Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 140/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 191a ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 572
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jednolity.
article: art. 217, art. 218
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie WSA Ewa Marcinkowska, Danuta Kania, Iwona Dąbrowska (spraw.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia – oddala skargę –


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] maja 2013 r. A. S. zwróciła się do Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego o wydanie zaświadczenia potwierdzającego, iż dyplom Magistra Interdyscyplinarnych Europejskich Studiów (Master of Arts In European Iterdisciplinary Studies), wydany przez uczelnię Kolegium [...] kampus w N., potwierdza w Rzeczypospolitej Polskiej posiadanie wyższego wykształcenia na poziomie studiów drugiego stopnia, zgodnie z art. 191a ust. 1 pkt 2 Prawa o szkolnictwie wyższym.

We wniosku strona wskazała, że jest absolwentką rocznika [...] Kolegium [...]. Powyższa uczelnia powstała w [...]. Jej siedziba mieści się w B. [...] i jest objęta [...] systemem szkolnictwa wyższego. W [...] powstał drugi kampus tej uczelni w W. Wnioskodawczyni wskazała, że uczelnia realizuje na obu kampusach ten sam program kierunku European Iterdisciplinary Studies, który spełnia [...] warunki szkolnictwa wyższego we F. Wobec powyższego oraz faktu, iż osobom, które ukończyły studia na tej uczelni w B., wydawane są zaświadczenia w przedmiocie potwierdzenia w Rzeczypospolitej Polskiej posiadanie wyższego i wykształcenia na poziomie studiów drugiego stopnia, to zdaniem wnioskodawczyni należy uznać, że w stosunku do osób, które uzyskały dyplomy wydawane przez tę uczelnię w ramach studiów na kampusie w Polsce, również powinny być wydawane takie zaświadczenia. Wnioskodawczyni podała, że działanie przeciwne byłoby niezgodne z podstawową regułą prawa Unii Europejskiej, tj. zasadą wzajemnego uznania. Jednocześnie podkreśliła, że żądanie przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego, aby program studiów wyższych albo jego część - prowadzony przez Kolegium [...] kampus w N., działający na podstawie prawa [...] - był realizowany również zgodnie z przepisami państwa, na którego terenie było prowadzone kształcenie, tj. Polski, stanowi w istocie niczym nieuzasadniony dodatkowy ciężar w postaci wymogu spełniania podwójnych standardów nauczania i jako taki jest sprzeczny z prawem Unii Europejskiej.

W odpowiedzi na powyższy wniosek, w dniu [...] lipca 2013 r. wydane zostało, na podstawie art. 219 kpa postanowienie nr [...], którym odmówiono A. S. wydania zaświadczenia stwierdzającego, że dyplom Master of Arts in European Interdisciplinary Studies potwierdza w Rzeczypospolitej Polskiej posiadanie wyższego wykształcenia na poziomie studiów drugiego stopnia.

Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego w pierwszej kolejności przytoczył treść art. 191a ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r., poz. 572, z późn. zm.), który stanowi, że dyplom wydany przez uprawnioną uczelnię działającą w systemie szkolnictwa wyższego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, państwa członkowskiego Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, potwierdzający ukończenie:

– trzyletnich studiów lub studiów pierwszego stopnia trwających co najmniej trzy lata - potwierdza w Rzeczypospolitej Polskiej posiadanie wyższego wykształcenia na poziomie studiów pierwszego stopnia;

– studiów drugiego stopnia - potwierdza w Rzeczypospolitej Polskiej posiadanie wyższego wykształcenia na poziomie studiów drugiego stopnia;

– co najmniej czteroletnich studiów jednolitych - potwierdza w Rzeczypospolitej Polskiej posiadanie wyższego wykształcenia na poziomie studiów drugiego stopnia, jeżeli jest uważany za równorzędny dyplomowi ukończenia studiów drugiego stopnia w kraju wydania.

Jednocześnie wskazano, że przedstawiony przez wnioskującą dyplom wydany w [...] przez Kolegium [...], nadający tytuł Master of Arts in European Interdisciplinary Studies, potwierdza ukończenie rocznego, akredytowanego programu studiów podyplomowych (tzw. advanced master) w B.

Z posiadanych przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego informacji wynika, iż w B. programy advanced master, określane jako further studies, mają na celu specjalizację w określonej dziedzinie nauki. Standardowym wymogiem stawianym kandydatom na studia na poziomie advanced master jest posiadanie dyplomu ukończenia studiów drugiego stopnia, choć w przypadku niektórych programów wymagane może być również doświadczenie zawodowe.

Poinformowano też, że dyplomy ukończenia studiów podyplomowych nie są poddawane w Polsce procedurze formalnego uznania. Poświadczają one uzyskanie dodatkowych kwalifikacji zawodowych i jako takie mogą być przedkładane pracodawcy. Nie jest jednak możliwe jednoczesne jego uznanie na podstawie art. 191a ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym.

Jednocześnie wskazano, że Kolegium [...] jest prywatną uczelnią wyższą w B., funkcjonującą w ramach dwóch kampusów - w B. ([...]) i w N. ([...]). Zgodnie z art. 85 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, zagraniczne uczelnie mogą tworzyć uczelnie i filie z siedzibą na obszarze Polski, po uzyskaniu zgody ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego, wydanej po zasięgnięciu opinii ministra właściwego do spraw zagranicznych i Polskiej Komisji Akredytacyjnej. Natomiast Kolegium [...] nigdy nie wystąpiło do ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego o zgodę na prowadzenie kształcenia w Polsce.

Od powyższego postanowienia A. S. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, domagając się jego uchylenia oraz wydania zaświadczenia zgodnie z wnioskiem z dnia [...] maja 2013 r.

Organowi zarzucono naruszenie:

– art. 7, art. 8 i art. 77 § 1, art. 80 kpa, poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy polegającego na niezwróceniu się przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego do jego [...] odpowiednika: z zapytaniem, czy dyplom Master of Arts in European Iterdiscipłinary Studies, wydawany przez uczelnię Kolegium [...] kampus w N., potwierdza w B. posiadanie wyższego wykształcenia na poziomie studiów drugiego stopnia,

– art. 191 a ust 1 pkt 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, poprzez błędne uznanie, że uzyskany przez skarżącą dnia [...] listopada 2012 r. dyplom Magistra Interdyscyplinarnych Europejskich Studiów (Master of Arts in European Iterdisciplinary Studies), wydany przez uczelnię Kolegium [...] kampus w N., nie potwierdza w Rzeczypospolitej Polskiej posiadania wyższego wykształcenia na poziomie studiów drugiego stopnia.

Podstawowym zarzutem postawionym prze stronę organowi administracji był brak wyjaśnienia stanu faktycznego w stopniu wystarczającym wydanie postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia, a także niedostateczne uzasadnienie wydanej odmowy. Wnioskująca wskazała, że Minister nie podał źródeł informacji, które przedstawił w uzasadnieniu, a ponadto nie odniósł się do okoliczności dotyczących tej konkretnej sprawy, poprzestając na ogólnych danych dotyczących wzajemnego uznawania dyplomów ukończenia studiów. Ponadto podniosła, iż to właściwe organy innego kraju decydują o tym, na jakim poziomie w określonej uczelni prowadzone jest kształcenie i to one są właściwe do udzielenia informacji w tym zakresie, a obowiązkiem organu polskiego jest go na tym samym poziome uznać niezależnie od różnic w przebiegu studiów, co wynika z prawa Unii Europejskiej.

Ponadto wskazała na niczym nieuzasadnioną dyskryminację stosowaną przez Ministra w stosunku do studentów Kolegium [...], w kwestii uznawania uzyskanych przez nich dyplomów, co jest uzależnione – zdaniem strony, w sposób bezzasadny – od miejsca odbywania studiów na tej uczelni.

Strona wniosła ponadto do MNiSW o zwrócenie się do National Academic (& Professional) Recognition and Information Center z zapytaniem, czy dyplom Master of Arts in European Iterdisciplinary Studies, wydawany przez uczelnię [...], potwierdza w B. posiadanie wyższego wykształcenia na poziomie studiów drugiego stopnia, a także, wobec podniesienia okoliczności braku zgody na prowadzenie kształcenia w Polsce, o zwrócenie się do Kolegium [...] kampus w N. z zapytaniem o podstawę prawną funkcjonowania tej jednostki dydaktycznej na terenie Polski, a następnie dopuszczenie dowodu z obu dokumentów.

W dniu [...] listopada 2013 r. Minister Nauki Szkolnictwa Wyższego wydał, na podstawie art. 219, art. 138 § 1 i art. 127 § 3 w związku z art. 144 kpa postanowienie nr [...], którym utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie z dnia [...] lipca 2014 r.

W odpowiedzi na zarzut niewystarczającego zbadania stanu faktycznego sprawy, organ podał, że przedstawione w postanowieniu pierwszej instancji informacje oparł o dane przekazane przez [...] jednostkę sieci NARIC w dniach: [...] grudnia 2005 r., [...] września 2007 r. i [...] marca 2009 r. Ponadto wskazano, że ministerstwo bieżąco monitoruje status dyplomów advanced master na gruncie prawa [...]. Ostatnie informacje w tej kwestii zostały przekazane przez [...] jednostkę ENIC/NARIC w korespondencji elektronicznej z dnia [...] sierpnia 2012 r., a stan prawny we wspomnianym zakresie nie uległ zmianie.

Ponadto organ podtrzymał stanowisko, wedle którego charakter studiów advanced master odpowiada studiom podyplomowym prowadzonym przez polskie uczelnie (a nie studiom drugiego stopnia). Natomiast w polskim porządku prawnym tego typu studia nie podlegają procedurze uznania. Ponadto polski system prawa reguluje nostryfikację świadectw ukończenia szkół średnich, dyplomów poświadczających ukończenie studiów wyższych lub dyplomów poświadczających uzyskanie stopnia naukowego. Natomiast brak jest możliwości stwierdzenia równoważności dokumentów poświadczających ukończenie studiów podyplomowych w drodze nostryfikacji.

Organ poinformował ponadto, że wbrew twierdzeniom wnioskodawczyni kwestie związane z uznawalnością wykształcenia nie są określone w prawodawstwie Unii Europejskiej, problematyka ta została pozostawiona w kompetencjach państw członkowskich. Nie istnieją przepisy prawa Unii Europejskiej, stanowiące podstawę automatycznego uznawania dyplomów ukończenia studiów wyższych pomiędzy państwami członkowskimi Unii Europejskiej.

Odnosząc się zaś do kwestii podstawy funkcjonowania Kolegium [...] w Polsce, organ wskazał, że uczelnia zagraniczna jest zobowiązana do uzyskania zgody ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego na utworzenie filii i prowadzenie kształcenia w Polsce, co wynika z art. 64 ust. 9 pow. ustawy o szkolnictwie wyższym. Jednak wspomniany powyżej obowiązek został nałożony tylko na jednostki uprawnione do prowadzenia kształcenia na poziomie studiów wyższych. [...] nie wystąpił o uzyskanie takiej zgody, ponieważ jako jednostka nieprowadząca w Polsce studiów wyższych nie był objęty zakresem stosowania omawianego przepisu ustawy i nie miał obowiązku uzyskania zgody na utworzenie filii na terytorium RP.

Natomiast podstawy funkcjonowania Kolegium [...] w Polsce obejmują:

– umowę dotyczącą utworzenia filii Kolegium [...] w N. z dnia [...] czerwca 1994 r. podpisaną przez Pełnomocnika Rządu ds. Integracji Europejskiej i Pomocy Zagranicznej, [...], i Fundację [...];

– umowa pomiędzy Polską, Komisją Europejską i Kolegium [...] dotyczącą rozwoju Kampusu w N. podpisaną w dniu [...] września 1999 r.

Jednocześnie organ podkreślił, że Urząd Komitetu Integracji Europejskiej, w okresach rekrutacji studentów do Kolegium [...] w N. informował na swojej stronie internetowej, że [...] jest zagraniczną szkołą wyższą, działającą w ramach [...] systemu szkolnictwa wyższego oraz że nie funkcjonuje w polskim systemie szkolnictwa wyższego, a dyplomy wydawane przez Kolegium [...] (Kampus w N.) nie są uznawane w Polsce.

Wobec powyższego Minister uznał za właściwe utrzymanie w mocy swojego postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia.

Na powyższe postanowienie A. S. wniosła w dniu [...] grudnia 2013 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, uzupełnioną pismami z dnia [...] sierpnia 2014 r. oraz pismem z dnia [...] września 2014 r., domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz przekazania sprawy organowi do ponownego rozpatrzenia, z jednoczesnym zobowiązaniem do przeprowadzenia postępowania dowodowego, w postaci zwrócenia się do National Academic (& Professional) Récognition and Information Center z zapytaniem, czy dyplom Master of Arts in European Iterdisciplinary Studies wydany A. S. przez uczelnię [...], potwierdza w B. posiadanie wyższego wykształcenia na poziomie studiów drugiego stopnia i finalnego zobowiązania do wydania żądanego przez nią zaświadczenia.

Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie w przedmiotowym postępowaniu:

1. art. 6 kpa, poprzez niejednakowe traktowanie dyplomów wydanych na różnych wydziałach tej samej zagranicznej uczelni macierzystej, polegające na tym, że Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego uznaje dyplomy studentom [...], którzy studiowali w B., ale odmawia tego samego prawa studentom tej samej uczelni, którzy studiowali w N.;

2. art. 10 kpa, poprzez opieranie się na dowodzie, z którym skarżąca nie miała możliwości się zapoznać, tj. korespondencji mailowej prowadzonej z [...] jednostką EMC/NARIC z dnia [...] sierpnia 2012 r., którego nie było w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie, czego dowodem jest protokół z czynności zapoznania strony z materiałem dowodowym z dnia [...] września 2013 r.;

3. przepisów postępowania: art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, poprzez:

– opieranie się na korespondencji sprzed kilku lat, wydanej w innych sprawach, w związku z czym ta korespondencja nie zawiera odpowiedzi w przedmiotowej sprawie, a zatem nie ma żadnej wartości dowodowej i nie może stanowić podstawy rozstrzygnięcia;

– niewyjaśnienie stanu faktycznego polegającego na zignorowaniu wniosku dowodowego skarżącej i niezwróceniu się przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego do jego [...] odpowiednika z zapytaniem, czy dyplom Master of Arts in European Iterdisciplinary Studies wydany A. S. przez uczelnię [...] campus w N. w [...], potwierdza w B. posiadanie wyższego wykształcenia na poziomie studiów drugiego stopnia, co miało istotny wpływ na rozstrzygniecie sprawy;

4. art. 191 a ust. 1 pkt 2 pow. ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, poprzez błędne uznanie, że uzyskany przez skarżącą dnia 9 listopada 2012 r. dyplom Magistra Interdyscyplinarnych Europejskich Studiów wydany A. S. przez uczelnię Kolegium [...] ([...]) kampus w N., nie potwierdza w Rzeczypospolitej Polskiej posiadania wyższego wykształcenia na poziomie studiów drugiego stopnia.

5. art. 35 § 1 i 3 kpa, poprzez niezałatwienie sprawy w ustawowym terminie oraz niepoinformowanie skarżącej o przyczynie opóźnienia.

Uzasadniając zarzuty skargi, strona podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie dotyczące konieczności wydania zaświadczenia o posiadaniu wykształcenia na poziomie studiów drugiego stopnia.

Skarżąca wskazała ponadto, że niedopuszczalnym jest opieranie rozstrzygnięcia sprawy na materiale dowodowym dotyczącym innych spraw, w dodatku toczących się kilka lat wcześniej. Za bezpodstawne uznała twierdzenie, że stan prawny nie zmienił się od czasu otrzymania ostatniej informacji od strony [...].

Zdaniem skarżącej, organ powinien zwrócić się do [...] odpowiednika z zapytaniem o konkretny dyplom wydany skarżącej, a następnie w oparciu o taką odpowiedź wydać jej żądane zaświadczenie, albowiem zgodnie z ogólnymi prawami rynku wewnętrznego UE, jeżeli dyplom [...] uczelni wyższej uzyskany po 1 roku studiów potwierdza w tym kraju posiadanie wyższego wykształcenia na poziomie studiów drugiego stopnia, to niezależnie od różnic programowych, na tym samym poziomie powinien on być uznany również w Polsce.

Ponadto ponownie podkreśliła niczym nieuzasadnioną praktykę dyskryminowania przez Ministra studentów Kolegium [...], z uwagi na miejsce odbywania studiów.

Odnosząc się do informacji o ogłoszeniu Komitetu Integracji Europejskiej, dotyczącym nieuznawania przez Polskę dyplomów wydanych przez Kolegium [...], skarżąca wskazała, że jest ona nieaktualna, gdyż od 2010 r. uczelnia ta realizuje program studiów posiadający akredytację [...] Organizacji Akredytacyjnej ([...]AO).

W odpowiedzi na skargę Minister Nauki Szkolnictwa Wyższego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Odnosząc się do zarzutów skarżącej, w pierwszej kolejności organ wskazał, że jakkolwiek istotnie posługiwał się korespondencją z [...] jednostką sieci ENIC/NARIC, wymienianą w ramach innych postępowań, to w niniejszej sprawie użyto jedynie informacji dotyczących samej uczelni oraz statusu określonej kategorii dyplomów (advanced master).

Natomiast w odpowiedzi na zarzut niewystarczającego postępowania dowodowego, organ podkreślił, że zgodnie z art. 218 § 2 kpa organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające, co zostało w niniejszej sprawie wykonane, albowiem pozyskano informacje na temat statusu uczelni, która wydała dyplom oraz statusu dyplomów advanced master w B. Zwracanie się zaś do podmiotu zagranicznego z prośbą o opinię na temat konkretnego dyplomu wydanego w Polsce byłoby wykroczeniem poza granice czynności koniecznych w tym postępowaniu.

Ponadto podkreślono, że postępowanie w przedmiocie wydawania zaświadczeń jest postępowaniem uproszczonym, niemajacym na celu dokonania się ustaleń i ocen. Zaświadczenie jest bowiem urzędowym potwierdzeniem określonych faktów lub stanu prawnego. Jego istota sprowadza się do tego, że nie rozstrzyga ono żadnej sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej, ani nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Organ potwierdza nim jedynie, a nie stwierdza istnienie w danym czasie określonego stanu. Dlatego nie jest dopuszczalne dokonywanie w trybie dotyczącym wydawania zaświadczeń jakichkolwiek ustaleń faktycznych i prawnych niewynikających z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.

W piśmie procesowym z dnia [...] września 2014 r. skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z wiadomości mailowej, którą otrzymała w dniu [...] września 2014 r. od E. M. (pracownika Departamentu Szkolnictwa i Edukacji Dorosłych [...] Ministerstwa Edukacji i Szkolenia), w sprawie dyplomu [...] kampus w N. oraz jego tłumaczenia, na okoliczność, że dyplom Master of Arts in Europe Interdyscyplinary Studies (magistra europejskich studiów interdyscyplinarnych), wydany A. S. przez uczelnię [...] campus w [...] w [...], potwierdza w B. posiadanie wyższego wykształcenia na poziomie studiów drugiego stopnia zgodnie z Procesem Bolońskim, a jego posiadacz jest uprawniony do używania tytułu magistra.

W piśmie tym zarzuciła organowi, że nie przeprowadził takiego dowodu mimo iż winien to uczynić na podstawie art. 78 § 1 kpa.

Pismem z dnia [...] listopada 2014 r., organ ustosunkowując się do pisma skarżącej z dnia [...] września 2014 r. stwierdził po przeprowadzeniu konsultacji, że nie jest prawdą, że dyplom uzyskany po ukończeniu programu studiów Master of Arts w dziedzinie europejskich studiów interdyscyplinarnych (Master of Arts in European Interdyscyplinary Studies), jest dyplomem ukończenia studiów drugiego stopnia w B. ([...]). Organ podał, że Departament Współpracy Międzynarodowej MNiSW ponownie skontaktował się z E. M. z [...] Ministerstwa Edukacji i Szkolenia odnośnie statusu dyplomów na poziomie studiów advanced master we F. W uzyskanej odpowiedzi potwierdzone zostały fakty dotyczące programów i dyplomów na poziomie studiów advanced master, uzyskane przez MNiSW w sierpniu [...]. W nadesłanej dnia [...] października 2014 r. odpowiedzi doprecyzowano, że dyplom na poziomie studiów advanced master znajduje się na poziomie "drugiego stopnia" w Ramie kwalifikacyjnej dla Europejskiego Obszaru szkolnictwa Wyższego (EHEA), co nie jest równoznaczne z tym, że dyplom jest dyplomem ukończenia studiów drugiego stopnia. Dyplom przedstawiony przez skarżącą master znajduje się na tym samym poziomie, co dyplom master, uzyskany po ukończeniu właściwych studiów drugiego stopnia, tj. na poziomie 7 we [...] Ramie Kwalifikacyjnej oraz Europejskiej Ramie Kwalifikacyjnej dla uczenia się przez całe życie, na poziomie drugiego stopnia w Ramie Kwalifikacyjnej dla Europejskiego Obszaru Szkolnictwa Wyższego (EHEA). Organ podał też, że programy na poziomie studiów advanced master we F. są w rzeczywistości studiami dalszymi, które nakierowane są na pogłębianie wiedzy lub umiejętności w określonej dziedzinie. Dyplom master, uzyskiwany po zakończeniu programu advanced master, nie jest równoważny z dyplomem master, uzyskiwanym po ukończeniu regularnych studiów drugiego stopnia. Zgodnie z przepisami [...] warunkiem wstępu na studia advanced master jest posiadanie wcześniejszego dyplomu master. Przepis ten dotyczy tylko uczelni państwowych, a nie dotyczy prywatnych szkół wyższych, takich jak [...]. Szkoły prywatne mogą przyjmować osoby mające inne kwalifikacje, porównywalne z posiadaniem wykształcenia na poziomie studiów drugiego stopnia. Adekwatność warunków przyjęcia na dany program studiów ocenia [...]AO, przeprowadzając procedurę akredytacji tego programu. [...]AO akredytowało programy studiów prowadzone przez [...] jako programy advanced master. Status prawny dyplomu na poziomie studiów advanced master uzyskanego na uczelni prywatnej, jest taki sam, jak dyplomu advanced master, uzyskanego w uczelni państwowej. Podsumowując wskazano, że dyplom na poziomie studiów advanced master nie jest dyplomem ukończenia studiów drugiego stopnia pomimo iż jest on umiejscowiony na tym samym poziomie, co dyplom master, uzyskiwany po ukończenia studiów drugiego stopnia. Dyplom ten znajduje się na tym samym poziomie, co dyplom ukończenia "zwykłych" studiów drugiego stopnia, ponieważ warunkiem przyjęcia na tego rodzaju studia jest posiadanie kwalifikacji na poziomie dyplomu ukończenia studiów drugiego stopnia.

Organ wskazał również, że nie jest prawdą, że status prawny [...] uległ zmianie w 2010 i nie wynika to z wiadomości przesłanej przez E. M. Z wiadomości wynika, że wymienionych w niej 5 programów, prowadzonych przez [...], posiada akredytację ważną od [...] września 2010 r. do [...] września 2018 r. Status prawny [...] zmienił się w 2007 r., a nie w 2010 r., ponieważ od roku akademickiego 2007/2008 [...] został "zarejestrowany" jako uznana prywatna szkoła w B. ([...]). Lata 2007 -2010, to okresy przejściowe, w którym programy studiów oferowane przez [...] są z mocy prawa uznawane jako posiadające akredytację. Prywatne instytucje, które są zarejestrowane, mogą oferować programy szkolnictwa wyższego we F. po tym jak zostaną akredytowane przez [...]AO. Organ wskazał ponadto, że skarżąca w roboczym tłumaczeniu w sposób nieuprawniony przyrównała [...] tytuł master do polskiego tytułu zawodowego magistra. We [...] systemie edukacji nie ma tytułu zawodowego magister – jako master. Organ wskazał też, że zgodnie z "Zaleceniami w sprawie kryteriów i procedur oceny wykształcenia uzyskanego za granicą", przyjętym przez komitet Konwencji Lizbońskiej na drugim spotkaniu w Rydze, dnia 6 czerwca 2001 r. (zmienionym w 2011 r.), nazwy stopni naukowych bądź tytułów zawodowych pozostawia się w oryginalnym brzmieniu, żeby nie wprowadzać nikogo w błąd. Samo tłumaczenie nie jest równoznaczne z uznaniem dyplomu. Informację na temat równoważności zagranicznych dyplomów wydają właściwe dla dane kraju instytucje, zajmujące się sprawami uznawalności wykształcenia. Przyrównanie tytułów zawodowych lub stopni i tytułu zawodowego nadanego za granicą do jednego z tytułów i stopni nadanych w Polsce jest formą uznania równorzędności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy jest ocena przez Sąd prawidłowości prowadzonego przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz wydanego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia.

W ocenie Sądu, skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżone postanowienie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] listopada 2013 r. o odmowie wydania skarżącej zaświadczenia stwierdzającego, że dyplom Master of Arts in European Interdyscyplinary Studies potwierdza w Rzeczypospolitej Polskiej posiadanie wyższego wykształcenia na poziomie studiów drugiego stopnia, nie narusza prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 191a ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r., poz. 572, z późn. zm.), który stanowi, że dyplom wydany przez uprawnioną uczelnię działającą w systemie szkolnictwa wyższego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, państwa członkowskiego Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, potwierdzający ukończenie:

– trzyletnich studiów lub studiów pierwszego stopnia trwających, co najmniej trzy lata - potwierdza w Rzeczypospolitej Polskiej posiadanie wyższego wykształcenia na poziomie studiów pierwszego stopnia;

– studiów drugiego stopnia - potwierdza w Rzeczypospolitej Polskiej posiadanie wyższego wykształcenia na poziomie studiów drugiego stopnia;

– co najmniej czteroletnich studiów jednolitych - potwierdza w Rzeczypospolitej Polskiej posiadanie wyższego wykształcenia na poziomie studiów drugiego stopnia, jeżeli jest uważany za równorzędny dyplomowi ukończenia studiów drugiego stopnia w kraju wydania.

Z akt sprawy wynika, że skarżąca uzyskała w Polsce dyplom wydany w 2012 r. przez Kolegium [...], nadający jej tytuł Master of Arts in European Interdisciplinary Studies. Zdaniem organu dyplom ten jest potwierdzeniem ukończenia rocznego, akredytowanego programu studiów podyplomowych (tzw. advanced master), nie jest zaś dyplomem, który w Rzeczypospolitej Polskiej potwierdza posiadanie wyższego wykształcenia na poziomie studiów drugiego stopnia.

Wskazać należy, że sprawa uznania dyplomu ukończenia wyższych studiów i uznanie ich za równorzędne z dyplomem uzyskiwanym w Rzeczypospolitej i na polskiej uczelni, załatwia się w formie zaświadczenia.

Zgodnie z art. 217 § 2 pkt 2 kpa, zaświadczenie wydaje się, jeżeli osoba ubiega się ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.

Stosownie do art. 218 kpa, w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2 kpa, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające.

Z cytowanych regulacji wynika, że wydanie zaświadczenia wymaga jedynie ustalenia, czy osoba ubiegająca się o wydanie zaświadczenia ma interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego i czy obowiązujący w dacie wydania zaświadczenia stan prawny ma swoje odzwierciedlenie w posiadanej przez organ dokumentacji, z której wynikają fakty, których potwierdzenia żąda osoba ubiegająca się o jego wydanie.

Do zaświadczeń nie mają zastosowania przepisy Działu II kpa. Organ wydający zaświadczenie nie prowadzi postępowania dowodowego, lecz potwierdza fakty albo stan prawny, wynikający z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych, znajdujących się w jego posiadaniu.

Organ przeprowadza postępowanie wyjaśniające tylko w zakresie koniecznym, który potwierdzi treść żądaną przez wnioskodawcę. W przypadku odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści, organ wydaje postanowienie, które powinno zawierać elementy wymienione w art. 124 kpa, w szczególności powinno zawierać rozstrzygnięcie oraz jego faktyczne i prawne uzasadnienie.

Zaświadczenie jest zatem aktem o charakterze informacyjnym, a nie aktem o charakterze prawnokształtującym, jakim jest np. decyzja administracyjna. Treścią zaświadczenia jest wiedza organu o stanie prawnym.

Równorzędność dyplomu ukończenia studiów, uzyskanego na zagranicznej uczelni, z dyplomami, uzyskiwanymi w Rzeczypospolitej Polskiej, powstaje z mocy samego prawa. Zaświadczenie zaś jest wyrazem wiedzy organu o prawie, zadaniem zaświadczenia jest potwierdzenie tego stanu prawnego.

Mając na uwadze charakter zaświadczenia, wskazać należy, że w zakresie postępowania wyjaśniającego, jakie organ mógł przeprowadzić przed wydaniem zaświadczenia bądź postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia żądanej treści, mieściło się wyłącznie ustalenie stanu prawnego, jaki miał być potwierdzony w zaświadczeniu.

Przedmiotem postępowania wyjaśniającego w sprawie zaświadczeń nie może być więc analizowanie zmian w stanie prawnym i wyprowadzanie z tego wniosków ani dokonywanie ocen prawnych. Wskazać należy również, że zgodnie z art. 217 § 1 i 2 Kpa, organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie.

Zaświadczenie wydaje się, jeżeli:

1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa,

2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.

"Klasyczne" zaświadczenie potwierdza określony fakt lub stan prawny, który został już wcześniej ustalony właściwym aktem prawnym lub prawomocnym orzeczeniem Sądu albo jest znany organowi administracji publicznej na podstawie prowadzonej ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Kodeks postępowania administracyjnego dopuszcza co prawda możliwość przeprowadzenia przed wydaniem zaświadczenia postępowania wyjaśniającego, o czym przesądza treść art. 218 § 2 Kpa, jest to jednak przypadek szczególny, wynikający z takiej konieczności.

Określenie "danych znajdujących się w jego posiadaniu", użyte w art. 218 § 1 Kpa, nie może być rozumiane dowolnie i rozszerzająco przez obejmowanie nim także danych dostarczonych właściwemu organowi administracji publicznej przez osobę żądającą wydania zaświadczenia żądanej treści.

Taka sytuacja zaistniała min. w rozpoznawanej sprawie, wprawdzie już na etapie postępowa sądowego, bowiem skarżąca z własnej inicjatywy przedłożyła organowi własne tłumaczenie z języka angielskiego wiadomości, którą otrzymała [...] września 2014 r. od E. M. (pracownika Departamentu Szkolnictwa i Edukacji Dorosłych [...] Ministerstwa Edukacji i Szkolenia), w sprawie dyplomu [...] kampus w N., na okoliczność, że dyplom Master of Arts in Europe Interdyscyplinary Studies (magistra europejskich studiów interdyscyplinarnych), wydanego A. S. przez uczelnię [...] campus w N. w 2012 r., zarzucając organowi, że ten sam nie wystąpił do strony [...] o przeprowadzenie takiego dowodu.

Jeszcze raz należy podkreślić, że zgodnie z jednolitym poglądem doktryny i orzecznictwa, postępowanie o wydanie zaświadczenia nie jest postępowaniem administracyjnym w rozumieniu art. 1 pkt 1 Kpa, a jedynie ma charakter administracyjny, a to z uwagi na stosujące je organy i na jedną z prawnych form działania, do których się ono odnosi.

Przewidziana w art. 218 § 2 Kpa możliwość przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego na skutek złożenia wniosku o wydanie zaświadczenia sprowadza się w istocie do zbadania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych. Postępowanie wyjaśniające nie może prowadzić do dokonywania jakichkolwiek ocen, w tym ocen prawnych, odnośnie informacji będących w dyspozycji organu. Tak więc w przypadku, gdy organ dysponuje takimi danymi z kartotek, ewidencji, rejestrów lub akt innego rodzaju, których potwierdzenia domaga się wnoszący o wydanie zaświadczenia, winien niezwłocznie wydać zaświadczenie. Organ nie może natomiast wydać zaświadczenia potwierdzającego fakty, które nie wynikają z prowadzonych przez niego ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.

Postępowanie wyjaśniające dotyczy tylko sytuacji, gdy chodzi o potwierdzenie stanu faktycznego lub generalnego stanu prawnego. Natomiast przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego indywidualny stan prawny - w celu stwierdzenia takiego stanu - służy w gruncie rzeczy jego ustaleniu, zaś ustalanie indywidualnego stanu prawnego nie jest niczym innym, jak rozstrzyganiem o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia bądź obowiązku, co powinno przybierać formę decyzji administracyjnej, a nie zaświadczenia.

Podkreślić należy, że możliwość przeprowadzenia, przed wydaniem zaświadczenia, postępowania wyjaśniającego w koniecznym zakresie nie może być rozumiana jako "tworzenie" na etapie postępowania o wydanie zaświadczenia podstawy (bazy) do wystawienia zaświadczenia. Niedopuszczalne jest zatem kompletowanie w tym postępowaniu materiału dowodowego, mającego służyć wydaniu zaświadczenia określonej treści, gdyż treść zaświadczenia ma się opierać na już posiadanych przez organ ewidencjach, rejestrach, czy zbiorach danych.

W rozpoznawanej sprawie organ przeprowadził postępowanie dowodowe w takim zakresie, w jakim mógł to uczynić zgodnie z wymogami dotyczącymi wydawania zaświadczeń.

Organ podał, że jak wynika z posiadanych przez niego informacji, w B. programy advanced master, określane jako further studies, mają na celu specjalizację w określonej dziedzinie nauki. Standardowym wymogiem stawianym kandydatom na studia na poziomie advanced master jest posiadanie dyplomu ukończenia studiów drugiego stopnia, choć w przypadku niektórych programów wymagane może być również doświadczenie zawodowe.

Ponadto wskazał, że dyplomy ukończenia studiów podyplomowych nie są poddawane w Polsce procedurze formalnego uznania. Poświadczają one uzyskanie dodatkowych kwalifikacji zawodowych i jako takie mogą być przedkładane pracodawcy. Nie jest jednak możliwe jednoczesne jego uznanie na podstawie art. 191a ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym.

Jednocześnie podał, że Kolegium [...] jest prywatną uczelnią wyższą w B., funkcjonującą w ramach dwóch kampusów - w B. ([...]) i w N. ([...]). Zgodnie zaś z art. 85 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, zagraniczne uczelnie mogą tworzyć uczelnie i filie z siedzibą na obszarze Polski, po uzyskaniu zgody ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego, wydanej po zasięgnięciu opinii ministra właściwego do spraw zagranicznych i Polskiej Komisji Akredytacyjnej. Natomiast Kolegium [...] nigdy nie wystąpiło do ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego o zgodę na prowadzenie kształcenia w Polsce. Ponadto organ poinformował skarżącą, że przedstawione w postanowieniu informacje oparł o dane przekazane przez [...] jednostkę sieci NARIC w dniach: [...] grudnia 2005 r., [...] września 2007 r. i [...] marca 2009 r. Podał też, że ministerstwo na bieżąco monitoruje status dyplomów advanced master na gruncie prawa [...]. Ostatnie informacje w tej kwestii zostały mu przekazane przez [...] jednostkę ENIC/NARIC, w korespondencji elektronicznej z dnia [...] sierpnia 2012 r., a stan prawny we wspomnianym zakresie nie uległ zmianie.

Organ wyjaśnił też, że charakter studiów advanced master odpowiada studiom podyplomowym prowadzonym przez polskie uczelnie (a nie studiom drugiego stopnia). Natomiast w polskim porządku prawnym tego typu studia nie podlegają procedurze uznania. Ponadto polski system prawa reguluje nostryfikację świadectw ukończenia szkół średnich, dyplomów poświadczających ukończenie studiów wyższych lub dyplomów poświadczających uzyskanie stopnia naukowego. Natomiast brak jest możliwości stwierdzenia równoważności dokumentów poświadczających ukończenie studiów podyplomowych w drodze nostryfikacji.

Organ poinformował ponadto, że wbrew twierdzeniom skarżącej kwestie związane z uznawalnością wykształcenia nie są określone w prawodawstwie Unii Europejskiej, problematyka ta została pozostawiona w kompetencjach państw członkowskich. Nie istnieją przepisy prawa Unii Europejskiej, stanowiące podstawę automatycznego uznawania dyplomów ukończenia studiów wyższych pomiędzy państwami członkowskimi Unii Europejskiej.

Odnosząc się zaś do kwestii podstawy funkcjonowania Kolegium [...] w Polsce, organ wskazał, że uczelnia zagraniczna jest zobowiązana do uzyskania zgody ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego na utworzenie filii i prowadzenie kształcenia w Polsce, co wynika z art. 64 ust. 9 pow. ustawy o szkolnictwie wyższym. Jednak wspomniany powyżej obowiązek został nałożony tylko na jednostki uprawnione do prowadzeniu kształcenia na poziomie studiów wyższych. [...] nie wystąpił o uzyskanie takiej zgody, ponieważ jako jednostka nieprowadząca w Polsce studiów wyższych nie był objęty zakresem stosowania omawianego przepisu ustawy i nie miał obowiązku uzyskania zgody na utworzenie filii na terytorium RP.

Organ obszernie poinformował też o podstawach funkcjonowania Kolegium [...] w Polsce wskazując na zawarte umowy.

Biorąc zatem pod uwagę informacje, którymi dysponował organ i charakter postępowania jakie prowadzone jest w przypadku wydawania zaświadczeń, Sąd nie podzielił zarzutów A. S., zawartych w jej skardze, ani też w pismach później kierowanych do Sądu.

Reasumując, Sąd uznał, że organy administracji rozpatrujące przedmiotową sprawę prawidłowo przeprowadziły postępowanie i wydały rozstrzygnięcia zgodnie z prawem. Tym samym, Sąd nie podzielił zarzutów skargi dotyczących naruszenia wskazanych w niej przepisów prawa.

Sąd badając legalność zaskarżonego postanowienia, w oparciu o powołane przepisy i w aspekcie uchybień, które był zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu, doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. W tym stanie rzeczy - na mocy art. 151 P.p.s.a.

- orzeczono jak w sentencji wyroku.