Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 1048/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2019-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit c
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Piotr Popek Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska /spr./ Asesor WSA Jacek Boratyn Protokolant sekr. sąd. Anna Kotowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi Ł.B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) na 2017 rok 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] na rzecz skarżącego Ł.B. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi Ł. B. (dalej: rolnik/beneficjent) jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...], w przedmiocie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej PROW 2014-2020 na 2017 r.

Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte o następujące okoliczności faktyczne i prawne: Do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ARiMR) w dniu 16 maja 2016 r. wpłynął wniosek Ł. B. o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020). W formularzu wniosku o przyznanie płatności na 2017 r., beneficjent zadeklarował w trzecim roku 5-letniego zobowiązania realizację pakietu 4 - Cenne siedliska i zagrożone gatunki ptaków na obszarach Natura 2000 oraz pakietu 5 - Cenne siedliska poza obszarami Natura 2000, a w ich ramach:

- Wariant 4.4 - Półnaturalne łąki wilgotne na łącznej powierzchni 2,39 ha obejmującej działki rolne: E1, F1, G1, H1, I1, J1, K1, L1, Ł1 oraz M1;

- Wariant 5.4 - Półnaturalne łąki wilgotne na powierzchni 4,08 ha obejmującej działkę rolną DD1;

- Wariant 5.5- Półnaturalne łąki świeże na powierzchni 71,17 ha obejmującej działki rolne: A1, B1, C1, D1, AA1, AAA1, AAAA1, BB1 oraz CC1.

Do wniosku strona załączyła materiał graficzny z zaznaczeniem poszczególnych działek rolnych w granicach działek ewidencyjnych oraz miejsca pozostawienia w 2017 r. obszarów niekoszenia w zadeklarowanych wariantach.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...], Kierownik Biura Powiatowego ARiMR (dalej: organ I instancji) przyznał Ł. B. płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną na 2017 r. w łącznej wysokości 65 281,62 zł, stanowiącej płatność do:

- Wariantu 5.4 - Półnaturalne łąki wilgotne w wysokości 1 842,43 zł do powierzchni uwzględnionej do płatności wynoszącej 3,46 ha - wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 1029,10 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności;

- Wariantu 5.5 - Półnaturalne łąki świeże w wysokości 63 439,19 zł do powierzchni uwzględnionej do płatności wynoszącej 68,88 ha - wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 4518,68 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności;

Jednocześnie organ odmówił przyznania płatności do wariantu 4.4 - Półnaturalne łąki wilgotne, ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności.

Od ww. decyzji odwołanie złożył Ł. B., podnosząc, że zadeklarowane do płatności powierzchnie działek są zgodne z wartościami określonymi przez organ w protokole z oględzin w zakresie weryfikacji powierzchni PEG.

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Dyrektor POR ARiMR/organ odwoławczy) decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał, że powierzchnia użytkowana rolniczo, która kwalifikuje się do przyznania Ł. B. płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na 2017 r. w ramach deklarowanego wariantu: 4.4 - Półnaturalne łąki wilgotne, 5.4 - Półnaturalne łąki wilgotne oraz 5.5 - Półnaturalne łąki świeże, została ustalona prawidłowo. Wyjaśnił, że przy określaniu obszaru kwalifikującego się do płatności w ramach płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, zastosowanie ma § 15 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 415 ze zm.; dalej: rozporządzenie RŚK), który stanowi, iż przy ustalaniu wysokości płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej przysługującej do gruntów, uwzględnia się powierzchnię działek rolnych, nie większą jednak niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. b rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 2014r, s.48 – dalej: rozporządzenie nr 640/2014), określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

W niniejszym przypadku, Ł. B. złożył w dniu 16 maja 2017 r. wniosek o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, deklarując działki do wariantu 4.4 - Półnaturalne łąki wilgotne na łączną powierzchnię 2,39 ha - działki rolne: E1 o pow. 0,37 ha, F1 o pow. 0,47 ha, G1 o pow. 0,19 ha, H1 o pow. 0,35 ha, I1 o pow. 0,24 ha, J1 o pow. 0,24 ha, K1 o pow. 0,15 ha, L1 o pow. 0,11 ha, Ł1 o pow. 0,12 ha oraz M1 o pow. 0,15 ha. Zadeklarował również działkę rolną DD1 o powierzchni 4,08 ha do wariantu 5.4 - Półnaturalne łąki wilgotne oraz do wariantu 5.5 - Półnaturalne łąki świeże działki rolne: A1 o pow. 10,25 ha, B1 o pow. 0,48 ha, C1 o pow. 0,96 ha, D1 o pow. 13,04 ha, AA1 o pow. 39,85 ha, AAA1 o pow. 3,88 ha, AAAA1 o pow. 0,70 ha, BB1 o pow. 0,57 ha, stanowiące łączną powierzchnię 71,17 ha. Jak wynika z założeń deklarowanych wariantów tj. 4.4, 5.4 i 5.5, na działkach zadeklarowanych w ich ramach muszą występować trwałe użytki zielone (TUZ), na których występują siedliska przyrodnicze, których typy są wymienione w ust. 3 pkt 1 załącznika nr 4 do rozporządzenia.

Organ podniósł, że zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne jest realizowane przez beneficjenta od 2015 r. Zgodnie z § 6 rozporządzenia RŚK, Ł. B. zobligowany jest do utrzymania wielkości obszaru objętego tym zobowiązaniem, gdyż wielkość i miejsce realizacji ww. zobowiązania nie podlegają zmianie w trakcie jego realizacji.

W niniejszej sprawie po przeprowadzonej kontroli administracyjnej i poddaniu poszczególnych działek zadeklarowanych w ramach wariantów analizie pod kątem realizacji zobowiązania oraz występowania przez 5 lat wstecz trwałych użytków zielonych, stwierdzono, że na działkach ewidencyjnych, na których położone są poszczególne działki rolne w ramach deklarowanych wariantów tj. w wariancie 4.4 na działkach I1 na pow. 0,08 ha (dz. ewidencyjna nr 26/1), K1 na pow. 0,04 ha (dz. ewidencyjna nr 764), Ł1 na pow. 0,12 ha (dz. ewidencyjna nr 834), H1 na pow. 0,12 (dz. ewidencyjna nr 28), E1 na pow. 0,21 ha (dz. ewidencyjna nr 75) oraz L1 na pow. 0,11 ha (dz. ewidencyjna nr 816) powierzchnia ta jest mniejsza niż deklaracja we wniosku. Nadto ustalono, że do działek rolnych L1 (0,11 ha) i Ł1 (0,12 ha) rolnik nie podjął zobowiązania i nie mógł o te działki zwiększyć zobowiązania. Wobec powyższego powierzchnia 0,68 ha została wykluczona z płatności do wariantu 4.4

Nie stwierdzono również 5-letniej historii TUZ na części działek ewidencyjnych stanowiących działkę rolną DD1 przypisaną do wariantu 5.4. - na dz. ew. nr 827/8 na pow. 0,54 ha, na dz. ew. nr 824/7 na pow. 0,05 ha i na dz. ew. nr 822/7 na pow. 0,03 ha, co w rezultacie spowodowało wykluczenie powierzchni 0,62 ha z płatności w wariancie 5.4.

Ponadto w przypadku wariantu 5.5, tak jak w wariantach tj. 4.4. i 5.4 analizując 5-letnią historię występowania trwałego użytku zielonego na poszczególnych działkach ewidencyjnych, nie stwierdzono występowania przez 5 lat wstecz wymaganej uprawy. Stwierdzone nieprawidłowości dotyczą działek ewidencyjnych: nr 167 tworzącej działkę rolną A1 na pow. 0,08 ha, działki ew. 9/2 (dz. rolna AA1) powierzchni 2,07 ha, działki ew. 225 (BB1) powierzchni 0,01 ha, działki ew. 173 powierzchni 0,05 ha i działki 178 na powierzchni 0,01 ha stanowiącej działkę rolną AAAA1 oraz działki ewidencyjnej 12/8 stanowiącej działkę rolną AAA1 na powierzchni 0,07 ha. Łączna powierzchnia wykluczona w wariancie 5.5 wynosi 2,29 ha.

W przypadku wszystkich wykluczonych z płatności działek bądź ich części, na których stwierdzono nie spełnienie warunków 5 - letniego występowania TUZ ustalono, że obszary te zostały przywrócone do użytkowania, gdyż w latach poprzednich na działkach tych znajdowały się zadrzewienia i zakrzaczenia, co oznacza, że tereny te nie mogły stanowić trwałego użytku zielonego i działki te nie spełniają warunków kwalifikowalności określonych w § 12 ust. 4 i ust. 7 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego. Ustalono, że na częściach działek oznaczonych literami E1, H1, I1, K1, L1, Ł1, A1, AA1, AAA1, AAAA1, BB1, DD1 uprawa nie spełnia definicji trwałego użytku zielonego (zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. h rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r.).

Odnosząc się do podnoszonej przez beneficjenta kwestii wizytacji w terenie, która odbyła się w jego gospodarstwie w dniu 14 października 2016 r., organ II instancji wyjaśnił, że wizytacja ta odbyła się w celu weryfikacji powierzchni działek zadeklarowanych do płatności w 2016 r. i dotyczyła wniosku z 2016 r. Istotnie, pomierzone powierzchnie działek rolnych odpowiadały wartościom jakie zadeklarował beneficjent we wniosku rolno-środowiskowo-klimatycznym na 2017 r., jednakże, pomimo stwierdzenia na deklarowanych działkach TUZ kontrolerzy nie badali, czy trwały użytek zielony na pomierzonych powierzchniach występował przez 5 lat wstecz, gdyż taka ocena jest dokonywana na etapie rozpatrywania wniosku i tylko w przypadku realizowania przez rolnika pakietów z trwałymi użytkami zielonymi, co miało miejsce w niniejszej sprawie.

Ponadto z uwagi na to, że powierzchnia gruntów, do której przysługuje płatność rolno - środowiskowo - klimatyczna przekracza 50 ha, zgodnie z uregulowaniami § 16 rozporządzenia RŚK, zastosowanie ma mechanizm degresywności stawek płatności, które wynoszą w wariancie 4.4 i 5.4 wynosi 829,92 zł, zaś w wariacie 5.5 - 986,61 zł.

Ł. B. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na opisaną na wstępie decyzję Dyrektora POR ARiMR z dnia [...] sierpnia 2018 r., wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji i zarzucając naruszenie:

1. przepisów postępowania administracyjnego mających wpływ na wynik sprawy i wydane rozstrzygnięcie, tj.:

art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego oraz jego dowolnej ocenie i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie spornych okoliczności podnoszonych przez stronę, błędne ustalenie stanu faktycznego, dokonanie wybiórczej oceny materiału dowodowego, pominięcie dowodów przedstawionych przez stronę;

art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 i art. 107 k.p.a. przez zmianę stanowiska organu w zakresie kwalifikowalności gruntu w 2017 r. w porównaniu do 2016 r., dokonaną na niekorzyść skarżącego, a także przez działania Dyrektora podważające zaufanie do organów państwa, nieprawidłową ocenę materiału zgromadzonego w toku postępowania administracyjnego oraz odejście od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw, jak również przez niewyjaśnienie w uzasadnieniu decyzji rozbieżności w zakresie oceny powierzchni kwalifikowalności spornych terenów użytkowanych rolniczo w 2016r. i 2017 r. oraz zmiany stanowiska organu w 2017 r.,

art. 7a i 81a k.p.a. przez nierozstrzygnięcie wątpliwości co do treści normy prawnej oraz wątpliwości co do stanu faktycznego na korzyść strony, zwłaszcza w przypadku istnienia sprzecznych i rozbieżnych stanowisk organu, tj. przyjętych obszarów kwalifikowalności w 2016 r. w porównaniu do obszaru przyjętego w 2017 r.,

niezgodnie z wynikami kontroli inspektorów;

art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji, mimo że istniały oczywiste podstawy do ich uchylenia i odmiennego orzeczenia co do istoty sprawy, ewentualnie do przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Naruszenie przepisów prawa materialnego:

art. 4 ust. 1h rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009, przez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie przez organ, iż wykluczony obszar wnioskowanej w 2017 r. działki nie był "trwałymi użytkami zielonymi", albowiem w trakcie przeprowadzonej kontroli administracyjnej nie stwierdzono na nim występowania przez 5 lat wstecz TUZ, toteż nie objęto go systemem płatności w 2017 r., podczas gdy cały wnioskowany obszar skarżący użytkował rolniczo (koszono i zbierano plon), nie stosowano płodozmianu, czynili to także poprzednicy prawni skarżącego, a na wykluczonym obszarze działki prowadzono wyłącznie prace pielęgnacyjne i agrotechniczne, nie naruszające połaci łąkowej i darni glebowej, a także przez uznanie, że część gruntów posiadanych przez skarżącego nie spełnia wymogów uznania za TUZ w myśl art. 4 ust. 1h rozporządzenia;

§ 15 ust. 3 rozporządzenia RŚK, przez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie przez organ, iż skarżący nie spełnił przesłanek do uzyskania płatności dotyczących "użytków rolnych" i "trwałych użytków zielonych" za cały wnioskowany obszar, w związku z czym były podstawy do wykluczenia z płatności spornych części działek za 2017 r. i tym samym uznania, że skarżącemu należy się płatność w pomniejszonej wysokości, podczas gdy strona spełniła wszystkie kryteria, aby otrzymać płatności za 2017 r., w tym za obszar kwestionowany przez organ;

art. 9 ust. 3 akapit pierwszy lit. a) i b) rozporządzenia nr 640/2014, przez pominięcie wynikającej z tego przepisu dopuszczalności obecności drzew na działce rolnej oraz brak wskazania zarówno w decyzji, jak i w raporcie z kontroli liczby drzew obecnych na działce, a także wyjaśnień czy i dlaczego miałyby one wpływać na prowadzenie działalności rolniczej;

art. 19 rozporządzenia nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r., przez zastosowanie wynikających z tego artykułu pomniejszeń i częściowej odmowy przyznania pomocy oraz nałożenie na skarżącego sankcji finansowych w sytuacji, gdy skarżący spełniał wszystkie kryteria otrzymania płatności i nie spełniał kryteriów zastosowania sankcji.

W uzasadnieniu stwierdził, że w 2016r. otrzymał pełną płatność zgodnie ze złożoną deklaracją, gdzie wykazał powierzchnie działek wynikające z raportu z kontroli i takie same powierzchnie zadeklarował do płatności w 2017r. Podniósł, że na całej powierzchni był TUZ przez 5 lat wstecz, co mogą potwierdzić świadkowie, jak też opinia biegłego eksperta botaniki. Nawet jeśli działki były częściowo zadrzewione, to nie przeszkadzało to w koszeniu i zbieraniu plonu. Zarzucił, że organ wydał decyzję wyłącznie na podstawie kontroli administracyjnej, nie ustalając, ile faktycznie drzew rośnie na działkach, ani nie uwzględniając powierzchni pod koronami drzew.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazał, że weryfikacja terenowa potwierdziła powierzchnię TUZ na dzień kontroli, ale nie potwierdziła 5-letniej historii TUZ. Na podstawie analizy zdjęć lotniczych oraz danych z kontroli na miejscu organ ustalił sposób wykorzystywania przedmiotowych gruntów przez 5 lat wstecz. W przypadku wszystkich wykluczonych działek ustalono, że zostały one przywrócone do użytkowania, gdyż w poprzednich latach znajdowały się tam zadrzewienia i zakrzewienia. Dodał, że wbrew twierdzeniom skarżącego, w 2016r. organ przyznał mu płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną do powierzchni zgodnej z ustalonym zobowiązaniem i ustaloną powierzchnią PEG z 5-letnią historią TUZ, a nie do powierzchni zgodnej z wynikami kontroli.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Na wstępie zaznaczyć należy, że zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast w myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: P.p.s.a.), sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art.57a.

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawne przesłanki przyznania płatności RŚK na rok 2017 wynikają z przepisów ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 562.) oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia RŚK. Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia RŚK, płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną przyznaje się rolnikowi lub zarządcy, o których mowa w art. 28 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, ze zm.), - dalej: rozporządzenie nr 1305/2013, jeżeli:

1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;

2) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne, o którym mowa w art. 28 ust. 3 rozporządzenia nr 1305/2013 lub art. 7 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 807/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i wprowadzającego przepisy przejściowe (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014, str. 1), w ramach określonego pakietu albo jego wariantu zwane dalej "zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym";

3) spełnia warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

W myśl § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia RŚK, zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne obejmuje użytki rolne w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. f rozporządzenia nr 1305/2013, zwane dalej "użytkami rolnymi" (...):

a) zadeklarowane we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach danego pakietu lub danego wariantu,

b) spełniające warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej,

c) objęte obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 23 lit. b rozporządzenia nr 640/2014 również w przypadku, o którym mowa w art. 18 ust. 6 akapit drugi rozporządzenia nr 640/2014.

Ponadto rolnik lub zarządca realizuje zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne od dnia 15 marca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie pierwszej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (§ 5 ust. 4 rozporządzenia RŚK). Zgodnie zaś z § 6 ust. 1 rozporządzenia RŚK, wielkość obszaru objętego zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym oraz miejsce realizacji tego zobowiązania nie podlegają zmianie w trakcie jego realizacji, z wyjątkiem:

1) zmiany wielkości obszaru objętego zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym w ramach wariantu 2.1., lecz nie więcej niż o 15% w stosunku do wielkości obszaru objętego tym zobowiązaniem w pierwszym roku jego realizacji, lub zmiany miejsca realizacji tego zobowiązania;

2) zmiany wielkości obszaru objętego zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym w ramach danego wariantu pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 6 lub zmiany miejsca realizacji tego zobowiązania.

W rozpoznawanej sprawie niesporne jest, że w 2017 r. beneficjent realizował zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne (dalej: zobowiązanie RŚK) podjęte w 2015r.

W aktach rozpoznawanej sprawy nie ma ani wniosku, ani decyzji przyznającej płatność RŚK na rok 2015, jak też na 2016r., dlatego Sąd nie ma możliwości zweryfikowania zawartych w decyzji stwierdzeń organu, co do powierzchni podjętego w 2015r. zobowiązania, zwłaszcza, że skarżący kwestionuje stanowisko organu w tym zakresie i utrzymuje, że w 2016r. otrzymał płatność niepomniejszoną do całej zadeklarowanej powierzchni i jest ona tożsama z powierzchnią zadeklarowaną w 2017r.

Kwestia ta ma pierwszorzędne znaczenie w niniejszej sprawie, bowiem, jak wyżej wskazano, wielkość i miejsce realizacji obszaru objętego zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym nie podlega zmianie (wyjątki przewidziane w § 6 rozporządzenia RŚK nie zachodzą w niniejszej sprawie). Zatem płatności RŚK przysługują do powierzchni objętych zobowiązaniem ustalonym w oparciu o zatwierdzone do płatności powierzchnie, do których przyznano pierwszą płatność rolnośrodowiskową, z uwzględnieniem powierzchni maksymalnego kwalifikowalnego obszaru.

Do akt rozpoznawanej sprawy nie zostały dołączone decyzje w sprawie przyznania płatności RŚK za lata 2015 i 2016, ani inne dowody, które potwierdzałyby powierzchnię podjętego zobowiązania RŚK. Za taki dowód nie może być uznany nie podpisany i nieuwierzytelniony wydruk decyzji Kierownika BP ARiMR z dnia [...] czerwca 2017r. nr [...], bez stwierdzenia czy jest ona ostateczna i bez wykazania, że znajduje się w obrocie prawnym (trzeba uznać, że jest to jedynie projekt decyzji).

Z powyższych względów, zasadne są podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, polegające na braku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego i nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego, w tym niewyjaśnienie spornych okoliczności podnoszonych przez stronę i rozbieżności, co do powierzchni TUZ przyjętych w 2016r. i 2017 r.

Jednoznaczne ustalenie powierzchni podjętego zobowiązania ma istotne znaczenie, a wykazanie prawidłowych podstaw do takich ustaleń nabiera szczególnego znaczenia w sytuacji, gdy strona kwestionuje ustaloną powierzchnię zobowiązania RŚK i wielkość przyznanej płatności za 2016r.

Zadeklarowane we wniosku przez beneficjenta dane podlegają weryfikacji za pomocą kontroli administracyjnych oraz kontroli na miejscu. Kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przeprowadza się tak, aby skutecznie zweryfikować zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności.

Podjęte przez beneficjenta w niniejszej sprawie zobowiązanie RŚK wymaga zachowania na deklarowanym obszarze trwałych użytków zielonych (TUZ), które – zgodnie z definicją zawartą art. 4 ust. 1h rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1307/2013 - stanowią grunty wykorzystywane do uprawy traw lub innych pastewnych roślin zielnych rozsiewających się naturalnie (samosiewnych) lub uprawianych (wysiewanych), które nie były objęte płodozmianem danego gospodarstwa rolnego przez okres pięciu lat lub dłużej. Mogą one obejmować inne gatunki, takie jak krzewy lub drzewa, które mogą nadawać się do wypasu, pod warunkiem, że zachowano przewagę traw i innych pastewnych roślin zielnych.

Z akt sprawy nie wynika jednak, w jaki sposób organ ustalił powierzchnię 5-letniej historii TUZ. W wydanych decyzjach organy obu instancji powołują się na wyniki analizy zdjęć lotniczych za ubiegłe lata, ale brak w aktach sprawy materiału dowodowego, który umożliwiłby weryfikację prawidłowości ustaleń powierzchni TUZ. Dowodem takim nie mogą być wpięte do akt wydruki zdjęć lotniczych, bez opisu i legendy, bez wskazania jakich działek dotyczą, kiedy zostały wykonane i jaką powierzchnię stwierdzono, a jaką zakwestionowano i z jakich powodów.

Nie wiadomo też, kiedy wydruki zdjęć, jak i wydruk "projektu" decyzji za 2016r. zostały wpięte do akt sprawy i czy stanowiły materiał dowodowy zgromadzony przed wydaniem zaskarżonej decyzji, a co za tym idzie istnieją wątpliwości, czy strona miała możliwość zapoznania się z nimi na etapie postępowania administracyjnego.

W ocenie Sądu, tego rodzaju dowody nie mogły stanowić podstawy ustaleń stanu faktycznego, w oparciu o który wydano zaskarżoną decyzję.

Ponadto organ powinien wyjaśnić, jakie znaczenie ma stwierdzenie przez kontrolujących w protokole z weryfikacji powierzchni na wniosek rolnika z dnia 14 października 2016r. (oględziny przeprowadzone w dniach 2-3 lutego 2017r. i 27-28 marca 2017r.), że: "na kontrolowanych działkach stwierdzono TUZ" i na jakiej podstawie organ przyjął, że stwierdzenie to odnosi się wyłącznie do stanu na gruncie w dniu kontroli. Kwestia ta została podniesiona przez beneficjenta w odwołanie, ale organ odniósł się do niej w sposób lakoniczny.

Powyższe oznacza, że postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów art. 7, art.8, art.76, art.76a, art.77, art.80 i art.81 k.p.a.

W związku z brakiem jednoznacznych ustaleń w zakresie stanu faktycznego, ocena zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego byłaby przedwczesna.

W tym stanie sprawy, uznając, że zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania administracyjnego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono po myśli art.200 P.p.s.a. i § 14 ust.1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015r., poz.1804). Na zasądzoną kwotę kosztów składa się uiszczony od skargi wpis w kwocie 200zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 480zł.