Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2621/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 169
journal: Dz.U. 2017 poz 776
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant st. ref. Renata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2020 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę


UZASADNIENIE

Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej "organ", "UP" lub "Urząd Patentowy") decyzją z dnia [...] listopada 2018 r., nr [...], po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] listopada 2018 r. sprawy z wniosku P. sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej "wnioskodawca" lub "uczestnik") przeciwko J. W. prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą FHU J. z siedzibą w K. (dalej "skarżący" lub "uprawniony") o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy "pitbull" o numerze [...], na podstawie art. 169 ust. 1 pkt. 1 i art. 169 ust 2 i ust 6 ustawy z dnia 30 czerwca 2000r. Prawo własności przemysłowej [tj.: Dz. U. z 2017 r., poz. 776 ze zm., dalej "p.w.p."] oraz art 100 k.p.c. w zw. z art 256 ust. 2 p.w.p., stwierdził wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy "pitbull" o numerze [...] z dniem [...] września 2008 r., w części dotyczącej towarów ujętych w klasie 32, tj. napoje bezalkoholowe z wyłączeniem napojów energetyzujących, ekstrakty owocowe bezalkoholowe, esencje do produkcji napojów, koktajle bezalkoholowe, lemoniady, mleko arachidowe, mleko migdałowe, napoje izotoniczne, napoje serwatkowe, napoje z soków owocowych bezalkoholowe, nektary owocowe, soki owocowe, soki warzywne, sorbety, syropy, do lemoniad, syropy do napojów, woda mineralna gazowana i niegazowana; w pozostałym zakresie wniosek oddalił.

Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu 26 marca 2018 r., do Urzędu Patentowego RP wpłynął wniosek P. sp. z o.o. z siedzibą w P. o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy "pitbull" o numerze [...] udzielonego na rzecz J. W. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą FHU J. z siedzibą w K..

Sporny znak towarowy został przeznaczony do oznaczania towarów z klasy 32, tj.: napoje bezalkoholowe, ekstrakty owocowe bezalkoholowe, esencje do produkcji napojów, koktajle bezalkoholowe, lemoniady, mleko arachidowe, mleko migdałowe, napoje energetyzujące, napoje izotoniczne, napoje serwatkowe, napoje z soków owocowych bezalkoholowe, nektary owocowe, soki owocowe, soki warzywne, sorbety, syropy do lemoniad, syropy do napojów, woda mineralna gazowana i niegazowana.

Jako podstawę prawną swojego żądania wnioskodawca wskazał art.169 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. p.w.p. Wnioskodawca podniósł, że uprawniony do spornego znaku nie używał go w sposób rzeczywisty przez okres pięciu lat po dacie udzielenia prawa ochronnego, w związku z czym wniósł o stwierdzenie wygaśnięcia spornego prawa ochronnego z dniem [...] września 2008 r.

W odpowiedzi na wniosek uprawniony pismem z dnia 27 kwietnia 2018 r. wniósł o oddalenie wniosku jako bezzasadnego. Uprawniony podniósł, że przedstawione faktury dotyczą napojów, a więc wyczerpują dowody używania znaku dla co najmniej takich artykułów jak: napoje bezalkoholowe, lemoniady, napoje energetyzujące, napoje z soków owocowych bezalkoholowe. W związku z tym, że koktajl bezalkoholowy jest napojem złożonym z wielu składników, to zdaniem uprawnionego nie ulega wątpliwości, że napoje typu PITBULL są również koktajlami

bezalkoholowymi. Z kolei napoje izotoniczne to napoje mające na celu wyrównanie poziomu wody i elektrolitów wydalanych z organizmu w procesie pocenia, a także uzupełnienie witamin i soli mineralnych spalanych podczas wysiłku fizycznego. W ocenie uprawnionego jednym z bardziej istotnych dla organizmu minerałów, jakie uzupełnia się poprzez napoje izotoniczne jest magnez. Uprawniony wskazał, że jednym z rodzajów napoju PITBULL uzupełniającym straty magnezu jest PITBULL truskawkowy [wzbogacony o magnez). W związku z tym uprawniony wprowadza do obrotu napój będący napojem izotonicznym. Uprawniony stwierdził, że materiały dowodowe potwierdzają również, że napoje PITBULL zawierają ekstrakty owocowe bezalkoholowe, esencje do produkcji napojów, nektary owocowe, soki owocowe, syropy do lemoniad, syropy do napojów, wodę mineralną gazowaną i niegazowaną. Uprawniony podniósł, że wprowadza do obrotu również napoje serwatkowe, o czym świadczy załączony do pisma materiał dowodowy.

Wobec powyższego, w ocenie uprawnionego załączone materiały dowodowe w postaci faktur oraz umów udowadniają, w sposób bezsprzeczny, używanie spornego znaku w całym zakresie dla jakiego został zgłoszony.

Na rozprawie przeprowadzonej w dniu 17 lipca 2018 r., wnioskodawca podtrzymał swój wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia spornego prawa ochronnego, uzupełniając swoje dotychczasowe stanowisko o załącznik do protokołu z rozprawy. Podniósł, ze uprawniony nie wykazał używania spornego znaku towarowego w sposób rzeczywisty w odniesieniu do towarów, których dotyczy sporna rejestracja.

Zdaniem wnioskodawcy, z przedłożonych przez uprawnionego materiałów nie wynika, co jest przedmiotem jego oferty. Czy są to napoje (jeśli tak to jakie?), czy są to jedynie puszki i opakowania napojów. Ponadto stwierdził, że żaden z przedłożonych dowodów nie odnosi się do następujących towarów: ekstraktów owocowych bezalkoholowych, esencji do produkcji napojów, koktajli bezalkoholowych, lemoniad, mleka arachidowego, mleka migdałowego, napojów z soków owocowych bezalkoholowych, nektarów owocowych, soków owocowych, soków warzywnych, sorbetów, syropów do lemoniad, syropów do napojów, wód mineralnych gazowanych i niegazowanych. W ocenie wnioskodawcy, argumentacja uprawnionego, że napoje energetyczne i koktajle bezalkoholowe czy lemoniady to w istocie te same produkty jest nieuzasadniona, podobnie jak i argument, że sporny znak towarowy używany jest dla wszystkich produktów, które znajdują się w składzie napojów energetycznych, w tym wody gazowanej.

W odpowiedzi uprawniony podtrzymał swoje stanowisko w przedmiocie oddalenia wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia spornego znaku towarowego, również uzupełniając swoje dotychczasowe stanowisko o załącznik do protokołu z rozprawy. Stwierdził w nim, że analizując przedłożone do tej pory materiały dowodowe sprawy nie ulega wątpliwości, iż dokumentują one rzeczywiste używanie spornego znaku. Zdaniem uprawnionego, przedłożone faktury dotyczą napojów, a więc wyczerpują dowody używania znaku dla co najmniej takich artykułów jak: napoje bezalkoholowe, lemoniady, napoje energetyzujące, napoje z soków owocowych bezalkoholowe. Podtrzymał także stanowisko, że sporny znak towarowy był używany dla takich towarów jak napoje serwatkowe, koktajle bezalkoholowe, napoje izotoniczne, a także towarów komplementarnych do napojów PITBULL takich jak: ekstrakty owocowe bezalkoholowe, esencje do produkcji napojów, nektary owocowe, soki owocowe, syropy do lemoniad, syropy do napojów, woda mineralna gazowana i niegazowana oraz mleko arachidowe, mleko migdałowe, soki warzywne i sorbety.

Na rozprawie przeprowadzonej w sprawie w dniu [...] listopada 2018 r., Kolegium Orzekające przesłuchało A. O. w charakterze świadka. Świadek zeznał, że: "my się nie zajmujemy produkcją i sprzedażą puszek jako opakowań. Kupujemy puszki, które napełniamy napojem". Odnosząc się zaś do zarzutu wnioskodawcy dotyczącego opisu znajdującego się na fakturach załączonych jako dowody używania spornego oznaczenia świadek zeznał, że: "Dowodem sprzedaży napoju w tym opakowaniu (PITBULL [...]] jest faktura sprzedażowa, przy czym my jako producent napojów w różnych rodzajach opakowań stosujemy przy produkcie określenie rodzaju opakowania. W fakturze wskazana jest puszka 250 ml, 330 ml, w puszkach PET 315 ml, w butelkach PET 0,5 1 i w butelkach PET 1 1". Świadek zeznał również, że: "napoje izotoniczne charakteryzują się wysoką zawartością soli magnezu i soli potasu. Napój PITBULL [...] ma wystarczającą ilość magnezu do tego, żeby mógł być określany jako napój izotoniczny. Co do kwestii ciśnienia osmotycznego wyjaśnia, iż 95% napojów izotonicznych sprzedawanych w Polsce nie posiada tej cechy, w związku z tym nie jest to czynnik determinujący".

Po przeanalizowaniu materiału dowodowego przedłożonego przez uprawnionego tj.: faktury VAT wystawione w latach 2016-2017 (k. 39-50); zestawienia sprzedaży towaru "napój PITBULL b.1." od 2008-01-01 do 2013-07-31(k.37); zestawienia sprzedaży towaru "napój PITBULL puszka [...]" od 2008-01-01do 2013-07-31(k.38]; zestawienia sprzedaży towaru "PITBULL (F.) puszka 250 ml" wg daty wystawienia: od 2016-01-01 do 2017-12-31 (k. 36 i k. 36 verte); kserokopii zdjęcia etykiety "PITBULL E." (k. 35); składu napoju energetyzującego "Pitbull [...]" [k. 34); faktury VAT z dnia 29 marca 2016 r. (k. 33); faktury VAT z dnia 11 grudnia 2017 r. (k. 32); kserokopii zdjęcia etykiety "PITBULL A." (k. 30); kserokopii zdjęcia etykiety "PITBULL. [...]" (k. 31); kserokopii umowy o udzieleniu licencji zawartej w dniu 1 lutego 2016 r. oraz oświadczenia z dnia 26 kwietnia 2018 r. [k. 28-29), oraz kserokopii oświadczeń z dnia: 1 kwietnia 2018 r., 7 maja 2018 r., 12 maja 2018 r. oraz 14 maja 2018 r. [k. 74-77), Kolegium Orzekające UP stwierdziło, że sporny znak towarowy nie był używany w analizowanym okresie na rynku w części dotyczącej towarów ujętych w klasie 32, tj. napoje bezalkoholowe z wyłączeniem napojów energetyzujących, ekstrakty owocowe bezalkoholowe, esencje do produkcji napojów, koktajle bezalkoholowe, lemoniady, mleko arachidowe, mleko migdałowe, napoje izotoniczne, napoje serwatkowe, napoje z soków owocowych bezalkoholowe, nektary owocowe, soki owocowe, soki warzywne, sorbety, syropy do lemoniad, syropy do napojów, woda mineralna gazowana i niegazowana, a więc za wyjątkiem napojów energetyzujących.

W ocenie Kolegium Orzekającego przedłożone przez uprawnionego do akt sprawy dowody, w postaci faktur VAT (dowody nr 1, 2, 3, a także 6, 7 i 8) łącznie z zeznaniami świadka A. O. potwierdzają rzeczywiste i poważne używanie spornego znaku przez osobę trzecią za zgodą uprawnionego (dowód nr 9) jedynie w odniesieniu do napojów energetyzujących. Kolegium Orzekające stwierdziło, iż fakt, że z materiałów dowodowych (dowody nr 6, 9 i 10) wynika, że niektóre z tych napojów energetyzujących zawierały w swoim składzie np. serwatkę z mleka, sok z jagód akai, magnez czy też aminokwasy BCAA, to nie zmienia ich charakteru. W ocenie Kolegium Orzekającego w dalszym ciągu są to napoje energetyzujące, a nie jak podniósł uprawniony, np. napoje serwatkowe, soki, czy też napoje izotoniczne będące innymi napojami niż napoje energetyzujące.

Kolegium Orzekające nie podzieliło stanowiska prezentowanego przez uprawnionego jakoby pomiędzy napojami energetyzującymi, a mlekiem arachidowym, mlekiem migdałowym, sokami warzywnymi oraz sorbetami zachodziła komplementarność wobec czego nie ma potrzeby przedkładania konkretnych dowodów na ich używanie. W ocenie Kolegium Orzekającego nie można przyjąć, że dowody używania spornego znaku w odniesieniu do napojów energetyzujących potwierdzają jego używanie również w odniesieniu do ww. towarów. Przy ocenie używania znaku w odniesieniu do określonych towarów nie można kierować się argumentami podobieństwa, w tym komplementarności towarów. Używanie znaku należy bowiem wykazać w odniesieniu do wszystkich towarów dla których znak został zarejestrowany.

Zdaniem Kolegium Orzekającego napoje bezalkoholowe, do których należą napoje energetyzujące, stanowią szeroką kategorię towarów obejmującą wiele podkategorii takich jak np. wody butelkowane, soki i napoje owocowe i warzywne, słodkie napoje gazowane i niegazowane, napoje herbaciane gotowe do spożycia, napoje energetyzujące, napoje izotoniczne, a także piwa i wina bezalkoholowe.

W związku z powyższym w przedmiotowej sprawie, w ocenie Kolegium Orzekającego, brak było podstaw do uznania rzeczywistego i poważnego używania spornego znaku towarowego w odniesieniu do innych napojów bezalkoholowych oraz (jak podnosił wielokrotnie uprawniony) surowców do ich produkcji, które są w rzeczywistości samodzielnymi towarami oferowanymi odbiorcom (np. nektary owocowe, soki owocowe, soki warzywne, syropy do lemoniad, syropy do napojów, woda mineralna gazowana i niegazowana) niż napoje energetyzujące.

Na decyzję Urzędu Patentowego, skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zostało zarzucone naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: art. 169 ust.1 pkt 1 p.w.p. poprzez pominięcie wykładni wspomnianego przepisu i jej nie zastosowanie w ocenie przedstawionych przez stronę przeciwną dowodów w postaci:

a) Faktury VAT wystawiane w latach 2016-2017

b) Zestawienia sprzedaży towaru "napój PITBULL b.1." od 2008-01 -01

do 2013-07-31

c) Zestawienia sprzedaży towaru "napój PITBULL puszka [...]" od 2008-01-

01 do 2013-07-31

d) Zestawienia sprzedaży towaru (F.) puszka 250 ml" wg daty wystawienia;

od 2016-01-01 do 2017-12-31

e) Kserokopii zdjęcia etykiety "PITBULL E."

f) Składu napoju energetyzującego "Pitbull [...]"

g) Faktury VAT z dnia 29 marca 2016r.

h) Faktury VAT z dnia 11 grudnia 2017r.

i) Kserokopii zdjęcia etykiety "PITBULL A."

j) Kserokopii zdjęcia etykiety "PITBULL_[...]"

k) Kserokopii umowy o udzieleniu licencji zawartej w dniu 1 lutego 2016r.

oraz oświadczenia z dnia 26 kwietnia 2018r.

l) Kserokopii oświadczeń z dnia 1 kwietnia 2018r., 7 maja 2018., 12 maja 2018 r. oraz 14 maja 2018 r.,

- w szczególności w zakresie nieuznania powyższych dowodów za dowody potwierdzające używanie znaku [...] w stosunku do napojów bezalkoholowych, ekstraktów owocowych bezalkoholowych, esencji do produkcji napojów, koktajli bezalkoholowych, lemoniad, mleka arachidowego, mleka migdałowego, napojów izotonicznych, napojów serwatkowych, napojów z soków owocowych bezalkoholowych, nektarów owocowych, soków owocowych, soków warzywnych, sorbetów, syropów do lemoniad, syropów do napojów, wody mineralnej gazowanej i niegazowanej;

2. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

2.1 art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2013 poz. 267 ze zm.) [dalej: "kpa"], poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego wskutek błędnej i niepełnej interpretacji przedstawionych dowodów w zakresie używania znaku [...] jak i pominięcia analizy stanu faktycznego w zakresie intencji wnoszącego o wygaszenie znaku;

2.2. art. 8 § 1 kpa poprzez pominięcie wykładni przepisów p.w.p w zakresie używania znaku [...] dla napojów bezalkoholowych, ekstraktów owocowych bezalkoholowych, esencji do produkcji napojów, koktajli bezalkoholowych, lemoniad, mleka arachidowego, mleka migdałowego, napojów izotonicznych, napojów serwatkowych, napojów z soków owocowych bezalkoholowych, nektarów owocowych, soków owocowych, soków warzywnych, sorbetów, syropów do lemoniad, syropów do napojów, wody mineralnej gazowanej i niegazowanej jak i pominięcia analizy stanu faktycznego w zakresie intencji wnoszącego o wygaszenie znaku;.

2.3. art. 77 § 1 kpa poprzez nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego złożonego na okoliczność używania znaku [...] w zakresie napojów bezalkoholowych, ekstraktów owocowych bezalkoholowych, esencji do produkcji napojów, koktajli bezalkoholowych, lemoniad, mleka arachidowego, mleka migdałowego, napojów izotonicznych, napojów serwatkowych, napojów z soków owocowych bezalkoholowych, nektarów owocowych, soków owocowych, soków warzywnych, sorbetów, syropów do lemoniad, syropów do napojów, wody mineralnej gazowanej i niegazowanej jak i pominięcia analizy stanu faktycznego w zakresie intencji wnoszącego o wygaszenie znaku;.

2.4. art. 80 kpa poprzez niedokonanie oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego okoliczności używania znaku [...] w zakresie napojów bezalkoholowych, ekstraktów owocowych bezalkoholowych, esencji do produkcji napojów, koktajli bezalkoholowych, lemoniad, mleka arachidowego, mleka migdałowego, napojów izotonicznych, napojów serwatkowych, napojów z soków owocowych bezalkoholowych, nektarów owocowych, soków owocowych, soków warzywnych, sorbetów, syropów do lemoniad, syropów do napojów, wody mineralnej gazowanej i niegazowanej jak i pominięcia analizy stanu faktycznego w zakresie intencji wnoszącego o wygaszenie znaku;

2.5. art. 107 § 3 kpa poprzez wydanie decyzji nie zawierającej pełnego uzasadnienia faktycznego i prawnego.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana przez sąd administracyjny, następuje pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), dalej " p.p.s.a."

Analizując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż rozstrzygnięcie dokonane przez Urząd Patentowy jest prawidłowe i nie narusza obowiązującego w tym zakresie prawa, a podniesione zarzuty są niezasadne.

W myśl art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p prawo ochronne na znak towarowy wygasa również na skutek nieużywania zarejestrowanego znaku towarowego w sposób rzeczywisty dla towarów objętych prawem ochronnym w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat, po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego, chyba że istnieją ważne powody jego nieużywania;

W przypadkach, o których mowa w ust. 1, Urząd Patentowy na wniosek każdej osoby wydaje decyzję stwierdzającą wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy.(art.169 ust.2 p.w.p). Wymóg wykazania interesu prawnego w złożeniu wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego wynikającego ze znaku towarowego został zniesiony przez ustawodawcę na podstawie art.2 ust.2 przepisów przejściowych i końcowych wprowadzonych ustawą z dnia 11 września 2015 r. o zmianie ustawy Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2015 r., poz.1616).

Wnioskodawca nie był więc zobowiązany do wykazania interesu prawnego składając wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego ze spornego w sprawie znaku towarowego.

Jak wynika z powyższego prawo ochronne na znak towarowy zgodnie z art.169 ust.1 pkt 1 p.w.p. wygasa na skutek nieużywania zarejestrowanego znaku towarowego w sposób rzeczywisty dla towarów objętych prawem ochronnym w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat, po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego, chyba że istnieją ważne powody jego nieużywania. Celem instytucji wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy, o jakim mowa w tym artykule jest więc eliminowanie praw ochronnych na te oznaczenia, które nie są używane w sposób rzeczywisty w obrocie gospodarczym przez dłuższy, określony w ustawie, czas. Ważne jest więc żeby znak towarowy był używany w sposób rzeczywisty.

Pojęcie rzeczywistego używania znaku towarowego było rozważane również w orzecznictwie m.in. NSA w wyroku z dnia 24 maja 2006 r. sygn. akt II GSK 70/06 wyraził pogląd, iż obowiązkowi rzeczywistego używania znaku czyni zadość tylko takie używanie, które pozostaje w związku fizycznym lub pojęciowym z towarem lub usługą. Oznacza to konieczność nakładania zarejestrowanego oznaczenia na towar i wprowadzania do obrotu. Zgodnie zaś z wyrokiem NSA z dnia 10 października 2006r., sygn. akt II GSK 173/06 używanie znaku towarowego powinno pozostawać w zgodzie z działalnością przedsiębiorstwa, zaś obowiązkowi rzeczywistego używania czyni zadość jedynie używanie znaku w obrocie gospodarczym.

W doktrynie podkreśla się, iż rzeczywiste używanie znaku towarowego oznacza konkretne działanie, mające za przedmiot znak, a polegające na jego realnym odniesieniu do określonego towaru lub usługi. Chodzi o korzystanie ze znaku w sposób odpowiadający jego podstawowej funkcji (oznaczenia pochodzenia towarów lub usług).

Używanie rzeczywiste ma polegać na bezpośrednim udostępnieniu towarów lub usług ich odbiorcom. Obowiązek używania wymaga pełnego korzystania ze znaku, przez udostępnienie towarów lub usług ze znakiem ich odbiorcom (por. Obowiązek używania znaku towarowego, Studium z prawa polskiego na tle prawnoporównawczym, M. Trzebiatowski, Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2007, s. 95 -101). Znak jest rzeczywiście używany wówczas, gdy korzysta się z niego zgodnie z jego podstawową funkcją, jaką jest zagwarantowanie, że towary i usługi, dla których został zarejestrowany są dostępne w obrocie i pochodzą z określonego przedsiębiorstwa, z wyłączeniem przypadków używania o charakterze symbolicznym, mającym na celu jedynie utrzymanie praw do znaku towarowego. Przy czym dokumenty przedstawiane w sprawie w charakterze materiału dowodowego na wykazanie rzeczywistego używania znaku muszą zawierać informacje pozwalające na ustalenie daty użycia znaku, formy, w jakiej znak został użyty, rodzaju towarów, dla jakich użyto znaku, oraz zakresu terytorialnego jego użycia (zob. M. Trzebiatowski, Obowiązek używania znaku towarowego. Studium z prawa polskiego na tle prawnoporównawczym, Warszawa 2007, s. 471-472, 476-488, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2019 r., sygn. akt. II GSK 2477/17).

Zgodnie zaś z art. 169 ust. 6 p.w.p., w przypadku wszczęcia postępowania w sprawie wygaśnięcia prawa ochronnego, obowiązek wykazania używania znaku towarowego lub istnienia ważnych powodów usprawiedliwiających nieużywanie znaku spoczywa na uprawnionym z tytułu prawa ochronnego. A zatem to Uprawniony powinien był wykazać, iż używał znaku towarowego na terytorium Polski w sposób rzeczywisty poprzez nakładanie oznaczenia na towar i wprowadzanie tak oznaczonych towarów do obrotu.

Natomiast artykuł 154 p.w.p. wskazuje, iż używanie znaku towarowego polega w szczególności na:

1) umieszczaniu tego znaku na towarach objętych prawem ochronnym lub ich opakowaniach, oferowaniu i wprowadzaniu tych towarów do obrotu, ich imporcie lub eksporcie oraz składowaniu w celu oferowania i wprowadzania do obrotu, a także oferowaniu lub świadczeniu usług pod tym znakiem;

2) umieszczaniu znaku na dokumentach związanych z wprowadzaniem towarów do obrotu lub związanych ze świadczeniem usług;

3) posługiwaniu się nim w celu reklamy.

W art. 169 ust. 4-5 p.w.p. zawarte są wskazówki określające formy używania znaku oraz wskazujące, jakie formy używania znaku nie wypełniają pojęcia rzeczywistego używania znaku.

Zgodnie z art.169 ust.4 przez używanie znaku, w rozumieniu ust. 1, rozumie się również używanie znaku:

1) różniącego się od znaku, na który udzielono prawa ochronnego, w elementach, które nie zmieniają jego odróżniającego charakteru;

2) przez umieszczanie znaku na towarach lub ich opakowaniach wyłącznie dla celów eksportu;

3) przez osobę trzecią za zgodą uprawnionego;

4) przez osobę upoważnioną do używania znaku wspólnego albo znaku wspólnego gwarancyjnego.

Nie uważa się natomiast za używanie znaku w sposób rzeczywisty używania znaku w reklamie towaru, który nie jest dostępny na rynku krajowym, ani nie jest w kraju wytwarzany na potrzeby eksportu (art.169 ust.5 p.w.p.)

Zauważyć ponadto należy, że postępowanie związane z wygaśnięciem prawa ochronnego na znak towarowy, z powodu jego nieużywania, poddane jest trybowi spornemu (art. 255 ust. 1 pkt 3 p.w.p.). Zgodnie z art. 255 ust. 4 p.w.p. Urząd Patentowy rozstrzyga sprawy w trybie postępowania spornego w granicach wniosku i jest związany podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę. Urząd Patentowy RP, wydając zaskarżoną decyzję administracyjną, był zatem związany rygorami procedury administracyjnej, określającej jego obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania, a następnie końcowego rozstrzygnięcia sprawy (vide: art. 256 ust. 1 p.w.p.). Wyjaśnić należy, iż do postępowań prowadzonych przez UP mają zastosowanie częściowo regulacje prawne zawarte w p.w.p., a częściowo i niejednokrotnie z modyfikacjami przepisy k.p.a. Taka procedura postępowania wynika z powołanego art.256 ust.1 p.w.p. zgodnie z którym, do postępowania spornego przed Urzędem Patentowym w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a. Odpowiednie stosowanie danych przepisów nie oznacza zawsze bezpośredniego ich stosowania (por. wyrok NSA z dnia 2 września 2009 r., II GSK 18/09, LEX nr 596679). Oznacza to, że rozważając, które przepisy będą miały zastosowanie wprost, które z odpowiednimi modyfikacjami, a które w ogóle nie będą miały zastosowania, należy wziąć pod uwagę cechy wyróżniające danej sprawy (por. wyrok NSA z dnia 16 lipca 2010 r., I OSK 1088/10, LEX nr 594885; zob. także wyrok NSA z dnia 20 lipca 2011 r., II GSK 647/10, LEX nr 1083332; wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 marca 2009 r., VI SA/Wa 2531/08, LEX nr 531544; wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 marca 2007 r., VI SA/Wa 2175/06, LEX nr 322733).

Odpowiednie stosowanie przepisów kpa powinno przy tym uwzględniać specyfikę i cel postępowania spornego przez Urząd Patentowy RP, a także wyjątki wprost wynikające z przepisów omawianej ustawy - Prawo własności przemysłowej.

Rozpoznając zatem zarzuty skargi, w zakresie naruszenia przepisów postępowania Sąd jest związany w postępowaniu ze skargi o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego znaku towarowego, nie tylko przepisami p.w.p ale również przepisami k.p.a., które nakładają na organ określone obowiązki procesowe, choć w ograniczonym zakresie. Jak trafnie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK 2945/14 w myśl art. 77 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, (...) jednakże wymaga podkreślenia, iż w postępowaniu spornym Urząd Patentowy nie zbiera materiału dowodowego. Taka powinność, z uwagi na kontradyktoryjność tego postępowania, spoczywa na stronach, nie zaś na Urzędzie Patentowym (por. art. 255 1 ust. 3 pkt 5 p.w.p.). W konsekwencji, do postępowań spornych toczących się przed tym organem nie ma zastosowania art. 7 kpa, którego naruszenie podniesiono w skardze.

Przechodząc do wskazanych w skardze kolejnych zarzutów naruszeń przepisów postępowania, w ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie organ prawidłowo dokonał analizy całego materiału dowodowego sprawy. W ocenie Sądu nie można Urzędowi Patentowemu w niniejszej sprawie przypisać żadnych istotnych uchybień w tym zakresie. Dopuszczono bowiem wszystkie o istotnym znaczeniu, dowody zgłoszone przez strony i dokonano ich rzetelnej, wnikliwej oceny popartej analizą wynikających z nich dat, relacji gospodarczych, decyzji procesowych innych sądów i organów czy innych istotnych w sprawie zdarzeń. Podkreślić przy tym należy, że w sprawie o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego znaku towarowego, zgodnie z art. 169 ust. 6 p.w.p., to na uprawnionym spoczywa obowiązek wykazania używania znaku towarowego w odniesieniu do towarów (usług), których oznaczania dotyczy.

Analizując materiał dowodowy sprawy, w ocenie Sądu, organ prawidłowo ustalił, że sporny znak towarowy używany był wyłącznie w odniesieniu do napojów energetyzujących. Chociaż niektóre z napojów energetyzujących uprawnionego zostały wzbogacone w swoim składzie o takie składniki jak: serwatka z mleka, sok z jagód akai, magnez czy aminokwasy, nie zmieniło to jednak charakteru tych towarów, które nadal pozostają rodzajem napojów energetyzujących. Należy też wskazać, że napoje energetyzujące stanowią jedną z podkategorii napojów bezalkoholowych, do której nalezą także np. lemoniady czy napoje serwatkowe i izotoniczne. Chociaż mogą to być towary podobne lub nawet komplementarne, to nie podlegają takiej samej ocenie jak towary identyczne w postępowaniu, którego przedmiotem jest wygaśnięcie prawa ochronnego ze znaku w stosunku do określonych towarów (usług), w odróżnieniu np. od postępowań o unieważnienie prawa ochronnego z takiego znaku towarowego.

W tym miejscu można wskazać na wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2009 r. sygn. akt II GSK 708/08, w którym stwierdził, że z istoty i celu ustanowienia prawa ochronnego na znak towarowy wynika, że znak ten powinien w sposób rzeczywisty funkcjonować w obrocie gospodarczym. Jeżeli znak towarowy został zarejestrowany dla szerokiej kategorii towarów, określonej jednym pojęciem, a faktycznie używany jest tylko dla określonej podkategorii tych towarów, to dopuszczalne i prawidłowe jest stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego udzielonego na ten znak towarowy dla wszystkich innych podkategorii towarów, dla których znak ten jest nieużywany.

Powyższy pogląd prawny skład orzekający Sądu w niniejszej sprawie w pełni podziela. Niewątpliwie potwierdza on prawidłowość skarżonej decyzji, a Skarżący nie wykazał używania w sposób rzeczywisty spornego znaku przy dystrybuowaniu innych rodzajów napojów bezalkoholowych, jak napoje serwatkowe, izotoniczne lub lemoniady.

Podkreślić należy, że w rozpoznawanej sprawie Urząd Patentowy nie tylko dokonał oceny każdego ze zgłoszonych dowodów odrębnie, ale dokonał wszechstronnej, łącznej analizy materiału dowodowego w jego całokształcie. Nie można zatem organowi przypisać w tym zakresie braku obiektywizmu ani też sprzeczności z logiką czy doświadczeniem życiowym. Przekonująca w tym zakresie argumentacja została zamieszczona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wyjaśnia ona precyzyjnie przyczyny podjętego rozstrzygnięcia z powołaniem się na ustalone fakty i stosowane przepisy prawa materialnego w odniesieniu do ustalonego stanu faktycznego sprawy, który nie budzi wątpliwości. Z tych też przyczyn okazały się niezasadne zarzuty skargi naruszenia art. 8, art. 77 § 1, art. 80 oraz 107 § 3 kpa.

W ocenie Sądu organ nie naruszył także przepisów ustawy Prawo własności przemysłowej, w postaci art. 169 ust.1 pkt 1 p.w.p.

Konkludując, należało stwierdzić, że Urząd Patentowy RP wydając zaskarżoną decyzję działał zgodnie z prawem.

Z tych względów, uznając skargę za nieuzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji.