Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 259/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2021-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 17, art. 24 ust. 2, art. 27 ust. 5
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: art. 95 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 53
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - t.j.
article: art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 299
law: Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - t.j.
article: art. 32 ust. 1, art. 190
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca) Asesor sądowy Marcin Małek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 października 2021 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy D. z dnia [...] r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz M. M. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]. Wójt Gminy D. odmówił przyznania M. M. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad babcią J. H.. W motywach decyzji podano, że wnioskodawczym nie spełnia przesłanek do nabycia świadczenia bowiem uprawniona jest do renty rolniczej, co w świetle art. 17 ust. 5 pkt 1a ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz. U z 2020r. poz. 111 ) wyklucza możliwość przyznania świadczenia. Ponadto w sprawie nie jest spełniona przesłanka kryterium wieku powstania niepełnosprawności o który mowa w art. 17 ust. 1b ustawy, zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Tymczasem niepełnosprawność J. H. powstała w wieku [...] lat. Po rozpoznaniu odwołania strony Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzje organu I instancji utrzymało w mocy, mimo, ze nie podzieliło jego oceny co do nie spełnienia przez odwołującą się warunku dotyczącego daty powstania niepełnosprawności. Organ podkreślił, ze wprawdzie według Orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w C. z dnia [...] r. J. H. została zaliczona do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności ze wskazaniem powstania niepełnosprawności od 9 października 2012 r. , zaś ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 28 marca 2018 r. nie mogło to jednak stanowić podstawy do odmowy świadczenia. Organ wskazał, że wyrokiem z dnia 21 października 2014 r., wydanym w sprawie o sygn. K 38/13, Trybunał Konstytucyjny stwierdził, iż przepis art. 17 ust. 1b ustawy jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności. Oznacza to, że organy administracji publicznej rozpoznając wniosek o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego pochodzący od opiekuna dorosłej osoby niepełnosprawnej, mają obowiązek rozpatrzenia wniosku z pominięciem kryterium wskazanego w treści przepisu, uzależniającego prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad dorosłą osobą od tego, kiedy niepełnosprawność powstała. Innymi słowami organy administracji publicznej nie powinny brać pod uwagę tego, że znaczna niepełnosprawność osoby wymagającej opieki została stwierdzona w dorosłym życiu.

W ocenie Kolegium trafnie natomiast zastosowano art. 17 ust. 5 pkt 1 lit.a ustawy. Zgodnie z tym przepisem świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty. W rozpoznawanej sprawie nie jest kwestionowane, że strona ma ustalone prawo do renty rolniczej z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym (decyzja Prezesa KRUS z dnia [...] r. znak: [...]). Powołując się na orzecznictwo Kolegium wspomniało, że przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest formą wynagrodzenia przez Państwo osoby, na której ciąży obowiązek alimentacyjny względem osoby niepełnosprawnej, w zamian za rezygnację albo niepodejmowanie zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad tą osobą niepełnosprawną. O rezygnacji z zatrudnienia czy też świadomym jego niepodejmowaniu można mówić w sytuacji, gdy osoba sprawująca opiekę jest obiektywnie zdolna do podjęcia zatrudnienia. Musi więc istnieć związek przyczynowy między rezygnacją z zatrudnienia przez opiekuna (niepodejmowania przez niego pracy) a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny wskazanym w przepisie art. 17 ustawy. Brak jest takiego związku przyczynowego w przypadku osób, które zostały uznane za całkowicie niezdolne do pracy (por. wyrok NSA z 23 czerwca 2020 r., I OSK 237/20). W przedmiotowej sprawie niepodejmowanie przez skarżącą zatrudnienia nie ma żadnego związku z opieką nad niepełnosprawną babką, lecz jest wynikiem wystąpienia obiektywnych okoliczności, uniemożliwiających zatrudnienie (pracę w gospodarstwie). Kolegium zaznaczyło ponadto, że świadczenie pielęgnacyjne ma w założeniu w części zrekompensować danej osobie brak dochodu z pracy zarobkowej, która tej pracy nie może wykonywać, ponieważ musi opiekować się niepełnosprawnym członkiem rodziny, nie mogącym samodzielnie egzystować. Natomiast brak jest regulacji przewidującej zasadę przyznawania wnioskodawcy świadczenia pielęgnacyjnego o najwyższej kwotowo wysokości z równoczesnym zawieszeniem prawa do niższej kwotowo renty lub wyrównania wysokości renty do kwoty wyższego świadczenia pielęgnacyjnego, czy też wstrzymania wypłaty niższego kwotowo świadczenia, albo dokonania oceny, które za świadczeń jest dla wnioskodawcy najbardziej korzystne i wypłaty świadczenia zgodnie z żądaniem strony. Ustawodawca tworząc przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych przyjął, że do świadczenia pielęgnacyjnego uprawniona jest osoba sprawująca opiekę, która nie ma ustalonego prawa do świadczenia z innego systemu zabezpieczenia społecznego. Nie można zatem pobierać jednocześnie renty i świadczenia pielęgnacyjnego, tak jak nie można uzyskiwać dochodu z pracy zarobkowej i pobierać świadczenia pielęgnacyjnego. Kolegium zwróciło uwagę, że w prawdzie w wyroku z dnia 26 czerwca 2019 r. ( SK 2/17) Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 17 ust. 5 pkt 1 lit.a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do- pracy, jest niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, dotyczy on jednak tylko osób mających ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Tymczasem z akt sprawy jednoznacznie wynika, że Pani M. M. uprawniona jest do renty rolniczej wypłacanej przez KRUS z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym. W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego M. M. zarzuciła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego naruszenie błędną wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, polegającą na pominięciu jej celów i przyjęcie, że okoliczność pobierania przez opiekuna renty rolniczej stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W konsekwencji wniosła o uchylenie decyzji obu instancji i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ewentualnie przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Ponadto na podstawie art. 119pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) wniosła o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. Zdaniem skarżącej organy poprzestały na literalnym brzmieniu treści art. 17 ust 5 pkt 1 lit a ustawy. Tymczasem należało zastosować dyrektywy wykładni systemowej oraz wykładni funkcjonalnej, które pozwalają na takie rozumienia tego przepisu, że wyłącza on prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mającej ustalone prawo renty rolniczej, gdy uprawniony przy zbiegu uprawnień do tych świadczeń nie złoży oświadczenia o rezygnacji z prawa do renty. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 kwietnia 2020 r. ( I OSK 1546/19 ) skarżąca wskazała, że zróżnicowanie sytuacji opiekunów osób niepełnosprawnych polegających na wyłączeniu w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tych opiekunów, którzy mają ustalone prawo do jednego ze świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. w sytuacji, gdy to świadczenie jest niższe niż świadczenie pielęgnacyjne stało by sprzeczności z konstytucyjnymi zasadami równości wobec n prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji), ale także z zasadami sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji), czy udzielania szczególnej pomocy rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej (art. 71 ust. 1 zdanie drugie Konstytucji) i osobom niepełnosprawnym (art. 69 Konstytucji).

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko i wniosło ojej oddalenie. Organ podał, że jemu również znane jest stanowisko orzecznictwa w którym akcentuje się konieczność zastosowania wykładni celowościowej, systemowej i funkcjonalnej przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy, która prowadzi do wniosku o możliwym wyborze świadczenia. W tym jednak przypadku strona nie dokonała takiego wyboru, nie złożyła wniosku do organu rentowego o zawieszenie renty i nie przedłożyła decyzji o wstrzymaniu wypłaty emerytury.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Trafne jest stanowisko Kolegium uznające za błędne stanowisko organu I instancji upatrujące odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003r, o świadczeniach rodzinnych ( Dz. U z 2020r. poz. 111 ). Przepis ten stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później, niż do ukończenia 18. roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r., (K 38/13 ) orzekł, że przepis ten, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Oznacza to, że w stosunku do opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała nie później, niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia, przepis art. 17 ust. 1b ustawy jest zgodny z Konstytucją i nie ma przeszkód prawnych do jego stosowania. Natomiast w stosunku do opiekunów osób wymagających opieki, których niepełnosprawność powstała później (co ma miejsce w niniejszej sprawie), kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności. Rzeczywiście Trybunał stwierdził, że skutkiem wejścia w życie niniejszego wyroku nie jest ani uchylenie art. 17 ust. 1b ustawy, ani uchylenie decyzji przyznających świadczenia, czy wykreowanie "prawa" do żądania świadczenia dla opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, jeżeli niepełnosprawność podopiecznych nie powstała w okresie dzieciństwa. Na tle tej tezy w orzecznictwie wyrażano pogląd, zgodnie z którym jest ona elementem rozstrzygnięcia, co w konsekwencji prowadzi do wniosku, że na skutek wyroku nie ma miejsca zmiana sytuacji prawnej osoby ubiegającej się o świadczenie (tak NSA w wyrokach z dnia 10 lutego 2015r., I OSK 2926/14 i 15 października 2015r., I OSK 519/14 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Obecnie jednak dominujący jest pogląd odmienny, wielokrotnie przecież już powtarzany, w którym przede wszystkim zwraca się uwagę, że zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji RP orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne, zaś art. 190 ust. 3 Konstytucji stanowi, że wchodzą one w życie z dniem ogłoszenia, o ile Trybunał nie określi innego terminu utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego. Stosownie do art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania. W powołanym wyżej wyroku Trybunał nie skorzystał z przewidzianej w art. 190 ust. 3 Konstytucji możliwości odroczenia utraty mocy obowiązującej wspomnianego art. 17 ust. 1b ustawy. Wyrok został opublikowany w Dzienniku Ustaw z dnia 23 października 2014 r. pod poz. 1443, zatem wszedł w życie w tym właśnie dniu. Wobec tego uznać należy, że wydanie w sprawie orzeczeń w oparciu o art. 17 ust. 1b ustawy w sytuacji, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją RP tego przepisu w określonym w nim zakresie, nie znajduje uzasadnienia. Stąd też oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium. W konsekwencji nie jest dopuszczalne oparcie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji (tak NSA w wyrokach z dnia 16 kwietnia 2020r. I OSK 1192/19, 6 lipca 2016 r. sygn. akt I OSK 223/16, 2 marca 2017 r. I OSK 2407/16 i 4 listopada 2016 r. I OSK 1578/16 opubl. w CBOSA, czy wskazanych przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze). Zatem okoliczność powstania niepełnosprawności J. H. nie stanowiła przeszkody do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Wbrew przekonaniu organów powodem dla odmowy przyznania świadczenia nie może być również pobieranie przez skarżącą renty z tytułu okresowej całkowitej niezdolności do pracy gospodarstwie rolnym. Rzeczywiście art. 17 ust. 5 pkt. 1 lit.a) ustawy stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym. W orzecznictwie zwraca się jednak uwagę, że literalna wykładnia tego przepisu naruszałaby konstytucyjną zasadę równości, zgodnie z którą wszystkie podmioty prawa (adresaci norm prawnych), charakteryzujące się daną cechą istotną (relewantną) w równym stopniu, mają być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez różnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących. Tymczasem sytuacja osób, których istotną cechą wspólną jest rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, została zróżnicowana w ten sposób, że te osoby, które mają prawo do świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. zostały pozbawione prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Jednocześnie, osobom, które mają prawo do świadczeń wymienionych w art. 27 ust. 5 ustawy umożliwiono wybór świadczenia pielęgnacyjnego. Przepis ten stanowi bowiem, że w przypadku zbiegu uprawnień do świadczenia rodzicielskiego, pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego, dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10 lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustalaniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów – przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną – także w przypadku, gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami. Stąd też preferowane jest stanowisko według którego osoba uprawniono o której mowa w tym przepisie powinna mieć możliwość dokonania wyboru jednego ze świadczeń pielęgnacyjnego lub emerytalno-rentowego przez złożenie do organu rentowego wniosku o zawieszenie prawa do renty ( tak NSA w wyroku z dnia 10 sierpnia 2021r. I OSK 433/21 i podane tam orzecznictwo oraz wyrok z dnia 16 kwietnia 2021r. I OSK 2813/20 i podane tam orzecznictwo opubl. w CBOSA. ). Ustawa nie ogranicza możliwości złożenia takiego wniosku. Poza rozwiązaniem przyjętym w art. 27 ust. 5 ustawy zbieg uprawnień do świadczeń uregulowany jest również w art. 95 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 53), zgodnie z którym, w razie zbiegu u jednej osoby prawa do kilku świadczeń przewidzianych w ustawie, wypłaca się jedno z tych świadczeń - wyższe lub wybrane przez zainteresowanego. W przypadku rolników zbieg uprawnień reguluje art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2021 r., poz. 266) według którego uprawnionemu przyznaje się jedno świadczenie - wyższe lub wybrane przez uprawnionego. W przypadku renty rolniczej wybór taki można zrealizować przez złożenie do Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wniosku o zawieszenie prawa do renty rolniczej na podstawie art. 34 ust. 1 ustawy. Zawieszenie prawa do renty skutkować będzie wstrzymaniem wypłaty tego świadczenia poczynając od miesiąca, w którym została wydana decyzja o wstrzymaniu wypłaty. Skoro zawieszenie prawa do renty skutkuje wstrzymaniem jej wypłaty, to uznać należy, że eliminuje się w ten sposób negatywną przesłankę wyłączającą nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, czyli w sprawach wymagających rezygnacji ze świadczeń emerytalno-rentowych, od miesiąca, w którym strona przedstawi decyzję o wstrzymaniu wypłaty tego świadczenia ( tak też NSA w wyrokach z dnia I OSK 702/21, 209/21, 349/21 i 19 maja 2021r. I OSK 253/21 wszystkie opubl. w CBOSA ). Wydaje się oczywiste, że o możliwości złożenia wniosku o zawieszenie renty i uzależnieniu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od przedstawienia decyzji o wstrzymaniu jej wypłaty, organ winien stronę poinformować. W wyroku z dnia ( I OSK 208/21 , także wyrok z dnia 24 czerwca 2021r. I OSK 350/21 opbl. w CBOSA ) Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że powyższy obowiązek wynika z art. 9 kpa, zgodnie z którym organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Nadto, zgodnie z art. 79 a kpa w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Celem tego przepisu jest zmobilizowanie organów administracji do wnikliwego badania merytorycznej treści żądań strony na wszystkich etapach postępowania wszczynanego na żądanie strony i zapobieganie sytuacjom, w których strona dysponuje dodatkowymi dowodami na okoliczności istotne dla wykazania zasadności jej żądania albo może je łatwo uzyskać, a z powodu braku odpowiedniej wiedzy o potrzebnych dowodach, bądź o sposobie oceny wcześniej przedstawionych dowodów – nie korzysta z takiej możliwości. Taka informacja powinna być udzielona stronie wówczas, gdy postępowanie z wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wykaże, że zachodzą przesłanki umożliwiające uwzględnienie wniosku i jedyną przeszkodą jest pobieranie świadczeń emerytalno-rentowych. Należy również zauważyć, że mimo początkowych rozbieżności, w orzecznictwie nie budzi obecnie wątpliwości pogląd, według którego wypłaca się w pełni jedno świadczenie wybrane przez świadczeniobiorcę (tak NSA w wyroku z dnia 27 maja 2021r. I OSK 303/21 i podane tam orzecznictwo opubl. w CBOSA ). Podkreśla się bowiem, że akceptacja rozwiązania polegającego na wypłacie świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości odpowiadającej różnicy pomiędzy ustawową wysokością tego świadczenia i wysokością renty (netto), pozostawałaby w sprzeczności z treścią art. 17 ust. 3 ustawy, który wysokość świadczenia pielęgnacyjnego określa jednoznacznie kwotowo i nie pozwala na samodzielne określanie jego wysokości przez organ administracji w oparciu o jakiekolwiek przesłanki. Praktyka wypłaty różnicy świadczenia pielęgnacyjnego nad wysokością renty, niezależnie od trudności co do ustalenia jej podstawy prawnej, spowodowałaby dalsze wątpliwości, co do zachowania zasady równości oraz komplikacje w zakresie ustalania przez organ wysokości należnej wypłaty świadczenia w sytuacji otrzymania np. "trzynastego świadczenia", czy też w zakresie odprowadzanych składek na ubezpieczenie zdrowotne i ubezpieczenie emerytalno – rentowe. Nie można również zgodzić się z Kolegium zdaniem którego za odmową przyznania świadczenia przemawia legitymowanie się przez skarżąca orzeczeniem Lekarza Rzeczoznawcy Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego 21 lutego 2019r. zaliczające skarżącą do osób okresowo niezdolnej do pracy w gospodarstwie rolnym do lutego 2022r. Również ta kwestia była już wielokrotnie rozważana w orzecznictwie, w którym podkreślano, że fakt orzeczenia całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym (i a pobierania z tego tytułu renty rolniczej) nie jest równoznaczny z brakiem możliwości wykonywania jakiejkolwiek pracy zarobkowej. W wyroku z dnia 24 czerwca 2021r. ( II SA/Ke 363/21 opubl. w CBOSA ) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zaznaczył, że przesłanką nabycia renty rolniczej jest trwała lub okresowa całkowita niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym (art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników Dz. U. z 2021 poz. 266). Przy czym za całkowicie niezdolnego do pracy w gospodarstwie rolnym uważa się ubezpieczonego, który z powodu naruszenia sprawności organizmu utracił zdolność do osobistego wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym (ust. 5 art. 21). Co więcej, w orzecznictwie przyjmuje się nadto, iż oceny niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym dokonuje się w odniesieniu do pracy w konkretnym gospodarstwie rolnym (por. wyroki Sądu Najwyższego z 20 maja 1997 r., II UKN 121/97, z 12 lutego 2009 r., III UK 71/08, z 10 marca 2011 r., II UK 306/10). Oznacza to, że pojęcie całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym jest definiowane nie tylko schorzeniami odwołującego, lecz także wielkością i rodzajem gospodarstwa, w którym on pracuje (por. wyrok WSA w Gdańsku z 5 lutego 2021 r., sygn. III SA/Gd 1073/20). A zatem pobieranie renty rolniczej, warunkiem przyznania której była całkowita niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym, nie przesądza o całkowitej niezdolności do pracy poza gospodarstwem rolnym. Nie wiadomo bowiem, czy skarżący jest zdolny do pracy – choćby częściowo – poza gospodarstwem rolnym. Okoliczność ta nie była badana przez organy, zaś samo posiadanie orzeczenia o niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym nie przesądza, że dana osoba nie może podjąć jakiejkolwiek pracy poza gospodarstwem rolnym. Trzeba też zauważyć, że skarżącą uznano jedynie za okresowo (a nie trwale) całkowicie niezdolną do pracy w gospodarstwie rolnym (do lutego 2022 r.), a po drugie nie stwierdzono jej niezdolności do samodzielnej egzystencji, co w istocie mogłoby świadczyć o braku możliwości podjęcia jakiegokolwiek innego zatrudnienia czy pracy. W świetle art. 2 pkt. 21 ustawy uznanie za okresowo całkowicie niezdolnej do pracy w gospodarstwie rolnym jest równoważne umiarkowanemu stopniu niepełnosprawności, co przecież nie wyklucza podjęcia zatrudnienia. W tym kontekście organ powinien jednak ocenić również znajdujące się w aktach sprawy orzeczenie o stopniu niepełnosprawności skarżącej wydane przez Powiatowy Zespół Orzekania o Niepełnosprawności w C. z dnia [...]. którym zaliczono skarżąca do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności ze wskazaniem niezdolności do pracy. Mogłoby to oznaczać, że jest ona niezdolna nie tylko do pracy w gospodarstwie rolnym, ale także do każdej innej pracy. W takiej sytuacji, co oczywiste, warunek nie podejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej nie mógłby zostać spełniony. Prawdą jest, na co zwrócił uwagę również organ odwoławczy, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r. ( SK 2/17 ) dotyczył osób sprawujących opiekę, które mają ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, a więc dotyczy innego rodzaju renty, niż ta, do której ma ustalone prawo skarżąca. W orzecznictwie uważa się jednak, że także w tym przypadku nie ma uzasadnionych powodów uzasadniających zróżnicowanie sytuacji opiekunów osób niepełnosprawnych, polegające na wyłączeniu w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tych z nich, którzy mają ustalone prawo do jednego ze świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy, w sytuacji gdy to świadczenie jest niższe niż świadczenie pielęgnacyjne ( wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2021r. I OSK 2813/20 opubl. w CBOSA ).

Z tych powodów na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) i c) oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U z 2019r. poz. 2325 ) należało uchylić zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy D.. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 zasądzając od organu na rzecz strony skarżącej kwotę [...]zł tytułem wynagrodzenia reprezentującego stronę skarżącą adwokata, ustaloną na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.).