Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2071/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-08-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Edukacji i Nauki
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1, art. 31 par. 1 i 2, art. 5  par. 2 pkt 5
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Anna Mierzejewska Sędzia WSA – Ewa Grochowska – Jung Sędzia WSA – Danuta Kania (sprawozdawca) Protokolant – specjalista Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi [...] Stowarzyszenia Oświatowo-Samorządowego na postanowienie Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia – oddala skargę w całości –


UZASADNIENIE

Minister Edukacji Narodowej postanowieniem z dnia [...] września 2013 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267), dalej jako: "k.p.a.", utrzymał w mocy postanowienie własne z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] stwierdzające nieważność postanowienia [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] marca 2013 r. nr [...].

Powyższe postanowienia zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2014 r. Związek Nauczycielstwa Polskiego (dalej: "ZNP") wystąpił do Ministra Edukacji Narodowej o stwierdzenie nieważności postanowienia [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy L. z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...], zezwalających [...] Stowarzyszeniu Samorządowo-Oświatowemu na założenie dwóch publicznych szkół podstawowych i publicznego gimnazjum. Zaskarżonemu postanowieniu ZNP zarzucił:

1. rażące naruszenie prawa, tj. art. 31 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, wbrew literalnemu brzmieniu tego przepisu, że ZNP nie jest uprawniony do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Wójta Gminy L. ze względu na to, że ZNP nie jest stroną postępowania w rozumieniu art. 157 § 2 k.p.a.,

2. skierowanie postanowienia do podmiotu niebędącego stroną postępowania.

Motywując powyższe zarzuty ZNP wskazał, iż [...] Kurator Oświaty, odmawiając wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy L., nie tylko nie rozpatrzył kwestii zasadności wniosku ZNP jako organizacji społecznej w świetle przesłanek określonych w art. 31 § 1 k.p.a., ale w ogóle nie zastosował w sprawie art. 31 k.p.a., co należy uznać za rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Ponadto, ZNP podniósł, iż postanowienie [...] Kuratora Oświaty jest skierowane do Zarządu Głównego ZNP, a więc podmiotu niebędącego stroną postępowania, co wyczerpuje przesłankę stwierdzenia nieważności postanowienia określoną w art. 156 § 1 pkt 4 w zw. z art. 126 k.p.a.

Minister Edukacji Narodowej postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...], powołując w podstawie prawnej art. 156 § 1 pkt 2 i art. 158 § 1 w związku z art. 126 k.p.a., stwierdził nieważność postanowienia [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] marca 2013 r. nr [...].

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia stwierdził, iż uzasadniony jest zarzut ZNP dotyczący rażącego naruszenia art. 31 § 1-3 k.p.a. Powołując ww. przepis Minister wskazał, iż w przypadku złożenia do organu wniosku organizacji społecznej o wszczęcie postępowania administracyjnego lub uczestnictwa w toczącym się już postępowaniu, obowiązkiem organu jest ocena tego wniosku z punktu widzenia przesłanek wymienionych w ww. przepisie. Prowadzenie postępowania bez rozpatrzenia takiego wniosku jest istotnym naruszeniem prawa procesowego przejawiającym się w niewyjaśnieniu katalogu wszystkich podmiotów uprawnionych do uczestniczenia w postępowaniu, w sytuacji gdy ustawodawca zagwarantował organizacji społecznej, pod określonymi warunkami, prawo inicjowania postępowania administracyjnego lub uczestniczenia w nim. Nierozpatrzenie ww. wniosku organizacji społecznej wyklucza z góry możliwość uczestniczenia przez organizację społeczną w postępowaniu administracyjnym na prawach strony, a tym samym eliminuje możliwość wzięcia przez nią czynnego udziału w postępowaniu ze wszystkimi tego konsekwencjami.

Zdaniem Ministra, odmowę wszczęcia postępowania administracyjnego w trybie nadzwyczajnym, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, tylko z tego względu, że organizacja społeczna nie jest stroną postępowania, w świetle uprawnień tej organizacji wynikających z przepisów art. 31 § 1-3 k.p.a., należy ocenić jako rażące naruszenie prawa uzasadniające stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia [...] Kuratora Oświaty.

Minister uznał natomiast za nieuzasadniony zarzut, iż kwestionowane postanowienie jest dotknięte wadą kwalifikowaną określoną w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., z tego powodu, że zostało skierowane do podmiotu niebędącego stroną w sprawie. Stroną postępowania w niniejszej sprawie była organizacja społeczna, tj. ZNP, w którego imieniu działał Zarząd Główny. Z treści wniosku z dnia [...] lutego 2013 r. wynikało w sposób jednoznaczny, że wnioskującym o stwierdzenie nieważności jest ZNP. Wniosek został sporządzony na blankiecie, w którego nagłówku wymieniono Zarząd Główny ZNP, wraz z danymi teleadresowymi Zarządu Głównego. [...] Kurator Oświaty w treści postanowienia wskazał, że przedmiotem rozpatrzenia był wniosek Zarządu Głównego, natomiast na ostatniej stronie postanowienia, w rozdzielniku zawierającym wykaz podmiotów otrzymujących postanowienie, wymieniono imiennie osobę będącą Prezesem Zarządu Głównego ZNP. Takie oznaczenie strony było nieprawidłowe, jednak nie ulega wątpliwości, że przedmiotowym postanowieniem Kurator rozstrzygnął o prawach i obowiązkach ZNP jako strony postępowania. Nie ma zatem podstaw do uznania, iż w sprawie zaistniała przesłanka stwierdzenia nieważności określona w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.

Minister wskazał również, że zaskarżonym postanowieniem [...] Kurator Oświaty odmówił wszczęcia postępowania, co oznacza, że nie poddał kontroli merytorycznej decyzji Wójta objętych wnioskiem ZNP. Tymczasem w uzasadnieniu postanowienia zawarto obszerne wywody wykazujące na brak przesłanek do stwierdzenia nieważności tych decyzji i odnoszące się do zarzutów zawartych we wniosku ZNP. Oznacza to, że wbrew istocie podjętego rozstrzygnięcia organ przeprowadził postępowanie co do istnienia przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji, co uzasadnia zarzut rażącego naruszenia prawa.

Końcowo Minister stwierdził, iż w przedmiotowym postanowieniu [...] Kurator Oświaty rozstrzygnął o trzech odrębnych sprawach. Wprawdzie wniosek ZNP dotyczył łącznie trzech decyzji Wójta Gminy L., jednak nie oznacza to, że dotyczy on jednej sprawy. Organ powinien potraktować wniosek jako dotyczący trzech spraw i odnieść się do każdej decyzji odrębnie, co oznacza, że powinien podjąć odrębne rozstrzygnięcie w odniesieniu do każdej z ww. decyzji.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powyższą decyzją wniosło [...] Stowarzyszenie Oświatowo-Samorządowego w L. (dalej: "Stowarzyszenie") wskazując, iż ZNP nie spełnia przesłanek określonych w art. 31 § 1 k.p.a. z powodu braku interesu społecznego przemawiającego za wszczęciem postępowania zgodnie z wnioskiem z dnia [...] czerwca 2014 r.

Nadto Stowarzyszenie podniosło, iż [...] Kurator Oświaty w postanowieniu z dnia [...] marca 2013 r. w sposób wyraźny oświadczył, iż odmówił wszczęcia postępowania wobec braku legitymacji czynnej podmiotu wnioskującego. Nie oznacza to jednak braku możliwości dokonania kontroli podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu. Z ww. postanowienia wynika, że [...] Kurator Oświaty, po dokonaniu koniecznej analizy sprawy, nie znalazł przesłanek do wszczęcia postępowania w trybie nieważności. Na poparcie swego stanowiska przedstawił szereg argumentów, które zostały błędnie zakwalifikowane przez organ nadzoru jako merytoryczne rozpoznanie sprawy.

Minister Edukacji Narodowej powołanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] września 2013 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie nie znajdując podstaw do uwzględnienia zarzutów wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Minister podkreślił, iż rozpatrując wniosek ZNP z dnia [...] czerwca 2014 r., nie rozstrzygał, czy ZNP jest organizacją, na wniosek której należałoby wszcząć postępowanie. To bowiem Kurator, jako organ właściwy w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy L., powinien ocenić, czy zachodzą przesłanki wynikające z art. 31 § 1 k.p.a. Z uzasadnienia postanowienia [...] Kuratora Oświaty nie wynika, że badał on ww. przesłanki. Ten fakt został uznany przez Ministra za rażące naruszenie prawa. Z chwilą bowiem wpłynięcia do organu wniosku organizacji społecznej, którego treść wskazuje na to, że wyraża ona wolę wszczęcia postępowania administracyjnego lub uczestnictwa w już toczącym się postępowaniu administracyjnym, obowiązkiem organu jest ocena tego wniosku z punktu widzenia treści art. 31 § 1-3 k.p.a.

Nadto Minister wskazał, iż odmowa wszczęcia postępowania zgodnie z wnioskiem ZNP była równoznaczna z odmową kontroli merytorycznej decyzji Wójta będących przedmiotem wniosku ZNP. [...] Kurator Oświaty wbrew istocie podjętego rozstrzygnięcia przeprowadził postępowanie co do istnienia przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji, gdy tymczasem przeprowadzenie postępowania w tym zakresie jest możliwe dopiero po wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] września 2014 r. [...] Stowarzyszenie Oświatowo-Samorządowe w L. wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania zarzucając naruszenie art. 31 § 1 k.p.a., poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że działanie ZNP w celu wszczęcia postępowania administracyjnego jest uzasadnione jego celami statutowymi oraz, że przemawia za tym interes społeczny.

Skarżące Stowarzyszenie zakwestionowało stanowisko Ministra, w którym uznał on, że "[...] Kurator Oświaty, pomimo iż odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego ze względu na niewłaściwość stron, nie dokonał analizy sytuacji prawnej ZNP w oparciu o art. 31 k.p.a.". Zdaniem Stowarzyszenia, ZNP nie wykazało istnienia "interesu społecznego" w rozumieniu art. 31 § 1 k.p.a., co potwierdza prawidłowość rozstrzygnięcia [...] Kuratora Oświaty.

Nadto Stowarzyszenie podniosło, iż Kurator w uzasadnieniu kwestionowanego postanowienia (które to uzasadnienie zostało mylnie poczytane przez Ministra jako kontrola merytoryczna wniosku ZNP), w sposób wyczerpujący wyjaśnił motywy rozstrzygnięcia o odmowie wszczęcia postępowania z urzędu, a ponadto dokonał kontroli legitymacji ZNP do wszczęcia postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę Minister Edukacji Narodowej wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Zgodnie z art. 134 § 1 i 2 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, przy czym sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżone postanowienie Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] września 2014 r. zostało wydane w ramach jednego z nadzwyczajnych postępowań administracyjnych, tj. postępowania o stwierdzenie nieważności.

Stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej (postanowienia, na które służy zażalenie), może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy akt ten dotknięty jest przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Istota nadzwyczajnego trybu wzruszania aktu administracyjnego, o którym mowa w art. 156 k.p.a., wyraża się w tym, iż celem tego postępowania nie może być ponowne rozpoznanie sprawy tak jak w postępowaniu zwykłym. Zatem zakres tego postępowania jest ograniczony do badania przesłanek nieważnościowych, a więc do weryfikacji samego aktu administracyjnego z wyłączeniem możliwości merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy.

Jako przesłankę stwierdzenia nieważności postanowienia [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] marca 2013 r. Minister Edukacji Narodowej wskazał rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Wskazać należy, że podstawą stwierdzenia nieważności aktu administracyjnego z powodu rażącego naruszenia prawa jest stwierdzenie, że akt ten pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu niebudzącego wątpliwości interpretacyjnych, a nadto, że skutkiem tego naruszenia jest powstanie - w następstwie wydania tego aktu - sytuacji niemożliwej do zaakceptowania w praworządnym państwie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 363/11, publ.: LEX nr 1145109 oraz z dnia 20 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1056/10, publ.: LEX 1056/10). O rażącym naruszeniu prawa decydują zatem łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia, charakter przepisu, który został naruszony oraz skutki, które wywołuje wydany akt. W doktrynie prezentowany jest pogląd, że przy pojęciu rażącego naruszenia prawa należy brać pod uwagę w szczególności jego skutki. Rażące naruszenie prawa to takie, które wywołuje skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności (por. A. Zieliński, O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 K.p.a., Polemiki, PiP 1986, z. 2, s. 104 i nast.). Za takim stanowiskiem opowiadają się również sądy wskazując, że akt administracyjny rażąco naruszający prawo to taki, który wywołuje skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności, w tym skutki gospodarcze lub społeczne, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe jego zaakceptowanie jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa (por. wyroki NSA z dnia 7 października 2011 r. sygn. akt II OSK 1522/10, publ.: LEX nr 965193, z dnia 22 lutego 2013 r., sygn. akt II GSK 2098/11, publ.: LEX nr 1354893).

W świetle powyższego, w ocenie Sądu, uzasadnione jest stanowisko Ministra, że postanowienie [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] marca 2013 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy L. nr [...], nr [...] i nr [...] datowanych na [...] grudnia 2012 r., jest dotknięte wadą kwalifikowaną, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Wadliwość ww. postanowienia wynika z zaniechania rozpatrzenia przez organ wniosku Związku Nauczycielstwa Polskiego o wszczęcie postępowania w oparciu o przesłanki określone w stosownie do art. 31 § 1 pkt 1 k.p.a. Zaniechanie to godzi w zasadę praworządności (art. 6 i art. 7 k.p.a.) oraz w zasadę pogłębiania zaufania uczestników postępowania do organów władzy publicznej (art. 8 k.p.a.), co powoduje, że skutki tego zaniechania należy rozpatrywać w kontekście rażącego naruszenia uprawnień procesowych organizacji społecznej do inicjowania postępowania administracyjnego dotyczącego innej osoby lub uczestniczenia w tymże postępowaniu.

Przepis 31 § 1 k.p.a. stanowi, iż organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem wszczęcia postępowania, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Z kolei w myśl art. 5 § 2 pkt 5 k.p.a., ilekroć w przepisach k.p.a. jest mowa o organizacjach społecznych - rozumie się przez to organizacje zawodowe, samorządowe, spółdzielcze i inne organizacje społeczne. Mając na uwadze różny status organizacji społecznych można do nich zaliczyć partie polityczne, stowarzyszenia, związki zawodowe, samorządy zawodowe i związki wyznaniowe. Z powyższego wynika, że Związek Nauczycielstwa Polskiego - jako związek zawodowy pracowników oświaty i wychowania, szkolnictwa wyższego i nauki (art. 1 Statutu ZNP zarejestrowanego przez Sąd Rejonowy [...] w dniu [...] grudnia 2010 r.) - jest organizacją społeczną w rozumieniu ww. przepisu.

Przesłankami inicjatywy procesowej organizacji społecznej, które muszą wystąpić łącznie, jest statutowy cel jej działalności i względy interesu społecznego (art. 31 § 1 in fine k.p.a.).

Celem wymienionym w statucie organizacji społecznej może być obrona indywidualnych interesów i praw jej członków, zapobieganie sytuacjom zagrażającym tym interesom, propagowanie określonej działalności czy pewnych idei, ochrona wartości materialnych i niematerialnych, zapobieganie niekorzystnym zjawiskom społecznym lub ekonomicznym itp. Organ administracji jest obowiązany ustalić z urzędu, czy cele określone w statucie organizacji uzasadniają jej udział w postępowaniu dotyczącym innej osoby. Powinien zatem ocenić, czy między celami organizacji społecznej a przedmiotem sprawy administracyjnej istnieje powiązanie merytoryczne w sensie prawnym, nie tylko faktycznym. W sytuacji, gdy między celami statutowymi organizacji społecznej a materialnoprawnym przedmiotem sprawy nie ma prawnego związku, brak jest przesłanki dopuszczenia tej organizacji do udziału w postępowaniu administracyjnym.

Ocena zasadności żądania organizacji społecznej po kątem interesu społecznego należy do uznania organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie. Argumentacja dotycząca istnienia interesu społecznego po stronie organizacji powinna wynikać z pisma (wniosku) złożonego przez organizację społeczną. Jak podkreśla się w orzecznictwie, udział organizacji społecznej jako podmiotu na prawach strony w postępowaniu administracyjnym nie może służyć partykularnym interesom samej organizacji społecznej, lecz musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w sprawach indywidualnych i działaniem w nim organów administracji (por. wyrok NSA z dnia 16 lipca 2008 r. sygn. akt II OSK 843/07, publ. LEX nr 501062).

Żądanie wszczęcia postępowania w sprawie dotyczącej innej osoby powinno odpowiadać wymaganiom, jakie k.p.a. stawia tego rodzaju podaniom (art. 63 k.p.a.). Podanie zawierające żądanie wszczęcia postępowania powinno zatem wskazać organizację społeczną, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz osobę, której postępowanie będzie dotyczyć. W uzasadnieniu żądania organizacja powinna określić cele statutowe, względnie dołączyć odpis statutu. W razie stwierdzenia braków formalnych podania organ powinien stosować odpowiednio art. 64 i nast. k.p.a.

Zgodnie z art. 31 § 2 k.p.a. organ administracji orzeka o zasadności, ewentualnie bezzasadności żądania organizacji społecznej w formie postanowienia. W razie uznania żądania za uzasadnione organ wydaje postanowienie o wszczęciu postępowania z urzędu. Również w formie postanowienia organ odmawia wszczęcia postępowania. Na postanowienie odmowne służy zażalenie.

Biorąc powyższe pod uwagę, zgodzić należy się z organem nadzoru, że [...] Kurator Oświaty winien dokonać oceny wniosku ZNP o wszczęcie postępowania nieważnościowego z punktu widzenia przesłanek wymienionych w art. 31 § 1 k.p.a. Wydanie rozstrzygnięcia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w trybie nadzwyczajnym z tego tylko powodu, że ZNP nie był stroną postępowania administracyjnego w trybie zwykłym, przy jednoczesnym zaniechaniu rozpatrzenia wniosku ZNP w trybie art. 31 k.p.a., należy ocenić jako rażące naruszenie ww. przepisu uzasadniające stwierdzenie nieważności kwestionowanego postanowienia [...] Kuratora Oświaty.

Podzielić należy przy tym stanowisko organu nadzoru, że wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest uzasadnione tylko w przypadku niedopuszczalności podmiotowej bądź przedmiotowej postępowania, a więc w szczególności gdy żądanie stwierdzenia nieważności zostało wniesione przez podmiot nieposiadający legitymacji procesowej, w przypadku nieistnienia decyzji, której ważność została zakwestionowana bądź w przypadku zaistnienia innych przeszkód prawnych. Brak przesłanek nieważności decyzji - jako podstawa odmowy stwierdzenia nieważności decyzji - nie może być podstawą odmowy wszczęcia postępowania w sprawie. Innymi słowy, postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania nie może odnosić się do wyjaśnienia kwestii, czy przyczyny nieważności rzeczywiście miały miejsce, gdyż kwestie zaistnienia przyczyn nieważności winny być wyjaśnione w dalszym postępowaniu. Jak wielokrotnie wskazywał Naczelny Sąd Administracyjny, organ nie może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji uzasadniając odmowę brakiem podstaw prawnych do stwierdzenia nieważności. O tym, czy zachodzą podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji przewidziane w art. 156 § 1 k.p.a., organ może zadecydować dopiero po przeprowadzeniu stosownego postępowania (por. wyroki NSA: z dnia 20 grudnia 1994 r. sygn. akt I SA 1143/93, publ. ONSA 1995, nr 3, poz. 145; z dnia 13 marca 2008 r. sygn. akt I OSK 449/07, publ. LEX nr 505393).

Zatem w sprawie niniejszej przedwczesnym było odnoszenie się przez [...] Kuratora Oświaty do kwestii wystąpienia przesłanek nieważności z art. 156 § 1 k.p.a. w odniesieniu do objętych wnioskiem ZNP decyzji Wójta Gminy L. z dnia [...] grudnia 2012 r. Organ winien był bowiem w pierwszej kolejności ustalić czy wniosek był dopuszczalny w świetle przesłanek określonych w art. 31 § 1 w zw. z art. 157 k.p.a.

Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że Stowarzyszenie błędnie wskazuje, iż Minister w zaskarżonym postanowieniu rozstrzygał kwestię spełnienia przez ZNP przesłanek określonych w art. 31 § 1 k.p.a., a w szczególności kwestię istnienia po stronie ZNP interesu społecznego w zakresie wszczęcia postępowania nieważnościowego. Minister nie prezentował stanowiska co do zasadności uwzględnienia wniosku ZNP. Wskazał jedynie, iż zaniechanie rozpatrzenia tego wniosku w kontekście przesłanek określonych w art. 31 § 1 k.p.a. jest istotnym uchybieniem procesowym skutkującym stwierdzeniem nieważności postanowienia [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] marca 2013 r.

Z tego względu zarzuty skargi, jako merytorycznie nieuzasadnione, nie mogły odnieść zamierzonego skutku.

Końcowo Sąd zauważa, iż zgodzić należy się ze stanowiskiem Ministra, że [...] Kurator Oświaty winien rozpatrzyć wniosek ZNP odrębnie w stosunku do każdej z trzech decyzji Wójta Gminy L. z dnia [...] grudnia 2012 r. Każda z tych decyzji dotyczyła założenia innej placówki oświatowej. Organ powinien więc potraktować wniosek ZNP o wszczęcie postępowania nieważnościowego względem wyżej wymienionych decyzji jako wniosek dotyczący trzech spraw, w konsekwencji zaś winien podjąć w każdej z tych spraw odrębne rozstrzygnięcie.

Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.