Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 1272/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2007-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 165,  art. 165a
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art.4,  art. 10,  art. 19-20
journal: Dz.U. 2002 nr 155 poz 1287
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA - Andrzej Szczerbiński Sędziowie: Sędzia NSA - Lidia Błystak Asesor WSA - Dagmara Dominik (sprawozdawca) Protokolant: Katarzyna Gierczak po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 stycznia 2006 r. przy udziale - sprawy ze skargi B. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania podatkowego: oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Wrocławiu Ośrodek Zamiejscowy w J. G. z dnia [...] Nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. G. z dnia [...] Nr [...] w sprawie odmowy wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie złożonego w dniu [...]. wniosku o zwrot oprocentowania z tytułu wpłaconej części opłaty restrukturyzacyjnej w kwocie [...], ustalonej decyzją organu restrukturyzacyjnego z dnia [...] Nr [...] w sprawie warunków restrukturyzacji zaległości podatkowych, zmienioną następnie na mocy decyzji z dnia [...] Nr [...].

Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że decyzją z dnia [...] Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w J. G. orzekł o warunkach restrukturyzacji zaległości podatkowych z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 1993 r., z tytułu podatku od towarów i usług za okres od stycznia 1997 r. do kwietnia 2002 r. z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych od wypłat wynagrodzeń pracowników zakres od lipca 2000 r. do maja 2002 r. wraz z należnymi od tych zaległości odsetkami za zwłokę oraz ustalił opłatę restrukturyzacyjną w kwocie [...]. Ponadto decyzją z dnia [...] Nr [...] rozłożono ww. opłatę restrukturyzacyjną na raty, wyliczając stosowną opłatę prolongacyjną.

Po stwierdzeniu przez organ restrukturyzacyjny, że strona nie spełniła wszystkich warunków określonych powyższą decyzją /częściowa wpłata opłaty restrukturyzacyjnej/, w dniu [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w J. G. wydał decyzję nr [...], którą orzekł o zakończeniu i umorzeniu postępowania restrukturyzacyjnego. Z uwagi na to, że z dniem [...] zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 1993 r. uległo przedawnieniu, Naczelnik Urzędu Skarbowego w J. G. decyzją z dnia [...]. Nr [...] uchylił decyzję z dnia [...]. W tych okolicznościach organ restrukturyzacyjny decyzją z dnia [...] Nr [...] zmienił decyzję ostateczną z dnia [...] Nr [...] w ten sposób, że orzekł o warunkach restrukturyzacji zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za okres od stycznia 1997 r. do grudnia 1998 r., kwiecień i maj 1999 r., styczeń, październik, listopad i grudzień 2001 r. oraz styczeń, luty, marzec, kwiecień 2002 r. w łącznej kwocie [...] wraz z odsetkami za zwłokę. W decyzji tej organ restrukturyzacyjny ustalił opłatę restrukturyzacyjną w wysokości [...] uwzględniając dokonane przez podatnika wpłaty na poczet opłaty restrukturyzacyjnej w wysokości [...] a stronie pozostała do zapłaty kwota [...]. Od powyższej decyzji B. K. wniósł odwołanie. Dyrektor Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G. decyzja z dnia [...] Nr [...]utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Pismem z dnia [...] B. K. zwrócił się do organu restrukturyzacyjnego o zwrot oprocentowania kwoty [...] wpłaconej tytułem opłaty restrukturyzacyjnej. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że oprocentowanie mu się należy w związku z tym, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. G. z dnia [...] Nr [...] o warunkach restrukturyzacji zaległości podatkowych wydana była z naruszeniem prawa.

Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w J. G. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie będącej przedmiotem wniosku z dnia [...] i wyjaśnił, że zgodnie z art. 20 ust. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz. Nr 155, poz. 1287 ze zm. zwanej dalej "ustawą o restrukturyzacji") opłata restrukturyzacyjna nie podlega oprocentowaniu.

W zażaleniu wniesionym pismem z dnia [...] strona skarżąca ponowiła swoje żądanie o zwrot oprocentowania opłaty restrukturyzacyjnej, podnosząc min., że gdyby organ podatkowy nie zażądał zawyżonej opłaty restrukturyzacyjnej to możliwości skarżącego byłyby większe, a środki byłyby po umorzeniu restrukturyzacji przeznaczone na prawidłowe podatki a nie na podatki, które się organowi podatkowemu pierwszej instancji nie należały.

Dyrektor Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G. postanowieniem z dnia [...] Nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Potwierdził brak oprocentowania opłaty restrukturyzacyjnej, co skutkowało brakiem podstawy prawnej do wszczęcia postępowania podatkowego. Organ podatkowy wyjaśnił, że różnica pomiędzy wskazaną przez skarżącego kwotą uiszczonej opłaty restrukturyzacyjnej, a powołaną w postanowieniu organu podatkowego pierwszej instancji wynika z kumulowania przez skarżącego kwot wpłaconych rat z ustaloną opłata prolongacyjną.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu strona wniosła o uchylenie postanowienia organu odwoławczego i zwrot oprocentowania opłaty restrukturyzacyjnej. W uzasadnieniu podnosi okoliczność nienależnego przekazania środków na podatek dochodowy od osób fizycznych za 1993 r. wskazując na błędne działanie organów podatkowych.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Na wstępie należy zauważyć, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej obejmującą m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej "p.s.a."), które oceniane są z punktu widzenia ich legalności, a więc zgodności z prawem, zarówno materialnym jak i formalnym. Przeprowadzając zatem kontrolę legalności zaskarżonego postanowienia należy stwierdzić, że znajduje ono umocowanie w obowiązującym prawie materialnym, a przy jego wydaniu nie doszło do naruszenia reguł postępowania podatkowego w istotnym stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Istota sporu między stronami sprowadza się do kwestii oprocentowania opłaty restrukturyzacyjnej.

Na wstępie wypada zauważyć, że nie budzi wątpliwości, fakt że wobec strony skarżącej - z uwagi na brak spełnienia przez nią przesłanki z art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o restrukturyzacji tj. brak wpłaty całości ustalonej opłaty restrukturyzacyjnej w wysokości 65.280,10 zł - umorzono postępowanie restrukturyzacyjne, stosownie do art. 21 ust. 1 pkt. 2 ww. ustawy. W dniu wydania decyzji o umorzeniu postępowania restrukturyzacyjnego wpłaconą przez skarżącego opłatę restrukturyzacyjną w wysokości [...] zaliczono na poczet zaległości podatkowej podatku dochodowym od osób fizycznych za 1993 r. wraz z odsetkami za zwłokę. Fakt przedawnienia tej zaległości z dniem [...] /czego nie zauważył organ podatkowy, jak też sama strona skarżąca ujmując powyższą zaległość podatkową we wniosku o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego z dnia [...]) przyczynił się do uchylenia decyzji umarzającej postępowanie restrukturyzacyjne oraz zmiany decyzji ostatecznej o warunkach restrukturyzacji i ustalenia nowej kwoty opłaty restrukturyzacyjnej w wysokości w wysokości [...]. Na poczet powołanej opłaty restrukturyzacyjnej zaliczono wpłatę w wysokości [...].

Stosownie do art. 4 ustawy o restrukturyzacji restrukturyzacja należności, o których mowa w art. 6 ww. ustawy, polega na umorzeniu tych należności w całości wraz z odsetkami za zwłokę lub opłatą prolongacyjną - na zasadach określonych w ustawie. Jednym z warunków, który należy spełnić, aby umorzenie ww. należności było możliwe jest wpłata ustalonej w decyzji o warunkach restrukturyzacji opłaty restrukturyzacyjnej (art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o restrukturyzacji). Zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy o restrukturyzacji opłata restrukturyzacyjna, obliczana od sumy należności objętych restrukturyzacją, pozostających we właściwości organu restrukturyzacyjnego, bez odsetek za zwłokę i opłaty prolongacyjnej, wynosi: 1) 1,5% - w przypadku przedsiębiorców korzystających z pomocy publicznej na podstawie ustaw o pomocy publicznej dla przedsiębiorców objętych programami restrukturyzacyjnymi, 2) 1,5% - w przypadku przedsiębiorców, którzy w dniu [...] posiadali należności od przedsiębiorców, o których mowa w pkt 1, w wysokości co najmniej 50% ogółu należności na ten dzień, 3) 15% - w przypadku pozostałych przedsiębiorców. Termin płatności opłaty restrukturyzacyjnej wynosi 30 dni od dnia doręczenia decyzji o warunkach restrukturyzacji (art. 19 ust. 2 ustawy o restrukturyzacji). Przy czym organ restrukturyzacyjny, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przedsiębiorcy, w tym w szczególności niskim poziomem bieżącej płynności finansowej, na jego wniosek może, w formie decyzji, rozłożyć na raty opłatę restrukturyzacyjną. Wpłata ostatniej raty opłaty restrukturyzacyjnej następuje nie później niż w terminie 14 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o warunkach restrukturyzacji. W decyzji, o rozłożeniu na raty organ restrukturyzacyjny ustala opłatę prolongacyjną (art. 20 ust. 1- 3 ustawy o restrukturyzacji). Istotnym jest, że stosownie do art. 20 ust. 4 ustawy o restrukturyzacji opłata restrukturyzacyjna nie podlega oprocentowaniu ani umorzeniu. W przypadku umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego z przyczyn określonych w ust. 1 pkt 2, w ust. 3 oraz w art. 18 ust. 7, opłatę restrukturyzacyjną wpłaconą przez przedsiębiorcę zalicza się, w dniu wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji, o której mowa w ust. 1 pkt 2, na poczet zaległości wraz z odsetkami za zwłokę. Opłatę rozlicza się na należności z poszczególnych tytułów proporcjonalnie do udziału tych należności w kwocie będącej podstawą określenia opłaty restrukturyzacyjnej (art. 21 ust. 5 ustawy o restrukturyzacji).

Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy wypada stwierdzić, że organy podatkowe zasadnie odmówiły wszczęcia postępowania podatkowego z wniosku strony skarżącej z dnia [...]. Strona skarżąca błędnie utożsamia opłatę restrukturyzacyjną z pojęciem podatku. Opłata restrukturyzacyjna stanowiła bowiem formę opłaty przedsiębiorcy za możliwość skorzystania przez niego z restrukturyzacji należności w postaci umorzenia zaległych podatków /i to niebagatelnych/. Ustawa o restrukturyzacji, która jest ustawą szczególną w odniesieniu do przepisów ustawy Ordynacja podatkowa wyraźnie stanowi, że opłata taka nie podlega oprocentowaniu. Żądanie strony skarżącej zatem co do zwrotu oprocentowania takiego nadpłaty nie ma umocowania prawnego.

Zgodnie z art. 165 O.p. postępowanie podatkowe wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Powołany artykuł jest przepisem procesowym, który nie tworzy w stosunku do stron postępowania uprawnień do żądania wszczęcia postępowania, jeżeli nie wynikają one z materialnego prawa podatkowego. Niewątpliwym jest zatem, że wszczęcie postępowania podatkowego na żądanie strony wiąże się zazwyczaj z realizacją jej materialnoprawnych uprawnień. Dlatego też brak takich uprawnień wynikających z przepisów prawa podatkowego skutkuje zastosowaniem art. 165a O.p. który wskazuje, że gdy żądanie wszczęcia postępowania podatkowego zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

W przedmiotowej sprawie zaistniała bowiem druga przesłanka stanowiąca podstawę do odmowy wszczęcia postępowania, a mianowicie zasadnie stwierdzono brak w przepisach ustaw podatkowych podstawy do rozpatrzenia treści żądania strony skarżącej w trybie postępowania podatkowego.

Poczynione uwagi nakazały uznać, iż zaskarżone decyzje nie naruszają prawa, co czyni skargi nieuzasadnionymi i spowodowało konieczność ich oddalenia na podstawie art. 151 p.s.a.