Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 362/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-08-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1,2,3
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity
article: par. 6
journal: Dz.U. 2009 nr 40 poz 326
law: Rozporządzenie MInistra Rolnictwa i Rozwoju Wsi  z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz  szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot, Sędzia WSA Leszek Kobylski, Protokolant Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi Spółki dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej Wsi S. [...] na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie płatności bezpośrednich 1) uchyla zaskarżoną decyzję w zakresie dotyczącym utrzymania w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w L. z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w części odmawiającej przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w uchylonej części do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. na rzecz skarżącej kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi Spółki dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej we wsi S. nad W. jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w W. z [...] marca 2010 r. nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w L. z [...] grudnia 2009 r. (dotyczącej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009), w zakresie odmowy przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych, wydana w następującym stanie faktycznym:

Wnioskiem z dnia [...] maja 2009 r. przewodniczący Spółki dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej we wsi S. nad W. W. L. wystąpił o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2009.

Decyzją z [...] grudnia 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w L. przyznał wnioskodawcy płatności do gruntów rolnych na rok 2009 w wysokości [...] zł z tytułu jednolitej płatności obszarowej, odmówił natomiast przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych, zwanej "płatnością zwierzęcą".

W uzasadnieniu decyzji, w części dotyczącej odmowy przyznania płatności zwierzęcej, organ wskazał, iż powierzchnia zadeklarowana we wniosku (o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2009) do tej płatności wynosi [...] ha, zaś powierzchnia stwierdzona w trakcie kontroli administracyjnej wynosi [...] ha. Następnie podał, że zgodnie z § 6 i § 8 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 40, poz. 326 ze zm., dalej jako rozporządzenie MRiRW z dnia 9 marca 2009 r.) płatność przysługuje, jeżeli rolnik lub jego małżonek w okresie od 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r. był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, co potwierdza wpis lub zgłoszenie tych zwierząt do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych. W przypadku składania wniosku o przyznanie płatności po raz pierwszy w 2009 r. wnioskodawca powinien posiadać zwierzęta gospodarskie co najmniej w okresie od 15 września 2009 r. do 14 marca 2009 r. Organ stwierdził, że w związku z tym, iż wnioskodawca nie posiadał zwierząt zarejestrowanych w systemie identyfikacji i rejestracji w ww. okresach, nie zostały spełnione warunki określone w ww. rozporządzeniu, dlatego też płatność zwierzęca została odmówiona.

W odwołaniu od powyższej decyzji przewodniczący Spółki dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej we wsi S. nad W. – W. L. nie zgodził się z częścią odmowną tej decyzji, dotyczącą płatności zwierzęcej i wniósł o jej uchylenie w ww. części i przyznanie tej płatności. Wskazał, że z uzasadnienia decyzji wynika, że została ona wydana bez dokładnego zbadania stanu faktycznego, i wnikliwej analizy przepisów dotyczących płatności uzupełniających w odniesieniu do podmiotu, jakim jest wspólnota gruntowa. Nie można bowiem pomijać faktu, że wspólnota gruntowa jest podmiotem szczególnym i jej status reguluje ustawa z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz. U. nr 28, poz. 169 ze zm., dalej jako ustawa o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych). Zgodnie z przepisami tej ustawy uprawnionymi do udziału we wspólnocie są osoby fizyczne lub osoby prawne, jeżeli w ciągu roku przed dniem wejścia w życie ww. ustawy faktycznie korzystały z tej wspólnoty. Wspólnota nie może być dzielona pomiędzy uprawnionych do udziału w tej wspólnocie, a zarząd nad wspólnotą sprawuje spółka (art. 14 ust. 2 ww. ustawy). Uprawnione do udziału we wspólnocie osoby fizyczne - rolnicy, korzystają ze wspólnoty, w tym w szczególności wypasają zwierzęta na trwałych użytkach zielonych należących do wspólnoty. Z uwagi na to, że wspólnoty nie mogą być podzielone pomiędzy rolników (udziałowców), tym samym udziałowcy nie mogą występować indywidualnie o jednolitą płatność obszarową i płatność uzupełniającą z tytułu posiadanych przez wspólnotę gruntów. W ich imieniu zarząd sprawuje zaś spółka. Wspólnota posiada pastwiska i zgodnie ze statutem spółki członkowie wypasają na nich zwierzęta. Z faktu przyznania jednolitej płatności bezpośredniej wynika, że wspólnota jest w posiadaniu gruntów rolnych, przy czym uprawnionymi do posiadania są udziałowcy wspólnoty, czyli poszczególni rolnicy. W taki sam sposób należy dokonać wykładni przepisów dotyczących przyznania płatności uzupełniającej. W danej sprawie nie wystarczy wykładnia literalna, należy odwołać się do celu ustawodawcy, jakim jest udzielenie wsparcia podmiotom faktycznie korzystającym z gruntów. W przypadku wspólnoty uprawnionymi i korzystającymi są udziałowcy, natomiast płatność przysługuje Spółce dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej we wsi S. nad W. i taka interpretacja przepisów jest zgodna zarówno z celem przyznawania dopłat, jak i celem wspólnoty, który polega na użytkowaniu przez rolników należących do tej wspólnoty gruntów wspólnoty, w tym wypasie zwierząt na tych gruntach. W konkluzji odwołujący się podniósł, że ARiMR przyznała spółce płatność uzupełniającą na rok 2005 i 2006. Od chwili wydania tych decyzji w sytuacji spółki nie nastąpiły żadne zmiany. Odmowa przyznania spółce płatności uzupełniającej na rok 2009 świadczy o braku konsekwencji Agencji w załatwianiu wniosków o przyznanie tego rodzaju płatności i swobodnym postępowaniu w przedmiocie przyznania spółce przymiotu podmiotu uprawnionego do wystąpienia z wnioskiem w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Decyzją z [...] marca 2010 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji podniósł, że nie zostały spełnione przez spółkę wymagania umożliwiające przyznanie płatności zawarte w § 6 i § 8 rozporządzenia MRiRW z dnia 9 marca 2009 r. Organ podkreślił, że z wnioskiem o przyznanie płatności wystąpiła Spółka dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej we wsi S. nad W., która została zarejestrowana w ewidencji producentów jako producent rolny. Poszczególni rolnicy należący do wspólnoty powołali zatem odrębny podmiot, tj. ww. spółkę do sprawowania zarządu w ich imieniu w celu prowadzenia działalności. Wypas zwierząt, choć prowadzony indywidualnie, to odbywa się pod zarządem spółki. Decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma fakt nie wpisania zwierząt do rejestru zwierząt gospodarskich przez spółkę. Zgodnie z rozporządzeniem MRiRW z 9 marca 2009 r. posiadanie zwierząt gospodarskich powinno być potwierdzone wpisem tych zwierząt przez rolnika (wnioskodawcę) lub ich zgłoszeniem do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych w okresie referencyjnym. Z uwagi na fakt, że spółka nie zgłosiła zwierząt do rejestru, ani też nie posiadała w okresie referencyjnym zwierząt zarejestrowanych w systemie, w rozumieniu przepisów ww. rozporządzenia, nie można uznać, że była posiadaczem tych zwierząt. Tylko zaś takie posiadanie zwierząt przez rolnika – wnioskodawcę w odpowiednim okresie, umożliwia przyznanie płatności zwierzęcej wnioskodawcy na podstawie ww. przepisów. W konkluzji organ dodał, że płatności uzupełniające przysługiwały w latach 2004-2006 do powierzchni łąk trwałych i pastwisk na mocy przepisów obowiązujących w tym okresie. Począwszy od roku 2007, w związku ze zmianą przepisów, do powierzchni trwałych użytków zielonych lub traw na gruntach rolnych nie przysługiwała i nie przysługuje nadal uzupełniająca płatność obszarowa do powierzchni grupy upraw podstawowych, a jedynie jednolita płatność obszarowa lub uzupełniająca płatność obszarowa do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (tzw. płatność zwierzęca), której przyznanie uzależnione jest szeregiem wymogów, jakie winien spełniać wnioskodawca, min. posiadaniem zarejestrowanych lub zgłoszonych do rejestru zwierząt gospodarskich w okresie referencyjnym.

W skardze do Sądu skarżąca Spółka dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej we wsi S. nad W., reprezentowana przez przewodniczącego zaskarżyła ww. decyzję z [...] marca 2010 r. w części dotyczącej odmowy przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych, wnosząc o zmianę decyzji przez przyznanie wnioskodawcy ww. płatności, ewentualnie o jej uchylenie do ponownego rozpoznania. Nadto, wniosła o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty zawarte w odwołaniu spółka dodała, że w uzasadnieniu decyzji organ w sposób bardzo lakoniczny powołuje się na zmianę przepisów dotyczących płatności zwierzęcej, nie powołuje jednak przy tym konkretnych przepisów. Uzasadnienie nie zawiera również odniesienia do całego problemu sprawy, nie zawiera jego analizy w kontekście prawa materialnego, w szczególności nie wyjaśnia sprawy w aspekcie przepisów ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych i nie odnosi się do szczególnego podmiotu jakim jest wspólnota. Braki te stanowią naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego i takie działanie organu nie może zasługiwać na aprobatę.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Odnosząc się do zarzutów skargi organ wskazał, że wnioskodawcą w niniejszej sprawie jest skarżąca spółka i to ona winna spełnić warunki do przyznania płatności. Fakt zaś, że spółka nie jest właścicielem zwierząt gospodarskich nie uniemożliwia zarejestrowania zwierząt przez spółkę. Spółka sprawuje zarząd nad gruntami, na których w określonym okresie czasu wypasane są zwierzęta, a tym samym staje się posiadaczem zwierząt. Organ podniósł także, iż nie jest prawdziwe twierdzenie skarżącej, że uzupełniająca płatność zwierzęca była wnioskodawcy przyznawana w latach 2005-2006, albowiem w tych latach przyznawano jedynie płatności do powierzchni upraw podstawowych, które przyznawane są do dzisiaj, a o przyznanie których skarżąca spółka w 2009 r. nie wnioskowała. Skarżąca mylnie utożsamia uzupełniającą płatność obszarową z płatnością uzupełniającą do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.

W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie - stwierdzenie jego wydania z naruszeniem prawa, v. art. 145 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, Sąd uznał, iż decyzja ta nie może się ostać, albowiem została wydana z naruszeniem w szczególności przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071), dalej: k.p.a., w stopniu uzasadniającym jej uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

Na wstępie należy zauważyć, że odwołanie w niniejszej sprawie zostało podpisane jedynie przez W. L. - przewodniczącego skarżącej spółki, do odwołania nie dołączono zaś udzielonego mu przez zarząd pełnomocnictwa. W aktach administracyjnych sprawy, będących w posiadaniu organów obu instancji i przekazanych Sądowi brak jest dokumentów świadczących o tym kto spółkę reprezentuje (statut, pełnomocnictwo udzielone przez zarząd dla przewodniczącego spółki). Powyższy brak formalny powinien więc zostać uzupełniony przez organ II instancji w trybie art. 64 § 2 k.p.a przed rozpoznaniem odwołania. Powyższe uchybienie zostało zaś konwalidowane dopiero na etapie postępowania sądowego, niemniej jednak co należy zauważyć - nie nastąpiło to wskutek wezwania przez organ, a przez samą skarżącą, która dołączyła do skargi pełnomocnictwo dla przewodniczącego zarządu spółki oraz statut wnioskującej o przyznanie płatności spółki.

Przed przystąpieniem natomiast do oceny skarżonej decyzji wskazać trzeba, iż podstawę prawną tej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r., Nr 170, poz. 1051, dalej jako ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego), określające m.in. zasady i tryb przyznawania rolnikom płatności uzupełniającej do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (art. 1 pkt 2 lit. a i art. 7 ust. 2 pkt 2).

Należy też zauważyć, iż stosownie do treści art. 3 ust. 1 ww. ustawy, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.

W tym miejscu Sąd wyjaśnia, iż zgodnie z art. 3 ust. 2 ww. ustawy, w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów, pomocy do rzepaku oraz pomocy do plantacji trwałych organ administracji publicznej: stoi na straży praworządności; jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Zgodnie zaś z ust. 3 tego przepisu, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Zatem, rozstrzygając niniejszą sprawę, wszczętą wnioskiem skarżącej z [...] maja 2009 r. o przyznanie płatności na rok 2009, organy orzekające w obu instancjach obowiązane były stosować przepisy k.p.a. z uwzględnieniem zmian, które wynikają z przepisów prawa materialnego, tj. cyt. art. 3 ust. 2 i 3 ww. ustawy.

Postępowanie dowodowe prowadzone na potrzeby ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (także przez organ odwoławczy), choć uproszczone, albowiem ograniczone w stosunku do ogólnych reguł i sprowadzające się do obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (z uwagi na treść w/w art. 3 ust. 2 tej ustawy), winno prowadzić do wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą oraz wyczerpującego rozpatrzenia w tym celu całego pozostającego w dyspozycji organu materiału dowodowego, z uwzględnieniem - co ważne - przepisów prawa materialnego. Postępowanie to winno także uwzględniać stanowisko strony, tj. jej argumenty i wyjaśnienia zgłaszane przez nią w trakcie tego postępowania administracyjnego (od momentu jego wszczęcia), tym bardziej, iż ciężar dowodzenia w tych sprawach ustawodawca przerzucił właśnie na stronę tego postępowania.

Dopiero po tak przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym organ administracyjny winien dokonać oceny zebranych w sprawie dowodów, opierając się na przekonywujących podstawach i dając temu wyraz w uzasadnieniu swojej decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.).

Należy w tym miejscu przypomnieć, iż uzasadnienie decyzji stanowi jej integralną część i jego zadaniem jest wyjaśnienie podjętego przez organ rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu decyzji powinno znaleźć się więc pełne odzwierciedlenie i ocena zebranego materiału dowodowego oraz wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek dokonanego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie powinno przekonywać zarówno co do prawidłowości oceny stanu faktycznego i prawnego, jak i co do zasadności samej treści podjętej decyzji.

Na marginesie Sąd zaznacza, iż przez właściwe motywowanie decyzji organ realizuje zasadę przekonywania, wyrażoną w art. 11 k.p.a. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre dowody zgromadzone w sprawie, czy też twierdzenia lub wyjaśnienia strony, albo nie odniesie się do faktów istotnych dla sprawy - okoliczności podnoszonych przez stronę. W wyroku z 11 lipca 2001 r. (sygn. akt IV SA 703/99 LEX nr 51234), Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, iż "Organ administracji, który nie ustosunkowuje się do twierdzeń uważanych przez strony za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, uchybia obowiązkom wynikającym z art. 8 i 11 k.p.a. Nie może też oczekiwać, że zrobi to za niego Sąd, kontrolując zaskarżoną decyzję. Sąd bowiem sprawuje (...) kontrolę zgodności z prawem zaskarżonych decyzji i nie może zastępować organu w działaniach do których ten jest ustawowo zobowiązany i uzasadniać zań podjętych rozstrzygnięć. Zaniechanie przez organy administracji państwowej uzasadnienia swych decyzji w sposób przekonywający, a więc odnoszący się do wszystkich zarzutów, zgodny z zasadami wyrażonymi w art. 7-9 i 11 k.p.a. skutkuje - w myśl utrwalonego już orzecznictwa NSA - wadliwością tych decyzji jako naruszających dyspozycję art. 77, 80, 81 i art. 107 § 3 k.p.a." (v. także wyrok NSA z 6 sierpnia 1984 r., sygn. akt II SA 742/84, ONSA 1984/2/67).

Oceniając w świetle powyższego zaskarżoną decyzję stwierdzić trzeba, że decyzja ta z powodu naruszenia w szczególności art. 107 § 3 k.p.a., a także art. 3 ust. 2 pkt 1, pkt 2 i 3 powyżej cytowanej ustawy prawa materialnego, jest wadliwa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W., orzekając w II instancji i wydając skarżoną decyzję, obowiązany był rozpatrzeć sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie. Tymczasem z decyzji tej nie wynika, aby organ odwoławczy w wystarczający sposób przeprowadził ponowne postępowanie wyjaśniające w sprawie, do czego to na podstawie art. 15 k.p.a. i przepisów regulujących postępowanie dowodowe był obowiązany. Uzasadnienie decyzji w części utrzymującej w mocy decyzję I instancji o odmowie przyznania płatności zwierzęcej - będącej przedmiotem skargi nie obrazuje bowiem całego problemu niniejszej sprawy. Nie przedstawia w sposób pełny ani stanu prawnego, ani faktycznego. Nie wskazuje też na zgromadzony materiał dowodowy i nie zawiera jego analizy w kontekście norm prawa materialnego, które z uwagi na argumenty strony podniesione w postępowaniu mogłyby mieć w sprawie ewentualne znaczenie i wpływ na końcowy wynik.

Uzasadniając decyzję dla skarżącej Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał, że nie zostały spełnione przez spółkę wymagania zawarte w § 6 i 8 rozporządzenia MRiRW z dnia 9 marca 2009 r. Następnie organ stwierdził, że z wnioskiem o przyznanie płatności wystąpiła Spółka dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej we wsi S. nad W., która została zarejestrowana w ewidencji producentów jako producent rolny. Organ wskazał, że jak wynika ze statutu oraz zaświadczenia o numerze regon (których to notabene dokumentów brak w aktach administracyjnych sprawy), spółka sprawuje zarząd nad wspólnotą oraz prowadzi działalność w zakresie upraw rolnych połączonych z chowem i hodowlą zwierząt. Ww. producent rolny nie spełnił więc warunku zapisanego w § 6 rozporządzenia MRiRW z dnia 9 marca 2009 r., albowiem nie posiadał zarejestrowanych zwierząt w terminie wskazanym w ww. rozporządzeniu. Odpowiadając na zarzuty skarżącej, organ wskazał więc jedynie, że przyznanie płatności zależy od wystąpienia określonych w § 6 i 8 ww. rozporządzenia, przy czym w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia nie rozważył warunków przyznania płatności wynikających z drugiego z ww. paragrafów, nadto w ogóle nie zacytował nawet ww. przepisów. Organ odwoławczy wskazał jedynie, że organ I instancji stwierdził, iż w okresie referencyjnym tj. od 1 kwietnia 2005 r. do 31 marca 2006 r. oraz od 15 września 2009 (winno być 15 września 2008 r. – uwaga Sądu) do 14 marca 2009 r. wnioskodawca, tj. spółka nie była posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, co potwierdzałby wpis przez rolnika wnioskującego o płatność lub zgłoszenie tych zwierząt przez tego rolnika do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych.

Zgodnie zaś z § 6 płatność zwierzęca w danym roku przysługuje, jeżeli rolnik w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r. był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały przez tego rolnika zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt przez tego rolnika. Z ww. przepisu wynika jedynie, że uprawnionym do otrzymania płatności jest podmiot, który we wskazanym okresie, tzw. okresie referencyjnym posiadał zwierzęta wpisane do odpowiedniego rejestru, bądź też posiadał w tym okresie zwierzęta przez niego zgłoszone do tego rejestru.

Organ II instancji nie odniósł się natomiast do przywołanych przez skarżącą argumentów dotyczących tego, że wnioskująca spółka jest szczególnym podmiotem, w związku z czym należy mieć również na uwadze przepisy ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych. Z przepisów tej ustawy wynika zaś, że wspólnoty nie mogą być dzielone pomiędzy uprawnionych do udziału w tych wspólnotach, a zarząd nad wspólnotą sprawuje spółka. Wspólnota, czyli poszczególni jej udziałowcy korzystają z trwałych użytków zielonych wypasając zwierzęta będące w posiadaniu poszczególnych rolników. Tym samym, argumenty skarżącej zawarte w odwołaniu, organ pozostawił bez wyczerpującej odpowiedzi. Nadto, organ nie dokonał żadnych ustaleń i nie wyjaśnił, czy poszczególni rolnicy wchodzący w skład wspólnoty zgłosili, czy też posiadali w wymaganym okresie referencyjnym zwierzęta zarejestrowane w odpowiednim rejestrze.

Powyższe zaś w ocenie Sądu może mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Z uregulowań bowiem zawartych we wspólnotowych aktach prawnych stanowiących realizację wspólnej polityki rolnej wynika, że wsparcie finansowe rolników i wszelkie dopłaty do produkcji rolnej z założenia mają charakter przedmiotowy. Odnoszą się one przede wszystkim do gospodarstwa rolnego i produkcji rolnej. Stąd uprawnienia do dopłat idą w ślad za gospodarstwem (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 25 września 2008 r., sygn. akt I SA/Ol 274/08 ). Mając powyższe na uwadze, zdaniem Sądu, uprawnienia skarżącej do otrzymania płatności zwierzęcej w 2009 r. oceniane być powinny na podstawie ilości, rodzaju i wieku zwierząt wpisanych do rejestru, a przynależnych gospodarstwu. Oczywiście jednak, poszczególni rolnicy będący udziałowcami nie powinni otrzymywać podwójnej płatności zwierzęcej z tytułu posiadanych zwierząt, tj. raz jako indywidualni producenci rolni, a ponownie już jako udziałowcy spółki.

Zdaniem Sądu, organ II instancji w swojej decyzji nie odniósł się również w wystarczający sposób do argumentów skarżącej dotyczących tego, że w latach poprzednich otrzymywała ona płatność uzupełniającą – nie wyjaśnił bowiem w jednoznaczny sposób czy rzeczywiście miało miejsce otrzymanie przez spółkę płatności zwierzęcej i czy ma to jakiekolwiek znaczenie dla rozstrzygnięcia kwestii przyznania bądź odmowy przyznania przedmiotowej płatności za 2009 r. Próbę dostatecznego wyjaśnienia powyższego podjął za późno, bowiem dopiero w odpowiedzi na skargę. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest jednak legalność wydanej decyzji administracyjnej, a nie udzielonej przez organ odpowiedzi na skargę.

Tym samym, w ocenie Sądu - trudno uznać za wyczerpujące i przekonywujące uzasadnienie negatywnego dla strony rozstrzygnięcia. Stanowisko to jest tym bardziej zasadne, w sytuacji gdy strona powołuje się na konkretne okoliczności faktyczne mające w jej ocenie wpływ na wynik sprawy, a organ orzekający pozostawia te okoliczności bez wyjaśnienia pomijając je milczeniem.

Z wymienionych powodów Sąd uznał, iż uzasadnienie skarżonej decyzji nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie to nie zawiera bowiem w ogóle odniesienia się do okoliczności istotnych dla strony tego postępowania, która to - zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami ogólnymi uregulowanymi w k.p.a. oraz treścią art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - ma prawo wpływać na jego kształt.

Takie działanie organu nie może zasługiwać na akceptację. Stoi w oczywistej sprzeczności z obowiązkami, jakie ciążą na organie załatwiającym sprawę w ramach dyspozycji art. 8 k.p.a. i art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ww. ustawy prawa materialnego. Obowiązki te mają zaś szczególne znaczenie w odniesieniu do decyzji odmownych: wyjaśnienie stronie zasadności decyzji administracyjnej może sprzyjać powstaniu u niej przekonania, że decyzja, chociaż niekorzystna – jest jednak zasadna, że w danej sytuacji i przy obowiązującym stanie prawnym organ po prostu nie mógł postąpić inaczej (Dawidowicz, Postępowanie administracyjne, s. 95).

Powołane wyżej zasady obowiązują zarówno w postępowaniu przed organem pierwszej, jak i drugiej instancji, którego obowiązkiem jest nie tylko kontrola kwestionowanego aktu, ale również ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy.

Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że w sprawie istnieją niejasności i wątpliwości, które organ powinien wyjaśnić w ponownym postępowaniu. Mając na względzie art. 3 ust. 1 i 2 ustawy w ramach wsparcia bezpośredniego, organ stojąc na straży praworządności, winien, po uprzednim uzupełnieniu w trybie art. 64 § 2 k.p.a braków formalnych złożonego odwołania, dokonać ustaleń po wyczerpującym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego w sprawie. Następnie, organ winien wydać rozstrzygnięcie, które będzie w sposób przekonywujący uzasadnione zgodnie z zasadami zawartymi w art. 11 kpa i 107 § 3 kpa. Strona postępowania ma bowiem prawo do pełnego wyjaśnienia dlaczego ważne - w jej przekonaniu - dla wyniku sprawy argumenty nie mogą mieć decydującego w tej sprawie znaczenia. Na organie prowadzącym postępowanie ciąży więc obowiązek ustosunkowania się do wszystkich podniesionych przez nią w odwołaniu twierdzeń i zarzutów, zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. Motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy wydaną decyzją.

W związku z zawartym w skardze wnioskiem skarżącej o przyznanie płatności, wyjaśnić należy, że sąd administracyjny nie jest właściwy do orzekania merytorycznego w konkretnej sprawie i nie może zastępować organów administracji w ich kompetencjach. Dlatego też nie było podstaw do wydania przez Sąd wyroku potwierdzającego, czy też negującego uprawnienia skarżącej zgodnie z jej żądaniem.

Z uwagi na powyższe, nie przesądzając ostatecznego merytorycznego wyniku sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 należało orzec jak w pkt. 1 i 2 wyroku. O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd postanowił na mocy art. 200, art. 205 § 2 oraz art. 209 p.p.s.a w związku z § 14 ust. 2 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z dnia 3.10.2002 roku, Nr 163, poz. 1349 ze zmianami) bowiem strona skarżąca była reprezentowana przed Sądem przez radcę prawnego.