Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2315/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-12-29 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika

SENTENCJA

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. C. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi Z. C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: odmówić Z. C. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu.


UZASADNIENIE

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek Z. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z urzędu.

Skarżący w formularzu PPF podał, że gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z żoną. Wskazał, że jego rodzina utrzymuje się z jego emerytury rolniczej w wysokości 935 zł. Posiada dom o wartości 600 000 zł. oraz 3 pokojowe mieszkanie o pow. 45 m2, a także działkę siedliskową o pow. 3 200 m2 i las o pow. 12 800 m2. Na ww. nieruchomościach posiada budynek gospodarczy, wiatę i dwa boksy dla psów. Wskazał, że ponosi następujące koszty utrzymania: KRUS – ubezpieczenie żony 270 zł. (kwartalnie), gaz 50 zł., prąd 200 zł., podatek rolny 90 zł. (rocznie), szambo 180 zł. (rocznie), leki 150 zł., dojazdy 400 zł. (rocznie), węgiel ok. 4 000 zł. (rocznie). Nie wskazał posiadania oszczędności, ani przedmiotów wartościowych. Wniosek nie zawierał uzasadnienia odnoszącego się do sytuacji materialnej strony.

Z uwagi na okoliczność, iż powyższe oświadczenie było niewystarczające do oceny faktycznych możliwości finansowych strony, na mocy zarządzenia z dnia 23 listopada 2015 r. wydanego na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., wnioskodawca został zobowiązany do nadesłania dodatkowych wyjaśnień w sprawie tj. do:

- właściwego uzasadnienia wniosku poprzez podanie faktów wskazujących na trudną sytuację materialną (w pkt 5 formularza podano okoliczności przemawiające za zasadnością skargi),

- sprecyzowania jakie nieruchomości posiada wnioskodawca tj. czy posiada dom i osobno mieszkanie, czy też dom o powierzchni mieszkania 45 m2 - w formularzu PPF wskazano dom o wartości 60 000 zł., nie podając jego wielkości, a ponadto mieszkanie o pow. 45 m2, nie podano wartości szacunkowej mieszkania,

- podania czy wnioskodawca prowadzi działalność rolniczą, jeżeli tak należało wskazać jaką (uprawa zbóż, innych roślin, hodowla zwierząt),

- podania czy, a jeśli tak, to jaki inwentarz żywy posiada wnioskodawca w gospodarstwie rolnym, należało podać ilość inwentarza żywego,

- wskazania czy otrzymuje świadczenia/dotacje z ARiMR w ramach programów Unii Europejskiej, jeśli tak, należało podać w jakiej wysokości otrzymywane są dotacje,

- wskazania czy wnioskodawca otrzymuje świadczenia z pomocy społecznej, jeśli tak, należało nadesłać ostatnie decyzje przyznające pomoc,

- podania czy otrzymuje pomocy materialną bądź finansową od rodziny, bądź osób trzecich, jeśli tak należało wskazać na czym ona polega,

- nadesłania kopii dokumentu PIT za 2014 r. wnioskodawcy i wszystkich osób pozostających w gospodarstwie domowym,

- nadesłania kopii wyciągu z rachunku bankowego domowym za ostatnie 3 miesiące wnioskodawcy i wszystkich osób pozostających w gospodarstwie domowym.

Wnioskodawca pismem z dnia 2 grudnia 2015 r. wskazał, że z żoną są właścicielami siedliska w Ś., wcześniej zajmował się rolnictwem, a obecnie otrzymuje emeryturę z KRUS, dodał, że odnośnie wartości domu to nie jest ekspertem w tej branży. Nie posiada innych źródeł utrzymania i nie otrzymuje żadnej innej pomocy materialnej. Do wniosku dołączono kopię dokumentu PIT za 2013 r. i kopie potwierdzeń podjęcia gotówki z bankomatu.

W niniejszej sprawie zważono, co następuje.

Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie zawodowego pełnomocnika jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.

Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należało więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i swojej rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie.

Prawo pomocy obejmować zatem powinno osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady.

W przedmiotowej sprawie wnioskodawca nie wykazał, aby jego sytuacja materialna była tak trudna, aby kwalifikowała do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Na taką ocenę miało wpływ przede wszystkim niepełne wykonanie przez wnioskodawcę zarządzenia z dnia 23 listopada 2015 r. i nieustosunkowanie się do wszystkich zawartych w zarządzeniu pytań dotyczących sytuacji materialnej strony. Wskazać należy w tym zakresie, że wnioskodawca nie wyjaśnił czy posiada dom i mieszkanie, czy tylko dom, nie uzasadnił wniosku i nie podał informacji wskazujących na trudną sytuację materialną, nie nadesłał dokumentów źródłowych (dokument PIT jest za 2013 r., a nie za 2014 do czego wnioskodawca był zobowiązany, nie nadesłano też wyciągu z rachunku bankowego za ostatnie trzy miesiące, a jedynie kopie czterech potwierdzeń podjęcia gotówki z bankomatu), wnioskodawca nie wskazał czy otrzymuje dopłaty w ramach programów Unii Europejskiej. Tym samym wnioskodawca nie przedstawił wszystkich żądanych informacji, natomiast złożone oświadczenie jest niewystarczające dla ustalenia faktycznych możliwości finansowych strony, a należało zaznaczyć, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar przedstawienia okoliczności i wskazania faktów uzasadniających przyznanie prawa pomocy. Informacje posiadane przez Sąd są niepełne.

Pomimo tego analizując złożone materiały należy wskazać, że wnioskodawcę trudno zaliczyć do osób ubogich. Wnioskodawca posiada dom i mieszkanie, nieruchomość siedliskową, las. W dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażane jest stanowisko, że posiadanie nieruchomości w zasadzie wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy (zob. postanowienia NSA z dnia 30 sierpnia 2005 r., sygn. akt I OZ 835/05, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Posiadanie nieruchomości tworzy możliwość generowania przychodów jako źródło pożytków w wyniku wynajmu lub dzierżawy tej nieruchomości innemu podmiotowi bądź też nawet sprzedaży nieruchomości.

Z uwagi na powyższe okoliczności wniosek został oddalony.

Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.