Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 972/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-12-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: ART 7, ART. 77, ART80, ART. 107
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: ART 137
journal: Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Sękowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Łukasz Krzycki, sędzia WSA Przemysław Żmich, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Iwaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2017 r. w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 31 stycznia 2017 r. nr 468/2017 w przedmiocie zwrotu nieruchomości. 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części w jakiej utrzymano nią w mocy pkt 4 decyzji organu I instancji orzekający o odmowie zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości stanowiącej obecnie dz. ew. nr [...] i [...] z obrębu [...] oraz dz.ew.nr [...] z obrębu [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty L. nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r. w zakresie pkt 4, w którym orzeczono o odmowie zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości stanowiącej obecnie dz. ew. nr [...] i [...] z obrębu [...] oraz dz.ew.nr [...] z obrębu [...]; 2. zasądza od Wojewody Mazowieckiego na rzecz M. K. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r., Nr [...], Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty L. nr [...] z dnia [...] lipca 2016r., orzekającą o zwrocie części wywłaszczonej nieruchomości, położonej w W., oznaczonej na mapie z projektem podziału wpisanej do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego Prezydenta W. za nr [...] jako działki o numerach [...] o pow. 0,0423 ha i [...] o pow. 0,0326 ha z obrębu [...] oraz o odmowie zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości stanowiącej aktualnie części działek ewidencyjnych o numerach [...] z obrębu [...] oraz działek nr [...] i [...] z obrębu [...]. Organ odwoławczy przyjął w pełni za prawidłowe ustalenia stanu faktycznego dokonane przez Starostę L.

Zaskarżona decyzja ta zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z dnia [...] marca 1977 r., znak [...], wydaną z upoważnienia Naczelnika Dzielnicy W., orzeczono o wywłaszczeniu na rzecz Państwa nieruchomości położonej w W., w rejonie ul. S. o pow. 0,2566 ha. Treść decyzji wykazuje, że wywłaszczana nieruchomość została przeznaczona zgodnie z lokalizacją szczegółową Nr [...] z dnia 24.04.1975 r. pod budowę osiedla "T.". Wywłaszczana nieruchomość stanowiła własność J. O. zgodnie z Aktem Własności Ziemi Nr [...] z dnia [...] maja 1974 r., wydanym przez Wydział Rolnictwa i Leśnictwa Urzędu Dzielnicowego W. P. Wywłaszczeniem objęto działkę ewidencyjną nr [...] o pow. 0,0982 ha z obrębu [...] oraz część działki ewidencyjnej nr [...] o pow. 0,1584 z obrębu [...] (pow. całkowita działki nr [...] wynosiła 0,2332 ha).

Wnioskiem z dnia 10 listopada 2012 r., M. K. i J. S. wystąpiły o zwrot nieruchomości wywłaszczonej decyzją z dnia [...] marca 1977 r. w związku z niezrealizowaniem postanowień decyzji wywłaszczeniowej.

Organy wskazały, że stanowiąca w dacie wywłaszczenia działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] aktualnie stanowi część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], zaś dawna działka ewidencyjna nr [...]-część z obrębu [...] stanowi części działek ewidencyjnych o numerach [...], [...] (powstałe po podziale działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...]), [...] i [...] z obrębu [...]. Nieruchomości objęte wnioskiem stanowią własność Miasta W.

Ustalono również, że sprawa z wniosku M. K. i J. S. o zwrot części nieruchomości dawnej działki ewidencyjnej nr [...]-część z obrębu [...] - była rozpatrywana wcześniej, na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 roku o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm.). Po przeprowadzeniu postępowania decyzją Burmistrza D. W.P. Nr [...] z dnia 02.08.1993 r., znak [...], orzeczono o odmowie zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości opow. 1584 m2, stanowiącej część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], bowiem nieruchomość nie stała się zbędna na cel wywłaszczenia w rozumieniu obowiązującego wówczas przepisu art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 roku o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Organ I instancji uznał, że obecnie w sprawie zwrotów wywłaszczonych nieruchomości mają zastosowanie przepisy powołanej wyżej ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami i wnioski o zwrot wywłaszczonych nieruchomości rozpatrywane są w trybie jej przepisów. Wobec zmiany stanu prawnego – zdaniem organu – w sprawie nie zachodzi powaga rzeczy osądzonej.

Organy obydwu instancji uznały, że na części nieruchomości wywłaszczonej decyzją z dnia [...] marca 1977 r., wchodzącej aktualnie w skład działek ewidencyjnych o numerach [...] z obrębu [...] oraz [...] z obrębu [...], cel wywłaszczenia - jakim była budowa osiedla "[...]" - został zrealizowany. Część dawnej działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] oraz dawna działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...], znajduje się w granicach terenu objętego decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 1980 r. o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji budowlanej, która zmieniła, powołaną w decyzji wywłaszczeniowej z dnia [...] marca 1977 r., decyzję nr [...] z dnia [...] kwietnia 1975 r. o lokalizacji inwestycji ustalającą lokalizację zespołu mieszkaniowego - osiedla "[...]" wraz z towarzyszącym budownictwem na terenie położonym w dzielnicy W. P. o powierzchni ca 253 ha

Organy ustaliły, że dawna działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...], stanowiąca aktualnie część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], położona jest na terenie, dla którego decyzją Nr [..]z dnia [...] sierpnia 1984 r., udzielono zezwolenia na zagospodarowanie terenu inwestycji osiedla T. , wg załączonego szkicu technicznego " zagospodarowania osiedla, na terenie nieruchomości w W., przy ul os. T. [...] według projektu stanowiącego integralną część decyzji, w miejscu ustalonym w planie realizacyjnym zatwierdzonym tą decyzją lub decyzją Nr [...] – [...] z dnia [...].01.84 r". Analiza szkicu zagospodarowania osiedla wykazuje, iż na wywłaszczonej działce ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] zaprojektowano ciąg pieszy, dojścia do projektowanych budynków, tereny zielone, nieruchomość znajdowała się w całości w obszarze projektowanego osiedla pomiędzy projektowanymi budynkami mieszkalnymi Nr [...] i [...]. Takie zagospodarowanie potwierdzają oględziny nieruchomości przeprowadzone w dniu 19 czerwca 2013 r. W trakcie oględzin ustalono, iż działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] (w granicach w jakich pokrywa się z wywłaszczoną działką ewidencyjna nr [...] z obrębu [...]) znajduje się w środku zagospodarowanego osiedla, pomiędzy dwoma budynkami wielorodzinnymi, teren działki jest uporządkowany, na działce znajdują się ciągi pieszo-jezdne do budynków, kilka drzew, koszony trawnik. Nadto, działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...], położona na terenie zrealizowanego osiedla mieszkaniowego, znajduje się we władaniu [...] Spółdzielni Mieszkaniowej. Do akt innej sprawy dot. m.in. części działki ewidencyjnej nr [...]z obrębu [...], pełnomocnik [...] Spółdzielni Mieszkaniowej dołączył mapę z naniesieniami sieci uzbrojenia terenu, z której wynika, że przez teren opisywanej działki przebiega infrastruktura podziemna w postaci sieci wodociągowej, kanalizacyjnej, gazowej, ciepłowniczej, elektroenergetycznej, telekomunikacyjnej. Zagospodarowanie nieruchomości potwierdzają również dokumenty zgromadzone w innych sprawach prowadzonych przed Starostą L. z terenu objętego opisanym wyżej planem realizacyjnym zatwierdzonym decyzją z dnia [...].01.1984 r. m.in. pisma Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami, Geodezji i Katastru Urzędu W. w Dzielnicy B. z dnia [...].05.2003 r., znak [...] i z dnia [...].09.2004 r., znak [...], oraz pismo Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu W. w Dzielnicy B. z dnia [...].03.2005 r., znak [...]. Powyższe pozwala na ustalenie, że cel wywłaszczenia na części wywłaszczonej nieruchomości, oznaczonej dawniej jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...], stanowiącej obecnie część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] został osiągnięty a nieruchomość nadal jest wykorzystywana zgodnie z celem wywłaszczenia, gdyż powstało planowane osiedle mieszkaniowe, które nieprzerwanie korzysta z wybudowanej infrastruktury zarówno naziemnej jak i podziemnej, niezbędnej do jego prawidłowego funkcjonowania.

Wywłaszczona część dawnej działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], stanowiąca obecnie część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], położona jest na terenie opisanym na załączniku do decyzji Nr [...] jako TEREN "A" - OGÓŁEM POW CA: 11,7 HA, w projektowanym pasie zieleni izolacyjnej przy projektowanej Trasie Traktu [...]. Na szkicu sytuacyjnym, na którym naniesiono granice terenów objętych decyzją Nr [...] i decyzjami o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji, część wywłaszczonej nieruchomości stanowiąca obecnie część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] wchodzi w skład terenu opisanego jako "os. [...] 1 pow: ca 8,1 ha". Dokumenty zgromadzone do spraw dot. terenów wywłaszczonych pod osiedle mieszkaniowe [...] wykazują, że dla terenu obejmującego między innymi część dawnej działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], aktualnie stanowiącej część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], sporządzono "Plan realizacyjny zagospodarowania osiedla - Osiedle mieszkaniowe W. [...] I – [...] I". Zgodnie z rysunkiem planu na opisanej nieruchomości zaprojektowano zieleń osiedlową, parking i dojazd (dojście) do parkingu. Takie zagospodarowanie tej części nieruchomości po wywłaszczeniu wynika z ustaleń dokonanych w trakcie oględzin nieruchomości w dniu 19.06.2013 r. Na działce ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] (w granicach wywłaszczonej części działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...]) znajduje się część parkingu oraz część jezdni asfaltowej stanowiącej dojazd i dojście do parkingu. Fakt realizacji osiedla mieszkaniowego na terenie objętym w/w planem realizacyjnym osiedla mieszkaniowego W. [...] I – [...] I potwierdzają również dokumenty zgromadzone do innej sprawy z terenu w/w osiedla, prowadzonej przez Starostę L. (znak [...]). Do akt sprawy objętej niniejszą decyzją dołączono kopię pisma R. Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w W. (RSM "[..]" wpisana jest w rejestrze gruntów jako władający odnośnie działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...]) z dnia 15.11.2011 r, znak [...], z którego wynika, że na rzecz Spółdzielni wydana została decyzja Prezydenta W. Nr [...] z dnia [...].06.1983 r. o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji budowlanej - realizacja zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej - na terenie położonym w W., dzielnicy P. Północ, os. [...] przy ul. M. i S., oznaczonym na załączniku graficznym Nr [...]. Analiza załącznika graficznego do opisanej decyzji Nr [...] wykazuje, że omawiana część wywłaszczonej nieruchomości - działka ewidencyjna nr [...]-część z obrębu [...] znajdowała się w granicach terenu objętego tą decyzją, opisanego na tym załączniku jako "os. [...] 1". Organ uznał, że z treści decyzji Starosty L. wydanej w w/w sprawie [...] wynika, iż budynki wielomieszkaniowe, znajdujące się na terenie osiedla [...] 1, posadowione w sąsiedztwie omawianej nieruchomości, były realizowane latach 1978 - 1982. Protokółem z dnia 01.03.1984 r. opisaną inwestycję przekazano w użytkowanie RSM "[...]". W treści decyzji stwierdzono, iż osiedle mieszkaniowe [...] I zostało już zrealizowane i zasiedlone. Wobec powyższego należy uznać, iż cel wywłaszczenia na części wywłaszczonej nieruchomości, oznaczonej dawniej jako część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], stanowiącej obecnie część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] został zrealizowany a nieruchomość nadal jest wykorzystywana zgodnie z celem wywłaszczenia, gdyż planowane osiedle mieszkaniowe wybudowano i nieprzerwanie korzysta ono z powstałej infrastruktury zarówno naziemnej jak i podziemnej, niezbędnej do jego prawidłowego funkcjonowania.

W odniesieniu do części wywłaszczonej nieruchomości oznaczona dawniej jako część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], aktualnie stanowiącej części działek ewidencyjnych o numerach [...], [...] i [...] z obrębu [...], organy ustaliły, że działki, w dacie oględzin oznaczone numerami [...]-część i [...]-część z obrębu [...], pozostawały niezagospodarowane, niezabudowane, porośnięte drzewami, krzewami, niekoszoną trawą. Na terenie tych działek znajdowały się pozostałości po dzikich ogródkach działkowych, części ogrodzenia i część altany ogrodowej. Pozwoliło to sformułować ocenę, że działki te nie zostały zagospodarowane zgodnie z celem określonym w decyzji wywłaszczeniowej.

Jednocześnie organy ustaliły, że w trakcie prowadzonego postępowania o zwrot nieruchomości objętych niniejszą decyzją, została wydana przez Prezydenta W. w/w decyzja Nr [...] z dnia [...] września 2013 r., o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej "budowa linii tramwajowej na [...] wraz z układem drogowym ulic S. i P.", m.in. w stosunku do części działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...]. Decyzją tą zatwierdzono podział działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...]na działki ewidencyjne o numerach [...] i [...]. Pod realizację inwestycji drogowej przeznaczono działkę ewidencyjną nr [...]z obrębu [...].

Zgodnie z zapisami specustawy drogowej nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa bądź jednostek samorządu terytorialnego, objęte wnioskiem o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, nie mogą być przedmiotem obrotu w rozumieniu przepisów o gospodarce nieruchomościami. Oznacza to, że nieruchomość, na której zaplanowana została opisana wyżej inwestycja drogowa nie może zostać zwrócona spadkobierczyniom poprzedniej właścicielki. Nie jest zatem możliwy zwrot części działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] na rzecz wnioskodawczyń.

Organy wyjaśniły, że zgodnie z art. 140 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami w razie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości poprzedni właściciel lub jego spadkobierca zwraca Skarbowi Państwa lub właściwej jednostce samorządu terytorialnego, w zależności od tego, kto jest właścicielem nieruchomości w dniu zwrotu, ustalone w decyzji odszkodowanie. Odszkodowanie pieniężne, zgodnie z art. 140 ust. 2 powołanej ustawy, podlega waloryzacji, z tym że jego wysokość po waloryzacji nie może być wyższa niż 50 % aktualnej wartości nieruchomości (art. 217 ust. 2).

W toku postępowania rzeczoznawca majątkowy - P. W. L. (uprawnienia Nr [...]) - sporządził operaty szacunkowe dla przedmiotowej nieruchomości, w których oszacował wartość rynkową zwracanej nieruchomości na kwotę 234 834,00 zł oraz ustalił wysokość zwaloryzowanego odszkodowania, podlegającą wpłacie na rzecz Miasta W., proporcjonalnie do powierzchni gruntu objętego zwrotem na kwotę 5 587,00 zł.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucono naruszenie:

1. przepisów postępowania: 1.1.art. 7 kpa i art. 77§1 kpa poprzez nieustalenie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, co miało wpływ na wynik sprawy, czyli:

niewyjaśnienie jakie są skutki prawne i faktyczne ustania podstawy prawnej stanowiącej przyczynę wywłaszczenia, czyli decyzji nr [...] z dnia [...].04.1975r. o lokalizacji inwestycji ustalającej lokalizację zespołu mieszkaniowego - osiedla "[...]", zmienionej - jak twierdzi Wojewoda [...]- decyzją nr [...] z dnia [...].11.1980r. o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji budowlanej;

niewyjaśnienie jakiego rodzaju inwestycja budowlana powinna zostać wykonana zgodnie z decyzją nr [...] z dnia [...].11.1980r., jaki był zakres dokonanej tą decyzja zmiany w odniesieniu do decyzji nr [...] oraz czy zmiana pozostaje w zgodzie z celem wywłaszczenia wskazanym w decyzji nr [...] z dnia [...].04.1975r.;

niewyjaśnienie, czy cel inwestycyjny założony w decyzji nr [...] powołanej przez Wojewodę [...] został zrealizowany oraz w jakiej dacie nastąpiło zakończenie procesu realizacyjnego;

niewyjaśnienie jaką powierzchnię posiada działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] wydzielona z działki [...] z obrębu [...] o łącznej powierzchni 0,0982 ha i czy faktycznie działka pierwotnie oznaczona nr [...] o łącznej powierzchni 0,0982 ha została w całości wykorzystana na ciąg pieszy, dojścia do budynków, tereny zielone, czy też tylko w jakiejś części i nieustalenie ewentualnego zakresu jej wykorzystania, w szczególności wobec faktu, iż z rejestru gruntów wynika, iż działka nr [...] z obrębu [...] posiada powierzchnię 0,0160 ha oraz z uzasadnienia decyzji Wojewody [...] (str.8) wynika, iż na działce znajdują się ciągi pieszo-jezdne, ale w części jest ona niezagospodarowana (zarośnięta trawą);

niewyjaśnienie jaką powierzchnię posiada działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] wydzielona z działki [...] z obrębu [...] o łącznej powierzchni 0,1584 ha i czy faktycznie działka pierwotnie oznaczona nr [...] o łącznej powierzchni 0,1584ha została w części dotyczącej działki ew. nr [...] z obrębu [...] wykorzystana na parking i dojazd,

niewyjaśnienie braku zgodności pomiędzy powierzchnią działki nr [...] wynoszącą 0,0626ha (dane z rejestru gruntów) a zwróconą działką nr [...] o powierzchni 0,0423ha;

niewyjaśnienie, czy na dzień złożenia przez Skarżącą wniosku o zwrot wywłaszczonych nieruchomości działka nr [...] posiadała przymiot zbędności na cel wywłaszczenia i dokonywanie ustaleń faktycznych na dzień orzekania, z pominięciem stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu 10.11.2012r.;pomimo iż w orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że ocenę dotychczasowego wykorzystania i realizacji celu wywłaszczeniowego należy oceniać na dzień złożenia wniosku o jej zwrot a nie na dzień orzekania o zwrocie, co w konsekwencji doprowadziło do nieuznania roszczeń Skarżącej w zakresie zwrotu tej działki;

niewyjaśnienie braku zgodności pomiędzy powierzchnią działki nr [...] wynoszącą 0,0622ha (dane z rejestru gruntów) a zwróconą działką nr [...] o powierzchni 0,0326ha;

2. Naruszenie art. 15 kpa poprzez nieustosunkowanie się przez Wojewodę [...] do zarzutów podniesionych przez Skarżącą w odwołaniu z dnia 09.08.2016r. od decyzji organu I instancji i poprzestanie na powtórzeniu argumentacji merytorycznej i ustaleniach poczynionych przez Starostę L. w decyzji nr [...] bez rozpatrzenia sprawy i jej indywidualnego rozstrzygnięcia, co doprowadziło do nierozpoznania istoty sprawy w jej całokształcie i mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy wyrażający się w niewłaściwym zastosowaniu art. 136 i art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami i odmowie zwrotu działek ewidencyjnych nr [...] z obrębu [...] i [...] oraz [...] z obrębu [...].

3. Naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 107§1 i §2 kpa poprzez niezbadanie oraz nierozpoznanie i w konsekwencji nieodniesienie się w zaskarżonej decyzji Wojewody [...] do zarzutów podniesionych przez Skarżącą w odwołaniu z dnia 09.08.2016r. od decyzji organu I instancji co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy wyrażający się w niewłaściwym zastosowaniu art. 136 i art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami i odmowie zwrotu działek ewidencyjnych nr [...] z obrębu [...] i [...] oraz [...] z obrębu [...].

4. Naruszenie przepisów postępowania, tj.art. 80 kpa poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego zebranego w sprawie i uznanie za udowodnioną okoliczności dotyczących wykorzystania działek nr [...] i [...] oraz [...] na cel tożsamy z celem wskazanym w decyzji wywłaszczeniowej oraz uznanie, iż zostało udowodnione, iż cel zrealizowano przed 22.09.2004r. oraz przed złożeniem przez Skarżącą wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, pomimo, iż odmienne okoliczności wynikają z materiału dowodnego w tym z decyzji Prezydenta W. nr [...] z dnia [...].09.2013r. co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy wyrażający się w niewłaściwym zastosowaniu art. 136 i art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami i odmowie zwrotu działek ewidencyjnych nr [...] z obrębu [...] i [...] oraz [...] z obrębu [...].

5. Naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji wadliwej w zakresie pkt 4 odmawiającej zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości stanowiącej aktualnie części działek ewidencyjnych o numerach [...] oraz [...] i [...] pomimo licznych naruszeń przepisów postępowania i wadliwości decyzji organu I instancji, co miało istotny wpływ na wynik sprawy wyrażający się w niewłaściwym zastosowaniu art. 136 i art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami.

6. Naruszenie prawa materialnego, tj. art. 136 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami poprzez jego niewłaściwe zastosowanie przejawiające się w uznaniu, iż norma ta może być interpretowana szeroko a brak tożsamości celu wywłaszczenia określonego w decyzji wywłaszczeniowej oraz faktycznego stanu nieruchomości, sposobu i zakresu jej wykorzystania, nie stanowi przeszkody do orzeczenia odmowy zwrotu nieruchomości.

7. Naruszenie prawa materialnego, tj. art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r.o gospodarce nieruchomościami poprzez jego niezastosowanie wyrażające się w przyjęciu, iż pomimo, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany w terminach wskazanych w normie powyżej powołanej, zasadną jest odmowa zwrotu nieruchomości nr [...],[...] oraz [...].

8. Naruszenie prawa materialnego, tj. art. 137 ust.2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r.o gospodarce nieruchomościami poprzez jego niezastosowanie wyrażające się w odmowie zwrotu działek ewidencyjnych nr [...] z obrębu [...] oraz [...] z obrębu [...] pomimo, iż nie zostało w postępowaniu wyjaśniającym ustalone w jakiej części zostały zagospodarowane na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej, a w przypadku potwierdzenia częściowego wykorzystania , w pozostałej części powinny zostać zwrócone Skarżącej, co miało istotny wpływ na wynik sprawy wyrażający się w utrzymaniu w mocy wadliwej decyzji organu I instancji.

Mając na uwadze tak sformułowane zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...].01.2017r. w zakresie utrzymującym w mocy decyzję organu I instancji - Starosty L. nr [...] z dnia [...].07.2016r. co do pkt. 4 odmawiającego Skarżącej zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości stanowiącej aktualnie części działek ewidencyjnych o numerach [...] z obrębu [...] oraz [...] i [...] z obrębu [...], zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania oraz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz uchylenie poprzedzającej zaskarżoną decyzję decyzji organu I instancji Starosty L. nr [...] z dnia [...].07.2016r. w zakresie pkt.4 odmawiającego Skarżącej zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości stanowiącej aktualnie części działek ewidencyjnych o numerach [...] z obrębu [...] oraz [...] i [...] z obrębu [...].

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek z innych względów niż w niej podniesionych.

Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jedn. tekst Dz. U z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej "p.p.s.a.") Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Natomiast niezwiązanie granicami skargi oznacza, że sąd ma prawo, a jednocześnie obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Sąd administracyjny pierwszej instancji nie jest zatem związany granicami skargi, ale zawsze jest związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona i nie może swoimi ocenami prawnymi wkraczać w sprawę inną, niż ta która była albo powinna być przedmiotem postępowania administracyjnego i wydawanych w nim aktów administracyjnych. Zasada niezwiązania sądu granicami skargi nie oznacza, że sąd nie jest związany granicami przedmiotu zaskarżenia, którym jest konkretny akt lub czynność, kwestionowane przez uprawniony podmiot.

W niniejszej sprawie skarga dotyczy wyłącznie tej części decyzji Wojewody Mazowieckiego, którą utrzymano w mocy punkt 4 decyzji Starosty L. z dnia [...] lipca 2016 r., tj. punktu odmawiającego zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości stanowiącej aktualnie części działek ewidencyjnych o numerach [...] z obrębu [...] oraz [...] i [...] z obrębu [...]. Tylko w tym zatem zakresie kontrolował Sąd legalność tej decyzji.

Wskazać zatem należy, że – stosownie do przedstawionych w decyzjach ustaleń organów obydwu instancji – działki o numerach ewidencyjnych [...] i [...] z obrębu [...] wchodziły w skład dawnej działki ewidencyjnej oznaczonej numerem [...], której część podlegała – jak wskazał organ I instancji na stronie 2 decyzji z dnia [...] lipca 2016 r. – wywłaszczeniu decyzją z dnia [...] marca 1977 r. Jednocześnie – jak wskazano na stronie 4 decyzji organu I instancji w odniesieniu do dawnej działki ewidencyjnej nr [...] – część, wniosek o zwrot tej nieruchomości był już rozpatrzony w oparciu o przepisy ustawy z 1985 r. Organ I instancji uznał, a organ odwoławczy pogląd ten zaaprobował, że z uwagi na zmianę stanu prawnego, konieczne jest rozpatrzenie wniosku w oparciu o przepisy ustawy z 1997 r.

Zdaniem Sądu pogląd ten nie jest prawidłowy. Nie ma wątpliwości, że w przypadku gdy decyzja administracyjna dotyczy sprawy rozstrzygniętej już decyzją ostateczną, wówczas ta druga decyzja obarczona jest wadą uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności. (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.). Dla stwierdzenia czy konkretna sprawa administracyjna została już wcześniej rozstrzygnięta decyzją ostateczną należy ustalić, czy występuje tożsamość sprawy zdeterminowana przez elementy podmiotowe i przedmiotowe sprawy oraz podstawę prawną uprzedniego rozstrzygnięcia. Tożsamość będzie istniała, gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym tej sprawy. Jednocześnie trzeba mieć na względzie, że tożsamość sprawy w postępowaniu administracyjnym występuje także wtedy, gdy zmieni się wprawdzie akt stanowiący podstawę prawną decyzji, lecz zachowana zostanie ciągłość regulacji prawnej praw i obowiązków stron postępowania administracyjnego. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 714/11, LEX nr 1149425).

W niniejszej sprawie mamy do czynienia nie tylko z zachowaniem ciągłości regulacji prawnej praw stron, ale wręcz ustawa z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, zawierała przepisy względniejsze dla strony w zakresie zwrotu nieruchomości. Przepis art. 69 ust. 1 i następne tejże ustawy nie ograniczały bowiem prawa do zwrotu nieruchomości od spełnienia przesłanek, które określa obecnie art. 137 ust. 1 i 2 obowiązującej obecnie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r o gospodarce nieruchomościami. Z tej przyczyny, jeżeli istotnie – tak jak powołują organy – kwestia zwrotu nieruchomości stanowiących obecnie dz. ew. nr [...] i [...] z obrębu [...] wchodzących w skład dawnej dz. ew. [...] – była już uprzednio przedmiotem rozważań organu i została rozstrzygnięta ostateczną decyzją, to brak było podstaw do ponownego rozpatrzenia wniosku w tym zakresie. Kwestia ta jako kluczowa, winna zostać ustalona przez organ przy ponownym rozpatrywaniu sprawy i poparta wyczerpującym materiałem dowodowym. Sąd bowiem wskazuje, że z akt sprawy nie wynika w sposób jednoznaczny ani że istotnie wywłaszczeniu decyzją z dnia [...] marca 1977 r. podlegała działka nr [...], ani też że decyzja z 1993 r. dotycząca zwrotu nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], dotyczy tej samej powierzchni, której dotyczy pkt 4 decyzji Starosty L. Wskazać bowiem należy, że zgodnie z treścią decyzji z dnia [...] marca 1977 r. wywłaszczeniu podlegały działki o nr [...] i [...]. Wniosek o zwrot nieruchomości dotyczy natomiast działek nr [...] i [...]. Co prawda ze znajdującego się w aktach sprawy wniosku wywłaszczeniowego nr [...] może wynikać, że chodzi o te same nieruchomości, to jednak z uwagi na prawa rządzące postępowaniem administracyjnym (art. 7 i 77 k.p.a.) obowiązkiem organu jest ustalenie stanu faktycznego sprawy oraz wyjaśnienie wszelkich wątpliwości. W niniejszej sprawie konieczne zatem będzie ustalenie – w oparciu o dostępne dokumenty, czy działki nr [...] i [...] wymienione w decyzji z [...] marca 1977 r. stanowią w istocie działki nr [...] i [...]. W dalszej zaś kolejności, organ zobowiązany będzie do ustalenia czy decyzja z 1993 r. pod względem przedmiotowym rozstrzyga sprawę tożsamą z wnioskiem rozstrzygniętym zaskarżoną decyzją. W razie weryfikacji pozytywnej, organ będzie zobowiązany uwzględnić pogląd prawny wyrażony powyżej przez Sąd w zakresie powagi rzeczy osądzonej.

Wobec braku poczynienia przez organ wystarczających i koniecznych ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji stwierdzenia, że organ uchybił przepisom art. 7, 77 i 80 k.p.a., a uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy, konieczne było uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej w zakresie wskazanym w pkt I orzeczenia Sądu. Jednocześnie Sąd wyjaśnia, iż w świetle stwierdzonych uchybień natury formalnej, przedwczesne było odniesienie się do zarzutów wskazanych w skardze w zakresie nieruchomości stanowiących obecnie działkę ew. [...] i [...] z obrębu [...] oraz [...] z obrębu [...]. Przy ponownym rozstrzygnięciu sprawy, ustaleniu musi podlegać bowiem zarówno okoliczność objęcia wywłaszczeniem działki nr [...] jak i działki nr [...]. Ta ostatnia okoliczność również bowiem nie jest kwestią oczywistą w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy.

Mając zatem na uwadze, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, 77, 80 i 107 § 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd – na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c – orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Podstawą uchylenia decyzji organu pierwszej instancji był art. 135 p.p.s.a., który stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Skoro także i to orzeczenie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, jego uchylenie stało się konieczne. O zwrocie skarżącej kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.