Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 825/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2006-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus Sędziowie: sędzia NSA Paweł Miładowski as. sąd. Izabela Kucznerowicz (spr.) Protokolant: ref. staż. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi H. F. na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich; oddala skargę /-/ I. Kucznerowicz /-/ E. Makosz-Frymus /-/ P. Miładowski


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 08.2003r nr [...], Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 25 ust. 4 ustawy z dnia 24.01.1991r o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( dalej zwaną ustawą ) pozbawił H. F. uprawnień kombatanckich.

H. F. odwołał się od tej decyzji wnosząc o ponowne rozpoznanie sprawy. Stwierdził, że Jego przynależność do MO nie miała charakteru walki o utrwalanie władzy ludowej . W momencie gdy zaczęto upolityczniać służby MO zwolnił się ze służby, nie przyczyniał się do utrwalania władzy ludowej.

Decyzją z dnia [...].05.2004r nr [...], Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ podniósł, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniały nowe okoliczności faktyczne i prawne uzasadniające uchylenie decyzji ostatecznej. H. F. podaje, że w latach 1945-1946 w trakcie służby w MO prowadził działalność konspiracyjną. Założycielem grupy, która działała w okolicach i na terenie S. W. był S. W. Grupa zawiązała się w mieszkaniu H. F. a celem jej działalności było " nawiązywanie kontaktów z podległymi posterunkami MO w powiecie oraz gromadzenie broni ". Pismem z dnia [...]03.2004r Instytut Pamięci Narodowej - Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w wyniku szeroko zakrojonej kwerendy poinformował, iż nie odnaleziono informacji o grupie milicjantów działających w latach 1945-1946 w okolicach Ś. W. Dowódca w/w grupy występuje w kontekście swej wcześniejszej działalności w organizacji " Front Oporu Armii Krajowej " obejmującej swym zasięgiem okolice S. W. i P. Działalność tej organizacji zakończyła się według obecnej wiedzy IPN wraz z aresztowaniem jej członków dnia [...].08.1945r. Powyższe dowody korzystają z domniemania prawdziwości przewidzianego w art. 76 kpa, które nie zostało przez stronę obalone. Zgodnie z art.1 ust. 2 pkt. 5 ustawy za działalność kombatancką uznaje się pełnienie służby w polskich podziemnych formacjach wojskowych na terytorium Państwa Polskiego w jego granicach sprzed 1 września 1939r oraz w granicach powojennych w okresie od wkroczenia amii ZSRR do końca 1956r, jeżeli były to formacje lub organizacje stawiające sobie za cel niepodległość i suwerenność Rzeczypospolitej. Zebrany materiał dowodowy nie daje podstaw do przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu przewidzianego w art. 1 ust. 2 pkt 5 ustawy. Strona nie złożyła stosownej rekomendacji stowarzyszenia właściwego dla określonego rodzaju działalności kombatanckiej. H. F. uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej w ramach służby w MO . W niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki wyłączające pozbawienie kombatanta uprawnień kombatanckich, jako że wykonywanie obowiązków funkcjonariusza MO nie mieści się w żadnym z tytułów, z którymi ustawa wiąże możliwość ich zachowania. W przepisach ustawy status kombatanta związany został z działalnością w składzie formacji wojskowych lub organizacji walczących o suwerenność i niepodległość RP, a do zadań MO zgodnie z dekretem PKWN z dnia 7.10.1944r o MO , należała ochrona bezpieczeństwa, spokoju i porządku publicznego, dochodzenie i ściganie przestępstw oraz wykonywanie zaleceń władz administracyjnych, sądów i prokuratury w zakresie prawem przewidzianym. Tego rodzaju działalność nie została przez ustawodawcę zaliczona do tytułów uzasadniających zachowanie przyznanych wcześniej uprawnień kombatanckich. Nadto H. F. w żaden sposób nie wykazał, że zachodzą przesłanki z art. 25 ust. 2 pkt 2 zd. 2 wskazanej ustawy warunkujące zachowanie dotychczasowych uprawnień kombatanckich. Takimi okolicznościami są : uczestnictwo w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939, uzyskanie uprawnień z mocy obecnie obowiązującej ustawy oraz pełnienie z poboru służby wojskowej w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 do 30 czerwca 1947r.

H. F. wniósł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, twierdząc, że rozpatrzono Jego sprawę z nienależytą starannością i wnikliwością.

Nadto podniósł, że udało mu się uzyskać adres H. S. - dowódcy grupy, który potwierdza Jego zeznania. Założycielem grupy konspiracyjnej mógł być S. W. który jak potwierdza Instytut Pamięci Narodowej, był organizatorem i działaczem " Frontu Oporu Armii Krajowej " na terenie Ś. W. i P. Skarżący stwierdził też, że meldunki składał osobiście przekazem " ustnym ", bo raporty pisemne wiązały się z wielkim ryzykiem.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie . W uzasadnieniu powołał się na argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

H. F. uprawnienia kombatanckie uzyskał na mocy orzeczenia Zarządu Wojewódzkiego Związku Bojowników o Wolność i Demokrację w P. z dnia [...].11.1976r z tytułu " utrwalania władzy ludowej " w okresie od [...].01.1945r do [...].11.1946r jako funkcjonariusz Milicji Obywatelskiej. Okoliczność ta znajduje potwierdzenie w aktach ZBoWiD w P. oraz w zaświadczeniu Komendy Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej w P. z dnia [...].02.1976r. Z ich treści wynika, że Skarżący w wyżej wskazanym okresie brał udział w walkach z " reakcyjnym podziemiem " jako funkcjonariusz MO.

Zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w charakterze " uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej " . Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936 - 1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10.05.1945r do 30.06.1947r.

W niniejszej sprawie nie zachodzą te okoliczności.

Skarżący podnosi, że w trakcie służby w MO prowadził działalność konspiracyjną. Założycielem grupy był S. W. Z oświadczenia świadka H. S. wynika, że grupa zawiązała się w mieszkaniu Skarżącego w S. W. a celem jej działalności było nawiązanie kontaktów z podległymi posterunkami MO w powiecie oraz gromadzenie broni.

Z pisma Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w P. wynika, że nie odnaleziono informacji o grupie milicjantów działających w latach 1945 -1946 w okolicach S. W. oraz wiadomości o H. S. p.s. "S." z wyjątkiem jego akt osobowych. Dowódca grupy S. W. występuje w kontekście swej wcześniejszej działalności w organizacji " Front Oporu Armii Krajowej " obejmującej swym zasięgiem okolice S. W. i P. Działalność tej organizacji zakończyła się wraz z aresztowaniem jej członków dnia [...].08. 1945r.

Świadek H. S. składający oświadczenie w niniejszej sprawie podał nazwiska dwóch osób, które jego zdaniem uczestniczyły w działalności tej grupy. Organ administracyjny poza nazwiskami, nie posiadał żadnych innych informacji, które umożliwiłyby mu przesłuchanie tych osób.

Dokładne dane S. D., który może potwierdzić przynależność do grupy H. S. Skarżący podał dopiero w dniu [...].05.2006r. Nastąpiło to już po wydaniu wyroku w sprawie.

W myśl art. 1 ust. 2 pkt 5 ustawy za działalność kombatancką uznaje się pełnienie służby w polskich podziemnych formacjach wojskowych lub organizacjach niepodległościowych na terytorium Państwa Polskiego w jego granicach sprzed dnia 1 września 1939r oraz w granicach powojennych w okresie od wkroczenia armii ZSRR, do końca 1956r, jeżeli były to formacje lub organizacje stawiające sobie za cel niepodległość i suwerenność Rzeczypospolitej.

Organy administracyjne słusznie uznały, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstawy do przyznania Skarżącemu uprawnień kombatanckich z tytułu przewidzianego w art. 1 ust. 2 pkt 5 ustawy. Pismem z dnia [...].07.2003r Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych poinformował Skarżącego, że warunkiem formalnym rozpoznania wniosku w przedmiocie uprawnień kombatanckich, w tym z tytułu pełnienia służby w Armii Krajowej jest złożenie stosownej rekomendacji stowarzyszenia właściwego dla określonego rodzaju działalności kombatanckiej. Skarżący takiej rekomendacji nie przedłożył.

Bezsporne jest w świetle zebranego materiału dowodowego, że Skarżący uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej w ramach służby w Milicji Obywatelskiej. Przepisy ustawy, status kombatanta wiążą z działalnością w składzie formacji wojskowych lub organizacji walczących o suwerenność i niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej a do zadań MO należała ochrona bezpieczeństwa, spokoju i porządku publicznego, dochodzenie i ściganie przestępstw oraz wykonywanie zaleceń władz administracyjnych, sądów i prokuratury w zakresie prawem przewidzianym. Tego rodzaju działalność nie została przez ustawodawcę zaliczona do tytułów uzasadniających zachowanie przyznanych wcześniej uprawnień kombatanckich.

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.07.2002r Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem- jak stanowi § 2 wyżej cytowanego przepisu.

Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa w niniejszej sprawie. W związku z tym na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.

/-/ I. Kucznerowicz /-/ E. Makosz-Frymus /-/ P. Miładowski

MK