Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 6626/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-01-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz zaskarżone orzeczenie
Powołane przepisy: article: art. 46
journal: Dz.U. 2014 poz 1822
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 203/21 w sprawie ze skargi W.B. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia 9 grudnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia zdolności do służby w Policji 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz zaskarżone orzeczenie; 2. zasądza od Centralnej Komisji Lekarskiej na rzecz W.B. kwotę 720 (siedemset dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 19 maja 2021 r.,

II SA/Wa 203/21 oddalił skargę W.B. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z 9 grudnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia zdolności do służby w Policji.

Powyższy wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym sprawy.

Naczelnik Wydziału Kadr i Szkolenia Komendy Wojewódzkiej Policji [...] skierował W.B. (dalej: "skarżący") do [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej [...] (dalej: "RKL"), celem ustalenia stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej funkcjonariusza do służby, oraz uznania funkcjonariusza, funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub uznania go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą.

RKL orzeczeniem z 2 października 2020 r., nr [...] orzekła, że skarżący jest trwale niezdolny do służby - kategoria C.

W pkt 11 ww. orzeczenia RKL rozpoznała u skarżącego:

1. niedokrwistość autohemolityczna z mieszanymi p/ciałami. Stan po przełomie aplastycznym w trakcie sterydoterapii - § 34 p. 2 kol. 5 "C";

2. dyskopatia L4-L5 - § 64 p. 1 kol. 5 "B";

3. stan po uszkodzeniu lewego nerwu strzałkowego - § 81 p. 1 kol. 5 "B";

4. samoistna plamica małopłytkowa w wywiadzie § 36 p. 5 kol. 5 "B";

5. niedobór witaminy B12 w wywiadzie - § 34 p. 1 kol. 5 "B";

Skarżący zaliczony został do trzeciej grupy inwalidzkiej bez związku ze służbą. Określono, że inwalidztwo czasowe istnieje od 2 października 2020 r.

Na skutek odwołania złożonego przez skarżącego, Centralna Komisja Lekarska (dalej: "CKL") orzeczeniem z 9 grudnia 2020 r., nr [...], uchyliła w całości zaskarżone orzeczenie i wydała orzeczenie własne, uznając, że skarżący jest trwale niezdolny do służby w Policji kat. "C". Jednocześnie przesądziła o braku związku schorzenia albo ułomności ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby oraz zaliczyła skarżącego do III grupy inwalidzkiej bez związku ze służbą. Inwalidztwo czasowe istnieje od 2 października 2020 r.

W pkt 11 A rozpoznała schorzenia podstawowe:

1. niedokrwistość autohemolityczna z mieszanymi p/ciałami. Stan po przełomie aplastycznym w trakcie sterydoterapii - § 34 p. 2 kol. 5 "C";

2. objawowa samoistna plamica małopłytkowa wymagająca powtarzalnej sterydoterapii w wywiadzie - § 36 p. 5 kol. 5 "B".

W pkt 11 B rozpoznała schorzenia współistniejące:

3. dyskopatia L4-L5 - § 64 p. 1 kol. 5 "B";

4. przebyte uszkodzenie lewego nerwu strzałkowego - § 81 p. 1 kol. 5., kat. "B";

5. niedobór witaminy B12 w wywiadzie - § 34 p. 1 kol. 5 "B";

Uzasadniając wydane orzeczenie CKL wskazała, że w wyniku analizy dokumentacji medyczno-orzeczniczej zgromadzonej w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, CKL zobowiązała skarżącego do dostarczenia całej dokumentacji medycznej ze specjalistycznego leczenia hematologicznego. Dokumentacja ta obejmowała okres od grudnia 2012 r. do października 2020 r. Skarżący nie dostarczył dokumentacji z wcześniejszego leczenia, które (jak wynika z wpisów w dokumentacji w poradni hematologicznej) trwało od 2006 r. i wiązało się m.in. ze sterydoterapią i leczeniem szpitalnym. Analiza dokumentacji medyczno-orzeczniczej, w tym dostarczonej przez skarżącego, pozwoliła na stwierdzenie, że schorzenia rozpoznane u niego i opisane w pkt. 1 i 2 rozpoznania, tj. niedokrwistość autohemolityczna oraz samoistna plamica małopłytkowa figurują w wykazie chorób i ułomności wraz z kategoriami zdolności do służby zawartym w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa (Dz. U. z 2018 r., poz. 2035, dalej: "rozporządzenie") odpowiednio w § 36 p.5 oraz § 34 p.2 i wiążą się z kwalifikacją zdolności do służby funkcjonariusza "B"/"C" (zdolny do służby z ograniczeniem/niezdolny do służby), a dla kandydata do służby w Policji wyłącznie z kategorią "N" - niezdolny. Szczegółowa analiza dokumentacji medycznej z leczenia specjalistycznego hematologicznego wykazała, iż skarżący choruje na skazę małopłytkową od 2006 r. (wpis z 13 grudnia 2012 r. Poradnia Hematologiczna, [...] Centrum Onkologii [...] - pierwsza wizyta: od 2006 r. trzy nawroty skazy małopłytkowej z wartościami płytek krwi 3 tys./pł (Norma 150-350 tys./pl), leczenie encortonem, ostatni pobyt w szpitalu czerwiec 2012 r.). Na przestrzeni lat 2015 - 2020 skarżący był dziewięciokrotnie hospitalizowany z powodu objawów skazy małopłytkowej, a także niedokrwistości autohemolitycznej oraz przełomu aplastycznego, ze skrajnie niskimi wartościami parametrów morfotycznych krwi obwodowej. Wymagał masywnych wielokrotnych przetoczeń preparatów krwiopochodnych, wielokrotnie powtarzanej intensywnej sterydoterapii i immunoterapii. Trzykrotnie był to przyjęcia w trybie pilnym. Kilkukrotnie były to hospitalizacje z klinicznymi i laboratoryjnymi cechami małopłytkowości (gwałtownego spadku liczby płytek krwi), z objawami skazy krwotocznej. W sierpniu 2020 r. powodem hospitalizacji była ciężka niedokrwistość hemolityczna i przełom aplastyczny, co należy traktować jako stan zagrożenia życia.

CKL podniosła, że w obserwacji lekarza prowadzącego w Poradni Hematologicznej z 30 września 2020 r. znajduje się wpis, że trudno jest określić, czy hemoliza nie nawróci w przyszłości. Podkreśliła, że masywna hemoliza była jednym z powodów przyjęcia skarżącego w trybie pilnym do szpitala.

W nawiązaniu do tez z odwołania CKL stwierdziła, że zaświadczenie specjalisty hematologa wydane 21 października 2020 r. opisuje aktualnie dobry stan zdrowia skarżącego i zaprzestanie przyjmowania sterydu, jednakże lekarz wydająca to zaświadczenie nie miała wglądu w całą dokumentację leczenia ("brak karty"). W związku z powyższym CKL uznała, że przy rozpatrywaniu sprawy należy uznać, że wartość dowodowa tego dokumentu jest nieznaczna i nie może być argumentem przeważającym w całościowej ocenie.

Biorąc pod uwagę powyższe wyjaśnienia CKL stanęła na stanowisku, iż w rozpatrywanej spawie w zakresie wymienionych paragrafów 36 i 34 wykazu należy dokonać wyboru kwalifikacji zdolności do służby "C" – niezdolny do służby. Przy wyborze kwalifikacji zdolności do służby wskazano, iż rozpoznane u skarżącego schorzenie ma udokumentowany od 2012 r., z odnotowanym początkiem w 2006 r., postępujący przebieg. Jest chorobą związaną z wielokrotnymi hospitalizacjami, wymagającą wysokospecjalistycznego leczenia pod postacią sterydo i immunoterapii oraz licznych przetoczeń preparatów krwiopochodnych, także występowaniem stanów bezpośredniego zagrożenia życia (prowokowanych np. infekcją). Brak jest również danych na stwierdzenie, iż podobne sytuacje zdrowotnie nigdy się nie powtórzą.

Skarżący, nie zgadzając się z powyższym orzeczeniem CKL, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę.

W odpowiedzi na skargę CKL wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Wskazał, że z akt sprawy wynika, że komisja przeprowadziła badanie lekarskie skarżącego, z którego zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 398, dalej: "ustawa o komisjach lekarskich") sporządziła protokół zawierający wyszczególnienie wszystkich chorób i ułomności, także tych, które nie obniżają zdolności do służby. W oparciu o dokumentację medyczną zgromadzoną w sprawie i własne badanie komisji, dokonano oceny stanu zdrowia skarżącego. Rozstrzygnięcie CKL zostało oparte na dokumentacji medycznej zebranej w sprawie, konsultacji specjalistycznej oraz badaniu przedmiotowym. CKL w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia odwołała się do dokumentacji medyczno- orzeczniczej zgromadzonej w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, ponadto zobowiązała skarżącego do dostarczenia całej dokumentacji medycznej ze specjalistycznego leczenia hematologicznego. Dostarczona dokumentacja objęła okres od grudnia 2012 r. do października 2020 r.

Sąd nie zgodził się z twierdzeniem skarżącego, iż obowiązkiem CKL powinno być skierowanie go na dodatkowe konsultacje, gdyż skarżący został zobowiązany do dostarczenia całości dokumentacji leczenia. Ewentualne dodatkowe konsultacje są zlecane w przypadku, gdy komisja lekarska ma niepełny obraz dotyczący stanu zdrowia orzekanego, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Sąd nie mógł wziąć również pod uwagę załączonych do skargi zaświadczeń medycznych, gdyż nie były one oceniane przez CKL w niniejszej sprawie.

Reasumując, w ocenie Sądu, zaskarżone orzeczenie CKL w zakresie ustalenia kategorii zdolności do służby w Policji zostało wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami, zaś podniesione w skardze zarzuty są niezasadne.

Skarżący, nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Sądu pierwszej instancji, zaskarżył je w całości do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a."), zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił:

I. obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na wynik postępowania, a mianowicie:

a) art. 151 p.p.s.a. w zw. art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 46 ustawy o komisjach lekarskich, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi, pomimo, iż w przedmiotowej sprawie zachodziła konieczność zlecenia przez CKL skarżącemu przeprowadzenia dodatkowych badań lekarskich (w tym badań biochemicznych) oraz skierowania go na konsultację hematologiczną. Mając na uwadze, że schorzenie w postaci hemolizy jest chorobą ostrą, a nie przewlekłą, przeprowadzone przez komisje badania, w tym badania laboratoryjne w zakresie również drugiego ze schorzeń skarżącego nie odbiegały od normy, już w dacie orzekania przez RKL stopnia skarżący nie wykazywał cech hemolizy, nie można było opierać rozstrzygnięcia w oparciu tylko o dokumentację leczenia szpitalnego, w czasie gdy niezdolność do pracy skarżącego była oczywista i była powodowana leczeniem szpitalnym i przebywaniem przez niego na zwolnieniu lekarskim. CKL, wydając rozstrzygnięcie zaniechała obowiązków o których mowa w art. 46 ustawy o komisjach lekarskich i pomimo zaistnienia takiej potrzeby nie przeprowadziła dodatkowego postępowania dowodowego, pomimo iż oba schorzenia skarżącego zgodnie z rozporządzeniem mogą być alternatywnie zakwalifikowane do kategorii tj. "B" lub "C", co wskazuje, że bez posiłkowania się wiedzą specjalistyczną rozstrzygnięcie o niezdolności do służby w Policji jest przedwczesne, zaś Sąd pomimo zaistnienia podstaw do uwzględnienia skargi oddalił ją;

b) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 84 § 1 k.p.a., przez oparcie orzeczenia na niepełnym materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie, który nie uprawniał do konkluzji, że schorzenia skarżącego czynią go całkowicie niezdolnym do służbie w Policji, czym naruszono zasadę swobodnej oceny dowodów i zasadę prawdy obiektywnej, co z kolei miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż spowodowało oddalenie skargi. Członkowie komisji lekarskiej nie posiadali wiedzy specjalistycznej z zakresu hematologii, zaś bez przeprowadzenia postępowania dowodowego w postaci konsultacji hematologicznej i zlecenia dodatkowych, specjalistycznych badań, niemożliwym była ocena zdolności skarżącego do służby w Policji. Przedstawienie przez skarżącego dokumentacji medycznej nie zwalniało komisji z przeprowadzenia własnych badań, z uwagi na zaistnienie potrzeby przeprowadzenia konsultacji hematologicznej. Tylko za pomocą badań biochemicznych możliwe było stwierdzenie czy badany wykazuje cechy niedokrwistości autohemolitycznej i jakie ograniczenia są z tym związane. Opinia hematologa była również niezbędna w kontekście drugiego ze schorzeń występującego u skarżącego małopłytkowości, która przez wiele lat nie była żadną przeszkodą tj. ani w procesie rekrutacji skarżącego do służby w Policji, ani w wypełnianiu przez niego obowiązków służbowych i to w ramach służby Policji w prewencji. Komisja lekarska, nie posiadająca wiedzy specjalistycznej nie była władna rozstrzygnąć czy i na ile aktualne pozostają zalecenie lekarskie oraz ograniczenia związane ze schorzeniami skarżącego, pomimo tego nie zleciła dodatkowych badań i nie posiłkowała się opinią biegłego hematologa;

c) art. 141 § 4 p.p.s.a. przejawiające się w wadliwym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, polegające na wybiorczej ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego, niedokonaniu oceny dowodów w postaci: wykonanych badań laboratoryjnych przez RKL (które co istotne w sposób jednoznaczny wskazują, że stan zdrowia skarżącego jest dobry, przeprowadzone wyniki badań laboratoryjnych nie odbiegają od normy, a skarżący nie jest obecnie poddawany żadnemu leczeniu), a nadto zaświadczenia lekarskiego z 21 października 2020 r. ze [...] Centrum Onkologii [...] z którego wynika, że skarżący poddawany leczeniu i nie wykazuje hemolizy. CKL pomimo, że sama nie przeprowadziła własnego postępowania dowodowego w zakresie jednostek chorobowych skarżącego, materiał dowodowy oceniła wybiórczo, co umknęło uwadze Sądu. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zaś Sąd nie wyjaśnił dlaczego uznał, że w przedmiotowej sprawie nie zachodziła konieczność posiłkowania się wiedzą specjalisty hematologa i przeprowadzenia dodatkowych badań biochemicznych, podczas gdy zarówno wyniki badań laboratoryjnych wykonanych skarżącemu przez komisję nie odbiegały od normy (jak również dokumentacja przedłożona przez skarżącego już po zakończeniu leczenia, a w trakcie opiniowania przez komisję lekarską) wykazywała brak jednostki chorobowej - hemolizy, zaś rozporządzenie daje alternatywę jak chodzi o możliwość zakwalifikowania schorzeń skarżącego, co z kolei powoduje, że postępowanie w tym zakresie winno być szczególnie wnikliwe i wszechstronne. Komisja lekarska nieposiadająca wiadomości specjalnych z zakresu hematologii, nie była w stanie ocenić czy i na ile pozostają aktualne zalecenia zawarte w historii leczenia szpitalnego i jakie to ma przełożenie na zdolność skarżącego do służby w Policji. W przedmiotowej sprawie komisja lekarska, a następnie Sąd nie wyjaśnił z jakich względów skarżący nie nadaje się do służby na żadnym stanowisku jako funkcjonariusz Policji. Skarżący na małopłytkowość leczył się jeszcze przed przyjęciem do służby w Policji, choroba ta nie uniemożliwiła mu ani przejścia całej procedury kwalifikacyjnej do przyjęcia do służby w Policji ani samej służby przez wiele lat, drugie ze schorzeń skarżącego - niedokrwistość autohemolityczna wystąpiła u skarżącego jeden raz i po otrzymaniu leczenia skarżący osiągnął "spektakularne wyniki leczenia", co wynika z karty leczenia szpitalnego, obecnie zaś nie wykazuje cech hemolizy, nie jest poddany żadnemu leczeniu. Pomimo, że okoliczności te były podnoszone przez skarżącego w toku postępowania. Sąd nie odniósł się do nich w treści uzasadnienia;

d) obrazę przepisów postępowania, a mianowicie art. 106 § 3 p.p.s.a. przejawiające się w nieprzeprowadzeniu przez Sąd pierwszej instancji dowodu z dokumentów w postaci zaświadczeń lekarzy specjalistów posiadających wiadomości specjalne, zgłoszonych w skardze, podczas gdy ich przeprowadzenie jest niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości występujących w sprawie i nie spowodowałoby nadmiernego przedłużenia postępowania. Dokumenty w sposób jednoznaczny potwierdzają, że przeprowadzone postępowanie dowodowe jest niepełne i zasadne jest ponowne rozpoznanie sprawy przez komisję lekarską, z uwagi na podnoszone argumenty dotyczące specyfiki choroby (jej ostrość a nie przewlekłość) oraz ograniczenia z nią związane - tj. czasowa, a nie trwała niezdolności do pracy. Pomimo powyższego, wbrew dyspozycji art. 106 § 3 p.p.s.a. w uzasadnieniu Sąd wskazał, że "nie mógł wziąć pod uwagę załączonych do skargi zaświadczeń medycznych, gdyż nie były one oceniane przez CKL w niniejszej sprawie".

Wskazując na powyższe naruszenia skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz poprzedzających go orzeczeń CKL oraz RKL oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Jednocześnie oświadczył, że skarżący zrzeka się rozprawy i wniósł o rozpoznanie skargi na posiedzeniu niejawnym.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił argumentację, mającą na celu wykazanie zasadności podniesionych zarzutów.

CKL w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł jej oddalenie oraz

o zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania sądowego w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wyrażona w tym przepisie zasada oznacza pełne związanie Sądu podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej. Konkretne, zawarte w skardze kasacyjnej, przyczyny zaskarżenia determinują zakres rozpoznania sprawy, czyli badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego wyroku sądu pierwszej instancji.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy (pkt 2), przy czym skarga powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie (art. 176 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpoznaje sprawy na nowo, w takim zakresie, jak czyni to sąd pierwszej instancji. Kierunek czynności kontrolnych, jakie Naczelny Sąd Administracyjny może podjąć w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia, wyznaczają podstawy sformułowane w skardze kasacyjnej.

Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że zasługuje ona na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności zasadnym jest wskazanie, że w przedmiocie zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Policji rozstrzygają komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, które są organami administracji publicznej w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy o Policji. Ich orzeczenia, zgodnie z utrwalonym już orzecznictwem sądów administracyjnych, stanowią decyzje administracyjne podejmowane w indywidualnych sprawach. Tryb postępowania przed komisjami lekarskimi podległymi ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych został częściowo uregulowany w przepisach ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. W zakresie tam nieuregulowanym zastosowanie mają przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Rozstrzyganie o zdolności fizycznej i psychicznej kandydatów do służby m. in. w Policji, odbywa się zatem w postępowaniu administracyjnym z wszelkim gwarancjami przewidzianymi w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Istotne znaczenie ma przy tym kwestia zebrania odpowiednich danych dotyczących kwestii medycznych, gdyż właśnie pełna wiedza medyczna pozwala na rozstrzygnięcie o zdolności do służby w Policji oraz o zakwalifikowaniu do określonej kategorii tej służby. Podkreślenia jednak wymaga, że istotą orzeczenia komisji lekarskiej nie jest stwierdzenie stanu zdrowia osoby objętej badaniem tak jak w typowym badaniu lekarskim, ale stwierdzenie przydatności do służby w Policji i określenie rodzaju tej przydatności na podstawie wykazu chorób i ułomności ujętego w rozporządzeniu wykonawczym do ustawy.

Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 k.p.a., organ ma obowiązek dokładnie zbadać sprawę, tak aby w sposób prawidłowy ustalić jej stan faktyczny. Wzmocnieniem tej reguły jest nałożony na organ, na mocy art. 77 § 1 k.p.a., obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego. Dopiero dysponując całokształtem materiału dowodowego, organ może ocenić daną okoliczność i uznać ją za udowodnioną bądź nie (art. 80 k.p.a.). Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, zwłaszcza, gdy powołuje się na nie strona, jest naruszeniem przepisów postępowania skutkującym uchyleniem decyzji (por. np. wyroki NSA z: 27 maja 1999 r., II SA/Łd 744/98 i 4 października 2005 r., I OSK 159/05). Nie ulega przy tym wątpliwości, że w świetle konstytucyjnego modelu sądowej kontroli działalności publicznej sąd administracyjny nie posiada co do zasady kompetencji do dokonywania ustaleń stanu faktycznego w będącej przedmiotem jego rozpoznania sprawie administracyjnej. Obowiązkiem sądu administracyjnego jest zatem zbadanie, czy organ administracji publicznej, dokonując ustalenia stanu faktycznego, nie naruszył przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz zajęcie stanowiska, jaki stan faktyczny został przez sąd przyjęty. Zwrócić należy uwagę, że kontrola orzeczeń komisji lekarskich w przedmiocie zdolności do służby, dokonywana przez sąd administracyjny, sprowadza się do sprawdzenia prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie stanu zdrowia orzekanego, a w szczególności, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na pełnych badaniach przedmiotowych oraz czy dokonana następnie kwalifikacja była zgodna z przepisami określającymi zasady orzekania o zdolności do służby oraz tryb postępowania komisji lekarskich w tych sprawach. Kontrola orzeczeń komisji lekarskich dokonywana przez sąd administracyjny nie może natomiast dotyczyć kwestii medycznych. Sąd nie jest także uprawniony do oceny fachowości przeprowadzonych u skarżącego badań, a tym samym weryfikacji orzeczeń komisji lekarskich z tego punktu widzenia.

Stosownie do art. 33 ust. 1 ustawy o komisjach lekarskich rejonowa komisja lekarska dokonuje oceny stanu zdrowia osoby badanej na podstawie badania lekarskiego, wyników zleconych badań dodatkowych, specjalistycznych i psychologicznych, wywiadu chorobowego, dokumentacji medycznej będącej wynikiem obserwacji w podmiocie leczniczym, leczenia ambulatoryjnego i sanatoryjnego oraz innych dokumentów medycznych istotnych dla dokonania tej oceny oraz protokołów powypadkowych mogących mieć znaczenie dla treści orzeczenia. Natomiast stosownie do art. 46 ustawy o komisjach lekarskich CKL rozpatruje odwołanie w terminie 30 dni od dnia jego otrzymania albo w terminie 60 dni od dnia jego otrzymania w przypadku konieczności wykonania dodatkowych badań lub uzyskania dodatkowych dokumentów, po zapoznaniu się ze wszystkimi dokumentami w sprawie, a w razie potrzeby również po przeprowadzeniu niezbędnych badań lub po zleceniu przeprowadzenia dodatkowych badań lekarskich, w tym obserwacji w podmiocie leczniczym, lub po dostarczeniu na jej żądanie dodatkowych dokumentów. Powyższe przepisy określają zakres materiału dowodowego jaki winien być uwzględniony w toku oceny stanu zdrowia badanego, który powinien być zebrany i rozpatrzony w toku postępowania przeprowadzonego z zachowaniem procedur określonych w przywołanych przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego.

W rozpoznawanej sprawie CKL, wydając zaskarżone rozstrzygnięcie, odwołała się do dokumentacji medyczno-orzeczniczej zgromadzonej w postępowaniu przed RKL oraz oparła je na wybranych przez siebie dokumentach przedstawionych przez skarżącego, a sporządzonych w latach 2012–2020. CKL pomimo, że odstąpiła od przeprowadzenia własnego postępowania dowodowego w zakresie ustalenia jednostek chorobowych skarżącego, materiał dowody oceniła wybiórczo. Umknęło uwadze CKL, na co uwagę zwracał skarżący, że zarówno jego wyniki badań laboratoryjnych wykonanych przez RKL, jak i te przedstawione przez niego, nie odbiegają od normy. Skarżący w toku postępowania przed organami orzeczniczymi wskazywał na inne dowody, które byłyby istotne dla ustalenia jego stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Policji, t.j. kartę informacyjną leczenia szpitalnego z 17 sierpnia 2020 r oraz zaświadczenie lekarskie z 21 października 2020 r. Wynika z nich, że skarżący w dacie ich wystawiania znajdował się w stanie ogólnym dobrym. W badaniach dodatkowych nie odnotowano cech hemolizy.

Wobec powyższego stwierdzić należy, że w postępowaniu przed organem odwoławczym został naruszony przepis art. 46 ustawy o komisjach lekarskich oraz art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 84 § 1 k.p.a. Organ drugiej instancji nie dysponował pełnym, aktualnym materiałem dowodowym do wydania zaskarżonego orzeczenia. Nadto w zgromadzonej w niniejszej sprawie dokumentacji orzeczniczej istniały rozbieżności co do wyników badań skarżącego, świadczących o występującej u niego hemolizy. Zdaniem organu zaświadczenie lekarza hematologa z 21 października 2020 r. nie jest wystarczające do uznania, że stan zdrowia skarżącego uprawnia do uznania go za zdolnego do służby w Policji. Natomiast zdaniem skarżącego, jego stan zdrowia istotnie się poprawił, co wynika z powyższego zaświadczenie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie wystąpiły w związku z powyższym rozbieżności i dla pełnego obrazu stanu zdrowia skarżącego, zasadnym było rozważenie skierowania go przez CKL na dodatkowe badania lekarskie oraz na konsultację do lekarza specjalisty, na podstawie których możliwe byłoby stwierdzenie czy skarżący wykazuje cechy niedokrwistości autoimmunologicznej. Skoro CKL stanęła na stanowisku, że złożone w niniejszej sprawie przez skarżącego zaświadczenie lekarskie jest niewystarczające do uznania go za zdolnego do służby, to tym bardziej powinna w celu pełnego ustalenia aktualnego stanu zdrowia skarżącego skierować go na dodatkowe badania. To aktualny stan zdrowia powinien decydować o ocenie zdolności skarżącego do służby.

Niezależnie od przeprowadzenia badań podstawowych, w przypadku komisji lekarskich obu instancji, możliwe jest bowiem zlecenie badań dodatkowych i specjalistycznych, z czego organ odwoławczy nie skorzystał. Konsultacje specjalistyczne dla potrzeb orzekania o zdolności do służby mają charakter opinii biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. Dopiero dysponując całokształtem materiału dowodowego, organ może ocenić daną okoliczność i uznać ją za udowodnioną, bądź nie. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, zwłaszcza, gdy powołuje się na nie strona, jest naruszeniem przepisów postępowania, mającym wpływ na wynik sprawy. Skoro w niniejszej sprawie nie przeprowadzono wszystkich niezbędnych ze względu na stan zdrowia skarżącego badań przez uprawnionych lekarzy specjalistów, to brak jest podstaw do uznanie skarżącego za niezdolnego do służby w Policji z kategorią "C" w odniesieniu do schorzeń objętych tym postępowaniem.

Nadto należy także zwrócić uwagę, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa podstawowe schorzenia skarżącego, tj. niedokrwistość autohemolityczna oraz samoistna plamica małopłytkowa mogą być alternatywnie zakwalifikowane w kategorii zdolności do służby "B" lub "C". W zaskarżonym orzeczeniu CKL nie wyjaśniła, z jakich względów dokonała zakwalifikowania skarżącego do kategorii "C", a to na organie odwoławczym ciążył obowiązek wyjaśnienia dlaczego schorzenia skarżącego kwalifikują go do kategorii zdolności do służby w Policji "C", co ma przesądzające znaczenie dla treści wydanego w sprawie orzeczenia.

Przy rozpoznawaniu sprawy nie doszło natomiast do naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Nie można Sądowi pierwszej instancji zarzucić, że nie zrealizował niezbędnych elementów uzasadnienia określonych w art. 141 § 4 p.p.s.a., a których zamieszczenie pozwala odtworzyć sposób rozumowania Sądu. Sporządzenie uzasadnienia jest czynnością następczą w stosunku do podjętego rozstrzygnięcia, stąd też tylko w nielicznych sytuacjach naruszenie tej normy prawnej może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej. Pamiętać bowiem należy, że usprawiedliwiony będzie zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a tylko wówczas, gdy pomiędzy tym uchybieniem a wynikiem postępowania sądowoadministracyjnego będzie istniał potencjalny związek przyczynowy.

W przedmiotowej sprawie Sąd pierwszej instancji wyjaśnił podstawy faktyczne i prawne rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia zostało zawarte stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia. Zwrócić nadto należy uwagę, iż sąd administracyjny nie posiada co do zasady kompetencji do dokonywania ustaleń stanu faktycznego w będącej przedmiotem jego rozpoznania sprawie administracyjnej. Kontrola orzeczeń komisji lekarskich dokonywana przez sąd administracyjny nie może dotyczyć kwestii medycznych. Sąd nie jest uprawniony do oceny fachowości przeprowadzonych u skarżącego badań, a tym samym weryfikacji orzeczeń komisji lekarskich z tego punktu widzenia. Dlatego też sąd administracyjny jedynie ocenia zebrany w sprawie materiał dowodowy w kontekście przepisów prawa, będących podstawą wydania zaskarżonego orzeczenia. Sąd nie ustala stanu zdrowia skarżącego, tylko ocenia czy orzeczenie w sprawie jego stanu zdrowia zostało wydane w oparciu o prawidłowe przepisy prawa oraz na podstawie zgromadzonych w sprawie dokumentów.

Następnie odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa procesowego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. stwierdzić należy, iż nie jest on trafny i z tego względu nie mógł odnieść zamierzonego przez autora skargi kasacyjnej skutku. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. stanowi, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jednakże przepis ten nie był podstawą rozstrzygnięcia. Przedmiotem kontroli kasacyjnej jest wyrok oddalający skargę, zatem podstawą prawną działania Sądu pierwszej instancji był art. 151 p.p.s.a., a nie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Rozpoznając skargę wniesioną w niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji nie stwierdził, by organy administracji dopuściły się naruszenia prawa materialnego, bądź procesowego, dlatego też na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Na uwzględnienie nie zasługiwał też kolejny zarzut uchybienia przepisom postępowania, tj. zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Zasadniczo sąd administracyjny nie przeprowadza postępowania dowodowego zmierzającego do ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy i nie może prowadzić postępowania dowodowego i dokonywać ustaleń celem merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Sąd może, ale nie ma obowiązku przeprowadzania dowodów z dokumentów. Przypomnieć należy, że dokonywana przez sąd administracyjny kontrola orzeczeń komisji lekarskich nie może dotyczyć kwestii medycznych. Sąd nie jest bowiem uprawniony do oceny fachowości przeprowadzonych u skarżącego badań, a tym samym weryfikacji orzeczeń komisji lekarskich z tego punktu widzenia.

Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni przedstawioną powyżej ocenę prawną i dokona niezbędnych ustaleń faktycznych odnoszących się do aktualnego stanu zdrowia skarżącego.

Mając wszystkie te względy na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok oraz zaskarżone orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z 9 grudnia 2020 r. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na zasadzie art. 200 i art. 203 pkt 1 p.p.s.a. Na koszty te składa się wynagrodzenie dla pełnomocnika skarżącego określone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U 2015 r. poz. 1800 ze zm.) w kwocie 480 zł oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w kwocie 240 zł.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy.