Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2439/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-01-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka Sędzia WSA Jakub Linkowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi A. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie kosztów związanych z dyspozycją usunięcia pojazdu oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez A. H. (dalej: "Strona", "Skarżący"), jest decyzja z [...] czerwca 2021 r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: "SKO") nr [...], wydana na podstawie art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 256, dalej: "K.p.a.") oraz art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r., poz. 570 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez A. H. (dalej: "Strona", "Skarżący"), utrzymująca na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] grudnia 2020 r. nr [...] orzekającej o ustaleniu kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu marki [...] o nr rej. [...] na kwotę 247 zł oraz zobowiązaniu do zapłaty ww. kosztów Stronę, M. S. oraz A. H..

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wyjaśnił, że decyzją z [...] września 2019 r. orzeczono o ustaleniu kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu marki [...] o nr rej. [...] na kwotę 247 zł oraz zobowiązaniu do zapłaty ww. Stronę, M. S. oraz A. H., jednak decyzją z [...] kwietnia 2020 r. [...] orzekło o uchyleniu powyższej decyzji i nakazało organowi I instancji powiadomienie jednej ze stron postępowania tj. A. H. o toczącym się postępowaniu. Po przekazaniu sprawy organ I instancji pismem z [...] września 2020 r. powiadomił A. H. o toczącym się postępowaniu, a następnie decyzją z [...] grudnia 2020 r. ponownie rozstrzygnął sprawę. Odwołanie od decyzji z [...] grudnia 2020 r. złożyła Strona.

SKO następnie, po przytoczeniu mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa wyjaśniło, że jak wynika z notatki urzędowej oraz dyspozycji usunięcia pojazdu marki [...] o nr rej. [...] 1 stycznia 2019 r., Straż Miejska ujawniła wykroczenie w ruchu drogowym przy ul. [...] w [...] polegające na niezastosowaniu się do znaków pionowych B-36 z tabliczką T-24, tj. zakaz zatrzymywania się, parkowanie grozi odholowaniem. W związku z powyższym wydano dyspozycję usunięcia pojazdu. Po wydaniu dyspozycji usunięcia pojazdu na miejsce zgłosiła się M. S., wobec czego odstąpiono od usunięcia pojazdu. Z listy zlecenia holowania - szczegóły wynika, iż przyjęcie zgłoszenia dotyczącego w/w pojazdu zostało dokonane o godz. 12:08, przełącznik został włączony o 12:18. Dyspozycja została anulowana o godzinie 12:20. Organ wyjaśnił, że godziny przyjęcia dyspozycji korespondują z treścią notatek urzędowych znajdujących się w aktach sprawy. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że holownik po otrzymaniu zgłoszenia wyruszył na wskazane miejsce. Z raportu drogowego wynika, że holownik przejechał 1,2 km. Zatem pomimo odstąpienia od usunięcia pojazdu powstały koszty, które zgodnie z ustawą o ruchu drogowym zobowiązany jest pokryć właściciel pojazdu.

Organ stwierdził, że znaczenie dla sprawy ma okoliczność, czy istniała podstawa prawna do obciążenia tymi kosztami strony. Ustawodawca przewidział takie sytuacje, w art. 130a ust. 2a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 450, dalej: "P.r.d."), który stanowi, że od usunięcia pojazdu odstępuje się, jeżeli przed wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu lub w trakcie usuwania ustaną przyczyny jego usunięcia. Jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu, o których mowa w ust. 1 lub 2, spowodowało powstanie kosztów, do ich pokrycia jest obowiązany właściciel pojazdu, a jeżeli w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, osoba ta jest zobowiązana solidarnie do pokrycia tych kosztów. Wysokość ustalonych kosztów wynika z załącznika nr 2 do Uchwały Rady m. st. Warszawy nr 11/29/2018 z dnia 15 grudnia 2018 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i parkowanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu na rok 2019 (Dz. Urz. Woj. Mazow, z 2018 r. poz. 12656), zgodnie z którym ustala się wysokość kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu, o którym mowa w art. 130a ust. 2a ustawy, w wysokości określonej w załączniku nr 2 do uchwały. W załączniku nr 2 określono wysokość kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu - do 3.500 kg włącznie dopuszczalnej masy całkowitej w wysokości 247 zł.

Organ wyjaśnił, że koszty powstają nie tylko wtedy, gdy samochód zostanie załadowany na holownik, lecz również wtedy gdy w związku ze zgłoszeniem holownik udaje się na miejsce postoju samochodu. Zatem organ w przedmiotowej sprawie bada, czy wydano dyspozycję odholowania pojazdu i czy w związku z tym powstały koszty, a jeśli tak to orzeka o obowiązku zapłaty kwoty wskazanej w ww. przepisach. Fakt, iż na parkingu znajdowały się inne pojazdy, których kierujący również nie zastosowali się do znaków drogowych nie może stanowić podstawy do uchylenia decyzji. Okoliczność bowiem, czy holownik przyjął kolejne zlecenie, czy też "powrócił do bazy na pusto", czy też by następnie przyjął kolejne zlecenie (w niniejszej sprawie kolejne zlecenie zostało przyjęte o godzinie 12:30), nie podważa okoliczności sprawy i dokonanych ustaleń, że w wyniku przyjętej dyspozycji usunięcia pojazdu (później odwołanej) holownik wyruszył na miejsce zgłoszenia. Zostały więc poniesione koszty wynikające z dokonania zgłoszenia w tej konkretnie sprawie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący zaskarżając decyzję SKO z [...] czerwca 2021 r. wskazał, że nie można zgodzić się że okoliczność, że holownik wrócił do bazy na "pusto", czy przyjął nowe zlecenie nie ma znaczenia w przedmiotowej sprawie. Według Skarżącego, potwierdza to opinia Biura Rzecznika Praw Obywatelskich wydana w tej sprawie, która stwierdza że jeżeli holownik wrócił do bazy to wygenerowało to koszty które należy opłacić. Dlatego Skarżący już w 2019 r. wystąpił do Straży Miejskiej o informację gdzie udał się holownik po odwołaniu dyspozycji usunięcia pojazdu (posiada rejestrator GPS) i jak jest rozróżniane odwołanie dyspozycji z kosztami i bez kosztów i do dnia wniesienia skargi Skarżący nie otrzymał tych informacji ani od Straży Miejskiej ani od Biura Prezydenta [...] ani w uzasadnieniu decyzji SKO.

Zdaniem Skarżącego, nadużyciem byłoby, gdyby holownik przyjechał na miejsce, ale nie zabrał zgłoszonego pojazdu tylko inny stojący obok a firma usługowa wystawiłaby faktury VAT na holowanie dla innego kierowcy.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz decyzja I instancji nie naruszają przepisów prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie.

Przedmiotem postępowania administracyjnego prowadzonego w niniejszej sprawie było ustalenie kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu na kwotę 247 zł oraz zobowiązanie do ich zapłaty.

Materialnoprawną podstawą ustalenia powyższych kosztów był art. 130a ust. 2a, ust. 10h, ust. 10j oraz ust. 6 i ust. 6a P.r.d.

Zgodnie z art. 130a ust. 1 pkt 1 P.r.d., pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela w przypadku pozostawienia pojazdu w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu. Zgodnie natomiast z art. 130a ust. 2a P.r.d., od usunięcia pojazdu odstępuje się, jeżeli przed wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu lub w trakcie usuwania ustaną przyczyny jego usunięcia. Jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu w przypadkach, o których mowa w ust. 1 lub 2, spowodowało powstanie kosztów, do ich pokrycia jest obowiązany właściciel pojazdu. Przepis ust. 10i stosuje się odpowiednio. W myśl art. 130a ust. 6, rada powiatu, biorąc pod uwagę konieczność sprawnej realizacji zadań, o których mowa w ust. 1 i 2, oraz koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu, ustala corocznie, w drodze uchwały, wysokość opłat, o których mowa w ust. 5c, oraz wysokość kosztów, o których mowa w ust. 2a. Wysokość kosztów, o których mowa w ust. 2a, nie może być wyższa niż maksymalna kwota opłat za usunięcie pojazdu, o których mowa w ust. 6a.

Z przytoczonych przepisów wynika, że właściciel nieprawidłowo zaparkowanego pojazdu, wobec którego wydano dyspozycję jego usunięcia z drogi ponosi koszty nawet w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu w trakcie jego usuwania, jeżeli wydanie tej dyspozycji spowodowało powstanie kosztów. Z przepisów tych wynika również, że ustawodawca wprowadził mechanizm ustalania opłat za usunięcie pojazdów i kosztów odstąpienia od usunięcia pojazdów, który nie jest uzależniony od faktycznej wysokości tych opłat i kosztów poniesionych w konkretnym przypadku. Wysokość tych kosztów bowiem na podstawie art. 130a ust. 6 P.r.d., ustala corocznie rada powiatu, która związana jest stawkami maksymalnymi określonymi w ustawie, ale waloryzowanymi w drodze corocznych obwieszczeń ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Oznacza to, że radzie przyznana została kompetencja do corocznego określania w drodze uchwały konkretnych stawek opłat i kosztów, nieprzekraczających kwot ustalonych w wyniku waloryzacji ministra dokonywanej w obwieszczeniu, których ustalenie winno być dokonywane w uwzględnieniem konieczności sprawnej realizacji zadań związanych z usuwaniem pojazdów oraz kosztów usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 sierpnia 2016 r. sygn. akt I OSK 2644/14, z dnia 17 maja 2017 r. sygn. akt I OSK 2897/16, z dnia 27 lutego 2018 r. sygn. akt I OSK 982/16 oraz z dnia 22 listopada 2018 r. sygn. akt I OSK 106/17; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z art. 130a ust. 2a i ust. 6 P.r.d., jednoznacznie wynika, że ustalając wysokość kosztów związanych z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu, a następnie odstąpienia od tej czynności, powinny być brane pod uwagę koszty wynikające z uchwały rady powiatu podjętej w tym przedmiocie, a nie rzeczywiste koszty wynikające z odstąpienia od usunięcia pojazdu. Wskazana kwota jest niezależna od okoliczności faktycznych (czasu, który upłynął od wydania dyspozycji usunięcia pojazdu do odstąpienia od usunięcia, czy też dystansu jaki przejechał holownik oraz czy w drodze powrotnej holownik dokonał usunięcia innego pojazdu) oraz niezależna od wysokości faktycznie powstałych kosztów i ich charakteru (czy są to koszty przejazdu holownika, kontaktu telefonicznego strażnika miejskiego z firmą holującą w celu przekazania dyspozycji, czy też inne). Została ona ustalona poniżej maksymalnej dopuszczalnej stawki (zgodnie z art. 130a ust. 6 zd. 2 i ust. 6a P.r.d.), równej opłacie za usunięcie pojazdu.

W tej sytuacji nie można zgodzić się ze stanowiskiem Skarżącego, że w sprawie istotna jest okoliczność, czy po odstąpieniu od usunięcia spornego w niniejszej sprawie pojazdu, holownik powrócił do bazy, czy też wykonał kolejną dyspozycję usunięcia innego pojazdu. Nie ma zatem znaczenia dokąd skierował się holownik po odstąpieniu od usunięcia spornego pojazdu. Z materiału dowodowego w niniejszej sprawie (karta nr 5 akt administracyjnych) wynika, że pojazd holujący po odstąpieniu od usunięcia spornego pojazdu, odholował inny pojazd w innym miejscu – ul. [...]. Okoliczności natomiast istotne dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy nie budzą wątpliwości i nie kwestionuje ich również Skarżący. Sporny pojazd mianowicie, którego wraz z Uczestnikami niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego współwłaścicielem jest Skarżący, 1 stycznia 2019 r. został zaparkowany przy ul. [...] w [...] z naruszeniem przepisów drogowych polegającym na niezastosowaniu się do znaków pionowych B-36 z tabliczką T-24 (zakaz zatrzymywania się, parkowanie grozi odholowaniem). W związku z powyższym wydano dyspozycję usunięcia pojazdu, od którego odstąpiono gdy podczas realizacji tej dyspozycji na miejsce zgłosiła się współwłaścicielka pojazdu. Z materiału dowodowego w sprawie wynika, że przyjęcie zgłoszenia dotyczącego spornego pojazdu zostało dokonane o godz. 12:08, holownik po otrzymaniu zgłoszenia wyruszył na wskazane miejsce, przełącznik został włączony o 12:18, dyspozycja została anulowana o godzinie 12:20. Z raportu drogowego wynika, że holownik przejechał 1,2 km., zatem pomimo odstąpienia od usunięcia pojazdu powstały koszty, które zgodnie z art. 130a ust. 2a P.r.d. zobowiązany jest pokryć właściciel pojazdu, w wysokości ustalonej przez radę powiatu na podstawie art. 130a ust. 6 P.r.d. – zgodnie z załącznikiem nr 2 do uchwały Rady m. st. Warszawy nr 11/29/2018 z dnia 15 grudnia 2018 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i parkowanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu na rok 2019, w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu do 3.500 kg włącznie dopuszczalnej masy całkowitej, w wysokości 247 zł.

Podkreślenia wymaga, że art. 130a ust. 2a P.r.d. wskazuje na obowiązek ciążący na właścicielu pojazdu pokrycia kosztów powstałych wskutek wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, w razie odstąpienia od jego usunięcia. Przepisy nie odwołuje się jednak do rzeczywistych kosztów powstałych w wyniku wydania tej dyspozycji, jako do odpowiednika zakresu obowiązku pokrycia tych kosztów, które obciążają kierowcę pojazdu. Dla ustalenia opłaty w ryczałtowej wysokości nie ma znaczenia okoliczność, w jakiej wysokości powstały koszty, skoro koszty te powstały, a sporna opłata jest opłatą za odstąpienie od usunięcia pojazdu, już po wydaniu dyspozycji usunięcia. Stąd też, ustalając wysokość kosztów związanych z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu, a następnie odstąpienia od tej czynności, winny być brane pod uwagę koszty wynikające z uchwały rady powiatu podjętej w tym przedmiocie, a nie rzeczywiste koszty wynikające z odstąpienia od usunięcia pojazdu. Także w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utarte jest stanowisko, zgodnie z którym właściciela pojazdu obciąża się kosztami, o których mowa w art. 130a ust. 2a p.r.d., niezależnie od tego, jaka była rzeczywista wysokość tych kosztów i bez względu na okoliczności, którymi kierowała się naruszająca prawo osoba pozostawiając pojazd w miejscu niedozwolonym. Ponadto jak wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych nie jest dopuszczalne "miarkowanie" wysokości tych kosztów. Zostały one bowiem ściśle określone w uchwale rady powiatu wydanej na podstawie art. 130a ust. 6 i 6a P.r.d. Przepisy P.r.d., nie pozwalają na jakąkolwiek uznaniowość, w tym - na ustalenie wysokości kosztów związanych z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu w zależności od stopnia zawinienia, rodzaju przewinienia, ukarania za wykroczenie bądź zależnie od tego, na jakim etapie usuwania właściciel pojazdu (czy osoba władająca pojazdem) powrócili do niego, czy też od tego czy po odstąpieniu od usunięcia danego pojazdu, przystąpiono do realizacji kolejnej dyspozycji usunięcie innego pojazdu.

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które Sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji.