Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1321/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2011-02-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 200 ust. 1 i 4
journal: Dz.U. 2000 nr 46 poz 543
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie : WSA Mirosław Bator (spr.) WSA Ewa Rynczak Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2011 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa [...]" Sp. z o.o. z/s w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 30 września 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia z mocy prawa nabycia użytkowania wieczystego skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 14 lipca 2008 r. nr [....] Wójt Gminy Z. odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Przedsiębiorstwo Turystyczne "[....] " sp. z o. o. z siedzibą w S. prawa wieczystego użytkowania gruntu stanowiącego własność Gminy Z. , składającego się z działek nr [....] i [....] (stary nr ewid.....) o łącznej pow. 0,4274 ha, położonego w Z. i objętego KW . W uzasadnieniu Wójt wskazał, przedmiotowe rozstrzygniecie zostało podjęte po ponownie przeprowadzanym postępowaniu w sprawie, tj. po uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 20 listopada 2007 r. sygn. akt II SA/Kr 678/06 decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 15 marca 2006 r. oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z dnia 17 listopada 2005 r. Organ I instancji podkreślił, że ponownie przeanalizowano dokumenty znajdujące się w aktach sprawy oraz zgodnie z zaleceniami wyrażonymi w w/w wyroku sądu wystąpiono do placówek archiwalnych w celu ustalenia istnienia wymaganych prawem dokumentów, niezbędnych do merytorycznego rozpoznania przedmiotowej sprawy. Powyższe działanie miało pozwolić na ustalenie istnienia dokumentów o których mowa w paragrafie 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. - w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 120 ze zm.). I tak urząd wystąpił z wnioskiem do archiwum zakładowego Urzędu Gminy Z. oraz Archiwum Zakładów Zlikwidowanych Urzędu Wojewódzkiego w K. o ustalenie i udzielenie informacji dotyczącej likwidacji Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Gastronomiczno-Turystycznego w K. i jego podziału na jednostki terytorialne, z których jedną było Przedsiębiorstwo Turystyczne "[....] " w S. W odpowiedzi na skierowane pisma, archiwum zakładowe Urzędu Gminy Z. , jak również Archiwa Zakładów Zlikwidowanych Urzędu Wojewódzkiego w K. oraz [....] Spółdzielni Gastronomicznej w K. odpowiedziały, że brak jest jakichkolwiek dokumentów dotyczących Przedsiębiorstwa Turystycznego "[....] " sp. z o.o. w S. O powyższych czynnościach organ I instancji informował również "[....] " sp. z o.o. wzywając do uzupełnienia materiału dowodowego sprawy niezbędnego dla pełnego rozstrzygnięcia wniosku. Wskazano, że w toku prowadzonego postępowania nie udało się zdobyć dokumentu, który pozwoliłby na jego zakwalifikowanie do kategorii dokumentów, o których mowa w ustawie i przepisach wykonawczych, a którego istnienie pozwoliłoby na stwierdzenie, że poprzednicy prawni "[....] " sp. z o.o. sprawowali w dniu 5 grudnia 1990 r. zarząd nieruchomością stanowiącą działki nr [....] i [....] , a wskazaną we wniosku w niniejszej sprawie. Organ I instancji wskazał ponadto, że w dniu 5 grudnia 1990 r. przedmiotowe działki stanowiły własność Skarbu Państwa, na podstawie orzeczenia o wywłaszczeniu nieruchomości i odszkodowaniu, wydanego na wniosek Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Gastronomiczno-Turystycznego w K. przez Prezydium WRN w K. z dnia 17 grudnia 1966 r. W ocenie Wójta Gminy Z. , ewentualne przeniesienie prawa zarządu nieruchomości musiałoby znaleźć wyraz w dokumentach księgi wieczystej, a skoro takich dokumentów brak, to przyjąć należy, że po likwidacji Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Gastronomiczno-Turystycznego, zarząd nieruchomości wygasł. Organ I instancji wyjaśnił również, że z przekazanych przez wnioskodawcę materiałów (odpisy dokumentów rejestracji, przekształcenia, udziałów i powstania PT "[....] " Sp. z o.o. oraz bilans przekazania w związku z rekonstrukcją handlu i wykaz środków trwałych), nie wynika, by "[....] " sp. z o.o. legitymował się decyzją o ustaleniu opłat z tytułu zarządu przedmiotową nieruchomością, względnie by wnosił te opłaty. Szczegółowych wiadomości w tym zakresie nie posiadał również zgłoszony przez wnioskodawcę świadek – M.P. . Za dokument potwierdzający wykonywanie przez "[....] " sp. z o.o. prawa zarządu sporną nieruchomością nie może zostać uznany, w ocenie organu I instancji, także wykaz środków trwałych oraz bilans przekazania, ponieważ nie przekazują one prawa zarządu nieruchomości lecz jedynie środków trwałych. Ponadto, w uzasadnieniu zwrócono uwagę na fakt, iż samo użytkowanie nieruchomości objętej wnioskiem, nie jest równoznaczne z uzyskaniem prawa zarządu tą nieruchomością. Organ I instancji przyjął, że według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. nie jest znany fakt, by nieruchomość stanowiąca działki nr [....] i [....] znajdowała się w użytkowaniu Przedsiębiorstwa Turystycznego "[....] " Sp. z o.o. w S. i dlatego wydał decyzje o odmowie stwierdzenia nabycia z mocy prawa, prawa użytkowania wieczystego wyżej wskazanych nieruchomości.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła "[....] " sp. z o.o. w S. podnosząc, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, art.10, i art. 75 k.p.a. oraz art. 80 ust. 1 i art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, jak również rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu. Wskazano, że nieruchomość będącą przedmiotem wniosku oraz znajdujące się na niej obiekty spółka otrzymała zgodnie z ówczesnymi przepisami, w szczególności z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 4 października 1958 r. w sprawie zasad i trybu przekazywania w ramach administracji państwowej przedsiębiorstw, instytucji oraz zakładów, nieruchomości i innych obiektów majątkowych. Przepisy te przewidywały przekazanie zakładu w drodze decyzji administracyjnej, na podstawie protokołu zdawczo-odbiorczego zawierającego określenie składników majątkowych zakładu i takie dokumenty zostały przekazane Wójtowi Gminy Z. Natomiast nieruchomości objęte tym postępowaniem i nie stanowiące zakładu nie podlegały już odrębnym przekazaniom i dlatego też nie istnieje protokół przekazania gruntu. Z tego też powodu poprzednika prawnego spółki nie dotyczył nakaz wynikający z art. 80 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, ponieważ legitymował się dokumentami wydanymi w formie prawem potwierdzonych tj. na zasadach określonych rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 4 października 1958 r. Stwierdzono, że obecnie obowiązujące przepisy przewidują, iż fakt przysługiwania prawa zarządu w dniu 5 grudnia 1990 r. ustala się na podstawie co najmniej jednego z dokumentów, a to m.in. decyzji lub protokołu przekazania nieruchomości sporządzonego między państwowymi jednostkami organizacyjnymi przed dniem 1 sierpnia 1985 r. i dokument taki istniał, a ponadto stwierdzenie prawa zarządu nieruchomością można dokonać także na podstawie oświadczenia stron lub zeznań świadków, co również zostało przez wnioskodawcę wykazane. Podkreślono, że organ I instancji nie dopełnił obowiązku wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz nie powiadomił skarżącego o zakończeniu postępowania dowodowego i możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym. W szczególności zarzucono, że organ I instancji nie zwrócił się do [....] Spółdzielni Gastronomicznej oraz b. Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Gastronomiczno - Turystycznego z zapytaniem, czy w ich zasobach nie znajdują się dokumenty istotne dla niniejszej sprawy, co pozwoliłoby ustalić treść uchwały b. Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. W ocenie spółki, przedstawiono środki dowodowe zgodnie z powołanym wyżej przepisem § 4 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 4 października 1958 r. Wobec powyższego wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Decyzją z dnia 30 września 2010 r. znak: [....] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. działając na podstawie - działając na podstawie art. 200 ust. 1 i 4 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. - o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2000 r., Nr 46, poz. 543 ze zm.), § 4 ust. 1, 2 i 3, § 5 ust. 1 i ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. - w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 120 ze zm.), art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego. Na wstępie Kolegium wyjaśniło, że wykonując zalecenia zawarte w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 grudnia 2009r., znak: II SA/Kr 1329/09, uzupełniło materiał dowodowy zgromadzony w przedmiotowej sprawie o następujące dokumenty: uchwałę Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 18 grudnia 1972 r., wniosek Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w S. z dnia 15 czerwca 1972 r., informację Komitetu Kultury Fizycznej i Turystyki - Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w S. z dnia 31 stycznia 1973 r., uchwałę Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w S. z dnia 3 listopada 1972 r., uchwałę Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w S. z dnia 9 czerwca 1072 r. Wskazano, że kluczowe znaczenie dla możliwości stwierdzenia przez organy administracji, czy Przedsiębiorstwo Turystyczne "[....] " sp. z o.o. nabyło z mocy prawa - z dniem 5 grudnia 1990 r. - prawo użytkowania wieczystego gruntów, ma ustalenie faktu posiadania objętego wnioskiem gruntu w zarządzie w opisanej powyżej dacie. Organ odwoławczy wskazał, że w toku prowadzonego postępowania nie udało się zdobyć żadnego dokumentu, który pozwoliłby na jego zakwalifikowanie do którejś z kategorii dokumentów przedstawionych powyżej, a którego istnienie pozwoliłoby na stwierdzenie, iż poprzednicy prawni spółki sprawowali w dniu 5 grudnia 1990 r., zarząd nieruchomością wskazaną w złożonym w niniejszej sprawie wniosku. Pomimo starań - orzekających w sprawie organów administracji - dokumenty takie nie zostały ustalone. Spółka wzywana zaś w trybie § 4 ust. 2 rozporządzenia o uzupełnienie braków formalnych wniosku, nie przedłożyła również dokumentów opisanych § 4 ust. 1 rozporządzenia. Również uzupełniony w niniejszej sprawie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. materiał dowodowy nie zawiera dokumentów, które pozwalałby na zakwalifikowanie ich jako dokumentów w oparciu, o które można stwierdzić wykonywanie prawa zarządu przez poprzedników spółki. Dokumenty te expressis verbis nie przekazują nieruchomości, a stanowią wyłącznie o przekazaniu środków trwałych, bądź przynależności, nie przekazując nieruchomości. Kolegium stanęło również na stanowisku, iż faktu sprawowania zarządu nieruchomością, nie można wywodzić z samego złożenia przez spółkę oświadczenia o tym, iż zarząd był wykonywany. Przedłożone na rozprawie w dniu [....] października 2005 r. wyjaśnienie J.C. - Prezesa Zarządu Przedsiębiorstwa Turystycznego "[....] " sp. z o.o. obejmujące oświadczenie o sprawowaniu przez spółkę zarządu, nie wskazuje na istnienie jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego fakt sprawowania zarządu, który istniał, ale nie zachował się do dnia orzekania przez właściwe organy. Co więcej, składający oświadczenie wskazuje wprost w treści oświadczenia, iż pomimo faktycznego przejęcia posiadania nieruchomości, uprawniony organ administracji państwowej nie wydał formalnej decyzji ustanawiającej na rzecz "[....] " sp. z o.o. prawa zarządu. W ocenie Kolegium, o ile sprawowanie przez daną jednostkę prawa zarządu nieruchomości zawsze równoznaczne jest w sferze prawa cywilnego z istnieniem posiadania (zależnego) takiej nieruchomości, tak nie każde posiadanie oznaczać musi wykonywanie zarządu. Mając na względzie powyższe, Kolegium nie znalazło podstaw prawnych, by stwierdzić istnienie prawa zarządu nieruchomością opisaną we wniosku przez komunalną osobę prawną, według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. Tym samym Kolegium nie miało podstaw, by wydać decyzję potwierdzającą skutek istniejący w powyższej dacie. Kolegium podkreśliło, że zgodnie z § 4 ust. 4 rozporządzenia w uzasadnieniu decyzji uwłaszczeniowej wskazuje się dokumenty stanowiące podstawę stwierdzenia dotychczasowego prawa zarządu. Zauważyć należy również, że wzywany

przez organ I instancji z pismem z dnia 9 września 2005 r. o wskazanie któregokolwiek z dokumentów określonych § 4 ust. 1 pkt 1-11 rozporządzenia, ewentualnie przedstawienia danych osób mogących zostać wezwane w charakterze świadków i przesłuchanych na okoliczność sprawowania zarządu przez daną jednostkę. Tymczasem "[....] " sp. z o. o. wskazała - w skierowanym do organu I instancji piśmie - na fakt złożenia stosownych dokumentów w dotychczas prowadzonym postępowaniu. Tak więc Kolegium zobligowane było przyjąć, że opisane powyżej środki dowodowe nie istnieją, nie mogąc być tym samym źródłem ustaleń faktycznych sprawie.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożyło Przedsiębiorstwo Turystyczne "[....] " sp. z o.o., zarzucając naruszenie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, a także § 4 ust. 2, 8, 9 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych, art. 80 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości oraz art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 77 § 3 k.p.a. Strona skarżąca wskazała, że poprzednik prawny spółki, z dniem 1 stycznia 1973 r. przejął od byłego Przedsiębiorstwa Gastronomiczno-Turystycznego w K. nieruchomości stanowiące mienie państwowe. Wnioskodawca otrzymał nieruchomości i znajdujące się na niej obiekty zgodnie z obowiązującymi ówcześnie przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 października 1958 r. w sprawie zasad i trybu przekazywania w ramach administracji państwowej przedsiębiorstw, instytucji oraz zakładów, nieruchomości i innych obiektów majątkowych (Dz.U. z 1970r. Nr 28 poz. 225). Postanowienie § 2 w/w rozporządzenia przewidywało przekazanie zakładu w drodze decyzji administracyjnej na podstawie protokołu zdawczo-odbiorczego zawierającego określenie składników majątkowych zakładu. Wnioskodawca przekazał powyższe dokumenty do Urzędu Gminy w Z. oraz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. Nieruchomości objęte postępowaniem, stanowiące składnik zakładu, nie podlegały odrębnym przekazaniom, gdyż tak stanowił § 7 rozporządzenia. Dlatego też nie ma protokołu przekazania gruntu. Zdaniem strony skarżącej organ II Instancji nie podjął wszelkich niezbędnych kroków w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Nie podjął czynności zmierzających do uzyskania z archiwum uchwały Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia 18 grudnia 1972 r., pomimo stanowiska w tym zakresie zajętego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w orzeczeniu z dnia 20 listopada 2007 r. Zgodnie z art. 80 ust. 1 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, nieruchomości użytkowane przez poprzednika prawnego spółki przeszły, z mocy prawa w zarząd przedsiębiorstwa. Z tego powodu do poprzednika spółki nie odnosiły się przepisy art. 81 ust. 1a i 2 w/w ustawy. Strona skarżąca wskazała ponadto, że pojęcie zarządu wprowadziła ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. a przekazanie nastąpiło w 1973 r., a zatem nie można było przekazać zarządu, gdyż taka forma prawna władania nieruchomościami państwowymi nie istniała. Obecnie obwiązujące przepisy wykonawcze do art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997 r. tj. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. przewiduje, że fakt przysługiwania prawa zarządu w dniu 5 grudnia 1990 r. ustala się na podstawie co najmniej jednego z dokumentów, a to m.in. decyzji lub protokołu przekazania nieruchomości sporządzonego między państwowymi jednostkami organizacyjnymi przez 1 stycznia 1985 r. Takie dokumenty wynikające z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 października 1958 r. zostały przedłożone. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy całkowicie pominął uchwałę Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia 18 grudnia 1972 r., której brak uprzednio stanowił podstawę odmownych decyzji zarówno organu I jaki i II instancji. Mając na uwadze powyższe strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych – o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak więc sąd administracyjny, nie będąc związany granicami skargi, ocenia legalność decyzji administracyjnej w szerokim zakresie niezależnie od trafności zarzutów sformułowanych w skardze jak i ponad te zarzuty – w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego bądź postępowania mającego wpływ na wynik postępowania. Przepis art. 151 mówi z kolei, iż w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący co oznacza, że ani organ administracji publicznej ani sąd orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Nieprzestrzeganie tego przepisu podważałoby obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji i prowadziłoby do niespójności działania systemu władzy publicznej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że ciążący na organie i na sądzie obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, może być wyłączony tyko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej pogląd prawny nieaktualnym, a także w razie wzruszenia wyroku w trybie przewidzianym prawem (por. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2000r. sygn. akt I SA/Ka 2408/98, LEX 44392, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 16 czerwca 2009r. IISA/Ol 443/09).

Rozpoznając niniejszą sprawę sąd musi mieć na względzie fakt, iż sprawa ta byłą przedmiotem rozpoznania tutejszego sądu w postępowaniu II SA/Kr 678/06 oraz II SA/Kr 1329/09. Zwłaszcza sprawa II SA/Kr 678/06 miała decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy niniejszej, z uwagi na wyrażoną w niej wiążącą ocenę prawną i wskazania co dalszego postępowania także dla sądu - tak w niniejszej sprawie jak i w sprawie II SA/Kr 1329/09. W uzasadnieniu tego wyroku sąd stanął na stanowisku, iż rozstrzygnięcie niniejszej sprawy powinno zapaść w oparciu o unormowanie zawarte w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. jedn: Dz. U. z 2004 r., nr 261, póz. 2603 z późn. zm.) – w szczególności art. 200 ust 1 tej ustawy oraz wydanego na podstawie zawartego w tej ustawie upoważnienia - rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. z 1998 r., nr 23, póz. 120 z późn. zm.). Ponadto wskazano, iż w sprawie nie znajdują zastosowania przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 października 1958 roku w sprawie zasad i trybu przekazywania w ramach administracji państwowej przedsiębiorstw i instytucji oraz zakładów nieruchomości i innych obiektów (jedn. tekst: Dz. U. z 1970 r, nr 28, póz. 2251) gdyż nie istnieje podstawa prawna do stosowania tego nieobowiązującego już aktu prawnego. Sąd przesądził także, iż dla stwierdzenia prawa zarządu koniecznym było wykazanie tej okoliczności (sprawowanie zarządu) na podstawie jednego z dokumentów wskazanych przepisem § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. Ciężar wykazania tej okoliczności spoczywał na organach administracji, które według zaleceń sądu miały podając w tym zakresie inicjatywę dowodową. W końcu w sprawie II SA/Kr 678/06 przesądził, iż jeżeli uprawniony będzie wniosek w kwestii nieistnienia dokumentów, o których mowa § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. dopuszczalny jest wniosek, że w sprawie nie miał zastosowania § 4 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r.

Konkludując wskazać należy, iż sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, związany oceną prawną i wskazaniami zawartymi w uzasadnieniu wyroku w sprawie II SA/Kr 678/06 zobligowany uznać, iż stosując przepis art. 200 ust 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami i § 4 ust. 1 Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu, ustalenia co do wykonywania na dzień 5 grudnia 1990 r. przez poprzednika prawnego strony skarżącej Przedsiębiorstwa Turystycznego Beskidy w S. prawa zarządu w stosunku do nieruchomości oznaczonych obecnie jako działki nr [....] i [....] w Z. , organy administracji mogły dokonać jedynie w oparci o dokumenty enumeratywnie wymienione w § 4 ust. 1 rozporządzenia. W sytuacji pozytywnego wykazania, iż żaden z wymienionych tam dokumentów nie był sporządzony w przeszłości, wykluczone jest przeprowadzenie dowodów osobowych (zeznań świadka, przesłuchanie strony) na wykazanie sprawowania zarządu w stosunku do tej nieruchomości przez Przedsiębiorstwo Turystyczne Beskidy w S. Uprawiony jest bowiem pogląd wyrażany przez organ, iż z brzmienia przepisu § 4 ust 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z 10 lutego 1998 r. wynika, iż dowód taki można przeprowadzić jedynie w sytuacji gdy nie zachowały się dokumenty o których mowa w § 4 ust rozporządzenia, tj w sytuacji kiedy takie dokumenty rzeczywiście istniały ale nie zachowały się do dnia orzekania. Nie ma przy tym znaczenia sposób objęcia tej nieruchomości przez Przedsiębiorstwo Turystyczne [....] w S. tj. iż był on zgodny z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 października 1958 roku w sprawie zasad i trybu przekazywania w ramach administracji państwowej przedsiębiorstw i instytucji oraz zakładów nieruchomości i innych obiektów, gdyż rozporządzenie to nie może być (jako nieobowiązujące) uwzględniane przez organy administracji w wykazywaniu sprawowania prawa zarządu. Analogiczne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku II SA/Łd 587/09.

Zgodnie z dyspozycją § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. właściwy organ stwierdza dotychczasowe prawo zarządu, na podstawie co najmniej jednego z następujących dokumentów:

1) decyzji o przekazaniu nieruchomości w zarząd,

2) decyzji o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie, jeżeli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r.,

3) umowy między państwowymi jednostkami organizacyjnymi o przekazaniu prawa zarządu do nieruchomości, zawartej za zgodą organu,

4) umowy, zawartej w formie aktu notarialnego przed dniem 1 lutego 1989 r. przez państwowe jednostki organizacyjne, o nabyciu nieruchomości od osób innych niż Skarb Państwa,

5) odpisu z księgi wieczystej, stwierdzającej prawo zarządu lub prawo użytkowania nieruchomości,

6) decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością

7) decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu użytkowania nieruchomości, jeżeli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r.,

8) uchwały, zarządzenia lub decyzji wydanych w sprawie podziału, łączenia, likwidacji i utworzenia państwowych i komunalnych jednostek organizacyjnych oraz podejmowanych na ich podstawie uchwał komisji powoływanych w tych sprawach, jeżeli treść tych dokumentów zawiera oznaczenie nieruchomości,

9) protokołu przekazania nieruchomości, sporządzonego między państwowymi jednostkami organizacyjnymi przed dniem 1 sierpnia 1985 r.,

10) umowy o przekazaniu nieruchomości lub protokołu przekazania nieruchomości, sporządzonych przed dniem 22 października 1961 r. między organizacjami społeczno-zawodowymi, politycznymi lub spółdzielczymi a państwowymi jednostkami organizacyjnymi.

Nie budzi wątpliwości sądu, iż organy administracji (zwłaszcza organ II instancji) dokładając należytej staranności w realizacji wytycznych sądu w sprawach II SA/Kr 678/06 oraz II SA/Kr 1329/09 pomimo, iż uzyskały wszelkie dostępne dokumenty obrazujące przekazanie poprzednikowi prawnemu strony skarżącej przedmiotowej nieruchomości, nie uzyskały żadnego dokumentu o którym mowa w wyżej cytowanym przepisie. Dokumentami takimi nie są w szczególności uchwały Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w S. i z 3 listopada1972 r. i 9 czerwca1972 oraz Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z 18 grudnia 1972 r. Wykazują one fakt utworzenia państwowej jednostko organizacyjnej – poprzednika prawnego strony skarżącej oraz przekazanie mu przez Przedsiębiorstwo Gastronomiczno – Turystyczne w K. m. inn. restauracji "[....] " w Z. , ale z całą pewnością nie są one dokumentami wymienionym w § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. W szczególności uchwały te nie są wskazanymi w pkt 8 uchwałami, zarządzeniami lub decyzjami wydanymi w sprawie podziału, łączenia, likwidacji i utworzenia państwowych i komunalnych jednostek organizacyjnych oraz podejmowanych na ich podstawie uchwał komisji powoływanych w tych sprawach – ponieważ ich treść nie zawierają zawiera oznaczenie nieruchomości. Z kolei przekazane przez stronę skarżącą protokoły przekazania środków, nie spełniają warunku o którym mowa w pkt 9, gdyż nie są protokółami przekazania nieruchomości.

Nie ma przy tym znaczenia argument strony skarżącej, iż jego poprzednik prawny przejął przedmiotowe nieruchomości od Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Gastronomiczno - Turystycznego w K. zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami, protokołem zdawczo – odbiorczym zawierającym określenie składników majątkowych, gdyż nieruchomości jako składnik zakładu nie podlegały odrębnemu przekazaniu, a wobec nie obowiązywał go wynikający z art. 80 ust 1a i 2 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, nakaz wystąpienia o wydanie decyzji o oddanie w zarząd nieruchomości bowiem legitymował się on dokumentami o przekazaniu gruntów sporządzonymi w formie prawem przewidzianej. Jak mowa wyżej, sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, związany jest poglądem wyrażonym w sprawie II SA/Kr 678/06, iż rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 4 października 1958 roku w sprawie zasad i trybu przekazywania w ramach administracji państwowej przedsiębiorstw i instytucji oraz zakładów nieruchomości i innych obiektów, jako nieobowiązujące nie może być uwzględniane przez organy administracji w wykazywaniu sprawowania prawa zarządu. Ocena prawna poprzednika prawnego strony skarżącej, iż z uwagi na dysponowanie dokumentami o przekazaniu mu składników majątkowych (w tym nieruchomości) zgodnie z przepisami ówcześnie obowiązującymi, nie jest zobligowany do wystąpienia do odpowiedniego organu o oddanie mu nieruchomości w zarząd w trybie art. 80 ust 2 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, jest też bez znaczenia. Istotnym jest bowiem skutek tego zapatrywania, w konsekwencji którego strona skarżąca dokumentami takimi się nie legitymuje. W końcu na uwzględnienie nie zasługuje zarzut strony skarżącej, iż na wykazanie tych okoliczności (sprawowania zarządu) jest możliwe przez przeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony lub zeznań świadków, co organy administracji zignorowały. Sąd w sprawie II SA/Kr 678/06 przesądził, iż prawidłowa jest ocena prawna organów administracji, że w razie wykazania iż dokumenty o których mowa w § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. nigdy nie istniały, przepis § 4 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. (stanowiący o możliwości przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków lub przesłuchania stron) nie ma zastosowania. Dodać też można, iż sąd w sprawie SA/Kr 678/06 przesądził także, iż prawidłowa byłą negatywna ocena zeznań świadka M.P. dokonana przez organy administracji oraz, że na podstawie oświadczeń składanych na rozprawie administracyjnej (aczkolwiek nie jest to oczywiście dowód z przesłuchania strony w trybie art. 86 k,p.a.) można wywieść, iż Prezes Zarządu strony skarżącej żadnych informacji ponad składane przez stronę dowody z dokumentów nie posiadał. Bezpodstawnym jest także zarzut, iż organ nie podjął czynności zmierzających do uzyskania z archiwum uchwały Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia 18 grudnia 1972 r. Dokument ten organ bowiem uzyskał i to od strony skarżącej a znajduje się on w aktach administracyjnych pod kartą 249-247.

Mając na uwadze powyższe, skargę jako niezasadną należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).