Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1407/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3, art. 4
journal: Dz.U. 1974 nr 10 poz 64
law: Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości - tekst jednolity
article: art. 156
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) Sędziowie: WSA Jolanta Dargas WSA Marta Kołtun-Kulik Protokolant referent-stażysta Agnieszka Chustecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi Prezydenta W. wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] maja 2012 r., nr [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej po rozpatrzeniu odwołania E. D. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] stwierdzającej nieważność decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] listopada 1980 r., znak: [...] oraz stwierdzającej, że decyzji ta w części orzekającej o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości oznaczonej aktualnie jako działka nr [...] została wydana z naruszeniem prawa, uchylił zaskarżoną decyzję w części stwierdzającej, że decyzja Naczelnika Dzielnicy [...] została wydana z naruszeniem prawa i stwierdził nieważność tej decyzji w części orzekającej o przyznaniu odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości oznaczonej aktualnie jako działka nr [...], w pozostałej zaś części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Decyzja powyższa wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Decyzją z dnia [...] listopada 1980 r., nr [...], Naczelnik Dzielnicy [...] orzekł o wywłaszczeniu za odszkodowaniem części nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] o powierzchni [...] m2 z ogólnej powierzchni [...] m2, zapisanej w KW [...], stanowiącej współwłasność Z. M. i L.G.

Pismem z dnia [...] grudnia 2006 r. L. G. i M. P. wystąpiły z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji, podnosząc, iż cel, na który przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona, został zrealizowany przed wydaniem decyzji wywłaszczeniowej.

Po rozpatrzeniu powyższego wniosku Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2007 r., nr [...] stwierdził, że decyzja Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] listopada 1980 r., nr [...], w części dotyczącej wywłaszczenia części nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], o powierzchni [...] m2 z ogólnej powierzchni [...] m2, została wydana z naruszeniem prawa oraz stwierdził nieważność tej decyzji w części dotyczącej ustalenia wysokości i przyznania odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości.

Decyzja ta została następnie uchylona orzeczeniem Ministra Budownictwa z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...] a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia.

Decyzją z dnia [...] września 2010 r., nr [...], znak [...] Wojewoda [...] stwierdził nieważność decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] listopada 1980 r., nr [...] w części dotyczącej wywłaszczenia za odszkodowaniem części nieruchomości o powierzchni [...] m2 z ogólnej powierzchni [...] m2 oraz stwierdził wydanie ww. decyzji z naruszeniem prawa, w części dotyczącej wywłaszczenia za odszkodowaniem części nieruchomości o powierzchni [...] m2 z ogólnej powierzchni [...] m2, położonej w Warszawie przy ul. [...], oznaczonej na mapie sytuacyjnej sporządzonej przez [...] Przedsiębiorstwo Geodezyjne, wpisanej do ewidencji składnicy geodezyjnej w dniu [...] października 1979 r. za nr ewidencyjnym [...],[...] zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...], stanowiącej współwłasność Z. M. i L. G. oraz stwierdził wydanie ww. decyzji z naruszeniem prawa, w części dotyczącej wywłaszczenia za odszkodowaniem części ww. nieruchomości o powierzchni [...] m2.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Wojewoda [...] wskazał, że wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości było niedopuszczalne, gdyż cel wywłaszczenia został zrealizowany przed wydaniem decyzji z dnia [...] listopada 1980 r., nr [...].

Decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] Minister Infrastruktury uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2010 r. nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji wskazując, że mimo prawidłowości decyzji co do kwestii oceny legalności wywłaszczenia, organ wojewódzki nie zebrał dokumentacji, z której wynika jakim działkom obecnie odpowiada wywłaszczona nieruchomość. Brak ten uniemożliwił ustalenie czy w postępowaniu brały udział wszystkie osoby, którym przysługuje przymiot strony i czy w sprawie wystąpiły nieodwracalne skutki prawne.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] znak [...] Wojewoda [...] stwierdził nieważność decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] listopada 1980 r. znak [...], w części orzekającej o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości o powierzchni [...] m2, oznaczonej aktualnie jako działka nr [...] obręb [...] oraz stwierdził, że decyzja Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] listopada 1980 r. znak [...] w części orzekającej o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości o powierzchni [...]m2, oznaczonej aktualnie jako działka nr [...] z obrębu [...] została wydana z naruszeniem prawa.

Od decyzji powyższej odwołanie do organu wyższego stopnia złożyła E. D. wnosząc o jej zmianę i stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] listopada 1980 r. znak [...] również w części dotyczącej nieruchomości o powierzchni [...] m2.

W uzasadnieniu swego odwołania podniosła zarzut utożsamienia nieodwracalnych skutków prawnych ze skutkami faktycznymi polegającymi na zabudowaniu przedmiotowej nieruchomości.

Po rozpatrzeniu odwołania Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia z dnia [...] maja 2012 r. uchylił zaskarżoną decyzję w części stwierdzającej, że decyzja Naczelnika Dzielnicy [...] została wydana z naruszeniem prawa i stwierdził nieważność tej decyzji w części orzekającej o przyznaniu odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości oznaczonej aktualnie jako działka nr [...], w pozostałej zaś części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy powołał się na przepis art. 156 § 1 pkt 2 kpa wskazując, iż zgodnie z tym przepisem organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Powołał się przy tym na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazując, że rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji administracyjnej jest jednoznacznie sprzeczna z treścią przepisu prawa i gdy taka decyzja nie może być zaakceptowana przez organy praworządnego państwa, to powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego. O tym, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa, decyduje przede wszystkim oczywistość tego naruszenia prowadząca do nadania prawa lub jego odmowy wbrew wszystkim przesłankom przepisu.

Organ odwoławczy stwierdził poza tym, że Wojewoda [...] prowadząc postępowanie nadzorcze prawidłowo ustalił, iż w sprawie nie zostały spełnione przesłanki dopuszczalności wywłaszczenia określone w art. 3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r., nr 10, poz. 64), zgodnie z którym wywłaszczenie było dopuszczalne, jeżeli wywłaszczana nieruchomość była ubiegającemu się o wywłaszczenie niezbędna na cele użyteczności publicznej, na cele obrony Państwa albo dla wykonania zadań określonych w zatwierdzonych planach gospodarczych.

Organ wskazał, że w sprawie niniejszej celem wywłaszczenia była przebudowa ulicy [...], zgodnie z decyzją Prezydium Rady Narodowej m. st. Warszawy. o lokalizacji szczegółowej z dnia [...] lutego 1968 r., nr [...]. Jak wynika ze zgromadzonego w postępowaniu nadzorczym materiału dowodowego, przedmiotowa nieruchomość nie była niezbędna do realizacji celów określonych w ustawie, gdyż inwestycja polegająca na przebudowie ulicy [...] została ukończona przed datą wydania decyzji z dnia [...] listopada 1980 r. Jak wynika z pisma Zarządu Dróg Miejskich w W. z dnia [...] czerwca 2010 r. skierowanego do Urzędu W., budowę ulicy [...] na odcinku ul. [...] - wiadukt w [...] ukończono w 1979 r., a protokół o jej dopuszczeniu do ruchu kołowego został spisany w dniu [...] grudnia 1979 r. Natomiast w piśmie z dnia [...] maja 2010 r. skierowanym do [...] Urzędu Wojewódzkiego w W., Zarząd Dróg Miejskich w W. wskazał, iż kładkę dla pieszych zrealizowano w końcu marca 1980 r. Protokół przekazania-przyjęcia do eksploatacji inwestycji: kładka dla pieszych [...] został spisany dnia [...] października 1980 r.

Z powyższego wynika zatem, zdaniem organu odwoławczego, że chodziło o uregulowanie stanu prawnego nieruchomości, którą wnioskodawca wywłaszczenia faktycznie władał. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazując, że w takich przypadkach brak jest podstaw do wydania decyzji wywłaszczeniowej, gdyż nie służy ona regulowaniu stanu prawnego, lecz umożliwieniu realizacji celu, który bez wywłaszczenia nie mógł być osiągnięty.

Minister wskazał ponadto, że wywłaszczona nieruchomość weszła w skład działki ewid. nr [...] o powierzchni [...] m2 z obrębu [...] oraz działki nr [...] o powierzchni [...] m2 z obrębu [...], a ich łączna powierzchni wynosi [...] m2.

Z wypisu z rejestru gruntów przesłanego przez Urząd Miasta Stołecznego [...] Delegatura Biura Geodezji i Katastru w Dzielnicy [...] przy piśmie z dnia [...] maja 2011 r. znak [...] wynika, że działki nr [...] i nr [...] są drogami publicznymi (droga krajowa-[...] i powiatowa [...]). Organ podniósł jednocześnie, że działka nr [...] o powierzchni [...]m2 wchodzi w skład zrealizowanej ulicy [...] stanowiącej drogę publiczną krajową. W tej części zatem decyzja Naczelnika Dzielnicy [...] wywołała, zdaniem Ministra, nieodwracalne skutki prawne. Z kolei działka [...] o powierzchni [...] m2 została wykorzystana do budowy kładki dla pieszych i stanowiła część drogi powiatowej. Jednakże kładka ta została rozebrana na podstawie decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] i nie jest przewidziana realizacja kładki na tym terenie. Tym samym działka nr [...] zajęta uprzednio pod kładkę nie zawiera już obiektów związanych z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu. Organ wskazał ponadto, że zgodnie z opracowaną propozycją przebiegu etapowych linii rozgraniczających ulic [...] i [...], grunt tej działki ma znajdować się poza liniami rozgraniczającymi wymienionych ulic.

Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu Prezydent W. wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając organowi naruszenie:

- przepisów prawa procesowego tj. art. 7, art. 10 §1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego oraz

- przepisów prawa materialnego tj.;

1) art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez niewłaściwe tj. bezpodstawne ich zastosowanie do stanu faktycznego sprawy, w którym nieruchomość była niezbędna na cele użyteczności publicznej a nie chodziło w niej o "uregulowanie stanu prawnego nieruchomości, którą wnioskodawca wywłaszczenia faktycznie władał" jak wskazał organ;

2) art. 41 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. w związku z art. 156 § 1 pkt z a contrario kpa poprzez nie wzięcie pod uwagę, że cel wywłaszczenia mógł być zrealizowany przed wydaniem decyzji wywłaszczeniowej o ile została wydana decyzja o niezwłocznym zajęciu nieruchomości, przy czym o ile właściciele gruntów wyrażali dobrowolnie zgodę na to zajęcie wydanie decyzji było zbędne;

3) art. 156 § 2 kpa poprzez niezastosowanie tego przepisu w odniesieniu do części odszkodowawczej decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] listopada 1980 r. odnoszącej się do części gruntu wywłaszczonego, co do którego organ II instancji stwierdził, że zaszły w sprawie nieodwracalne skutki prawne (grunt zajęty pod ulicę [...])

4) art. 156 § 2 w związku z art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) poprzez ich niezastosowanie w odniesieniu do gruntu zajętego pod ulicę [...] (drogę powiatową), który z dniem 1 stycznia 1999 r. najprawdopodobniej stał się własności Powiatu [...].

Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na niezasadność skargi.

Podlegające kontroli postępowanie administracyjne zostało wszczęte na skutek złożenia przez M. P. i L. G. ,następczynie prawne byłych właścicieli wywłaszczonej nieruchomości, wniosku o stwierdzenie w trybie artykułu 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego nieważności orzeczenia Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] listopada 1980r. dotyczącego wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa, za odszkodowaniem, nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] zapisanej w księdze wieczystej Nr KW [...], o powierzchni [...] m2 za odszkodowaniem w kwocie [...] zł - z powodu zrealizowania celu wywłaszczenia przed jej wydaniem.

Przedmiotem oceny Sądu będzie zatem legalność rozstrzygnięcia organu nadzoru stwierdzającego nieważności orzeczenia o wywłaszczeniu i odszkodowaniu, wydanego w wyniku przeprowadzenia postępowania nadzwyczajnego. Przedmiotem takiego postępowania jest ustalenie, czy ostateczna decyzja administracyjna poddana nadzorowi jest dotknięta którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz czy nie zachodzą przesłanki negatywne do stwierdzenia nieważności, o których mowa w art. 156 § 2 kpa.

Dokonując takiej oceny, organ orzekający jest obowiązany ustalić zarówno stan faktyczny, jak i stan prawny z daty wydania decyzji, w stosunku do której toczy się postępowanie o stwierdzenie nieważności. Oznacza to, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej obowiązkiem organu administracji publicznej jest rozpatrywanie sprawy wyłącznie w granicach określonych przez przepis art. 156 § 1 kpa, czyli, że w postępowaniu tym organ administracji publicznej nie jest władny rozpatrywać sprawy co do jej istoty, jak to może uczynić w postępowaniu odwoławczym. Organ nadzoru działa jako organ kasacyjny i nie może rozstrzygać żadnej innej kwestii merytorycznej.

W dotychczasowym orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 kpa zachodzi jedynie wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu (norma prawną) a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie. Oznacza to, że nie każde naruszenie lub uchybienie prawa jest podstawą do zastosowania, będącego wyjątkiem od określonej w art. 16 § 1 kpa ogólnej zasady stabilności decyzji administracyjnych, nadzwyczajnego trybu wzruszenia decyzji administracyjnej. Niezbędna jest ocena rodzaju tych naruszeń, gdyż podstawą stwierdzenia nieważności decyzji jest jedynie istnienie wad o charakterze kwalifikowanym.

W postępowaniu prowadzonym w trybie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, którego przedmiotem jest wniosek strony o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej w postępowaniu wywłaszczeniowym prowadzonym na podstawie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, niezbędna jest ocena rodzaju naruszenia ściśle określonych zasad i trybu wywłaszczania oraz podstawy prawnej wydanej decyzji, w świetle dających się obiektywnie ujawnić istotnych okoliczności sprawy i z punktu widzenia kwalifikowanych podstaw przewidzianych dla tego rodzaju postępowania nadzwyczajnego.

W rozpatrywanej sprawie, jak wynika z zaskarżonej decyzji Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] maja 2012r. r., organ nadzoru stanął na stanowisku, że decyzja wywłaszczeniowa Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] listopada 1980r. dotycząca wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa, za odszkodowaniem, nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] zapisanej w księdze wieczystej Nr KW [...], o powierzchni [...] m2 dotknięta jest wadą rażącego naruszenia prawa tj. art.3 ust.1 ustawy z dnia 12 marca 1958r o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości z tej przyczyny, że przedmiot wywłaszczenia nie był wnioskodawcy niezbędny do realizacji celu w postaci przebudowy ul. [...] gdyż inwestycja ta została zakończona przed wydaniem decyzji wywłaszczeniowej.

Zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości wywłaszczenie nieruchomości było dopuszczalne, jeżeli nieruchomość ta była ubiegającemu się o wywłaszczenie niezbędna na cele użyteczności publicznej, na cele obrony Państwa albo dla wykonania zadań określonych w zatwierdzonych planach gospodarczych.

Powołany w zaskarżonej decyzji art. 3 ust. 1 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości nie zawierał katalogu celów publicznych uzasadniających ewentualnie dokonanie wywłaszczenia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa. Nie precyzował również pojęcia "niezbędności" nieruchomości do wykonania określonego cel publicznego. W tej sytuacji, badając prawidłowość konkretnego orzeczenia wywłaszczeniowego wydanego na podstawie tej ustawy, niezbędne jest odwołanie się do stanowiska doktryny i orzecznictwa sądów administracyjnych.

Analizując powyższe, Sąd stanął na stanowisku, że w świetle art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, "niezbędność" o którym mowa w tym przepisie, to taka sytuacja, kiedy przedmiot wywłaszczenia jest wnioskodawcy koniecznie potrzebny do realizacji określonego celu - dopuszczającego wywłaszczenie - gdyż bez tego przedmiotu wywłaszczenia cel ten nie będzie możliwy do osiągnięcia. ( analogicznie między innymi wyrok NSA z dnia 17.11.2003r.sygn. I SA 1505/03, wyrok WSA w Warszawie z dnia 02.05.2008r. sygn. I SA/Wa 74/08 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 04.03.2009r. sygn. I SA/Wa 1680/08).

Wskazać także należy, że będąca podstawą badanego w trybie nadzorczym orzeczenia Naczelnika Dzielnicy [...] ustawa z dnia [...] marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r., nr 10, poz. 64), regulowała przymusowe nabywanie nieruchomości wyłącznie na przyszłe, jeszcze nie rozpoczęte inwestycje.

Jak wynika z ugruntowanego już orzecznictwa sądowego wywłaszczenie na podstawie tej ustawy dopuszczalne było tylko dla realizacji przyszłego celu inwestycyjnego, nie mogło natomiast dotyczyć tych przypadków, gdy inwestor juz zrealizował obiekt przed orzeczeniem o wywłaszczeniu, poza przypadkami gdy na mocy odrębnej decyzji uzyskał prawo zajęcia gruntu i realizacji inwestycji (por. wyrok NSA z dnia 5 marca 1997 r., sygn. akt IV SA 490/96). Ponadto jak wprost wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 kwietnia 1992 r. sygn. IV SA 112/92, istnienie już wybudowanego obiektu nie może stanowić podstawy do wywłaszczenia. Zadaniem wywłaszczenia jest bowiem pozyskiwanie terenów dla projektowanych inwestycji przed wywłaszczeniem.

Z pisma Zarządu Dróg Miejskich w W. z dnia [...] czerwca 2010 r. skierowanego do Urzędu miasta stołecznego Warszawy wynika, że budowę ulicy [...] na odcinku ul. [...] - wiaduktu w [...] ukończono w 19798 r. a protokół o jej dopuszczeniu do jej ruchu kołowego został spisany w dniu [...] grudnia 1979 r., natomiast pismo z dnia [...] maja 2010 r. skierowane do [...] Urzędu [...] w W. dokumentuje, że kładkę dla pieszych zrealizowano w końcu marca 1980 r. a przekazano do eksploatacji w dniu [...] października 1980 r.

W tym stanie faktycznym i prawnym, zdaniem Sądu, zasadny jest zarzut, że decyzja wywłaszczeniowa będąca przedmiotem postępowania nadzorczego w niniejszej sprawie nie spełniła kryterium niezbędności. Wnioskodawca wywłaszczenia faktycznie bowiem sporną działką władał i dążył jedynie do uregulowania prawnego tego stanu.

Istota dalszej argumentacji skarżącego w tej sprawie sprowadza się do jego oceny, że kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy mają znajdujące się w aktach administracyjnych dokumenty w postaci pism L. G. z dnia [...].01.1978r. oraz Z. M. z dnia [...].01.1978r. w których osoby te wyraziły zgodę na zajęcie części ich działki w związku z planowanym wywłaszczeniem, pod warunkiem przestawienia ogrodzenia. Skarżący twierdzi, że realizacja inwestycji w postaci przebudowy ulicy [...] przed datą wydania decyzji uwłaszczeniowej nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności tej decyzji z powodu rażącego naruszenia art. 3 ust.1 ustawy z dnia 12 marca 1958r. gdyż stosownie do treści art. 41 tej ustawy realizacja inwestycji mogła nastąpić zgodnie z prawem także przed wydaniem decyzji wywłaszczeniowej.

Stosownie do treści art. 41 ustawy z dnia 12.03.1958r. ubiegający się o wywłaszczenie może po zgłoszeniu wniosku o wywłaszczenie uzyskać jeszcze przed wydaniem decyzji zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, gdy jest to uzasadnione szczególnymi względami, a zwłoka zagrażałaby poważnie interesowi społecznemu.

Z akt sprawy wynika, że sytuacja taka nie miała miejsca w niniejszej sprawie.

Wbrew stanowisku skarżącego zgoda właścicieli nieruchomości (bez względu na to czy warunkowa lub nie) nie zastępuje wydania decyzji zezwalającej wnioskującemu o wywłaszczenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości w rozumieniu wskazanego wyżej przepisu art.41.

Brak jest jakiegokolwiek uzasadnienia prawnego do przyjęcia za skarżącym, że " skoro właściciele nieruchomości wyrazili zgodę na zajęcie terenu pod realizację celu użyteczności publicznej, wydawanie decyzji o natychmiastowym zajęciu nieruchomości określonej w art.41 ustawy z dnia 12.03.1958r. było zbędne".

Jednocześnie wnioskodawca wywłaszczenia nie doprowadził do zgodnego przeniesienia na Skarb Państwa prawa własności do spornej działki. Podkreślić w tym miejscu należy, że ubiegający się o wywłaszczenie obowiązany był przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego wystąpić do właściciela o dobrowolne odstąpienie nieruchomości i w razie porozumienia zawrzeć z nim, w formie prawem przepisanej, umowę nabycia nieruchomości za cenę nie wyższą od ustalonej według zasad odszkodowania przewidzianych w tej ustawie lub umowę zamiany nieruchomości według zasad tej ustawy. Umowa taka mogła być zawarta również w razie porozumienia stron w toku postępowania wywłaszczeniowego. Ustalenie ceny kupna nieruchomości następowało w oparciu o opinię biegłych z listy prezydium wojewódzkiej rady narodowej (art. 6 ust. 1 i 4). Niewątpliwie jednak w sprawie niniejszej do takiej formy przejęcia spornej nieruchomości nie doszło.

Tym samym uznać należy, iż w istocie istniała prawem przewidziana możliwość realizacji inwestycji przed wydaniem decyzji wywłaszczeniowej, ale wyłącznie w trybie art.41 ustawy z dnia 12.03.1958r.- w konsekwencji wydania decyzji o natychmiastowym zajęciu nieruchomości w celu realizacji celu wywłaszczenia, która to decyzja w sprawie niniejszej nigdy nie została wydana a stanowisko, że jej wydanie wobec zgody właścicieli było zbędne, nie zasługuje na aprobatę.

Zarzut, że organ II instancji wadliwie dokonał odrębnej oceny skutków prawnych decyzji z dnia [...] listopada 1980r. w zakresie odnoszącym się do gruntu zajętego pod ulicę [...] co do części wywłaszczeniowej i co do części odszkodowawczej także należy uznać za chybiony.

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, że dokonanie oceny decyzji wywłaszczeniowej Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] listopada 1980r. jako wydanej z rażącym naruszeniem art. 3 ust.1 ustawy z dnia 12.03.1958r. przesądza o uznaniu, że brak było także, w dacie jej wydania, podstaw do ustalenia za nią odszkodowania. Wbrew twierdzeniom skarżącego podkreślić należy, iż kontrolowana decyzja zawiera w swej treści rozstrzygnięcie odnoszące się zarówno do wywłaszczenia jak i należnego za przejęty grunt odszkodowania. W zakresie odnoszącym się do odszkodowania brak jest podstaw do przyjęcia, że wywołała nieodwracalne skutki prawne, a tym samym brak jest przeszkód do stwierdzenia jej nieważności.

Za nietrafny uznać wypada także zarzut uchybienia przez Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej treści art. 73 ustawy przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Twierdzenie, że będąca przedmiotem analizy działka być może w dniu 01.01.1999r. stała się własnością Powiatu [...] lub właściwej gminy [...], których następcą prawnym jest miasto W., które nie brało udziału w sprawie nie zasługuje na aprobatę i pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Jak wskazano na wstępie przedmiotem postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest ustalenie, czy ostateczna decyzja administracyjna poddana nadzorowi jest dotknięta którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Dokonując takiej oceny, organ rozpatruje sprawę wyłącznie w granicach określonych przez wskazany przepis art. 156 § 1 kpa, i nie jest władny rozpatrywać jej co do istoty, działa jako organ kasacyjny, który nie może rozstrzygać żadnej innej kwestii merytorycznej.

Stronami postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej są właściciele wywłaszczonej nieruchomości lub ich następy prawni oraz osoby, którym przysługują do tej nieruchomości prawa rzeczowe.

Brak jest podstaw do przyjęcia, że po stronie organu dokonującego nadzoru istnieje obowiązek poszukiwania innych podmiotów zainteresowanych rozstrzygnięciem w sprawie.

Mając wskazane okoliczności na uwadze, na podstawie art.151 p.p.s.a. sąd orzekł jak w sentencji wyroku.