Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1227/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-10-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargi
Powołane przepisy: article: Art. 39 ust. 1,
journal: Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
article: Art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec Sędziowie WSA Maria Zawadzka WSA Janusz Bociąga (spr.) Protokolant starszy referent Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2015 r. sprawy ze skarg K. Ś. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 maja 2014r. nr [ ] w przedmiocie zasiłku celowego z dnia 7 maja 2014r. nr [ ] w przedmiocie zasiłku okresowego I. skargi oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na rzecz adwokata K. K. Kancelaria Adwokacka ul. [....] w K. kwotę 480,00 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzjami z 7 maja 2014 r [...] po rozpatrzeniu odwołania K. Ś. od decyzji Prezydenta Miasta nr [...] z [...] 2014 r. przyznającej K. Ś. świadczenia w formie zasiłku celowego w kwocie 50 zł na dofinansowanie do leków oraz po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Prezydenta Miasta nr [...] z [...] 2014 r. zmieniającej decyzję nr [...] z [...] 2013 r. i przyznającej K. Ś. zasiłek okresowy w kwocie 256 zł miesięcznie od 1 lutego 2014 r. do 31 lipca 2015 r - działając na podstawie art. 2, art. 8, art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 o pomocy społecznej (Dz.U. z 20013 r. poz. 267 ze zm.), § 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z 17 lipca 2012r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. 2012 poz. 823) oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. - utrzymało w mocy obie zaskarżone decyzje organu I instancji.

Ustalono następujący stan faktyczny i prawny sprawy. Decyzjami Prezydenta Miasta z dnia [...] 2014 r. przyznano K. Ś. świadczenia w formie zasiłku celowego w kwocie 50 zł na dofinansowanie do leków oraz podwyższono zasiłek okresowy do kwoty 256 zł miesięcznie od 1.02.2014 r. do 31.07.2015 r. W uzasadnieniu obu decyzji wskazano, iż K. Ś. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i uzyskuje dochód w wysokości nie przekraczającej kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej to jest 542 zł. Ustalono, że wnioskodawca znajduje się w trudnej sytuacji bytowej i nie jest w stanie samodzielnie zaspokoić niezbędnych potrzeb życiowych. Dochód wnioskodawcy w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku stanowiły świadczenia z pomocy społecznej tj. zasiłek stały w wysokości 529,00 zł oraz zasiłek okresowy w wysokości 206,50 zł., którego nie uwzględniano przy ustalaniu dochodu odnośnie do wniosku o zwiększenie tego świadczenia. Dochód strony został pomniejszony o kwotę płaconych przez stronę alimentów w wysokości 500 zł. Wysokość świadczeń została ustalona w oparciu o przedstawione przez stronę potrzeby przy uwzględnieniu ograniczonych środków finansowych będących w dyspozycji ośrodka.

K. Ś. wniósł odwołanie od obu tych decyzji, nie podnosząc konkretnych zarzutów wobec rozstrzygnięć.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując odwołania odnośnie do zasiłku celowego wskazało, że przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej określają przesłanki, których spełnienie umożliwia uzyskanie świadczeń z pomocy społecznej.

W myśl art. 8 ust. 1 powołanej ustawy, prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (z pewnymi wyjątkami) przysługuje:

osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 477 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej",

osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 351 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym na osobę w rodzinie",

rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, zwanej dalej "kryterium dochodowym rodziny" - przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Zgodnie z art. 7 ustawy, pomocy społecznej udziela się osobom i rodzinom m. in. z powodu ubóstwa, bezdomności, bezrobocia, niepełnosprawności, długotrwałej lub ciężkiej choroby.

Zgodnie z przepisem art. 39 ustawy o pomocy społecznej, w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy (ust. 1). Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (ust. 2).

Ustalono, że K. Ś. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest osobą ubogą, niepełnosprawną, długotrwale chorą, ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności do 31.07.2015 r. Dochód wnioskodawcy w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku stanowiły świadczenia z pomocy społecznej tj. zasiłek stały w wysokości 529 zł oraz zasiłek okresowy w wysokości 206,50 zł. Dochód strony został pomniejszony o kwotę płaconych przez stronę alimentów w wysokości 500 zł i nie przekracza kryterium dochodowego wynoszącego dla osoby samotnie gospodarującej 542 zł. W grudniu wnioskodawca nie ponosił wydatków na opłaty mieszkaniowe. W ocenie organu K. Ś. dysponuje obecnie, wystarczającymi środkami na zaspokojenie pozostałych potrzeb życiowych.

Pierwszy wskazany wyżej warunek tj. kryterium dochodowe uprawniające do świadczeń z pomocy społecznej został przez K. Ś. spełniony. Dochód strony nie przekracza ustawowego kryterium dochodowego. Drugą przesłanką uprawniającą do świadczeń jest zaistnienie okoliczności wymienionych w art. 7 pkt 2-15 ustawy o pomocy społecznej. Okolicznościami tymi są między innymi bezrobocie, długotrwała choroba, bezdomność, potrzeba ochrony macierzyństwa, bezradność w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego. Niektóre z powyższych okoliczności dotyczą wnioskodawcy i właśnie w związku z jego trudną sytuacją materialną i zdrowotną, została stronie wielokrotnie przyznana odrębnymi decyzjami pomoc mająca na celu umożliwienie zabezpieczenia podstawowych potrzeb życiowych w formie zasiłku celowego, stałego i okresowego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując odwołania odnośnie do zasiłku okresowego wskazało, że zasiłek okresowy ustala się do wysokości różnicy między wspomnianym kryterium dochodowym a dochodem osoby samotnie gospodarującej. Dla świadczeniobiorców będących osobami samotnie gospodarującymi ustawodawca określa maksymalną wysokość zasiłku w kwocie 418 zł. Aktualnie zasiłek nie może być niższy niż 50% różnicy pomiędzy wymienionym wyżej kryterium dochodowym a rzeczywistym dochodem, co w sprawie zostało spełnione, albowiem dochód strony wynosił 29 zł, po odjęciu od zasiłku stałego kwoty alimentów, które uiścił skarżący na dzieci.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że zasiłek jest przyznawany na czas określony. Ustawodawca nie wprowadza w tej kwestii ograniczeń, pozostawiając to ustaleniom organu przyznającego świadczenie. Art. 38 ust. 5 określa, że okres, na jaki jest przyznawany zasiłek, ustala ośrodek pomocy społecznej, na podstawie okoliczności sprawy. Zgodnie z art. 38. 1. Zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego: 1/ osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej; 2/ rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny. Zasiłek okresowy ustala się: 1/ w przypadku osoby samotnie gospodarującej - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie; 2/ w przypadku rodziny - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny. Kwota zasiłku okresowego ustalona zgodnie z ust. 2 nie może być niższa niż 50% różnicy między: 1/ kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby; 2/ kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny. Kwota zasiłku okresowego nie może być niższa niż 20 zł miesięcznie. W przypadku podjęcia zatrudnienia przez osobę objętą kontraktem socjalnym pobierającą zasiłek okresowy, może być on wypłacany nadal niezależnie od dochodu, do dnia wynikającego z decyzji przyznającej zasiłek okresowy, nie dłużej jednak niż do 2 miesięcy od dnia, w którym osoba została zatrudniona. Zasiłek okresowy jest wypłacany niezależnie od dochodu w sytuacji określonej w ust. 4a nie częściej niż raz na 2 lata. Okres, na jaki jest przyznawany zasiłek okresowy, ustala ośrodek pomocy społecznej na podstawie okoliczności sprawy. Rada gminy, w drodze uchwały, może podwyższyć minimalne kwoty zasiłku okresowego, o których mowa w ust. 2 i 3.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze zwróciło uwagę na fakt, że wyznacznikami ustalania wysokości zasiłku jest nie tylko sytuacja materialna wnioskodawcy i cel na który zasiłek okresowy jest przyznawany, lecz także możliwości finansowe organów pomocy społecznej. Z tego punktu widzenia sytuacja przedstawiona przez wnioskodawcę, a szczególnie dochód w kwocie 29 zł bez uwzględnienia otrzymanego wcześniej już zasiłku okresowego uzasadnia przyznanie tego świadczenia z pomocy społecznej w kwocie 256 zł. Sytuacja wnioskodawcy była badana zgodnie z zasadą, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Wysokość obu świadczeń została ustalona w oparciu o przedstawione przez stronę potrzeby przy uwzględnieniu ograniczonych środków finansowych będących w dyspozycji ośrodka. Strona, zatem otrzymała stosowną pomoc przeznaczoną na pokrycie niezbędnych potrzeb życiowych.

Wskazano dodatkowo, że K. Ś. jest objęty pomocą Ośrodka Pomocy Społecznej i jego potrzeby w miarę możliwości ośrodka są realizowane. W roku 2013 otrzymał pomoc w wysokości 13.979,35 zł co miesięcznie stanowi kwotę 1164,95 zł. Natomiast łączna pomoc przyznana w styczniu 2014 r. wyniosła 985,50 zł.

Decyzja dotycząca zasiłku celowego odnośnie do przyznanego świadczenia w kwocie 50 zł na dofinansowanie do leków to organ wskazał, że jest to decyzja podejmowana w granicach tzw. uznania administracyjnego polegającego na możności dokonania przez organ wyboru jednego z kilku dopuszczalnych przez ustawę równowartościowych prawnie rozwiązań po dokonaniu właściwego ustalenia stanu faktycznego i jego oceny oraz na skutek uznania przez ten organ celowości konkretnego rozstrzygnięcia. W ocenie Kolegium decyzja wydana przez organ pierwszej instancji w przedmiotowej sprawie jest prawidłowa i nie narusza zasad ogólnych przyznawania świadczeń z pomocy społecznej. Zgodnie z art. 1 ust 1 cyt. ustawy pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mająca na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudności życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia. Jednakże obowiązkiem osoby i rodziny korzystającej z pomocy społecznej jest współdziałanie w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej.

W związku z powyższym odnośnie obu zaskarżonych decyzji Kolegium, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymało je w mocy.

K. Ś. wniósł skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zaskarżonym decyzjom zarzucił naruszenie art. 2, art. 3 ust. 1, art. 5, art. 7 ust. 1, 3, 4, 5 i 6 art. 8 ust. 1, art. 16 ust. 2, art. 19, art. 24, art. 37 ust. 1, art. 38 ust. 1, art. 39 ust. 2, art. 100 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej oraz art. 8, art. 87, art. 67 i art. 68 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Pełnomocnik skarżącego uzupełniając skargi wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji oraz poprzedzające je decyzji Prezydenta Miasta. Zaskarżonym decyzjom zarzucono naruszenie art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak należytego zbadania stanu faktycznego w niniejszej sprawie i oceny sytuacji życiowej skarżącego na podstawie materiału dowodowego, co znajduje odzwierciedlenie w niespełniającym wymogów ustawowych uzasadnieniu decyzji oraz przede wszystkim brak dostrzeżenia powyższych naruszeń w decyzji organu I instancji. W uzupełnieniu stanowiska skarżącego jego pełnomocnik podniósł, że w decyzjach organ przytoczył jedynie ogólne zasady przyznawania zasiłku okresowego jaki i celowego. Organ nie wskazał w jakiej części przyznane zasiłki będą odpowiadały sytuacji dochodowej K. Ś. oraz z jakich względów pomoc ta nie jest przyznawana w pełnym zakresie ustawowej możliwości.

W ocenie pełnomocnika skarżącego nie można oprzeć się wrażeniu, że organy obu instancji nie rozważyły w należyty i wszechstronny sposób sytuacji życiowej skarżącego oraz nie zestawiły tej sytuacji z konkretnym położeniem dochodowo – bytowym skarżącego, a poprzestały na ogólnym stwierdzeniu, że przesłanki udzielenia pomocy istnieją, a wysokość zasiłku jest kwestią uznania administracyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze pominęły również zdrowotne przeszkody istniejące po stronie skarżącego odnośnie podejmowania pracy wymagającej wysiłku fizycznego oraz umysłowego. K. Ś. przedstawiał w MOPS stosowne zwolnienia lekarskie. Skarżący choruje na żółtaczkę typu B oraz jest leczony psychiatrycznie - obydwie przypadłości maja zatem charakter przewlekły i wymagają stałej terapii a także stosowania leków. Sytuacja skarżącego jest znana MOPS, stąd ogólne stwierdzenie, iż skarżący winien dążyć do zmiany swej sytuacji życiowej jest w zderzeniu z rzeczywistością codzienną mało wnoszące do prawidłowej oceny sytuacji. Niezbędne jest również skonkretyzowanie w oparciu o postanowienia ustawy o pomocy społecznej, przyczyn pozwalających na uznanie stanowiska organu I instancji za słuszne, gdyż wysokość świadczenia powinna być adekwatna do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy.

Wskazane braki uzasadnień lub dowolne interpretacje faktów w ramach skarżonych decyzji powodują, że zapadłe w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia organów administracyjnych nie dają możliwości dokonania prawidłowej oceny czy powody, którymi kierowały się organy, przyznając skarżącemu zasiłki w danej wysokości są właściwe.

W odpowiedzi na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o ich oddalenie, podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Na wstępie należy stwierdzić, iż zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Tylko w przypadku naruszeń prawa, określonych w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej jako "p.p.s.a.", Sąd może zaskarżoną decyzję uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. Dodatkowo, w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd dokonuje z urzędu kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem i nie jest związany w tym zakresie zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze.

Przeprowadzając ocenę zgodności z prawem zaskarżonych decyzji Sąd nie stwierdził, by naruszały one prawo w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie ich z obrotu prawnego. Skargi zatem nie mogły być uwzględnione.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że przedmiotem kontroli jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, przyznającą skarżącemu zasiłek okresowy z powodu bezrobocia w kwocie 256 zł miesięcznie od 1 lutego 2014 r. do 31 lipca 2015 r. oraz decyzja tego samego organu przyznająca świadczenie formie zasiłku celowego w kwocie 50 zł na dofinansowanie do leków.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 38 ustawy o pomocy społecznej. W świetle ust. 1 powyższego przepisu, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydawania zaskarżonej decyzji, "zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego: 1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej; 2) rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny.". W art. 38 ust. 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej zawarto zasady, co do ustalenia wysokości zasiłku okresowego. W ust. 2 określono jego maksymalną wysokość, zaś w ust. 3 minimalną. Maksymalną wysokość zasiłku okresowego dla osoby samotnie gospodarującej ustala się do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, a jej dochodem (ust. 2 pkt 1), natomiast minimalną, nie mniej niż 50% różnicy między kryterium dochodowym, a dochodem tej osoby (ust. 3 pkt 1).

Zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 ustawy - w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Może być on przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Zasiłek celowy może zostać przyznany osobie lub rodzinie, gdy dochód ubiegającej się o tę formę wsparcia ze strony Państwa nie przekracza kryterium dochodowego, tj. 542 zł w gospodarstwie jednoosobowym - jakim jest gospodarstwo domowe skarżącego. Niewątpliwe jest zatem, że użyty w cyt. wyżej przepisie zwrot "może" wskazuje, iż przyznanie takiego zasiłku oparte jest na uznaniu administracyjnym, które pozostawia organowi pewną swobodę co do tego czy świadczenie przyznać. Decyzja taka nie podlega kontroli sądowej z punktu widzenia celowości rozstrzygnięcia, a kontrola legalności tego rodzaju decyzji wydawanych w ramach uznania administracyjnego sprowadza się natomiast do oceny czy organ administracji uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych, mających znaczenie w sprawie oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył on zasady swobodnej oceny dowodów, czyli prawidłowości postępowania organu administracji poprzedzającego wydanie decyzji. W szczególności polega ona na sprawdzeniu czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy, do czego zobowiązane są organy obu instancji na podstawie art. 7, 77 § 1, 80 i 136 k.p.a. Z przepisów ustawy o pomocy społecznej, regulujących tryb przyznawania zasiłku celowego wynika, że udzielając świadczeń z pomocy społecznej organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej (art. 3 ust.4 u.p.s). Oznacza to, że organ obowiązany jest uwzględnić nie tylko sytuację ubiegającego się o przyznanie świadczenia, jego zaangażowanie w zakresie współdziałania w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, lecz także zakres udzielanej mu ze środków publicznych pomocy. Pomoc społeczna jest bowiem ostatnim ogniwem w systemie zabezpieczenia społecznego i ma charakter uzupełniający. Polityka udzielania pomocy przez państwo winna brać pod uwagę subsydiarny charakter pomocy w stosunku do aktywności samego zainteresowanego. (por. wyrok TK z dnia 20 listopada 2001r., sygn. akt SK 15/01 publ. OTK 2001/8/252).

W zakresie dotyczącym wysokości zasiłku okresowego organ administracji publicznej również działa w ramach tzw. uznania administracyjnego, bowiem w przywołanych przepisach ustawy o pomocy społecznej ustawodawca określił maksymalną i minimalną jego wysokość. W sytuacji, gdy ustawa o pomocy społecznej dopuszcza możliwość przyznania zasiłku okresowego w wysokości między określonymi przepisami maksimum i minimum, to orzekając w sprawie zasiłku organy pomocy społecznej obowiązane są kierować się ogólnymi zasadami przyznawania tej pomocy, wskazanymi m.in. w przepisach art. 2 ust. 1 i art. 3 ustawy o pomocy społecznej. Pomoc społeczna ma bowiem na celu umożliwienie przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych, niemożliwych do pokonania we własnym zakresie przez ubiegających się o tę pomoc (art. 2 ust. 1), zaś rodzaj, forma i rozmiar tej pomocy powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (art. 3 ust. 3), przy czym występujący o pomoc jest obowiązany do współdziałania w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej (art. 4).

Kontrola sądu administracyjnego w tym zakresie ograniczona jest zatem do ustalenia, czy orzekający w sprawie określił prawidłowo wysokość przyznanego skarżącemu zasiłku i czy zrobił to zgodnie z zasadami i celami ustawy o pomocy społecznej.

Trafnie stwierdza Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 14 lipca 2006 r. o sygn. akt I SA/Wa 603/06, że: "O tym więc, czy zasiłek ten będzie przyznany w rozmiarze wyższym bądź niższym decyduje organ biorąc pod uwagę sytuację rodzinną i zdrowotną uprawnionego oraz członków jego rodziny, postawę świadczeniobiorcy, jego obiektywne możliwości wyjścia z kryzysu, oraz elementy subiektywne - chęć i aktywność w rozwiązaniu swej trudnej sytuacji życiowej. Trzeba przecież mieć na uwadze, iż zadaniem pomocy społecznej nie jest udzielanie świadczeń pieniężnych w celu zapewnienia świadczeniobiorcy stałego źródła utrzymania, lecz służenie mu pomocą, aby poprzez wspólne działania (państwa i uprawnionego) zlikwidować nie tylko skutki, ale przede wszystkim przyczynę trudnej sytuacji życiowej jego rodziny."

W ocenie składu orzekającego analiza materiału dowodowego rozpatrywanej sprawy wskazuje, że organy w sposób wyczerpujący wykazały motywy podjętych rozstrzygnięć, które mieszczą się w celach i zadaniach pomocy społecznej. W kontrolowanym postępowaniu bezspornym było, że skarżący spełnia kryterium dochodowe do otrzymania zasiłku okresowego, a także przesłanki przyznania świadczenia w formie zasiłku celowego.

Kryterium dochodowe skarżącego zostało ustalone w oparciu o art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, oraz zgodnie z § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. poz. 823). Dla osoby samotnie gospodarującej to kryterium wynosi 542,- zł.

W myśl art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Stosownie do art. 8 ust. 4 tej ustawy, do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się: 1) jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego; 2) zasiłku celowego; 3) pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty; 4) wartości świadczenia w naturze; 5) świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych; 6) dochodu z powierzchni użytków rolnych poniżej 1 ha przeliczeniowego.

Jedynym dochodem skarżącego z miesiąca poprzedzającego miesiąc złożenia wniosku o przyznanie zasiłku okresowego był przyznany odrębną decyzją zasiłek stały w wysokości 529 zł miesięcznie z której to kwoty skarżący przeznaczył 500 zł. na alimenty. Zatem jego faktyczny dochód wynosił 29 zł. Stąd też prawidłowo skarżącemu udzielono wnioskowanego świadczenia w formie zasiłku okresowego, ustalonego do wysokości 50% różnicy pomiędzy kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej (542 zł), a faktycznie pozyskiwanym przez niego dochodem (29 zł.).

Kwota przyznanego skarżącemu zasiłku okresowego, w oparciu o przepis art. 38 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 38 ust. 3 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, została wyliczona poprawnie. Zatem organy przyznały zasiłek okresowy w przewidzianej ustawą o pomocy społecznej wysokości minimalnej, tym samym zarzuty skarżącego w tym zakresie należy uznać za bezpodstawne.

Kwestia ustalenia wysokości zasiłku okresowego pozostawiona została względnemu uznaniu administracyjnemu, czyli w granicach pomiędzy najwyższą i najniższą kwotą zasiłku wynikającą z art. 38 ust. 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej, w oparciu o ocenę organu obejmującą jego możliwości finansowe, ilość osób i rodzin ubiegających się o tę pomoc i przy uwzględnieniu hierarchii potrzeb, na które środki te mają być przeznaczone. Organ nie jest więc z jednej strony zobowiązany do przyznawania zasiłku w maksymalnej wysokości, z drugiej jednak strony nie jest uprawniony do rozstrzygania dowolnie, bez odniesienia do wskazanych wyżej kryteriów. Przy przyznawaniu tego świadczenia organy muszą uwzględniać fakt, że w sytuacji posiadania ograniczonych środków finansowych na ten cel, środki te winny trafić do jak największej liczby osób potrzebujących.

Rozstrzygając sprawę, organy dokonały analizy okoliczności faktycznych i oceny zebranego materiału dowodowego, a wyniki zawarły w uzasadnieniach wydanych decyzji i nie budzą one, co do zasady, zastrzeżeń Sądu. Zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej nie można zarzucić przekroczenia granic uznania administracyjnego, gdyż organy wskazały, czym kierowały się przy podejmowaniu rozstrzygnięć wskazywał, że skarżący otrzymuje różnorodną pomoc z MOPS i to w znacznej wysokości. W styczniu 2014 r. a więc z miesiąca, w którym organ I instancji wydał zaskarżone decyzje pomoc ta wynosiła 985,50 zł. Argumentacja ta zasługuje, w ocenie Sądu, na akceptację,

Ma rację Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że wyznacznikami ustalania wysokości zasiłku jest nie tylko sytuacja materialna wnioskodawcy i cel, na który zasiłek jest przyznawany, lecz także możliwości finansowe organów pomocy społecznej. Z tego punktu widzenia sytuacja przedstawiona przez skarżącego, uzasadnia przyznanie świadczenia na zakup leków z pomocy społecznej. Organy ustaliły aktualną sytuację finansową i zdrowotną ubiegającego się o pomoc K. Ś. Sytuacja skarżącego była badana zgodnie z zasadą, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Przyznano wnioskowaną pomoc w kwocie 50 zł. Wysokość świadczenia została ustalona w oparciu o przedstawione przez stronę potrzeby przy uwzględnieniu ograniczonych środków finansowych będących w dyspozycji ośrodka.

Ponadto skarżący jest objęty pomocą Ośrodka Pomocy Społecznej i wszelkie jego potrzeby w miarę możliwości ośrodka są realizowane. W roku 2013 strona otrzymała pomoc w wysokości 13.979,35 zł co miesięcznie stanowi kwotę 1164,95 zł.

Wbrew, więc twierdzeniu skarg organy bardzo dobrze znają sytuacje życiową K. Ś. skoro w jego sprawie na przestrzeni kilku lat wdały ogromną ilość decyzji. Wspomnieć należy, że skarżący do tut. sądu wniósł 305 skarg dotyczących orzeczeń organów w zakresie pomocy społecznej.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w pełni podziela argumentację zawartą w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji, albowiem jest ona zgodna z obowiązującym prawem i ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych oraz zawiera wyjaśnienie istotnych dla sprawy okoliczności, mających znaczenie dla podejmowanych w sprawie rozstrzygnięc, a ich ocena nie nosi cech dowolności.

Mając powyższe na względzie skarga podlegała oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji.