Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 136/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-04-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.29 ust. 1 pkt 1 lit.a, art. 30 ust. 1 pkt 1, art. 50 ust. 1, art. 51 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 28 kwietnia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Protokolant st. specjalista Lidia Porczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2015 roku sprawy ze skargi P. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i umorzenia postępowania dotyczącego nakazu rozbiórki budynku gospodarczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. nr [...] z dnia [...]; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz skarżącego P. Z. kwotę 500 (słownie: pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. LS


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], nr [...], na podstawie art. 138 §1 pkt 2 w związku z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013roku, póz. 267 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez I. K.-P. i K. P. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego P. Nr [...] z dnia [...] marca 2013 roku, którą nakazano rozbiórkę budynku gospodarczego, uchylił w całości decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie organu I instancji w zakresie objętym zaskarżonym rozstrzygnięciem.

Z akt sprawy wynika, że decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2013 roku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994roku Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2010roku Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) nakazał I. K.-P. K. P. rozbiórkę budynku gospodarczego o wymiarach 3,97m x 8,37m, wykonywanego w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach, na działce nr ewid. groku 211/4 w m. Z., gm. D.

Pismem z dnia 17 maja 2013 roku I. K.-P. i K. P. wnieśli o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P., wraz z odwołaniem od tej decyzji.

Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] września 2013 roku [...]WINB odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od w/w decyzji, z kolei postanowieniem Nr [...] z dnia [...] września 2013 roku stwierdził, że odwołanie od tego aktu administracyjnego wniesione zostało z uchybieniem terminu przewidzianego wart. 129 § 2 Kpa.

Prawomocnym wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2014 roku, sygn. akt II SA/Łd 1230/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił postanowienie organu II instancji odmawiające przywrócenia terminu do złożenia odwołania.

Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 roku [...]WINB przywrócił termin do wniesienia odwołania od decyzji nakazującej rozbiórkę.

W odwołaniu z dnia 17 maja 2014 roku I. K.-P. i K. P. podnieśli, iż zamiar budowy budynku do 35m² inwestorzy potwierdzili na kartce zawierającej rzut poziomy budynku i widok budynku z boku. Podkreślili, iż zapisali, że przyszły budynek gospodarczy będzie miał powierzchnię zabudowy 34,96m². Zaakcentowali, że zamiar budowy obiektu do 35m² zgłoszony został zarówno na kartce z rysunkami, jak i na druku zgłoszeniowym. Dalej strony wyjaśniły: "Na druku zgłoszeniowym nie ma żadnych przeróbek danych. Na kartce z rysunkami są przeróbki. Na kartce z rysunkami widać, że pierwotnie rozpiętość konstrukcji była 4,80m (od podpory dachu - do ściany zewnętrznej). Na rysunku jest to kreska o długości 4,8 cm. Inwestorzy nadpisali na wymiarze 4,80 liczbę 3,80 i oznaczyli, że wymiar ten obejmuje rozpiętość konstrukcji pomiędzy ścianami budynku. Zatem, rozpiętość konstrukcji budynku wynosi 3,80m i rozciąga się od jednej ściany - do drugiej ściany zewnętrznej budynku. Oznacza to, że inwestorzy zrezygnowali z innych podpór. (...) Zmianę konstrukcji budynku w dacie zgłoszenia potwierdza dodatkowo zmiana wymiaru dachu. Inwestorzy nadpisali na liczbę 1,00 wymiar 1,50 m, gdyż dach wystający poza ściany zewnętrzne stanowiące rozpiętość konstrukcji może być dowolnie dłuższy. Powyższe potwierdza, że inwestorzy nie zgłaszali zamiaru budowy obiektu o konstrukcji wspartej na podporach, lecz na ścianach. (...) Zrezygnowanie z innych podpór dachu, niż ściany zewnętrzne, potwierdza opis techniczny budynku (...). W opisie sposobu wykonania robót inwestorzy nie wyrazili zamiaru wykonania podpór dachu. Z opisu nie wynika, że konstrukcję stanowić będzie inny element, niż ściany zewnętrzne. (...) Jeszcze jednym dowodem, że od początku inwestorzy zamierzali wykonać budynek do 35m² jest fakt, że inwestorzy zawiadomili organ architektoniczno-budowlany o zmianie wymiarów ścian w przedmiotowym budynku na: 4,10 m x 8,50m, bez zmiany zakresu powierzchni do 35m². Kartka z rysunkami stała się nieaktualna, lecz zamiar budowy obiektu do 35m² nie uległ zmianie. (...) Organ nie wykazał, że inwestorzy zamierzali wybudować budynek o innej powierzchni, niż podana w zgłoszeniu i na kartce z rysunkami.(...) Zgodnie z opinią rzeczoznawcy z dnia 21 lutego 2013 roku przedmiotowy budynek (mury z wieńcem pod dach) znajduje się w odległości 1,63m od granicy wspólnej, a nie 1,70m jak ustalił organ w czasie oględzin w dniu 14 czerwca 2011 roku i na szkicu sytuacyjnym. Po wykonaniu tynków i montażu ocieplenia ze styropianu (zgodnie ze zgłoszeniem) odległość od granicy wspólnej przedmiotowego budynku gospodarczego do 35m²- wyniesie dokładnie 1,50m - zgodnie ze zgłoszeniem". W piśmie uzupełniającym strony powtórzyły w większej części przytoczoną powyżej argumentację.

Organ odwoławczy, po rozpatrzeniu odwołania I. K.-P. i K. P., wspomnianą na wstępie decyzję, uchylił w całości decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie organu I instancji w zakresie objętym zaskarżonym rozstrzygnięciem.

Organ II instancji zauważył, że w związku z pismem P. Z. z dnia 20 kwietnia 2011 roku PINB w P. w dniu 11 maja 2011 roku przeprowadził oględziny na działce o nr ewid. 211/4 w miejscowości Z. 38, w sprawie legalności i zgodności z przepisami prowadzonej budowy budynku gospodarczego przez I. K.-P. i K. P., właścicieli przedmiotowej działki. Organ I instancji ustalił, że na w/w działce wykonano fundamenty o wymiarach 410 cm x 850 cm. Inwestorzy okazali zgłoszenie budowy budynku gospodarczego z dnia 16 czerwca 2009 roku Nr [...] oraz wniosek z dnia 18 kwietnia 2011 roku o uzupełnienie w/w zgłoszenia dotyczący wymiarów przedmiotowego obiektu.

Następnie PINB w P. wydał w dniu [...] czerwca 2011 roku decyzję Nr [...], którą umorzył postępowanie w sprawie dotyczącej legalności prowadzonej budowy budynku gospodarczego na działce o nr ewid. 211/4 w m. Z. 38 przez I. K. – P. i K. P.

W wyniku rozpatrzenia odwołania wniesionego przez P. Z. [...]WINB decyzją Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011 roku uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, wskazując na konieczność dokonania oceny zgodności prowadzonej budowy budynku gospodarczego z przepisami Prawa budowlanego oraz przepisami wykonawczymi do tej ustawy, w szczególności z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Kontynuując postępowanie organ stopnia podstawowego postanowieniem Nr [...] z dnia [...] października 2011 roku wstrzymał prowadzenie robót budowlanych polegających na budowie w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w przepisach, obejmujących budowę budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce oznacz. nr ewid. 211/4 oraz nakazał wykonanie następujących zabezpieczeń: uniemożliwić wejście na teren budowy osobom nieupoważnionym.

W dniu [...] grudnia 2011 roku PINB w P. wydał decyzję Nr [...], którą nakazał inwestorom rozbiórkę budynku gospodarczego o wymiarach 4,10 m x 8,50 m wykonanego w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach, na działce nr ewid. 211/4.

Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 roku organ II instancji uchylił zaskarżone postanowienie Nr [...] z dnia [...] października 2011 roku i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Z kolei decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2012 roku [...]WINB uchylił decyzję Nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 roku i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Kontynuując postępowanie PINB w P. wydał w dniu [...] sierpnia 2012 roku postanowienie Nr [...], którym wstrzymał prowadzenie robót budowlanych, realizowanych w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w przepisach, obejmujących budowę budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce oznacz. nr ewid. 211/4, nakazał wykonanie następujących zabezpieczeń: - uniemożliwić wejście na teren budowy osobom nieupoważnionym oraz nałożył obowiązek przedstawienia w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia: inwentaryzacji geodezyjnej wykonanych robót z uwzględnieniem wymiarów budynku i odległości od granicy z działką 211/3.

W dniu [...] listopada 2012 roku organ stopnia wojewódzkiego wydał: postanowienie Nr [...], którym umorzył postępowanie zażaleniowe zainicjowane wniesieniem zażalenia przez K. P. na postanowienie Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012roku, postanowienie Nr [...], którym stwierdził niedopuszczalność zażalenia z dnia 27 sierpnia 2012 roku I. K.-P., uzupełnionego pismem z dnia 3 września 2012 roku, na postanowienie Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 roku oraz postanowienie Nr [...], którym stwierdził, że zażalenie z dnia 7 września 2012 roku I. K.-P. na postanowienie Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 roku wniesione zostało z uchybieniem terminu do jego wniesienia.

Następnie organ I instancji wydał w dniu [...] marca 2013 roku postanowienie Nr [...], którym wstrzymał prowadzenie robót budowlanych polegających na budowie w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w przepisach obejmujących budowę budynku gospodarczego na działce oznacz. nr ewid. 211/4 oraz nakazał wykonanie następujących zabezpieczeń: uniemożliwić wejście na teren budowy osobom nieupoważniony oraz decyzję Nr [...], będącą przedmiotem kontroli w ramach niniejszego postępowania.

Organ II instancji ustalił ponadto, że w dniu 10 czerwca 2009 roku inwestorzy złożyli w Starostwie Powiatowym w P. wniosek obejmujący zamiar zgłoszenia budowy budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy do 35m², na działce oznaczonej nr ewid. 211/4. W opisie technicznym do tego zgłoszenia wnioskodawcy wskazali, że wymiary budynku wynosić będą: długość 9,20m, szerokość 3,80m (a zatem całkowita powierzchnia zabudowy obiektu wyniesie 34,96m²), a nadto precyzyjnie określili charakterystykę planowanego zamierzenia, podając, że "fundamenty betonowe, wylewane B-10, ściany z pustaków Max gr. 29 x 19 cm (szer. 19 cm), dach jednospadowy krokwiowy, pokrycie blachodachówka na latach drewnianych, posadzka betonowa, stolarka okienna drewniana, stolarka drzwiowa drewniana lub metalowa, tynki wewn. i zewn. z zaprawy cement.-wapiennej, spadek dachu na stronę przednią budynku. Odległość od granicy sąsiada 1,5m. Budynek od strony sąsiada bez otworów okiennych i drzwiowych". Niniejsze zgłoszenie zostało pozytywnie zaopiniowane przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. Następnie pismem z dnia 18 kwietnia 2011 roku inwestorzy wystąpili do Starostwa Powiatowego w P. z wnioskiem, zatytułowanym: " O uzupełnienie zgłoszenia z dnia 10 czerwca 2009 roku dotyczącego budowy obiektu niewymagającego pozwolenia na budowę", w którym poinformowali organ o "(...) zmianie obrysu planowanego budynku gospodarczego o powierzchni do 35m², zlokalizowanego we wsi Z. 38 (działka nr 211/4)", z uwagi na "(...) prośbę sąsiada, w celu zmniejszenia długości ściany budynku wzdłuż granicy nieruchomości". We wniosku inwestorzy wskazali nadto, że "powierzchnia obrysu budynku po zmianie wynosi 34,85m² a obecne wymiary budynku gospodarczego wynoszą: 4,1m x 8,5m. Odległość od granicy nieruchomości nie uległa zmianie i wynosi 1,5m".

Organ II instancji uznał, że inwestorzy, przedkładając we właściwym organie administracji architektoniczno-budowlanej wniosek z dnia 18 kwietnia 2011 roku, jakkolwiek zatytułowany: "O uzupełnienie zgłoszenia z dnia 10 czerwca 2009r dotyczącego budowy obiektu niewymagającego pozwolenia na budowę", odstąpili tym samym od zamiaru realizacji obiektu budowlanego objętego wnioskiem z dnia 10 czerwca 2009 roku, jednakże nadal będąc zainteresowani budową obiektu zwolnionego wolą ustawodawcy z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Organ stwierdził dalej, że skoro Starosta [...] nie wniósł w przepisanym terminie sprzeciwu wobec wniosku z dnia 18 kwietnia 2011 roku, wnioskodawcy uzyskali legitymację do wykonania robót budowlanych w zakresie w nim wskazanym.

Zdaniem organu odwoławczego w niniejszej sprawie wystąpiła bezprzedmiotowość postępowania. Całokształt materiału dowodowego zebranego w omawianej sprawie pozwala bowiem na uznanie, iż inwestorzy realizują budynek gospodarczy zgodnie z dokonanym przez nich zgłoszeniem. W toku oględzin przeprowadzonych w dniu 11 maja 2011 roku na terenie działki nr ewid. 211/4, przedstawiciele organu I instancji stwierdzili wykonanie robót fundamentowych. Z załącznika graficznego do sporządzonego na w/w okoliczność protokołu wynika, że wymiary fundamentu wynoszą 8,5m x 4,1 m. Z załącznika tego wynika nadto, iż odległość inwestycji do granicy z działką oznaczoną nr ewid. 211/3, do której tytułem prawnym legitymuje się skarżący, co potwierdza znajdujący się w aktach sprawy wypis z rejestru gruntów, wynosi 1,70m (ściana będąca w zbliżeniu do granicy z w/w działką nie zawiera otworów okiennych ani drzwiowych). Z kolei podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 27 października 2014 roku na terenie spornej nieruchomości, w ramach uzupełniającego postępowania administracyjnego w trybie art. 136 Kpa, ustalono, że wymiary obiektu wynoszą 8,33m x 3,97m (zgodnie z inwentaryzacją złożoną przez inwestorów do akt sprawy wymiary wynoszą 8,37m x 9,97m), zaś odległość do granicy z nieruchomością sąsiednią wynosi 1,68-1,70m (zgodnie z powołaną inwentaryzacją wymiar ten wynosi 1,63m). Zaznaczyć jednakże należy, iż budowa budynku gospodarczego nie została zakończona (stan zaawansowania robót budowlanych oszacowano na 45,78% i jest on tożsamy w stosunku do stanu ustalonego w toku oględzin przeprowadzonych w dniu 2 kwietnia 2012 roku) tj. budynek nie posiada warstwy ociepleniowej (w dniu 21 kwietnia 2011 roku inwestorzy zgłosili Staroście [...] zamiar wykonania robót budowlanych polegających na wykonaniu ocieplenia budynku gospodarczo-magazynowego) oraz tynków zewnętrznych, zaś nie ulega wątpliwości, że wykonanie tych właśnie prac wykończeniowych spowoduje zwiększenie obrysu obiektu i jego zbliżenie do granicy z działką nr 21 1/3 zgodnie z wymiarami wskazanymi w zgłoszeniu z dnia 18 kwietnia 2011 roku, przy zachowaniu oczywiście powierzchni zabudowy obiektu do 35m².

Organ II instancji stwierdził, że skoro inwestorzy dopełnił obowiązku zgłoszenia zamiaru budowy budynku gospodarczego, stosownie do art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo budowlane, wobec którego Starosta nie wniósł sprzeciwu,

i którego realizacja przebiega zgodnie z dokonanym zgłoszeniem, to postępowanie administracyjne objęte zaskarżoną decyzją uznać należy za bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 Kpa. W tej sytuacji organ odwoławczy skorzystał z kompetencji przewidzianej przepisem art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 105 §1 Kpa, tj. uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie w zakresie tą decyzją wskazanym.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniósł P. Z., który wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, podjęcie decyzji eliminującej wszystkie wady prawne powstałe w zgłoszeniu i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Skarżący zarzucił brak należytego wyjaśnienia wszystkich okoliczności wynikających z prawa budowlanego.

W ocenie strony w zaskarżonej decyzji organ ograniczył się do oceny prawidłowości realizacji budowy budynku gospodarczego na działce 211/4, a nie odniósł się do przyjętego zgłoszenia spornej budowy złożonego w Starostwie Powiatowym w P. Zdaniem skarżącego z materiałów dowodowych zebranych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wynika, iż zgłoszenie to jest wadliwe i nie ma odzwierciedlenia w przepisach Prawa budowlanego oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 7 kwietnia 2004 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Skarżący zakwestionował odległość, w jakiej posadowiony sporny obiekt od granicy działki i domu skarżącego. W ocenie strony w niniejszej sprawie wymagane jest pozwolenie na budowę, a nie zgłoszenie. Skarżący dalej zauważył, iż sytuacja wprowadzenia korekty do zgłoszenia nie została uregulowana w prawie, a więc ustawodawca dopuszcza tylko nowe zgłoszenie. Wobec tego nie wiadomo, które zgłoszenie podlega ocenie: z dnia 18 kwietnia 2011 roku czy 10 czerwca 2009 roku. Nadto skarżący oświadczył, że informacja o jego prośbie w celu zmniejszenia długości ściany budynku wzdłuż granicy nieruchomości nie jest prawdziwa. Na koniec skarżący wyraził zdanie, że ilość popełnionych uchybień w tej sprawie świadczy o tym, że takie celowe manipulowanie prawem budowlanym ma charakter korupcjogenny i przestępczy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: p.p.s.a.)., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Przedmiotem kontroli jest decyzja organu odwoławczego, którą uchylono decyzję nakazującą rozbiórkę budynku gospodarczego o wymiarach 3,97m x 8,37m, wykonywanego w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach oraz umorzono postępowanie.

Podstawą materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia są przepisy ustawy z ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2013 roku, poz. 1409).

Przepis art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego stanowi, że w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 tej ustawy właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych m.in. w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. Przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego).

Stosownie do art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego pozwolenia na budowę nie wymaga budowa parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m, związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej. Niemniej jednak realizacja takiej inwestycji wymaga zgłoszenia właściwemu organowi (art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego). Zgłoszenia należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie, w drodze decyzji, sprzeciwu i nie później niż po upływie 2 lat od określonego w zgłoszeniu terminu ich rozpoczęcia (art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego). W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie ustawodawca nie przewidział możliwości uzupełnienia przez inwestora zgłoszenia po upływie terminu do wniesienia sprzeciwu. Wziąwszy pod uwagę naturę tej konstrukcji prawnej, gdy bezskuteczny upływ terminu do zgłoszenia sprzeciwu rodzi dla strony uprawnienie do zrealizowania obiektu, nie można przyjąć, że dopuszczalne jest uzupełnianie zgłoszenia (a zwłaszcza już po upływie 30 dni przewidzianych na sprzeciw organu). Takie uzupełnienie zgłoszenia niweczyłoby skutek odformalizowanego postępowania zgłoszeniowego i doprowadziłoby do obejścia prawa, bowiem umożliwiałoby to dowolne zmiany treści zgłoszenia już po jego weryfikacji przez uprawniony organ i nie zezwalałoby na ponowną kontrolę. Bezsprzecznie zatem pismo inwestorów z dnia 18 kwietnia 2011 roku należy traktować jako nowe zgłoszenie, co do którego organ znów miał prawo zgłosić sprzeciw. Wszak dopóki nie upłynie termin 30 dni, dopóty organ administracji architektoniczno-budowlanej ma kompetencje do wydania decyzji administracyjnej w sprawie sprzeciwu. Kompetencji tej organ nie traci w szczególności na skutek rozpoczęcia przed upływem wskazanego terminu przez inwestora robót budowlanych (tak: wyrok NSA z dnia 12 lutego 2012 roku, sygn. akt II OSK 2042/06, Lex nr 394025).

Z akt sprawy wynika, że inwestorzy – małżonkowie I. K.-P. i K. P. – w dniu 10 czerwca 2009 roku złożyli w Starostwie Powiatowym w P. zgłoszenie, które dotyczyło obiektu o wymiarach 9,20m x 3,80 m, zaś organ nie zgłosił sprzeciwu. Kolejne zgłoszenie (nazwane przez stronę uzupełnieniem) inwestorzy złożyli dnia 18 kwietnia 2011 roku (dotyczyło obiektu o wymiarach 8,5m x 4,1m). Wobec powyższego organ był uprawniony do wniesienia sprzeciwu do dnia 18 maja 2011 roku. Tymczasem podczas oględzin w dniu 11 maja 2011 roku już stwierdzono, że budowę rozpoczęto – istniały fundamenty o wymiarach 8,5m x 4,1m. Następnym wnioskiem, jaki wypływa z zestawienia dat i przywołanych wyżej przepisów, jest to, że inwestorzy rozpoczęli budowę obiektu przed upływem 30 dni na złożenie sprzeciwu. W tej sytuacji nawet jeżeli przyjąć, że inwestorzy skorzystali z dobrodziejstwa pierwszego zgłoszenia z dnia 10 czerwca 2009 roku (w maju 2011 roku nie minęły jeszcze 2 lata od zgłoszenia), to i tak należy zauważyć, że zrealizowane fundamenty w sposób istotny odbiegały od wymiarów zadeklarowanych w tym zgłoszeniu. Natomiast, odnosząc się do zgłoszenia z dnia 18 kwietnia 2011 roku, wskazać należy, że wprawdzie wykonane fundamenty odpowiadały treści tego zgłoszenia, jednak roboty rozpoczęto przed zakończeniem procedury zgłoszeniowej (w terminie otwartym do wniesienia sprzeciwu). Rozpoczęcie robót budowlanych przed upływem terminu 30 dni od dnia ich zgłoszenia nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania w sprawie ich zgłoszenia. Jeżeli organ jest zdania, że zgłoszone mu roboty zostały wykonane przed upływem 30 dni powinien powiadomić właściwy organ nadzoru budowlanego o rozpoczęciu przez inwestora robót budowlanych z naruszeniem art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego, który zgodnie ze swoimi kompetencjami oceni, czy istnieją w związku z tym podstawy do zastosowania art. 49b ust. 1 lub 2 albo art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego (tak: wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 sierpnia 2008 roku, sygn. akt VII SA/Wa 894/08, Lex nr 526548). Zatem stanowisko organ odwoławczego o legalności spornego obiektu, która miałaby wynikać z "uzupełnienia" zgłoszenia jest nieprawidłowe.

W rezultacie nie zasługuje na akceptację pogląd organu II instancji, iż postępowanie prowadzone w przedmiocie legalności obiektu jest bezprzedmiotowe i należało je umorzyć. Zgodnie z art.105 § 1 kpa gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Na gruncie Prawa budowlanego postępowanie, co do zasady, staje się bezprzedmiotowe, jeżeli organy nadzoru budowlanego prowadzące postępowanie nie znajdują podstaw do wydania nakazów lub zakazów. Jeśli w trakcie postępowania organ stwierdzi, że prace są wykonywane na podstawie aktualnego pozwolenia lub zgłoszenia, bądź na ich wykonanie nie jest wymagane pozwolenie ani zgłoszenie, wówczas wydaje decyzję o umorzeniu postępowania prowadzonego w przedmiocie ewentualnej samowoli, jako bezprzedmiotowego, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.

Tymczasem w niniejszej sprawie nie ma wątpliwości, że sporny obiekt wzniesiono nie zgodnie z przywołanymi przepisami, a zatem umorzenie postępowania było przedwczesne.

Dodatkowo należy podnieść, iż inwestorzy przewidzieli w realizowanym obiekcie wystającą część dachu opartą na słupach (otwartą werandę), co organ winien rozważyć przy ocenie powierzchni zabudowy w kontekście art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego. Z akt sprawy wynika, że powierzchnia zabudowy spornego obiektu z uwzględnieniem werandy otwartej wyniesie 48,76 m². W takiej sytuacji organ winien przeprowadzić wnikliwą analizę czy sporny obiekt w istocie wymaga tylko zgłoszenia czy już pozwolenia na budowę. Należy zwrócić uwagę, iż art. 50 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego może mieć zastosowanie do sytuacji, gdy inwestor przekroczy granice dokonanego zgłoszenia, chyba że zamiarem inwestora było obejście przepisów o uzyskaniu pozwolenia na budowę. Przy czym zamiar ten organy winny ustalać mając na uwadze realia konkretnej sprawy. W sytuacji bowiem wykonania robót budowlanych przekraczających zakres zgłoszenia organy winny wszcząć postępowanie określone w art. 50 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, a następnie prowadzić je w oparciu o art. 50 i 51 powyższej ustawy (tak: wyrok NSA z 18 kwietnia 2012 roku, sygn. akt II OSK 155/11, Lex nr 1219065). W sytuacji, gdy strona błędnie dokonała zgłoszenia zamiast złożenia wniosku o pozwolenie na budowę, a organ wadliwie zaniechał wniesienia sprzeciwu winien znaleźć zastosowanie tryb wynikający z art. 50 i 51 Prawa budowlanego, umożliwiający dokonanie legalizacji. Stanowisko takie znajduje uzasadnienie także w przypadku, gdy organ architektoniczno-budowlany powiadomił inwestora o nie wniesieniu sprzeciwu co do zgłoszenia inwestycji oraz braku złej woli po stronie inwestora, który działając w dobrej wierze oczekuje od organu dokonania prawidłowej oceny odnośnie charakteru inwestycji (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 19 marca 2008 roku, sygn. akt II SA/Go 108/08, Lex nr 487273).

Z kolei odnosząc się do zarzutów skargi, iż budynek jest wznoszony zbyt blisko granicy z działką skarżącego, należy zauważyć, iż organ II instancji nie dość dokładnie pochylił się nad tym zagadnieniem. Warto w tym miejscu o zwrócić uwagę na przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Gospodarki z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 roku, Nr 75, poz. 690). Co do zasady budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż 3 m w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy (§ 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia). Jednak przewidziano liczne wyjątki. Sytuowanie budynku dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. (§ 12 ust. 2 rozporządzenia). Tymczasem z treści decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] grudnia 2003 roku uzyskanej przez inwestorów wynika, iż budynki należy sytuować zgodnie z niniejszym rozporządzeniem (decyzja ta nie zawiera wyraźnego dozwolenia na zbliżenie obiektów do granicy działki na odległość 1,5m). Nadto zawarte w § 12 ust. 3 rozporządzenia wyjątki nie mają zastosowania w sprawie z uwagi na znaczną szerokość działki inwestorów (ponad 16m) oraz z powodu wysokości spornego obiektu wynoszącej 4,8m (przepis stanowiący wyjątek odnosi się do obiektu o wysokości do 3m).

Rozpoznając sprawę ponownie, organ zobligowany będzie uwzględnić wyrażoną przez Sąd ocenę prawną oraz poczynione wyżej uwagi dotyczące przepisów prawa. Przeprowadzić wszechstronną analizę całokształtu zebranego materiału dowodowego w świetle obowiązujących przepisów prawa rozważając, czy rzeczywiście istnieją przesłanki do wydania nakazu rozbiórki albo umorzenia postępowania.

Wydając rozstrzygnięcie, organ winien je uzasadnić stosownie do reguł określonych w art. 107 § 3 k.p.a. dbając, aby wydane w sprawie rozstrzygnięcie uzasadnić z należytą starannością, tak by strona nie miała żadnych wątpliwości co do przesłanek, które zadecydowały o wydaniu takiej, a nie innej decyzji.

Mając powyższe na względzie, Sąd uznał, iż organ naruszył prawo materialne w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono stosownie do art. 152 p.p.s.a., zaś o kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 p.p.s.a.