Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 587/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2013-08-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6189 Inne o symbolu podstawowym 618
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Maria Kwiecińska Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lipca 2013 r. sprawy ze skargi T. H. i H. H. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] kwietnia 2013 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego; I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewody Wielkopolskiego na rzecz skarżących kwotę 440,- (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2013 r., znak [...], Dyrektor Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego G. w P. na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 z późn. zm.) umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie wszczęte na wniosek T. H. i H. H. o ustalenie i wypłatę odszkodowania za "pogorszenie nieruchomości" położonej przy ul. S. w P., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], arkusz mapy [...], obręb G., ze względu na istniejący na niej fragment magistrali cieplnej.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że skarżący domagają się odszkodowania, argumentując, że magistrala cieplna usytuowana na ich nieruchomości uniemożliwia im swobodne korzystanie z ich własności. Na podstawie akt archiwalnych znak sprawy [...], dotyczących budowy magistrali cieplnej zachodniej os. P. – M. odcinek [...], ustalono, że pismem z dnia [...] sierpnia 1978 r., znak [...], Zakład Inwestycji Komunalnych przy Wojewódzkim Zjednoczeniu Przedsiębiorstw Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w P. wniósł o wydanie zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości znajdujących się w pasie budowy wspomnianej magistrali cieplnej. Zajęciu miała podlegać m.in. działka nr [...], zapisana w księdze wieczystej nr [...] jak własność C. B. Plan realizacyjny budowy magistrali cieplnej został zatwierdzony decyzją Wojewódzkiego Zarządu Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich – Biura Planowania Przestrzennego w P. z dnia [...] czerwca 1978 r., znak [...]. Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] października 1978 r., znak [...], utrzymaną w mocy decyzją Wojewody P. z dnia [...] grudnia 1978 r., znak [...], zezwolił wspomnianemu Zakładowi Inwestycji Komunalnych na założenie przedmiotowej magistrali cieplnej, przy czym podstawę tej decyzji stanowił art. 35 ust. 1 i 2 oraz art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. nr 10 poz. 64). Zgodnie z tymi przepisami organy administracji państwowej, instytucje i przedsiębiorstwa państwowe mogły za zezwoleniem naczelnika gminy, prezydenta miasta lub naczelnika miasta (dzielnicy) zakładać i przeprowadzać na nieruchomościach – zgodnie z zatwierdzoną lokalizacją szczegółową – ciągi drenażowe, przewody służące do przesyłania płynów, pary, gazów, elektryczności oraz urządzenia techniczne łączności i sygnalizacji, a także podziemne lub nadziemne urządzenia techniczne niezbędne do korzystania z tych przewodów i rządzeń, a osobom upoważnionym przez właściwy organ, instytucję lub przedsiębiorstwo przysługiwało prawo dostępu do tych przewodów i urządzeń w celu wykonywania czynności związanych z ich konserwacją. Za straty wynikłe z opisanych działań przysługiwało odszkodowanie, ustalane na podstawie porozumienia, a w razie sportu – na wniosek zainteresowanej strony przez naczelnika gminy, prezydenta miasta lub naczelnika miasta (dzielnicy). W dniu [...] czerwca 1980 r. C. B. zawarł z Zakładem Inwestycji Komunalnych porozumienie w sprawie odszkodowania za straty powstałe na jego nieruchomości w wyniku wybudowania magistrali cieplnej. Organ ustalił ponadto, że C. B. zmarł w dniu [...] maja 1989 r., a spadek po nim wedle postanowienia Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] marca 1984 r., sygn. akt [...], nabyła H. B., która następnie w 1989 r. przeniosła własność przedmiotowej nieruchomości na skarżących. W tej sytuacji organ uznał, że odszkodowanie zostało już przyznane osobie, która poniosła rzeczywiste straty w wyniku budowy magistrali cieplnej. Od dnia nabycia omawianej nieruchomości przez skarżących jej stan nie uległ zmianie w wyniku wybudowania wspomnianego urządzenia sieci cieplnej. Nie doszło zatem do "pogorszenia nieruchomości" w okresie, kiedy właścicielami gruntu są skarżący, wobec czego nie ma też podstaw do ustalenia na ich rzecz odszkodowania.

Pismem z dnia [...] lutego 2013 r. T. H. i H. H. odwołali się od powyższej decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu skarżący wskazali, że okoliczność wypłaty odszkodowania C. B. pozostaje bez znaczenia, gdyż wypłacone mu odszkodowanie obejmowało jedynie straty powstałe w wyniku założenia i przeprowadzenia magistrali cieplnej, w tym straty w plonach i zasiewach. Tymczasem T. H. i H. H. domagają wypłaty odszkodowania za pogorszenie ich nieruchomości w wyniku ograniczenia możliwości korzystania w efekcie przebiegu przez grunt wspomnianej infrastruktury technicznej. Skarżący nie mogą bowiem swobodnie dysponować gruntem zajętym pod wymienione urządzenie. Starty nie zostały zarazem pokryte przez odszkodowanie ustalone w 1980 r., gdyż odnosiło się ono jedynie do uszczerbku doraźnego, wynikającego z prac budowlanych, a nie z samego posadowienia linii sieci cieplnej na działce nr [...]; zwłaszcza po 1989 r. W dalszym ciągu istnieje zatem administracyjna droga uzyskania odszkodowania. Tym bardziej, że rekompensata objęta porozumieniem z 1980 r. nigdy nie została w rzeczywistości wypłacona. Skarżący podkreślili przy tym, że wbrew twierdzeniom organu I instancji w niniejszej sprawie doszło do pogorszenia nieruchomości, co przejawia się m.in. w braku możliwości zbycia omawianej działki jako obciążonej urządzeniem.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r., znak [...], Wojewoda Wielkopolski na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy w pełni podzielił ustalenia faktyczne poczynione przez organ I instancji. Wojewoda Wielkopolski zaznaczył przy tym, że postępowanie dotyczące zajęcia nieruchomości w związku z budową magistrali cieplnej zostało już zakończone. Podobnie rozstrzygnięta jest już obecnie kwestia odszkodowania, gdyż sprawa ta została załatwiona w drodze porozumienia zawartego z poprzednim właścicielem działki nr [...]. Aktualnie zatem dalsze prowadzenie postępowania zainicjowanego przez skarżących jest niedopuszczalne, wobec czego organ I instancji trafnie orzekł o umorzeniu postępowania. Ponadto, przepisy obowiązujące zarówno w dacie zajęcia przedmiotowej nieruchomości, jak i obecnie nie przewidują ustalania odszkodowania w zakresie zgłoszonym przez skarżących, tj. w wyniku "pogorszenia nieruchomości". Tym bardziej, że w drodze postępowania administracyjnego przyznaje się odszkodowanie jedynie w ograniczonym zakresie, niepokrywającym się z cywilistyczną szkodą, gdyż wypłacana rekompensata nie obejmuje w ogóle utraconych korzyści (lucrum cessans), a strata (damnum emergens) ujmowana jest węziej. Dlatego nawet, gdyby w rozpatrywanej sprawie nie ustalono i nie wypłacono w ogóle odszkodowania skarżący i tak nie mogliby się domagać omawianej rekompensaty za "pogorszenie nieruchomości". Dochodzenie roszczeń związanych z obniżeniem wartości nieruchomości powinno natomiast następować na drodze postępowania cywilnego. Organ II instancji nie podzielił przy tym zarzutu braku dostatecznego wyjaśnienia rozmiaru uszczerbku doznanego przez skarżących, podnosząc, że analizowanie tego zagadnienia w świetle konieczności umorzenia postępowania wskazywałoby raczej na brak racjonalności działania organów administracji publicznej. Samo subiektywne przekonanie o spadku wartości nieruchomości nie uzasadnia z kolei prowadzenia dalszego postępowania administracyjnego. Zwłaszcza, że skarżący, nabywając działkę nr [...], mieli już świadomość ograniczeń wynikających z posadowienia na niej magistrali cieplnej. Tym bardziej, że po dacie sprzedaży omawianej nieruchomości nie były podejmowane żadne działania przez organy administracji publicznej, które uzasadniałyby ustalenie i wypłatę odszkodowania na rzecz skarżących.

Pismem z dnia [...] maja 2013 r. T. H. i H. H. odwołali się od powyższej decyzji Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] kwietnia 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarzucając temu rozstrzygnięciu naruszenia: (1) art. 35 ust. 1 i 2 oraz art. 36 powołanej ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości poprzez bezpodstawne przyjęcie, że skarżącym nie przysługuje prawo do odszkodowania za pogorszenie nieruchomości oraz za inne straty nie objęte odszkodowaniem przyznanym poprzednikowi prawnemu skarżących (odszkodowanie to nie zrekompensowało bowiem całości straty wynikających z posadowienia magistrali cieplnej) i (2) art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji z dnia [...] lutego 2013 r., podczas gdy zachodziły podstawy do uchylenia tej decyzji i orzeczenia co do istoty przez Wojewodę Wielkopolskiego.

W uzasadnieniu skarżący powtórzyli swoje stanowisko, zawarte w odwołaniu z dnia [...] lutego 2013 r., dodając, że w rozpatrywanej sprawie właściwy jest administracyjny, a nie cywilnoprawny tryb dochodzenia odszkodowania za stratę powstałą w wyniku wzniesienia magistrali cieplnej na podstawie decyzji administracyjnej.

W odpowiedzi na skargę z dnia [...] maja 2013 r. Wojewoda Wielkopolski wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga okazała się zasadna, choć z innych powodów niż w niej podniesione.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrole działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem – art. 1 § 2 powyższej ustawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.

W świetle z kolei z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, przy czym – jak wynika z treści art. 145 § 1 – Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie i orzeka o ich uchyleniu w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczanie nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. nr 10 poz. 64 z późn. zm.). Zgodnie z treścią art. 35 ust. 1 powołanej ustawy organy administracji państwowej, instytucje i przedsiębiorstwa państwowe mogły za zezwoleniem naczelnika gminy – w a miastach prezydenta lub naczelnika miasta (dzielnicy) – zakładać i przeprowadzać na nieruchomościach – zgodnie z zatwierdzoną lokalizacją szczegółową – ciągi drenażowe, przewody służące do przesyłania płynów, pary, gazów, elektryczności oraz urządzenia techniczne łączności i sygnalizacji, a także inne podziemne lub nadziemne urządzenia techniczne niezbędne do korzystania z tych przewodów. Ponadto, wedle art. 35 ust. 2 cytowanej ustawy osobom upoważnionym przez właściwy organ, instytucję lub przedsiębiorstwo państwowe przysługiwało prawo dostępu do tych przewodów i urządzeń w celu wykonywania czynności związanych z ich konserwacją.

Jak wynika zarazem z art. 36 ust. 1 powołanej ustawy, odszkodowanie za straty wynikłe z działań przewidzianych w art. 35 ust. 1 i 2 tejże ustawy strony ustalały na podstawie porozumienia. W razie sporu wysokość odszkodowania ustał natomiast na wniosek zainteresowanej strony naczelnik gminy, a w miastach – prezydent lub naczelnik miasta (dzielnicy). Z kolei art. 36 ust. 2 cytowanej ustawy wskazuje, że odszkodowanie za straty w zasiewach, uprawach i plonach powinno być ustalone w przeciągu 30 dni od daty zgłoszenia wniosku o odszkodowanie. Roszczenie o takie odszkodowanie przedawniało się z upływem 3 lat od powstania szkody. Oznacza to zarazem a contrario, że odszkodowanie z art. 36 ust. 1 wymienionej ustawy nie podlegało przedawnieniu, a zatem jego dochodzenie nie było co do zasady ograniczone w czasie. Niemniej, zgodnie z art. 36 ust. 3 wymienionej ustawy właścicielowi nie przysługiwało prawo do odszkodowania, jeżeli mimo wspomnianego ograniczenia prawa własności nie poniósł on szkody.

Odnosząc te uwagi do specyfiki niniejszej sprawy, należy zauważyć, że decyzją z dnia [...] października 1978 r., znak [...], Prezydent Miasta P. w trybie art. 35 ust. 1 i 2 oraz art. 36 ust. 1 powołanej ustawy zezwolił Zakładowi Inwestycji Komunalnych przy Wojewódzkim Zjednoczeniu Przedsiębiorstw Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w P. na założenie magistrali cieplnej zachodniej Os. P. – M. odcinek [...], przy czym inwestycja ta przebiegała m.in. przez działkę nr [...], zapisaną w księdze wieczystej KW nr [...] na rzecz C. B. (k. 46-50 akt adm.). Następnie w dniu [...] czerwca 1980 r. pomiędzy ówczesnym właścicielem wymienionej nieruchomości a Zakładem Inwestycji Komunalnych zostało zawarte porozumienie, w którym C. B. przyznano kwotę 47.029 tytułem odszkodowania (k. 17-18 akt adm.). Jak wynika przy tym z postanowienia Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] marca 1984 r., sygn. akt [...], spadek po zmarłym w dniu [...] maja 1983 r. C. B. nabyła w całości jego żona H. B. (k. 136 akt adm.), która następnie w dniu [...] marca 1989 r. sprzedała działkę nr [...] skarżącym T. H. i H. H. (k. 28-30 akt adm.). Wreszcie, pismem z dnia [...] lipca 2009 r. skarżący wnieśli o wydanie decyzji ustalającej odszkodowania za pogorszenie nieruchomości (k. 36-44 akt adm.).

Na tle przedstawionego wyżej stanu faktycznego organy administracji publicznej przyjęły, że postępowanie zainicjowane przez T. H. i H. H. należało na mocy art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 256) umorzyć jako bezprzedmiotowe. W ocenie Wojewody Wielkopolskiego porozumienie z dnia [...] czerwca 1980 r. rekompensowało bowiem wszelkie straty, jakie powstały w wyniku zlokalizowania omawianej magistrali cieplnej na działce nr [...]. Tym samym, wedle organu administracji publicznej, roszczenie odszkodowawcze z art. 36 ust. 1 powołanej ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości zostało już w całości skonsumowane. Z takim stanowiskiem nie można się jednak zgodzić.

Trzeba bowiem podkreślić, że odszkodowanie ustalone w porozumieniu z dnia [...] czerwca 1980 r. obejmowało jedynie straty powstałe w uprawach i nasadzeniach oraz w składnikach budowlanych. Tylko te uszczerbki zostały bowiem wyraźnie i enumeratywnie wyliczone w rozważanym dokumencie. Należy przy tym zaznaczyć, że wbrew twierdzeniom Wojewody Wielkopolskiego pojęcie straty, użyte w art. 36 ust. 1 powołanej ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, powinno być interpretowane poprzez pryzmat art. 361 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. nr 16 poz. 93 z późn. zm.). Tym samym strata rozumiana jako zmniejszenie aktywów może polegać także na pogorszeniu nieruchomości, w szczególności na zmniejszeniu jej wartości. Takie stanowisko spotkało się także z aprobatą w orzecznictwie (zob. uchwała SN z dnia 20 stycznia 2010 r., III CZP 116/09, OSP 2010, nr 11, poz. 110; wyrok SN z dnia 9 września 2007 r., II CSK 457/06, niepubl., LEX nr 339717). W konsekwencji nie można więc stwierdzić, że porozumienie z dnia [...] czerwca 1980 r. – niezależnie od tego, czy wymieniona tam kwota została faktycznie wypłacona C. B. – obejmowało wszelkie straty wynikające z usytuowania magistrali cieplnej na działce nr [...]. Tym samym argumentacja prezentowana przez organ nie wystarczała do uznania, że postępowanie w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe, skoro roszczenie odszkodowawcze w zakresie pogorszenia nieruchomości (spadku jej wartości) nie zostało jak dotąd zaspokojone.

Ponadto organy administracji publicznej pominęły w ogóle okoliczność, że przepisy art. 35 i art. 36 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości z 1958 r., który legły u podstaw rozstrzygnięć wydanych w niniejszej sprawie, nie obowiązywały już w chwili orzekania. Wymieniona ustawa została bowiem uchylona przez ustawę z dnia 29 kwietnia 1989 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. nr 30 poz. 127 z późn. zm.), która została z kolei uchylona przez aktualnie obowiązującą ustawę z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. nr 102 poz. 651 z późn. zm.). Nie ulega przy tym wątpliwości, że zastosowania przepisów tej ustawy w rozpatrywanej sprawie nie mógł uzasadniać art. 233 obecnie obowiązującej ustawy o gospodarce nieruchomościami, skoro skarżący złożyli wniosek o ustalenie odszkodowania dopiero w dniu [...] lipca 2009 r. Zagadnienie to nie zostało w ogóle poddane analizie przez organy administracji publicznej, choć wymieniony wniosek skarżących powinien co do zasady inicjować postępowanie podlegające aktualnemu reżimowi prawnemu.

Należy przy tym zauważyć, że obecnie obowiązująca ustawa o gospodarce nieruchomościami przewiduje, że wywłaszczenie może polegać na pozbawieniu albo ograniczeniu prawa własności, użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego. Ponadto, zgodnie z art. 129 ust. 5 obowiązującej ustawy o gospodarce nieruchomościami starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu (1) w przypadkach, o których mowa w art. 98 ust. 3, art. 106 ust. 1 i art. 124-126 tejże ustawy, (2) na wniosek podmiotu realizującego cel publiczny lub właściciela wywłaszczonej nieruchomości bądź też (3) gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie. Wykluczyć należy z góry zastosowanie w rozpatrywanej sprawie art. 129 ust. 5 pkt 3 wspomnianej ustawy, gdyż art. 35 i art. 36 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości z 1958 r. przewidywały wypłatę odszkodowania. Poza tym wątpliwości może budzić zastosowanie art. 129 ust. 5 pkt 1 tejże ustawy, gdyż odnosi się on do przepisów aktualnie obowiązującej ustawy, które nie stanowiły podstawy lokalizacji omawianej magistrali cieplnej. Trzeba jednak zauważyć, że przynajmniej prima facie przepis ten dotyczy jedynie przypadków, a nie decyzji, o jakich mowa w wymienionych tam przepisach. Tym bardziej, że art. 125 ustawy o gospodarce nieruchomościami pełni w istocie funkcję zbliżoną do dawnego art. 35 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Abstrahując od tej niejasności, warto również zwrócić uwagę na możliwość zainicjowania stosownego postępowania w trybie ogólnie sformułowanego art. 129 ust. 5 pkt 2 omawianej ustawy.

Konkluzja powyższa nie zmienia jednak faktu, że przedmiotowa magistrala cieplna znajduje się nadal na działce nr [...], jej usytuowanie na nieruchomości skarżących jest legalne, a ewentualne roszczenia z tytułu pogorszenia nieruchomości wskutek ograniczenia możliwości korzystania z tego gruntu podlegają realizacji na drodze administracyjnej, a nie sądowej. Jednocześnie, w odróżnieniu od pełnego odjęcia własności w wyniku wywłaszczenia, ograniczenie w korzystaniu z nieruchomości nie zawsze musi prowadzić do powstania szkody, wobec czego zasadne jest orzekanie w tym przypadku o odszkodowaniu w drodze odrębnej decyzji administracyjnej. W kontekście niniejszej sprawy należy dodatkowo zauważyć, że rozważane roszczenie odszkodowawcze z art. 36 ust. 1 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości nie zostało ograniczone żadnym terminem przedawnienia, a więc analizowane uprawnienie pozostaje w mocy, jeżeli tylko właściciel gruntu dozna straty niezaspokojonej odszkodowaniem. Tym samym organy administracji publicznej zobowiązane były do rozważania, czy do roszczenia odszkodowawczego skarżących, którego podstawą materialnoprawną jest art. 36 ustawy z 1958 r., zastosowanie mogą znaleźć przepisy aktualnie obowiązującej ustawy o gospodarce nieruchomości; zwłaszcza, jeśli przedmiotowa magistrala cieplna oddziałuje w dalszym ciągu na działkę nr [...]. Nie ulega jednak zarazem wątpliwości, że sygnalizowana kwestia nie była przedmiotem analizy organów administracji publicznej, co w konsekwencji miało istotny wpływ na wynik postępowania.

Powyższa argumentacja została również zaaprobowana w orzecznictwie (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 5 grudnia 2012 r., II SA/GL 601/12, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl; wyrok SN z dnia 9 września 2007 r., II CSK 457/06, niepubl., LEX nr 339717).

Biorąc pod uwagę tok dotychczasowych rozważań, należy stwierdzić, że pogorszenie nieruchomości (spadek jej wartości) mieści się w pojęciu straty, o jakim mowa w art. 36 ust. 1 powołanej ustawy o trybie i zasadach wywłaszczania nieruchomości z 1958 r., a nadto powyższa strata nie została objęta odszkodowaniem, ustalonym w porozumieniu z dnia [...] czerwca 1980 r. Mając zarazem na uwadze, że wniosek z dnia [...] lipca 2009 r. o ustalenie odszkodowania za pogorszenie nieruchomości pochodzi od aktualnych właścicieli działki nr [...], organy administracji publicznej powinny merytorycznie rozpatrzyć żądanie T. H. i H. H. Trzeba jednak w tym miejscu podkreślić, że legitymowanym do uzyskania wspomnianego odszkodowania jest co do zasady podmiot, który rzeczywiście poniósł stratę, co implicite wynika choćby z art. 36 ust. 3 powołanej ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Podkreślić także należy, iż skarżący nabyli przedmiotową nieruchomość w 1989 r., a więc w czasie gdy magistrala cieplna od kilku lat była już zrealizowana, co mogło być jednym z czynników kształtujących cenę nabycia działki. W tej sytuacji organy administracji publicznej były w szczególności zobowiązane do ustalenia, czy istotnie skarżący doznali uszczerbku w wyniku zlokalizowania na ich nieruchomości przedmiotowej magistrali cieplnej i czy z tego powodu należy się im odszkodowanie. Nie zaistniały natomiast w niniejszej sprawie żadne podstawy do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego.

W tej sytuacji należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) do uchylenia zaskarżonej decyzji Wojewody Wielkopolskiego z dnia 4 kwietnia 2013 r. z uwagi na naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 36 ust. 1 powołanej ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, co miało wpływ na wynik sprawy, oraz z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 105 § 1 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Rozpoznając ponownie sprawę należy rozpatrzyć merytorycznie wniosek skarżących, w szczególności poprzez ustalenie, czy skarżący doznali uszczerbku w wyniku lokalizacji magistrali cieplnej na terenie ich nieruchomości i czy należy im się odszkodowanie. Ponadto organ powinien także poddać analizie kwestię zastosowania właściwych przepisów do rozpatrzenia żądania skarżących.

Sąd orzekł o kosztach postępowania na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 490).

Sąd orzekł o wykonalności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.