Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SAB/Lu 6/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2022-06-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6201 Prawo wykonywania zawodu lekarza, aptekarza pielęgniarki, położnej
658
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Stwierdzono bezczynność organu
Powołane przepisy: article: art. 12 § 2; art. 35; art. 36 § 1; art. 37 § 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 149 § 1;  § 1a
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Robert Hałabis (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędzia WSA Anna Strzelec po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 9 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym sprawy ze skargi W. S. na bezczynność Rady Izby Lekarsko-Weterynaryjnej w przedmiocie skreślenia z rejestru członków samorządu zawodowego lekarzy weterynarii I. stwierdza, że Rada Izby Lekarsko-Weterynaryjnej dopuściła się bezczynności w załatwieniu sprawy z wniosku W. S. z dnia [...] stycznia 2020 r. w przedmiocie skreślenia z rejestru członków samorządu zawodowego lekarzy weterynarii, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; II. zobowiązuje Radę Izby Lekarsko-Weterynaryjnej do załatwienia tej sprawy w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych sprawy po uprawomocnieniu się wyroku; III. zasądza od Rady Izby Lekarsko-Weterynaryjnej na rzecz W. S. kwotę [...]zł ([...] złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 7 stycznia 2020 r. skarżący W. S. wystąpił do Prezesa Rady Izby Lekarsko-Weterynaryjnej z wnioskiem o skreślenie go z rejestru członków samorządu lekarzy weterynarii prowadzonego przez Radę, z zastrzeżeniem niezrzekania się posiadanego prawa wykonywania zawodu lekarza weterynarii. W uzasadnieniu tego wniosku wyjaśnił, że z dniem 31 grudnia 2019 r. rozwiązał umowę o pracę i nie wykonuje już zawodu lekarza weterynarii.

W odpowiedzi organ pismem z dnia 10 stycznia 2020 r. wezwał skarżącego do sprecyzowania wniosku, wskazując na zamknięty katalog skreślenia w rejestru członków Izby Lekarsko-Weterynaryjnej zawarty w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 21 grudnia 1990 r. o zawodzie lekarza weterynarii i izbach lekarsko-weterynaryjnych. Wskazał jednocześnie, że ustawa nie przewiduje możliwości dokonania wykreślenia z rejestru członków Izby Lekarsko-Weterynaryjnej wraz z zachowaniem prawa wykonywania zawodu lekarza weterynarii. Dlatego wniosek równoznaczny jest ze zrzeczeniem się prawa do wykonywania zawodu.

W odpowiedzi na pismo organu skarżący w piśmie z dnia 27 stycznia 2020 r. podtrzymał swoje żądanie zwracając uwagę, że według niego utrata prawa wykonywania zawodu powoduje skreślenie z rejestru członków samorządu, natomiast skreślenie z rejestru nie skutkuje utratą prawa wykonywania zawodu.

Organ pismem z dnia 31 stycznia 2020 r. podtrzymał swoje stanowisko zawarte w piśmie z dnia 10 stycznia 2020 r.

Pismem z dnia 5 lutego 2021 r. skarżący zwrócił się do Prezesa Rady Izby Lekarsko-Weterynaryjnej z prośbą o zrealizowanie jego wniosku z dnia 7 stycznia 2020 r. Oświadczył, że podczas wykonywania zawodu nie naruszył zasad Kodeksu Etyki Lekarza Weterynarii oraz przepisów o wykonywaniu zawodu lekarza weterynarii. Na dzień przejścia na emeryturę, tj. 21 września 2020 r., wszystkie składki członkowskie miał uregulowane. Natomiast w związku z przejściem na emeryturę, od ponad roku nie opłaca składek członkowskich. Wskazał, że art. 18 ust. 1 pkt 5 ustawy o zawodzie lekarza weterynarii i izbach lekarsko-weterynaryjnych daje Radzie podstawę do skreślenia go z rejestru członków samorządu z uwagi na nieuiszczenie składki członkowskiej ponad 1 rok, z zachowaniem jego zastrzeżenia o niezrzekaniu się prawa wykonywania zawodu lekarza weterynarii.

Kolejnym pismem z dnia 16 kwietnia 2021 r. skarżący wniósł do Krajowej Rady Lekarsko-Weterynaryjnej dodatkowe ponaglenie podnosząc, że w piśmie z dnia 10 stycznia 2020 r. Rada Izby Lekarsko-Weterynaryjnej przedstawiła mu swoje stanowisko w sprawie stwierdzając, że ustawa o zawodzie lekarza weterynarii i izbach lekarsko-weterynaryjnych nie przewiduje możliwości wykreślenia z rejestru członków wraz z zachowaniem prawa wykonywania zawodu lekarza weterynarii. W związku z tym jego wniosek – według organu – równoznaczny jest ze zrzeczeniem się prawa wykonywania zawodu lekarza weterynarii. Podkreślił, że powyższe stanowisko Rady nie rozstrzyga o skreśleniu albo o odmowie skreślenia go z rejestru członków samorządu, nie posiada również cech decyzji administracyjnej. Dlatego wniósł o zobowiązanie organu niższej instancji do wyjaśnienia przyczyn niezałatwienia sprawy w terminie, wskazanie, że Rada dopuściła się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania oraz domagał się niezwłocznego załatwienia sprawy.

W odpowiedzi na to ponaglenie Prezydium Rady Izby Lekarsko-Weterynaryjnej pismem z dnia 28 kwietnia 2021 r. wyjaśniło skarżącemu, że na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 5 ustawy o zawodzie lekarzy weterynarii i izbach lekarsko-weterynaryjnych wniosek skarżącego o wykreślenie z rejestru członków samorządu lekarzy weterynarii został rozpatrzony pozytywnie, z zachowaniem zastrzeżenia o niezrzekaniu się prawa wykonywania zawodu lekarza weterynarii. W związku z pobieraniem emerytury skarżący został zwolniony z obowiązku uiszczania składek członkowskich, a także zapłaty zaległych składek członkowskich, bowiem wobec lekarzy, który przeszli na emeryturę nie istnienie obowiązek uiszczania powyższych składek. Kwota [...]zł została uregulowana z Funduszu Samopomocowego w dniu 4 marca 2021 r.

W kolejnym piśmie z dnia 20 maja 2021 r., skarżący zwrócił się do Rady Izby Lekarsko-Weterynaryjnej z wnioskiem o uzupełnienie decyzji z dnia 28 kwietnia 2021 r., w jego ocenie brak w niej pouczenia, czy i w jaki trybie przysługuje odwołanie oraz o prawie zrzeczenia się odwołania i skutkach zrzeczenia się odwołania.

Organ w piśmie z dnia 4 czerwca 2021 r. wyjaśnił, że z uwagi na pozytywne uwzględnienie wszystkich żądań zawartych we wniosku strony z dnia 7 stycznia 2020 r., wydanie decyzji obok rozstrzygnięcia w tej samej sprawie jest bezprzedmiotowe. Do ubiegania się o wydanie decyzji administracyjnej konieczne jest, aby strona postępowania wykazała odpowiedni interes prawny. W ocenie organu w przedmiotowej sprawie rozstrzygniecie zostało już wydane w dniu 28 kwietnia 2021 r., a zatem nie ma podstaw do wydania decyzji administracyjnej.

Dlatego skarżący w piśmie z dnia 17 czerwca 2021 r. ponownie wniósł o uzupełnienie rozstrzygnięcia z dnia 28 kwietnia 2021 r., które pozbawione jest pouczenia w zakresie odwołania. W odpowiedzi organ w piśmie z dnia 28 czerwca 2021 r. poinformował skarżącego, że podtrzymuje swoje stanowisko zawarte w pismach z dnia 28 kwietnia 2021 r. i 4 czerwca 2021 r. Z powodu uwzględnienia zaś wniosku z dnia 7 stycznia 2020 r. sprawa nie wymaga dalszego procedowania.

Pismem z dnia 28 czerwca 2021 r. skarżący ponownie wniósł ponaglenie do Krajowej Rady Lekarsko-Weterynaryjnej, wnosząc o zobowiązanie Rady Izby Lekarsko-Weterynaryjnej do wyjaśnienia przyczyn niezałatwienia sprawy w terminie i wskazanie, że organ ten dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania.

W piśmie z dnia 29 lipca 2021 r. L. Izba Lekarsko-Weterynaryjna wyjaśniła, że pismo z dnia 28 kwietnia 2021 r. jest próbą rozwiązania problematycznej sprawy zgłoszonej przez skarżącego we wniosku z dnia 7 stycznia 2020 r. Wykreślenie z rejestru członków izby lekarsko-weterynaryjnej na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 5 ustawy należy do kompetencji okręgowej rady i podejmowane jest w formie uchwały. W ocenie organu postępowanie w sprawie skreślenia lekarza weterynarii z rejestru powinno toczyć się z urzędu. Od uchwały dotyczącej skreślenia z rejestru przysługuje odwołanie, które rozpatrywane jest przez Krajową Radę Lekarsko-Weterynaryjną. Podkreślono również, że w niniejszej sprawie nie podjęto uchwały dotyczącej skreślenia skarżącego z rejestru członków w trybie art. 18 ust. 1 pkt 5 ustawy, natomiast pismo z 28 kwietnia 2021 r. było pismem informacyjnym, sporządzonym w ramach czynności techniczno-administracyjnych. Organ wyjaśnił też, że skarżący nie został usunięty z samorządu zawodowego lekarzy weterynarii, ale został usunięty z listy lekarzy weterynarii wykonujących zawód i nie jest zobligowany do uiszczania składek. Jednocześnie organ zwrócił się z prośbą do skarżącego o sprecyzowanie, jakiego statusu domaga się w kontekście przedstawionego stanu faktycznego. Ponownie wyjaśniono, że zgodnie z prawem nie jest możliwe, aby skarżący był wpisany na listę lekarzy weterynarii z prawem wykonywania zawodu, nie widniał w rejestrze członków izb, nie był zobowiązany do uiszczania składek, a jednocześnie był osobą niewykonującą zawodu. Podkreślił, że w poprzednich pismach niefortunnie użyte zostało sformułowanie, że wniosek skarżącego został pozytywnie rozpatrzony. Z uwagi na umorzone składki i przejście przez skarżącego na emeryturę przestała być aktualna przesłanka wykreślenia skarżącego z rejestru członków okręgowej izby lekarsko-weterynaryjnej na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 5 ustawy, co oznacza bezprzedmiotowość podjęcia uchwały w tym przedmiocie. Obecny status skarżącego to lekarz weterynarii-emeryt, wpisany do rejestru członków okręgowej izby lekarsko-weterynaryjnej, niewykonujący zawodu.

Pismem z dnia 16 sierpnia 2021 r. skarżący oświadczył, że ma wątpliwość, czy pismo organu z dnia 28 kwietnia 2021 r. jest decyzją administracyjną. Jednocześnie podtrzymał swoją skargę z dnia 19 lipca 2021 r. skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.

W piśmie z dnia 30 sierpnia 2021 r. organ podniósł, że skarżący nie wskazał, jakiego statusu domaga się od L. Izby Lekarsko-Weterynaryjnej i wobec tego nie może odnieść się do jego żądań.

Z opisanych przyczyn we wniosku z dnia 9 września 2021 r. skarżący wniósł o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie w ustawowym terminie jego skargi z dnia 29 lipca 2021 r. Postanowieniem z dnia 8 grudnia 2021 r., sygn. akt III SO/Lu 1/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wymierzył Radzie Izby Lekarsko-Weterynaryjnej grzywnę w wysokości 500 zł i zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania. Kolejnym pismem z dnia 21 lutego 2022 r. skarżący złożył ponowny wniosek o wymierzenie Radzie Izby Lekarsko-Weterynaryjnej grzywny za nieprzekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie w ustawowym terminie jego skargi z dnia 19 lipca 2021 r. Postanowieniem z dnia 23 marca 2022 r., sygn. akt III SO/Lu 1/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wymierzył Radzie Izby Lekarsko-Weterynaryjnej grzywnę w wysokości 500 zł i zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Dopiero przy piśmie z dnia 7 marca 2022 r. L. Izba Lekarsko-Weterynaryjna przekazała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę strony z dnia 19 lipca 2021 r.

W skardze tej skarżący W. S. domagał się stwierdzenia bezczynności Rady Izby Lekarsko-Weterynaryjnej w sprawie jego wniosku z dnia 7 stycznia 2020 r. w przedmiocie skreślenia go z rejestru członków samorządu zawodowego lekarzy weterynarii.

Zarzucił organowi naruszenie przepisów art. 8, art. 12 § 1, art. 35 § 1 i 3, art. 36 § 1 i art. 37 k.p.a. Na podstawie tak sformułowanych zarzutów wniósł o stwierdzenie bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania i niezałatwienia sprawy w terminie oraz zobowiązanie organu do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w dniu 1 stycznia 2020 r. rozwiązał stosunek pracy i przestał wykonywać zawód lekarza weterynarii. We wniosku z dnia 7 stycznia 2020 r. zwrócił się o skreślenie go z rejestru członków samorządu lekarzy weterynarii. Wobec zaistniałych okoliczności uchwała Rady Izby Lekarsko-Weterynaryjnej nr [...] z dnia 27 września 2013 r. o wpisaniu go do rejestru członków L. Izby Lekarsko-Weterynaryjnej stała się bezprzedmiotowa. Ponaglenia nie przynosiły oczekiwanych rezultatów. Organ zainicjował postępowanie, ale nie załatwił sprawy. Niezałatwienie sprawy w ustawowym terminie spowodowało dla skarżącego niekorzystne konsekwencje, bowiem nadal ciążą na nim prawa i obowiązki lekarza weterynarii. Uchwałą Rady Izby Lekarsko-Weterynaryjnej z dnia 23 kwietnia 2021 r., nr [...], umieszczony został wśród lekarzy weterynarii III rejonu wyborczego uczestniczących w wyborach do organów Izby. Natomiast za okres od 1 stycznia 2020 r. naliczono mu składaki z tytułu członkostwa w samorządzie lekarzy weterynarii na kwotę [...]zł. Do skargi dołączył kserokopię dowodów wysłania ponagleń do organu z dnia 16 kwietnia 2021 r. i 28 czerwca 2021 r. oraz kserokopię uchwały z dnia 27 września 2013 r.

W odpowiedzi na skargę L. Izba Lekarsko-Weterynaryjna wniosła o jej oddalenie.

Pismem z dnia 11 kwietnia 2022 r. W. S. złożył wniosek o wymierzenie organowi – Radzie Izby Lekarsko-Weterynaryjnej kolejnej grzywny za przekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie niekompletnych akt administracyjnych w sprawie jego skargi z dnia 19 lipca 2021 r. Postanowieniem z dnia 18 maja 2022 r., sygn. akt III SO/Lu 4/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wymierzył Radzie Izby Lekarsko-Weterynaryjnej grzywnę w wysokości 500 zł i zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Na wstępie wymaga wyjaśnienia, że skarga została przez sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, z późn. zm. – dalej jako "p.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Skarga jest zasadna, dlatego zasługiwała na uwzględnienie.

Przepis art. 53 § 2b p.p.s.a. stanowi, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Wyczerpanie przysługującego stronie środka zaskarżenia w trybie przewidzianym w art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, z późn. zm. – dalej jako "k.p.a."), a zatem wniesienie do właściwego organu ponaglenia na niezałatwienie sprawy administracyjnej w terminie, stanowi warunek dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie przez organ administracji postępowania (art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a). Warunek ten będzie spełniony niezależnie od stanowiska zajętego przez organ, do którego skierowano ponaglenie. Wobec tego nie ma – co do zasady – znaczenia, jaki okres upłynął pomiędzy złożeniem ponaglenia a wniesieniem skargi do sądu administracyjnego, gdyż w odniesieniu do tych skarg takiego wymogu nie przewidują przepisy normujące postępowanie sądowoadministracyjne.

Jak stanowi art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (art. 149 § 1b p.p.s.a.). Dodatkowo sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).

Biorąc pod uwagę powyższe regulacje stwierdzić należało, że skarżący spełnił formalny wymóg dopuszczalności wniesienia skargi na bezczynność, polegający na uprzednim wniesieniu do właściwego organu ponaglenia na niezałatwienie sprawy administracyjnej w terminie. Z akt administracyjnych sprawy jednoznacznie wynika, że w dniu 16 kwietnia 2021 r. skarżący złożył do Krajowej Rady Lekarsko-Weterynaryjnej za pośrednictwem Rady Izby Lekarsko-Weterynaryjnej odpowiednie ponaglenie. Tego rodzaju ponaglenie wniósł także ponownie pismem z dnia 28 czerwca 2021 r.

Wyjaśnić należy, że skarga na bezczynność stanowi skargę na naruszający prawo stan postępowania administracyjnego, w którym mimo upływu określonego prawem terminu właściwego dla załatwienia indywidualnej sprawy, rozstrzygnięcie nie zostało wydane, co skutkowało złożeniem ponaglenia. Natomiast skarga na przewlekłość jest skargą na stan postępowania, w którym opieszałość organu powoduje niezałatwienie sprawy niezwłocznie lub szybciej, niż to wynika z art. 35 § 1 – § 3a k.p.a. lub z przepisów szczególnych (zob. wyrok NSA z dnia 29 września 2020 r., sygn. akt I OSK 776/20).

Jest powszechnie wiadome, że zgodnie z zawartą w art. 12 § 1 k.p.a. zasadą szybkości postępowania, organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (art. 12 § 2 k.p.a.). Stosownie do art. 35 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawę bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2 k.p.a.). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających, nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.). Przepis art. 36 § 1 k.p.a. stanowi zaś, że o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest zobowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.

Pojęcia bezczynności i przewlekłości zdefiniowane zostały w art. 37 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., po zmianach tej ustawy dokonanych ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2017 r. poz. 935), uzyskując odmienny znaczeniowo sens. I tak, bezczynność zdefiniowano jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 tej ustawy. Z kolei przewlekłość to stan, w którym postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Z treści przywołanych definicji normatywnych wynika zatem, że organ jest bezczynny, jeśli nie zakończy postępowania w przewidziany prawem sposób w ustawowym terminie lub w terminie przez siebie oznaczonym na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. Dodatkowo dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla jakich akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu.

W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje okoliczność, że postępowanie administracyjne w przedmiocie żądania skreślenia z rejestru członków samorządu zawodowego lekarzy weterynarii zainicjowane zostało przez skarżącego, który w dniu 7 stycznia 2020 r. wystąpił do Prezesa Rady Izby Lekarsko-Weterynaryjnej z wnioskiem o skreślenie go z rejestru członków samorządu lekarzy weterynarii prowadzonego przez tę Radę. Wraz z tym żądaniem zastrzegł niezrzekanie się prawa wykonywania zawodu lekarza weterynarii. Zgłoszone żądanie umotywował tym, że z dniem 31 grudnia 2019 r. rozwiązał umowę o pracę i nie wykonuje już zawodu lekarza weterynarii.

Dla oceny, czy bezczynność lub przewlekłość postępowania administracyjnego zaistniała nie jest obojętne to, jakiego rodzaju sprawy administracyjnej to dotyczy. Postępowanie w sprawie skreślenia z rejestru członków okręgowej izby lekarsko-weterynaryjnej uregulowane zostało w ustawie z dnia 21 grudnia 1990 r. o zawodzie lekarza weterynarii i izbach lekarsko-weterynaryjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1140 – dalej jako: "ustawa" lub "u.z.l.w.").

W tym kontekście wymaga zwrócenia uwagi, że przepis art. 18 ust. 1 u.z.l.w. przewiduje, że okręgowa rada lekarsko-weterynaryjna skreśla lekarza weterynarii z rejestru członków okręgowej izby lekarsko-weterynaryjnej w wypadkach enumeratywnie w nim określonych. Ma to miejsce w przypadku:

1) utraty prawa wykonywania zawodu w przypadkach określonych w art. 6a, z zastrzeżeniem ust. 2;

2) pozbawienia prawa wykonywania zawodu z mocy orzeczeń sądów powszechnych i lekarsko-weterynaryjnych;

3) pozbawienia prawa wykonywania zawodu w przypadkach określonych w art. 5 ust. 1 i 2 oraz w art. 6 ust. 1;

4) przeniesienia miejsca wykonywania zawodu na teren innej izby lekarsko-weterynaryjnej;

5) nieuiszczania składki członkowskiej przez okres dłuższy niż 1 rok;

6) śmierci.

Z wykładni językowej powyższego przepisu wynika, że w przypadku wystąpienia przesłanek w nim wymienionych organ dokonuje skreślenia lekarza weterynarii z rejestru członków okręgowej izby. Przepis ten nie wprowadza jakiejkolwiek fakultatywności rozstrzygnięcia w tym zakresie. Jednocześnie z przepisu tego oraz art. 7 ustawy wynika, że do uchwał organów samorządu w sprawach przyznawania prawa wykonywania zawodu, pozbawiania prawa bądź zawieszania w prawie wykonywania tego zawodu z powodu niezdolności do jego wykonywania, lub stwierdzania utraty tego prawa stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego odnoszące się do decyzji administracyjnych. Oznacza to, że w sprawie dotyczącej skreślenia lekarza weterynarii z rejestru członków, okręgowa izba lekarsko-weterynaryjna swoje rozstrzygnięcie podejmuje w formie uchwały.

Z obowiązującego w postępowaniu administracyjnym przepisu art. 61 § 1 k.p.a. wynika zasada, że postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Przepis ten nie stanowi jednak samoistnej normy prawnej będącej podstawą wszczęcia postępowania w określonej sprawie. O przyjęciu, czy w danej sprawie mamy do czynienia z zasadą skargowości czy oficjalności, decydują bowiem przepisy prawa materialnego. Natomiast w niniejszej sprawie treść art. 18 ust. 1 u.z.l.w. daje okręgowej radzie lekarsko-weterynaryjnej uprawnienie do działania z urzędu, a zatem wszczęcia postępowania z urzędu. Wniosek strony stanowi w tym zakresie jedynie asumpt do podjęcia przez organ działań z urzędu (por. np. wyrok NSA z dnia 5 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2041/11)

Jak wynika z akt sprawy, we wniosku z dnia 7 stycznia 2020 r. skarżący wniósł o skreślenie go z rejestru członków samorządu lekarzy weterynarii prowadzonego przez Radę Izby Lekarsko-Weterynaryjnej zastrzegając, że nie zrzeka się prawa do wykonywania zawodu lekarza weterynarii. W takiej sytuacji organ, bez względu na treść prowadzonej ze stroną obszernej korespondencji i wzajemnej argumentacji dotyczącej istoty sprawy, winien skupić się na rozstrzygnięciu zgłoszonego przez stronę żądania zgodnie z obowiązującym prawem, w formie podjęcia w tym zakresie uchwały, czego całkowicie zaniechał. Tym samym, ze stanu faktycznego sprawy w sposób oczywisty wynika, że cała dotychczasowa korespondencja pomiędzy skarżącym a organem rozpoczęta wnioskiem strony z dnia 7 stycznia 2020 r., doprowadziła do bezczynności organu w załatwieniu żądania strony. Wprawdzie w swoich pismach organ przedstawiał swoje stanowisko w sprawie, wielokrotnie wyjaśniając, że ustawa o zawodzie lekarza weterynarii i izbach lekarsko-weterynaryjnych nie przewiduje możliwości wykreślenia z rejestru członków, z zachowaniem jednocześnie prawa do wykonywania zawodu lekarza weterynarii, to okoliczność ta nie zmienia faktu, że organ nie załatwił sprawy w przewidzianej prawem formie (uchwały), a w swoim piśmie z dnia 29 lipca 2021 r. wprost przyznał, że nie podjęto uchwały dotyczącej skreślenia skarżącego z rejestru członków, a wcześniejsze pisma mają jedynie charakter informacyjny i zostały sporządzone w ramach czynności techniczno-administracyjnych. Nawet w sytuacji kiedy organ zwrócił się do skarżącego z prośbą o sprecyzowanie, jakiego statusu się domaga, a wobec tego nie może odnieść się do jego żądań, to wymaga zwrócenia uwagi, że organ w ramach wszystkich podjętych czynności nie załatwił sprawy we właściwej formie, jaką w niniejszej sprawie byłaby uchwała w przedmiocie wykreślenia strony z rejestru członków lekarzy weterynarii (pozytywna lub negatywna dla wnioskodawcy). Dlatego podejmowane w toku postępowania czynności organu w ogóle nie usprawiedliwiają zaistniałej bezczynności w załatwieniu sprawy w trybie administracyjnym w określonej ustawą formie. Podkreślić przy tym należy, że do chwili wyrokowania w tej sprawie upłynęły ponad dwa lata (29 miesięcy) od chwili złożenia przez skarżącego wniosku o skreślenie go z rejestru członków samorządu zawodowego lekarzy weterynarii, a właściwy organ nie dokonał w tym zakresie czynności, do których był prawem zobowiązany.

W związku z powyższym, biorąc pod uwagę znaczne przekroczenie przez organ terminu załatwienia sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 149 § 1 pkt 1a p.p.s.a. obowiązany był stwierdzić, że bezczynność Rady Izby Lekarsko-Weterynaryjnej w sposób oczywisty zaistniała oraz miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt I sentencji wyroku).

Ponieważ na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. skarga na bezczynność organu była w pełni uzasadniona, to konsekwencją tego było wyznaczenie organowi 2-miesięcznego terminu do załatwienia wskazanego wniosku (żądania) skarżącego (pkt II sentencji wyroku). Termin taki znajduje uzasadnienie o tyle, że właściwy tryb załatwienia sprawy to podjęcie uchwały w przedmiocie zgłoszonego żądania przez organ kolegialny, co samo w sobie stanowi uzasadnienie oznaczenia dłuższego niż ogólnie przyjęty terminu załatwienia sprawy, a realny czas wykonania tego rodzaju nałożonego obowiązku w okresie wakacyjnym uwzględniać winien także tego rodzaju okres ograniczonej aktywności organów administracji, w tym organów samorządu zawodowego lekarzy weterynarii.

Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania sądowego uzasadnione jest wynikiem sprawy i wydane zostało na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. i art. 209 p.p.s.a. Na koszty te złożył się wyłącznie uiszczony przez skarżącego wpis od skargi w kwocie 100 zł (pkt III sentencji wyroku).

Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, orzekł jak w sentencji wyroku.