Wyrok NSA, sygn. akt GSK 36/04
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2004-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 181 art. 183 art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Hanna Rybińska Sędziowie NSA - Edward Kierejczyk - Józef Waksmundzki (spr.) Protokolant - Anna Tomaka po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2004 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R. K. od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Bydgoszczy z dnia 19 listopada 2003 r. sygn. akt SA/Bd 1869/03 w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Toruniu z dnia 15 kwietnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe - skargę kasacyjną oddala -


UZASADNIENIE

W Y R O K

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 19 maja 2004 r.

Naczelny Sąd Administracyjny

w składzie następującym:

Przewodniczący Sędzia NSA - Hanna Rybińska

Sędziowie NSA - Edward Kierejczyk

- Józef Waksmundzki (spr.)

Protokolant - Anna Tomaka

po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2004 r.

na rozprawie w Izbie Gospodarczej

skargi kasacyjnej R. K.

od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Bydgoszczy

z dnia 19 listopada 2003 r. sygn. akt SA/Bd 1869/03

w sprawie ze skargi R. K.

na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Toruniu

z dnia 15 kwietnia 2003 r. Nr [...]

w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe

- skargę kasacyjną oddala -

U Z A S A D N I E N I E

Naczelny Sąd Administracyjny – Ośrodek Zamiejscowy w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 19 listopada 2003 r. sygn. akt SA/Bd 1869/03 oddalił skargę R. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Toruniu z dnia 15 kwietnia 2003 r. w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe.

W uzasadnieniu wyroku podano, że w dniu 26 listopada 1999 r. w Oddziale Celnym w Grudziądzu R. K. złożył zgłoszenie celne dotyczące samochodu osobowego marki Volkswagen Vento, rok produkcji 1993, załączając fakturę nr [...] z 23 listopada 1999 r. Organ celny w celu upewnienia się co do prawidłowości danych podanych w zgłoszeniu celnym zwrócił się do belgijskich władz celnych o dokonanie ewentualnej weryfikacji faktury w siedzibie sprzedającego – firmy "[...]". W odpowiedzi belgijskie władze celne przedstawiły dokumenty, z których wynikało, że samochód został sprzedany za kwotę 80.000 franków belgijskich, a nie jak zadeklarowano w zgłoszeniu celnym za kwotę 37.000 franków belgijskich. Powyższe ustalenia stanowiły podstawę do wydania przez organ celny decyzji o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej i długu celnego.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego R. K. zarzucił organowi celnemu naruszenie przepisów postępowania. Podniósł, że w sprawie nie podjęto z urzędu działań, które doprowadziłyby do dokładnego ustalenia stanu faktycznego, jak i też że nie odniesiono się do wszystkich dowodów zebranych w toku prowadzonego postępowania administracyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny – Ośrodek Zamiejscowy w Bydgoszczy uznał skargę za bezzasadną. Zdaniem Sądu organy celne w przypadku podwójnych faktur na podstawie wszystkich okoliczności sprawy powinny ocenić, która z nich faktycznie odzwierciedla wartość transakcyjną. W rozpoznawanej sprawie organ celny w oparciu o inne okoliczności uznał, że wartością transakcyjną była wartość wynikająca z faktury eksportera. Tym samym organ celny miał uzasadnione podstawy do odmówienia wiarygodności danym podanych na fakturze przedstawionej przez importera, załączonej do zgłoszenia celnego. W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, organ celny rozważył wszystkie okoliczności niezbędne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Organ celny słusznie uznał, że zgłoszone przez skarżącego wnioski dowodowe w postaci przesłuchania strony, przewoźnika, sprzedającego czy pracownika belgijskiej agencji celnej nie wniosą nic istotnego do sprawy, gdyż okoliczności, na które te osoby mogłyby być przesłuchane wynikają z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W sposób przekonujący wykazano też dlaczego odmówiono wiarygodności danym wynikającym z faktury przedstawionej przez skarżącego polskim organom celnym i ocena ta mieści się w granicach zasady swobodnej oceny dowodów określonej w art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa. W ocenie Sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom określonym w art. 240 § 4 wymienionej ustawy. W końcowym fragmencie uzasadnienia Sąd stwierdził, że powołany w skardze wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 2001 r. [...] nie może mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż dotyczy innego stanu faktycznego.

Od powyższego wyroku R. K. złożył skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając temu orzeczeniu:

1) naruszenie zasady praworządności, tj. art. 7 Konstytucji RP;

2) naruszenie zasady równości wobec prawa, tj. art. 33 ust. 1 Konstytucji RP;

3) naruszenie art. 184 Konstytucji RP;

4) naruszenie art. 21, art. 22, art. 59 ustawy z dnia 11.05.1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym oraz art. 121, art. 122, art. 180, art. 187, art. 188, art. 191 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa;

5) naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, a w szczególności przepisów art. 23 § 1 i 7, art. 83, art. 262 ustawy z dnia 9.01.1997 r. Kodeks celny, art. 11 pkt 2 Protokołu nr 6 Układu Europejskiego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zakwestionowano ustalenie wartości transakcyjnej na podstawie art. 23 ust. 1 ustawy Kodeks celny. W ocenie podmiotu wnoszącego skargę kasacyjną, wartość transakcyjna sprowadzonego z Belgii samochodu powinna być ustalona na podstawie art. 23 § 3 powołanej ustawy. Zarzucono, że postępowanie administracyjne było przeprowadzone wadliwie, gdyż nie uzupełniono materiału dowodowego niezbędnego dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, czego nie dostrzegł Sąd, wydając zaskarżony wyrok. Ocena zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej zgodności z prawem, dokonana przez Sąd, została oparta na wadliwie ustalonym stanie faktycznym, z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej. W końcowym fragmencie skargi kasacyjnej podniesiono, że nadesłane przez belgijskie władze celne dokumenty nie są wiarygodne i tym samym, że nie mogły stanowić podstawy do rozstrzygnięcia sprawy.

Podnosząc powyższe zarzuty, podmiot wnoszący skargę kasacyjną wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w Toruniu wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, że:

Zgodnie z treścią art. 101 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), w sprawach zakończonych prawomocnym orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 01 stycznia 2004 r., w których nie upłynął termin do wniesienia rewizji nadzwyczajnej do Sądu Najwyższego, strona może, w terminie do 31 marca 2004 r., wnieść skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego na podstawie przepisów ustawy, o której mowa w art. 2. Z przepisu tego wynika, że w przypadku gdy termin do wniesienia rewizji nadzwyczajnej nie upłynął – to strona może wnieść skargę kasacyjną od orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanego przed datą 01 stycznia 2004 r. do ostatecznej daty 31.03.2004 r.

Pod tym względem przedmiotowa skarga kasacyjna jest dopuszczalna, bowiem odpowiada wymogom powołanego wyżej przepisu. Wniesiony środek odwoławczy spełnia również warunki formalne określone w art. 174, 175 § 1, 176 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) i w związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że również pod tym względem skarga kasacyjna jest dopuszczalną.

Przechodząc do merytorycznego rozpoznania poszczególnych zarzutów kasacji, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zarzuty te nie są zasadne.

Samochód sprowadzony przez skarżącego posiadał wymagane dokumenty, które zostały dołączone do zgłoszenia celnego i w związku z tym organ celny przyjął powyższe zgłoszenie, bowiem odpowiadało warunkom art. 64 ustawy – Kodeks celny. Przyjęcie zgłoszenia celnego powoduje z mocy prawa objęcie towaru procedurą celną i określenie kwoty wynikającej z długu celnego. Dla tych czynności nie jest konieczne wydawanie decyzji o charakterze administracyjnym, czynności podejmowane przez organ w ramach art. 65 § 3 ustawy – Kodeks celny mają jedynie charakter materialno-techniczny. W ten sposób został odprawiony samochód przywieziony przez skarżącego. Po przeprowadzeniu czynności weryfikacyjnych, belgijskie służby celne nadesłały fakturę, raport i dokument [...], które ujawniono w księgowości eksportera. Z dokumentów tych wynikało, że przedmiotowy samochód został nabyty za kwotę wyższą niż przedstawił to skarżący. Fakt ten spowodował wszczęcie postępowania celnego, którego przyczyną były wyniki kontroli przeprowadzonej w ramach art. 83 § 1 i 2 ustawy – Kodeks celny, lecz podstawę prawną stanowił art. 165 § 2 ustawy – Ordynacja podatkowa. Ponieważ w istocie postanowienie o wszczęciu postępowania było prawidłowe, sąd orzekający słusznie go nie zakwestionował. Podnieść również należy, że zasadnie przyjęto określenie wartości transakcyjnej wg treści art. 23 § 1 ustawy – Kodeks celny, z której wynika, że wartością celną towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za sprzedany towar. Organ celny ustalił tę wartość w oparciu o ujawnioną w późniejszym czasie fakturę, dlatego nie było możliwości ani potrzeby wykorzystywania innych metod. Wbrew treści kasacji art. 23 § 7 ustawy – Kodeks celny nie miał w tej sprawie zastosowania, ponieważ przy zgłoszeniu celnym faktura przedstawiona przez importera nie została zakwestionowana przez organ celny. Uznana została za niewiarygodną dopiero w wyniku kontroli przeprowadzonej na podstawie art. 83 § 1 i 2 ustawy – Kodeks celny.

Z tych przyczyn słusznie sąd orzekający przyjął, że wartość celną prawidłowo określono według metody opisanej w treści art. 23 § 1, bowiem nie było prawnego uzasadnienia do zastosowania przepisów art. 25-29 ustawy – Kodeks celny.

Zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przepisu art. 11 pkt 2 Protokołu nr 6 do Układu Europejskiego nie jest zrozumiały na tle niniejszej sprawy, bowiem przepis ten stanowi, że otrzymane informacje mogą być wykorzystane w postępowaniu sądowym lub administracyjnym wszczętym w wyniku nieprzestrzegania przepisów celnych. Chodzi tu o informacje otrzymane od belgijskich służb celnych w ramach wzajemnej pomocy. Zarzut ten nie jest uzasadniony w treści skargi, co zwalnia sąd kasacyjny od rozważań na czym naruszenie tego przepisu przez sąd orzekający mogłoby polegać.

Przechodząc do zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia powołanych na wstępie przepisów ustawy – Ordynacja podatkowa, które mają zastosowanie w myśl art. 262 ustawy – Kodeks celny, to stwierdzić należy, że skarżący stara się wykazać, że sąd orzekający uchybił obowiązkowi kontroli, bowiem nie dopatrzył się naruszenia przez organy celne zasad postępowania dowodowego, nie ocenił prawidłowo zasadności wniosku strony o uzupełnienie materiału dowodowego i dalszego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, przez co błędnie ustalił stan faktyczny.

Stwierdzić więc należy, że zebranie całego materiału dowodowego, zgodnie z treścią art. 187 § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa, to zebranie dowodów dotyczących wszystkich faktów mających znaczenie prawne dla sprawy. Określenia faktów mających znaczenie dla sprawy dokonuje organ celny w oparciu o przepis prawa materialnego, będący podstawą prawną rozstrzygnięcia sprawy. Jak przyjął sąd orzekający za organami celnymi – faktem mającym znaczenie dla ustaleń prawnych była wartość celna towaru sprowadzonego przez skarżącego. Organ celny uzyskał w ramach przeprowadzonej weryfikacji dokumenty od belgijskich służb celnych w postaci raportu, faktury i dokumentu eksportowego. Dokumenty te dotyczyły samochodu importowanego przez skarżącego, który przy zgłoszeniu celnym posługiwał się dokumentami o innej treści, tj. wskazującymi cenę niższą niż wynikało to z dokumentów pochodzących od eksportera. Zarzuty zawarte w skardze kasacyjnej, że dokumenty te nie są wiarygodne, nie zostały poparte żadnym dowodem lub twierdzeniem, które by uprawdopodobniło tego rodzaju zarzuty w sposób przekonywujący.

Nadmienić należy, że zasadnie faktura pochodząca od eksportera uznana została przez sąd jako wiarygodny dokument handlowy, bowiem spełnia wszystkie wymogi przewidziane dla takiego dokumentu, jak miejsce i datę wystawienia, nazwę i adres firmy sprzedającego oraz kupującego, określenie przedmiotu transakcji, cenę za towar.

Kwestionowany przez stronę w kasacji raport opisuje wyniki weryfikacji przesłanych przez stronę polską dokumentów, które nie zostały podważone. Problem faktur i ich autentyczności dotyczy nie tylko tej faktury, lecz wielu faktur na sprowadzone wówczas samochody, które różnią się ceną na nich uwidocznioną. Przedstawiona przez służby celne faktura pochodząca od belgijskiego eksportera stanowi wydruk komputerowy, co jest zgodne z treścią art. 8 Protokołu nr 6 Porozumienia do Układu Europejskiego. Nie można podzielić wątpliwości kasacji co do wiarygodności dokumentu tranzytowego. Zgodnie z przepisami Konwencji o Wspólnej Procedurze Tranzytowej (Dz.U. Nr 46, poz. 291 z 1998 r.) w sprawie udokumentowania pochodzenia towaru z Unii Europejskiej, brak jest obowiązku udokumentowania pochodzenia towaru w przypadku objęcia towaru procedurą T2, bowiem dotyczy on towaru przewożonego pod dozorem celnym z terytorium państwa na terytorium drugiego państwa będących sygnatariuszami wspomnianej wyżej Konwencji.

Zauważyć należy, że skarżący złożył przy zgłoszeniu celnym kartę nr 4 dokumentu EU1 T2 z tej samej daty i o numerze jak dokument tranzytowy ujawniony przez belgijskie władze celne. Ten ostatni dokument na karcie nr 3 podaje wartość pojazdu, która potwierdza cenę wskazaną w ujawnionej fakturze i nie pozostawia wątpliwości co do tożsamości towaru.

Na koniec należy stwierdzić, że skarżący uiścił należność za przedmiotowy towar gotówką, jednak nie przedstawił w toku całego postępowania jakiegokolwiek dowodu na okoliczność wysokości wpłaty na rzecz eksportera.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie naruszono również cytowanych w skardze kasacyjnej przepisów art. 121, 122, 180, 187, 188 i 191 ustawy - Ordynacja podatkowa.

Brak podania paragrafów podanych wyżej przepisów utrudnia niewątpliwie ocenę zasadności tych zarzutów. Dlatego ogólnie już należy stwierdzić, że skarga kasacyjna nie zawiera argumentów dotyczących naruszenia zasady pogłębiania zaufania do organów celnych oraz udzielania informacji i wyjaśnień o przepisach prawa (art. 121 cyt. ustawy). Sąd orzekający słusznie podniósł, że przeprowadzone postępowanie dostarczyło dowody świadczące o wyższej cenie transakcyjnej sprowadzonego towaru, natomiast skarżący w kasacji skutecznie ich nie podważył. Ograniczenie się przez sąd przy ustaleniu ceny importowanego pojazdu wyłącznie do dokumentów przedstawionych przez belgijskie służby celne nie narusza zasady prawdy obiektywnej (art. 122 ustawy – Ordynacja podatkowa). Stanowisko sądu zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że przeprowadzone postępowanie dowodowe wyczerpująco wyjaśniło okoliczności sprawy i prowadzenie dalsze postępowania wyjaśniającego nie jest potrzebne (art. 188 ustawy – Ordynacja podatkowa) mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów i w tym przypadku słusznie sąd podniósł, że orzeczenie Sądu Najwyższego sygn. III RN 126/00 wydane w innej sprawie i przy różnym stanie faktycznym nie może mieć wiążącego znaczenia na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Ocena dowodów została oparta na materiale dowodowym zebranym w sprawie z uwzględnieniem faktu, że w tym przypadku niewątpliwie doszło do wydania podwójnej faktury.

Co do zarzutów zawartych w piśmie pełnomocnika skarżącego z dnia 10.05.2004 r. to stwierdzić należy, że pozostają one poza rozważaniami sądu kasacyjnego z uwagi na treść art. 183 § 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r. (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), z którego wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a strony mogą przytaczać nowe uzasadnienie tylko podstaw kasacyjnych. Z urzędu pod rozwagę sąd bierze tylko nieważność postępowania.

Kasacja wymaga nie tylko przytoczenia naruszonego przepisu, a również i wskazania na czym jego naruszenie polegało. W rozpoznawanej sprawie kasacja podnosi zarzut naruszenia przez Sąd orzekający przepisów Konstytucji RP, jednakże nie wyjaśnia na czym polegało naruszenie tych przepisów. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł odnieść się do tego zarzutu.

W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej nie są zasadne zarówno co do naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i postępowania, w tym przepisów art. 21 i 22 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11.05.1995 r. o NSA (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.).

Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną na podstawie art. 181, 183 i 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) oddalił.