Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 221/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2015-05-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 27 § 1 pkt 9, art. 32
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 138 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Jacek Surmacz Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska WSA Grzegorz Panek / spr./ Protokolant sekr. sąd. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2015r. sprawy ze skargi K. C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] grudnia 2014r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego - odmówił wszczęcia postępowania w sprawie rozpatrzenia zarzutów zgłoszonych przez K. C. w związku z postępowaniem prowadzonym przez ten organ na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] września 2014 r. nr [...] wystawionego prze wierzyciela Prezydenta Miasta obejmującego należności z tytułu podatku od środków transportowych za 2008 oraz 2010 rok.

Jak wynika z akt sprawy organ egzekucyjny prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku skarżącego na postawie wskazanego powyżej tytułu wykonawczego. W związku z tym postępowaniem egzekucyjnym K. C. pismem z dnia 1 października 2014 r. wniósł o "wstrzymanie tytułu egzekucyjnego". Następnie pismem z dnia 30 października 2014 r. wniósł o wstrzymanie egzekucji podatkowej.

Pisma te zostały przesłane przez organ egzekucyjny do Dyrektora Izby Skarbowej. Organ ten w piśmie z dnia 14 stycznia 2015 r. uznał, że okoliczności przedstawione przez zobowiązanego w tych pismach mogą stanowić zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, o których mowa w art. 33 § 1 ustawy o postepowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm. - określanej dalej jako u.p.e.a.) i w związku z tym pisma te zwrócił organowi egzekucyjnemu - celem załatwienia zgodnie z właściwością.

Odrębnie od wyżej wskazanych pism skarżący - pismem z dnia 17 listopada 2014 r. wniósł zarzuty na podstawie art. 33 pkt 1 u.p.e.a. podnosząc:

- nieistnienie obowiązku podatkowego objętego tytułem wykonawczym z dnia [...] września 2014 r.

- przedawnienie co do roszczeń objętych wskazanym tytułem wykonawczym za 2008 r.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r. znak [...] organ egzekucyjny Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zgłoszonych przez zobowiązanego zarzutów. Uzasadniając powyższe postanowienie organ egzekucyjny stwierdził, że zobowiązany uchybił terminowi do wniesienia zarzutów, co obligowało organ egzekucyjny do odmowy wszczęcia postępowania.

Zarzuty zostały wniesione w dniu 19 listopada 2014 r. podczas gdy termin do ich wniesienia upływał w dniu 7 października 2014 r. (siedem dni od daty 30 września 2014 r. - tj. dnia odbioru zawiadomienia z odpisem tytułu wykonawczego).

Pismem z dnia 2 grudnia 2014 r. zobowiązany złożył zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] listopada 2014 r. w sprawie odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie zgłoszonych zarzutów, zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie:

art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. poprzez uchybienie jego treści wobec nieuwzględnienie wniosku o umorzenie postępowania wobec zarzutu nieistnienia obowiązku podatkowego objętego tytułem wykonawczym wydanym w oparciu o nieważną decyzję,

art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. poprzez uchybienie jego treści wobec nieuwzględnienia wniosku o umorzenie postępowania wobec zarzutu wygaśnięcia obowiązku podatkowego wobec upływu terminu przedawnienia roszczenia z 2008 roku,

- art. 7 § 3 u.p.e.a. poprzez uchybienie jego treści skutkujące prowadzeniem egzekucji pomimo braku podstaw tytułu egzekucyjnego wydanego w oparciu o nieważną decyzję,

- art. 247 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez uchybienie jego treści wobec prowadzenia egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego wydanego w oparciu o decyzję podlegającą stwierdzeniu nieważności.

W uzasadnieniu złożonego środka zaskarżenia zobowiązany podniósł, że egzekwowane świadczenie dotyczy zobowiązania podatkowego od środków transportowych za samochód ciężarowy o nr rejestracyjnym [...] za rok 2008 w kwocie 1.220 zł oraz za rok 2010 w kwocie 1.240 zł, ustalonych decyzjami Prezydenta Miasta z dnia [...] stycznia 2013 r., które podlegają stwierdzeniu nieważności na podstawie art. 247 § 4 Ordynacji podatkowej, albowiem rozstrzygnięcia objęte niniejszymi decyzjami dotyczą spraw rozstrzygniętych ostatecznymi decyzjami Prezydenta Miasta z dnia [...] lutego 2012 r. w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego od środków transportowych za samochód ciężarowy o nr rejestracyjnym [...] za rok 2008 w kwocie 1.220 zł oraz za rok 2010 w kwocie 1.240 zł.

Zobowiązany podniósł ponadto, że decyzjami Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2012 r. stwierdzono nieważność ww. decyzji.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] listopada 2014 r. w sprawie odmowy wszczęcia postępowania.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:

- art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. poprzez nieuwzględnienie zarzutów zgłoszonych w ustawowym terminie pismem z dnia 1 października 2014 r. w przedmiocie nieistnienia obowiązku oraz przedawnienia,

- art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. poprzez uchybienie jego treści wobec nieuwzględnienia wniosku o umorzenie postępowania wobec zarzutu braku istnienia obowiązku podatkowego objętego tytułem wykonawczym wydanym w oparciu o nieważna decyzję,

- art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. poprzez uchybienie jego treści wobec nieuwzględnienia wniosku o umorzenie postępowania wobec zarzutu wygaśnięcia obowiązku podatkowego wobec upływu terminu przedawnienia roszczenia z 2008 r.,

- art. 7 § 3 u.p.e.a. poprzez uchybienie jego treści skutkujące prowadzeniem egzekucji pomimo braku podstaw tytułu egzekucyjnego wydanego w oparciu o nieważną decyzję, art. 247 § 4 Ordynacja podatkowa (...) poprzez uchybienie jego treści wobec prowadzenia egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego wydanego w oparciu o decyzję podlegającą stwierdzeniu nieważności.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Dodatkowo na rozprawie dnia 5 maja 2015 r. pełnomocnik organu wskazał, że odnośnie wcześniejszych zarzutów egzekucyjnych toczy się postępowanie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Przedmiotem sporu było rozstrzygnięcia organu egzekucyjnego w sprawie zarzutów egzekucyjnych wniesionych po terminie tj. po upływie 7 dni od daty doręczenia tytułu wykonawczego, co spowodowało wydanie jedynie rozstrzygnięcia formalnego (co do terminu wniesienia zarzutów), a nie merytorycznego (co do ich faktycznej zasadności).

Podkreślenia tutaj wymaga, że w rozpoznawanej sprawie chodziło o zarzuty przedstawione w piśmie z dnia 17 listopada 2014 r. Odnośnie bowiem wcześniejszych zarzutów toczy się jeszcze postępowanie i nie zakończyło się ono jeszcze wydaniem rozstrzygnięcia.

W ocenie Sądu w sprawie znajdują zastosowanie przede wszystkim przepisy art. 27 § 1 pkt 9, art. 32 u.p.e.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Przepisy te zostały w sposób prawidłowy zastosowane przez Dyrektora Izby Skarbowej.

Zgodnie z wymienionym art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. tytuł wykonawczy zawiera pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Zgodnie natomiast z powołanym art. 32 tejże ustawy, organ egzekucyjny lub egzekutor, przystępując do czynności egzekucyjnych, doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony.

Ustawa określa więc siedmiodniowy termin do złożenia zarzutów. Termin ten upływa z upływem siódmego dnia od doręczenia odpisu tytułu wykonawczego.

Termin ten należy do kategorii terminów zawitych, a więc takich, których niezachowanie powoduje dla strony niekorzystne skutki procesowe i każde, choćby nieznaczne jego przekroczenie stanowi jego uchybienie.

Termin ten uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało: wysłane w formie dokumentu elektronicznego, nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego, złożone w polskim urzędzie konsularnym, złożone przez żołnierza w dowództwie jednostki wojskowej, złożone przez członka załogi statku morskiego kapitanowi statku, złożone przez osobę pozbawioną wolności w administracji zakładu karnego (art. 57 § 5 k.p.a.).

Zgodnie z art. 57 § 1 powołanej wyżej ustawy jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, to przy jego obliczaniu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie to nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu.

Jak wynika z akt sprawy, odpis tytułu wykonawczego z dnia [...] września 2014 r. o numerze [...] został doręczony zobowiązanemu w dniu 30 września 2014 r. wraz z zawiadomieniem o zajęciu rachunku bankowego w [...] S.A. z dnia 29 września 2014 r. Siedmiodniowy termin do wniesienia zarzutów w przedmiotowej sprawie, liczony od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu wskazanego tytułu wykonawczego upłynął zatem w dniu 7 października 2014 r.

Oznacza to, że zarzuty z dnia 17 listopada 2014 r. złożone przez zobowiązanego do Urzędu Skarbowego w dniu 19 listopada 2014 r., zostały wniesione po upływie terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia.

Przyznać przy tym należy, że orzecznictwo sądów administracyjnych nie jest jednolite co do określenia w jakiej formie należy rozstrzygać zarzuty wniesione po terminie. Z jednej strony przyjmuje się, że powinno się wówczas oddalić zarzuty (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 15 stycznia 2009 r., I SA/Bk 361/08) bądź pozostawić zarzuty bez rozpoznania (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 lipca 2008 r., I SA/Po 443/08), bądź umorzyć postępowanie w przedmiocie zarzutów (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 października 2000 r., I SA/Ka 712/99; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 1994 r. SA/Wr 1463/93.), albo nie uwzględnić zarzutów z powodu ich wniesienia po upływie terminu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 października 1999 r., I SA/Lu 722/98; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24 kwietnia 2008 r., III SA/Łd 19/08). Sądy administracyjne akceptują również tego typu rozstrzygnięcia jak: odmowa wszczęcia postępowania przez organ egzekucyjny I instancji w sprawie zgłoszonych zarzutów w związku z uchybieniem terminu do ich wniesienia (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 listopada 2013 r., I SA/Gd 1017/13). Podobnie, rozstrzygnął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 24 listopada 2010 r., I SA/Bk 451/10.

We wszystkich tych przypadkach podkreśla się jednak, że uchybienie terminowi do wniesienia zarzutów powoduje bezskuteczność dokonanej przez stronę czynności procesowej, co prowadzić może do zamknięcia drogi dalszego postępowania (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 3 sierpnia 2012 r., I SA/Kr 849/12 oraz powołane tam poglądy B. Adamiak i J. Borkowskiego, Kodeks postępowania administracyjnego, Warszawa 2008, s. 335 i nast., a także powołane w innych wyrokach poglądy R. Hausera, Z. Leońskiego Egzekucja administracyjna. Komentarz do ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Warszawa 1995, s. 63).

W rozpoznawanej sprawie Sąd doszedł do wniosku, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe. Przede wszystkim należy podkreślić, że skoro zarzuty egzekucyjne zostały wniesione po terminie - to nie mogły zostać rozpatrzone merytorycznie. Organ egzekucyjny I instancji mógł więc odmówić wszczęcia postępowania w przedmiocie zarzutów w trybie art. 61a k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.

Odnosząc się do rozbieżności w orzecznictwie co do samej formy orzekania to Sąd zauważa, że wprawdzie art. 34 § 4 u.p.e.a. stanowi, że "organ egzekucyjny (...) wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów..." to jednak przepisu tego nie należy interpretować w oderwaniu od całego systemu przepisów procesowych regulujących postępowanie egzekucyjne. Zasadą jest bowiem tylko częściowe wyraźne uregulowanie przez ustawę o postępowaniu egzekucyjnym sytuacji jakie mogą zaistnieć w toku postępowania. Świadczy o tym art. 18 u.p.e.a., zgodnie z którym jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy k.p.a. W konsekwencji należałoby przyjąć, że ww. art. 34 § 4 u.p.e.a. nie reguluje wszystkich przypadków rozstrzygnięć jakie mogą zapaść po wniesieniu zarzutów egzekucyjnych. Dodać też należy, że treść ww. art. 34 § 4 brzmi: "Organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego", co oznacza, że właściwie przepis ten należałoby stosować w przypadku, gdy wypowiadał się wierzyciel. Jak już Sąd podkreślał powyżej wniesienie zarzutów po terminie czyni je ze względów formalnych bezskutecznymi, co oznacza, że przesyłanie zarzutów wierzycielowi nie ma sensu i tylko przedłużałoby postępowanie. Dodać też należy, że za podobnymi (racjonalnymi i zmierzającymi do zapewnienia szybkości postępowania) przesłankami opowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 25 czerwca 2007 r., I FPS 4/06 uznając, że wydanie postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów w przypadku gdy wierzycielem jest Skarb Państwa, reprezentowany przez kierownika statio fisci - naczelnika urzędu skarbowego, który jednocześnie jest organem egzekucyjnym, należy uznać za bezprzedmiotowe.

Na koniec należałoby też dodać, że forma zaskarżonego postanowienia (odmowa wszczęcia lub umorzenie postępowania w przedmiocie zarzutów) ma ten praktyczny walor, że nie zamyka, co do zasady, drogi do merytorycznego rozpatrzenia zarzutów egzekucyjnych jeżeli zobowiązany wykaże zachowanie terminu.

Podkreślić także trzeba, że w niniejszym postępowaniu egzekucyjnym będą podlegały ocenie organu zarzuty wniesione we wcześniejszych pismach zobowiązanego.

W związku z powyższym Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie naruszyło przepisów wskazanych w skardze, co tym samym nie skutkowało koniecznością uchylenia postanowienia przez Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - określanej dalej jako p.p.s.a.).

Wobec braku podstaw do usunięcia zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego, na mocy art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił.