Postanowienie NSA, sygn. akt II FZ 921/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-01-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Koszty sądowe
Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone zarządzenie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 2, art. 3 par. 3, art. 215, art. 216, art. 231
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: par. 1 ust. 1 pkt 1, par. 2 ust. 3 pkt 12
journal: Dz.U. 2003 nr 221 poz 2193
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jolanta Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia S. [...] w D. na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego z dnia 24 listopada 2016 r., sygn. akt I SA/Sz 1142/16 w sprawie ze skargi S. [...] w D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 28 września 2016 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2004 r. postanawia: uchylić zaskarżone zarządzenie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie.


UZASADNIENIE

Zarządzeniem z dnia 24 listopada 2016 r., sygn. akt. I SA/Sz 1142/16, Przewodniczący Wydziału wezwał S. [...] w D. (dalej jako: "skarżąca") do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 28 września 2016 r. w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2004 r. w kwocie 500 zł (słownie: pięćset złotych) stosownie do § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193, ze zm.; dalej jako: "Rozporządzenie RM"). Przewodniczący Wydziału pouczył skarżącą, że wpis należy uiścić w terminie 7 dni o daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi.

Pismem z dnia 1 grudnia 2016 r. skarżąca złożyła zażalenie na powyższe zarządzenie, w którym wniosła o wyznaczenie wysokości wpisu stosowanie do § 1 ust. 1 Rozporządzenia RM. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że jest organizacją pożytku publicznego, działającą bez żadnych dotacji, w oparciu o wolontariat, nie prowadzi działalności gospodarczej. Skarżąca wskazała, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, jednakże licząc na zmianę zarządzenia z dnia 24 listopada 2016 r. dokonała wpłaty 120 zł (słownie: sto dwadzieścia złotych) tytułem wpisu, co stanowi 4% zaskarżonej kwoty.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

Podkreślić należy, że zgodnie z art. 231 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: "p.p.s.a.") wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. W innych sprawach pobiera się wpis stały. Z kolei wysokość oraz szczegółowe zasady pobierania wpisu określa Rozporządzenie RM. W zaskarżonym zarządzeniu dnia 24 listopada 2016 r. Przewodniczący Wydziału jako podstawę prawną ustalenia wysokości wpisu sądowego od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2004 r. wskazał § 2 ust. 3 pkt 12 Rozporządzenia RM. Zgodnie z tym przepisem wpis stały w sprawach skarg, nieobjętych wpisem stosunkowym, z zakresu zobowiązań podatkowych wynosi 500 zł. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego § 2 ust. 3 pkt 12 Rozporządzenia RM nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie, a tym samym wysokość wpisu sądowego została określona w sposób nieprawidłowy.

Odwołując się do brzmienia powoływanego już art. 231 p.p.s.a. wskazać należy, że przepis ten nakazuje, aby w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne pobierać wpis stosunkowy. Znaczne uproszczenie zastosowane w tym przepisie może budzić wątpliwości interpretacyjne. Przedmiotem zaskarżenia w sprawach sądowoadministracyjnych nie są wszakże należności pieniężne, ale akty i czynności wymienione w art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a. Z tego względu należy przyjąć, że ustawodawca miał na myśli sprawy, w których przedmiotem zaskarżenia są akty lub czynności kreujące określoną należność pieniężną, bądź stwierdzające jej istnienie lub nieistnienie. Z powyższego wynika bez wątpienia, że zasadą w takich sprawach w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest pobieranie wpisu stosunkowego. Uregulowanie zawarte w zdaniu pierwszym § 1 Rozporządzenia RM lepiej oddaje istotę wpisu stosunkowego w sprawach rozpatrywanych przed sądem administracyjnym. W tym przepisie, określającym procentowo wysokość wpisu stosunkowego w zależności od wartości przedmiotu zaskarżenia, jest mowa o tym, że "wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem" (vide B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2006, wyd. II.). W praktyce orzeczniczej sprawy z zakresu zobowiązań podatkowych w przeważającej części dotyczą właśnie należności pieniężnych objętych zaskarżonymi aktami i z tego względu pobierany jest od skarg wnoszonych w tych sprawach wpis stosunkowy. Dotyczy to również spraw w przedmiocie określenia wysokości nadpłaty lub odmowy stwierdzenia nadpłaty, których istotą jest stwierdzenie istnienia bądź nieistnienia należności pieniężnej w określonej wysokości (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 2013 r., II FZ 828/13).

W realiach niniejszej sprawy nie ulega wątpliwości, że organ odmówił skarżącej stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2004 r. Oznacza to, że sprawa ta dotyczy należności pieniężnej. Ponadto, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale siedmiu sędziów z dnia 28 stycznia 2008 r., I FPS 7/07 – w świetle art. 231 w związku z art. 215 i art. 216 p.p.s.a. wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi tylko ta część należności pieniężnej, która została zakwestionowana w skardze. W niniejszej sprawie w skardze do Sądu pierwszej instancji strona zakwestionowała odmowę stwierdzenia nadpłaty i jej zwrotu w wysokości 2.991,90 zł (słownie: dwa tysiące dziewięćset dziewięćdziesiąt jeden złotych dziewięćdziesiąt groszy) wraz z odsetkami. W tej sytuacji w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można uznać, że należny jest wpis stały, bowiem istotą sporu jest stwierdzenie istnienia bądź nieistnienia należności pieniężnej w określonej wysokości.

Z uwagi na powyższe należy stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnie ustalił wysokość wpisu od skargi na podstawie § 2 ust. 3 pkt 12 Rozporządzenia RM. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w realiach niniejszej sprawy właściwe było, ja to podniosła skarżąca w zażaleniu, ustalenie wpisu sądowego w oparciu o § 1 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia RM. Zgodnie z tym przepisem wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem i wynosi do 10 000 zł – 4 % wartości przedmiotu zaskarżenia nie mniej jednak niż 100 zł. Ustalona na podstawie § 1 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia RM wysokość wpisu w niniejszej sprawie wyniesie 120 zł.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 i art. 198 p.p.s.a.