Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1656/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2015-04-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Opłata targowa
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 9 poz 84
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Randak (spr.), Sędziowie WSA Paweł Kornacki, Bożena Pindel, Protokolant Paulina Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie opłaty targowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. (dalej także w skrócie: "Kolegium", "organ odwoławczy") – działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.; dalej w skrócie: "O.p.") w związku z art. 15, art. 19 pkt 1 lit. a oraz art. 19 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r., nr 95, poz. 613 ze zm.; dalej w skrócie: "u.p.o.l." lub "ustawa podatkowa"), a także § 1 pkt 3 uchwały Rady Miejskiej w Ż. z dnia 27 marca 2007 r. nr V/30/2007 w sprawie ustalenia wysokości dziennych stawek opłaty targowej oraz poboru opłat przez inkasentów, ustalenia zasad i terminu rozliczania oraz wysokości wynagrodzenia za inkaso (Dz. Urz. Województwa Śląskiego z 2007 r., nr 62, poz. 1349 ze zm.) – orzekło utrzymać w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy Ż. z dnia [...] r. nr [...] określającej E. K. wysokość zobowiązania podatkowego w opłacie targowej za dokonywanie sprzedaży na terenie Gminy Ż. na kwotę [...] zł wraz z odsetkami od dnia wymagalności każdorazowej opłaty.

Wskazana wyżej decyzja organu odwoławczego zapadła w następującym stanie faktycznym.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy Ż. określił E. K. wysokość zobowiązania podatkowego w opłacie targowej za dokonywanie sprzedaży na terenie Gminy Ż. na kwotę [...] zł wraz z odsetkami od dnia wymagalności każdorazowej opłaty. W uzasadnieniu tej decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że podatniczka w dniach wskazanych w treści decyzji przypadających za okres od listopada 2012 r. do kwietnia 2013 r. (łącznie 22 dni) prowadziła działalność handlową przy ul. [...] w Ż., sprzedając wędliny z samochodu i jednocześnie uchylała się od uiszczenia opłaty targowej wynoszącej [...] zł za każdy dzień.

Pismem z dnia 15 lipca 2013 r. E. K. wniosła odwołanie od powyższej decyzji, w którym stwierdziła, że z decyzją nie zgadza się wobec jej bezpodstawności.

Kolegium, po rozpoznaniu ww. odwołania, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy w pierwszej kolejności przywołał treść art. 15 ust. 1, 2 i 2b u.p.o.l. Podkreślił następnie, że art. 15 ust. 1 ustawy podatkowej nie może stanowić samodzielnej podstawy do uiszczenia opłaty targowej, bowiem zgodnie z art. 19 pkt 1 u.p.o.l, zasady ustalania i poboru oraz terminy płatności i wysokość stawek opłaty targowej określa w drodze uchwały Rada Gminy. Z kolei art. 19 pkt 3 ustawy podatkowej stanowi, że rada gminy w drodze uchwały może wprowadzić inne niż wymienione w ustawie zwolnienia przedmiotowe od opłat lokalnych.

Organ podniósł następnie, że w Gminie Ż. podstawę do pobierania opłaty targowej stanowi uchwała Rady Miejskiej w Ż. z 27 marca 2007 r. (nr V/30/2007) w sprawie ustalenia wysokości dziennych stawek opłaty targowej oraz poboru opłat przez inkasentów, ustalenia zasad i terminu rozliczania oraz wysokości wynagrodzenia za inkaso. Zgodnie z aktualnym brzmieniem § 1 pkt 3 tej uchwały w odniesieniu do dokonywanej na terenie gminy Ż. sprzedaży wszelkiego rodzaju artykułów "z ziemi, stołu, straganu, stoiska, stolika, samochodu, ciągnika, przyczepy" dzienna stawka opłaty targowej wynosi [...] zł. Powyższe brzmienie § 1 pkt 3 uchwały obowiązuje od dnia 31 maja 2012 r., kiedy to weszła w życie Uchwała Nr XVIII/126/2012 Rady Miejskiej w Ż. z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie: zmiany uchwały nr V/30/2007 Rady Miejskiej w Ż. z dnia 27 marca 2007 roku w sprawie ustalenia wysokości dziennych stawek opłaty targowej oraz poboru opłat przez inkasentów, ustalenia zasad i terminu rozliczania oraz wysokości wynagrodzenia za inkaso (Dz. Urz. Województwa Śląskiego nr 2064 z dnia 16 maja 2012 r.).

Przenosząc powyższą regulację na grunt tej sprawy organ odwoławczy wskazał, że w aktach postępowania znajdują się ogółem 22 protokoły z odmowy zapłaty opłaty targowej, z których wynika, że E. K. w dniach: 24 listopada 2012 r., 1, 5, 8, 15, 19, 22, 29 grudnia 2012 r., 5, 12, 19 stycznia 2013 r., 2, 9, 16, 23 lutego 2013 r., 9, 16, 23, 30 marca 2013 r., 6, 13, 20, 27 kwietnia 2013 r. dokonywała w miejscowości Ż. przy ul. [...] czynności sprzedaży wędlin z samochodu i w tych dniach odmówiła inkasentom wyznaczonym przez Radę Miejską w Ż. uiszczenia opłaty targowej wynoszącej [...] zł za każdy dzień. Łącznie więc E. K. odmówiła zapłaty opłaty targowej w wysokości [...] zł. W oparciu o wskazane powyżej protokoły organ pierwszej instancji przyjął, że E. K. nie uiściła opłaty targowej za 22 dni. Po przeanalizowaniu treści wszystkich tych protokołów Kolegium w pełni podzieliło ustalenia faktyczne poczynione przez organ pierwszej instancji. Zważywszy na przywołane wcześniej przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jak i przepisy prawa miejscowego zawarte w uchwale Rady Miejskiej w Ż. z 27 marca 2007 r. w ustalonym stanie faktycznym zasadnym było – w ocenie organu odwoławczego - określenie E. K. wysokości zobowiązania podatkowego w kwocie [...] zł.

Organ zauważył dalej, że teren przy ul. [...] w Ż. nie stanowi wprawdzie targowiska miejskiego. Nie mniej treść obecnie obowiązujących przepisów nie pozostawia wątpliwości, że opłatą targową objęta jest sprzedaż także poza terenem wyznaczonego targowiska miejskiego, o ile nie odbywa się w budynku lub w jego części. Dodatkowo zauważył, że w tym zakresie treść uchwały Rady Miejskiej w Ż. z 27 marca 2007 r. uległa zasadniczej zmianie i począwszy od dnia 31 maja 2012 r. obejmuje nie tylko - jak dotychczas - teren targowiska miejskiego ale cały teren Gminy Ż. Ta zmiana uchwały powoduje, że w przeciwieństwie do wcześniejszych odwołań wnoszonych do Kolegium przez inne osoby m.in. w 2011 r., obecnie wniesione odwołanie nie może przynieść skutku w postaci uchylenia zaskarżonej decyzji. Kolegium, jako organ administracji zobowiązany do przestrzegania zasady praworządności wyrażonej w art. 6 k.p.a., związane jest obecnie obowiązującą treścią uchwały Rady Miejskiej w Ż. z 27 marca 2007 r. W konsekwencji mając na względzie ustalony w sprawie stan faktyczny konieczne -zdaniem organu odwoławczego - było utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji.

W piśmie procesowym z dnia 28 października 2013 r., skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, E. K. zaskarżyła decyzję organu odwoławczego, akcentując, że została ona wydana bez podstawy prawnej. W motywach skargi wskazała, że jej działalność gospodarcza jest prowadzona we współpracy z firmą A i wykonywana jest na jej terenie. Rozliczenia między firmami dokonywane są przy pomocy faktur VAT. Z tych względów skarżąca uznała działania organu pierwszej instancji za bezpodstawne. W ocenie skarżącej Rada Gminy Ż. nie może w drodze uchwały rozszerzyć obowiązku podatkowego z tytułu opłaty targowej na osoby prowadzące działalność gospodarczą poza terenem targowiska miejskiego.

Odpowiadając na skargę, Kolegium wniosło o jej oddalenie. W tych ramach organ ponownie podkreślił, że o ile teren przy ul. [...] w Ż., na którym prowadzona była sporna sprzedaż nie stanowi targowiska miejskiego, o tyle w świetle obowiązujących przepisów prawa miejscowego, nie pozostawia wątpliwości, że opłata targową objęta jest sprzedaż także poza terenem wyznaczonego targowiska miejskiego, o ile nie odbywa się w budynku lub jego części.

W piśmie procesowym z dnia 11 lipca 2014 r., zatytułowanym "Interwencja uboczna po stronie skarżącej, K. K. – właściciel A w Ż. wniósł o uchylenie w całości decyzji Kolegium z dnia [...] r., gdyż ma w tym interes prawny. W uzasadnieniu tegoż pisma odnotował, że uchwały Rady Miejskiej w Ż. dot. opłaty targowej łamią prawo, w tym art. 15 ust. 2b u.p.o.l.

Pismo to zostało potraktowane jako wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym w charakterze uczestnika postępowania. Z tych względów, zarządzeniem z dnia 15 lipca 2014 r., Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wezwał K. K. do uzupełnienia wniosku – w terminie 7 dni pod rygorem odmowy dopuszczenia do udziału w charakterze uczestnika postępowania - poprzez wykazanie, iż wynik postępowania administracyjnego w sprawie ze skargi E. K., tj. decyzja Kolegium z dnia [...] r. nr [...] dotyczy jego interesu prawnego (art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie: "P.p.s.a.").

Odpowiadając na wezwanie Sądu, K. K. (patrz pismo z dnia 24 lipca 2014 r.) stwierdził, że fakt wydania przez Kolegium zaskarżonej decyzji narusza jego interes prawny ponieważ zniechęca podmioty dotychczas współpracujące z firmą A, w tym firmę skarżącej, do dalszej współpracy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga okazała się nieuzasadniona.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002, nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonego orzeczenia - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej p.p.s.a.). W myśl art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji – w granicach i według kryteriów określonych cytowanymi wyżej przepisami - Sąd stwierdził, iż decyzja ta nie narusza prawa.

Poddanym kontroli Sądu w niniejszej sprawie było rozstrzygnięcie SKO z dnia [...] r., utrzymujące w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] r., nr [...] określającą wysokość zobowiązania podatkowego skarżącej w opłacie targowej za dokonywanie sprzedaży na terenie Gminy Ż. w poszczególnych 22 dniach przypadających w okresie od listopada 2012 r. do kwietnia 2013 r.

W tożsamym stanie faktycznym i prawnym wypowiadał się wielokrotnie tut. Sąd a orzecznictwo w tym zakresie jest jednolite. Podzielając pogląd zawarty w wyroku z dnia 23 lutego 2015 r., sygn. akt I SA/Gl 102/14 za w pełni zasadny, skład orzekający przyjmując go za własny odwoła się w całości do jego prawnej argumentacji.

Kwestionując zaskarżoną decyzję skarżąca przede wszystkim zakwestionowała prawo rady gminy do rozszerzania obowiązku podatkowego na teren poza targowisko gminy. Organ odwoławczy negując tę argumentację podkreślił w szczególności, że na mocy art. 15 ust. 1 i ust. 2 i ust. 2 b u.p.o.l. opłatą targową objęta jest sprzedaż dokonywana na targowiskach, którymi są wszelkie miejsca, w których prowadzona jest sprzedaż z wyjątkiem budynków lub ich części. Wskazał, że udokumentowanej stosownymi protokołami sprzedaży skarżąca dokonywała bezpośrednio z samochodu na prywatnej posesji, a teren ten stanowił targowisko w rozumieniu u.p.o.l.

Rozstrzygając zarysowany wyżej spór wskazać należy, że zgodnie z art. 15 ust. 1 u.p.o.l. opłatę targową pobiera się od osób fizycznych, osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, dokonujących sprzedaży na targowiskach, z zastrzeżeniem ust. 2b. W art. 15 ust. 2 u.p.o.l. ustawodawca określił, że targowiskami, o których mowa w ust. 1, są wszelkie miejsca, w których jest prowadzona sprzedaż, a w art. 15 ust. 2 b zawarł zastrzeżenie, że opłacie targowej nie podlega sprzedaż dokonywana w budynkach lub w ich częściach. Na mocy zaś art. 16 u.p.o.l. zwalnia się od opłaty targowej osoby i jednostki wymienione w art. 15 ust. 1, które są podatnikami podatku od nieruchomości w związku z przedmiotami opodatkowania położonymi na targowiskach.

Z powyższego wynika, że "bez znaczenia dla uiszczania opłat targowych jest okoliczność, czy handel jest prowadzony na gruntach państwowych, komunalnych czy prywatnych. Opłatę targową pobiera się niezależnie od tego, czy sprzedaż odbywa się na targowisku miejskim prowadzonym przez gminę, inną jednostkę zarządzającą targowiskiem, czy też na targowisku prowadzonym na terenie prywatnym. Obowiązek uiszczenia opłaty targowej powstaje z mocy prawa z chwilą faktycznego podjęcia czynności handlowych zmierzających do dokonania sprzedaży (niezależnie od skutku) w każdym miejscu danej gminy, a nie tylko w miejscach do tego celu wyznaczonych, przy czym realizacja tego ustawowego obowiązku następuje w razie zażądania jej uiszczenia przez inkasenta, i z tą też chwilą następuje określenie osoby zobowiązanej do zapłaty określonego już zobowiązania z tytułu opłaty targowej przewidzianej uchwałą rady gminy, uprawnionej do określenia zasad i poboru oraz wysokości stawek opłaty targowej" (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 4 grudnia 2013 r., sygn. akt I SA/Sz 1107/13, LEX nr 1107/13, wszystkie cytowane orzeczenia dostępne także pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Akcentowana przez skarżącą okoliczność, iż prowadzi działalność handlową w obrębie posesji stanowiącej własność innych osób w miejscu, które nie jest powszechnie dostępne dla dowolnych podmiotów dokonujących sprzedaży nie stanowi zatem przesłanki wyłączenia obowiązku w zakresie ponoszenia opłaty targowej. Jak już bowiem wyżej wskazano opłatą targową objęta jest nie tylko sprzedaż w obrębie miejsc potocznie określanych mianem targowisk (które Słownik Języka Polskiego Wydawnictwa Naukowego PWN pod. Red. Mieczysława Szymczaka definiuje jako "miejsce, plac, gdzie odbywają się targi"), ale także sprzedaż dokonywana w każdej lokalizacji innej niż budynek lub jego część.

Bezsporne jest, że skarżąca nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości w związku z przedmiotami opodatkowania położonymi na targowiskach, w związku z czym nie obejmuje jej zwolnienie podmiotowe określone w art. 16 ust. 1 u.p.o.l.

Zasadnie zatem, zdaniem składu orzekającego, przyjęto, że skarżąca prowadziła sprzedaż z samochodu na terenie należącym do firmy A, a położonym na terenie Gminy Ż. Zgodnie z § 1 § 3 uchwały nr V/30/2007 Rady Miejskiej w Ż. z dnia 27 marca 2007 r.. w sprawie ustalenia wysokości dziennych stawek opłaty targowej oraz poboru opłat przez inkasentów, ustalenia zasad i terminu rozliczania oraz wysokości wynagrodzenia za inkaso (opublikowanej w Dz. Urzędowym Województwa Śląskiego z 2007 r., Nr 62, poz. 1349) sprzedaż – poza wyjątkami wskazanymi powyżej – objęta została opłatą targową w stawce dziennej w wysokości [...] zł.

Podkreślenia wymaga, że dokonywanie przez skarżącą sprzedaży (wędlin) w dniach 24 listopada 2012 r., 1,5, 8,15,19, 22 i 29 grudnia 2012 r., 5,12 i 19 stycznia 2013 r., 2,9,16 i 23 lutego 2013 r., 9,16,23 i 30 marca 2013 r. oraz 6,13,20 i 27 kwietnia 2013 r. udokumentowane jest znajdującymi się w aktach sprawy protokołami z odmowy zapłaty opłaty targowej, w których wskazano dane osobowe sprzedawcy, opisano miejsce dokonywania sprzedaży oraz określono sprzedawane produkty. Wszystkie te protokoły podpisane są przez osoby, które zostały wyznaczone uchwałą Rady Miejskiej w Ż. obowiązującą w dacie sporządzenia protokołu na inkasentów opłaty targowej.

Podkreślenia wymaga, że ani w odwołaniu ani w skardze skarżąca nie kwestionowała w żadnym zakresie owych protokołów. Odnotować także należało, że organ I instancji postanowieniem z dnia [...]r. doręczonym stronie w dniu 7 czerwca 2013 r. wyznaczył siedmiodniowy termin do zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego, a wcześniej, w dniu 20 maja 2013 r. doręczył stronie postanowienie o wszczęciu postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w opłacie targowej za dokonywanie sprzedaży w okresie od listopada 2012 r. do kwietnia 2013 r. na terenie Gminy.

Jak więc wykazano powyżej udokumentowana stosownymi protokołami sprzedaż dokonywana przez skarżącą z samochodu w poszczególnych dniach przypadających w okresie od listopada 2012 r. do kwietnia 2013 r. stanowiła sprzedaż na targowisku w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.p.o.l. Wbrew twierdzeniom skargi Rada Gminy posiadała upoważnienie ustawowe do określenie wysokości opłaty targowej, co wynika wprost z art. 19 u.p.o.l. Jak wynika bowiem z jego treści Rada gminy, w drodze uchwały:

1) określa zasady ustalania i poboru oraz terminy płatności i wysokość stawek opłat określonych w ustawie, z tym że:

a) stawka opłaty targowej nie może przekroczyć 597,86 zł(27) dziennie.

Zgodnie z punktem 2 w/w przepisu rada gminy może zarządzić pobór tych opłat w drodze inkasa oraz określić inkasentów i wysokość wynagrodzenia za inkaso. Jak stanowi z kolei z punktu 3 rada gminy może wprowadzać inne niż wymienione w ustawie zwolnienia przedmiotowe od opłat lokalnych.

Dokonując podsumowania powyższych rozważań przyjdzie zaakcentować, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego oraz regulacji prawnych zasadnie obciążono skarżącą opłatą targową w wysokości prawidłowo określonej przez organ I instancji.

Analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji, które spełnia wymogi określone w art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, wyklucza zarzucenie organowi dowolności w zakresie ustaleń faktycznych, a także prawnopodatkowych konsekwencji stwierdzonych faktów.

Z tych też względów przyjmując, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł o jej oddaleniu.