Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 3801/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2005-02-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Asesor WSA Krzysztof Retyk Protokolant: Agnieszka Dobroń po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 października 2001 r., nr [[...]] w przedmiocie nakazu rozbiórki 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedząjącą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 sierpnia 2001 r., nr [[...]], 2. orzeka, że decyzje wymienione w punkcie 1 nie mogą być wykonane.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 20 sierpnia 2001r. Nr [[...]] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał J. G. rozbiórkę nadbudowy istniejącego budynku gospodarczego wykonanej bez wymaganego prawem pozwolenia albo zgłoszenia. Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 48 oraz art. 80 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tj. z 2000r. Dz.U. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) oraz art. 140 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w dniu 14 sierpnia 2001r. dokonano oględzin posesji przy ul. N. w B. i na podstawie oświadczenia współwłaścicielki nieruchomości U. S. ustalono, że przedmiotowa nadbudowa została zrealizowana przez J. G. na przełomie 1996 i 1997r., termin wykonania obiektu ustalono w oparciu o oświadczenie jednej ze stron, gdyż pomimo prawidłowego zawiadomienia o planowanej wizji J. G. nie skorzystał z prawa udziału w tej czynności. Organ administracji stwierdził, że wybudowany obiekt stanowi konstrukcję drewnianą, która nie spełnia wymogów przepisów o warunkach technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Rozbudowa obiektu budowlanego zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego może być rozpoczęta na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę po wykazaniu prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. J. G. nie wypełnił żadnego z powyższych warunków, wobec czego organ administracji na podstawie art. 48 Prawa budowlanego nakazał rozbiórkę obiektu budowlanego.

J. G. wniósł odwołanie od powyższej decyzji, wskazując, że U. S. na wniosek której wszczęto postępowanie nie jest współwłaścicielem posesji, a jedynie spadkobiercą 1/16 części spadku, którego jednym z składników jest nieruchomość. Odwołujący się wskazał, iż nie mógł być obecny na oględzinach o czy zawiadomił Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. J. G. stwierdził, że przedmiotowy obiekt został zbudowany w 1994r., obiekt ten jest konstrukcją kontenerową niezwiązaną z konstrukcją budynku gospodarczego, na którym jest umieszczony i jako taki nie jest budynkiem. Konstrukcja ta jest wykorzystywana jako suszarnia i magazyn modeli oraz sporadycznie jako pracownia malarska. Nadto wskazał on, że w sprawie tej konstrukcji toczyło się już postępowanie administracyjne w 1996 r.

Decyzją z dnia 3 października 2001r. nr [[...]] Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 104 k.p.a., art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tj. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że J. G. nie wziął udziału w oględzinach mimo prawidłowego zawiadomienia, a w odwołaniu podważa ustalenia protokółu dotyczące daty wybudowania obiektu oraz wskazuje, iż w sprawie niniejszego obiektu toczyło się już postępowanie, jednak przedłożył żadnych dowodów potwierdzających te twierdzenia. Nadto organ administracji wskazał, że zwolnieniu z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę podlegają jedynie obiekty enumeratywnie wymienione w art. 29 Prawa budowlanego, a wyliczenie to nie przewiduje obiektu tego typu jak wykonany przez J. G.

J. G. wniósł skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący zarzucił, iż przyjęta przez organy administracji data wybudowania obiektu jest błędna, bowiem obiekt wybudowano w 1994 r. w miejscu istniejącego do 1982r, piętra budynku gospodarczego. Skarżący stwierdził, że 11 maja 1996r. z Urzędu Miasta w B. otrzymał już decyzję o rozbiórce, w której obiekt ten traktowano jako nadbudowę. Skarżący wyjaśnił, iż jest to obiekt typu kontenerowego o wymiarach w podstawie 4x4,4m i wysokości 4,6m z dachem stromym postawiony na dachu murowanego budynku gospodarczego o wymiarach w fundamentach 8,6 x 4,8m i jako taki mieści się w dyspozycji art. 29 pkt 6 Prawa budowlanego. W stosunku do tego obiektu, zdaniem skarżącego, ma zastosowanie art. 49 Prawa budowlanego. ponieważ minęło 5 lat nie tylko od postawienia tego obiektu, ale także postępowania dotyczącego jego rozbiórki. Nadto skarżący zarzucił, iż nie mógł być obecny na ( oględzinach w wyznaczonym terminie i poinformował o tym organ, lecz jego prośba i przeprowadzenie wizji w innym terminie nie została uwzględniona.

W odpowiedzi na skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Okolicznością mającą zasadnicze znaczenie dla rozpatrzenia sprawy, był wskazywany w odwołaniu fakt uprzedniego orzeczenia wobec obiektu nakazu rozbiórki. Organ administracji pominął tę okoliczność uznając, iż nie została ona przez skarżącego wykazana. Takie działanie organu administracji narusza wynikający z art. 7 k.p.a. obowiązek podejmowania przez organy administracji wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, i przewidziany w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Okoliczność ta miała bowiem istotne znaczenie dla rozpatrzenia sprawy. Z dołączonego w toku postępowania sądowoadministracyjnego pisma Burmistrza Miasta z dnia 12 czerwca 1996 r. (dowód: k. 6) wynika, że w odnośnie obiektu wykonanego przez skarżącego na przedmiotowej nieruchomości wydano decyzję o nakazie rozbiórki z dnia 17 maja 1996 r. nr [[...]], od której to decyzji skarżący wnosił odwołanie. Jeżeli wcześniej toczyło się postępowanie administracyjne zakończone wydaniem ostatecznej decyzji o nakazie rozbiórki obiektu którego dotyczy zaskarżona decyzja, brak było podstaw do wydania ponownej decyzji w tym przedmiocie, a wszczęte postępowanie winno podlegać umorzeniu jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 k.p.a. O ile poprzednio wydano decyzję ostateczną dotyczącą tego samego obiektu, organ administracji nie mógł ponownie orzekać nakazu jego rozbiórki Zgodnie bowiem z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. decyzja, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną dotknięta jest sankcją nieważności.

Podstawę orzeczonego nakazu rozbiórki stanowił art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.), stanowiący, iż organ administracji nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części wybudowanego bez pozwolenia na budowę. Przepis ten znajduje zastosowanie wyłącznie do obiektów wybudowanych po wejściu w życie niniejszej ustawy. Zgodnie bowiem z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane przepisu art. 48 tej ustawy, dotyczącego rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem jej wejścia w życie. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe - t.j. ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38 poz. 299 ze zm.). Art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane stanowił, że obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę lub powoduje bezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Dla oceny znajdującego zastosowanie stanu prawnego niezbędne było ustalenie przez organ prawidłowej daty wybudowania obiektu. Organ nie dopuścił żadnych dowodów na te okoliczności ograniczając się do oświadczenia uczestniczki postępowania złożonego w czasie oględzin obiektu. W sytuacji gdy skarżący w odwołaniu kwestionował te ustalenia organ administracji winien przeprowadzić postępowanie dowodowe w tym zakresie, tym bardziej, iż skarżący powoływał się na fakt wcześniejszego postępowania administracyjnego odnośnie tego budynku. Okoliczność ta nie została przez organ administracji wyjaśniona. Wobec odmiennych przesłanek nakazu rozbiórki w ustawie z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, data budowy mogła mieć znaczenie dla treści rozstrzygnięcia. Stwierdzenie przez organ administracji, że wybudowana konstrukcja nie spełnia wymogów przepisów o warunkach technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie jest ogólnikowe i nie poparte żadnymi ustaleniami. Jeżeli obiekt budowlany wybudowano przed 1 stycznia 1995 r., organ administracji winien ustalić jaki jest stan obiektu, których przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 10, poz. 46 ze zm.) nie spełnia ten obiekt, czy w sprawie jest spełniona przesłanka Art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane i czy nie jest możliwe doprowadzenie go do stanu zgodnego z przepisami w trybie art. 40 tej ustawy.

Nadto wskazać należy, iż uczestnikami postępowania w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego winni być zgodnie z art. 28 k.p.a. właściciele nieruchomości, na której wzniesiono obiekt. Z wyjaśnień skarżącego złożonych na rozprawie wynika, że nieruchomość jest przedmiotem współwłasności. Organ administracji nie ustalił stanu prawnego nieruchomości i nie zawiadomił o toczącym się postępowaniu jej współwłaścicieli. Pozbawienie stron udziału w postępowaniu stanowi zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. podstawę wznowienia postępowania administracyjnego.

Stanowisko skarżącego, iż wnioskodawczyni U. S. nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości jest niezasadne. Skarżący przyznał, iż U. S. posiada udział w spadku, w skład którego wchodzi nieruchomość. Zgodnie z art. 1035 k.c. jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych. Spadkobierca posiada zatem udziały we współwłasności przedmiotów wchodzących w skład spadku. Zarzut skarżącego, iż wykonana nadbudowa jest obiektem kontenerowym i nie stanowi obiektu budowlanego, na którego wzniesienie wymagane było pozwolenie na budowę nie zasługuje na uwzględnienie. Nadbudowa obiektu budowlanego, stanowi realizację części tego obiektu. Skoro na wybudowanie obiektu niezbędne było uzyskanie pozwolenia, także jego nadbudowa wymaga uzyskania takiego pozwolenia.

W sprawie zachodzi podstawa wznowienia postępowania przewidziana w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a ponadto organy administracji w toku postępowania dopuściły się naruszenia przepisów postępowania art. 7 i 77 k.p.a., mającego istotny wpływ na wynika sprawy.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 b i c w związku z art. 135 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł, iż uchylone decyzje nie mogą być wykonane. Wobec uchylenia decyzji przez Sąd, ich wykonanie w okresie do uprawomocnienia się wyroku prowadziłoby bowiem do aksjologicznie nieuzasadnionego wykonania decyzji wadliwej i naruszało prawa skarżącego.