Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 529/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2011-08-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 190, art. 134 § 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 28
journal: Dz.U. 2007 nr 11 poz 74
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.
article: § 1 ust. 1 pkt 1,  § 3 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
article: art. 7
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędzia WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska Protokolant referent - stażysta Malwina Tomiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi E.K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] września 2007 r. E.K. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej ZUS), o umorzenie zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy wraz z odsetkami. Uzasadniając wniosek wskazał, że nie jest w stanie spłacić zadłużenia na łączną kwotę 4.626,10 zł, gdyż otrzymuje bardzo niską rentę wynoszącą, po potrąceniu zajęcia komorniczego, 303,27 zł (bez potrącenia 463,03 zł).

Wskazał, że otrzymywana renta nie wystarcza na utrzymanie gospodarstwa domowego, a także na zakup lekarstw, które są mu potrzebne po operacji jelita grubego. Podkreślił, że ma na utrzymaniu niepracujących żonę i syna. Nadto dodał, że z gospodarstwa rolnego nie osiąga dochodów.

Decyzją z [...] dnia grudnia 2007 r. nr [...] ZUS odmówił E.K. umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy w łącznej kwocie 4.695,20 zł (należności główne wraz z odsetkami), jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 83 ust. 1 pkt 3, art. 28 oraz art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tj. Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74, ze zm. - dalej jako u.s.u.s.) oraz § 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ( Dz. U. Nr 141, poz. 1365 – dalej jako rozporządzenie).

Organ wyjaśnił, że E.K. prowadził działalność gospodarczą w okresie od [...] stycznia do [...] lipca 1999 r. Zgodnie z art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s., z zastrzeżeniem ust. 3a u.s.u.s. - należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności.

Zdaniem organu żaden z przypadków wymienionych w art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s. nie zachodzi, gdyż E.K. posiada majątek w postaci gospodarstwa rolnego, w realizacji pozostaje postępowanie egzekucyjne oraz osiąga dochody ze świadczenia rentowego i gospodarstwa rolnego. Skarżący nie wykazał także, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić należności o czym stanowi § 3 ust. 1 rozporządzenia.

W decyzji tej podkreślono również, że istnienie określonych w powołanym rozporządzeniu przesłanek nie obliguje organu do umarzania swoich należności, lecz stanowi jego uprawnienie.

Następnie E.K. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc, że otrzymywana renta nie wystarcza mu na zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych. Wskazał, że w utrzymaniu rodziny pomaga mu matka. W sezonie utrzymuje się ze zbiórki runa leśnego. Podkreślił, że przeszedł operację jelita grubego i chemioterapię.

Decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] Prezes ZUS, na podstawie art. 28, art. 83 ust. 4 u.s.u.s. oraz rozporządzenia utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...].

Wyrokiem z dnia 13 sierpnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt V SA/Wa 1156/08), po rozpatrzeniu skargi E.K., uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] uznał bowiem, że ustalenia dokonane przez organ są niepełne i w konsekwencji niewyczerpująco rozpatrzone, co doprowadziło do wydania decyzji o nieprzekonującej treści, czym zdaniem Sądu, dopuszczono się naruszenia reguł procesowych zawartych w art. 7, art. 10 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, organ decyzją z dnia [...] czerwca 2009r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 28 i art. 83 ust. 4 u.s.u.s., oraz rozporządzenia utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] grudnia 2007r. nr [...].

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności dające podstawę do umorzenia należności jako całkowicie nieściągalnych, bowiem wobec E.K. prowadzone jest skutecznie postępowanie egzekucyjne przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym. Nadto wskazano, że zgodnie z treścią art. 28 ust. 3a i 3b u.s.u.s. oraz rozporządzenia, oceniając czy w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające umorzenie należności pomimo braku ich całkowitej nieściągalności organ brał pod uwagę miedzy innymi to, czy spłata zadłużenia w dłuższym okresie czasu nie spowoduje sytuacji, że po uiszczeniu należności z tytułu składek osoba zobowiązana nie będzie dysponowała środkami niezbędnymi dla zachowania podstawowych potrzeb życiowych (wyżywienie, utrzymanie mieszkania, ubranie oraz inne); czy trudności płatnicze mają charakter okresowy, czy stały i pogłębiający się oraz dokonuje oceny szans i możliwości poprawy sytuacji finansowej.

Analizując sytuację ekonomiczną i życiową strony pod kątem istnienia przesłanek do umorzenia należnych składek ZUS stwierdził, że stosowanie ulg w spłacie należności publicznoprawnych stanowi odstępstwo od zasady powszechności obciążając obywateli należnościami publicznoprawnymi.

Organ uznał, że nie bez znaczenia dla rozpatrywanej sprawy jest to, że zaległości składkowe są konsekwencją prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej. Stwierdził, że podejmując działalność gospodarczą E.K. powinien być świadomy tego, że należy uwzględnić w programie działania obowiązujący system prawny i przyswoić sobie wynikające z niego obowiązki, w tym obowiązki terminowego uiszczania składek.

Nadto organ wskazał, że sytuacja ekonomiczna i życiowa w jakiej skarżący się znajduje jest trudna, co przede wszystkim jest konsekwencją leczenia szpitalnego, nie mniej jednak słuszny interes społeczny wymagał aby przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy uwzględnić okoliczności powstania zaległości, a przede wszystkim uwzględnić, to że strona jest współwłaścicielem nieruchomości o numerach KW [...], KW [...], KW [...]. Wobec powyższego E.K. ma możliwość uzyskania dochodów poprzez wydzierżawienie nieruchomości, lub podjęcie upraw, co umożliwiłoby uzyskiwanie dopłat z funduszy unijnych. Takie działanie mogłoby doprowadzić do uiszczenia zaległości chociażby w ramach układu ratalnego. Zaniechanie takich działań w ocenie ZUS jest również jedną z przesłanek do odmowy umorzenia należności.

Powyższą decyzję E.K. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. W uzasadnieniu skargi wskazał, że jego sytuacja majątkowa i zdrowotna stwarza warunki do umorzenia zaległych składek ZUS. Nadto stwierdził, że organ nie zapoznał go z zebranym materiałem dowodowym oraz przekroczył termin do wydania decyzji po wyroku sądowym. Jednocześnie wskazał, że ZUS nie zaproponował mu możliwości umorzenia np. kosztów ubocznych, co wynikało z treści uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z dnia 15 października 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uchylił zaskarżoną decyzję oraz zasądził od ZUS na rzecz skarżącego kwotę 30 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W motywach uzasadnienia tego wyroku wskazano, że pomimo wskazań zawartych wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 sierpnia 2008 r. organ nie dokonał dalszych ustaleń i nie wyjaśnił sytuacji rodzinnej skarżącego, w szczególności pod kątem uzyskiwanego dochodu. Nie skonfrontował jego sytuacji materialnej z wysokością zaległej należności i nie wskazał dochodów skarżącego, które jego zdaniem byłyby wystarczające na pokrycie zadłużenia, którego wniosek o umorzenie dotyczy.

Sąd ten stwierdził także, że brak jest w decyzji oceny szans i możliwości poprawy sytuacji finansowej skarżącego. Organ nie ustalił obecnego stanu zdrowia wnioskodawcy, mając na uwadze przede wszystkim możliwość prowadzenia gospodarstwa rolnego.

Ponadto wskazano, że w decyzji brak jest odniesienia do możliwości umorzenia należności ubocznych, które w tej sprawie urosły do sporej kwoty. Jednocześnie Sąd podkreślił, że ocena istnienia lub nieistnienia okoliczności uzasadniających umorzenie zaległości powinna być dokonana według stanu z chwili rozstrzygania, a zdarzenia wcześniejsze, z okresu prowadzenia działalności gospodarczej mają drugorzędne znaczenie. Również fakt skutecznie prowadzonej wobec skarżącego egzekucji komorniczej nie uzasadnia odmowy umorzenia jego zadłużenia, ponieważ art. 28 ust. 3a u.s.u.s. umożliwia umorzenie należności pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, a należało rozważyć, czy egzekucja należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne nie doprowadzi do niemożności zaspokojenia podstawowych potrzeb jego rodziny oraz konieczności korzystania z pomocy społecznej.

Od powyższego wyroku organ wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Wyrokiem z dnia 19 maja 2011 r. (sygn. akt II GSK 160/10) Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wlkp. do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna zawierała usprawiedliwione podstawy. Wskazał, że przesłanką podjęcia decyzji w sprawie umorzenia zaległości składkowej jest sytuacja podatnika istniejąca w chwili podejmowania decyzji, przy czym dłużnik jest zobowiązany do wykazania inicjatywy dowodowej w tym zakresie stosowanie do postanowień § 3 ust. 1 rozporządzenia.

Nadto stwierdził, że sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku, pominął okoliczność, iż organ administracji dążąc do wszechstronnego zbadania aktualnej sytuacji majątkowej, rodzinnej oraz zdrowotnej dłużnika wystosował do niego wezwanie z dnia 14 listopada 2008 r. Jednakże strona nie przedstawiła aktualnego zaświadczenia o stanie zdrowia oraz wydatków przeznaczonych na zakup leków. W tej sytuacji, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie można czynić organowi zarzutu, że nie ustalił stanu zdrowia skarżącego, mając na uwadze przede wszystkim możliwość prowadzenia gospodarstwa rolnego. Wobec wyraźnej dyspozycji omawianego § 3 ust. 1 rozporządzenia, to na zobowiązanym spoczywa wykazanie tych okoliczności. Niezasadne jest zatem stanowisko sądu pierwszej instancji, iż organ nie poczynił starań w celu dokładnego ustalenia podstaw faktycznych, poza oczywiście przerzuceniem ciężaru dowodowego na stronę. Co prowadzi do wniosku, że sąd pierwszej instancji niewłaściwe odczytał treść przepisu art. 28 ust. 2, 3 i 3a u.s.u.s.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko Sądu pierwszej instancji, że organ nie dokonał dalszych ustaleń i nie wyjaśnił sytuacji rodzinnej skarżącego, w szczególności pod kątem uzyskiwanego dochodu, nie ustalił aktualnego stanu zdrowia strony, mając na uwadze możliwość prowadzenia gospodarstwa rolnego oraz nie wskazał kosztów związanych z leczeniem, nie znajduje uzasadnienia w stanie faktycznym niniejszej sprawy.

Z akt administracyjnych, zawierających obszerny materiał dowodowy, wynika że organ poczynił starania w celu dokładnego ustalenia podstaw faktycznych, w szczególności wezwał stronę pismem z dnia [...] listopada 2008 r. do przedłożenia aktualnych dokumentów potwierdzających osiągane dochody, ponoszone wydatki oraz stan zdrowia. Na podstawie dokumentów zgromadzonych z urzędu oraz dowodów i wyjaśnień składanych przez stronę, organ ustalił miesięczne dochody strony, posiadany majątek oraz wydatki ponoszone na prowadzenie gospodarstwa domowego.

Nadto Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że stanowisko sądu pierwszej instancji, wskazujące, że organ nie rozważył w sposób kompleksowy i zgodny z zasadami postępowania dowodowego wszystkich okoliczności i dowodów występujących w sprawie, a następnie nie wyciągnął na tej podstawie wniosków, kierując się przy tym przesłankami wynikającymi z przepisów prawa materialnego, nie znajduje oparcia w materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu administracyjnym i uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.), uchyla ją lub stwierdza jej nieważność.

Jednocześnie wskazać należy, że sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), co daje mu podstawy do całościowej kontroli zaskarżonego aktu oraz postępowania administracyjnego poprzedzającego jego wydanie.

Na wstępie wskazać należy, że ponowne rozpoznanie przedmiotowej skargi nastąpiło w ramach szczególnego związania wynikającego z art. 190 p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Powołany wyżej przepis w sposób jednoznaczny wyznacza kierunek postępowania sądu pierwszej instancji, który nie posiada już, na tym etapie postępowania sądowoadministracyjnego, swobody w zakresie wykładni prawa, jak również nie może odstąpić od wskazań co do dalszego postępowania. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny granice sprawy podlegają zawężeniu do granic, w jakich Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną (por. wyrok NSA z dnia 20 września 2006 r., II OSK 1117/05, niepubl.). Wskazany w art. 190 p.p.s.a. zwrot "związany wykładnią prawa" pozwala wysnuć wniosek, że sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania jest związany wykładnią prawa obejmująca zarówno prawo materialne jak i procesowe.

W przedmiotowej sprawie Sąd nie stwierdził zaistnienia przesłanek dozwalających na odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2011 r. sygn. akt II GSK 160/10. Oznacza to, że dalsze rozważania na temat legalności zaskarżonego aktu muszą być prowadzone z uwzględnieniem oceny wyrażonej w orzeczeniu sądu wyższej instancji.

Wskazać należy, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 28 u.s.u.s. Przepis ten dopuszcza możliwość umorzenia przez ZUS należności z tytułu składek w przypadkach określonych w jego ust. 3 pkt 1-6. Jeżeli w świetle tych przesłanek nie istnieją możliwości wyegzekwowania składek, występuje stan ich całkowitej nieściągalności pozbawiony innej alternatywy. Wyjątek od nich przewidziany jest w art. 28 ust. 3a u.s.u.s., zgodnie z którym należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane mimo braku ich całkowitej nieściągalności.

Podkreślić należy, że przepis art. 28 ust. 2 u.s.u.s. zbudowany jest w oparciu o uznanie administracyjne, co oznacza, że decyzja w sprawie umorzenia należności ubezpieczeniowych przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, zachodzących w przypadku określonym w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. może lecz nie musi umorzyć zaległości.

Oparcie decyzji na konstrukcji swobodnego aktu administracyjnego oznacza, że organ administracji nie jest obowiązany do wydania jednoznacznej w treści decyzji w razie spełnienia czy zaistnienia ściśle określonych warunków. Podjęcie rozstrzygnięcia w oparciu o uznanie administracyjne stanowi skorzystanie z uprawnienia administracji do ukształtowania w danej sprawie i w danym stanie faktycznym skutków prawnych w ramach pewnej swobody zakreślonej przepisem prawa materialnego oraz w ramach obowiązujących reguł procesowych. Innymi słowy, działając w ramach swobodnego uznania, organ administracji ma możliwość wyboru rozstrzygnięcia w określonym stanie faktycznym.

Organ administracji, podejmując decyzję w oparciu o uznanie administracyjne, ma obowiązek zgodnie z art. 7 k.p.a. wyważyć słuszny interes strony i interes publiczny. Rozważenie obu tych interesów znaleźć powinno wyraz w uzasadnieniu decyzji organu, tak aby umożliwić kontrolę instancyjną, a następnie ewentualną kontrolę sądową rozstrzygnięcia opartego na uznaniu administracyjnym.

Szczególnego podkreślenia wymaga by w sprawach o umorzenie należności z tytułu zaległych składek ubezpieczeniowych na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wnikliwie przeanalizować okoliczności wskazywane we wniosku. Bowiem, by stwierdzić, czy w danym przypadku zachodzą przesłanki, które mogłyby uzasadniać pozytywne rozpatrzenie wniosku, trzeba najpierw ustalić jaka jest faktyczna sytuacja materialna, rodzinna i osobista dłużnika i czy ma on realne możliwości uregulowania zaległości składkowych.

Organ odmawiając zastosowania tej instytucji zobowiązany jest należycie wykazać, że okoliczności konkretnej sprawy nie uzasadniają potraktowania jej w sposób szczególny. Ze względu na użyte w art. 28 ust. 3b u.s.u.s. zwroty "ważny interes osoby zobowiązanej" oraz "stan finansów ubezpieczeń społecznych" organ administracji dysponuje pewnym zakresem swobody w odniesieniu zarówno do wykładni tych pojęć, jak i oceny sytuacji faktycznej. O istnieniu ważnego interesu dłużnika decydują zobiektywizowane kryteria, na podstawie których organ administracji rozstrzyga o umorzeniu, bądź nie, zaległości składkowych.

Przy wydawaniu rozporządzenia na podstawie art. 28 ust. 3b u.s.u.s. uwzględniono ważny interes osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych, jako wytyczne dla tego aktu wykonawczego. Z tego powodu w § 3 ust. 1 rozporządzenia przewidziano możliwość umarzania składek pod warunkiem wykazania przez zobowiązanego, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności gdy zachodzą określone w pkt 1-3 przypadki.

Nadmienić należy, że w przedmiotowym postępowaniu organ, zgodnie z art. 153 p.p.s.a., związany był wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 sierpnia 2002 r. (sygn. akt V SA/Wa 1156/08). W wyżej wskazanym wyroku Sąd ten stwierdził brak ustaleń organu co do faktycznie uzyskiwanego dochodu przez skarżącego z uwzględnieniem wszystkich członków rodziny pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, ponadto wskazano, że organ nie wyjaśnił czy z uwagi na stan zdrowia E.K. jest w stanie prowadzić gospodarstwo rolne.

W związku z powyższym organ, stosując się do wskazówek wyrażonych w powołanym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, pismem z dnia [...] listopada 2008 r. zwrócił się do skarżącego o przedłożenie aktualnych dokumentów potwierdzających osiągane dochody, ponoszone wydatki oraz aktualne zaświadczenie o stanie zdrowia. W odpowiedzi na powyższe wezwanie E.K. przedstawił zaświadczenie lekarskie z dnia [...] grudnia 2008 r., nie wskazując jednocześnie jaką kwotę miesięcznie przeznacza na zakup leków. Ponadto organ ustalił, że E.K. na prawach wspólności ustawowej posiada wraz małżonką nieruchomość niezabudowaną o numerze KW [...] oraz posiada gospodarstwo rolne o pow. 5,21 ha, które według oświadczenia strony są nieużytkami.

Wskazać należy, że wydając zaskarżoną decyzję organ prawidłowo dokonał ustaleń co do stanu faktycznego, na podstawie którego dokonał trafnych ocen prawnych. Na podstawie całego zebranego w sprawie materiału dowodowego organ ustalił, że skarżący ma przyznaną rentę z tytułu niezdolności do pracy, wypłacaną przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w wysokości 493,13 zł brutto. Świadczenie to obciążone jest zajęciem egzekucyjnym w kwocie 123,28 zł. W toku postępowania ustalono, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną, nie posiada na utrzymaniu dzieci, bowiem jego syn P.K. utrzymuje się samodzielnie z pozarolniczej działalności gospodarczej. Z dokumentów przedłożonych przez stronę, wynika, że miesięczne wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego wynoszą ok. 220 zł miesięcznie. Skarżący nie korzysta z pomocy społecznej.

Wobec skarżącego nie stwierdzono wystąpienia przesłanek, które dają organowi ubezpieczeniowemu prawną możliwość umorzenia przedmiotowych należności. W okolicznościach rozpatrywanej sprawy nie sposób mówić o całkowitej nieściągalności zaległych należności, skoro prowadzona wobec skarżącego egzekucja jest skuteczna. Rozważając okoliczności faktyczne sprawy uznać należało, że warunek umożliwiający umorzenie należności z tytułu składek określony w § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia nie został przez skarżącego wykazany. Ustawodawca przewidując możliwość zastosowania umorzenia należności w uzasadnionych wypadkach, uzależnił ukształtowanie stanu faktycznego także od aktywności dowodowej wnioskodawcy.

Przesłanką podjęcia decyzji w sprawie umorzenia zaległości składkowej jest bowiem sytuacja podatnika istniejąca w chwili podejmowania decyzji, przy czym dłużnik jest zobowiązany do wykazania inicjatywy dowodowej w tym zakresie, stosowanie do postanowień § 3 ust. 1 rozporządzenia. Z akt administracyjnych zgromadzonych w przedmiotowej sprawie wynika, że E.K. został poinformowany o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym w sprawie (k. 243 akt administracyjnych) i nie przedstawił dowodów podważających prawidłowość dokonanych przez organ i wyczerpujących, także w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, ustaleń.

Wobec powyższego należy uznać, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły przesłanki, które wedle przedstawionych przepisów nakazywałyby organowi umorzenie przedmiotowych należności w ramach wspomnianego uznania administracyjnego oraz przesłanki, których naruszenie prowadziłoby do stwierdzenia przez sąd przekroczenia granic tego uznania.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, treść powołanych wyżej przepisów oraz związanie stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego uznać należało, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego lub procesowego. Dlatego też skarga jako bezzasadna, na podstawie art. 151 p.p.s.a., podlegała oddaleniu.