Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 327/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2010-08-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 134 par. 1, art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 153 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko
article: art. 144, art. 46, art. 46a, art. 47, art. 48, art. 49, art. 51, art. 52, art. 53, art. 54, art. 56, art. 57
journal: Dz.U. 2008 nr 25 poz 150
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska  - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.),, Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Protokolant Krzysztof Chudy, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 lipca 2010r. sprawy ze skargi Towarzystwa Przyrodniczego i Koła Łowieckiego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia [...] Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz: - Koła Łowieckiego kwotę [...] ([...]) złotych, - Towarzystwa Przyrodniczego kwotę [...] ([...]) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., numer [...], wydaną na podstawie art. 153 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz. 1227), art. 104 Kpa ( Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 z późn. zm) i art. 46 a. ust. 7, pkt 4 w związku z art. 46 ust.1 i art. 56, ust. 1. 2, 3, 7 i 8 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 z późn. zm.), po rozpatrzeniu wniosku Spółki A., Wójt Gminy ustalił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie fermy norek w miejscowości [...] dla [...] szt. zwierząt ([...] matek), co odpowiada [...] DJP, na terenie działek nr [...] i [...], obręb [...], gm. [...].

W punkcie 1 decyzji, określając rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia organ stwierdził, iż planowane przedsięwzięcie obejmuje budowę fermy norek

w miejscowości [...], gm. [...], na terenie działek nr [...] i [...],

w obrębie [...]. W zagospodarowaniu fermy uwzględniono 3 funkcjonalne strefy:

A. Strefa gospodarcza brudna - dostępna z komunikacji zewnętrznej:

- Place wewnętrzne o nawierzchni betonowej z odprowadzeniem wód

opadowych powierzchniowo po terenie,

- Budynek gospodarczy z zapleczem socjalnym dla załogi ([...] pracowników stałych - mężczyźni i [...] do [...] pracowników sezonowych - kobiety), biuro fermy ([...] pracowników umysłowych + lekarz weterynarii), pomieszczenie gospodarczo - magazynowe przeznaczone do wykonywania drobnych prac remontowych, garaż pojazdów, magazyn: zapasowych klatek i elementów wyposażenia, środków chemicznych oraz środków produkcji,

- Budynek jednorodzinny ogrzewany będzie paliwem stałym (węgiel lub trociny),

- Budynek główny ogrzewany będzie za pomocą kotłowni olejowej,

- Ujęcie wody - studnia wiercona,

- Silosy paszowe w obudowie ochronnej,

- Zbiornik ścieków bytowych i gospodarczych oraz technologiczny z myjnią silosów paszowych V=[...] m3

- Miejsce na ustawienie pojemników na odpady stałe komunalne,

- Klatki dla psów stróżujących.

- Zbiorniki wody ppoż [...] x [...] m3

B. Strefa hodowlana czysta - dostępna ze strefy gospodarczej (A) i płyty gnojowej (C), przez bramy i baseny dezynfekcyjne.

- Pawilony hodowlane - [...] pawilonów hodowlanych o długości [...] m,

- Drogi manipulacyjne o nawierzchni betonowej.

C. Strefa gromadzenia odpadów pohodowlanych (brudna).

- Płyta gnojowa o konstrukcji betonowej, ze ścianami oporowymi na obwodzie,

o powierzchni [...] m2. Ilość obornika wyniesie ok. [...] m3.

- Zbiorniki na odcieki z płyty gnojowej o pojemności V-

[...] m3,

- Kanalizacja do odprowadzenia odcieków z płyty do zbiornika bezodpływowego.

Pawilony hodowlane wykonane będą w formie wiat bez ścian bocznych, zadaszone dwuspadowym dachem.

Podstawowym elementem konstrukcyjnym będzie rama drewniana zamocowana do płyty betonowej. Płyta spełniała będzie rolę fundamentu i korytarza przejazdowego. Wzdłuż pawilonów, poza płytą betonową znajdują się klatki, pod którymi gromadzone są odchody norek. Podłoże pod wybiegami tworzyć będzie warstwa piasku ułożona na grubej folii ([...] mm) PCV, którą posypuje się warstwą grubości [...] cm słomy lub trocinami na szerokość [...] cm.

Projekt przewiduje:

a) ogrodzenie wewnętrzne strefy hodowlanej B (strefa czysta) wykonane będzie

z płyt żelbetowych, prefabrykowanych, segmentowanych o wysokości [...] m powyżej powierzchni ziemi, z dwoma odkosami pod kątem [...]° i długości [...] cm,

z drutem kolczastym pod napięciem ([...] druty),

b) ogrodzenie zewnętrzne wykonane będzie w odległości ok. [...] m od ogrodzenia wewnętrznego z siatki o wysokości [...] m,

c) pomiędzy ogrodzeniami zainstalowany będzie system monitoringu wizyjnego

z rejestracją alarmową,

d) wewnątrz ogrodzenia z płyt żelbetowych (ogrodzenie wewnętrzne) zainstalowane zostaną systemy ochrony przed ucieczką norek tzw.: system akustycznych barier mikrofalowych, który będzie sygnalizował zbliżające się norki lub człowieka do ogrodzenia,

e) furtki przeznaczone dla ruchu pieszego i bramy dla przejazdu maszyn (ciągników), wyposażone zostaną w automatyczne systemy zamykające,

f) wewnątrz ogrodzenia, w określonych miejscach, gdzie norki mogą szukać kryjówki ustawione zostaną pułapki sprawdzane dwa razy dziennie,

W punkcie 2 decyzji organ określił, warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich.

Planowanie inwestycji musi być zgodne z następującymi przepisami szczególnymi, tj. zgodnie z przepisami:

1. ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880); w przypadku ewentualnej kolizji z drzewami i krzewami zgodę na ewentualną wycinkę albo przesadzenie drzew lub krzewów należy uzyskać od Wójta Gminy,

2. ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 207, poz. 2016

z późn. zm.),

3. ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (Dz. U. Nr 115, poz. 229 z późn. zm.),

4. ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U.

Nr 121, poz. 1266 z późn. zm.),

5. Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o państwowej inspekcji sanitarnej (Dz. U. Nr 90, poz. 575 z późn. zm.),

6. Zgodnie z ustawą z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U.

Nr 6, poz. 627 z późn. zm.),

Wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia

w projekcie budowlanym określone zostały w punkcie 3 decyzji:

- zastosowanie zabezpieczenia środowiska gruntowego pod klatkami hodowlanymi

w sposób uniemożliwiający kontakt z odchodami zwierzęcymi,

- konieczność stworzenia lokalnego monitoringu wód podziemnych,

- odprowadzanie wód opadowych pochodzących z dachu i terenów fermy poprzez wewnętrzny otwarty lub zamknięty system kanalizacji deszczowej,

- konieczność wstępnego oczyszczenia w separatorze tłuszczów ścieków powstałych podczas mycia silosów, zasobników paszowych, karmiarek i urządzeń oraz pomieszczeń fermy,

- wydzielenie miejsca i przystosowania do selektywnego magazynowania odpadów,

- wykonanie skutecznych zabezpieczeń na terenie fermy uniemożliwiających ucieczki zwierząt poza teren hodowlany.

- wykonanie płyt gnojowych posiadających:

a) nieprzepuszczalne dno,

b) odpowiednie spadki umożliwiające odpływ odcieków do zbiornika bezodpływowego,

c) zadaszenie (zabezpieczenie przed opadami atmosferycznymi, mniejsza emisja substancji zapachowych, zmniejszenie strat składników nawozowych),

d) instalacje do zagospodarowania powstałego w wyniku fermentacji biogazów,

- zaprojektowanie nasadzeń zielenią wysoką i średnią na planie zagospodarowania,

- w trakcie prac projektowych oraz realizacji inwestycji, inwestor jest obowiązany uwzględniać ochronę środowiska na obszarze prowadzenia prac, a w szczególności ochronę gleby, zieleni, naturalnego ukształtowania terenu i stosunków wodnych,

- należy zastosować takie rozwiązania techniczne, technologiczne i organizacyjne, które wyeliminują szkodliwe oddziaływanie na środowisko poza teren, na którym realizowana będzie inwestycja i eksploatowana instalacja, a do którego inwestor posiada tytuł prawny,

- zabrania się stosowania bezpośrednio odchodów zwierząt do rolniczego wykorzystania jako nawozu naturalnego,

- powstały w wyniku fermentacji nawóz można stosować po wcześniejszym opracowaniu planu nawożenia zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie

art. 47 ust. 8 pkt 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (Dz. U. Nr 115, poz. 229 z późn. zm.) i zasadami kodeksu dobrej praktyki rolniczej,

- w trakcie projektowania, realizacji oraz eksploatacji fermy wykluczyć powstanie wszelkich nieprawidłowości, które mogą być przyczyną zanieczyszczenia środowiska gruntowo - wodnego, a w szczególności:

a) zabezpieczyć grunt pod klatkami hodowlanymi w sposób uniemożliwiający kontakt z odchodami,

b) wody opadowe z terenów utwardzonych oraz dachów nad klatkami odprowadzić (po wstępnym podczyszczeniu) wewnętrznym systemem kanalizacji deszczowej,

c) przewidzieć możliwość wstępnego oczyszczenia ścieków powstałych z mycia urządzeń i pomieszczeń fermy związanych z produkcją,

d) zabezpieczyć odpowiednią powierzchnię płyt gnojowych w stosunku do ilości zwierząt wraz ze szczelnymi zbiornikami na odcieki z tych płyt,

- w trakcie projektowania, realizacji oraz eksploatacji fermy zastosować rozwiązania techniczne i technologiczne, które ograniczą ewentualne szkodliwe oddziaływanie na środowisko do terenu fermy.

Inne zobowiązania wnioskodawcy (inwestora) Wójt Gminy określił

w punkcie 4 decyzji:

- uzyskanie przed pozwoleniem na użytkowanie pozwoleń wodnoprawnych

w związku ze szczególnym korzystaniem z wód oraz wykonaniem urządzeń wodnych zgodnie z przepisami ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne,

(Dz. U. Nr 115, poz. 229 z późn. zm.),

- powiadomienie wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska na 30 dni

o terminie:

a) zakończenia rozruchu instalacji,

b) oddania do użytkowania projektowanej inwestycji,

- dotrzymanie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku podczas:

a) realizacji inwestycji,

b) eksploatacji instalacji,

wyrażony równoważnym poziomem dźwięku, określonym dla terenów sąsiadujących, sklasyfikowanych akustycznie na podstawie faktycznego zagospodarowania i wykorzystania terenów z projektowaną inwestycją zgodnie

z obowiązującymi przepisami,

- zmiana zakresu wykonywania prac mających znaczący wpływ na środowisko naturalne wymaga ponownego uzgodnienia,

- spełnienie innych pozostałych wniosków i zaleceń zawartych w opracowaniu pn."Raport o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia pod nazwą: Budowa fermy norek w miejscowości [...] dla [...] szt. ([...] sztuk matek), co odpowiada [...] DJP" wykonanym przez P. M. i H. M. w [...] r.,

- zapewnienie skutecznego zabezpieczenia uniemożliwiającego ucieczkę zwierząt

z fermy.

W kolejnym punkcie 5 stwierdzono, iż wymogi w zakresie przeciwdziałania skutkom awarii przemysłowych w odniesieniu do przedsięwzięć zaliczanych do zakładów stwarzających potencjalne zagrożenie wystąpienia poważnych awarii,

w zakresie ograniczania transgranicznego oddziaływania na środowisko (pkt 6) oraz

w sprawie, stwierdzenia konieczności utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania (pkt 7 ) nie są wymagane w sprawie.

W uzasadnieniu powyższej decyzji Wójt Gminy ustalił, iż w dniu

[...] r. Spółka A.. wystąpiła z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia pod nazwą: "Budowa fermy norek w miejscowości [...] dla [...] szt. zwierząt ([...] matek), co odpowiada [...] DJP, na działkach nr [...] i [...], które powstały w wyniku podziału działki nr [...] w obrębie [...], gm. [...].

Projektowaną inwestycję zaliczono do "przedsięwzięć wyszczególnionych

w § 3 ust. 1 pkt 28 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r.

w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 257, poz. 2573), zmienionego rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 10 maja 2005 r., zmieniające ww. rozporządzenie (Dz.U. Nr 92. poz. 769), tj. dla których obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko jest fakultatywny." Zgodnie z art. 51 ust. 3 pkt 1 w oparciu o art. 46a ust. 7 pkt 4 ustaw z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 z późn. zm.). Wójt Gminy wystąpił do Starosty i Inspektora Sanitarnego z prośbą o wydanie opinii w sprawie nałożenia obowiązku sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko dla realizacji ww. przedsięwzięcia.

Starosta pismem z dnia [...] r. nr [...] oraz Inspektor Sanitarny pismem z dnia [...] r. nr [...] wydali opinię o nałożeniu obowiązku sporządzenia raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla ww. inwestycji, który powinien zawierać pełne informacje zgodnie z art. 52 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 z późn. zm.).

Przedłożony przez inwestora raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, postanowieniem znak: [...] został uzgodniony przez Inspektora Sanitarnego w dniu [...] r. Starosta postanowieniem znak: [...] z dnia [...] r., również dokonał uzgodnienia warunków środowiskowych dla omawianego przedsięwzięcia.

W dniu [...] r. zostało wszczęte postępowanie administracyjne

z udziałem stron, zgodnie z art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.).

W dniu [...] r., zgodnie z art. 32 ust. 1 oraz art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia

27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 z późn. zm.), Wójt Gminy podał do publicznej wiadomości obwieszczenie o zamieszczeniu w publicznie dostępnym wykazie wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji w postaci przedmiotowej fermy norek. Umożliwiono złożenie uwag i wniosków w przedmiocie postępowania oraz wgląd do złożonego raportu w terminie przewidzianym

w przytaczanej ustawie.

W trakcie postępowania administracyjnego nie wpłynął żaden wniosek, sprzeciw, uwaga od mieszkańców miejscowości [...] oraz sołectwa [...].

Swój sprzeciw w trakcie postępowania w sprawie wydania decyzji

o środowiskowych uwarunkowaniach wniosły:

1. Nadleśnictwo A., używając następującej argumentacji:

a) planowana ferma położona będzie w bliskiej odległości (ok. [...] km w linii prostej) od obszaru Natura 2000 - [...]. W ww. strefie znajduje się strefa ochronna rybołowa, rezerwat przyrody [...], chroniący siedliska mokre i podmokłe, w tym także gatunki zwierząt związane ze środowiskiem wodnym, będące pod ochroną, a stanowiące potencjalne ofiary norki amerykańskiej,

b) ucieczki norek z fermy zdarzają się często, a zbiegłe z hodowli osobniki dały początek wolnym populacjom w wielu krajach Europy Środkowej i Skandynawii, w tym także w Polsce, co zostało udokumentowane licznymi badaniami,

c) Nadleśnictwo otrzymywało wielokrotnie informacje od mieszkańców [...], [...], [...], w których istnieją fermy, o ucieczkach norek z tych ferm

i o spotykaniu tych zwierząt na prywatnych posesjach mieszkańców. Informacje

o wolno żyjących norkach amerykańskich w lasach i na użytkach rolnych

w pobliżu ww. miejscowości zgłaszali przedstawiciele Kół Łowieckich, pracownicy Służby Leśnej, Zakładów Usług Leśnych, a nawet zawezwany lekarz weterynarii,

d) każde pojawienie się w ekosystemie nowego gatunku, zwłaszcza tak wszechstronnego jak norka amerykańska zakłóca stan dotychczasowej równowagi ekologicznej, często powodując drastyczny spadek lub wręcz zanikanie całych populacji jego ofiar. Dodatkowo przeniesione mogą być choroby i pasożyty niespotykane wcześniej na danym obszarze. Norka amerykańska jest zwierzęciem drapieżnym i stanowi duże zagrożenie dla wielu zwierząt, dotyczy to także gatunków podlegających ścisłej ochronie, może powodować: niszczenie łęgów ptaków, masowe zniszczenie populacji drobnych zwierząt, np. płazów, które w większości objęte są ochroną, zakłócenia równowagi biologicznej poprzez ekspansję tego drapieżnika i redukcję wielu istniejących gatunków zwierząt,

e) norki w krótkim czasie mogą rozprzestrzenić się na terenie całego nadleśnictwa,

f) zagrożenie ze strony masowych ilości ścieków z dużej fermy, które spowodować mogą nieodwracalne zniszczenia stykających się licznych wartościowych upraw leśnych, młodników i drzewostanów, zdegradowanie gleb sąsiadujących gruntów leśnych i rolnych, zakłócenia gospodarki wodnej dotyczącej deficytu wody pitnej na tym terenie, zagrożenie dla ujęcia wody pitnej.

2. Kolo Łowieckie A., używając następującej argumentacji:

a) Spółka A. jest odpowiedzialna za spadek ilościowy wielu gatunków zwierząt w powiecie [...] z powodu niekontrolowanej introdukcji norki amerykańskiej, szczególnie z fermy w [...] gm. [...],

b) skuteczne zapobieganie ucieczkom zwierząt z ferm jest niewykonalne.

3. Towarzystwo A., używając argumentów:

a) badania przeprowadzone w Polsce i na świecie wykazały spadek liczebności lub wyginięcie kolonii rybitw i mew na obszarze występowania norki amerykańskiej, spadek sukcesu lęgowego gęgawy, spadek liczebności łyski, karczownika ziemnowodnego, nornika północnego, rzęsorka rzeczka. Przyczyny spadku liczebności tych gatunków można podzielić na bezpośrednie (eksterminacja dotychczasowych zajmowanych siedlisk przez norkę amerykańską – wykształcenie ewolucyjnych przystosowań zmniejszających presję nowego drapieżnika trwa zazwyczaj setki lat, a nawet tysiące pokoleń i często kończy się eksterminacją gatunków mniej plastycznych) lub pośrednie (zubożenie bazy pokarmowej dla rodzimych gatunków, obcy gatunek inwazyjny często przenosi patogeny, na które lokalne populacje nie są odporne, co prowadzi do drastycznego spadku liczebności lub nawet wymarcia),

b) sąsiedztwo fermy norek spowoduje, że obecnie dziko żyjąca populacja będzie stale zasilana przez uciekinierów z fermy (praktyka dowodzi, że skuteczne zapobieganie ucieczkom zwierząt nawet z najlepiej zabezpieczonych ferm jest niewykonalne), co w niedalekiej perspektywie czasu może spowodować drastyczny spadek wartości przyrodniczej obszarów, szczególnie tych leżących w sąsiedztwie ferm norek.

Organ przeprowadzający postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań ww. inwestycji, opierając się na postanowieniach uzgadniających Starosty oraz Inspektora Sanitarnego, uznał argumentację protestujących jako bezpodstawną. Uzgodnione przez Starostę i Inspektora Sanitarnego założenia i zalecenia zawarte w opracowaniu pn. "Raport o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia pod nazwą: Budowa fermy norek w miejscowości [...] dla [...] szt. ([...] sztuk matek), co odpowiada [...] DJF" wykonanego przez P. M. i H. M. w [...] r. eliminują zjawisko ucieczki zwierząt poza teren projektowanej fermy norek.

W dniu [...] r. Wójt Gminy wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji polegającej na "Budowie fermy norek w miejscowości [...] dla [...] szt. zwierząt ([...] matek), co odpowiada [...] DJP, na terenie działek nr [...] i [...] obręb [...], gm. [...]".

Od decyzji Wójta Gminy o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację omawianego przedsięwzięcia z dnia [...] r. odwołało się Nadleśnictwo A. oraz Koło Łowieckie A.

Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną przez Nadleśnictwo A. i Koło Łowieckie A. decyzję Wójta Gminy i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Organ I instancji zgodnie z zaleceniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego przesłał stronom postępowania administracyjnego postanowienia organów uzgadniających warunki przedsięwzięcia - Starosty oraz Inspektora Sanitarnego.

Na postanowienia organów uzgadniających warunki przedsięwzięcia zażalenia złożyło Koło Łowieckie A.. Postanowienie Starosty z dnia [...] r., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowieniem z dnia [...] r. znak: [...], a postanowienie Inspektora Sanitarnego znak: [...] z dnia [...] r. utrzymał w mocy Inspektor Sanitarny postanowieniem znak: [...] z dnia [...] r.

W trakcie prowadzenia postępowania administracyjnego z udziałem stron do organu I instancji wpłynął sprzeciw Nadleśniczego Nadleśnictwa A., który wskazał, że kolejna ferma norek w miejscowości [...] spowoduje nadmierną koncentrację tych zwierząt w jednym rejonie. Nadleśniczy Nadleśnictwa A. nadmienił również o fakcie składowania w niedalekiej przeszłości obornika z fermy na polu w sąsiedztwie terenów leśnych, co może spowodować zagrożenie skażenia wód gruntowych.

Organ I instancji w nawiązaniu do decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. ustalił strony w postępowaniu administracyjnym. Ustosunkowując się również do zaleceń decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, Wójt Gminy rozważył odwołanie od decyzji z dnia [...] r. Towarzystwa A., uznając argumenty Towarzystwa A. za bezpodstawne, gdyż "zakładają pewną ucieczkę norek z fermy."

Wójt Gminy w trakcie prowadzenia postępowania administracyjnego ponownie rozpatrzył wnioski, materiały i dowody w sprawie i stwierdził, iż podstawą sprzeciwów stron w postępowaniu jest założenie uwolnienia się norek z zamkniętego obrębu fermy.

Organ I instancji analizując opracowanie pn.: "Raport o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia pod nazwą: Budowa fermy norek w miejscowości [...] dla [...] szt. ([...] sztuk matek), co odpowiada [...] DJP" wykonane przez P. M. i H. M. w [...] r., oraz postanowienia uzgadniające Starosty i Inspektora Sanitarnego nie znalazł podstaw do odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację omawianej inwestycji.

Zdaniem wójta, założenia raportu oraz warunki narzucone inwestorowi

w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, eliminują zjawisko ucieczki zwierząt poza teren projektowanej fermy norek. W nawiązaniu do obaw wyrażonych w piśmie

z dnia [...] r. przez Nadleśniczego Nadleśnictwa A., dotyczących przenikania do wód gruntowych toksycznych ścieków, organ zauważył, iż inwestor

w dniu [...] r., otrzymał od Wójta Gminy decyzję o warunkach zabudowy znak: [...] na realizację inwestycji polegającej na budowie płyty obornikowej.

W dniu [...] r. Wójt Gminy wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedmiotowej inwestycji.

Od tej decyzji Wójta Gminy odwołało się Nadleśnictwo A. oraz Towarzystwo A.

Wobec odwołania Nadleśnictwa A. stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

Towarzystwo A. w uzasadnieniu odwołania wskazało, iż realizacja inwestycji będzie szkodliwa dla środowiska naturalnego, jak i dla lokalnej społeczności, bowiem nawet sporadyczne ucieczki zwierząt z fermy norek mogą spowodować katastrofalne skutki dla obszaru Natura 2000, znajdującego się w odległości około [...] km od planowanej fermy norek.

Towarzystwo wskazało również, iż fetor wytwarzany przez fermę norek spowoduje obniżenie walorów turystycznych gminy [...], a samo powstanie fermy przyczyni się jedynie do powstania kilku miejsc pracy. Towarzystwo A. zwróciło uwagę na inne zagrożenia dla środowiska naturalnego z prowadzenia fermy, tj. na zanieczyszczenie wód odchodami zwierząt oraz lasów poprzez umieszczanie w nich padłych zwierząt. Mając na uwadze powyższe argumenty Towarzystwo zwróciło się do Wójta Gminy o wstrzymanie inwestycji oraz o skierowanie sprawy do zaopiniowania przez Regionalną komisję do spraw ocen oddziaływania na środowisko.

Decyzją z dnia [...] r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze

uchyliło zaskarżoną decyzję Wójta Gminy z dnia [...] r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Uzasadniając uchylenie decyzji Wójta Gminy Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że w toku postępowania organ I instancji nie wskazał i nie uzasadnił sposobu ustalenia stron w postępowania, co za tym idzie nie zapewnił im uprawnień do czynnego uczestnictwa w postępowaniu, co stanowi naruszenie gwarancji realizacji jednej z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, zawartej w art. 10 § 1 Kpa.

Ustosunkowując się do treści odwołania wniesionego przez Towarzystwo A., Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że kwestia ucieczki norek z fermy była przedmiotem rozważań Kolegium zawartych w decyzji [...] r., a wskazywane przez stronę skarżącą argumenty związane z wytwarzaniem fetoru pochodzącego z odchodów norek oraz zanieczyszczeń przenikających do cieków wodnych - jako powodu wstrzymania inwestycji - przy uwzględnieniu zapisów decyzji określających wymagania dotyczące ochrony środowiska, nie mogą być powodem jej uchylenia.

Organ I instancji ponownie prowadząc postępowanie w oparciu o dane z rejestru gruntów, odpisy z aktów notarialnych oraz biorąc pod uwagę zapisy uzgodnionego "Raportu o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia..." określił strony w przedmiotowym postępowaniu, a następnie umorzył postępowanie wobec S. C., A. i M. W., S. M., jako następców Agencji Nieruchomości Rolnych, jak również i wobec Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w [...].

O toczącym się postępowaniu powiadomiono E. i J. S. - władających terenem objętym inwestycją, a także przesłano im postanowienia Starosty oraz Inspektora Sanitarnego uzgadniające warunki realizacji inwestycji.

Analizując zebrane dowody w sprawie oraz dane z rejestru gruntów

i uzgodnione opracowanie -"Raport o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia..." ustalono, że stronami postępowania są: Nadleśnictwo A, Koło Łowieckie A., Towarzystwo A., Spółka B., E. i J. S. oraz inwestor - Spółka A.

Wójt Gminy w trakcie prowadzenia ponownego postępowania

w sprawie nie znalazł przesłanek aby wstrzymać inwestycję oraz do przesłania sprawy do zaopiniowania przez Regionalną komisję do spraw ocen oddziaływania na środowisko w ślad za uzasadnieniem odwołania od decyzji z dnia [...] r., złożonego przez Towarzystwo A., gdyż warunki realizacji przedsięwzięcia zostały uzgodnione przez odpowiednie organy - Starostę oraz Inspektora Sanitarnego.

W dniu [...] r., strony zostały zawiadomione o zakończeniu postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla ww. przedsięwzięcia w myśl art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, a strony nie wniosły żadnych uwag oraz żądań.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyli Nadleśnictwo A., Koło Łowieckie A. i Towarzystwo A.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) w zw. z art. 46 ust. 1 pkt 1, art. 46a ust. 7 pkt 4, art. 48 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska - po rozpatrzeniu odwołania Nadleśnictwa A., Koła Łowieckiego A. oraz Towarzystwa A. od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] r. (znak: [...]) ustalającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie fermy norek w miejscowości [...] dla [...] sztuk zwierząt ([...] matek), co odpowiada [...] DJP na terenie działek nr [...] i [...] obręb [...] gmina [...], utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu powyższej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze przedstawiło dotychczasowy przebieg rozpatrywania wniosku o wydanie decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia.

Następnie stwierdziło, iż w dniu [...] r. Wójt Gminy po raz trzeci wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, w której określił strony postępowania, a także - odnosząc się do wniosku Towarzystwa A. zawartego w treści wniesionego odwołania od decyzji wskazał, iż nie ma konieczności przekazania akt sprawy do zaopiniowania Regionalnej komisji do spraw ocen oddziaływania na środowisko.

W dniu [...] r., z dochowaniem przepisanego terminu do wniesienia odwołania, Koło Łowieckie A. wniosło odwołanie od tej decyzji.

W uzasadnieniu odwołania wskazało, że zaskarżona decyzja nie zawiera odpowiedzi na podnoszone w treści odwołań z dnia [...] r. i z dnia [...] r.:

1) argumentację Koła Łowieckiego, wnoszącego o całkowite wstrzymanie planowanej inwestycji na podstawie przepisów Konwencji o różnorodności biologicznej oraz przepisów innych aktów prawnych, w tym ustawy Prawo ochrony środowiska (art. 127 ust. 1 pkt 1-3),

2) oceny Koła, dotyczącej raportu o oddziaływaniu planowanej formy na środowisko.

Koło Łowieckie wskazało, że organ powinien w przedmiotowej sprawie zastosować bezpośrednio art. 8 lit. h wskazanej wyżej Konwencji. Jego zdaniem, jeżeli przedstawione przez Koło dowody, potwierdzające ucieczkę norek z fermy są niewystarczające, należy dopuścić jako dowód w toczącym się postępowaniu wyniki badań Państwowego Monitoringu Środowiska -organizowanego i monitorowanego przez Inspekcję Ochrony Środowiska.

W dniu [...] r. Nadleśnictwo A. wniosło odwołanie od wydanej decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że planowana inwestycja będzie znacząco oddziaływać na środowisko, a organ wydający decyzję rozpatrywał skutki oddziaływania inwestycji zlokalizowanej wyłącznie na obszarze działek nr [...] i [...], nie uwzględniając faktu, iż inwestycja położona zostanie w pobliżu innej fermy norek. Kumulacja ferm norek spowoduje koncentrację zagrożeń. Dowóz karmy do obu ferm norek transportem wykonywanym przed duże jednostki spowoduje nadmierne obciążenie i zły stan dróg lokalnych, którego to aspektu nie uwzględniono w aktach sprawy. Zdaniem skarżącego Nadleśnictwa niemożliwe jest wyeliminowanie zjawiska ucieczki norek z fermy, można jedynie zminimalizować prawdopodobieństwo takiej ucieczki, ponadto przedstawiło negatywny wpływ norek na inne gatunki zwierząt i inne elementy środowiska naturalnego.

W dniu [...] r. Towarzystwo A. wniosło odwołanie od decyzji pierwszoinstancyjnej. W uzasadnieniu odwołania wskazało, że planowana inwestycja fermy norek jest bardzo kontrowersyjna, a jej skutki mogą mieć znaczny wpływ na obszar Natura 2000, oznaczony symbolem [...] oraz rezerwat przyrody [...]. W ocenie Towarzystwa organy administracji - Gminy [...], Starosta, Inspektor Sanitarny nie posiadają stosownej wiedzy w zakresie oceny przyrodniczych zasobów rejonu, w związku z czym przedmiotową sprawę powinien rozpatrzyć Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska.

Wójt Gminy, zdaniem Towarzystwa A., nie wskazał przyczyn, z powodu których odrzucił protesty stron postępowania wypowiadających się przeciwko realizowaniu inwestycji związanej z budową fermy norek i oparł się na raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, który nie może być obiektywny, bowiem został zlecony i opłacony przez inwestora. Towarzystwo wskazało także, że nie jest możliwe stuprocentowe zabezpieczenie ferm norek przed ucieczką, dlatego zastosowanie w sprawie powinien znaleźć art. 120 ustawy o ochronie przyrody, zabraniający przemieszczania w środowisku zwierząt gatunków obcych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż w niniejszej sprawie, jak wynika z dokumentów przedłożonych Kolegium, organ I instancji - Wójt Gminy, po raz trzeci wydał decyzję administracyjną ustalającą środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie fermy norek w miejscowości [...] dla [...] sztuk zwierząt ([...] matek), co odpowiada [...] DJP, na działkach nr [...] i [...] obręb [...] gmina [...].

Pierwsza decyzja w przedmiotowej sprawie wydana bowiem została przez Wójta Gminy w dniu [...] r. (znak: [...]) i na mocy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] r. (znak: [...]) została uchylona w całości, a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Druga decyzja wydana została przez Wójta Gminy w dniu

[...] r. i na mocy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego

z dnia [...] r. (znak: [...]) została uchylona w całości, a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] r. Kolegium wskazało, że organ I instancji nie wypełnił zobowiązania organu odwoławczego do określenia

i uzasadnienia sposobu ustalenia stron postępowania w przedmiotowej sprawie. Organ nie zgromadził dowodów potwierdzających ustalenie, iż podmioty, do których -oprócz inwestora - skierowana została decyzja, są stronami postępowania w rozumieniu art. 28 Kpa. Organ odwoławczy wskazał Wójtowi Gminy na władanie działkami nr [...] i [...], na terenie których ma być realizowana inwestycja, przez J. S. i E. S., a osobom tym nie zapewniono czynnego udziału - jako stronom - w toczącym się postępowaniu.

Organ I instancji został ponadto zobowiązany przez Kolegium do wskazania powodu uznania za strony postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji S. C. oraz Agencji Nieruchomości Rolnych.

Mając na uwadze powyższe zalecenia Kolegium organ I instancji w toku ponownie prowadzonego postępowania w sprawie (toczącego się po uchyleniu przez Kolegium decyzji z dnia [...] r.) zweryfikował zasadność uznania za strony postępowania podmiotów biorących udział w dotychczasowym postępowaniu.

Organ uznał na podstawie zapisów Raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, iż zasięg wpływu planowanej inwestycji będzie ograniczony do terenu, na którym zostanie zlokalizowana ferma norek, tj. do obszaru dwóch działek o numerach [...] i [...], należących do E. i J. S. W związku z powyższym organ uznał, iż zasadne jest umorzenie postępowania w stosunku do osób władających terenami, które nie przylegają bezpośrednio do działek nr [...] i [...], a więc w stosunku do Agencji Nieruchomości Rolnych Oddziału Terenowego w [...], S. M., S. C., A. i M. W. Wobec wskazanych podmiotów organ wydał decyzję o umorzeniu postępowania z ich udziałem.

Za strony postępowania organ uznał natomiast: Skarb Państwa - Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo A., Spółkę B., Spółkę A., E. i J. S., Koło Łowieckie A., Towarzystwo A., Gminę [...]. Wskazane wyżej podmioty z uwagi na władanie działkami leżącymi w bezpośrednim sąsiedztwie działek, na terenie których realizowana będzie inwestycja - działki [...] i [...] - zasadnie uznane zostały za strony przedmiotowego postępowania, a tym samym Wójt Gminy wyeliminował uchybienie, które było przyczyną uchylenia decyzji Wójta z dnia [...] r.

Ponadto, ustosunkowując się do treści odwołania wniesionego przez Koło Łowieckie A. wskazującego na możliwe ucieczki norek z fermy powodujące straty w środowisku, Kolegium wskazało, że ten aspekt sprawy był podnoszony

w treści poprzednich odwołań ww. podmiotu, a Kolegium ustosunkowało się do niego w poprzednich decyzjach wskazując, iż ucieczka norek z fermy jest zdarzeniem hipotetycznym i prawdopodobnym. Tym samym wskazana przyczyna nie może stanowić podstawy do odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. W ocenie Kolegium zawarte w Raporcie

o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko autorstwa H. i P. M. rozwiązania techniczne, mające zapewnić ochronę środowiska przed znaczącym oddziaływaniem przedsięwzięcia dają gwarancję jego należytej ochrony.

Odnosząc się z kolei do odwołania wniesionego przez Nadleśnictwo A., wskazującego na fakt realizacji inwestycji w pobliżu innej fermy norek organ odwoławczy stwierdził, że nie jest zasadny zarzut dotyczący braku przeprowadzenia przez organ I instancji oceny skumulowanych inwestycji, tj. fermy istniejącej z fermową planowaną do realizacji. Jak wskazano w treści Raportu (na str. [...]) inna ferma norek istnieje w odległości około [...] metrów w kierunku zachodnim od terenu działek nr [...] i [...] i należy do innego podmiotu. W toku postępowania organ wskazał, iż uciążliwość fermy oraz jej oddziaływanie zamknie się w granicy terenu należącego do inwestora - na wskazanych działkach nr [...] i [...]. Działka, na terenie której istnieje aktualnie ferma norek oznaczona numerem [...] nie przylega bezpośrednio do terenu działek przeznaczonych pod budowę fermy norek przez Inwestora. Tym samym Kolegium uznało, że skoro oddziaływanie przedsięwzięcia zamyka się w granicach terenu planowanej inwestycji - nie wystąpi w tym przypadku kumulacja oddziaływań obu ferm. W kontekście powyższego zarzut Nadleśnictwa A. o braku rozpatrzenia skutków oddziaływania fermy norek w powiązaniu z negatywnym oddziaływaniem pochodzącym z innej fermy - nie zasługuje na uwzględnienie.

Z kolei, mając na uwadze treść odwołania wniesionego przez Towarzystwo A. Kolegium podkreśliło, na co zwracało uwagę w decyzji z dnia [...] r., że teren planowanej inwestycji położony jest poza granicami obszarów Natura 2000, a budowa fermy norek nie wpłynie na środowisko w znaczący sposób przy dochowaniu warunków uznanych za niezbędne dla tego celu.

Wójt Gminy zgodnie z przepisami art. 48 ust. 2 pkt 1 i 1a ustawy Prawo ochrony środowiska uzgodnił warunki realizacji przedsięwzięcia ze Starostą oraz z Inspektorem Sanitarnym, nie miał natomiast ani prawa, ani obowiązku do występowania o opinię lub uzgodnienie realizacji inwestycji do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, organ ten powołany został bowiem na mocy przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227), a przepisy tego aktu nie mają zastosowania w niniejszym postępowaniu - stosownie do art. 153 ust. 1 cytowanej ustawy. Ponadto, organ odwoławczy nie znalazł podstaw prawnych do uznania sporządzonego Raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko za niewiarygodny i nieobiektywny.

W ocenie Kolegium, w niniejszej sprawie nie powinien, co sugeruje skarżące Towarzystwo, znaleźć zastosowania art. 120 ustawy o ochronie przyrody, zabraniający przemieszczania w środowisku przyrodniczym zwierząt gatunków obcych. Przedmiotem niniejszego postępowania jest bowiem uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, której posiadanie jest niezbędne inwestorowi do rozpoczęcia procesu inwestycyjnego, nie zaś kwestia związana z koniecznością uzyskania zezwolenia na prowadzenie hodowli zwierząt gatunków obcych.

Powyższa decyzja została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przez Towarzystwo A. oraz Koło Łowieckie A.

Towarzystwo A. wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji podnosząc, iż podjęta została bez zbadania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, zgłaszanych przez skarżącą stronę, a mających istotne znaczenie dla sprawy, a mianowicie:

1. Planowana ferma ma być zlokalizowana w bezpośrednim sąsiedztwie ([...] metrów) od istniejącej, jednej z największych w Polsce fermy norek zajmującej ponad [...] ha powierzchni - co w ogóle nie zostało uwzględnione w trakcie postępowania - i co stanowi rażące naruszenie procedury sporządzenia dokumentacji związanej z inwestycją.

2. Wspomniana inwestycja jest kontrowersyjna, a skutki jej realizacji mogą mieć znaczący wpływ na rezerwat przyrody [...] oraz obszar Natura 2000

[...]. Wójt Gminy , Starosta oraz Inspektor Sanitarny nie posiadają

stosownej wiedzy na temat zasobów przyrodniczych w tym rejonie. Decyzję w tej sprawie powinien podjąć Regionalny Dyrektor Ochrony

Środowiska.

3. Wójt Gminy nie umotywował powodu odrzucenia wniosków zgłaszanych przez

protestujące strony przeciw lokalizacji inwestycji,

a Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało decyzję Wójta, opierając

się na jego stwierdzeniach - co czyni z raportu oddziaływania na

środowisko jedyne źródło wiedzy dotyczące planowanej inwestycji - uwagi

zgłaszane przez protestujące strony zostały odrzucone bez uzasadnienia.

4. Zgodnie z art. 120 ustawy o ochronie przyrody zabrania się wprowadzania do środowiska przyrodniczego oraz przemieszczania w tym środowisku roślin, zwierząt lub grzybów gatunków obcych. Ze względu na brak możliwości 100% zabezpieczenia ferm norek przed ucieczkami - zapis tej ustawy winien mieć zastosowanie.

5. Raport oddziaływania na środowisko dla planowanej inwestycji nie spełnia warunków zapisanych w art. 66 ustawy z dnia 3 października 2008 r.

o udostępnianiu informacji o środowisku. (Dz. U. Nr 199, poz. 1227).

Uzasadniając swoje zarzuty Towarzystwo między innymi podniosło, iż inwestycja jest kontrowersyjna, a skutki jej realizacji mogą mieć znaczący wpływ na rezerwat przyrody [...] oraz obszar Natura 2000 [...] tym bardziej, iż zlokalizowana będzie niedaleko rzeki [...] - co znacznie ułatwi i przyspieszy rozprzestrzenianie się uciekinierów z fermy. Nieuzasadnione i niemożliwe do wykonania jest stuprocentowe zabezpieczenie fermy przed ucieczkami - co uniemożliwia przyjęcie teorii o oddziaływaniu fermy tylko na obszar w obrębie ogrodzenia.

Ze względu na sprzeciw przeciwko lokalizacji wspomnianej fermy i podnoszone przez protestujące strony argumenty sprawę powinna rozpatrzyć Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska z pomocą Regionalnej lub ze względu na skalę sprawy - Krajowej Komisji Ocen Oddziaływania na Środowisko. Wójt Gminy, Starosta oraz Inspektor Sanitarny nie posiadają stosownej wiedzy na temat zasobów przyrodniczych w tym rejonie, jak również aspektów związanych z przygotowywaniem przyrodniczej części raportów oddziaływania na środowisko.

Skala planowanej inwestycji oraz fakt, że miałaby ona sąsiadować z już istniejącą, jedną z największych w Polsce ferm norek - ze względu na skumulowane skutki oddziaływania istniejącej i planowanej fermy powodują, iż postępowanie powinien prowadzić i decyzję powinien podejmować Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska. Wójt Gminy, nie tylko nie skierował sprawy do właściwej instancji, ale również nie umotywował powodu odrzucenia wniosków zgłaszanych przez strony protestujące przeciw lokalizacji inwestycji. Powołuje się tylko na "Raport o oddziaływaniu na środowisko ..." dla tej inwestycji, który nie może - jako, zlecony i opłacony przez inwestora - stanowić obiektywnego źródła informacji - szczególnie przy wniesieniu protestów przez kilka stron. Przy takiej liczbie wątpliwości dokumentację inwestycyjną powinni przejrzeć i ocenić niezależni eksperci - w tym szczególnie z dziedziny ochrony przyrody.

Zgodnie z art. 120 ustawy o ochronie przyrody zabrania się wprowadzania do środowiska przyrodniczego oraz przemieszczania w tym środowisku roślin, zwierząt lub grzybów gatunków obcych. Ze względu na brak możliwości 100% zabezpieczenia ferm norek przed ucieczkami - zapis i tej ustawy winien mieć zastosowanie. Wywód zastosowany przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze o oddziaływaniu fermy tylko w jej granicach jest w świetle znanych faktów nie do przyjęcia - ucieczki norek

z fermy są nie do uniknięcia, co jest równoznaczne ze stwierdzeniem, że i fermy norek są miejscami wprowadzania do środowiska przyrodniczego gatunku obcego, jakim jest norka amerykańska (Neovison vison). Podobnie niemożliwe do obrony jest zastosowanie stwierdzenia o "zamknięciu się wpływu inwestycji do terenu należącego do inwestora" dla oddziaływania związanego z emisją odorów oraz składowaniem i utylizacją odpadów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaakceptowało wszystkie informacje podawane przez Wójta, a oddaliło te, które zostały podniesione przez protestujące strony.

Nadużyciem, zdaniem strony skarżącej, było również wyłączenie jako stron postępowania S. M., S. C. oraz A. i M. W. W przypadku tych osób organy prowadzące postępowanie uznały, że droga szerokości kilku metrów oddzielająca działki będące ich własnością od działki z planowaną inwestycją jest wystarczającym argumentem dla wyłączenia tych osób z postępowania.

Strona skarżąca podniosła, że na organach administracji ciąży obowiązek zbadania wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, czego zarówno Wójt Gminy, ani Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie dopełniło.

Koło Łowieckie A. w swojej skardze zarzuciło zaskarżonej decyzji:

1) Naruszenie procedury administracyjnej - art. 7 w związku z art. 77 § 1 Kpa przez pominięcie przeprowadzenia w postępowaniu przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym wnioskowanych przez skarżącą stronę dowodów mających istotne znaczenie dla sprawy:

- podważających tezy zawarte w sporządzonym na zlecenie zainteresowanej strony (Spółka A.) raporcie o oddziaływaniu inwestycji na środowisko, który w ocenie strony skarżącej zawiera błędy rzeczowe i formalne,

- wykazujących, że planowana inwestycja może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar podlegający ochronie w ramach programu Natura 2000 lub potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 ze wszystkimi wynikającymi z tego konsekwencjami, co narusza ustalone orzecznictwo Wojewódzkich Sądów Administracyjnych (np. wyrok WSA [...] z dnia [...]r.; wyrok WSA z [...] r., sygn. [...]; oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] r., sygn. [...] - w przedmiocie obowiązku badania przez organ wszystkich istotnych okoliczności sprawy.

W niniejszej sprawie organ obowiązku tego nie dopełnił, przyjmując za pewnik twierdzenia strony zainteresowanej w rozstrzygnięciu i tezy zawarte w zleconym przez ww. stronę raporcie. W konsekwencji, zdaniem skarżącego, oznacza to również, że decyzja nie może być utrzymana, chociażby tylko z tego względu.

2) Przyjęcie za podstawę decyzji w niniejszej sprawie błędnych, sprzecznych logicznie i nie dających się ze sobą pogodzić ustaleń faktycznych, np:

- nieuzasadnione przyjęcie, że oddziaływanie fermy ograniczy się wyłącznie do terenu należącego do inwestora, pomimo iż jednocześnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu przyznaje, że "ucieczka norek z fermy jest zdarzeniem hipotetycznym i prawdopodobnym",

- jeśli ucieczka norek jest prawdopodobna, co SKO stwierdza wprost w zacytowanym fragmencie uzasadnienia, nie sposób przyjąć, że zasięg inwestycji jest ograniczony do terenu inwestora. Nie sposób również pominąć kumulatywnego wpływu obu inwestycji na znajdujący się w pobliżu obszar chroniony programem Natura 2000 z wydzielonym obszarem specjalnej ochrony ptaków, czego nie uwzględniono w skarżonej decyzji w ogóle.

W ocenie skarżącego, przyjęcie konstatacji o prawdopodobieństwie ucieczki norek oznacza, że decyzja została podjęta w oparciu o błędne ustalenia faktyczne. Wyklucza bowiem zawartą w zaskarżonej decyzji tezę o ograniczeniu oddziaływania inwestycji do terenu inwestora. Nakazuje również przyjęcie konieczności zbadania kumulacyjnego wpływu inwestycji na środowisko i uwzględnienie podczas ww. badania inwestycji już istniejących.

3) Naruszenie prawa materialnego przez:

- pominięcie obowiązywania na terenie Rzeczypospolitej Polskiej Konwencji

o różnorodności biologicznej, co w świetle poczynionego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustalenia, że uwolnienie się norek amerykańskich jest prawdopodobne, oznacza naruszenie przedmiotowej Konwencji, a w konsekwencji - naruszenie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; strona skarżąca podniosła także, że w świetle art. 91 ust. 2 Konstytucji: "Umowa międzynarodowa ratyfikowana za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie ma pierwszeństwo przed ustawą, jeżeli ustawy tej nie da się pogodzić z umową.";

- pominięcie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozporządzenia Nr [...] Wojewody z dnia [...] r., zmienionego zarządzeniem Nr [...] Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] r. w sprawie uznania rezerwatu przyrody [...] znajdującego się na terenie Nadleśnictwa A.;

- pominięcie okoliczności, że opracowany na zlecenie Spółki A. raport nie zawiera wszystkich wynikających z art. 66 wskazanej wyżej ustawy elementów, które w świetle obowiązujących przepisów powinien zawierać (np. odniesienia do przywołanego wyżej Zarządzenia Wojewody, co w raporcie powinno znaleźć odzwierciedlenie);

- naruszenie art. 48 ust. 2 pkt 1, oraz art. 56 b ust. 2 w związku z art. 153 oraz 156 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko przez pominięcie okoliczności, że Wójt Gminy, winien był przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zbadać, czy inwestycja może potencjalnie choćby znacząco oddziaływać na znajdujący się w pobliżu obszar "Natura 2000" z ustanowionym przez rząd Polski obszarem specjalnej ochrony 36 gatunków ptaków wymienionych w Załączniku I Dyrektywy Rady 79/409/EWG z ważną ostoją lęgową bielika, kani czarnej, kani rudej i podróżniczka.

Przyjęcie powyższej konstatacji oznaczałoby, że wójt Gminy winien był uzgodnić warunki realizacji przedsięwzięcia z "organem ochrony środowiska", którym w niniejszej sprawie powinien być Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska.

Skarżące Koło Łowieckie podniosło także, że w świetle art. 3 ust. 1 pkt 17 lit. a ustawy z dnia 3 października 2008 r. pod pojęciem "znaczące oddziaływanie na obszar Natura 2000" rozumie się m.in. działania mogące pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony wyznaczony został obszar Natura 2000". W toku postępowania ustalono, że uwolnienie się norek jest prawdopodobne. Przemawia to za przyjęciem, że inwestycja może znacząco negatywnie oddziaływać na pobliski obszar Natura 2000 z wydzielonym obszarem specjalnej ochrony ptaków. Niniejsza konstatacja wyklucza nadto udział starosty przy uzgadnianiu ww. decyzji, w jego miejsce zaś nakazuje wzięcie udziału przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, co wynika z art. 156 ww. ustawy.

Mając na uwadze powyższe Koło Łowieckie A. wniosło o uchylenie przedmiotowej decyzji.

Uzasadniając swoje stanowisko Koło Łowieckie podniosło także, iż wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy fermy norek przy uwzględnieniu warunków określonych w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz postanowień uzgadniających realizację inwestycji jest sprzeczne z art. 8 lit. h Konwencji o różnorodności biologicznej z dnia 5 czerwca 1992 r. (Dz. U. z 1995r. Nr 184, poz. 1532) oraz art. 127 ust. 1 pkt. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2006 r. Nr 129, poz. 902 z późn. zm. ).

Koło Łowieckie A. stanęło na stanowisku, że zalecenia dla inwestora: wykonania skutecznych zabezpieczeń na terenie fermy uniemożliwiających ucieczki zwierząt poza teren hodowlany jest założeniem hipotetycznym i nie może przesądzać o zasadności wydania przedmiotowej decyzji.

W żadnym z krajów europejskich nie udało się zbudować fermy zabezpieczającej przed ucieczką norek i nie wolno zakładać, że ferma [...] zbudowana w oparciu o raport opracowany przez H. i P. M. będzie pierwszą na świecie. Nie zmieni tego faktu żadna decyzja administracyjna, ani stwierdzenie zawarte w raporcie w dziale [...] pkt. [...]: "jak wynika z doświadczeń eksploatacyjnych ferm, zjawisko ucieczek norek praktycznie nie istnieje". Zdanie to wystawia tylko świadectwo wiedzy z tego zakresu obu autorom i urzędnikom wydającym decyzję na podstawie takich dokumentów.

Z powodu ucieczek norek z ferm hodowla fermowa prawie w całej Europie (poza Polską) nie istnieje. Zakaz hodowli obowiązuje m. in. w Austrii, Anglii, Walii, Szkocji i Irlandii. Ostatnio zakaz hodowli wprowadziła Holandia. W niektórych krajach wprowadzono utrudnienia uniemożliwiające hodowlę (np. we Włoszech ferma musi być wyposażona w wodę do pływania i dużo przestrzeni). Decyzje te zostały podjęte na podstawie badań wpływu norki na środowisko przyrodnicze, które były prowadzone m. in. w Szwecji, Wielkiej Brytanii, Finlandii, Danii i Hiszpanii. W Polsce badaniami objęto jeziora mazurskie, Park Narodowy [...] i Puszczę [...]. Ponad wszelką wątpliwość zostało udowodnione, że skuteczne zapobieganie ucieczkom norek z ferm jest niewykonalne. Dotyczy to również ferm należących do Spółki A. Z ferm tej firmy od kilku lat następuje niekontrolowana introdukcja norki amerykańskiej spowodowana systematycznymi ucieczkami tych zwierząt. Ucieczki norek zdarzają się najczęściej podczas zagazowywania zwierząt, zwanego ubojem, i innych czynności hodowlanych, w tym czynności transportowych. Norka ucieka również z rzekomo dobrze zabezpieczonej fermy w [...], gdzie zaobserwowano nawet w porze dziennej kilka sztuk, a w okresie zimowym są widoczne tropy na śniegu. Nie można wykluczyć również zaistnienia wypadku drogowego podczas transportu norek i ich samoczynnego uwolnienia, wyłączenia prądu na fermie, zniszczenia ogrodzenia w wyniku przewrócenia drzewa, wynoszenia norek przez zatrudnionych pracowników, błędów pracowników, czy celowego wypuszczenia norek na wolność przez tzw. ekologów. Taki przypadek miał miejsce w Wielkiej Brytanii, gdzie w lipcu i sierpniu 1998 r. z dwóch ferm wypuszczonych zostało 5000 norek.

Prawdopodobieństwo ucieczki norek przyjmuje również Samorządowe Kolegium Odwoławcze, co niesie ze sobą istotne z punktu widzenia niniejszej sprawy konstatacje. Jeśli bowiem uniemożliwienie ucieczek jest niemożliwe - należy rozważyć wpływ inwestycji na obszar Natura 2000, jak również, - w jaki sposób istnienie skumulowanych inwestycji tego samego typu wpłynie ujemnie na środowisko. Oznacza to również, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie może się ostać.

Członkowie Koła Łowieckiego A. obecność norki amerykańskiej i jej negatywne skutki dla środowiska naturalnego obserwują od wielu lat, stwierdzając że wprowadzona bezprawnie do środowiska przyrodniczego norka amerykańska stała się dominującym drapieżnikiem wszystkich cieków, zbiorników wodnych i szuwarów, doprowadzając do likwidacji, bądź drastycznego spadku liczebności wielu gatunków zwierząt, szczególnie ptactwa, zarówno łownego, jak i podlegającego ścisłej ochronie. Najbardziej widoczny jest spadek ilościowy kaczek, ale również wielu ptaków śpiewających. Przykładowo, przed wybudowaniem fermy w [...] na terenie obwodu łowieckiego Koła, gdzie znajduje się wiele zbiorników wodnych, kilkadziesiąt kilometrów kanałów i cieków, gdzie utworzono rezerwat przyrody [...] i są wydzielone strefy ochronne ptaków chronionych, gniazdowały bardzo licznie kaczki krzyżówki, cyranki, cyraneczki, świstuny, rożeńce, krakwy, płaskonosy, głowienki oraz wiele gatunków ptactwa wodno-błotnego. Z tego licznego ptactwa obecnie tylko nielicznie gniazduje kaczka krzyżówka, która jednak nie wyprowadza lęgów (norka zjada głównie jaja i pisklęta), a widoczne jesienią krzyżówki i inne to ptactwo przelotne z północy.

Na wszystkie argumenty Koła, organ I instancji i Kolegium, miało jedną odpowiedź : zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko autorstwa H. i P. M. rozwiązania techniczne, mające zapewnić ochronę środowiska przez znaczącym oddziaływaniem przedsięwzięcia, dają gwarancję jego należytej ochrony.

Nie zdefiniowano jednak pojęcia "znaczącego oddziaływania". Dla środowiska groźne są nawet dwie norki (samiec i samica), które w naszych warunkach w krótkim czasie zakładają silną populację niszczącą rodzime gatunki zwierząt. Jak wygląda ochrona środowiska na obszarach zasiedlonych przez norkę amerykańską, przedstawia literatura przedmiotu:

- Balerstet J., Balerstet T., Wargacki K., Żurowski W., Piżmak (Donata Zibethicus Linnaeus 1766) i norka amerykańska (Mustela vison Schreber 1777) w rezerwacie Jezioro Drużno. "Przegląd Zoologiczny", z. 34 (2-3), 1990, s. 339-347,

- Bartoszewicz M., Presja norki amerykańskiej na ptaki wodne w Rezerwacie Słońsk. W: "Wyniki wstępne - VII Ogólnopolska Konferencja Teriologiczna Białowieża", Białowieża 1998,

- Bartoszewicz M. Wpływ norki amerykańskiej (Mustela vison) na ptaki wodne,

a strategia ich ochrony w Parku Narodowym Ujście Warty. Rozprawa doktorska przygotowana w Instytucie Ochrony Przyrody PAN w 2004 r.,

- Bereszyński A., Szablewski P., Norka europejska (Mustela lutreola) i problemy jej ochrony. "Chrońmy Przyrodę Ojczystą", z. 55 (3), 1999, s. 51-59,

- Brzeziński M., Romanowski J., Norka amerykańska. "Łowiec Polski", z. 4, 1996, s. 19-21,

- Ruprecht A. L., Czy norka europejska (Mustela lutreola) powróci na listę ssaków Polski? "Łowiec Polski", z. 7, 1993, s. 14-15,

- Żebrowski J., Norka północnoamerykańska w Puszczy Białowieskiej. "Łowiec Polski", z. 28, 1987.,

- Żurowski W., Samler J., Norka amerykańska (Mustela vison) w stanowiskach bobrów. "Przegląd Zoologiczny", z. 31 (4), 1987, s. 513-520.

Zdaniem strony skarżącej znamienny jest fakt, że w dokumentach uzgadniających realizację inwestycji nie wykluczono możliwości uwolnienia się norek na zewnątrz, co stwierdza Kolegium nawet w zaskarżonej decyzji, jak również w decyzjach wcześniejszych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w postanowieniu z dnia [...] r., utrzymującym w mocy postanowienie Starosty z dnia [...] r. stwierdziło m. in., że prawdopodobnymi są twierdzenia o potencjalnej możliwości uwolnienia się norek z fermy przy zaistnieniu różnych zdarzeń losowych, jak też ludzkiego działania. Natomiast Inspektor Sanitarny w postanowieniu z dnia [...]r., utrzymującym w mocy postanowienie Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r. uznał, że proponowane zabezpieczenia przed ucieczką norek przedstawione w raporcie: powinny ograniczyć ucieczki norek z terenów fermy. Nie przeszkodziło to jednak organowi I instancji stwierdzić w decyzji z dnia [...] r., że założenia raportu oraz warunki narzucone inwestorowi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach eliminują zjawisko ucieczki zwierząt poza teren projektowanej fermy norek, a Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu zatwierdzić tę decyzję.

W celu rozstrzygnięcia sporu i zobrazowania faktycznie wyrządzanych szkód

w środowisku przez norkę, Koło Łowieckie A. w odwołaniach od decyzji organu I instancji do SKO z dnia [...] r. i [...] r. wnosiło o włączenie do toczącego się postępowania wyników badań Państwowego Monitoringu Środowiska (art. 2 ust. 1, pkt. 8 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2002 r., Nr 112, poz. 982 z późn. zm.). Jednym z podsystemów Państwowego Monitoringu Środowiska jest monitoring przyrody, w tym wpływu norki na wybrane gatunki ptaków i ssaków.

Powyższe wnioski nie zostały jednak uwzględnione. Koło podniosło, że na organie administracji ciąży obowiązek zbadania wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, czego samorządowe Kolegium Odwoławcze nie dopełniło. Jeśli zatem Koło Łowieckie A. wnioskowało o włączenie do materiału dowodowego wyników badań przeprowadzonych przez państwową instytucję na okoliczność kluczową, jaką jest możliwość uwolnienia się norki amerykańskiej — Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchybiło w ten sposób swoim obowiązkom. Koło dysponuje również innymi dowodami na tę okoliczność.

Koło Łowieckie A. popiera również wszystkie argumenty podnoszone

w odwołaniach w toczącym się postępowaniu przez Nadleśnictwo A.

i Towarzystwo A. oraz wnosi o ich uwzględnienie.

Na szczególną uwagę zasługuje argumentacja Nadleśnictwa w zakresie kumulowania się oddziaływania inwestycji [...] i [...] oraz konieczności uwzględnienia większej skali ich oddziaływania. Obie fermy będą usytuowane

w bezpośrednim sąsiedztwie, tj. w odległości ok. [...] metrów, a obiekty towarzyszące będą rozdzielone tylko drogą prowadzącą do lasu. W celu spełnienia wymogu formalnego, w czasie postępowania dokonano na potrzeby urzędnicze fikcyjnego podziału działki [...] na dwie działki [...] i [...], aby móc szermować argumentem, że działki pod zabudowę nie leżą w bezpośrednim sąsiedztwie.

Zabiegiem urzędniczym jest również wyłączenie jako stron postępowania S. M., S. C. oraz A. i M. W. Wobec tych podmiotów organy prowadzące postępowanie uznały, że sześciometrowa droga oddzielająca ich działki od działki z planowaną inwestycją jest wystarczająco komfortowym argumentem.

Nie do zaakceptowania jest również argumentacja o rzekomo korzystnym położeniu planowanej inwestycji oddalonej od granic obszarów Natura 2000

o [...] kilometrów. Norka amerykańska [...] kilometrów pokonuje w ciągu jednej doby.

W odpowiedzi na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami zarówno prawa materialnego, jak i procesowego, w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.).

Rozpoznając sprawę pod kątem kryterium legalności Sąd uznał, iż skargi zasługują na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy. Dwukrotne rozpoznanie oznacza obowiązek przeprowadzenia dwukrotnie postępowania wyjaśniającego, konsekwentnie do tego ukształtowane jest postępowanie odwoławcze, którego przedmiotem nie jest weryfikacja decyzji, a ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej. Zatem rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy winno nastąpić w oparciu o całość materiałów i dowodów zgromadzonych przez organ I instancji oraz w oparciu o własne postępowanie wyjaśniające, przeprowadzone w razie wystąpienia takiej potrzeby.

Organ odwoławczy wydaje decyzję o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji wówczas, gdy stwierdzi, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji jest prawidłowe. Organ jest obowiązany ocenić prawidłowość zaskarżonej decyzji nie tylko w granicach zarzutów przedstawionych w odwołaniu, lecz także pod kątem przepisów prawa materialnego i procesowego, które mają zastosowanie w sprawie rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją. Całość postępowania wyjaśniającego organu odwoławczego i dotyczącego oceny postępowania organu I instancji, w podanym powyżej zakresie, winna znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji organu II instancji.

Brak przeprowadzenia takiej oceny, jak również ocena sprowadzająca się do stwierdzenia, że postępowanie lub zastosowanie przepisów przez organ I instancji jest prawidłowe, bez wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji i przytoczenia przepisów prawa, przy stwierdzeniu, że do konkretnych zarzutów odwołania organ ustosunkował się już w wydanej wcześniej decyzji, stanowi istotne naruszenie nie tylko art.107 § 3 Kpa, ale także poddaje w wątpliwość fakt powtórnego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy. Takie rozpoznanie sprawy powoduje też brak możliwości zauważenia błędów popełnionych w postępowaniu organu I instancji.

Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji na wstępie należy stwierdzić, iż zgodnie z art. 153 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r.

o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa

w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz.1227 z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o dostępie do informacji o środowisku", do spraw wszczętych, na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 144 (a więc do spraw wszczętych na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska ( Dz. U z 2008 r. Nr 25, poz. 150 z późn. zm.), zwanej dalej "Poś", przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się, z zastrzeżeniem art. 154 ust. 1, przepisy dotychczasowe, z tym że dotychczasowe kompetencje określonych organów przejmują inne, wymienione w przepisie, organy administracyjne (kompetencje wojewodów przejmują regionalni dyrektorzy ochrony środowiska).

Należy podkreślić, że przepis powyższy odnosi się także do postępowań

w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Postępowanie w niniejszej sprawie, jak wynika z akt wszczęte zostało wnioskiem z [...] r. i do dnia 15 listopada 2008 r. (data wejścia

w życie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku ) nie zakończyło się wydaniem decyzji ostatecznej. Oznacza to, że zgodnie z ust. 1 art. 153 ustawy

o dostępie do informacji o środowisku winno być ono dalej prowadzone na podstawie przepisów dotychczasowych – Poś – i stwierdzić należy, że organy rozstrzygające sprawę zastosowały przepisy właśnie tej ustawy.

Kwestie związane z wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia regulują przepisy art. 46, 46a, 47, 48, 49, 51, 52, 53, 54, 56, 57 Poś.

Stosownie do treści art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, realizacja:

1) planowanego przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, określonego w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2,

2) planowanego przedsięwzięcia innego niż określone w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, jeżeli może ono znacząco oddziaływać na ten obszar – jest dopuszczalna wyłącznie po uzyskaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, zwanej dalej "decyzją

o środowiskowych uwarunkowaniach".

Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wymagają:

1) planowane przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko;

2) planowane przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązek może być stwierdzony na podstawie ust. 2;

W świetle ust. 2 ww. przepisu obowiązek sporządzenia raportu dla planowanego przedsięwzięcia, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, określając jednocześnie zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko; właściwy organ uwzględnia łącznie szczegółowe uwarunkowania, o których mowa w ust. 8 pkt 2; postanowienie wydaje się również, jeżeli organ nie stwierdzi potrzeby sporządzenia raportu.

Rodzaje przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia

do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. z 2004 r. Nr 257, poz. 2573 z późn. zm.).

Niniejsze przedsięwzięcie, polegające na budowie fermy norek, zostało zakwalifikowane do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko

w oparciu o § 3 ust.1 pkt 28 rozporządzenia. Zgodnie z treścią tego przepisu sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko mogą wymagać instalacje do garbowania i uszlachetniania skór, tymczasem z Informacji

o planowanym przedsięwzięciu (str. [...], ostatnie zdanie) wynika, że "Zdejmowanie skór będzie odbywać się poza terenem fermy, tj. w zakładzie obróbki skór w [...]." Tymczasem przedsięwzięcie należałoby zakwalifikować do przedsięwzięć określonych § 3 ust.1 pkt 90a. Błędne zakwalifikowanie przedsięwzięcia jest co prawda uchybieniem nieistotnym, jednakże może sugerować błędną ocenę rangi przedsięwzięcia przez organ.

Postanowieniem z dnia [...] r. Wójt Gminy, po zasięgnięciu opinii Starosty i Inspektora Sanitarnego, nałożył na wnioskodawcę obowiązek sporządzenia raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w pełnym zakresie określonym w art. 52 Poś.

Po sporządzeniu raportu, organ I instancji wystąpił do Starosty

i Inspektora Sanitarnego o uzgodnienie przedsięwzięcia w trybie art. 48 ust. 2 pkt 1 w zw. z art.46a ust.7 pkt 4 Poś.

W raporcie stwierdzono: (str. [...] - Środowisko przyrodnicze) "Na podstawie analizy dostępnych materiałów, można stwierdzić, że teren przedsięwzięcia nie jest położony w obszarowych formach ochrony przyrody, w tym nie znajduje się na terenie obszaru Natura 2000, ani w jego sąsiedztwie. Granice najbliższej Natury 2000 znajdują się w odległości około [...] km ([...])", (str. [...] – Określenie przewidywanego oddziaływania na środowisko analizowanych wariantów) "Przewidywane rodzaje i ilości zanieczyszczeń wynikających z funkcjonowania planowanego przedsięwzięcia określono w kolejnych rozdziałach niniejszego raportu, ze szczegółowością na jaką pozwalały uzyskane dane i zebrane materiały. W przypadku planowanego przedsięwzięcia, według analizy przeprowadzonej w niniejszym raporcie, nie wystąpią ponadnormatywne oddziaływania poza granicami terenu przedsięwzięcia w aspekcie oddziaływań zanieczyszczeń do środowiska (pyły, gazy, hałas, ścieki, odpady )".

Jak wynika natomiast z przepisów prawa miejscowego - Zarządzenia Nr [...] Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] r.

w sprawie rezerwatu przyrody [...] (Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...], poz. [...] ) - na obszarze gminy [...] zlokalizowany jest rezerwat przyrody (obowiązują w nim zakazy określone w art. 15 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220). Do powyższej kwestii raport nie odnosi się w ogóle.

W postępowaniu dotyczącym oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia waga dokumentu jakim jest raport, jest niebagatelna, jako że stanowi on podstawowy dokument, na którym opiera się organ wydając decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Tym samym więc raport winien być rzetelny, spójny

i być wolny od niejasności i nieścisłości. Zaaprobowanie przez organ raportu zawierającego którąkolwiek z wymienionych wad i nie podjęcie próby wyeliminowania wadliwości stanowi naruszenie przepisów postępowania w stopniu znacznym, mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Zakres raportu określa art. 52 ust.1 Poś, jednakże zgodnie z ust.1a, organ, określając zakres raportu, może – kierując się usytuowaniem, charakterem i skalą oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko – odstąpić od wymagań co do zawartości raportu, o których mowa w ust. 1 pkt 10, 11 i 12 (przedstawienia zagadnień w formie graficznej, analizy konfliktów społecznych, przedstawienia propozycji monitoringu) oraz od wymagania opisu wariantu polegającego na niepodejmowaniu przedsięwzięcia. Organ nałożył obowiązek sporządzenia raportu w pełnym zakresie, choć następnie uznał w decyzji, że wymogi w zakresie przeciwdziałania skutkom awarii przemysłowych, ograniczania transgranicznego oddziaływania i utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania "nie są wymagane w sprawie".

Zgodnie natomiast z art. 52 ust. 1b informacje, o których mowa ust.1 pkt 4-7, powinny uwzględniać przewidywane oddziaływanie analizowanych wariantów

w odniesieniu do siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt, dla których wyznaczony został obszar Natura 2000.

Wypowiedź raportu w tym zakresie ogranicza się do cytowanego powyżej stwierdzenia na str. [...] i [...].

Tymczasem, niezależnie od tego, czy planowane przedsięwzięcie leży na obszarze objętym ochroną, a w szczególności na obszarze Natura 2000, czy też jedynie w pobliżu tego obszaru (nawet jeżeli nie graniczy z tym obszarem), raport oddziaływania na środowisko winien w sposób szczegółowy odnieść się do oddziaływania fermy norek na gatunki chronione (patrz: wyrok z dnia 23.11.2006 r. sygn. akt IV SA/Wa 1491/06 – LEX 348259). Brak takiej oceny stanowi istotne uchybienie, które powoduje, że raport w tym zakresie nie może zostać uznany za spełniający wymogi ustawy Poś. W konsekwencji raport taki nie może stanowić podstawy do wydania decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia.

Raport o oddziaływaniu na środowisko wymaga więc uzupełnienia o dokładną analizę oddziaływania tego przedsięwzięcia na znajdujące się w jego pobliżu obszary Natura 2000.

Zauważyć wypada, że raport podlega ocenie organu, a stosownie do uregulowań Kodeksu postępowania administracyjnego, również stronom przysługuje prawo zgłoszenia wniosków dowodowych zmierzających do podważenia wiarygodności dowodu w postaci dokumentu prywatnego, jakim jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, na przykład w postaci opinii sporządzonej przez inną niż autor raportu osobę posiadającą odpowiednią wiedzę (por. wyrok NSA z dnia 23 lutego 2007 r., sygn. akt II OSK 363/06, Lex nr 323849).

Dodać także należy, że w świetle art. 48 Poś organ I instancji określając organy właściwe do uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia winien, w pierwszej kolejności, dokonać analizy, czy przedmiotowe przedsięwzięcie może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 i dopiero w wyniku tej analizy dokonać wyboru właściwego organu. W przypadku bowiem uznania znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, zastosowanie miałby art. 48 ust. 2 pkt 3 lit. a, z tym że w zw. z art.153 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, zamiast wojewody organem uzgadniającym byłby regionalny dyrektor ochrony środowiska.

Należy zauważyć, że analiza, czy oddziaływanie przedsięwzięcia na obszar chroniony będzie znaczące, w rozumieniu przepisów dotyczących ochrony obszarów "Natura 2000", winna być oparta na właściwej kwalifikacji ingerencji przedsięwzięcia. Należy dokonywać tego kierując się powszechnym rozumieniem kwalifikatora "znaczący". W tym kontekście może odgrywać znaczenie rozmiar ingerencji zarówno

z uwagi na intensywność, czas, jak i szczególną dolegliwość. Rozważając kwestie, czy ingerencja jest istotna trzeba mieć na uwadze względy, dla których utworzono obszar, a w tym, czy konkretna ingerencja zredukuje obszar występowania kluczowych siedlisk lub liczebność populacji kluczowych gatunków, naruszy równowagę między nimi, spowoduje fragmentację obszaru, spowoduje utratę lub redukcję kluczowych cech.

Stanowisko organu w tym zakresie powinno być poparte dowodami i znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, tak by jego prawidłowość mogła podlegać kontroli instancyjnej, a następnie sądowej (uznanie administracyjne).

Zgodnie z dyspozycją art. 56 ust. 8 ustawy Poś, uzasadnienie decyzji

o środowiskowych uwarunkowaniach, niezależnie od wymagań wynikających

z przepisów Kpa, powinno zawierać informację o sposobie wykorzystania uwag

i wniosków zgłoszonych w związku z udziałem społeczeństwa. Bez wątpienia strony postępowania również należą do społeczeństwa, stąd w uzasadnieniu decyzji należy odnieść się do wniesionych przez nie uwag i wniosków.

Rozpatrując ponownie sprawę organ I instancji winien uwzględnić przedstawioną powyżej ocenę Sądu, uzupełnić postępowanie administracyjne i wydać stosowne rozstrzygnięcie, zawierające uzasadnienie zgodne z art.107 § 3 Kpa oraz art. 56 ust. 8 Poś. Przy podejmowaniu rozstrzygnięcia organ winien także uwzględnić zalecenia wynikające z przepisów Konwencji o różnorodności biologicznej (Dz.U. z 2002 r. Nr 184, poz.1532) oraz szczególną ochronę obszarów Natura 2000 jaką przyznają tym obszarom przepisy ustawy o ochronie przyrody.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu

I instancji. Rozstrzygnięcie w pkt II sentencji wyroku zapadło na podstawie art.152, zaś w pkt III na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 ww. ustawy.