Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1493/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-10-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6197 Służba Celna
Hasła tematyczne: Służba celna
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 127 § 3
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Paweł Tarno (spr.), Sędziowie NSA Irena Kamińska, Henryk Ożóg, Protokolant Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 15 października 2008r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 26 czerwca 2007 r. sygn. akt II SA/Ol 611/07 w sprawie ze skargi I. C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w O. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z 26 czerwca 2007 r., sygn. akt II SA/Ol 611/07 oddalił skargę I. C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Olsztynie z [...] marca 2007 r., nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby. Orzeczenie to zapadło w następujących okolicznościach sprawy.

Decyzją z [...] lutego 2007 r., znak: [...] Dyrektor Izby Celnej w Olsztynie, na podstawie art. 26 pkt 12 w zw. z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 24 lipca 1999r. o Służbie Celnej (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 156 poz. 1641 ze zm.), zwolnił I. C. ze służby w Izbie Celnej w Olsztynie z upływem trzymiesięcznego terminu liczonego od daty doręczenia decyzji. W uzasadnieniu organ podniósł, iż 19 grudnia 2006 r. do Izby Celnej w Olsztynie wpłynęło pismo z Prokuratury Okręgowej w Jeleniej Górze informujące, iż wobec I. C. podejrzanego o przyjmowanie korzyści majątkowych za naruszenie przepisów prawa poprzez niedopełnienie ciążących na nim obowiązków w toku przeprowadzanych odpraw i kontroli celnych, poprzez dopuszczenie do wwozu na teren Polski towarów, których przywóz podlega ograniczeniom, odstępowanie od wyegzekwowania od osób wwożących towary obowiązków celnych i nie podejmowania innych przewidzianych w tych przypadkach działań, tj. o czyn z art. 228 § 3 kk w zw. z art. 12 kk, zastosowany został środek zapobiegawczy w postaci poręczenia majątkowego. Zdaniem organu opisane postępowanie ma wpływ na opinię o Służbie Celnej, jest społecznie nieakceptowane i stanowi naruszenie zasad etycznych zawodu celnika. W związku z tym decyzją z [...] stycznia 2007 r. Dyrektor Izby Celnej w Olsztynie zawiesił I. C. w pełnieniu obowiązków służbowych na okres trzech miesięcy. Ponadto tego dnia, z powodu utraty zaufania do funkcjonariusza niezbędnego do wykonywania obowiązków służbowych, wszczął z urzędu postępowanie w sprawie zwolnienia funkcjonariusza ze służby na podstawie art. 26 pkt 12 ustawy o Służbie Celnej. Organ wskazał, że przepis ten jest fakultatywny, jednakże daje możliwość rozwiązania stosunku służbowego w sytuacji, gdy zaistnieje przesłanka utraty zaufania. Zauważył, iż w pojęciu "zaufanie" tkwi pierwiastek subiektywny. Jest to bowiem stan wyrażający się przekonaniem, że można polegać na kimś, mieć poczucie pewności, iż powierzone zadania wykonywane są zgodnie z przepisami prawa. Zdaniem organu zaufanie do podległych funkcjonariuszy celnych jest istotnym elementem stosunku służbowego.

W ustawowym terminie I. C. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucając decyzji naruszenie art. 41 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.), dalej nazywanej k.p., wobec jej wydania w okresie jego długotrwałego zwolnienia lekarskiego, trwającego od 21 września 2006 r. Wskazał, iż stosunek pracy funkcjonariuszy celnych reguluje ustawa o Służbie Celnej, normując w art. od 25 do 30 sytuacje, w których następuje lub może nastąpić ustanie stosunku służbowego. Ponadto w art. 81 do 83 zawarte są regulacje dotyczące rozpatrywania sporów funkcjonariuszy celnych ze stosunku służbowego. Stwierdził, iż wymieniona ustawa w swej treści nie normuje procedury rozwiązania stosunku służbowego, a zawiera tylko wykaz zdarzeń, które stanowią lub mogą stanowić jego przyczynę. Z tych też względów, aby doprecyzować moment, w którym można to uczynić, należy przywołać zasady ogólne prawa pracy. Zgodnie bowiem z art. 5 k.p., jeżeli stosunek pracy określonej kategorii pracowników regulują przepisy szczególne, przepisy kodeksu stosuje się w zakresie nieuregulowanym tymi przepisami. Według art. 41 k.p. pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę w czasie usprawiedliwionej nieobecności pracownika w pracy. Jedną z takich przyczyn jest choroba pracownika, która powinna istnieć w dacie złożenia przez pracodawcę oświadczenia o wypowiedzeniu umowy o pracę. Skarżący podniósł, iż warunek ten w jego sytuacji został spełniony, gdyż od 21 września 2006 r. przebywa na zwolnieniu lekarskim, o czym zawiadomił pracodawcę przesyłając stosowne zaświadczenie. Z tych też względów wniósł o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania w sprawie.

Decyzją z [...] marca 2007 r. Dyrektor Izby Celnej w Olsztynie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podtrzymując argumenty powołane w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wskazał, iż stosunki służbowe funkcjonariuszy celnych nie są stosunkami pracy w rozumieniu art. 2 k.p. i nie mają do nich zastosowania przepisy tego kodeksu na mocy ogólnej klauzuli zawartej w art. 5 k.p. Przepisy te mogą mieć zastosowanie jedynie w takim zakresie, w jakim zostały wymienione w przepisie szczególnym. Nieuzasadnione jest twierdzenie skarżącego, co do braku w ustawie o Służbie Cywilnej regulacji dotyczącej rozwiązania stosunku służbowego funkcjonariuszy celnych. Art. 81 ust. 1 tej ustawy wymienia enumeratywnie przypadki rozwiązania stosunku służbowego w drodze decyzji administracyjnej. Natomiast przepisy art. 25 i 26 wskazują na przyczyny rozwiązania tego stosunku. Zgodnie z art. 81 ust. 2 powołanej ustawy - do postępowań wymienionych w art. 81 ust. 1 stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Wobec powyższego przepisy kodeksu pracy nie mają zastosowania do rozwiązania stosunku służbowego funkcjonariuszy celnych i z tego powodu zarzut naruszenia art. 41 k.p. nie znajduje uzasadnienia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie I. C. wniósł o uchylenie obu decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: a) prawa materialnego poprzez obrazę art. 41 w zw. z art. 42 k.p., wobec podjęcia zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej w okresie usprawiedliwionej nieobecności w pracy; art. 30 § 2 (1) k.p., poprzez wyznaczenie okresu wypowiedzenia niezgodnie z regulacją zawartą w tym przepisie oraz art. 37 § 2 pkt 2 k.p., poprzez naruszenie uprawnienia do przysługującego mu okresu na poszukiwanie pracy; b) prawa procesowego poprzez obrazę art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., polegającą na wydaniu zaskarżonej decyzji przez osobę, która brała udział w wydaniu orzeczenia w I instancji.

W uzasadnieniu skargi I. C. powtórzył argumenty powołane we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, podkreślając, iż w złożonym wniosku nie kwestionował doręczenia decyzji, a tylko moment jej podjęcia. Pod rozwagę Sądu poddał również okoliczność podjęcia decyzji o zwolnieniu go ze służby w czasie obowiązywania decyzji o zawieszeniu w pełnieniu obowiązków. Stwierdził, iż jest to o tyle istotne, iż każda z nich wiąże się z różnymi uprawnieniami. W sytuacji zwolnienia funkcjonariusza celnego ze służby za wypowiedzeniem przysługuje mu dotychczasowe wynagrodzenie, obliczone na zasadach określonych w kodeksie pracy, natomiast w okresie zawieszenia funkcjonariusz otrzymuje 50% dotychczasowego wynagrodzenia. Zarzucił, iż mimo to, że decyzja o zwolnieniu obowiązuje od 8 lutego 2007 r. w dalszym ciągu otrzymuje 50% dotychczasowego wynagrodzenia. Uzasadniając natomiast zarzut naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., skarżący przytoczył w tym zakresie treść uzasadnień orzeczeń sądowych.

W uzasadnieniu swego orzeczenia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, że zaskarżonej decyzji nie można przypisać tego rodzaju naruszeń prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), wobec czego skarga nie mogła być uwzględniona.

W rozpoznawanej sprawie istota sporu dotyczy możliwości zastosowania do rozwiązania stosunku służbowego funkcjonariuszy celnych przepisów kodeksu pracy. Zdaniem skarżącego Dyrektor Izby Celnej nie mógł, wbrew wymogom art. 41 w zw. z art. 42 k.p., wydać decyzji o zwolnieniu go ze służby w czasie przebywania przez niego na zwolnieniu lekarskim. Ponadto, organ wyznaczył okres wypowiedzenia niezgodnie z art. 30 § 2 (1) k.p. oraz z naruszeniem art. 37 § 2 pkt 2 k.p. nie uznał prawa skarżącego do przysługującego mu okresu na poszukiwanie pracy.

Zarzuty te nie są zasadne. Organ orzekający słusznie podnosi, iż stosunek służbowy funkcjonariusza celnego ma charakter administracyjno-prawny. Funkcjonariusz celny nie pozostaje bowiem w stosunku pracy, ale w stosunku służby. Ten rodzaj zatrudnienia nie podlega przepisom kodeksu pracy, lecz w całości regulowany jest ustawą o Służbie Celnej. Kwestie związane z ustaniem stosunku służbowego zostały tam uregulowane kompleksowo, a ustawa ta nie odsyła do odpowiedniego stosowania przepisów kodeksu pracy. Tak więc organ nie mógł naruszyć wymienionych przepisów skoro kodeks pracy nie ma w ogóle w sprawie zastosowania.

Sąd nie dostrzegł również, sugerowanych przez skarżącego nieprawidłowości odnośnie wydania decyzji o zwolnieniu go ze służby w czasie obowiązywania decyzji o zawieszeniu w pełnieniu obowiązków. Zaznaczyć należy, iż zawieszenie w czynnościach służbowych i zwolnienie ze służby, są zdarzeniami nie pozostającymi ze sobą w związku.

Przepisy kodeksu pracy, w tym dotyczące wypowiedzenia umowy o pracę, nie mogą mieć zastosowania do stosunku służbowego funkcjonariusza celnego. Stosownie do art. 27 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej zawiadomienie o zwolnieniu ze służby doręcza się funkcjonariuszowi z trzymiesięcznym wyprzedzeniem w okresie służby stałej. Natomiast w myśl ust. 2 tego przepisu funkcjonariusz celny może być zwolniony od pełnienia służby, jeżeli jest to uzasadnione dobrem służby, z zachowaniem prawa do uposażenia. Zatem w okresie trzymiesięcznym poprzedzającym zwolnienie, funkcjonariuszowi przysługuje uposażenie na zasadach ogólnych z uwzględnieniem wszystkich okoliczności mających wpływ na jego wysokość. Skoro ustawodawca upoważnił organ do zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych, ustalając, iż w okresie zawieszenia funkcjonariuszowi celnemu przysługuje uposażenie w wysokości 50 % uposażenia przysługującego w dniu zawieszenia, to w tym okresie funkcjonariusz nie może otrzymywać całego uposażenia i nie ma wpływu na to bieg terminu zwolnienia ze służby.

Sąd nie podzielił również zarzutu odnośnie wydania decyzji z naruszeniem art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., stanowiącego, iż pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w niższej instancji w wydaniu skarżonej decyzji. Zgodnie z treścią art. 127 § 3 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zatem postępowanie w trybie art. 127 § 3 k.p.a. nie jest klasycznym postępowaniem dwuinstancyjnym obejmującym działanie dwóch organów niższej i wyższej instancji. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy rozpatruje ten sam organ, który wydał zaskarżoną decyzję. Okoliczność ta nie pozostaje bez wpływu na ocenę zastosowania przepisu art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. wobec osób pełniących funkcje organu. O ile sporną jest kwestia wyłączenia pracownika organu, który jako członek organu kolegialnego, albo osoba upoważniona przez organ miałby ponownie rozpatrywać sprawę na skutek wniesionego środka zaskarżenia, co obrazują przytoczone w skardze fragmenty uzasadnień Naczelnego Sądu Administracyjnego. O tyle nie może budzić wątpliwości, iż art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. nie może mieć zastosowania do osoby pełniącej funkcje organu, albowiem wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy rozpatruje ten sam organ, który wydał zaskarżoną decyzję. Dyrektor Izby Celnej w Olsztynie jako jednoosobowy organ właściwy do rozpatrzenia wniosku nie mógł podlegać wyłączeniu od załatwienia sprawy.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł I. C. zaskarżając go w całości i zarzucając mu:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie -

a. art. 26 pkt 6 ustawy o Służbie Celnej w zw. z art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a., poprzez nieuwzględnienie zakazu zwolnienia ze służby funkcjonariusza celnego w wypadku nieobecności w służbie z powodu choroby trwającej krócej niż rok,

b. art. 26 pkt 12 ustawy o Służbie Celnej w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a – poprzez nieuwzględnienie, niezgodnego z prawem, mającego cechy całkowitej dowolności, zwolnienia I. C. ze służby,

c. art. 27 ust. 2 zw. 23 ust. 1 i art. 60 ust. 1 i 2 ustawy o Służbie Celnej - polegające na błędnej wykładni, poprzez przyjęcie, iż instytucja "zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych" oraz instytucja "zwolnienia od służby" - są tożsame i wywierają ten sam skutek;

2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci –

a. uchybienia art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., polegającego na nieuwzględnieniu przez Sąd I instancji błędów popełnionych przez organ, dających podstawę do wznowienia postępowania w sprawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. stanowiącego, iż "w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27",

b. naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 27 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej, poprzez nieustosunkowanie się do zarzutu naruszenia przez Dyrektora Izby Celnej terminu zwolnienia ze służby, co w konsekwencji doprowadziło do nieuwzględnienia przez Sąd regulacji zawartych w art. 27 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej,

c. gdyby jednak Sąd nie podzielił zarzutu wymienionego w punkcie b i stwierdził, iż nie jest dopuszczalna wykładnia art. 27 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej przedstawiona przez Skarżącego, pozostaje zarzut naruszenia art. 145 § l pkt 1 lit. c w zw. z art. 57 § 1 i § 3 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie przez WSA błędu dotyczącego obliczenia terminu wypowiedzenia,

d. naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 30 ust. 2 (1) ustawy z 23. maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz. U. 2001 nr 79 poz. 854 ze zm.) - poprzez nieustosunkowanie się do zarzutu naruszenia przez Dyrektora Izby Celnej obowiązku zawiadomienia zakładowej organizacji związkowej o zamiarze wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony;

e. naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez błędną ocenę przyjętego stanu faktycznego sprawy w kontekście przedstawionych naruszeń prawa materialnego, a w ich kontekście - naruszenie art. 151, jak również art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, poprzez oddalenie skargi, pomimo istotnych naruszeń prawa dokonanych przez Dyrektora Izby Celnej w Olsztynie.

Mając powyższe na względzie wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku WSA i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu sądowi oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych prawem.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że pomimo obowiązku wynikającego z art. 134 – p.p.s.a. Sąd I instancji, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, nie wyszedł poza ich granice, mimo że w sprawie powinien to uczynić.

Ad. 1a. Naruszenie przepisów prawa materialnego przez Sąd I instancji polega na pominięciu przy rozstrzyganiu sprawy normy zawartej w art. 26 pkt 6 ustawy o Służbie Celnej. Przywołany przepis stanowi, iż "funcjonariusza celnego można zwolnić ze służby w wypadku nieobecności w służbie z powodu choroby trwającej dłużej niż rok". Interpretując go należy wywieść (a contrario), iż dopóki nieobecność w pracy z powodu choroby trwa krócej niż rok, dopóty zwolnienie ze służby jest niemożliwe. Regulację tę można porównać z art. 41 oraz art. 53 k.p. i ze względu na liczne orzecznictwo w tej materii posłużyć się nim przy dokonywaniu interpretacji naruszonego przepisu (wykładnia systemowa). W chwili podjęcia decyzji o zwolnieniu ze służby I. C. przebywał na długotrwałym zwolnieniu lekarskim (nieprzerwanie od września 2006 r.). Jednakże Sąd I instancji, całkowicie pominął regulację zawartą w art. 26 pkt 6 ustawy o Służbie Celnej. Na poparcie tego twierdzenia przywołano uchwałę SN - cała Izba SN Izba Adm., Pracy i Ubezp. Społ z 11.03.1993 r. I PZP 68/92, OSNC 1993/9/14 znakomicie wyjaśniającą hipotezę tej normy prawnej, aczkolwiek dotyczącą art. 41 k.p. i art. 53 k.p. WSA nie rozważył, czy i jaka występuje zależność pomiędzy przepisem art. 26 pkt 6 ustawy o Służbie Celnej (zakazującym zwolnienia ze służby w trakcie nieobecności spowodowanej chorobą, o ile nie upłynął jeszcze określony w nim okres ochronny), a art. 26 pkt 12 tejże, stanowiący o fakultatywnej przesłance zwolnienia w razie "utraty zaufania", w szczególności, czy pomiędzy tymi przepisami nie występuje zależność "lex specialis derogat legi generali". W tym zakresie wyrok jest niepełny, a przez to narusza zasady procedury, zaś stanowisko Sądu I instancji trudne jest do zweryfikowania.

Ad. 1b) Odnośnie naruszenia art. 26 pkt 12 ustawy o Służbie Celnej, Sąd I instancji nie będąc związanym granicami skargi, analizując stan faktyczny sprawy, winien z urzędu wziąć także pod rozwagę naruszenie przez organ przepisów art. 26 pkt 12 ustawy o Służbie Celnej. Podstawę materialnoprawną zwolnienia skarżącego ze służby celnej stanowił art. 26 ustawy o służbie celnej. Zgodnie z tym przepisem funkcjonariusza celnego można zwolnić w wypadku m.in. utraty zaufania (pkt 12). Użycie w tym przepisie zwrotu "można zwolnić" oznacza, iż zwolnienie funkcjonariusza w oparciu o tę podstawę prawną ma charakter fakultatywny i zostało pozostawione tzw. uznaniu administracyjnemu. Organ administracji, działając na podstawie przepisów prawa materialnego przewidujących uznaniowy charakter rozstrzygnięcia, jest zobowiązany załatwić sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i nie przekracza to możliwości organu wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków. Musi ponadto przestrzegać zasady dochodzenia do prawdy materialnej, a zatem podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.). Przed podjęciem rozstrzygnięcia zobowiązany jest także wnikliwie i wszechstronnie zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w art. 107 § 3 k.p.a.. W rozpatrywanej sprawie Sąd I instancji nie zauważył, iż organy orzekające nie przestrzegały tych reguł procesowych. Nie przeprowadziły własnego postępowania dowodowego i nie poczyniły żadnych samodzielnych ustaleń wskazujących na to, że skarżący dopuścił się jakichkolwiek uchybień uniemożliwiających dalsze jego pozostawanie w Służbie Celnej, w szczególności czynów pozwalających na przyjęcie, iż utracił nieposzlakowaną opinię niezbędną do dalszego wykonywania obowiązków funkcjonariusza celnego. WSA w Olsztynie, nie zwrócił uwagi, iż organy orzekające poprzestały tylko na informacji prokuratury w sprawie przedstawienia skarżącemu zarzutu popełnienia przestępstwa i zastosowania wobec niego poręczenia majątkowego. Tymczasem sam fakt wszczęcia postępowania karnego nie może jeszcze świadczyć o tym, że podejrzany rzeczywiście dopuścił się zarzucanego mu przestępstwa, czy jakiegokolwiek innego czynu zabronionego. Wynika to nie tylko z jednej z naczelnych dyrektyw postępowania karnego, tj. zasady domniemania niewinności, ale także z art. 42 ust. 3 Konstytucji RP, zgodnie z którym każdego uważa się za niewinnego, dopóki jego wina nie zostanie stwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu. Faktem jest też, iż troska Dyrektora Urzędu Celnego w Olsztynie, o to, aby funkcjonariusze celni spełniali wszystkie wymogi ustawowe, w tym cieszyli się nieposzlakowaną opinią, o jakiej mowa w art. 2 pkt 5 cyt. ustawy zasługuje na aprobatę. Zwrócić jednak należy uwagę na szczególny status funkcjonariuszy celnych. Cechuje go wyższy niż innych pracowników stopień podporządkowania i dyspozycyjności, większy zakres obowiązków i odpowiedzialności za ich dopełnienie. Niedogodności te rekompensuje m.in. zagwarantowana przez ustawodawcę większa niż w odniesieniu do innych pracowników stabilność zatrudnienia. Ochrona trwałości stosunku pracy ogranicza dopuszczalność zwolnienia funkcjonariusza celnego tylko do ściśle określonych przypadków. Oznacza także, iż przepisy regulujące rozwiązanie stosunku pracy z funkcjonariuszem celnym nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający. Skorzystanie z rozwiązań przyjętych w art. 26 pkt 12 ustawy nie może zatem opierać się wyłącznie na subiektywnych przekonaniach Dyrektora Izby Celnej jako pracodawcy. Wymaga natomiast wskazania przez organ realnie istniejącej ważnej przyczyny powodującej utratę zaufania lub składającego się na nią szeregu okoliczności uzasadniających konieczność rozwiązania z funkcjonariuszem celnym stosunku służbowego. Dlatego sam fakt wszczęcia postępowania karnego, bez analizy okoliczności konkretnego przypadku i bez zgromadzenia rzetelnych dowodów wskazujących na konkretne uchybienia funkcjonariusza celnego oraz brak gwarancji należytego wykonywania przez niego obowiązków służbowych, nie może stanowić przyczyny rozwiązania stosunku pracy na podstawie art. 26 pkt 12 ustawy. Zwrócić przy tym należy uwagę, że zgodnie z art. 23 ustawy o Służbie Celnej funkcjonariusza zawiesza się w pełnieniu obowiązków służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo popełnione umyślnie, ścigane z oskarżenia publicznego. Jeżeli zatem przeciwko funkcjonariuszowi celnemu wszczęte jest takie postępowanie karne, to kierownik urzędu powinien przede wszystkim skorzystać z instytucji przewidzianej w powołanym przepisie, co też uczynił, nie przedłużając jednak okresu zawieszenia, choć prawna możliwość istnieje. Natomiast jeżeli zachodzi uzasadnione podejrzenie, że czyn popełniony przez funkcjonariusza stanowi także naruszenie obowiązków służbowych, to istnieje możliwość wykorzystania środków dotyczących odpowiedzialności dyscyplinarnej funkcjonariuszy. Materiały zgromadzone w toku tego postępowania mogłyby stanowić asumpt do orzeczenia dyscyplinarnego o wydaleniu ze służby, a ocena tego materiału uzasadniałaby zaakceptowane przez WSA rozstrzygnięcie jako prawidłowe. W niniejszej sprawie postępowania dyscyplinarne nie zostało nawet wszczęte. Taki sposób postępowania Dyrektora Urzędu Celnego w Olsztynie nosi cechy dowolności, a więc nie mieści się w dopuszczalnych granicach prawnych działań administracji. Tym bardziej, iż w sytuacji zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 26 pkt 12, pracodawca może również skorzystać z uprawnień zawartych w art. 26a ustawy, który stanowi, iż " w przypadkach, o których mowa w art. 26 pkt 12 funkcjonariusza można przenieść do pracy w tej samej lub innej miejscowości w jednostkach organizacyjnych Służby Celnej. Funkcjonariusz taki może zostać przeniesiony do Służby Cywilnej" - nie posuwając się do tak zdecydowanych rozwiązań, jak zwolnienie ze służby. Tych wszystkich nieprawidłowości Sąd I instancji w rozpatrywanej sprawie nie wziął pod uwagę.

Ad. 1c) Sąd I instancji dokonał także błędnej wykładni art. 27 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej stanowiącego, iż "po doręczeniu zawiadomienia o zwolnieniu ze służby, jeżeli jest to uzasadnione dobrem służby, funkcjonariusz może być zwolniony od pełnienia służby, z zachowaniem prawa do uposażenia", a więc uposażenia określonego w art. art. 49 i 50 ustawy o Służbie Celnej. Określenie "z zachowaniem prawa do uposażenia" nie oznacza dotychczasowego uposażenia, ale uposażenia określonego w akcie mianowania funkcjonariusza. Instytucja zawieszenia pracownika w czynnościach służbowych, a instytucja zwolnienia ze służby to dwie zupełnie odmienne regulacje wiążące się z odmiennym statusem funkcjonariusza celnego - w przypadku pierwszej funkcjonariusz pozostaje w stosunku służbowym, nie wykonując jednak czynności służbowych i w związku z tym otrzymuje obniżone do 50% uposażenie, natomiast w przypadku drugiej - następuje likwidacja stosunku służbowego z określonym dniem, choć i w tym przypadku, można pracownika, do czasu upływu rzeczonego dnia, zwolnić od pełnienia służby (zwolnić od wykonywania czynności służbowych, a nie zawiesić w ich wykonywaniu), jednak z zachowaniem prawa do uposażenia. WSA w Olsztynie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku dokonał połączenia pojęć "zawiesić w czynnościach służbowych" oraz "zwolnić od pełnienia służby" - utożsamiając je niejako ze sobą, podczas gdy - " zawiesić kogoś w (czynnościach), to "pozbawić kogoś na pewien czas prawa wykonywania czynności urzędowych", natomiast "zwolnić od" oznacza "uczynić kogoś wolnym od jakiegoś obowiązku, ciężaru, od odpowiedzialności itp.: Zwalniać kogoś od opłat za coś. Zwolnić kogoś z dyżuru, z lekcji, z egzaminu. (..) Zwolnić kogoś od kary." - (Słownik języka polskiego pod red. M. Szymczaka- PWN, 1989 r.). Błędne przez Sąd I instancji połączenie tych dwóch instytucji powoduje, iż w obrocie prawnym funkcjonują dwie odrębne decyzje regulujące status służbowy skarżącego jako funkcjonariusza celnego, bowiem decyzja o zwolnieniu ze służby wydana została w trakcie obowiązywania decyzji o zawieszeniu w czynnościach, która z kolei winna zostać uchylona z chwilą wejścia do obrotu decyzji o rozwiązaniu stosunku służbowego. Błąd Sądu I instancji jest efektem błędu popełnionego przez organ w decyzji z [...] 01.2007 r. zawieszającej I. C. w czynnościach służbowych. W jej rozstrzygnięciu zawarte są bowiem obie wymienione wyżej instytucje "zawieszenie w pełnieniu obowiązków służbowych" - w punkcie 1 oraz "zwolnienie od pełnienia obowiązków służbowych" - w punkcie 2. Regulacje zawarte w art. 23 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej stanowiące o zawieszeniu funkcjonariusza w czynnościach służbowych nie przewidują jednocześnie zwolnienia od obowiązków służbowych - instytucja ta dotyczy tylko sytuacji zwolnienia ze służby (art. 27 ust. 2 ustawy).

Ad. 2a) Błędem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie było również to, że oddalając skargę, nie uwzględnił także wskazanych w niej naruszeń przepisów postępowania administracyjnego dokonanych przez Dyrektora Izby Celnej w Olsztynie.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w razie stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego sąd uwzględnia skargę uchylając zaskarżoną decyzję. Takie naruszenie miało miejsce w niniejszej sprawie, albowiem zarówno w wydaniu decyzji pierwotnej z [...] 02.2007 r., jak również w wydaniu decyzji z [...] 03.2007 r. brał udział ten sam pracownik, a mianowicie p.o. Dyrektora – M. M. Jednakże Sąd I instancji nie uwzględnił tych zarzutów skargi, uznając błędnie, wbrew przytoczonemu przez skarżącego orzecznictwu, jak również wbrew stanowisku judykatury, iż regulacje zawarte w art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., nie mają zastosowania do osób pełniących funkcje organu. Powołane w skardze orzecznictwo, wbrew twierdzeniu Sądu I instancji, dotyczy właśnie tego samego pracownika występującego jako organ, zarówno w I, jak i w II instancji, a także wydającego rozstrzygnięcie w wyniku ponownego rozpoznania sprawy.

Podstawą wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. jest wydanie decyzji przez pracownika lub organ administracji państwowej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję, uchyla ją w całości lub w części, jeśli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania. Treść przywołanej regulacji nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że niezbędną przesłanką pozwalającą sądowi uchylić zaskarżoną decyzję z uwagi na zaistnienie okoliczności stanowiącej przyczynę wznowienia postępowania jest to, aby powstanie tej okoliczności dało się zakwalifikować jako naruszenie prawa przez organ. Z powyższego wynika więc, iż Sąd wadliwie wykonał swój ustrojowy obowiązek kontroli decyzji administracyjnej pod względem zgodności z prawem, wynikający z art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 2 p.p.s.a. Naruszył także art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. Uchybienie dwóm ostatnio wymienionym przepisom polegało na oddaleniu skargi, w sytuacji gdy obowiązkiem Sądu było stwierdzenie naruszenia art. 24 § 3 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ad. 2 b i c) Kolejnym zarzutem podniesionym w skardze, który został przemilczany przez Sąd I instancji jest zarzut dotyczący naruszenia terminu zwolnienia ze służby. Regulujący tą materię art. 27 w ust. 1 ustawy o Służbie Celnej stanowi, iż "w wypadkach, o których mowa (...) w art. 26 zawiadomienie o zwolnieniu ze służby doręcza się funkcjonariuszowi celnemu (...) z trzymiesięcznym wyprzedzeniem w okresie służby stałej. Skarżący kwestionował sposób liczenia tego terminu przez organ powołując się na unormowania zawarte w art. 30 § 2 (1) k.p., twierdząc, iż koniec wypowiedzenia winien przypaść na ostatni dzień maja 2007 r. Stosując wykładnię gramatyczną powołanego terminu zawartego w art. 27 ust.1, należy podnieść, iż "zrobić, wykonać coś z miesięcznym, tygodniowym itp. wyprzedzeniem" oznacza "zrobić, ukończyć coś o miesiąc, tydzień itp. wcześniej niż się planowało" (Słownik języka polskiego pod red. M. Szymczaka - PWN 1989 r. str. 834). Wobec tego w niniejszej sytuacji określenie "doręczyć z trzymiesięcznym wyprzedzeniem" oznacza, doręczyć trzy miesiące przed planowanym terminem zwolnienia, a konsekwencją tego jest, iż termin ten nie może być liczony od chwili doręczenia zawiadomienia, lecz winien być określony w decyzji o zwolnieniu.

Gdyby jednak Sąd II instancji nie podzielił powyższej argumentami pozostaje do rozpatrzenia zarzut nieuwzględnienia przez WSA błędnego obliczenia przez organ terminu zwolnienia ze służby. Decyzja zwalniająca ze służby z dnia [...] 02.2007 r, doręczona została Skarżącemu w dniu 08.02.2007 r., tym samym trzymiesięczny termin wypowiedzenia powinien być, zgodnie z art. 57 § 1 i § 3 k.p.a., liczony od dnia następnego tj. od 09.02.2007 r. i upływał 09.05.2007 r. Tymczasem termin rozwiązania umowy, potwierdzony przez Dyrektora Izby Celnej w Olsztynie w zaskarżonej decyzji z dnia [...] 03.2007 r. określony został na 08. 05.2007 r. (liczony od 08.02.2007 r.) i z tym też dniem umowa faktycznie została rozwiązana. Sąd I instancji jednak nie ustosunkował się do wskazanego uchybienia. Ad. 2d) Rozpatrując skargę WSA nie ustosunkował się do zarzutu naruszenia przez pracodawcę art. 38 § l k.p., w myśl którego "o zamiarze wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony pracodawca zawiadamia na piśmie reprezentującą pracownika zakładową organizację związkową, podając przyczynę uzasadniającą rozwiązanie umowy". Jest nią albo organizacja, której pracownik jest członkiem, albo ta, która wyraziła zgodę na obronę praw pracownika niezrzeszonego (art. 30 ust. 1 i 2 ustawy o związkach zawodowych). Proces konsultacji zamiaru wypowiedzenia umowy o pracę rozpoczyna pisemne o nim zawiadomienie zakładowej organizacji związkowej z podaniem przyczyny wypowiedzenia. Naruszenie art. 38 k.p. stanowi zatem brak pisemnego zawiadomienia reprezentującej pracownika organizacji związkowej o zamiarze wypowiedzenia. Tym samym doszło do naruszenia przez Dyrektora Izby Celnej w Olsztynie obowiązku wynikającego z art. 30 ust. 2(1) ustawy o związkach zawodowych, stanowiącego, iż "w indywidualnych sprawach ze stosunku pracy, w których przepisy prawa pracy zobowiązują pracodawcę do współdziałania z zakładową organizacją związkowa, pracodawca jest zobowiązany zwrócić się do tej organizacji o informację o pracownikach korzystających z jej obrony, zgodnie z przepisami ust. 1 i 2.

Ad. 2e) Uzasadnienie orzeczenia WSA powinno zawierać ocenę stanu faktycznego ustalonego przez organ administracyjny. Nie wystarczy więc ograniczyć się do stwierdzenia, co ustalił organ administracyjny, lecz niezbędne jest także wskazanie, które ustalenia zostały przyjęte przez Sąd I instancji, a które nie. Przyjęcie przez WSA stanu faktycznego, który organ administracji ustalił, bez wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego i bez jego właściwej oceny, stanowi naruszenie przez sąd art. 141 § 4 p.p.s.a. W przepisie tym nie chodzi przecież o przedstawienie jakiegokolwiek stanu faktycznego, lecz stanu rzeczywistego, ustalonego i przyjętego zgodnie z obowiązującym prawem. Sąd nie będąc związany granicami skargi, w niniejszej sprawie, nie dokonał w zaskarżonym wyroku oceny stanu faktycznego sprawy ograniczając się jedynie do przedstawienia ustaleń dokonanych przez Dyrektora Izby Celnej w Olsztynie. Jest poza sporem, że kluczowe znaczenie dla każdego postępowania ma należyte ustalenie stanu faktycznego sprawy, tylko bowiem w takim wypadku możliwe jest ustalenie zakresu praw i obowiązków strony takiego postępowania. Tymczasem Sąd w zaskarżanym wyroku odniósł się jedynie do zarzutów skargi, przytoczył stanowisko organu, nie prezentując własnej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z powyższego wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany zawartymi w niej podstawami i wnioskami. Związanie wnioskami skargi kasacyjnej oznacza niemożność wyjścia poza tę część wyroku Sądu pierwszej instancji, której strona nie zaskarżyła. Związanie natomiast podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że Naczelny Sąd Administracyjny jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Nie jest dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie zarzutów skargi kasacyjnej, ani ich uściślanie.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. dopuszcza się dwie podstawy kasacyjne:

- naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1),

- naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).

Prawidłowe przytoczenie podstaw kasacyjnych polega na wskazaniu, czy strona skarżąca zarzuca naruszenie prawa materialnego, czy naruszenie przepisów postępowania, czy też oba naruszenia łącznie. Nie wystarczy przy tym powtórzyć treść art. 174 p.p.s.a., lecz konieczne jest wskazanie konkretnych przepisów prawa, które zostały naruszone z podaniem numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu (ewentualnie innych jednostek redakcyjnych) oraz na czym to naruszenie polegało (art. 176 p.p.s.a.). Dopełnienie tych wymogów jest konieczne, ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi związany jest Naczelny Sąd Administracyjny (art. 183 § 1 p.p.s.a.)

W rozpatrywanej sprawie pełnomocnik skarżącej strony powołał się na obydwie podstawy skargi kasacyjnej wymienione w przepisie art. 174 p.p.s.a. Wobec przedstawienia przez autora skargi kasacyjnej zarówno zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i naruszenia przepisów postępowania, w pierwszej kolejności, co do zasady rozpoznaniu podlega drugi z zarzutów. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo że nie został skutecznie podważony można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego.

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należało stwierdzić, że sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów postępowania, w ramach którego wskazano przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., polegającego na nieuwzględnieniu przez Sąd I instancji błędów popełnionych przez organ, dających podstawę do wznowienia postępowania w sprawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. jest bezzasadny, ponieważ w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ monokratyczny przepis art. 24 k.p.a. nie ma zastosowania. Przypomnieć należy, że do wniosku z art. 127 § 3 k.p.a. stosuje się przepisy dotyczące odwołań od decyzji, ale tylko odpowiednio. Oznacza to, że rozważając, które przepisy regulujące postępowanie odwoławcze będą miały zastosowanie wprost, które z odpowiednimi modyfikacjami, a które w ogóle nie będą miały zastosowania, należy wziąć pod uwagę cechy wyróżniające wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Odpowiednie stosowanie przepisów o odwołaniu i postępowaniu odwoławczym w postępowaniu, o jakim mowa w art. 127 § 3 k.p.a. nie może jednak w żaden sposób zmienić charakteru tego postępowania, ponieważ przy odpowiednim stosowaniu wszelkich przepisów prawa modyfikacji mogą podlegać jedynie przepisy odpowiednio stosowane, a nie przepisy, które mają być przez nie uzupełniane – por. J. Nowacki, Analogia legis, Warszawa 1966, s. 146; A. Błachnio-Parzych, Przepisy odsyłające systemowo (wybrane zagadnienia), PiP 2003, nr 1, s. 51. Trafnie zatem przyjął NSA w wyroku z 10 czerwca 1999 r., II SA 655/99, niepubl., że w postępowaniu tym nie ma zastosowania nakaz wyłączenia pracownika przewidziany w art. 24 k.p.a., ponieważ nie można tu mówić o "niższej" i wyższej" instancji, skoro obydwie decyzje zostały wydane przez ten sam organ administracji państwowej. Wniesienie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rodzi obowiązek organu, który wydał zaskarżoną decyzję, powtórnego "przyjrzenia" się sprawie i z tego względu jest środek prawny działający na zasadzie remonstrancji, a nie odwołania.

Ponadto odpowiednie stosowanie przepisu art. 24 k.p.a. o wyłączeniu pracownika organu administracji publicznej jest zupełnie niemożliwe w odniesieniu do organów monokratycznych, jeżeli decyzję w pierwszej instancji wydała osoba pełniąca funkcję organu. Zgodnie z prawem, to zasadą jest wydawanie decyzji przez organ, który może, ale nie musi upoważnić pracowników podległego mu urzędu do wydawania decyzji – art. 268a k.p.a. I taka właśnie sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Zatem w przypadku przyjęcia punktu widzenia skarżącego i wyłączenia od udziału w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy p.o. Dyrektora M. M., nie miałby kto rozpoznać jego wniosku.

Zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 27 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej, poprzez nieustosunkowanie się do zarzutu naruszenia przez Dyrektora Izby Celnej terminu zwolnienia ze służby, jak i naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 30 ust. 2 (1) ustawy z 23. maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz. U. 2001 nr 79 poz. 854 ze zm.), poprzez nieustosunkowanie się do zarzutu naruszenia przez Dyrektora Izby Celnej obowiązku zawiadomienia zakładowej organizacji związkowej o zamiarze wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony - są bezzasadne. Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd, że stosunek służbowy funkcjonariusza celnego ma charakter administracyjnoprawny. Funkcjonariusz celny pozostaje bowiem w stosunku służby. Ten rodzaj zatrudnienia nie podlega przepisom kodeksu pracy, lecz w całości regulowany jest ustawą o Służbie Celnej. Kwestie związane z ustaniem stosunku służbowego zostały tam uregulowane kompleksowo, a ustawa ta nie odsyła do odpowiedniego stosowania przepisów kodeksu pracy. Tak więc organ nie mógł naruszyć wymienionych w skardze kasacyjnej przepisów kodeks pracy, skoro kodeks ten nie ma w ogóle zastosowania w tej sprawie.

Także zarzut naruszenia art. 145 § l pkt 1 lit. c) w zw. z art. 57 § 1 i § 3 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie przez WSA błędu dotyczącego obliczenia terminu wypowiedzenia, nie jest trafny, ponieważ art. 57 § 1 k.p.a. nie miał zastosowania w niniejszej sprawie. Przepis ten odnosi się bowiem jedynie do terminów określonych w dniach. Natomiast Termin wypowiedzenia dotyczący skarżącego został określony w miesiącach. Sposób jego obliczania zatem określa art. 57 § 3 k.p.a., który stanowi: Terminy określone w miesiącach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim miesiącu, który odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie było - w ostatnim dniu tego miesiąca.

Nie można wreszcie podzielić zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez błędną ocenę przyjętego stanu faktycznego sprawy w kontekście przedstawionych naruszeń prawa materialnego, a w ich kontekście - naruszenie art. 151, jak również art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, poprzez oddalenie skargi, pomimo istotnych naruszeń prawa dokonanych przez Dyrektora Izby Celnej w Olsztynie, ponieważ ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny sprawy odpowiada rzeczywistości. Nie można więc czynić skutecznego zarzutu Sądowi I instancji, że w uzasadnieniu swojego orzeczenia ograniczył się do przedstawienia tego stanu faktycznego.

Przechodząc do oceny zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego na wstępie należało wyjaśnić, że zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego może nastąpić przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Naruszenie prawa przez błędną wykładnię polega na mylnym rozumieniu treści określonej normy prawnej, natomiast uchybienie prawu materialnemu przez niewłaściwe zastosowanie polega na tzw. błędzie w subsumcji, co wyraża się tym, że stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej albo, że ustalonego stanu faktycznego błędnie nie "podciągnięto" pod hipotezę określonej normy prawnej.

Zarzut naruszenia art. 26 pkt 6 ustawy o Służbie Celnej w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a., poprzez nieuwzględnienie zakazu zwolnienia ze służby funkcjonariusza celnego w wypadku nieobecności w służbie z powodu choroby trwającej krócej niż rok jest kompletnie bezzasadny, ponieważ przepis ten w ogóle nie miał zastosowania w niniejszej sprawie. Wszak skarżącego nie zwolniono z powodu jego nieobecności w służbie, spowodowanej chorobą, lecz dlatego, że zostały spełnione przesłanki zwolnienia ze służby, wymienione w art. 26 pkt 12 ustawy o Służbie Celnej.

Zarzut naruszenia art. 26 pkt 12 ustawy o Służbie Celnej w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a nie ma usprawiedliwionych podstaw, ponieważ organy administracji nie przekroczyły granic uznania administracyjnego wyznaczonego tym przepisem w zw. z art. 7 k.p.a. W ocenie Sądu istnieje podstawa, aby od funkcjonariusza publicznego wymagać nieskazitelnej postawy etycznej. Leży zatem w interesie społecznym, aby funkcjonariusza celnego zwolnić ze służby, w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo popełnione umyślnie, ścigane z oskarżenia publicznego, jeżeli okoliczności sprawy prowadzą do utraty zaufania niezbędnego do wykonywania obowiązków służbowych, tak jak miało to miejsce w rozpatrywanej sprawie.

Wbrew twierdzeniu skarżącego, Sąd I instancji nie przyjął, iż instytucja "zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych" oraz instytucja "zwolnienia od służby" - są tożsame i wywierają ten sam skutek. Wprost przeciwnie, w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wyraźnie odróżnia się te dwie instytucje (zawieszenie w czynnościach służbowych i zwolnienie ze służby, są zdarzeniami nie pozostającymi ze sobą w związku), stwierdzając jedynie, że zawieszenie funkcjonariusza w czynnościach służbowych nie ma wpływu na to bieg terminu zwolnienia go ze służby. Zatem zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 27 ust. 2 zw. 23 ust. 1 i art. 60 ust. 1 i 2 ustawy o Służbie Celnej polegającego na błędnej ich wykładni, poprzez przyjęcie, iż instytucja "zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych" oraz instytucja "zwolnienia od służby" - są tożsame i wywierają ten sam skutek także nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niemającą usprawiedliwionych podstaw i na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.