Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2284/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-05-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 170, 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 24 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie WSA Dariusz Chaciński WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2011 r. sprawy ze skargi [...] S.A na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [..] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury decyzją z dnia [..] października 2010 r. Nr[..] , po rozpatrzeniu odwołania [..] o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [..] marca 2010 r. Nr [..] orzekającą o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [..] z dnia [..] maja 2000 r. [..], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [..] marca 2000 roku nr [..] o odmowie ustalenia na rzecz Przedsiębiorstwa [..] sp. z o.o. z siedzibą w P., odszkodowania za nieruchomość położoną w P. przy ul. [..] , oznaczoną jako działka nr [..].

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Dyrektor Zarządu i Katastru Miejskiego [..] w P. decyzją z dnia [..] listopada 1999 r. zatwierdził projekt podziału nieruchomości położonej w P. przy ul [..] , oznaczonej jako działka nr [..] o pow. [..] m2 , z warunkiem ustanowienia służebności drogowej do części wydzielanych działek . W uzasadnieniu decyzji wskazano m. in. Iż powstała w wyniku podziału działka nr [..] jest przeznaczona pod wewnętrzną drogę osiedlową oraz miejsca parkingowe dla mieszkańców.

Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [.] marca 2000 roku nr [..] odmówił ustalenia na rzecz Przedsiębiorstwa [..] sp. z.o.o. z siedzibą w P. , odszkodowania za nieruchomość położoną w P. przy ul. [..] , oznaczoną jako działka nr [..]. To orzeczenie zostało utrzymane w mocy decyzją Wojewody [..] z dnia [..] maja 2000 roku.

Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Ppznaniu wyrokiem z dnia 16 października 2001 roku sygn. akt II SA/Po 1682/00 oddalił skargę Przedsiębiorstwa [..] . z.o.o. w P. na ww. decyzję Wojewody [..] .

Wnioskiem z dnia 8 stycznia 2009 r. [..] wystąpiła o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [..] marca 2000 roku nr [..] o odmowie ustalenia na rzecz Przedsiębiorstwa [..] sp. z.o.o. z siedzibą w P. , odszkodowania za nieruchomość położoną w P. przy ul. [..] , oznaczoną jako działka nr [..].

Minister Infrastruktury decyzją z dnia [..] marca 2010 r. Nr [..] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [..] z dnia [..] maja 2000 r. Nr [..] utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [.] marca 2000 roku nr [...] o odmowie ustalenia na rzecz Przedsiębiorstwa [..] sp. z.o.o.z siedzibą w P. , odszkodowania za nieruchomość położoną w P. przy ul. [..] , oznaczoną jako działka nr [..].

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem [..] wystąpiła do Ministra Infrastruktury o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Po rozpatrzeniu złożonego wniosku Minister wskazał , że w sprawie istotne znaczenie ma okoliczność , iż sprawa odmowy ustalenia odszkodowania była przedmiotem rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny Oddział Zamiejscowy w Poznaniu, który prawomocnym wyrokiem z dnia 16 października 2001 r. oddalił skargę na decyzję Wojewody [..] z dnia [..] maja 2000 r. Stosownie do art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) , ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego , wydanym przed 1 stycznia 2004 r. , wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ , którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia . Prawomocny wyrok oddalający skargę oznacza , iż kontrolowana przez sąd decyzja nie jest prawnie wadliwa , a zatem wobec związania tym wyrokiem ograniczona jest możliwość weryfikacji takiej decyzji w nadzwyczajnym trybie postępowania. Stwierdzenie nieważności w trybie art. 156 kpa decyzji już wcześniej rozpoznawanej przez sąd , w odniesieniu do której zapadł wyrok oddalający skargę na niezgodność tej decyzji z prawem , stanowiłoby niedopuszczalną polemikę z oceną prawną dokonana przez sąd . Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej , ciążący na organie i sądzie , może być wyłączony tylko w razie istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego , a także wzruszenia wyroku pierwotnego , co w niniejszej sprawie nie ma miejsca. Mając powyższe na uwadze, Minister Infrastruktury utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [..] marca 2010 r.

Na decyzję Ministra Infrastruktury skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła [..] . Zaskarżonej decyzji zarzucono:

- naruszenie art. 99 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez ł niewłaściwą interpretację polegająca na uznaniu , że nie ma możliwości stwierdzenia nieważności decyzji , jeżeli przed dniem 1 stycznia 2004 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę na tę decyzję;

- naruszenie art. 156 § 1 pkt 1 i 2 kpa w zw. z art. 24 § 1 pkt 1 i 4 kpa poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy w sprawie o ustalenie odszkodowania orzekła Prezydent Miasta P., podczas , gdy Miasto P. reprezentowane przez Prezydenta Miasta przejęło własność działek , za które należy się odszkodowanie.

W uzasadnieniu skarżąca spółka podniosła kwestie związane z wyłączeniem w trybie art. 24 §1 pkt 1 kpa prezydenta miasta od prowadzenia spraw , w których jako organ orzeka o odszkodowaniu za grunty wydzielone w trybie art. 98 ust. 1 ugn. pod drogi publiczne, stanowiące własność gminy. Mając powyższe zarzuty na uwadze skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji oraz decyzji Ministra infrastruktury z dnia [..] marca 2010 r. i stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [..] z dnia [.] maja 2000 r. oraz decyzji Prezydenta Miasta P/. z dnia [..] marca 2000 r.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Katalog rozstrzygnięć, możliwych do podjęcia przez sąd administracyjny w stosunku do zaskarżonej decyzji, precyzuje przepis art. 145 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Uwzględniając skargę, sąd może, w zależności od rodzaju stwierdzonego naruszenia, uchylić, stwierdzić nieważność lub wydanie decyzji z naruszeniem prawa. Do kompetencji sądu administracyjnego nie należy natomiast rozstrzyganie o kwestiach należących do właściwości organów administracji, w tym o zasadności prowadzenia postępowania administracyjnego w danej sprawie i rozstrzyganie o jej meritum. Z tych względów nie podlegał rozpoznaniu wniosek skargi o zmianę zaskarżonej decyzji i stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [..] z dnia [..] maja 2000 r. oraz decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [..] marca 2000 r.

Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji należy uznać, że analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na bezzasadność skargi.

Postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte na skutek złożenia przez [..] S.A. wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [..] z dnia [..] maja 2001 r. W rozpoznawanej sprawie zasadnicze znaczenie ma fakt, że decyzje, których stwierdzenia nieważności domaga się skarżąca spółka tj. ww. decyzja Wojewody [..] oraz decyzja Prezydenta Miasta P. z dnia [..] marca 2000 r. orzekająca o odmowie ustalenia odszkodowania na rzecz Przedsiębiorstwa [..] Sp. z.o.o. z siedzibą w P. przy ul. [..] , za nieruchomość oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka nr [..] były już przedmiotem kontroli sądu administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny Oddział Zamiejscowy w Poznaniu wyrokiem z dnia 16 października 2001 r., sygn. akt II SA/Po 1682/00 oddalił skargę uznając, że przedmiotowe decyzje we wskazanej części nie naruszają prawa.

Podkreślić trzeba, że w dacie wydania powołanego wyroku postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym regulowały przepisy ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.). Zakres sprawowanej przez Sąd kontroli decyzji wyznaczał wówczas przepis art. 22 powołanej ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Stosownie do treści art. 22 ust. 2 tej ustawy decyzja podlegała uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdził naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 22 ust. 2 pkt 1), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 22 ust. 2 pkt 2), bądź też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 22 ust. 2 pkt 3.). W myśl zaś art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. Sąd stwierdzał nieważność decyzji, jeżeli zachodziły przyczyny określone w art. 156 kpa lub w innych przepisach.

Kognicja Sądu obejmowała zatem ocenę legalności zaskarżonej decyzji w pełnym, dozwolonym przez powołany przepis, zakresie. Oznacza to, że dokonując oceny zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, niezależnie od podniesionych w skardze zrzutów, Sąd badał zaskarżoną decyzję zarówno pod względem występowania wad kwalifikowanych powodujących stwierdzenie jej nieważności (art. 22 ust. 3), jak i pod względem innych naruszeń prawa skutkujących jej uchyleniem (art. 22 ust. 2). W sytuacji zaś, gdy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie lub stwierdzenie nieważności, wydawał wówczas wyrok oddalający skargę (art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r.).Stosownie natomiast do treści art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r., z zastrzeżeniem art. 100, wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Przy czym zauważyć trzeba, że zastrzeżenie wyrażone w art. 100 powołanej ustawy dotyczy oceny prawnej wyrażonej w wydanych przed dniem 1 stycznia 2004 r. uchwałach Naczelnego Sądu Administracyjnego i nie ma zastosowania w niniejszej w sprawie. Ocena ta nie wiąże jedynie w sytuacji , gdy miała miejsce zmian stanu prawnego lub faktycznego . Z taką sytuacją jednak w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia. Za zamianę stanu faktycznego nie można również uznać wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu z dnia 6 listopada 2007 r. w sprawie [..] i inni przeciwko Polsce (aplication no 22531/05). Wyrok ten bowiem dotyczył zagadnienia dostępu do drogi publiczne w kontekście ograniczenia możliwości efektywnego czerpania korzyści z prawa własności , nie zaś kwestii ustalenia odszkodowania w trybie art. 98 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku.

Zatem bez wzruszenia wyroku NSA z dnia 16 października 2001 r. w trybie określony przepisami prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie ma możliwości prawnych stwierdzenia nieważności kwestionowanych decyzji Wojewody [...] oraz decyzji Prezydenta Miasta P. Prowadziłoby to bowiem do wzruszenia prawomocnego orzeczenia sądu , który zgodnie z art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 154 poz. 1270 ze zm. dalej ppsa) wiąże nie tylko strony , ale również organ i sąd.

W tym miejscu zaznaczyć trzeba, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony został pogląd, iż oddalenie przez sąd administracyjny skargi na niezgodność decyzji z prawem zamyka organowi administracyjnemu drogę do stwierdzenia nieważności decyzji, ze względu na związanie go oceną prawną zawartą w wyroku sądu. Próby zaś stwierdzenia nieważności decyzji kontrolowanej już wcześniej przez sąd (wyrok oddalający skargę na niezgodność tej decyzji z prawem) są w istocie, w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego niedopuszczalną ingerencją w prawomocne orzeczenie sądu (wyrok NSA z dnia 23 kwietnia2001 r., sygn. akt II SA 517/00, LEX nr 51228, wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 listopada 2004 r., sygn. akt IV SA 1894/03, LEX nr 164517).

Sąd w obecnym składzie powyższy pogląd w pełni podziela.

Należy również zauważyć, że organ nie zajmował się oceną rażącego naruszenia art. 24 §1 pkt 4 kpa w postępowaniu dotyczącym kwestionowanych ,gdyż ta kwestia z powodów podanych wyżej w ogóle nie była przedmiotem rozważań , dlatego też zarzuty skargi dotyczące naruszenia tego artykułu pozostały poza oceną sądu.

Na marginesie powyższych rozważań należy stwierdzić , że organ administracji wydał decyzję odmawiającą stwierdzenie nieważności kwestionowanych w postępowaniu nadzorczym decyzji, nie badając w ogóle przesłanek określonych w art. 156 kpa , ograniczając się jedynie do postępowania wyjaśniającego dotyczącego kwestii formalnych . Niedopuszczalność postępowania powoduje konieczność podjęcia decyzji o odmowie wszczęcia postępowania, nie zaś decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji. Jednak ta wadliwość postępowania nie ma- zdaniem sądu- wpływu na wynik sprawy, gdyż w efekcie wydania zaskarżonej decyzji nie doszło do wzruszenia kwestionowanych decyzji.

Powyższe oznacza, iż zarzuty skarżącego nie są zasadne, a mając na uwadze, iż w toku postępowania sądowego nie stwierdzono, aby organ nadzorczy w inny sposób uchybił prawu, nie zachodzą podstawy do uwzględnienia wniosków skarżącego ujętych w pkt 1 i 2 skargi. W tym stanie sprawy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak

w sentencji wyroku.