Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 640/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6321 Zasiłki stałe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 38
journal: Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
article: art. 7, 77 i 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie: WSA Gabriela Nowak (spr.) WSA Mirosław Gdesz Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi P. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. D., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania P. L. od decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] przyznającej P. L. świadczenie z pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego z powodu bezrobocia w wysokości [...] zł miesięcznie na okres od dnia 1 marca 2011 r. do dnia 31 sierpnia 2011 r. (z uwzględnieniem wypłaconych w tym okresie świadczeń) – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Przedmiotowa decyzja wydana została w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.

Pismem z dnia 30 stycznia 2011 r. P. L. wystąpił do Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w S. o przyznanie bezzwrotnej zapomogi pieniężnej za okres pozostawania bez pracy i brak środków własnych do utrzymania i egzystencji oraz zasiłku celowego w maksymalnej wysokości, z uwagi na bardzo trudną sytuację materialną.

Decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] organ pierwszej instancji udzielił wnioskodawcy pomocy finansowej w postaci specjalnego zasiłku celowego w wysokości [...] zł na częściowe pokrycie kosztów leczenia.

Od decyzji z dnia [...] lutego 2011 r. P. L. odwołał się pismem z dnia 26 lutego 2011 r., które złożył w Miejskim Ośrodku Pomocy Rodzinie w S. w dniu

2 marca 2011 r. zarzucając decyzji błędne ustalenie stanu faktycznego i przyznanie świadczenia w nieadekwatnej do potrzeb wysokości oraz nie przyznanie wnioskowanego zasiłku okresowego.

W piśmie tym wnosił o przyznanie zasiłku okresowego.

Decyzją z dnia [...] marca 2011 r. Nr [...] Prezydent Miasta S. przyznał P. L. świadczenie z pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego z powodu bezrobocia, w wysokości [...] zł miesięcznie na okres od dnia 1 marca 2011 r. do dnia 31 sierpnia 2011 r.

Rozpatrując odwołanie od tej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] uchyliło w całości wymienioną wyżej decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Organ pierwszej instancji dokonał aktualizacji wywiadu środowiskowego, z którego wynika, że P. L. jest osobą samotnie gospodarującą bez środków do życia.

W związku z tym decyzji z dnia [...] lipca 2011 r. Nr [...], wydaną przez Prezydenta Miasta S. przyznano P. L. świadczenie z pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego z powodu bezrobocia w wysokości [...] zł miesięcznie na okres od 1 marca 2011 r. do 31 sierpnia 2011 r.

Decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. ponownie uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia z uwagi na konieczność ponownego przeanalizowania sytuacji materialnej i postawy wnioskodawcy.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. Nr [...] Prezydent Miasta S. przyznał P. L. świadczenie z pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego z powodu bezrobocia w kwocie [...] zł miesięcznie, na okres od 1 marca 2011 r. do 31 sierpnia 2011 r., wyrównując jednocześnie świadczenie wypłacone za poszczególne miesiące o kwotę [...] zł miesięcznie, tj. o łączną kwotę [...] zł.

Od tej decyzji P. L. złożył odwołanie, w którym wniósł o wypłacenie świadczenia także za miesiąc styczeń i luty 2011 r. oraz ustawowych odsetek za zwłokę od nie wypłaconego w pełnej, przysługującej mu wysokości zasiłku okresowego za miesiące styczeń-sierpień 2011 r., co spowodowało pozbawienie go środków do życia oraz o wydanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzji reformatoryjnej, zmieniającej w powyższym zakresie decyzję organu pierwszej instancji, ponieważ uchylenie sprawy do ponownego rozpatrzenia wydłuży i tak wystarczająco rozciągnięte w czasie postępowanie administracyjne.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania P. L. – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ Odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podkreślił, że skarżący z wnioskiem o przyznanie tego świadczenia wystąpił dopiero w odwołaniu z dnia

26 lutego 2011 r., które zostało złożone bezpośrednio w Miejskim Ośrodku Pomocy Rodzinie w S. w dniu 2 marca 2011 r.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że przepisy ustawy o pomocy społecznej nie przewidują możliwości wypłaty świadczenia wstecz, bowiem pomoc udzielana jest od miesiąca, w którym została podjęta decyzja, bez względu na długość prowadzonego postępowania dowodowego, poprzedzającego wydanie decyzji.

Organ wskazał, że kwoty świadczeń z pomocy społecznej nie są przyznawane z odsetkami albowiem przepisy ustawy o pomocy społecznej nie przewidują obowiązku określania odsetek od przyznawanych kwot.

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł P. L.

Zarzucał naruszenie

- art. 3 ust. 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej, podnosząc że organ nie jest związany zakresem wniosku, zainteresowany nie musi znać przepisów ustawy, a organ winien przyznać świadczenie odpowiadające potrzebom korzystającego z pomocy, jeżeli mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej

- art. 84 § 1 i 2 kodeksu cywilnego, zgodnie z którym w razie błędu co do treści czynności prawnej można uchylić się od skutków prawnych swego oświadczenia woli. Skarżący wskazał, ze w dniu 14 marca 2011 r. sprostował swoje oświadczenie woli zgodnie z rzeczywistym stanem rzeczy i w oparciu o zaistniały stan faktyczny, a które to sprostowanie daje podstawę do ubiegania się o zasiłek okresowy od stycznia 2011 r.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o jej oddalenie i podtrzymało w całości argumentacje przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje:

Przede wszystkim wyjaśnić należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W niniejszej sprawie skarga nie może być uwzględniona ponieważ kontrola zaskarżonej decyzji administracyjnej nie wykazała naruszenia przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania, które uzasadniałoby jej uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 38 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość otrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego 1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej; 2) rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny. Zasiłek okresowy ustala się 1) w przypadku osoby samotnie gospodarującej - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie;

Zasiłek okresowy, którego materialnoprawną podstawę stanowi przepis art. 38 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej jest świadczeniem przyznawanym w ramach tzw. uznania administracyjnego, w szczególności w zakresie ustalenia jego wysokości oraz okresu pobierania. Okoliczność ta powoduje, że ustalając wysokość udzielonej w tym trybie pomocy organ kieruje się ogólnymi zasadami wyrażonymi w art. 2 ust. 3 i ust. 4 cytowanej ustawy, to znaczy dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Z brzmienia przepisu art. 38 wynika, że zasiłek ten jest przyznawany w szczególności osobom przewlekle chorym, niepełnosprawnym, bezrobotnym, których dochody nie przekraczają ustalonego kryterium. W innych niż wymienione w tym przepisie okolicznościach samo przyznanie takiego świadczenia leży także w ramach tzw. uznania administracyjnego.

Istota sporu w sprawie niniejszej sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy organy zasadnie przyznały skarżącemu zasiłek okresowy z powodu bezrobocia na okres od 1 marca 2011 r. do 31 sierpnia 2011 r., podczas gdy zdaniem skarżącego zasiłek taki winien być przyznany od stycznia 2011 r.

Organy obu instancji prowadząc postępowanie o przyznanie skarżącemu zasiłku okresowego zebrały materiał dowodowy w zakresie pozwalającym na prawidłowe rozstrzygnięcie tej sprawy. Dokonały dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz starannie wyjaśniły stronie zasadność przesłanek, którymi się kierowały przy wydaniu rozstrzygnięcia, zachowując tym samym wymogi określone w przepisach art. 7 i art. 77 k.p.a. Dokonana ocena zebranych w sprawie dowodów, a w szczególności kwestionowana przez skarżącego okoliczność początkowego okresu przyznania zasiłku, nie jest dowolna, a organy w sposób szczegółowy wskazały przyczyny, które zadecydowały o przyznaniu skarżącemu zasiłku okresowego od marca 2011 r. Uzasadnienie decyzji organu I instancji jak również organu odwoławczego w pełni odpowiada wymogom wynikającym z art. 107 § 3 k.p.a.

Podzielić należy pogląd Kolegium, że przepisy ustawy o pomocy społecznej nie przewidują możliwości przyznawania zasiłków okresowych wstecz, jak tego żąda skarżący, bowiem pomoc udzielana jest od miesiąca w którym została podjęta decyzja, bez względu na długość prowadzonego postępowania dowodowego, poprzedzającego wydanie decyzji.

Zdaniem Sadu nie budzi wątpliwości ustalenie organu, ze skarżący z wnioskiem o przyznanie zasiłku okresowego wystąpił dopiero w odwołaniu z dnia 26 lutego 2011 r., które zostało złożone bezpośrednio w Miejskim Ośrodku Pomocy Rodzinie w S. w dniu 2 marca 2011 r. Wcześniejszym pismem z dnia 30 stycznia 2011 r. P. L. wystąpił do Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w S. o przyznanie bezzwrotnej zapomogi pieniężnej za okres pozostawania bez pracy i brak środków własnych do utrzymania i egzystencji oraz zasiłku celowego w maksymalnej wysokości. Zdaniem Sadu nie budzi wątpliwości okoliczność, że skarżący we wniosku z dnia 30 stycznia 2011 r. nie wnosił o przyznanie zasiłku okresowego.

Zarzut skarżącego naruszania art. 3 ust. 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej jest całkowicie niezasadny. Organ nie przyznaje pomocy społecznej z urzędu lecz na wniosek. Zainteresowany winien określić jakiego rodzaju wsparcia oczekuje. Wniosek o przyznanie zasiłku okresowego skarżący złożył w dniu 2 marca 2011 r.

Całkowicie bezzasadny jest zarzut naruszenia art. - art. 84 § 1 i 2 kodeksu cywilnego. Nie znajduje oparcia w stanie faktycznym i prawnym niniejszej sprawy.

Ponadto, jak słusznie wskazał organ kwoty świadczeń z pomocy społecznej nie są przyznawane z odsetkami albowiem przepisy ustawy o pomocy społecznej nie przewidują obowiązku określania odsetek od przyznawanych kwot

Wobec powyższego, biorąc pod uwagę, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego, jak też proceduralnego, należało po myśli art. 151 p.p.s.a., oddalić skargę.