Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 869/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2004-10-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ: Prezes Głównego Urzędu Ceł
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska ( spr.) Sędziowie WSA Barbara Koś Beata Sokołowska Protokolant: ref. sąd. Barbara Dropek po rozpoznaniu w dniu 13 października 2004r. sprawy ze skargi Z. Cz. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w Warszawie z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie klasyfikacji taryfowej; I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...] r. nr [...], II. II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego kwotę [...] zł,- [...] tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ B. Sokołowska /-/ M. Lorych-Olszanowska /-/ B. Koś


UZASADNIENIE

Dyrektor Urzędu Celnego decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa ( Dz.U. Nr 137, poz. 926) oraz art. 13 § 5, art. 65 § 4 pkt. 2 c, art. 209 § 2 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r.- Kodeks celny ( Dz.U. Nr 23, poz. 117 ze zm.) z urzędu uznał zgłoszenie celne zawarte w dokumencie SAD nr [...] dnia [...]r. za nieprawidłowe z uwagi na podanie niewłaściwej klasyfikacji importowanego towaru.

W związku z powyższym na podstawie art. 85 § 1, w związku z art. 13 § 1 art. 29 § 1 Kodeksu celnego oraz ust. 5 pkt. 1 części pierwszej A Taryfy celnej stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2000r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej ( Dz.U. Nr 199, poz. 1253) określił cło na kwotę 1 305, 70 PLN.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że w wyniku przeprowadzonej weryfikacji zgłoszenia celnego i dostarczonych dokumentów oraz po przeprowadzeniu rewizji celnej towaru, zaistniało podejrzenie błędnej jego klasyfikacji. Wobec powyższego argumentu wszczął w dniu 30 kwietnia 2001 r. postępowanie celne, celem uregulowania sytuacji prawnej towaru. Na podstawie przeprowadzonej rewizji celnej stwierdził, iż objęty decyzją pojazd marki Volkswagen LT 3T z 1997r. posiada wywiercone w podłodze otwory, do których można przytwierdzić siedzenia. Ponadto pojazd ten, w odróżnieniu od samochodów tej samej marki przystosowanych do przewozu towarów, wyposażony jest w szyby umieszczone zarówno z boku, jak i z tyłu. Wnętrze pojazdu wyłożone jest sklejką przymocowaną do karoserii w sposób trwały.

Na podstawie niemieckiego dokumentu BRIEF nr BN 328568 ustalono, że przedmiotowy pojazd został przerejestrowany z samochodu osobowego na samochód ciężarowy w dniu 24 kwietnia 2001r. w tym też dniu pojazd ten, zgodnie z zaświadczeniem o wymeldowaniu pojazdu, został wyrejestrowany, a następnie zgłoszony w niemieckim urzędzie celnym do procedury wywozu, czego potwierdzeniem jest karta 3 niemieckiego dokumentu wywozowego nr T 826046. Na podstawie powyższych okoliczności organ celny stwierdził, że poprzez swoje działanie strona chciała zapłacić cło należne od samochodu ciężarowego, które jest niższe niż cło od samochodu osobowego i w związku z powyższym orzekł, że podany w zgłoszeniu pojazd należy klasyfikować, zgodnie z brzemieniem Taryfy celnej, jako pojazd przeznaczony do przewozu osób. Jednocześnie na podstawie przeprowadzonej weryfikacji organ celny stwierdził, iż wartość transakcyjna samochodu określona w przedstawionym rachunku nr 24/04/2001/1 z dnia 24 kwietnia 2001r. jest zgodna ze stanem faktycznym stwierdzonym w toku rewizji celnej.

W odwołaniu strona wnosiła o uchylenie powyższej decyzji i przyjęcie właściwej taryfy celnej tak jak dla samochodów ciężarowych, ewentualnie uchylenie powyższej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez przyjęcie, że zgłoszony do odprawy samochód jest samochodem osobowym podczas gdy z treści przedłożonych dokumentów wynika, że jest on samochodem ciężarowym. Odwołujący się podniósł, że stanowisko przyjęte przez Dyrektora Urzędu Celnego jest błędne i nie znajduje uzasadnienia w zgromadzonym w toku postępowania materiale dowodowym. Samochód ten, co w sposób niezaprzeczalny wynika z dowodu rejestracyjnego, był bezpośrednio przed jego sprowadzeniem samochodem ciężarowym. Ponadto powołany przez organ celny biegły w wydanej opinii jednoznacznie stwierdził, że przedmiotowy samochód zgodnie z obowiązującymi przepisami Prawo o ruchu drogowym jest samochodem ciężarowym.

Odwołujący się zarzucił też, że organ I instancji w uzasadnieniu decyzji nie podaje dlaczego odmówił wiarygodności temu dowodowi. Takie postępowanie organu I instancji zdaniem odwołującego się narusza art. 180 Ordynacji podatkowej, stanowiący co należy dopuścić jako dowód w sprawie. Zgodnie z przepisem art. 197 Ordynacji podatkowej organ powołuje biegłego jeżeli w sprawie są wymagane wiadomości specjalne. Biegły posiadając takie wiadomości wydał na żądanie organu opinię, która bezpodstawnie została pominięta przy wydaniu zaskarżonej decyzji. Odwołujący się podniósł nadto, że skoro organ celny dopuścił dowód z opinii biegłego to powinien dowód ten przy wydaniu decyzji uwzględnić. W ocenie odwołującego się organ celny niesłusznie obciążył go kosztami sporządzenia tej opinii, skoro jest ona korzystna dla strony a w takim wypadku zgodnie z obowiązującymi zasadami koszty jej sporządzenia obciążają organ celny.

Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 233 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. -Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), art.. 85 § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 roku- Kodeks celny ( Dz.U. Nr 23, poz. 117 ze zm.), § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 200r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej ( Dz.U. Nr 119, poz. 1253 z dnia 28.12.200 r.), § 1 rozporządzenia Ministra Finansów dnia 24 sierpnia 1999r. w sprawie wyjaśnień do Taryfy celnej ( Dz.U. nr 74, poz. 830 z dnia 09.09.1999r.) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Prezes GUC wyjaśnił, że w taryfie celnej pojazdy samochodowe objęte są działem 87 od pozycji 8701 do 8705. O wyborze właściwej pozycji decyduje główna funkcja pojazdu, pełnienie której wynika m. in. z jego budowy i wyposażenia. Niesporne jest, iż w niniejszej sprawie przedmiotem importu był samochód marki Volkswagen LT 35 o nr nadwozia [...] i nr silnika [...].

W ocenie Sądu II instancji, pojazd ten należy klasyfikować do kodu PC N 8703 32 90 9 taryfy celnej bowiem do tej pozycji zgodnie z jej brzmieniem klasyfikuje się samochody i inne pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób ( inne niż objęte pozycją 8702) łącznie z samochodami osobowo-towarowymi oraz samochodami wyścigowymi.

W "Wyjaśnieniach do Taryfy celnej" (stanowiących załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z 24 sierpnia 1999r.) w tomie IV na stronie 1980 znajduje się zapis, iż w rozumieniu pozycji 8 703 określenie "samochody osobowo-bagażowe" oznacza samochody przeznaczone do przewozu najwyżej 9 osób (wraz z kierowcą), których wnętrze może być używane bez zmiany konstrukcji do przewozu zarówno osób jak towarów.

Odnosząc się do wskazanej przez importera pozycji Taryfy celnej tj. kodu PCN 8704 21 999 organ odwoławczy stwierdził, że pojazdy zaliczane do tej pozycji służą do transportu towarowego. Przy tej pozycji nie ma mowy o tym, że pojazdy te służą również do przewozu osób. Organ odwoławczy stwierdził, powołując się na dokonaną rewizję, że przedmiotowy samochód osobowy Volkswagen LT 35 wyposażony jest w szyby umieszczone zarówno z boku jak i z tyłu ( całkowicie oszklony) oraz posiada nawiercenia umożliwiające montaż siedzeń.

Powołał się też na dane zawarte w Fahrzengbrief nr 328568, z których wynika, że opisany pojazd wyprodukowany został jako samochód osobowy, zamknięty ( PKW KOMBI GESCHLOSSEN) z liczbą miejsc siedzących 2. Obecnie w dokumencie tym zmieniono wpis określający rodzaj pojazdu na - LKW geschl. KASTEN- samochód ciężarowy z zamkniętą skrzynią. Zmiana polegająca na przerejestrowaniu pojazdu z samochodu osobowego na ciężarowy nastąpiła 24.4.2001r.

Ustosunkowując się do zarzutu importera Z. Cz., iż biegły w ocenie technicznej pojazdu nr 05.04.1 z 4.5.2001r. stwierdził, że jest to pojazd ciężarowy, w rozumieniu przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym, organ odwoławczy wyjaśnił, że dokument ten nie jest obligatoryjny dla organów celnych i nie może stanowić podstawy do uznania roszczeń strony przy ustalaniu klasyfikacji taryfowej.

Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego organ odwoławczy wskazał, że dla potrzeb celnych podstawą prawną wydanych decyzji są wyłącznie przepisy prawa celnego, w tym dla potrzeb klasyfikacji towarowej wiążące są postanowienia dotyczące nomenklatury towarowej taryfy celnej nawet wówczas, gdyby towary traktowane były odmiennie w innych przepisach, publikacjach czy opiniach rzeczoznawców.

Organ II instancji podniósł nadto, że zamontowanie w przedmiotowym pojeździe przegrody oddzielającej przestrzeń pasażerską od bagażowej nie zmieniło jego rodzaju na samochód przeznaczony wyłącznie do transportu towarowego. Organ ten stwierdził, że uzyskanie zwiększonej przestrzeni bagażowej przez demontaż siedzeń nie przesądza o zmianie kategorii pojazdu i dodał, że nawet jeśli samochód nie posiadał tylnych siedzeń to istniała możliwość ich montażu.

W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Z. Cz. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji. Decyzji tej zarzucił, że wydana została z naruszeniem prawa materialnego wskutek błędnej wykładni, a w szczególności art. 85 § 1 Kodeksu celnego ( Dz.U. z 2001r. Nr 75, poz. 802 ze zm.) oraz przepisów Taryfy celnej stanowiącej załącznik do Rozporządzenia Rady Ministrów dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej

( Dz.U. z 1998r, Nr 158, poz. 1047) w zakresie działu 87 pozycji 8704 ;sprzeczność istotnych ustaleń z treścią zgromadzonego materiału dowodowego; naruszenie prawa procesowego, mogące mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia a w szczególności art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez pominięcie treści sporządzonej opinii rzeczoznawcy. Uzasadniając skargę skarżący stwierdził, że nie można zgodzić się z poglądem organu I i II instancji, iż samochód ten można zaliczyć do pozycji 8703 taryfy obejmującej samochody przeznaczone zasadniczo do przewozu osób włącznie z samochodami osobowo-towarowymi

(kombi). Samochody osobowo-bagażowe, jak zaznaczono w uzasadnieniu decyzji to samochody przeznaczone do przewozu najwyżej 9 osób, których wnętrze może być używane bez zmian konstrukcji do przewozu zarówno osób jak i towarów. W niniejszej sprawie stwierdzono w sposób nie budzący wątpliwości, ze samochód ten posiada 2 miejsca siedzące, a więc służy do przewozu dwóch osób. Wobec tego nieuprawniony jest wniosek, ze jest to pojazd zasadniczo przeznaczony do przewozu osób.

Nie jest to także samochód kombi, o którym mowa w tej pozycji ponieważ taki samochód, co wynika z zacytowanej definicji zawartej w zaskarżonej decyzji przeznaczony jest konstrukcyjnie do przewozu ładunków osób w liczbie 4 do 9 łącznie z kierowcą. Wobec tego kwalifikacja dokonana przez organ celny jakoby sprowadzony samochód należało zakwalifikować do pozycji 8703 jest całkowicie wadliwa. Samochód ten bez wątpienia należy zakwalifikować do pozycji 8704 Taryfy obejmującej pojazdy do transportu towarowego. Ponadto skarżący podniósł, że obowiązkiem organu celnego jest takie prowadzenie postępowania, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów państwa, a w niniejszej sprawie organ dopuszczając dowód z opinii biegłego w celu określenia rodzaju pojazdu w ogóle się do niego nie ustosunkował. Wydając decyzję dowód ten organy obu instancji całkowicie pominęły.

Prezes Głównego Urzędu Ceł wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Uzasadniony okazał się bowiem zarzut naruszenia wskazanych w skardze przepisów Ordynacji podatkowej i Kodeksu Celnego w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Istota sporu w rozpoznawanej sprawie, której przedmiotem jest klasyfikacja taryfowa importowanego przez skarżącego pojazdu marki Volkswagen LT 35, sprowadza się do określenia rodzaju tego pojazdu.

Skarżący przedstawił organom celnym dokumenty pojazdu ( BRIEF nr BN 328 568 i zaświadczenie o wymeldowaniu pojazdu) określające go jako pojazd ciężarowy.

Wydając 4 maja 2001 r. postanowienie o powołaniu biegłego na podstawie art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej w celu ustalenia czy omawiany pojazd jest pojazdem ciężarowym czy osobowym organ I instancji uznał, że dla ustalenia tej okoliczności niezbędne są wiadomości specjalne.

Sporządzona, wyniku powyższego zlecenia, przez Ośrodek Badania Wypadków Drogowych, Ocena techniczna pojazdu nr P 05.04.1 jednoznacznie określiła przedmiotowy pojazd jako ciężarowy.

Z zawartego w tej Ocenie opisu, jednoznacznie wynika, że posiada on ścianę grodziową oddzielającą kabinę kierowcy od skrzyni ładunkowej trwale przymocowaną do nadwozia za pomocą nitów. Ściana ta wykonana jest z blachy stalowej a zamontowana w niej szyba posiada znaki homologacji. Ściany boczne skrzyni ładunkowej wyposażone są okładziny a w ścianach tych wykonane są otwory gwintowane, które nie mogą być wykorzystane do mocowania pasów bezpieczeństwa. W podłodze wykonano 6 otworów - luków zakrytych maskownicami a na wysokości tych luków, w każdym z nich, znajdują się dwa otwory mające charakter uniwersalny i mogą być wykorzystane do mocowania wyposażenia specjalistycznego nadwozia ( ocena techniczna pojazdu ( k. 8 akt administracyjnych).

Wydając zaskarżone decyzje organy celne obu instancji obu instancji pominęły ustalenia zawarte w przytoczonej opinii.

W ocenie organu odwoławczego opisana wyżej ocena techniczna pojazdu "nie może stanowić podstawy do uznania roszczeń strony przy ustalaniu kwalifikacji taryfowej, ponieważ zgodnie z obowiązującymi przepisami do klasyfikacji taryfowej importowanych towarów powołane zostały organy celne" ( k. 53 akt amin.).

Powyższe uzasadnienie odmowy poczynienia ustaleń w oparciu o dowód przeprowadzony z inicjatywy organów celnych nie tylko nie spełnia wymogów art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej ale także poddaje w wątpliwość celowość przeprowadzenia dowodu.

W zaskarżonej decyzji stwierdzono nadto, że "jeżeli samochód nie posiadał tylnych siedzeń, to istniała możliwość ich montażu" bowiem " stwierdzono w wyniku rewizji wywiercone otwory na zamontowanie siedzeń". Organ odwoławczy nie wskazał jednakże na jakiej podstawie poczynił powyższe ustalenia. Nie wykazał też na jakiej podstawie ustalił, że nastąpił "demontaż siedzeń" w tym pojeździe czy możliwość ich montażu.

Zasadne jest więc stanowisko skarżącego co do tego, że naruszone zostały postanowienia art. 122 Ordynacji podatkowej nakazujące właściwym organom podejmowanie działań w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy. Zasadny jest też zarzut naruszenia art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej przez pominięcie dowodu z opinii biegłego bez dokonania jego oceny i bez zakwestionowania wiarygodności.

W świetle powyższego należało uznać, że zaskarżona decyzja wydana została bez dostatecznego wyjaśnienia sprawy niezbędnego dla jej ostatecznego rozstrzygnięcia, a więc z naruszeniem art. 122, 1 § 7 § 1 i 210 § 4 Ordynacji podatkowej w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Uzasadnia to uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt. 10 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( dz.U. Nr 153, poz. 1271). O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono zgodnie z art. 152 cyt. ustawy o psa a o kosztach na podstawie art. 200 psa.

/-/ B. Sokołowska /-/ M. Lorych-Olszanowska /-/ B. Koś