Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 854/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-11-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 ust 1 pkt 3 i ust 4
journal: Dz.U. 2009 nr 189 poz 1472
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej1) - tekst jednolity
article: art. 107 par 3; art 7 i 77
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2005 nr 326 poz 13 art. 32
law: Dyrektywa Rady 2005/85/WE  z dnia 1 grudnia 2005 r. w sprawie ustanowienia minimalnych norm dotyczących procedur nadawania i cofania  statusu uchodźcy w Państwach Członkowskich

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Protokolant ref. staż. - Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2011 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji o odmowie nadania statusu uchodźcy i udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydalenia z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany. 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. P. N. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu kwotę 295, 20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) i tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy).


UZASADNIENIE

Po rozpatrzeniu wniosku A. C. o wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] odmówił wstrzymania wykonania własnej decyzji z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] o odmowie nadania statusu uchodźcy, odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej i wydaleniu wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenia zgody na pobyt tolerowany do dnia doręczenia decyzji ostatecznej w sprawie nadania statusu uchodźcy. Wskazał jednocześnie, że decyzja niniejsza obejmuje także żonę i syna cudzoziemca.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia przywołano następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Obywatel [...] A. C. w dniu 11 stycznia 2011 r. złożył wniosek do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o nadanie statusu uchodźcy. Jest to kolejny wniosek w/w o nadanie mu statusu uchodźcy, złożony po otrzymaniu decyzji ostatecznej o utrzymaniu w mocy decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o odmowie nadania statusu uchodźcy, odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydaleniu wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany (decyzja Rady do Spraw Uchodźców nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r.).

W dniu 14 stycznia 2011 r. cudzoziemiec wystąpił do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z wnioskiem o wstrzymanie wykonania w/w decyzji ze względu na słuszny interes strony. W uzasadnieniu wskazał, że jego życie w kraju pochodzenia jest zagrożone, a także powołał się na stan zdrowia żony, która cierpi na astmę oraz córki, która urodziła się jako wcześniak i wymaga rehabilitacji.

Wskazał, że jako uczestnik Światowego Kongresu Narodu [...] w [...] może być prześladowany w kraju pochodzenia.

Organ podkreślił, że w dniu [...] lutego 2011 r. Szef Urzędu odmówił wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu, a Cudzoziemiec wniósł odwołanie od w/w decyzji powołując się na te same okoliczności, które wskazał w pierwszym wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu.

Odnosząc się do powyższego, organ wskazał na przesłanki, określone w art. 33 ust 4 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzieleniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, których łączne zaistnienie stanowi dla organu podstawę do wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu wydanej w stosunku do osoby, która po raz kolejny złożyła wniosek o nadanie statusu uchodźcy.

Podkreślił, że Szef Urzędu może wstrzymać wykonanie decyzji o wydaleniu do dnia doręczenia wnioskodawcy decyzji ostatecznej w sprawie o nadanie statusu uchodźcy, jeżeli przemawia za tym słuszny interes strony, nie jest to sprzeczne z interesem społecznym i złożenie kolejnego wniosku nie nastąpiło w celu opóźnienia wydania decyzji o wydaleniu lub opóźnienia lub zakłócenia wykonania takiej decyzji.

Stwierdził również, że po dokonaniu analizy porównawczej w/w wniosku z wnioskiem złożonym uprzednio Cudzoziemiec nie przedstawił nowych istotnych okoliczności w sprawie.

Te na które powołuje się nie świadczą o konieczności objęcia jego i jego rodziny ochroną międzynarodową. Żona i córka strony mogą korzystać z opieki medycznej na terytorium [...], która zapewnia bezpłatny dostęp do usług osobom posiadającym stały meldunek.

Podkreślono, że fakt udzielenia pomocy zagranicznemu dziennikarzowi przez teścia Aplikanta, około 10 lat temu nie stanowi, dowodu na istnienie ryzyka przyszłego prześladowania, gdyż do tej pory Cudzoziemiec nie miał z tego powodu żadnych problemów. Co więcej nie przedstawił żadnych dowodów, które potwierdzałyby jego udział w Światowym Kongresie Narodu [...] w [...] a z informacji w których posiadaniu jest organ, wynika że uczestnicy w/w spotkania nie powinni być narażeni na prześladowania (główny organizator kongresu jest powiązany z władzami [...], a rezolucja wieńcząca spotkanie zawierała wezwanie do prowadzenia rozmów z rządem [...]). W opinii organu zatem, złożenie przez Wnioskodawcę wspomnianego wniosku nastąpiło w celu opóźnienia lub zakłócenia wykonania decyzji o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, co jest sprzeczne z interesem społecznym.

Skarga na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł A. C. zarzucając jej naruszenie:

1. art. 33 ust 4 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzieleniu ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej poprzez błędne uznanie, że wniosek został złożony w celu opóźnienia wydania decyzji o wydaleniu lub opóźnienia lub zakłócenia wykonania tej decyzji i nie wzięciu pod uwagę słusznego interesu skarżącego,

2. art. 7 k.p.a., poprzez nie podjęcie przez organ wszystkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego,

3. art. 77 § 1 k.p.a., poprzez nie zebranie i nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego,

4. art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez wadliwe uzasadnienie decyzji,

W uzasadnieniu skargi podkreślono m.in. że syn cudzoziemca jest wcześniakiem i ma poważne problemy ze zdrowiem, albowiem urodził się z hipotrofią wewnątrzmaciczną. Obecnie znajduje się pod opieką neurologa i wymaga rehabilitacji. W przypadku wydalenia do kraju pochodzenia nastąpi przerwanie jego terapii co może mieć poważne skutki dla jego zdrowia.

Również żona cudzoziemca ma problemy ze zdrowiem – cierpi na astmę oskrzelową przewlekłą. Istnieje konieczność przeprowadzenia wobec niej diagnostyki alergologicznej, która wcześniej nie została przeprowadzona ze względu na ciążę.

Skarżący podkreślił, że w uzasadnieniu decyzji organ stwierdził lakonicznie, że jego rodzina może skorzystać z opieki medycznej na terytorium [...]. Jednak regionem jego zamieszkania jest [...] – kraj co prawda odbudowujący się ale zniszczony wieloletnią wojną, gdzie dostęp do specjalistycznych usług medycznych jest bardzo trudny.

Poza tym za wstrzymaniem wykonania decyzji o wydaleniu przemawia jego słuszny interes rodzinny w postaci ochrony przed prześladowaniami w przypadku powrotu do kraju pochodzenia.

Do prześladowań tych doszłoby ze względu na fakt udziału cudzoziemca w Światowym Kongresie Narodu [...] w [...] we wrześniu 2010 r. w charakterze uczestnika i ochroniarza.

Podkreślił, że nie jest prawdą, że nie załączył żadnych dowodów na potwierdzenie udziału w Kongresie albowiem załączył zdjęcie z Kongresu na którym jest m.in. z A. Z. oraz identyfikator uczestnika Kongresu.

Skarżący wskazał, że główny organizator Kongresu D. T., nie jest w żaden sposób związany z władzami [...]. Był natomiast zatrudniony na Uniwersytecie w Sankt Petersburgu, gdzie wykładał prawo międzynarodowe.

Obecnie na stałe przebywa na terenie Unii Europejskiej, gdzie ubiega się o azyl ze względu na obawę przed władzami [...].

Ponadto wskazał, że w powszechnie dostępnych źródłach podano informację, że R. K. potępił A. Z. za to że nie chce wrócić do ojczyzny i woli być rzecznikiem określonych sił antyrosyjskich na zachodzie, w związku z tym należy się obawiać, że zarówno A. Z. jak i pozostali uczestnicy Kongresu są narażeni na niebezpieczeństwo ze strony obecnych władz [...].

Ponadto w przypadku wydalenia do [...] grozić będzie Cudzoziemcowi i jego rodzinie niebezpieczeństwo także ze względu na powszechne łamanie praw człowieka w [...], na co wskazuje szereg wiarygodnych i powszechnie dostępnych źródeł.

W związku z tym złożenie kolejnego wniosku miało na celu przede wszystkim uzyskanie ochrony przed powszechnymi naruszeniami praw człowieka do jakich dochodzi w kraju pochodzenia. Zatem nie nastąpiło w celu opóźnienia wydania decyzji o wydaleniu lub opóźnienia lub zakłócenia wykonania takiej decyzji.

Zdaniem skarżącego w sprawie doszło nadto do naruszeń przepisów art. 7 i 77 § 1 k.p.a., gdyż organ w trakcie postępowania nie zebrał i nie wziął pod uwagę z własnej inicjatywy wszystkich informacji dotyczących kraju pochodzenia pochodzących z wiarygodnych powszechnie dostępnych źródeł.

Poza tym organ błędnie sformułował uzasadnienie decyzji, lakonicznie jedynie stwierdzając, że złożenie kolejnego wniosku nastąpiło w celu opóźnienia lub zakłócenia decyzji o nakazie opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Nie odniósł się natomiast w żaden sposób do pogarszającej się sytuacji praw człowieka w [...]. Ponadto w sposób błędny ocenił podane okoliczności dotyczące stanu zdrowia i konieczności leczenia rodziny skarżącego stwierdzając lakonicznie, że będzie miała ona możliwość podjęcia leczenia na terytorium [...].

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Sąd zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna i jako taka została oddalona.

Przepis art. 33 ust 1 pkt 3 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzieleniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 189/2009 poz. 1472 – tekst jedn.) stanowi, że wszczęcie postępowania w sprawie nadania statusu uchodźcy powoduje z mocy prawa wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu do dnia doręczenia cudzoziemcowi decyzji ostatecznej w sprawie o nadanie statusu uchodźcy.

Jednakże powyższego przepisu nie stosuje się w przypadku gdy wnioskodawca złożył kolejny wniosek o nadanie statusu uchodźcy z tym, że Szef Urzędu może wstrzymać wykonanie decyzji o wydaleniu do dnia doręczenia wnioskodawcy decyzji ostatecznej w sprawie o nadanie statusu uchodźcy, jeżeli przemawia za tym słuszny interes strony, nie jest to sprzeczne z interesem społecznym i złożenie kolejnego wniosku nie nastąpiło w celu opóźnienia wydania decyzji o wydaleniu lub opóźnienia bądź zakłócenia wykonania takiej decyzji (art. 33 ust 4 ustawy).

Przechodząc na grunt przedmiotowej sprawy podnieść należy, że skarżący złożył kolejny wniosek o nadanie statusu uchodźcy.

Analiza wniosku uchodźczego złożonego przez cudzoziemca poprzednio oraz wniosku późniejszego spowodowała, iż organu stwierdził, że zostały one oparte na tych samych podstawach.

W ocenie sądu z powyższym stwierdzeniem należy się zgodzić. Skarżący nie powołał bowiem w istocie nowych faktów i dowodów które nie byłyby organowi znane.

Co istotne te wcześniejsze fakty i dowody były już przedmiotem analizy i oceny organu, a zatem brak było podstaw uzasadniających konieczność dokonania ich ponownej oceny.

Analiza akt postępowania administracyjnego prowadzi do wniosku że w postępowaniu chronologicznie wcześniejszym skarżący miał pełną swobodę tak gdy chodzi o możliwość wypowiedzi jak i składania wniosków dowodowych. Jego prawa jako strony toczącego się postępowania uchodźczego nie zostały naruszone a faktu tego skarżący nigdy nie kwestionował.

Z przyczyn o których wyżej mowa organ nie miał więc obowiązku przeprowadzenia postępowania dowodowego na nowo albowiem jak już nadmieniono wcześniej cudzoziemiec nie wskazał takich okoliczności które uzasadniałyby konieczność zmiany stanowiska organu.

Oznacza to, iż bezzasadny jest nie tylko zarzut naruszenia art. 33 ust 4 ustawy ale i zarzut naruszenia art. 7 i 77 § 1 k.p.a.

W ocenie sądu skarżący nie może również w sposób skuteczny powoływać się na okoliczności dotyczące stanu zdrowia jego żony i syna. Schorzenia na które osoby te cierpią mogą być bowiem leczone również w kraju ojczystym cudzoziemca. Zupełnie inną kwestią jest natomiast poziom tej opieki. Jednak nawet jej zróżnicowanie na korzyść Polski nie może stanowić samoistnej przesłanki przemawiającej za udzieleniem ochrony na terytorium Polski z tego tylko powodu.

Skarżący musi poza tym pamiętać, że nadanie statusu uchodźcy bądź wstrzymanie decyzji o wydaleniu nie następuje ze względu na warunki życia ani stan przestrzegania praw człowieka w kraju pochodzenia. Gdyby tak w istocie było każda osoba narodowości czeczeńskiej mieszkająca na terenie [...] mogłaby niejako z mocy prawa domagać się ochrony prawnej poza krajem pochodzenia.

Decydujące znaczenie mają zatem rzeczywiste uzasadnione obawy prześladowania osoby ubiegającej się o status uchodźcy bądź domagającej się wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu.

Obowiązkiem skarżącego było więc podporządkowanie się ostatecznej decyzji o wydaleniu nie zaś składanie wniosków które wykonanie tej decyzji miało utrudnić lub uniemożliwić.

Zdaniem sądu bezzasadny jest również zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., albowiem organ nie miał obowiązku ponownego podnoszenia tych wszystkich argumentów które legły u podstaw wcześniejszych niekorzystnych dla skarżącego decyzji.

W tym miejscu godzi się również przywołać postanowienia Dyrektywy Rady 2005/85/WE z dnia 1 grudnia 2005 r. w sprawie ustanowienia minimalnych norm dotyczących procedur nadawania i cofania statusu uchodźcy w Państwach Członkowskich (Dz. U. UE L z dnia 13 grudnia 2005 r.).

Artykuł 32 wymienionej regulacji prawnej stanowi, że w przypadku gdy osoba która złożyła wniosek o udzielenie azylu w Państwie Członkowskim przedstawi dalsze informacje lub złoży kolejny wniosek w tym samym Państwie Członkowskim to Państwo Członkowskie może zbadać te dalsze informacje lub elementy kolejnego wniosku w ramach rozpatrzenia uprzedniego wniosku lub w ramach badania decyzji w drodze rewizji lub odwołania o ile właściwe organy mogą w tych ramach wziąć pod uwagę i rozważyć wszystkie elementy zawarte w dalszych informacjach lub kolejnym wniosku(ust 1).

Ponadto Państwa Członkowskie mogą zastosować szczególną procedurę w przypadku gdy osoba złożyła kolejny wniosek o udzielenie azylu (ust 2 art. 32).

Ta szczególna procedura polega na tym, że kolejny wniosek o udzielenie azylu jest poddawany najpierw wstępnemu rozpatrzeniu co do tego czy po wycofaniu uprzedniego wniosku lub po podjęciu decyzji w sprawie tego wniosku zaistniały lub zostały przedstawione przez wnioskodawcę nowe elementy lub informacje odnoszące się do rozpatrywania możliwości uzyskania przez niego statusu uchodźcy na mocy Dyrektywy 2004/83/WE (art. 32 ust 3).

Należy również podnieść, że Państwa Członkowskie mogą zdecydować o dalszym rozpatrywaniu wniosku jedynie wtedy gdy wnioskodawca bez własnej winy nie był w stanie uzyskać wiedzy o sprawach o których mowa w ust 3-5 art. 32 Dyrektywy w trakcie uprzedniej procedury, w szczególności zaś wykonując prawo do skutecznego środka odwoławczego na mocy art. 39. Porównanie powyższej regulacji z treścią przepisów prawa krajowego w tym w szczególności z treścią art. 33 ust 1 i 4 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej prowadzi do wniosku, że unormowania te nie są sprzeczne i zapewniają cudzoziemcowi należytą ochronę.

Niezależnie od powyższego podnieść należy, że wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu o którym mowa w art. 33 ust 4 w/w ustawy oparte jest na konstrukcji uznania administracyjnego ("...Szef Urzędu może wstrzymać wykonanie decyzji..."), co oznacza pewną swobodę w podejmowaniu rozstrzygnięć w tym przedmiocie. Negatywna ocena takiej decyzji musiałaby wiązać się z brakiem jej uzasadnienia bądź też z uzasadnieniem które w żaden sposób nie przystawałoby do realiów konkretnej sprawy.

Z sytuacją o której mowa nie mamy jednak do czynienia w sprawie niniejszej.

Niejako na marginesie powyższego stwierdzić trzeba, iż nie jest trafny podniesiony dopiero na rozprawie w dniu 24 listopada 2011 r. zarzut naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a.

Wówczas kiedy organ podejmował zaskarżoną decyzją ([...] lutego 2011 r.), jak i decyzję która ją poprzedzała ([...] lutego 2011 r.) przepis o którym mowa stanowił, że pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie w której brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji. W sprawie niniejszej, decyzja z dnia [...] lutego 2011 r. nie była decyzją wydaną w niższej instancji w rozumieniu w/w przepisu albowiem wydał ją ten sam organ który wydał decyzję zaskarżoną.

Nowelizacja art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. miała miejsce w dniu 11 kwietnia 2011 r. (Dz. U. Nr 6 z 2011 poz. 18), a więc już po podjęciu decyzji o których mowa. Zatem pełnomocnik skarżącego nie może powoływać się na aktualne brzmienie tegoż przepisu w sprawie niniejszej.

Z powyższych względów na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalono.