Postanowienie NSA, sygn. akt II OW 121/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6092 Melioracje wodne, opłaty melioracyjne
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 545 ust. 4
journal: Dz.U. 2018 poz 2268
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r Prawo wodne - tekst jednolity
article: art. 4 ust. 3 i 3a art. 74a i 74b ust. 4
journal: Dz.U. 2012 poz 145
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zofia Flasińska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędzia WSA del. Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy z wniosku Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Samorządowym Kolegium Odwoławczym w W. a Prezesem Wód Polskich w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpatrzenia odwołania W. G. od decyzji Marszałka Województwa z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] postanawia: wskazać Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. jako organ właściwy w sprawie.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wystąpiło z wnioskiem do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim a Prezesem Wód Polskich w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpatrzenia odwołania W. G. od decyzji Marszałka Województwa z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...].

W uzasadnieniu wniosku Kolegium wskazało, iż decyzją z dnia [...] marca 2012 r. Marszałek Województwa [...] ustalił dla W. i J. G. opłatę inwestycyjną w wysokości 22.013,00 zł jako zwrot części kosztów poniesionych przez Skarb Państwa w 2011 r. w związku z wykonaniem melioracji szczegółowych w ramach zadania inwestycyjnego "[...]" na terenie gminy B. w miejscowości J. na działkach nr [...] na powierzchni 8,54 ha.

Pismem z dnia 18 czerwca 2014 r. W. G. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego tą decyzją. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r. Marszałek odmówił wznowienia postępowania w zakresie uchylenia w części decyzji z dnia [...] marca 2012 r. i wydania decyzji ustalającej wysokość opłaty inwestycyjnej dla J. D. Po rozpatrzeniu zażalenia W. G. na powyższe postanowienie, postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uchyliło w całości zaskarżone postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015 r. Marszałek Województwa [...] wznowił z urzędu postępowanie w tej sprawie. Decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. Marszałek Województwa M. odmówił uchylenia decyzji z dnia [...[ marca 2012 r. w całości lub w części. Od decyzji tej - pismem z dnia 19 stycznia 2016 r. - odwołała się W. G.

Przy piśmie z dnia 21 stycznia 2016 r. Marszałek Województwa M. przekazał powyższe odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W.. Pismem z dnia 4 kwietnia 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. przekazało odwołanie, w trybie art. 65 § 1 k.p.a., Prezesowi Wód Polskich. Pismem z dnia 28 marca 2019 r. Prezes Wód Polskich zwrócił Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w W. akta przedmiotowej sprawy. Pismem z dnia 26 kwietnia 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. ponownie przekazało akta przedmiotowej sprawy wskazując, że jeżeli Prezes Wód Polskich uważa, że nie jest właściwym do załatwienia przedmiotowej sprawy, powinien wystąpić z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Pismem z dnia 10 czerwca 2019 r. Prezes Wód Polskich ponownie zwrócił Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w W. akta przedmiotowej sprawy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało, że niniejszej sprawie mamy do czynienia z postępowaniem prowadzonym na podstawie art. 240 i n. ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa w stosunku do decyzji wydanej w dniu [...] grudnia 2015 r. na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r. poz. 145, z późn. zm.). Ówczesna regulacja w zakresie ustalania wysokości opłaty inwestycyjnej za wykonanie melioracji szczegółowych (art. 74 ust. 2 ustawy Prawo wodne) ustanawiała organem właściwym w tych sprawach marszałka województwa. W myśl z kolei art. 4 ust. 3a tej ustawy, samorządowe kolegium odwoławcze pełniło funkcję organu wyższego stopnia w tych sprawach. Tak więc odwołanie W. G. od decyzji Marszałka Województwa M. z dnia [...] grudnia 2015 r. zostało prawidłowo - na podstawie art. 220 w zw. z art. 13 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej - skierowane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W.. Wraz z wejściem w życie ustawy Prawo wodne z 2017 r. marszałkowie województw utracili właściwość w sprawach ustalania opłat melioracyjnych. Stosownie do art. 545 ust. 4 Prawa wodnego do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy, niewymienionych w ust. 3, stosuje się przepisy dotychczasowe, z tym że organem wyższego stopnia w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego jest Prezes Wód Polskich, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy organem wyższego stopnia w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego był w tych sprawach Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej albo dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej.

W myśl art. 14 ust. 6 pkt 1 nowej ustawy, w sprawach należących do zakresu działania Wód Polskich organem właściwym w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego jest dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej Wód Polskich - w sprawach decyzji, o których mowa w art. 76 ust. 2, art. 77 ust. 3, 8 i 14, art. 166 ust. 5, art. 175 ust. 1, art. 176 ust. 4 i 9, art. 182 ust. 1, art. 199 ust. 4, art. 201 ust. 1, art. 202 ust. 1, art. 206 oraz w 343 ust. 2, 3 i 6, a zatem także w sprawach dotyczących melioracji (art. 199- art. 202 ustawy). Zgodnie zaś z przepisem art. 14 ust. 3 nowej ustawy Prawo wodne, Prezes Wód Polskich pełni funkcję organu wyższego stopnia w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego w stosunku do dyrektorów regionalnych zarządów gospodarki wodnej Wód Polskich w sprawach określonych ustawą. W związku z tą zmianą, kompetencję organu wyższego stopnia do rozpatrywania odwołań od decyzji w przedmiocie opłaty melioracyjnej przejął organ właściwy według przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, tj. Prezes Wód Polskich. Natomiast samorządowe kolegia odwoławcze w tych sprawach utraciły dotychczasową ogólną kompetencję organu wyższego stopnia.

W odpowiedzi na wniosek Prezes Wód Polskich wniósł o wskazanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. jako organu właściwego w sprawie. Organ wskazał, że w dniu 11 kwietnia 2018 r. ogłoszona została ustawa z dnia 28 lutego 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne (Dz. U. z 2018 r. poz. 710), w której to art. 1 pkt 2 lit. d zmienił treść art. 545 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2018 r. poz. 2268, ze zm.). Zgodnie z treścią art. 2 ustawy zmieniającej, art. 1 pkt 2 lit. d wszedł w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia tj. z dniem 12 kwietnia 2018 r., z mocą obowiązywania od dnia 1 stycznia 2018 r. W związku z wejściem w życie w/w ustawy - Prezes Wód Polskich, jako organ niewłaściwy do rozpatrzenia przedmiotowego odwołania, zawiadomieniem z dnia 28 marca 2019 r., przekazał sprawę do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. - organu właściwego do jego rozpoznania.

Od początku obowiązywania ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, organem właściwym w sprawach opłaty melioracyjnej był marszałek województwa. Organem wyższego stopnia w stosunku do marszałka województwa, zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. 2001 poz. 1229) był Prezes Wód Polskich, który pełnił funkcje organu wyższego stopnia w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego w stosunku do marszałków województw i dyrektorów regionalnych zarządów gospodarki wodnej. Szczególnego zwrócenia uwagi wymaga treść art. 4 ust. 3a, zgodnie z którym, przepisów art. 4 ust. 3 nie stosuje się w sprawach, o których mowa w art. 72 ust. 3, art. 74b ust. 1 i 4, art. 74c, art. 88n ust. 3, art. 88o ust. 1 oraz art. 164 ust. 9. Prawa wodnego z 2001 r. Istnieją przesłanki do wyłączenia stosowania przepisu art. 4 ust. 3, bowiem decyzja Marszałka Województwa M. z dnia [...] grudnia 2015 r. została wydana na podstawie art. 74a i art. 74b ust. 4 oraz 74c ustawy Prawo wodne i w tej sytuacji ma zastosowanie zapis art. 4 ust. 3a, który określa, że w takim przypadku Prezes Wód Polskich nie jest organem odwoławczym. W związku z powyższym, brak jest również uzasadnienia do stosowania art. 545 ust. 4 Prawo wodne z 2017 r. w odniesieniu do postępowań prowadzonych przez marszałka województwa na podstawie art. 74 i art. 74b ust. 4 oraz 74c ustawy Prawo wodne.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – dalej: p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory kompetencyjne i spory o właściwość, o których mowa w art. 4 p.p.s.a.

Przedmiotem sporu kompetencyjnego w tej sprawie jest właściwość organu do rozpatrzenia odwołania od decyzji Marszałka Województwa M. z dnia [...] grudnia 2015 r. w przedmiocie opłaty inwestycyjnej za wykonanie melioracji szczegółowych. Wskazana decyzja została wydana we wznowionym postępowaniu na podstawie art. 243 § 2 i 3, art. 240 § 1 pkt 5 oraz art. 245 § 1 pkt 3a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) w związku z art. 74a i 74b ust. 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r., poz. 145 ze zm.). Zgodnie z art. 4 ust. 3 Prawa wodnego z 2001 r. Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej pełnił funkcję organu wyższego stopnia w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego w stosunku do marszałków województw i dyrektorów regionalnych zarządów gospodarki wodnej, w sprawach określonych ustawą. Przepis ten nie miał jednak zastosowania w sprawach, o których mowa w art. 72 ust. 3, art. 74b ust. 1 i 4, art. 74c, art. 88n ust. 3, art. 88o ust. 1 oraz art. 164 ust. 9 (art. 4 ust. 3a Prawa wodnego z 2001 r.). Organem wyższego stopnia w stosunku do marszałków województw w sprawie dotyczącej ustalenia wysokości opłaty melioracyjnej albo opłaty inwestycyjnej (art. 74b ust. 4 Prawa wodnego z 2001 r.) było więc - na zasadach ogólnych - właściwe samorządowe kolegium odwoławcze (art. 13 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej).

W dniu 11 kwietnia 2018 r. ogłoszona została ustawa z dnia 28 lutego 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne (Dz. U. z 2018 r. poz. 710), w której to art. 1 pkt 2 lit. d zmienił treść art. 545 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2018 r. poz. 2268, ze zm.). Zgodnie z treścią art. 2 ustawy zmieniającej, art. 1 pkt 2 lit. d wszedł w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia tj. z dniem 12 kwietnia 2018 r., z mocą obowiązywania od dnia 1 stycznia 2018 r. Stosownie więc do art. 545 ust. 4 Prawa wodnego z 2017 r. do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy, niewymienionych w ust. 3, stosuje się przepisy dotychczasowe, z tym że organem wyższego stopnia w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego jest Prezes Wód Polskich, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy organem wyższego stopnia w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego był w tych sprawach Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej albo dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej. Skoro w niniejszej sprawie przed 1 stycznia 2018 r. organem wyższego stopnia w rozumieniu przepisów k.p.a. (odpowiednio Ordynacji podatkowej) nie był Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej ani dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej, lecz samorządowe kolegium odwoławcze, to brak jest podstaw prawnych do przyjęcia właściwości Prezesa Wód Polskich w tej sprawie.

W konsekwencji należało uznać, że organem właściwym do rozpatrzenia odwołania od decyzji Marszałka Województwa M. z dnia [...] grudnia 2015 r. jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W..

Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.