Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 2544/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2004-07-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń ( spr.), Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Sędzia NSA Sławomir Kozik, Protokolant Kinga Czernis, po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi M.M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia 23 października 2002 r. nr [...] w przedmiocie wymiaru cła 1. uchyla zaskarżoną decyzję i zasądza od Dyrektora Izby Celnej [...] na rzecz skarżącego kwotę 265 zł ( dwieście sześćdziesiąt pięć złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania, 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Syg Sygn. akt 3 I SA/Gd 2544/02

UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w przedmiocie uznania zgłoszenie celnego M. M. za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej. W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Celnej wskazał, że w dniu 15.07.2002 roku M. M. dokonał zgłoszenia celnego, wnioskując o objecie procedurą dopuszczenia do obrotu, sprowadzony z Niemiec samochód marki [...], rok produkcji- 2000. Do przedmiotowego zgłoszenia strona dołączyła między innymi Deklarację Wartości Celnej oraz fakturę nr [...] z dnia 14.05.2002 roku, wskazującą cenę pojazdu w wysokości 3 362,06 EUR. W wyniku przeprowadzonej weryfikacji wyżej wymienionego zgłoszenia celnego, decyzją z dnia 22.07.2002 roku, Naczelnik Urzędu Celnego uznał je za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej. Następnie na podstawie art. 29 Kodeksu celnego ustalił wartość celną przedmiotowego samochodu na kwotę 5 517,68 EUR.

Od powyższej decyzji M. M. wniósł odwołanie do Dyrektora Izby Celnej. Przedmiotowej decyzji strona zarzuciła naruszenie art. 85 i 23 ustawy Kodeks celny przez błędną ich interpretacje, naruszenie przepisu art. 29 Kodeksu celnego poprzez jego błędne zastosowanie, naruszenie art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez nie wyjaśnienie1 istotnych okoliczności sprawy i nie przeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie weryfikacji zgłoszenia celnego, skutkiem czego doszło do przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów.

Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie Dyrektor Izby Celnej podniósł, że przepis art. 85 § 1 Kodeksu celnego stanowi, iż należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących.

Zgodnie z treścią art. 23 § 1 Kodeksu celnego, wartością celną towaru jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, ustalana, o ile jest to konieczne, z uwzględnieniem art. 30 i art. 31 niniejszej ustawy. Przepis art. 23 § 7 Kodeksu celnego stanowi, że wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną w wypadku gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego.

Dyrektor Izby Celnej wskazał, iż nie ma podstaw pozwalających uznać zarzuty strony

za zasadne. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji w sposób jednoznaczny wynika, iż organ celny pierwszej instancji potraktował przepis art.23 § 1 Kodeksu celnego jako regułę, od której odstępstwo zostało prawnie uzasadnione przez wypełnienie dyspozycji przepisu art. 23 § 7 Kodeksu celnego. Zgodnie z art. 85 Kodeksu celnego Naczelnik Urzędu Celnego dokonał obliczenia należności celnych według stanu towaru w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących.

Formułując zarzut rażącego naruszenia art. 23 § 7 Kodeksu celnego strona stwierdziła, iż polegało ono na braku merytorycznego podważenia wartości transakcyjnej towaru. Dyrektor Izby Celnej wskazał, że zgadza się z twierdzeniem, że zastosowanie przepisu art. 23 § 7 Kodeksu celnego wymaga uzasadnienia. Jednocześnie jednak zauważył, iż w niniejszej decyzji nie uchybiono temu obowiązkowi. Strona nie zwróciła się jednak z pisemnym wnioskiem o wyjaśnienie przyczyn zastosowania art. 23 § 7 Kodeksu celnego, ani też z wnioskiem o udzielenie jakichkolwiek informacji na temat przepisów prawa celnego pozostających w związku z przedmiotem postępowania (por. art. 23 § 8 Kodeksu celnego i art. 121 § 2 Ordynacji podatkowej).

Zgodnie z treścią art. 23 § 7 Kodeksu celnego, wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną w przypadku, gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego. Przepis ten uprawnia organy celne do oceny przedłożonych dokumentów pod względem formalnym, jak również daje możliwość badania wiarygodności dokumentu pod względem merytorycznym w sytuacji, gdy z uzasadnionych przyczyn wysokość podanej ceny transakcyjnej budzi uzasadnione wątpliwości co do jej prawdziwości. Należy podkreślić, że rezultat badania wiarygodności ceny wynikającej z dokumentów nie zawsze musi prowadzić do ustalenia rzeczywistej ceny, którą zapłaciła strona. Badanie wiarygodności ceny transakcyjnej może jedynie doprowadzić do ustalenia, że jest ona niewiarygodna w aspekcie ustalenia wartości celnej. Ustalenie innej wartości celnej aniżeli wartość transakcyjna nie jest tożsame ze stwierdzeniem, że wykazana przez stronę cena była w rzeczywistości wyższa; oznacza jedynie odrzucenie wartości transakcyjnej jako podstawy wymiaru.

Jak wynika z treści art. 191 Ordynacji podatkowej, w zw. z art. 262 Kodeksu celnego, organ

celny rozstrzyga sprawę na podstawie przekonania opartego na swobodnym uznaniu

określonych dowodów za wiarygodne, innych natomiast za niewiarygodne. Z uzasadnienia

decyzji w sposób jednoznaczny wynika, iż materialna wiarygodność załączonej do zgłoszenia

celnego faktury została zakwestionowana z uwagi na fakt, iż "nie odzwierciedla rzeczywistej

wartości samochodu." Powyższa konkluzja była wynikiem weryfikacji dokumentów,

przeprowadzonej rewizji celnej oraz dokonania porównania ceny przedmiotowego samochodu, ze średnimi cenami sprzedaży na rynku eksportera pojazdów tej samej marki, rocznika oraz o takich samych parametrach technicznych, opublikowanymi w katalogu Schwacke Listę m/2002 str. 285.

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, Naczelnik Urzędu Celnego wykazał, że zadeklarowana przez Stronę cena transakcyjna pojazdu marki [...] (3362,06 EUR), wyprodukowanego w 1997 roku, diametralnie odbiegała od cen niniejszego modelu na rynku Unii Europejskiej - 6600 EUR w/g katalogu Schwacke Listę m/2002.

Należy w tym miejscu podkreślić, że cena wskazana w katalogu Schwacke Listę uzasadniała podważenie wiarygodności ceny transakcyjnej zawartej w fakturze nr [...] z 14.05,2002r:j lecz _ nie służyła do ustalenia wartości celnej towaru, co jasno wynika z uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji.

W ocenie Dyrektora Izby Celnej w świetle art. 23 § 7 Kodeksu celnego, a także przytoczonych wyżej argumentów, Naczelnik Urzędu Celnego miał podstawy do odmowy uznania za wartość celną zadeklarowanej przez Stronę wartości transakcyjnej. Organ odwoławczy następnie wskazał, że postępowanie w kwestii ustalenia, wartości używanych pojazdów zostało opracowane w formie studium 1.1 przez Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej. Wyjaśnienia tego komitetu do porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 roku zostały opublikowane w formie załącznika do rozporządzenia Ministra" Finansów z dnia 15 września 1999 roku -Wyjaśnienia dotyczące wartości celnej (Dz.U. Nr 80, póz. 908 z 1999 r.). Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej w wyżej wymienionym studium zwrócił uwagę, że jedną z podstawowych trudności jakie mogą się pojawić w przypadku ustalania wartości używanych pojazdów samochodowych jest trudność praktyczna, dotycząca problemu zbierania danych o faktach niezbędnych przy ustalaniu wartości transakcyjnej".

Przepisy obowiązujące w Polsce w przypadku zakwestionowania wiarygodności faktury lub

innego dokumentu określającego wartość transakcyjną dają organom celnym możliwość

ustalenia wartości celnej towaru w oparciu o wartość transakcyjną towarów identycznych lub

podobnych sprzedanych i wprowadzonych na polski obszar celny w tym samym lub zbliżonym

czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna ( art. 25 i art. 26 Kodeksu celnego).

Zastosowanie wyżej wymienionych metod w odniesieniu do używanych samochodów

Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej uznał za problematyczne. Niemożliwym jest

bowiem znalezienie pojazdów samochodowych o identycznym lub podobnym stopniu zużycia.

Jak słusznie zaznaczył organ celny pierwszej instancji, kolejna metoda ustalania wartości

celnej towaru - metoda ceny jednostkowej towarów identycznych lub podobnych (art. 27 Kodeksu celnego) może znaleźć w zasadzie, zastosowanie w przypadku importu dla celów handlowych. Dotyczy bowiem sprzedaży towarów masowych, sprzedawanych na polskim obszarze celnym w największych zbiorczych ilościach i stanie, w jakim są towary dla których ustalana jest wartość celna. W przypadku importu pojedynczych samochodów organy celne nie mają możliwości sprawdzenia wiarygodności zawieranych pomiędzy podmiotami transakcji. Zwłaszcza, że wykazywane w nich ceny sprzedaży nie zawsze odpowiadają rzeczywistym operacjom finansowym.

Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej wypowiedział się również przeciwko ustalaniu wartości celnej używanych pojazdów samochodowych w oparciu o metodę wartości kalkulowanej (art. 28 Kodeksu celnego). Używane pojazdy samochodowe nie są bowiem produkowane jako takie, dlatego też metoda ta oparta na koszcie produkcji importowanych towarów nie może być brana pod uwagę.

W związku z tym, iż sprowadzony przez stronę samochód jest pojazdem używanym, zgodnie z Wyjaśnieniami Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej do Porozumienia w sprawie artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 roku, nie było możliwe ustalenie wartości celnej przedmiotowego samochodu na podstawie art. 25 - art, 28 Kodeksu celnego.

Mając powyższe na uwadze, organ celny pierwszej instancji w sposób zasadny posłużył się metodą tzw. "ostatniej szansy" określoną w art. 29 Kodeksu celnego. Zgodnie z treścią tego' przepisu w przypadku, gdy wartość celna nie może być ustalona na podstawie art. 23 § 1 oraz art. 25-28 Kodeksu celnego, jest ona ustalana na podstawie danych dostępnych na polskim obszarze celnym, z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami:

1/ artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 roku.

2/ Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf

Celnych i Handlu z 1994 r.,

3/ przepisów Działu III ustawy Kodeks celny.

Zgodnie z postanowieniami cytowanego wyżej Porozumienia, w przypadku ustalenia wartości celnej sprowadzanych samochodów używanych w oparciu o metodę "ostatniej szansy" istnieje możliwość skorzystania z wyspecjalizowanych katalogów lub czasopism zawierających ceny rynkowe tych pojazdów na polskim obszarze celnym.

Ustalając wartość celną przedmiotowego pojazdu zgodnie z metodą określoną w art. 29 Kodeksu celnego Naczelnik Urzędu Celnego skorzystał z notowań opublikowanych w aktualnym w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego Informatorze Rynkowym Eurotax 11/2002 podającego ceny sprzedaży samochodów dostawczych i ciężarowych notowane na polskim obszarze celnym. Katalog Eurotax jest wydawnictwem powstającym w oparciu o dokładną obserwację i szczegółową analizę rynku samochodów używanych prowadzoną na reprezentatywnej próbie pojazdów z terenu całej Polski. Katalog ten jest stosowany nie tylko przez organy administracji celnej, ale także przez szereg innych instytucji oraz firm. Wartość rynkowa netto sprowadzonego przez stronę samochodu marki [...] zamieszczona jest na stronie [...] katalogu Eurotax 11/2002 (EC:44864) wynosi 22 500,00 PLN. Przyjmując kurs euro z dnia przyjęcia zgłoszenia celnego (1 EUR = 4,0778 PLN) organ celny pierwszej instancji w sposób prawidłowy ustalił wartość celną przedmiotowego samochodu na kwotę 5 517,68 EUR. W ten sposób uzyskał średnią cenę samochodu importowanego na polski obszar celny.

Strona w piśmie z dnia 10.10.2002r. zarzuciła brak odliczeń z tytułu ponadnormatywnego przebiegu oraz konieczności pomalowania karoserii (zamalowanie reklam poprzedniego właściciela). Strona twierdzi również, że w sposób nieprawidłowy oszacowano wartość samochodu na rynku eksportera w oparciu o katalog Schwacke Listę przyjmując średnią wartość "wzorcowego" pojazdu, a nie wartość tego konkretnego samochodu. Dyrektor Izby Celnej wskazał, że powyższe stwierdzenia nie znajdują żadnego uzasadnienia w zgromadzonym materiale dowodowym. Strona w dniu dokonania zgłoszenia nie przedstawiła dowodów uzasadniających odliczenia z tytułu ponadnormatywnego przebiegu. W wyniku rewizji funkcjonariusz celny nie odnotował żadnych widocznych uszkodzeń, ani braków pojazdu. Z załączonego do zgłoszenia celnego zaświadczenia nr [...] o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu wynika, iż pojazd został dopuszczony w sposób bezwarunkowy do ruchu. W przedmiotowym zaświadczeniu nie odnotowano żadnych uwag, które mogłyby rzutować na wartość pojazdu. Natomiast ewentualne koszty związane z przywróceniem pełnej wartości użytkowej samochodu po zwolnieniu towaru nie mogą mieć wpływu na jego wartość celną gdyż zgodnie z art.85 § 1 Kodeksu celnego należności celne przywozowe wymagane są według stanu towaru w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego. Ponadto należy zauważyć, że na średnią cenę samochodu używanego składają się zarówno samochody zużyte w sposób większy od wzorcowego modelu jak również zużyte w mniejszym stopniu. Stopień większego zużycia pojazdu, czy też innych okoliczności mogących mieć wpływ na dokonanie korekty wartości musi zostać udowodniony przez stronę wywodzącą z tego faktu korzyść, w tym przypadku przez importera, co nie zostało uczynione przed zwolnieniem towaru, natomiast wszelkie sugestie dotyczące stanu pojazdu, dokonane po jego zwolnieniu, nie mogą mieć wpływu na wartość celną towaru (art.85 § I KC).

Nie ma zatem podstaw do przyjęcia, iż przedmiotowy samochód zużyty był w sposób ponadnormatywny i do dokonywania z tego tytułu dalszej korekty wartości pojazdu. Konkludując Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że kwota ustalona przez organ celny pierwszej instancji, mogła być przyjęta za wartość celną samochodu na podstawie art. 29 Kodeksu celnego.

Skargę na powyższą decyzje wniósł M. M.. Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji z uwagi na naruszenie przepisów prawa materialnego i naruszenie przepisów postępowania.

Odnośnie zarzutu naruszenia przepisów postępowania skarżący wskazał, iż Dyrektor Izby Celnej, postępując identycznie jak uprzednio Naczelnik Urzędu Celnego, dokonał w sposób dowolny oceny zgromadzonego materiału w sprawie oraz dowodów przedstawionych przez skarżącego.

Ponadto wskazał, iż w postępowaniu przed organem I instancji, skarżący świadomie zrezygnował ze składania dodatkowych wyjaśnień i nowych dowodów, bowiem w okresie pomiędzy dokonaniem zgłoszenia celnego, a wydaniem decyzji Naczelnika Urzędu Celnego, nie wystąpiły żadne zdarzenia ani nie pojawiły się nowe okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę treści dokonanego zgłoszenia celnego. Organ I instancji nie przeprowadził, zdaniem skarżącego, postępowania dowodowego, zmierzającego do ustalenia rzeczywistej wartości celnej towaru wprowadzanego na polski obszar celny. W tym sensie, można mówić o nie wyjaśnieniu istotnych okoliczności sprawy, stanowiących podstawę do wydania merytorycznej decyzji.

Dowolna i swobodna ocena dowodów przeprowadzona przez Dyrektora Izby Celnej jest

dodatkowo wsparta przekonaniem organu, iż ciężar dowodu spoczywa na skarżącym. Takie

stanowisko organu odwoławczego należy uznać za całkowicie błędne. Wprawdzie skarżący

przesłał w toku postępowania odwoławczego pismo wyjaśniające jakie szczególne

okoliczności dotyczące stanu importowanego towaru powinny zostać wzięte pod uwagę,

jednakże były to okoliczności bez wątpienia znane organowi I instancji i ujawnione w toku

postępowania przed organem I instancji. W szczególności, skarżący przypomniał, iż na

rzeczywistą cenę transakcyjną złożyły się takie okoliczności, jak rażąco wyższy przebieg od

pojazdów tego rocznika, a w związku z tym większy stopień zużycia oraz konieczność

usunięcia reklam znajdujących się na karoserii i lakierowania całego samochodu. W oparciu

zaś o wykorzystywany przez organ I instancji katalog, o nazwie Schwacke Listę, podający

ceny sprzedaży samochodów używanych w kraju eksportera, możliwe jest wyliczenie ceny

samochodu tej marki i rocznika oraz o podobnych cechach, z zastosowaniem odpowiednich

współczynników korekcyjnych. Faktem jest jednakże, iż organy obydwu instancji nie podjęły

nawet próby ustalenia wartości takiego samochodu, przy uwzględnieniu wniosków skarżącego. Dokonane przez organy celne proste porównanie ceny transakcyjnej do ceny katalogowej nie może uzasadniać zakwestionowania materialnej wiarygodności dokumentów potwierdzających wartość celną towaru. W tym względzie konieczne jest przeprowadzenie postępowania dowodowego, czego organy obydwu instancji praktycznie nie uczyniły. Odnośnie zarzutu naruszenia prawa materialnego, skarżący wskazał, że dokonane w dniu 15.07.2002r. zgłoszenie do objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu samochodu ciężarowego marki [...], wyprodukowanego w 2000 r. zostało złożone na podstawie dokumentu zakupu, faktury z dnia 14.05.2002 r. Wartość celna przedmiotowego samochodu, podana na zgłoszeniu celnym SAD nr E [...] wynosiła kwotę 3.362,06 EUR, zgodnie z treścią faktury i odpowiednio do rzeczywistych kosztów nabycia przedmiotowego samochodu za granicą.

W zaskarżonej decyzji, z dnia 23.10.2002 r., Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 22.07.2002 r. uznającą opisane wyżej zgłoszenie celne za nieprawidłowe, w części dotyczącej wartości celnej. W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że w świetle art. 23 § 7 Kodeksu celnego, organ I instancji "miał podstawy do odmowy uznania za wartość celną zadeklarowanej przez stroną wartości transakcyjnej". Skarżący twierdzi, iż organy celne obydwu instancji nie miały podstaw do zakwestionowana wiarygodności podanej na fakturze ceny transakcyjnej. Przepis art. 23 § 7 Kodeksu celnego zabrania przyjęcia wartości transakcyjnej towaru za jego' wartość celną gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionuje wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów, służących do określenia wartości celnej, dołączonych do zgłoszenia celnego lub, gdy nie zostaną one (dokumenty) przez zgłaszającego dołączone. Powołany przepis uzależnia dopuszczalność wyeliminowania zasady z art. 23 § 1 Kodeksu celnego od łącznego zaistnienia następujących przesłanek: braku wiarygodności dokumentów lub braku samych dokumentów oraz wykazania przez organ przyczyn braku wiarygodności dokumentów. Wskazana interpretacja treści tego przepisu nie zezwala więc na dowolne kwestionowanie wiarygodności dokumentów potwierdzających wartość transakcyjną. Zdaniem skarżącego, opisane działanie organów administracji państwowej jest rażąco sprzeczne z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa wyrażoną w art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, a także budzi wątpliwości co do sprzeczności z wyrażoną w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP zasadą równości wobec prawa i równego traktowania przez władze publiczne.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) i art. 134 § 1 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, rozstrzygając w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W Kodeksie celnym przyjęto zasadę, według której wartością celną towarów

jest wartość transakcyjna rozumiana jako cena faktycznie zapłacona lub należna za towar

sprzedany w celu przewozu na polski obszar celny skorygowana według zasad określonych w

art. 30 i art. 31 Kodeksu celnego. Zasada ta odnosi się też do używanych pojazdów

samochodowych, zwłaszcza do tych, których import następuje bezpośrednio po sprzedaży. W

punkcie 6 Studium 1.1, dotyczącym postępowania wobec używanych pojazdów

samochodowych, stanowiącego część Wyjaśnień dotyczących wartości celnej (Dz. U. z 1999 r.

nr 80, poz. 908), czytamy bowiem "Jako że import następuje bezpośrednio po sprzedaży cena

faktycznie zapłacona lub należna zgodnie z transakcją powinna stanowić podstawę ustalenia

wartości transakcyjnej za każdym razem, kiedy spełnione są zalecenia i warunki Artykułu 1

Porozumienia". Będzie zatem ona mieć zastosowanie także w niniejszej sprawie, bowiem po

pierwsze import nastąpił bezpośrednio po sprzedaży (faktura, dokumentująca sprzedaż

samochodu, nosi datę 14.05.2002r., zaś zgłoszenie do odprawy celnej zostało dokonane w dniu

15.07.2002r.), po drugie spełnione są zalecenia i warunki Artykułu 1 Porozumienia (kupujący

nie jest ograniczony w dysponowaniu lub użytkowaniu towaru, sprzedaż lub cena nie są

uzależnione od warunków lub świadczeń, których wartość nie może być ustalona w

odniesieniu do towarów, dla których ustalona jest wartość celna, jakakolwiek część przychodów

z jakiejkolwiek dalszej sprzedaży, dyspozycji lub użytkowania towarów przez kupującego nie

przypada bezpośrednio czy też pośrednio sprzedającemu, kupujący i sprzedający nie są

powiązani).

Odstępstwo od zasady, że wartością celną towarów jest wartość transakcyjna rozumiana jako cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny skorygowana według zasad określonych w art. 30 i art. 31 Kodeksu celnego, przewiduje art. 23 § 7 Kodeksu celnego. Według tego przepisu wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną w wypadku, gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego, albo gdy nie zostaną one przedstawione przez zgłaszającego.

Interpretując ten przepis należy przede wszystkim wyjaśnić, czy pod użytym w art.. 23 § 7 Kodeksu celnego pojęciem "wartość transakcyjna" należy rozumieć, jak wynikać by to mogło z art. 23 § 1 Kodeksu celnego, cenę faktycznie zapłaconą lub należną za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny. W ocenie Sądu w tym przypadku nie chodzi o cenę faktycznie zapłaconą lub należną za towar, lecz o cenę zadeklarowaną. Taka tylko bowiem może być poddawana w wątpliwość w razie zakwestionowania dokumentów lub informacji albo w przypadku braku dokumentów.

W art. 27 § 7 Kodeksu celnego nie chodzi zatem o ustalanie przez organ celny

rzeczywistej wartości towaru, lecz o wykazanie fałszu formalnego lub intelektualnego

przedstawionych dokumentów. Taka interpretacja jest zgodna z Porozumieniem w sprawie

stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf i Handlu 1994 r. (Dz. U. z 1995 r/

nr 98, poz. 483), gdyż w opinii nr 2.1. Komitetu Technicznego Ustalania Wartości Celnej

Światowej Organizacji Celnej do Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu

Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu 1994 r. (Dz. U. nr 80, poz. 908 ze zm.)

wyjaśniono, że sam fakt, iż jakaś cena jest niższa od aktualnych cen rynkowych na identyczne

towary nie stanowi wystarczającego powodu, by ją odrzucić z punktu widzenia Artykułu 1, z

zastrzeżeniem jednak postanowień Artykułu 17 Porozumienia. Z opinii tej zatem wynika, że

organy celne nie są uprawnione do badania wartości towaru, lecz do badania prawdziwości

dokumentów i oświadczeń. Niższa cena od aktualnych cen rynkowych wskazywałaby bowiem,

że wartość transakcyjna jest zaniżona w stosunku do wartości rynkowej, co jednak nie

upoważnia organu celnego do odrzucenia jej z punktu widzenia Artykułu 1 Porozumienia.

Powołanie się przy tym na Artykuł 17 Porozumienia, który stanowi, że nic w niniejszym

Porozumieniu nie będzie interpretowane jako ograniczenie lub poddawanie w wątpliwość praw

administracji celnych do satysfakcjonującego je upewnienia się o prawdziwości i dokładności

jakiegokolwiek oświadczenia, dokumentu czy deklaracji, przedłożonych dla celów wartości

celnej, wskazuje, że organ celne mają w takiej sytuacji jedynie prawo badać, czy dokumenty i

oświadczenia złożone w celu ustalenia wartości celnej są prawdziwe. Na problem prawdziwości zgłoszonej ceny zakupu, a więc wartości transakcyjnej, wskazuje się też w powołanym już Studium 1.1., gdzie w punkcie 24 pisze się, że jedną z podstawowych trudności jakie mogą pojawić się w przypadku importu używanych pojazdów jest trudność praktyczna, dotycząca problemu zbierania danych o faktach niezbędnych przy ustalaniu wartości transakcyjnej, ponieważ zakupom czynionym przez osoby fizyczne nie zawsze towarzyszy wystawianie faktury handlowej, a często poprzestaje się na wystawieniu zwykłego pokwitowania, pisemnej notatki lub wręcz na porozumieniu ustnym. W takich przypadkach, według tego Studium, administracja celna musi sprawdzić prawdziwość zgłoszonej ceny zakupu. W art. 23 § 7 Kodeksu celnego chodzi więc o sprawdzenie prawdziwości zgłoszonej ceny a nie o ustalenie wartości towaru sprowadzonego na polski obszar celny.

W niniejszej sprawie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podano, że wartość transakcyjną zakwestionowano w wyniku analizy dokumentów załączonych do zgłoszenia celnego oraz notowań cen tego typu samochodów na rynku Unii Europejskiej, publikowanych w katalogu "Schwacke listę" nr III/2002. A zatem podstawa zakwestionowania wartości transakcyjnej były ceny publikowane w w/w katalogu, który to katalog i zawarte w nim dane został przyjęty jako dowód uzasadniający zakwestionowanie ceny transakcyjnej. Wobec powyższego dowód ten winien być dołączony do akt w postaci uniemożliwiającej zapoznanie się z nim stronie i Sądowi. Ponadto w treści uzasadnienia winna znajdować się ocena tego dowodu stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia - dokonana przez organ ( art. 210 § 1 i 4" Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego).

W aktach sprawy brak tego dowodu w postaci uniemożliwiającej zapoznanie się z nim, również uzasadnienie decyzji nie zawiera oceny tego dowodu. Nie można bowiem przyjąć, iż kserokopia jednej strony w języku niemieckim jest przedstawieniem dowodu spełniającym wymogi przepisów prawa.

Powyższe uchybienia powodują że ocena legalności zaskarżonej decyzji już na etapie kwestionowania wartości transakcyjnej jest niemożliwa dla Sądu jak i dla strony. Uniemożliwiają stronie właściwą obronę jej prawa, Sądowi kontrole legalności zaskarżonej decyzji i poprzedzającego jej wydanie postępowania, ponieważ "Schwacle Listę" nie jest powszechnie uznanym aktem prawnym i wymaga tłumaczenia na język polski, który jest językiem urzędowym w niniejszej sprawie.

Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję.

Nadto, wobec uwzględnienia skargi, na mocy art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) zasądził od organu (którym stosownie do art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 2002 r. o przekształceniach w administracji celnej oraz o zmianie niektórych ustaw - Dz. U. nr 41, poz. 365 - jest właściwy dyrektor izby celnej) na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania, przyjmując, stosownie do art. 205 § 2 tej ustawy, że na koszty te w niniejszej sprawie składa się wpis sądowy.

Wobec uwzględnienia skargi Sąd stwierdził też, na podstawie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana.

Ponownie rozpatrując sprawę organy administracji celnej uwzględnią powyższe wskazania, co do interpretacji art. 23 § 7 Kodeksu celnego i związanych z tym wymogów co do treści decyzji - jej uzasadnienia. .

Z tych wszystkich względów na mocy powołanych przepisów orzeczono jak w sentencji.