Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 573/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-09-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 180, 123, 200, 138, 149, 162
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Protokolant sekretarz sądowy - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 września 2014 r. sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia ... grudnia 2013 r. nr ... w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia; oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi M. P.(zwanego dalej: "skarżącym" lub "stroną") jest postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Warszawie (zwanego dalej: "Dyrektorem Izby", "organem odwoławczym" lub "organem II instancji") z ... grudnia 2013r. nr ... stwierdzające, że zażalenie z 1 października 2013r. na postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego I w Warszawie z ... września 2013r. nr ... wniesione zostało z uchybieniem terminu. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym.

Naczelnik Urzędu Celnego I w Warszawie decyzją z ... września 2013r. nr ... określił skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym w wysokości 37.834 zł z tytułu produkcji wyrobu akcyzowego – tytoniu do palenia za okres rozliczeniowy listopad 2010r.

Postanowieniem z ... września 2013r. nr ... Naczelnik Urzędu Celnego I w Warszawie (zwany dalej: "Naczelnikiem Urzędu") nadał powyższej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Pismem z 1 października 2013r. (data nadania) skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie z .. września 2013r. Ponadto pismem z 29 października 2013r. (data nadania) skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie z ... września 2013r.

Zaskarżonym postanowieniem z ... grudnia 2013 r. Dyrektor Izby stwierdził, że zażalenie z 1 października 2013 r. na postanowienie z ... września 2013 r. wniesione zostało z uchybieniem terminu. W uzasadnieniu wskazał, że postanowienie Naczelnika Urzędu z ... września 2013r. zostało skutecznie doręczone w dniu 13 września 2013r. i od dnia następnego zaczął biec siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia. Termin do wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie upłynął z dniem 20 września 2013r., natomiast zażalenie na to postanowienie zostało nadane w Urzędzie pocztowym w dniu 1 października 2013r. Z powyższego zdaniem organu wynika, że zażalenie z 1 października 2013r. zostało wniesione po upływie ustawowego terminu zakreślonego dla dokonania tego środka prawnego.

Zdaniem organu odwoławczego spełniły się przesłanki przewidziane w art. 228 § 1 pkt 2 w zw. z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz.U. z 2012r., poz. 749 ze zm., dalej: "Ordynacja podatkowa").

Postanowieniem z ... stycznia 2014r. nr ... (sprawa V SA/Wa ...) Dyrektor Izby odmówił przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu z ... września 2013r.

Pismem z 28 stycznia 2014r. strona złożyła skargę na opisane w komparycji postanowienie organu, wnosząc m.in. o jego uchylenie, a także o zaliczenie w poczet materiału dowodowego dokumentów w postaci: oświadczenia M. P. z 28 stycznia 2014 r., oświadczenia A. B. z 28 stycznia 2014 r. na okoliczność potwierdzenia, że M. P. odebrał i mógł zapoznać się z treścią postanowienia Naczelnika Urzędu z ... września 2013 r. dopiero w dniu 28 września 2013 r., istnienia w budynku przy ul. ... praktyki polegającej na przekazywaniu korespondencji urzędowej kierowanej do lokatorów ochronie budynku, a przez to wadliwości doręczeń w świetle przepisów procedury podatkowej.

Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie:

I. art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej polegające na wydaniu postanowienia stwierdzającego, że zażalenie z 1 października 2013r. na postanowienie Naczelnika Urzędu z ... września 2013r. wniesione zostało z uchybieniem terminu w sytuacji gdy, skarżący zapoznał się z treścią postanowienia w dniu 28 września 2013r., a następnie zaskarżył je w dniu 1 października 2013r. wobec czego zachował siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia;

II. dyspozycji art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nieuznanie w sytuacji przyjęcia, iż środek zaskarżenia został wniesiony z uchybieniem terminu, skuteczności wniosku strony o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu z ... września 2013 r. mimo, iż skarżący uprawdopodobnił, że uchybienie nastąpiło bez jego winy;

III. dyspozycji art. 149 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, iż pozostawienie w dniu 13 września 2013 r. przesyłki adresowanej do strony, a zawierającej postanowienie Naczelnika Urzędu z ... września 2013 r. u ochrony budynku, w którym siedzibę ma firma skarżącego stanowi skuteczną formę doręczenia stronie pisma urzędowego w sytuacji gdy:

a) osoby te nie były upoważnione do odbioru korespondencji kierowanej do strony,

b) nie umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej, na drzwiach mieszkania adresata, ani w innym widocznym miejscu informacji o pozostawieniu przesyłki u ochrony obiektu,

c) podpis na dowodzie odbioru przedmiotowej przesyłki nie pochodzi od syna strony M. P., który odebrał ww. postanowienie od ochrony dopiero w dniu 28 września 2013 r. i w tym samym dniu przekazał pismo pocztą elektroniczną skarżącemu, a zatem termin do wniesienia środka zaskarżania na postanowienie Naczelnika Urzędu z ... września 2013 r. winien rozpocząć swój bieg od dnia 28 września 2013 r.;

IV. art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej polegające na zaniechaniu przeprowadzenia i pominięciu istotnych dla wyjaśnienia sprawy dowodów w postaci:

a) przesłuchania w charakterze świadków osób wskazanych przez stronę, tj. M. P. i A. B. posiadających wiedzę co do okoliczności i daty doręczenia stronie postanowienia Naczelnika Urzędu z ... września 2013 r.,

b) przesłuchania w charakterze świadków pracowników ochrony budynku przy ul. ... celem ustalenia okoliczności przekazania im postanowienia Naczelnika Urzędu z ... września 2013 r.,

c) dokumentacji medycznej podatnika potwierdzającej rzeczywiste powody jego okresowej nieobecności w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej i braku możliwości odbierania pod tym adresem korespondencji,

d) weryfikacji autentyczności podpisów na dowodach odbioru korespondencji kierowanej do strony, co jest kwestionowane przez skarżącego i jego syna,

które to dowody mają zasadnicze znaczenie dla ustalenia wiarygodności podnoszonych przez stronę przyczyn uzasadniających wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu z ... września 2013 r.;

V. art. 123 § 1 w zw. z art. 200 § 1 i art. 138 § 1 i w zw. z art. 149 Ordynacji podatkowej polegające na:

a) uniemożliwieniu stronie czynnego udziału w postępowaniu poprzez zaniechanie ustalenia rzeczywistego miejsca pobytu skarżącego oraz kierowanie korespondencji do niego na adres ... mimo posiadania przez organ podatkowy informacji, iż adres ten nie jest aktualny, a strona nie przebywa w miejscu prowadzenia działalności, a nadto przez wadliwe doręczanie korespondencji,

b) wyznaczenie skarżącemu siedmiodniowego terminu na zapoznanie się z aktami i wypowiedzenie w sprawie oraz przesłanie postanowienia z ... czerwca 2013r. w tej kwestii na powyższy adres w Warszawie w sposób wadliwy, a także mimo posiadania przez organ podatkowy informacji, iż adres ten nie jest aktualny, a podatnik nie przebywa w miejscu prowadzenia działalności,

c) zaniechanie przez organ wystąpienia do Sądu z wnioskiem o wyznaczenie kuratora dla osoby nieobecnej, mimo posiadania informacji, że skarżący nie przebywa w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby wniósł o jej oddalenie.

Przy piśmie procesowym z 8 sierpnia 2014 r. skarżący przesłał opinię pismoznawczą wnosząc o przeprowadzenie dowodu z tego dokumentu na okoliczność, że podpis złożony na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji Naczelnika Urzędu z ... września 2013r. z bardzo dużym prawdopodobieństwem nie został złożony przez syna skarżącego M. P.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Punktem wyjścia do rozważań w rozpoznawanej sprawie jest wskazanie jej przedmiotu. Pismem z 1 października 2013r. skarżący złożył zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu z ... września 2013r. Organ odwoławczy postanowieniem z ... grudnia 2013 r. stwierdził, że zażalenie to zostało złożone z uchybieniem terminu. Zatem przedmiotem postępowania jest tylko kwestia terminowości złożenia zażalenia i tym samym prawidłowości doręczenia postanowienia Naczelnika Urzędu z ... września 2013r. Natomiast przedmiotem rozpoznania przez Sąd nie jest sprawa dotycząca przywrócenia uchybionego terminu i prawidłowość rozstrzygnięcia tego zagadnienia przez Dyrektora Izby Celnej w Warszawie.

Przechodząc do oceny prawidłowości doręczenia należy stwierdzić, że organ w sposób prawidłowy uznał za doręczone postanowienie Naczelnika Urzędu z ... września 2013r. Z dokumentu urzędowego, jakim jest pocztowy dowód doręczenia wynika, że w dniu 13 września 2013r. doręczyciel operatora publicznego (Poczta Polska S.A.) doręczył przesyłkę zawierającą ww. postanowienie do rąk dorosłego domownika - syna - skarżącego. Powyższe zostało potwierdzone zarówno podpisem osoby odbierającej przesyłkę cyt. "M. P. - syn" oraz adnotacjami i podpisem doręczyciela. Doręczyciel na zwrotnym potwierdzeniu odbioru zaznaczył, że cyt. "oznaczoną wyżej przesyłkę doręczono pełnoletniemu domownikowi", naniósł datę doręczenia, która pokrywa się z datą odbioru przesyłki, tj. 13 września 2013r. oraz złożył podpis, tym samym poświadczając powyższy sposób doręczenia.

Mając powyższe na względzie trzeba jednoznacznie wskazać, że w sposób prawidłowy została przesyłka uznana za doręczoną w dniu 13 września 2013 r. Doręczenie tej przesyłki odpowiada dyspozycji przepisu art. 149 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Zawiadomienie o doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy domu umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Tym samym bezzasadne są zarzuty naruszenia przez organ powołanych w skardze przepisów tj. art. 149 Ordynacji podatkowej, gdyż organ w sposób prawidłowy doręczył przesyłkę, a skarżący mimo zaznaczonego terminu nie złożył w wymaganym terminie zażalenia na postanowienie.

Strona skarżąca pierwotnie twierdziła, że przesyłkę listową zawierająca postanowienie odebrała ochrona, która następnie w dniu 28 września 2013r. przekazała ją synowi skarżącego i w tym też dniu konkubina syna przekazała ją pocztą elektroniczną do ... Na etapie skargi skarżący potwierdza powyższe oraz dodatkowo wskazuje, że podpis pod zwrotnym potwierdzeniem odbioru nie jest podpisem jego syna, na co przedkłada oświadczenie syna i jego konkubiny oraz opinię biegłego wskazującą, że istnieje bardzo duże prawdopodobieństwo, że złożony podpis pod potwierdzeniem odbioru nie został złożony przez M. P. Obecnie skarżący wskazuje, że jego syn nigdy nie odbierał przesyłek w miejscu prowadzenia przez niego działalności gospodarczej i zawsze przesyłki te były odbierane przez ochronę osiedla.

Odnosząc się do powyższego należy wskazać, że skarżący skutecznie nie zaprzeczył faktowi odebrania przesyłki przez jego syna. Gołosłowne twierdzenia w tym zakresie skarżącego, połączone z oświadczeniami syna i jego konkubiny oraz opinia biegłego nie mogły w żaden sposób zaprzeczyć domniemaniu prawidłowości doręczenia. Na wstępie trzeba wyjaśnić, o czym również była mowa wyżej, że nadesłane dowody (oświadczenia i opinia) w sensie dowodowym są traktowane jako wypowiedź skarżącego. Co więcej nadesłana opinia nie dotyczy zwrotnego potwierdzenia odbioru postanowienia Naczelnika Urzędu z ... września 2013r., tylko decyzji tego Naczelnika z ... września 2013r. Zatem w żaden sposób nie mogła przyczynić się do zakwestionowania prawidłowości doręczenia. Ponadto opinia została sporządzona po wydaniu przez Dyrektora Izby zaskarżonego postanowienia i nie mogła być wobec tego oceniona w prowadzonym przez organ postępowaniu. Zatem należy uznać, że przesyłka została doręczona pod aktualny adres skarżącego, a przesyłkę odebrał pełnoletni domownik, upoważniony do jej odbioru. Ewentualne zaniechanie domownika w przekazaniu przesyłki adresatowi we właściwym czasie, obciąża tegoż adresata.

Ponadto skarżący, korzystając z pomocy profesjonalnego pełnomocnika i twierdząc, że przesyłka listowa została pokwitowana przez osobę do tego nie upoważnioną i co najważniejsze posługującą się danymi syna skarżącego, nie zareagował na ten fakt w sposób do tego przewidziany, tj. nie powiadomił odpowiednich organów państwa o podejrzeniu popełnienia przestępstwa fałszerstwa (np. ochroniarz) oraz poświadczenia nieprawdy (listonosz). Zatem obecne jego twierdzenia o nieprawidłowości doręczenia nie mogły odnieść pożądanego skutku. Ponadto sam fakt pozostawiania przesyłek rejestrowych ochronie osiedla i posługiwanie się przez tę ochronę nie wiadomo dlaczego imieniem i nazwiskiem osoby trzeciej nie mieszkającej na tym osiedlu, poza kwestiami prawno-karnymi, budzi poważne wątpliwości faktyczne. Nieprawdopodobne bowiem jest, że ochrona obiektu zna dane osobowe, czyli imię i nazwisko oraz stopień pokrewieństwa skarżącego i swobodnie tymi danymi się posługuje, bez jakiejkolwiek interwencji ze strony skarżącego. Należy stwierdzić, że pod zwrotnym potwierdzeniem odbioru przesyłek adresowanych do skarżącego podpisywał się jego syn (np. k. 1 akt adm. – zpo decyzji wymiarowej). Skarżący nigdy nie kwestionował podpisów syna, ani też nie zwrócił się ze skargą zarówno do Poczty Polskiej, jak i ochrony na nieprawidłowy sposób doręczenia przesyłek kierowanych do niego. W związku z tym trzeba wskazać, że organ nie naruszył art. 180 Ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie przeprowadzenie weryfikacji autentyczności podpisów na dowodach odbioru korespondencji kierowanej do skarżącego. Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, nigdy bowiem nie kwestionował na etapie postępowania administracyjnego tych podpisów. Dlatego też organ nie miał żądnych powodów aby prowadzić w tym kierunku postępowanie. Tym samym nie naruszył powołanego przepisu.

Reasumując, zdaniem Sądu prawidłowo Dyrektor Izby uznał, że postanowienie Naczelnika Urzędu z ... września 2013r. zostało skutecznie doręczone w dniu 13 września 2013r., gdyż żaden z dokumentów nadesłanych przez skarżącego nie zaprzeczał domniemaniu prawidłowości doręczenia. Dlatego też bezzasadne są zarzuty naruszenia art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Z akt administracyjnych bowiem wynika, że postanowienie zostało doręczone w dniu 13 września 2013r., a zażalenie na to postanowienie zostało wniesione przez profesjonalnego pełnomocnika w dniu 1 października 2013r., a więc z uchybieniem siedmiodniowego terminu.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów, w pierwszej kolejności należy zauważyć, że bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 162 Ordynacji podatkowej, gdyż przepis ten nie był podstawą rozstrzygnięcia. Zatem nie mógł zostać przez organ odwoławczy naruszony. Zarzut naruszenia tego przepisu może być przedmiotem rozpoznania w odrębnym postępowaniu. Podobnie należy ocenić wskazywane w skardze powody, na które powołuje się skarżący, które w jego ocenienie stanowią o braku winy w niedochowaniu terminu. Wszystkie te okoliczności wykraczają poza zakres przedmiotowego postępowania.

Bezzasadne są również zarzuty naruszenia art. 180 § 1 oraz art. 123 § 1 w zw. z art. 200 § 1 i art. 138 § 1 i w zw. z art. 149 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym , co zostało wskazane wyżej przesyłkę adresowaną do skarżącego odebrał w dniu 13 września 2013 r. jego syn – M. P., co potwierdził zarówno M. P., jak i doręczyciel, własnoręcznym podpisem. Syn skarżącego podjął się oddania pisma adresatowi. Adres, pod który doręczono decyzję figurował w aktach sprawy jako aktualny. Zatem to strona postępowania powinna poczynić starania co do zapewnienia takiego odbioru korespondencji, który pozwala uniknąć negatywnych konsekwencji upływu terminów procesowych. Zaniechania dorosłego domownika wprost obciążają adresata przesyłki. Dlatego też przeprowadzenie dowodu z przesłuchania w charakterze świadka A. B., czy też M. P., na okoliczność przekazania skarżącemu drogą elektroniczną, zeskanowanego postanowienia w dniu 28 września 2013 r. jest niezasadne. Tak samo należy ocenić wniosek skarżącego o przesłuchanie w charakterze świadka pracowników ochrony obiektu. Skarżący dopiero na etapie sądowym wskazuje na ten zarzut. Wcześniej, w tym postępowaniu, nie składał takiego wniosku, a organ mając na uwadze dowód z dokumentu jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru zawierające wszystkie wymagane dane nie miał takiego obowiązku, gdyż okoliczność ta została udowodniona tym dokumentem.

Trzeba również podkreślić, że z akt administracyjnych i sądowych wynika, że do dnia dzisiejszego skarżący posługuje się kwestionowanym w skardze adresem do doręczeń, tj. ... Skarżący nie przedstawił, oprócz gołosłownych twierdzeń, żadnego dowodu pisemnego, że poinformował organ o zmianie adresu do doręczeń, czy też ustanowieniu pełnomocnika. Zatem organ prawidłowo doręczał przesyłki na znany temu organowi adres, a ewentualne nieprawidłowości w przekazywaniu korespondencji wprost obciążają skarżącego. Tym samym brak było jakichkolwiek podstaw do zwracania się przez organ do Sądu o ustanowienie kuratora, czy też poszukiwanie innego adresu skarżącego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby stwierdził, że pismem z 9 maja 2013r. Naczelnik Urzędu wezwał skarżącego (patrz także decyzja Naczelnika Urzędu z ... września 2013r. – karty 2-5 akt administracyjnych) do nadesłania rejestrów sprzedaży z określonych miesięcy wraz fakturami sprzedaży w terminie 7 dni pod rygorem ewentualnego ukarania. Pismo to odebrał syn skarżącego w dniu 14 maja 2013r. i w związku z brakiem odpowiedzi na ww. wezwanie Naczelnik Urzędu postanowieniem z ... maja 2013r. ukarał stronę karą porządkową w wysokości ... zł. Powyższe postanowienie także odebrał syn skarżącego. Organ ponadto wyjaśnił, że skarżący złożył od powyższego postanowienia zażalenie, które nie było podpisane i które oprócz danych skarżącego zawierało dane osoby podającej się za pełnomocnika. Dlatego też Dyrektor Izby wezwał pismem z 11 lipca 2013r. osobę wskazaną jako pełnomocnik do uzupełnienia wniesionego zażalenia o podpis osoby wnoszącej oraz o przedłożenie pełnomocnictwa. Następnie Dyrektor Izby postanowieniem z ... września 2013r. stwierdził niedopuszczalność zażalenia z 21 czerwca 2013r. i postanowienie to doręczył podmiotowi wskazanemu jako pełnomocnik.

Powyższym ustaleniom organu skarżący nie zaprzeczył. Zatem słusznie organ wyciągnął wniosek, że skarżący nie umocował skutecznie pełnomocnika do reprezentowania mocodawcy w postępowaniu dotyczącym nałożenia kary porządkowej, a tym bardziej w postępowaniu dotyczącym określenia zobowiązania podatkowego.

Mając powyższe na względzie należy jednoznacznie wskazać, że skarżący obecnie próbuje przerzucić odpowiedzialność za swoje działania (brak wskazania adresu, pod którym mógłby odbierać korespondencję bez przeszkód) lub też za zaniechania dorosłego domownika (nieprzekazanie w terminie korespondencji skierowanej do skarżącego) na organ. Powyższe w żaden sposób nie mogło doprowadzić do uwzględnienia skargi strony. Zatem wszelkie zarzuty wskazujące na celowość działania organu nakierowane na uniemożliwienie mu brania czynnego udziału w postępowaniu jawią się jako nieuzasadnione. W tym miejscu wskazać należy, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminowi. Uchybienie terminu nie podlega żadnym ocenom ani stopniowaniu skali tego naruszenia. Nawet nieznaczne przekroczenie obowiązującego terminu stanowi jego uchybienie i obliguje organ odwoławczy do wydania postanowienia w tym zakresie.

W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.