Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2700/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-06-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 ust. 1 lit. a
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 81 ust. 2
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko
article: art. 33 ust. 1 pkt 1-3
journal: Dz.U. 2009 nr 151 poz 1220
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędzia del. WSA Jerzy Siegień Protokolant starszy asystent sędziego Dominika Człapińska po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Stowarzyszenia "Lepsze Jutro" z siedzibą w Pakosławiu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 maja 2013 r. sygn. akt VIII SA/Wa 989/12 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia "Lepsze Jutro" z siedzibą w Pakosławiu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Radomiu z dnia 11 października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań 1. oddala skargę kasacyjną, 2. oddala wniosek [...] sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 20 maja 2013 r., sygn. akt VIII SA/Wa 989/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Stowarzyszenia "Lepsze Jutro" z siedzibą w Pakosławiu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Radomiu z dnia 11 października 2012 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań.

Wyrok powyższy zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy

Decyzją z dnia 14 sierpnia 2012 r. SKO w Radomiu działając na podstawie art. 157 § 1 i 2 oraz art. 158 § 1 k.p.a. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Iłży z dnia 29 lipca 2011 r., określającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia zamierzonego przez [...]Sp. z o.o. z siedzibą w W.pn.: "Budowa elektrowni wiatrowych" na działkach o nr ewid.: [...] - obręb K., [...] - obręb K. S., [...] - obręb S., [...], [...], [...],[...],[...],[...]- obręb P., gm. I. Uzasadniając Kolegium wskazało, iż postępowanie w rozpoznawanej sprawie wszczęto na wniosek M. D., W. W., M. B., K. C. i Stowarzyszenia "Lepsze Jutro". Wyjaśniło, iż w złożonych przez osoby fizyczne wnioskach nie wskazano konkretnych przepisów prawa, które miałyby być naruszone przy wydawaniu decyzji Burmistrza Iłży. Jedynie Stowarzyszenie "Lepsze Jutro" wskazało na naruszenie przepisów art. 1 ust. 2 pkt 2 i 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym dalej: "u.z.p. ( Dz. U. z 2012, poz. 647, ze zm.) art. 5 pkt 8 i 23, art. 6 ust. 1 pkt 4 i art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r., Nr 151, poz.1220 j.t. ze zm.) oraz art. 46 i art. 51 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008, Nr 199, poz.1227 ze zm.) (dalej: "ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku"). Zdaniem wnioskodawców, budowa farmy wiatrowej jest inwestycją lokalną, a decyzja środowiskowa powinna być wydana po uprzednim przeprowadzeniu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz po uprzednim zapewnieniu możliwości udziału społeczeństwa w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. W dalszej części uzasadnienia decyzji z dnia 14 sierpnia 2012 r. Kolegium stwierdziło, iż wydanie przez Burmistrza Iłży decyzji z dnia 29 lipca 2011 r., poprzedziło uzyskanie wymaganych prawem stanowisk innych organów. Tuż po otrzymaniu wniosku i podaniu jego zakresu do informacji publicznej, wystąpiono o udzielenie opinii do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Radomiu i Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Warszawie - stosownie do art. 64 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Następnie nałożono obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia wydając postanowienie Burmistrza Iłży z dnia 14 stycznia 2010 r. - zgodnie z art. 63 ust. 1 i 4 ww. ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Zawiadomieniem z dnia 14 stycznia 2010 r. Burmistrz Iłży podał do publicznej wiadomości wydanie ww. postanowienia określającego obowiązek przeprowadzenia oceny. W dniu 2 czerwca 2011 r. PPIS w Radomiu wydał postanowienie pozytywnie opiniujące realizację przedsięwzięcia (postanowienie znak: [...]). Również RDOŚ w Warszawie postanowieniem z dnia 28 czerwca 2011 r. pozytywnie uzgodniło realizację przedsięwzięcia oraz określiło warunki jego realizacji. Konkludując Kolegium uznało, iż niedopuszczalne jest stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 29 lipca 2011 r., bowiem nie była ona wydana z rażącym naruszeniem prawa, ani obarczona inną wadą, o której mowa w art. 156 k.p.a.

Wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyli W.W. oraz Stowarzyszenie "Lepsze Jutro" z siedzibą w Pakosławiu. We wnioskach podniesiono, że naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. w związku z art. 66 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, doprowadziło do rażącego naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz ust. 2 pkt 1, 2, 3 tej ustawy w wyniku czego organ rażąco naruszył także art. 23, art. 24 i art. 33 ustawy o ochronie przyrody.

Nie znajdując podstaw do uwzględnienia złożonych wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy, Kolegium wskazaną na wstępie decyzją z dnia 11 października 2012 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję własną z dnia 14 sierpnia 2012 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Iłży z dnia 29 lipca 2011 r. określającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia. Uzasadniając decyzję Kolegium wyjaśniło dodatkowo, iż planowane przedsięwzięcie polegające na budowie elektrowni wiatrowych należy zaliczyć do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku oraz w § 3 ust. 1 pkt 6 cytowanego rozporządzenia z dnia 9 listopada 2004 r., które wymagają przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, jeżeli taki obowiązek został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 tej ustawy. Dla powyższego rodzaju planowanych przedsięwzięć wymagane jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach - zgodnie z art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku.

Zdaniem Kolegium okoliczności sprawy pozwalają stwierdzić, iż zachowane zostaną właściwe wymogi związane z ochroną środowiska, zdrowiem i życiem ludzi, jak też ochroną Natura 2000. Biorąc pod uwagę stanowisko organu uzgadniającego i organu opiniującego, uznało, że raport w przedmiotowej sprawie został sporządzony w sposób prawidłowy. Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko sporządzony został zgodnie z wymogami art. 66 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, także po uzupełnieniu pozytywnie został przyjęty przez wyspecjalizowane organy tj. Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Warszawie i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Radomiu. Podnoszone przez wnioskodawców zarzuty w stosunku do raportu – w ocenie Kolegium – mogłyby stanowić ewentualnie podstawę do uwzględnienia odwołania strony w zwykłym trybie, lecz nie posiadając cechy "rażącego naruszenia prawa" nie mogły stanowić uzasadnionej podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji. Zdaniem Kolegium nie można też uznać (jak podnoszą wnioskodawcy), iż oceniana decyzja Burmistrza Iłży w sposób rażący naruszała: przepisy Rozporządzenia nr 41 Wojewody Mazowieckiego z dnia 5 maja 2005 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Iłża-[...] oraz art. 23, 24 i 33 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, bowiem decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest decyzją lokalizacyjną, a jedynie orzeczeniem stwierdzającym w jaki sposób i przy zachowaniu jakich warunków realizacja inwestycji jest możliwa bez negatywnego wpływu na środowisko. W ocenie Kolegium decyzja Burmistrza Iłży spełnia też pozostałe wymogi zawarte w art. 85 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku.

Skargę na powołane rozstrzygnięcie złożyło Stowarzyszenie "Lepsze Jutro" (dalej: "skarżący", "Stowarzyszenie"), zarzucając rażące naruszenie przepisów regulujących ochronę środowiska, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko ustawy Prawo ochrony środowiska, ustawy o ochronie przyrody, oraz postanowień Europejskiej Konwencji Krajobrazowej z dnia 20 października 2000 r. (Dz. Nr 14, poz. 98). Nadto skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 i art. 77 k.p.a. W uzasadnieniu Stowarzyszenie zwróciło w szczególności uwagę, na rażącą nieścisłość treści odnoszącej się do odległości projektowanej farmy od szczególnie chronionego obszaru 2000, która została zbagatelizowana przez Kolegium. Wskazało, iż faktyczna odległość od obszaru Natura 2000 wynosi tylko 855 m. A zatem odległości elektrowni od obszaru Natura 2000 są mniejsze niż podawane w decyzji i postanowieniach o 2-3 km. W świetle powyższego – zdaniem skarżącego – decyzja Burmistrza i postanowienie RDOŚ nie stanowią dowodu, ponieważ wskazują na nieprawdziwy stan faktyczny. Stowarzyszenie zarzuciło też, że sytuowanie farmy wiatrowej w obszarze chronionego krajobrazu jest sprzeczne z Postanowieniem Europejskiej Konwencji Krajobrazowej z dnia 20 października 2000 r. oraz z rozporządzeniem nr 41 Wojewody Mazowieckiego z dnia 5 maja 2005 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Iłża – [...], w świetle którego obszar ten obejmuje tereny chronione ze względu na wyróżniający się krajobraz o zróżnicowanych ekosystemach, wartościowe ze względu na możliwość zaspakajania potrzeb związanych z turystyką i wypoczynkiem, a także pełnioną funkcją korytarzy ekologicznych.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Zarzuty skargi uznało za bezzasadne. Kolegium stwierdziło, że organ administracji rozstrzygając w trybie nieważnościowym nie rozstrzyga sprawy co do istoty (merytorycznie), nie prowadzi postępowania dowodowego, nie dokonuje ponownej oceny zebranego materiału dowodowego, jak to czyni w trybie zwykłym, ale przeprowadza weryfikację ostatecznej decyzji z jednego punktu widzenia, a mianowicie, czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 k.p.a. W ramach postępowania nadzorczego dokonywana jest wyłącznie ocena danej decyzji pod kątem jej kwalifikowanej niezgodności z prawem, co sprawia, że nie każde naruszenie prawa będzie stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności wydanej decyzji. W ocenie Kolegium, organ pierwszej instancji wydając przedmiotową decyzję nie naruszył w sposób rażący przepisów prawa, a w szczególności art. 7 - 10, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz przepisów prawa materialnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dalej jako p.p.s.a. ( t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) podał, że przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji zostały wyczerpująco wymienione w art. 156 § 1 k.p.a., a jedną z nich wymienioną w pkt 2 § 1 art. 156 k.p.a. jest między innymi wydanie decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Zestawienie przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. stanowi katalog zamknięty przyczyn stwierdzenia nieważności. Działanie organu w trybie stwierdzenia nieważności wymaga innego podejścia do sprawy i zasadniczo różni się od postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. Przedmiotem postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji jest wyłącznie zbadanie czy w danej sprawie wystąpiła przesłanka określona w art. 156 § 1 k.p.a. Rozstrzygnięcie kończące takie postępowanie może polegać na stwierdzeniu nieważności decyzji lub odmowie stwierdzenia nieważności (art. 158 § 1 k.p.a.) albo na stwierdzeniu, że wydanie decyzji nastąpiło z naruszeniem prawa (art. 158 § 2 k.p.a.). Nie jest dopuszczalna w ramach postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji ocena innych zagadnień, w szczególności organ nadzorczy nie może rozstrzygać, co do meritum zagadnień będących przedmiotem postępowania w trybie zwykłym. Tryb kontroli sądowoadministracyjnej decyzji wydanej w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest zawężony i odbywa się w oparciu o przepisy prawa obowiązujące w dniu wydania decyzji, której postępowanie dotyczy.

Sąd wskazał, iż orzecznictwie podkreśla się, że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wtedy, gdy treść decyzji jest jednoznacznie sprzeczna z treścią określonego przepisu prawa i gdy rodzaj tego naruszenia powoduje, iż decyzja taka nie może być akceptowana jako rozstrzygnięcie wydane przez organy praworządnego państwa (powołał się na B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" Wyd. C.H. BECK, Warszawa 2006 str. 743). Rozstrzygające dla oceny, czy zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności z powodu rażącego naruszenia jest stan prawny z dnia wydania decyzji. Na taką ocenę nie może mieć wpływu ani późniejsza zmiana prawa, ani tym bardziej zmiana interpretacji prawa. Nie każde, zatem naruszenie przepisów prawa jest naruszeniem rażącym. Rażące naruszenie prawa to naruszenie normy prawnej niebudzącej wątpliwości interpretacyjnych.

Sąd I instancji uznał, że w niniejszej sprawie nie zaistniała przesłanka nieważności, o której stanowi art. 156 § 1 k.p.a. Uzasadniając swoje stanowisko przyjął, że kluczowe dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy jest wskazanie, iż podstawę prawną spornej decyzji z dnia 29 lipca 2011 r. stanowiły przepisy ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Wskazane przedsięwzięcie wymienione było w § 3 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 roku w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.) (obowiązującego do dnia 15 listopada 2010 roku), które ma w niniejszej sprawie zastosowanie wobec treści § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397), zgodnie z którym do postępowań w sprawie decyzji, o których mowa w art. 71 ust. 1 oraz art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, wszczętych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe. Zgodnie z art. 71 ust. 1 decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. W myśl art. 71 ust. 2 pkt 2 tej ustawy uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, przy czym dla przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga, realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 (art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku).

Planowane przedsięwzięcie zaliczane jest do kategorii przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w art. 59 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, a więc zaliczane jest do tych przedsięwzięć, które wymagają przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia takiej oceny został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 ww. ustawy. Zgodnie natomiast z przepisem art. 63 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko stwierdza w drodze postanowienia organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Sąd I instancji stwierdził, że warunki wynikające z regulacji prawnych dotyczących wydania decyzji środowiskowej zostały w kontrolowanej sprawie zachowane, gdyż organy opiniujące wyraziły swoje stanowisko w przepisanej formie (opinia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Radomiu i postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Warszawie) a Burmistrz Iłży odnosząc się do tych opinii dokonał własnej oceny sprawy w tym zakresie, ustalając konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko.

Sąd podkreślił, że Burmistrz Iłży w swoim postanowieniu zakreślił wymogi raportu, a w szczególności zakres, jaki winien on obejmować. Waga dokumentu jakim jest raport, jest niebagatelna, jako że stanowi on jeden z podstawowych dokumentów, na którym opiera się organ wydając decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Sporządzony dla potrzeb uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest zatem jednym z najważniejszych elementów postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, mającym ułatwić ustalenie wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją planowanego przedsięwzięcia, ale nie jedynym, który warunkuje wydanie końcowej decyzji. Dodatkowo zwrócił uwagę, że zarówno w postępowaniu nieważnościowym, jak i toczącym się w trybie zwykłym Sąd nie może samodzielnie dokonywać oceny merytorycznej raportu, gdyż wymaga to wiadomości specjalnych z poszczególnych gałęzi nauki. Z tych względów ocena raportu przez Sąd powinna dotyczyć jego spójności, kompletności oraz spełniania ustawowych wymagań co do jego treści w rozumieniu dyspozycji art. 66 ustawy środowiskowej.

W ocenie Sądu Wojewódzkiego, niezasadnym jest dopatrywanie się przez Stowarzyszenie jakiegokolwiek braku obiektywizmu po stronie podmiotu sporządzającego raport tylko z tego powodu, że obowiązek jego przedłożenia został nałożony na inwestora. Raport każdorazowo pozostaje przedmiotem krytycznej oceny właściwego organu administracji, a zawarte wnioski pozostają weryfikowalne w oparciu o dostępną wiedzę. Na straży rzetelności ekspertyzy rzeczoznawcy, nie będącego biegłym, powołanym przez organ, stoi także prawo karne. Stowarzyszenie kwestionując rzetelność raportu, poza sformułowaniem określonych zarzutów, nie przedstawiło konkretnych okoliczności świadczących za ich zasadnością, a przede wszystkim nie przedstawiło jakichkolwiek innych dowodów przemawiających za nieprawidłowościami w przygotowaniu raportu. Nie złożono kontraportu czy innej analizy specjalistycznej negującej ustalenia zawarte w raporcie.

W raporcie i jego uzupełnieniu stwierdzono, że przedmiotowa inwestycja nie wywiera znacząco negatywnego wpływu na ochronę przyrody obszaru krajobrazu chronionego, co sprawia że jest dopuszczalna. Sąd zaznaczył, że zastrzeżeń do inwestycji nie wniósł RDOŚ, uwzględniając położenie inwestycji w Obszarze Chronionego Krajobrazu Iłża – [...]. W decyzji z dnia 29 lipca 2011 roku uwzględniono także kwestię monitoringu wpływu przedsięwzięcia na populację nietoperzy i ptaków. Za nieuprawniony Sąd I instancji uznał też zarzut Stowarzyszenia dotyczący niezgodności inwestycji z rozporządzeniem nr 41 Wojewody Mazowieckiego z dnia 5 maja 2005 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Iłża - [...] (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 105, poz. 2948), w szczególności § 3 ust. 1 pkt 2, wedle którego na terenie obszaru chronionego zakazuje się realizacji przedsięwzięć, mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu art. 51 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.). Zgodnie bowiem z art. 24 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody zakaz, dotyczący realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko nie dotyczy realizacji przedsięwzięć, dla których przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko wykazała brak znacząco negatywnego wpływu na ochronę przyrody obszaru chronionego krajobrazu. Jak wynika z treści raportu jego autor uwzględnił okoliczność, iż planowana inwestycja jest położona na terenie Obszaru Chronionego Krajobrazu Iłża – [...], uwzględniono też okoliczność jej położenia w odległości 1,5 km od najbliższego obszaru Natura 2000. Treść raportu odnosi się także do rodzaju użytków na jakich inwestycja ma być położona oraz jej sąsiedztwa, także w odniesieniu do rodzaju i odległości istniejącej zabudowy. Znalazła się tu także ocena występowania o oddziaływania hałasu, także w formie opisu skumulowanego oddziaływania akustycznego dla Parku wiatrowego składającego się z 9 elektrowni wiatrowych. Tym samym brak jest podstaw do stwierdzenia, iż raport został sporządzony wadliwie, w sposób naruszający wskazane wyżej przepisy.

Sąd uznał, że poczynione w raporcie ustalenia zostały właściwie ocenione przez Burmistrza, który wydając decyzję środowiskową prawidłowo ustalił warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji inwestycji, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości inwestycji dla terenów sąsiednich. Ustalił także wymagania dotyczące ochrony środowiska, jakie winny być uwzględnione na etapie wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na budowę.

Sąd wskazał, że zarzut naruszenia postanowień Europejskiej Konwencji Krajobrazowej z dnia 20 października 2000 r., nie został w skardze skonkretyzowany, autor skargi jedynie polemicznie odniósł się do usytuowania farmy wiatrowej w obszarze chronionego krajobrazu, nie wskazując przy tym na czym polega sprzeczność.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyło Stowarzyszenie "Lepsze Jutro" z siedzibą w Pakosławiu, zarzucając Sądowi naruszenie przepisu prawa materialnego art. 145 § 1 ust. 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 81 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz art. 33 ust. 1 pkt 1 - 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez uznanie za prawidłowe, wadliwych danych dotyczących lokalizacji planowanego przedsięwzięcia w postaci "Budowy elektrowni wiatrowych" i przez to nieprawidłowe przyjęcie, że lokalizacja nie będzie bezpośrednio negatywnie oddziaływała na przedmiot ochrony obszaru Natura 2000 P. [...] (zarzut nr 1).

Ponadto zarzucono Sądowi I instancji naruszenie przepisu art. 145 § 1 ust. 1 lit. a Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody oraz § 3 rozporządzenia nr 41 Wojewody Mazowieckiego z dnia 5 maja 2005 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Iłża – [...], które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez błędne zakwalifikowanie planowanego przedsięwzięcia w postaci "Budowy farmy wiatrowej Iłża II o mocy 78 MW", jako nie podlegającego zakazowi wynikającemu z przepisu art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody.

W oparciu o powyższe zarzuty Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zwrot kosztów postępowania.

W piśmie z dnia 26 maja 2015 r. uczestnik postępowania [...]Sp. z o.o. z siedzibą w W.wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania, podzielając stanowisko Sądu pierwszej instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 p.p.s.a. z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzegł okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania, stąd też kontrola instancyjna ograniczała się do zbadania zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

W pierwszej podstawie kasacyjnej zarzuca się naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 81 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie i art. 33 ust. 1 pkt 1 - 3 ustawy o ochronie przyrody. Z przepisów tych wynika, że zabrania się podejmowania działań mogących znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000 a jeżeli planowane przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000 to organ odmawia zgody na realizację tego przedsięwzięcia. Stowarzyszenie upatruje naruszenia tych przepisów poprzez uznanie przez Sąd za prawidłowe wadliwych ustaleń organu dotyczących lokalizacji planowanej farmy elektrowni wiatrowych. Stowarzyszenie twierdzi, że planowane przedsięwzięcie będzie położone bliżej obszaru chronionego Natura 2000, w konsekwencji wadliwie przyjęto, że nie będzie ono negatywnie oddziaływać na ten obszar. W skardze kasacyjnej zarzucono jedynie naruszenie przepisów prawa materialnego. Nie zarzucono natomiast naruszenia przez organy administracji i Sąd jakichkolwiek przepisów postępowania na podstawie których dokonano ustaleń faktycznych będących podstawą zaskarżonych rozstrzygnięć zarówno organu jak i Sądu. Trzeba tu przypomnieć, że ustalenia stanu faktycznego nie mogą być w skardze kasacyjnej zwalczane podnoszeniem zarzutu naruszenia prawa materialnego ( tak np. W. Piątek, Podstawy skargi kasacyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Wolters Kluwer 2011, s. 305, 362, 378-379). W tej sytuacji należy uznać ustalenia stanu faktycznego, aprobowane zaskarżonym wyrokiem, za wiążące. Skoro tak, to postawiony przez Stowarzyszenie zarzut naruszenia prawa materialnego oparty na innych (niepodważonych) ustaleniach faktycznych niż przyjął to Sąd, z oczywistych względów nie mógł odnieść skutku.

Także drugi zarzut skargi kasacyjnej nie jest trafny. Stowarzyszenie twierdzi, że inwestor uzyskał pozytywne dla niego rozstrzygnięcie, pomimo zakazu wynikającego z art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody i § 3 rozporządzenia nr 41 Wojewody Mazowieckiego w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Iłża – [...]. Rozporządzenie Wojewody w § 3 na podstawie delegacji wynikającej z art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody ustala zakaz realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Nie jest kwestionowane, że planowana farma elektrowni wiatrowych jest takim przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko. Jednak jak to prawidłowo wskazuje Sąd pierwszej instancji, przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wykazała brak znaczącego negatywnego wpływu na ochronę przyrody obszaru chronionego krajobrazu. Tego ustalenia organów opartego w szczególności na sporządzonym w sprawie raporcie i zaakceptowanego przez Sąd pierwszej instancji, w skardze kasacyjnej nie podważono. W konsekwencji jak to zasadnie przyjął Sąd Wojewódzki w sprawie ma zastosowanie art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody. Przepis ten stanowi, że zakaz o którym mowa w art. 24 ust. 1 pkt 2 nie dotyczy realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko dla których przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko wykazała brak znaczącego negatywnego wpływu na ochronę przyrody obszaru chronionego krajobrazu. Przepis ten jest jasny i nie wymaga pogłębionej jego wykładni. Planowane przedsięwzięcie jest zaliczane do mogących znacząco oddziaływać na środowisko, ale takiego wpływu nie wykazała przeprowadzona w niniejszej sprawie ocena oddziaływania na środowisko. Dlatego ustanowiony przez Wojewodę na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 2 wskazanej ustawy zakaz nie odnosi się do przedsięwzięcia będącego przedmiotem niniejszej sprawy. Nie można natomiast podzielić argumentacji na poparcie powyższego zarzutu przedstawionej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, ponieważ opiera się ona na polemice ze stanowiskiem Sądu, którego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie zawarto. Niekorzystna i być może nietrafna argumentacja innych sądów wojewódzkich wydających orzeczenia w podobnych stanach faktycznych nie wymaga odniesienia się przez Sąd kasacyjny orzekający w niniejszej sprawie.

Mając na względzie powyższe wywody Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.

Wniosek uczestnika o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego oddalono z uwagi na brak przesłanek wynikających z art. 203, 204 i 205 p.p.s.a., ponieważ inwestor był uczestnikiem w postępowaniu przed Sądem pierwszej i drugiej instancji. W związku z tym zastosowanie ma ogólna regulacja wynikająca z art. 199 p.p.s.a. z którego wynika, że strony ( także uczestnicy) ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Takiego przepisu szczególnego co do uczestnika nie będącego skarżącym, ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera.