Wyrok NSA, sygn. akt II SA 115/82
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1982-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Hasła tematyczne: Opłaty administracyjne
Ochrona środowiska
Nieruchomości
Powołane przepisy: article: art. 10 ust. 1
journal: Dz.U. 1971 nr 27 poz. 249
law: Ustawa z dnia 26 października 1971 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz rekultywacji gruntów.
journal: M.P. 1970 nr 3 poz. 9 poz. 290
Teza: 1. Punkt skupu /zlewnia/ mleka służy przetwórstwu mleka, a nie bezpośrednio jego produkcji, wobec czego grunt dotychczas użytkowany rolniczo, przeznaczony na budowę takiej zlewni traci charakter gruntu rolnego.

2. Stosownie do art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1971 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz rekultywacji gruntów /Dz.U. nr 27 poz. 249 ze zm./ zmiana przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze rodzi obowiązek uiszczenia na rzecz Skarbu Państwa zarówno należności, jak i stałych opłat rocznych także wtedy, gdy nabywca gruntów otrzymał je bezpłatnie na podstawie przepisów o przekazywaniu nieruchomości.

3. Do należności i opłat wymierzanych na podstawie wyżej wskazanego przepisu nie ma zastosowania zarządzenie Ministrów Rolnictwa i Finansów oraz Prezesa Centralnego Urzędu Gospodarki Wodnej z dnia 17 listopada 1970 r. w sprawie zwolnień od opłat oraz dokonywania rozliczeń związanych z przekazywaniem nieruchomości na terenie gromad /M.P. nr 39 poz. 290/, gdyż - jak to wynika choćby z tytułu tego zarządzenia - dotyczy ono opłat i rozliczeń związanych z przekazywaniem nieruchomości, nie zaś z tytułu zmiany przeznaczenia gruntów rolnych.

TEZY

1. Punkt skupu /zlewnia/ mleka służy przetwórstwu mleka, a nie bezpośrednio jego produkcji, wobec czego grunt dotychczas użytkowany rolniczo, przeznaczony na budowę takiej zlewni traci charakter gruntu rolnego.

2. Stosownie do art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1971 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz rekultywacji gruntów /Dz.U. nr 27 poz. 249 ze zm./ zmiana przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze rodzi obowiązek uiszczenia na rzecz Skarbu Państwa zarówno należności, jak i stałych opłat rocznych także wtedy, gdy nabywca gruntów otrzymał je bezpłatnie na podstawie przepisów o przekazywaniu nieruchomości.

3. Do należności i opłat wymierzanych na podstawie wyżej wskazanego przepisu nie ma zastosowania zarządzenie Ministrów Rolnictwa i Finansów oraz Prezesa Centralnego Urzędu Gospodarki Wodnej z dnia 17 listopada 1970 r. w sprawie zwolnień od opłat oraz dokonywania rozliczeń związanych z przekazywaniem nieruchomości na terenie gromad /M.P. nr 39 poz. 290/, gdyż - jak to wynika choćby z tytułu tego zarządzenia - dotyczy ono opłat i rozliczeń związanych z przekazywaniem nieruchomości, nie zaś z tytułu zmiany przeznaczenia gruntów rolnych.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 207 par. 5 Kpa oddalił skargę Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej w J. na decyzję Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 18 listopada 1981 r. nr WBGot.4415/24/81 w przedmiocie wymiaru opłat z tytułu nabycia gruntów rolnych na cele nierolnicze.


UZASADNIENIE

Na wniosek Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej w J. Naczelnik Miasta i Gminy w Z., decyzją z dnia 17 marca 1981 r., przekazał tejże Spółdzielni w użytkowanie państwową nieruchomość rolną w postaci działki nr 108/1 o powierzchni 0,23 ha, położoną we wsi T.N. z zaznaczeniem, że należności i stałe opłaty roczne z tytułu przeznaczenia użytków rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne zostaną ustalone odrębną decyzją. W uzasadnieniu podano, że wyżej wymieniona nieruchomość jest przeznaczona na budowę punktu skupu mleka.

Po przejściu nieruchomości w dniu 15 kwietnia 1981 r. Naczelnik Miasta i Gminy w Z., decyzją z dnia 11 maja 1981 r., ustalił należność z tytułu jej nabycia na cele nierolnicze w kwocie 161.000 zł oraz opłatę roczną 16.100 zł. W decyzji tej podano, że nieruchomość ta stanowi grunt orny klasy IVa.

Od powyższej decyzji Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska odwołała się podnosząc, że ustalone opłaty nie powinny dotyczyć nieruchomości przejętej nieodpłatnie i przeznaczonej pod realizację punktu skupu mleka, a więc na potrzeby rolnictwa".

Decyzją z dnia 18 listopada 1981 r. nr WBGot.4415/24/81 Prezydent m.st. Warszawy zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy prezentując stanowisko, że "punkt skupu mleka jest inwestycją przemysłu rolno-spożywczego", a zatem grunt orny, przeznaczony pod tego typu budowę, zmienia swe przeznaczenie, w konsekwencji czego - stosownie do art. 10 ustawy z dnia 26 października 1971 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz rekultywacji gruntów /Dz.U. nr 27 poz. 249 ze zm./ - zarówno ustalenie należności, jak i stałych opłat rocznych, znajduje pełne uzasadnienie.

Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, zarzucając, że organy administracji niezgodnie ze stanem faktycznym przyjęły, że sporna nieruchomość wykorzystana będzie na cele nierolnicze, skoro "punkt skupu mleka służy bezpośrednio przetwarzaniu produktów rolnych". Ponadto podniesiono w skardze, że organy administracji - nie zwalniając Spółdzielni z należności i opłat z tytułu nabycia gruntów na cele nierolnicze - naruszyły par. 1 zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Finansów oraz Prezesa Centralnego Urzędu Gospodarki Wodnej z dnia 17 listopada 1970 r. w sprawie zwolnień od opłat oraz dokonywania rozliczeń związanych z przekazaniem nieruchomości na terenie gromad /M.P. nr 39 poz. 290/.

Odpowiadając na skargę, Prezydent m.st. Warszawy podtrzymał zajęte w swej decyzji stanowisko i skargę ocenił jako niezasadną, twierdząc w szczególności, że:

- punkt skupu mleka i zlewnia są inwestycją związaną z produkcją żywności, a nie służą bezpośrednio celom produkcji rolniczej w rozumieniu art. 1 cyt. ustawy;

- z chwilą wejścia w życie tej ustawy przepisy zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Finansów oraz Prezesa CUGW stały się nieaktualne.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Ustawa z dnia 26 października 1971 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz rekultywacji gruntów /Dz.U. nr 27 poz. 249 ze zm./ wprowadziła daleko idące ograniczenia m.in. w zakresie przeznaczania gruntów rolnych na cele nierolnicze, a nawet nakaz "zapobiegania obniżeniu ich urodzajności". Ograniczenia te dotyczą zarówno gruntów, których właścicielem jest państwo, jak i stanowiących własność prywatną.

Zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy gruntami rolnymi są grunty służące bezpośrednio celom produkcji rolnej, m.in. tereny rolniczego budownictwa gospodarczego, w tym również zagrodowego.

Punkt skupu mleka /zlewnia/ służy przetwórstwu mleka, a nie bezpośrednio jego produkcji, wobec czego grunt użytkowany dotychczas rolniczo, przeznaczony pod budowę zlewni mleka, traci charakter gruntu rolnego.

Stosownie do art. 10 ust. 1 cytowanej ustawy, zmiana przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze rodzi obowiązek uiszczenia na rzecz Skarbu Państwa zarówno należności, jak i stałych opłat rocznych także wtedy, gdy nabywca gruntów otrzymał je bezpłatnie na podstawie przepisów o przekazywaniu nieruchomości.

Wysokość należności z tytułu nabycia gruntów na cele nierolnicze oraz stałych rocznych opłat określone są w par. 6 i 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 września 1977 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz rekultywacji gruntów /Dz.U. nr 33 poz. 145 ze zm./.

Jak z powyższego wynika, w postępowaniu administracyjnym, zakończonym decyzjami będącymi przedmiotem sądowej kontroli w wyniku skargi Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej w J., nie nastąpiło naruszenie obowiązującego w tym zakresie prawa materialnego, a wysokość należności i stałych rocznych opłat obliczone zostały prawidłowo. Nie mają w tej sprawie zastosowania przepisy powołanego w skardze zarządzenia Ministra Rolnictwa i Finansów oraz Prezesa Głównego Urzędu Gospodarki Wodnej z dnia 17 listopada 1970 r., gdyż - jak to wynika choćby z tytułu zarządzenia - dotyczy ono opłat oraz rozliczeń związanych z przekazywaniem nieruchomości, nie zaś z tytułu zmiany przeznaczenia gruntów rolnych.

Skoro więc w sprawie niniejszej organy administracji nie uchybiły ani prawu materialnemu, ani procesowemu, przeto skargę - na podstawie art. 207 par. 5 Kpa - należało oddalić.