Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 442/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2013-09-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 24. ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 92 poz 880
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

SENTENCJA

Dnia 4 września 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Wichrowski Sędziowie: sędzia WSA Małgorzata Włodarska (spr.) sędzia WSA Wojciech Jarzembski Protokolant: Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2013 roku sprawy ze skarg J. D. i K. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...]z dnia [...]r., nr[...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżących po 200 (dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] inwestor K. N. zwrócił się do Wójta Gminy L. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgodny na realizację przedsięwzięcia polegającego na wydobywaniu kopaliny ze złoża kruszywa naturalnego [....] w 3 polach złożowych – POLE A, POLE B i POLE C, w miejscowości M., na stanowiącej własność wnioskodawcy działce o nr [....] – obręb M., gmina L., powiat [...], województwo [...].

W następstwie złożenia powyższego wniosku Wójta Gminy L. pismami z dnia [....] powiadomił ustalone wcześniej strony o wszczęciu postępowania w sprawie, oraz kwalifikując przedmiotowe przedsięwzięcie jako spełniające wymogi § 3 ust. 1 pkt 40a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2010 r., Nr 213, poz. 1397, dalej powoływanego jako "rozporządzenie RM z dnia 9 listopada 2010 r.") zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w B. (dalej też "RDOŚ") i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. (dalej też "PPIS") o wyrażenie opinii co do potrzeby przeprowadzenia dla niego oceny oddziaływania na środowisko i sporządzenia raportu oddziaływaniu na środowisku oraz jego zakresu (art. 64 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko - Dz.U. z 2008 r., Nr 199, poz. 1227 ze zm., dalej powoływanej jako "ustawa").

W dniu [....] Wójt Gminy L. wydał decyzję środowiskową dla przedsięwzięcia, którą to po rozpatrzeniu odwołania E. D. i J. D. oraz T. R. i K. R., Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) w T. decyzją z dnia [....] uchyliło i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, z uwag na naruszenie przez Wójta Gminy L. przepisów art. 82 ust. 3 ustawy i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej powoływanej jako "kpa"), poprzez nie załączenia do zaskarżonej decyzji charakterystyki przedsięwzięcia, o której stanowi art. 82 ust. 3 ustawy.

W konsekwencji ponownego rozpoznania sprawy, Wójt Gminy L. decyzją z dnia [...] znak: [....], na podstawie art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, art. 72 ust. 1 pkt 4, art. 82 ust 1 ust. 3, art. 85 ust. 1 i ust. 3 ustawy, § 3 ust. 1 pkt 40 lit. a rozporządzenia RM z dnia 9 listopada 2010 r. oraz art.104 kpa, określił dla przedmiotowej inwestycji warunki środowiskowe korzystania ze środowiska. Warunki wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich Wójt Gminy L., określił w sposób identyczny z warunkami wymienionymi w postanowieniu RDOŚ z [...], dodatkowo jednak wskazując dni i godziny, w których należy prowadzić eksploatację kruszywa, poprzez określenie, że ma mieć to miejsce w dniu robocze, od godz. 8:00 do godz. 16:00.

W obszernym uzasadnieniu decyzji organ I instancji szczegółowo opisał stan faktyczny sprawy, z uwzględnieniem czynności związanych z zapewnieniem w nim czynnego udział stron, społeczeństwa oraz organów współdziałających, zgodnie z wymogami ustawy. Opisał również lokalizację terenu na którym ma być zrealizowana sporna inwestycja, zakres i kierunek eksploatacji gruntu oraz stan zagospodarowania terenu wsi M. i terenów sąsiednich, pod kątem eksploatacji kruszywa naturalnego w zlokalizowanych na tym obszarze kopalniach. Wskazując na możliwość realizacja spornej inwestycji na działce nr [....] organ I instancji powołał się na zapisy uchwały nr VI/106/11 Sejmiku Województwa [...] z dnia 21 marca 2011 r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu (Dz.Urz. Woj. Kuj.-Pom. Nr 99, poz. 793), stanowiącej postawę prawną funkcjonowania Obszaru Chronionego Krajobrazu Doliny [...]. Zaznaczając, że zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 2, 4 i 5 uchwały, na wskazanym obszarze obowiązuje m.in. zakaz realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy (pkt 2), zakaz wydobywania do celów gospodarczych skał (pkt 4) i zakaz wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu, z wyjątkiem prac związanych z zabezpieczeniem przeciwpowodziowym lub przeciwosuwiskowym lub utrzymaniem, budową, odbudową, naprawą lub remontem urządzeń wodnych (pkt 5), wskazał że choć planowane wydobycie kruszywa należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko to jednak stosownie do § 2 ust. 2 uchwały jego realizacja jest możliwa pod warunkiem, że przeprowadzona procedura oddziaływania na środowisko wykazała brak niekorzystnego wpływu na przyrodę obszarów. Podkreślił też, że w świetle § 2 ust. 3 pkt 1 uchwały zakazy wymieniony w § 2 ust. 1 pkt 4 i 5 nie dotyczą wydobywania piasku i żwiru z udokumentowanych złóż wyznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku jego braku na podstawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, na obszarze do 2 ha i przy wydobywaniu nie przekraczającym 20 tys. m3 rocznie, z zastrzeżeniem zawartym w § 2 ust. 4 tj. że eksploatacja ta nie będzie powodować zmian stosunków wodnych zagrożeń dla chronionych ekosystemów, a brak negatywnego oddziaływania na środowisko zostanie wykazany w sporządzonym raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W ocenie organu warunki te zostały spełnione w niniejszej sprawie. Zdaniem organu realizacja planowanego zamierzenia, przy zachowaniu określonych w decyzji uwarunkowań, nie będzie wiązać się ze znacząco negatywnym oddziaływaniem na elementy środowiska przyrodniczego, w tym stanowić zagrożeń dla zachowania wartości krajobrazowych ww. obszaru chronionego krajobrazu. Opisując położenie planowanej inwestycji oraz wykazując brak bezpośredniej lub pośredniej ingerencji w siedliska wodne i towarzyszące dolinie rzeki [...], stwierdził że realizacja inwestycji nie spowoduje negatywnego wpływu na stan zachowania przedmiotów ochrony, cel ochrony i integralność obszaru Natura 2000. Organ zaznaczył także, że kopalnia nie będzie stanowiła zagrożenia ponadnormatywnym hałasem dla mieszkańców najbliższych zabudowań i, że uciążliwości hałasu ograniczone zostały do minimum, m.in. poprzez zobowiązanie inwestora do usypania od strony sąsiedniej działki nr [...] wału z nadkładu, pełniącego funkcję ekranu akustycznego. Podkreślił również, że praca maszyn i urządzeń niezbędnych do funkcjonowania kopalni kruszywa, będzie oparta na zasilaniu wodnym (olej napędowy) i odbywała się tylko w określonych w sentencji godzinach, że eksploatacja będzie prowadzona bez odpompowywania wód kopalnianych, że wielkość projektowanego wydobycia będzie uzależniona od zapotrzebowania na kopalnię, jednak nie przekroczy 20 000 m3, że wydobywanie mas ziemnych w ilości ok 150 Mg dziennie nie spowoduje znaczących różnic w poziomie wód studziennych okolicznych gospodarstw domowych, że emitowane do atmosfery gazy spalinowe od pracujących maszyn i środków transportu ulegać będą na otwartej przestrzeni szybkiemu rozproszeniu, że w związku z tym nie przewiduje się emisji zanieczyszczeń w stopniu mającym ujemne znaczenie dla stanu sanitarnego powietrza w rejonie kopalni, zwłaszcza że przewiduje się kilka do kilkunastu transportów samochodowych dziennie, a użyte zostaną samochody-cysterny, które zraszają drogę gruntową w trakcie wywozu urobku, a także że inwestycja nie będzie powodowała dopływu zanieczyszczeń do wód podziemnych, przez co nie wpłynie na pogorszenie stanu chemicznego jednolitej części wód podziemnych, oraz że nie będzie miała ona negatywnego wpływu na stan ilościowy wód podziemnych, i nie będzie oddziaływać na wody powierzchniowe, przez co nie przyczyni się do zmiany obecnie występującego potencjału ekologicznego jednolitej części wód powierzchniowych. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał także na określony w decyzji wymóg sporządzenia analizy porealizacyjnej w zakresie badań rozprzestrzeniania się hałasu w środowisku oraz wymóg przeprowadzenia, po zakończeniu eksploatacji kruszywa, rekultywacji terenu w wyniku której teren poeksploatacyjny przekształci się w obszar wodno-leśny, celem zrekompensowania częściowej utraty wartości krajobrazowych w wymiarze lokalnym. Do decyzji zgodnie z przepisem art. 82 ust. 3 ustawy została załączona charakterystyka przedsięwzięcia (załącznik nr 1).

Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego od powyższej decyzji przez K. R., pismem z dnia [...], oraz E. D. i J. D., pismem z dnia [...], w których odwołujący domagali się uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawny organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze T. decyzją z dnia [...] nr [...], w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz 71 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 80 ust. 1 i ust. 2, art. 82 ust. 1 oraz art. 85 ustawy, i w zw. z § 3 ust. 1 pkt 40a rozporządzenia RM z dnia 9 listopada 2010 r., orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia SKO opisało stan faktyczny sprawy i przytoczyło treść przepisów art. 80 ust. 1 i 2 oraz art. 82 i art. 85 ustawy. W świetle przywołanych przepisów i ustalonego stanu faktycznego stwierdziło, że Wójt Gminy L. wydał zaskarżoną decyzję nie naruszając przepisów powszechnie obowiązującego prawa. W sprawie bowiem, jak podkreśliło, nie uchybiono przepisom procesowym, prawidłowo realizując wszystkie etapy postępowania - od przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko poprzez zapewnienie udziału społeczeństwa w postępowaniu, zasięgnięcie niezbędnych opinii i dokonanie uzgodnień aż do skutecznego doręczenia decyzji wszystkim stronom postępowania. Zaznaczyło też, że postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone w sprawie w sposób wszechstronny i wnikliwy, a jego efekty zostały uwzględnione w treści decyzji. Zdaniem SKO rozstrzygnięcie organu I instancji wskazuje też na właściwe zastosowanie w nim również przepisów prawa materialnego i uwzględnienie wszystkich elementów wymaganych przepisami ustawy. SKO powołało się w szczególności na zgodność planowanego przedsięwzięcia z obowiązującymi na terenie objętym inwestycją aktami prawa miejscowego tj. z uchwałą Sejmiku Województwa Kujawsko-Pomorskiego w sprawie obszarów chronionego krajobrazu oraz z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zawartymi w uchwale Rady Gminy L. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy L. obejmującej tereny pod eksploatację kruszywa, a także na zgodność określonych w decyzji warunków środowiskowych z warunkami określonymi przez RDOŚ oraz PPIS.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez K. R. SKO stwierdza, że nie odnajduje wśród niech merytorycznych zarzutów dotyczących decyzji z [...], a jedynie polemikę z zapisami raportu o oddziaływaniu na środowisko, w większości opartą na supozycjach odowołującego, co do przyszłego sposobu eksploatowania złoża "[...]" przez inwestora. Zaznaczyło przy tym, że zapisy raportu i zaskarżonej decyzji różnią się w zakresie kwestionowanym przez K. R. Wskazywana bowiem w raporcie odległość najbliższych zabudowań od terenu inwestycji wynosi budzące zastrzeżenia ww. 400-500 m, natomiast w decyzji określona została ona na 200 m, co w ocenie SKO jest zgodne z znajdującymi się w aktach sprawy mapami i zdjęciami terenu inwestycji. Również kwestia konfliktów społecznych, którą w treści raportu zredukowano do zapisów, z których wynika, iż organizacja, rozruch i praca kopalni "[....]" nie powinna przynieść konfliktów natury społecznej, została przez organ I instancji potraktowana z należytą wnikliwością, a jej rozstrzygnięcie nie jest sprzeczne z obowiązującymi przepisami prawa. SKO podkreśliło, że organ I instancji realizując swoje ustawowe obowiązki dokonał analizy ujawnionego konfliktu społecznego związanego z planowanym przedsięwzięciem i, że wyniki tej analizy stały się jedną z przesłanek podjętego rozstrzygnięcia.

Ustosunkowując się natomiast do zarzutów E. D. i J. D., SKO wyjaśnia, że w uchwale nr VI/106/11 Sejmiku Województwa [...] z dnia 21 marca 2011 r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu dopuszczono możliwość wydobywania piasku i żwiru w Obszarze Chronionego Krajobrazu Doliny [...] pod warunkiem, że wydobycie jest dokonywane z udokumentowanych złóż wyznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, na obszarze do 2 ha i przy wydobywaniu nie przekraczającym 20 tys. m3 rocznie, że złoże [...] jest udokumentowane w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego oraz, że eksploatacja będzie dokonywana z obszaru trzech pól oznaczonych literami A, B i C, z których każde zajmuje powierzchnię mniejszą niż 2 ha, a roczne wydobycie z każdego pola nie przekroczy 20 tys. m3. Z powyższego wynika, jak skonstatowało SKO, że sporna inwestycja spełnia warunki opisane w przepisach ww. uchwały nr VI/106/ 11.

Na powyższą decyzję, pismem z dnia [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wniósł K. D., w której domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy L., zarzucił SKO:

1. obrazę przepisów postępowania tj. art. 107 § 1 i 3 w zw. z art. 140 kpa, poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, z jakich powodów organ II instancji przyjął, że nie stanowi naruszenia przepisu § 2 ust. 3 uchwały nr VI/106/11 Sejmiku Województwa [....] z dnia 21 marca 2011 r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu, dopuszczenie do wydobycia żwiru na obszarze 4 ha i do 20 tys. metrów sześciennych rocznie z każdego z 3 pól, którego dotyczy decyzja Wójta Gminy L., podczas gdy wskazany wyżej przepis dopuszcza wydobycie żwiru tylko na obszarze do 2 ha i przy wydobyciu nie przekraczającym 20 tys. metrów sześciennych rocznie, jak też dlaczego inne zarzuty podniesione w odwołaniu od decyzji Wójta Gminy L. z dnia [...] nie zasługują na uwzględnienie;

2. obrazę przepisu prawa materialnego tj. art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, poprzez błędną wykładnię tego przepisu, polegającą na bezzasadnym przyjęciu, że Sejmik Województwa [...] był uprawniony do modyfikacji zakazów ustanowionych przez siebie we ww. uchwale, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że organ ten, ustanawiając obszar chronionego krajobrazu, może wprowadzić wszystkie lub niektóre z zamkniętego katalogu zakazów wymienionych w art. 24 ust. 1, bez możliwości ich modyfikacji;

3. obrazę przepisu prawa materialnego tj. § 2 ust. 3 uchwały nr VI/106/11 Sejmiku Województwa [...] z dnia 21 marca 2011 r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu, poprzez bezzasadne przyjęcie, że przepis ten dopuszcza eksploatację żwiru na obszarze przekraczającym 2 ha i wydobyciu przekraczającym 20 tys. metrów sześciennych rocznie jeśli zwarty obszar eksploatacji zostanie podzielony na 3 pola sąsiadujące ze sobą, z których każde odrębnie spełnia kryteria ustanowione w tym przepisie.

W uzasadnieniu skargi K. D. podkreślił, że we wniesionym odwołaniu do decyzji organu I instancji bezskutecznie poruszył kwestię terminów wykonania poszczególnych obowiązków określonych w pkt III decyzji organu I instancji, jak też kwestię konieczności nałożenia obowiązku uformowania wałów wokół całego terenu, na którym ma być wydobywana kopalina, i obsadzenie ich roślinnością w terminie nie dłuższym niż miesiąc od rozpoczęcia wydobycia kruszywa, w związku z tym, iż wydobycie kruszywa wiąże się z utratą wartości krajobrazowych, a nieopodal kopalni znajduje się wiele domów mieszkalnych, zaś teren przyległy do niej ma zaprojektowaną funkcję mieszkaniową, a także kwestię dotyczącą niemożności zaakceptowania stanowisko organu I instancji i RDOŚ, iż obowiązek rekompensaty utraty wartości krajobrazowej terenu aktualizuje się dopiero po zakończeniu wydobycia, które może trwać nie wiadomo ile czasu i może nawet nie zakończyć się za życia stron postępowania, oraz mającą fundamentalne znaczenie w sprawie kwestię dopuszczalność wydobycia żwiru na przedmiotowym obszarze w zgodzie z prawem lokalnym. Odnosząc się to tego ostatniego skarżący podkreślił, że planowana inwestycja znajduje się na Obszarze Chronionego Krajobrazu Doliny [...], zgodnie z uchwałą nr VI/106/11 Sejmiku Województwa [...] z dnia 21 marca 2011 r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu oraz, że uchwała ta co do zasady wyklucza wydobywanie skał itp. oraz wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu (§ 2 ust. 1 pkt 4 i 5) dopuszczając w ust. 3 § 2 wydobycie żwiru z udokumentowanych złóż, wyznaczonych w planie zagospodarowania przestrzennego gminy, ale na obszarze do 2 ha i przy wydobyciu nie przekraczającym 20 tys. metrów sześciennych rocznie. Określenie zatem zaskarżoną decyzją warunków wydobycia żwiru ze złoża o obszarze 4 ha i przy planowanym wydobyciu rocznym 20 tys. metrów sześciennych rocznie z każdego z trzech pól, na które podzielono to złoże, zdaniem skarżącego wprost narusza normę ustanowioną przepisami tej uchwały. Skarżący zaznaczył, że organ I instancji, wbrew obowiązkowi wynikającemu z treści art. 107 § 1 i 3 kpa, nie przedstawił w uzasadnieniu decyzji, jaka wykładnia ww. przepisów, doprowadziła go do stanowiska, że pomimo takiego ich brzmienia, możliwe jest ustalenie warunków korzystania ze środowiska naturalnego, polegającego właśnie na wydobyciu żwiru z obszaru 4 ha i wydobyciu rocznym do 60 tys. metrów sześciennych rocznie, a zatem świadczącego o oczywistej niedopuszczalności prowadzenia takiej eksploatacji. W ocenie skarżącego nie sposób podzielić stanowiska, iż podzielone złoża na 3 pola, którego konsekwencją jest spełnienia limitów określone w uchwale, nie narusza zakazu ustanowionego w uchwale, zwłaszcza gdy uwzględni się okoliczność, że z wniosku inwestora oraz z treści decyzji środowiskowej w sposób oczywisty wynika, iż eksploatacja będzie prowadzona jednocześnie na całym obszarze, oraz że celem ustanowienia przepisów uchwały było ograniczenie zmian w krajobrazie przez ograniczenie zarówno wielkości wydobycia jak i obszaru, z którego żwir może być wydobywany. Interpretacja, że nie stanowi naruszenia określonych w uchwale zakazów jednoczesne prowadzenie eksploatacji z kilku obok położonych pól, z których każde rozpatrywane odrębnie spełnia wymogi określone w uchwale, stanowi zdaniem skarżącego wykładnię contra legem, przekreślającą w istocie cel ustanowienia norm zawartych w uchwale. Przy takiej wykładni praktycznie na całym wyznaczonym w planie miejscowym obszarze, jako obszarze eksploatacji żwiru, możnaby prowadzić jednocześnie wydobycie żwiru, przekształcając teren położony w bliskim sąsiedztwie drogi [...]-[...] i w bliskim sąsiedztwie posesji skarżącego, w jedną wielką kopalnię żwiru. Pomimo tych okoliczności, jak podkreślił, SKO poza przytoczeniem przepisów ww. uchwały w żaden sposób nie odniosło się do argumentów i zarzutów strony, a w szczególności nie dokonało wykładni przepisów tej uchwały, chociaż jest oczywiste, że taka wykładnia jest niezbędna. Podsumowując skarżący stwierdził, że wyrażone bez żadnego uzasadnienia stanowisko, iż dopuszczalne jest prowadzenie eksploatacji na obszarze przekraczającym 2 ha pod warunkiem, że obszar ten zostanie podzielony na 3 pola a wydobycie z każdego pola nie przekroczy 20 tys. m3 rocznie, stanowi oczywiste naruszenie prawa materialnego. Nieodniesienie się zaś przez SKO w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do podniesionych w odwołaniu argumentów strony i nieprzedstawienie w niej uzasadnienia prawnego decyzji, należy potraktować jako mające wpływ na wynik sprawy oczywiste naruszenie norm postępowania wskazanych w zarzutach skargi.

Ponadto skarżący wskazując, że ustawa o ochronie przyrody w przepisie art. 24 ust. 1 statuuje zamknięty katalog zakazów, jakie mogą być wprowadzone na obszarze chronionego krajobrazu oraz, że w uchwale ustanawiającej obszary chronionego krajobrazu w województwie [...] z tego katalogu wykorzystano zakazy wymienione w pkt 1-8 w/w przepisu (§ 2 ust. 1 uchwały), podkreślił iż w kolejnych przepisach uchwały dokonano modyfikacji tych zakazów wyłączając z pod ich działania określone obszary lub dopuszczając prowadzenie zakazanej generalnie działalności w ograniczonym zakresie. Takie modyfikowanie zakazów nie znajduje, zdaniem skarżącego, żadnego oparcia w przepisach ustawy. Na poparcie tego stanowiska skarżący powołał się na wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 września 2009 r. o sygn. akt IV SAlWa 880/09 oraz na wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 5 września 2012 r. o sygn. akt II SA/Bd 554/12. W kontekście powyższego stwierdził, ze skoro zatem Sejmik Województwa [...] nie był uprawniony do modyfikacji wprowadzonych przez siebie zakazów, to tym samym uznać należy, że przepis § 2 ust. 3 pkt 1 ww. uchwały nie obowiązuje, a tym samym nie jest dopuszczalne prowadzenie eksploatacji żwiru na obszarze, którego dotyczą decyzje organów obu instancji.

Decyzję SKO zaskarżył również pismem z dnia [....] K. R., wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy L.

We wniesionej skardze ww. przytoczył te same zarzuty i analogiczne ich uzasadnienie co zawarte w pkt 2 i 3 skargi K. D.

Ponadto dodatkowo skarżący zarzucił:

1. obrazę przepisów rozdziału 2 ustawy - Raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, w szczególności określonych w art. 66 ust. 1 pkt 1a, 1c, 5a, 5b, 7a, 7c, 8a, 8c, 15 i 18, art. 67 ust. 1 i art. 79 ust. 1;

2. obrazę przepisów postępowania tj. art. 7, art. 8, art. 10, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 79 § 2 i art. 107 § 3 kpa poprzez:

- naruszenie zasady prawdy obiektywnej przez niepodejmowanie z urzędu i na wniosek strony wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli,

- naruszenie zasady pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej przez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie jego uczestników do władzy publicznej,

- naruszenie zasady wysłuchania stron przez ograniczenie możliwości czynnego udziału w każdym stadium postępowania,

- niedopełnienie obowiązku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego,

- nie uwzględnienie żądania przeprowadzenia dowodu mającego istotne znaczenie dla sprawy,

- naruszenie prawa strony do zadawania pytań biegłym sporządzającym raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko,

- niewyjaśnienie podstawy prawnej i faktycznej decyzji oraz pominięcie w uzasadnieniu decyzji oceny okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Uzasadniając dodatkowe - w stosunku do tych podniesionych przez K. D. - zarzuty, K. R. stwierdził, że sporządzony w sprawie raport, pomimo dokonywanych poprawek, podaje nieprawdziwe informacje, zawiera szereg nieścisłości i sprzeczności oraz nie zawiera wielu elementów koniecznych. Na potwierdzenie powyższego wskazał, że raport podaje nieprawdziwe informacje dotyczące otocznia działki nr [...] tj. że teren złoża położonych jest w odległości ok. 400-500 m od pojedynczych, najbliższych zabudowań wsi M., tymczasem jak wskazał już z mapy internetowej Google wynika, że w tej odległości jest zwarta zabudowa wsi i, że najbliższa zabudowa jest znacznie bliżej, a poza tym działka nr [...] sąsiaduje bezpośrednio (graniczy) z terenem przeznaczonym w planie zagospodarowania przestrzennego pod budownictwo mieszkaniowe. Skarżący powołał się również na zapisy raportu, w których wskazuje się, że organizacja, rozruch i praca kopalni "[....]" nie powinna przynieść konfliktów natury społecznej, gdyż teren zamierzonej inwestycji od lat nie był terenem zamieszkałym i jest on oddalony od większych skupisk ludzi (str. 60), a także że uruchomienie kopalni nie powinno powodować konfliktów społecznych i ekologicznych (str. 7). W kontekście tych zapisów strona podkreśliła, że działalność istniejących kopalni i powstawanie nowych było przedmiotem wielu protestów społeczności M., o czym świadczy zdecydowany protest zgłoszony na zebraniu wiejskim w dniu [....], czy też podjęcie na zebraniu wiejskim w dniu [...] uchwały, w której mieszkańcy domagają się od właściwych instytucji działań zmierzających do zaprzestania bądź ograniczenia działalności kopalni żwiru w M., które poparło swym podpisem ponad 230 osób, tj. większość dorosłych mieszkańców wsi. Zakwestionował on także zapis raportu, iż zadanie inwestycyjne nie spowoduje ograniczenia interesów osób trzecich (str.60), zaznaczając że istniejące kopalnie negatywnie wpływają na jakość życia mieszkańców wsi i znacząco obniżają wartość należących do nich nieruchomości, oraz że powstanie kolejnej kopalni graniczącej z terenem przeznaczonym w planie zagospodarowania przestrzennego pod budownictwo mieszkaniowe ponownie i znacząco obniży komfort życia mieszkańców. Powołując się ponadto na wyjątkowo dolegliwym dla mieszkańców i środowiska naturalnego transport żwiru, i wskazując, że transport ten powinien być rozpatrywany jako integralny element przedsięwzięcia polegającego na eksploatacji kruszywa naturalnego ze złoża "[...]", niezbędny do określenia warunków środowiskowego korzystania ze środowiska naturalnego, stwierdził iż w kwestionowanym przez niego raporcie został on potraktowany pobieżnie i bez uwzględnienia jego znaczenia, co potwierdzają zapisy raportu w tym przedmiocie na str. 12-13, 61-62, z których wynikają iluzoryczne ograniczenia dla inwestora, oraz niewiarygodne i nieopłacalne dla realizacji przedsięwzięcia dane (20 ciężarówek dziennie, jedna wywrotka na godzinę). Skarżący zaznaczył, że inwestor eksploatował już inną żwirownię kilkaset metrów dalej, nie stosując się do żadnych ograniczeń, o których teraz zapewnia, np. wywoził żwir wielkimi ciężarówkami, emitując ogromny hałas i tumany pyłu. Wskazał też, że inwestor planuje przejazd przez działkę przeznaczoną w planie zagospodarowania przestrzennego pod budownictwo mieszkaniowe pomimo, że w planie tym nie ma tam drogi. Zarzucił poza tym, że raport w ogóle nie przewiduje wariantowych rozwiązań co do transportu żwiru. Zdaniem skarżącego nieprawdziwe są też zapisy raportu dotyczące hałasu, w myśl których jedynymi źródłami hałasu na terenie żwirowni będą tzw. źródła bezpośrednie ruchome; na terenie żwirowni poruszać się będą pojazdy ciężarowe w ilości 20 pojazdów w ciągu 12 godzin pory dnia (str. 53); najbliższe tereny akustycznie chronione, tj. tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, zlokalizowane są w kierunku południowym w odległościach od ok. 80 m od granicy POLA C (str. 5). Odnosząc się do tej kwestii wskazał, że tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej zlokalizowane są w kierunku południowym w odległościach zero metrów od granicy działki nr [...] oraz, że zgodnie z zamieszczoną tabelą wartości hałasu liczy się dla terenu o odpowiednim przeznaczeniu, a nie dla powstałej już zabudowy, jako że kopalnia jest zamierzeniem wieloletnim, i jako taka naruszać będzie uprawnienia do ochrony przed hałasem właścicieli działek przeznaczonych pod budownictwo mieszkaniowe na terenie, na którym wyłączono nawet dopuszczenie drobnej, nieuciążliwej działalności gospodarczej. Podkreślił przy tym, że autorzy raportu w ogóle nie wspominają o planie zagospodarowania przestrzennego sąsiednich działek, lecz wskazują na sąsiedztwo dużej ilości kopalni żwiru, pomimo iż działka nr [...] nie sąsiaduje bezpośrednio z żadną czynną lub nieczynną kopalnią. W ocenie strony z powyższego wynika, że obliczenia akustyczne raportu dotyczą innych wartości aniżeli właściwe, co uzasadnia potrzebę ich ponownego przeprowadzania. Zarzucił też, że podane obliczenia nie obejmują emisji hałasu podczas transportu (przynajmniej do drogi publicznej), który stanowi integralną części przedsięwzięcia. Poza tym skarżący zakwestionował zapisy raportu zawarte na str. 6-7 i 19-20, z których można w ocenie strony wywnioskować, iż uruchomienie kolejnej żwirowni w M. będzie miało dobroczynny, proekologiczny wpływ na środowisko naturalne wsi. Taka zaś konstatacja, jak wskazał, świadczy o tym, iż autorzy raportu nie widzieli księżycowego krajobrazu części "pożwirowego" M. i zapomnieli, że mieli oceniać przedsięwzięcie, które w ocenie prawodawcy może potencjalnie znacząco negatywnie oddziaływać na środowisko. W tym kontekście strona wskazała także na sprzeczności zapisów raportu, w którym to w jednym miejscu wskazuje się na proekologiczny wpływ kopalni żwiru na środowisko, a w innym miejscu dominuje przeciwny argument, np. na str. 17 wskazuje się, że powstanie wyrobiska poeksploatacyjnego nie będzie nowym elementem krajobrazie gdyż w najbliższej okolicy występuje szereg złóż kruszywa naturalnego oraz równie wiele wyrobisk poeksploatacyjnych z wygaszonymi koncesjami, że jest to rejon silnie zmieniony poprzez dotychczasowe eksploatacje kruszyw. W ocenie skarżącego wszystkie przytoczone powyżej okoliczności i argumenty przemawiają za negatywną oceną raportu i zleceniem sporządzenia nowego raportu przez rzeczywiście niezależnych i kompetentnych rzeczoznawców. Taki wniosek był też, jak zaznaczył, przedmiotem bezskutecznego żądania do organu. Również wniosek stron o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej z udziałem autorów raportu, nie odniósł zamierzonego skutku, bowiem na wyznaczoną przez Wójta Gminy L. rozprawę, pomimo żądania stron, nie wezwano autorów raportu, a rozprawa polegała na zgłoszeniu przez strony zarzutów, przy czym już na wstępie przedstawiciel organu poinformował, że do wszystkich zarzutów wójt ustosunkuje się w uzasadnieniu decyzji. Świadczy to, zdaniem skarżącego, o fasadowości postępowania, skoro już na wstępie rozprawy wiadomo było jaką decyzję wyda wójt. Skarżący podkreślił, że nie uwzględniając ww. zarzutów stron postępowania i ogółu mieszkańców M., oraz nie nakazując jego uzupełnienia bądź zmiany, aby odpowiadał wymogom ustawowym, orzekające organy nie wykazały krytycznego podejścia do raportu przedstawionego przez jedną ze stron postępowania. Tymczasem sporządzony w sprawie raport zawierał nieprawdziwe i powierzchowne informacje oraz przemilczał niewygodne dla wnioskodawcy okoliczności, co uzasadnia, jak skonstatował, zarzut skargi o niespełnieniu przez ten raport wymagań określonych w ustawie, w szczególności tych zawartych w art. 66 ust. 1 pkt 1a, 1c, 5a, 5b, 7a, 7c, 8a, 8c, 15 i 18, art. 67 ust. 1 i art. 79 ust. 1.

Ustosunkowując się natomiast do zarzutów skargi naruszenia przepisów postępowania określonych w art. 7, art. 8, art. 10, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 79 § 2 i art. 107 § 3 kpa, skarżący stwierdził, że wynikało to po pierwsze z faktu, iż jako strona postępowania nie był traktowany na równych zasadach z wnioskodawcą, gdyż to inwestor faktycznie powołał występujących w tej sprawie rzeczoznawców i, to on płacił, bez pośrednictwa organu władzy publicznej, rzeczoznawcom za wykonaną usługę, co rodzi wątpliwości co do ich bezstronności i obiektywizmu. Zdaniem skarżącego taka sytuacji w sprawach spornych nie powinna mieć miejsca. To bowiem organy prowadzący postępowanie powinny powoływać biegłych, jako że zobowiązane są one do równego traktowania stron o sprzecznych interesach. W konsekwencji więc przeprowadzenie postępowania w ww. zakwestionowany przez skarżącego sposób, spowodowało w ocenie skarżącego, nieuzasadnioną nierówność w traktowaniu stron postępowania i tym samym naruszyło zasadę pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej, poprzez procedowanie w sposób podważający zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Ponadto skarżący podniósł, że na wyznaczoną przez Wójta Gminy L. rozprawę, pomimo żądania stron, nie wezwano autorów raportu, naruszając przez to prawa strony do zadawania na rozprawie pytań sporządzającym raport, i tym samym przepis art. 79 § 2 kpa. W ten sposób również, jak wskazał, naruszono zasadę wysłuchania stron, gdyż ograniczono w sprawie możliwości czynnego ich udziału w każdym stadium postępowania. Nie dopełniono również, jego zdaniem, obowiązku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Pomimo bowiem wskazania wielu istotnych uchybień w sporządzonym raporcie, organy zadowoliły się jego pobieżną korektą, powielającą błędy i nie odpowiadającą w dalszym ciągu wymogom określonym w szczególności w art. 66. Nie uwzględniły one też wniosku stron o sporządzenie raportu przez innych rzeczoznawców, tymczasem dowód ten miał istotne znacznie dla sprawy. To zaś stanowi też o naruszeniu w sprawie zasady prawdy obiektywnej przez niepodejmowanie z urzędu i na wniosek strony wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W ocenie skarżącego rozstrzygnięcia (ich uzasadnienia) organów obu instancji nie odpowiadają też wymogom wynikającym z art. 107 § 3 kpa. W uzasadnieniu wydanych w sprawie decyzji organy nie zawarły bowiem merytorycznego wyjaśnienia dlaczego oparły swoje rozstrzygnięcia na dowodzie w postaci spornego raportu, a także nie ustosunkowały się do rzeczowych i szczegółowych zarzutów stron postępowania. Bezkrytyczne podejście i brak merytorycznej oceny raportu przez organy, zwłaszcza wobec podnoszonych istotnych zastrzeżeń przez strony, doprowadziło w ocenie skarżącego do sytuacji, w której faktycznie decyzję wydali autorzy raportu. Uznanie zaś za bezzasadne zarzutów strony o przekłamania zawartych w raporcie, z uwagi na okoliczność, że organ w podjętej decyzji podał inne dane, wskazuje że wielokrotne stwierdzanie nieprawdy w raporcie, nie dyskwalifikuje ani raportu, ani jego autorów. Zdaniem skarżącego gdyby organ rzeczywiście z należytą wnikliwością ocenił raport musiałby zlecić jego wykonanie innym kompetentnym i niezależnym biegłym. Tego jednak nie uczynił, i w efekcie nie wyjaśnił podstawy faktycznej decyzji oraz pominął w uzasadnieniu decyzji ocenę okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Powyższe okoliczności zatem, jak podsumował skarżący, stwarzają podstawę do uznania, że w sprawie naruszono ww. przepisy postępowania administracyjnego w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy.

W odpowiedzi na wniesione w sprawie skargi, organ wniósł o ich nieuwzględnienie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz.1269 ze zm.), Sąd uznał wniesione w sprawie skargi za uzasadnione, choć nie podzielił wszystkich zawartych w nich zarzutów.

Zaskarżona do Sądu decyzja SKO z dnia [...] oraz poprzedzająca ją decyzja Wójta Gminy L. z dnia [....], wydane zostały w wyniku złożenia przez inwestora wniosku o wydanie decyzji środowiskowej dla przedsięwzięcia polegającego na wydobywaniu kopaliny ze złoża kruszywa naturalnego [...] w 3 polach złożowych – POLE A, POLE B i POLE C, w miejscowości M., na stanowiącej własność inwestora działce nr [...] – obręb M., gmina L., powiat [...], województwo [...]. W konsekwencji rozpatrzenia ww. wniosku Wójta Gminy L. wskazaną decyzją z dnia [...] określił środowiskowe uwarunkowania realizacji spornego przedsięwzięcia. Powyższą decyzję SKO utrzymało w mocy ww. decyzją z dnia [...], co zostało zakwestionowane przez skarżących, powołujących się we wnioskowych do Sądu skargach na brak podstaw prawnych do wydania decyzji środowiskowej dla wskazanej inwestycji.

Przedmiot sporu stanowi zatem kwestia możliwości określenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przez inwestora przedsięwzięcia. Wobec tego, kontrola legalności zaskarżonej decyzji, wymaga w pierwszej kolejności omówienia regulacji prawnych zawartych w ustawie z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, normujących problematykę decyzji środowiskowej. Zgodnie z art. 71 ust. 2 ustawy uzyskanie takiej decyzji jest wymagane dla przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko bądź przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Na tle unormowań ustawy, można wyróżnić dwa rodzaje decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach tj. te, których wydanie musi być poprzedzone postępowaniem w sprawie oceny oddziaływania na środowisko oraz te, które są wydawane bez przeprowadzenia oceny oddziaływania. Pierwsza ze wskazanego typu decyzji wiąże się z postępowaniem wyjaśniającym prowadzonym w pełnym zakresie, druga zaś objęta jest postępowaniem uproszczonym. To zróżnicowanie znajduje swoje odzwierciedlenie m.in. w treści art. 77 ust. 1 ustawy. Przepis ten określa, że w tych kategoriach spraw, w których jest przeprowadzana ocena oddziaływania na środowisko, zachodzi konieczność uzgodnienia ich warunków z organami wskazanymi w pkt 1 tego przepisu, po zasięgnięciu opinii organów wskazanych w jego pkt 2. W tych sprawach, w których ocena oddziaływania nie jest przeprowadzana, organ właściwy do wydania decyzji będzie mógł przystąpić od razu do orzekania. Przeprowadzenia postępowania w spawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga m.in., zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy, realizacja przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko tj. mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (pkt1) oraz mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy (pkt 2). Katalog przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, zgodnie z delegacją zawartą w art. 60 ustawy, określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Kwestią bezsporną w sprawie jest kwalifikacji przedmiotowej inwestycji, jako przedsięwzięcia wymienionego w § 3 ust. 1 pkt 40a oraz, że obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony zgodnie z art. 63 ust. 1 ustawy, w postanowieniu z dnia [...], wydanym po wcześniejszym zasięgnięciu opinii organów współdziałających - RDOŚ i PPIS, które to organy zgodnie stwierdziły, że w sprawie zachodzi konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. W tym stanie rzeczy wydanie w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, zgodnie ze wskazanymi powyżej uwagami, musiało być poprzedzone postępowaniem w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, a co za tym idzie opracowaniem raportu o oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, oraz uzyskaniem wymaganych art. 77 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy stanowisk innych organów co do warunków realizacji przedsięwzięcia, tj. regionalnego dyrektora ochrony środowiska w postaci uzgodnienia i państwowego inspektora sanitarnego w formie opinii. Przepisy art. 77 § 1 pkt 1 i 2 ustawy obligują bowiem organ prowadzący postępowanie główne w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, do wystąpienia - przed wydaniem decyzji środowiskowej - do organów współdziałających o zajęcie stanowiska w kwestii realizacji planowanego przedsięwzięcia. Takie też stanowisko organy współdziałając zajęły w przedmiotowej sprawie po przedłożeniu i uzupełnieniu przez inwestora raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, a czego konsekwencją było dokonanie przez RDOŚ stosownego uzgodnienia (postanowienie z dnia [...]) i przedłożenie przez PPIS żądanej opinii (opinia z dnia [....]). Wskazać należy, że art. 80 ust. 1 ustawy wymaga, aby w sytuacji gdy była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko właściwy organ, wydając decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, wziął pod uwagę: 1) wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1 ustawy; 2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko; 3) wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa (którego możliwość udziału w postępowaniu zobowiązany jest zapewnić – art. 79 ust. 1 ustawy); oraz 4) wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone. Zgodna z prawem decyzja środowiskowa powinna spełniać wszystkie wskazane powyżej wymogi, odpowiadać wszystkim pozostałym przepisom ustawy, a także nie naruszać innych powszechnie obowiązujących źródeł prawa, w tym aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze działania organów które je ustanowiły.

W niniejszej sprawie zarówno organ I instancji jak i SKO wskazały na zgodność planowanego przedsięwzięcia z obowiązującymi na terenie objętym inwestycją aktami prawa miejscowego tj. z uchwałą nr VI/106/11 Sejmiku Województwa [...] z dnia 21 marca 2011 r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu (Dz.Urz. Woj. Kuj.-Pom. Nr 99, poz. 793), stanowiącą postawę prawną funkcjonowania Obszaru Chronionego Krajobrazu Doliny [...], oraz z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zawartymi w uchwale nr XLIII/651/02 Rady Gminy L. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy L. obejmującej tereny pod eksploatację kruszywa (Dz.Urz. Woj. Kuj.-Pom. Nr 63, poz. 1271). Ocena prawidłowości wskazanego stanowiska organów obu instancji wymaga przytoczenia przepisów przywołanych aktów prawa miejscowego. I tak przepis § 5 ust. 1 uchwały nr XLIII/651/02 stanowi, że na obszarze oznaczonym symbolem PE-1 ustala się przeznaczenie podstawowe - odkrywkową eksploatację kruszywa. Według zaś przepisu § 8 ust 1 uchwały nr XLIII/651/02 na obszarach oznaczonych symbolami PE-1, PE-2 i PE-3 ustala się możliwość prowadzenia działalności gospodarczej - odkrywkowej eksploatacji kruszywa niezależnie na poszczególnych działkach geodezyjnych, stanowiących odrębne własności, pod warunkiem spełnienia następujących rygorów: 1) zabezpieczenie faktyczne i prawne bezkolizyjnego funkcjonowania terenów i obiektów w bliskim sąsiedztwie kopalni, w tym zapewnienie ciągłego dostępu komunikacyjnego do tych terenów i obiektów; 2) zabezpieczenie istniejących urządzeń infrastruktury technicznej (linie energetyczne, wodociągi, kable telefoniczne itp.). Z akt sprawy wynika, że wskazana we wniosku inwestora działka nr [...] (obręb M., gmina L.), na której planuje się wydobywanie kopaliny (piasku) ze złoża kruszywa naturalnego [...] – Pole A, B i C, zlokalizowana jest na obszarze oznaczonym w planie miejscowym jako PE-1. Zatem ze zmienionego planu miejscowego wynika możliwość eksploatacji działki nr [...] pod odkrywkową eksploatację kruszywa. W związku z tym, iż zgodnie ze znowelizowanym przepisem art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz.U. z 2009 r., Nr 151, poz. 1220 ze zm.) wyznaczenie obszaru chronionego krajobrazu następuje w drodze uchwały sejmiku województwa, która określa jego nazwę, położenie, obszar, sprawującego nadzór, ustalenia dotyczące czynnej ochrony ekosystemów oraz zakazy właściwe dla danego obszaru chronionego krajobrazu lub jego części, wybrane spośród zakazów wymienionych w art. 24 ust. 1, wynikające z potrzeb jego ochrony, Sejmik Województwa [...] podjął w dniu 21 marca 2001 r. ww. uchwałę nr VI/106/11 w sprawie obszarów chronionego krajobrazu, mocą której ustanowiony został m.in. Obszar Chronionego Krajobrazu Doliny [...], obejmujący swoim zasięgiem także i przedmiotową działkę. Na wskazanym obszarze chronionego krajobrazu, zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 2, 4 i 5 uchwały VI/106/11, obowiązuje m.in. zakaz realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy (pkt 2), zakaz wydobywania do celów gospodarczych skał oraz skamieniołości (pkt 4) oraz zakaz wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu, z wyjątkiem prac związanych z zabezpieczeniem przeciwpowodziowym lub przeciwosuwiskowym lub utrzymaniem, budową, odbudową, naprawą lub remontem urządzeń wodnych (pkt 5). Przepis § 2 ust. 2 uchwały nr VI/106/11 stanowi jednak, że zakaz, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 2 nie dotyczy realizacji nowych lub rozbudowy modernizacji istniejących przedsięwzięć, mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których przeprowadzona procedura oddziaływania na środowisko wykazała brak niekorzystnego wpływu na przyrodę obszarów. Natomiast przepis § 2 ust. 3 tej uchwały określa, że zakazy wymieniony w § 2 ust. 1 pkt 4 i 5 nie dotyczą wydobywania piasku i żwiru z udokumentowanych złóż wyznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (w przypadku jego braku na podstawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy) m.in. na obszarze do 2 ha i przy wydobywaniu nie przekraczającym 20 tys. m3 rocznie (pkt 1), z zastrzeżeniem zawartym w § 2 ust. 4 tj. że eksploatacja ta nie będzie powodować zmian stosunków wodnych zagrożeń dla chronionych ekosystemów, a brak negatywnego oddziaływania na środowisko zostanie wykazany w sporządzonym raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W ocenie SKO jak i Wójta Gminy L. określone w uchwale nr VI/106/11 zapisy (§ 2 ust. 2 i ust 3 pkt 1) umożliwiające odstępstwo od zakazów wymiennych w § 2 ust. 1 pkt 2, 4 i 5 zaistniały w przedmiotowej sprawie, w związku z czym możliwa jest wydobycie kopaliny (piasku) ze złoża kruszywa naturalnego [...] zlokalizowanego na działce nr [...], objętej Obszarem Chronionego Krajobrazu Doliny [...]. W szczególności zdaniem organów obu instancji w sprawie został spełniony warunek określony w § 2 ust. 3 pkt 1 uchwały nr VI/106/11, uprawniający do wydobywania na obszarze chronionego krajobrazu piasku i żwiru z udokumentowanych złóż, wyznaczonych w planie miejscowym, na obszarze do 2 ha i przy wydobywaniu nie przekraczającym 20 tys. m3 rocznie. Uzasadniając swoje stanowisko w tym zakresie organy podkreśliły, że złoże [...] jest udokumentowane w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego oraz, że eksploatacja będzie dokonywana z obszaru trzech pól oznaczonych literami A, B i C, z których "każde" zajmuje powierzchnię mniejszą niż 2 ha, a roczne wydobycie z każdego pola nie przekroczy 20 tys. m3. W ocenie Sądu jedynie taka argumentacja twierdzenia organów o spełnieniu wymogu z § 2 ust. 3 pkt 1 uchwały nr VI/106/11 nie może być zaakceptowany w świetle obowiązujących przepisów prawa. Z dokumentów zawartych w aktach sprawy wynika bowiem, iż planowa inwestycja dotyczy położonego na działce nr [...] złoża [...]. Złoże to zostało rozdzielne na 3 pola, z których pole A obejmuje obszar - 1,4165 ha, pole B – 1,4696 ha, a pole C – 1,3107 ha, zaś wydobycie z każdego z tych pól oznaczone zostało do 20 tys. m3 rocznie (raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko – tom I, k.66, k 69). Łącznie obszar powierzchni wydobywczej na działce nr [...] w ramach złoża [...], przekracza zatem 4 ha, a wydobycie roczne kopaliny wynosi razem 60 tys. m3. Wartości te w sposób oczywisty przekraczają zatem warunki wydobycia kruszywa na obszarze chronionego krajobrazu wskazane w § 2 ust. 3 pkt 1 uchwały nr VI/106/11 (obszar eksploatacji do 2 ha, wydobycie nie przekraczające 20 tys. m3 rocznie). Należy także mieć na uwadze, że sporne przedsięwzięcie dotyczy jednego złoża kopaliny, ma być ono realizowane przez jeden podmiot (inwestora K. N.), na jednej działce, w tym samym czasie na całym obszarze wydobywczym. Okoliczności te w ocenie Sądu uzasadniają zarzut skarżących, iż w sprawie może mieć miejsce obejście przez inwestora przepisu prawa tj. § 2 ust. 3 pkt 1 uchwały nr VI/106/11 poprzez dokonanie podziału złoża na trzy pola wydobywcze, i przez to spełnienie ograniczeń zawartych we wskazanym przepisie w zakresie wielkości wydobycia i obszaru nim objętego. Zawarte bowiem w § 2 ust. 3 pkt 1 uchwały nr VI/106/11 ograniczenia w zakresie eksploatacji wydobywczej terenu objętego Obszarem Chronionego Krajobrazu Doliny [..], która co do zasady w świetle § 2 ust. 1 pkt 4 i 5 uchwały nr VI/106/11 na takim terenie jest zakazana, ustanowione zostały celem ochrony środowiska przed nadmierną ingerencją w jego zasoby, zwłaszcza że obejmuje ono teren wyróżniający się pod względem przyrodniczym z uwagi chociażby na jego wartości krajobrazowe i zróżnicowane ekosystemy, czy też na możliwość zaspokajania na nim potrzeb związanych z turystyką i wypoczynkiem lub pełnienia prze niego funkcji korytarza ekologicznego (art. 34 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Niewątpliwe również ograniczenie te służą okolicznej społeczności i chronią ją przed nadmiernymi uciążliwościami związanymi z eksploatacją kruszywa na obszarze objętym ochroną. W przypadku spornej inwestycji, realizowanej jednocześnie przez inwestora na obszarze działki nr [...], inwestor obszedł ustanowione ww. uchwałą ograniczenia, poprzez podzielnie złoża kopaliny na trzy pola wydobywcze, i w ten sposób zwiększył obszar wydobywczy dwukrotnie, zaś wielkości wydobycia niemal trzykrotnie. Jednoczesna ingerencja przedmiotową inwestycją w obszar chronionego krajobrazu, i tym samym dolegliwości z tym związane dla tego obszaru i społeczności go zamieszkującej, zostały zatem co najmniej dwukrotnie zwiększone, co niewątpliwe nie koresponduje z wolą i celami prawodawcy wyrażonymi w uchwale nr VI/106/11, związanymi z ochroną cennego przyrodniczo krajobrazu przez nadmierną w niego ingerencję. W kontekście powyższego należy także podkreślić, że ani organ I instancji, ani też SKO, w uzasadnieniu podjętych rozstrzygnięć, nie wyjaśniły celu, zasadności i potrzeby podziału złoża [...] na 3 pola wydobywcze. Ustosunkowanie się do tej kwestii było natomiast konieczne nie tylko za względu na zarzuty stron postępowania w tym zakresie, ale także z uwagi właśnie na ograniczenie zawarte w § 2 ust. 3 pkt 1 uchwały nr VI/106/11. Organy zatem powinny były jednoznacznie wypowiedzieć się co do podniesionych w tym przedmiocie zarzutów oraz co do zasadności i zgodności z prawem podziału złoża na trzy pola wydobywczy, zwłaszcza w kontekście regulacji zawartej w § 2 ust. 3 pkt 1 uchwały nr VI/106/11, a także poczynionych ustaleń faktycznych związanych z czasem i miejscem realizacji spornej inwestycji. W ramach wskazanych rozważań należało w szczególność dokonać dogłębnej analizy kwestii, czy w przedmiotowym przypadku działanie inwestora nie zmierza do obejścia prawa (§ 2 ust. 3 pkt 1 uchwały nr VI/106/11), w związku z okolicznością jednoczesnego realizowania inwestycji na obszarze działki nr [...] podzielonej na trzy pola wydobywcze, czego konsekwencją jest przekroczeniem norm określonych § 2 ust. 3 pkt 1 uchwały nr [...] na skutek podziału jednego złoża na trzy pola wydobywcze i tym samym ponadnormatywna ingerencja przez inwestora, w tym samych czasie, w ramach jednej inwestycji, w obszar chronionego krajobrazu. Tych ustaleń jednak w niniejszej sprawie zabrakło. Z uwagi zatem na treść ograniczenia zawartego w § 2 ust. 3 pkt 1 uchwały nr VI/106/11 oraz nieodniesienie się w sposób jednoznaczny i wyczerpujący przez organy obu instancji, pomimo zarzutów stron postępowania, do kwestii możliwości jednoczesnej realizacji spornej inwestycji na działce nr [...] w ramach jednego złoża kopaliny i trzech pół wydobywczych w kontekście ww. ograniczenia, należało uznać wydane w sprawie rozstrzygnięcia organów obu instancji za naruszające zarówno § 2 ust. 3 pkt 1 uchwały nr VI/106/11, jaki i przepisy postępowania określone w art. 107 ust. 3 kpa w zw. z art. 7, art. 77 § 1, i art. 11 kpa, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, i tym samym za niemogące się ostać w obrocie prawnym.

Sąd nie podzielił natomiast stanowiska skarżących, iż w sprawie miało miejsce naruszeniu art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, poprzez uznanie, iż Sejmik Województwa [...] ustanawiając uchwałą nr VI/106/11 obszar chronionego krajobrazu, był uprawniony do modyfikacji zakazów wymienionych we wskazanym przepisie. Abstrahując od okoliczności, że kompetencją organów administracyjnych jest stosowanie powszechnie obowiązujących przepisów prawa ustanowionych na podstawie upoważnienia ustawowego, a nie dokonywanie ich weryfikacji pod względem zgodności z przepisem upoważniającym, wskazać należy, że art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody zawiera zamknięty katalog zakazów, które mogą, lecz nie muszą być wprowadzone na obszarze chronionego krajobrazu, że ustanowienie tych zakazów w związku z tym nie jest obligatoryjne, leczy zależy jedynie od woli właściwego organu tj. sejmiku województwa, który zgodnie z art. 23 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody określa zakazy właściwe dla danego obszaru chronionego krajobrazu lub jego części, wybrane spośród zakazów wymienionych w art. 24 ust. 1, wynikające z potrzeb ochrony tego krajobrazu. Z powyższego wynika, że ustanowienie zakazów z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody ma charakter fakultatywny i jest zależne od określonych potrzeb ochrony danego krajobrazu. Taki charakter zakazów wymienionych w art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody wskazuje zaś na pewien zakres swobody sejmiku województwa w ich wprowadzaniu na obszarze chronionego krajobrazu. To natomiast w ocenie Sądu uzasadnia twierdzenie, iż możliwa jest pewna modyfikacja wyszczególnionych w art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody zakazów, wynikająca z potrzeb ochrony danego krajobrazu. W ocenie Sądu skoro sejmik województwa może w ogóle nie wprowadzić danego zakazu, np. zakazu wydobywania do celów gospodarczych skał oraz skamieniałości (zakaz z art. 24 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie przyrody), albo też wprowadzić go w pełnym zakresie, to dokonując wnioskowania a fortiori, a zwłaszcza argumentum a maiori ad minus (z większego na mniejsze), nie sposób uznać, iż nie możliwym jest wprowadzenie tego zakazu w mniejszym zakresie, np. zakazu wydobywania do celów gospodarczych skał oraz skamieniałości "jedynie" na określonym obszarze i w określonej wielkości, zgodnie z reguła wnioskowania, iż temu komo może być zakazane więcej, tym bardziej może być zakazane mniej. Z tych też powodów Sąd nie podzielił omówionego zarzutu skarżących.

Natomiast zarzuty skarg dotyczące treści raportu o oddziaływaniu na środowisko uznać należy co najmniej o tyle za uzasadnione, że organ II instancji nie odniósł się do nich w pełnym zakresie. SKO w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdziło jedynie, że zapisy raportu i decyzji organu I instancji różnią się w zakresie kwestionowanym przez skarżącego K. R. i przykładowo tylko wskazało na kwestię odległości planowanej inwestycji od najbliższych zabudowań. Tymczasem nawet co do tej kwestii skarżący konsekwentnie podnoszą, że organy błędnie zadowoliły się ustaleniem odległości od (do) istniejących zabudowań, w sytuacji gdy powinny rozważać odległość od (do) terenów jeszcze wprawdzie niezabudowanych, ale przeznaczonych w planie miejscowym pod zabudowę, a czego na żadnym etapie postępowania organy nie wzięły pod uwagę, ani nie wyjaśniły dlaczego tego nie zrobiono.

W świetle wszystkich wskazanych powyżej okoliczności Sąd, uznał że zaskarżona decyzja SKO oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają wskazane powyżej przepisy prawa, tj. § 2 ust. 3 pkt 1 uchwały nr VI/106/11 oraz art. 107 ust. 3 kpa w zw. z art. 7, art. 77 § 1, i art. 11 kpa, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270), orzekł o ich uchyleniu. Zgodnie z art. 152 ww. ustawy, w razie uwzględnienia skargi Sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. W sprawie niniejszej zaskarżone orzeczenie jako uchylone w całości nie może być wykonywane. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 ww. ustawy.