Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1986/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-01-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 8a
journal: Dz.U. 2019 poz 288
law: Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu,  Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony  Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję poprzedzającą z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...]


UZASADNIENIE

W. S. (dalej: "skarżący", "wnioskodawca") złożył skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] o odmowie wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariusz Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin, zaskarżając przedmiotową decyzję w całości.

Z akt postępowania wynikało, że wnioskiem z dnia [...] marca 2017 r. W. S. wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o zastosowanie wobec niego art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (ówczesny Dz. U. z 2016 r., poz. 708, z późn. zm.) - zwanej dalej ustawą zaopatrzeniową.

W uzasadnieniu wniosku szczegółowo opisał przebieg swojej służby w Służbie Bezpieczeństwa oraz w Policji. Jednocześnie podkreślił, że z poświęceniem realizował obowiązki służbowe, za które był nagradzany. Dodał, że został odznaczony brązową odznaką "Zasłużony Policjant" oraz orderem "Brązowy Krzyż Zasługi".

Analizując niniejszą sprawę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, decyzją z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] odmówił wyłączenia stosowania wobec wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.

Pismem z 14 grudnia 2018 r. (data nadania w placówce pocztowej) z zachowaniem ustawowego terminu, W. S. za pośrednictwem Poczty Polskiej przesłał do Ministra SWiA wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powyższą decyzją nr [...]. W piśmie tym skarżący wniósł o uchylenie przedmiotowej decyzji w całości oraz orzeczenie co do istoty sprawy zgodnie z wnioskiem. W ocenie skarżącego postępowanie dotyczące ukarania go karą dyscyplinarną (w 2006 r.) nie powinno być w ogóle brane pod uwagę przez organ w świetle art. 15c ustawy zaopatrzeniowej. Wskazał, że uczył się w Wyższej Szkole Oficerskiej w [...] oraz brał udział w szkoleniach w B. ([...]), G. i L. Wyjaśnił też, że kierował sprawą operacyjną, podczas której rozpracowywał grupę zajmującą się [...] na terenie P., K. i w okolicach W.

Wydaną na wstępie decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...], Minister SWiA utrzymał w mocy decyzją własną z dnia [...] listopada 2018 r., nr [...] o odmowie wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy. W uzasadnieniu organ wskazał, że skarżący pełnił służbę w okresie od dnia [...] września 1981 r. do dnia [...] sierpnia 1982 r. oraz od dnia [...] marca 1988 r. do dnia [...] stycznia 2010 r., tj. przez 22 lata, 9 miesięcy i 27 dni, z czego na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej - od dnia [...] marca 1988 r. do dnia [...] lipca 1990 r., tj. przez 2 lata i 5 miesięcy.

Organ wskazał, że skarżący dobrowolnie zgłosił się do służby w Wydziale [...] SB WUSW w L., co potwierdza jego prośba, znajdująca się w kopii akt osobowych o sygn. [...] przekazanych za pismem z dnia [...] lutego 2017 r. (znak: [...]) w której ww. wskazał; "Proszę o przyjęcie do służby w charakterze funkcjonariusza bezpieczeństwa WUSW w L. Prośbę swą motywuję tym, że chciałbym bronić interesy Władzy Ludowej, przyczyniać się do utrwalania porządku i bezpieczeństwa obywateli, zwalczać patologię w życiu gospodarczym kraju". Z ww. materiału oraz dokumentacji archiwalnej przekazanej przez IPN Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu wynika, że wnioskujący w okresie od dnia [...] marca 1988 r. do dnia [...] lipca 1990 r., pełnił służbę w Wydziale [...] Służby Bezpieczeństwa WUSW w L.

Organ wyjaśnił, iż rzetelność wykonywanych przez skarżącego obowiązków służbowych została w sposób niejednoznaczny oceniona przez Komendanta Głównego Policji, który w swoim stanowisku stwierdził, iż: "w 2006 r. wymienionego uznano za winnego naruszenia dyscypliny służbowej w związku z wykroczeniem drogowym i odstąpiono od wymierzenia kary oraz obniżono nagrodę roczną za 2006 r. o 20 %" Komendant Główny Policji wskazał, m.in., że skarżący jest "przygotowany ogólnie i zawodowo do wykonywania powierzonych obowiązków, "posiadana wiedza i kwalifikacje zawodowe pozwalają mu realizować powierzone zadania w sposób nie budzący uwag ze strony przełożonych".

Z nadesłanej dokumentacji wynika również, że strona była odznaczona Brązowym Krzyżem Zasługi oraz Brązową Odznaką Zasłużony Policjant. Jednocześnie w dokumentacji archiwalnej wskazano, iż skarżącemu w dniu [...] kwietnia 2010 r. wydano zaświadczenie uprawniające do podwyższenia emerytury, wydane w trybie § 4 pkt 1 zgodnie z wyżej powołanym rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r., za lata 2004, 2005, 2006 i 2007.

Organ prowadzący niniejsze postępowanie stwierdził, że przebieg służby ww. funkcjonariusza nie pozwolił przyjąć, aby w sprawie zachodził "szczególnie uzasadniony przypadek" wynikający z art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej. W ocenie organu okresu 2 lata i 5 miesięcy nie sposób uznać go za okres krótkotrwały. Minister wskazał, że aby można było rozpatrywać zaistnienie "szczególnie uzasadnionego przypadku" obie przesłanki wskazane w art. 8a ustawy zaopatrzeniowej muszą zostać spełnione łącznie.

W. S., pismem z dnia [...] września 2020 r. złożył skargę na powyższą decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] o odmowie wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. ustawy zaopatrzeniowej.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że zaczynając służę w SB, pierwsze 3-4 miesiące zapoznawał] się z pracą i warunkami tam panującymi, z kolei przez ostatnie pół roku przerzucał worki z aktami [...]. Ponadto zakwestionował wskazaną przez Ministra "dobrowolność" wstąpienia do Służby Bezpieczeństwa, a także wskazany w decyzji okres służby w SB oraz uznanie, że był to czas wystarczający do zaznajomienia się ze specyfiką realizowanych zadań oraz ich charakterem. Wskazał, że nigdy nie naruszyłem godności drugiego człowieka, zawsze postępował zgodne z przyjętymi normami i etyką.

Skarżący podniósł, że sprawa ukarania go mandatem za spowodowaną kolizję i związane z tym postępowanie dyscyplinarne nie powinno być w ogóle brane pod uwagę w postępowaniu prowadzonym w świetle art. 15c ww. ustawy. Przedstawił również na czym polegała jego służba w CBŚ, wskazując, że pracował tam przez ok. 17 lat, co zostało przemilczane w treści zaskarżonej decyzji, jak również to, że za znakomite osiągi w pracy na komisariacie policji, zastał przekazany do służby w Wydziale do [...], który następnie zmienił nazwę na CBŚ.

W odpowiedzi na skargę, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wnosił o oddalenie skargi w całości, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

W myśl zaś art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie.

Przepis art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, będący podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji, stanowi, że minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a, art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę na rzecz totalitarnego państwa w rozumieniu art. 13b tej ustawy (tj. służbę od dnia 22 lipca 1944 r. do 31 lipca 1990 r. w cywilnych i wojskowych instytucjach i formacjach wymienionych enumeratywnie w tym przepisie), ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia.

W świetle art. 8a ust. 1 ustawy decyzja o wyłączeniu zastosowania ograniczeń przewidzianych w art. 15c, 22a i 24a ustawy ma charakter uznaniowy. Uznanie administracyjne nie pozwala na dowolne działanie organu administracji publicznej, rozstrzyganie na podstawie przesłanek nie mających obiektywnego uzasadnienia. Organ jest zobowiązany do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy. Sąd kontrolując decyzję uznaniową jest obowiązany zbadać jedynie, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 23 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1488/08 (publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl) stwierdził, że zakres badania decyzji posiadającej cechy uznania administracyjnego sprowadza się do oceny, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z odpowiednim zachowaniem procedury administracyjnej. Natomiast wybór rozstrzygnięcia w ramach uznania administracyjnego, dokonywany na podstawie kryteriów słuszności i celowości pozostaje poza kontrolą sądowoadministracyjną. Kontrola zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny sprowadza się zatem do oceny, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, czy organ wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia i czy wyboru tego rozstrzygnięcia dokonał po ustaleniu i rozważeniu wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności.

W orzecznictwie sądów administracyjnych konsekwentnie zwraca się uwagę na znaczenie, jakie ma prawidłowe uzasadnienie decyzji uznaniowej. Wskazuje się, że wymogi, jakim powinna odpowiadać decyzja wydana w ramach uznania administracyjnego, są dalej idące niż ma to miejsce w odniesieniu do decyzji związanej. Uzasadnienie decyzji uznaniowej powinno zawierać wszechstronną analizę zgromadzonego materiału dowodowego i wyczerpująco uargumentowane stanowisko organu. Powinno z niego wynikać, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały rozważone i ocenione (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 marca 2010 r., sygn. akt II GSK 491/09, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 2006/10, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji przyjął, iż powyższy przepis nie może zostać zastosowany jeżeli nie zostaną kumulatywnie spełnione obie przesłanki wymienione w pkt 1 i 2 ust. 1 powołanego artykułu. Stąd też organ odmówił wydania decyzji pozytywnej w stosunku do skarżącego z uwagi, że nie spełnia on jednej z nich – krótkotrwałości służby. Zatem w niniejszej sprawie fundamentalne znaczenie ma dokonanie prawidłowej wykładni art. 8a ustawy zaopatrzeniowej.

Przedmiotową kwestię wyczerpująco wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 13 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1895/19 (publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl), który stwierdził, iż: "Wykładnię istotnego i zasadniczego znaczenia przesłanki "szczególnie uzasadnionych przypadków" wzmacnia sposób użycia przez ustawodawcę zwrotu: "szczególnie uzasadnione przypadki" w treści zdania zawartego w art. 8a ust. 1 ustawy. Mowa tu o "szczególnie uzasadnionych przypadkach, (...) ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia". W języku polskim zwrot "ze względu na" oznacza "z przyczyn, powodów, okoliczności skłaniających do takiego, a nie innego działania" (zob. B. Dunaj (red.): Słownik współczesnego języka polskiego, tom 2, Warszawa 1999, s. 589). Wśród synonimów zwrotu "ze względu na" można wskazać takie zwroty, jak m.in.: "biorąc pod uwagę", "mając na uwadze", "odnosząc się", "w nawiązaniu", "w związku", "z uwagi na", "zważywszy na". Użyty w art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej zwrot "ze względu na" ukierunkowuje zatem na pewne istotne okoliczności mogące mieć znaczenie dla ustalenia zaistnienia "szczególnie uzasadnionych przypadków", którymi to okolicznościami są – w rozumieniu ustawy - krótkotrwała służba przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. W istocie zatem ustawodawca nie wskazał trzech odrębnych przesłanek określającej treść normy materialnoprawnej podlegającej zastosowaniu, lecz jedną przesłankę "szczególnie uzasadnionych przypadków", którą należy rozważać z uwzględnieniem kryteriów krótkotrwałej służby przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia".

Przy czym Naczelny Sąd Administracyjny zastrzegł, iż jednoczesne (ustawodawca użył w art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej spójnika "oraz" między punktami 1 i 2 w art. 8a ust. 1) spełnienie kryteriów "krótkotrwałej służby przed dniem 31 lipca 1990 r." oraz "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia" jest istotnym argumentem służącym obaleniu domniemania służby charakteryzującej się zindywidualizowanym zaangażowaniem w działalność bezpośrednio ukierunkowaną na realizowanie ustrojowo zdeterminowanych zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu, i tym samym może uprawniać do przyjęcia, że spełniona została przesłanka "szczególnie uzasadnionych przypadków", chyba że w realiach konkretnej sprawy zostanie wykazane, że mimo spełnienia powyższych kryteriów, funkcjonariusz był zaangażowany w działalność bezpośrednio ukierunkowaną na realizowanie ustrojowo zdeterminowanych zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu, a zatem brak podstaw, aby przy przyjęciu "szczególnie uzasadnionych przypadków" wyłączać w stosunku do niego unormowania ustawowe odbierające mu prawo niesłusznie nabyte. Sąd ten zaznaczył, iż brak spełnienia któregoś z kryteriów wskazanych w punktach 1 i 2 art. 8a ust. 1 ustawy nie wyłącza automatycznie spełnienia przesłanki "szczególnie uzasadnionych przypadków", lecz wymaga zbadania, czy służba określonej osoby, mimo że nie była "krótkotrwałą służbą przed dniem 31 lipca 1990 r." bądź nie charakteryzowała się "rzetelnym wykonywaniem zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia", była służbą charakteryzującą się bezpośrednim zaangażowaniem w realizację zadań i funkcji państwa totalitarnego, czy też nie miała takiego charakteru, tj. była np. działalnością ograniczającą się do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w służbie publicznej, tj. służbie na rzecz państwa jako takiego, a tym samym nie ma – z punktu widzenia aksjologicznych podstaw demokratycznego państwa prawnego - konotacji pejoratywnych. W tym drugim przypadku dopuszczalne jest przyjęcie, że wystąpiły w sprawie "szczególnie uzasadnione przypadki" obalające domniemanie służby charakteryzującej się zindywidualizowanym zaangażowaniem w działalność bezpośrednio ukierunkowaną na realizowanie ustrojowo zdeterminowanych zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu (szerzej na ten temat w powołanym wyroku).

Skład orzekający w pełni podziela przywołaną w wyroku NSA o sygn. akt I OSK 1895/19 interpretację art. 8a ustawy zaopatrzeniowej. Powyższe na gruncie niniejszej sprawy prowadzi do konkluzji, iż brak spełnienia przesłanki krótkotrwałości nie stanowi automatycznie, jak to przyjął organ, o braku podstaw do przyjęcia zaistnienia "szczególnie uzasadnionego przypadku".

Powyższe oznacza, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dokonał błędnej wykładni przepisu prawa materialnego stanowiącego podstawę wydania zaskarżonej decyzji, a w konsekwencji organ nie przeprowadził rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy (do czego obliguje art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a.) i nie dokonał prawidłowej subsumpcji ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz mającej w sprawie zastosowanie hipotezie normy prawnej.

Organ w istocie nie odniósł się do charakteru służby skarżącego, a także w sposób niejasny określił jej długość, na co wskazywał w toku postępowania skarżący. Wielokrotnie bowiem kwestionował on zarówno charakter jego służby w Służbie Bezpieczeństwa, warunki wstąpienia do organu, a także długość pełnionej służby. Powyższe twierdzenia nie podlegały analizie Ministra, który arbitralnie uznał za jedynie prawdziwe informacje przekazane przez Instytut Pamięci Narodowej. Tymczasem jak wskazano w wyroku NSA o sygn. akt I OSK 1895/19, informacja, o której mowa w art. 13a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej stanowi środek dowodowy. Podlega on zatem ocenie przez organ wydający decyzję, który nie w przypadku kwestionowania tam zawartych informacji przez stronę postępowania, nie może arbitralnie przyznać racji informacjom tam zawartym. Działanie takie stanowi naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a.

Sąd ponadto stwierdza, że nie do pogodzenia z zasadami demokratycznego państwa, jest sytuacja, w której w sposób blankietowy, bez możliwości rozpatrzenia konkretnego przypadku, odbiera się funkcjonariuszowi lub członkom rodziny zmarłego funkcjonariusza, prawo do "wypracowanego" świadczenia emerytalnego lub rentowego. Nie taki bowiem cel przyświecał ustawie z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, (...), gdyż z treści jej uzasadnienia wynika, że przyjęte rozwiązanie miało na celu "ograniczenie przywilejów emerytalnych i rentowych związanych z pracą w aparacie bezpieczeństwa Polski Rzeczypospolitej Ludowej, ponieważ nie zasługują one na ochronę prawną przede wszystkim ze względu na powszechne poczucie naruszenia w tym zakresie zasad sprawiedliwości społecznej".

Przypomnieć należy, iż zasada sprawiedliwości społecznej jest wyrażona w art. 2 Konstytucji RP i jest ona kojarzona z koniecznością poszanowania niezbywalnej godności człowieka, który powinien być traktowany przez organy państwa w sposób bezstronny i sprawiedliwy. Oznacza ona zakaz arbitralności państwa przy określaniu sytuacji prawnej obywateli (patrz wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 22 grudnia 1997 r. sygn. akt K 2/97). Zasada sprawiedliwości społecznej jest zatem wyznacznikiem zmierzającym do tego, by państwo podejmowało wobec swoich obywateli działania, które nie będę miały cech dowolności. Powinna ona uwzględniać indywidualne przypadki, które pozwalają na uwzględnienie szczególnej sytuacji danego podmiotu. Podnosi się w doktrynie, że w "w ujęciu art. 2 Konstytucji RP sprawiedliwość społeczna jest celem, który ma urzeczywistniać demokratyczne państwo prawne. Nie jest bowiem demokratycznym państwem prawnym państwo, które nie realizuje idei sprawiedliwości społecznej, przynajmniej pojmowanej jako dążenie do zachowania równego w stosunkach społecznych i powstrzymywania się od kreowania nieusprawiedliwionych, niepopartych obiektywnymi wymogami i kryteriami przywilejów" (P. Tuleja [w:] Konstytucja RP tom I Komentarz do art. 1-86, red. M. Safian, L. Bosek, Warszawa 2016, s 243).

W związku z powyższym niezbędną w niniejszej sprawie staje się wnikliwa ocena całokształtu materiału aktowego obrazującego przebieg służby skarżącego, w tym okresu służby, a także jej charakteru, której to organ w zaskarżonej decyzji nie uczynił. Organ naruszył również art. 107 § 3 k.p.a oraz powyżej podniesione przepisy ponadto w ogóle nie odnosząc się w treści zaskarżonej decyzji do charakteru służby skarżącego po transformacji ustrojowej.

W ocenie Sądu, organ dokonał również błędnej oceny przesłanki "krótkotrwałości". Niewątpliwie pojęcie to zostało użyte przez ustawodawcę w odniesieniu do całego okresu zatrudnienia (służby). Należało więc rozważyć, jakie okresy służby określa się pojęciem "krótkotrwałe" przede wszystkim z perspektywy osoby, która nabyła już uprawnienia emerytalno-rentowe po przepracowaniu kilkunastu lub kilkudziesięciu lat. Te przypadki musiał mieć bowiem przede wszystkim na względzie prawodawca, przyjmując wskazaną regulację, dotyczącą także świadczeń emerytalnych i rentowych funkcjonariuszy. Z tej perspektywy zasady doświadczenia życiowego potwierdzają, że pojęcie krótkotrwałej pracy odnoszone jest z reguły do ogólnego czasu aktywności zawodowej osób, w tym świadczenia pracy na rzecz poszczególnych pracodawców. Zatem z perspektywy służby (trwającej 22 lata i niemal 10 miesięcy) okres blisko 2,5 letniej służby na rzecz państwa totalitarnego powinien być określony jako krótkotrwały Nie może bowiem ujść uwadze organu, że skarżący pełnił przede wszystkim służbę na rzecz państwa demokratycznego. Decyzji uznaniowej nie może się charakteryzować dowolności. Powinna mieć charakter zindywidualizowany, dotyczący konkretnej sprawy i funkcjonariusza. Nie można przyjąć za prawidłowe jedynie odniesienie matematyczne, jakie zastosował organ w stanie faktycznym sprawy. Organ winien określić istnienie określonych ustawowo przesłanek w zakresie pojęcia "krótkotrwałości" w zestawienie z całym okresem służby, ze szczególnym uwzględnieniem okresu służby skarżącego oraz czasu pełnienie służby na rzecz państwa demokratycznego. Podsumowując powyższy stan faktyczny z przedstawioną wykładnią należy uznać, że skarżący spełniał przesłankę określoną w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej.

Ponownie rozpoznając sprawę organ dokona wyczerpującej oceny co do tego, czy sprawa skarżącego stanowi szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej. Wyrażając ocenę w tym zakresie organ powinien przywołać fakty dotyczące służby skarżącego, jego postawy, charakteru służby oraz warunków pełnienia. Organ następnie będzie obowiązany odnieść powyższe do ustawowego kryterium krótkotrwałości służby pełnionej przed 12 września 1989 r. na rzecz totalitarnego państwa. Dopiero tak dokonana ocena, w szczególności uwzględniającą charakter służby i jej rzeczywistą długość, powinna stanowić punkt wyjścia do rozważań, czy w sprawie mamy do czynienia ze szczególnie uzasadnionym przypadkiem pozwalającym pozytywnie załatwić wniosek strony. Co więcej, Sąd zauważa, że słusznie skarżący podnosi, iż wzięcie przez organ pod uwagę, iż w 2006 r. uznano go za winnego naruszenia dyscypliny służbowej w związku z wykroczeniem drogowym i odstąpiono od wymierzenia kary oraz obniżono nagrodę roczną za 2006 r. o 20 %, nie ma znaczenia dla postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie, i nie powinno być jedynym argumentem rzutującym na uznaniu, że służba skarżącego po 1989 r. nie była służbą pełnioną z należytą starannością. Tego rodzaju interpretacja świadczy o tendencyjnej i nieprawidłowej ocenie przesłanek ustawowych zawartych w art. 8a, bowiem w świetle przytoczonych opinii służbowych wskazano, że posiadana wiedza i kwalifikacje zawodowe pozwalają (skarżącemu) realizować powierzone zadania w sposób nie budzący uwag ze strony przełożonych". Tymczasem organ, na podstawie czynu popełnionego poza służbą, na podstawie którego zostało wszczęte postępowanie dyscyplinarne, próbował ustalić, że rzetelność wykonywania obowiązków służbowych przez skarżącego budzi wątpliwości. Stanowisko takie jest nie do przyjęcia z punktu widzenia prawidłowej interpretacji ustawowych przesłanek zawartych w art. 8a.

Wobec powyższego rzeczą organy w ponownie przeprowadzonym postępowaniu, będzie dokonanie oceny zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, w sposób eliminujący wszelkie nieścisłości. W razie potrzeby organ winien ponownie przeprowadzić postępowanie dowodowe, w zakresie uzyskanej z IPN Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu informacji dotyczącej długości pełnienia służby przez skarżącego, a także jej charakteru. Organ winien również ocenić zgromadzone w sprawie dowody w sposób wskazany w niniejszym orzeczeniu.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.