Wyrok NSA, sygn. akt II SA 1625/94
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1995-01-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 618  Wywłaszczanie i zwrot nieruchomości
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 28, art. 197
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
article: ze zm.
journal: Dz.U. 1990 nr 16 poz. 95
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym.
Teza: 1. Gminie przysługuje w postępowaniu administracyjnym status strony tylko wówczas, gdy zakres rozstrzygnięcia obejmuje sferę jej interesu prawnego.

2. Z faktu przyznania gminie kompetencji do uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie można wyprowadzić jej uprawnień do zaskarżenia decyzji administracyjnych naruszających ustalenia tego planu.

3. Organ ustawowo powołany do współdecydowania w określonej sprawie indywidualnej nie korzysta z uprawnień strony w tej sprawie.

TEZY

1. Gminie przysługuje w postępowaniu administracyjnym status strony tylko wówczas, gdy zakres rozstrzygnięcia obejmuje sferę jej interesu prawnego.

2. Z faktu przyznania gminie kompetencji do uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie można wyprowadzić jej uprawnień do zaskarżenia decyzji administracyjnych naruszających ustalenia tego planu.

3. Organ ustawowo powołany do współdecydowania w określonej sprawie indywidualnej nie korzysta z uprawnień strony w tej sprawie.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzję Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa będącą koncesją dla Holdingu Węglowego SA w K. na wydobywanie węgla kamiennego ze złoża Kopalni Węgla Kamiennego. W skardze domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji w części obejmującej pkt 4, na tej podstawie, że w tym właśnie zakresie koncesja jest sprzeczna z prawem, tj. miejscowym planem ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta K. i jest jednocześnie sprzeczna z postanowieniem uzgadniającym Prezydenta Miasta K. wydanym na podstawie art. 12b ust. 2 ustawy z dnia 29 marca 1991 r. o zmianie prawa górniczego /Dz.U. nr 31 poz. 128/ i art. 106 par. 5 Kpa.

Minister Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie lub oddalenie. Żądanie odrzucenia skargi uzasadnia brakiem po stronie Prezydenta Miasta K. legitymacji do występowania w charakterze strony w tej sprawie. Prezydent jako organ współdecydujący przy wydawaniu koncesji nie ma - zdaniem ministra - w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego prawa do zaskarżenia takiej decyzji.

Natomiast żądanie ewentualnego oddalenia skargi opiera się na stwierdzeniu bezzasadności naruszenia w pkt 4 koncesji prawa w postaci planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego K. W tej części koncesji zawarte jest bowiem zobowiązanie do wydobywania kopalin zgodnie z obowiązującymi przepisami, w tym zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego, w sposób nie naruszający określonego tym planem przeznaczenia terenów, ograniczający powstawanie szkód górniczych itp. Z tego powodu brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że koncesja narusza ustalenia tego planu i treść postanowienia uzgodnieniowego Prezydenta Miasta K.

Natomiast zawarte w postanowieniu uzgodnieniowym wymagania przystosowania terenów po dawnej płytkiej eksploatacji górniczej do wymagań planu zagospodarowania przestrzennego nie określa na czym to przystosowanie miałoby polegać, a ponadto nie może być objęte przedmiotem koncesji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga Prezydenta Miasta K. opiera się na zarzucie naruszenia decyzją koncesyjną prawa w postaci miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Miasta K.

W myśl art. 197 Kpa skarga na decyzję organu administracyjnego służy: 1/ stronie, 2/ organizacji społecznej, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, 3/ prokuratorowi.

Kodeks postępowania administracyjnego nie wyjaśnia pojęcia strony tego postępowania, ale z istoty postępowania administracyjnego wynika, że stroną jest ten, którego uprawnień lub obowiązków dotyczy decyzja administracyjna, inaczej - ten, kto ma interes prawny w rozstrzygnięciu danej sprawy.

Stąd w orzecznictwie NSA wyrażono pogląd, że gminie przysługuje w postępowaniu administracyjnym status strony tylko wówczas, gdy zakres rozstrzygnięcia obejmuje sferę jej interesu prawnego /zob. wyrok z dnia 27 maja 1992 r. IV SA 333/92 - ONSA 1993 nr 2 poz. 43/.

Z faktu przyznania gminie kompetencji do uchwalania i wykonania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie można wywodzić jej uprawnienia do zaskarżania decyzji administracyjnych, naruszających ustalenia tegoż planu. Plan ten należy oceniać w kategoriach prawa powszechnie obowiązującego na terenie gminy, a nie jako źródło uprawnień gminy - osoby prawnej.

Stąd jego naruszenie jest kwestią naruszenia prawa, a nie naruszenia interesu gminy.

Udział gminy w postępowaniu uzgodnieniowym, przewidzianym w art. 12a ust. 2 ustawy z dnia 29 marca 1991 r. o zmianie prawa górniczego ma służyć jako gwarancja realizacji statutowych celów gminy. Jest to instytucja tzw. współkompetencji. Organ współdecydujący /prezydent miasta/ wydając postanowienie, o którym mowa w art. 106 par. 5 Kpa, działa w charakterze organu administracji w rozumieniu tego Kodeksu. Wedle ustaleń orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego organ ustawowo powołany do współdecydowania w określonej sprawie indywidualnej nie może korzystać z uprawnień strony w tej sprawie. Nie można być wpierw współdecydentem w wydaniu zaskarżonej decyzji, a potem stroną niezadowoloną z pewnych elementów tego rozstrzygnięcia i skarżyć decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego /tak orzeczenia NSA z dnia: 24 maja 1993 r. II SA 116/93, 3 września 1993 r, II SA 1496/93, 30 listopada 1993 r. II SA 2167-2168/93 - nie publikowane/.

Po rozpoznaniu sprawy, w oparciu o te wszystkie przesłanki Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że Prezydentowi Miasta K. nie przysługują przed Naczelnym Sądem Administracyjnym prawa strony w sprawie o wydanie przez Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów i Leśnictwa koncesji na wydobywanie węgla kamiennego i dlatego w oparciu o przepis art. 207 par. 5 Kpa skargę oddalił.