Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 65/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-01-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3
journal: Dz.U. 2019 poz 1170
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - t.j.
article: art. 3
journal: Dz.U. 1984 nr 52 poz 268
law: Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wolas Sędziowie WSA Stanisław Grzeszek (spr.) WSA Urszula Zięba po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. K. przy uczestnictwie A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego skargę oddala.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] stycznia 2019r. nr [...] ustalił I. K. i A. M. łączne zobowiązanie pieniężna za 2019r. w kwocie 406,00 zł.

W uzasadnieniu podano sposób wyliczenia należnego podatku wskazując przedmiot opodatkowania jak i zastosowane stawki podatku od nieruchomości.

W odwołaniu I. K. wniosła o wyjaśnienie na jakiej podstawie uznano A. M. za współwłaściciela opodatkowanej nieruchomości. Podniosła bowiem, że gospodarstwo rolne było w całości własnością jej matki. Strona podkreśliła, że ewidencja gruntów jest niezgodna z treścią ksiąg wieczystych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 23 maja 2019r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w rozpatrywanej sprawie przedmiotem opodatkowania jest nieruchomość położona w K., składająca się z działek [...], nr [...] i nr [...].

W świetle aktualnych danych z ewidencji gruntów współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości są obecnie I. K. oraz A. M.. W aktach sprawy znajdują się Zawiadomienia o zmianach danych w ewidencji gruntów i budynków nr [...], nr [...] i nr [...] zgodnie, z którymi A. M. została ujawniona w ewidencji gruntów jako współwłaściciel ww. działek na podstawie umowy darowizny z dnia 22 stycznia 2008r. Rep. A [...], w wyniku której nabyła udziały po darczyńcy - Z. S.. Z kolei I. K. stała się współwłaścicielem ww. działek na podstawie postanowienia sądowego o nabyciu spadku po W. S. z dnia 22 grudnia 1997r., sygn. akt. [...] oraz z dnia 21 lipca 1993r. sygn. akt. I [...] (zawiadomienie o zmianach nr [...], nr [...]).

W skład działki nr [...] wchodzą grunty sklasyfikowane jako: grunty orne klasy RIHa o pow. 0,0566 ha, grunty orne klasy RJIIb o pow. 0,0562 ha, grunty orne klasy RIVb o pow. 0,2488 ha, tereny mieszkaniowe B o pow. 0,0458 ha, łąki trwałe klasy LIII o pow. 0,0647 ha oraz rowy W o pow. 0,0325 ha. Ponadto nieruchomość zabudowana jest budynkiem mieszkalnym o pow. użytkowej wynoszącej 80 m˛.

Organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o podatku rolnym podstawę opodatkowania podatkiem rolnym gruntów nie wchodzących w skład gospodarstw rolnych stanowi liczba hektarów fizycznych. Podatek rolny za rok podatkowy 2019 wynosi dla 1 ha gruntów nie wchodzących w skład gospodarstw rolnych równowartość pieniężną 5q żyta, obliczonej według średniej ceny skupu żyta za 11 kwartałów poprzedzających kwartał poprzedzający rok podatkowy - art. 6 ust. 1 pkt. 2 ustawy o podatku rolnym. Średnia cena skupu żyta za okres 11 kwartałów poprzedzających kwartał poprzedzający rok podatkowy 2019 wyniosła 54,36 zł za 1q (komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 18 października 2018r. w sprawie średniej ceny skupu żyta za okres 11 kwartałów będącej podstawą do ustalenia podatku rolnego na rok podatkowy 2019 - M.P. z 2018r. poz. 1004). W niniejszym przypadku opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty rolne o łącznej powierzchni 0,4588 ha. Biorąc pod uwagę powyższe zasadne jest wskazanie, iż podatek rolny należny w roku 2019 wynosi 124,70 zł.

Organ II instancji dalej wskazał, że jeśli chodzi o opodatkowanie podatkiem od nieruchomości, to zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych podstawę opodatkowania dla gruntów stanowi ich powierzchnia, a dla budynków lub ich części - ich powierzchnia użytkowa. Wysokość podatku od nieruchomości ustalono przy zastosowaniu stawek właściwych dla poszczególnych przedmiotów opodatkowania określonych w uchwale Rady Miasta Krakowa NR LXXXV/2090/17 z dnia 11 października 2017r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości.

Stawka podatku od gruntów pozostałych wynosi 0,48 zł od 1m˛ powierzchni, a od budynków mieszkalnych 0,77 zł od 1m˛ powierzchni użytkowej budynku. W niniejszym przypadku opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty tzw. "pozostałe" o pow. 458 m˛ oraz budynek mieszkalny o pow. użytkowej 80 m˛.

Organ odwoławczy wskazał, że podatek od nieruchomości należny w roku 2019r. wynosi zatem 281,44 zł. W konsekwencji łączne zobowiązanie pieniężne za rok 2019 kształtuje się - po zaokrągleniu na poziomie 406,00 zł.

Mając powyższe na uwadze SKO w K. stwierdziło, iż organ I instancji prawidłowo ustalił wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego i zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa.

Odnosząc się do treści odwołania I. K., organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji w sposób prawidłowy ustalił stan prawny opodatkowanej nieruchomości, wskazując jako współwłaścicieli nieruchomości I. K. i A. M.. SKO w K. wyjaśniło, że znajdujące się w aktach sprawy dane z ewidencji gruntów i budynków odzwierciedlają zmiany własnościowe jako zostały przeprowadzone w wyniku postępowania spadkowego po W. S. oraz na podstawie umowy darowizny z dnia 22 stycznia 2008r. Rep. A [...]. W wyniku przedmiotowych zmian jedynymi współwłaścicielami działek nr 337, 669, 298 i 69 stały się I. K. i A. M., które ponoszą solidarną odpowiedzialność podatkową.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie I. K. nie zgodziła się z wydanym rozstrzygnięciem, wskazując na prawo własności do przedmiotowych działek.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.". Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zgodnie natomiast z art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala.

Kontrola sądowa przeprowadzona w niniejszej sprawie skutkowała uznaniem, że skarga jest bezzasadna.

Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. ustalającą I. K. oraz A. M. łączne zobowiązanie pieniężne za 2019r. w wysokości 406,00 zł.

Skarżąca w toku postępowania podatkowego, a także w skardze zakwestionowała uznanie A. M. za współwłaściciela nieruchomości stanowiącej przedmiot opodatkowania ( działek nr 337, 669 obręb 33 Krowodrza, nr 69 obręb 25 Krowodrza i nr 298 obręb 24 Krowodrza).

Natomiast organy podatkowe wydając zaskarżone rozstrzygnięcia oparły się na aktualnych danych z ewidencji gruntów i budynków, z których wynika, że współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości są obecnie I. K. oraz A. M..

W aktach sprawy znajdują się dokumenty, które potwierdzają stanowisko organów podatkowych.

Z zawiadomień o zmianach danych w ewidencji gruntów i budynków nr: [...], [...] i [...] wynika, że A. M. została ujawniona w ewidencji gruntów jako współwłaściciel ww. działek na podstawie umowy darowizny z dnia 22 stycznia 2008r. Rep. A [...], w wyniku której nabyła udziały po darczyńcy - Z. S.. Z kolei I. K. stała się współwłaścicielem ww. działek na podstawie postanowienia sądowego o nabyciu spadku po W. S. z dnia 22 grudnia 1997r., sygn. akt. Ns [...] oraz z dnia 21 lipca 1993r. sygn. akt. I [...] (zawiadomienie o zmianach nr [...], nr [...]).

W pierwszej kolejności, należy wskazać na treść przepisów, które stanowiły podstawę wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Kategorie podmiotów, na których ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości zawiera art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2019r., poz. 1170 ze zm., powoływanej dalej jako "u.p.o.l."), zaś podatku rolnego art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2020r., poz. 333, powoływanej dalej jako "u.p.r.").

Stosownie do treści wskazanych przepisów, podatnikami podatku od nieruchomości i podatku rolnego są osoby fizyczne, osoby prawne jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej będące właścicielami będące właścicielami. W przypadku, gdy przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym (art. 3 ust. 3 u.p.o.l.). W myśl art. 3 ust. 4 u.p.o.l. oraz art. 3 ust. 5 u.p.r., jeżeli grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza, nieruchomość lub obiekt budowlany stanowią współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowią odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od gruntów, nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach.

Podstawą do wymiaru podatków, zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2020r., poz. 2052) stanowią dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Przepis ten nie przewiduje wyjątków, w związku z tym organ podatkowy nie ma podstaw do pomijania tych danych w prowadzonym postępowaniu podatkowym.

Dane zawarte w ewidencji mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019r., poz. 900 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem stanowią one dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.

Jak już wyżej zasygnalizowano w przedmiotowej sprawie ustaleń, co do osób będących współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości położonej w K. przy ulicy [...], organy dokonały na podstawie danych wynikających z wypisu z ewidencji gruntów i budynków. Wynika z nich, że współwłaścicielami tymi są: skarżąca i A. M..

Zatem w ocenie Sądu organy prawidłowo uznały, że łączne zobowiązanie pieniężne za 2019r. ciąży na wszystkich osobach fizycznych, będących współwłaścicielami nieruchomości tj. skarżącej oraz A. M..

Samo prawo własności nieruchomości lub jej posiadanie skutkuje powstaniem obowiązku podatkowego. Powołane wyżej przepisy art. 3 ust. 4 u.p.o.l. oraz art. 3 ust. 5 u.p.r., wskazują jedynie, że współwłaściciele odpowiedzialni są solidarnie. Zatem, jak słusznie przyjęły organy podatkowe, regulacji odpowiedzialności solidarnej należy, z mocy art. 91 Ordynacji podatkowej, poszukiwać w przepisach prawa cywilnego. Zgodnie bowiem z art. 91 Ordynacji podatkowej do odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania podatkowe mają zastosowanie przepisy kodeksu cywilnego.

W myśl art. 366 § 1 Kodeksu cywilnego kilku dłużników może być zobowiązanych w ten sposób, że wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych. Odpowiedzialność solidarna oznacza, że organ podatkowy (wierzyciel) może żądać całości lub części świadczenia (uiszczenia należnego podatku) od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych, przy czym aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela wszyscy dłużnicy solidarni pozostają zobowiązani (art. 366 Kodeksu cywilnego).

Jednocześnie podkreślić należy, że sprawy związane z posiadaniem nieruchomości przez współwłaścicieli, oraz ewentualnym zniesieniem współwłasności należą do kompetencji sądów powszechnych, nie mają wpływu na obowiązek podatkowy i nie mogą być przedmiotem oceny w postępowaniu podatkowym.

Podsumowując przedmiotowa nieruchomość stanowi współwłasność w związku z czym jest odrębnym przedmiotem opodatkowania, a obowiązek podatkowy obciąża solidarnie wszystkich współwłaścicieli. Istota zaś solidarnego obowiązku podatkowego sprowadza się do tego, że wszyscy współwłaściciele są zobowiązani do płacenia podatku od nieruchomości wspólnej, ale zapłacenie całego podatku przez jednego lub kilku z nich powoduje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego w stosunku do wszystkich.

Organ podatkowy wymierza zatem podatek osobom fizycznym w kwocie ogólnej w jednym nakazie płatniczym (tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie), gdyż nie jest upoważniony do dzielenia zobowiązania między współwłaścicieli oraz kwestionowania zapisów ewidencji gruntów i budynków. Tym samym prawidłowe i zgodne z przepisami art. 3 ust. 4 u.o.p.o.l. i art. 3 ust. 5 u.p.r. jest stanowisko organów podatkowych, że łączne zobowiązanie pieniężne na 2019r. od całej nieruchomości ciąży na nich solidarnie.

W tym zakresie Sąd podziela również pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 26 czerwca 2007r., sygn. akt II FSK 1748/06, że zgodnie z art. 3 ust. 4 u.p.o.l., w sytuacji, gdy nieruchomość stanowi współwłasność, to obowiązek podatkowy ciąży na wszystkich współwłaścicielach solidarnie. Oznacza to między innymi, że wzajemne relacje współwłaścicieli oraz spory co do zakresu posiadania nieruchomości wspólnej, pozostają bez znaczenia z punktu widzenia ponoszenia ciężarów w podatku od nieruchomości (płacenia podatku). Również stosunki cywilno-prawne między współwłaścicielami nie mogą być przedmiotem niniejszego postępowania, gdyż nie podlegają one kompetencji organów podatkowych, a nadto nie mają znaczenia dla wyniku rozpatrywanego sporu. Jak już wyżej akcentowano, do czasu zniesienia współwłasności, której może żądać każdy ze współwłaścicieli na podstawie art. 210 Kodeksu cywilnego, nie jest dopuszczalne odstąpienie od wyrażonej w art. 3 ust. 4 u.p.o.l., zasady solidarnego obciążenia obowiązkiem podatkowym w podatku od nieruchomości współwłaścicieli nieruchomości.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.