Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 561/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 154
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędzia del. WSA Jolanta Górska (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Anita Lewińska - Karwecka po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej E. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] grudnia 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 236/16 w sprawie ze skargi E. K. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia [...] grudnia 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 236/16, oddalił skargę E. K. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] listopada 2015 r., znak [...], w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej.

Wyrok ten wydany został w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

E. K. wnioskiem z dnia [...] lipca 2013 r. zwróciła się o zmianę, w trybie art. 154 Kpa, ostatecznej decyzji Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] kwietnia 2010 r. utrzymującej w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. z dnia [...] marca 2010 r., nr [...], którą orzeczono o braku podstaw do stwierdzenia u E. K. choroby zawodowej – zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. wyrokiem z dnia [...] listopada 2010 r., sygn. akt III SA/Gd 308/10, oddalił skargę E. K. na decyzję Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] kwietnia 2010 r. a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] lipca 2011 r., sygn. akt. II OSK 620/11, oddalił skargę kasacyjną wniesioną od tego wyroku.

Pomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] września 2015 r., nr [...], odmówił zmiany, w trybie art. 154 Kpa, decyzji własnej z dnia [...] kwietnia 2010 r. a Główny Inspektor Sanitarny, po rozpoznaniu odwołaniu E. K., decyzją z dnia [...] listopada 2015 r., znak [...], utrzymał w mocy tą decyzję.

Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie Główny Inspektor Sanitarny wyjaśnił, że trybu określonego w art. 154 Kpa nie można traktować jako służącego do ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej już decyzją ostateczną. Istota tego postępowania sprowadza się bowiem do zbadania, czy interes społeczny lub słuszny interes strony przemawiają za zmianą lub uchyleniem dotychczasowej decyzji. Jest to możliwe tylko w przypadku decyzji uznaniowych, natomiast możliwość zmiany w powyższym trybie decyzji związanych, jaką jest decyzja Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] kwietnia 2010 r., jest niemożliwa.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ wyjaśnił, że skarżąca zarzucając szereg uchybień przepisów procesowych, nie wykazała wpływu zarzucanych naruszeń na końcowe orzeczenie, dlatego też nie zasługiwały one na uwzględnienie. Organ podkreślił przy tym, że Wojewódzki Inspektor Sanitarny dokonał rozstrzygnięcia po wnikliwej analizie wniosku E. K. i słusznie odmówił uchylenia decyzji ostatecznej.

Na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] listopada 2015 r. E. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się uchylenia zarówno zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zarzucając, że wydane zostały one z naruszeniem: art. 7, art. 8, art. 10 § 1 i art. 154 Kpa w zw. z art. 7, art. 31 ust. 2 i 3 i art. 87 ust.1 Konstytucji RP poprzez niewłaściwe zastosowanie lub błędną wykładnię, które miało lub mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W ocenie skarżącej organ dokonał błędnej wykładni art. 154 Kpa albowiem z jednoznacznej treści tego przepisu nie wynika ograniczenie zastosowania jego dyspozycji tylko do decyzji uznaniowych. Skarżąca podkreśliła przy tym, że od kilku lat w postępowaniu m.in. przed Wojewódzkim i Głównym Inspektorem Sanitarnych podnosiła jako wadę postępowania, że chociaż była leczona i operowana przez lekarzy neurologów i neurochirurgów, to o tym czy wystąpiła u niej choroba zawodowa w postaci zespołu cieśni nadgarstków nie wypowiedzieli się dotąd biegli specjaliści wymienionych specjalności (neurolodzy lub neurochirurdzy) lecz lekarze chorób płuc lub chorób wewnętrznych. Zarzuciła także, że lekarze nie zapoznali się ze sposobem wykonywania przez nią pracy polegającym na wykonywaniu przy wprowadzaniu danych do systemu informatycznego pracy ciągłych: "ruchów zginania i prostowania nadgarstka w długotrwałych przedziałach czasowych, połączonych z koniecznością chwytania palcami narzędzi w postaci długopisu, pieczątki, myszki komputera i dokumentów".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., oddalając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) powyższą skargę wskazał, że w rozpoznawanej sprawie nie naruszono przepisów prawa materialnego jak i procesowego.

Uzasadniając zajęte stanowisko, Sąd wyjaśnił, że wnioskowana do zmiany decyzja w przedmiocie choroby zawodowej wydana została na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2013 r., poz. 1367), zgodnie z którymi organ był związany orzeczeniem lekarskim. Zarówno Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w G. jak i Instytut Medycyny Pracy w Ł. nie stwierdziły u skarżącej choroby zawodowej. Decyzja Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] kwietnia 2010 r. była przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G., który wyrokiem z dnia [...] listopada 2010 r., sygn. akt. III SA/Gd 308/10, oddalił skargę E. K.. Natomiast skarga kasacyjna E. K. od powyższego wyroku została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] lipca 2011 r., sygn. akt. II OSK 620/11.

Następnie, Sąd zauważył, że wzruszenie decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej w trybie art. 154 Kpa (wskazanym przez profesjonalnego pełnomocnika skarżącej) nie ma na celu ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy lecz ma na celu wyłącznie przeprowadzenie weryfikacji wydanej już w sprawie decyzji ostatecznej z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie, czy za zmianą lub uchyleniem decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony a pojęcie słusznego interesu strony nie może być rozumiane jako orzekanie zgodnie z wolą strony w sposób sprzeczny z przepisami prawa. Uwzględnienie interesu strony należy rozumieć w ten sposób, że mając do wyboru możliwość korzystniejszego dla strony rozstrzygnięcia, niepozostającego jednakże w kolizji z obowiązującym porządkiem prawnym, organ działając w granicach uznania administracyjnego, przyjmuje ten sposób orzekania, zmieniając decyzję mniej korzystną dla strony.

Dalej Sąd stwierdził, że organy obu instancji trafnie wskazały, że decyzja o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej jest decyzją o charakterze związanym i nie może być objęta żądaniem zmiany lub uchylenia w trybie art. 154 Kpa. Powołując się na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] marca 1996 r., sygn. akt III SA 362/95, oraz z dnia [...] października 2005 r., sygn. akt I OSK 815/05, Sąd wyjaśnił bowiem, że wzruszenie decyzji w trybie art. 154 Kpa może dotyczyć tylko decyzji, które mają charakter uznaniowy lub przy wydaniu których organ administracji ma do wyboru pewną gamę rozstrzygnięć, z których każde jest zgodne z prawem.

Jednocześnie, Sąd stwierdził, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia przez orzekające w sprawie organy art. 7, art. 8, art. 9 i art. 77 Kpa bowiem stan faktyczny sprawy został prawidłowo ustalony a organ wyjaśnił, że słuszny interes strony nie może być sprzeczny z obowiązującymi przepisami prawa, które jednoznacznie obligują do wydania rozstrzygnięcia przewidzianego decyzją ostateczną Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] kwietnia 2010 r.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia [...] grudnia 2016 r. E. K. wniosła skargę kasacyjną, domagając się jego uchylenia i rozpoznania skargi poprzez uchylenie decyzji Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] listopada 2015 r.

Skarżąca zarzuciła, że wyrok ten wydany został z naruszeniem prawa poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w tym:

1. naruszenie prawa materialnego, a zwłaszcza:

- art. 31 ust. 2 zdanie 1 i ust. 3 w zw. z preambułą, art. 45 ust. 1 i art. 184, w zw. z art. 2 i art. 7 Konstytucji RP, poprzez przyjęcie, że jasno wyrażone w ustawie prawa obywateli, w tym określone w art. 154 § 1 i 2 Kpa prawo strony do zmiany decyzji ostatecznej w każdym czasie, jeżeli przemawia za tym słuszny interes strony, może być w demokratycznym państwie prawnym w jakikolwiek sposób poza przepisem ustawy ograniczone;

- art. 7 i art. 87 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 i 2, art. 10 ust. 1 i 2 i art. 31 ust. 3 w zw. z art. 104 ust. 1 zdanie 1 i art. 108 Konstytucji RP, poprzez przyjęcie, że prawa obywateli, o których mowa w art. 154 § 1 i 2 w zw. z art. 7 Kpa mogą być ograniczone w drodze pozaustawowych i często przypadkowych lub błędnych wypowiedzi niekompetentnych w tym zakresie organów, obowiązanych do przestrzegania i stosowania w rozpatrywanych przez nie indywidulanych sprawach ustanowionego przez przedstawicieli Narodu prawa;

2. naruszenie przepisów postępowania, które miało lub mogło mieć wpływ na wynik sprawy, w szczególności:

- art. 154 § 1 w zw. z art. 7 Kpa, poprzez błędną wykładnię tego jasno brzmiącego przepisu i dokonanie niewłaściwej w danej sytuacji wykładni celowościowej i to na niekorzyść strony z ograniczeniem poza granicami prawa jej praw poprzez przyjęcie, że wzruszenie decyzji w trybie art. 154 Kpa nie ma na celu ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy lecz ma na celu wyłącznie przeprowadzenie weryfikacji wydanej już w sprawie decyzji ostatecznej z jednego punktu widzenia, a mianowicie, czy za zmianę lub uchyleniem decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony, chociaż ograniczenie takie nie wynika z któregokolwiek z przepisów prawa;

- art. 145 § 1 lit. a i c i art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych i art. 184 Konstytucji RP poprzez niewłaściwe zastosowanie, w tym niezastosowanie i nieuchylenie zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Sanitarnego, pomimo wskazanych w punkcie 1 i punkcie 1 lit. a zarzutów niniejszej skargi naruszeń prawa odnoszących się również do zaskarżonych decyzji administracyjnych, w tym błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowanie tj. niezastosowania art. 154 § 1 i 2 w zw. z art. 7 Kpa oraz pozaustawowego ograniczenia prawa strony i uprawnień obywateli w zakresie ubiegania się o zmianę na podstawie art. 154 § 1 i 2 Kpa decyzji naruszającej ich słuszny interes, jak również działania nie na podstawie prawa lecz poza granicami prawa, na podstawie niebędących i niemogących być prawem przypadkowych wypowiedzi organów nie pochodzących z wyboru sprawującego władzę zwierzchnią Narodu lub przynajmniej jego przedstawicieli.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Główny Inspektor Sanitarny wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej podkreślając, że skarżąca nie wykazała wpływu podnoszonych uchybień na rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., które jest w pełni prawidłowe.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369; zwanej dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej wyznaczonymi wskazanymi podstawami.

Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że mimo częściowo usprawiedliwionych zarzutów w niej zawartych, nie zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż wyrok Sądu I instancji, mimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

Przede wszystkim, podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie pozwalają na zakwestionowanie stanu faktycznego niniejszej sprawy, a z którego to jasno wynika, że w decyzji z dnia [...] marca 2010 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. stwierdził brak podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej – zespołu cieśni w obrębie nadgarstka i decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] kwietnia 2010 r. Decyzje te wydane zostały w oparciu o: orzeczenie lekarskie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w G. z dnia [...] grudnia 2008 r., orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy w Ł. z dnia [...] marca 2009 r. oraz w oparciu o kartę oceny narażenia zawodowego z dnia [...] maja 2009 r., w których jednoznacznie wskazano, że sposób wykonywania przez skarżącą pracy nie stwarza warunków ucisku na nerw pośrodkowy w kanale nadgarstka i nie prowadzi do przeciążenia w zakresie układu ruchu i obwodowego układu nerwowego. Stanowisko zawarte w tych decyzjach zostało zaakceptowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w G., który wyrokiem z dnia [...] listopada 2010 r., sygn. akt III SA/Gd 308/10, oddalił skargę E. K. wniesioną na decyzję Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] kwietnia 2010 r. i potwierdzone przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia[...] lipca 2011 r., sygn. akt II OSK 620/11, oddalił skargę kasacyjną. Zauważyć ponadto należy, że Pomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] marca 2013 r., wydaną po wznowieniu postępowania zakończonego decyzją Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] kwietnia 2010 r., odmówił uchylenia tej decyzji a Główny Inspektor Sanitarny decyzją z dnia[...] maja 2013 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] marca 2013 r. Decyzje te wydane zostały po uprzednim uzyskaniu od Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w G. w piśmie z dnia [...] grudnia 2011 r. informacji, że analiza dołączonej do pisma dokumentacji nie daje podstaw do zmiany orzeczenia z dnia [...] grudnia 2008 r. o braku podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej. Wyrokiem z dnia [...] stycznia 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 1752/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę E. K. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] maja 2013 r. a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] lutego 2016 r., sygn. akt II OSK 1167/14, oddalił skargę kasacyjną wniesioną od tego wyroku.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w takich okolicznościach sprawy, Sąd I instancji słusznie uznał, że brak jest przesłanek do uchylenia decyzji Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] kwietnia 2010 r. na podstawie art. 154 Kpa.

Przepis art. 154 Kpa stanowi, że decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony (§ 1). W przypadkach, określonych w § 1 właściwy organ wydaje decyzję w sprawie uchylenia lub zmiany dotychczasowej decyzji (§ 2).

Z powołanego przepisu wynika, że zastosowanie jego dyspozycji wymaga spełnienia łącznie następujących przesłanek: decyzja ostateczna nie tworzy praw dla żadnej ze stron postępowania; za uchyleniem lub zmianą takiej decyzji przemawiają interes społeczny lub słuszny interes strony.

Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska Sądu I instancji, który wskazał, że tryb z art. 154 Kpa ma zastosowanie jedynie do decyzji o charakterze uznaniowym. Zastosowanie art. 154 Kpa jest bowiem możliwe niezależnie od tego czy przedmiotem wniosku jest decyzja związana czy uznaniowa. Z samego charakteru decyzji administracyjnej nie można więc czynić przeszkody do uwzględnienia wniosku złożonego w trybie art. 154 Kpa (zob. wyrok NSA z dnia 20 października 2017 r., sygn. akt II OSK 1457/17, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie ma znaczenia, czy decyzja ostateczna, na mocy której strona nie nabyła prawa, ma charakter decyzji związanej, czy uznaniowej. W postępowaniu w trybie komentowanego przepisu właściwy organ nie dokonuje bowiem kontroli decyzji ostatecznej pod kątem jej zgodności z prawem a zatem nie orzeka czy organ który ją wydał rozstrzygnął sprawę zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa albo nie przekroczył granic przyznanego mu ustawą uznania administracyjnego a zatem nie bada, czy decyzja jest wadliwa. Ocenia jedynie, czy za zmianą lub uchyleniem decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony, co w równym stopniu dotyczy decyzji związanych jak i uznaniowych (zob. A. Wróbel, M. Jaśkowska, M. Wilbrandt – Gotowicz, Komentarz aktualizowany Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el 2018). Z treści przepisu art. 154 Kpa nie wynika bowiem ograniczenie zastosowania tego przepisu tylko do decyzji uznaniowych (por. wyrok NSA z dnia 19 października 2012 r., sygn. akt II OSK 1153/11, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 lutego 2007 r., sygn. akt II OSK 127/06 (https://orzeczenia.nsa.gov.pl), wyjaśnił, że z przepisu tego wynika, iż we wskazanym trybie nadzwyczajnym mogą być uchylane lub zmieniane wszelkie decyzje ostateczne (o ile spełnione zostaną pozostałe przesłanki ustawowe), niezależnie od tego, czy wydane zostały w sprawach wszczętych z urzędu, czy w sprawach wszczętych na wniosek strony, czy wydane zostały w sprawach załatwianych decyzją uznaniową, czy związaną. Art. 154 nie zawiera żadnych ograniczeń ani włączeń w tych kwestiach.

Co do zasady w orzecznictwie nie wyklucza się znaczenia charakteru decyzji administracyjnej jednak nie są pozbawione usprawiedliwionych podstaw poglądy, zgodnie z którymi nie jest to jedyna przesłanka warunkująca "automatyczną" odmowę uwzględnienia wniosku. Wszystko zależy bowiem od okoliczności konkretnej sprawy (zob. wyrok NSA z dnia 13 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 1895/13, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Możliwość zastosowania art. 154 Kpa w odniesieniu do decyzji tzw. związanych jest obarczona konkretnymi ograniczeniami, które powinny wynikać bezpośrednio z okoliczności danej sprawy a ewentualne podjęcie rozstrzygnięcia, w tym pozytywnego dla wnioskodawcy i tak nie może prowadzić do stanu naruszenia prawa (zob. wyrok NSA z dnia 20 października 2017 r., sygn. akt II OSK 1457/17, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Naczelny Sąd Administracyjny podziela przy tym stanowisko Sądu I instancji, który wskazał, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 154 Kpa nie ma na celu weryfikacji decyzji ostatecznej pod kątem ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy, czego faktycznie domaga się skarżąca, podnosząc również w skardze kasacyjnej, że w przedmiotowej sprawie nie wypowiedzieli się właściwi lekarze, natomiast lekarze wypowiadający się nie zapoznali się z jej pracą, oraz wskazując, że nie przeprowadzono stosownych dowodów.

Wyjaśnić należy, że postępowanie administracyjne prowadzone w ramach art. 154 Kpa powinno zmierzać jedynie do wyjaśnienia, czy za uwzględnieniem wniosku o zmianę lub uchylenie decyzji przemawia wzgląd na interes społeczny lub słuszny interes strony. Przesłanki wymagania interesu społecznego lub słusznego interesu strony muszą być zaś ustalone w konkretnej sprawie i muszą zyskać zindywidualizowaną treść wynikającą ze stanu faktycznego i prawnego sprawy (zob. wyrok NSA z dnia 23 lutego 2007 r., sygn. akt I OSK 553/06, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przede wszystkim jednak zmiana decyzji nie może prowadzić do wydania decyzji sprzecznej z prawem, co prawidłowo podkreślił Sąd I instancji. Słuszny interes strony w rozumieniu art. 154 musi być interesem znajdującym oparcie w obowiązujących przepisach prawa. Rozpatrując kwestię przesłanek z art. 154 należy przyjąć, że słuszny interes strony nie może być sprzeczny z jasno brzmiącym przepisem ustawy ani też go zastępować, bowiem zasada praworządności wyrażona w art. 6 Kpa zobowiązuje organy do działania na podstawie przepisów prawa (zob. wyrok NSA z dnia 18 października 2007 r., sygn. akt II OSK 1406/06, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Trafnie wskazuje się przy tym, że ostateczna decyzja utrzymana w mocy przez sąd administracyjny prawomocnym wyrokiem oddalającym skargę może być przedmiotem postępowania nadzwyczajnego w trybie art. 154 Kpa pod warunkiem, że wszczęcie postępowania w tym trybie w celu weryfikacji treści prawomocnej decyzji nie będzie zmierzać do podważenia związania treścią prawomocnego wyroku oddalającego skargę i wynikającą z powyższego wyroku oceną prawną w zakresie zgodności albo niezgodności z prawem kontrolowanej decyzji administracyjnej (zob. M.P. Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, LEX/el 2019).

Podkreśla się jednocześnie, że organ administracji publicznej może zmienić lub uchylić decyzję ostateczną tylko przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym, istniejącym w dniu wydania takiej decyzji i z udziałem tych samych stron. Zmiana decyzji ostatecznej na podstawie art. 154 Kpa może być dokonana tylko w granicach stanu faktycznego sprawy załatwionej tę decyzją ostateczną przy uwzględnieniu normy prawa materialnego, w oparciu o którą tę decyzję ostateczna wydano. Przyjęcie zaś stanowiska, według którego, w postępowaniu opartym na art. 154 Kpa możliwe byłoby ustalenie na nowo stanu faktycznego oraz ocena tego na nowo ustalonego stanu faktycznego w odniesieniu do norm prawa materialnego skutkowałoby utożsamieniem tego nadzwyczajnego trybu weryfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej z postępowaniem zwykłym (zob. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2139/15, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W niniejszej sprawie, jak już wyżej wskazano, decyzja Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] kwietnia 2010 r. poddana została kontroli legalności przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w G., który w wyroku z dnia [...] listopada 2010 r., sygn. akt III SA/Gd 308/10, uznał jej zgodność z prawem. Stanowisko to zaakceptował ponadto Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia [...] lipca 2011 r., sygn. akt II OSK 620/11. Co więcej, postępowanie zakończone tą decyzją zostało wznowione i Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. w wyroku z dnia [...] stycznia 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 1752/13, potwierdził legalność decyzji Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] maja 2013 r. utrzymującej w mocy decyzję Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] marca 2013 r. o odmowie uchylenia decyzji Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] kwietnia 2010 r. Stanowisko zawarte w tym wyroku również zaakceptował Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia [...] lutego 2016 r., sygn. akt II OSK 1167/14. W orzeczeniach tych zarówno Sąd I jak i II instancji wypowiedział się o legalności decyzji Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] kwietnia 2010 r., zarówno pod kątem prawa materialnego jak i procesowego, uznając ją za zgodną z prawem.

Zauważyć przy tym należy, że uznanie określonego schorzenia za chorobę zawodową nie zostało pozostawione ani swobodnemu uznaniu organu orzekającego w sprawie, ani nie odbywa się na zasadzie słuszności. Szczególną charakterystykę postępowania dowodowego prowadzonego w sprawie rozpoznania choroby zawodowej określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia [...] czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Zgodnie z § 8 tego rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika (ust. 1). Dlatego też, uznać należy, że bez zmiany orzeczenia uprawnionej jednostki medycznej właściwej do rozpoznania choroby zawodowej, które w zakresie rozpoznania rodzaju schorzenia wiąże organ sanitarny, nie jest możliwa zmiana przedmiotowej decyzji w trybie art. 154 Kpa (zob. wyrok NSA z dnia [...] listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 2663/15, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznając, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.