Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1294/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2013-03-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 3 par. 1, par. 2 pkt 1, art. 134 par. 1, Art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: Art. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: Art. 3 pkt 22, art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie WSA Dorota Dąbek (spr.) SO (del.) Janusz Bociąga Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2013 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata W. M. Kancelaria Adwokacka ul. [...] w K kwotę 240,00 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania.


UZASADNIENIE

wyroku WSA w Krakowie z dnia 7 marca 2013 r.

Decyzją z dnia [...] 2012 r. Nr [...] Wójt Gminy odmówił przyznania M. B. świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką J. R. W uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji powołał się na treść art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006r. nr 139, poz. 992 z późn. zm.) zgodnie z którym warunkiem koniecznym do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej i stwierdził, że istotą świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia jest zrekompensowanie opiekunowi osoby niepełnosprawnej rezygnacji z aktywności zawodowej poprzez wypłatę kwoty określonej w art. 17 ust. 3 ustawy. Powołując się na art. 3 pkt 22 wymienionej ustawy, organ stwierdził, że osoba ubiegająca się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego ma być osobą faktycznie bezrobotną i sprawującą opiekę nad niepełnosprawnym wymagającym stałej pomocy, która była zatrudniona lub wykonywała pracę zarobkową w formach wymienionych w art. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych i zrezygnowała z niej bądź też mając możliwość podjęcia zatrudnienia lub wykonywania pracy zarobkowej, z możliwości tej nie korzysta. Organ, powołując się na przedstawione przez wnioskodawczynię dokumenty, podkreślił, że jest ona rolnikiem posiadającym gospodarstwo rolne obejmujące obszar użytków rolnych w wysokości 1,14 ha przeliczeniowego, która z mocy ustawy podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu rolników w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. W związku z tym, organ uznał, że wnioskodawczyni M. B. nie zrezygnowała z żadnej pracy zarobkowej w rozumieniu art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych, ani też nie przejawia gotowości do podjęcia tak rozumianej pracy zarobkowej, zatem nie spełnia kryteriów uznania za osobę bezrobotną w rozumieniu ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r., Nr 69, poz. 145 z późn. zm.). Według organu, za osobę rezygnującą z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub nie podejmującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, nie może być uznany rolnik, który prowadzi gospodarstwo rolne, nawet przy pomocy innych osób, albowiem część swojego czasu musi przeznaczyć na prowadzenie własnego gospodarstwa rolnego. Na potwierdzenie swoich argumentów organ przywołał wcześniejsze orzeczenia sądów administracyjnych i stwierdził zarazem, iż aktualnie obowiązujące przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych wykluczają możliwość przyznania tego świadczenia w niniejszej sprawie.

W odwołaniu od powyższej decyzji Wójta Gminy M. B. zarzuciła decyzji naruszenie art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., zwany dalej k.p.a.) i naruszenie konstytucyjnej zasady równości wobec prawa, w związku z czym odwołująca się wniosła o zmianę decyzji i przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego lub uchylenie decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu swojego stanowiska odwołująca się podniosła, iż brak jest w obecnym porządku prawnym normy, która stanowiłaby, że osoba opłacająca składki ubezpieczenia emerytalno-rentowego w KRUS i posiadająca gospodarstwo rolne nie kwalifikuje się do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Stwierdziła także, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach runku pracy, sam fakt bycia właścicielem (posiadaczem) gospodarstwa rolnego nie pozbawia osoby rejestrującej się w urzędzie pracy możliwości uzyskania statusu bezrobotnego; tej możliwości pozbawia dopiero własność lub posiadanie nieruchomości rolnej o powierzchni powyżej 2 ha przeliczeniowych. Dlatego też odwołująca się uważa, że posiadane przez nią gospodarstwo rolne o powierzchni 1,14 ha przeliczeniowego uprawnia ją do uzyskania statusu osoby bezrobotnej. Ponadto stwierdza, że nie prowadzi faktycznie gospodarstwa rolnego, ponieważ uniemożliwia jej to stan zdrowia jej matki, J. R., która wymaga całodobowej opieki. Jeśli natomiast, jak twierdzi odwołująca się, osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne jest rolnikiem posiadającym gospodarstwo rolne o powierzchni powyżej 2 ha przeliczeniowych, może ubiegać się o wymienione świadczenie, jednak jego przyznanie będzie uzależnione od spełnienia przesłanek z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, ponieważ rolnik nie został tam zakwalifikowany jako podmiot zatrudniony lub wykonujący inną pracę zarobkową, w związku z czym ta przesłanka nie powinna być w odniesieniu do rolnika brana pod uwagę. Musi on natomiast spełnić pozostałe warunki, przede wszystkim sprawować opiekę nad osobą, która legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności. Odwołująca się podnosi także, że stanowisko zawarte w decyzji Wójta pozostaje w sprzeczności z konstytucyjną zasadą równości wobec prawa, dlatego, że rolnik byłby pozbawiony prawa zrezygnowania z prowadzenia działalności rolniczej w celu uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki. Według niej takie stanowisko nie ma uzasadnienia w przepisach prawa, w wynikać może tylko z nadmiernego formalizmu leżącego u podstaw przyjętej przez organ wykładni przepisów. Zatem, według odwołującej się, przyznanie rolnikowi świadczenia pielęgnacyjnego wymaga tylko ustalenia czy faktycznie sprawuje on opiekę nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności, a organ, nie podejmując wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy i naruszając w ten sposób dyspozycję art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., naruszył przepisy prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Decyzją z dnia 13 sierpnia 2012 r. NR [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 3 pkt 22 i art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. nr 228, poz. 2255 z późn. zm.) .), Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] 2012 r. Nr [...]. W uzasadnieniu swojej decyzji Kolegium wskazało, że z dyspozycji art. 17 ust 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych wynika, że warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest łączne spełnienie określonych w nim przesłanek, tj. na wnioskodawcy musi ciążyć obowiązek alimentacyjny względem osoby pozostającej pod opieką, wnioskodawca musi zrezygnować z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad tą osobą oraz osoba, nad którą sprawowana ma być opieka musi legitymować się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Według Kolegium kwestią sporną w przedmiotowej sprawie jest możliwość otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, które ze swej istoty przysługuje z tytułu rezygnacji z zatrudnienia, przez osobę, która podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników jako rolnik. Rozstrzygnięcie organu I instancji jest zdaniem Kolegium prawidłowe, ponieważ odwołująca się rzeczywiście jest rolnikiem, podlegającym ubezpieczeniu społecznemu rolników, co bezspornie wynika z akt sprawy. Wnioskodawczyni nie kwalifikuje się, zdaniem organu odwoławczego, do otrzymania świadczenia, skoro sprawując opiekę nad matką, posiada gospodarstwo rolne i otrzymuje z niego dochód, bowiem w myśl art. 5 ust. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych w przypadku ustalania dochodu z gospodarstwa rolnego, bierze się pod uwagę okoliczność wyłącznie jego posiadania, nie faktycznej uprawy i przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 1/12 dochodu ogłaszanego corocznie w drodze obwieszczenia przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006 r., Nr 136. poz. 969, z późn. zm.). Dlatego też, zdaniem organu odwoławczego, wnioskodawczyni spełnia wprawdzie przesłankę sprawowania faktycznej opieki nad osobą niepełnosprawną, jednak nie można mówić w tym przypadku o spełnieniu drugiej przesłanki, tj. rezygnacji z zatrudnienia z powodu opieki nad osobą niepełnosprawną. Mając powyższe na uwadze, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Nie zgadzając się z powyższą decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego, M. B. pismem z dnia 12 września 2012 r. wniosła skargę, domagając się zmiany decyzji i przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub uchylenia jej i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 3 pkt 22 i art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., naruszenie konstytucyjnej zasady równości wobec prawa i błąd w ustaleniach faktycznych związany z przyjęciem, że skarżąca prowadzi gospodarstwo rolne. Oprócz zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji, podniosła, że nie ma możliwości zrezygnować z ubezpieczenia w KRUS, natomiast sam fakt posiadania przez nią gospodarstwa rolnego i hipotetyczny z niego dochód nie są w jej ocenie równoznaczne z pracą zarobkową i realnymi dochodami, czego, według skarżącej, nie ustalił prawidłowo organ I instancji, dopuszczając się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Skarżąca podkreśliła, że nie pracuje faktycznie w gospodarstwie rolnym z uwagi na stan zdrowia matki, dlatego spełnia przesłankę zawartą w art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który nie stanowi o tym, że osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne nie może posiadać żadnego dochodu. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych (m.in. wyrok WSA w Kielcach z dnia 20 października 2011 r., sygn akt II SA/Ke 548/11) , skarżąca uznała, że przyznanie rolnikowi świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 ust 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych wymaga wyłącznie ustalenia, że rolnik faktycznie nie prowadzi gospodarstwa rolnego i sprawuje opiekę nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności, wymagającą stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Podkreśliła także, że ustawodawca w definicji pojęcia "zatrudnienia i innej pracy zarobkowej" art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych pominął prowadzenie gospodarstwa rolnego i pracę w nim, za wyjątkiem wypadków ściśle określonych w art. 3 pkt 22 ustawy, w związku z czym rolnik, aby spełnić przesłanki otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, nie musi rezygnować z pracy w gospodarstwie rolnym, ani wykazywać, że nie jest w stanie pracy w tym gospodarstwie podjąć. Naruszenie prawa procesowego w postaci braku prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, miało swoje konsekwencje na gruncie prawa materialnego w postaci naruszenia art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi. Kolegium w całości powtórzyło argumenty powołane w decyzji z dnia 13 sierpnia 2012 r. NR [...] uznając, że skarżąca nie jest osobą uprawnioną do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 z późn. zm., zwana dalej p.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.

Na podstawie powyższych kryteriów należy stwierdzić, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do konieczności rozstrzygnięcia, czy w świetle art. 17 ust. 1 w związku z art. 3 pkt 22 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) prowadzenie gospodarstwa rolnego przez rolnika stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Chodzi więc o rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, czy skarżąca - posiadająca gospodarstwo rolne - może być uznana za osobę, która nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności.

Należy podkreślić, że kwestia ta była przedmiotem kontrowersji w orzecznictwie sądów administracyjnych i rozbieżność co do wykładni wymienionych przepisów doprowadziła do podjęcia przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały z dnia 11 grudnia 2012 r., sygn. akt I OPS 5/12, w której stwierdzono, że prowadzenie gospodarstwa rolnego przez rolnika stanowi negatywną przesłankę przyznania tej osobie świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Na mocy art. 269 p.p.s.a., uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego mają co do zasady charakter wiążący. Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd wyrażony w powołanej uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego uznając, że dotyczy ona także sytuacji prawnej skarżącej.

Świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w postanowieniach ustawy o świadczeniach rodzinnych, przysługuje z tytułu niepodjęcia lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem lub niepełnosprawną osobą dorosłą. Jest to świadczenie opiekuńcze, którego zasadniczym celem jest częściowe pokrycie wydatków ponoszonych przez osobę rezygnującą z zatrudnienia w celu zapewnienia opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny.

Istota świadczenia pielęgnacyjnego z art. 17 ust. 1 ustawy, które zastąpiło dodatek stały regulowany art. 27 ust. 1 – 3 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.), polega na tym, że świadczenie to jest adresowane wyłącznie do tych osób, których źródłem utrzymania jest wykonywanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej i które nie podejmują lub rezygnują z tego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Oznacza to, że nie jest osobą uprawnioną do świadczenia pielęgnacyjnego osoba, która nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w sytuacji, gdy ma inne źródło utrzymania (dochodów) i to bez względu na wielkość tych dochodów. Przemawia za tym również wyłączenie uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego w stosunku do osób, które otrzymują jakiekolwiek świadczenia (dochody) z innych tytułów, wymienionych w art. 17 ust. 5 ustawy.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w powołanej uchwale: rolnicy prowadzący gospodarstwo rolne nie mogą w równej mierze zrezygnować z zatrudnienia bądź innej pracy zarobkowej, co osoby wykonujące, określone w art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych, formy aktywności zawodowej, albowiem znajdują się oni w odmiennej sytuacji ekonomicznej i socjalnej, aniżeli osoby świadczące pracę na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonujące pracę lub świadczące usługi na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkowstwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych, a także prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą, zwłaszcza gdy się bierze pod uwagę sposób i warunki uzyskiwania środków utrzymania. Ta różnica w możliwościach zarobkowych oraz różny tytuł ubezpieczenia wynikają zarówno z faktu prowadzenia gospodarstwa rolnego, jak i z odmiennego reżimu zabezpieczenia społecznego określonego w ustawie o ubezpieczeniu społecznym rolników. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "w sensie ekonomicznym, prowadzenie gospodarstwa rolnego tym różni się od wskazanych w art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych form aktywności zawodowej, że rolnik działa na własny rachunek ponosząc ryzyko gospodarcze oraz podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu rolników w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. W efekcie to rachunek ekonomiczny determinuje reżim pracy rolnika, a podejmowanie przez niego, w ramach zarządzania gospodarstwem, nawet nieracjonalnych z punktu widzenia gospodarczego działań, nie skutkuje pozbawieniem go zatrudnienia, ale wpływa jedynie na ekonomiczne wyniki działalności rolniczej. Tak, więc na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych do rolnika prowadzącego gospodarstwo rolne nie ma zastosowania pojęcie "rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej". Praca we własnym gospodarstwie rolnym, zarządzanie nim, jest formą aktywności zawodowej uprawianą dla celów zarobkowych. Oznacza to, że nie jest możliwe uzyskanie świadczenia, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w sytuacji, gdy rolnik prowadzi gospodarstwo rolne. Sam fakt prowadzenia gospodarstwa rolnego pozbawia rolnika prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, i nie ma w tym wypadku potrzeby dokonywania oceny, czy wielkość posiadanego przez niego gospodarstwa, rodzaj upraw, pozwalałyby mu na podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej poza rolnictwem, a pracy takiej nie podejmuje (bądź z niej rezygnuje) z powodu konieczności opieki nad osobą niepełnosprawną, względem której ciąży na nim obowiązek alimentacyjny".

Podzielając stanowisko prezentowane przez Naczelny Sąd Administracyjny zarówno w powyżej cytowanej uchwale, jak również w licznych orzeczeniach zapadłych z jej uwzględnieniem (wyroki NSA z dnia 22 lutego 2013 r., sygn. akt: I OSK 3050/12, I OSK 3051/12, I OSK 3060/12 i in.), należy stwierdzić, że M. B., jako osoba prowadząca gospodarstwo rolne – będąc ubezpieczoną w związku z tym w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, co wynika bezspornie z akt sprawy – i otrzymująca w związku z tym dochód, nie spełnia przesłanek do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi, że skarżąca nie jest rolnikiem, albowiem jest jedynie posiadaczem gospodarstwa rolnego, ale faktycznie nie prowadzi działalności rolniczej oraz że posiadany przez nią areał to zaledwie 1,14 ha, co uprawnia ją do uzyskania statusu osoby bezrobotnej zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach runku pracy, albowiem tej możliwości pozbawia dopiero własność lub posiadanie nieruchomości rolnej o powierzchni powyżej 2 ha przeliczeniowych.

Ustawa o świadczeniach rodzinnych nie definiuje pojęcia rolnik, taką definicję zawiera natomiast ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (tekst jedn. Dz. U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291 ze zm.). Zgodnie z art. 6 pkt 1 tej ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o rolniku – rozumie się przez to pełnoletnią osobę fizyczną, zamieszkującą i prowadzącą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, osobiście i na własny rachunek, działalność rolniczą w pozostającym w jej posiadaniu gospodarstwie rolnym. W myśl tej definicji rolnikiem jest osoba będąca posiadaczem gospodarstwa rolnego. Natomiast ustawa o świadczeniach rodzinnych w art. 3 pkt 6 stanowi, że ilekroć jest w niej mowa o gospodarstwie rolnym to oznacza gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (tekst jedn. z 2006 r. Nr 136, poz. 969 ze zm.) za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów, sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków, jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż rolnicza, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy i stanowiący własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki nieposiadającej osobowości prawnej. Zatem według ustawy o podatku rolnym, aby dany obszar gruntów uznać za gospodarstwo rolne obszar ten musi być odpowiednio sklasyfikowany, nie może być na nim prowadzona inna działalność niż działalność rolnicza, mieć odpowiednią powierzchnię oraz być w posiadaniu m.in. osoby fizycznej. Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników przyjmuje zasadę wyłączenia z obowiązku rolniczego ubezpieczenia społecznego osób spełniających warunki do objęcia innym ubezpieczeniem społecznym (art. 7 ust. 1 i art. 16 ust. 3), dopuszczając jedynie w ograniczonym zakresie możliwość dalszego podlegania rolniczemu ubezpieczeniu społecznemu osób podejmujących pozarolniczą działalność gospodarczą (art. 5a). Celem ustawodawcy jest zatem zapewnienie ubezpieczenia społecznego osobom, dla których prowadzenie działalności rolniczej jest zawodem, stanowiącym ich podstawowe zajęcie i stałe źródło utrzymania (zob. np. art. 7 ust. 2 i 16 ust. 2 pkt 1 ustawy), i które z tego względu nie mają innego tytułu do ubezpieczenia. Należy przy tym podkreślić, że prowadzenie gospodarstwa rolnego może polegać tylko na zarządzaniu nim (por. m.in. wyrok SN z dnia 22 kwietnia 1987 r., sygn. akt II URN 50/87, LEX nr 14647 oraz uchwałę z dnia 6 maja 2004 r., sygn. akt II UZP 5/04, OSNP 2004, nr 22, poz. 389). Dopiero występowanie całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym, czyli niemożność wykonywania pracy fizycznej w gospodarstwie i brak możliwości zarządzania nim, stanowiłby w niniejszej sprawie obiektywną przeszkodę w prowadzeniu gospodarstwa, taka sytuacja zaś nie występuje. W cytowanej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że przy właściwej organizacji pracy, rolnik może prowadzić gospodarstwo rolne – zarządzać nim i jednocześnie sprawować opiekę nad osobą niepełnosprawną. Jest bowiem organizatorem własnej pracy, mając możliwość jej zaplanowania, dostosowania rozkładu zajęć do potrzeb rodziny, w tym swobodnego wyznaczenia czasu niezbędnego na czynności opiekuńcze nad osobą niepełnosprawną.

A zatem, biorąc pod uwagę wielkość posiadanego przez skarżącą gospodarstwa (powyżej 1 ha przeliczeniowego) oraz fakt podlegania ubezpieczeniu społecznemu w KRUS należy stwierdzić, że prowadzi ona gospodarstwo rolne w rozumieniu przytoczonych powyżej przepisów, co stanowi negatywną przesłankę do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w celu opieki nad niepełnosprawną matką. Należy zatem uznać, że orzekające w niniejsze sprawie organy prawidłowo zastosowały obowiązujące przepisy i odmówiły skarżącej przyznania świadczenia. Wobec zatem nie stwierdzenia w niniejszej sprawie ani naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, ani też naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wniesiona przez M. B. skarga została oddalona, w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).

Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji.