Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 405/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 602  ceny
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 20 ust. 1, art. 24b, art. 24c ust. 1, art. 24j ust. 1,
journal: Dz.U. 2020 poz 2028
law: Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.
article: art. 120, art. 119 par. 2, art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński Sędzia WSA - Konrad Łukaszewicz Asesor WSA - Marcin Maszczyński (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 20 grudnia 2021 r. znak: KZT.70.333.2021 w przedmiocie odmowy skrócenia obowiązywania dotychczasowej taryfy oraz zatwierdzenia nowej taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków na terenie gminy oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi [...] spółka

z o.o. (dalej: "skarżąca" lub "spółka") jest decyzja Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: "organ odwoławczy") z dnia 20 grudnia 2021 r., znak: KTZ.70.333.2021, utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: "organ I instancji" lub "organ regulacyjny") z dnia 16 września 2021 r., znak: WR.RZT.70.230.2021, odmawiająca skrócenia okresu obowiązywania taryfy zatwierdzonej decyzją tego organu z dnia 22 października 2019 r., znak: WR.RZT.070.104.2019.PK, oraz odmawiająca zatwierdzenia ustalonej przez spółkę taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie gminy [...] na okres 3 lat.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym

i prawnym.

Pismem z dnia 21 maja 2021 r. (data wpływu: 26 maja 2021 r.) skarżąca złożyła do organu I instancji, jako organu regulacyjnego, wniosek o skrócenie czasu obowiązywania dotychczasowej taryfy i zatwierdzenie nowej taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków na terenie gminy [...] na okres 3 lat.

Wójt Gminy [...] (dalej: "Wójt"), pismem z dnia 7 czerwca 2021 r., zwrócił się z wnioskiem do organu regulacyjnego o udostępnienie i przekazanie

ww. wniosku taryfowego. Organ regulacyjny przedmiotowy wniosek przekazał Wójtowi w dniu 10 czerwca 2021 r.

Organ regulacyjny, pismem z dnia 16 czerwca 2021 r., wezwał spółkę

do usunięcia braków formalnych poprzez dołączenie do wniosku: dokumentów świadczących o konieczności skrócenia okresu obowiązywania taryfy, oryginałów kompletnych sprawozdań finansowych za ostatnie 3 lata obrotowe, uchwały rady gminy w sprawie wieloletniego planu rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych

i urządzeń kanalizacyjnych, bądź przekazanie informacji o niesporządzaniu tego planu, a także informacji o ilości zakupionej przez spółkę wody i jej cenie lub ilości ścieków wprowadzanych do urządzeń niebędących w posiadaniu spółki i cenie za ich wprowadzanie, bądź przekazanie informacji o niedokonywaniu zakupu wody bądź wprowadzania ścieków. Skarżąca została również wezwana do złożenia wniosku taryfowego zgodnego ze wzorem zawartym w rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 27 lutego 2018 r. w sprawie określania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryfy oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków (Dz. U. z 2018 r. poz. 472), dalej: "rozporządzenie taryfowe".

W odpowiedzi na wezwanie skarżąca, pismem z dnia 1 lipca 2021 r., przekazała organowi stosowne uzupełnienia i wyjaśnienia do wniosku taryfowego.

Organ regulacyjny pismem z dnia 21 lipca 2021 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie skrócenia okresu obowiązywania dotychczasowej taryfy i zatwierdzenia nowej taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wodę

i zbiorowe odprowadzenie ścieków na terenie gminy [...] na okres 3 lat.

W kolejnym piśmie, z dnia 21 lipca 2021 r., organ I instancji wezwał skarżącą do przedłożenia dodatkowych informacji i dokumentów obejmujących następujące kwestie: wykazanie czy okoliczności, na które powołuje się spółka uzasadniają wniosek

o skrócenie okresu obowiązywania taryfy, przedstawienia jakie koszty i z jakich przyczyn uległy zwiększeniu, wyjaśnienie czy koszty te były znane lub mogły być znane skarżącej w czasie planowania kosztów w obecnie obowiązującej taryfie.

W odpowiedzi na wezwanie spółka przy piśmie z dnia 2 sierpnia 2021 r. przekazała organowi stosowne informacje oraz dokumenty w związku z prowadzonym postępowaniem w sprawie przedmiotowej taryfy. W dniu 10 sierpnia 2021 r. do organu regulacyjnego wpłynęło pismo Wójta, prezentujące stanowisko w sprawie.

W piśmie z dnia 17 sierpnia 2021 r. organ w związku z obowiązkiem wynikającym z art. 79a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz., 735, z późn.zm.), dalej: "kpa", zaznaczył, że na dzień wysłania tej informacji pozostają niespełnione przesłanki zależne od spółki, które mogą skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z jej żądaniem. Przesłanki te dotyczyły wykazania zasadności skrócenia obowiązującej taryfy, w tym zmniejszenia ilości ścieków hurtowych z [...], wzrostu kosztów amortyzacji, wzrostu kosztów energii, zużycia materiałów, usług obcych, wynagrodzeń, podatków i odsetek oraz marży zysku w związku z modernizacją i rozbudową oczyszczalni ścieków

w [...].

W odpowiedzi na zawiadomienie skarżąca, pismem z dnia 25 sierpnia 2021 r., odniosła się do wskazanych przez organ przesłanek i przekazała stosowne wyjaśnienia.

Organ I instancji, decyzją z dnia 16 września 2021 r., znak: WR.RZT.70.230.2021, odmówił skrócenia okresu obowiązywania taryfy zatwierdzonej decyzją własną z dnia 22 października 2019 r. oraz odmówił zatwierdzenia ustalonej przez spółkę nowej taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie gminy [....] na okres 3 lat.

W opinii organu spółka w przeprowadzonym postępowaniu nie przedłożyła wystarczających dokumentów i wyjaśnień w zakresie skrócenia okresu obowiązywania dotychczasowej taryfy. Nie zostały wskazane uzasadnione przesłanki pozwalające na zmianę taryfy. Oceniając przywoływane przez spółkę powody wniosku o skrócenie taryfy, organ regulacyjny nie uznał je za zasadne i mieszczące się w przesłankach

art. 24j ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2020 r. poz. 2028, zwanej dalej "uzzwoś"). Organ, odmawiając skrócenia dotychczas obowiązującej taryfy i zatwierdzenia nowej taryfy, miał w szczególności na uwadze brak, jego zdaniem, wystarczającego uzasadnienia

i udokumentowania zmian warunków ekonomicznych.

W dniu 4 października 2021 r. skarżąca złożyła odwołanie, w którym zaskarżyła w całości decyzję organu I instancji z dnia 16 września 2021 r.

Organ odwoławczy, decyzją z dnia 20 grudnia 2021 r., znak KZT.70.333.2021, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia 16 września 2021 r.

Od powyższej decyzji, pismem z dnia 21 stycznia 2021 r ., spółka wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając decyzji organu odwoławczego naruszenie:

1) art. 24j ust. 1 w zw. z art. 24c ust. 1 i ust. 3 uzzwoś, poprzez bezpodstawną odmowę skrócenia obowiązującej spółkę taryfy zatwierdzonej decyzją Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej [...] z dnia 22 października

2019 r. poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż uzasadnione i rzetelnie wykazane przez spółkę okoliczności wskazane w złożonym wniosku z dnia 25 maja 2021 r. nie mogą stanowić podstawy do skrócenia obowiązującej taryfy, albowiem rzekomo mają one charakter hipotetyczny i dotyczą przyszłości oraz nie wskazują na rzeczywistą zmianę warunków ekonomicznych na które spółka nie miała wpływu, a z uwagi na to nie znajdują odniesienia w przeszłości poprzez poniesienie skonkretyzowanych kosztów przez spółkę nie mogą stanowić podstawy do skrócenia okresu obowiązywania obecnej taryfy, wskazanie to ze strony organu jest wadliwe i nie znajduje uzasadnienia

w ww. przepisach ustawy;

2) art. 24c ust. 3 w zw. z art. 24c ust. 1 uzzwoś poprzez bezpodstawną odmowę zatwierdzenia nowej taryfy złożonej przez spółkę poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż uzasadnione i rzetelnie wykazane przez spółkę okoliczności wskazane

w złożonym wniosku z dnia 25 maja 2021 r. o zatwierdzenie nowej taryfy nie mogą stanowić podstawy do przyjęcia nowej taryfy bo albowiem rzekomo mają one charakter hipotetyczny i dotyczą przyszłości, nie znajdują odniesienia w przeszłości poprzez poniesienie skonkretyzowanych kosztów przez spółkę nie mogą stanowić podstawy do wprowadzenia nowej, wskazanie to ze strony organu jest wadliwe i nie znajduje uzasadnienia w przepisach ww. ustawy, a nadto zaskarżona decyzja nie zawiera wskazań dotyczących rzetelnej analizy wymaganej w tym aspekcie przez art. 24c ust. 3 uzzwoś w zw. w art. 24c ust. 1 pkt 2 uzzwoś;

3) art. 7, art. 9, art. 77, art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 7 Konstytucji RP poprzez podjęcie rozstrzygnięcia:

a) opartego na wadliwych ustaleniach faktycznych organu I instancji

z naruszeniem konstytucyjnej zasady działania na podstawie i w granicach prawa,

b) dokonanego na podstawie wadliwej wykładni art. 24c ust. 3 w zw. z art. 24c ust. 1, art. 24j ust. 1 uzzwoś, dowodzącej w sposób bezpodstawny, iż:

- podstawą do ustalenia kosztów spółki dla potrzeb stworzenia taryfy zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków mogą być wyłącznie koszty poniesione przez spółkę przed datą wejścia w życie nowej taryfy (daty skrócenia obowiązywania obecnej taryfy) pomimo, iż przepisy ww. ustawy nie wskazują na taką okoliczność, a wręcz przeciwnie prawidłowa wykładnia ww. przepisów ustawy nakazuje spółce stworzenie taryfy rzetelnej, opartej na rachunku ekonomicznym zgodnie z wymaganiami aktów wykonawczych do ww. ustawy oraz samej ustawy, które bynajmniej nie wskazuję, iż jedyną podstawą dla ustalenia poziomów cen nowej taryfy są koszty poniesione przed datą wejścia w życie nowej taryfy,

- podstawą do skrócenia obowiązującej taryfy jest wykazanie,

iż nowopowstałe okoliczności mogą stanowić podstawę do skrócenia taryfy tylko wówczas jeśli spółka nie miała na nie żadnego wpływu i były spółce nieznane, pomimo iż ww. przepis art. 24c ust. 1 uzzwoś w wodę takiej przesłanki nie ustala oraz jej nie zawiera w swej treści.

Wskazując na powyższe podstawy zaskarżenia skarżąca wniosła o uchylenie obu decyzji i zasądzenie kosztów postępowania, uzasadniając swoje zarzuty.

W odpowiedzi na skargę z dnia 1 marca 2022 r. organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że na zgody wniosek stron, sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w składzie trzech sędziów, tj. na mocy art. 120 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2022 r. poz. 329, zpóźn.zm.), dalej: "p.p.s.a.". Zgodnie bowiem z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części, stosownie do art. 151 p.p.s.a., sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa

i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Wskazać również należy, że stosownie do art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd orzeka na podstawie akt sprawy,

a więc w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony przez organ w aktach administracyjnych.

Dokonując sądowej kontroli według wskazanych kryteriów, Sąd stwierdził,

że skarga nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.

Zarzuty skargi nie uwzględniają szczególnego charakteru postępowania zainicjowanego wnioskiem strony o skrócenie okresu obowiązywania dotychczasowej taryfy oraz zatwierdzenie w jej miejsce nowej taryfy, stanowiącego wyjątek od zwykłych reguł i procedur zatwierdzania taryfy, i wymagającej – po stronie wnioskodawcy – wyjątkowo szczegółowego uzasadnienia złożonego przez siebie wniosku.

Postępowanie w przedmiocie zatwierdzania taryf za zbiorowe zaopatrzenie

w wodę i zbiorowe odprowadzenie ścieków regulują przepisy prawa materialnego zawarte w przywołanej wyżej ustawie z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (uzzwoś). Z kolei akt wykonawczy do ustawy, tj. rozporządzenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 27 lutego 2018 r. w sprawie określenia taryf, wzoru wniosku

o zatwierdzenie taryfy oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę

i zbiorowe odprowadzanie ścieków, reguluje szczegółowe sposoby określania taryf (rozporządzenie taryfowe).

Po wejściu w życie przepisów ustawy z dnia 27 października 2017 r. o zmianie ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków oraz niektórych innych ustaw regulacja odnosząca się zarówno do określania taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków przez przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne, jak również zatwierdzania tychże taryf uległy istotnej modyfikacji.

Zgodnie z obecnie obowiązującym art. 20 ust. 1 uzzwzoś przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne określa taryfę na okres 3 lat. Taryfa ta zgodnie

z regulacjami uzzwzoś powinna zostać zatwierdzona przez organ regulacyjny - właściwego dyrektora regionalnego zarządu gospodarki wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie. Mając na uwadze czasowy wymiar obowiązywania taryf, zgodnie z art. 24b ust. 2 uzzwzoś, przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne składa wniosek o zatwierdzenie taryfy w terminie 120 dni przed dniem upływu okresu obowiązywania dotychczasowej taryfy.

Tym samym obecnie na gruncie regulacji uzzwzoś w brzmieniu wynikającym

z ustawy nowelizacyjnej zasadą jest, że zatwierdzona taryfa obowiązuje przez okres

3-letni i nowa taryfa zatwierdzana jest w związku z następującym upływem okresu obowiązywania dotychczasowej taryfy. Jak wskazano na to w uzasadnieniu projektu ustawy nowelizacyjnej wydłużenie okresu obowiązywania taryf ma na celu

w szczególności możliwość bilansowania dostępnych zasobów wodnych w okresie dłuższym niż 1 rok z uwagi na możliwość wystąpienia zjawisk ekstremalnych

(np. suszy) oraz wyceny dostępności tego zasobu, a tym samym pewności tej wyceny dla odbiorców usług wodnych, a co za tym idzie odbiorców usług wodociągowo-kanalizacyjnych. Oznacza to, że skrócenie okresu obowiązywania aktualnej taryfy

w celu wcześniejszego zatwierdzenia w jej miejsce nowej taryfy na podstawie art. 24j uzzwzoś ma charakter wyjątku ustawowego od standardowego trybu zatwierdzania taryf wynikającego z regulacji właściwych przepisów uzzwzoś, a w szczególności

art. 24b ust. 2 uzzwzoś w zw. z art. 20 ust. 1 uzzwzoś Wyjątek taki nie powinien podlegać wykładni rozszerzającej, a jego granice winny być ściśle przestrzegane.

O tym, iż zatwierdzanie taryf w trybie art. 24j uzzwzoś ma charakter wyjątku ustawowego świadczy nie tylko poczynione wyżej zestawienie tego przepisu z całością regulacji uzzwzoś odnoszącą się do taryf oraz ich zatwierdzania, ale również samo brzmienie treści tego przepisu, wyraźnie wskazujące na to, że wynikający zeń szczególny tryb wcześniejszego zatwierdzenia nowej taryfy w miejsce obowiązującej może mieć miejsce tylko w uzasadnionych przypadkach.

Już z samej literalnej treści art. 24j ust. 1 uzzwzoś wynika, że zastosowane

w nim pojęcie "uzasadnionego przypadku" nie odnosi się do wykazania jego rzeczywistego zaistnienia w postępowaniu przed organem regulacyjnym, a do znaczenia takiego przypadku, tego czy usprawiedliwia on skrócenie obowiązywania dotychczasowej taryfy w celu zatwierdzenia w jej miejsce nowej taryfy. Odnieść przy tym należy się do znaczenia słowa "uzasadniony" w języku polskim. Wskazuje się, że uzasadniony w użyciu przymiotnikowym to "oparty na obiektywnych racjach, podstawach, słuszny, usprawiedliwiony". Za przypadek uzasadniony na gruncie regulacji art. 24j ust. 1 uzzwzoś uznamy taki przypadek, którego istnienie zostało wykazane, ale koniecznie winny za nim przemawiać obiektywne racje w kontekście regulacji uzzwzoś dotyczącej taryf oraz ich zatwierdzania.

Z treści samego art. 24j ust. 1 uzzwzoś wynika, że wskazany w nim uzasadniony przypadek odnoszony jest do samych okoliczności jakie mają stanowić podstawę dla jego stosowania a nie kwestii ich udowodnienia, skoro za uzasadniony przypadek mogą być w szczególności uznane zmiany warunków ekonomicznych oraz wielkości usług

i warunków ich świadczenia. Zaznaczyć trzeba, że w powołanym przepisie wyraźnie dodano, że okoliczności te mają być udokumentowane, zatem wykazane. Mając na uwadze racjonalność ustawodawcy, gdyby pojęcie uzasadnionego przypadku w treści art. 24j ust. 1 uzzwzoś miałoby być odnoszone wyłączenie do kwestii wykazania jego zaistnienia nie byłoby potrzeby wskazywania na to, że przedmiotowe zmiany stanowiące przykład takiego przypadku miałyby zostać udokumentowane.

Nieprawidłowe jest zatem stanowisko jakoby na gruncie regulacji art. 24j ust. 1 uzzwzoś znaczenie miało jedynie to czy przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne wykaże istnienie wskazywanych przezeń okoliczności mających stanowić podstawę do stosowania wskazanego przepisu. Istotnym jest również ustalenie czy okoliczności te obiektywnie uzasadniają skrócenie okresu obowiązywania dotychczasowej taryfy, mając na uwadze, że powyższe stanowi wyjątek od zasady okresowego obowiązywania taryf. Skarżąca winna mieć na uwadze, że w kontekście regulacji uzzwzoś znaczenie ma pewność cen dla obiorców usług oraz fakt, iż organ regulacyjny winien mieć na uwadze również w toku postępowania prowadzonego tak jak w niniejszej sprawie na podstawie art. 24j uzzwzoś zasadę ochrony interesów odbiorców usług,

z uwzględnieniem optymalizacji kosztów (art. 1 pkt 1 lit. c uzzwzoś). Tym samym ustalenia odnośnie tego czy w danej sprawie wystąpił przypadek uzasadniający skrócenie obowiązywania dotychczasowej taryfy nie mogą sprowadzać się do powielenia argumentacji podniesionej w tym zakresie przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne. Argumentacja ta winna podlegać ocenie ze strony organu regulacyjnego w świetle stanu faktycznego wynikającego ze zgromadzonego materiału dowodowego, co też miało miejsce w niniejszej sprawie.

Specyficzną cechą postępowania prowadzonego na podstawie art. 24j uzzwzoś jest jego swoista dwuetapowość. W pierwszym etapie organ regulacyjny ustala czy okoliczności podnoszone przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne rzeczywiście stanowią o zajściu uzasadnionego przypadku stanowiącego o możliwości skrócenia okresu obowiązywania aktualnej taryfy i zatwierdzenia w jej miejsce nowej. Dopiero po takiej kwalifikacji okoliczności wskazywanych przez skarżącego możliwe jest dokonanie oceny, analizy i weryfikacji projektu nowej taryfy zgodnie z – co istotne - odpowiednio stosowanymi przepisami art. 24b-24e i art. 24f ust. 1 uzzwzoś.

W tym miejscu należy podkreślić, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym istnieją pewne wątpliwości, czy z uwagi na charakter postępowania taryfowego, aby możliwym było skrócenie obowiązywania aktualnej taryfy wszystkie okoliczności wskazywane przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jako uzasadniony przypadek muszą zostać tak zakwalifikowane przez organ regulacyjny, czy tez wystarczy aby organ zakwalifikował w tym charakterze tylko jedną. W przedmiotowej sprawie nie jest to jednak istotne, gdyż organy przeanalizowały wszystkie przesłanki zgłoszone przez spółkę i uznały, że żadna z nich nie może stanowić podstawy do zmiany taryfy.

W realiach sprawy organy nie uznały za uzasadnione okoliczności przemawiających, zdaniem spółki, za zmianą dotychczasowej taryfy we wnioskowanym zakresie:

1) zmniejszenie ilości ścieków hurtowych z [...] o 90 tys. m3 w stosunku do planowanych;

2) wzrost kosztów energii elektrycznej po modernizacji oczyszczalni ścieków

w [...];

3) wzrost kosztów amortyzacji po zakończeniu modernizacji oczyszczalni ścieków;

4) przesunięcie w czasie o około 2 lata przychodów z tytułu pozataryfowej sprzedaży produktu polepszającego właściwości gleby (nawozu) z uwagi na przedłużający się okres zakończenia inwestycji modernizacji i rozbudowy oczyszczalni ścieków

w [...].

W związku z powyższym, Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, zgodnie, z którym wskazywane we wniosku z dnia 21 maja 2021 r. argumenty nie zostały wystarczająco udowodnione, w kontekście spełnienia okoliczności uzasadniających skrócenie okresu obowiązywania obecnej taryfy.

Warto przy tym dodać, iż jak to już wyżej szeroko opisano, to na wnioskodawcy, a nie na organie regulacyjnym, spoczywał obowiązek szczegółowego wykazania,

iż zaistniały przesłanki do zmiany tej taryfy. Tymczasem w przedmiotowej sprawie uzasadnienie złożonego przez spółkę wniosku to zaledwie nieco ponad jedna strona formatu A4, co wobec opisanej wyższej wyjątkowości instytucji skrócenia okresu obowiązywania obecnej taryfy, samo w sobie mogło stanowić już podstawę do -przynajmniej rozważenia - przez organ regulacyjny, wydania decyzji odmownej.

Wnioskodawca natomiast zamiast skupić się na szczegółowym uzasadnieniu wniosku o zmianę taryfy, poświęcił wiele miejsca na uzasadnienie – zapewne korzystnej dla siebie – nowej taryfy, niejako z góry przyjmując, iż zmiana tej dotychczasowej będzie jedynie formalnością.

W tym kontekście, w ocenie Sądu, organy zasadnie stwierdziły,

że przedstawione przez spółkę argumenty, nie stanowią okoliczności nieprzewidywanych w trakcie określania aktualnej taryfy, której okres obowiązywania miałby ulec skróceniu zgodnie z wnioskiem skarżącego.

W ocenie organu odwoławczego, który Sąd podzielił, wskazane przez spółkę przesłanki skrócenia obecnie obowiązującej taryfy nie mogły mieścić się w użytym przez ustawodawcę określeniu "zmiany warunków ekonomicznych prowadzenia działalności gospodarczej" (użytym w art. 24j uzzwoś), mogącym stanowić podstawę do wnioskowania o wygaszenie uprzednio zatwierdzonej taryfy. W takiej sytuacji trudno mówić, co podniósł organ, o braku wiedzy w zakresie szeroko pojętych kosztów eksploatacji rozbudowanej oczyszczalni ścieków, gdyż już na etapie jej projektowania

w celu wyłonienia wykonawcy inwestycji zamawiający wykazywał szereg konkretnych wymagań, które projekt powinien spełniać między innymi wymagania techniczne, ekonomiczne, materiałowe i funkcjonalne.

Organ odwoławczy podniósł słusznie dalej, iż podobnie miała się sprawa wzrostu kosztów amortyzacji po zakończeniu modernizacji oczyszczalni ścieków i włączeniu tego środka trwałego do majątku spółki wg nowej wartości, ponieważ już w 2017 r. spółka czyniła starania w celu wyłonienia wykonawcy drogą przetargu. Podczas przygotowywania projektu taryfy w 2019 r. spółka była już w trakcie realizacji modernizacji oczyszczalni, a nie sposób przyjąć, jak trafnie wskazał organ, iż realizacja tak znaczącego przedsięwzięcia odbywała się bez harmonogramu realizacji inwestycji, a umowa z wykonawca nie przewidywała terminów końcowych, w tym terminów rozruchu. Zatem nie można uznać, iż spółka nie znała terminu zakończenia inwestycji

i nie mogła uwzględnić w projekcie taryfy wzrostu kosztów amortyzacji.

Również z tych samych powodów jak powyżej, za niemożliwe do przewidzenia nie można było uznać czasowego przekierowanie ścieków hurtowych z [...], tym bardziej, iż sytuacja ta nie ma charakteru stałego, a jedynie czasowy. Jak się wydaje uchybienia spółki przy przygotowaniu wniosku taryfowego nie mogły stanowić usprawiedliwienia do przerzucania ich konsekwencji na odbiorców usług.

Sąd w całości podziela przy tym stanowisko organu, iż rozpatrując wniosek spółki, należało mieć na uwadze, że skrócenie okresu obowiązywania taryfy de facto oznacza wyeliminowanie uprzednio wydanej decyzji administracyjnej. Zaś jedną

z ogólnych zasad postępowania administracyjnego jest zasada trwałości decyzji ostatecznej. Zatwierdzona taryfa stanowi nie tylko gwarancję określonego poziomu przychodów przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego w określonym czasie

i narzędzie planowania prowadzenia działalności, ale również stanowi dla odbiorców usług gwarancję niezmienności cen i stawek w okresie jej obowiązywania. Z tego powodu faktyczne wyeliminowanie uprzednio zatwierdzonej taryfy oparte być musi na niebudzących wątpliwości przesłankach o charakterze obiektywnym, a nie zależnych od woli czy wewnętrznej polityki przedsiębiorstwa, a już na pewno nie od jego zaniechań. Dlatego też organ regulacyjny ważąc dwie wartości – interes społeczny odbiorców usług, który przemawiał za pozostawieniem aktualnej taryfy, z interesem strony - skarżącej spółki, przemawiającym, jej zdaniem, za zmianą tej taryfy, w realiach niniejszej sprawy, zasadnie stwierdził, że argumenty spółki nie stanowią okoliczności nieprzewidywanych w trakcie określania aktualnej taryfy, której okres obowiązywania miałby ulec skróceniu zgodnie z wnioskiem skarżącego.

Uzasadniony przypadek należy odnosić do okoliczności nieprzewidywalnych czy niemożliwych do uwzględnienia na etapie konstruowania taryfy. Uznanie braku możliwości zakwalifikowania wskazanych przez skarżącego okoliczności jako uzasadnionego przypadku według art. 24j ust. 1 uzzwzoś powoduje konieczność odmowy skrócenia okresu obowiązywania taryfy oraz odmowy zatwierdzenia w jej miejsce nowej taryfy we wnioskowanym kształcie.

Wbrew stanowisku skargi brak było przy tym podstaw, aby organy obu instancji na podstawie art. 24c ust. 3 uzzwzoś nałożyły w toku postępowania na skarżącego obowiązek przedłożenia we wskazanym terminie poprawionego projektu taryfy wskazując elementy projektu taryfy lub uzasadnienia wymagające poprawienia.

Stosownie do art. 24j ust. 1 uzzwzoś w postępowaniu prowadzonym w niniejszej sprawie przepisy art. 24b-24e i art. 24f ust. 1 uzzwzoś (a więc również wskazany

art. 24c ust. 3 uzzwzoś) stosuje się odpowiednio. Należy zaznaczyć, że zgodnie

z orzecznictwem Sądu Najwyższego "stosowanie odpowiednie" zawiera w sobie trzy możliwości (sposoby) działania w zależności od brzmienia samego przepisu, który zamierza się zastosować odpowiednio, oraz w zależności od ewentualnego wyniku takiego stosowania. Sąd Najwyższy w swoim orzecznictwie wskazuje, że w literaturze

i orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że odpowiednie stosowanie przepisów prawa oznacza bądź stosowanie odnośnych przepisów bez żadnych zmian do innego zakresu odniesienia, bądź stosowanie ich z pewnymi zmianami, bądź też niestosowanie tych przepisów do innego zakresu odniesienia. W świetle powyższego, stosowanie "odpowiednio" przepisów oznacza, że niektóre przepisy stosuje się bezpośrednio, niektóre modyfikuje się, zaś jeszcze innych nie stosuje się wcale.

Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że gdyby wolą ustawodawcy było zawarcie w decyzji odmawiającej skrócenia okresu obowiązywania taryfy obowiązków, o których wspomina skarżący, przepis art. 24j ust. 2 wymagałby stosowania odpowiednich przepisów "wprost". Trudno natomiast w postępowaniu prowadzonym

w trybie art. 24i uzzwzoś nałożyć na wnioskodawcę przedmiotowe obowiązki w sytuacji, w której wniosek o skrócenie taryfy jest fakultatywnym działaniem przedsiębiorstwa.

W przypadku, gdy organ w postępowaniu o skrócenie okresu obowiązywania taryfy

i zatwierdzenia nowej nie dostrzega przesłanek takiego rozstrzygnięcia, wówczas odmawia wnioskowanej modyfikacji. Z treści art. 24j ust. 1 uzzwzoś wynika wyraźnie,

że przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w trakcie obowiązywania dotychczasowej taryfy może złożyć do organu regulacyjnego wniosek o skrócenie okresu obowiązywania tej taryfy wraz z projektem nowej taryfy oraz uzasadnieniem. Tym samym to w kompetencji przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego leży to czy będzie ono wnosiło o skrócenie okresu obowiązywania aktualnej taryfy

i przedłożenie do zatwierdzenia określonego przezeń projektu nowej taryfy. Organ regulacyjny ani organ odwoławczy nie może jednak w tym trybie obligować przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego do modyfikacji jego wniosku czy zobowiązywać do jego ponowienia w zmodyfikowanej formie. To strona jest dysponentem takich ewentualnych przyszłych działań.

Wbrew stanowisku skarżącego w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów art. 7, art. 9, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. Organ na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, z uwagi na specyfikę prowadzonego w sprawie postępowania wnioskowego dokonał adekwatnych ustaleń faktycznych odnoszących się do okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia. Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wyraźnie wynikają powody, dla których udokumentowane przez skarżącego okoliczności nie zostały uznane za uzasadniające zmianę dotychczas obowiązującej taryfy we wnioskowanym zakresie. Szereg okoliczności wskazywanych przez skarżącego nie mieści się w zakresie uzasadnionego przypadku stanowiącego podstawę dla skrócenia okresu obowiązywania aktualnej taryfy dla zatwierdzenia w jej miejsce nowej taryfy. Stan faktyczny został wyjaśniony wyczerpująco w zakresie wymaganym dla załatwienia sprawy.

Sąd nie stwierdził zatem, by kontrolowana decyzja została wydana

z naruszeniem prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Z tych przyczyn na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalono.