Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 1119/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2015-07-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5
journal: Dz.U. 2011 nr 212 poz 1263
law: Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej - tekst jednolity.
article: art. 235, art. 237
journal: Dz.U. 1998 nr 21 poz 94
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik (spr.) Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2015 r. sprawy ze skargi A Sp. z o. o. w T. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T., na podstawie art. 14 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej k.p.a.) i art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r. nr 212, poz. 1263 ze zm.) stwierdził u J. W. przewlekłą chorobę obwodowego układu nerwowego wywołaną sposobem wykonywania pracy- zespół cieśni w obrębie nadgarstka wymienioną w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3- 6 i § 11 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.

Organ podkreślił, że J. W. była narażona na czynnik przyczynowy powyższej choroby podczas zatrudnienia w latach: 1973- 1984 w A w R. (zakład zlikwidowany) na stanowisku krawcowej, 1990- 1997 w P.H.U. "B" sp. z o. o. w T. (zakład zlikwidowany) na stanowisku szwaczki, 1998 w "C" sp. z o. o. w M. (zakład zlikwidowany) na stanowisku krawcowej, 1998- 1999 w "D" sp. z o. o. w T. (zakład zlikwidowany) na stanowisku krawcowej, 1999-2003 w P.P.H. "E" K. M. w T. na stanowisku krawcowej, 2005 w F sp. z o. o. (obecnie F1 sp. z o. o.) na stanowisku szwaczki oraz od 2005 r. do nadal w G sp. z o. o. w T. na stanowiskach szwaczki, krojczej, szwaczki- kontrola jakości. Zaznaczył, że w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] 2014 r. rozpoznano obustronny zespół cieśni nadgarstka. Przeprowadzone badania laboratoryjne (poziom we krwi glukozy, kwasu moczowego, RF- faktor reumatoidalny, TSH, odczyn Waalera- Rose) nie wykazały odchyleń od normy. W oparciu o dane z wywiadu chorobowego, badanie przedmiotowe, konsultację neurologiczną, ortopedyczną, analizę udostępnionej dokumentacji medycznej oraz aktualny wynik badania elektroneurograficznego u J. W. rozpoznano obustronny zespół cieśni nadgarstka. Biorąc pod uwagę opis sposobu wykonywania pracy, a także uwzględniając przeprowadzoną diagnostykę różnicową, organ I instancji uznał, że istnieją podstawy do uznania zawodowej etiologii schorzenia. Z kart oceny narażenia zawodowego wynika, że podczas zatrudnienia w G sp.

z o. o. J. W. wykonywała prace obciążające kończyny górne, wymagające częstych ruchów zginania i prostowania w stawach nadgarstkowych. W opinii organu zebrany materiał dowodowy pozwala na uznanie związku przyczynowego pomiędzy warunkami pracy a rozpoznaną chorobą.

W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik pracodawcy G z o. o. zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, a to art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niedopełnienie obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego pozwalającego na obiektywną ocenę stanu zdrowia J. W. oraz przyczyn wystąpienia u niej opisanego wyżej schorzenia i chwili jego powstania. Zdaniem odwołującego uchybienie to nastąpiło poprzez zaniechanie zebrania dołączenia do akt sprawy dokumentacji medycznej strony, w tym z poradni lekarza pierwszego kontaktu z okresu przed podjęciem pracy w G sp. z o. o. w celu ustalenia przyczyn powstania u J. W. stwierdzonej choroby przewlekłego zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, a także ustalenia czy była ona związania wyłącznie z wykonywaną pracą oraz okresu, w którym powstało schorzenie, w szczególności czy nie ujawniło się ono w okresie przed podjęciem pracy w odwołującej się Spółce.

Zarzucono ponadto naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów wyrażające się w stwierdzeniu wyłącznie na podstawie orzeczenia lekarskiego, że praca w odwołującej się spółce przyczyniła się powstania choroby zawodowej u J. W., podczas gdy z jego treści nie wynika aby zespół orzekający zapoznał się z wnioskowana przez skarżącą dokumentacją medyczną, w tym z poradni lekarza pierwszego kontaktu z okresu przed podjęciem pracy w G sp. z o. o. Zarzut naruszenia art. 80 k.p.a. uzasadniono również brakiem wykazania związku przyczynowego pomiędzy schorzeniem, a warunkami pracy, ograniczając się wyłącznie do stwierdzenia, że taki związek przyczynowy wynika z zebranego materiału dowodowego, w szczególności z danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzach narażenia zawodowego pracownika.

Pełnomocnik Spółki wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, ewentualnie o uzupełnienie materiału dowodowego poprzez dołączenie do akt dokumentacji jednostki orzeczniczej wskazującej na zapoznanie się przez zespół orzekający z pełną dokumentacją medyczna strony i to powstałą nie tylko w okresie zatrudnienia w skarżącej Spółce (w latach 2005- 2013), ale również w okresie przed podjęciem pracy w skarżącej Spółce, a w braku takich dowodów o dołączenie wskazanej dokumentacji celem ustalenia czy występowały inne czynniki mogące mieć wpływ na powstanie schorzenia stwierdzonego u J. W., także zarządzenie uzupełnienia orzeczenia lekarskiego jednostki orzeczniczej I stopnia o wymagane w art. 84 k.p.a. uzasadnienie przy uwzględnieniu uzupełnionej dokumentacji medycznej.

W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik podniósł, że nie znalazły odzwierciedlenia w zebranym w sprawie materiale dowodowym twierdzenia organu o zbieraniu i przechowywaniu niezbędnej w sprawie dokumentacji medycznej badanej przez lekarzy orzeczników. Lekarze oparli swoje rozstrzygnięcie na informacjach podanych jedynie przez badaną oraz w kartach oceny narażenia zawodowego. Zdaniem pełnomocnika organ I instancji przy orzekaniu naruszył zasadę prawdy obiektywnej i zasadę swobodnej oceny dowodów poprzez nieprzeprowadzenie wszystkich niezbędnych dowodów pozwalających na wydanie decyzji zgodnej z istniejącym stanem faktycznym, w tym w szczególności na podstawie pełnej wiedzy o stanie zdrowia, czy o chorobie pracownika. Przytoczywszy stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 28 czerwca 2006 r. sygn. akt II OSK 1231/2005) podniósł, że dopiero analiza poszczególnych zapisów z dokumentacji lekarskiej w połączeniu z analizą czynników występujących w środowisku pracy będzie stanowiła wyczerpującą treść orzeczenia lekarskiego. Dopiero wtedy orzeczenie to będzie stanowiło jeden z zasadniczych dowodów podczas wydawania decyzji. Z tego powodu niezbędna jest weryfikacja dokumentacji postępowania oraz zgromadzenia pełnego materiału dowodowego.

Pełnomocnik powołał się na definicję choroby zawodowej zamieszczoną w treści rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych wskazując, że wystąpienie przesłanek, o których w niej mowa organ zobligowany jest ustalić zgodnie z procedurą administracyjną, w szczególności z uwzględnieniem zasady prawdy obiektywnej. Podkreślił, że do stwierdzenia choroby zawodowej niezbędne jest ustalenie związku przyczynowego pomiędzy schorzeniem, a zatrudnieniem i warunkami pracy. Powołując się ponownie na stanowisko judykatury pełnomocnik wskazał, iż nie każda choroba z punktu widzenia medycznego może być uznana za chorobę zawodową, nawet jeśli cierpi na nią osoba, która była narażona na działanie czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy.

Zdaniem odwołującego z akt postępowania nie wynika, czy przed wydaniem decyzji wzięto pod uwagę czynniki pozazawodowej etiopatogenezy zespołu cieśni nadgarstka. Powołując się na literaturę zaznaczono, że poza narażeniem zawodowym na rozwój zespołu cieśni nadgarstka duży wpływ mają choroby ogólnoustrojowe.

Do odwołania dołączono między innymi opinię biegłego Sądu Okręgowego w K. (1994-2006) w sprawie zasad orzekania o chorobie zawodowej w szczególnym odniesieniu do choroby w pozycji zespół cieśni nadgarstka w aspekcie medycznym.

[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy poddał ocenie warunki jakie powinny być spełnione do uznania zawodowej etiologii rozpoznanego schorzenia, biorąc pod uwagę art. 2351 Kodeksu pracy. Inspektor po zapoznaniu się z materiałem dowodowym, w tym z oceną narażenia zawodowego dokonaną przez służby BHP pracodawcy uznał, że J. W. w okresach zatrudnienia 1973- 1984, 1990- 1997, 1998- 1999, 1999- 2003 oraz 2005 do nadal pracując na stanowiskach szwaczki, krawcowej i krojczej wykonywała pracę monotypowe, obciążające kończyny górne w stawach nadgarstkowych, co stwarzało możliwość powstania choroby zawodowej – przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. Organ równocześnie podkreślił, że wspomniana pracownica była badana w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w K. Poradni Chorób Zawodowych w S., gdzie lekarze specjaliści w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] 2014r. nr [...], orzekli o rozpoznaniu u niej wspomnianej choroby zawodowej. Jednocześnie organ powtórzył przywołane w decyzji pierwszoinstancyjnej ustalenia poczynione przez lekarzy zaznaczając, że badana w wywiadzie opisała objawy swego schorzenia zgłaszając cierpnięcie dłoni od ok. 3 lat, drętwienie wszystkich palców obu rąk, a także bóle nadgarstków i kręgosłupa szyjnego.

Inspektor odpowiadając na zarzuty odwołania stwierdził, że rozpoznana u J. W. choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych, a jednocześnie ocena warunków pracy pozwala przyjąć z wysokim prawdopodobieństwem, że praca przez nią wykonywana mogła spowodować powstanie choroby zawodowej w obrębie cieśni nadgarstka. Ustawodawca bowiem w art. 2351 K.p. zezwolił na ustalenie nie tylko bezspornego, ale także z wysokim prawdopodobieństwem związku przyczynowego pomiędzy występującymi w środowisku pracy czynnikami szkodliwymi, a chorobą ujętą w wykazie chorób zawodowych. Organ zaakcentował, że dla uznania danej choroby za chorobę zawodową wystarczy samo stwierdzenie istnienia warunków narażających na powstanie choroby, nie jest natomiast konieczne udowodnienie, że w danym wypadku warunki takie ją spowodowały. Nie wyłącza to możliwości wykazania, że mimo pracy w warunkach narażających na daną chorobę jej powstanie nastąpiło z innych przyczyn, nie związanych z wykonywaniem zatrudnienia, przy czym nie dające się usunąć wątpliwości nie mogą być tłumaczone na niekorzyść pracownika zatrudnionego w warunkach narażających na zachorowanie na daną chorobę zawodową (wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 1982r., sygn. akt II SA 372/82).

Organ odwoławczy nie uwzględnił wniosku o uzupełnienie orzeczenia lekarskiego jednostki orzeczniczej I stopnia, bowiem uznał orzeczenie lekarskie z [...] 2014 r. za uzasadnione w stopniu pozwalającym na jego przyjęcie za podstawę swojego rozstrzygnięcia. Zdaniem organu, żądania pełnomocnika pracodawcy zmierzały do nieuzasadnionego przedłużenia postępowania, a zebrany materiał dowodowy pozwalał na wydanie decyzji. Powtórzono, że analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie choroby zawodowej J. W. potwierdza fakt wykonywania przez nią pracy zawodowej wykazującej cechy monotypii w zakresie stawów nadgarstkowych. Narażenie zawodowe w okresie zatrudnienia stwarzało ryzyko powstania zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. Zaznaczono, że w wywiadzie J. W. zgłosiła cierpnięcie dłoni od ok. 3 lat, drętwienie wszystkich palców obu rąk od ok. 3 lat, a także bóle nadgarstków i kręgosłupa szyjnego, a wiec w okresie wykonywania pracy w odwołującej Spółce.

W konkluzji organ odwoławczy stwierdził, że zakres rozpoznania sprawy o stwierdzenie choroby zawodowej uregulowany w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych został zachowany.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik G Sp. z o.o. w T. zarzucił organowi naruszenie przepisów postępowania, a to:

- art.138 K.p.a. poprzez niezasadne utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji oraz art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a polegające na niedopełnieniu obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego pozwalającego na obiektywną ocenę stanu zdrowia J. W. oraz przyczyn wystąpienia u niej ewentualnych schorzeń, wyrażające się w zaniechaniu zebrania i dołączenia do akt kompletnej dokumentacji medycznej, w tym z okresu poprzedzającego podjęcie pracy u skarżącej w celu ustalenia przyczyn powstania u strony stwierdzonej choroby przewlekłego zespołu cieśni w obrębie nadgarstka oraz okresu, w którym powstało schorzenie. Naruszenie przepisów art. 77 § 1 k.p.a. i art. 7 k.p.a. wyrażało się również zaniechaniem wystąpienia do jednostki orzeczniczej celem sporządzenia dodatkowego uzasadnienia wydanego w sprawie orzeczenia lekarskiego, gdyż nie wskazano w nim konkretnych zapisów dokumentacji medycznej, na jakiej lekarze oparli swoje rozstrzygnięcie, wskazując jedynie na wynik badania EMG.

Pełnomocnik zarzucił także naruszenie art. 80 k.p.a., poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów wyrażające się w stwierdzeniu, że praca w skarżącej spółce przyczyniła się do powstania choroby zawodowej J. W., podczas gdy zespół orzekający nie zapoznał się z wnioskowaną przez stronę skarżącą dokumentacją medyczną z całego okresu zatrudnienia oraz wyrażające się w stwierdzeniu choroby zawodowej wyłącznie na podstawie orzeczenia lekarskiego z ograniczeniem się do powołania na lakoniczne konkluzje zawarte w orzeczeniu.

Ponadto pełnomocnik zarzucił naruszenie prawa materialnego, a to:

- § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych, poprzez wydanie decyzji w oparciu o orzeczenie lekarskie, wydane na podstawie niepełnego materiału dowodowego oraz bez odniesienia się do pozazawodowych czynników mogących mieć wpływ na powstanie choroby,

- § 8 ust. 2 powołanego rozporządzenia poprzez brak zwrócenia się do właściwej jednostki orzeczniczej celem wydania dodatkowego uzasadnienia orzeczenia lekarskiego oraz niepodjęcie innych niezbędnych czynności do uzupełnienia materiału dowodowego,

- art. 2351 K.p. poprzez ustalenie, że dla uznania danej choroby za zawodową wystarczy samo stwierdzenie istnienia warunków narażających na powstanie choroby.

Podnosząc powyższe zarzuty pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania celem wydania decyzji w oparciu o dowód spełniający wymagane prawem kryteria bądź uchylenie decyzji i orzeczenie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik powtórzył częściowo zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Podkreślił, że orzeczenie lekarskie jest środkiem dowodowym, o którym mowa w art. 84 § 1 k.p.a. i powinno być szczegółowo uzasadnione. Tymczasem z treści sporządzonego w sprawie orzeczenia lekarskiego nie wynika, czy lekarze zapoznali się z wnioskowaną przez spółkę skarżącą dokumentacją medyczną z całego okresu zatrudnienia J. W. Zdaniem pełnomocnika jeżeli zebrany materiał dowodowy jest niewystarczający, to organ powinien zażądać od lekarza uzupełnienia orzeczenia lub wystąpienia do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia materiału dowodowego. Ponadto zdiagnozowanie choroby nastąpiło po ukończeniu przez J. W. 50 roku życia, ponadto w wywiadzie chorobowym skarżyła się ona na występujące od trzech lat bóle kręgosłupa szyjnego, co może wskazywać na pozazawodową etiologię schorzenia. W tym zakresie zauważono, że lekarze orzecznicy nie wykluczyli w sposób jednoznaczny ewentualnych pozazawodowych przyczyn powstania choroby zawodowej oraz nie wskazali także konkretnej dokumentacji medycznej na jakiej oparli swoje rozstrzygnięcie, wcześniej wskazując jedynie wynik badania EMG. Pomimo uchybień wskazanych przez stronę skarżącą, organy administracji nie podjęły w trybie § 8 ust. 2 rozporządzenia czynności niezbędnych do uzupełnienia materiału dowodowego, pozwalającego na wyjaśnienie istoty sprawy. Pełnomocnik podkreślił, że orzeczenie lekarskie stanowiące podstawę wydania skarżonej decyzji nie zawierało właściwego uzasadnienia, czym naruszono w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a ponadto § 6 ust. 1 i 2 oraz § 8 ust. 2 rozporządzenia. W ocenie pełnomocnika organ powinien odmówić mocy dowodowej orzeczeniu lekarskiemu o rozpoznaniu choroby zawodowej wydanemu w oparciu o "analizę udostępnionej dokumentacji medycznej", bez wskazania konkretnych zapisów, stanowiących podstawę do jego wydania.

W odpowiedzi na skargę [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o jej oddalenie argumentując swoje stanowisko jak w toku postępowania administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kierując się wskazanym kryterium legalności, sądy administracyjne dokonują zatem oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Z kolei, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, co oznacza, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze.

Materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej wyznacza definicja sformułowana w art. 235¹ Kodeksu pracy, zgodnie z którą za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Zatem o stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje zachowanie dwóch przesłanek. Pierwsza to zamieszczenie danego schorzenia w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych, druga to ustalenie, że zostało ono spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy.

Wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 237 § 1 Kodeksu pracy rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w § 8 ust. 1 stanowi, że decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Pod poz. 20.1 tegoż rozporządzenia jako chorobę zawodową ujęto przewlekłą chorobę układu nerwowego wywołaną sposobem wykonywania pracy – zespół cieśni w obrębie nadgarstka.

W rozpoznawanej sprawie dochodzenie epidemiologiczne wykazało, iż J. W. w okresach zatrudnienia 1973- 1984, 1990- 1997, 1998- 1999, 1999- 2003 oraz 2005 do nadal pracując na stanowiskach szwaczki, krawcowej i krojczej obciążała kończyny górne w obrębie stawów nadgarstkowych czynnościami monotypowymi. Zdaniem Sądu materiał dowodowy potwierdza, że podczas zatrudnienia w wyżej wskazanym okresie strona wykonywała prace obciążające kończyny górne, wymagające częstych ruchów zginania i prostowania w stawach nadgarstkowych, które stwarzały ryzyko powstania stwierdzonej choroby zawodowej.

J. W. była badana w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w K. Poradnia Chorób Zawodowych w S., którego lekarze w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] 2014r. nr [...] orzekli o rozpoznaniu u badanej choroby zawodowej. Orzeczenie to wydano w oparciu o dane z wywiadu środowiskowego, badanie przedmiotowe, konsultację neurologiczną, ortopedyczną, analizę udostępnionej dokumentacji medycznej oraz aktualny wynik badania neurograficznego. Podkreślono w nim, że pacjentka zgłasza cierpnięcie dłoni od ok. 3 lat, drętwienia wszystkich palców obu rąk od ok. 3 lat, a także bóle nadgarstków i kręgosłupa szyjnego. Przeprowadzone badania laboratoryjne (poziom we krwi glukozy, TSH, kwasu moczowego, RF) nie wykazały odchyleń od normy. Ostatecznie biorąc pod uwagę opis wykonywania pracy wskazujący na cechy monotypii w zakresie stawów nadgarstkowych stwierdzono, że istnieją podstawy do rozpoznania u badanej z wysokim prawdopodobieństwem zawodowej etiologii zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, czyli choroby zawodowej.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego brak jest podstaw do kwestionowania prawidłowości opinii kompetentnej placówki orzeczniczej pierwszego stopnia. Lekarze tej jednostki oparli się na wynikach badań ustalających związek pomiędzy wykonywaną pracą w narażeniu zawodowym, a istniejącym schorzeniem, jednocześnie wykluczających możliwość samoistnego schorzenia. Podkreślenia wymaga, że każde orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej ma charakter opinii, bez której organ sanitarny nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy mieści się ona w wykazie chorób zawodowych. Organ jest więc takim orzeczeniem związany i nie ma prawa do dokonania samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do zaprzeczenia wynikom badań lub zdiagnozowania odmiennego schorzenia. Związanie organu sanitarnego orzeczeniem kompetentnej placówki medycznej nie jest wprawdzie tożsame z bezkrytyczną akceptacją zawartych w nim informacji, jako że podlega ono ocenie, jak każdy dowód w postępowaniu. Nie oznacza to jednak możliwości kwestionowania ujętego w orzeczeniu rozpoznania w sytuacji, gdy nie budzi ono wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Istotą związania jest bowiem to, że organy administracji nie dysponując przeciwdowodami mogącymi wspomniane orzeczenie podważyć, nie mają w tym zakresie przesłanek do przyjęcia, iż rzeczywisty stan zdrowia pracownika kształtuje się odmiennie niż ustalono w toku badań stanowiących podstawę tych orzeczeń (por. wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007r. sygn. akt II OSK 1078/06, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 26 lutego 2013r. sygn. akt IV SA/Gl 300/12). Skarżąca spółka nie przedstawiła w trakcie postępowania administracyjnego dowodów, które byłyby oparte na konkretnych argumentach wynikających zarówno z oceny narażenia zawodowego, jak i przeprowadzonych badań diagnostycznych. Za dowód taki nie można natomiast uznać dołączonych do odwołania danych zamieszczonych w literaturze przedmiotu. Teoretyczna wiedza specjalistyczna nie służy do podważenia ustaleń faktycznych.

Zdaniem Sądu w trakcie postępowania nie stwierdzono naruszenia przepisów procedury administracyjnej, w tym art. 77 § 1 k.p.a. i art. 7 k.p.a., które miało wpływ na wynik postępowania, gdyż organy zgromadziły pełny materiał dowodowy. Wobec powyższego, wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, nie zachodziła konieczność wystąpienia w trybie § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych przez organ o sporządzenie dodatkowego uzasadnienia orzeczenia bądź wystąpienia do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację ewentualnie o podjęcie innych czynności niezbędnych do uzupełnienia tego materiału. Podkreślić należy, że zgodnie z regulacją § 6 ust. 5 cytowanego rozporządzenia to lekarze specjaliści uprawnieni są do występowania o uzupełnienie materiału dowodowego w sprawie, jeżeli zakres informacji zawartych w dokumentacji medycznej, badaniach lekarskich, przebiegu zatrudnienia oraz karty oceny narażenia zawodowego jest w ich ocenie niewystarczający. W niniejszym postępowaniu lekarze dysponowali materiałem dowodowym wystarczającym do wydania rozstrzygnięcia, więc nie uznali za konieczne sięganie po dodatkową dokumentację. Materiał zebrany w sprawie wskazywał w sposób zdecydowany na istnienie domniemania związku przyczynowego pomiędzy warunkami pracy w skarżącej spółce a chorobą zawodową. W sprawie wykazano przesłankę wykonywania pracy w warunkach szkodliwych i istnienie choroby, zaś zakład pracy nie obalił wspomnianego domniemania (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 9 października 2012r. sygn. akt IV SA/Gl 86/12). Dlatego nie było konieczne w sprawie uzupełnienie materiału dowodowego w zakresie wskazanym w skardze.

Jednocześnie zauważyć przyjdzie, że w postępowaniu w przedmiocie choroby zawodowej nie jest konieczne bezsporne stwierdzenie, że choroba wywołana została wyłącznie przez sposób wykonywania pracy. W niniejszej sprawie orzecznicy wskazali, że istnieje "wysokie prawdopodobieństwo" (art. 235¹ K.p.) zawodowej etiologii schorzenia oraz ustalono, że strona bez wątpienia od marca 2008r. do chwili obecnej, pracuje w warunkach stwarzających ryzyko wystąpienia u niej cieśni nadgarstka.

Odnosząc się do zarzutu pozazawodowej etiologii zdiagnozowanego u J. W. schorzenia podkreślić trzeba, że dyspozycja art. 2351 K.p., co do zasady, nie wyłącza dopuszczalności rozpoznania choroby zawodowej w przypadkach, gdy obok ustalenia, że choroba mogła zostać spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, ujawniono również inne dysfunkcje organizmu badanego, predysponujące do powstania schorzenia wymienionego w wykazie chorób zawodowych. Stwierdzenie choroby zawodowej byłoby niemożliwe wyłącznie wtedy, gdy dysfunkcje te stanowiłyby wyłączną albo wysoce prawdopodobną przyczynę powstania tych chorób, a takich dowodów w sprawie brak. W przeciwieństwie do tego, organ inspekcji sanitarnej dysponował materiałem dowodowym pozwalającym na stwierdzenie z wysokim prawdopodobieństwem etiologii zawodowej schorzenia rozpoznanego u badanej, a wydająca opinię medyczną uprawniona do orzekania placówka, w sposób zdecydowany sugerowaną przez stronę skarżącą etiologię schorzenia wykluczyła.

Należy także zauważyć, że nie jest obowiązkiem organu inspekcji sanitarnej ustalenie w przypadku wielu pracodawców stopnia zawinienia poszczególnych zakładów pracy i udowodnienie, że praca u konkretnego pracodawcy tę chorobę spowodowała. Kwestie odpowiedzialności za wystąpienie choroby zawodowej rozstrzygają sądy powszechne. W związku z tym nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skargi dotyczący konieczności ustalenia daty powstania schorzenia, w szczególności tego, czy nie ujawniło się w okresie przed podjęciem pracy u skarżącej, a tym samym czy praca w spółce przyczyniła się do powstania tej choroby zawodowej. Natomiast materiał zgromadzony w sprawie dawał wystarczającą podstawę do przyjęcia, że zainteresowana w okresie zatrudnienia w skarżącej spółce pracowała w warunkach stwarzających ryzyko powstania zespołu cieśni nadgarstka. Jak wynika z akt sprawy, J. W. zgłosiła cierpnięcie dłoni od ok. 3 lat, drętwienia wszystkich palców obu rąk od ok. 3 lat, a także bóle nadgarstków i kręgosłupa szyjnego.

Podsumowując należy stwierdzić, że jednostka orzecznicza rozpoznała u J. W. schorzenie spełniające określone w wykazie chorób zawodowych kryteria diagnostyczno-orzecznicze. Zdaniem Sądu postępowanie administracyjne zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji odbyło się przy uwzględnieniu reguł wyznaczonych zarówno przepisami postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, art. 77 k.p.a. jak i przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych. Organy inspekcji sanitarnej dokonały ustaleń w oparciu o wymagane prawem dowody (dochodzenie epidemiologiczne i orzeczenie lekarskie), a ocenę zebranego materiału uzasadniły w sposób przekonywujący.

Zaskarżona decyzja nie narusza prawa procesowego bądź materialnego, a tylko taki wzgląd w rozumieniu art.145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. mógłby stać się przyczyną uwzględnienia skargi.

W tym stanie rzeczy - działając w granicach właściwości sądu ograniczonej do badania zgodności z prawem zaskarżonych decyzji administracyjnych - na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.