Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 107/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art 101 ust 1, 23
journal: Dz.U. 2008 nr 115 poz 728
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Barbara Adamiak Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Borowiec sędzia del. NSA Janusz Furmanek (spr.) Protokolant Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy Sadowne o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy Sadowne a Prezydentem Miasta Elbląga w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku W. C. o umieszczenie w domu pomocy społecznej postanawia: wskazać Prezydenta Miasta Elbląga jako organ właściwy.


UZASADNIENIE

POSTANOWIENIEM Z DNIA 7 MAJA 2009 R. NR 924/2009 ZASTĘPCA DYREKTORA MIEJSKIEGO OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ W ELBLĄGU, DZIAŁAJĄCY Z UPOWAŻNIENIA PREZYDENTA MIASTA ELBLĄGA, NA PODSTAWIE ART. 65 § 1 USTAWY Z DNIA 14 CZERWCA 1960 R. KODEKS POSTĘPOWANIA ADMINISTRACYJNEGO (DZ. U. Z 2000 R. NR 98, POZ. 1071 ZE ZM.), ZWANEJ DALEJ K.P.A., PRZEKAZAŁ DO ZAŁATWIENIA WEDŁUG KOMPETENCJI I WŁAŚCIWOŚCI WNIOSEK W. C. O UMIESZCZENIE W DOMU POMOCY SPOŁECZNEJ.

W UZASADNIENIU POSTANOWIENIA PODNIESIONO, ŻE W. C. NIE JEST OSOBĄ BEZDOMNĄ, GDYŻ NIE SPEŁNIA WYMOGÓW PRZEWIDZIANYCH W ART. 6 PKT 8 USTAWY Z DNIA 12 MARCA 2004 R. O POMOCY SPOŁECZNEJ (DZ. U. Z 2008 R. NR 115 POZ. 728 ZE ZM.). ORGAN UZNAŁ, ŻE ORGANEM WŁAŚCIWYM DO ZAŁATWIENIA NINIEJSZEJ SPRAWY JEST WÓJT GMINY S.

NA POWYŻSZE POSTANOWIENIE WÓJT GMINY S. WNIÓSŁ ZAŻALENIE PODSTAWIE ART. 65 § 1 K.P.A. ZASKARŻAJĄC JE W CAŁOŚCI, ZARZUCAJĄC ORGANOWI WYDANIE POSTANOWIENIA Z NARUSZENIEM ART. 101 UST. 1 I 2 USTAWY O POMOCY SPOŁECZNEJ ORAZ NIEWŁAŚCIWE ZASTOSOWANIE ART. 6 PKT 8 USTAWY O POMOCY SPOŁECZNEJ. ORGAN WNIÓSŁ O UCHYLENIE ZASKARŻONEGO POSTANOWIENIA I USTALENIE, ŻE WŁAŚCIWYM ORGANEM DO WYDANIA DECYZJI KIERUJĄCEJ I USTALAJĄCEJ OPŁATĘ ZA POBYT W DOMU POMOCY SPOŁECZNEJ JEST PREZYDENT MIASTA ELBLĄGA. WYJAŚNIŁ, ŻE W. C. PRZEBYWA CHWILOWO U SWOJEJ SIOSTRY BEZ ZAMIARU STAŁEGO ZAMIESZKANIA. PRZYWIEZIONA ZOSTAŁA PRZEZ RODZINĘ BEZ ZAPROSZENIA I WCZEŚNIEJSZEGO UZGODNIENIA WE WRZEŚNIU 2008 R. NA POBYT CHWILOWY. POPRZEDNIO PRZEBYWAŁA W NOWYM DWORZE MAZOWIECKIM, GDZIE BYŁA JEJ DORĘCZANA RENTA. OSTATNIM MIEJSCEM STAŁEGO ZAMELDOWANIA I POBYTU BYŁ ELBLĄG, GDZIE PRZEBYWAŁA Z ZAMIAREM STAŁEGO POBYTU. W ELBLĄGU PRZYZNANO JEJ RÓWNIEŻ ŚWIADCZENIE RENTOWE ORAZ WYDANO NOWY DOWÓD OSOBISTY. SAMA ZAINTERESOWANA POTWIERDZIŁA, ŻE PRZEBYWA U SIOSTRY, KTÓRA ODMAWIA JEJ DALSZEJ GOŚCINY, A Z UWAGI NA JEJ STAN ZDROWIA, NIE MA SUMIENIA WYRZUCIĆ JEJ Z DOMU. W ZWIĄZKU Z POWYŻSZYM UZNAĆ NALEŻY, ŻE W. C. SPEŁNIA WYMOGI OSOBY BEZDOMNEJ, WIĘC ZGODNIE Z ART. 101 UST. 1 I 2 USTAWY O POMOCY SPOŁECZNEJ WŁAŚCIWĄ MIEJSCOWO JEST GMINA OSTATNIEGO MIEJSCA ZAMELDOWANIA TEJ OSOBY NA POBYT STAŁY, TJ. MIASTO ELBLĄG.

POSTANOWIENIEM Z DNIA [...] CZERWCA 2009 R. [...] SAMORZĄDOWE KOLEGIUM ODWOŁAWCZE W ELBLĄGU STWIERDZIŁO NIEDOPUSZCZALNOŚĆ ZAŻALENIA NA POSTANOWIENIE Z DNIA [...] MAJA 2009 R. W UZASADNIENIU ORGAN ODWOŁAWCZY POWOŁAŁ PRZEPISY ART. 141 § 2 , ART. 65 ORAZ ART. 134 K.P.A. PODNIÓSŁ, ŻE ORGAN ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ NIE MA W NINIEJSZEJ SPRAWIE PRZYMIOTU STRONY A TYM SAMYM NIE JEST UPRAWNIONY DO WSZCZĘCIA POSTĘPOWANIA ZAŻALENIOWEGO. NIEZALEŻNIE OD POWYŻSZEGO WSKAZAŁ, ŻE ORGAN, KTÓREMU PRZEKAZANO SPRAWĘ, NA POSTAWIE ART. 65 § 1 K.P.A. MA MOŻLIWOŚĆ WYSTĄPIENIA Z WNIOSKIEM O ROZSTRZYGNIĘCIE SPORU O WŁAŚCIWOŚĆ.

W DNIU 21 LIPCA 2009 R. DO NACZELNEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO WPŁYNĄŁ WNIOSEK WÓJTA GMINY S. O ROZSTRZYGNIĘCIE SPORU KOMPETENCYJNEGO POMIĘDZY WÓJTEM GMINY S. A PREZYDENTEM MIASTA ELBLĄGA JAKO ORGANU WŁAŚCIWEGO DO ZAŁATWIENIA WNIOSKU W. C. O UMIESZCZENIE JEJ W DOMU POMOCY SPOŁECZNEJ. W UZASADNIENIU WNIOSKU WÓJT GMINY S. POWTÓRZYŁ ARGUMENTACJĘ ZAWARTĄ W UZASADNIENIU ZAŻALENIA NA POSTANOWIENIE ZASTĘPCY DYREKTORA MIEJSKIEGO OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ W ELBLĄGU, DZIAŁAJĄCEGO Z UPOWAŻNIENIA PREZYDENTA MIASTA ELBLĄGA Z DNIA [...] MAJA 2009 R. NR [...].

W ODPOWIEDZI NA WNIOSEK O ROZSTRZYGNIĘCIE SPORU KOMPETENCYJNEGO PREZYDENT MIASTA ELBLĄG WNIÓSŁ O JEGO ROZSTRZYGNIĘCIE PRZEZ WSKAZANIE WÓJTA GMINY S. JAKO ORGANU WŁAŚCIWEGO DO ROZPOZNANIA WNIOSKU W. C. O UMIESZCZENIE JEJ W DOMU POMOCY SPOŁECZNEJ. ORGAN STWIERDZIŁ, ŻE PRZY USTALANIU ORGANU WŁAŚCIWEGO DO ROZPOZNANIA WNIOSKU NIE ZNAJDZIE ZASTOSOWANIA ART. 101 UST. 2 W ZW. Z ART. 6 PKT 8 USTAWY O POMOCY SPOŁECZNEJ REGULUJĄCY WŁAŚCIWOŚĆ MIEJSCOWĄ ORGANU WOBEC OSÓB BEZDOMNYCH. JAKKOLWIEK BOWIEM W. C. NIE POSIADA BIEŻĄCEGO ZAMELDOWANIA NA POBYT STAŁY TO ZAMIESZKUJE W DOMU MIESZKALNYM U SIOSTRY, KTÓRA UŻYCZA JEJ NALEŻĄCYCH DO NIEJ POMIESZCZEŃ. ZE ZGROMADZONEJ DOKUMENTACJI ORGAN WYWIÓDŁ, ŻE WRÓCIŁA ONA DO SWOJEJ RODZINNEJ MIEJSCOWOŚCI. SIOSTRA SPRAWUJE NAD NIĄ OPIEKĘ JAK RÓWNIEŻ JĄ UTRZYMUJE. NIE DOSZŁO RÓWNIEŻ DO ROZWIĄZANIA UMOWY UŻYCZENIA POMIESZCZEŃ MIESZKALNYCH, CO POTWIERDZIŁ WE WNIOSKU O ROZSTRZYGNIĘCIE SPORU KOMPETENCYJNEGO WÓJT GMINY S. W OCENIE ORGANU BEZSPORNYM JEST, ŻE W. C. ZAMIESZKUJE NIEPRZERWANIE U SIOSTRY OD WRZEŚNIA 2008 R. RÓWNIEŻ OKOLICZNOŚĆ POBIERANIA ŚWIADCZENIA EMERYTALNEGO Z ODDZIAŁU ZUS W ELBLĄGU NIE MOŻE MIEĆ CHARAKTERU PRZESĄDZAJĄCEGO O JEJ ZAMIESZKANIU NA TERENIE ELBLĄGA BOWIEM JEST ONO PRZELEWANE NA JEJ RACHUNEK BANKOWY, CO UMOŻLIWIA WYPŁATĘ ŚRODKÓW NA TERENIE CAŁEGO KRAJU.

W DNIU 4 LISTOPADA 2009 R. DO NACZELNEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO WPŁYNĘŁO NADESŁANE PRZEZ WÓJTA GMINY S. OŚWIADCZENIE R. P. - SIOSTRY W. C. O JEJ AKTUALNEJ SYTUACJI ŻYCIOWEJ ORAZ DECYZJA STAROSTY S. Z DNIA [...] SIERPNIA 2009 R. NR [...] O SKIEROWANIU W. C. DO ZAKŁADU OPIEKUŃCZO - LECZNICZEGO W W. NA POBYT CZASOWY - NIE DŁUŻEJ NIŻ 6 MIESIĘCY.

NACZELNY SĄD ADMINISTRACYJNY ZWAŻYŁ, CO NASTĘPUJE:

KWESTIA WŁAŚCIWOŚCI MIEJSCOWEJ ORGANÓW UDZIELAJĄCYCH ŚWIADCZEŃ Z POMOCY SPOŁECZNEJ UREGULOWANA ZOSTAŁA W ART. 101 UST. 1, 2 I 3 USTAWY O POMOCY SPOŁECZNEJ. STOSOWNIE DO TYCH REGULACJI, WŁAŚCIWOŚĆ MIEJSCOWĄ GMINY USTALA SIĘ WEDŁUG MIEJSCA ZAMIESZKANIA OSOBY UBIEGAJĄCEJ SIĘ O ŚWIADCZENIE (UST. 1). W PRZYPADKU OSOBY BEZDOMNEJ WŁAŚCIWĄ MIEJSCOWO GMINĄ JEST GMINA OSTATNIEGO MIEJSCA ZAMELDOWANIA TEJ OSOBY NA POBYT STAŁY (UST. 2). NATOMIAST W PRZYPADKACH SZCZEGÓLNIE UZASADNIONYCH SYTUACJĄ OSOBISTĄ OSOBY UBIEGAJĄCEJ SIĘ O ŚWIADCZENIE, W SPRAWACH NIECIERPIĄCYCH ZWŁOKI ORAZ W SPRAWACH CUDZOZIEMCÓW, KTÓRYM UDZIELONO ZGODY NA POBYT TOLEROWANY, I CUDZOZIEMCÓW, O KTÓRYCH MOWA W ART. 5A, WŁAŚCIWĄ MIEJSCOWO JEST GMINA MIEJSCA POBYTU OSOBY UBIEGAJĄCEJ SIĘ O ŚWIADCZENIE (UST. 3).

Wobec takiego uregulowania zagadnienia właściwości organów w pierwszej kolejności należy ustalić, czy W. C., jako osoba ubiegająca się o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej, posiada miejsce zamieszkania, a jeżeli go nie posiada to, czy jest osobą bezdomną. W pierwszym przypadku o właściwości organu decydują wymogi określone w art. 25 k.c., a w drugim - warunki określone w art. 6 pkt 8 ustawy o pomocy społecznej.

Zgodnie z art. 25 k.c. miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. W przypadku W. C. należy stwierdzić, że aktualnie, na mocy decyzji Starosty S. z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...], od dnia [...] września 2009 r. przebywa ona w Zakładzie Opiekuńczo - Leczniczym w W. Do tego czasu przebywała ona pod opieką siostry w miejscowości Z., w gminie S. Jej pobyt miał jednak charakter chwilowy. Została tam bowiem przywieziona przez rodzinę bez zaproszenia oraz dokonywania wcześniejszych uzgodnień i pozostawiona na podwórku przed domem. Siostra odmawiała jej dalszej gościny twierdząc, że nie ma sumienia wyrzucić jej z domu tylko ze względu na stan jej zdrowia oraz dlatego, że sama jest osobą potrzebującą pomocy, dom zaś nie jest jej własnością. Powyższe okoliczności pozwalają na stwierdzenie, że W. C. nie ma własnego miejsca zamieszkania w rozumieniu art. 25 k.c. Nie jest w jej przypadku możliwe jednoznaczne wskazanie miejscowości Z. jako miejscowości, w której przebywałaby z zamiarem stałego pobytu, gdyż jest ona pozbawiona możliwości samodzielnego decydowania o tym fakcie. Miejsce jej pobytu uzależnione jest bowiem od woli członków rodziny. Z tych względów w rozpoznawanej sprawie przepis art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej nie może stanowić podstawy do ustalenia właściwości miejscowej organu pomocy społecznej.

Wobec powyższego przyjąć, że W. C. jest osobą bezdomną, a podstawę ustalenia właściwości miejscowej organu może stanowić art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym, jeżeli o pomoc zwraca się osoba bezdomna, właściwość miejscowa organu uzależniona jest od ostatniego miejsca zameldowania osoby na pobyt stały.

Ostatnim miejscem stałego pobytu W. C. było miasto Elbląg, w którym była zameldowana, miała przyznane świadczenie rentowe oraz wydany dowód osobisty. Nie jest to zatem miejscowość Z. w gminie S., w której do tej pory przebywała. Świadczy o tym również fakt, że we wniosku o skierowanie do domu pomocy społecznej W. C. zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Elblągu.

Powyższe przemawia zatem za właściwością miejscową gminy miejsca pobytu tej osoby. Wobec tego, skoro miejsce stałego pobytu W. C. znajdowało się na terenie miasta Elbląga, właściwym do rozpatrzenia wniosku jest Prezydent Miasta Elbląga.

Z wyłożonych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w związku z art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a. orzekł jak w sentencji.