Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 203/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-09-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6361 Rejestr  zabytków
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędzia WSA Agnieszka Miernik (spr.) Protokolant Ewa Nieora po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o. o. w W. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz [...] Sp. z o.o. w W. kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, po rozpatrzeniu wniosku [...] Sp. z o.o. w W. o ponowne rozpoznanie sprawy, decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2008r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Konserwatora Zabytków W. z dnia [...] kwietnia 1982 r. nr [...], wpisującej do rejestru zabytków zespół budynków [...] wraz z ich wyposażeniem technicznym [...] przy ul. [...].

W toku postępowania administracyjnego organ ustalił następujący stan faktyczny i prawny:

Decyzją Konserwatora Zabytków W. z dnia [...] kwietnia 1982 r. nr [...] wpisano do rejestru zabytków zespół budynków [...] wraz z ich wyposażeniem technicznym [...] przy ul. [...] obejmujący obiekty: [...].

Wniosek o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji z dnia [...] kwietnia 1982 r. wniósł syndyk masy upadłości [...] S.A.

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności powyższej decyzji Konserwatora Zabytków W. z dnia [...] kwietnia 1982 r.

Od powyższej decyzji wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wniosła Sp. z o.o. [...] w W. W ocenie wnioskodawcy decyzja Konserwatora Zabytków W. z dnia [...] kwietnia 1982 r. wydana została bez podstawy prawnej w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. wobec braku przepisów prawnych upoważniających organ administracji do wielokrotnego rozstrzygania jednej i tej samej sprawy administracyjnej. Z akt sprawy bowiem wynika, że w tym samym przedmiocie wydano wcześniej decyzję z dnia [...] kwietnia 1982 r. Wnioskodawca zarzucił ponadto naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności kwestionowanej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. z powodu trwałej niewykonalności decyzji poprzez określenie przedmiotu w sposób niejasny i nieczytelny oraz na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. z powodu wydania decyzji w imieniu Prezydenta W. z naruszeniem przepisów regulujących ówcześnie właściwość organów administracji do orzekania o wpisie do rejestru zabytków.

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego ponownie rozpoznając sprawę uznał, że wskazana przez wnioskodawcę okoliczność wydania w tym samym przedmiocie decyzji z dnia [...] kwietnia 1982 r. nie może być kwalifikowana jako wydanie decyzji bez podstawy prawnej w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Zdaniem Ministra, decyzja jest wydana "bez podstawy prawnej", gdy albo nie ma przepisu prawnego, który umocowuje administrację do działania, albo przepis jest, ale nie spełnia wymagań podstawy prawnej działania organów tej administracji, polegającego na wydaniu decyzji administracyjnych i postanowień rozumianych jako indywidualne akty administracyjne zewnętrzne, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Przepis art. 14 ustawy o ochronie dóbr kultury i o muzeach (Dz. U. z 1962r. Nr 10 poz. 48 ze zm.), obowiązujący w dniu wydania kwestionowanej decyzji, umocowuje do wydawania decyzji o wpisie do rejestru zabytków. W ocenie Ministra, omawiana okoliczność powinna zostać rozważona pod kątem przesłanki wymienionej w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., w myśl której stwierdza się nieważność decyzji dotyczącej sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Ma to miejsce w sytuacji, gdy kolejno po sobie wydane zostały dwie decyzje załatwiające sprawę co do istoty, z których pierwsza ma charakter ostateczny. Odnosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, organ wskazał, iż aby można było stwierdzić nieważność badanej decyzji Konserwatora Zabytków W. z dnia [...] kwietnia 1982 r., w oparciu o podstawę wymienioną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., jako załatwiającą sprawę już poprzednio rozstrzygniętą decyzją Konserwatora Zabytków W. z dnia [...] kwietnia 1982 r., należało w sposób jednoznaczny ustalić datę w której w/w decyzja z dnia [...] kwietnia 1982 r. stała się ostateczna. W tym celu organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające, zwracając się do stron skarżonej decyzji, [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, [...] Organizacji [...] oraz Muzeum [...] o przekazanie dokumentów, które potwierdzałyby doręczenie decyzji z dnia [...] kwietnia 1982 r. i [...] kwietnia 1982 r. oraz dokumentów świadczących o ewentualnym złożeniu przez W. [...] odwołań do tych decyzji. Wobec braku dokumentów Minister wskazał, że nie jest w stanie ustalić dnia, w którym decyzje z dnia [...] i [...] kwietnia 1982 r. stały się ostateczne, co z kolei spowodowało, że organ nie mógł ustalić, która z w/w decyzji pierwsza uzyskała walor ostateczności. Zdaniem Ministra, zatem nie można uznać, że sprawa wpisu do rejestru zabytków zespołu budynków [...] wraz z ich wyposażeniem technicznym [...] przy ul. [...] obejmujących obiekty: [...], została już uprzednio rozstrzygnięta ostateczną decyzją Konserwatora Zabytków W. z dnia [...] kwietnia 1982 r., co obligowałoby organ do stwierdzenia nieważności badanej decyzji Konserwatora Zabytków W. z dnia [...] kwietnia 1982 r. w oparciu o podstawę wymienioną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia wydania badanej decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości (art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.) Minister wyjaśnił, że zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury i o muzeach, obowiązującej w dniu wydania kwestionowanej decyzji, dobra kultury nieruchome wpisuje się do rejestru zabytków na podstawie decyzji: wojewódzkiego konserwatora zabytków oraz Ministra Kultury i Sztuki. W myśl natomiast art. 8 cytowanej ustawy, ochronę dóbr kultury sprawują między innymi: Minister Kultury i Sztuki, wojewódzcy konserwatorzy zabytków prezydiów wojewódzkich rad narodowych, działający w ramach organizacyjnych ustalonych przez prezydia wojewódzkich rad narodowych. Natomiast, na podstawie art. 84 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury i o muzeach, ilekroć w przepisach ustawy jest mowa o prezydiach wojewódzkich rad narodowych lub wojewódzkich konserwatorach zabytków prezydiów wojewódzkich rad narodowych, należy przez to rozumieć również prezydia rad narodowych miast wyłączonych z województw lub konserwatorów zabytków prezydiów rad narodowych miast wyłączonych z województw. Ustawa z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych (Dz. U. Nr 16 poz.90 i 91) ustaliła brzmienie art. 44 ust. 4 ustawy o radach narodowych, w myśl którego terenowe organy administracji w zakresie wykonywania zadań rad narodowych działają jako ich organy wykonawcze i zarządzające. Stosownie natomiast do art. 44 ust. 1 w/w ustawy o radach narodowych terenowym organem administracji państwowej w województwie [...] i miejskim jest prezydent miasta. Mając na uwadze powyższe Minister stwierdził, iż według stanu prawnego istniejącego w dniu wydania skarżonej decyzji, organem właściwym do wydania decyzji o wpisie do rejestru do rejestru zabytków był Konserwator W. działający w ramach organizacyjnych Prezydenta W. Oznacza to, zdaniem organu, że zarzut wydania decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości, pozostaje niezasadny.

Odnosząc się do zarzutu rażącego naruszenia art. 5 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury i o muzeach Minister zauważył, że decyzje o wpisie do rejestru zabytków są decyzjami uznaniowymi. Przywoływanie jako podstawy stwierdzenia nieważności rażącego naruszenia art. 5 pkt 1 ustawy o ochronie dóbr kultury i o muzeach, wymieniającego w sposób przykładowy, co może być przedmiotem ochrony, które określane są w oparciu o ocenne kryteria wymienione w art. 2 w/w ustawy, będzie możliwe w sytuacji, gdy w sposób jednoznaczny ustali się przekroczenie granic wyboru podjętego rozstrzygnięcia. Jeśli natomiast granice rozstrzygnięcia nie będą precyzyjnie określone (tak w niniejszej sprawie art. 5 zawiera tylko przykładowe wyliczenie przewidywanych przedmiotów ochrony), bądź będą odsyłać do zasad ocennych (tu zasady wymienione w art. 2 ), nie jest możliwe wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa poprzez wskazanie sprzeczności bezwzględnej z konkretnym przepisem prawa. W omawianej sprawie, zdaniem Ministra, rażące naruszenie prawa materialnego miałoby miejsce wyłącznie w sytuacji braku jakichkolwiek wartości pozwalających uznać wpisywane dobro za zabytek, tj. w sytuacji, gdy wpisane dobro nie miałoby żadnego "znaczenia dla dziedzictwa i rozwoju kulturalnego ze względu na jego wartość historyczną, naukową lub artystyczną". Jednakże analiza akt sprawy nie prowadzi do takich wniosków, co potwierdza zgromadzony m.in. "Wstępna ekspertyza konserwatorska" autorstwa [...] J. K. i J. S., wskazująca na wartości historyczne zespołu oraz notatka informacyjna z dnia [...] listopada 1979 r., a także notatka ze spotkania na temat zespołu budynków [...] z dnia [...] marca 1980 r. Organ zauważył, iż w archiwum [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków znajduje się obszerniejsza dokumentacja konserwatorska zespołu budynków [...] przy ul. [...].

W odniesieniu do zarzutu naruszenia norm procesowych tj. art. art. 7, 77 i 107 § 1 - 3 k.p.a. Minister wyjaśnił, że brak jest podstaw do postawienia organowi zarzutu naruszenia wskazanych przepisów w sposób rażący. Minister podkreślił, że organ wydając kwestionowaną decyzję dokonał oceny "wartości zabytkowych". Uczynił to w oparciu o m.in.: "Wstępną ekspertyzę konserwatorską" [...] J. K. i J. S. oraz znajdujące się także w materiałach zgromadzonych w organie wydającym skarżoną decyzję, m.in. na postawie pisma [...] Muzeum [...] z dnia [...] kwietnia 1980 r. oraz uchwały Zarządu [...] w W.. Analizując zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak uzasadnienia prawnego i faktycznego jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 §1 pk 2 k.p.a., Minister zauważył, że wskazane naruszenie proceduralne może być uznane za wadę powodującą stwierdzenie nieważności wyłącznie wtedy, gdy pozostaje w związku z ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy. Minister przyznał, że badana decyzja z dnia [...] kwietnia 1982 r., zawiera lakoniczne uzasadnienie faktyczne, a uzasadnienie prawne decyzji ogranicza się do podania postawy prawnej, bez jej wyjaśnienia. Jednakże, uchybienia te, polegające na braku przytoczenia dowodów, na których organ się oparł oraz wyjaśnienia podstawy prawnej, nie stanowią naruszenia pozostającego w związku z ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy. Analiza materiału dowodowego nie uprawnia do stwierdzenia, iż treść rozstrzygnięcia byłaby inna gdyby organ zawarł w uzasadnieniu dowody, na których się oparł oraz wyjaśnienie podstawy prawnej.

Analogicznie zarzut naruszenia przepisu § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 23 kwietnia 1963 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków i centralnej ewidencji zabytków (Dz. U. z 1963 nr 19 poz. 101 ze zm.), tj. brak pouczenia stron o skutkach wpisu do rejestru zabytków pozostaje zasadny, jednakże naruszenie to nie pozostaje w związku z ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy. Analiza akt niniejszej sprawy nie uprawnia do stwierdzenia, iż treść rozstrzygnięcia byłaby inna, gdyby organ zamieścił powyższe pouczenie.

W ocenie organu, badanej decyzji nie można także zarzucić niewykonalności w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. Decyzja wskazuje zakres wpisu tj. budynek [...] oraz budynek [...] wraz z ich wyposażeniem technicznym, biorąc za miarodajny w tym względzie stan faktyczny z dnia wydania badanej decyzji. Zdaniem Ministra w momencie wydawania badanej decyzji nie istniała przeszkoda o charakterze technicznym do wpisania zespołu budynków [...] wraz z ich wyposażeniem technicznym [...] przy ul. [...].

Minister wskazał, że trybem właściwym do rozwiania wątpliwości podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jest tryb przewidziany w art. 113 § 2 k.p.a., tj. wyjaśnienie treści decyzji.

Organ stwierdził ponadto, iż w stosunku do badanej decyzji Konserwatora Zabytków W. z dnia [...] kwietnia 1982 r. nie występują także pozostałe wady kwalifikowane wskazane w art. 156 § 1 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2008r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Konserwatora Zabytków Warszawy z dnia [...] kwietnia 1982 r.

Skargę na powyższą decyzję do wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w warszawie wniosła [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. reprezentowana przez radcę prawnego T. M. W skardze zarzucono, że zaskarżona decyzja została podjęta z rażącym naruszeniem następujących przepisów prawa: art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. ,art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 107 k.p.a., art. 156 § 1 pkt. 5 k.p.a., art. 14 ust. 1 ustawy o ochronie dóbr kultury, art. 5 ust. 1 i art. 15 ust. 1 ustawy o ochronie dóbr kultury w związku z art. 127 § 3 k.p.a. w związku z art. 24 § 1 pkt.5 k.p.a. Zarzucając powyższe skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] czerwca 2008 r. oraz zasądzenie na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Strona skarżąca wyjasniła, że postępowanie, w którym doszło do wydania zaskarżonej decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, jest jednym z postępowań wszczętych w celu kompleksowego rozwiązania problemów wynikających z zagmatwanego stanu prawnego stworzonego przez wydanie decyzji z dnia [...] i [...] kwietnia 1982 r. oraz decyzji z dnia [...] czerwca 1984 r.

W skardze wskazano dodatkowo, że w odniesieniu do zachowania zabytkowego charakteru zespołu budynków wpisanego do rejestru zabytków zachodziły na tyle istotne wątpliwości, iż wymagały one wyjaśnienia w drodze szczegółowych badań konserwatorskich, czy i ewentualnie w jakim stopniu zniszczenia wojenne i chaotyczna, powojenna odbudowa wpłynęły na walory historyczne, naukowe lub artystyczne poszczególnych budynków. Zebranie tego rodzaju materiału dowodowego przed wydaniem decyzji o wpisie do rejestru zabytków było niepodważalnym obowiązkiem Konserwatora Zabytków W. zarówno w świetle zasady prawdy obiektywnej statuowanej w art. 7 k.p.a., jak i w świetle nałożonego na Konserwatora, na podstawie art. 77 § k.p.a., obowiązku wyczerpującego zebrania i rozważenia materiału dowodowego rozpatrywanej sprawy. Strona skarżąca powołała się na ekspertyzę prawną niezależnych pracowników naukowych Uniwersytetu [...] z dnia [...] lipca 2008 r., do której to ekspertyzy uzasadnienie zaskarżonej decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ogóle się nie odnosi. Zdaniem Skarżącej, w motywach kwestionowanej decyzji brak jest jednak przede wszystkim wskazania faktów, na podstawie których organ wydający tę decyzję przyjął, że budynki [...] mają zabytkowy charakter, tzn. czy spełniają kryteria określone w art. 2 ustawy z 16 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury.

Odnosząc się do zarzutu niewykonalności kwestionowanej decyzji z [...] kwietnia 1982 r. strona skarżąca wyjaśniła, że niewykonalność ta odnosi się do budynków, których opis w treści decyzji z [...] kwietnia 1982 r. nie może zostać uznany za wystarczający, skoro przy dokonywaniu identyfikacji "w terenie" poszczególnych, wpisywanych do rejestru obiektów wymaga on uzupełniającego wyjaśniania za pomocą dokumentów nie będących integralną częścią decyzji, ani nawet w niej nie powołanych. Po drugie - szczególnie rażąca jest niewykonalność kwestionowanej decyzji w odniesieniu do tzw. wyposażenia technicznego budynków. Powyższa decyzja ani w swojej treści ani w uzasadnieniu, nie odnosi się do tej kwestii. Także w okresie późniejszym [...] nie zostaje zinwentaryzowana, ani nawet wpisana do rejestru "B" prowadzonego dla zabytków ruchomych. Nie tylko zatem nie jest jasne, jakie elementy stanowiły w 1982 r. wyposażenie [...], ale także nie jest jasne, jakie cechy tego wyposażenia uprawniły organ wydający decyzję do stwierdzenia, iż ma ono walory zabytkowe zasługujące na objęcie go ochroną konserwatorską.

W ocenie Skarżącej zarzut dotyczący wydania kwestionowanej decyzji z dnia [...] kwietnia 1982 r. z naruszeniem przepisów o właściwości został w zaskarżonej decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego błędnie zinterpretowany. Strony ww. postępowania zarzucały, że w rzeczywistości kwestionowanej decyzji z Konserwator Zabytków W. nie podjął w wykonaniu wspomnianego powyżej, przysługującego mu samodzielnego uprawnienia, skoro podpisał tę decyzję z upoważnienia Prezydenta W., co w konsekwencji powoduje, iż kwestionowana decyzja pozostaje w znaczeniu prawnym decyzją, którą w istocie rzeczy wydał Prezydent W. Tak kwalifikowana decyzja Prezydenta W. ma zatem znamiona aktu podjętego z naruszeniem wym. powyżej art. 14 ust. 1 ustawy z 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury. Przepis ten nigdy bowiem nie upoważniał do wydawania decyzji o wpisie do rejestru zabytków innych organów niż wymienione w jego treści, a tym samym nigdy nie upoważniał do ferowania ww. decyzji organów, które przy istniejącym w 1982 r. podziale administracyjnym kraju na 49 województw wykonywały funkcje terenowych organów administracji państwowej stopnia wojewódzkiego.

W ocenie strony skarżącej, w postępowaniu przed Ministrem Kultury i Dziedzictwa Narodowego doszło także do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, która w przypadku tzw. ponownego rozpoznania sprawy gwarantować ma stronie, iż jej sprawa indywidualna zostanie przynajmniej przedstawiona innemu zespołowi pracowników tego samego organu. Tymczasem zarówno decyzja z dnia [...] czerwca 2008 r., jak i skarżona decyzja podpisane zostały z upoważnienia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego przez tą samą osobę, a mianowicie przez Podsekretarza Stanu - Pana T. M.

Minister Kultury i dziedzictwa Narodowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Na wstępie przypomnieć należało, stosownie do przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Podkreślenia również wymaga, iż sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270).

Sąd uwzględnił skargę, chociaż nie z powodów w niej wskazanych.

Przypomnieć należy, że w sprawie wpisu zespołu budynków [...] ul. [...] zostały wydane:

– decyzja z dnia [...] kwietnia 1982 r. nr [...] w sprawie wpisania do rejestru zabytków dobra kultury oznaczonego jako: "Zespół budynków [...] wraz z ich wyposażeniem technicznym: [...] ul. [...] obejmujących obiekty: budynek [...], a także budynków [...]" (l.dz. [...]); decyzja ta, zaopatrzona w klauzulę prawomocności stała się podstawą wpisu w dziale III księgi wieczystej [...] zabytkowego charakteru wymienionych w niej obiektów,

– decyzja z dnia [...] kwietnia 1982 r. nr [...] w sprawie wpisania do rejestru zabytków dobra kultury oznaczonego jako: "Zespół budynków [...] wraz z ich wyposażeniem technicznym [...] przy ul. [...] obejmujących obiekty: budynek [...]" (l.dz. [...]). Decyzja powołuje się na załącznik graficzny w postaci planu sytuacyjnego, który to załącznik w 1982 r. nie zostaje sporządzony; decyzja staje się podstawą sporządzenia w 2008 r. roku kart inwentaryzacyjnych zabytków nieruchomych.

– decyzja określona jako "Aneks do decyzji NR [...]" z dnia [...] czerwca 1984 r. w sprawie wpisania do rejestru zabytków [...] wraz z jego wyposażeniem, tj. [...] przy ul. [...] (L.dz. [...]); decyzja nie zawiera załącznika graficznego, ani nie powołuje się na taki załącznik w swojej treści.

W sprawie mamy więc do czynienia z dwiema decyzjami, które sprawę wpisu do rejestru zabytków rozstrzygają tożsamo. W ocenie Sądu, nawet przy uwzględnieniu drobnych różnic redakcyjnych w treści obu decyzji, nie ma się wątpliwości, że decyzje te dotyczą wpisu do rejestru zabytków tego samego zespołu obiektów. Przy czym decyzja z dnia [...] kwietnia 1982 r. jest decyzja drugą wydaną w sprawie.

W tej sytuacji występuje przesłanka określona w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. W myśl tego przepisu organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Zastosowanie przepisu art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. następuje tylko w przypadku stwierdzenia, że istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwoma decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna. Istnienie tożsamości sprawy zachodzi w przypadku występowania tych samych podmiotów w sprawie, tego samego stanu prawnego w nie zmienionym stanie faktycznym sprawy oraz tego samego przedmiotu, rozumianego jako interesy prawne lub obowiązki, które następnie po wydaniu decyzji stają się prawem nabytym (jego brakiem) lub obowiązkami prawnymi określonych podmiotów (wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 1999 r., V S.A. 1942/98, ONSA 2000, nr 2, poz. 76).

Sąd nie zgodził się ani ze stroną skarżącą ani z organem, że w przypadku decyzji z dnia [...] i [...] kwietnia 1982 r. nie zachodzi przypadek określany jako res iudicata. Faktem jest, że badając legalność decyzji należy odnieść się do stanu prawnego i faktycznego na dzień orzekania przez organ administracyjny. Jednakże stosowanie przepisu art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. ma miejsce później, tzn. po wydaniu dwóch decyzji rozstrzygających sprawę tożsamo. W tej sytuacji na ten moment – moment stosowania przepisu można stwierdzić czy decyzja pierwsza jest ostateczna.

W rozpoznawanej sprawie organ, badając legalność decyzji z dnia [...] kwietnia 1982 r. nr [...], mógł dokonać oceny, czy decyzja z dnia [...] kwietnia 1982 r. nr [...] stała się ostateczna. To, że organ nie był w stanie ustalić, czy decyzja z dnia [...] kwietnia 1982 r. została doręczona wszystkim stronom postępowania oraz to, czy wniesiono odwołania od tej decyzji, nie niweczy skutku ostateczności decyzji. Z akt sprawy bowiem wiadomo, że decyzja z dnia [...] kwietnia 1982 r. weszła do obrotu prawnego, gdyż zaopatrzona w klauzulę prawomocności stała się podstawą wpisu w dziale III księgi wieczystej [...] zabytkowego charakteru wymienionych w niej obiektów. A zatem decyzja z dnia [...] kwietnia 1982 r. nr [...] dotyczy sprawy poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.

Biorąc powyższe pod uwagę, należy uznać, że decyzja Ministra Kultury

i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] listopada 2008 r. utrzymująca w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2008r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Konserwatora Zabytków W. z dnia [...] kwietnia 1982 r. nr [...] wpisującej do rejestru zabytków zespół budynków [...] wraz z ich wyposażeniem technicznym [...] przy ul. [...], została wydana z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez przyjęcie, że w rozpoznawanej sprawie przepis ten nie ma zastosowania.

W tej sytuacji pozostałe zarzuty skargi nie mogły być przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 200 cytowanej ustawy Sąd orzekł o kosztach.