Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1266/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 9e ust 1 pkt 2, 9x ust 1 [kt 3, 9l ust 2, 9zc ust 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1399
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędziowie sędzia WSA Beata Sobocha, sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi B. Sp. z o.o. z siedzibą w M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej -oddala skargę-


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [..] kwietnia 2014r. (nr [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C., utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] marca 2014r. (znak: [...]) o wymierzeniu B. sp. z o.o. z siedzibą w M. kary pieniężnej w wysokości 500 zł. za prowadzenie działalności w zakresie zbierania odpadów niezgodnie z przepisem art. 9 e ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2013r., poz. 1399 ze zm.).

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że w dniu [...] grudnia 2013r. i [...] stycznia 2014r. w miejscu prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej przeprowadzono kontrolę przestrzegania przepisów dotyczących odbierania i zagospodarowania (składowania) odpadów komunalnych. Na podstawie kontroli ustalono, że skarżąca prowadzi działalność regulowaną w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości położonych na terenie Gminy [...]. Spółka jest posiadaczem sortowni zmieszanych odpadów komunalnych, będącej, według uchwały nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] października 2012r. w sprawie wykonania Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami dla [...] za lata 2012 – 2017 z uwzględnieniem lat 2018 - 2023. (Dz. Urz. Woj. [...] poz. [...]), tzw. instalacją zastępczą. W I i II kwartale 2013 r. przekazała do niej, odebrane od właścicieli nieruchomości z terenu gminy [...], zmieszane odpady komunalne w ilości 177,30 Mg. W ocenie organu, działania skarżącej naruszają przepis art. 9e ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Spółka w odwołaniu od tej decyzji zarzuciła organowi I instancji naruszenie przepisów postępowania (art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a.), przez niedostateczne wyjaśnienie okoliczności faktycznych sprawy dotyczących zwłaszcza statusu instalacji, do której były przekazywane odpady. Ponadto, zdaniem Spółki, Wójt Gminy [...] dokonał błędnej wykładni przepisów art. 9 x ust. 1 pkt 3 oraz art. 9e ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Bezpodstawnie bowiem uznał, że karę można nałożyć w każdym wypadku nieprzekazania odpadów do instalacji regionalnej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C., po rozpoznaniu odwołania skarżącej, decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji przytoczył przepisy prawa, będące podstawą wydania decyzji (art. 9 e ust. 1 pkt 2, art. 9x ust. 1 pkt 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach), następnie podzielił ustalenia faktyczne i wnioski wyciągnięte z nich przez organ I instancji. Przede wszystkim Kolegium ustaliło, że od 6 listopada 2012r. działa instalacja do biologiczno-mechanicznego przetwarzania odpadów w miejscowości [...], gmina [...], która w uchwale nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] października 2012r. w sprawie wykonania Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami dla [....] za lata 2012 – 2017 z uwzględnieniem lat 2018 – 2023 została wskazana jako regionalna instalacja dla przetwarzania odpadów komunalnych. Z tych względów podmiot odbierający odpady nie mógł przekazywać tych odpadów do instalacji zastępczej. Kolegium podkreśliło, że decyzja o nałożeniu kary pieniężnej jest decyzją związaną, przy wydaniu której przepisy prawa nie pozwalają organom na swobodne uznanie (wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2007r., sygn. akt II OSK 232/06). Niemniej jednak ustalenie wysokości kary (od 500 do 2.000 zł.) pozostawiono uznaniu organów.

B. Spółka z o.o. z siedzibą w M. w skardze na decyzję zarzuciła organowi:

1. naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących postępowania dowodowego (art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a.), przez nierozważenie statusu instalacji skarżącej Spółki;

2. naruszenie przepisu art. 9e ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w związku z art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012r. o odpadach (Dz. U. z 2013r. poz. 21 ze zm.) przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że odpady w każdym wypadku należy przekazywać do instalacji regionalnej;

3. naruszenie art. 9x ust. 1 pkt 3 tej ustawy, przez jego błędną wykładnię i uznanie, że karę należy nałożyć w każdym wypadku nieprzekazania odpadów do instalacji regionalnej.

Skarga wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła powyższe zarzuty. Podkreśliła, że mogła przyjmować odpady i ich nie odprowadzać do instalacji regionalnej mimo istnienia instalacji regionalnej, ponieważ instalacja skarżącej posiada status kwalifikowanej instalacji zastępczej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona.

W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że skarżąca w I i II kwartale 2013r. nie przekazała zebranych od właścicieli nieruchomości położonych na terenie Gminy [...], zmieszanych odpadów komunalnych (o kodzie 20 03 01) w ilości 177,30 Mg do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych. Odpady te zostały przekazane do prowadzonej przez nią sortowni zmieszanych odpadów komunalnych w M., mającej status tzw. instalacji zastępczej do czasu uruchomienia regionalnej instalacji.

Podstawą decyzji wymierzającej skarżącej karę pieniężną w niniejszej sprawie były przepisy art. 9 e ust. 1 pkt 2 i art. 9 x ust. 1 pkt 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Pierwszy z nich stanowi, że podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości jest obowiązany do przekazania zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych (art. 9 e ust. 1 pkt 2 ustawy). Natomiast według drugiego przepisu, przedsiębiorca który nie przekazuje odpadów komunalnych, odpadów zielonych oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, podlega karze pieniężnej w wysokości od 500 zł do 2.000 zł – za pierwszy ujawniony przypadek.

Z kolei według art. 9l ust. 2 tej ustawy, w przypadku wystąpienia awarii regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, uniemożliwiającej odbieranie zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych lub pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania od podmiotów odbierających odpady komunalne od właścicieli nieruchomości odpady te przekazuje się do instalacji przewidzianych do zastępczej obsługi tego regionu, wskazanych w uchwale w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami. Prowadzący instalację do przetwarzania odpadów komunalnych, która została wskazana jako instalacja zastępcza, jest obowiązany przyjąć przekazywane do tej instalacji odpady.

W uchwale nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] października 2012r. w sprawie wykonania Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami dla [...] za lata 2012 – 2017 z uwzględnieniem lat 2018 - 2023.

wydanej na podstawie art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012r. o odpadach, zostały określone regiony gospodarki odpadami komunalnymi w województwie mazowieckim, regionalne instalacje do przetwarzania odpadów komunalnych w poszczególnych regionach gospodarowania odpadami oraz instalacje przewidziane do zastępczej obsługi tych regionów, w przypadku gdy znajdująca się w nich instalacja uległa awarii lub nie może przyjmować odpadów z innych przyczyn oraz do czasu uruchomienia regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych.

Status regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów dla Regionu I (w obrębie którego znajduje się Gmina [...]), zgodnie z tą uchwałą, posiadają instalacje do biologiczno-mechanicznego przetwarzania odpadów (BMP) w miejscowości [...] oraz w miejscowości [...] (obie zarządzane przez Z. Sp. z o.o. w M.). Natomiast instalacja należąca do skarżącej Spółki jest instalacją zastępczą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podkreśla, że zasadą jest przekazanie zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych. Zasada ta nie obowiązuje wówczas, gdy: 1) regionalna instalacja do przetwarzania odpadów komunalnych nie została jeszcze uruchomiona, albo gdy 2) istniejąca regionalna instalacja uległa awarii lub nie może przyjmować odpadów z innych przyczyn (art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy o odpadach, art. 9 l ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach). Wówczas odpady te przekazuje się do instalacji przewidzianych do zastępczej obsługi tego regionu, wskazanych w uchwale w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami. Podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości nie jest uprawniony do dokonywania samodzielnej oceny, czy moce przerobowe regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych są wystarczające do przerobienia wszystkich zbieranych na określonym terenie odpadów (por. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 29 kwietnia 2014r., sygn. akt II SA/Wr 874/13, publ. LEX nr 1467982).

Z akt sprawy wynika, że w czasie popełnienia przez skarżącą deliktu (I i II kwartał 2013r.) określonego w art. 9e ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości (nieprzekazania odebranych odpadów komunalnych do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów) funkcjonowała już (od 6 listopada 2012r.) właściwa miejscowo regionalna instalacja w miejscowości [...], gm. [...], zarządzana przez Z. Spółka z o.o. z siedzibą w M. Skarżąca tego faktu nie kwestionuje. Nie kwestionuje również tego, że w czasie zagospodarowania przez nią odpadów we własnym zakresie (przekazania do własnej sortowni odpadów) zachodziły okoliczności określone w przepisie art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy o odpadach, tj. właściwa miejscowo instalacja regionalna uległa awarii albo też nie mogła przyjmować odpadów z innych przyczyn. Instalacja prowadzona przez skarżącą ma natomiast charakter instalacji zastępczej w rozumieniu art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy o odpadach, co wynika z uchwały nr [...] Sejmiku Województwa [...] z [...] października 2012r.

W świetle tych nie budzących wątpliwości okoliczności faktycznych nie było więc dopuszczalne zaniechanie przez skarżącą przekazania odpadów odebranych od właścicieli nieruchomości do instalacji regionalnej.

Nie są uzasadnione zarzuty skargi co do tego, że skarżąca mogła przyjmować odpady i ich nie odprowadzać do instalacji regionalnej mimo istnienia instalacji regionalnej, ponieważ instalacja skarżącej posiada status kwalifikowanej instalacji zastępczej. Takie rozróżnienie instalacji zastępczych nie ma bowiem żadnego uzasadnienia na gruncie art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy o odpadach. Z treści tego przepisu wyraźnie wynika, że prawo do przetwarzania odpadów mają, na warunkach w tym przepisie określonych instalacje regionalne, a o statusie instalacji regionalnej decyduje uznanie jej za taką instalację w uchwale, o której mowa w art. 38 ust. 2 ustawy o odpadach, nie zaś samo posiadanie przez instalację zdolności do przetwarzania odpadów, czy legitymowanie się decyzja środowiskową.

Przepis art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy o odpadach pozwala instalacji zastępczej na przetwarzanie odpadów wówczas, gdy nie może tego wykonać instalacja regionalna, w razie zaistnienia jednej z określonych w tym przepisie, traktowanych jako równorzędne okoliczności: awarii instalacji regionalnej lub niemożności przyjęcia odpadów z innych przyczyn albo też nieistnienia takiej instalacji. Jak już powiedziano, żadna z tych okoliczności nie zachodziła w rozpatrywanej sprawie.

W świetle tego, co wyżej powiedziano, nie są uzasadnione zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ przepisów art. 9 e ust. 1 pkt 2 i art. 9 x ust. 1 pkt 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Zatem nie ma podstaw do tego, aby zarzucić organom naruszenie prawa.

Sąd stwierdza, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) są również nieuzasadnione, przede wszystkim dlatego, że strona żadnych, przyjętych przez organ jako podstawa rozstrzygnięcia, okoliczności faktycznych nie kwestionuje. Kwestionuje natomiast status prowadzonej przez siebie instalacji, bezzasadnie twierdząc, że jest to instalacja zastępcza o statusie kwalifikowanym, posiadająca uprawnienia w zakresie przetwarzania odpadów, równorzędne uprawnieniom funkcjonującej na tym terenie instalacji regionalnej. Jak już wyżej powiedziano, stanowisko to nie ma żadnego prawnego uzasadnienia.

Na koniec trzeba pokreślić, że odpowiedzialność administracyjna ma charakter obiektywny, niezależny od winy sprawcy. Karę wymierza się za samo naruszenie prawa (w tym przypadku przekazanie odpadów do regionalnej instalacji), bez względu na okoliczności, którymi kierował się naruszający prawo. Mając na uwadze charakter odpowiedzialności administracyjnej nie można uwzględnić podanych przez skarżącą przyczyn, które spowodowały, jej zdaniem, że nie miała ona obowiązku przekazania odpadów do instalacji znajdującej się w K. Wysokość nałożonej kary miarkowano, mając na uwadze, stosownie do przepisu art. 9zc ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia oraz dotychczasową działalność Spółki.

Sąd stwierdza, że wszystkie zarzuty skargi są nieuzasadnione, nie ma również podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji lub stwierdzenia jej nieważności, które Wojewódzki Sąd Administracyjny byłby zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu.

Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.