Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 722/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-05-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 106, art. 145, art. 174, art. 183, art. 184, art. 233 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 251, art. 244
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
article: art. 28
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 6
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1116
law: Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Włodzimierz Ryms Sędziowie Sędzia NSA Jacek Chlebny Sędzia NSA Anna Żak (spr.) Protokolant Andżelika Nycz po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 3 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Łd 547/07 w sprawie ze skargi M. A. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia [...] marca 2007 r., nr [...], znak [...],[...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 3 marca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w sprawie sygn. akt II SA/Łd 547/07, po rozpoznaniu skargi M. A. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2007r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego, uchylił zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że decyzją z dnia [...] marca 2007r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.) nakazał [...] Spółdzielni B. w Ł. wykonanie robót budowlanych w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w lokalu mieszkalnym nr [...], w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, położonym w Ł. przy ul. [...] – w terminie do [...] maja 2007r. Organ ten podał, że wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego przewodów kominowych (wentylacyjnych i spalinowych) znajdujących się w pomieszczeniu kuchni i łazienki w lokalu mieszkalnym nr [...]. W toku postępowania Spółdzielnia przedstawiła, wykonaną przez rzeczoznawcę w zakresie kominiarstwa, opinię techniczną dotyczącą stanu technicznego w/w przewodów, z której wynikała konieczność wykonania robót budowlanych w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła M. A., która zarzuciła, że przedstawioną opinię dot. stanu technicznego przewodów kominowych uważa za niezgodną z aktualnie obowiązującym prawem budowlanym w zakresie m.in. zaproponowanych materiałów, którymi ma zostać wyłożony przewód spalinowy oraz sposobu doprowadzenia powietrza do lokalu, nadto opinia nie uwzględnia odpowiednich parametrów technicznych. Podniosła, iż organy nie odniosły się do jej pisma z dnia [...] lutego 2007 r., przy którym złożyła oświadczenie Autoryzowanego Serwisu Firmy [...] oraz opinii tego serwisu z dnia [...] lutego 2007 r., w której wskazano na zakaz używania zakupionego i zamontowanego w łazience kotła z uwagi na wydostawanie się spalin do pomieszczenia. Dodała, iż z powyższych dokumentów wynika, że poprawne działanie pieca wymaga zapewnienia podciśnienia w kominie minimum 3 Pa, ten wymóg został pominięty w opinii dotyczącej stanu technicznego oraz skuteczności instalacji grawitacyjnej oraz przewodu spalinowego w lokalu mieszkalnym nr [...].

Rozpatrując powyższe odwołanie decyzją z dnia [...] marca 2007r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie odwoławcze.

W uzasadnieniu organ II instancji podkreślił, iż zgodnie z art. 128 kpa prawo do wniesienia odwołania przysługuje jedynie stronie, przy czym dla stwierdzenia czy podmiotowi przysługuje przymiot strony postępowania, istotne jest ustalenie czy ma on interes prawny. W związku z powyższym organ stwierdził, iż chociaż M. A. jest członkiem spółdzielni mieszkaniowej, to jednak nie przysługuje jej przymiot strony w rozumieniu przepisów ustawy Prawo budowlane. Posiadanie własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego nie uzasadnia jej udziału w postępowaniu prowadzonym przez organ I instancji na prawach strony. Przedmiotem własnościowego prawa do lokalu jest sam lokal. Własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu nie obejmuje ani współwłasności części budynku przeznaczonego do wspólnego korzystania, ani własności bądź współużytkowania wieczystego gruntu, na którym budynek się znajduje. Zatem nie jest stroną postępowania, a jedynie osobą zainteresowaną. Wadliwe umieszczenie nazwiska M. A. w rozdzielniku decyzji I instancji nie może skutkować traktowaniem jej jako strony postępowania, nawet gdy stwierdzone nieprawidłowości techniczne w funkcjonowaniu przewodów wywierają bezpośredni wpływ na lokal odwołującej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi M. A. zarzuciła rażące naruszenie art. 28 kpa poprzez niewłaściwą jego wykładnię. Jej zdaniem organ błędnie przyjął, powołując przepisy ustawy Prawo budowlane z 1994r, że nie posiada przymiotu strony, gdy tymczasem ma ona interes prawny, by występować jako strona postępowania zgodnie z art. 28 kpa.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Na rozprawie w dniu 3 marca 2008r. skarżąca wyjaśniła, iż przewody spalinowe jak i wentylacyjne usytuowane w jej mieszkaniu są przyporządkowane tylko do lokalu nr [...], będącego jej własnością.

W powołanym na wstępie wyroku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi nie zgodził się ze stanowiskiem organu II instancji, że w sprawie ma zastosowanie przepis art. 28 ustawy Prawo budowlane z 1994r. Przepis ten ogranicza krąg stron postępowania w sprawie pozwolenia na budowę i nie może być stosowany w innych postępowaniach, niż w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę. W relacji do art. 28 kpa, przepis art. 28 ust. 2 w/w Prawa budowlanego jest przepisem szczególnym. Ustawodawca wyraźnie określił, iż regulacja przewidziana w art. 28 ust. 2 znajduje zastosowanie jedynie do postępowań w sprawie pozwolenia na budowę. Powołany przepis jako wyjątek od zasady nie może być interpretowany rozszerzająco. W związku z powyższym w sprawie nałożenia na Spółdzielnię obowiązku wykonania określonych robót budowlanych krąg podmiotów, którym przysługuje przymiot strony ustala się wyłącznie w oparciu o art. 28 kpa. Przepis ten ustala generalną zasadę, iż stroną postępowania administracyjnego jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

Sąd I instancji, powołując szereg orzeczeń sądowych wskazał, że cechą interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny, sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. Źródłem interesu prawnego są przepisy prawa materialnego. Od tak rozumianego interesu należy odróżnić interes faktyczny tj. sytuację, kiedy jednostka jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak wykazać przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który stanowiłby podstawę jego roszczenia i uprawniałby ją do żądania stosowanych czynności organu. Następnie Sąd wskazał, iż M. A. jest członkiem Spółdzielni Mieszkaniowej i zgodnie z umową sprzedaży z dnia [...] listopada 2005 r. przysługuje jej własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego nr [...]. w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w Ł. Jej interes prawny w postępowaniu wynika wobec tego z ograniczonego prawa rzeczowego tj. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego. Bezsprzecznie wykonanie określonych prac w lokalu skarżącej wpływa na ograniczenie jej prawa, które chronione jest jak prawo własności. Sąd wskazał, że reguły udostępniania lokalu spółdzielni w sposób wyczerpujący określa przepis art. 61 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2003r., Nr 119, poz. 1116 ze zm.). Z przepisu tego wynika, że jeżeli lokal lub budynek wymaga remontu obciążającego spółdzielnię lub przebudowy, spółdzielnia może żądać od osób korzystających z tego lokalu lub budynku jego udostępnienia w celu wykonania koniecznych robót po wcześniejszym uzgodnieniu terminu, nadto w razie awarii wywołującej szkodę lub zagrażającej bezpośrednio powstaniem szkody osoba korzystająca z lokalu jest obowiązana niezwłocznie udostępnić lokal w celu usunięcia awarii. Przepis ten określa zespół uprawnień spółdzielni umożliwiających utrzymanie właściwego stanu technicznego budynków i reagowanie w sytuacjach awaryjnych. Z uprawnieniami spółdzielni w tej materii są skorelowane obowiązki osób faktycznie korzystających z lokalu bez względu na tytuł prawny. Z powyższego Sąd I instancji wywiódł, iż skoro skarżąca jako członek spółdzielni obowiązana jest udostępnić lokal w celu dokonania określonych prac, to trudno przyjąć, iż w tak ustalonym stanie faktycznym i prawnym organ nadzoru budowlanego zasadnie odmówił skarżącej przymiotu strony. Tym bardziej, że jak wynika z opinii sporządzonej w dniu [...] listopada 2006 r. przez wykwalifikowany zakład kominiarski, w przedmiotowym lokalu występują nieprawidłowości w stanie technicznym przewodów kominowych- wentylacyjnych i spalinowych, które powodują konieczność przeprowadzenia szeregu prac m.in. zamontowania urządzeń nawiewnych, uszczelnienia przewodów kominowych, wykonania prawidłowych dojść do przewodów, zamurowania otworów w przewodach. Ponadto wszystkie te prace muszą zostać wykonane w lokalu skarżącej, gdyż zarówno przewody spalinowe jak i wentylacyjne usytuowane są w jej mieszkaniu i przyporządkowane tylko do stanowiącego jej własność lokalu. Nie istnieje zatem konieczność wkraczania do innych lokali mieszkalnych, a wyłącznie do lokalu strony, co tym bardziej przemawia za koniecznością uznania skarżącej za stronę postępowania w przedmiocie nakazania Spółdzielni wykonania określonych prac, które zamkną się tylko w lokalu strony.

Podsumowując Sąd uznał, że trudno odmówić właścicielowi lokalu mieszkalnego, w którym prowadzone będą określone prace budowlane, niewątpliwie wpływające na stan techniczny tego lokalu, przymiotu strony postępowania zgodnie z art. 28 kpa. Z powyższych względów Sąd I instancji na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit.c p.p.s.a uchylił zaskarżoną decyzję i wskazał, iż organ odwoławczy ponownie rozpoznając sprawę rozważy uprawnienie strony skarżącej do zaliczenia w poczet stron postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie i przeprowadzi postępowanie w zgodzie z zasadami określonymi w kodeksie postępowania administracyjnego.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniósł Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżając ten wyrok w całości i zarzucając naruszenie następujących przepisów:

- art. 145 § 1 pkt 1c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 28 kpa poprzez ich niewłaściwą interpretację,

- art. 233 § 1 kpc w zw. z art. 106 § 5 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i dowolnym przyjęciu, po przeprowadzeniu dowodu z wyjaśnień strony, iż przewody kominowe i wentylacyjne usytuowane są w jej mieszkaniu i przyporządkowane są do lokalu będącego jej własnością, co dodatkowo skutkuje potrzebą uznania skarżącej za stronę postępowania w przedmiocie nakazania Spółdzielni Mieszkaniowej wykonania prac, które zamkną się w lokalu skarżącej, podczas gdy przewody kominowe jak i wentylacyjne stanowią część wspólną całego budynku.

- art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o spółdzielniach mieszankowych poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwą interpretację i w konsekwencji błędnym przyjęciu w uzasadnieniu orzeczenia, iż osoba legitymująca się spółdzielczym własnościowym prawem do lokalu winna posiadać status strony w postępowaniu dotyczącym wykonania robót budowlanych w częściach budynku wykraczających poza zakres lokalu mieszkalnego.

W uzasadnieniu wnoszący skargę kasacyjną zakwestionował prawidłowość wywodów Sądu I instancji, co do uznania skarżącej za stronę postępowania przed organami nadzoru budowlanego wskazując, że interes prawny należy wywieść z konkretnej normy prawnej - przepisu prawa materialnego. Przepis taki ma stanowić o uprawnieniach lub obowiązkach strony, z których wywodzony będzie wprost interes prawny. Nie może on być dorozumiany. Byłaby to bowiem zbyt szeroka wykładnia przepisu art. 28 kpa. W związku z powyższym nie można podzielić stanowiska Sądu I instancji, iż interes prawny skarżąca wywodzi z przepisu art. 61 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Przepis ten statuuje ogólną zasadę, że w razie awarii wywołującej szkodę lub zagrażającej bezpośrednio powstaniem szkody osoba korzystająca z lokalu jest obowiązana niezwłocznie udostępnić lokal w celu usunięcia awarii. Nie można natomiast z tego przepisu wywodzić interesu prawnego osoby, której przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, w przypadku kiedy musi udostępnić lokal w celu wykonania określonych prac budowlanych w częściach wspólnych budynku. Zdaniem autora skargi kasacyjnej Sąd nie wziął pod uwagę, że zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy lokalem jest samodzielny lokal mieszkalny, a także lokal o innym przeznaczeniu, o których mowa w przepisach ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali. Przypisywanie więc statusu strony osobie, która legitymuje się spółdzielczym własnościowym prawem do lokalu w sytuacji, gdy roboty budowlane wykraczają poza przestrzeń lokalu mieszkalnego jest nieuzasadnione i wykracza poza zakres ochrony przewidzianej w tych przepisach jak i w przepisach kodeksu cywilnego dotyczących ochrony własności. Wnoszący skargę kasacyjną stwierdził, że za zakres jak i prawidłowość robót budowlanych odpowiada Spółdzielnia Mieszkaniowa a lokatorzy poszczególnych mieszkań tak jak skarżąca nie mają na nie wpływu. Bez znaczenia pozostaje okoliczność, że przewody kominowe i wentylacyjne przypisane są do lokalu skarżącej, gdyż pozostają one nadal wspólną częścią budynku jako całości obiektu budowlanego. Sąd I instancji wywiódł błędną tezę, że z uprawnieniami spółdzielni skorelowane są obowiązki osób faktycznie korzystających z lokalu bez względu na tytuł prawny. Jakkolwiek spółdzielnia mieszkaniowa może żądać udostępnienia lokalu w celu wykonania określonych prac, jednakże prawo spółdzielni nie może przesądzać o statusie lokatora jako strony postępowania w sprawie o nakazania spółdzielni wykonania określonych robót w częściach wspólnych obiektu. Lokatorzy nabywają jedynie prawo do ewentualnych roszczeń odszkodowawczych w przypadku zniszczenia ich mienia, co jednak nie może przesądzać o uznaniu ich za stronę w postępowaniu administracyjnym

W odpowiedzi na skargę kasacyjną M. A. wniosła o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art.183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270 ze zm., dalej zwaną w skrócie p.p.s.a), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jedynie z urzędu pod uwagę nieważność postępowania, której przesłanki zostały określone w paragrafie drugim tego przepisu. Oznacza to, że o ile nie zachodzi nieważność postępowania, kontrola sądu ogranicza się wyłącznie do weryfikacji zarzutów sformułowanych w skardze kasacyjnej w ramach powołanych podstaw zaskarżenia. W rozpoznawanej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., a zatem Naczelny Sąd Administracyjny był związany granicami skargi kasacyjnej.

Skarżący oparł zarzuty na obu podstawach kasacyjnych wskazanych w art.174 p.p.s.a. W związku z tym w pierwszej kolejności wymagają oceny zarzuty kasacyjne dotyczące naruszenia przepisów postępowania sądowego, gdyż zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego mogą podlegać ocenie dopiero wówczas, gdy stan faktyczny przyjęty za podstawę zaskarżonego wyroku nie nasuwa zastrzeżeń.

Zdaniem autora skargi kasacyjnej Sąd I instancji naruszył przepis art. 233 § 1 kpc w zw. z art. 106 § 5 p.p.s.a. Istota powyższego zarzutu sprowadza się do twierdzenia, iż Sąd I instancji przeprowadził dowód w postaci wyjaśnień strony, który ocenił z przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów.

Zarzut ten jest całkowicie chybiony. Przepis art.106 § 5 p.p.s.a. zawiera jedynie odesłanie do kodeksu postępowania cywilnego i nie może być zastosowany w sposób samodzielny w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Strona chcąc zarzucić Sądowi naruszenie reguł postępowania dowodowego winna wskazać również art. 106 § 3 tej ustawy, który przewiduje możliwość przeprowadzenia dowodu uzupełniającego i to tylko z dokumentów. Już tylko z tego powodu powyższy zarzut ocenić należało za chybiony, jako wadliwie sformułowany. Dodać tylko należy, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym, co do zasady nie jest możliwe prowadzenie postępowania dowodowego, ponieważ sąd ten kontrolę legalności opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracyjnym. Zgodnie ze wskazanym wyżej art. 106 § 3 p.p.s.a w toku rozprawy sąd może przeprowadzić dowód uzupełniający, lecz jedynie z dokumentów. Przepis ten wyklucza więc dopuszczenie dowodu z zeznań świadków, czy też zeznań stron. Jak wynika z akt, w toku rozprawy Sąd I instancji udzielił głosu skarżącej zgodnie z brzmieniem art.106 § 2 p.p.s.a., umożliwiając jej w ten sposób wyjaśnienie swojego stanowiska w sprawie i przedstawienie podstaw faktycznych i prawnych na uzasadnienie swoich żądań.

Z protokołu rozprawy nie wynika, aby Sąd przeprowadził uzupełniający dowód z dokumentów, dlatego też nie można mu było postawić zarzutu naruszenia art. 106 § 5 p.p.s.a

Nie jest trafny również zarzut dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego tj. art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o spółdzielniach mieszkaniowych poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwą interpretację. Autor skargi kasacyjnej wskazał, że nie podziela stanowiska Sądu I instancji, że interes prawny skarżącej wywieść należy z przepisu art. 61 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, prowadzi to bowiem do wadliwego ustalenia, iż osoba legitymująca się spółdzielczym własnościowym prawem do lokalu posiada interes prawny w przypadku, kiedy musi udostępnić lokal w celu wykonania określonych prac budowlanych w częściach wspólnych budynku spółdzielczego. Wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej Sąd I instancji w rozpoznawanej sprawie takiego poglądu nie wyraził.

Z pisemnego uzasadnienia zaskarżonego wyroku jednoznacznie wynika, iż interes prawny przesądzający o tym, iż skarżąca jest stroną niniejszego postępowania Sąd I instancji wywodzi z faktu, że przysługuje jej ograniczone prawo rzeczowe w postaci spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, w którym Spółdzielnia Mieszkaniowa ma obowiązek na podstawie decyzji administracyjnej wykonać określone roboty budowlane. W tym to kontekście Sąd I instancji przywołał treść przepisu art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o spółdzielniach mieszkaniowych stwierdzając, iż określa on zespół uprawnień spółdzielni umożliwiających utrzymanie właściwego stanu technicznego budynku i reagowanie w sytuacjach awaryjnych, z którymi powiązany jest obowiązek udostępnienia lokalu przez członka spółdzielni. Powyższy przepis nie miał jednak dla Sądu I instancji, jak tego chce skarżący kasacyjnie, samodzielnego znaczenia dla ustalenia interesu prawnego M. A. w przedmiotowej sprawie. To nie z treści tego przepisu Sąd wywiódł interes prawny skarżącej do udziału w niniejszym postępowaniu administracyjnym.

Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a w związku z art. 28 kpa poprzez ich niewłaściwą interpretację, w pierwszej kolejności należy wskazać, że zarzut ten został błędnie określony. Skarżący wskazuje zarzut naruszenia przepisu prawa procesowego, który w istocie powinien zostać zakwalifikowany jako przepis prawa o charakterze materialnym. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że przepis art. 28 kpa, pomimo tego że jest zamieszczony w ustawie regulującej zasady postępowania administracyjnego, jest normą prawa materialnego, określającą pojęcie strony tego postępowania. Obowiązek i interes prawny przewidziany w art. 28 k.p.a. wynika z przepisów prawa materialnego. Strona postępowania administracyjnego jest więc wprawdzie instytucją procesową, jednak rozumieć ją należy jako zespół norm prawnych odnoszących się do określonej sytuacji prawnej jednostki w danym postępowaniu administracyjnym (por. wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2008 r., I OSK 349/07, wyrok z dnia 22 marca 2007 r. II OSK 634/06 LEX nr 325255). Pomimo wskazanego uchybienia w określeniu podstawy kasacyjnej, zarzut ten podlega rozpoznaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny, gdyż w rzeczywistości, co wynika także z uzasadnienia skargi kasacyjnej, dotyczy on naruszenia prawa materialnego.

W ramach tego zarzutu podniesiono, iż przypisywanie statusu strony osobie, która legitymuje się spółdzielczym własnościowym prawem do lokalu w sytuacji, gdy roboty budowlane wykraczają poza przestrzeń tego lokalu mieszkalnego jest nieuzasadnione i wykracza poza zakres ochrony przewidzianej w przepisach ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, które powołano w skardze kasacyjnej jak i w przepisach kodeksu cywilnego dotyczących ochrony własności. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podniósł także, że za zakres jak i prawidłowość robót budowlanych odpowiada Spółdzielnia Mieszkaniowa a lokatorzy poszczególnych mieszkań tak jak skarżąca nie mają na nie wpływu. Bez znaczenia pozostaje okoliczność, że przewody kominowe i wentylacyjne przypisane są do lokalu skarżącej, gdyż pozostają one nadal wspólną częścią budynku jako całości obiektu budowlanego.

Zgodzić się należy z wnoszącym skargę kasacyjną, że co do zasady nie można przypisać statusu strony osobie, która legitymuje się spółdzielczym własnościowym prawem do lokalu w sytuacji, gdy roboty budowlane dotyczą wspólnych części budynku, prawdą jest, że to Spółdzielnia Mieszkaniowa odpowiada za prawidłowość robót budowlanych do wykonania, których zobowiązano ją przedmiotową decyzją administracyjną, przyjmując także, że przewody kominowe, które służą wentylacji i odprowadzaniu spalin z lokalu mieszkalnego M. A. stanowią części wspólne budynku, to i tak nie sposób na tle okoliczności faktycznych niniejszej sprawy odmówić skarżącej przymiotu strony niniejszego postępowania.

Przepis art. 28 kpa stanowi, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Nie ulega wątpliwości, że ustalenie interesu prawnego lub obowiązku prawnego może nastąpić tylko w związku z normą prawa materialnego. M. A. przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, w którym mają być przeprowadzone przedmiotowe roboty budowlane.

Jak wynika z ustaleń Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego poczynionych w oparciu o opinię rzeczoznawcy z zakresu kominiarstwa, przewody kominowe, które służą wentylacji i odprowadzaniu spalin z mieszkania skarżącej działają nieprawidłowo i konieczne jest wykonanie robót budowlanych w lokalu mieszkalnym skarżącej celem usunięcia stwierdzonych usterek. Doprowadzenie do należytego stanu w/w przewodów kominowych wymaga przeprowadzenia szeregu prac budowlanych w kuchni i łazience lokalu mieszkalnego m.in. zamontowania urządzeń nawiewnych, uszczelnienia przewodów kominowych, wykonania prawidłowych dojść do przewodów, zamurowania otworów w przewodach. Powyższe ustalenia znalazły wyraz wprost w sentencji decyzji organu I instancji, którą to zobowiązano Spółdzielnię Mieszkaniową do wykonania robót budowlanych w celu usunięcia nieprawidłowości w lokalu mieszkalnym M. A. Zamierzone roboty budowlane dotyczą wobec tego samej substancji spółdzielczego lokalu mieszkalnego, a ich realizacja ma zapewnić prawidłowe i bezpieczne użytkowanie tego lokalu. W tych realiach sprawy nie można powiedzieć, że osoba, której do tego lokalu przysługuje własnościowe spółdzielcze prawo, nie ma interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w oparciu o art. 66 ust.1 pkt.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. Podkreślić należy, iż przedmiotowa sprawa dotyczy obowiązku ściśle związanego z określonym spółdzielczym lokalem mieszkalnym, do którego przysługuje własnościowe prawo, a nie wyłącznie z budynkiem czy też całą nieruchomością, które są w dyspozycji spółdzielni.

Zgodnie z art. 244 § 1 kc spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu jest ograniczonym prawem rzeczowym, do ochrony którego stosuje się odpowiednio przepisy o ochronie własności (art. 251 kc). Podmiot, któremu powyższe prawo przysługuje, uzyskuje skuteczne erga omnes uprawnienie do korzystania z przysługującego mu lokalu. Ma prawo do swobodnego i niezakłóconego korzystania ze swego lokalu mieszkalnego o nieuszkodzonej substancji. Roboty budowlane, do wykonania których została zobowiązana Spółdzielnia Mieszkaniowa, jak wyżej to opisano dotyczą ściśle lokalu mieszkalnego M. A. stąd ingerują w przysługujące jej własnościowe spółdzielcze prawo do tego lokalu, które jest objęte ochroną prawną. Ma ona wobec tego przymiot strony i prawo uczestniczenia w niniejszym postępowaniu administracyjnym.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a oddalił skargę kasacyjną.