Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 653/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-06-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6052 Akty stanu cywilnego
Hasła tematyczne: Akta stanu cywilnego
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 200,. art. 205
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 9, art. 10, art. 79a §1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Katarzyna Golat (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Monika Barszcz asesor WSA Agnieszka Wąsikowska po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany imienia i nazwiska 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej D. G. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...], Wojewoda [...] (dalej: "Wojewoda", organ II instancji") utrzymał w mocy decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego [...] (dalej: "Kierownik USC", "organ I instancji"), nr [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. o odmowie zmiany imienia i nazwiska.

Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie sprawy:

W dniu 9 listopada 2020 r. do Kierownika USC wpłynął wniosek D. G.(dalej: "strona", "skarżąca") w sprawie zmiany imienia i nazwiska na imię J. i nazwisko K..

W uzasadnieniu wniosku strona wskazała, że urodziła się [...] lipca 1997 r. w [...]. Z chwilą urodzenia nosiła imię i nazwisko D. G., ale od września 2019 r. posługuje się imieniem i nazwiskiem J. K.. Strona podała, że przedstawia się wyłącznie nowym imieniem i nazwiskiem, tak też zwracają się do niej znajomi i współpracownicy. Ponadto posługuje się nowym imieniem i nazwiskiem przy zamawianiu faktur, podpisywaniu umów o współpracę, zakładaniu kont na aplikacjach mobilnych oraz dokonywaniu wszelkiego rodzaju rezerwacji. Strona podała, że przy wyrażeniu woli zmiany imienia i nazwiska kieruje się również chęcią odcięcia się od rodziny, z którą jest w długotrwałym konflikcie, z którego to powodu zaczęła używać nowych danych. Strona wskazała, że celowo przeprowadziła się z [...] do [...] i zaczęła posługiwać się nowym imieniem i nazwiskiem, aby rodzina nie znała jej miejsca zamieszkania. Aktualne nazwisko strony sprawia, iż jest ona negatywnie kojarzona ze swoją rodziną, co utrudnia jej rozwój zawodowy i nawiązywanie nowych współprac biznesowych. Zdaniem strony uzyskanie decyzji o zmianie imienia i nazwiska na J. K. ułatwi jej życie codzienne.

Pismem z dnia 12 listopada 2020 r. kierownik USC wystąpił do Rady Języka Polskiego przy PAN o wydanie opinii w sprawie imienia J.. Przedmiotowa opinia Rady wpłynęła do organu I instancji w dniu 4 grudnia 2020 r.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r. organ I instancji odmówił zmiany imienia

i nazwiska we wnioskowanym zakresie.

W uzasadnieniu decyzji Kierownik USC wskazał, że zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 17 października 2008r. o zmianie imienia i nazwiska (Dz.U. z 2020 r., poz. 707, dalej: "ustawa") zmiany imienia i nazwiska można dokonać z ważnych powodów, w szczególności gdy dotyczą zmiany:

1) imienia i nazwiska ośmieszającego albo nielicującego z godnością człowieka;

2) na imię lub nazwisko używane;

3) na imię lub nazwisko, które zostało bezprawnie zmienione;

4) na imię lub nazwisko noszone zgodnie z przepisami prawa państwa, którego obywatelstwo również się posiada."

Organ I instancji zaznaczył, że ustawa utrzymuje zasadę otwartości katalogu ważnych powodów i ogranicza się jedynie do wymienienia kilku przykładów uzasadniających zmianę imienia lub nazwiska. Jednocześnie ustawa ta nie zawiera definicji legalnej "ważnych powodów". Organ I instancji biorąc pod uwagę powody zmiany imienia i nazwiska, stwierdził, że nie widzi przesłanek z ww. przepisu.

Kierownik USC wskazała, że strona nie posiada imienia i nazwiska ośmieszającego i nielicującego z godnością człowieka (taka argumentacja ze strony wnoszącej nie pada), nie ubiega się o zmianę imienia i nazwiska na imię noszone zgodnie z przepisami prawa innego państwa, ponieważ posiada tylko obywatelstwo polskie; imię i nazwisko nie zostały również bezprawnie zmienione. W kontekście powoływania się strony na to, że aktualnie używane od września 2019 r. w kontaktach prywatnych i biznesowych nowego imienia i nazwiska, organ I instancji powołał się na orzecznictwo, wskazując, że samo posługiwanie się imieniem i/lub nazwiskiem

w kontaktach zawodowych i towarzyskich nie świadczy, że jest to okoliczność szczególna, nadzwyczajna, która uzasadniałaby wydanie decyzji zgodnej z wnioskiem wnoszącego (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia

2012 r., sygn. akt III SA/Łd 1/12).

Organ I instancji zaznaczył, że żądanie zmiany imienia i nazwiska zostało oparte przez stronę na woli ich zmiany z przyczyn osobistych, związanych m.in. z negatywną relacją z rodziną, chęcią "odcięcia" się od niej oraz ze względu na negatywne kojarzenie strony z rodziną, umożliwienie jej osiągnięcia sukcesów zawodowych, co w ocenie Kierownika USC nie jest wystarczające do pozytywnego rozpatrzenia wniosku. Zmiana dotychczasowego imienia i nazwiska na inne nie jest instrumentem dającym gwarancję na polepszenie jakości życia, gdyż strona nie jest identyfikowana tylko z imienia i nazwiska, lecz jest również rozpoznawalna wizerunkowo przez otoczenie. Ponadto, ewentualna zmiana dotychczasowego imienia i nazwiska w dowolnym momencie może zostać ujawniona przez członków najbliższej rodziny (rodziców, rodzeństwo), jako osób uprawnionych do uzyskania odpisu aktu urodzenia strony, który zawierałby wzmiankę dodatkową o zmianie imienia i nazwiska na J. K.. Zdaniem Kierownika USC, zmiana imienia i nazwiska strony nie odniesie zamierzonych dla niej skutków i nie uniemożliwi rodzinie ustalenie jej aktualnych danych.

Ponadto organ I instancji wskazał, że w opinii z dnia 1 grudnia 2020 r. [...] Rady Języka Polskiego przy PAN [...] stwierdziła, że "ciąg znaków J. nie występuje w polszczyźnie jako imię. Nie jest to forma typowa dla polskich nazw żeńskich - nie ma zakończenia -a."

Wobec powyższego, organ I instancji zaznaczył, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy zmiana imienia oznacza zastąpienie wybranego imienia innym imieniem, zastąpienie dwóch imion jednym imieniem lub odwrotnie, dodanie drugiego imienia, zmianę pisowni imienia lub imion lub zmianę kolejności imion". Kierownik USC wskazał, że wobec negatywnej opinii Rady wnioskowany przez stronę ciąg znaków J. nie może zostać uznany za imię i wprowadzony do obiegu prawnego, w trybie ww. przepisu ustawy, jako nowa, niewystępująca dotąd w Polsce forma, która pełniłaby funkcję imienia.

Odwołanie od decyzji organu I instancji wniosła strona skarżąca w dniu 27 stycznia 2021 r. W odwołaniu pełnomocnik strony wskazał, że skarżone rozstrzygnięcie narusza przepisy materialne i proceduralne. Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego [...] błędnie przyjął, że wnioskodawczyni niedostatecznie wykazała istnienie ważnych powodów uzasadniających zmianę jej imienia i nazwiska, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska. Pełnomocnik ponownie wskazał, że jego mocodawczyni od września 2019 r. używa imienia i nazwiska J. K.. Ponadto zmiana tych danych związana jest z poważnym konfliktem rodzinnym i wolą odcięcia się wymienionej od pozostałych jej członków. Pełnomocnik wnioskodawczyni wskazał również, że żaden przepis prawa nie zabrania nadawania obywatelom polskim obco brzmiących imion. Wymieniona wyjechała do [...] i zamierza zamieszkać tam na stałe. Jej obecne imię sprawi, że będzie tam traktowana obco, a imię J. ułatwi jej asymilację. Zdaniem pełnomocnika odwołującej organ I instancji niedostatecznie zbadał stan faktyczny sprawy oraz nie uwzględnił jego wniosków dowodowych.

W oddzielnym pisemnym oświadczeniu z dnia 25 stycznia 2021 r. (wniesionym do organu odwoławczego wraz z odwołaniem) strona wskazała, że doświadczyła przemocy psychicznej i molestowania seksualnego ze strony najbliższej rodziny. W rodzinie narastał konflikt, wybuchały kłótnie i awantury. Rodzice nie akceptowali jej sposobu ubierania się i słuchanej przez nią muzyki. Poniżali ją, wyzywali i wyśmiewali. D. G. była świadkiem rozstania rodziców, choroby alkoholowej ojca i podjętej przez niego próby samobójczej, doświadczyła molestowania seksualnego z jego strony i psychicznego znęcania się nad nią ze strony matki. Mimo osiągnięcia przez nią pełnoletności i wyprowadzki z domu matka nachodziła ją i szykanowała, a także rozpuszczała o niej kłamliwe plotki i szargała jej opinię, co uniemożliwiało wnioskodawczym normalne życie. Członkowie rodziny śledzili ją i uprzykrzali jej życie. Odkąd D. G. zaczęła używać imienia i nazwiska J. K. jej rodzinie trudniej ustalić co i gdzie robi. Wymieniona nie chce mieć już nic wspólnego ze swoją rodziną, chce rozpocząć nowy rozdział w życiu, czego efektem jest jej wyjazd do [...]. Imię i nazwisko D. G. kojarzy jej się wyłącznie z traumatyczną przeszłością, od której chce się odciąć. Do akt sprawy dołączono wydruki korespondencji sms oraz z komunikatora społecznościowego potwierdzającej istnienie konfliktu między D. G. a jej rodziną.

W wyniku postępowania odwoławczego, Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, że podziela zdanie Kierownika USC, że argumenty przedstawione przez stronę nie wyczerpują znamion "ważnych powodów", o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o zmianie imienia

i nazwiska. Wojewoda zaznaczył, że mimo iż strona obszernie opisała konflikt rodzinny, to zauważyć należy, że nie został on dostatecznie uprawdopodobniony. Skarżąca składając wniosek o zmianę imienia i nazwiska, powinna przedstawić, uprawdopodobnić czy udowodnić istnienie tych ważnych powodów w sposób, który umożliwiłby organowi dokonanie obiektywnej i racjonalnej oceny zgromadzonego

w sprawie materiału dowodowego. Ponadto organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 45 ust. 1 u.a.s.c., odpis aktu stanu cywilnego i zaświadczenie o zamieszczonych lub niezamieszczonych w rejestrze stanu cywilnego danych dotyczących wskazanej osoby wydaje się między innymi osobie, której akt dotyczy, jej małżonkowi, wstępnemu, zstępnemu i rodzeństwu. Skoro decyzja administracyjna o zmianie imienia i nazwiska zostaje odzwierciedlona w aktach stanu cywilnego danej osoby w formie wzmianki dodatkowej, to ww. osoby mogą dowiedzieć się o tej zmianie poprzez uzyskanie odpisu aktu stanu cywilnego tej osoby.

Wojewoda podkreślił, że pozytywna jak i negatywna decyzja o zmianie imienia lub nazwiska jest wydawana w ramach uznania administracyjnego, co powoduje, że kontrola w postępowaniu odwoławczym takiej decyzji jest ograniczona. W ocenie Wojewody organ I instancji nie przekroczył w niniejszej sprawie dopuszczalnej granicy swobodnej oceny i interpretacji pojęcia "ważnych powodów" ani przywołanych w skardze przepisów k.p.a. Skarżona decyzja została wydana na podstawie całokształtu materiału dowodowego, co zostało odzwierciedlenie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia sporządzonego zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. Skarżona decyzja odpowiada wyrażonej w art. 11 k.p.a. zasadzie przekonywania, wnioski w niej zawarte są logiczne, konsekwentne i niebudzące wątpliwości zarówno odnośnie podstaw prawnych, jak i podstaw faktycznych wydanego orzeczenia. Wojewoda uznał, że nie było potrzeby przesłuchania strony, gdyż złożyła ona obszerne wyjaśnienia w pisemnym oświadczeniu z dnia 25 stycznia 2021 r., które organ odwoławczy wziął pod uwagę wydając niniejsze rozstrzygnięcie.

Skargę na decyzję Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła D. G., zarzucając naruszenie:

1) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 78 § 1 k.p.a., poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego i jego dowolną ocenę tj.:

- nieprzesłuchanie Skarżącej pomimo wniosku dowodowego w tym zakresie;

- uznanie, że oświadczenie Skarżącej nie dowodzi głębokiego konfliktu rodzinnego oraz stosowania wobec skarżącej fizycznej, psychicznej i ekonomicznej przez członków jej najbliższej rodziny,

co spowodowało nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego i uznanie, że konflikt rodzinny w przedmiotowej sprawie nie jest "ważnym powodem" uzasadniającym zmianę imienia i nazwiska, podczas gdy przesłuchanie skarżącej oraz poprawna ocena jej oświadczenia prowadzi do wniosku, że konflikt rodzinny i przemoc wobec skarżącej miała miejsce oraz że stanowi to ważne powody uzasadniające zmianę imienia i nazwiska;

2) art. 79a § 1 w zw. z art. 9 oraz art. 10 § 1 k.p.a., poprzez umożliwienie skarżącej wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań oraz niewskazanie przez organ przesłanek, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, w szczególności niewskazanie przez organ, że w jego opinii przesłanka "ważnego powodu" zmiany imienia i nazwiska nie została wykazana, co spowodowało, że skarżąca żywiła przekonanie, że przedstawione przez nią twierdzenia dotyczące konfliktu rodzinnego i używania innych danych są dostatecznie wykazane i stanowią ważne powody do zmiany imienia i nazwiska;

3) art. 4 ust. 1 ustawy o zmianie imienia i nazwiska, poprzez błędną wykładnię pojęcia "ważne powody" i uznanie, że posługiwanie się przez skarżącą nowymi danymi w konsekwencji poważnego konfliktu rodzinnego nie stanowi "ważnego powodu" do zmiany imienia i nazwiska oraz błędną wykładnię przepisu i uznanie, że wynika z niego, iż zmiana nazwiska o brzmieniu polskim i pisowni polskiej na nazwisko o brzmieniu i pisowni obcej jest dopuszczalna jedynie wyjątkowo, np. gdy dana osoba należy do mniejszości narodowej, podczas gdy nic podobnego nie wynika z omawianego przepisu a jego poprawna interpretacja (uwzględniająca wykładnię systemową) prowadzi do wniosku, że zmiana imienia i nazwiska na obce jest dopuszczalna;

4) art. 3 ust. 1 ustawy o zmianie imienia i nazwiska, poprzez jego błędną interpretację i uznanie, że przepis ten uniemożliwia zmianę imienia na imię zagraniczne, niewystępujące w Polsce, podczas gdy nie wynika to z omawianego przepisu.

Wobec powyższego skarżąca wniosła o uchylenie decyzji obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu swojego stanowiska, skarżąca wskazała m.in., że używanie przez nią innych danych w życiu prywatnym i zawodowym zostało wykazane dokumentami załączonymi do wniosku o zmianę imienia i nazwiska, a organy obu instancji nie kwestionowały tego faktu. Natomiast w zaskarżonej decyzji przyjęto, że konflikt rodzinny, a także fakt stosowania wobec skarżącej przemocy fizycznej, psychicznej oraz ekonomicznej nie został przez nią wykazany. Strona podała, że natura konfliktu w przedmiotowej sprawie utrudnia uzyskanie dowodów innych niż zeznania samej skarżącej.

Skarżąca podniosła, że organ II instancji nie zawiadomił jej o możliwości wypowiedzenia się przed zakończeniem postępowania w II instancji, co stanowi jaskrawe naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. Skarżąca nie została także poinformowana, że zdaniem organu przedstawione przez nią oświadczenie oraz wiadomości tekstowe (a także wniosek o jej przesłuchanie) nie są w sprawie wystarczające.

Strona powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne wskazała, że "ważne powody", o których mowa w: art. 4 ustawy o zmianie imienia i nazwiska, mogą polegać na woli odcięcia się od rodziny z uwagi na głęboki konflikt i przeżycia z nim związane.

Skarżąca wskazała, że posługuje się nowymi danymi od ponad roku, a więc bez wątpienia zaistniała przesłanka, o której mowa w art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o zmianie imienia i nazwiska. Używanie przez stronę nowych danych w życiu prywatnym i zawodowym zostało wykazane przed organem (żaden z organów nie miał wątpliwości co do tej okoliczności), a mimo to organ stwierdził, że zmiana danych jest swobodną decyzją skarżącej, nieuzasadnioną żadnym ważnym powodem. Takie stanowisko w ocenie strony jest błędne i nie zasługuje na aprobatę.

Skarżąca zwróciła uwagę, że w zaskarżonej decyzji organ stwierdził, że zmiana nazwiska o brzmieniu polskim i pisowni polskiej na nazwisko o brzmieniu i pisowni obcej jest dopuszczalne jedynie wyjątkowo, np. gdy dana osoba należy do mniejszości narodowej. Nie wskazano jednak z którego przepisu ustawy wnioski takie miałyby wynikać, dlatego zdaniem skarżącej należy założyć, że organ mógł popełnić błąd w wykładni art. 3 bądź art. 4 ust. 1 ustawy o zmianie imienia i nazwiska.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko oraz argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374), w związku z dynamicznym wzrostem zagrożenia epidemicznego na terenie województwa mazowieckiego, mając na uwadze, że przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzja Wojewody [...] z [...] lutego 2021 r. narusza przepisy prawa procesowego i materialnego w sposób, który mógł mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

W ocenie sądu organ odwoławczy nie wypełnił obowiązków wynikających z treści art. 15 i art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 w zw. z art. 140 K.p.a., gdyż nie rozpoznał w pełnym zakresie ponownie merytorycznie sprawy oraz nie dokonał wszystkich czynności niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy i nie zgromadził wystarczającego materiału dowodowego. Nie ustalił tym samym niebudzącego wątpliwości stanu faktycznego sprawy, wystarczającego do jej merytorycznego rozstrzygnięcia i nie dokonał wszechstronnej jego oceny. Uchybienia te powodują, że rozstrzygnięcie o odmowie zmiany imienia oraz nazwiska skarżącej jest przedwczesne.

Materialnoprawną podstawę decyzji stanowił art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska zgodnie, z którym zmiany imienia lub nazwiska można dokonać wyłącznie z ważnych powodów, w szczególności gdy dotyczą zmiany:

1) imienia lub nazwiska ośmieszającego albo nielicującego z godnością człowieka;

2) na imię lub nazwisko używane;

3) na imię lub nazwisko, które zostało bezprawnie zmienione;

4) na imię lub nazwisko noszone zgodnie z przepisami prawa państwa, którego obywatelstwo również się posiada.

Treść przepisu wskazuje, że wydawana przez organ decyzja ma charakter uznaniowy, co oznacza, że organ dysponuje swobodą co do wyboru treści rozstrzygnięcia, nawet gdy wnioskodawca powoła się na określoną w ustawie przesłankę umożliwiającą uwzględnienie wniosku tj. ważny powód. Wyszczególnione w art. 4 ust. 1 ustawy ważne powody do zmiany imienia lub nazwiska mają jedynie charakter przykładowy. Organ więc w sytuacji konkretnej sprawy uprawniony jest do oceny czy wskazany przez wnioskodawcę inny niż wyszczególniony w ustawie powód jest powodem ważnym i uzasadnia wydanie pozytywnej decyzji.

Organ nie naruszył przepisów prawa materialnego tj. art. 4 ust. 1 ustawy uznając, że nie jest wystarczające powołanie się na wynikającą z pkt 2 tego przepisu przesłankę używania imienia i nazwiska i subiektywne w związku z tym przekonanie o potrzebie dokonania takiej zmiany danych, by uzasadnione było uwzględnienie wniosku. Zmiana imion i nazwiska, jest możliwa tylko z ważnych powodów, co oznacza, że potrzeba dokonania takiej zmiany powinna wynikać nie tylko ze względów subiektywnych, ale też z obiektywnej potrzeby, a niekiedy nawet konieczności. Względy subiektywne są oczywiście ważne, bo przecież zmiana danych dokonywana jest na wniosek zainteresowanej osoby. Powinny jednak znaleźć potwierdzenie także w obiektywnych kryteriach potrzeby dokonania takiej zmiany (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 sierpnia 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 1094/19). W ocenie sądu nie ma wątpliwości, że na takie właśnie kryteria oceny zasadności wniosku wskazywał organ odwoławczy w sporządzonym uzasadnieniu decyzji, jednak nie wyraził tego w sposób odpowiednio przekonujący.

W ocenie sądu organ prawidłowo ocenił, że używanie innego imienia lub nazwiska nie legalizuje tego stanu rzeczy. W każdym przypadku do zmiany imienia i/lub nazwiska konieczna jest konstytutywna decyzja administracyjna. Chociaż sam fakt używania innych danych niż te, które prawnie danej osobie przysługują, stanowi przyczynę wystąpienia z wnioskiem o zmianę nieużywanego imienia lub nazwiska, nie oznacza to jednak, że organ obowiązany jest wydać decyzję zgodną z żądaniem strony. Fakt, że D. G. w życiu codziennym posługuje się imieniem i nazwiskiem J. K. nie przesądza jeszcze o tym, że zachodzą "ważne powody" w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy o zmianie imienia i nazwiska. Organ musi bowiem dokonać oceny "ważności powodów" uwzględniając również względy i okoliczności obiektywne. W codziennych kontaktach używanie określonego imienia i nazwiska zależy wyłącznie od jego posiadacza i pozostaje poza zainteresowaniem prawa administracyjnego. Jednocześnie jednak imię i nazwisko danej osoby są jej trwałymi atrybutami, przypisanymi prawnie

w aktach stanu cywilnego, według zasad zawartych w ustawie z dnia 28 listopada

2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego, a ich zmiana może nastąpić tylko z ważnych powodów. Imię i nazwisko spełniają bowiem w zorganizowanym społeczeństwie istotną funkcję identyfikującą i porządkującą. Aby taką funkcję mogły spełniać, dane te musi cechować pewność i stabilność.

Nawet wieloletnie używanie innego imienia i nazwiska dokonane z wyboru, a nie konieczności, nie musi uzasadniać dopuszczalności ich zmiany, jeśli nie znajduje odzwierciedlenia w rzeczywistej, istotnej, a więc obiektywnej potrzebie dalszego używania tych przybranych, używanych imion lub nazwiska. Okoliczność używania imienia i nazwiska według subiektywnego wyboru, na potrzeby kontaktów służbowych lub towarzyskich nie jest powodem obiektywnie uzasadniającym potrzebę dokonania takiej zmiany.

Podobnie jest w przypadku przedstawionych wydruków obrazujących występowanie przez skarżącą w sieci i korzystanie z różnych usług pod przybranym imieniem i nazwiskiem. Tego rodzaju dowody nie są wystarczające do uznania, że skarżąca rzeczywiście używa przybranego imienia i nazwiska, ponieważ sposób identyfikowania podmiotu korzystającego z Internetu nie musi wskazywać na takie jego funkcjonowanie w rzeczywistym świecie. Bardzo wiele osób korzysta z Internetu ukrywając swoją prawdziwą tożsamość (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 13 sierpnia 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 1094/19).

Organ nie zbadał jednak tej kwestii dostatecznie wnikliwie. Oprócz odniesienia się do okazanych przez stronę wydruków organ powinien rozważyć potrzebę przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków i przesłuchania strony, o co wnioskowała skarżąca, w celu wyjaśnienia okoliczności używania innego imienia i nazwiska, okresu używania, doniosłości używania tych przybranych danych dla życia zawodowego i osobistego skarżącej, jej dorobku, osiągnięć.

W kontekście powyższego zauważyć należy, że organ nie odniósł się w zaskarżonej decyzji do przedstawionych przez stronę wydruków oraz podnoszonej przez stronę konieczności zmiany imienia i nazwiska z przyczyn zawodowych.

Zdaniem sądu organ przedwcześnie ocenił również, że drugi wskazywany przez skarżącą powód zmiany imienia i nazwiska tj. zerwanie związków z rodziną, tej zmiany nie uzasadnia. Wprawdzie organ słusznie zauważył, że trudno jest uznać, że wymieniona znajduje się w nadzwyczajnej i szczególnej sytuacji uzasadniającej zmianę jej imienia i nazwiska wobec nie przedstawienia policji ani prokuraturze podanych okoliczności nagannego zachowania jej rodziny oraz, że zmiana danych nie spowoduje zmiany uwarunkowań rodzinnych i nie uchroni strony przed umożliwieniem rodzinie ustalenia Jej aktualnych danych. Jednak nie ma racji organ co do tego, że względy emocjonalne, a więc poczucie krzywdy i potrzeba uzyskania poczucia całkowitego zerwania więzów, nie może stanowić czynnika obiektywnego, doniosłego. Ta okoliczność również wymagała wyjaśnienia i przeprowadzenia postępowania dowodowego (w tym ewentualnie przesłuchania strony) co do przyczyn zerwania kontaktów, okresu trwania takiego stanu, powodów dla których dopiero teraz skarżąca upatruje w tym ważnej dla niej kwestii.

W powyższym względzie Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 4 lutego 2016 r. (sygn. akt II SA/Go 941/15) oraz w cytowanym tam orzecznictwie i piśmiennictwie, w którym stwierdzono, że nie można wyłączyć spośród ważnych względów uzasadniających żądanie zmiany nazwiska w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy, takiego trwałego stanu psychicznego i subiektywnego negatywnego nastawienia do noszonego nazwiska, że w zobiektywizowanych i zracjonalizowanych kryteriach oceny, powoduje on skoncentrowanie aktywności życiowej człowieka, na dążeniu do jego zmiany, której brak utrudnia spełnienie ról społecznych.

Sąd stwierdził również, że w kontekście braków w dokonanych przez organ ustaleniach, zasadny okazał się podnoszony w skardze zarzut naruszenia art. 79a § 1 w zw. z art. 9 oraz art. 10 § 1 k.p.a., poprzez niewskazanie przez organ przesłanek, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane. Analiza akt sprawy wskazuje, że organy w sprawie nie zastosowały wskazanego wyżej trybu. Organ pierwszej instancji poinformował tylko o prawie wynikającym z art. 10 k.p.a. Zauważyć należy, że w niniejszej sprawie organy nie przesłuchały strony (pomimo jej wniosku) i zgodnie z art. 79a § 1 k.p.a. nie wskazały przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony, a następnie stwierdziły w decyzji, że strona nie uprawdopodobniła i nie udowodniła istnienia ustawowych przesłanek. Z uwagi na powyższe strona żywiła przekonanie, że przedstawione przez nią dowody i okoliczności są wystarczające do wydania korzystnego dla niej rozstrzygnięcia. Takie działanie powoduje naruszenie przysługujących stronie praw oraz podważa zaufanie do organów państwa.

Zauważyć należy, że organ odwoławczy nie odniósł się do tej kwestii pomimo podniesienia jej w odwołaniu.

Podsumowując w niniejszej sprawie organ nie odniósł się i nie rozpoznał dostatecznie wnikliwie i merytorycznie wszystkich argumentów i dowodów wskazanych przez stronę w odwołaniu oraz w złożonym oświadczeniu. Organ zaniechał także czynności, które umożliwiłyby ustalenie pełnego stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie i rzetelną ocenę co do istnienia przesłanek uzasadniających zmianę imienia i nazwiska przez skarżącą. Dlatego naruszenie wskazanych wcześniej przepisów prawa procesowego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Organ nie ma racji co do tego, że zmiana imienia i nazwiska o polskim brzmieniu i pisowni na rzecz brzmienia i pisowni obcej byłaby sprzeczna z przesłankami określonymi w obowiązującej ustawie. Wniosek taki organ wyprowadził z orzecznictwa sądów administracyjnych dotyczącego poprzednio obowiązującej ustawy. Aktualnie okoliczność taka nie jest sprzeczna z obowiązującymi przepisami prawa, dlatego też organ dokonał wadliwej wykładni art. 4 ust. 1 ww. ustawy.

Mając na uwadze powyższe naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, które miały (w odniesieniu do przepisów prawa materialnego) lub mogły mieć istotny wpływ (w odniesieniu do przepisów prawa procesowego) na rozstrzygnięcie, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.

W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ uwzględni powyższą ocenę prawną, w szczególności odniesie się we wnikliwy sposób do argumentów zawartych w odwołaniu, a w razie stwierdzenia takiej potrzeby zgromadzi dodatkowy materiał dowodowy wystarczający do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia, uwzględniając przy tym prawa przysługujące stronie.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na koszty te składają się: kwota 100 zł uiszczona tytułem wpisu od skargi, kwota 17 zł uiszczona tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz kwota 480 zł tytułem wynagrodzenia adwokackiego.