Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 1007/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2012-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 27, art. 33, art. 59 par. 1 pkt 1, 2
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca),, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Starszy asystent sędziego Anna Ostrowska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 marca 2012 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o. o. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r., Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] września 2011 r., Nr [...] uznające wniesione przez "A" Sp. z o.o. w L. zarzuty w prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] sierpnia 2010 r., Nr [...] postępowaniu egzekucyjnym za bezpodstawne.

Rozstrzygnięcie powyższe zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Decyzją z dnia [...] marca 2008 r., Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta L. nakazał właścicielom nieruchomości: Z. R., M. S., Z. C. oraz "A" Sp. z o.o. wyłączyć z użytkowania stanowiący ich własność budynek mieszkalny wielorodzinny usytuowany w L. przy ul. K. Decyzją tą organ nakazał ponadto umieścić na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia ludzi bądź mienia i o zakazie jego użytkowania oraz wykonać doraźne zabezpieczenie w celu usunięcia zagrożenia bezpieczeństwa ludzi bądź mienia poprzez wygrodzenie budynku oraz zabicie okien na parterze i drzwi wejściowych celem uniemożliwienia dostępu osobom postronnym.

W dniu [...] sierpnia 2010 r. został wystawiony tytuł wykonawczy Nr [...], którego odpis doręczono zobowiązanej Spółce w dniu 19 sierpnia 2010 r. wszczynając tym samym postępowanie egzekucyjne.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2010 r. "A" Sp. z o.o. zgłosiła zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, jednak Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta L. postanowieniem z dnia [...] września 2010 r. Nr [...] uznał je za bezzasadne. Po rozpatrzeniu zażalenia strony zobowiązanej organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...] listopada 2010 r., Nr [...] utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne.

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r., Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta L. nałożył na "A" Sp. z o.o. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 10.000 zł, płatną w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszego postanowienia. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że orzeczony środek egzekucyjny został na zobowiązaną Spółkę nałożony ze względu na fakt, iż do chwili obecnej Spółka ta nie zawiadomiła organu o wykonaniu nałożonego na nią decyzją z dnia [...] marca 2008 r. obowiązku. Organ I instancji przyjął, iż ustalona kwota grzywny może zapewnić efektywność egzekucji i skłonić zobowiązaną stronę do wykonania ciążącego na niej obowiązku, z drugiej strony jest środkiem mniej uciążliwym niż wykonanie zastępcze. Niższa kwota – zdaniem organu – mogłaby nie odnieść pożądanego rezultatu.

"A" Sp. z o.o. w dniu [...] sierpnia 2011 r. wniosła do organu I instancji pismo, w którym zawarła jednocześnie zażalenie na powyższe postanowienie, wniosek o umorzenie nałożonej grzywny oraz zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Strona wskazała, że wykonała obowiązek nałożony na nią decyzją z dnia [...] marca 2008 r. w części mieszkalnej budynku, o czym powiadomiła organ. W jej ocenie, skoro decyzja została wykonana, brak jest podstaw do zastosowania środka egzekucyjnego w postaci grzywny.

Przywołanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] września 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta L. uznał wniesione zarzuty w prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] sierpnia 2010 r. postępowaniu egzekucyjnym za bezpodstawne. Organ nie zgodził się z twierdzeniem strony, iż nałożony na nią obowiązek został wykonany. Wskazał, iż w dniu [...] sierpnia 2011 r. upoważnieni pracownicy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dokonali czynności kontrolnych na nieruchomości przy ul. K. w L. W trakcie kontroli stwierdzono, iż wykonana została jedynie część czynności nakazanych decyzją z dnia [...] marca 2008 r., tj. wyłączono z użytkowania oraz zabezpieczono tylko część mieszkalną przedmiotowego budynku. Na parterze budynku oraz w oficynie nadal natomiast użytkowane są lokale użytkowe. W związku z niewykonaniem przez Spółkę "A" nałożonego na nią obowiązku w całości, organ uznał wniesione zarzuty za bezpodstawne.

W dniu [...] września 2011 r. "A" Sp. z o.o. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie z dnia [...] września 2011 r., domagając się jego uchylenia. Spółka podniosła, że skoro w sentencji decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta L. nakazano wyłączyć z użytkowania budynek mieszkalny wielorodzinny, to należy uznać, że przedmiotem nakazu nie jest wyłączenie także części użytkowej tego budynku. Decyzja nie może być rozumiana rozszerzająco, a organ nie może wymagać od strony zobowiązanej spełnienia również dodatkowego obowiązku, którego omawiana decyzja nie zawiera. Spółka "A" wskazała, iż decyzja administracyjna powinna być jasna dla strony i zawierać precyzyjne (niebudzące wątpliwości) określenie nakładanego obowiązku. W jej ocenie, gdyby intencją organu było wyłączenie z użytkowania także części użytkowej przedmiotowego budynku, to w sentencji decyzji użyłby słów "budynek mieszkalno-użytkowy" albo "budynek mieszkalny wraz z lokalami użytkowymi". Jednocześnie strona przywołała treść opinii biegłego J. F., z której wynika, że przedmiotowy budynek przy ul. K. w L. może być użytkowany w części użytkowej bez sprowadzania zagrożenia, a wyłączona powinna być tylko część mieszkalna. W związku z powyższym strona wskazała, iż ze względu na wyłączenie z użytkowania części mieszkalnej budynku, należy uznać, iż nałożony na nią obowiązek został wykonany w całości, a zatem organ powinien był uwzględnić wniesione zarzuty i umorzyć postępowanie egzekucyjne.

Po rozpatrzeniu powyższego zażalenia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r., Nr [...] utrzymał w mocy postanowienie pierwszoinstancyjne. Organ II instancji podkreślił, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta L., będący jednocześnie wierzycielem obowiązku nałożonego na stronę oraz organem egzekucyjnym w niniejszym postępowaniu, miał obowiązek podjąć odpowiednie czynności zmierzające do egzekucji wydanego przez siebie orzeczenia. W związku z tym organ w dniu [...] czerwca 2010 r. wezwał Spółkę "A" do dobrowolnego wykonania ciążącego na niej obowiązku, a następnie – w obliczu niewykonania przedmiotowego obowiązku zgodnie z treścią nakazu – wystawił w dniu [...] sierpnia 2010 r. tytuł wykonawczy. W ocenie organu odwoławczego brak jest podstaw by zgodzić się z twierdzeniem Spółki "A", iż obowiązek określony w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] marca 2008 r. jest nieprecyzyjny, i że zobowiązana Spółka poprzez wyłączenie z użytkowania tylko części budynku, która spełnia funkcję mieszkalną, wykonała obowiązek. Organ II instancji wskazał, iż zgodnie z treścią powyższej decyzji zobowiązany miał obowiązek wyłączyć z użytkowania budynek mieszkalny, ale również umieścić na budynku zawiadomienie o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia oraz zakazie użytkowania oraz wykonać doraźne zabezpieczenie w celu usunięcia zagrożenia bezpieczeństwa ludzi bądź mienia poprzez wygrodzenie budynku oraz zabicie okien i drzwi wejściowych celem uniemożliwienia dostępu osobom postronnym. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził więc, iż intencją organu administracji, który nakazał zabezpieczyć budynek przed dostępem osób trzecich było podjęcie działań uniemożliwiających jakikolwiek kontakt z całym budynkiem. Zdaniem organu wskazuje na to chociażby określony w decyzji obowiązek zabicia drzwi wejściowych, które pozwalają na kontakt z całym budynkiem, a nie tylko z jego częścią mieszkalną. W związku z powyższym organ odwoławczy zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji i uznał wniesiony zarzut zobowiązanego za nieuzasadniony. Podkreślił przy tym, iż fakt niewykonania obowiązku w całości znajduje swoje odzwierciedlenie w protokole kontroli z dnia [...] sierpnia 2011 r., w którym stwierdzono, że nie wyłączono z użytkowania całego budynku, a tym samym nie wykonano w całości nałożonego na zobowiązanego obowiązku.

"A" Sp. z o.o. wniosła na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, w której domagała się jego uchylenia. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie art. 125 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez odmowę umorzenia nałożonej grzywny i umorzenia postępowania egzekucyjnego w sytuacji, gdy nałożony obowiązek został wykonany. Treścią decyzji z dnia 20 marca 2008 r. nie było – zdaniem skarżącej – wyłączenie z użytkowania części użytkowej wskazanego budynku. W ocenie skarżącej Spółki przedmiotem żądania organu egzekucyjnego jest obowiązek nienałożony w powyższej decyzji, która to nakazała właścicielom wyłączyć z użytkowania budynek mieszkalny wielorodzinny usytuowany w L. przy ul. K. Obowiązek ten nie może być rozumiany rozszerzająco. Strona podniosła, że skoro wskazany budynek został wyłączony z użytkowania w części mieszkalnej, na której umieszczone zostały zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia, część ta została wygrodzona, lokatorzy opuścili mieszkania, a okna na parterze i drzwi wejściowe zostały zabite – o czym organ I instancji został poinformowany w piśmie z dnia [...] sierpnia 2011 r. – to należy uznać, że podjęto wszystkie czynności nakazane w powyższej decyzji. W ocenie skarżącej zgłoszone zarzuty wykonania obowiązku należy więc uznać za uzasadnione. Odnosząc się do poruszonej w zaskarżonym postanowieniu kwestii drzwi wejściowych, strona skarżąca stwierdziła, że nie jest prawdą, jakoby pozwalały one na kontakt z całym budynkiem, a nie jego częścią mieszkalną. Skarżąca wskazała, że część usługowa ma w całości odrębne wejścia, z których nie można przedostać się do części mieszkalnej. Jednocześnie ponownie przywołała treść opinii biegłego J. F., z której wynika, że przedmiotowy budynek w części użytkowej może być użytkowany bez sprowadzania zagrożenia, a wyłączona powinna być tylko część mieszkalna.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Kontrola sądu administracyjnego jest ograniczona i dotyczy wyłącznie oceny tego, czy organy administracji wydając decyzję administracyjną lub postanowienie postępowały zgodnie z obowiązującymi przepisami. Ograniczenie roli sądu administracyjnego wyłącznie do oceny działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem wynika wprost z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 12 69 ze zm.).

Dokonując takiej właśnie kontroli wydanych w niniejszej sprawie rozstrzygnięć, Sąd stwierdził, iż organy administracji obu instancji nie dopuściły się naruszeń prawa, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi "A" Sp. z o.o.

Zarzuty strony skarżącej rozpoznawane były w oparciu o przepis art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz.1594 ze zm., dalej u.p.e.a.), zgodnie z którym podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27.

Z akt sprawy wynika, iż przedmiotowe postępowanie egzekucyjne dotyczące obowiązku o charakterze niepieniężnym, określonego w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta L. z dnia [...] marca 2008 r., polegającego na wyłączeniu z użytkowania budynku mieszkalnego wielorodzinnego usytuowanego w L. przy ul. K., a ponadto umieszczeniu na tym budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia ludzi bądź mienia i o zakazie jego użytkowania oraz wykonaniu doraźnego zabezpieczenia w celu usunięcia zagrożenia bezpieczeństwa ludzi bądź mienia poprzez wygrodzenie budynku oraz zabicie okien na parterze i drzwi wejściowych celem uniemożliwienia dostępu osobom postronnym, zostało wszczęte w dniu 19 sierpnia 2010 r. wraz z doręczeniem skarżącej tytułu wykonawczego. W ocenie Sądu powyższy tytuł wykonawczy w pełni odpowiadał wymogom określonym w art. 27 u.p.e.a., czego nie kwestionowała w toku postępowania strona skarżąca.

Zaznaczyć należy, iż w sprawie przedmiotowego postępowania egzekucyjnego, strona zobowiązana tj. "A" Sp. z o.o. zgłaszała już zarzuty, które zostały rozpatrzone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta L. i postanowieniem z dnia 6 września 2010 r. uznane za bezzasadne. Rozstrzygnięcie to zostało następnie utrzymane w mocy ostatecznym postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] października 2010 r. Biorąc jednak pod uwagę, iż zgłoszone wówczas zarzuty wskazywały na niewykonalność obowiązku określonego w tytule wykonawczym, a więc na inną podstawę niż obecnie, nie można uznać zarzutów wniesionych przez skarżącą Spółkę wraz z zażaleniem z dnia [...] października 2011 r. na postanowienie organu I instancji w przedmiocie nałożenia grzywny, za niedopuszczalne.

Obecnie strona skarżąca wskazała na wykonanie obowiązku określonego w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta L. z dnia [...] marca 2008 r. oraz w doręczonym następnie tytule wykonawczym z dnia [...] sierpnia 2010 r., jako podstawę zarzutu, co jest zgodne z treścią pkt 1 art. 33 u.p.e.a.

Odnosząc się do powyższego zarzutu należy jednak stwierdzić, iż trafnie organ egzekucyjny uznał, że skoro w sentencji decyzji z dnia [...] marca 2008 r. oraz w tytule wykonawczym z dnia [...] sierpnia 2010 r. nakazano "wyłączenie z użytkowania budynku mieszkalnego wielorodzinnego usytuowanego w L. przy ul. K.", to nakaz ten dotyczy całego budynku. Założenie, iż nałożony obowiązek obejmuje jedynie część mieszkalną budynku byłoby sprzeczne z treścią uzasadnienia decyzji z dnia [...] marca 2008 r., w której organ wyraźnie wskazywał na zły stan techniczny całego budynku przy ul. K. w L., a nie jedynie jego części mieszkalnej. Organ powoływał się przy tym na kontrolę przeprowadzoną w dniu [...] lutego 2008 r., podczas której ustalono, iż budynek przy ul. K. w L. (bez wyszczególniania jego części) jest w złym stanie technicznym, drewniana konstrukcja dachu na tym budynku posiada znaczną erozję biologiczną, elewacje budynku nie były od wielu lat remontowane, kominy posiadają liczne ubytki, a instalacja elektryczna grozi porażeniem. Wskazane w ten sposób wady techniczne niewątpliwie świadczą o złym stanie technicznym całej konstrukcji budynku, posiadającego chociażby wspólną instalację elektryczną zarówno dla części mieszkalnej jak i usługowej. Ponadto zdaniem Sądu, gdyby treść omawianego nakazu dotyczyła jedynie części budynku, organ wskazałby na obowiązek wyłączenia z użytkowania "części budynku", czy też "budynku w (określonej) części", a nie – jak to uczynił – wyłączenia z użytkowania "budynku". Błędne określenie charakteru przedmiotowego budynku jako budynku mieszkalnego, zamiast usługowo-mieszkalnego nie może więc stanowić podstawy do przyjęcia, iż nałożony na właścicieli nieruchomości obowiązek nie dotyczy również części usługowej wskazanego obiektu.

Biorąc pod uwagę powyższe oraz fakt, że strona skarżąca do tej pory wyłączyła z użytkowania jedynie część mieszkalną przedmiotowego budynku, należy stwierdzić, iż nie wykonała ona obowiązku nałożonego na nią decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta L. z dnia [...] marca 2008 r. Dlatego też brak jest podstaw, by kwestionować stanowisko organów egzekucyjnych, uznające zarzut Spółki "A", wskazujący na wykonanie nałożonego na nią obowiązku, za bezzasadny.

Ubocznie należy podnieść, że wprawdzie istnieje pogląd uznający, iż częściowe wykonanie nałożonego obowiązku może stanowić podstawę częściowego umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a. (por. R. Hauser, Z. Leoński: Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2004, s.161), to jednak okoliczności rozpoznawanej sprawy nie uzasadniają takiego rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie nie można bowiem mówić o obowiązku, który mógłby być wykonywany etapami (częściowo). Nakaz nałożony na właścicieli wskazywał na zły stan techniczny przedmiotowego budynku i dotyczył tego obiektu jako całości (co wykazano powyżej), a zatem wyłączenie z użytkowania jedynie jego części nie przyniosłoby - nawet w zakresie częściowym - zamierzonego skutku w postaci zapewnienia bezpieczeństwa osób i mienia znajdujących się w obrębie tego obiektu. Okoliczność, na którą powołują się skarżący, iż niektóre lokale nie stanowią zagrożenia dla bezpieczeństwa, nie ma obecnie znaczenia, bowiem w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja nakazująca wyłączenie z użytkowania całego budynku, więc obecnie jedynie jej wyeliminowanie w trybie nadzwyczajnym z obrotu prawnego mogłoby zwolnić skarżących z wykonania obowiązku. Organ egzekucyjny nie jest natomiast uprawniony do badania jej zasadności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 grudnia 1998 r., sygn. akt IV SA 1668/96).

Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.