Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 833/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2014-12-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Hasła tematyczne: Ochrona zwierząt
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, lit. c, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 15, art. 35, art. 105 par. 1, art. 138
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 6 ust. 2, art. 7 ust. 1, ust. 3, ust. 4
journal: Dz.U. 2013 poz 856
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 2 grudnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda - Lenczewska (spr.) Sędzia WSA Renata Kubot – Szustowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2014 roku sprawy ze skargi Fundacji A z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie czasowego odebrania zwierzęcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz strony skarżącej Fundacji A z siedzibą w K. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. a.bł.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpatrzeniu odwołania Fundacji A z siedzibą w K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., Nr 267 – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: k.p.a.), art. 6 ust. 2, art. 7 ust. 1, ust. 1a, ust. 2a, ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz.U. z 2013 r., poz. 856 – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: ustawa) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] w sprawie umorzenia postępowania w przedmiocie odmowy czasowego odebrania zwierzęcia.

Jak wynika z akt sprawy, w dniu 22 października 2013 r. Fundacja A otrzymała zgłoszenie, iż na terenie posesji przy skrzyżowaniu ulic A, B oraz C w Ł. znajduje się pies w bardzo złym stanie. Na teren posesji udali się przedstawiciele Fundacji stwierdzając, iż pies jest skrajnie wychudzony w stanie kacheksji, zapchlony z wyłysiałą sierścią. Brama wejściowa na teren nieruchomości była uchylona, właściciela nie było w domu, nikt nie zareagował na dzwonek do drzwi, na terenie posesji nie było zdatnej do picia wody, ani karmy. Pies nie miał pomieszczenia chroniącego przez zimnem i opadami. Z uwagi na zły stan zdrowia psa, interweniujący podjęli decyzję o odebraniu psa w trybie art. 7 ust. 3 ustawy, pies został przewieziony do lecznicy.

W dniu 16 listopada 2013 r. pełnomocnik Fundacji A z K. wystąpił o wydanie decyzji o czasowym odebraniu psa, samca w typie rottweiler, jego dotychczasowym właścicielom, których tożsamość nie została ustalona przez wnioskodawcę. Nadto wnioskodawca zażądał ustalenia danych osobowych i adresowych właścicieli zwierzęcia, obciążenia właścicieli kosztami transportu i leczenia. Z załączonego orzeczenia lekarza weterynarii wynika m.in.: pies skrajnie wychudzony, zapchlony, skóra wyłysiała, niedokrwistość. Na wezwanie organu przedstawiciel Fundacji sprecyzował wniosek poprzez wskazanie działki, z której zabrano psa. Następnie organ ustalił dane kontaktowe, numer telefonu i skontaktował się z P. G., który potwierdził, że jest właścicielem psa, który zaginął mu z terenu posesji przy ul. D 15A m1 w Ł. podczas jego nieobecności w dniu 22 października 2013 r. W dniu 16 grudnia 2013 r. P. G. złożył w organie wyjaśnienia, iż od lipca 2005 r. jest właścicielem oraz faktycznym opiekunem psa, w wieku około 12 lat, który został mu skradziony w dniu 22 października 2013 r. Właściciel nie zgodził się z opinią lekarza weterynarii o złym stanie zwierzęcia. Według właściciela pies nie był wychudzony, ani zagłodzony, był odpowiednio odżywiany i zadbany a zwierzę większość dnia i nocy spędzało w mieszkaniu, gdzie znajdowało się jego posłanie. Według właściciela pies przebywał poza domem, na terenie posesji około 5-6 godzin dziennie. Posiadał stały dostęp do wody, zarówno w mieszkaniu jak i poza nim, natomiast miska z karmą znajdował się tylko w mieszkaniu. Według właściciela pies korzystał ostatni raz z opieki weterynaryjnej w sierpniu-wrześniu 2013 r.

W dniu 2 stycznia 2014 r. organ wezwał pełnomocnika Fundacji do złożenia pisemnych wyjaśnień, poprzez wskazanie podstawy określenia wysokości kosztów transportu, koniecznego leczenia i utrzymania psa, aktualnego miejsca przetrzymywania psa oraz wskazania podmiotu lub osoby, którym powierzono opiekę i utrzymanie oraz przyczyny odstąpienia od przekazania psa schronisku dla zwierząt w Ł. przy ul. E 4. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik poinformował, że pies w dniu 10 stycznia 2014 r. został poddany eutanazji z powodu bardzo złego stanu zdrowia, dokumenty potwierdzające eutanazję zostaną dosłane w ciągu 2 tygodni, od momentu odbioru do eutanazji pies przebywał u Prezes Fundacji, natomiast nie został przekazany do schroniska z uwagi na zły stan zdrowia, zaś koszty transportu, leczenia i utrzymania są wyższe niż w pierwotnym wniosku.

W dniu 19 lutego 2014 r. wpłynęło do organu świadectwo zgonu zwierzęcia oraz informacja o łącznych kosztach transportu, utrzymania, leczenia psa od dnia odbioru do śmierci.

Mając powyższe na uwadze, decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. na podstawie art. 105 § 1 i art. 104 k.p.a. w związku z art. 7 ust. 1 i ust. 3 ustawy umorzył postępowanie administracyjne w sprawie czasowego odebrania P. G. psa, samca w typie rottweiler w wieku około 12 lat.

W uzasadnieniu decyzji organ zwrócił uwagę, iż w dniu 10 stycznia 2014 r. tj. w trakcie trwającego postępowania administracyjnego w sprawie czasowego odebrania psa właścicielowi w związku z ustaleniem, iż zwierzę było traktowane w sposób niehumanitarny, pies poddany został eutanazji na zlecenie opiekuna psa, którym od dnia 22 października 2013 r. była Fundacja A. Organ stwierdził, iż śmierć psa objętego wnioskiem o odebranie oznacza, że przestał istnieć przedmiot postępowania administracyjnego. Celem czasowego odebrania na zasadach określonych w art. 7 ust. 1 ustawy jest bowiem przerwanie okrutnego traktowania i przekazanie zwierzęcia pod opiekę innej osoby, która zapewni mu humanitarne traktowanie. Rozstrzygnięcie o czasowym odebraniu psa poddanego eutanazji w trakcie postępowania nie pozwala na realizację celu, w jakim ustanowiony został art. 7 ust. 1 ustawy. Śmierć zwierzęcia oznacza brak przedmiotu postępowania, co pociąga za sobą konieczność umorzenia tego postępowania.

W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik Fundacji A zarzucił naruszenie art. 7 ust. 3 ustawy poprzez niezastosowanie i uznanie, że decyzja o odbiorze zwierzęcia powinna zostać wydana w oparciu o art. 7 ust. 1 ustawy, która to decyzja ma charakter konstytutywny, podczas gdy w przypadku odbioru zwierzęcia z uwagi na zagrożenie jego życia lub zdrowia, organ winien wydać decyzję następczą, która ma charakter deklaratoryjny i niezależny od późniejszego zgonu zwierzęcia. Nadto zarzucił naruszenie art. 105 k.p.a, które miało wpływ na wynik sprawy wobec uznania, iż postępowanie stało się bezprzedmiotowe, podczas gdy zgon nastąpił już po odebraniu zwierzęcia, a decyzja winna obejmować okres od dnia fizycznego odbioru, nadto obciążać właściciela kosztami transportu, leczenia i utrzymania zwierzęcia, które poniosła Fundacja. Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie o czasowym odebraniu zwierzęcia, powierzenie opieki nad psem Fundacji i obciążenie właściciela kosztami transportu, utrzymania i leczenia.

Uzasadniając strona zwróciła uwagę na dwa tryby postępowania regulowane w ustawie o ochronie zwierząt, z których ten wynikający z art. 7 ust. 3 ustawy dotyczy sytuacji, gdy fizyczny odbiór zwierzęcia poprzedza wydanie decyzji o jego czasowym odbiorze, decyzja taka ma charakter następczy, deklaratoryjny, nie tworzy nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan, który zaistniał. Taki przypadek zachodził na gruncie niniejszej sprawy. Przedstawiciel Fundacji odebrał zwierzę, które znajdowało się w stanie zagrożenia życia i zdrowia, następnie wystąpił z wnioskiem o wydanie decyzji. Stan zwierzęcia został szczegółowo udokumentowany fotografiami i orzeczeniem lekarskim. Strona dodała, iż Prokuratura Rejonowa Ł.-P. prowadzi postępowanie, a P. G. postawiono już zarzut znęcania się nad psem. W ocenie pełnomocnika Fundacji, nieporozumieniem jest rozstrzygnięcie organu I instancji, który jako podstawę umorzenia podaje, iż wobec zgonu zwierzęcia, nie będzie możliwy do zrealizowania cel określony w art. 7 ust. 1 ustawy tj. przerwanie okrutnego traktowania psa przez właściciela. Zdaniem strony świadczy to o tym, iż organ wydał decyzję w zupełnie innym trybie niż ten, w którym wydać ją powinien. Strona uważa, iż decyzję o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego można byłoby wydać jedynie w przypadku gdyby zwierzę fizycznie przebywało u właściciela, złożony zostałby wniosek o jego odbiór, a zanim decyzja zapadła zwierzę zmarło. Natomiast przy trybie z art. 7 ust. 3 ustawy zgon zwierzęcia nie ma wpływu na ocenę słuszności jego odebrania. Decyzja winna obejmować okres od fizycznego odbioru zwierzęcia, tj. od daty 22 października 2013 r., decyzja ta ma potwierdzać słuszność fizycznego odbioru przez uprawnionego przedstawiciela organizacji. Organ winien ocenić, czy zwierzę znajdowało się w stanie zagrożenia życia lub zdrowa, a jeśli tak, wydać decyzję o jego czasowym odbiorze. Pełnomocnik dodał, iż Fundacja poniosła znaczne koszty transportu, leczenia i utrzymania zwierzęcia, którymi powinien zostać obciążony dotychczasowy właściciel, natomiast zaskarżona decyzja pozbawia Fundację prawa do dochodzenia na drodze administracyjnej kosztów, które zostały poniesione.

Przywołaną na wstępie decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]. w sprawie umorzenia postępowania w przedmiocie odmowy czasowego odebrania zwierzęcia.

Wskazując na ustalony w sprawie stan faktyczny Kolegium stwierdziło, powołując się na judykaturę, iż w trybie art. 7 ust. 3 ustawy decyzja o odebraniu zwierzęcia, odmiennie niż w przypadku art. 7 ust. 1 ustawy, jest wydawana kiedy dane zwierzę już zostało faktycznie odebrane. Natomiast jeżeli w dacie wydawania decyzji zwierzę nie przebywa już u swojego dotychczasowego właściciela, to organ prowadząc postępowanie i wydając decyzję w trybie art. 7 ust. 3 ustawy orzeka o czasowym odebraniu zwierzęcia, jeżeli łącznie spełnione są przesłanki określone w tym przepisie. Oznacza to, że postępowanie organu w tej sprawie nie może ograniczać się tylko do akceptacji czynności faktycznych podmiot, który jest upoważniony do fizycznego wcześniejszego odebrania zwierzęcia. Kolegium wywiodło, iż aby organ mógł zastosować art. 7 ust. 3 ustawy muszą być spełnione następujące przesłanki, po pierwsze przypadek niecierpiący zwłoki, który oznacza, że dalsze pozostawanie danego zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu. Po drugie niezbędną przesłanką jest okoliczność faktyczna, w której dane zwierzę zostało już odebrane, po trzecie przesłanki wymienione w art. 6 ust. 2 ustawy. Nadto Kolegium podkreśliło, iż stoi na stanowisku, że sama konstrukcja art. 7 ustawy nie pozwala wydać decyzji administracyjnej w oparciu jedynie o art. 7 ust. 3 z pominięciem ust. 1 ustawy. Podzieliło także pogląd, że decyzja o czasowym odebraniu zwierząt nie musi zawierać rozstrzygnięcia ustalającego wysokość kosztów transportu, utrzymania i koniecznego leczenia, przy czym brak tego rozstrzygnięcia nie stanowi o niewykonalności decyzji podjętej na podstawie art. 7 ust. 1 lub ust. 3 ustawy, co więcej w przypadkach określonych w art. 7 ust. 3 ustawy są wydawane już po odebraniu zwierząt. Reasumując Kolegium stwierdziło, iż decyzja w przedmiocie odmowy czasowego odebrania zwierzęcia nie może być wydana jedynie w oparciu o art. 7 ust. 3 ustawy, bo wtedy w istocie ograniczałaby się tylko do akceptacji czynności faktycznych podmiotu, który jest upoważniany do fizycznego wcześniejszego odebrania zwierzęcia. Decyzja taka nie może być wydana po śmierci psa, gdyż postępowanie staje się bezprzedmiotowe.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Fundacja A zarzuciła naruszenie art. 105 k.p.a. wobec uznania, iż postępowanie stało się bezprzedmiotowe z uwagi na zgon zwierzęcia, podczas gdy zgon nastąpił już po odebraniu zwierzęcia, a decyzja winna obejmować okres od dnia fizycznego odbioru i obciążać właściciela kosztami transportu, leczenia i utrzymania, które zostały poniesione przez stronę. Nadto obrazę prawa materialnego tj. art. 7 ust. 3 ustawy poprzez niezastosowanie i umorzenie postępowania z uwagi na zgon zwierzęcia, podczas gdy w przypadku odbioru zwierzęcia z powodu zagrożenia jego życia, organ winien wydać decyzję następczą, która ma charakter deklaratoryjny i niezależny od późniejszego zgonu zwierzęcia. Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i ponowne przekazanie sprawy organowi I instancji. W uzasadnieniu strona powtórzyła argumentację odwołania.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem.

Analogiczne unormowanie zawarte zostało w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: p.p.s.a.). Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. Sąd, uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.). Po myśli art. 134 §1 p.p.s.a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja organu II instancji narusza prawo w stopniu opisanym w powołanych wyżej przepisach.

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...], które podzieliło stanowisko organu I instancji co do zasadności umorzenia postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek strony skarżącej, domagającej się orzeczenia w przedmiocie odebrania zwierzęcia dokonanego w trybie art. 7 ust. 3 ustawy. Organ odwoławczy zgodził się z wywodem Prezydenta Miasta Ł., iż postępowanie prowadzone na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt stało się bezprzedmiotowe, gdyż w jego toku zwierzę zostało uśpione, co według organu oznacza, iż postępowanie stało się bezprzedmiotowe i uzasadnione jest tym samym zastosowanie art. 105 § 1 k.p.a.

W ocenie sądu, z takim rozstrzygnięciem nie sposób się zgodzić, zarówno wobec naruszenia przepisów prawa procesowego, jak i prawa materialnego.

Przystępując do oceny legalności kwestionowanego rozstrzygnięcia stwierdzić należy, w oparciu o lekturę uzasadnienia zaskarżonej decyzji, iż organ II instancji naruszył przepisy art. 15 w związku z art. 138 § 1 i 2 k.p.a., gdyż odstąpił od obowiązku ponownego rozpatrzenia sprawy tak, jak gdyby nie było rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, ograniczając się do powtórzenia stanu faktycznego i prawnego ustalonego przez organ I instancji. Owszem, organ ustosunkował się do zarzutów odwołania, ale zupełnie nie podjął się przeprowadzenia wykładni przepisu art. 7 ust. 1 i 3 ustawy, a także subsumcji okoliczności stanu faktycznego wskazując jedynie, iż konstrukcja normy prawnej zawartej w art. 7 ustawy nie pozwala na wydanie decyzji wyłącznie w oparciu o art. 7 ust. 3 ustawy, bez nawiązania do ust. 1 art. 7 ustawy. O braku własnej analizy materiałów sprawy przez organ II instancji świadczy nadto fakt, iż nie dostrzegł on naruszenia art. 35 k.p.a. w postępowaniu organu I instancji, co nie jest bez znaczenia dla zastosowanego przez organ rozstrzygnięcia umarzającego postępowanie. Koniecznym wydaje się tym samym przypomnienie, iż stosownie do art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwić sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2 k.p.a.). Wedle ogólnych reguł, załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Na powinność szybkiego działania wskazuje nadto przepis art. 12 k.p.a., jak również szczególne uregulowanie zawarte w przepisie art. 7 ust. 2 i 2a ustawy, a dotyczące natychmiastowej wykonalności decyzji i terminów przewidzianych na wniesienie i rozpatrzenie odwołania. Tymczasem, w sytuacji gdy przedmiotem postępowania było odebranie zwierzęcia wobec zagrożenia jego życia lub zdrowia, organy wydały rozstrzygnięcie w sprawie po upływie kilku miesięcy od złożenia wniosku w tym przedmiocie, umarzając w efekcie postępowanie z powodu śmierci zwierzęcia.

Zaznaczyć przy tym należy, że lektura akt administracyjnych nie wskazuje na szczególnie zawiły materiał dowodowy. Również organ odwoławczy dodatkowych czynności wyjaśniających nie podejmował, odstępując nadto od własnej obiektywnej analizy akt sprawy, także pod kątem zachowania zasad procesowych. Zauważyć przy tym należy, że nie jest rolą organu odwoławczego bezrefleksyjne powielanie stanowiska wywiedzionego przez organ I instancji. Nie ma również przepisu prawa procesowego, który dopuszczałby odstąpienie od obowiązku wywiązania się z nakazów wynikających z art. 15 w związku z art. 138 § 1 i 2 k.p.a., ale i art. 12 k.p.a. i konwalidowania takiego stanu przepisem art. 105 § 1 k.p.a. Z pewnością takie przyzwolenie nie wynika z ustalenia faktycznego, iż zwierzę, które miało zostać odebrane, zostało poddane eutanazji.

Analiza argumentacji organu odwoławczego, które w istocie jest powtórzeniem utrzymanego w mocy stanowiska organu I instancji, uzasadnia jego podzielenie jedynie co do wywodu organu, iż decyzja o czasowym odebraniu zwierzęcia wydana w oparciu o art. 7 ust. 3 ustawy, nie może być wydana w oderwaniu od przesłanek określonych w art. 7 ust. 1 ustawy. Niemniej jednak na tym należy zakończyć ustalenie co do prawidłowości stanowiska wywiedzionego w uzasadnieniu zaskarżonego aktu. Organ administracji publicznej pominął, iż podstawowy cel, a zarazem dyrektywa interpretacyjna, którą winien uwzględnić przy wykładni ustawy o ochronie zwierząt opisana została w art. 1 ust.1 ustawy, który stanowi, iż zwierzę, jako istota żyjąca, zdolna do odczuwania cierpienia, nie jest rzeczą. Człowiek jest mu winien poszanowanie, ochronę i opiekę. Z przepisu art. 1 ust. 1 ustawy z 1997 r. o ochronie zwierząt wynika, że każde zwierzę ma prawo oczekiwać od ludzi należnego zrozumienia, zgodnego z normami obyczajowymi traktowania, a nawet szacunku. Wszelkie środki prawne, podejmowane w stosunku do zwierząt, powinny mieć na względzie ich dobro, a przede wszystkim prawo do istnienia. Z tego względu w art. 6 ust. 2 ustawy zamieszczony został obszerny katalog niezgodnych z prawem zachowań względem zwierząt, sprowadzających się do zadawania im bólu albo cierpienia (orzeczenia :WSA w Poznaniu z dnia 6 czerwca 2013 r., sygn.akt IV SA/Po 165/13 oraz z dnia 21 marca 2013 r., sygn.akt IV SA/Po 31/13 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przechodząc do rozważań dotyczących istoty sprawy i analizy przepisów prawa materialnego wskazanych jako podstawa prawna kwestionowanego rozstrzygnięcia, przypomnieć należy, iż stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy zwierzę traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 może być czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia i przekazane:

1) schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę domowe lub laboratoryjne, lub

2) gospodarstwu rolnemu wskazanemu przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), jeżeli jest to zwierzę gospodarskie, lub

3) ogrodowi zoologicznemu lub schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę wykorzystywane do celów rozrywkowych, widowiskowych, filmowych, sportowych lub utrzymywane w ogrodach zoologicznych.

Przytoczona norma prawna reguluje przypadki, gdy wpierw właściwy organ wyda decyzję, oceniwszy zaistnienie przesłanek ku temu, a następnie zwierzę jest faktycznie odbierane. Z kolei w trybie art. 7 ust. 3 ustawy decyzja o czasowym odebraniu zwierzęcia jest wydawana, kiedy dane zwierzę już zostało faktycznie zabrane właścicielowi, tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie. W art. 7 ust. 3 ustawy ustawodawca uregulował sytuacje szczególne wskazując, iż w przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu, policjant, strażnik gminny lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, odbiera mu zwierzę, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), celem podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia. Przesłanki wydania decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia w sytuacji, o jakiej mowa w art. 7 ust. 3 ustawy, są dodatkowo dookreślone w stosunku do regulacji z art. 7 ust. 1 ustawy, tzn. dla zastosowania art. 7 ust. 3 konieczne jest spełnienie dodatkowych przesłanek, poza tymi wymienionymi w ust. 1, takich jak: przypadek niecierpiący zwłoki i dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela zagrażające jego życiu lub zdrowiu. W takich szczególnych, niecierpiących zwłoki przypadkach, organ zobowiązany jest do wyczerpującego i pełnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, w szczególności czy sytuacja zwierzęcia w dacie jego odebrania uzasadniała natychmiastowe działanie, a nie, jak uczynił to organ w niniejszej sprawie, w dacie orzekania, co doprowadziło do konstatacji o zasadności umorzenia postępowania. Istotnym dla rozstrzygnięcia jest bowiem, czy w momencie odebrania zwierzęcia istotnie jego dalsze pozostawanie u dotychczasowego właściciela zagrażało jego życiu lub zdrowiu. Dla wydania decyzji na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy konieczne jest ustalenie, czy w dacie interwencji, obok podstawowych przesłanek wynikających z art. 7 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 2 ustawy, wystąpiły także przesłanki takie jak: przypadek niecierpiący zwłoki oraz stwierdzenie, iż dalsze pozostawanie zwierzęcia u właściciela zagraża jego życiu lub zdrowiu. Oznacza to, iż bez znaczenia dla sprawy, której przedmiotem jest ocena zasadności uprzedniego odebrania zwierzęcia, ma ustalenie, iż w okresie późniejszym, już po zabraniu go od właściciela, a w toku postępowania administracyjnego, czy nawet w dacie orzekania, zwierzę padło lub zostało poddane eutanazji. Tym samym, ustalenie takie nie uzasadnia orzeczenia o bezprzedmiotowości i umorzenia postępowania w całości, gdyż istotny w sprawie jest stan faktyczny w dacie podjętej interwencji, która zakończyła się odebraniem psa, co słusznie podnosi strona skarżąca. W niniejszej sprawie organ był zatem zobligowany do weryfikacji i wszechstronnego wyjaśnienia zaistnienia opisanych przesłanek na dzień 22 października 2013 r., wówczas to bowiem przedstawiciele strony skarżącej odebrali zwierzę, a jego bardzo zły stan, wskazujący na rażące zaniedbanie (art. 6 ust. 2 pkt 10 w związku z art. 4 pkt 11 ustawy) znajduje potwierdzenie w dołączonej do akt dokumentacji fotograficznej i lekarskiej. Niemniej jednak, gdyby organ nie znalazł podstaw do odebrania zwierzęcia, winien wydać decyzję odmowną. Tymczasem, jak wynika to z akt sprawy, ale przede wszystkim z argumentacji zaskarżonego aktu, organ skupił się na ustaleniu stanu faktycznego i prawnego w dacie orzekania, co stoi w sprzeczności z intencją ustawodawcy, wyrażonej właśnie w art. 7 ust. 3 ustawy.

Gdyby bowiem przyjąć, iż decydujący jest stan faktyczny, w tym stan zwierzęcia w dacie orzekania, tak jak uczynił to organ, to w zasadzie wracamy do trybu podstawowego z ust. 1 art. 7 ustawy, kiedy to bada się aktualną sytuację (sposób traktowania) zwierzęcia i w oparciu o poczynione ustalenia wydaje się decyzję, która upoważnia do odebrania zwierzęcia właścicielowi, bądź też decyzję odmowną. W postępowaniu prowadzonym w trybie art. 7 ust. 1 ustawy, zważywszy zakres badania, śmierć zwierzęcia może uzasadniać umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego.

Jest to jednak inna sytuacja niż zaistniała w przedmiotowej sprawie. Niewątpliwie intencją ustawodawcy było stworzenie w ust. 3, narzędzia umożliwiającego pilne działanie w momencie stwierdzenia, iż dalsze przebywanie zwierzęcia u właściciela zagraża jego życiu lub zdrowiu i dającego możliwość wydania decyzji post factum, po odebraniu zwierzęcia. Jednocześnie poprzez powiązanie ust. 3 z ust. 1 art. 7 ustawy i konieczność wszechstronnego wyjaśnienia zaistniałych okoliczności, nie zaś tylko ograniczenia się do akceptacji podjętych czynności, ustawodawca stworzył narzędzie zabezpieczające właścicieli, opiekunów przed pochopnym działaniem ze strony uprawnionych organizacji dbających o dobro zwierząt. Przedstawiony sposób interpretacji przepisu art. 7 ust. 3 ustawy znajduje potwierdzenie w judykaturze. Celem ustawy jest bowiem niewątpliwie ochrona zwierząt, która polega m.in. na czasowym ich odebraniu właścicielowi w sytuacji rażących zaniedbań, kiedy to nadrzędną potrzebą jest szybkość i sprawność działania, co oczywiście nie zwalnia organu od zbadania czy wymienione wyżej przesłanki wystąpiły (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn.akt II SA/Gd 841/11; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 21 marca 2013 r., sygn.akt IV SA/Po 31/13; wyrok WSA w Łodzi z dnia 19 lutego 2014 r., sygn.akt II SA/Łd 1242/13; wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2013 r., sygn.akt II OSK 2417/12 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ocenie sądu nie budzi wątpliwości, iż organ odwoławczy nie pochylił się nad problemem, nie przeprowadził prawidłowej wykładni przepisu art. 7 ust. 3 ustawy przyjmując przede wszystkim wadliwie, iż dla jego zastosowania niezbędne jest ustalenie stanu faktycznego zaistniałego w dacie orzekania, co w konsekwencji doprowadziło do nieprawidłowego umorzenia postępowania w całości, w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a.

Tymczasem podkreślić należy, że w myśl powołanego art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Wskazana regulacja prawna odnosi się do sytuacji, gdy postępowanie administracyjne podlega obligatoryjnemu umorzeniu. Jedyną przesłanką takiego rozstrzygnięcia jest zaś bezprzedmiotowość owego postępowania. W doktrynie przyjmuje się, iż bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. C. H. Beck, Warszawa 2011, str. 410 - 411). Innymi słowy, bezprzedmiotowość postępowania oznacza powstanie sytuacji, w której sprawa administracyjna przestaje istnieć.

W ocenie sądu, tak rozumiana sprawa administracyjna, co do zasady nie przestała istnieć, jako że, jak już wyżej to wyjaśniono, przedmiotem niniejszej sprawy administracyjnej nie jest badanie aktualnego sposobu traktowania zwierzęcia, czy też miejsca jego pobytu, lecz następcze rozstrzygniecie o zasadności (lub nie) odebrania zwierzęcia, a więc żądanie wydanie decyzji co do meritum, która będzie w sposób ostateczny przesądzała zasadność faktu odebrania zwierzęcia, dając ewentualnie podstawę dla dalszego rozstrzygania w trybie art. 7 ust. 4 ustawy.

Rozpoznając sprawę ponownie, organ administracji zobligowany będzie uwzględnić poczynione wyżej uwagi wyjaśniając, w oparciu o dokumenty bądź inne stosowne dowody, ewentualne wątpliwości, celem ustalenia okoliczności sprawy niezbędnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia o zasadności odebrania zwierzęcia (czemu nie stoi na przeszkodzie fakt uśpienia psa po prawie trzech miesiącach od jego odebrania), a ponownie analizując i oceniając zebrany materiał dowodowy, organ odwoławczy winien mieć na uwadze cel, dla realizacji którego ustawodawca wprowadził tryb szczególny z art. 7 ust. 3 w związku z art. 7 ust. 1 ustawy, ale i podstawowy cel, jaki przyświecał mu przy redagowaniu ustawy o ochronie zwierząt. Organ winien mieć nadto na uwadze, że na podstawie art. 7 ust. 4 ustawy, w przypadku wydania decyzji, o jakiej mowa w art. 7 ust. 1 i 3 ustawy, kosztami transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierzęcia obciąża się jego dotychczasowego właściciela lub opiekuna. Zatem z decyzji wydanej w trybie art. 7 ust. 4 ustawy powinna wynikać wysokość rzeczywiście poniesionych kosztów transportu, koniecznego utrzymania i leczenia zwierzęcia przy czym co do zasady zgodzić należy się z Kolegium, że orzecznictwo uznaje za dopuszczalne i nie pozostające w sprzeczności z art. 7 ust. 4 ustawy wydanie w terminie późniejszym decyzji precyzującej koszty obciążające właściciela zwierząt (por. wyrok NSA z dnia 11 lutego 2009 r., sygn.akt II OSK 148/08; wyrok WSA w Łodzi z dnia 19 lutego 2014 r., sygn.akt II SA/Łd 1242/13; wyrok WSA w Białymstoku z dnia 29 kwietnia 2014 r., sygn.akt II SA/Bk 62/14 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl), co o tyle może nie mieć znaczenia w przedmiotowej sprawie, że granica czasowa kosztów w tym konkretnym przypadku została już zakreślona faktem uśpienia zwierzęcia (nie można więc podnosić, że w chwili wydawania decyzji o odebraniu, koszty nie są jeszcze znane).

Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania sąd orzekł w pkt 2 zgodnie z art. 200 p.p.s.a.

O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono stosownie do art. 152 p.p.s.a.

LS