Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 862/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2009-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 134 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 191
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 20 ust. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 14 poz 176
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karol Pawlicki (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Małecki Sędzia NSA Maria Skwierzyńska Protokolant st. sekr. sąd. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2009r. sprawy ze skargi B.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego za 2004r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów oddala skargę /-/M. Skwierzyńska /-/K. Pawlicki /-/J. Małecki


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] maja 2008r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Poznaniu ustalił B. K. zryczałtowany podatek dochodowy od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2004r. w kwocie [...]zł. Jako podstawę prawnomaterialną rozstrzygnięcia powołano art. 10 ust. 1 pkt 9, art. 20 ust. 1 i 3 oraz art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W uzasadnieniu organ ustalił, iż w okresie od 01 stycznia 2004r. do 26 marca 2004r. wystąpiła różnica w wysokości [...]zł stanowiąca część wydatków dokonanych przez stronę w 2004r., która nie znalazła pokrycia w mieniu zgromadzonym do 26 marca 2004r. oraz w latach poprzednich, pochodząca z przychodów opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania. Tym samym kwota [...]zl stanowi dochód nieznajdujący pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów.

Natomiast w okresie od 27 marca 2004r. do 31 grudnia 2004r. ustalono, że wystąpiła nadwyżka przychodów nad wydatkami w wysokości [...]zł.

W kontekście zgromadzonego materiału dowodowego za niedostateczne i mało wiarygodne uznano te wyjaśnienia strony, które miały świadczyć o posiadanych na dzień 01 stycznia 2004r. oszczędnościach w kwocie około [...]zł przechowywanych poza systemem bankowym, pochodzących z pracy zarobkowej w latach 1968-1990, darowizn otrzymanych od rodziców w latach 1983-1988, złota otrzymanego od rodziców i spieniężonego przed rokiem 1995, a także alimentów na syna S. R. otrzymywanych w okresie 1984-2003 od E. R. – ojca dziecka.

Organ w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy (przesłuchania strony z [...] sierpnia 2007r. i z [...] lutego 2008r., pisma strony z [...] września 2007r. i z [...] października 2007r., pismo z Głównego Urzędu Statystycznego w Warszawie z [...] marca 2008r., zeznania podatkowe strony złożone w Urzędzie Skarbowym P. – N. M., pismo z Banku [...] z [...] grudnia 2007r., informacje otrzymane z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w P. z dnia [...] marca 2008r., pismo ze Starostwa Powiatowego w Ś. z dnia [...] marca 2008r.) przeprowadził analizę dotyczącą możliwości zgromadzenia przez stronę oszczędności na dzień 01 stycznia 2004r., a także ustalił, że podatniczka w 2004r. osiągnęła dochody w łącznej wysokości [...]zł z następujących źródeł:

- dochód z tytułu emerytury [...]zł

- dochód z tytułu świadczeń rodzinnych [...]zł

- dochód ze sprzedaży samochodu osobowego [...]zł

- zwrot nadpłaty z zeznania podatkowego [...]zł

- dochód z tytułu alimentów na syna [...]zł

W zakresie wydatków ustalono ich wysokość na poziomie [...]zł, na co złożyły się:

- wydatki na utrzymanie rodziny [...]zł

- wydatek z tytułu pożyczki udzielonej synowi D. K. w dniu [...] marca 2004r. [...]zł.

Wysokość bieżących wydatków na utrzymanie rodziny wyliczona została w oparciu o dane wynikające z Głównego Urzędu Statystycznego w Warszawie. Strona nie podała wysokości tych wydatków.

Ponadto ustalono, że zarówno na dzień 01 stycznia 2004r. jak i na dzień 31 grudnia 2004r. podatniczka nie dysponowała środkami finansowymi zgromadzonymi na rachunkach bankowych.

W celu uprawdopodobnienia, czy strona mogła zgromadzić na dzień 01 stycznia 2004r. środki finansowe w wysokości [...]zł, przechowywane w domu i umożliwiające udzielenie pożyczki synowi D. K., organ przeanalizował wskazane przez stronę źródła pochodzenia spornych środków finansowych i uznał, że przychody pochodzące ze źródeł opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania uzyskane przez podatniczkę nie pozwoliły na zgromadzenie oszczędności w wielkości deklarowanej na dzień 01 stycznia 2004r. tj. [...]zł. Inflacja lat 80-tych oraz dokonana w 1995r. denominacja złotego, w znacznym stopniu zdeprecjonowały gromadzone przez obywateli oszczędności, chroniąc jedynie częściowo środki ulokowane na rachunkach bankowych. Również zasady racjonalnego zachowania i doświadczenia życiowego wskazują, że dysponowanie przez stronę środkami finansowymi przechowywanymi w domu od lat 70-tych nie było możliwe.

Mając powyższe na uwadze organ przyjął, iż nadwyżka wydatków poniesionych w omawianym okresie nad zgromadzonymi w tym czasie oraz w latach poprzednich zasobami finansowymi, pochodzącymi z przychodów opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania, wyniosła [...]zł, od której zryczałtowany podatek dochodowy wynosi [...]zł.

W odwołaniu z dnia [...] maja 2008r. B. K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania.

Strona wyjaśniła, że nie pamięta wszystkich swoich dochodów i wydatków z roku 2004. Podała, iż E. R. przekazywał jej na utrzymanie syna – S. R. alimenty w wysokości przekraczającej kwotę uznaną w wyroku z 2003r. Było to [...]zł miesięcznie. W roku 2004 otrzymała z tego tytułu [...]zł. Strona podała, że oszczędności gromadziła przez cały okres swojego życia zawodowego, pomagali jej rodzice. Wniosła o przesłuchanie jej synów – S. R. i D. K. oraz o przeprowadzenie konfrontacji z E. R.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2009r. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a Ordynacji podatkowej, uchylił w całości decyzję organu I instancji i ustalił wysokość zobowiązania podatkowego w kwocie [...]zł od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu.

Zmianę w wysokości ustalonego zobowiązania podatkowego organ uzasadnił tym, że stwierdzenie faktu wystąpienia przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych wymaga zbilansowania wartości mienia zgromadzonego w całym roku podatkowym oraz w latach poprzednich, z uwzględnieniem jego pochodzenia, z wysokością poniesionych w całym danym roku podatkowym wydatków.

Jednocześnie, co do zasady, organ odwoławczy uznał, że w sprawie dokonano pełnej i prawidłowej oceny zebranego materiału dowodowego, dotyczącego wskazywanych przez stronę dochodów, jakie mogła uzyskać z różnych tytułów wskazywanych w prowadzonym postępowaniu.

Oceniając wskazane w decyzji dowody organ uznał, że kierując się wiedzą, zasadami doświadczenia życiowego i prawidłami logiki nie jest możliwe, ażeby strona na dzień 01 stycznia 2004r. zgromadziła oszczędności w kwocie około [...]zł.

W skardze z dnia 31 sierpnia 2009r. B. K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, której zarzuciła naruszenie art. 191 Ordynacji podatkowej.

Wskazała, że otrzymywała również alimenty na drugiego syna – D. K. Z kolei ustalona przez organy kwota przychodów jest znacznie zaniżona. Strona przypomniała, że sprzedawała w przeszłości biżuterię i złoto oraz gromadziła środki finansowe na tzw. "czarną godzinę". Pomagali jej również rodzice.

Strona podniosła również, że nie przeprowadzono konfrontacji między nią a E. R. w celu wyjaśnienia sprzeczności w ich zeznaniach.

Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Ponadto wyjaśnił, że skarżąca dopiero w skardze do sądu podała, że otrzymywała alimenty na drugiego syna w wysokości [...]zł miesięcznie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W przedmiotowej sprawie skarga okazała się bezzasadna.

Strona w swojej skardze wskazała na art. 191 Ordynacji podatkowej, który – w jej ocenie – został naruszony – zaskarżoną decyzją. Wskazany przepis stanowi, że organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W niniejszej sprawie okolicznością, którą należało udowodnić było posiadanie przez skarżącą w dniu 01 stycznia 2004r. oszczędności w kwocie ok. [...]zł.

Taką kwotę podała bowiem strona w trakcie przesłuchania w charakterze strony (k. 15-19 akt administracyjnych). Oszczędności te miały pochodzić z wcześniej wykonywanej pracy i darowizn od rodziców. Na powyższą okoliczność strona nie przedstawiła żadnych dowodów.

Z kolei organ podatkowy w trakcie postępowania zebrał następujące dowody:

- przesłuchanie strony w dniu [...] sierpnia 2007r., [....] lutego 2008r. i [...] sierpnia 208r. (k. 15-19, 111-113, 171-172);

- przesłuchanie świadków: D. K. (k. 187-189), S. R. (k. 190-192) i E. R. (k. 202-205).

Na podstawie powyższych zeznań organy uznały, że w latach 1984-2003 B. K. otrzymywała alimenty na syna S. R. w kwocie ok. [...]zł według dzisiejszej wartości pieniądza.

- wyrok Sądu Rejonowego w Poznaniu z 05 lutego 2003r., na mocy którego zasądzono od E. R. alimenty na rzecz S. R. na kwotę [...]zł (k. 24);

- zeznanie o wysokości dochodu uzyskanego przez skarżącą w 2004r. (k. 78),

- pismo GUS Departament Informacji z [...] marca 2008r. dotyczące wydatków w gospodarstwach domowych na 1 osobę w 2004r. (k. 126);

- pismo ZUS II Oddział w P. z dnia [...] marca 2008r. dot. okresów zatrudnienia B. K. oraz wysokości uzyskiwanej przez nią emerytury w latach 1990-2004 (k. 128-130),

- zestawienie dochodów skarżącej i przeciętnego wynagrodzenia opublikowanego przez GUS (k. 138);

- świadectwo pracy B. K. z 1990r. (k. 163);

- informacja o zeznaniach podatkowych skarżącej i innych dokumentach potwierdzających uzyskanie dochodów w latach 1993-2004 (k. 239).

W ocenie Sądu organy podatkowe, na podstawie zebranego materiału dowodowego, prawidłowo oceniły, że zarówno otrzymywane przez skarżącą wynagrodzenia, w czasie gdy była czynna zawodowo, jak i otrzymywane alimenty, nie mogły przyczynić się do zgromadzenia oszczędności, które sama skarżąca oszacowała na sumę [...]zł w 2004r. W tym zakresie organy przedstawiły zestawienie otrzymywanych przez skarżącą wynagrodzeń i emerytury do średniej płacy i emerytury obowiązujących w Polsce.

Jednocześnie organy wykazały gołosłowność stwierdzeń skarżącej dotyczących możliwości gromadzenia oszczędności w oparciu o pomoc rodziców, czy E. R.

Podniesiono również, iż wypowiedzi skarżącej odnośnie jej statusu materialnego były sprzeczne.

Ponadto organ odwoławczy ustalił, że skarżąca w 2004r. korzystała z pomocy P. Centrum Świadczeń (pismo z 07 maja 2009r. – k. 227).

W tych okolicznościach nie można podzielić zarzutu skargi o naruszeniu art. 191 Ordynacji podatkowej, ponieważ jak już wskazano, organy podjęły wiele starań w celu zebrania materiału dowodowego. Zebrane z kolei dowody pozwoliły na uznanie za udowodnioną okoliczność, iż skarżąca nie dysponowała oszczędnościami, o których mowa w zaskarżonej decyzji.

Jednocześnie należy mieć na uwadze i to, że skarżąca nie przedstawiła dowodów, które wskazywałyby na możliwość zebrania tak znacznych oszczędności.

Tym samym Sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały w sprawie art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. W tym celu organy ustaliły wysokość przychodów na podstawie poniesionych przez podatniczkę w roku 2004 wydatków oraz wartości zgromadzonego w tym roku mienia. Jednocześnie wskazano, iż wydatki te i wartości nie znalazły pokrycia w mieniu zgromadzonym przed poniesieniem tych wydatków lub zgromadzeniem mienia, pochodzącym z przychodów uprzednio opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania.

W tym stanie rzeczy Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

/-/M. Skwierzyńska /-/K. Pawlicki /-/J. Małecki

kk