Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 677/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-02-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Skarżony organ: Dyrektor Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędziowie WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Asesor WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Protokolant Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2005 r. sprawy ze skargi T. P., T. B. i A. B. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] stycznia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

VI SA/Wa 677/04

UZASADNIENIE

W dniu [...] listopada 2002 r. został zatrzymany przez kontrolerów Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w [...] samochód znajdujący się w użytkowaniu przez T. P., T. B., A. B. i M. B. prowadzących działalność gospodarczą jako spółka cywilna B. z siedzibą w J. Kontrola samochodu przewożącego wyroby spożywcze odbyła się na drodze krajowej nr [...], a samochodem kierował M. W. W wyniku kontroli stwierdzono przekroczenie nacisku II osi na jezdnię w wielkości 15,37 kN. Pojazd nie miał przekroczenia dopuszczalnej masy lecz przekraczał dopuszczalne parametry długości o 0,25 m. Kierujący pojazdem nie zgłosił uwag w protokóle do kontroli i protokół podpisał.

Po przeprowadzeniu pierwszego postępowania i stwierdzeniu, iż w sprawie występuje spółka prawa cywilnego, organ administracji zawiadomił dnia [...] lutego 2003 r. strony o ponownym wszczęciu postępowania.

Skutkiem stwierdzonych nieprawidłowości Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. Nr [...], na podstawie art. 13 ust. 2a i 2b, tabela lp. 1, lp. 5 pkt 1 lit. c), art. 18a ust. 5 i art. 20 pkt 8 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (j. t. Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.), art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602 ze zm.) oraz § 1-5 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. Nr 44, poz. 432) i art. 104 § 1 kpa, nałożył na wspólników karę pieniężna, za przekroczenie długości pojazdu w kwocie 120 zł oraz za przekroczenie nacisku II osi na jezdnię w kwocie 2 880 zł, łącznie w kwocie 3000 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.

Wspólnicy złożyli od powyższej decyzji wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, wnosząc o jej uchylenie. Skarżący nie kwestionowali wyników pomiarów, jednakże podnosili, iż nie mieli możliwości sprawdzenia czy pojazd spełniał normy w zakresie nacisków osi na jednię, gdyż w pobliżu brak jest placówek dokonujących takie pomiary. Powołując się na fakt, że pojazd nie był przeładowany wywodzą z niego, iż przekroczenie nacisku osi nie miało charakteru umyślnego zachowania z ich strony. Przekroczenie dopuszczalnej długości pojazdu wspólnicy tłumaczą przesunięciem się sprzęgu na ramie ciągnika siodłowego w związku z wcześniejszym holowaniem naczepy typu wywrotka. Zdaniem skarżących nałożona na nich kara jest niesłuszną represją karną.

Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r. Nr [...], na podstawie art. 13 ust. 2a i 2b, tabela lp. 5 pkt 1 lit. b), art. 18a ust. 5 i art. 20 pkt 8 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (j. t. Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.), art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602 ze zm.) oraz § 1-5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. Nr 32, poz. 262) i art. 127 § 3 kpa, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Organ administracji po stwierdzeniu, iż skarżący nie kwestionują ujawnionych przekroczeń wywodzi, iż nałożenie kary za przejazd pojazdem nienormatywnym jest obligatoryjne, a brak możliwości sprawdzenia prawidłowości załadunku nie może być okolicznością łagodzącą, gdyż przewoźnik jest bezwzględnie zobowiązany do takiego załadunku i przygotowania pojazdu, by nie przekraczał on określonych przepisami parametrów.

W skardze na decyzję ostateczną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. B. działając jako pełnomocnik T. P. i T. B. (M. B. zmarł) wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji w części nakładającej karę pieniężna za przekroczenie nacisku osi na jezdnię, to jest w kwocie 2 880 zł. Skarżący wnosząc o uchylenie w wymienionej wyżej części zaskarżoną decyzję podnosi, iż wspólnicy nie podważali ustaleń kontroli, gdyż nie mieli przed wyjazdem pojazdu możliwości sprawdzenia czy faktycznie nacisk osi był nieprawidłowy. Natomiast przyznaje, że obiektywnie możliwym było dokonanie pomiaru długości zestawu jezdnego przed wyjazdem, dlatego uznają nałożoną karę pieniężną za to przekroczenie. Skarżący podnosi, iż zestaw jezdny nie był przeładowany co, w jego ocenie dowodzi, iż świadomie nie naruszono prawa. Zdaniem skarżącego to na spedytorze winien ciążyć obowiązek sprawdzenia przed wyjazdem czy pojazd nie przekracza dopuszczalnych norm, także zarządca drogi powinien być zobligowany do zapewnienia możliwości dokonania stosownych pomiarów. Zdaniem skarżącego również na państwie spoczywa powyższy obowiązek, a nakładanie na obywateli obowiązków, którym nie są w stanie sprostać stanowi naruszenie art. 2 Konstytucji RP. Skarżący stawia zarzut Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad przekazania kompetencji dyrektorowi oddziału, co w jego przekonaniu należy traktować jako odstępstwo od zasady państwa prawa.

W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad podnosząc argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji wnosił o oddalenie skargi. Nadto organ administracji zwraca uwagę, iż przewoźnik mógł wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ważenia kontrolnego przed wyjazdem pojazdu, jednakże skarżący nie skorzystali z tej możliwości.

Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje;

Z dniem 1 stycznia 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271), która art. 1 wprowadziła ustawę z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 2 ustawę z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), z dniem 1 stycznia 2004 r.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 w/w ustawy).

W myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów nie można uznać jej za uzasadnioną.

Nałożenie kary, co do zasady oparto na dwóch przepisach – art. 61 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (j. t. Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 515 ze zm.) oraz na 13 ust. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (j. t. Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.).

Zgodnie z pierwszym z wymienionych przepisów ładunek na pojeździe umieszcza się w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę (art. 61 ust. 2 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym), natomiast jeżeli masa, naciski osi lub wymiary pojazdu wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach określających warunki techniczne pojazdów, przejazd pojazdu jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia (art. 61 ust. 11 w/w ustawy). W przypadku gdy nastąpi przekroczenie dopuszczalnych parametrów dla danej drogi, a przedsiębiorca nie posiada wymaganego zezwolenia na przejazd, to znaczy nie wniósł stosownej opłaty za przejazd pojazdem nienormatywnym, właściwy organ administracji publicznej jest zobowiązany do pobrania kary pieniężnej (art. 13 ust. 2a ustawy o drogach publicznych).

Zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 200, poz. 1953) do postępowań administracyjnych wszczętych, a niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Zatem w dacie wydawania decyzji II instancyjnej, pomimo wejścia w życie przepisów "nowej" ustawy o drogach publicznych, zastosowanie miały przepisy ustawy zmienionej. Podobnie, w myśl art. 9 wymienionej wyżej ustawy, do czasu wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie upoważnień zmienianych nową ustawą zachowały moc przepisy dotychczasowe, nie dłużej jednak niż przez 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy zmienionej.

Karę pieniężną za przekroczenie dopuszczalnej długości pojazdu nałożono na podstawi lp. 1 Załącznika do art. 13 ust. 2a ustawy o drogach publicznych, który określa jej wysokość na kwotę 120 zł. Skarżący nie negują zasadności ani wysokości nałożonej kary za przekroczenie tych parametrów, wnioskując jednak o anulowanie kary za przekroczenie nacisku osi na jezdnię. Otóż, jak wykazano wyżej, obowiązujące przepisy nie dają możliwości organowi administracji publicznej odstąpienia od nałożenia kary, w sytuacji stwierdzenia, iż kontrolowany pojazd jest nienormatywny, a przedsiębiorca na przejazd tym pojazdem nie posiada wymaganego zezwolenia.

Jednym z zarzutów skarżącej było wskazanie na okoliczność braku możliwości sprawdzenia przez przedsiębiorcę przed wyjazdem pojazdu po jego załadowaniu, czy nie przekracza dopuszczalnych norm, w tym nacisku osi na jezdnię. Zarzut ten nie odnosi się do przeprowadzonej kontroli ani do zaskarżonej decyzji administracyjnej. Dotyczy on okoliczności faktycznych, które nie podlegają ustalaniu przez Sąd orzekający w sprawie. Można jedynie wskazać skarżącej spółce, co niejednokrotnie czynił organ uprawniony do kontroli drogowej, iż brak na stanowiskach załadunkowych wag określających naciski osi na jezdnię nie wyklucza możliwości sprawdzenia tego parametru przez przedsiębiorcę, bowiem może on wezwać organ kontroli do przeprowadzenia ważenia kontrolnego.

Skarżąca spółka dostrzega wadliwość zaskarżonej decyzji w tym, iż Dyrektor Generalny Dróg Krajowych i Autostrad, niezgodnie, jak twierdzi skarżąca, z ustawą o drogach publicznych, przekazał swoje uprawnienia do wydawania decyzji Dyrektorowi Oddziału GDDKiA w [...]. Działanie takie w przekonaniu skarżącej prowadzi do obejścia ustawy co narusza zasadę państwa prawa. Otóż należy wskazać, iż zgodnie z art. 18a ust. 5 ustawy o drogach publicznych Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad może upoważnić pracowników Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad do załatwiania określonych spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych. Zatem działanie Dyrektora Oddziału GDDKiA w [...] nie nosi cech bezprawności, bowiem opiera się na przepisach ustawy oraz upoważnieniu Dyrektora Generalnego Dróg Krajowych i Autostrad.

Przeprowadzone ustalenia organu administracji publicznej dowodzą, iż skarżąca spółka naruszyła przepisy ustawy o drogach publicznych, co obowiązywało organ kontrolny do nałożenia kary pieniężnej.

W związku z tym stwierdzając, iż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego przez błędne jego zastosowanie lub wykładnię oraz nie narusza przepisów postępowania w zakresie mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny na postawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji.