Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2031/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-03-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.) Sędziowie: WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska WSA Monika Kramek Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2019 r. sprawy ze skarg Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w W.i Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na rozbiórkę oddala skargi


UZASADNIENIE

VII SA/Wa 2031/18

UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2018r. Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego , oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołań Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości "[...]" w W. oraz Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości ul. [...]– utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r., zatwierdzającą projekt rozbiórki i udzielającej O.Sp. z o.o. pozwolenia na rozbiórkę części nadziemnej budynku biurowo-usługowego usytuowanego na działkach nr ew. [...] i [...] z obrębu [...] przy al. [...], w W..

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że O.Sp. z o.o. złożył 30 października 2017 r. poprawiony wniosek o pozwolenie na rozbiórkę części nadziemnej budynku biurowo-usługowego usytuowanego na działkach nr ew. [...] i [...] z obrębu [...] przy al. [...] w W..

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r. Prezydent [...] nałożył na inwestora obowiązek usunięcia nieprawidłowości w projekcie rozbiórki. Przy piśmie z dnia 19 grudnia 2017 r.,inwestor złożył cztery poprawione egzemplarze projektu rozbiórki.

Prezydent [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił O. Sp. z o.o. pozwolenia na rozbiórkę części nadziemnej budynku biurowo-usługowego usytuowanego na działkach ni" ew. [...] i [...] z obrębu [...] przy al. [...], w W..

Odwołanie od ww. decyzji w ustawowym terminie, wniosły Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości "[...]" w W. oraz Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości ul. [...].

Pismem z dnia 1 czerwca 2018 r. Wojewoda [...] wezwał inwestora do doprowadzenia projektu budowlanego do zgodności z wnioskiem o pozwolenie na rozbiórkę.

W dniu 7 czerwca 2018r. inwestor przedłożył cztery poprawione i uzupełnione egzemplarze projektu rozbiórki wraz z pismem przewodnim.

Pismem z dnia 18 czerwca 2018 r. Wojewoda [...] wezwał Inwestora do uzupełnienia projektu budowlanego o ocenę wpływu planowanych robót na bezpieczeństwo konstrukcji budynków przy ul. [...] i [...] w W..

W odpowiedzi na ww. wezwanie inwestor przedłożył stosowne oświadczenie projektanta.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że stosownie do art. 32 ust. 1 ustawy Prawo budowlane pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego może być wydane po uprzednim:

przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, jeżeli jest ona wymagana przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;

uzyskaniu przez inwestora, wymaganych przepisami szczególnymi, pozwoleń, uzgodnień lub opinii innych organów;

wyrażeniu zgody przez ministra właściwego do spraw budownictwa, lokalnego planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa - w przypadku budowy gazociągów o zasięgu krajowym lub jeżeli budowa ta wynika z umów międzynarodowych.

Natomiast zgodnie z art. 33 ust. 4 wspomnianej ustawy do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę należy dołączyć:

zgodę właściciela obiektu;

szkic usytuowania obiektu budowlanego;

opis zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych;

opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia;

pozwolenia, uzgodnienia lub opinie innych organów, a także inne dokumenty, wymagane przepisami szczególnymi; nie dotyczy to uzgodnienia i opinii uzyskiwanych w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000;

w zależności od potrzeb, projekt rozbiórki obiektu.

W razie stwierdzenia naruszeń w zakresie określonym powyżej, zgodnie z art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r. Prezydent [...] nałożył na Inwestora obowiązek usunięcia nieprawidłowości występujących w dokumentacji, tj.:

brak spójności pomiędzy projektem rozbiórki a wnioskiem - dot. zakresu rozbiórki i nazwy obiektu;

projekt nie zawiera przedstawienia sposobu zabezpieczenia części podziemnej budynku po zakończeniu robót rozbiórkowych części nadziemnej;

projekt zawiera niespójności - dot. nazwy obiektu, oświadczenia projektanta i sprawdzającego;

brak podpisu projektanta i sprawdzającego na rysunkach;

opis techniczny zawiera informacje niezgodne ze stanem faktycznym - do. II linii metra w ul. Prostej;

brak zgody zarządcy drogi i właścicieli sąsiednich nieruchomości na lokalizację placu rozbiórki i wykonanie zabezpieczeń na terenie objętym planem zagospodarowania (rys. nr [...]) poza działkami ew. nr [...] i [...];

brak ekspertyzy technicznej stanu istniejących budynków usytuowanych w bezpośrednim sąsiedztwie obiektu przeznaczonego do rozbiórki wraz z oceną wpływu planowanych robót na bezpieczeństwo konstrukcji tych budynków, sposobem ich zabezpieczenia;

brak projektu organizacji ruchu na czas rozbiórki.

W odpowiedzi na powyższe inwestor złożył cztery egzemplarze poprawionego projektu budowlanego, ekspertyzy stanu technicznego kamienic przy ulicy [...] i [...] oraz budynku przy al. [...], projekt organizacji ruchu na czas rozbiórki, propozycję zabezpieczenia części podziemnej budynku po zakończeniu robót rozbiórkowych części nadziemnej oraz projekt organizacji ruchu na czas rozbiórki wraz z pismem Zarządu Dróg Miejskich pozytywnie go opiniującym.

Dnia [...] stycznia 2018 r. Prezydent [...] zawiadomił strony o zebranym materiale dowodowym a następnie w dniu [...] lutego 2018 r. wydał decyzję Nr [...] zatwierdzającą projekt rozbiórki i udzielającą pozwolenia na rozbiórkę.

Pismem z dnia 1 czerwca 2018 r. Wojewoda [...], wezwał Inwestora do:

doprowadzenia do zgodności projektu rozbiórki z wnioskiem o pozwolenie na rozbiórkę w zakresie nazwy inwestycji;

wyjaśnienia, czy projektowane ogrodzenie i daszki ochronne (patrz rys. plan zagospodarowania terenu strona 25 projektu) są projektowane w ramach przedmiotowego postępowania, czy w ramach odrębnej procedury bowiem wniosek jak i decyzja Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r. dotyczą wyłącznie pozwolenia na rozbiórkę części nadziemnej budynku.

W dniu 7 czerwca 2018 r. inwestor, złożył w odpowiedzi na powyższe wezwanie cztery poprawione i uzupełnione egzemplarze projektu rozbiórki wraz z wyjaśnieniem, iż ogrodzenie oraz daszki ochronne zostały oznaczone na rysunkach ze względu na wymogi stawiane przez przepisy § 9 ust. 1 (ogrodzenie terenu budowy oraz § 22 (daszki ochronne) Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonania robot budowlanych (Dz. U. z 2003 r., Nr 47, poz. 401). Wykonawca zobowiązany jest je zastosować. Zważywszy jednak, ze na obecnym etapie nie określa się technologii wykonania tych zabezpieczeń, w projekcie rozbiórki zaznaczono, ze elementy te przewidziane są "do odrębnej procedury". Oznacza to, ze nie są one przewidziane do zatwierdzenia w ramach niniejszego postępowania, lecz przeznaczone do zatwierdzenia w ramach odrębnej procedury. Dopiero bowiem po opracowaniu projektu wykonawczego i określeniu technologii tych zabezpieczeń przez wykonawcę będzie wiadomo, który tryb Prawa budowlanego będzie właściwy do ich zatwierdzenia przed przystąpieniem do ich realizacji.

Analiza zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego , zdaniem organu odwoławczego,wykazała, że O. Sp. z o.o. przedłożyła do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę wszystkie dokumenty wymagane art. 33 ust. 4 Prawa budowlanego, a do przedmiotowej rozbiórki nie ma zastosowania art. 32 ust. 1 Prawa budowlanego - wykonanie objętych wnioskiem robót budowlanych ze względu na charakter budynków nie wymagało przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, uzyskania pozwolenia, uzgodnienia lub opinii innych organów, wymaganych przepisami szczególnymi ani wyrażenia zgody przez ministra właściwego do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej. Obowiązkiem inwestora było zatem dołączenie do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę wyłącznie dokumentów wymienionych w art. 33 ust. 4 ustawy Prawo budowlane. Z akt sprawy wynika, że inwestor przedłożył sporządzony na kopii mapy zasadniczej szkic usytuowania obiektów podlegających rozbiórce, opis zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych wraz z informacją o stanie technicznym obiektów i opisem istniejącego stanu zagospodarowania oraz opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia sporządzony i podpisany przez osoby posiadające uprawnienia budowlane - mgr inż. M. L. oraz mgr inż. J. G..

Jednocześnie organ wskazał, że zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i 4, do podstawowych obowiązków projektanta należy opracowanie projektu budowlanego w sposób zgodny z ustaleniami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2017 r., poz. 1405, ze zm.), lub w pozwoleniu, o którym mowa w art. 23 i 23a ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej (Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1502, ze zm.), wymaganiami Prawa budowlanego oraz innymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Projektant ma obowiązek zapewnić sprawdzenie projektu architektoniczno-budowlanego pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności lub rzeczoznawcę budowlanego. Projektant, a także sprawdzający do projektu budowlanego dołączają oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Nieprzestrzeganie przez projektanta przy projektowaniu lub wykonywaniu robót budowlanych przepisów art. 5 Prawa budowlanego może powodować odpowiedzialność zawodową w budownictwie.

Z tych względów w ocenie Wojewody, organy administracji architektoniczno- budowlanej nie mają prawa, ani też obowiązku dokonywania weryfikacji rozwiązań projektowych przyjętych przez projektanta, który ponosi pełną odpowiedzialność za prawidłowe wykonanie projektu budowlanego. W aktualnym stanie prawnym brak jest bowiem przepisów prawnych, które obligowałyby organy administracji do podejmowania czynności sprawdzających w tym zakresie. Merytoryczna kontrola projektu budowlanego dokonywana przez organ nie jest uzasadniona, kontrola ta ma charakter wyłącznie formalny.

Nadto organ wskazał, iż inwestor przedłożył analizę wpływu planowanych robot na bezpieczeństwo budynków znajdujących się w ostrej granicy została w nim uwzględniona w szczególności poprzez:

ustalenie stanu faktycznego budynków [...] i [...] jako: - samodzielnych (posiadających odrębne ściany konstrukcyjne w ostrej granicy), - oddylatowanych, - niezależnie posadowionych na fundamentach własnych względem przewidywanego do rozbiórki budynku biurowo-usługowego Ilmet;

stwierdzenie występowania na zewnątrz ścian szczelinowych budynku biurowo-usługowego Ilmet palisady z mikropali o średnicy 35 cm, długości ok. 6m, ze stalowymi profilami dwuteowymi. Zagłębienie palisady sięga poziomu 10 m ppt.

przeprowadzenie prac rozbiórkowych jedynie części nadziemnej budynku biurowo-usługowego Ilmet do poziomu terenu z pozostawieniem konstrukcji części podziemnej sąsiadującej z fundamentami sąsiednich budynków [...] i [...] posadowionych od 2,15 do 2,3 m ppt;

uwzględnienie przez wykonawcę zaleceń autorów ekspertyz technicznych w zakresie ręcznego prowadzenia robol rozbiórkowych budynku biurowo-usługowego Ilmet na styku z sąsiadującymi budynkami w ostrej granicy al. [...] oraz [...];

ściana fundamentowa oficyny zachodniej budynku [...] została podbita o około 80 cm podczas budowy budynku [...];

przyjęcie technologii rozbiórki polegającej na zastosowaniu obudowy systemowej Peri RCS, a także specjalistycznego sprzętu do segmentowania konstrukcji żelbetowej pozwalającej na prowadzenie robot wyburzeniowych w bezpieczny sposób oraz ograniczenie strefy oddziaływania do działki własnej;

oraz oświadczenie, że projekt rozbiórki uwzględnia ocenę wpływu prowadzenia planowanych robót na bezpieczeństwo konstrukcji budynków znajdujących się w ostrej granicy wraz suterenami.

Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że jeżeli inwestor wypełnił wszystkie obowiązki wskazane w art. 33 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, właściwy organ nie mógł odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę.

Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ wyjaśnił, że wszelkie braki projektu budowlanego zostały uzupełnione przez inwestora w toku postępowania odwoławczego.

Odpowiadając na zarzut naruszenia art. 36 ust. 1 Prawa budowlanego organ wyjaśnił , że przepis ten nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, której przedmiotem jest pozwolenie na rozbiórkę, a nie pozwolenie na budowę.

Wojewoda [...] stwierdził ponadto, że ani projekt budowlany ani decyzja Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r. w żadnym aspekcie nie odnoszą się i nie wyrażają zgody na ograniczenie Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości "[...]" do swobodnego dysponowania swoją nieruchomością. Rzeczona decyzja precyzyjnie określa przedmiot i zakres pozwolenia na rozbiórkę, a mianowicie udziela pozwolenia na rozbiórkę części nadziemnej budynku biurowo-usługowego usytuowanego na działkach nr ew. [...] [...] z obrębu [...] przy al. [...], w W..

W ocenie Wojewody inwestor spełnił wszystkie wymogi wynikające z art. 33 ust. 4 Prawa budowlanego , co przesadza o prawidłowości decyzji Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r. zatwierdzającą projekt rozbiórki i udzielającej O. Sp. z o.o. pozwolenia na rozbiórkę części nadziemnej budynku biurowo-usługowego usytuowanego na działkach nr ew. [...] i [...] z obrębu [...] przy al. [...], w W..

Skargi na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosły Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości "[...]" w W. oraz Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości "[...]" w W., domagając się jej uchylenia, zarzucając organowi naruszenie:

I. przepisów postępowania, które maja istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

-art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz 107 § 3 k.p.a. polegające na:

błędnym ustaleniu, że inwestor wykonał obowiązek nałożony na niego w pkt 7 postanowienia Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2017 r., a tym samym że dokumentacja przedłożona przez inwestora zawiera ocenę wpływu planowanych robót na bezpieczeństwo konstrukcji budynku położonego przy ul. [...],

-pominięciu faktu, że przedłożone przez inwestora ekspertyzy dotyczące stanu oficyn budynku położonego przy ul. [...] autorstwa K. S., A. M., P. P.: (i) obrazują stan kamienicy aktualny na rok 2014, podczas gdy przez okres 3 lat ich stan mógł ulec pogorszeniu; (ii) nie zawierają żadnych danych przedstawiających wpływ rozbiórki Budynku na budynek przy ul. [...]; (iii) ani tym bardziej nie zawierają wniosków i/lub wytycznych mających na celu zabezpieczenie kamienic w czasie planowanych robót budowlanych, w związku z czym niemożliwe jest dokonanie jakiejkolwiek rzeczywistej i miarodajnej oceny wpływu planowanych prac na bezpieczeństwo osób i mienia, w tym w szczególności na budynek przy ul. [...];

-braku dostatecznego wyjaśnienia sprawy w zakresie niezbędnym do jej należytego rozstrzygnięcia i nieustaleniu, że dokumentacja przedłożona przez inwestora nie zawiera wszystkich dokumentów wymaganych przepisami prawa;

-art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zawarcie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzenia, że inwestor na etapie postępowania odwoławczego uzupełnił braki dokumentacji polegające na obowiązku uzupełnienia dokumentacji o ekspertyzy techniczne stanu istniejących budynków usytuowanych w bezpośrednim sąsiedztwie obiektu przeznaczonego do rozbiórki wraz z oceną wpływu planowanych robót na bezpieczeństwo konstrukcji tych budynków ,bez wskazania z jakich dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy organ odwoławczy wywiódł powyższy wniosek;

II. przepisów prawa materialnego, które maja wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie:

-art. 33 ust. 4 Prawa budowlanego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że inwestor przedłożył wraz z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę wszelkie dokumenty wymagane art. 33 ust 4 Prawa budowlanego, podczas gdy nie przedłożył opisu sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia ani informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia;

-art. 35 ust. 3 pr. bud. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że inwestor wykonał punkt 7 postanowienia Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2017 r.,

-art. 35 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego w zw. z art. 20 ust. 1 pkt 1b Prawa budowlanego w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 3 tej ustawy poprzez jego niezastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji udzielającej pozwolenia na rozbiórkę, pomimo braku w dokumentacji projektowej informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, sporządzonej zgodnie z wymaganiami wynikającymi z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003 r. w sprawie informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia;

-art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji udzielającej pozwolenia na rozbiórkę, pomimo nie spełnienia wymogu uzgodnienia decyzji z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków, podczas gdy budynki położone w sąsiedztwie planowanej inwestycji i znajdujące się w strefie jej oddziaływania, tj. budynek przy ul. [...] oraz budynek przy ul. [...], ujęte są w ewidencji zabytków.

Skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości "[...]" w W., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji, zarzuciła :

- naruszenie art. 7 , art. 8 , art. 9 i 10 ,art. 11 , art. 77 i 80 oraz art. 107 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie zarzutów Wspólnoty wobec skarżonej decyzji, niezawiadomienie o terminie zapoznania się ze zmienioną i uzupełnioną dokumentacją;

-naruszenie art. 36 ust 1 Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie polegające na niewskazaniu szczególnych warunków zabezpieczenia terenu budowy i prowadzenia robót, nieokreślenia terminu rozbiórki oraz szczegółowych wymagań dotyczących nadzoru na budowie, niezamieszczeniu informacji o obowiązkach i warunkach wynikających z art. 54 i 55 Prawa budowlanego.

W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 20 marca 2019r., Sąd na podstawie art.111§ 1 ppsa zarządził połączenie spraw o sygn. akt VII SA/Wa 2031/18 i VII SA/Wa 2032/18 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn.akt VII SA/Wa 2301/18.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania.

Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W ocenie Sądu analizowane pod tym kątem skargi nie zasługują na uwzględnienie.

Przedmiotem skarg wywiedzionych do tutejszego Sądu jest decyzja Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 2018r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r., zatwierdzającą projekt rozbiórki i udzielającej O. Sp. z o.o. pozwolenia na rozbiórkę części nadziemnej budynku biurowo-usługowego usytuowanego na działkach nr ew. [...] i [...] z obrębu [...] przy al. [...], w W..

Stosownie do art. 33 ust. 4 ustawy Prawo budowlane do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę należy dołączyć:

1) zgodę właściciela obiektu;

2) szkic usytuowania obiektu budowlanego;

3) opis zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych;

4) opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia;

5) pozwolenia, uzgodnienia lub opinie innych organów, a także inne dokumenty, wymagane przepisami szczególnymi; nie dotyczy to uzgodnienia i opinii uzyskiwanych w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000;

6) w zależności od potrzeb, projekt rozbiórki obiektu.

Zgodnie z art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego (lub pozwolenia na rozbiórkę) organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza wyłącznie:

1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;

2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;

3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b ustawy, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7 tej ustawy;

4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2 Prawa budowlanego, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 ustawy; ewentualnie

5) spełnienie wymagań określonych w art. 60 ust. 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. o Krajowym Zasobie Nieruchomości.

W razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę lub rozbiórkę (art. 35 ust. 4 ).

Analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pod kątem przywołanych wyżej przepisów Sąd w całości podzielił stanowisko organów obu instancji o spełnieniu przesłanek do udzielenia pozwolenia na rozbiórkę przedmiotowych budynków. W tym zakresie wskazania wymaga, że złożony wniosek jest kompletny.

Podkreślić przy tym trzeba, że inwestor nie musi legitymować się zgodą właściciela sąsiedniej nieruchomości, aby uzyskać decyzję o pozwoleniu na rozbiórkę obiektu, nawet w tak skrajnych sytuacjach, w których obiekt przeznaczony do rozbiórki znajduje się w granicy działek czy też przylega do budynku, usytuowanego na działce sąsiedniej.

Z uwagi na charakter przedmiotowych robót budowlanych, które polegają na rozbiórce, a nie na wzniesieniu nowego obiektu budowlanego, za spełnione należy uznać wymogi wymienione w art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego. Nie ulega przy tym wątpliwości, że rozważany projekt budowlany został sporządzony przez osobę dysponującą odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi.

Przede wszystkim jednak podkreślenia wymaga, że decyzja o pozwoleniu na rozbiórkę ma charakter związany, nie zaś uznaniowy, co oznacza, że warunkiem jej wydania przez organ jest ustalenie, czy w realiach konkretnej sprawy spełnione zostały przesłanki materialnoprawne do podjęcia takiej decyzji. Wszelkie zatem zagadnienia, dotyczące wpływu projektowanych robót rozbiórkowych na działki skarżących Wspólnot rozważane mogą być jedynie w kontekście opisu sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia, o którym mowa w art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy. W tym zakresie przedstawione rozwiązania co do bezpieczeństwa i ochrony zdrowia w trakcie wykonywanych robót, zaprezentowane w projekcie oraz oświadczeniu projektanta M. L. z dnia 20 czerwca 2018r. uznać należy za wystarczające.

W tym miejscu zauważyć należy, że rola organów administracji architektoniczno-budowlanego ogranicza się przede wszystkim do sprawdzenia poprawności formalnej wniosku o wydanie pozwolenia na rozbiórkę obiektu budowlanego. Jak wynika bowiem z powyższych przepisów, wspomniane organy administracji publicznej nie są uprawnione do dokonywania merytorycznej oceny zasadności takiego wniosku lub trafności rozwiązań inżynieryjnych w nim przyjętych. Rękojmię prawidłowego przeprowadzenia robót rozbiórkowych stanowi natomiast w takim przypadku legitymowanie się przez osobę prowadzące te prace odpowiednimi kwalifikacjami w zakresie budownictwa oraz ewentualna odpowiedzialność odszkodowawcza za szkodę doznaną przez właścicieli nieruchomości sąsiednich.

Przede wszystkim podkreślenia wymaga, że przedmiotem decyzji zezwalającej na rozbiórkę są jedynie części nadziemne budynku [...] usytuowanego na działkach nr ew. [...] i [...] przy Al. [...] w W..

Budynek [...] posiada głębokie i stabilne fundamenty, na całej długości budynków przy ul. [...] i [...], które nie podlegają rozbiórce na podstawie zaskarżonej decyzji.

Na zewnątrz ścian szczelinowych budynku biurowo-usługowego [...] istnieje palisada z mikropali o średnicy 35 cm, długości ok. 6 m, ze stalowymi profilami dwuteowymi zagłębionej 10 m pod powierzchnię terenu. Budynki przy ul. [...] i [...] stanowią samodzielne konstrukcje oddylatowane zarówno od siebie jak i budynku [...].

Sposób prowadzenia robót rozbiórkowych wskazany został w projekcie w pkt 5 (s. 11-16), w szczególności dotyczy on:

- zapewnienia stateczności układów konstrukcyjnych i stabilności elementów konstrukcji na okres demontażu na każdym etapie rozbiórki - stosowanie metod rozbiórki, które mogą prowadzić do niekontrolowanego burzenia obiektu jest niedopuszczalne (pkt 5.1);

- odpowiednie zabezpieczenie budynków i obiektów na granicy ze strefą podlegającą rozbiórce (pkt 5.1);

- obowiązek sporządzenia inwentaryzacji obiektów sąsiadujących z uwzględnieniem ich uszkodzeń, tak aby po zakończeniu prac możliwe było ustalenie przyczyn ewentualnych uszkodzeń (pkt 5.2);

- obowiązek prowadzenia monitoringu obiektów znajdujących się w bezpośrednim sąsiedztwie przez uprawnionych rzeczoznawców, w celu zapobieżenia powstawaniu szkód, w tym wykonanie planu punktów pomiarowych i harmonogramu pomiarów geodezyjnych (do mierzenia tzw. przemieszczeń; pkt 5.3;

- obowiązek monitoringu i wypełnienia zaleceń ekspertyz technicznych (pkt 3 projektu na s. 6);

- obowiązek przedsięwzięcia wszelkich œśrodków bezpieczeństwa koniecznych dla

zapewnienia ochrony sąsiednich budynków (pkt 5.5);

- obowiązek sporządzenia protokołu stanu porozbiórkowego, który będzie służyć

wskazaniu pęknięć lub uszkodzeń, które wystąpiły w sąsiadujących obiektach od czasu rozpoczęcia robót (pkt 5.7).

- przyjęcie technologii rozbiórki polegającej na zastosowaniu obudowy systemowej PERI RCS, a także specjalistycznego sprzętu do segmentowania konstrukcji żelbetowej pozwalającej na prowadzeniu robót wyburzeniowych w bezpieczny sposób oraz ograniczenie strefy oddziaływania do działki własnej;

- wykonanie prac zgodnie z zaleceniami zawartymi w ekspertyzach technicznych w zakresie ręcznego prowadzenia robót rozbiórkowych na styku z sąsiadującymi budynkami w ostrej granicy Al. [...] i Śliska [...].

Analiza akt sprawy nie potwierdziła, aby Prezydent [...] lub Wojewoda [...], jako organ odwoławczy, w jakikolwiek sposób naruszyli wiążącą ich dyspozycję art. 35 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego. Wręcz przeciwnie, Wojewoda [...], w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy i należytego uwzględnienia zgłaszanych przez właścicieli nieruchomości sąsiednich uwag i zastrzeżeń uzyskał w postępowaniu odwoławczym dodatkowe oświadczenie projektanta M. L. z dnia 20 czerwca 2018r. o braku negatywnego wpływu planowanej rozbiórki budynku biurowo-usługowego [...] na budynki sąsiednie.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skarg podkreślić trzeba, że rozszerzająca interpretacja uprawnień organu w zakresie zatwierdzenia projektu rozbiórki i udzielenia pozwolenia na rozbiórkę stanowiłaby naruszenie zasady związania organów administracji publicznej prawem (art. 7 K.p.a.). Obecnie obowiązujące przepisy ustawy Prawo budowlane (art. 20, art. 93 pkt 1 i art. 95 oraz nast.) korespondują z szeroką odpowiedzialnością projektanta za sporządzony przez niego projekt architektoniczno - budowlany (por. wyroki NSA: z dnia 24 kwietnia 2009r. o sygn. akt II OSK 58/08, z dnia 10 maja 2013r. o sygn. akt II OSK 44/12., wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 grudnia 2016r. o sygn. akt VII SA/Wa 113/16, dostępne j.w.). Organ architektoniczno-budowlany, poza przeprowadzoną kontrolą zgodnie z przepisami prawa, nie ma obowiązku prowadzenia ani dodatkowych badań, ani ustaleń pod względem możliwości technicznych jego wykonania (por. wyroki NSA z dnia 21 sierpnia 2008r. o sygn. II OSK 940/07 i z dnia 9 lipca 2015r., sygn. II OSK 3002/13.; wyrok WSA w Kielcach z 1 grudnia 2016r. o sygn. akt II SA/Ke 62, dostępne j.w.).

Jednocześnie Sąd zwraca uwagę, że zgodnie z art. 42 ust. 1 Prawa budowlanego inwestor jest obowiązany zapewnić objęcie kierownictwa rozbiórki oraz nadzór nad robotami przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności. Stosownie natomiast do treści art. 42 ust. 2 ustawy kierownik robót jest obowiązany: prowadzić dziennik budowy lub rozbiórki (pkt 1), umieścić na rozbiórce, w widocznym miejscu, tablicę informacyjną oraz ogłoszenie zawierające dane dotyczące bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia (pkt 2), a także odpowiednio zabezpieczyć teren rozbiórki. Podstawowymi obowiązkami kierownika budowy (rozbiórki) są także m.in.: odpowiednie zabezpieczenie terenu budowy, kierowanie budową (rozbiórką) w sposób zgodny z przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy i wstrzymanie robót rozbiórkowych w przypadku stwierdzenia możliwości powstania zagrożenia na budowie (art. 22 pkt 1, pkt 3, pkt 4 w zw. z art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego).

Z lektury akt administracyjnych wynika, że wbrew zarzutom skargi, organy administracji publicznej w toku prowadzonego postępowania podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a.). Jednocześnie w sposób właściwy wywiązały się z wymogu dążenia do wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy (art. 77 § 1 K.p.a.). W konsekwencji zgromadzony w aktach administracyjnych materiał dowodowy był wystarczający do wydania zaskarżonej decyzji, w której uzasadnieniu – stosownie do wymogów art. 107 § 3 K.p.a. – przedstawiono motywy podjęcia rozstrzygnięcia, treść zastosowanych przepisów oraz ich wykładnię z powołaniem orzecznictwa sądowoadministracyjnego.

Niewątpliwie stan techniczny trzech oficyn ( wschodniej, zachodniej i północnej) budynku przy ul. [...] jest nieodpowiedni, jednak brak dowodów , że wykonanie odpowiednio zabezpieczonych prac rozbiórkowych spowoduje ich zawalenie. Nadto nie można tracić z pola widzenia, że obowiązek utrzymania obiektu budowalnego w należytym stanie technicznym spoczywa na właścicielu lub zarządcy obiektu (art. 61 Prawa budowlanego). W ocenie Sądu zły stan techniczny budynków na działkach sąsiednich nie może ograniczać właściciela nieruchomości w zagospodarowaniu jej zgodnie z przepisami prawa , a tym samym przerzucania na niego konsekwencji nienależytego utrzymania budynków przez osoby trzecie.

Kwestie ewentualnych zaś sporów z tytułu szkody, poniesionej przez właścicieli budynków sąsiadujących z obiektem rozebranym mogą być przedmiotem wywodzenia roszczeń o charakterze cywilnoprawnym; o ile zaistnieją po temu przesłanki np. z art. 415 k.c.

Organ nie naruszył również art. 80 k.p.a., gdyż analiza zarówno zaskarżonej decyzji, jak i akt sprawy prowadzi wprost do wniosku, że organ dokonał swobodnej, a nie dowolnej oceny tego, czy na podstawie całokształtu materiału dowodowego okoliczności wymagane prawem (art. 35 ust. 1), a więc okoliczności nakazujące wydanie decyzji pozytywnej, zostały udowodnione. Wbrew stanowisku skarżących, dokumentacja projektowa zawiera niezbędny opis wykonywania robót budowlanych w taki sposób, aby nie naruszały one istniejącej substancji ścian budynków sąsiednich. W tym więc zakresie zarzuty skarżących nie są zasadne. Nie został więc w ocenie Sądu naruszony art. 33 ust. 4 Prawa budowlanego, co zarzucają skarżący.

Sąd podziela także stanowisko inwestora ,że Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003 r. w sprawie informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia (Dz. U. Nr 120, poz. 1126), wydane na podstawie art. 21 ust. 4 Prawa budowlanego, odnosi swoje postanowienia do sytuacji budowy obiektów budowlanych, a nie rozbiórek. Stąd też należy uznać, że w postępowaniu o pozwoleniu na rozbiórkę, analogiczną rolę pełni opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia i ewentualnie projekt rozbiórki, o których mowa w art. 33 ust. 4 pkt 4 i 6 Prawa budowlanego.

Należy także podkreślić ,że zgodnie z art. 39 ust 3 Prawa budowlanego w stosunku do obiektów budowlanych oraz obszarów niewpisanych do rejestru zabytków, a ujętych w gminnej ewidencji zabytków, pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego wydaje organ administracji architektoniczno-budowlanej w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków.

Nie ulega wątpliwości ,że budynek usługowo-biurowy [...] ani działki nr ew. [...] i [...] z obrębu [...] przy Al.[ w W. nie zostały ujęte w gminnej ewidencji zabytków, co zwalnia inwestora z obowiązku dokonania uzgodnienia rozbiórki z wojewódzkim organem konserwatorskim.

Całkowicie chybionym jest także zarzut naruszenia art. 36 Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie bowiem przepis ten zawiera katalog dodatkowych elementów decyzji o pozwoleniu na budowę i wyłącznie do tego rozstrzygnięcia się odnosi, co wynika w sposób oczywisty z jego analizy. Warunki wymienione w art. 36 ust. Prawa budowlanego nakładane są "w razie potrzeby", przez co należy rozumieć konieczność ich zawarcia w treści decyzji o pozwoleniu na budowę w przypadku, gdy ze względu np. na rodzaj inwestycji czy miejsce prowadzenia robót budowlanych, bądź też sposób ich wykonywania należy je wprowadzić (por. komentarz do art. 36 Prawa budowlanego [w:] Prawo budowlane. Komentarz, red. prof. zw. dr hab. Zygmunt Niewiadomski, Warszawa 2018, dostęp Legalis).

Z powyższych przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U z 2018r, poz. 1302) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.