Wyrok NSA, sygn. akt V SA 745/99
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2000-02-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Powołane przepisy: article: art. 256 par. 2
journal: Dz.U. 1997 nr 23 poz. 117
law: Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny.
Teza: Szczególną formą reprezentacji podmiotu dokonującego obrotu towarowego z zagranicą przez spółkę jako agencję celną jest w świetle przepisów kodeksu celnego przedstawicielstwo /art. 253 - 256 kodeksu celnego/.

Z art. 256 par. 2 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny /Dz.U. nr 23 poz. 117 ze zm./ wynika, że czynności przed organami celnymi może dokonywać wyłącznie upoważniony pracownik agencji celnej, wpisany na listę agentów celnych, co oznacza, że tylko ten pracownik agencji celnej może podejmować działania, o których mowa w art. 256 par. 1 kodeksu celnego. Nie wyklucza to jednak działania agencji w imieniu importera jako jednostki organizacyjnej poprzez prezesa, członków zarządu i prokurenta.

TEZY

Szczególną formą reprezentacji podmiotu dokonującego obrotu towarowego z zagranicą przez spółkę jako agencję celną jest w świetle przepisów kodeksu celnego przedstawicielstwo /art. 253 - 256 kodeksu celnego/.

Z art. 256 par. 2 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny /Dz.U. nr 23 poz. 117 ze zm./ wynika, że czynności przed organami celnymi może dokonywać wyłącznie upoważniony pracownik agencji celnej, wpisany na listę agentów celnych, co oznacza, że tylko ten pracownik agencji celnej może podejmować działania, o których mowa w art. 256 par. 1 kodeksu celnego. Nie wyklucza to jednak działania agencji w imieniu importera jako jednostki organizacyjnej poprzez prezesa, członków zarządu i prokurenta.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2000 r. sprawy ze skargi UE Spółki z o.o. na postanowienie Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 7 kwietnia 1999 r. (...) w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania - uchyla zaskarżone postanowienie; (...).


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 7 kwietnia 1999 r. (...) opartym na przepisach art. 228 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ w zw. z art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny /Dz.U. nr 23 poz. 117 ze zm./, Prezes Głównego Urzędu Ceł stwierdził niedopuszczalność odwołania złożonego przez Agencję Celną UE Spółki z o.o. w W. od decyzji Dyrektora Urzędu Celnego Port Lotniczy w Warszawie z dnia 22 grudnia 1998 r. z następującym uzasadnieniem.

Stosownie do postanowień art. 228 par. 1 pkt 1 ordynacji podatkowej, organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia niedopuszczalność odwołania. Jak wynika z akt sprawy odwołanie z dnia 5.01.1999 r. agencji celnej UE Sp. z o.o., działającej jako przedstawiciel bezpośredni FD Sp. z o.o., od decyzji Dyrektora Urzędu Celnego Port Lotniczy w Warszawie z dnia 22.12.1998 r. (...) podpisał Marek G.

Z art. 256 par. 2 kodeksu celnego wynika, iż czynności przed organami celnymi może dokonywać wyłącznie w imieniu agencji celnej upoważniony jej pracownik, wpisany na listę agentów celnych.

Marek G. nie jest wpisany na listę agentów celnych, należy więc stwierdzić, iż odwołanie z dnia 05.01.1999 r. od decyzji Dyrektora UC Port Lotniczy w Warszawie z dnia 22.12.1998 r. (...) zostało podpisane przez osobę nieupoważnioną do występowania w imieniu Spółki FD.

Należy podkreślić, że zarówno przepisy Ordynacji podatkowej jak i Kodeksu celnego ustanowiły instytucję pełnomocnictwa - przedstawicielstwa. w' związku z tym ważność podpisu w przedmiotowej sprawie należy ocenić na gruncie tych przepisów. Jednakże ze względu na odmienne niż w Ordynacji podatkowej uregulowanie przedstawicielstwa w ustawie Kodeks celny, przepisy tej ustawy należy potraktować jako szczególne, określające wymogi, które winny być spełnione aby przedstawicielstwo mogło być skuteczne, tzn. wywoływać skutki prawne /Tytuł VIII Kodeksu celnego/.

W świetle powyższego należy stwierdzić, iż odwołanie z dnia 5.01.1999 r. podpisane jest przez osobę nieupoważnioną do występowania w sprawie, co skutkuje stwierdzeniem, że odwołanie jest niedopuszczalne.

Zamieszczenie odwołania na druku spółki posiadającej koncesję na prowadzenie działalności usługowej w formie agencji celnej i upoważnionej do reprezentowania danej osoby jest niewystarczające dla wywarcia skutków prawnych określonych przepisami prawa.

Równie nieskuteczne są czynności osoby występującej w imieniu przedstawiciela, o którym mowa w art. 253 kodeksu celnego, jeżeli nie spełnia wymogów ustanowionych w art. 256 par. 2 oraz art. 257 tego kodeksu.

Marek G. jest wprawdzie dyrektorem generalnym UE Spółki z o.o., nie spełnia jednak wymogów określonych ww. przepisach Kodeksu celnego, a zatem nie jest uprawniony do występowania przed organami celnymi.

Na marginesie niniejszej decyzji należy zauważyć, że wprowadzenie do ustawy Kodeks celny zasady, że w imieniu agencji celnej przed organami celnymi może dokonywać czynności wyłącznie agent celny, czyli osoba wpisana na listę agentów celnych, miało na celu zagwarantowanie fachowości wszelkich czynności wykonywanych przez agencje celne. Od tak wyspecjalizowanego podmiotu jak agencja celna należy oczekiwać pełnej znajomości przepisów prawa celnego.

W skardze na powyższe postanowienie UE Spółka z o.o. w W. zarzuciła naruszenie:

- art. 169 par. 1 ordynacji podatkowej poprzez niewezwanie wnoszącego odwołanie do usunięcia braku formalnego skargi poprzez jej podpisanie przez stronę lub upoważnionego pracownika agencji celnej działającej w imieniu strony,

- art. 228 par. 1 ordynacji podatkowej przez przyjęcie, że odwołanie jest niedopuszczalne.

Skarżący podał, że prowadzi agencję celną na podstawie otrzymanej koncesji i w związku z tą działalnością został upoważniony przez FD Spółkę z o.o. w W. do działania w jej imieniu w charakterze przedstawiciela bezpośredniego /art. 253 i art. 254 par. 1 kodeksu celnego/ m.in. do dokonywania przed organami celnymi czynności przewidzianych w przepisach kodeksu celnego.

Zdaniem skarżącego skoro odwołanie od decyzji z dnia 22 grudnia 1998 r. podpisane zostało przez Dyrektora Generalnego i członka zarządu Spółki jako osobę nie upoważnioną z tej racji, że nie jest on wpisany na listę agentów celnych, to stosownie do treści art. 169 par. 1 ordynacji podatkowej należało wezwać skarżącego lub stronę do usunięcia tego braku.

Odpowiednie stosowanie przepisów działu IV ordynacji podatkowej w postępowaniu celnym wprowadzone zostało przepisem art. 262 kodeksu celnego.

Wskazując na powyższe, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Prezes Głównego Urzędu Ceł wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

UE Spółka z o.o. z chwilą jej wpisu do rejestru handlowego uzyskała osobowość prawną i wobec tego jako osoba prawna działa przez swoje organy w sposób przewidziany w ustawie i w opartym na niej statucie /art. 37, art. 38 Kc/.

Sposób reprezentacji spółki określony został w rejestrze handlowym. W związku z tym spółka ma prawo występować jako osoba prawna reprezentowana przez osoby wymienione w rejestrze handlowym i tak też należało traktować ją w niniejszym postępowaniu.

Szczególną formą reprezentacji podmiotu dokonującego obrotu towarowego z zagranicą przez spółkę jako agencję celną jest w świetle przepisów kodeksu celnego przedstawicielstwo /art. 253 - 256 kodeksu celnego/. Z art. 256 par. 2 kodeksu celnego rzeczywiście wynika, że czynności przed organami celnymi może dokonywać wyłącznie upoważniony pracownik agencji celnej, wpisany na listę agentów celnych, co oznacza, że tylko ten pracownik agencji celnej może podejmować działania, o których mowa w art. 256 par. 1 kodeksu celnego. Nie wyklucza to jednak działania agencji w imieniu importera jako jednostki organizacyjnej poprzez prezesa, członków zarządu i prokurenta. Skarżąca upoważniona została przez FD Spółkę z o.o. w W. m.in. do składania odwołań (...).

Jest okolicznością bezsporną, że podpisujący odwołanie Marek G. nie był pracownikiem wpisanym na listę agentów celnych, a zatem organ winien był zbadać czy był osobą uprawnioną do reprezentowania agencji jako osoby prawnej na tle zapisu w rejestrze handlowym. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w podpisaniu odwołania, w świetle zapisu reprezentacji spółki w rejestrze handlowym, tego rodzaju brak formalny należy usunąć poprzez wezwanie składającego odwołanie. Bez uprzedniego bezskutecznego wezwania do usunięcia braku formalnego w zakreślonym terminie, orzeczenie o niedopuszczalności odwołania jest przedwczesne.

Z tych względów na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 3, art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzeczono jak w sentencji wyroku.