Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 718/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2017-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono sprzeciw od decyzji
Powołane przepisy: article: art.85 ust.2 pkt 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1405
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko.
article: art.7, art.10 par.1 i par.2, art.107 par.1 i par.3, art.81,art.136,art.138 par.2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art.1,art.3,art.134,art.64a,art.64c par.1 i par.4, art.64b par.3,art.64d par.1,art.64e,art.151a par.1 i par.2
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Adam Matuszak po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu J. K., B. B.-Ż., A. J., I. J., I. Ł. i M. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia oddala sprzeciw. WSAlwyr.1 - sentencja wyroku


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 30 maja 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w "[...]", na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, dalej jako: k.p.a.) w zw. z art. 80 ust. 1, art. 81 i art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1405 ze zm., dalej jako: u.u.o.ś.), po rozpatrzeniu odwołania "[...]" od decyzji wydanej przez Wójta Gminy "[...]" z dnia 21 marca 2017 r. w przedmiocie odmowy określenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji planowanego przedsięwzięcia polegającego na budowie i eksploatacji "[...]" kurników do ściółkowego chowu drobiu – brojlera kurzego – o łącznej liczbie stanowisk "[...]" w obrębie fermy drobiu w miejscowości "[...]" – uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.

Jak wynika z akt administracyjnych niniejszej sprawy z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla opisanego wyżej przedsięwzięcia wystąpił do Wójta Gminy "[...]""[...]", dołączając do wniosku raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, kopię mapy ewidencyjnej, wypis z rejestru gruntów oraz załącznik graficzny przedstawiający zasięg oddziaływania przedsięwzięcia. Postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2016 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w "[...]" uzgodnił realizację planowanego przedsięwzięcia oraz określił warunki wskazane w postanowieniu, zaś w dniu 31 maja 2016 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w "[...]" wydał opinię sanitarną, w której określił warunki realizacji przedsięwzięcia. Z kolei postanowieniem z dnia 14 października 2016r. Wójt Gminy "[...]" dopuścił w toku postępowania dowód z opinii biegłego - zespołu biegłych z zakresu ochrony środowiska w celu wydania opinii dotyczącej przedstawionego przez inwestora raportu.

Decyzją z dnia 21 marca 2017 r. Wójt Gminy "[...]" odmówił określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedmiotowego przedsięwzięcia. W obszernym uzasadnieniu organ wskazał na nieprawidłowości i wątpliwości co do przedłożonego w sprawie raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, dotyczące niepełnego określenia kwestii czyszczenia silosów, braku należytej dokumentacji ekofizjograficznej obszaru, braku przeprowadzenia inwentaryzacji elementów przyrodniczych, braku uwzględnienia zagrożenia dla wód podziemnych, w tym dla zbiornika GZWP "[...]" nr "[...]" oraz wód powierzchniowych, tj. rzek i jezior, niewyjaśnienia zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia na obszary chronione, w tym na "[...]" Park Krajobrazowy czy obszary chronionego krajobrazu znajdujące się na terenie gminy "[...]", braku wykonania analiz wpływu zmian klimatu, niewskazania działań zmierzających do przeciwdziałania utracie różnorodności biologicznej, niedoszacowanie wartości powierzchni koniecznej do zagospodarowania obornika, błędnego wyliczenia co do koniecznej pojemności płyty obornikowej, błędnie przeprowadzonej analizy w sprawie oceny oddziaływania na JCWP oraz JCWPd, braku opisu zabytków w zakresie oddziaływania planowanego przedsięwzięcia, braku wariantu alternatywnego planowanego przedsięwzięcia (wykazany w raporcie ma w ocenie organu I instancji charakter pozorny), braku uwzględnienia konfliktów społecznych, braku analizy oddziaływania pośredniego inwestycji, tj. wpływu drogi dojazdowej na tereny mieszkalne pod względem emisji hałasu i zanieczyszczeń, braku analizy pracy systemu wentylacji, wątpliwości w zakresie ustalenia poziomów hałasu w fazie budowy i eksploatacji fermy, błędnych ustaleń w zakresie emisji zanieczyszczeń do powietrza, niepełnego odniesienia się do zagadnienia odorów i ich wpływu na lokalną społeczność, braku odniesienia do kwestii pozwolenia zintegrowanego oraz zagadnienia zakładu o zwiększonym ryzyku, wątpliwości co do zgodności ze standardami BAT (Najlepsze Dostępne Techniki) w zakresie przechowywania padłych zwierząt. W oparciu o powołane zarzuty do przedłożonego przez inwestora raportu oddziaływania na środowisko, organ I instancji podniósł, iż powodem odmowy określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia jest: możliwość nieosiągnięcia celów środowiskowych zawartych w planie zagospodarowania wodami na obszarze dorzecza "[...]", realizacja planowanej inwestycji naruszy konstytucyjną zasadę zrównoważonego rozwoju oraz równości wobec prawa, brak gwarancji co do braku negatywnego oddziaływania na środowisko naturalne i ludzi, brak możliwości dokonania pełnej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko z uwagi na mankamenty raportu. Ponadto organ I instancji wskazał, że z opinii biegłych wynika, iż raport w obecnym kształcie nie pozwala jednoznacznie określić trwania, częstotliwości, odwracalności oraz zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji na składniki abiotyczne i biotyczne środowiska, a tym samym nie można wykluczyć prawdopodobieństwa oddziaływania na środowisko. Przedstawiony materiał dowodowy nie pozwala na uznanie, iż planowane przedsięwzięcie nie będzie powodować negatywnego oddziaływania na środowisko, bowiem przedłożony raport takiej dokumentacji nie zapewnia, a braki w informacjach, o zakresie funkcjonowania planowanego przedsięwzięcia uniemożliwiają rzeczywistą ocenę. Organ I instancji zwrócił również uwagę na duży opór społeczny związany z projektowaną inwestycją. Przytaczane przez mieszkańców i strony postępowania argumenty mają oparcie w rzeczywistości, co potwierdzić można na bazie doświadczeń innych lokalnych społeczności, które borykają się z negatywnymi skutkami oddziaływania tego typu inwestycji na środowisko, głównie uciążliwościami zapachowymi i wzmożeniem transportu oraz szkodliwości emisji na zdrowie i życie ludzkie. Wskazano też na spadek atrakcyjności turystyczno-kulturowej wsi oraz na fakt, iż lokalizacja planowanej inwestycji skutecznie ograniczy sposób użytkowania i zagospodarowania terenów sąsiednich, a zatem nie jest ona pożądana na tym terenie i pozostaje w sprzeczności z zasadą dobrego sąsiedztwa. Do decyzji została dołączona charakterystyka przedsięwzięcia, stanowiąca jej integralną część.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł "[...]". Strona odwołująca się zaskarżyła decyzję organu I instancji w całości, wnosząc o jej uchylenie i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy. Organowi I instancji zarzucono naruszenie zasad ogólnych prowadzenia postępowania:

a) art. 6 k.p.a. i art. 7 k.p.a., tj. zasady praworządności, poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania administracyjnego prowadzące do wydania orzeczenia nie mającego podstaw prawnych z uwagi na brak ustawowych przesłanek do odmowy wydania decyzji środowiskowej w zaistniałym w stanie faktycznym i prawnym;

b) art. 7 k.p.a. poprzez podejmowanie czynności, które nie miały podstaw uzasadnionych w potrzebie wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, prowadziły do podważania okoliczności już ustalonych i udowodnionych jak również podważały ustalenia i kompetencje innych organów administracji publicznej powołanych ustawą do realizacji określonych zadań, które zajęły w sprawie wiążące stanowisko;

c) art. 8 k.p.a., tj. zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej poprzez nieuzasadnione kwestionowanie i nieposzanowanie kompetencji i orzeczeń organów wyspecjalizowanych do zajęcia stanowiska dotyczącego uwarunkowań sanitarnych, środowiskowych oraz przyrodniczych związanych z realizacją planowanego przedsięwzięcia,

d) art. 10 k.p.a., tj. zasady czynnego udziały stron w postępowaniu - poprzez pominięcie i nieinformowanie wnioskodawcy o istotnych okolicznościach sprawy, w tym o zmianie terminu na wykonanie ekspertyzy przez biegłych, o samym fakcie sporządzenia tej opinii przez co udział wnioskodawcy w postępowaniu na etapie rozpoznania sprawy został ograniczony i nie miał on możliwości wypowiedzenia się odnośnie tego dowodu opinii biegłych przygotowanych w sprawie,

e) art. 11 k.p.a., tj. zasady przekonywania poprzez sporządzenie uzasadnienia odbiegającego całkowicie od ustaleń faktycznych, posługującego się "twierdzeniami merytorycznymi" opartymi na błędnym rozumowaniu i wiedzy, odwołanie się do licznych publikacji i twierdzeń nieadekwatnych do stanu przedmiotowej sprawy w sposób wywołujący po stronie społeczeństwa nieuzasadnione niepokoje, podważanie wiedzy i kompetencji innych wyspecjalizowanych organów administracji publicznej i przedstawianie stanu sprawy w sposób nieodpowiadający skali przedsięwzięcia, a także w sposób całkowicie podważający podstawy działania wnioskodawcy;

f) art. 12 k.p.a., tj. zasady szybkości i prostoty postępowania poprzez przewlekłe prowadzenie postępowania i podejmowanie czynności dowodowych podważających dokonane w sprawie ustalenia i rozstrzygnięcia innych wyspecjalizowanych organów administracji oraz instytucji ochrony środowiska (regionalnej komisji ds. oceny oddziaływana na środowisko), a także tendencyjne prowadzenie postępowania w celu poszukiwania dowodów dających podstawy odmowy wydania decyzji.

Ponadto zaskarżonej decyzji zarzucono również naruszenie:

- art. 77 § 1 i art. 88 k.p.a. w zw. z art. 66 u.u.o.ś. poprzez błędną, wybiórczą i tendencyjną ocenę raportu o oddziaływaniu na środowisko prowadzącą do przyjęcia własnych ustaleń nie mających potwierdzenia i stojących w sprzeczności ze stanem faktycznym potwierdzonym w zebranym materialne dowodowym, ustaleniami innych organów ochrony środowiska, organu inspekcji sanitarnej oraz instytucji ochrony środowiska (regionalnej komisji ds. oceny oddziaływana na środowisko) co miało wpływ na wynik sprawy, bowiem stanowiło podstawę do odmowy wydania decyzji środowiskowej z uwagi na okoliczności, które nie mogą być uznane za faktyczne i nie mogą być podstawą do uznania, iż przedsięwzięcie będzie negatywnie oddziaływać na środowisko,

-art. 77 § 1 i art. 88 k.p.a. w zw. z art. 66 u.u.o.ś. poprzez błędną ocenę dowodów, w tym raportu o oddziaływaniu na środowisko oraz wyciągnięcie błędnych i nieprawdziwych wniosków, iż w związku z realizacją przedsięwzięcia będą naruszone standardy jakości środowiska w zakresie emisji do powietrza oraz emisji hałasu, jak również zagrożone mogą być inne zasoby środowiska w tym zasoby wód podziemnych,

-art. 6 k.p.a. w zw. z art. 62 ust 1, art. 71 ust 2 oraz art. 81 ust 1 u.u.o.ś. poprzez odmowę wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach po przeprowadzeniu postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko potwierdzającego: brak negatywnego wpływu na środowisko planowanego przedsięwzięcia (w szczególności nieprzekraczanie i nienaruszanie norm i standardów jakości środowiska), brak wpływu i zagrażania osiąganiu celom środowiskowym jednolitych części wód oraz ustalającego możliwość określenia warunków, pod którymi może być realizowane przedsięwzięcie, co miało wpływ na wynik sprawy, bowiem doprowadziło do wydania decyzji odmownej bez podstawy prawnej;

-art. 77 § 1 i art. 88 oraz art. 106 § 1 i 4 k.p.a. w zw. z art. 131 ust 1 , art. 77 ust 1 pkt 1 a u.u.o.ś. poprzez pominięcie i uznanie za nieistotne w sprawie postanowienia uzgadniającego i ustaleń Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska zawartych w jego uzgodnieniu w zakresie raportu o oddziaływaniu na środowisko, kwestii dotyczących występowania i wpływu na formy ochrony przyrody, ustalania na etapie eksploatacji przedsięwzięcia i zakresu i sposobu funkcjonowania instalacji i dotrzymywania standardów emisyjnych i jakości środowiska w odniesieniu do instalacji kwalifikowanej jako IPPC (wymagającej uzyskania pozwolenia zintegrowanego), wpływu na cele środowiskowe jednolitych części wód;

-art. 77 § 1 i art. 88 oraz art. 106 § 1 i 4 k.p.a. w zw. z art. 77 ust 3 u.u.o.ś. oraz art. 1, art. 4 ust 1 pkt 1 i 5 i art. 5 ust 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej poprzez pominięcie i uznanie za nieistotne w sprawie postanowienia uzgadniającego i ustaleń Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w zawartych w jego opinii w zakresie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, kwestii dotyczących wpływu na życie i zdrowie ludzi oraz bezpieczeństwa epidemiologicznego;

-art. 77 § 1 oraz art. 75 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie zasady oceny dowodów i uznanie, iż stanowisko podmiotu prywatnego korzystającego z zasobów środowiska (również pobierającego wody podziemne) na podstawie pozwolenia wodno-prawnego, tj. "[...]" może stanowić podstawę do oceny zasobności i możliwości zaczerpywania zasobów wód w sytuacji kiedy podmiot ten nie ma w tym zakresie żadnych kompetencji ustawowych;

-art. 5, art. 29 w zw. z art. 37 u.u.o.ś. poprzez przyjęcie, że składane uwagi i wnioski stanowią wystarczającą i uzasadnioną przesłankę do odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uznając je jednocześnie za zasadne w sytuacji, gdy przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko nie potwierdziła twierdzeń społeczeństwa w zakresie możliwych oddziaływań planowanego przedsięwzięcia jak również poprzez przekroczenie ustawowych granic i możliwości uznania składanych uwagi i wniosków w sytuacji braku negatywnego oddziaływania i wpływu planowanego przedsięwzięcia na środowisko oraz na życie i zdrowie ludzi;

- art. 28 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że zachodzą podstawy uznania za strony postępowania osób, wskazanych w piśmie Wójta z 6 maja 2016 r., z uwagi na sposób oddziaływania przedsięwzięcia na ich nieruchomości w sytuacji, gdy zasięg oddziaływania zamykał się w granicach terenu, do którego inwestor posiadał tytuł prawny;

- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie i przedstawienie uzasadnienia niezgodnie z ustalonym w sprawie stanem faktycznym, w sposób przedstawiający inwestycję jako powodującą oddziaływania, błędnie przedstawiającą jej lokalizację względem elementów środowiska podlegających ochronie oraz raportu o oddziaływaniu na środowisko jako dokumentu zawierającego liczne braki i błędy w sytuacji gdy nie wynika to z akt sprawy;

- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia nie zawierającego uzasadnienia prawnego albo zawierającego błędne uzasadnienie prawne w zakresie wskazującym na istnienie podstaw prawnych do: odmowy wydania decyzji, twierdzenia o brakach w raporcie, uznania obaw przed oddziaływaniem odorowym jako dających podstawy do odmowy wydania decyzji, nieuznania w przedmiotowym stanie faktycznych uzgodnień za wiążące.

Rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym organ II instancji stwierdził, iż zaskarżoną decyzję z dnia 21 marca 2017 r. należy uchylić, a sprawę przekazać do ponownego rozpatrzenia w związku z tym, iż została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W obszernym uzasadnieniu organ odwoławczy szczegółowo opisał planowane przedsięwzięcie, przedstawiając dokładnie jego umiejscowienie, poszczególne jego elementy oraz sposób prowadzenia planowanej działalności, a także dokonane w toku postępowania administracyjnego czynności. W ocenie organu odwoławczego stanowisko organu I instancji dotyczące negatywnego oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko jest gołosłowne, bowiem nie zostało poparte żadnym materiałem dowodowym. Tym samym, organ I instancji naruszył przepisy art.80 ust 1 ,art. 81 i art. 85 ust 1 ust 2 lit b u.u.o.ś. w zw. z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. Wskazano, iż w myśl art. 80 ust 1 i 2 u.u.o.ś., jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1, ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa oraz wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone. Jednocześnie właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. Zgodnie zaś z art. 81 ust 1- 3 u.u.o.ś., jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany przez wnioskodawcę, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, za zgodą wnioskodawcy, wskazuje w decyzji wariant dopuszczony do realizacji lub, w razie braku zgody wnioskodawcy, odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia. Jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia, o ile nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 34 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. Z kolei jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia, o ile nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 38j ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne. Podkreślono, iż w art. 82 u.u.o.ś. określono wymagania, jakie powinna spełniać pozytywna decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, której wydanie było poprzedzone przeprowadzeniem postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, natomiast w żadnym z przepisów ustawy nie określono wprost, kiedy organ prowadzący postępowanie ma podstawy do wydania decyzji negatywnej, odmawiającej określenia środowiskowych uwarunkowań. Zaznaczono przy tym, iż co prawda ustawa nie zawiera żadnych bezpośrednich rozwiązań w tym zakresie, nie oznacza to jednak, że nie można ich wypracować w drodze interpretacji. Ustawodawca nie określił, czy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach ma charakter uznaniowy, czy związany, jednak biorąc pod uwagę fakt, że orzeczenie to wprowadza ograniczenie w wykonywaniu prawa własności do nieruchomości, które jest chronione przez art. 21 Konstytucji RP, należy przyjąć, że organy w tym zakresie nie mają swobody działania, a wydanie decyzji negatywnych może nastąpić tylko w ściśle określonych sytuacjach. Przesłanki odmowy zgody mogą polegać wyłącznie na: niezgodności lokalizacji przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (art. 80 ust. 2 u.u.o.ś.), odmowie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez organ współdziałający (art. 80 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 77 ust. 1 u.u.o.ś.), braku zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w innym wariancie proponowanym przez wnioskodawcę, w sytuacji gdy organ skorzysta z możliwości określonej w art. 81 ust. 1 ustawy (art. 81 ust. 1 u.u.o.ś.), wykazaniu znaczącego negatywnego oddziaływania na obszar Natura 2000 przy jednoczesnym braku spełnienia przesłanek z art. 34 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (art. 81 ust. 2 u.u.o.ś.), wykazaniu, że przedsięwzięcie może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, przy jednoczesnym braku spełnienia przesłanek z art. 38j ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (art. 81 ust. 3 u.u.o.ś.). O ile zatem żadna z wymienionych wyżej okoliczności nie zachodzi, organ jest obowiązany do określenia środowiskowych uwarunkowań. Tymczasem z akt sprawy nie wynika w sposób jednoznaczny, aby którakolwiek z wymienionych negatywnych ustawowych przesłanek do określenia środowiskowych uwarunkowań wystąpiła w przedmiotowej sprawie. Dodatkowo na terenie planowanego przedsięwzięcia nie obowiązuje obecnie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, a zatem nie ma prawnej możliwości badania zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z jego ustaleniami. Jednocześnie organ odwoławczy zwrócił uwagę na treść uzasadnienia kwestionowanej decyzji, podkreślając, iż zgodnie z art. 85 ust. 2 u.u.o.ś., uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, niezależnie od wymagań wynikających z przepisów k.p.a., powinno zawierać, w przypadku gdy została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko: informacje o przeprowadzonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa oraz o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa, a także informacje, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, uzgodnienia regionalnego dyrektora ochrony środowiska oraz opinie organu, o którym mowa w art.78 i wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone. Pomimo ustawowego obowiązku, organ I instancji w ogóle nie odniósł się do informacji zawartych w opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w "[...]" oraz postanowieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w "[...]". Błędnie również powołał biegłych, bowiem to organ prowadzący postępowanie ma obowiązek wyjaśnić wszystkie istotne okoliczności sprawy, w tym również dokonać weryfikacji raportu o oddziaływaniu na środowisko z punktu widzenia spełnienia wymogów ustawowych, określonych w art. 66 u.u.o.ś., przed jego wysłaniem do organów współdziałających. Analiza akt sprawy wskazuje, iż wszystkie zastrzeżenia i merytoryczne zapytania organów uzgadniających do raportu zostały wyjaśnione w licznych uzupełnieniach w toku postępowań uzgodnieniowych i organy te nie miały zastrzeżeń co do treści raportu i uzupełnień. Zatem powoływanie w takim stanie faktycznym i prawnym (w szczególności w zakresie art. 80 ust. 1 u.u.o.ś.) przez organ I instancji zespołu biegłych w celu sporządzenia ekspertyzy mającej w istocie zweryfikowanie przedstawionego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko pod kątem zagrożenia planowanej inwestycji dla środowiska naturalnego było bezprzedmiotowe. W ocenie Kolegium w tych okolicznościach faktycznych sprawy należy przyjąć, iż organ I instancji z naruszeniem art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. oparł swoje rozstrzygnięcie jedynie na bezrefleksyjnym przyjęciu za własne zarzutów wskazanych w ekspertyzie biegłych z dnia 3 stycznia 2017 r., podczas gdy powinien dokonać samodzielnej oceny zgromadzonego dotychczas materiału dowodowego. Jednocześnie podniesiono, iż wskazana ekspertyza zespołu biegłych również nie wykazała w sposób bezsporny i jednoznaczny, że planowane przedsięwzięcie będzie negatywnie oddziaływać na środowisko. Jeśli zaś nie ma pewności co do tego, że nie wystąpią skutki negatywne, należy uznać, iż mogą one nastąpić. Ponadto organ odwoławczy zauważył, iż organ I instancji dokonując wyliczenia poziomów stężeń jednogodzinnych substancji emitowanych do powietrza nie wyjaśnił sposobu dokonania tych obliczeń. Zdaniem Kolegium przyczyną odmowy określenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przez wnioskodawcę przedsięwzięcia nie może być też tylko sprzeciw okolicznych mieszkańców. Wskazano przy tym, iż udział społeczeństwa w postępowaniu środowiskowym jest istotny, niemniej sam tylko sprzeciw co do realizacji inwestycji wniesiony przez strony lub społeczeństwo biorące udział w postępowaniu, których interes faktyczny przemawia za innym sposobem zagospodarowania określonych nieruchomości, nie może stanowić podstawy do odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jeżeli realizacja inwestycji nie wiąże się z przekroczeniem standardów środowiskowych. Podobnie nie mają w sprawie znaczenia prawnego pozostałe kwestie wskazywane przez organ I instancji dotyczące spadku atrakcyjności turystyczno-kulturowej czy zasady dobrego sąsiedztwa. Okoliczności te nie są bowiem badane na etapie wydawania decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania dla realizacji przedsięwzięcia i nie mogą stanowić podstawy rozstrzygnięcia. Ponadto organ odwoławczy zauważył również, iż załączona do decyzji organu I instancji charakterystyka przedsięwzięcia, stanowiąca w istocie przytoczenie treści uzasadnienia postanowienia uzgadniającego Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w "[...]" z dnia 20 kwietnia 2016 r., jest sprzeczna z uzasadnieniem zaskarżonej decyzji w zakresie oceny oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko. Podsumowując, organ odwoławczy stwierdził, iż organ I instancji w istocie uchylił się od oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a tym samym od rozstrzygnięcia sprawy, opierając się wyłącznie na sporządzonej ekspertyzie biegłych z dnia 3 stycznia 2017 r. i zupełnie pomijając dotychczas zgromadzony materiał dowodowy, w tym uzgodnienia i opinie organów wyspecjalizowanych, tj. Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w "[...]" oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w "[...]". Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji winien oprzeć swoje rozstrzygnięcie o ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, uwzględniając brzmienie art. 80 ust 1 u.u.o.ś. Jednocześnie podniesiono, iż z uwagi na zasadę dwuinstancyjności w postępowaniu administracyjnym nie było podstaw do wydania decyzji reformacyjnej. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, wskazano, iż w przypadku, gdy organ odwoławczy stwierdza, że zarzuty odwołania są zasadne, ale dostrzega inne okoliczności, które nie były przedmiotem oceny organu pierwszej instancji, a które w jego ocenie mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, to powinien uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, strona ma bowiem prawo płynące właśnie z zasady dwuinstancyjności do dwukrotnego (najpierw w pierwszej instancji, a potem w instancji odwoławczej) rozstrzygnięcia okoliczności faktycznej, jak i zagadnienia prawnego.

Sprzeciw od powyższej decyzji organu II instancji wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie: "[...]", podnosząc zarzut naruszenia art. 138 § 2 k.p.a. przez jego błędne zastosowanie i wydanie decyzji kasacyjnej w sytuacji, gdy nie zostały spełnione przesłanki do jej wydania, a także:

1) naruszenie przepisów prawa procesowego poprzez naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., przez błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia poprzez:

a - przyjęcie, że przedmiotem wyżej określonej decyzji Wójta Gminy "[...]" z dnia 21 marca 2017r. jest odmowa określenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia opisanego w ust. 1 petitum niniejszej skargi, podczas gdy przedmiotem tejże decyzji jest odmowa wyrażenia zgody na realizację tego przedsięwzięcia, co miało istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji,

b - przyjęcie, że z akt sprawy nie wynika w sposób jednoznaczny, aby w sprawie tej wystąpiła którakolwiek z negatywnych ustawowych przesłanek do określenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji planowanego przedsięwzięcia, co miało istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji,

c - przyjęcie, że stanowisko organu I instancji dotyczące negatywnego oddziaływania na

środowisko jest gołosłowne, jako że nie zostało poparte żadnym materiałem dowodowym, co miało istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji,

2) naruszenie przepisów prawa procesowego poprzez naruszenie art. 80 k.p.a., przez przekroczenie granicy swobodnej oceny dowodów poprzez:

a - stwierdzenie, że z faktu skierowania wniosku inwestora do właściwych organów o uzgodnienie należy wywodzić, że Wójt Gminy "[...]" uznał, iż raport o oddziaływaniu na środowisko jest kompletny, spójny, spełnia wymagania przepisów, a dane w nim zawarte nie budzą wątpliwości, co miało istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji,

b - stwierdzenie, że brak jest przesłanek do uznania opinii biegłych powołanych w tej sprawie za podstawę do odmowy określenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia, co miało istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji,

c - stwierdzenie, że organ I instancji uchylił się od oceny zgromadzonego w tej sprawie materiału dowodowego, co miało istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji,

3) naruszenie przepisów prawa procesowego poprzez naruszenie art. 75 § 1 i art. 84 k.p.a., przez stwierdzenie, że powołanie biegłych w tej sprawie było bezprzedmiotowe, co miało istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji,

4) naruszenie przepisów prawa materialnego przez naruszenie art. 81 ust. 3 u.u.o.ś. poprzez przyjęcie, że przedmiotem decyzji Wójta Gminy "[...]" z dnia 21 marca 2017r. jest odmowa określenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia opisanego w ust. 1 petitum niniejszej skargi, podczas gdy przedmiotem tejże decyzji jest odmowa wyrażenia zgody na realizację tego przedsięwzięcia z przyczyn określonych w tymże przepisie, co miało istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji,

5) naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., przez uznanie, że stanowisko organu I instancji dotyczące negatywnego oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko jest gołosłowne, jako że nie zostało poparte żadnym materiałem dowodowym, podczas gdy wszelkie istotne i ważkie argumenty, na które powoływał się organ I instancji, oceniając oddziaływanie tej inwestycji na środowisko zostały sformułowane i szczegółowo uzasadnione przez powołanych do sprawy biegłych i znajdują się w opinii tych biegłych w aktach sprawy,

6) naruszenie interesu prawnego skarżących polegającego na prawie do zamieszkiwania w spokoju, w środowisku wolnym od zagrożeń dla ich życia i zdrowia oraz majątku, poprzez:

a - przyjęcie, że z akt tej sprawy nie wynika w sposób jednoznaczny, aby wystąpiła którakolwiek z negatywnych przesłanek do określenia środowiskowych uwarunkowań planowanego przedsięwzięcia,

b - stwierdzenie, że wszelkie wątpliwości w tej sprawie zostały wyjaśnione w toku postępowań uzgodnieniowych,

c - stwierdzenie, że powołanie biegłych w tej sprawie w celu zweryfikowania raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko pod kątem zagrożenia planowanej inwestycji dla środowiska naturalnego było bezprzedmiotowe.

Podnosząc powyższe zarzuty, skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z dnia 30 maja 2017 r. w całości i zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu sprzeciwu podniesiono, że zaskarżona decyzja obarczona jest szeregiem uchybień w postaci naruszeń przepisów prawa procesowego oraz materialnego. Ponadto zwrócono uwagę na fakt, iż w rzeczywistości przedmiotem decyzji organu I instancji jest odmowa wyrażenia zgody na realizację planowanego przedsięwzięcia, a nie odmowa określenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji planowanego przedsięwzięcia. Jednocześnie wskazano, iż wbrew twierdzeniom organu, że w sprawie nie wystąpiła którakolwiek z negatywnych ustawowych przesłanek do określenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji planowanego przedsięwzięcia, jedną z takich przesłanek jest możliwość nieosiągnięcia celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, która to kwestia jest szczegółowo opisana w ekspertyzie biegłych, jak również została wskazana w uzasadnieniu decyzji organu I instancji i jest faktyczną podstawą odmowy wyrażenia zgody na realizację planowanego przedsięwzięcia. Podkreślono, iż w swojej decyzji organ I instancji oparł się na opinii biegłych, którzy w sporządzonej ekspertyzie szczegółowo i obszernie przedstawili szereg przypadków negatywnego oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko, wynikających z wielkiej skali tego przedsięwzięcia oraz ewidentnie błędnych obliczeń raportu o jego oddziaływaniu na środowisko. Dotyczy to w szczególności produkcji i sposobu zagospodarowania obornika oraz emisji gazów i pyłów. Zauważono przy tym, iż organy I instancji nie mają możliwości zweryfikowania specjalistycznych raportów o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko w przypadku tak skomplikowanych i wielkich przedsięwzięć produkcyjnych jak w niniejszej sprawie. To właśnie rolą wyspecjalizowanych organów uzgadniających jest ocena, czy raport o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko jest kompletny, spójny, spełnia wymagania przepisów, a dane w nim zawarte nie budzą wątpliwości. Wskazano również, iż organ I instancji w bardzo obszernym uzasadnieniu swojej decyzji szczegółowo przeanalizował zgromadzony w tej sprawie materiał dowodowy, w tym także odniósł się do uzgodnień i opinii organów uzgadniających. Podniesiono, iż stwierdzenie możliwości nieosiągnięcia celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza jest w świetle przepisu art. 81 ust. 3 u.u.o.ś. samoistną przesłanką odmowy wyrażenia zgody na realizację planowanego przedsięwzięcia. W ocenie skarżących, organ I instancji, wydając zaskarżoną decyzję, uwzględnił cały zebrany materiał dowodowy w sprawie – ocenił uwagi społeczeństwa, ustalenia zawarte w raporcie (pomimo licznych jego braków) oraz wydane w sprawie uzgodnienia. Wszystkie zastrzeżenia i merytoryczne zapytania organów uzgadniających zostały wyjaśnione w licznych uzupełnieniach. Zasadne było również powołanie biegłych, gdyż zwrócili oni w swej opinii uwagę na szereg istotnych kwestii związanych z realizacją planowanego przedsięwzięcia, które zostały pominięte przez organy uzgadniające. Analiza ta wykazała złożone, negatywne i daleko idące oddziaływanie planowanej inwestycji na środowisko naturalne, w tym możliwość nieosiągnięcia celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, co spowodowało konieczność odmowy wyrażenia zgody na realizację tego przedsięwzięcia. Skarżący zwrócili również uwagę na swój interes prawny polegający na prawie do zamieszkiwania w spokoju, w środowisku wolnym od zagrożeń dla ich życia i zdrowia oraz majątku. Podnieśli, iż realizacja planowanego przedsięwzięcia doprowadzi do szybkiej degradacji środowiska naturalnego w miejscu zamieszkania skarżących oraz narazi ich na wyjątkowo niebezpieczne oddziaływanie planowanej inwestycji w postaci emisji groźnych dla zdrowia gazów, pyłów i hałasu, co wynika z opinii biegłych. Reasumując, skarżący podnieśli, iż w niniejszej sprawie nie zaistniały przesłanki do wydania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., gdyż decyzja organu I instancji nie narusza przepisów postępowania i nie ma konieczności dalszego wyjaśniania okoliczności sprawy. Wszystkie bowiem istotne okoliczności sprawy zostały wyjaśnione w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

W pierwszej kolejności należy wskazać, iż z dniem 1 czerwca 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 2017, poz. 935), która wprowadziła zmiany między innymi do p.p.s.a. W myśl wprowadzonego art. 64a p.p.s.a. od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Przy czym postępowanie w przedmiocie sprzeciwu znacznie uproszczono, bowiem organ administracji nie musi udzielać odpowiedzi na skargę (art. 64c § 4 p.p.s.a.), w postępowaniu przed sądem nie biorą udziału uczestnicy, a jedynie strona skarżąca i organ, który wydał zaskarżoną decyzję (art. 64b § 3 p.p.s.a.), a sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 64d § 1 p.p.s.a.). Skróceniu uległy też terminy procesowe, w tym termin do wniesienia sprzeciwu, który wynosi czternaście dni od dnia doręczenia skarżącemu decyzji (art. 64c § 1 p.p.s.a.).

Zgodnie zaś z art. 17 ust. 1 ustawy nowelizującej do postępowań przed sądami administracyjnymi, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w brzmieniu dotychczasowym. Z przepisu tego wynika jednocześnie, że do spraw wszczętych po wejściu w życie ustawy nowelizującej stosuje się nowe przepisy.

W niniejszej sprawie zarówno doręczenie zaskarżonej decyzji, jak i wniesienie sprzeciwu nastąpiło już po wejściu w życie ustawy nowelizującej. Tym samym, zastosowanie w niniejszej sprawie znajdzie ustawa p.p.s.a. w jej aktualnym brzmieniu.

Rozpoznając wniesiony w niniejszej sprawie sprzeciw od decyzji organu II instancji, Sąd uznał, iż sprzeciw ten nie zasługuje na uwzględnienie.

Należy przede wszystkim podnieść, że w myśl art. 64e p.p.s.a. sąd, rozpoznając sprzeciw od decyzji, ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Wynika to również z treści art. 151 a § 1 zd. 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd uwzględnia sprzeciw od decyzji i uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. Zatem podstawowym obowiązkiem sądu administracyjnego jest ustalenie, czy zachodziły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., a więc odstąpienia od zasady ogólnej ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy albo zakończenia jej w inny sposób. Dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie 138 § 2 k.p.a. sąd nie jest natomiast władny odnosić się do meritum sprawy w kierunku jej przesądzenia, skoro na skutek uchylenia decyzji organu I instancji sprawa wraca do merytorycznego rozpatrzenia przed tym organem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 2219/15, wszystkie orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: orzeczenia.nsa.gov.pl).

W myśl art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy uwzględnić przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Tym samym, organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, gdy organ I instancji przy rozpatrywaniu sprawy nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego lub naruszył przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uznanie sprawy za niewyjaśnioną i przez to niekwalifikującą się do merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1386/15). Kasatoryjne rozstrzygnięcie może zapaść wyłącznie w sytuacji, gdy wątpliwości organu II instancji co do stanu faktycznego nie da się wyeliminować w trybie art. 136 k.p.a. Konieczność natomiast uzupełnienia w niewielkim zakresie postępowania dowodowego, przez przeprowadzenie określonego dowodu, mieści się w kompetencjach organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania, wyłączając dopuszczalność decyzji kasacyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2016 r., sygn. akt II OSK 1427/16). Organ odwoławczy nie jest także uprawniony do wydania kasacyjnego rozstrzygnięcia, jeśli organ I instancji nieprawidłowo ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 11 stycznia 2007 r., sygn. akt II SA/Gl 439/06).

Należy przy tym zaznaczyć, że wszystkie okoliczności, mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej muszą zostać ustalone w toku prawidłowo przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego. Zgodnie zaś z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Konsekwencją obowiązywania zasady praworządności jest także regulacja zawarta w art. 107 § 1 k.p.a., ustanawiającym obok innych wymogów decyzji obowiązek organu zawarcia w niej podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego, które w myśl § 3 tego artykułu powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Ponadto stosownie do art. 10 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, zaś w myśl art. 81 k.p.a. okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2 k.p.a.

W niniejszej sprawie organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, wskazując, iż stanowisko organu I instancji dotyczące negatywnego oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko nie zostało poparte żadnym materiałem dowodowym. W ocenie Kolegium organ I instancji uchylił się od oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a tym samym od rozstrzygnięcia sprawy, opierając się wyłącznie na ekspertyzie biegłych i pomijając przy tym zupełnie dotychczas zgromadzony materiał dowodowy, w tym uzgodnienia i opinie organów wyspecjalizowanych, tj. Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w "[...]" oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w "[...]".

Należy zauważyć, iż z akt sprawy nie wynika w sposób jednoznaczny, aby którakolwiek z wymienionych negatywnych ustawowych przesłanek do określenia środowiskowych uwarunkowań wystąpiła w niniejszej sprawie. Ponadto uzasadnienie decyzji, której wydanie było poprzedzone przeprowadzeniem oceny oddziaływania na środowisko, powinno spełniać dodatkowe wymagania formalne, wskazane w art. 85 ust. 2 pkt 1 u.u.o.ś. Tymczasem organ I instancji w ogóle nie odniósł się do informacji przedstawionych w opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w "[...]", ani w postanowieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w "[...]", przyjmując za własne zarzuty wskazane w ekspertyzie biegłych z dnia 3 stycznia 2017 r. Słusznie zatem organ odwoławczy zakwestionował wydaną w niniejszej sprawie decyzję, podnosząc, iż czynności podjętych przez organ I instancji nie można uznać za przeprowadzone zgodnie z przepisami k.p.a., a tym samym nie można uznać, że organ wydał decyzję w oparciu o prawidłowo zgromadzony materiał dowodowy.

Należy przy tym podnieść, iż w sprawie, w której wydawana jest decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, kluczowym dowodem jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Raport jest dokumentem prywatnym, a zawarte w nim stwierdzenia podlegają ocenie jak każdy dowód w sprawie, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. Zadaniem organu prowadzącego postępowanie jest sprawdzenie zawartości raportu w kontekście spełnienia wymogów formalnych i merytorycznych. Organ musi samodzielnie ocenić raport, a wyniki tej oceny winny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, sporządzonym zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a.(por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 2584/15, LEX nr 2341008). Jednocześnie organ może odmówić wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jedynie w ściśle określonych przypadkach wskazanych w ustawie, zaś decyzja taka wymaga dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i odniesienia się organu do wszystkich dowodów zgromadzonych w toku przeprowadzonego postępowania w sposób jasny i precyzyjny.

Warto podkreślić, iż postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia nie jest postępowaniem mającym na celu udzielenie zezwolenia na lokalizację lub realizację inwestycji. Służy ono wyłącznie weryfikacji oddziaływania inwestycji kwalifikowanych, a więc takich, które powodują lub mogą powodować potencjalne niebezpieczeństwo dla środowiska. Dlatego postępowanie w sprawie uwarunkowań środowiskowych przedsięwzięcia przeprowadza się przed wydaniem decyzji zezwalającej na inwestycję. Postępowanie to dotyczy planowanego dopiero przedsięwzięcia i sprowadza się do ustalenia czy inwestycja w kształcie opisanym przez inwestora we wniosku zagraża środowisku oraz czy spełnia wymagania i parametry w zakresie ochrony środowiska (por. wyrok z dnia 22 kwietnia 2010 r., sygn. II OSK 696/09 oraz wyrok z dnia 30 czerwca 2010 r. sygn. akt II OSK 988/09).

W świetle powyższych rozważań, należy uznać, iż organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a. i wydał decyzję kasacyjną w oparciu o przesłanki zawarte w tym przepisie. Jednocześnie stronie wnoszącej sprzeciw należy wyjaśnić, iż granice orzekania o sprzeciwie zakreślone w art. 64e p.p.s.a. wykluczają możliwość odniesienia się do zarzutów merytorycznych.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a., orzeczono o oddaleniu sprzeciwu jako bezzasadnego.