Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 2090/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2011-02-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 18, art. 27, art. 33,
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 24 ust. 2
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 8, art. 10, art. 11, art. 124 par. 1, art. 124, art. 268a
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 2090/10 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 lutego 2011 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski (spr.), Sędzia: WSA Grażyna Firek, Sędzia: WSA Piotr Głowacki, Protokolant: Aleksandra Osipowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2011 r., sprawy ze skargi J. Sp. z o.o. w K., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 6 października 2010 r. Nr [...], w przedmiocie odmowy uznania zasadności zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Skarbowej, postanowieniem z dnia 06.10.2010r. nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w sprawie uznania zasadności zarzutów na postępowanie prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] do nr [...] z dnia 17.03.2010r., wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia przedstawiono następujący stan faktyczny.

Upomnieniami z dnia 7.07.2009r. "J" sp.z o.o. w K. została wezwana do uregulowania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, składek na ubezpieczenie zdrowotne , z tytułu składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych

Wskutek braku zapłaty zaległych należności w dniu 17.03.201Or., Zakład Ubezpieczeń Społecznych wystawił tytuły wykonawcze nr [...] do nr [...], a następnie w dniu 25.03.2010r. Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wszczął do majątku Zobowiązanego egzekucję dokonując zajęcia prawa majątkowego z rachunku bankowego w Deutsche Bank PBC S.A. Zawiadomienia o zajęciu w dniu 17.03.2010r. nr [...] do nr [...]). Odpisy przedmiotowych tytułów wykonawczych wraz zawiadomieniami o zajęciu w dniu 17.03.2010r. nr [...] do nr [...] doręczono Spółce w dniu 1.04.2010)r.

Pismem z dnia 8.04.2010r Zobowiązany działając przez pełnomocnika złożył zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego zarzucając : 1) brak wymagalności egzekwowanego obowiązku, 2) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej z uwagi na brak uprzedniego doręczenia upomnienia, 3) niespełnianie przez tytuły wykonawcze wymogów określonych w art. 27 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U z 2005r. nr 229, poz 1954 z póź zm.) zwaną dalej ustawą lub u.p.e.a.,

4) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.

Organ egzekucyjny postanowieniem z dnia 22.04.2010r. nr [...] nie uznał wniesionych zarzutów za uzasadnione. Na powyższe rozstrzygnięcie pełnomocnik złożył zażalenie.

Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 29.06.2010r. nr [...] uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia z uwagi na lakoniczność uzasadnienia.

Następnie Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wydał postanowienie nr [...] odmawiające uznania zasadności zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] do nr [...]. W uzasadnieniu postanowienia organ egzekucyjny odpowiedział na wszystkie stawiane przez pełnomocnika strony zarzuty.

Na powyższe rozstrzygnięcie pełnomocnik strony złożył zażalenie zarzucając

- zaniechanie wykonania zaleceń wynikających z ostatecznego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej nr [...] z dnia 29.06.201 Or. w zakresie zalecenia rozpatrzenia i omówienia w stopniu wystarczającym złożonych zarzutów (sporządzenie spełniającego ustawowe wymogi uzasadnienia faktycznego i prawnego),

- bezpodstawne przyjęcie, iż dla realizacji obowiązku wskazania w tytule wykonawczym podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej, jeżeli należność korzysta z tego prawa i prawo to nie wynika z zabezpieczenia należności pieniężnej (art. 27 § l pkt 6 u.p.e.a., ) wystarcza ogólnikowe podanie całej jednostki redakcyjnej danego aktu prawnego, ( art. 115 ) a zatem także i norm nie odnoszących się do omawianej problematyki,

- bezpodstawne przyjęcie, iż dla realizacji obowiązku zawarcia w treści tytułu wykonawczego klauzuli "organu egzekucyjnego" o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej (art. 27 § l pkt 10 ustawy egzekucyjnej) wystarczy podpisanie tego typu klauzuli nie przez "organ egzekucyjny", jak tego wymaga przepis, lecz przez osobę posługującą się tytułem "starszy inspektor",

- bezpodstawne przyjęcie, iż dla realizacji obowiązku dołączenia do tytułu wykonawczego dowodu doręczenia upomnienia (art. 27 § 3 ustawy egzekucyjnej) wystarczy samo doręczenie zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego oraz zabezpieczenie dowodu doręczenia upomnienia "do dyspozycji organu egzekucyjnego",

- faktyczne zaniechanie dokonania kontroli legalności postępowania egzekucyjnego wdrożonego w oparciu o tytuły wykonawcze o nr [...] do nr [...] z dnia 17 03 201 Or..

- a nadto zaniechanie dopełnienia przez organ I instancji obowiązku zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz obowiązku umożliwienia Stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji w sprawie.

Postanowieniem z dnia 6.10.2010 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji .

Odpowiadając na zarzut braku wymagalności egzekwowanego obowiązku (art.33 pkt l u.p.e.a.), organ zażaleniowy wyjaśnił, że z akt sprawy wynika, iż tytuły wykonawcze zostały wystawione na podstawie złożonych przez stronę deklaracji, z których wynikała zaległość z tytułu składek ubezpieczeniowych. Toczące się postępowanie w sprawie przyznania ulgi ratalnej nie wstrzymuje prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Dopiero pozytywna decyzja ratalna powoduje zawieszenie postępowania egzekucyjnego na mocy art. 56 §1 pkt l ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Odpowiadając na zarzut braku doręczenia upomnienia Zobowiązanemu przez wierzyciela (art.33 pkt 7 u.p.e.a.), Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że Spółka otrzymała upomnienia w dniu 20.01.2010 r.

Ustosunkowując się do zarzutu, iż tytuły wykonawcze nie spełniają wymogów art. 27 pkt 10 u.p.e.a., (zarzut z art. 33 pkt 10 ustawy), Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że tytuły wykonawcze nr [...] do nr [...] zaopatrzone są w "klauzulę o skierowaniu tytułów do egzekucji", co spełnia wymogi przepisu art. 27 § 1 pkt 10 u.p.e.a. Zarzut stawiany przez pełnomocnika, iż w/w klauzule podpisane są nie przez "organ egzekucyjny", jak tego wymaga przepis, lecz przez osobę posługującą się tytułem "starszy inspektor" uznano za nieuzasadniony, gdyż osoba nadająca klauzulę o skierowaniu do egzekucji w imieniu organu egzekucyjnego - Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych działa z upoważnienia tego organu udzielonego w trybie art. 268a Kpa. Upoważnienie udzielone pracownikowi oznacza, iż pracownik ten wchodzi tylko "w rolę" przypisaną oznaczonemu przez ustawodawcę organowi administracji publicznej i działa w ramach jego kompetencji.

Zdaniem Organu odwoławczego powołanie w tytułach wykonawczych, w rubryce nr 47, art. 115 ustawy, w sposób ogólny, nie stanowi uchybienia powodującego nieważność dokumentów, co uniemożliwiałoby wszczęcie egzekucji na podstawie tego tytułu. Powyższy przepis podaje kolejność zaspakajania należności, mającej miejsce po ściągnięciu kwoty od Zobowiązanego. W rzeczonym przypadku bez wskazania w tytule wykonawczym pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej, nieuprawnione byłoby skorzystanie z tego przywileju w procesie egzekucji.

Natomiast odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 27 § l pkt 6 u.p.e.a., tj. wskazania podstawy prawnej prowadzenia egzekucji, Dyrektor Izby Skarbowej w Krakowie wyjaśnił, że pomimo, iż pełnomocnik powołał ten przepis zarówno w piśmie będącym zarzutami egzekucyjnymi jak i w zażaleniu, to jednak nie podniósł w tym względzie żadnych argumentów. Analiza tytułów wykonawczych będących przedmiotem niniejszego postępowania egzekucyjnego wskazuje, że każdy z w/w tytułów wykonawczych w rubryce nr 42 ma podaną podstawę prowadzenia egzekucji administracyjnej (tj. art. 24 ust. 2 z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. 2009r. nr 205, póz. 1585). A zatem tytuły wykonawcze spełniają wymogi art. 27§1 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Odpowiadając na zarzut niespełnienia przez tytuły wykonawcze wymogów określonych w art. 27 § 3 u.p.e.a., Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, iż upomnienie sporządza się w formie pisemnej. Powinno zawierać wezwanie do dobrowolnego wykonania przez zobowiązanego obowiązku (np. wpłacenia należności wymienionych w upomnieniu) oraz zagrożenie skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego w przypadku nie wykonania obowiązku, po upływie siedmiu dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Ponadto w upomnieniu należy wskazać na obowiązek uiszczenia kosztów upomnienia oraz możliwość ich ściągnięcia w trybie egzekucji administracyjnej. Z akt sprawy wynika, że Spółka odebrała upomnienia. Podkreślono również, że wierzyciel dołączył do wystawionych tytułów wykonawczych dowód doręczenia w/w upomnień, a więc spełnił wymogi art. 27 § 3 u.p.e.a.

Nawiązując do zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art.33 pkt 8 ustawy), Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, że w postępowaniu organ egzekucyjny kieruje się szeregiem zasad w tym m.in. zasadą celowości, zasadą stosowania wyłącznie środków egzekucyjnych przewidzianych w ustawie oraz prowadzących bezpośrednio do wykonania obowiązku. Środki egzekucyjne wymienione w art. 1 a pkt 12 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zostały uszeregowane od najłagodniejszego do najbardziej uciążliwego. Tym samym organ egzekucyjny winien stosować je z zachowaniem hierarchii. Ponadto jeżeli rodzaj obowiązku podlegającego egzekucji nie determinuje środka, jaki może mieć w danej sprawie zastosowanie, to w konsekwencji dla egzekucji należności pieniężnych istnieje możliwość stosowania kilku środków egzekucyjnych równocześnie. Zgodnie z art. 7 §2 ustawy o postępowanie egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny stosuje środki, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku. Upomnieniami wierzyciel poinformował. Postępowanie egzekucyjne służy ochronie interesów wierzyciela i polega na umożliwieniu mu przymusowej egzekucji swojego roszczenia stwierdzonego wcześniej tytułem wykonawczym. Odpowiadając na argument pełnomocnika strony dotyczący nieuwzględnienia przez organ egzekucyjny możliwości zajęcia wierzytelności Zobowiązanego u dłużnika tj. niemieckiej firmy "H", Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że podczas postępowania egzekucyjnego prowadzonego na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej do obywatela polskiego, obowiązująca ustawa z dnia 17.06.1966 r., o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie daje możliwości zajęcia wierzytelności Zobowiązanego u dłużnika nie prowadzącego działalności gospodarczej na terytorium Polski.

Odpowiadając na zarzut naruszenia art. 7, art. 8, art. 10 i art. 11 Kpa oraz art. 24 § 1 Kpa, Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że pełnomocnik strony miał możliwość udziału w każdym stadium prowadzonego postępowania, co dawało mu możliwość przeglądania akt egzekucyjnych i składania wyjaśnień oraz wniosków, z czego pełnomocnik Spółki wielokrotnie korzystał. Zgodnie z art. 10 § l Kpa, strona ma prawo do czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji należy jej umożliwić wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Pełnomocnik Strony wielokrotnie korzystał z w/w uprawnień w sposób niczym nieograniczony (złożone zarzuty egzekucyjne oraz wniosek o wstrzymanie egzekucji z dnia 9.04.201Or.). Zauważono, iż procedura Kodeksu postępowania administracyjnego przewiduje obowiązek stworzenia możliwości bez konieczności wyznaczenia na powyższe dodatkowego terminu, jak to ma miejsce np. w Ordynacji podatkowej. W przedmiotowej sprawie możliwości, o których mówi art. 10 Kpa, zostały stworzone, bowiem pełnomocnik z nich skorzystał.

Na to rozstrzygnięcie została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której skarżący zarzucił naruszenie przepisów:

1) art. 7, art. 8, art. 10 i art. 11 kpa. oraz art. 124 § l i § 2 kpa. w związku z art. 18 u.p.e.a., poprzez:

a) zaniechanie dopełnienia obowiązku zapewnienia stronie Skarżącej czynnego udziału w postępowaniu oraz obowiązku umożliwienia jej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem orzeczenia merytorycznego w sprawie,

b) sporządzenie motywacyjnej części orzeczenia w sposób niepełny, bez należytego przedstawienia przyczyn, dla których zdaniem organu zarzuty podnoszone przez Spółkę nie zasługują na uwzględnienie,

c) pominięcie słusznego interesu strony postępowania,

2) art. 33 pkt l, 6, 7 i 8, art. 27 § l pkt 6 i pkt 10 oraz art. 27 § 3 u.p.e.a., poprzez:

a) bezpodstawne przyjęcie, iż dla realizacji obowiązku wskazania w tytule wykonawczym podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej, jeżeli należność korzysta z tego prawa i prawo to nie wynika z zabezpieczenia należności pieniężnej (art. 27 § l pkt 6 ustawy egzekucyjnej) wystarcza ogólnikowe podanie całej jednostki redakcyjnej danego aktu prawnego, a zatem także i norm nie odnoszących się do omawianej problematyki,

b) bezpodstawne przyjęcie, iż dla realizacji obowiązku zawarcia w treści tytułu wykonawczego klauzuli "organu egzekucyjnego" o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej (art. 27 § l pkt 10 u.p.e.a.) wystarczy podpisanie tego typu klauzuli nie przez "organ egzekucyjny", jak tego wymaga przepis, lecz przez osobę posługującą się tytułem "starszy inspektor",

c) bezpodstawne przyjęcie, iż dla realizacji obowiązku dołączenia do tytułu wykonawczego dowodu doręczenia upomnienia (art. 27 § 3 ustawy egzekucyjnej) wystarczy doręczenie zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego oraz zabezpieczenie dowodu doręczenia upomnienia "do dyspozycji organu egzekucyjnego",

d) faktyczne zaniechanie dokonania kontroli legalności postępowania egzekucyjnego wdrożonego w oparciu o tytuły wykonawcze o nr od [...] do nr [...] z dnia 17 03 2010 r.,

3) art. 138 § l pkt l kpa. w związku z art. 144 kpa. - poprzez błędne zastosowanie polegające na utrzymaniu w mocy postanowienia Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych mimo istnienia przesłanek uzasadniających inne postąpienie.

W związku z tymi zarzutami wniesiono o uchylenie rozstrzygnięcia Dyrektora Izby Skarbowej w całości i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi powtórzono dotychczasowe zarzuty.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu .

Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stwierdzić należy, iż wbrew zarzutom skargi decyzja ta nie narusza ani przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Skarga nie zasługuje zatem na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać że art. 18 u.p.e.a., przewiduje w tym postępowaniu odpowiednie zastosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Ustawodawca nakazuje zatem stosowanie przepisów K.p.a. w postępowaniu egzekucyjnym nie wprost lecz odpowiednio, to jest z uwzględnieniem jego specyfiki polegającej przede wszystkim na przymusowym charakterze postępowania, a także szybkości i skuteczności wykonania określonych prawem obowiązków. Przy interpretacji zasad ogólnych postępowania administracyjnego (art. 6-16 Kpa), w tym też zasady czynnego udziału stron w postępowaniu przewidzianej w art. 10 K.p.a., należy wziąć pod uwagę odrębność celów postępowania administracyjnego i postępowania egzekucyjnego. Zasada ta przejawiająca się między innymi w obowiązku zagwarantowania stronie dostępu do akt oraz w umożliwieniu stronie wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, odnosi się jedynie do postępowania orzekającego i jedynie do postępowania poprzedzającego wydanie decyzji. Sposób więc stosowania tych przepisów Kodeksu należy uznać za cechujący się znacznym ograniczeniem z uwagi na inną funkcję procesową (wyrok NSA z dnia 13.10.2005 r. sygn. akt II FSK 157/05 Lex 173123).

Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego powinno się stosować przy uwzględnieniu specyfiki postępowania egzekucyjnego w administracji , polegającej przede wszystkim na przymusowym jego charakterze, a także szybkości i skuteczności wykonania określonych prawem obowiązków. Postępowanie egzekucyjne jest bowiem postępowaniem, którego cel stanowi wykonanie obowiązków wynikających z aktów administracyjnych lub innych aktów poddanych egzekucji. Odpowiednie zastosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oznacza konieczność uwzględnienia tej ostatniej ustawy z modyfikacjami pozwalającymi uniknąć sprzeczności pomiędzy komentowaną ustawą a kodeksem, jak też uwzględniającymi czynności procesowe nieprzewidziane w wyżej wymienionym kodeksie. Akcesoryjne stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego możliwe jest wyłącznie w sytuacji, kiedy nie jest to w sprzeczności z ratio legis ustawy egzekucyjnej. (Cisowska-Sakrajda Ewa, Faryna Małgorzata, Grześkiewicz Władysław, Kijowski Dariusz R., Kulesza Cezary, Łuczaj Waldemar, Pietrasz Piotr, Radwanowicz-Wanczewska Joanna, Starzyński Piotr, Suwaj Robert Komantarz do ustawy LEX 2010)

W orzecznictwie i doktrynie wskazuje się , iż zasada ta w ogóle nie znajduje zastosowania w tym postępowaniu (wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2005 r., III SA 3483/03, LEX nr 165982) . Ustawa egzekucyjna w wielu miejscach pozwala na skuteczne dokonanie czynności egzekucyjnych bez konieczności zapewnienia uczestnikom możliwości czynnego w nich udziału, np. zajmowanie praw majątkowych. Zastosowanie art. 10 k.p.a. do każdej czynności w praktyce uniemożliwiłoby wyegzekwowanie od zobowiązanych jakiegokolwiek świadczenia. Organ egzekucyjny nie mógłby wykonać żadnej czynności, jeżeli nie miałby dowodu na skuteczne doręczenie zobowiązanemu i wierzycielowi informacji o zamierzonej do wykonania czynności.

W niniejszej sprawie pełnomocnik strony Skarżącej miał pełna możliwość udziału w każdym stadium postępowania , nie była ona ograniczana a zatem mógł skorzystać zarówno prawa zapoznania z materiałem dowodowym sprawy jak i z prawa wpływanie na to postępowanie poprzez składanie wniosków procesowych . . Ponadto zwrócić należy uwagę , iż na etapie postępowania w sprawie zarzutów egzekucyjnych organ nie gromadził żadnych nowych dowodów nieznanych stronie bazując na aktach postępowania egzekucyjnego, z którymi strona mogła się zapoznać się i ustosunkować do nich zarówno na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego jak i odwoławczego. Strona z tego prawa zresztą skorzystała składając zarzuty a następnie odwołanie od postanowienia Dyrektora Oddziału ZUS. Strona nie ma możliwość czynnego udziału w postępowaniu miedzy innymi wówczas, gdyż nie są jej znane okoliczności znane organowi . W niniejszej sprawie sytuacja taka nie miała miejsca a zatem nie można uznać , iż prawa strony w tym zakresie zostały naruszone.

Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 27 § l pkt 5 u.p.e.a., (zarzut z art.33 pkt 10 w/w ustawy), poprzez ogólne wskazanie przepisu art. 115 ustawy bez wyszczególnienia poszczególnych jego jednostek redakcyjnych. Powyższy przepis ( art. 27 § 1 pkt 5 ) wskazuje, jako obligatoryjny element tytułu wykonawczego, podstawę prawną pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej.

Podział wyegzekwowanej od dłużnika sumy następuje wyłącznie według kolejności zaspokajania określonej w art. 115 § 1 u.p.e.a., gdzie ustawodawca należności wierzycieli podzielił chronologicznie na kilka kategorii na podstawie kryterium przedmiotowego. Znajdująca wyraz w art.115 §1 u.p.e.a. zasada uprzywilejowania wynikającego z ustawy polega na tym, że zaspokojenie należności zaliczonych przez ustawodawcę do bliższej kategorii nastąpi przed należnościami umieszczonymi w dalszej kategorii, tak więc jeżeli suma objęta podziałem nie wystarczy na zaspokojenie wszystkich wierzycieli, zasada ta wyłączy zaspokojenie wierzycieli, których należności znajdują się w dalszej kolejności.

Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 5 u.p.e.a. tytuł wykonawczy zawierać powinien wskazanie podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej, jeżeli należność korzysta z tego prawa i prawo to nie wynika z zabezpieczenia należności pieniężnej. Celem nałożenia na wierzyciela obowiązku wskazania podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej, jest wskazanie organowi egzekucyjnemu prowadzącemu postępowanie egzekucyjne, że kolejność zaspokojenia należności z kwoty uzyskanej z egzekucji jest inna niż ta wynikająca z ustawy egzekucyjnej, a więc z art. 115 § 1. Wierzyciel, wskazując podstawę prawną pierwszeństwa zaspokojenia należności, informuje organ egzekucyjny, że przed wszystkimi innymi należnościami podatkowymi i niepodatkowymi, jego wierzytelność ma pierwszeństwo zaspokojenia. W założeniu, celem przepisu art. 27 § 1 pkt 5 ustawy egzekucyjnej jest, by wierzyciel wskazał przepis prawa materialnego, z którego wynikałoby, że jego należność ma pierwszeństwo zaspokojenia, lecz nie chodzi tu o wskazanie któregoś z punktów art. 115 § 1 ustawy egzekucyjnej.

Już sama zacytowana treść tego przepisu wskazuje, że dopuszcza się sytuacje, kiedy egzekucja będzie prowadzona mimo niewypełnienia wspomnianego pola, bo prawo pierwszeństwa nie przysługuje bądź wierzyciel nie ma wiedzy o przysługującym prawie. Stwierdzić jednak należy, że w przypadku należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne nie można mówić o prawie pierwszeństwa zaspokojenia. Prawo to powinno wynikać z przepisu prawa, wyraźnie odnoszącego się do tych należności . Przepis art. 115 §1 pkt. 4 u.p.e.a. nie ustanawia jednak prawa pierwszeństwa lecz określa kolejność zaspokojenia poszczególnych należności z kwoty uzyskanej w wyniku egzekucji. W powołanym przepisie ogólnie, bez przyznania należnością z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne szczególnego uprzywilejowania, określono jako czwarte w kolejności zaspokojenia należności.

W konsekwencji uznać więc należy, że wierzyciel nie miał obowiązku wypełnienia poz.77 formularza tytułu wykonawczego, gdyż prawo pierwszeństwa zaspokojenia należnością z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne nie przysługuje. Wskazanie natomiast ogólnie przepisu art. 115 u.p.e.a., może służyć jedynie jako informacja o kolejności egzekucji i pomimo , iż nie wypełnia przesłanek z art. art. 27 § 1 pkt 5 u.p.e.a., nie ma wpływu na ważność egzekucji . Zarzuty skargi są zatem w tym zakresie bezzasadne.

Również nie można zgodzić się z kolejnym zarzutem stawianym przez stronę Skarżącą, iż w/w klauzule podpisane są nie przez "organ egzekucyjny", jak tego wymaga przepis, lecz przez osobę posługującą się tytułem "starszy inspektor".

Na wstępie należy zaznaczyć , iż analiza zarzutu wykazuje , iż skarżący nie neguje samego fizycznego istnienia upoważnienia do działania przez starszego inspektora w imieniu organu a jedynie prawną możliwość takiego działania uznając , iż jedyną osobą uprawnioną do zawarcia w tytule wykonawczym klauzuli o skierowaniu tytułu do egzekucji jest Dyrektor oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych .

W myśl art. 19 § 4 u.p.e.a. jednym z organów egzekucyjnych o właściwości szczególnej jest dyrektor oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Przepis ten stanowi, że "Dyrektor oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania egzekucji z wynagrodzenia za pracę, ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego, z renty socjalnej, z wierzytelności pieniężnych oraz z rachunków bankowych, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i należności pochodnych od składek oraz nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia społecznego lub innych świadczeń wypłacanych przez ten oddział, które nie mogą być potrącane z bieżących świadczeń". Należy zwrócić uwagę na to, że zgodnie z art. 18 u.p.e.a., w sprawach nieuregulowanych stosuje się przepisy k.p.a. W myśl zaś art. 268a tego kodeksu organ administracji publicznej może w formie pisemnej upoważniać pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji, postanowień i zaświadczeń. W postępowaniu egzekucyjnym załatwieniem sprawy przez wierzyciela będącego jednocześnie organem egzekucyjnym jest min. wystawienie tytułu wykonawczego

Zatem Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zgodnie z dyspozycją art. 268 A kpa. może upoważniać pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu. Upoważnienie takie winno mieć formę pisemną z określeniem daty, do której obowiązuje. Wywiera ono ten skutek, że zmienia się osoba wykonująca kompetencję organu w prawnych formach, ale upoważniony pracownik nie staje się przez to organem administracyjnym - nosicielem kompetencji (por. wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2007 r., I OSK 42/07, Lex nr 336995: "Upoważniony pracownik, nie zajmując stanowiska organu administracyjnego, pełni w granicach określonych w upoważnieniu, funkcję tego organu. Upoważnienie takie nie musi przy tym dotyczyć poszczególnych spraw, ale może odnosić się ogólnie do określonego rodzaju spraw".

Ponadto jak stwierdził NSA w wyroku z 15 grudnia 1995 r. upoważnienie do wydania decyzji , scedowane na podstawie art. 268a kpa. na innych pracowników organu powinno być wskazane w treści decyzji , gdyż istnienia upoważnienia nie można domniemywać ( sygn. akt SA/Ku 10/95 nie publ. ) Należy zauważyć , iż konsekwencja prawna podpisania rozstrzygnięcia organu przez osobą nieupoważnioną będzie uznanie takiego rozstrzygnięcia jako wydanego bez podstawy prawnej.

W orzecznictwie sądowym przyjmuje się jednak , iż nawet brak powołania się na upoważnienie nie pociąga skutków w postaci nieważności czy uchylenia decyzji, o ile upoważnienie takie istniało (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 1996 r., SA/Po 1555/95, Lex nr 26767: "Decyzja powinna powoływać się na upoważnienie, o którym mowa w art. 268a k.p.a. Jednakże brak tego powołania się nie uzasadnia uchylenia decyzji, gdyż naruszenie przepisów postępowania w tym zakresie nie może mieć istotnego wpływu na wynik sprawy"; por. też wyrok SN z dnia 11 października 1996 r., III RN 8/96, OSNAP 1997, nr 9, poz. 144 z aprobującą glosą B. Adamiak, OSP 1997, z. 10, poz. 190: Stanowisko to można również odnieść do tytułu wykonawczego i jego elementów podpisanych przez pracownika organu.

Zatem podpisanie klauzuli o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji jak i samego tytułu wykonawczego przez pracowników działających z upoważnienia Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych co wyraźnie zaznaczono w stosownych adnotacjach - jest działaniem zgodnym z prawem .

Z uwagi na to, iż skarżący nie negował samego faktu istnienia stosownych upoważnień oraz biorąc pod uwagę oczywistość i powszechność praktyki w zakresie dekoncentracji wykonywania kompetencji organów, szczególnie potrzebnej w rozbudowanych strukturach administracji publicznej Sąd tej okoliczności, jako niespornej, nie badał.

Za bezzasadny i nie znajdujący potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy uznać należy zarzut naruszenia art. 27 § 3 u.p.e.a poprzez doręczenie zobowiązanemu tylko odpisu tytułu wykonawczego oraz zabezpieczenie dowodu doręczenia. Zarzut ten jest gołosłowny i nie udokumentowany żadnym dowodem jak również nie znalazł rozwinięcia w uzasadnieniu skargi .

Stosownie do art. 33 pkt 7 u.p.e.a podstawą zarzutu może być między innymi brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, wymaganego w myśl art. 15 tejże ustawy. Powyższy art. 15 dopuszcza możliwość wszczęcia postępowania egzekucyjnego dopiero po upływie 7 dni od doręczenia stronie pisemnego upomnienia, które winno zawierać wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.

Również z art. 27 § 3 w/w ustawy wynika, że do tytułu wykonawczego należy dołączyć dowód doręczenia upomnienia, albo stwierdzić w tytule że doręczenie upomnienia nie było konieczne, ale wówczas należałoby wskazać przepis, który zwalnia od doręczenia upomnienia.

Zarówno z decyzji organu odwoławczego jak i z akt sprawy wynika , iż 3 upomnienia w formie pisemnej o numerach [...], [...], [...] zostały sporządzone w dniu 7.07.2009 r. i obejmowały zbiorczo dochodzone należności . Upomnienia te zostały doręczone stronie w dniu 20.01.2001 r. Informacja na ten temat została zamieszczona w każdym tytule wykonawczym w rubryce 49. Upomnienia zawierały wezwanie do zapłaty pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego . Również wierzyciel dołączył do wystawionych tytułów wykonawczych dowód doręczenia w/w upomnień, a więc spełnił wymogi art. 27 § 3 oraz art. 15 u.p.e.a . W związku z powyższym bezzasadna jest kolejna podstawa zarzutów z art. 33 pkt 7 u.p.e.a .

Nie można zgodzić z zarzutem , iż prowadzona w oparcie o ww. tytuły wykonawcze egzekucja administracyjna nie ma podstaw prawnych.

Na wstępie tego zagadnienia zwrócić należy uwagę , iż zgodnie z art. 29 u.p.e.a Organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

W wyroku NSA z dnia 18 października 2006 r. wskazano, że przepis art. 29 § 1 u.p.e.a. nie nakłada na organ egzekucyjny powinności zweryfikowania podstawy prawnej obowiązku podlegającego egzekucji, gdyż badanie dopuszczalności egzekucji administracyjnej obejmuje ustalenie, czy egzekucja oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy doręczone zostało upomnienie. Odnosząc się do kwestii błędnej podstawy prawnej tytułu wykonawczego, NSA stwierdził, że organ egzekucyjny nie był upoważniony do stwierdzenia niedopuszczalności egzekucji z tego powodu. W dalszej części uzasadnienia sąd wskazał, że stwierdzenie, iż egzekucja oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, oznacza ustalenie na podstawie art. 2 § 1 u.p.e.a., czy objęte tytułem wykonawczym należności pieniężne podlegają egzekucji administracyjnej (II FSK 1302/05, LEX nr 280453).

Zdaniem Sądu tytuły wykonawcze będące podstawą egzekucji w niniejszej sprawie spełniają wymogi formalne określone w art. 27 u.p.e.a., a w szczególności prawidłowo określają treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku i wskazują podstawę prawną prowadzenia egzekucji administracyjnej. Wpisanie w tytule wykonawczym, że należnością egzekwowaną jest "składka na ubezpieczenia społeczne", " składka na Fp i FGŚP" oraz podanie okresu należności stanowi wystarczająco precyzyjne określenie rodzaju należności i okresu jakiego należność dotyczy. Ponadto w poz. 30 wyraźnie zaznaczono , iż tytuły wykonawcze były wystawione na podstawie złożonych przez stronę skarżąca deklaracji co jest również okolicznością niesporną.

Zgodnie z art. 24 ust. 2 wskazanej wyżej ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, składki oraz odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkowa opłata, niepłacone w terminie podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub egzekucji sądowej.

Również art. 107 ust 4 ustawy z dnia 20.04.2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( Dz.U z 2008 r. nr 69, poz 415z póź zm ) określa , iż składki na fundusz pracy oraz należności z tytułu odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W świetle przedstawionego stanu prawnego oraz zaistniałej w sprawie sytuacji faktycznej uznać należy brak jest zatem podstaw do uznania , egzekucja administracyjna była niedopuszczalna.

Za nietrafny należy uznać również zarzut skarżącej Spółki, iż w sprawie zastosowano zbyt uciążliwy środek egzekucyjny. Celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do wykonania, w sposób przymusowy, obowiązków ciążących na zobowiązanym. Postępowanie egzekucyjne musi być zatem przede wszystkim skuteczne. Zgodnie z art. 7 § 1 u.p.e.a., dążenie do zrealizowania tego celu, nie może jednak polegać na stosowaniu dowolnych środków, a jedynie takich, które zostały przewidziane w ustawie. Uzupełnieniem zasady stosowania środków egzekucyjnych przewidzianych tylko w ustawie jest art. 7 § 2 u.p.e.a., przewidujący zasadę stosowania najmniej uciążliwego środka, zwaną też zasadą najłagodniejszego środka. Zgodnie z powołanym przepisem, organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków – środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Trzeba jednak stwierdzić, że specyfika postępowania egzekucyjnego sprawia, że zastosowanie jakiegokolwiek środka egzekucyjnego jawić się będzie dla zobowiązanego jako dokuczliwe. Przepisy nie określają, które ze środków są mniej lub bardziej uciążliwe. W toku danego postępowania egzekucyjnego, organ prowadzący postępowania winien w konkretnym przypadku ocenić, który z przewidzianych w ustawie środków egzekucyjnych, zapewni skuteczne wykonanie ciążącego na zobowiązanym obowiązku, jednocześnie będąc środkiem dla zobowiązanego najmniej dolegliwym. Należy także pamiętać, że wybór środka egzekucyjnego należy do organu egzekucyjnego prowadzącego postępowanie egzekucyjne, a ewentualne naruszenie art. 7 § 2 cyt. ustawy daje podstawę do złożenia środka zaskarżenia – zarzutów na mocy art. 33 pkt 8 u.p.e.a.

Sąd podziela również pogląd wyrażony w wyroku WSA w Warszawie z dnia 1 lipca 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 403/07, że zajęcie wierzytelności z rachunków bankowych zobowiązanego w świetle przepisów ustawy o postępowania egzekucyjnym w administracji stanowi jeden z mniej uciążliwych środków egzekucyjnych. W przypadku prowadzenia takiej egzekucji zobowiązany zostaje ograniczony w prawie udzielania zleceń, rozliczeń pieniężnych i to jedynie do wysokości należności, która podlega egzekucji. Rachunek pozostaje więc otwarty, a zobowiązany może dysponować swobodnie nadwyżką ponad zajętą kwotą.

Uwzględniając okoliczności niniejszej sprawy, zdaniem Sądu, nie można było uznać, że zastosowano zbyt dolegliwy środek egzekucyjny. "Uciążliwość" w świetle art. 33 ustawy to dokuczliwość zastosowanego środka dla codziennego życia czy prowadzonej działalności powodująca niemożność czy utrudnienia codziennym funkcjonowaniu dłużnika. W ocenie Sądu strona Skarżąca takich przesłanek nie wykazała bowiem za takowe nie można uznać ogólnikowe , gołosłownego i niczym nie uzasadnione twierdzenia , iż zastosowanie egzekucji uniemożliwi spółce kontynuowanie działalności gospodarczej.

Reasumując stwierdzić należy, że Dyrektor Oddziału ZUS zasadnie nie uznał zarzutów Spółki w sprawie prowadzonego przeciwko niej postępowania egzekucyjnego. W dacie wszczęcia tego postępowania, egzekucja była dopuszczalna, a zastosowany w jej ramach środek egzekucyjny nie sposób uznać za zbyt uciążliwy.

Według Sądu, brak jest również podstaw, aby uznać, że w prowadzonym postępowaniu doszło do naruszenia przepisów postępowania o istotnym wpływie na wynik sprawy. Organy egzekucyjne w prawidłowy sposób dokonały ustaleń faktycznych w sprawie, przeprowadziły ich ocenę nie naruszając zasady swobodnej oceny dowodów, wykazały przekonująco, jakie dokładnie kryteria ocen i kryteria wyboru konsekwencji prawnych stanowiły podstawę i motywy ich działania, co uzasadnia stanowisko o zachowaniu w prowadzonym postępowaniu standardu określonego w art. 7 art. 8 art. 10 i art. 11 oraz art. 124§ 1 i § 2 Kpa. W związku z art. 18 u.p.e.a.,

Mając na uwadze powyższe ustalenia i wnioski należy powiedzieć, iż brak jest ustawowych przesłanek do uwzględnienia skargi, w związku z czym należało ją oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).