Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 688/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art 184 w związku z art 182 § 2 i 3
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art 2 pkt 7 lit. a, art 9, 18, 19, 23, 25
journal: Dz.U. 2019 poz 670
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Monika Nowicka Sędziowie sędzia NSA Jolanta Rudnicka sędzia del. WSA Agnieszka Miernik (spr.) po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 21 sierpnia 2019 r., sygn. akt II SA/Rz 442/19 w sprawie ze skargi K. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 21 sierpnia 2019 r. sygn. akt II SA/Rz 442/19 oddalił skargę K. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła K. C., zaskarżając go w całości.

Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w związku z art. 2 pkt 7 lit. a w związku z art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2018 r. poz. 554 ze zm.) przez brak wskazania przez organy obu instancji, którą z przesłanek określonych w tym przepisie potraktowały jako podstawę swoich rozstrzygnięć, a po drugie przez jego błędną wykładnię, polegającą na rozpatrywaniu kwestii nienależnie pobranego świadczenia w całkowitym oderwaniu od czynnika subiektywnego, w sytuacji gdy skarżąca nie była świadoma, że ma obowiązek zgłaszania do odpowiednich organów uzyskania przez jej rodzinę dochodu, który w rocznym rozrachunku mógł wpływać na przysługiwanie prawa do świadczenia alimentacyjnego, nie została w sposób prawidłowy poinformowana o obowiązku niezwłocznego informowania podmiotu realizującego świadczenia z funduszu alimentacyjnego o wszelkich zmianach mających wpływ na prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, była przekonana że dochód uzyskany przez nią od listopada 2015 r. do kwietnia 2016 r. wynosił 988,57 zł miesięcznie i po doliczeniu do rocznych dochodów rodziny nie powodował przekroczenia progu miesięcznego dochodu przypadającego na jednego członka rodziny w wysokości 725 zł. Ponadto skarżąca była w pełni przekonana o fakcie, że od [...] maja 2016 r. nie była już zatrudniona w firmie [...], co oznaczało, że utraciła dochód;

2. naruszenie prawa materialnego, tj. art 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w związku z art. 9 ust. 3 w związku z art. 18 ust. 4 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów przez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny w roku kalendarzowym, poprzedzającym okres świadczeniowy lub po tym roku, ustalając jego dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego, podczas gdy dochód skarżącej w wysokości 988,57 zł miesięcznie w rzeczywistości został utracony, gdyż od [...] maja 2016 r., nie była już zatrudniona w firmie [...];

3. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w związku art. 9 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów przez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy dochód rodziny skarżącej w przeliczeniu na osobę w jej rodzinie nie przekroczył kryterium dochodowego;

4. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt: 1 lit. a P.p.s.a. w związku z art. 32 ust. 1 w związku z art. 71 ust. 1 Konstytucji RP przez ich niewłaściwą interpretację i w konsekwencji niezastosowanie, w sytuacji gdy osoby pobierające świadczenia rodzinne i świadczenia z funduszu alimentacyjnego w praktyce znajdują się w podobnej sytuacji, a zatem przepisy dotyczące pomocy władz publicznych powinny być jednakowo interpretowane;

5. naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to: art. 145 § i pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7 w związku z art. 77 § 1 oraz w związku z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej, a nie swobodnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza w następujących kwestiach:

a. niewzięcie pod uwagę, że skarżąca nie była świadoma, że ma obowiązek zgłaszania do odpowiednich organów uzyskanie przez jej rodzinę dochodu, który w rocznym rozrachunku nie wpływał na przysługiwanie prawa do świadczenia alimentacyjnego, była przekonana, że dochód uzyskany przez skarżącą w okresie od listopada 2015 r. do kwietnia 2016 r., wynosił 988,57 zł miesięcznie i po doliczeniu do rocznych dochodów rodziny nie powodował przekroczenia progu miesięcznego dochodu przypadającego na jednego członka rodziny w wysokości 725 zł. Ponadto skarżąca była w pełni przekonana o fakcie, że od [...] maja 2016 r. nie była już zatrudniona w firmie [...], co oznaczało, że utraciła dochód;

b. błędne uznanie, że dochód skarżącej w wysokości 988,57 zł miesięcznie w rzeczywistości nie został utracony, podczas gdy od [...] maja 2016 r. skarżąca nie była zatrudniona w firmie [...],

c. błędne uznanie, że dochód rodziny skarżącej w przeliczeniu na osobę w jej rodzinie przekroczył kryterium dochodowe, podczas gdy w rzeczywistości dochód w przeliczeniu na trzyosobową rodzinę skarżącej mieścił się w granicy progu ustawowego;

6. naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z 8 K.p.a. w związku z art. 9 K.p.a. w związku z art. 25 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, polegające na nienależytym i niewyczerpującym informowaniu skarżącej o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego oraz na prowadzeniu postępowania w sposób niebudzący zaufania skarżącej do władzy publicznej, w sytuacji gdy skarżąca nie została w sposób prawidłowy poinformowana o obowiązku niezwłocznego informowania podmiotu realizującego świadczenia z funduszu alimentacyjnego o wszelkich zmianach, mających wpływ na prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Decyzję zawierającą ww. pouczenia odebrała M. K. [...] września 2015 r., a nie sama skarżąca (strona postępowania).

Na podstawie przywołanych zarzutów, skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz o zasądzenie od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Pełnomocnik skarżącej kasacyjnie wniósł także o zasądzenie na jego rzecz kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, oświadczając, że nie zostały one opłacone ani w całości, ani w części. Skarżąca kasacyjnie, w piśmie z [...] stycznia 2021 r. oświadczyła, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy w sprawie.

Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej.

Skarżąca kasacyjnie - na podstawie art. 176 § 2 P.p.s.a. - zrzekła się rozprawy. Strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o przeprowadzenie rozprawy, wobec tego rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 P.p.s.a.

Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 P.p.s.a. Niewątpliwie trafne jest stwierdzenie, że dopiero ocena prawidłowości przeprowadzenia postępowania i poczynionych przez organy, a zaakceptowanych przez Sąd pierwszej instancji, ustaleń faktycznych pozwala na ocenę prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Tym niemniej w przypadku sformułowania w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię konieczne jest odniesienie się do zarzutu błędnej wykładni prawa materialnego, ponieważ prawidłowe rozumienie prawa materialnego wytycza kierunek i zakres przeprowadzonego postępowania dowodowego. Przepis prawa materialnego określa bowiem istotne prawnie, dla danej sprawy okoliczności, a więc warunkuje kierunek podejmowanych przez organ administracji publicznej czynności procesowych zmierzających do dokonania ustaleń faktycznych mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Na wstępie rozważań konieczne jest wskazanie, że z przyjętego przez Sąd pierwszej instancji stanu sprawy wynika, że Burmistrz Miasta J. decyzją z [...] września 2018 r. nr [...], działając na podstawie art. 2 pkt 7 lit. a, art. 9, art. 18, art. 19, art. 23 i art. 25 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, ustalił, że K. C. pobrała nienależnie świadczenia z funduszu alimentacyjnego za okres od [...] grudnia 2015 r. do [...] maja 2016 r. w łącznej wysokości 3 000 zł oraz zobowiązał skarżącą do zwrotu kwoty 3 000 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, stanowiącej równowartość nienależnie pobranego świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Sąd wskazał, że z przedstawionego przez skarżącą zaświadczenia, wystawionego przez [...] sp. z o.o., wynika, że skarżąca była zatrudniona od [...] października 2015 r. do [...] maja 2016 r., osiągając dochód miesięczny w wysokości 988,57 zł. O podjęciu zatrudnienia skarżąca nie poinformowała organu. Tym samym miesięczny dochód w trzyosobowej rodzinie skarżącej wyniósł 788,53 zł i przekroczył kryterium dochodowe warunkujące przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego, określone w art. 9 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, ustalone na kwotę 725 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., po rozpoznaniu odwołania K. C., decyzją z [...] grudnia 2018 r. nr [...] utrzymało w mocy ww. decyzję. Sąd pierwszej instancji przyjął za organami, że w sprawie zachodzi przesłanka z art. 2 pkt 7 lit. a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, a więc zaistnienie okoliczności powodujących ustanie albo wstrzymanie wypłaty świadczenia w całości lub w części.

Zgodnie z art. 23 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, osoba, która pobrała nienależnie świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu. Natomiast w myśl art. 2 pkt 7 lit. a ww. ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o nienależnie pobranym świadczeniu - oznacza to świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie albo wstrzymanie wypłaty świadczenia w całości lub w części. Stosownie zaś do art. 19 ust. 1 powołanej ustawy, w przypadku wystąpienia zmian w liczbie członków rodziny, uzyskania lub utraty dochodu albo innych zmian mających wpływ na prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego osoba uprawniona albo jej przedstawiciel ustawowy, którzy złożyli wniosek o przyznanie świadczenia z funduszu są obowiązani do niezwłocznego powiadomienia o tym organu wypłacającego świadczenia.

Wskazać należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, że "nienależne świadczenie" jest pojęciem obiektywnym i występuje między innymi wówczas, gdy świadczenie zostaje wypłacone bez podstawy prawnej lub gdy taka podstawa odpadła. Zatem pojęcie to nie nawiązuje do świadomości i woli jakiejkolwiek osoby. Natomiast "świadczenie nienależnie pobrane" – na co trafnie zwraca uwagę skarga kasacyjna - to świadczenie pobrane przez osobę, której można przypisać określone cechy dotyczące stanu świadomości (woli) lub określone działania (zawinionego zaniechania). W orzecznictwie sądowym przyjęte zostało stanowisko, że nie można uznać pobranych świadczeń za nienależne, jeżeli strona przyjmowała je bez świadomości, że jej się nie należały. Przyjmuje się zatem, że obowiązek obciąża tylko tego, kto przyjął świadczenie w złej wierze, wiedząc, że mu się ono nie należy, co dotyczy zarówno osoby, która została pouczona o okolicznościach, w jakich nie powinna pobierać świadczeń, jak też tej osoby, która uzyskała świadczenie na podstawie nieprawdziwych zeznań, dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd instytucji zobowiązanej do wypłaty świadczenia. Zatem dla prawidłowego ustalenia istnienia obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia decydujące znaczenie ma świadomość osoby pobierającej świadczenie (wyrok NSA z 9 października 2018 r. sygn. akt I OSK 1065/18, www.orzeczenia.nsa.gov.pl, także pozostałe orzeczenia sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu). Analiza art. 2 pkt 7 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów prowadzi do wniosku, że w przypadkach wymienionych w art. 2 pkt 7 lit. a, b, f, g , dotyczących konkretnych okoliczności faktycznych, przesłanka subiektywna w postaci świadomości świadczeniobiorcy jest relewantna z uwagi na ich istotę i konstrukcję (wyrok NSA z 16 września 2020 r. sygn. akt I OSK 2372/18). Stanowisko to należało podzielić.

W związku z tak dokonaną wykładnią przepisów art. 2 pkt 7 lit. a i art. 23 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów skarga kasacyjna zarzuciła naruszenie przepisów postępowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Wytknęła mianowicie Sądowi pierwszej instancji niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego oraz jego dowolną, a nie swobodną ocenę co do istnienia po stronie skarżącej świadomości istnienia obowiązku zgłaszania organowi uzyskania dochodu, który w rocznym rozrachunku nie powodował przekroczenia progu miesięcznego dochodu przypadającego na jednego członka rodziny w wysokości 725 zł oraz przez błędne uznanie, że dochód skarżącej w wysokości 988,57 zł miesięcznie w rzeczywistości nie został utracony, podczas gdy od [...] maja 2016 r. skarżąca nie była zatrudniona. W kolejnym zarzucie naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 8 i art. 9 K.p.a. oraz art. 25 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, skarga kasacyjna podniosła brak prawidłowego pouczenia strony o obowiązku niezwłocznego informowania organu o wszelkich zmianach mających wpływ na prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika, aby Sąd Wojewódzki badał, podniesioną w ramach zarzutu skargi kasacyjnej, okoliczność dotyczącą stanu świadomości skarżącej co do pobrania świadczeń nienależnie, tj. czy skarżąca miała świadomość istnienia obowiązku zgłaszania organowi uzyskania dochodu z tytułu podjęcia zatrudnienia, co wskazywałoby na konieczność przyznania racji skarżącej kasacyjnie co do twierdzenia, że Sąd pierwszej instancji nie ustalił wyczerpująco okoliczności stanu faktycznego sprawy i nie dokonał pełnej oceny zgromadzonych w sprawie materiałów dowodowych. Niemniej jednak w odniesieniu do zarzutu, który został oparty na podstawie określonej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a., konieczne jest wyjaśnienie, że o jego skuteczności nie decyduje każde uchybienie przepisów postępowania, lecz tylko i wyłącznie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ", o którym mowa na gruncie przywołanego przepisu, rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego pierwszej instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Skuteczne postawienie zarzutu naruszenia przepisów postępowania wymaga także uprawdopodobnienia istnienia związku przyczynowego między tym naruszeniem a treścią rozstrzygnięcia (por. J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. 3, Warszawa 2008, s. 426), polegającego na tym, że gdyby do tego uchybienia nie doszło, to treść rozstrzygnięcia podjętego wyrokiem byłaby inna (por. B. Gruszczyński (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 387). Wynikającym z art. 176 P.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest więc nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania powinno się wiązać z uprawdopodobnieniem istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Autor skargi kasacyjnej zobowiązany jest więc uzasadnić, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia, a w sytuacji gdyby do nich nie doszło, wyrok sądu administracyjnego pierwszej instancji byłby inny.

Skarga kasacyjna, oprócz podnoszonego pominięcia przez Sąd pierwszej instancji wspomnianych okoliczności, nie wykazała w tym zakresie istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy w rozumieniu powyżej wskazanym. Przy czym co istotne, akta sprawy przeczą twierdzeniom skargi kasacyjnej, że skarżąca nie została pouczona o obowiązku niezwłocznego informowania organu o wszelkich okolicznościach mających wpływ na prawo do świadczenia, co oznacza, że wykazanie wpływu braku pouczenia na wynik sprawy było niemożliwe. Zarówno z wniosku o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, jak i decyzji przyznającej świadczenie z [...] września 2015 r. wynika, że skarżąca została pouczona o obowiązku niezwłocznego informowania organu o okolicznościach mających wpływ na prawo do świadczeń, w tym o uzyskaniu dochodu z tytułu podjęcia zatrudnienia (k-17 i k-20 akt administracyjnych). Nie można było uznać zatem, że nieuzasadniona jest ocena organów administracyjnych, że skarżąca miała świadomość, że nienależnie pobiera świadczenie, a Sąd pierwszej instancji nieprawidłowo zaakceptował stanowisko organów. Z tych powodów brak w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku pełnej wykładni art. 2 pkt 7 lit. a w związku z art. 23 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów uwzgledniającej czynnik subiektywny, nie mógł skutkować jego uchyleniem. W konsekwencji nie mogły być również skuteczne wymienione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania w zakresie okoliczności dotyczących pouczenia skarżącej zgodnie z art. 8 i art. 9 K.p.a. w związku z art. 19 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.

Nie okazały się zasadne także zarzuty naruszenia przepisów postępowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. dotyczące błędnego uznania, że dochód skarżącej w wysokości 988,57 zł miesięcznie w rzeczywistości nie został utracony, podczas gdy od [...] maja 2016 r. skarżąca nie była zatrudniona w firmie [...] oraz błędnego uznania, że dochód rodziny skarżącej w przeliczeniu na osobę w jej rodzinie przekroczył kryterium dochodowe, podczas gdy w rzeczywistości dochód w przeliczeniu na trzyosobową rodzinę skarżącej mieścił się w granicy progu ustawowego. Formułując te zarzuty skarżąca kasacyjnie nie kwestionuje przy tym przyjętych przez Sąd pierwszej instancji ustaleń poczynionych przez organy administracyjne wskazujące, że doszło do uzyskania dochodu w rozumieniu art. 2 pkt 18 lit. c ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów w związku z zatrudnieniem skarżącej w [...] sp. z o.o. od [...] października 2015 r. do [...] maja 2016 r. - za listopad 2015 r. (tj. miesiąc następujący po miesiącu, w którym uzyskano dochód w wysokości 988,57 zł). Dochód rodziny skarżącej, biorąc pod uwagę przeciętny miesięczny dochód uzyskany w roku poprzedzającym okres świadczeniowy 2015/2016, czyli w 2014 r. wynosił 1 337,03 zł. Prawidłowo zaakceptował zatem Sąd Wojewódzki działanie organów administracyjnych według schematu określonego w art. 9 ust. 4a ustawy polegającego na doliczeniu do tego dochodu tzw. dochodu uzyskanego, czyli za listopad 2015 r. w kwocie 988,57 zł. Powiększenie dochodu o kwotę uzyskaną z tytułu zatrudnienia za listopad 2015 r. dało sumę 2 365,60 zł miesięcznie, co w przeliczeniu na osobę w 3-osobowej rodzinie skarżącej dało kwotę 788,53 zł, czyli przekraczającą kryterium dochodowe. Prawidłowo też, bo zgodnie z art. 18 ust. 4 i 5 ustawy, organy uznały świadczenie za nienależnie pobrane od miesiąca grudnia 2015 r. (od miesiąca następującego po pierwszym miesiącu od miesiąca, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu), do końca maja 2016 r.(pierwszym pełnym miesiącem, w którym skarżąca nie uzyskiwała dochodu z zatrudnienia był czerwiec 2016 r.). Wbrew zarzutom skarżącej kasacyjnie prawidłowo Sąd Wojewódzki zaakceptował zastosowanie przez organy mechanizmu z art. 9 ust. 3 i art. 18 ust. 4 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów przez uwzględnienie dochodu utraconego wynikającego z ustania zatrudnienia w [...] sp. z o.o., czyli przez uznanie świadczenia alimentacyjnego za nienależnie pobrane tylko do końca okresu, w którym skarżąca była tam zatrudniona. Wobec tego stwierdzić należy, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd pierwszej instancji za podstawę zaskarżonego wyroku nie został skutecznie zakwestionowany, co oznacza, że stanowi on podstawę oceny zasadności stanowiska tego Sądu, który uznał za zgodną z prawem kontrolowaną decyzję w przedmiocie nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

Za niezasadne należało uznać zatem zarzuty naruszenia prawa materialnego art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w związku z art. 9 ust. 2 oraz w związku z art. 9 ust. 3 i art. 18 ust. 4 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów przez niewłaściwe zastosowanie. Wyjaśnienia wymaga, że ocena zarzutu prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (zob. wyrok NSA z 6 marca 2013 r. sygn. akt II GSK 2328/11, wyrok NSA z 14 lutego 2013 r. sygn. akt II GSK 2173/11). Błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też szerzej - dowiedzenia ich wadliwości. Skarżąca kasacyjnie nie podważyła skutecznie okoliczności faktycznych sprawy, to zarzuty niewłaściwego zastosowania prawa materialnego są zarzutami bezpodstawnymi (por. wyrok NSA z 4 lipca 2013 r. sygn. akt I FSK 1092/12, wyrok NSA z 1 grudnia 2010 r. sygn. akt II FSK 1506/09, wyroki NSA z 11 października 2012 r. sygn. akt I FSK 1972/11, wyrok NSA z 3 listopada 2011 r. sygn. akt I FSK 2071/09).

Tym samym nie mógł być zasadny zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt: 1 lit. a P.p.s.a. w związku z art. 32 ust. 1 w związku z art. 71 ust. 1 Konstytucji RP przez ich niewłaściwą interpretację i w konsekwencji niezastosowanie.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 2 i 3 P.p.s.a. Uzasadnienie wyroku zostało sporządzone zgodnie z art. 193 in fine P.p.s.a.

Orzeczenie nie obejmuje rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów z tytułu sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej na rzecz adwokata ustanowionego z urzędu należnych od Skarbu Państwa (art. 250 P.p.s.a.). Koszty nieopłaconej pomocy prawnej przyznawane są przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w art. 258 - 261 P.p.s.a.