Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 810/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2012-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Hasła tematyczne: Inspekcja weterynaryjna
Skarżony organ: Lekarz Weterynarii
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: 41 ust. 1, art. 42, art. 44, art. 61 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2008 nr 213 poz 1342
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Sekretarz Sądowy Izabela Adamowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi J. Ł. i M. P. na decyzję Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia 11 sierpnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie zwalczania chorób zakaźnych zwierząt oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 24 czerwca 2011 r. nr [...], Powiatowy Lekarz Weterynarii, działając na podstawie art. 44 ust. 1 pkt 1-5, 7, 9, 11, 12, 16-17 i ust. 2 ustawy z dnia 11 marca o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczania chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. z 2008 r., Nr 213, poz. 1342 – tekst jednolity ze zm.) w zw. z art. 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 lutego 2009 r. w sprawie zwalczania chorób zakaźnych ryb (Dz. U. Nr 30, poz. 198) uznał gospodarstwo pod nazwą Hodowla Ryb M. P. i J. Ł. (weterynaryjny numer identyfikacyjny podmiotu [...]) za ognisko choroby zakaźnej ryb – zakaźnej martwicy układu krwiotwórczego ryb łososiowatych IHN i nakazał: sporządzenie spisu ryb śniętych, podejrzanych o zakażenie i podejrzanych o chorobę oraz pozyskanych od nich produktów akwakultury, z podaniem ich ilości i gatunku, przygotowanie odpowiedniego zasobu roztworów środków biobójczych do odkażania rąk, narzędzi oraz innych przedmiotów, pod nadzorem Inspekcji Weterynaryjnej, usunięcie z terenu gospodarstwa ryb śniętych i ich części, chorych, podejrzanych o chorobę wraz z produktami akwakultury i utylizację ich w sposób określony w Rozporządzeniu (WE) Parlamentu Europejskiego i Rady 1069/2009 z dnia 21 października 2009 r. określającemu przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi, i uchylającym rozporządzenie (WE) nr 1774/2002 przez ich utylizację we wskazanym przez organ zakładzie utylizacyjnym, odkażenie stawów/zbiorników wodnych i obiektów hodowlanych przy pomocy produktów biobójczych dopuszczonych do obrotu po uprzednim: usunięciu z nich ryb, spuszczeniu wody, oczyszczeniu i osuszeniu dna stawowego - w przypadku stawów, z których spuszcza się wodę i których dno jest osuszane. Organ nakazał także, po uprzednim spuszczeniu wody, do innych urządzeń służących do chowu lub hodowli oraz rozrodu ryb - oczyszczenie i odkażenie narzędzi, sprzętu i innych narzędzi, które miały kontakt z rybami lub produktami akwakultury, o których mowa w pkt 1 decyzji. W tejże samej decyzji organ I instancji w punkcie 9 zakazał Stronie: wwożenia lub wnoszenia do gospodarstwa albo wywożenia lub wynoszenia z gospodarstwa, w którym stwierdzono IHN

a) ryb oraz produktów akwakultury,

b) środków żywienia zwierząt oraz substancji, które mogą być skażone czynnikami chorobotwórczymi,

c) sprzętu, przedmiotów, wyposażenia, wody ze stawów lub z innych urządzeń służących do chowu lub hodowli ryb oraz rozrodu ryb.

W punkcie 10 zakazano przemieszczania osób lub środków transportu - do gospodarstwa lub z gospodarstwa, w którym stwierdzono IHN oraz – w punkcie 11 - wydawania świadectw zdrowia, dokumentów handlowych lub przewozowych. W punkcie 12 decyzji organ zezwolił na przemieszczanie poza gospodarstwo i umieszczanie na rynku, w celu bezpośredniego spożycia przez ludzi lub w celu przetwarzania, ryb pochodzących z w/w gospodarstwa, nie wykazujących objawów klinicznych, które osiągnęły odpowiednią wielkość pod następującymi warunkami:

a) stosownie do zapisów § 8 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 06 lutego 2009 r. w sprawie zwalczania chorób zakaźnych ryb (Dz. U. z 2009, Nr 30, poz. 198) - ryby mogą zostać odłowione lub zebrane pod nadzorem Powiatowego Lekarza Weterynarii z przeznaczeniem do spożycia przez ludzi lub dalszego przetwarzania w zakładach przetwórczych

b) uboczne produkty zwierzęce powstałe w wyniku czynności, o których mowa w lit. a), zostaną zutylizowane w sposób określony w Rozporządzeniu (WE) Parlamentu Europejskiego i Rady 1069/2009 z dnia 21 października 2009 r. określającym przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi, i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1774/2002

c) wodę używaną podczas tych czynności oczyszcza się i odkaża w celu zniszczenia czynników chorobotwórczych.

d) wymienione powyżej czynności wykonywane będą pod nadzorem Powiatowego Lekarza Weterynarii.

Powyższej decyzji, na mocy art. 44 ust. 2 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych został nadany rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w dniu 01 czerwca 2011 r. Powiatowy Lekarz Weterynarii otrzymał z Zakładu Higieny Weterynaryjnej w G. sprawozdanie z badań Nr [...], zawierające zgłoszenie dotyczące podejrzenia wystąpienia choroby zakaźnej ryb: zakaźnej martwicy układu krwiotwórczego ryb łososiowatych - IHN w gospodarstwie M. P. i J. Ł. W związku ze zgłoszeniem Powiatowy Lekarz Weterynarii przeprowadził w dniu 6 czerwca 2011 czynności urzędowe polegające, m. in. na przeprowadzeniu badań klinicznych ryb, pochodzących z w/w gospodarstwa i pobraniu próbek do badań laboratoryjnych.

W dniu 22 czerwca 2011 r. Powiatowy Lekarz Weterynarii otrzymał wyniki badań laboratoryjnych nr [...] z dnia 22 czerwca 2011 r. z Państwowego Instytutu Weterynaryjnego Państwowego Instytutu Badawczego w P. dotyczące pstrąga tęczowego pobranego w dniu 06 czerwca 2011 r. W wyniku tych badań stwierdzono w zbadanym materiale wirus zakaźnej martwicy układu krwiotwórczego ryb łososiowatych – IHN.

Jak wyjaśnił dalej organ I instancji, IHN jest chorobą zakaźną ryb, powodującą śmiertelność i zaburzenia zdrowotne, które w szybkim czasie mogą osiągnąć rozmiary epizoocji i spowodować poważne zagrożenie dla zdrowia zwierząt i zdrowia publicznego. W związku z tym, iż znajduje się ona w załączniku Nr 2 - Wykaz chorób zakaźnych podlegających obowiązkowi zwalczania (punkt 24) do ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, podlega ona obowiązkowi zwalczania w myśl art. 41 ust. 1 tejże ustawy. Wszystkie nakazy i zakazy wydawane przez Powiatowego Lekarza Weterynarii mają na celu sprawną likwidację choroby i niedopuszczenie do jej rozwleczenia. W związku z tym należy zniszczyć w sposób określony w Rozporządzeniu (WE) Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1069/2009 ryby śnięte, chore, podejrzane o chorobę wraz z produktami akwakultury. Jak nadto wskazał organ, ryby pochodzące z w/w gospodarstwa, niewykazujące objawów klinicznych, które osiągnęły odpowiednią wielkość można umieścić na rynku w celu bezpośredniego spożycia przez ludzi lub w celu przetwarzania, po spełnieniu warunków określonych w niniejszej decyzji. Uwzględniając sposób i stopień zagrożenia rozprzestrzenieniem się choroby wprowadzono zakaz wwożenia lub wnoszenia do gospodarstwa albo wywożenia lub wynoszenia z gospodarstwa, w którym stwierdzono IHN ryb oraz produktów akwakultury, środków żywienia zwierząt oraz substancji, które mogą być skażone czynnikami chorobotwórczymi, sprzętu, przedmiotów, wyposażenia, wody ze stawów lub z innych urządzeń służących do chowu lub hodowli ryb oraz rozrodu ryb, jak również zakazano przemieszczania się osób lub środków transportu - do gospodarstwa lub z gospodarstwa, w którym stwierdzono wspomniana chorobę. Z tych że powodów zakazano wydawania świadectw zdrowia, dokumentów handlowych lub przewozowych bez wiedzy i zgody Powiatowego Lekarza Weterynarii.

Od powyższej decyzji J. Ł. oraz M. P. złożyli odwołanie w ustawowym terminie. W szczególności, strony kwestionowały wykonalność wydanej przez organ I instancji decyzji, zwłaszcza jej punktu 9c dotyczącego zatrzymania przepływu wody przez gospodarstwo oraz punktu 12 decyzji. Ponadto zarzucono, że w decyzji nie wskazano zakładu zajmującego się przerobem ryb dotkniętych wirusem IHN, ale nadających się do przerobu i konsumpcji.

W wyniku rozpatrzenia niniejszego odwołania, organ II instancji – Wojewódzki Lekarz Weterynarii – w decyzji nr [...] z dnia 11 sierpnia 2011 r., zaskarżoną decyzję uchylił w części i w tym zakresie orzekł co do istoty w ten sposób, że uchylił brzmienie punktu 9c decyzji organu I instancji i w to miejsce wprowadził brzmienie "sprzętu, przedmiotów, wyposażenia i urządzeń służących do chowu, hodowli i rozrodu ryb" oraz uchylił treść punktu 10 decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, zakaźna martwica układu krwiotwórczego ryb łososiowatych (IHN) zgodnie z art. 41 ust 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt jest chorobą zakaźną zwierząt podlegającą obowiązkowi zwalczania, przy czym zwalczanie tej jednostki chorobowej powinno odbywać się zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 lutego 2009 r. w sprawie zwalczania chorób zakaźnych ryb (Dz. U. Nr 30 poz. 198). Ognisko choroby stwierdzono poza terytorium, strefą lub enklawą położonych na tym terytorium uznanych za wolne od tej choroby. W tej sytuacji, w ocenie organu odwoławczego, organ I instancji podjął optymalne środki, oparte na art. 44 w/w ustawy, mające na celu zapobieżenie rozprzestrzenianiu się choroby wobec gospodarstwa zakażonego wirusem.

Odnośnie wprowadzonego na mocy punktu 9 lit. c zaskarżonej decyzji zakazu "wwożenia lub wnoszenia do gospodarstwa albo wywożenia lub wynoszenia z gospodarstwa, w którym stwierdzono IHN sprzętu, przedmiotów, wyposażenia, wody ze stawów lub innych urządzeń służących do chowu lub hodowli ryb oraz rozrodu ryb", organ II instancji wskazał, iż częściowo został on sformułowany w sposób niezgodny z prawem. W jego ocenie zgodny z prawem i celowy jest zakaz "wwożenia lub wnoszenia do gospodarstwa albo wywożenia lub wynoszenia z gospodarstwa, w którym stwierdzono IHN sprzętu, przedmiotów, wyposażenia (...) lub innych urządzeń służących do chowu lub hodowli ryb oraz rozrodu ryb". W tym też zakresie decyzja organu I instancji został zmieniona. W ocenie organu odwoławczego, zakaz wwożenia lub wnoszenia do gospodarstwa albo wywożenia lub wynoszenia z gospodarstwa, w którym stwierdzono IHN, wody ze stawów, sformułowany został przez organ I instancji niezasadnie. W przypadku sytuacji epizootycznej terytorium, na którym znajduje się gospodarstwo, mając na uwadze przewidziane przepisem § 13 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 06 lutego 2009 r. w sprawie zwalczania chorób zakaźnych ryb środki zapobiegawcze na tych obszarach, oraz mając na uwadze technologię hodowli pstrąga, w opinii Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii, zakaz ten stanowi nieuzasadniony, sprzeczny z założeniami w/w § 13, środek zapobiegawczy. Następnie organ zacytował treść rzeczonego § 13 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 06 lutego 2009 r.

Organ odwoławczy zaznaczył jednocześnie, że nie podziela zarzutu odwołania, jakoby zakaz określony w punkcie 9 lit. c) był zakazem dopuszczania wody i przepuszczania wody przez gospodarstwo akwakultury.

Odnośnie treści punktu 10 zaskarżonej decyzji, w zakresie zakazu przemieszczania osób lub środków transportu - do lub z gospodarstwa, w którym stwierdzono IHN, organ odwoławczy podał, że formuła tegoż zakazu nie jest zgodna z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi dnia 26 sierpnia 2005 r. w sprawie sposobu i warunków wprowadzania czasowych zakazów opuszczania ogniska choroby zakaźnej zwierząt oraz czasowych ograniczeń w ruchu osobowym lub pojazdów (Dz. U. Nr 169 poz. 1423). W związku z powyższym, mając na uwadze dyspozycję § 1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 sierpnia 2005 r., zgodnie z którym "Zakazu oraz czasowych ograniczeń nie wprowadza się, jeżeli inne środki określone w przepisach o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt są wystarczające" odwołanie w zakresie punktu 10 decyzji dotyczącą zakazów opuszczania ogniska choroby zakaźnej zwierząt uwzględniono, uchylając w tym zakresie decyzję organu I instancji.

W odniesieniu do zarzutów dotyczących braku wskazania w decyzji zakładu zajmującego się przerobem ryb dotkniętych chorobą zakaźną zwierząt akwakultury Wojewódzki Lekarz Weterynarii wskazał, że organ administracji publicznej nie ma obowiązku wskazywania w decyzji sposobu lub miejsca wykonania nakazanej czynności. Ustawa o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt obliguje Powiatowego Lekarza Weterynarii do postępowania administracyjnego przy zwalczaniu choroby zakaźnej zwierząt podlegającej obowiązkowi zwalczania poprzez sankcje nakazów, zakazów i innych środków, które Powiatowy Lekarz Weterynarii może podjąć w celu zwalczania lub zapobieżenia rozprzestrzeniania się choroby. Sposób ich wykonania określają przepisy wykonawcze tj. rozporządzenia właściwych ministrów. W niniejszym stanie faktycznym zaś organ I instancji zezwolił na zbieranie i poddawanie ubojowi ryb w celu spożycia przez ludzi, zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia, co nie czyni wydanej decyzji nadmiernie dotkliwej dla stron. W związku z powyższym w tym zakresie Powiatowy Lekarz Weterynarii wypełnił obowiązki wskazane prawem.

Skargę na powyższą decyzję wnieśli J Ł i M P , domagając się uchylenia zarówno decyzji organu odwoławczego, jak i organu I instancji, z powodu uchybień proceduralnych. W skardze wskazano, że przedmiotowe decyzje zostały wydane na podstawie badań zrealizowanych przez Państwowy Instytut Weterynarii w P. z pominięciem diagnostyki różnicowej, która w podobnych wypadkach przewiduje wykluczenie między innymi choroby zimnej wody czy stresu wywołanego czynnikami środowiskowymi. Skarżący wskazali, że od momentu stwierdzenia wirusa IHN nie zaobserwowano zmian klinicznych w organizmach ryb czy też wzrostu śnięć ryb na stawach stron. Skarżący podkreślili przy tym, że przeprowadzono na ich zlecenie badania na obecność VHS i IPN w Danii. W części gospodarstwa należącej do J. Ł. wynik badań na obecność wirusów IHN, VHS i IPN był ujemny, zaś w części stawów M. P. wynik na obecność IHN i IPN był dodatni. Zastosowano leczenie sulfonamidami, a w części M. P. – także podano preparat – konsulfatrim. Druga próba badań w D. z części należącej do M. P. na obecność wirusa IHN również dała wynik ujemny. W ocenie skarżących, obrazuje to, że wyniki badań Laboratorium z P. obarczone są błędem, gdyż nie wykonano diagnostyki różnicowej, która wyklucza błędne diagnozowanie sytuacji wirusowej w gospodarstwie.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wskazał, że strona skarżąca nie sformułowała żadnych zarzutów co do postępowania i treści decyzji organu odwoławczego. Ewentualne zarzuty skierowane są przeciwko decyzji organu I instancji. W tej sytuacji, skarga powinna zostać oddalona. Niezależnie od tego, ustosunkowując się do zarzutów skargi odnośnie wadliwości postępowania dowodowego, wskazano że stwierdzona choroba ryb – zakaźna martwica układu krwiotwórczego ryb łososiowatych (IHN) jest chorobą zakaźną zwierząt, podlegającą ustawowemu obowiązkowi jej zwalczania z urzędu, a to na podstawie art. 41 ust. 1 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt. Sposób postępowania w takim przypadku reguluje z kolei rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 lutego 2009 r. w sprawie zwalczania chorób zakaźnych ryb. Organ podkreślił przy tym, że niekontrolowane uwolnienie i rozprzestrzenienie się wirusa IHN do innych gospodarstw rybackich może spowodować ogromne straty w hodowlach oraz gospodarce rybackiej regionu, a nawet kraju. Wydana decyzja poprzez zawarte w niej nakazy i zakazy ma na celu zapobieżenie rozprzestrzenianiu się tej choroby. W ocenie organu, przyjęty sposób postępowania zostały podjęty na podstawie jednoznacznych wyników badań laboratoryjnych, które są wiarygodne i zgodne z wymogami przyjętymi w Unii Europejskiej. Przedstawione przez skarżących wyniki badań w A. potwierdzają zresztą te wyniki, skoro najpierw uzyskano wynik dodatni dla pierwszej próbki, a dopiero dla kolejnej partii próbek wynik był ujemny. W ocenie organu odwoławczego, ten ujemny wynik drugiej partu próbek jest niewiarygodny w świetle faktu, że ryby pozostają nosicielami wirusa IHN do końca życia i stan ten nie może ustąpić samoistnie, czy choćby po zastosowaniu farmakologii.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w art. 1 § 1 cytowanej ustawy sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2).

Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że w granicach danej sprawy sąd dokonuje oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa, bez względu na zarzuty podniesione w skardze.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej jest decyzja Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia 11 sierpnia 2011 r., na mocy której utrzymana w mocy została decyzja Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia 24 czerwca 2011 r., z wyłączeniem punktu 9c decyzji organu I instancji, w którym to zakresie organ odwoławczy orzekł odmiennie co do istoty oraz z wyłączeniem punktu 10 decyzji organu I instancji, który został uchylony przez organ odwoławczy. Decyzja organu odwoławczego utrzymała zatem w mocy ustalenie decyzji organu I instancji w odniesieniu do Hodowli ryb należącej do skarżących, iż stanowi ona ognisko choroby zakaźnej ryb z uwagi na stwierdzenie zakaźnej martwicy układu krwiotwórczego ryb łososiowatych IHN oraz utrzymała w mocy nakazy i zakazy, zawarte w decyzji organu I instancji oraz ograniczenia w zakresie przemieszczania poza gospodarstwo i umieszczania na rynku, zawarte w punkcie 12 decyzji. Przedmiotowe decyzje zostały wydane na podstawie ustalenia, w oparciu o sprawozdanie z badań nr [...] Państwowego Instytutu Weterynaryjnego w P., że w próbkach pobranych przez organ I instancji z Hodowli skarżących (materiał stanowił cały organizm ryby), wykryto wirusa IHN, tj. zakaźnej martwicy układu krwiotwórczego.

Zgodnie z treścią art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. z 2010 r. Nr 112, poz. 744 – tekst jednolity ze zm.) w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego, w sprawach związanych z wykonywaniem zadań Inspekcji, organem pierwszej instancji jest powiatowy lekarz weterynarii, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej. Organem wyższego stopnia, w stosunku do powiatowego lekarza weterynarii jest, zgodnie z ust. 2 cytowanego przepisu, wojewódzki lekarz weterynarii.

Podstawą materialnoprawną niniejszej decyzji jest uregulowanie ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. z 2008 r., Nr 213, poz. 1342 – tekst jednolity ze zm.). Ustawa ta określa m. in. zasady zwalczania chorób zakaźnych zwierząt, w tym chorób odzwierzęcych (art. 1 pkt 3 lit. a). Zasady te uregulowane zostały szczegółowo w rozdziale 8 ustawy. Zgodnie z treścią jej art. 41 ust. 1 pkt 1 obowiązkowi zwalczania podlegają w szczególności choroby zakaźne zwierząt wymienione w załączniku nr 2 ustawy. W treści tegoż załącznika w pkt 24 wymieniona jest zakaźna martwica układu krwiotwórczego ryb łososiowatych (Infectious haematopoietic necrosis - IHN), tj. choroba, którą zidentyfikował Państwowy Instytut Weterynarii w P. w próbkach dostarczonych do badania z Hodowli skarżących. Zgodnie z art. 42 cytowanej ustawy w przypadku podejrzenia wystąpienia choroby zakaźnej zwierząt posiadacz zwierzęcia jest obowiązany w szczególności do niezwłocznego zawiadomienia o tym organu Inspekcji Weterynaryjnej albo najbliższego podmiotu świadczącego usługi z zakresu medycyny weterynaryjnej, albo wójta (burmistrza, prezydenta miasta), pozostawienia zwierząt w miejscu ich przebywania i niewprowadzania tam innych zwierząt, udzielania organom Inspekcji Weterynaryjnej oraz osobom działającym w imieniu tych organów wyjaśnień i podawania informacji, które mogą mieć znaczenie dla wykrycia choroby i źródeł zakażenia lub zapobiegania jej szerzeniu. Powiatowy lekarz weterynarii po otrzymaniu zawiadomienia, podejmuje niezwłocznie czynności w celu wykrycia lub wykluczenia choroby zakaźnej zwierząt podlegającej obowiązkowi zwalczania, a w szczególności:

1) nakazuje posiadaczowi zwierząt sporządzenie i aktualizację spisu wszystkich zwierząt lub zwłok zwierzęcych;

2) przeprowadza dochodzenie epizootyczne;

3) przeprowadza badanie kliniczne zwierząt;

4) pobiera i wysyła próbki do badań laboratoryjnych.

W przypadku uzasadnionego podejrzenia choroby zakaźnej zwierząt lub jej stwierdzenia powiatowy lekarz weterynarii stosuje środki przewidziane dla zwalczania danej choroby. Środki, zmierzające do zwalczania danej choroby organ podejmuje z urzędu, a regulacja cytowanej ustawy wskazuje, że czynności te mają charakter obligatoryjny. Zwalczanie chorób zakaźnych stanowi zatem ustawowy obowiązek lekarza weterynarii, który w tym celu podejmuje kroki wskazane w ustawie. Środki, jakie zastosować może organ administracji w celu zwalczania chorób zakaźnych zwierząt określa regulacja art. 44 ustawy. Przepis ten wskazuje katalog nakazów oraz zakazów, spośród których lekarz weterynarii obowiązany jest wybrać te, które w sposób adekwatny do rodzaju zwierząt i stwierdzonej choroby doprowadzą do jej zwalczenia. Zgodnie z tym przepisem w celu zwalczania chorób zakaźnych zwierząt podlegających obowiązkowi zwalczania powiatowy lekarz weterynarii, w drodze decyzji, może:

1) nakazać odosobnienie, strzeżenie lub obserwację zwierząt chorych lub zakażonych albo podejrzanych o zakażenie lub o chorobę;

2) wyznaczyć określone miejsce jako ognisko choroby;

3) zakazać wydawania świadectw zdrowia, dokumentów handlowych lub przewozowych;

4) nakazać zabicie lub ubój zwierząt chorych lub zakażonych, podejrzanych o zakażenie lub o chorobę albo zwierząt z gatunków wrażliwych na daną chorobę zakaźną zwierząt;

5) nakazać oczyszczenie i odkażenie miejsc oraz środków transportu, a także odkażenie, zniszczenie lub usunięcie w sposób wykluczający niebezpieczeństwo szerzenia się choroby zakaźnej zwierząt środków żywienia zwierząt, ściółki, nawozów naturalnych w rozumieniu przepisów o nawozach i nawożeniu, oraz przedmiotów, z którymi miały kontakt zwierzęta chore, zakażone lub podejrzane o zakażenie lub o chorobę;

6) zakazać osobom, które były lub mogły być w kontakcie ze zwierzętami chorymi, zakażonymi lub podejrzanymi o zakażenie lub o chorobę, czasowego opuszczania ogniska choroby;

7) nakazać odkażanie rzeczy osób, które miały lub mogły mieć kontakt ze zwierzętami chorymi, zakażonymi lub podejrzanymi o zakażenie lub o chorobę;

8) zakazać karmienia zwierząt określonymi środkami żywienia zwierząt lub pojenia z określonych zbiorników i ujęć wody;

9) zakazać w ognisku choroby wprowadzania, przeprowadzania i wyprowadzania zwierząt lub sprowadzania i wywożenia produktów, zwłok zwierzęcych i środków żywienia zwierząt ;

10) nakazać:

a) badanie kliniczne zwierząt z pobraniem próbek do badań laboratoryjnych,

b) przeprowadzenie sekcji zwłok zwierzęcych z pobraniem próbek do badań laboratoryjnych,

c) wykonywanie określonych zabiegów na zwierzętach, w tym przeprowadzanie szczepień;

11) zakazać używania zwierząt w celu rozmnażania;

12) określać sposób postępowania ze zwierzętami chorymi, zakażonymi lub podejrzanymi o zakażenie lub o chorobę, zwłokami zwierzęcymi, produktami oraz środkami żywienia zwierząt zakażonymi lub podejrzanymi o zakażenie;

13) nakazać podmiotom prowadzącym działalność w zakresie przetwarzania oraz wykorzystywania ubocznych produktów zwierzęcych unieszkodliwienie zwłok zwierzęcych w związku ze zwalczaniem chorób zakaźnych, produktów pozyskanych od tych zwierząt oraz przedmiotów, z którymi miały kontakt zabite zwierzęta;

14) nakazać podmiotom zajmującym się ubojem zwierząt przeprowadzenie uboju z określeniem jego warunków;

15) nakazać podmiotom zajmującym się transportem zwierząt lub zwłok zwierzęcych ich transport do wskazanych miejsc;

16) nakazać podmiotom prowadzącym działalność w zakresie produkcji produktów ich przetworzenie oraz, jeżeli jest to konieczne, zastosowanie do tego przetworzenia określonej technologii;

17) nakazać podmiotom prowadzącym działalność w zakresie prowadzenia przedsiębiorstwa produkcyjnego sektora akwakultury podjęcie czynności prowadzących do ograniczenia lub wyeliminowania czynnika chorobotwórczego;

18) określić stosowanie środków innych niż wymienione w pkt 1-16, wynikających ze stosowanych bezpośrednio w systemie prawa polskiego przepisów Unii Europejskiej dotyczących zwalczania chorób zakaźnych zwierząt, zapewniających bezpieczeństwo epizootyczne, w szczególności zapobieganie, ograniczanie lub eliminowanie zagrożeń dla zdrowia publicznego.

W oparciu o art. 61 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał rozporządzenie z dnia 6 lutego 2009 r. w sprawie zwalczania chorób zakaźnych zwierząt akwakultury (Dz. U. Nr 30, poz. 198), w którym określono szczegółowy sposób i tryb zwalczania chorób zakaźnych zwierząt akwakultury, a w szczególności:

1) sposób i tryb postępowania przy podejrzeniu wystąpienia oraz stwierdzeniu wystąpienia tych chorób;

2) rodzaj próbek pobieranych do badań diagnostycznych oraz sposób ich pobierania i wysyłania;

3) środki stosowane przy zwalczaniu tych chorób;

4) procedury czyszczenia i odkażania;

5) wymagania niezbędne do uznania terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, strefy lub enklawy położonych na tym terytorium za wolne od nieegzotycznej choroby zakaźnej zwierząt akwakultury oraz szczegółowy tryb tego uznawania, a także warunki i tryb zawieszania, cofnięcia oraz ponownego uznania terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, strefy lub enklawy położonych na tym terytorium, w stosunku do których cofnięto to uznanie.

Z załącznika do niniejszego rozporządzenia wynika, że zakaźna martwica układu krwiotwórczego ryb łososiowatych (Infectious haematopoietic necrosis - IHN), wskazana w punkcie II.2 załącznika, stanowi nieegzotyczną chorobę zakaźną zwierząt akwakultury.

W ocenie sądu, zarówno podjęte przez organy obu instancji środki w celu zwalczenia stwierdzonej choroby zakaźnej ryb, jak również sposób postępowania organów obu instancji są zgodne z wyżej cytowanymi przepisami ustawy oraz rozporządzenia. Przyjęte środki uznać należy za adekwatne i optymalne do celu, jakim jest zwalczenie stwierdzonej choroby, a w tym przypadku – zapobieżenia jej rozprzestrzenieniu. Ryby zarażone wirusem IHN będą bowiem zawsze bezobjawowym lub objawowym nosicielem tegoż wirusa, przy czym jest to stan, który nie ustępuje samoistnie, nawet po zastosowaniu leczenia farmakologicznego. W tej sytuacji, mając na względzie powagę choroby stwierdzonej w gospodarstwie skarżących, a także zagrożenie niekontrolowanym uwolnieniem i rozprzestrzenieniem się wirusa, uznać należy, że podjęte przez organy administracji środki nie wykraczają poza cel nakreślony w ustawie i nie noszą znamion dowolności. Zresztą, w skardze nie sformułowano żadnych zarzutów odnośnie sposobu procedowania przez organy weterynarii w niniejszej sprawie, za wyjątkiem oparcia decyzji o wyniki badań, które zdaniem skarżących są wadliwe. Odnosząc się zatem do tegoż zarzutu wskazać należy, że w ocenie sądu, wyniki badań, zawarte w sprawozdaniu z badań z dnia 7 czerwca 2011 r., nie budzą wątpliwości co do ich wiarygodności. Zaznaczyć należy, że były to kolejne wyniki badań, przeprowadzonych w oparciu o próbki ryb pobranych z Hodowli skarżących, które potwierdziły fakt występowania wirusa – po raz pierwszy stwierdzony w sprawozdaniu z badań nr [...] z dnia 1 czerwca 2011 r. To właśnie te pierwsze wyniki badań, przeprowadzonych przez Wojewódzki Inspektorat Weterynarii Zakład Higieny Weterynaryjnej w G., stały się podstawą do objęcia z urzędu nadzorem urzędowym Powiatowego Lekarza Weterynarii Hodowli ryb skarżących i pobrania kolejnej próby ryb do badań. W tej sytuacji, w ocenie sądu, brak jest podstaw do kwestionowania wyników badań Instytutu w P., bowiem były to kolejne badania, które potwierdziły fakt występowania wirusa w Hodowli skarżących. Przedstawione przez skarżących wyniki badań przeprowadzonych w A. tą diagnozę częściowo też potwierdziły, skoro wynik pierwszej próbki przekazanej do badań był dodatni, a dopiero kolejny – ujemny. Przy czym podkreślić należy, że organ II instancji rozstrzyga sprawę w oparciu o dowody zebrane przed datą wydania decyzji i Sąd administracyjny oceniając legalność wydanej decyzji nie uwzględnia dowodów powstałych po jej wydaniu. W tej sytuacji, w ocenie sądu, w dacie orzekania, organy administracji – w oparciu o obowiązujące przepisy prawa i na podstawie ustalonych faktów – miały obowiązek podjęcia środków, zmierzających do zapobieżeniu rozprzestrzenianiu się choroby ryb, stwierdzonej w Hodowli skarżących, a środki które podjął były adekwatne do sytuacji i celu. Zarzuty skarżących sąd uznał, z powodów wyżej opisanych, za niezasadne.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 151 P.p.s.a. skargę niniejszą, jako niezasadną, oddalił.