Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1934/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-02-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 4 w ze. z art. 5 ust. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 219
law: Ustawa z dnia 5 lipca 2018 r. o ułatwieniach w przygotowaniu i realizacji inwestycji mieszkaniowych oraz inwestycji towarzyszących - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Borkowska Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Rowiński Sędzia SO del. Aleksandra Westra (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 lutego 2021 r. sprawy ze skargi J. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz określenia zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2020 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], na podstawie art. 2 w związku z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018r., poz. 570), art. 138 § 1 pkt 1, art. 17 pkt 1, art. 127 § 2 i art. 144 kodeksu postępowania administracyjnego, art. 59 ust. 1 pkt 2, art. 61 ust. 2, art. 63 ust. 1 i art. 68 ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 353), oraz § 3 ust. 1 pkt 6 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016r., poz. 71), po rozpatrzeniu zażaleń: M. P. oraz J. P., na postanowienie z dnia [...] grudnia 2016 roku, znak: [...], wydane przez Wójta Gminy S., stwierdzające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowej na działce nr ew. [...], w miejscowości W., gmina S., określające zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, w tym rodzaje oddziaływań oraz elementy środowiska wymagające szczegółowej analizy w ramach wymogów określonych w art. 66 ustawy, postanowiło utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy.

Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie sprawy:

Postanowieniem z [...] grudnia 2016 r. organ I instancji:

1. stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowej na działce nr ew. [...], w miejscowości W., gmina S.,

2. określił zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko zgodnie z art. 66 ustawy,

3.określił, w ramach wymogów określonych w art. 66 ustawy, rodzaje oddziaływań oraz elementy środowiska wymagające szczegółowej analizy.

W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji wskazał, że po przeprowadzonej analizie materiału dowodowego, w tym stanowisk organów opiniujących, uwzględniając uwarunkowania określone w art. 63 ust. 1 ustawy, uznał za konieczne przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko.

Organ ustalił, że zrealizowane przedsięwzięcie dotyczy budowy elektrowni wiatrowej poprzez zainstalowanie jednej siłowni wiatrowej typu [...] o mocy 0,6 MW wraz z urządzeniami do przetwarzania (transformator) i przesyłu energii energetycznej na działce nr ew. [...] w miejscowości W. Pozyskana energia elektryczna na bieżąco przesyłana jest do ogólnokrajowej sieci energetycznej.

Budowa siłowni polegała na:

1. Posadowieniu fundamentów żelbetowych pod maszt, zagłębionych w gruncie ca 1,1 m. Jest to stopa fundamentowa w kształcie koła o średnicy 15 m. Powierzchnia stopy fundamentu wynosi ca 177 m2. Konstrukcja stopy fundamentu jest dociążona nasypem o wysokości ca 1,2 m n.p.t.;

2. Posadowieniu masztu stalowego rurowego;

3. Zamontowaniu turbiny trójłopatowej o rozpiętości łopat 44 m;

4. Posadowieniu i zainstalowaniu infrastruktury towarzyszącej, poprzez:

- budowę linii kablowej stanowiącej przyłącze do krajowej sieci energetycznej;

- budowę stacji trafo;

- wyznaczenie i budowę drogi wewnętrznej i zatoki postojowej dla samochodu. Charakterystyczne parametry turbiny wiatrowej;

- moc generatora - 600,00 kW;

- typ wirnika - 3-łopatowy;

- średnica łopat wirnika - 44,0 m;

- konstrukcja wieży - stożkowa rurowa;

wysokość do zawieszenia piasty wirnika – 78 m n.p.t.;

- max. wysokość siłowni - do 100 m.

Elektrownia wiatrowa wytwarza prąd zmienny o napięciu 400V i częstotliwości 50 Hz. Wyposażona jest w instalację elektryczną i odgromową, a w skład infrastruktury towarzyszącej wchodzi: stacja transformatorowa, kablowa linia energetyczna i droga dojazdowa. Powierzchnia działki nr ew. [...] wynosi 3,00 ha. Siłownia wiatrowa usytuowana jest w północno-wschodniej części działki, w odległości około 115 m od drogi powiatowej W. Wjazd-wyjazd na teren elektrowni zlokalizowany jest z drogi gminnej. Otoczenie terenu inwestycji stanowią z każdej strony pola uprawne, łąki i pastwiska. Od strony północno-zachodniej na terenie wsi W. posadowiona jest siłownia wiatrowa w odległości około 220 m. W odległości około 240 m w kierunku północno-wschodnim w miejscowości B. na działce nr ew. [...] planowana jest budowa jednej siłowni wiatrowej o mocy 500 lub 600 kW.

Organ ustalił, że etap realizacji w/w przedsięwzięcia wiązał się z przekształceniem powierzchni ziemi i gleby oraz wytwarzaniem odpadów i emisjami hałasu i substancji do powietrza związanych z pracami ciężkiego sprzętu i ruchem środków transportu.

Powołano, że etap eksploatacji w/w przedsięwzięcia związany jest z emisją hałasu oraz odpadów oraz zmianami krajobrazowymi wynikającymi z usytuowania wysokiej budowli energetycznej w sąsiedztwie obszarów użytkowych rolniczo. Ponadto elektrownia wiatrowa może negatywnie oddziaływać na środowisko przyrodnicze w szczególności na awifaunę i chiropterofaunę. Powołano, że do typowych oddziaływań generowanych przez elektrownie wiatrowe należą:

1. śmiertelność ptaków i nietoperzy w wyniku zderzeń;

2. wymuszenie zmiany tras wędrówek i przelotów ptaków;

3. uszczuplenie żerowisk ptaków w wyniku ich odstraszania;

4. wymuszenie zmiany sposobu wykorzystania przestrzeni przez nietoperze;

5. bezpośrednie zniszczenie lub uszczuplenie siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków przez samą budowlę;

6. oddziaływanie łączne z innymi istniejącymi lub planowanymi wiatrakami.

Organ ustalił, że przedmiotowa elektrownia wiatrowa położona jest w odległości około 0,15 km od [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu (północno-wschodnia granica działki [...] położona jest w odległości około 80 m) oraz około 2,5 km od K. Obszaru Chronionego Krajobrazu, utworzonych ze względu na wyróżniający się krajobraz o zróżnicowanych ekosystemach wartościowych ze względu na możliwość zaspokajania potrzeb związanych z turystyką i wypoczynkiem, a także pełnioną funkcją korytarzy ekologicznych. Korytarze ekologiczne są poddane szczególnej ochronie w ramach sieci obszarów chronionych wyznaczonych i zarządzanych zgodnie z przepisami ustawy o ochronie przyrody. Utrzymanie korytarzy i właściwe gospodarowanie w ich obrębie ma istotne znaczenie dla ochrony siedlisk i gatunków. Obwiązującymi aktami prawnymi są: Rozporządzenie Nr [...] Wojewody [...] z dnia 15 kwietnia 2005 r. w sprawie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. Woj. [...]. Nr [...] poz. [...] ze zm.) oraz Rozporządzenie Nr [...] Wojewody [...] z dnia 15 kwietnia 2005 r. w sprawie K. Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. Woj. [...]. Nr [...] poz. [...] ze zm.). Wskazano, że najbliżej położony obszar Natura 2000, obszar specjalnej ochrony siedlisk A. znajduje się w odległości około 4,0 km w kierunku południowo - zachodnim od planowanej inwestycji, natomiast obszar specjalnej ochrony ptaków "[...]" PLB 140004, znajduje się w odległości około 26 km na południe od przedmiotowej inwestycji. Wskazano, że elektrownia wiatrowa położona jest w pobliżu rzeki W. i P. oraz kompleksu leśnego, które w otoczeniu gruntów rolnych stanowią ostoję dla gatunków ptaków środowiska rolniczego. Stwierdzono, że przedsięwzięcie zrealizowano wśród obszarów rolnych, których miedze stanowią siedliska lęgowe ptaków oraz miejsca bytowania i rozrodu innych zwierząt objętych ochroną gatunkową. Wybudowana elektrownia wiatrowa przyczyni się do lokalnego przesiedlenia, płoszenia czy zmian warunków migracyjnych zwierząt oraz zwiększy śmiertelność ptaków i nietoperzy.

Powołano, że inwestycja zrealizowana jest w terenie użytkowanym jako rola, a więc nastąpiła zmiana sposobu użytkowania terenu, dlatego za konieczne uznaje się ochronę elementów krajobrazu które ze względu na liniową lub ciągłą strukturę (np. cieki i ich brzegi, miedze) albo pełnioną funkcję (np. stawy, oczka wodne, tereny podmokłe, lasy) są istotne dla migracji, rozprzestrzeniania się i wymiany genetycznej dzikich zwierząt, roślin i grzybów.

Uznano, że inwestycja nie pozostanie obojętna wobec środowiska. Choć większość terenów będzie pełniła dotychczasowe funkcje przyrodnicze i gospodarcze, to zaproponowane nowe formy użytkowania - siłownia wiatrowa, determinuje siłę i skalę powstającego oddziaływania na środowisko. Na skutek lokalizacji wiatraka, wystąpi znaczna zmiana w krajobrazie.

Powołano, że działanie wiatraka stwarza niebezpieczeństwo kolizji z ptakami wędrownymi oraz gniazdującymi w sąsiedztwie terenów zadrzewionych wykorzystującymi teren wokół wiatraka jako żerowiska. Potencjalnymi ofiarami kolizji są również nietoperze. Organ uznał, że z uwagi na fakt, że inwestycja zlokalizowana jest w terenie dotychczas niezainwestowanym, w bliskim sąsiedztwie obszarów chronionych stanowiących dobro narodowe oraz brak w karcie informacyjnej przedsięwzięcia szczegółowej charakterystyki przyrodniczej obszaru, uwzględniając zasadę ostrożności w postępowaniu z gatunkami objętymi ochroną, zasadne jest przeprowadzenie rzetelnej oceny wpływu zrealizowanego przedsięwzięcia na środowisko przyrodnicze i sporządzenie raportu ooś.

Organ uznał, że nie można stwierdzić braku możliwości wystąpienia oddziaływania o znacznej wielkości lub złożoności, a przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko pozwoli precyzyjnie określić zasięg, częstotliwość i odwracalność oddziaływania przedsięwzięcia. Organ I instancji na podstawie art. 68 ust. 2 pkt 2 lit. c ustawy ocenowej, kierując się usytuowaniem, charakterem i skalą oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w sentencji postanowienia wskazał zakres i metody badań.

Zażalenia na postanowienie organu I instancji wnieśli: M. P. oraz J. P.

M. P. zarzucił, że zaskarżone postanowienie narusza art. 15 ust. 3, art.4 ust. 1 i art. 6 pkt 7 ustawy z dnia 20 maja 2016 roku o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz.U. z 2016 poz. 961). Zdaniem skarżącego, organ nie uwzględnił zapisów ww. przepisów, które obowiązują od 16 lipca 2016 roku oraz faktu, że przedmiotowa inwestycja o całkowitej wysokości 100 m, znajduje się w odległości 280 m, 330 oraz 350 m od budynków mieszkalnych. Odwołujący powołał, że zgodnie z przepisami ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, minimalna wymagana odległość tej inwestycji od budynków mieszkalnych powinna wynosić w linii prostej co najmniej 1000 metrów.

J. P. zarzucił zaskarżonemu postanowieniu obrazę prawa materialnego w postaci art. 63 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy, poprzez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że nałożenie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko jest możliwe w przypadku przedsięwzięcia zrealizowanego wówczas gdy z treści rzeczonych przepisów wynika, że obowiązek taki może zostać nałożony jedynie w przypadku przedsięwzięcia planowanego mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko; obrazę prawa materialnego w postaci art. 66 w zw. z art. 68 ustawy, poprzez zakreślenie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko wykraczającego poza treść rzeczonego przepisu; naruszenie prawa procesowego w postaci art. 7 i 77 k.p.a., poprzez odmowę dopuszczenia dowodów zawnioskowanych w piśmie strony z dnia 13 września 2016 roku w aktach sprawy przed organem I instancji, sygn. [...], zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] listopada 2013 roku, a w szczególności karty informacyjnej przedsięwzięcia w części przyrodniczej oraz obliczeń hałasu skumulowanego siłowni zlokalizowanej na działce [...] oraz zawartych w aktach sprawy przed organem I instancji, sygn. [...] (w toku), w szczególności raportu oddziaływania na środowisko w części przyrodniczej oraz obliczeń hałasu skumulowanego planowanej siłowni na działce nr [...], pomimo tego, że dowody te winny zostać przeprowadzone na okoliczność stopnia oddziaływania na środowisko istniejącej i funkcjonującej siłowni na działce nr [...] w miejscowości W., co umożliwia uzyskanie pełnej wiedzy na temat stopnia ingerencji siłowni istniejącej na środowisko i krajobraz, rzutując w ten sposób na zasadność wydanego postanowienia. Ponadto, w ocenie skarżącego, określając zakres raportu, organ I instancji w sposób niedopuszczalny wykroczył poza ramy wynikające z dyspozycji art. 66 ustawy.

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 roku, znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło ww. postanowienie organu I instancji i postanowiło przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi.

Na skutek rozpatrzenia skargi, wniesionej przez J. P., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 7 września 2017 roku, sygn. akt IV SA/Wa 942/17, uchylił ww. postanowienie Kolegium.

Sąd wskazał, że sprawa była już przedmiotem orzeczeń: WSA w Warszawie z dnia 25 czerwca 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 2698/12 oraz NSA z dnia 18 czerwca 2015 r., sygn. akt II OSK 2785/13, którymi to orzeczeniami wyeliminowano z obrotu prawnego decyzje środowiskowe organów obu instancji, stwierdzające jednocześnie brak potrzeby przeprowadzenia oceny odziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko. Sąd zwrócił uwagę, że w wyrokach tych, w tym w szczególności w wyroku NSA, zostało przesądzone ponad wszelką wątpliwość, że dla przedmiotowego przedsięwzięcia ocena oddziaływania na środowisko winna być przeprowadzona. Konsekwencją powyższego jest przedłożenie przez skarżącego stosownego raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, którego zakres winien być uprzednio ustalony w trybie art. 63 ustawy. Sąd uznał również, że Kolegium trafnie oceniło kwestię dopuszczalności ustalania środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia już zrealizowanego. Podzielił także, wyrażone w postanowieniu Kolegium stanowisko, że w kontrolowanym postępowaniu nie zachodziły (z racji jego zrealizowania na podstawie pozwolenia na budowę, wydanego przed wejściem w życie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych) podstawy do egzekwowania od przedsięwzięcia zgodności z wynikającymi z tej ustawy rygorami odległościowymi i w związku z powyższym brak spełnienia tych rygorów nie stanowił przesłanki do umorzenia postępowania środowiskowego. Sąd przesądził również, że to skarżący jest wnioskodawcą w niniejszej sprawie. Natomiast Sąd uznał za niewystarczające do wykazania wadliwości postępowania wyjaśniającego, przeprowadzonego przez organ I instancji, sformułowane przez Kolegium zastrzeżenia co do niewyjaśnienia przez organ I instancji przesłanek, w oparciu o które organ ten ustalił zakres raportu wraz ze wskazaniem niezbędnych metod badawczych. Sąd ocenił zastrzeżenia organu odwoławczego jako mające pobieżny i ogólny charakter. Sąd uznał, że skuteczne zakwestionowanie przez organ główny skonkretyzowanych zaleceń RDOŚ co do konieczności zbadania danych oddziaływań inwestycji, oceny danych elementów środowiska, czy też zastosowania danych metod badawczych, sformułowanych w postanowieniu z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...], wymagałoby przeprowadzenia przez organ główny szczegółowej analizy poszczególnych zaleceń i jasnego wykazania, w oparciu o tę analizę, że dane zalecenie w oczywisty sposób nie znajduje uzasadnienia. Sąd stwierdził, że nawet pobieżna analiza szczegółowych i kompleksowych zaleceń RDOŚ, przeniesionych do postanowienia Wójta, w daleko idący sposób uprawdopodobnia wniosek, że w logiczny sposób zalecenia te mają służyć dokładnemu ustaleniu zakresu oddziaływania inwestycji w szczególności na środowisko ptaków i że mogą mieć one charakter standardowy dla tego rodzaju przedsięwzięć. Sąd uznał, że w tej sytuacji należałoby przyjąć, że samo, nawet ogólnie scharakteryzowane usytuowanie, charakter i skala oddziaływania przedsięwzięcia, mającego typowy charakter, w zasadzie przesądzałoby o celowości uwzględnienia zaleceń RDOŚ. W ocenie Sądu, stanowisko, że przedmiotowe zalecenia nie znajdują dostatecznego uzasadnienia, w tymi w szczególności, że prowadzą do nałożenia na inwestora obowiązków zbędnych, czy też nadmiernych, można byłoby zaakceptować tylko o tyle, o ile Kolegium byłoby w stanie przekonująco wykazać ww. zbędność, czy też nadmierność nałożonych na inwestora obowiązków (w tym zbędność zaleconych metod badawczych). Odnosząc się do podniesionej przez skarżącego kwestii niewykorzystania przez orzekające w sprawie organy wskazanej przez niego dokumentacji zgromadzonej w innych postępowaniach o podobnym przedmiocie, Sąd stwierdził, że aczkolwiek Kolegium może rozważyć możliwość przeprowadzenia tego rodzaju dowodu w sprawie, niemniej wyłącznie w takim zakresie, w jakim przedmiotowa dokumentacja mogłaby być przydatna do oceny prawidłowości stanowiska RDOŚ, wyrażonego w opinii z dnia 10 lutego 2012 roku oraz opartego na jej podstawie postanowienia Wójta z dnia [...] grudnia 2016 roku. W żadnym wypadku natomiast dokumentacja ta nie mogłaby być wykorzystana jako ekwiwalent raportu oddziaływania na środowisko, albowiem raport taki, z racji wspomnianego przesądzenia przez NSA konieczności przeprowadzenia w niniejszej sprawie oceny oddziaływania na środowisko, musi być sporządzony.

Wyrokiem z dnia 4 lutego 2020 roku, sygn. akt II OSK 831/18, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną J. P. od ww. wyroku WSA w Warszawie.

W swoim piśmie z dnia 8 kwietnia 2020 roku, J. P., wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Skarżący stwierdził także, że popiera wnioski dowodowe zawarte w piśmie z dnia 13 września 2016 roku, w aktach sprawy przed Wójtem Gminy S., sygn. [...], zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] listopada 2013r, a w szczególności ujednoliconej karty informacyjnej przedsięwzięcia w części przyrodniczej oraz obliczeń hałasu skumulowanego siłowni zlokalizowanej na działce [...] oraz zawartych w aktach sprawy przed Wójtem Gminy S., sygn. [...], w szczególności raportu oddziaływania na środowisko w części przyrodniczej oraz obliczeń hałasu skumulowanego planowanej siłowni na działce nr [...], na okoliczność stopnia oddziaływania na środowisko istniejącej i funkcjonującej siłowni na działce nr [...] w miejscowości W. oraz monitoringu porealizacyjnego ptaków i nietoperzy złożonego do akt sprawy przed Wójtem Gminy S. przy piśmie z dnia 24 kwietnia 2017roku, na okoliczność prawidłowego ustalenia treści ewentualnego postanowienia o nałożeniu na stronę obowiązku przeprowadzenia oceny wpływu na środowisku i sporządzenia raportu. W ocenie skarżącego, zgłoszona przez niego inicjatywa dowodowa jest o tyle istotna, że w toku postępowania Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny (vide: pismo z dnia 10 października 2016r. znak [...]) podniósł okoliczności wynikające z wpływu przedsięwzięcia na środowisko i w ocenie skarżącego materiał dowodowy zgromadzony w innych postępowaniach, znany nota bene organowi I instancji z urzędu, w sposób istotny przyczyniłby się do wyjaśnienia ewentualnego wpływu istniejącego przedsięwzięcia na otaczające środowisko oraz zdrowie ludzi, jak również pozwoli na określenie zasięgu uciążliwości przedsięwzięcia w warstwie dotyczącej emisji hałasu. Ponadto, zdaniem skarżącego, za niezbędne należy uznać ponowne zasięgnięcie opinii ze strony Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W., albowiem organ ten w piśmie z dnia 7 lipca 2017 roku, sygn. [...], nie zajął w sprawie stanowiska merytorycznego motywując, że prowadzenie postępowania w niniejszej sprawie jest niedopuszczalne po wejściu w życie przepisów ustawy z dnia 20 maja 2016r. o inwestycjach w zakresie siłowni wiatrowych. Skarżący stwierdził też, że dalsze procedowanie w niniejszej sprawie musi uwzględniać szereg okoliczności ocenianych przez pryzmat treści art. 66 ustawy, albowiem inwestycja została zrealizowana co oznacza, że zastosowanie literalnego brzmienia tego przepisu jest nie tylko niemożliwe, ale również niecelowe.

W toku ponownego rozpoznania sprawy Samorządowe Kolegium odwoławcze wydało powołane na wstępie postanowienie.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium powołało, że stosownie do regulacji art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019r., poz. 2325) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Wskazano, że Kolegium zobowiązane było więc do uwzględnienia stanowiska Sądu wyrażonego w wyroku z dnia 7 września 2017 roku, sygn. akt IV SA/Wa 942/17.

W związku z powyższym odnośnie zarzutów sformułowanych przez M. P., organ odwoławczy podkreślił, że Sąd stwierdził, że w niniejszym postępowaniu nie zachodziły podstawy do egzekwowania od planowanego przedsięwzięcia zgodności z wynikającymi z tej ustawy rygorami odległościowymi i w związku z powyższym brak spełnienia tych rygorów nie stanowił przesłanki do umorzenia postępowania środowiskowego.

W dalszej kolejności Kolegium wskazało, że Sąd podzielił trafność dokonanej przez Kolegium oceny kwestii dopuszczalności ustalania środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia już zrealizowanego. Powołano, że zarówno w postanowieniu z dnia [...] lutego 2017 roku, znak: [...], jak i w wydanych w tej sprawie decyzjach: z dnia [...] kwietnia 2016 roku, znak: [...] oraz z dnia [...] sierpnia 2016 roku, znak: [...], Kolegium wyrażało pogląd, że istnieje możliwość ubiegania się o uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięć, które są realizowane, a także tych, które zostały zrealizowane. Takie stanowisko akceptowane jest również w orzecznictwie sądowoadminstracyjnym (vide np. wyrok NSA z 23.05.2014r., II OSK 3013/12 dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Kolegium zauważyło też, że wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla ww. przedsięwzięcia domaga się również skarżący J. P. W ocenie organu odwoławczego skoro postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla zrealizowanego przedsięwzięcia nie jest bezprzedmiotowe (wydania decyzji domaga się również skarżący J. P.), to również możliwe jest stwierdzenie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania takiego przedsięwzięcia na środowisko, które jest przecież częścią postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Ponadto Kolegium wskazało, że przyjęcie odmiennego poglądu prowadziłoby do sytuacji, że w przypadku przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, które zostało już zrealizowane, organ w ogóle nie mógłby rozważać możliwości stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania tego przedsięwzięcia na środowisko, lecz zobowiązany byłby do wydania decyzji stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, co stanowiłoby obejście prawa. Wskazano również, że kwestia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania ww. przedsięwzięcia na środowisko została już przesądzona w wyroku NSA z dnia 18 czerwca 2015 roku, sygn. akt II OSK 2785/13, na co zwrócił również uwagę WSA w Warszawie w wyroku z dnia 7 września 2017 roku, sygn. akt IV SA/Wa 942/17, a zatem orzekające w sprawie organy - jako związane oceną Sądu - nie mogą formułować odmiennych ocen i wniosków w tym zakresie.

Organ odwoławczy, uwzględniając ocenę prawną oraz zalecenia Sądu sformułowane w wyroku z dnia 7 września 2017 roku, po przeprowadzeniu analizy zaleceń Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W., określonych w postanowieniu z dnia [...] lutego 2012 roku, nr [...], opiniującym kwestię konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania ww. przedsięwzięcia na środowisko, które zostały następnie przeniesione do zaskarżonego postanowienia - uznało, że organ I instancji prawidłowo określił zakres raportu o oddziaływaniu ww. przedsięwzięcia na środowisko, jaki ma przedłożyć skarżący. Powołano, że zaskarżone postanowienie nakłada na skarżącego obowiązek zidentyfikowania poszczególnych oddziaływań przedsięwzięcia na środowisko oraz elementów środowiska wymagających szczegółowej analizy, przyznając w tym zakresie priorytetowe znaczenie ustaleniu wszechstronnego wpływu przedsięwzięcia na ptaki. Uznano, że przyjęcie zarówno przez RDOŚ, jak i przez organ I instancji ww. założeń nie może budzić zastrzeżeń z racji samego charakteru przedsięwzięcia, mającego polegać na budowie elektrowni wiatrowej, a zatem zespołu wysokich budowli, które w oczywisty sposób mogą potencjalnie stanowić przeszkodę dla przemieszczających się ptaków. Organ zauważył, że w zaskarżonym postanowieniu organ I instancji określił szczegółowo i wieloaspektowo (w ślad za RDOŚ) zakres i metodykę badań, mających służyć poczynieniu wszechstronnych ustaleń na temat występowania ptaków w zasięgu oddziaływania inwestycji.

Odnosząc się do zarzutu skarżącego podniesionego w zażaleniu, że nie jest zasadnym powoływanie się w zaskarżonym postanowieniu na wytyczne i metodyki, które w przeciwieństwie do art. 66 i art. 68 ustawy, nie są źródłem powszechnie obowiązującego prawa, Kolegium stwierdziło, że w swoim wyroku z dnia 18 czerwca 2015 roku, NSA jednoznacznie opowiedział się za dopuszczalnością stosowania w sprawach o ww. zakresie specjalistycznych metodyk, pomimo tego, że nie posiadają one waloru aktów normatywnych. Kolegium uznało, że analiza zaleceń RDOŚ wskazanych w jego opinii, a następnie sformułowanych w zaskarżonym postanowieniu, prowadzi do wniosku, że mają one służyć dokładnemu ustaleniu zakresu oddziaływania ww. inwestycji na środowisko, w szczególności na środowisko ptaków i że należy je uznać za standardowe dla tego rodzaju przedsięwzięć. Kolegium nie znalazło podstaw do stwierdzenia, że zawarte w zaskarżonym postanowieniu zalecenia nie znajdują uzasadnienia, w tym w szczególności, że prowadzą do nałożenia na inwestora obowiązków zbędnych czy też nadmiernych. Organ odwoławczy ocenił, że usytuowanie, charakter i skala oddziaływania ww. przedsięwzięcia, mającego typowy charakter, przesądzała o celowości uwzględnienia przez organ I instancji, przy określaniu zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, zaleceń sformułowanych w opinii RDOŚ. Uznano więc, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe i wbrew stanowisku skarżącego, brak jest podstaw do jego uchylenia oraz przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W szczególności organ odwoławczy uznał, że powodem do uchylenia zaskarżonego postanowienia nie może być wskazana przez skarżącego konieczność ponownego zasięgnięcia opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. Powołano, że opinia taka została już bowiem wydana (postanowienie z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...]), zaś Sąd w swoim wyroku nie podważył jej aktualności, wskazując na konieczność jej analizy, jako podstawy dokonania oceny zasadności zaleceń w niej zawartych a następnie przeniesionych do zaskarżonego postanowienia. Kolegium uznało również, że okoliczność, że ww. przedsięwzięcie zostało już zrealizowane nie uzasadnia uchylenia zaskarżonego postanowienia. Powołano, że okoliczność ta znana była bowiem Sądowi, który nie wskazał na konieczność oceny zaleceń zawartych w postanowieniu organu I instancji, z uwzględnieniem okoliczności, że mamy do czynienia z inwestycją zrealizowaną. Z tego też względu Kolegium uznało za niecelowe przeprowadzenie wnioskowanego przez skarżącego dowodu z monitoringu porealizacyjnego ptaków i nietoperzy. Natomiast w odniesieniu do wnioskowanych przez skarżącego pozostałych dowodów, to organ odwoławczy zauważył, że stanowiły dokumenty dotyczące innych przedsięwzięć, a zatem nie mogły przyczynić się do wyjaśnienia kwestii będącej przedmiotem zaskarżonego postanowienia.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie wniósł J. P., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego. Postanowieniu zarzucono:

1. naruszenie w sposób rażący art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak należytego uzasadnienia faktycznego oraz prawnego zaskarżonej decyzji oraz brak właściwej oceny zebranych w sprawie dowodów, co doprowadziło do niewłaściwego rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu odwoławczym, poczynione na skutek

2. naruszenia prawa materialnego art. 10 Konstytucji RP w zw. z art. 153 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez błędną ich wykładnię i bezpodstawne przyjęcie, że organ administracji jako element władzy wykonawczej jest bezwzględnie związany treścią rozstrzygnięcia sądowego tj. w realiach niniejszej sprawy wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 września 2017 r. zapadłego w sprawie sygn. IV SA/Wa 942/17 bez możliwości jego krytycznej analizy;

3. naruszenia prawa procesowego w postaci art. 7 i 77 k.p.a. poprzez faktyczną odmowę dopuszczenia dowodów zawnioskowanych przez skarżącego w postaci karty informacyjnej przedsięwzięcia w części przyrodniczej oraz obliczeń hałasu skumulowanego siłowni zlokalizowanej na działce nr ewidencyjny [...] oraz raportu oddziaływania na środowisko w części przyrodniczej oraz obliczeń hałasu skumulowanego planowanej siłowni na działce numer ewidencyjny [...] wraz z oświadczeniem eksperta przyrodniczego z dnia 2.02.2017r. i uznanie, że dowody te nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy wówczas gdy dowody te winny być przeprowadzone na okoliczność stopnia oddziaływania na środowisko istniejącej i funkcjonującej siłowni na działce nr [...] w miejscowości W., co umożliwiałoby uzyskanie pełnej wiedzy na temat stopnia ingerencji siłowni istniejącej na środowisko i krajobraz i w konsekwencji rzutowało na zasadność i zakres postanowienia organu I instancji;

4. naruszenia prawa materialnego art. 66 ustawy ooś poprzez nałożenie na skarżącego zobowiązania do wykonania raportu oddziaływania na środowisko bez uwzględnienia okoliczności realizacji i funkcjonowania przedsięwzięcia od ponad 6 lat;

5. i w konsekwencji naruszenie art. 6 i 8 k.p.a. powyższymi działaniami przez organ odwoławczy.

W uzasadnieniu stanowiska strona zarzuciła, że organ II instancji w sposób błędny dokonał interpretacji treści art. 153 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyjmując w sposób nieprawidłowy bezwzględne związanie treścią zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia sądowego bez możliwości jego jakiejkolwiek interpretacji. Powołano, że związanie oceną prawną nie dotyczy jednak przypadku, gdy nastąpiła zmiana przepisów prawnych. Wskazano, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym nie budzi wątpliwości, że ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, czyniącej pogląd Sądu nieaktualnym, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną. Skarżący ocenił za bezzasadne wnioski ze strony organu II instancji w kwestii nieprzydatności zaproponowanych przez skarżącego dowodów w postaci karty informacyjnej przedsięwzięcia w części przyrodniczej oraz obliczeń hałasu skumulowanego siłowni zlokalizowanej na działce nr ewidencyjny [...] oraz raportu oddziaływania na środowisko w części przyrodniczej oraz obliczeń hałasu skumulowanego planowanej siłowni na działce numer ewidencyjny [...] wraz z oświadczeniem eksperta przyrodniczego z dnia 2.02.2017r. Powołano, że dowody te skarżący zaoferował, albowiem zakres raportu do którego przedłożenia został zobowiązany nie odpowiada stanowi faktycznemu z jakim mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Wskazano, że już I punkt postanowienia organu I instancji leżącego u podstaw niniejszego postępowania budzi uzasadnione wątpliwości wobec operowania pojęciem "przedsięwzięcia" które w świetle definicji legalnej wynikającej z art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy OOŚ oznacza "zamierzenie budowlane lub inna ingerencję w środowisko polegająca na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu". Powołano, że siłownia wiatrowa istniejąca i funkcjonująca nie spełnia wymagań tej definicji, albowiem nie jest "planowana", jak również nie ma możliwości przekształcenia lub zmiany wykorzystania terenu. Zarzucono, że zakres raportu narzucony przez organ I instancji uchybiał normie art. 66 ustawy ooś również wobec wykroczenia poza ramy wskazywanego przepisu:

- w pkt 1.1.1 do 1.1.5 postanowienia wskazano na konieczność określenia gatunków i nietoperzy, określenie ich charakterystyki (lęgowy, przelotny, żerujący), określenia ptaków dla których przedsięwzięcie może być istotną barierą ekologiczną, wyznaczenia tras przelotu, kierunków, wysokości, sezonowości, a nadto określenie związków pomiędzy występowaniem ptaków a ich siedliskami w cyklu rocznym, wskazanie listy gatunków nietoperzy występujących w miejscach wytypowanych przez chiropterologa oraz ich charakterystyka. Skarżący zarzucił, że zobowiązanie w tym zakresie jest nieprawidłowe, albowiem w świetle art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy OOŚ w brzmieniu aktualnym raport winien zawierać: "opis elementów przyrodniczych środowiska objętych zakresem przewidywanego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, w tym: elementów środowiska objętych ochroną na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody oraz korytarzy ekologicznych w rozumieniu tej ustawy, właściwości hydromorfologicznych, fizykochemicznych, biologicznych i chemicznych wód;". Powołano, że poprzez takie sformułowanie zapisu ustawowego strona została zobligowana do przedstawienia opisu elementów przyrodniczych jednakże ustawodawca pozostawia jej dowolność w zakresie metodyki, badań czy analiz mających na celu udowodnienie racji prezentowanych przez stronę. Z powyższego wynika, że nie można było na skarżącego nałożyć zobowiązania do inwentaryzacji przyrodniczej fauny i flory, określenia metodyki, zakresu i obszaru badania. Strona podkreśliła, że w sytuacji, gdy siłowania istnieje i funkcjonuje od maja 2014 r., wykonanie opisu elementów przyrodniczych dla przedsięwzięcia jest obiektywnie niemożliwe, zaś na skutek posadowienia konstrukcji wytworzył się stan równowagi przyrodniczej wobec omijania przez ptaki i nietoperze tego obszaru. Stan ten powstał w około pół roku po uruchomieniu instalacji, a więc nie jest możliwym dokonanie opisu prognozy zmian jakie nastąpią po wykonaniu inwestycji, jak również opis skutków niepodjęcia realizacji przedsięwzięcia. W dalszej kolejności wskazano, że w pkt 1.3 - 1.5 postanowienia - organ I instancji narzucił skarżącemu obowiązek przeprowadzenia analizy wariantowania inwestycji, pomimo tego że przedsięwzięcie zostało zrealizowane w jednym wariancie i tylko ten może podlegać opisowi, jak również nie jest możliwe przeprowadzenie potencjalnej oceny wpływu inwestycji na krajobraz, albowiem siłownia stała się elementem krajobrazu na skutek jej posadowienia i przystąpienia do użytkowania. Co do pkt 1.8 postanowienia zarzucono, że organ I instancji narzuca skarżącemu monitoring na etapie budowy którego obiektywnie nie da się zrealizować, zaś monitoring uwarunkowań eksploatacyjnych jest niecelowy, wobec możliwości obserwacji braku oddziaływania w terenie. Wskazano, że w pkt 2 postanowienia organ I instancji wymaga od skarżącego przeprowadzenia screeningu na obszarach planowanym pod zajęcie przez "przedsięwzięcie" oraz racjonalny wariant alternatywny których to czynności obiektywnie przeprowadzić się nie da (zarzut ten należy postawić na zasadzie analogii pkt 3, 4, 5, 6 i 8 postanowienia). W dalszej kolejności strona zarzuciła, że w pkt 7 postanowienia organ I instancji zobowiązał skarżącego do wykonania analiz emisji hałasu metodą obliczeniową, którą cechuje hipotetyczność wyniku pomimo tego, że skarżący może przedłożyć wyniki pomiarów rzeczywistych dla siłowni funkcjonującej na gruncie. W zakresie pkt 9 postanowienia powołano, że organ I instancji zobowiązał skarżącego do wskazania opisu prognozy kumulacji oddziaływań przedsięwzięcia, której nie da się obiektywnie przeprowadzić. Dodatkowo skarżący wskazał, że w praktyce nie można wykluczyć sytuacji, w której organ administracji dysponujący potencjalnym raportem sporządzonym przez skarżącego, nie mając możliwości oceny jego prawidłowości, będzie wzywał podmiot przedkładający raport do jego uzupełnienia lub sięgał do innych środków dowodowych, umożliwiających wyjaśnienie pojawiających się wątpliwości, a nałożone na skarżącego zobowiązanie w zakresie zawartości raportu nie jest dostosowane do zmiany stanu faktycznego, która ma charakter trwały w związku ze zrealizowaniem przedsięwzięcia. Strona zarzuciła również, że SKO nie zawarł konkluzji co do niezasadności przeprowadzenia dowodów z dokumentów przedłożonych przez stronę w odrębnym rozstrzygnięciu, tj. w postanowieniu dotyczącym przeprowadzenia dowodów" (postanowienie dowodowe), które winno podlegać doręczeniu stronie postępowania. Strona oceniła, że takie działania organu II instancji było niezgodne z zasadą pogłębiania zaufania stron postępowania do władzy publicznej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) - dalej jako p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd, dokonując kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem niniejszego postępowania jest ocena prawidłowości postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2020 r. utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji z dnia [...] grudnia 2016 roku, znak: [...], wydane przez Wójta Gminy S., stwierdzające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowej na działce nr ew. [...], w miejscowości W., gmina S., określające zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, w tym rodzaje oddziaływań oraz elementy środowiska wymagające szczegółowej analizy w ramach wymogów określonych w art. 66 ustawy.

Podstawą materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia były przepisy art. 59 ust. 1 pkt 2, art. 61 ust. 2, art. 63 ust. 1 i art. 68 ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 353), oraz § 3 ust. 1 pkt 6 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016r., poz. 71). Zarówno organ I jak i II instancji stwierdziły konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia. Przedmiotowa inwestycja obejmuje realizację przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 6 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. Jak prawidłowo ustalił organ odwoławczy w sprawie, inwestycja została już zrealizowana. Ponadto, w odniesieniu do przedmiotowego przedsięwzięcia, w wyroku z dnia 25 czerwca 2016 r. sygn. akt. IV SA/WA 2698/12 i wyroku NSA z 18 czerwca 2015 r. sygn. akt II OSK 2785/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie i Naczelny Sąd Administracyjny przesądziły, że konieczne jest wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowej inwestycji, a tym samym decyzja organu I instancji z dnia [...] czerwca 2020 r. orzekająca o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia została wycofana z obiegu prawnego. W toku dalszego procedowania sprawy organ I instancji postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r. nałożył obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania, określając zakres raportu i jego wymogi

Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

W przedmiotowej sprawie, jak słusznie powołało Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, organy administracji zobowiązane były więc do uwzględnienia stanowiska wyrażonego w wyrokach WSA w Warszawie z dnia 25 czerwca 2013 r i wyroku NSA. Ponadto w tej sprawie, w dniu 7 września 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt IV SA/Wa 942/17), uchylił postanowienie SKO z dnia [...] lutego 2017 r., którym to organ odwoławczy uchylił postanowienie organu I instancji z dnia [...] grudnia 2016 r.

W ocenie Sądu Kolegium w sposób prawidłowy ustaliło stan faktyczny sprawy i dokonało właściwej jego oceny. Sąd w całości podziela ustalenia i ocenę sprawy przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia i przyjmuje je za własne, co czyni zbędnym ich ponowne przytaczanie. Niewątpliwie przy ponownym rozpoznaniu sprawy Kolegium było związane oceną prawną wyrażoną w wyroku WSA w Warszawie z dnia 7 września 2017 r. Nie budzi żadnych wątpliwości, że w sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego, tj. art. 10 Konstytucji RP w zw. z art. 153 ustawy p.p.s.a., albowiem Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie jest organem będącym elementem władzy wykonawczej, a w przedmiotowej sprawie nie uległy zmianie przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie.

Rozstrzygnięcie było wydawane na podstawie ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowiska, w wersji opublikowanej w Dz. U. z 2016 r. poz. 353 ze. zm., z uwagi na wszczęcie przedmiotowego postępowania w dniu 12 stycznia 2012 r. i brzmienie art. 6 ust. 2 ustawy z 9 października 2015 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2015 poz. 1936), które to zmiany weszły w życie z dniem 1 stycznia 2017 r. Zgodnie z treścią powoływanego przepisu, do spraw wszczętych na podstawie ustawy ocenowej, dla których przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy przedłożono raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko lub wydano postanowienie określające zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, stosuje się przepisy dotychczasowe. W przedmiotowej sprawie postanowienie określające zakres raportu zostało wydane w dniu [...] grudnia 2016 r., a więc przed wejściem w życie zmian z dnia 1 stycznia 2017 r. Z tych względów za niezasadny uznać należy zarzut sformułowany w skardze a dotyczący naruszenia art. 66 ust. 1 pkt. 2 ustawy ocenowej w brzmieniu aktualnym ustawy i nieuwzględnienia treści tego art. w zakresie wymagań raportu.

Stwierdzić również należy, że całkowicie niezasadny jest zarzut naruszenia art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. Z uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia jednoznacznie wynika, że organ odwoławczy ponownie rozpatrując sprawę wziął pod uwagę cały materiał zgromadzony w sprawie i szczegółowo w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odniósł się do zebranych dowodów.

W szczególności w zakresie odmowy dopuszczenia w postępowaniu dowodów wnioskowanych przez skarżącego, to organ odwoławczy wskazał, że większość wnioskowanych przez skarżącego dowodów, to dokumenty dotyczące innych przedsięwzięć, zlokalizowanych na innych działkach, a zatem prawidłowa jest ocena Kolegium, że nie mogły one przyczynić się do wyjaśnienia kwestii będącej przedmiotem zaskarżonego postanowienia. Mianowicie obliczenia hałasu skumulowanego dotyczą siłowni zlokalizowanych na innych działkach tj. [...] i [...]. Podobnie dowody w postaci karty informacyjnej przedsięwzięcia i ekspertyzy – dane z monitoringu przyrodniczego, nie mogą zastąpić raportu, do którego sporządzenia jest zobowiązany inwestor, zgodnie z przepisami ustawy ocenowej.

Powołać należy, że w przedmiotowej sprawie kwestia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania ww. przedsięwzięcia na środowisko, a zatem i obowiązku przedłożenia raportu oddziaływania tego przedsięwzięcia na środowisko, została już przesądzona w wyroku NSA z dnia 18 czerwca 2015 roku, sygn. akt II OSK 2785/13, na co zwrócił również uwagę WSA w Warszawie w wyroku z dnia 7 września 2017 roku, sygn. akt IV SA/Wa 942/17, a zatem orzekające w sprawie organy (w tym Kolegium) - jako związane oceną Sądu - nie mogły formułować odmiennych ocen i wniosków w tym zakresie. Również okoliczność, że organ odwoławczy nie wydał odrębnego postanowienia w zakresie odmowy uwzględnienia złożonych przez stronę wniosków dowodowych, nie wpływa na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia w sprawie.

Zauważyć należy, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w W., w postanowieniu z dnia [...] lutego 2012 roku, znak [...], wyraził opinię o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania ww. przedsięwzięcia na środowisko i określił zakres raportu i wymagania, które zostały następnie przeniesione do postanowienia organu I instancji. W ocenie Sądu, Kolegium zasadnie uznało, ż organ I instancji prawidłowo określił zakres raportu o oddziaływaniu ww. przedsięwzięcia na środowisko, jaki ma przedłożyć skarżący. Powołać należy, że z akt postępowania wynika, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w W. w piśmie z dnia [...] grudnia 2016 r. znak [...] wskazał, że z przedłożonej dokumentacji wynika możliwość wystąpienia negatywnego oddziaływania inwestycji na środowisko a nowe dokumenty zgromadzone w sprawie nie wnoszą znaczących zmian w zakresie dotyczącym zasięgu i skali oddziaływania przedmiotowej inwestycji na środowisko w stosunku do informacji zawartych przy piśmie z dnia 26 stycznia 2012 r. RDOŚ powołał ponadto, że postanowienie z dnia [...] lutego 2012 r. nie zostało uchylone i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w postanowieniu z dnia [...] lutego 2012 r. Podkreślić należy, że RDOŚ analizując materiału w 2016 r. miał pełną wiedzę o zrealizowaniu inwestycji. Tak samo Sąd, wydający wyrok w 2017 r. Ani organ ochrony środowiska, ani Sąd orzekający w sprawie w 2017 r. nie zakwestionował wymagań raportu określonych w postanowieniu RDOŚ z [...] lutego 2012 r. Zwrócić również należy uwagę, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalone jest stanowisko o możliwości wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia, które jest realizowane i które zostały już zrealizowane (tak NSA z 23.05.2014 r. II OSK 3013/12 CBOSA). Przyjęcie innej koncepcji mogłoby prowadzić do sytuacji, w których inwestorzy prowadząc postępowania legalizacyjne samowoli budowlanych, doprowadzaliby do obejścia przepisów ustawy ocenowej i obowiązku uzyskania decyzji środowiskowych dla swych przedsięwzięć. Jak słusznie wskazało Kolegium w uzasadnieniu skarżonego postanowienia, skoro postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla zrealizowanego przedsięwzięcia nie jest bezprzedmiotowe, to również jest możliwe stwierdzenie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania takiego przedsięwzięcia na środowisko.

Powołać należy, że w uzasadnieniu wyroku wydanego w sprawie IV SA/Wa 942/17 Sąd wskazał, że nałożone na stronę obowiązki zidentyfikowania poszczególnych oddziaływań przedsięwzięcia na środowisko oraz elementów środowiska wymagających szczegółowej analizy maja na celu ustalenie wszechstronnego wpływu przedsięwzięcia na ptaki. Sąd ocenił również, że przyjęcie zarówno przez RDOŚ, jak i przez organ I instancji założeń nie może budzić zastrzeżeń z racji samego charakteru przedsięwzięcia, mającego polegać na budowie elektrowni wiatrowej, a zatem zespołu wysokich budowli, które w oczywisty sposób mogą potencjalnie stanowić przeszkodę dla przemieszczających się ptaków.

Niewątpliwie analiza zaleceń RDOŚ wskazanych w jego opinii, a następnie sformułowanych w postanowieniu organu I instancji, prowadzi do wniosku, że mają one służyć dokładnemu ustaleniu zakresu oddziaływania ww. inwestycji na środowisko, w szczególności na środowisko ptaków i że należy je uznać za standardowe dla tego rodzaju przedsięwzięć. Również w swoim postanowieniu organ I instancji określił szczegółowo i wieloaspektowo (w ślad za RDOŚ) zakres i metodykę badań, mających służyć poczynieniu wszechstronnych ustaleń na temat występowania ptaków w zasięgu oddziaływania inwestycji.

W ocenie Sądu podzielić należy ocenę Kolegium, że brak jest podstaw do stwierdzenia, że zawarte w zaskarżonym postanowieniu zalecenia nie znajdują uzasadnienia, w tym w szczególności, że prowadzą do nałożenia na inwestora obowiązków zbędnych czy też nadmiernych, a biorąc pod uwagę stanowisko Sądu, wyrażone w wyroku z dnia 7 września 2017 roku, sygn. akt IV SA/Wa 942/1, należało przyjąć, że usytuowanie, charakter i skala oddziaływania ww. przedsięwzięcia, mającego typowy charakter, przesądzała o celowości uwzględnienia, przy określaniu zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, zaleceń sformułowanych w opinii RDOŚ. Stwierdzić należy, że prawidłowe było stanowisko organu, że okoliczność, że ww. przedsięwzięcie zostało już zrealizowane, nie uzasadniała modyfikacji postanowienia organu I instancji. Powołać jeszcze raz trzeba, że okoliczność ta znana była Sądowi w momencie wydawania wyroku. Ponadto, Sąd w uzasadnieniu wyroku z dnia 7 września 2017 r. wskazał, że już NSA w wyroku z dnia 18 czerwca 2015 r. jednoznacznie opowiedział się za dopuszczalnością stosowania w tego typu sprawach specjalistycznych metodyk, pomimo tego, że nie posiadają one waloru aktów normatywnych. Stąd też całkowicie nieuzasadnione pozostają zarzuty skargi w zakresie wskazanej metodyki. Również stwierdzić należy, że dopiero w momencie przystąpienia do sporządzania raportu, z uwzględnieniem okoliczności faktycznych dotyczących przedmiotowej inwestycji, specjalista sporządzający raport będzie mógł wypowiedzieć się, czy faktycznie obiektywnie niemożliwym jest wykonanie wszystkich nałożonych wymogów w raporcie, czy też nie. Natomiast organ prowadzący postępowanie w przedmiocie decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych, będzie podejmował decyzję co do kompletności raportu i ewentualnej konieczności jego uzupełnienia. Na obecnym etapie postępowania przedwczesnym byłoby wypowiadanie się w tym zakresie, ponadto wymagania co do zawartości raportu wynikają z przepisów ustawy ocenowej. W tej sytuacji nie można zgodzić się z twierdzeniami skarżącego, że ponieważ jego inwestycja została zrealizowana, to raport dotyczący jego inwestycji nie musi zawierać wymogów wynikających z ustawy, czy też zawierać innych danych, wymaganych standardowo w tego typu inwestycjach. Przyjęcie takiej koncepcji niewątpliwie prowadziłoby do obejścia przepisów prawa, albowiem raport przedstawiony przez stronę nie spełniałby wymogów ustawy, a tym samym nie obrazowałby w pełni możliwego niekorzystnego oddziaływania inwestycji na środowisko, a przez to również uniemożliwiałby nałożenie przez organ na inwestora w decyzji środowiskowej wymagań, zmniejszających to negatywne oddziaływanie. Ponadto, prowadziłoby to do pewnego uprzywilejowania inwestorów, którzy zrealizowali inwestycje przed uzyskaniem decyzji środowiskowych, albowiem nie musieliby sporządzać pełnego raportu. Również wbrew twierdzeniom skargi, nie ma żadnych przeszkód aby w raporcie opisać skutki niepodejmowania inwestycji, przedstawić warianty przedsięwzięcia, wykonać analizę hałasu i prognozę kumulacji oddziaływań przedsięwzięcia. Z powyższych względów nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 66 ustawy ocenowej.

Również nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 6 i art. 8 k.p.a., wbrew zarzutom skargi, organy prowadziły postępowanie i wydały rozstrzygnięcie na podstawie obowiązujących przepisów prawa.

Mając na względzie powyższe rozważania Wojewódzki Sąd Administracyjny w oparciu o treść art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.