Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1357/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono bezskuteczność czynności
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 2 lit. a
journal: Dz.U. 2015 poz 2156
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty
article: art. 146 par. 1, art. 132, art. 200, art. 205 par. 2, art. 209
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Danuta Kania Sędzia WSA – Piotr Borowiecki Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Protokolant sekretarz sądowy – Agnieszka Wiechowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi J. S. na czynność Wójta Gminy [...] z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zorganizowania dowozu dziecka do szkoły 1. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności, 2. zasądza od Wójta Gminy [...] na rzecz skarżącej J. S. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

J. S. pismem z dnia [...] lipca 2017 r. zwróciła się do Wójta Gminy [...] o zapewnienie dowozu jej córki J. S. do szkoły w roku szkolnym 2017/2018. W uzasadnieniu podała, że córka będzie od września 2017 r. uczęszczała do III klasy w niepublicznej szkole podstawowej "[...]" w [...] przy ul. [...], która jest oddalona od jej domu 50 km, a córka ma orzeczenie nr [...] o potrzebie kształcenia specjalnego. Do chwili obecnej była uczniem szkoły podstawowej w [...] i miała indywidualne nauczanie w domu, jednakże mając na względzie dobro córki wybrała szkołę, która jest w stanie zapewnić jej specjalistyczne nauczanie w zakresie działań terapeutycznych, logopedycznych i edukacyjnych.

W odpowiedzi czynnością z zakresu administracji publicznej wyrażonej w piśmie z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] Wójt Gminy [...] poinformował skarżącą, że nie ma możliwości dowozu dziecka do wnioskowanej placówki i Gmina [...] na podstawie art. 17 ust.3a ustawy o systemie oświaty od września 2017 r. zapewni dowóz dziecka do Specjalnego Ośrodka Szkolno – Wychowawczego w [...], który spełnia warunki nauki dla jej dziecka.

W wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa z dnia [...] lipca 2017 r., skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem organu i stwierdziła m.in., że kwestię wyboru szkoły czy innej placówki oświatowo – wychowawczej nie można pozostawiać uznaniu administracyjnemu organu, na którym spoczywa obowiązek bezpłatnego dowozu. Wybór miejsca edukacji nie stanowi uprawnienia gminy i jest to niezbywalne prawo rodziców, do których należy podejmowanie decyzji w imieniu ucznia w wykonaniu konstytucyjnie gwarantowanego prawa do nauki i wyboru szkoły w myśl art. 70 ust. 1 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Na koniec stwierdziła, że nastąpiło nieuzasadnione unikanie czynności przewidzianej w art. 17 ust. 3a ustawy o systemie oświaty.

W odpowiedzi pismem z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] Wójt Gminy [...] podtrzymał swoje stanowisko zawarte w piśmie z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] dodając, że Specjalny Ośrodek Szkolno – Wychowawczy w [...] jest placówką szkolno – wychowawczą dla dzieci z niepełnosprawnościami sprzężonymi i spełnia warunki zawarte w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca zarzuciła zaskarżonej czynności naruszenie:

1. przepisu art. 17 ust. 3a ustawy o systemie oświaty poprzez błędną jego interpretację i niezastosowanie, co skutkowało niezasadną odmową organu zorganizowania dowozu dziecka do szkoły pomimo obowiązku ustawowego ciążącego na gminie w tym zakresie,

2. przepisu art. 39 ust. 4 pkt. 2 i 3 ustawy prawo oświatowe poprzez błędną ich interpretację i niezastosowanie, co skutkowało niezapewnieniem przez organ gminy bezpłatnego transportu i opieki dla dziecka skarżącej w czasie przewozu do szkoły, brakiem wyrażenia zgody na zwrot kosztów przejazdu ucznia w sytuacji, gdy do szkoły dziecko dowożą rodzice, pominięcia istnienia ustawowego obowiązku gminy w tym zakresie.

Wobec powyższego wniosła o:

1. stwierdzenie bezskuteczności wymienionej czynności,

2. zobowiązanie organu administracji do organizacji dowozu dziecka do placówki w [...] bądź zawarcia ze skarżącą umowy w zakresie zwrotu kosztów dowozu dziecka wraz z opiekunem,

3. o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów wskazanych w uzasadnieniu skargi na okoliczności z nich wynikające,

4. o zwrócenie się do Wójta Gminy [...] o udzielenie informacji oraz przedstawienie dokumentacji dotyczącej zwrotu rodzicom kosztów dowozu dzieci z m. [...] do Niepublicznej Szkoły Podstawowej (specjalnej) w [...], gm. [...], a następnie dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z uzyskanych w ten sposób informacji/dokumentów na okoliczności nieuzasadnionego różnicowania sytuacji dzieci niepełnosprawnych przez organ,

5. o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do niniejszej skargi na okoliczności z nich wynikające,

6. o zasądzenie od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego.

W uzasadnieniu – wskazując na opisany powyżej stan faktyczny – podała, że córka J. S. posiada orzeczenie o niepełnosprawności, która datuje się od urodzenia i polega na niepełnosprawności sprzężonej: niepełnosprawności umysłowej i niepełnosprawności ruchowej w stopniu znacznym. W związku z powyższym, wobec J. S. wydano orzeczenie nr [...] o potrzebie kształcenia specjalnego, które z uwagi na zespół wad wrodzonych, jest dla niej najkorzystniejszą formą nauczania i wychowania. Dostosowanie tempa pracy, treści oraz stosowanych metod i form oraz adaptacja otoczenia pomocy dydaktycznych ze względu na złożone niepełnosprawności, powoli pozwala dziewczynce na rozbudzanie aktywności w poszczególnych sferach rozwojowych zgodnie z jej aktualnymi potrzebami i możliwościami, zapewniając tym samym właściwe bezpieczeństwo. Początkowo J. S. odbywała nauczanie indywidualne w warunkach domowych. Stan taki trwał w latach 2013 – 2017, jednak w roku szkolnym 2017/2018 zdecydowała się dopuścić córkę do Niepublicznej Szkoły Podstawowej w [...] "[...]", która posiada uprawnienia szkoły publicznej, a powodem zgłoszenia dziecka do placówki był znakomity poziom warunków w tej placówce. Zapewnia ona bowiem dziecku dostęp do wielu form kształcenia i rehabilitacji (indywidualne zajęcia ruchowe, logopedyczne, muzykoterapia, dogoterapia, zajęcia z psychologiem, wycieczki, projekty edukacyjne, zajęcia warsztatowe i inne dostosowane do indywidualnych potrzeb dzieci) i powyższe jednoznacznie przeważyło o decyzji w przedmiocie przeniesienia córki do tej szkoły. W obecnej placówce córka ma dostęp do edukacji celowej i ukierunkowanej na kompensację potrzeb rozwojowych. Znaczącym aspektem jest też liczebność dzieci w klasach zaledwie od 3 do 4 osób, zaś na 1 dziecko przypada 1 opiekun i opieka jest zapewniona na najwyższym poziomie, stosownie do indywidualnych potrzeb dziecka. Jednakże organ mimo odmowy dowozu do powyższej placówki wskazał, że w cytowanych już wyżej pismach, iż nie dokona zwrotu kosztów dojazdu do placówki w [...], przy czym dokonuje zwrotu innym rodzicom kosztów dowozu ich dzieci z miejscowości [...] do Niepublicznej Szkoły Podstawowej (specjalnej) w [...], gm. [...], co w świetle zaistniałego stanu faktycznego jawi się jako niezrozumiałe i w konsekwencji dokonuje niczym nieuzasadnionego różnicowania sytuacji dzieci niepełnosprawnych. Na marginesie dodała, iż gm. [...] znajduje się pod [...], a dystans z miejscowości [...] do gm. [...] wynosi ok. 40 km, zaś dystans z miejscowości [...] do poprzedniej placówki dziecka w [...] wynosi ok. 38 km, a dystans z miejscowości [...], w której mieszka wynosi do [...] ok. 50 km. Zgodnie z przepisem art. 39 ust. 4 pkt. 2 i 3 ustawy prawo oświatowe obowiązkiem gminy jest: 2) zapewnienie dzieciom i młodzieży, o których mowa w art. 36 ust. 17, a także dzieciom i młodzieży z niepełnosprawnościami sprzężonymi, z których jedną z niepełnosprawności jest niepełnosprawność intelektualna, bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do ośrodka rewalidacyjno – wychowawczego, do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, (...); 3) zwrot kosztów przejazdu ucznia, o którym mowa w pkt 1 i 2, oraz jego opiekuna do szkoły lub ośrodka, wymienionych w pkt 1 i 2, na zasadach określonych w umowie zawartej między wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta) a rodzicami, jeżeli dowożenie i opiekę zapewniają rodzice. Z kolei w myśl art. 17 ust. 3a ustawy o systemie oświaty obowiązkiem gminy jest: 1) zapewnienie uczniom niepełnosprawnym, których kształcenie i wychowanie odbywa się na podstawie art. 71b, bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej szkoły podstawowej i gimnazjum, a uczniom z niepełnosprawnością ruchową, upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym lub znacznym – także do najbliższej szkoły ponadgimnazjalnej, nie dłużej jednak niż do ukończenia 21 roku życia; 2) zapewnienie dzieciom i młodzieży, o których mowa w art. 16 ust. 7, a także dzieciom i młodzieży z upośledzeniem umysłowym z niepełnosprawnościami sprzężonymi, bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do ośrodka umożliwiającego tym dzieciom i młodzieży realizację obowiązku szkolnego i obowiązku nauki, nie dłużej jednak niż do ukończenia 25 roku życia; 3) zwrot kosztów przejazdu ucznia, o którym mowa w pkt 1 i 2, oraz jego opiekuna do szkoły lub ośrodka, wymienionych w pkt 1 i 2, na zasadach określonych w umowie zawartej między wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta) a rodzicami, jeżeli dowożenie i opiekę zapewniają rodzice. Systematyka przepisu wskazuje, że priorytetową formą jest zapewnienie uczniom niepełnosprawnym bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej szkoły podstawowej i gimnazjum, a w warunkach określonych w przepisie, także do najbliższej szkoły ponadgimnazjalnej. Dopiero w sytuacji, gdy to rodzice dziecka zapewniają dowożenie dziecka i opiekę nad nim w czasie przewozu oraz istnieje konsensus pomiędzy stronami w zakresie realizacji tej formy zapewnienia transportu dziecku, realizacja obowiązku nałożonego na gminę może ograniczyć się do zwrotu kosztów przejazdu ucznia. Inna interpretacja tego przepisu, oparta na założeniu, że to do gminy należy wybór formy realizacji obowiązku zapewnienia uczniom niepełnosprawnym dojazdu do szkół, prowadziłaby do niemożliwej do zaakceptowania konkluzji, że gmina może wręcz zmusić rodziców niepełnosprawnego dziecka do zapewnienia dojazdu we własnym zakresie, jedynie za zwrotem kosztów. W związku z powyższym wybór sposobu dowożenia dzieci nie należy do gminy, ale do rodziców. To oni bowiem decydują, jak obowiązek dowożenia dzieci będzie przez gminę realizowany. Oczywiście może dojść do sytuacji, że gmina zapewni dowożenie, na wniosek rodziców, a następnie rodzice zdecydują się na dowożenie we własnym zakresie. Prawidłowa wykładnia art. 17 ust. 3a ustawy wskazuje zatem, że wymienionym w nim alternatywnie obowiązkom gminy towarzyszy uprawnienie rodziców dziecka do wyboru rodzaju spoczywającego na gminie obowiązku. Jeśli nie chcą lub nie mogą zapewnić dowożenia dziecka do właściwej placówki, mogą żądać aby gmina zapewniła ich dziecku bezpłatny transport i opiekę w czasie przewozu. Jeśli natomiast zdecydują o dowożeniu we własnym zakresie dziecka, organ gminy nie może tego kwestionować (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 5 czerwca 2008 r. II SA/Bd 211/2008). Dodatkowo Sąd wskazał, że obowiązki gminy nie ograniczają się jedynie do zapewnienia bezpłatnego transportu, ale obejmują również zapewnienie opieki w trakcie przewozu. Różne formy niepełnosprawności dzieci wymagają, aby w trakcie transportu miały one zapewnioną opiekę osoby posiadającej w tym zakresie odpowiednie kwalifikacje. Z kolei zgodnie z wyrokiem WSA w Łodzi z 8 sierpnia 2008 r., III SA/Łd 289/2008, w myśl art. 17 ust. 3a pkt 3 ustawy, obowiązkiem gminy jest zwrot kosztów przejazdu ucznia, o którym mowa w pkt 1 i 2, oraz jego opiekuna do szkoły lub ośrodka, wymienionych w pkt 1 i 2, na zasadach określonych w umowie zawartej między wójtem, burmistrzem, prezydentem miasta i rodzicami, opiekunami lub opiekunami prawnymi ucznia, jeżeli dowożenie i opiekę zapewniają rodzice, opiekunowie lub opiekunowie prawni. Z wymienionych przepisów wynika, iż istnieją dwie formy działania organów gminy w zakresie zapewnienia obowiązku dowozu dzieci do szkoły lub przedszkola. Po pierwsze gmina zapewnia bezpłatny transport i opiekę w czasie przewozu dziecka. Po drugie jeżeli dowóz i opiekę zapewniają rodzice lub opiekunowie gmina zwraca koszty przejazdu środkami komunikacji publicznej. Żaden przepis ustawy o systemie oświaty nie upoważnia rady gminy do określenia warunków, zasad sposobu zwrotu kosztów przejazdu dziecka do przedszkola bądź szkoły. Do załatwiania spraw zwrotu takich kosztów jako organ właściwy wskazany został organ wykonawczy gminy jakim jest wójt. Przepisy ustawy wójtowi, a nie radzie gminy powierzyły obowiązki związane z finansowaniem wydatków na dowóz dzieci do przedszkoli i szkół. Zaakcentowano, że w świetle ustawowej definicji szkoły specjalnej lub oddziału specjalnego za taką szkołę uważa się szkołę lub oddział dla uczniów posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, zorganizowany zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 71b ust. 7 pkt 2 ustawy o systemie oświaty (vide: art. 3 pkt 1a podpunkt a ustawy o systemie oświaty), a to oznacza, że warunki kształcenia, wychowania i opieki nad uczniem objętym orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego winny uwzględniać szczególne potrzeby psychofizyczne i edukacyjne dzieci, rodzaje niepełnosprawności, wymagające stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy, szczegółowy zakres indywidualnego programu edukacyjno – terapeutycznego a także zatrudnienie specjalistów do realizacji potrzeb dzieci. Zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 9 sierpnia 2016 r. sygn. akt II SA/Bk 188/16, systemowa i funkcjonalna wykładnia art. 17 ust. 3a pkt 1 i 3 ustawy o systemie oświaty prowadzi do konkluzji, że najbliższą dla ucznia niepełnosprawnego, którego kształcenie i wychowanie odbywa się na podstawie art. 71b ustawy o systemie oświaty, szkołą podstawową i gimnazjum, jest tylko taka jednostka z wymienionych wyżej placówek oświatowych, która zapewnia odpowiednią ze względu na rodzaj niepełnosprawności formę kształcenia. Ponadto zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego siedziba w Olsztynie z dnia 18 sierpnia 2015 r. sygn. akt II SA/Ol 423/15, na "bliskość", o której mowa w przepisie art. 17 ust. 3a pkt 1 ustawy o systemie oświaty, składają się zarówno element położenia geograficznego (odległość szkoły od miejsca zamieszkania), jak też element posiadania przez daną placówkę oświatową warunków umożliwiających prawidłowe kształcenie dzieci z konkretnym rodzajem niepełnosprawności. Ten drugi element powinien być oceniany indywidualnie w świetle orzeczenia o niepełnosprawności danego dziecka. W konsekwencji szkołą najbliższą jest tylko szkoła pozwalająca realizować zalecenia zawarte w orzeczeniu o niepełnosprawności dziecka, a zatem dostosowana do zdolności psychofizycznych ucznia., zaś skoro ustawodawca zrezygnował z określenia w ustawie zasad zwrotu kosztów dowożenia realizowanego przez rodziców lub opiekunów do wydatków na komunikację publiczną ucznia i opiekuna, pozostawiając ustalenie zasad rozliczenia tych kosztów umownym uzgodnieniom pomiędzy gminą, a osobami sprawującymi opiekę nad uczniem i organizującymi jego transport pod opieką do ośrodka, w którym realizuje on obowiązek szkolny, to niekwestionowanym pozostaje, że rodzicom przysługuje z mocy ustawy (art. 17 ust. 3a pkt 3 ustawy o systemie oświaty) uprawnienie do żądania zwrotu kosztów ponoszonych w związku z zapewnieniem we własnym zakresie dowożenia i opieki niepełnosprawnego syna do placówki zapewniającej mu w pełnym zakresie realizację potrzeby kształcenia specjalnego. Niezależnie od powyższego zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 marca 2015 r. sygn. akt III SA/Kr 1882/14, pojęcie najbliższej szkoły w przypadku dzieci niepełnosprawnych nie powinno być utożsamiane ze szkołą najbliższą w pojęciu geograficznym. Ustalając najbliższą szkołę dla niepełnosprawnego dziecka, należy zwrócić szczególną uwagę na jej przystosowanie pod względem technicznym i merytorycznym do przyjęcia dzieci o określonym typie niepełnosprawności, a w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 2048/13 dla każdego indywidualnego przypadku należy dokonywać wykładni sformułowania "najbliższa szkoła" zawartego w art. 17 ust. 3a pkt 1 ustawy o systemie oświaty. Na przedmiotową "bliskość" składa się zarówno element położenia geograficznego (odległość szkoły od miejsca zamieszkania), jak też element posiadania przez daną placówkę oświatową warunków umożliwiających kształcenie dzieci z konkretnym rodzajem niepełnosprawności. Placówka, do której obecnie uczęszcza córka, tj. niepubliczna szkoła podstawowa "[...]" w [...] o uprawnieniach szkoły publicznej, zapewnia dziecku dostęp do wielu form kształcenia i rehabilitacji, o których już wspomniano wcześniej. Powyższe jednoznacznie przeważyło o decyzji w przedmiocie przeniesienia J. S. do szkoły specjalnej w [...] i w obecnej placówce córka ma dostęp do edukacji celowej oraz ukierunkowanej na kompensację potrzeb rozwojowych. Znaczącym aspektem jest też, ze specjaliści pracują z dzieckiem skarżącej w systemie 1 do 1, stosownie do zindywidualizowanych potrzeb dziecka oraz problemów neurologicznych, z którymi dziecko się boryka.

W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy [...] wniósł o jaj oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne podał, że w myśl art. 39 ust.4 pkt 1 ustawy – Prawo oświatowe, obowiązkiem gminy jest zapewnienie uczniom niepełnosprawnym, których kształcenie i wychowanie odbywa się na podstawie art.127, bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej szkoły podstawowej. Obowiązkiem gminy jest także zwrot kosztów przejazdu takiego ucznia do szkoły na zasadach określonych w umowie zawartej między wójtem a rodzicami, jeżeli dowożenie zapewniają rodzice. W rozpoznawanej sprawie córka skarżącej posiada orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, wydane na podstawie art.71b ust.3 ustawy o systemie oświaty, którego odpowiednikiem od dnia 1 września 2017r. jest przepis art.127 ust.10 ustawy Prawo oświatowe. W powyższym orzeczeniu zespół orzekający Poradni Psychologiczno – Pedagogicznej w [...] zalecił, iż kształcenie specjalne córki skarżącej powinno odbywać się w szkole specjalnej, ośrodku szkolno – wychowawczym, klasie specjalnej lub w szkole ogólnodostępnej w oddziale integracyjnym i to właśnie przepis art.39 ust. 4 pkt 1 i 3 (a nie pkt 2 jak wskazuje się w skardze), stanowi prawną podstawę obowiązku gminy w zakresie dowozu dziecka skarżącej do szkoły. Gmina, kierując się zaleceniami wynikającymi z powołanego wyżej orzeczenia zapewnia bezpłatny dowóz dziecka skarżącej do najbliżej położonej specjalnej szkoły podstawowej znajdującej się w Specjalnym Ośrodku Szkolno – Wychowawczym w [...] wypełniając tym samym obowiązek, o którym mowa w powyższym przepisie, a jak przyznaje sama skarżąca, [...] do Ośrodka w [...] wynosi ok. 38 km, a do [...] 50 km. Specjalny Ośrodek Szkolno – Wychowawczy w [...] posiada warunki (techniczne i merytoryczne) umożliwiające realizację w pełnym zakresie zaleceń zawartych w powołanym wyżej orzeczeniu dostosowane do zdolności psychofizycznych dziecka skarżącej. Zapewnia, podobnie jak "[...]" w [...] dostęp dziecka do wielu form kształcenia i rehabilitację. W ośrodku funkcjonują Szkoła Podstawowa Specjalna dla dzieci i młodzieży z niepełnosprawnością intelektualna w stopniu umiarkowanym i znacznym, gimnazjum specjalne oraz trzyletnia szkoła przysposabiająca do pracy dla tych dzieci. We wszystkich zespołach edukacyjnych pracują nauczyciele – specjaliści w zakresie oligofrenopedagogiki, surdooligofrenopedagogiki, rewalidacji, gimnastyki korekcyjno – kompensacyjnej oraz logopeda. W zakresie zajęć rewalidacyjno – wychowawczych funkcjonują w Ośrodku dwa zespoły rewalidacyjno – wychowawcze (3 – 4 osobowe). W ramach tych zespołów dzieci korzystają z zajęć opiekuńczo – wychowawczych oraz z szeregu zajęć dodatkowych takich jak zajęcia z logopedą, psychologiem, rehabilitantem, dogoterapeutą. Ośrodek prowadzi ponadto zajęcia na własnym basenie. Dla każdego uczestnika zespołu opracowuje się indywidualny program zajęć opracowany na dany rok szkolny. W tworzeniu programu biorą udział nauczyciele prowadzący we współpracy z psychologiem, dodatkowo w zależności od potrzeb specjaliści pracujący w placówce. Program zawiera cele realizowanych zajęć, metody i formy pracy z uczestnikiem, zakres współpracy z rodzicami uczestnika zajęć i podlega modyfikacji w zależności od potrzeb. Reasumując, Gmina [...] realizuje obowiązek wynikający z przepisu art.39 ust.4 pkt 1 i 3 ustawy Prawo oświatowe oferując dzieciom niepełnosprawnym, których kształcenie i wychowanie odbywa się na podstawie art.127 tego aktu prawnego, bezpłatny dowóz do najbliżej położonej szkoły specjalnej (Ośrodek Szkolno – Wychowawczy w [...]) oferującej warunki w pełni odpowiadające zaleceniom wynikającym z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego dostosowane do zdolności psychofizycznych dziecka.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Na samym wstępie zaakcentować należy, że Wójt Gminy [...] powołując się w odpowiedzi na skargę na przepisy (art. 39) ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r., poz. 59), nie miał ku temu żadnych podstaw prawnych, ponieważ w dniu dokonania czynności z zakresu administracji publicznej wyrażonej w piśmie z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...], powyższy akt prawny jeszcze nie obowiązywał. Zważyć bowiem należy, że zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r., poz. 60), ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 59) wchodzi w życie z dniem 1 września 2017 r., z wyjątkiem:

1) art. 18 ust. 4, art. 47 ust. 3 pkt 2 oraz rozdziału 6, które wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia;

2) art. 47 ust. 1 pkt 1 lit. c, d i g oraz pkt 4, które wchodzą w życie z dniem 1 września 2018 r.

Stwierdzić również należy, ze stosownie do treści art. 2 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn. z 2016 r., poz. 1943 ze zm.), system oświaty obejmuje szkoły podstawowe, w tym: specjalne, integracyjne, z oddziałami integracyjnymi i sportowymi, sportowe i mistrzostwa sportowego, zaś w myśl pkt 5 tegoż przepisu, młodzieżowe ośrodki wychowawcze, młodzieżowe ośrodki socjoterapii, specjalne ośrodki szkolno – wychowawcze oraz specjalne ośrodki wychowawcze dla dzieci i młodzieży wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki, metod pracy i wychowania, a także ośrodki umożliwiające dzieciom i młodzieży, o których mowa w art. 16 ust. 7, a także dzieciom i młodzieży z upośledzeniem umysłowym z niepełnosprawnościami sprzężonymi realizację odpowiednio obowiązku, o którym mowa w art. 14 ust. 3, obowiązku szkolnego i obowiązku nauki. Zatem z zestawienia tych przepisów wynika, że ustawodawca dokonał podziału m.in. na szkoły specjalne (pkt 2 lit a) i ośrodki umożliwiające dzieciom i młodzieży z upośledzeniem umysłowym z niepełnosprawnościami sprzężonymi realizację odpowiednio obowiązku (pkt 5).

W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, że Poradnia Psychologiczno – Pedagogiczna w [...] w orzeczeniu z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] orzekła o potrzebie kształcenia specjalnego córki skarżącej J. S. rozpoznając u niej niepełnosprawność sprzężoną (niepełnosprawność ruchową i umysłową w stopniu znacznym).

W tym miejscu stwierdzić należy, że w myśl art. 17 ust. 3a pkt 1) ustawy, obowiązkiem gminy jest zapewnienie uczniom niepełnosprawnym, których kształcenie i wychowanie odbywa się na podstawie art. 71b, bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej szkoły podstawowej i gimnazjum, a uczniom z niepełnosprawnością ruchową, upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym lub znacznym – także do najbliższej szkoły ponadgimnazjalnej, nie dłużej jednak niż do ukończenia 21. roku życia, zaś na podstawie pkt 2 tegoż przepisu, zapewnienie dzieciom i młodzieży, o których mowa w art. 16 ust. 7, a także dzieciom i młodzieży z upośledzeniem umysłowym z niepełnosprawnościami sprzężonymi, bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do ośrodka umożliwiającego tym dzieciom i młodzieży realizację obowiązku szkolnego i obowiązku nauki, nie dłużej jednak niż do ukończenia 25 roku życia.

Zatem skoro J. S. – córka skarżącej, ma rozpoznaną niepełnosprawność sprzężoną (niepełnosprawność ruchową i umysłową w stopniu znacznym), to do niezaakceptowania i zupełnie niezrozumiałe jest stanowisko oraz argumentacja zawarta przez Wójta Gminy [...] w odpowiedzi na skargę o "najbliższej szkole", skoro do dziecka skarżącej ma zastosowanie przepis art. 17 ust.

3a pkt 2) (niepełnosprawność sprzężona) i w którym bezpłatny transport i opieka młodzieży w czasie przewozu do ośrodka nie jest uzależnione, jak w art. 17 ust. 3a pkt 1), od odległości do szkoły.

Niezależnie od powyższego – a właściwie przede wszystkim – stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności z zakresu administracji publicznej wyrażonej w piśmie z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] ma swoje źródło w tym, że Wójt Gminy [...] w sposób niezwykle lakoniczny, gołosłowny i arbitralny przedstawił swoje stanowisko. Mianowicie nie uzasadnił w żadnym stopniu, dlaczego "nie ma możliwości dowozu dziecka do ww. placówki" i nie podał żadnego argumentu, a w aktach sprawy brak też jakiegokolwiek dowodu, aby Specjalny Ośrodek Szkolno – Wychowawczy w [...] spełniał "warunki nauki dla Pani dziecka". Natomiast w przeciwieństwie do organu, skarżąca przedstawiła pismo "[...]" Niepublicznej Szkoły Podstawowej w [...] z dnia [...] września 2017 r. z którego wynika, że placówka ta zajmuje się kształceniem dzieci m.in. z niepełnosprawnościami sprzężonymi i w sposób jasny oraz precyzyjny to uzasadnione.

Prawdą natomiast jest, że organ próbuje powyższą czynność sanować w odpowiedzi na skargę, lecz po pierwsze nie jest to miejsce na uzasadnienie swojego stanowiska i takie działanie nie może odnieść zamierzonego przez organ skutku, bowiem powinien to uczynić w czynności z dnia [...] lipca 2017 r., a po drugie zaś, nie przedstawia żadnych dowodów na potwierdzenie zawartych w niej argumentów.

Zatem rozpoznając na nowo powyższą sprawę, organ weźmie pod uwagę poczynione powyżej rozważania Sądu i uwzględni je jako wskazania, co do wydania właściwej czynności z zakresu administracji publicznej.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 146 § 1 oraz art. 132, a w sprawie kosztów na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.