastruktury.

Skargę na powyższą decyzję wnieśli J. L., B. L., E.W., R. L., D. S., M. S., Ł. S., M. S. zarzucając naruszenie art. 19, art. 65 i art. 105 k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie należy podzielić argumentację Sądu Najwyższego zawartą w powołanym przez organ odwoławczy wyroku Sądu Najwyższego z dnia 3 września 1998 r., sygn. akt III RN 83/98, iż właściwe do rozstrzygania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej i wydania decyzji w sprawie są organy właściwe w dacie wywłaszczania, a nie w dacie orzekania. Właściwość rzeczową organu do stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej należy oceniać według przepisów prawa materialnego, obowiązujących w dacie wydania decyzji będącej przedmiotem postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności. Przepis art. 14 ust.1 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości z 1958 r. wskazywał jako właściwy rzeczowo organ do orzekania o wywłaszczeniu – organ do spraw wewnętrznych prezydium wojewódzkiej rady narodowej właściwej ze względu na położenie nieruchomości. Zgodnie z art. 3 ust.1 pkt 5 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz.U. Nr 31, poz. 206 ze zm.) organem administracji rządowej w województwie jest wojewoda. Mając na uwadze treść art. 157 § 1 zdanie pierwsze w związku z art. 17 pkt 2 k.p.a. przyjąć należy, że organem wyższego stopnia w stosunku do organu stopnia wojewódzkiego administracji rządowej, którym był Urząd Spraw Wewnętrznych Prezydium Rady Narodowej jest właściwy w sprawie Minister.

Z tych względów, zdaniem Sądu, istotną jest kwestia jakiego szczebla organ administracji rządowej orzekał w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości.

W niniejszej sprawie o wywłaszczeniu, jak i przyznaniu odszkodowania w 1969 r. orzekał organ administracji rządowej szczebla wojewódzkiego i dlatego Minister zgodnie z dyspozycją art. 157 § 1 w związku z art. 17 pkt 2 k.p.a. jest organem nadrzędnym nad wojewodą, który obecnie pełni funkcję organu szczebla wojewódzkiego administracji rządowej. Z tych też powodów Minister Infrastruktury jest właściwy w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji odszkodowawczej – orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia [...] lutego 1969 r.

W obecnie obowiązującej ustawie o gospodarce nieruchomościami z 1997 r. został zmieniony szczebel, na którym organy administracji mają kompetencje do orzekania o wywłaszczeniu nieruchomości. Obecnie organ szczebla wojewódzkiego administracji rządowej – wojewoda, jest organem odwoławczym zgodnie z art. 9a u.g.n., zaś organem pierwszej instancji jest starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej.

W tej sytuacji, w ocenie Sądu, nie można podzielić poglądu, że skoro starosta w obecnym stanie prawnym orzeka w tych sprawach jako organ pierwszej instancji, to wojewoda będzie właściwy do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z 1969 r., kiedy orzekał o wywłaszczeniu w pierwszej instancji organ szczebla wojewódzkiego.

Sąd uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie narusza przepisy art. 5 § 2 pkt 4, art. 17 pkt 2, art. 105 § 1 i art. 157 § 1 k.p.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu:

1. naruszenie przepisów postępowania, bowiem uchybienia te miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

a) naruszenie art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 17 pkt 2 k.p.a. i art. 157 § 1 k.p.a. oraz art. 6 k.p.a. i art. 7 Konstytucji RP polegające na tym, że Sąd pierwszej instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej błędnie stwierdził naruszenie przez organ przepisów postępowania w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy nie uprawniają ministra do oceny legalności ostatecznej decyzji wydanej przez nieistniejący obecnie organ - Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. Urząd Spraw Wewnętrznych,

b) naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 157 § 1 k.p.a. polegające na tym, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd nie wskazał podstawy prawnej uprawniającej ministra do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. Urząd Spraw Wewnętrznych,

c) naruszenie art. 3 § 1 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 112 ust. 4 i art. 129 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z. 2010 r., Nr 102, poz. 651; - dalej u.g.n.) oraz art. 9a u.g.n. w zw. z art. 17 pkt 1 i 2 k.p.a., polegające na tym, że Sąd pierwszej instancji, w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie przyjął, że w sprawie powinny być zastosowane powołane przepisy u.g.n., co spowodowało uchylenie zaskarżonej decyzji,

d) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a., art. 17 pkt 2 k.p.a., art. 157 § 1 k.p.a. polegające na tym, że Sąd zarzucił naruszenie powołanych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, podczas gdy w postępowaniu przed organem nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które to naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

e) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz. U. Nr 31, poz. 206) poprzez brak uwzględnienia zmiany stanu prawnego związanego z wejściem w życie ww. ustawy z 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie,

f) naruszenie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. poprzez zasądzenie od Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej na rzecz skarżących po 257 zł dla każdego z nich tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego.

Wobec powyższego skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał wyrok, względnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania oraz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Minister podniósł, że ani art. 17 k.p.a., ani żaden inny obowiązujący obecnie przepis nie ustalają organów wyższego stopnia w stosunku do organów, które aktualnie nie istnieją. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, podobnie jak wojewoda, w myśl art. 7 Konstytucji RP i art. 6 k.p.a. działa w granicach kompetencji przewidzianych w ustawach szczególnych, tzn. może kształtować uprawnienia i obowiązki jednostek w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli ustawa szczególna przyznaje mu do tego kompetencje. Istotne jest to, że obowiązujące przepisy nie przyznają kompetencji Ministrowi Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej kompetencji do oceny legalności decyzji wywłaszczeniowej i odszkodowawczej prezydium wojewódzkiej rady narodowej. Nie ma także przepisów wskazujących, że Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej przejmuje kompetencje Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych.

Powołanie się na praktykę orzeczniczą nie może, zdaniem skarżącego kasacyjnie, uzasadniać właściwości Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej. Konieczne jest do tego powołanie konkretnej podstawy prawnej, zaś Sąd w zaskarżonym wyroku nie podał przepisów, z których ta właściwość wynika, co stanowi istotne naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a.

Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej stoi na stanowisku, że w celu ustalenia organu właściwego do oceny legalności zaskarżonego orzeczenia należy poszukać najpierw organu, który zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami jest właściwy w pierwszej instancji w sprawach wywłaszczania nieruchomości i ustalania odszkodowania, bowiem o właściwości organu uprawnionego do działania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w trybie art, 156 § 1 k.p.a. przesądza tok instancji istniejący w dacie orzekania Zgodnie z art. 112 ust. 4 u.g.n. sprawy wywłaszczeniowe zostały przekazane staroście wykonującemu zadanie z zakresu administracji rządowej. Również .starosta - stosownie do przepisów art. 129 ust. 1 i 5 u.g.n. — ustala odszkodowanie w decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości bądź wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu. Na podstawie art. 9a u.g.n. organem wyższego stopnia w sprawach określonych w ustawie, rozstrzyganych w drodze decyzji przez starostę wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, jest wojewoda. Zatem w ocenie Ministra w obecnym systemie prawnym organem właściwym w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. Urząd Spraw Wewnętrznych jest Wojewoda [...].

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

W skardze kasacyjnej, powołując się na podstawę określoną w art.174 pkt 2 p.p.s.a., podniesiono naruszenie przepisów prawa procesowego. Zarzuty skargi kasacyjnej sprowadzają się do zanegowania stanowiska Sądu pierwszej instancji w kwestii dotyczącej właściwości organu do stwierdzenia nieważności decyzji kwestionowanej w niniejszym postępowaniu.

Istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia, który organ jest właściwy do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości i odszkodowaniu wydanej przez prezydium wojewódzkiej rady narodowej na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania kwestionowanej decyzji (tekst jednolity: Dz. U. z 1961 r., Nr 18, poz. 94 ze zm.).

Na wstępie zaznaczyć należy, że kwestie dotyczące ustalenia organu właściwego do orzekania w sprawach stwierdzenia nieważności decyzji wydanych przez organy, które nie funkcjonują w systemie organów administracji publicznej w orzecznictwie sądowo administracyjnym od lat budzą wątpliwości, czego wyrazem są uchwały podejmowane przez Naczelny Sąd Administracyjny. Mimo, że nie została wypracowana generalna zasada ustalania organu właściwego do stwierdzenia nieważności decyzji wydanych przez organy, które obecnie nie funkcjonują w strukturze organów administracji publicznej, to jednak w orzecznictwie sądów administracyjnych są wypracowane reguły interpretacji wiążące się z omawianym zagadnieniem. Po pierwsze - nie nasuwa żadnych wątpliwości stanowisko, że sprawa o stwierdzenie nieważności decyzji jest sprawą nową w stosunku do postępowania zwykłego, a przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jest ustalenie istnienia wady decyzji (art.156 §1 k.p.a.), a nie ponowne rozpoznanie sprawy, w której decyzja ta została wydana. Po drugie – ustalenie organu wyższego stopnia w rozumieniu art.157 §1 k.p.a., jako organu nadzoru właściwego do rozstrzygnięcia sprawy, dokonywane jest samodzielne dla potrzeb postępowania nieważnościowego. Po trzecie – treść art. 157 §1 k.p.a. wskazuje na powiązanie organu wyższego stopnia z organem, który wydał decyzję w postępowaniu zwykłym.

Organem właściwym w sprawie orzekania o wywłaszczeniu i odszkodowaniu zgodnie z art.14 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania kwestionowanej decyzji w dniu [...] lutego 1969 r., było prezydium wojewódzkiej rady narodowej ze względu na położenie nieruchomości. Poza sporem jest także, że organem odwoławczym, po myśli art. 28 ust.2 wymienionej ustawy była Komisja Odwoławcza do Spraw Wywłaszczenia. W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że ustawodawca nadał Komisji Odwoławczej wyłącznie kompetencje organu odwoławczego. Wynika to wprost z treści art.28 ust.2, 3 i 4 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. a także z wydanego na podstawie delegacji ustawowej (zawartej w art.29 wymienionej ustawy) przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 1964 r. w sprawie organizacji, składu i trybu postępowania Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia (Dz.U. Nr 17, poz. 95). Według § 2 rozporządzenia, określającego zakres działania Komisji rozpatrywała ona odwołania od decyzji organów do spraw wewnętrznych prezydiów wojewódzkich rad narodowych ( rad narodowych wyłączonych z województw) oraz decyzji organu do spraw gospodarki terenami Prezydium Rady Narodowej W. o wywłaszczeniu, odszkodowaniu i o zwrocie nieruchomości. Z powyższego wynika, że Komisja Odwoławcza do Spraw Wywłaszczenia nie posiadała uprawnień do orzekania w sprawach stwierdzania nieważności decyzji. Natomiast organem wyższego stopnia, stosownie do art.13 pkt 2 k.p.a., w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania orzeczenia wywłaszczeniowego ( w dniu 25 lutego 1969 r.), w stosunku do organów prezydium wojewódzkiej rady narodowej był właściwy minister. Obowiązujący w ówczesnym czasie art.138 § 1 k.p.a. (odpowiadający obecnemu art.157 §1 k.p.a.) stanowił, że właściwy do uchylenia nieważnej decyzji w przypadkach wymienionych w art. 137 jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez naczelny organ administracji państwowej - ten organ.

Skoro organem właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji o wywłaszczeniu wydanej przez prezydium wojewódzkiej rady narodowej był właściwy minister, to pomimo, iż zniesiony został obecnie taki organ, jak prezydium wojewódzkiej rady narodowej, nadal jednak istnieje organ, który ma kompetencje do prowadzenia postępowania nadzorczego. Tym organem jest minister, który nadal funkcjonuje w strukturze organów administracji publicznej. Nie zachodzi zatem sytuacja opisana w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że obowiązujące przepisy prawa nie uprawniają ministra do oceny legalności, w ramach postępowania nadzorczego, decyzji prezydium wojewódzkiej rady narodowej.

W świetle powyższego niezasadny jest zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art.157 § 1 k.p.a., art. 6 i art.7 Konstytucji, gdyż Sąd pierwszej instancji prawidłowo orzekł wskazując ministra jako organ właściwy do oceny legalności kwestionowanej decyzji. Ze względów wyżej opisanych nie można także podzielić stanowiska organu, że w sprawie powinny mieć zastosowanie powołane w skardze kasacyjnej przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zastosowanie tych przepisów przez określenie, że organem właściwym w sprawie jest organ, który w aktualnym stanie prawnym ma kompetencje do orzekania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej (starosta w pierwszej instancji, wojewoda jako organ wyższego stopnia) byłoby możliwe jedynie w sytuacji zniesienia organu wyższego stopnia właściwego do orzekania według przepisów z daty wydania decyzji lub zmiany jego kompetencji.

Trzeba także zwrócić uwagę, że od wielu lat w praktyce orzeczniczej sądy administracyjne, ale też organy orzekające w sprawach stwierdzenia nieważności orzeczeń wydanych przez prezydia wojewódzkich rad narodowych nie miały wątpliwości, że organem właściwym do orzekania w tych sprawach jest określony minister ( tak też: Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 3 września 1998 r., sygn. III RN 83/98, publ. OSNP 1999/9/293 i Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: z dnia 14 stycznia 2009, sygn. I OSK 159/08; z dnia 18 czerwca 2010 r., sygn. I OSK 840/09; z dnia 10 sierpnia 2011 r., sygn. I OSK 1398/10, z dnia 16 grudnia 2011 r., sygn. I OSK 585/10. Również obecnie w orzecznictwie ten pogląd jest prezentowany ( por. wyroki NSA z dnia 27 czerwca 2012 r., sygn. I OSK 984/11; z dnia 22 listopada 2012 r. , sygn. I OSK 1303/11, z dnia 7 grudnia 2012 r., sygn.1462/11; z dnia 19 lutego 2014 r., sygn. I OSK 1679/12, z dnia 8 stycznia 2014 r., sygn. I OSK 1467/12, z dnia 5 marca 2014r., sygn. I OSK 2225/12, z dnia 9 maja 2014, sygn.2609/12 ; z dnia 31 lipca 2014 r., sygn. I OSK 3125/12).

Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie, bowiem zgodnie z przedstawionym powyżej stanowiskiem powołana ustawa nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie.

Nie jest trafny zarzut naruszenia art.141 § 4 p.p.s.a., gdyż uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wszystkim wymogom tego przepisu. Sąd pierwszej instancji nie dopuścił się także naruszenia art. 9a, art. 112 ust. 4 i art. 129 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z. 2010 r., Nr 102, poz. 651), gdyż przepisy te nie miały zastosowania w sprawie.

Odnośnie do zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art.200 i 205 § 2 p.p.s.a. stwierdzić należy, że wskazanych przepisów Sąd ten nie naruszył. Przepisy te wyrażają dwie zasady ponoszenia kosztów : 1. Zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw przysługuje skarżącemu w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji od organu, który wydał zaskarżony akt( art.200 p.p.s.a.), 2. Do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony ( art. 205 § 2 p.p.s.a.). Żadnego z tych przepisów Sąd pierwszej instancji nie naruszył. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie przedstawiono też argumentacji na poparcie zarzutu naruszenia wskazanych przepisów. Regulacje dotyczące sposobu zasądzenia kosztów postępowania, gdy po stronie skarżącej występuje kilku uprawnionych w sprawie, zawiera art.202 §1 i § 2 p.p.s.a., jednakże w skardze kasacyjnej nie został podniesiony zarzut naruszenia tego przepisu.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art.184 p.p.s.a. orzekł, jak w wyroku.

[pic]

.

[pic]