Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 853/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2009-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 28 ust. 3 i 3a
journal: Dz.U. 1998 nr 137 poz 887
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Trzecki Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Asesor WSA Michał Ruszyński (spr.) Protokolant Inspektor Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2009 r. sprawy ze skargi J.S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z [...] września 2008r., wniesionej przez J.S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] sierpnia 2008r. utrzymująca w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – Oddział z [...] listopada 2007r., odmawiającą umorzenia należności z tytułu odsetek za zwłokę od składek ubezpieczeniowych.

Skarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym:

Pismem z [...] września 2007r. J.S. wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – Oddział m.in. o umorzenie odsetek za zwłokę na ubezpieczenia społeczne (okres zaległości: 11/2001-12/2001, 01/2002-02/2002), na ubezpieczenie zdrowotne (okres zaległości: 11/2001-12/2001, 01/2002-02/2002) oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (okres zaległości: 12/2001, 01/2002-02/2002), powstałych w związku z nie opłacaniem składek ubezpieczeniowych z tytułu wykonywania działalności gospodarczej.

We wniosku J.S. wskazał, że ze względu na niezaleczoną chorobę nie może znaleźć dobrej pracy. Żona wnioskodawcy jest na rencie dawnej II grupy z całkowitym zakazem pracy. Wysokość renty wynosi 390 zł. Wynagrodzenie wnioskodawcy wynosi 715 zł netto. Bieżące opłaty na mieszkanie są pokrywane z wynagrodzenia wnioskodawcy, natomiast na życie pozostaje renta żony.

Decyzją z [...] listopada 2007r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, powołując w podstawie prawnej art. 83 ust. 1 pkt 3 oraz art. 28 ust. 1-4 i art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007r, Nr 11, poz. 74 ze zm.), zwanej dalej: u.s.u.s, odmówił umorzenia należności z tytułu odsetek za zwłokę figurujących na koncie wnioskodawcy, których łączna wysokość na dzień złożenia wniosku tj. na dzień [...] września 2007r. wynosi 1.248,00 zł

W uzasadnieniu organ wskazał, że wnioskodawca do [...] sierpnia 2002r. prowadził działalność gospodarczą – usługi transportowe. Organ podał, że w informacji o stanie majątkowym i możliwościach płatniczych z [...] września 2007r. zobowiązany wskazał, że jego wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia w firmie UT – T.J., W.Ł., na stanowisku mechanik-kierowca wynosi 900 zł brutto. Majątek ruchomy stanowią meble (wartości 300 zł) oraz sprzęt RTV i AGD (wartości 500 zł), a majątek nieruchomy stanowi mieszkanie zapisane w Księdze Wieczystej, wartości rynkowej według szacunku wnioskodawcy 60.000 zł. Zobowiązany nie posiada polis ubezpieczeniowych, akcji, obligacji, papierów wartościowych. Oprócz zobowiązania wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych posiada zobowiązania wobec Urzędu Skarbowego z tytułu podatku VAT (46.000 zł+odsetki), Gminy (20.000 zł +odsetki), P.Kom. (7.000 zł+odsetki), FLL (45.000 zł+odsetki). Wnioskodawca pozostaje we wspólności małżeńskiej z żoną A.S.. Wnioskodawca nie ma na utrzymaniu dzieci.

Organ stwierdził, iż w świetle postanowień art. 28 ust. 1 i 2 oraz ust. 3a u.s.u.s, z uwagi na brak stwierdzenia całkowitej nieściągalności zadłużenia oraz ze względu na brak okoliczności uzasadniających umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek, pomimo braku całkowitej nieściągalności, wykluczono pozytywne rozpatrzenie wniosku.

Organ zaznaczył, iż wnioskodawca osiąga wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia (średnio, jak ustalił na podstawie danych uzyskanych z Kompleksowego Systemu Informatycznego ZUS – 1.005,70 zł brutto). Żona wnioskodawcy pobiera rentę (390 zł). Zobowiązany posiada majątek (mieszkanie), na którym może zostać zabezpieczona wierzytelność z tytułu należnych składek. Zadłużenie nie było kierowane na drogę postępowania egzekucyjnego. A zatem Zakład Ubezpieczeń Społecznych wskazał, że widzi możliwość odzyskania należności. Ponadto, organ podał, że zobowiązania płatnika wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych mają charakter publicznoprawny. Dlatego też uznał, że umorzenie zaległości przed wyczerpaniem wszystkich dostępnych możliwości dochodzenia należności byłoby sprzeczne z interesem publicznym.

Odnosząc się do kwestii umorzenia zadłużenia ze względu na ważny interes osoby zobowiązanej, organ wyjaśnił, iż rozstrzygając tę kwestię bierze pod uwagę nie tylko materiał dowodowy zebrany w sprawie i ważny interes osoby zobowiązanej, ale również stan finansów ubezpieczeń społecznych i innych funduszy. Organ podał, że wnioskodawca osiąga dochód z tytułu zatrudnienia, żona wnioskodawcy otrzymuje rentę. Wnioskodawca nie ma na utrzymaniu dzieci. W materiale dowodowym zobowiązany nie ujawnia stałych miesięcznych obciążeń finansowych związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego i ewentualnie innych wydatków ponoszonych na utrzymanie. W ocenie organu zobowiązany wskazując na inne zobowiązania (łącznie 118.000 zł+odsetki) nie podaje w jakiej miesięcznej części dochody w rodzinie są obciążone ewentualną spłatą tych zobowiązań, przy czym zakład stwierdza, że fakt posiadania innych zobowiązań publicznoprawnych nie stanowi obligatoryjnej okoliczności przemawiającej za pozytywnym rozstrzygnięciem sprawy umorzenia odsetek od składek ubezpieczeniowych. Oceniając materiał dowodowy organ uznał, że w sprawie nie wystąpiły okoliczności, które pozwalałyby na umorzenie należności ze względu na ważny interes osoby zobowiązanej, zdaniem zakładu istnieje możliwość spłaty zadłużenia np. w miesięcznych ratach.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy J.S. nie zgodził się z argumentacją organu. Wskazał, że powstanie zaległości wynikało z bezpodstawnego zakwestionowania przez lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych czterech zwolnień lekarskich, z których skorzystał w okresie od listopada 2001r. do lutego 2002r. Zdaniem wnioskodawcy, zaległości z tytułu składek nie powstały z jego winy, gdyż organ nie powiadomił go o istniejących zaległościach z w/w okresu.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2008r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję Zakładu z [...] listopada 2007r.

Decyzja powyższa została uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z 14 maja 2008r., sygn. akt V SA/Wa 638/08.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzją z [...] sierpnia 2008 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 83 ust. 4 u.s.u.s, utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2007r.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podkreślił, iż decyzje w sprawach umorzenia należności z tytułu składek, wydane na podstawie art. 28 u.s.u.s, jak również na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365), oparte są na uznaniu administracyjnym, tj. na konstrukcji prawnej pozwalającej organowi uprawnionemu do podjęcia decyzji na wybór konsekwencji prawnych zaistnienia sytuacji, do której odnosi się dyspozycja normy prawnej. Oznacza to, że nawet zaistnienie przesłanki "całkowitej nieściągalności", jak również "ważnego interesu osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek", do których odwołują się przepisy zawarte w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych, nie musi prowadzić do pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia sprawy.

W ocenie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, wniosek strony o ponowne rozpatrzenie sprawy nie wnosi żadnych nowych okoliczności, nie ma zatem wpływu na zmianę decyzji wydanej w I instancji. Sytuacja finansowa wnioskodawcy jest znana organowi i była przedmiotem analizy pod kątem zaistnienia przesłanek do umorzenia należności.

Organ podkreślił, iż ustawodawca w art. 28 ust. 3 u.s.u.s wskazał siedem przypadków w których zachodzi całkowita nieściągalność. Wyliczenie zawarte w tym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należność z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności. Nawet wówczas, jak zaznaczył organ, oznacza to dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia. W ocenie organu w sprawie nie wystąpiły przesłanki całkowitej nieściągalności określone w art. 28 ust. 3 pkt 5 i 6 u.s.u.s. Organ podał, że wnioskodawca osiąga wynagrodzenie ze stosunku pracy w kwocie 881,60 zł. Żona osiąga dochód z tytułu renty w kwocie 439 zł. Zadłużenie nie było kierowane na drogę postępowania egzekucyjnego, ponieważ zadłużenie powstało m.in. po sporządzeniu dokumentów z "urzędu", a następnie dłużnik złożył wniosek o umorzenie należności. Organ podał także, iż dłużnik posiada majątek ruchomy. Jest wszczęte postępowanie licytacyjne w sprawie sprzedaży nieruchomości. Zdaniem organu umorzenie zaległości przed wyczerpaniem środków egzekucyjnych oraz wszelkich innych możliwości dochodzenia należności byłoby sprzeczne z interesem ZUS, bowiem umorzenie wpływa na zdolność realizacji przez organ statutowej działalności. Dlatego też umorzenie składek może być stosowane tylko w wyjątkowych i nadzwyczajnych okolicznościach. Organ podkreślił, że na podstawie oceny sprawy widzi szansę na odzyskanie należności ZUS.

Oceniając natomiast sprawę pod względem art. 28 ust. 3a u.s.u.s w związku z § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r., organ podkreślił, że również w przypadku decyzji podejmowanych na podstawie powyższych przepisów mamy do czynienia z tzw. uznaniem administracyjnym, co oznacza, że prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje organowi. Może on ale nie musi umorzyć należności, przy czym stwierdzenie istnienia przesłanek nie obliguje organu do zastosowania umorzenia należności, oczywiście gdy inne względy ustawowe przemawiają przeciwko takiemu umorzeniu. Organ wskazał, że z materiału dowodowego wynika, że zobowiązany osiąga dochód z tytułu zatrudnienia w kwocie 881,60 zł netto. Żona osiąga dochód z renty w kwocie 439 zł. Dłużnik nie ma na utrzymaniu dzieci. A zatem łączny dochód w rodzinie wynosi 1.320,60 zł z tego 660,30 zł na osobę. Organ podkreślił, iż wnioskodawca nadal nie wykazał stałych miesięcznych obciążeń finansowych związanych z utrzymaniem mieszkania i rodziny, mimo, że w decyzji z [...] listopada 2007r. stwierdzono brak tych informacji oraz mimo ponownego wezwania z 7 sierpnia 2008r. do złożenia wszelkich dokumentów świadczących o aktualnej sytuacji materialnej. Z materiału dowodowego wynika również, że dłużnik posiada inne zobowiązania na łączną kwotę 188 tys. zł. Prezes ZUS stwierdził w tym zakresie, że o ile nie budzi wątpliwości to, że na dłużniku ciąży obowiązek spłaty tych zadłużeń, to fakt ten nie stanowi obligatoryjnej okoliczności przemawiającej za pozytywnym rozpatrzeniem sprawy umorzenia należności z tytułu składek, ponieważ spłata tych zobowiązań nie może odbywać się kosztem regulacji należności wobec ZUS, bowiem działałoby to na szkodę funduszu ubezpieczeń społecznych i innych funduszy poprzez uszczuplenie wpływów na te fundusze, z których są wypłacanie świadczenia dla wielu osób. Dlatego też organ uznał, że w przedmiotowej sprawie nie występują okoliczności uzasadniające umorzenie należności ze względu na ważny interes osoby zobowiązanej. Zdaniem Prezesa ZUS uzyskiwany dochód nie wyklucza możliwości przystąpienia wnioskodawcy do spłacenia należności z tytułu składek np. w dogodnych ratach miesięcznych.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi J.S. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. W skardze skarżący zwrócił się do Sądu o wydanie ostatecznego postanowienia w sprawie, tj. umorzenia należności z tytułu odsetek od składek. Skarżący wskazał, że zaległości te powstały na skutek jego choroby. Wyjaśnił, że chorował od listopada 2000r. do lutego 2002r. W listopadzie został wezwany do lekarza orzecznika, który nie uznał zwolnień lekarskich i stwierdził, że skarżący był zdrowy. Skarżący podkreślił, że przez 5 lat nie otrzymał żadnego zawiadomienia, iż ma jakiekolwiek zaległości. W 2002r. zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej i popadł w długi. Skarżący nadmienił, iż obecnie znajduje się w ciężkiej sytuacji finansowej. Stracił pracę i jest obecnie bezrobotnym bez prawa do zasiłku. Wyjaśnił, że żona jest ciężko chora i ma rentę z całkowitym zakazem pracy w wysokości 439 zł, zajętą przez komornika za zaległości w opłatach mieszkaniowych. Skarżący podkreślił, że choroba żony jest nieuleczalna albowiem jest chora psychicznie. Podał także, iż obecnie "lizing" dopomina się spłacenia "rat lizingowych" na które była podpisana umowa, pomimo oddania samochodu "wziętego w lizing". Doszło także do tego, że podali do komornika do licytacji mieszkanie. W związku z tym żona skarżącego jeszcze bardziej popadła w chorobę, z uwagi na to, że mogą zostać bez dachu nad głową.

W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie skarżący podał, że od września 2008r. jest bezrobotnym, od połowy grudnia 2008r. pobiera zasiłek dla bezrobotnych w wysokości 580 zł. Wyjaśnił, iż w miesiącach lipiec – sierpień 2008r. zapłacił organowi 71 zł i 50 zł tytułem ratalnej spłaty zadłużenia. Połowę tych kwot organ zaliczył jako zwrot należności, a połowę tytułem odsetek. Skarżący podał także, iż 30 września 2008r. odbyła się licytacja mieszkania. Mieszkanie zostało sprzedane za 75000 zł jednak do tej pory skarżący nie otrzymał ani postanowienia o przybiciu, ani też o przysądzeniu własności mieszkania na rzecz nabywcy. Skarżący oświadczył, że po zakończeniu egzekucji zamierza przeprowadzić się do mieszkania teściowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Skarga złożona w niniejszej sprawie okazała się nieuzasadniona.

W pierwszej kolejności należy odnieść się do wniosku skarżącego zawartego w skardze, tj. jak podał skarżący - wydania ostatecznego postanowienia w sprawie. Z treści skargi wynika zatem, iż skarżący domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia przez Sąd odsetek ze zwłokę od składek ubezpieczeniowych. Należy zatem wskazać, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a, sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Jeżeli Sąd uzna, że decyzja zaskarżona narusza prawo, uchyla tę decyzję. Sąd nie zastępuje jednak organów administracyjnych i nie jest upoważniony do wydawania rozstrzygnięć merytorycznych a więc np. umarzania odsetek za zwłokę od składek ubezpieczeniowych.

Przechodząc do wskazania przyczyn oddalenia skargi zważyć należy, że skarżący w swoim wniosku z [...] września 2007r. domagał się umorzenia należności z tytułu odsetek na ubezpieczenie społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Zgodnie z art. 32 u.s.u.s, do składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie: ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje się przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne.

W tym zakresie art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s stanowi, że należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć także odsetki za zwłokę, mogą być umarzane, w całości lub w części przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wyliczonych w ust. 3 art. 28 u.s.u.s. W tym przepisie ustawodawca wskazał 7 przypadków, w których zachodzi całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. I tak całkowita nieściągalność zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze;

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Wyliczenie powyższe stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, że ma miejsce całkowita nieściągalność należności. Należy jednak podkreślić, że zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje tylko potencjalną możliwość umorzenia należności. Należy bowiem wskazać, że decyzja w przedmiocie umorzenia np. odsetek za zwłokę, jest podejmowana w ramach uznania administracyjnego organu stosującego prawo. Oznacza to, że Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może umorzyć należności w przypadku ich całkowitej nieściągalności, lecz nie jest do tego zobligowany. Natomiast w przypadku braku całkowitej nieściągalności należności, Zakład Ubezpieczeń Społecznych podejmujący rozstrzygnięcie pozbawiony jest w ogóle prawnej możliwości umorzenia należności.

W niniejszej sprawie taka sytuacja miała miejsce. Nie zaistniał bowiem żaden z przypadków stanowiących o możliwości uznania całkowitej nieściągalności wobec skarżącego. Nie wystąpiły w szczególności przesłanki całkowitej nieściągalności określone w art. 28 ust. 3 pkt 5 i 6 u.s.u.s. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wskazał, że skarżący osiąga wynagrodzenie ze stosunku pracy w kwocie 881,60 zł netto. Żona skarżącego pobiera stałe świadczenie – rentę w kwocie 439 zł. Zadłużenie nie było kierowane na drogę postępowania egzekucyjnego. Skarżący posiada majątek nieruchomy. Jest wszczęte postępowanie licytacyjne w sprawie sprzedaży nieruchomości. Naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. W ocenie Sądu prawidłowo zatem zostało ustalone, iż na dzień wydania decyzji nie wystąpiła przesłanka całkowitej nieściągalności, a w konsekwencji brak było prawnej możliwości umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3 u.s.u.s.

Przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s, przewiduje możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności.

W niniejszej sprawie organ dokonał oceny możliwości zastosowania przepisu art. 28 ust. 3a u.s.u.s. i uznał, że nie istnieją okoliczności uzasadniające umorzenie należności z uwagi na ważny interes osoby zobowiązanej.

Należy wskazać, że przesłanki umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s określone zostały w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. W przepisie tym jako przesłanki umożliwiające umorzenie należności wskazane zostały okoliczności związane z wykazaniem przez zobowiązanego, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. Należy wskazać, iż w przypadku decyzji podejmowanych na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s w związku z § 3 rozporządzenia także mamy do czynienia z uznaniem administracyjnym. Zakład Ubezpieczeń Społecznych ma zatem w tym względzie prawo wyboru rozstrzygnięcia.

Oceniając sytuację pod tym kątem organ, powołując się na zebrany w sprawie materiał dowodowy stwierdził, iż skarżący osiąga dochód z tytułu zatrudnienia w wysokości 881,60 zł netto. Żona skarżącego osiąga dochód z renty w kwocie 439 zł. Skarżący nie ma na utrzymaniu dzieci, a zatem łączny dochód w rodzinie wynosi 1.320,60 zł z tego 660,30 na osobę. Organ podał także, że skarżący nadal nie wykazał stałych miesięcznych obciążeń finansowych związanych z utrzymaniem mieszkania i rodziny, mimo, że w decyzji z [...] listopada 2007r. stwierdzono brak tych informacji oraz mimo ponownego wezwania z [...] sierpnia 2008r. do złożenia wszelkich dokumentów świadczących o aktualnej sytuacji materialnej. Organ wziął także pod uwagę to, że skarżący posiada także inne zobowiązania na łączną kwotę ok. 188 tys. zł. Niemniej jednak fakt ten zdaniem ZUS nie stanowi obligatoryjnej okoliczności przemawiającej za pozytywnym rozpatrzeniem sprawy umorzenia należności, ponieważ spłata tych zobowiązań nie może się odbywać kosztem regulacji należności wobec ZUS. Ponadto w ocenie organu uzyskiwany przez skarżącego dochód nie wyklucza możliwości przestąpienia skarżącego do spłaty należności np. w dogodnych ratach miesięcznych. Powyższe oznacza, że ZUS dokonał całościowej oceny sytuacji finansowej skarżącego. Ustalenia i wnioski, jakie przy wydawaniu decyzji poczyniono mieszczą się w ramach prawem przewidzianych. W szczególności należy podzielić stanowisko organu, iż uzyskiwany przez skarżącego dochód, w kontekście łącznej wysokości odsetek za zwłokę (na dzień 10 września 2007r. – 1.248,00 zł) nie wyklucza możliwości spłaty należności w ratach. Oznacza to więc, iż ZUS przy ocenie przesłanek umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s nie naruszył granic uznania administracyjnego.

Skarżący w skardze podnosi, że jego zadłużenie nie powstało na skutek jego działań, lecz na skutek działań ZUS. Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, przedstawione w odpowiedzi na skargę, iż twierdzenia skarżącego w tym zakresie są bezpodstawne. Skarżący w związku z odmową wypłaty przez ZUS zasiłku chorobowego miał obowiązek złożenia dokumentacji korygującej oraz uregulowania należności. Niezasadne jest zatem stanowisko skarżącego, iż zadłużenie powstało z winy organu.

Skarżący wskazał w skardze a także na rozprawie, iż od września 2008r. znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, albowiem stracił pracę, jest bezrobotny i od połowy grudnia 2008r. pobiera zasiłek dla bezrobotnych w wysokości 580 zł, natomiast żona skarżącego jest ciężko chora. Wskazał także, iż [...] września 2008r. odbyła się licytacja mieszkania, które zostało sprzedane za 75 000 zł. Powyższych okoliczności Sąd nie mógł jednak wziąć pod uwagę przy orzekaniu w niniejszej sprawie. Należy bowiem wskazać, iż wojewódzki sąd administracyjny - w zakresie swojej właściwości – uprawniony jest do oceny zaskarżonej decyzji wyłącznie z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego rozstrzygnięcia. Podane przez skarżącego okoliczności, dotyczące zmiany jego sytuacji materialnej miały miejsce po wydaniu decyzji przez Prezesa ZUS w II instancji. W tym miejscu należy jednak wskazać, że wniosek o umorzenie należności, w tym odsetek od składek ubezpieczeniowych, może być ponawiany i każdorazowo podlega ocenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, w szczególności w przypadku zmiany stanu faktycznego lub uzyskania nowych dowodów. Wydanie decyzji w przedmiocie umorzenia nie korzysta z tzw. powagi rzeczy osądzonej. Jeżeli zatem skarżący twierdzi, że zmieniła się sytuacja finansowa i zdrowotna jego rodziny, może złożyć ponowny wniosek o umorzenie należności.

Reasumując stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, stąd też Sąd orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.