Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1919/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 140aa ust. 1, ust. 3, art. 2 pkt 35, art, 64 ust. 1 pkt 1,
journal: Dz.U. 2017 poz 1260
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednoloty
article: art. 41
journal: Dz.U. 2016 poz 1440
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 200
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2018 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2017 r.; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego Z. S. kwotę 450 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 - dalej "k.p.a."), art. 64 ust. 1, 2, art. 64c, art. 140aa ust. 1, 3, 4, art. 140 ab ust. 1 pkt 3 lit c, ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1260 ze zm. - dalej "p.r.d."), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 1440 ze zm. - zwanej dalej "u.d.p."), § 3 ust. 1 pkt 11 i § 5 ust. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (tj. Dz. U. z 2015 r. poz. 305), po rozpatrzeniu odwołania Z. S. (dalej: "skarżący") utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] nakładającą na skarżącego karę pieniężną w wysokości 15.000 zł.

U podstaw powyższego rozstrzygnięcia organu miały miejsce następujące ustalenia faktyczne.

W dniu [...] lipca 2014 r. na ul. [...] w miejscowości [...] (droga gminna o dopuszczalnym nacisku osi do 8 ton) zatrzymano do kontroli czteroosiowy samochód ciężarowy marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem kierował R. S. który wykonywał przejazd drogowy z ładunkiem sypkim w postaci piasku w imieniu Z. S., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...]. Przewóz wykonywano na podstawie licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy.

W związku ze stwierdzonym przewozem ładunku i uzasadnionym podejrzeniem przekroczenia dopuszczalnych parametrów kontrolowanego zespołu pojazdów, dokonano jego ważenia na zatwierdzonym przez uprawnionego geodetę stanowisku do pomiaru mas i nacisków osi, położonym w [...] przy drodze krajowej nr [...]. Do ważenia użyto wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II o numerach fabrycznych 856071 i 856072.

Przebieg kontroli utrwalono protokołem z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...]. Kierowca odmówił podpisania protokołu kontroli nie podając przyczyn odmowy. Podczas kontroli stwierdzono, iż kontrolowany pojazd, przekroczył dopuszczalny nacisk na podwójnej osi napędowej oraz dopuszczalną masę całkowitą. Kontrola drogowa nie wykazała przekroczenia innych parametrów pojazdów. W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu, stwierdzono następujące naruszenia dopuszczalnych norm:

- nacisk na podwójnej osi napędowej 24,7 t (po odjęciu błędu w wysokości 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 6,7 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 37,22 %),

- pomierzona rzeczywista masa całkowita pojazdu 37,5 t - przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu o 5,7 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o ok. 17,81%)

Przewożonym ładunkiem był piasek zakwalifikowany jako ładunek sypki, podzielny. Kierowca nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

W związku ze stwierdzonymi w trakcie kontroli drogowej naruszeniami, [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego pismem z dnia 24 lipca 2014 r. zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej za przejazd po drodze publicznej pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia. Skarżący pismem z dnia 30 lipca 2014 r. złożył wyjaśnienia w przedmiotowej sprawie, wskazując ma bardzo zły stan techniczny miejsca ważenia pojazdu i niemożność wyznaczenia masy dopuszczalnej pojazdu za pomocą wag SAW 10C/II.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 15000 zł za naruszenie zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym, dla którego jest wymagane zezwolenie kategorii VII w pozostałych przypadkach.

Skarżący pismem z dnia 1 września 2014 r., uzupełnionym pismem z dnia 25 września 2014 r., złożył odwołanie od powyższej decyzji. Skarżący podniósł, że organ I instancji dopuścił się naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego oraz zaniechanie zebrania wyczerpującego materiału dowodowego. Skarżący wskazał na zły stan techniczny miejsca kontroli, dołączając do odwołania operat geodezyjny wykonany przez uprawnionego geodetę. W ocenie skarżącego z wymienionego dokumentu wynika, że miejsce kontroli nie spełnia wymagań określonych w zarządzeniach Głównego Inspektora Transportu Drogowego: z dnia 16 listopada 2011 r. nr 50/2011, z dnia 2 lipca 2013 r. nr 22/2013 oraz z dnia 20 grudnia 2012 r. nr 59/2012. Skarżący wskazał również, że organ I instancji zwrócił się pisemnie do Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w [...] o dokonanie niezbędnych napraw remontów przedmiotowego miejsca do ważenia. Ponadto zdaniem skarżącego Wagi SAW 10C/II przeznaczone są wyłącznie do pomiarów statycznych i nie są przeznaczone do pomiarów nacisku osi wielokrotnej składającej się z więcej niż 3 osi składowych, oraz nie nadają się do pomiaru rzeczywistej macy całkowitej pojazdu.

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] utrzymał w mocy ww. decyzję.

Skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję.

Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 lutego 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 1775/15 uchylono ww. decyzję Głównego Inspektora transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2015 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2014 r.

Sąd podniósł, że w przedmiotowej sprawie kierowca kontrolowanego pojazdu nie podpisał protokołu kontroli. Skarżący w toku postępowania administracyjnego podnosił, że protokół nie został podpisany z powodu fatalnego stanu technicznego punktu ważenia i na potwierdzenie tej okoliczności dołączył operat geodezyjny dotyczący miejsca ważenia oraz przesłał obszerną dokumentację fotograficzną dotyczącą zniszczeń miejsca ważenia. Wskazywał w odwołaniu, że miejsce ważenia nie posiadało równej i płaskiej nawierzchni, uszkodzenia nawierzchni są widoczne a ubytki oraz koleiny mają bardzo duże rozmiary, wnęka, w której znajdowały się wagi była nierówna, posiadała liczne uszkodzenia – dziury, uskoki załamania- co powoduje, że wagi były niestabilne, nadto nie zostały zachowane spadki podłużne i poprzeczne. Jako argument potwierdzający zły stan techniczny miejsca ważenia w [...] powołał się na treść korespondencji pomiędzy WITD [...] a GDDKiA wskazującą na konieczność przeprowadzenia pilnego remontu, który to remont nawiasem mówiąc, został przeprowadzony w dniu 24 października 2014 r.

Zdaniem Sądu do powyższych okoliczności organ odwoławczy w ogóle się nie odniósł, stwierdzając jedynie, że miejsce ważenia w miejscowości [...] legitymuje się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia 26 października 2013 r., który zatwierdza stanowisko do ważenia pojazdów dopuszczając tym samym wskazane miejsce do przeprowadzenia przedmiotowych pomiarów. Instrukcja wag przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II o numerach fabrycznych 856071 i 856072, którymi dokonano ważenia, wymaga, aby pomiar dokonywany był na utwardzonej nawierzchni z wyrównanymi poziomami na osiach poprzecznych i podłużnych miejsca ważenia. W ocenie organu odwoławczego procedury ważenia zostały zachowane, kierowca został poinformowany o sposobie przeprowadzenia ważenia oraz zostały mu okazane dokumenty potwierdzające dopuszczenie wag do użytkowania, na których dokonano ważenia. Kierowca podczas czynności kontrolnych nie wskazał zastrzeżeń, co do sposobu przeprowadzenia ważenia. Uwagi takie nie znalazły się w karcie pomiaru nacisków osi i wymiarów pojazdów sporządzonej bezpośrednio po ważeniu. Kierowca został pouczony o możliwości powtórnego ważenia bezpośrednio po pierwszym ważeniu lecz odmówił i nie wniósł uwag do sposobu ważenia oraz okazanych dokumentów. Kierowca odmówił podpisania protokołu bez podania przyczyny.

Ponownie rozpoznając sprawę, [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] marca 2017 r.nr [...] ponownie nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 15.000 zł za brak zezwolenia kategorii VII w pozostałych przypadkach.

Skarżący pismem z dnia 27 kwietnia 2017 r. odwołał się od tej decyzji, wnosząc o jej uchylenie. Skarżący decyzji organu I instancji zarzucił naruszenie art. 7, 8, 77 § 1, 80. 107 § 3 k.p.a., przez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, brak wyczerpującego uzasadnienia decyzji, nieuwzględnienie zasady załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego. W ocenie skarżącego z nie znanych mu powodów organ I instancji powrócił do zakończonej sprawy, zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Organ w toku prowadzonego postępowania przez 7 miesięcy gromadził i uzupełniał materiał dowodowy, lecz nowych dowodów stronie nie przedstawił. W dniu [...] marca 2017 r. wydał decyzję, nie informując skarżącego, że zakańcza postępowanie. Zdaniem skarżącego, pomimo nie zgromadzenia żadnych nowych dowodów, organ I instancji wydał decyzję o nałożeniu kary pieniężnej. Poza tym wydając decyzję nie odniósł się do wniosku strony o ujawnienia korespondencji pomiędzy [...] Wojewódzkim Inspektorem Transportu Drogowego a GDDKiA Oddział w [...], dotyczącej stanu technicznego punktu pomiarowego w [...]. Organ odmówił uzupełnienia decyzji, zwracając uwagę, że korespondencja ta nie stanowi akt sprawy. Skarżący podkreślił, że pomimo wielu sygnałów przekazanych do organu I instancji odnośnie złego stanu technicznego miejsca ważenia, nie wykonano niezbędnych napraw i nadal miejsce to wykorzystywane jest do kontroli. W ocenie skarżącego powoływanie się na operat geodezyjny z 2013 r. nie usprawniło jego rzeczywistego stanu technicznego, a zrobił to dopiero stosowny remont wykonany w 2014 r. Operat geodezyjny został wykonany w październiku 2013 r., a od tego czasu miejsce ważenia uległo dewastacji, a stan techniczny miejsca został udokumentowany przez wykonanie szeregu zdjęć. Skarżący podkreślił, że przedłożył operat geodezyjny, z którego wynika, że miejsce to nie spełniało wymogów. Skarżący ponownie wskazał na zapisy zarządzenia nr 16/2014 Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 16 czerwca 2014 ir. w sprawie zasad planowania, prowadzenia oraz dokumentowania kontroli przewozów drogowych przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego, gdzie zgodnie z § 27 ust. 2 pkt 1 i 2 wskazano, że obszar wrażenia pojazdów powinien posiadać utwardzoną i równą (płaską) nawierzchnię, a pochylenie podłużne nawierzchni w obszarze ważenia, nie powinno przekraczać 1 %, a poprzeczne 2 %. Zdaniem skarżącego w niniejszym przypadku nie został zachowany warunek równej, płaskiej nawierzchni.

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy ww. decyzję. Organ II instancji w zaskarżonej decyzji stwierdził, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż kara pieniężna została nałożona zgodnie z prawem. W jego ocenie zgromadzony materiał dowodowy w sposób pełny odzwierciedla ustalony w tej sprawie stan faktyczny. Z całokształtu materiału dowodowego wynika, że doszło do naruszenia obowiązku w zakresie posiadania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu, organ podniósł, że skarżący zwraca uwagę na stan techniczny miejsca kontroli, a w toku prowadzonego postępowania przedstawił operat geodezyjny z dnia 19 września 2014 r. wykonany przez geodetę, z którego to w jego ocenie wynika, że miejsce kontroli nie spełniało warunków do przeprowadzenia pomiarów, gdyż w punktach określonych w operacie geodezyjnym jako nr celu 2 oraz 2.1 różnica wynosi 2 cm, nr celu 3 oraz 3.1 różnica wynosi 1,9 cm, a nr celu 5, 5.1 wynosi 1 cm. W ocenie organu odwoławczego zastrzeżenia strony nie świadczą, że miejsce kontroli nie spełniało warunków dla przeprowadzenia na nim pomiarów za pomocą wag nieautomatycznych, przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II. Jak stanowi instrukcja obsługi wag typu SA W/Seria II, która dotyczy m.in. wag SAW 10C/II eksploatacja tych wag bez wykorzystania żadnych środków możliwa jest na wszystkich normalnych nawierzchniach drogi, a w przypadku nawierzchni nierównej należy zwrócić uwagę na konieczność zachowania co najmniej 5 mm odległości przy nawierzchni drogi wskutek pomiaru odchylenia (ugięcia) nawierzchni przy obciążeniu. Instrukcja wskazuje, gdzie nie powinno się przeprowadzać pomiaru, a mianowicie w miejscu o nachyleniu ponad 2 % w kierunku jazdy.

Zdaniem organu kontrolę przeprowadzono w miejscu zbadanym pod kątem pochylenia terenu legitymującym się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia 26 października 2013 r. Pomiary zawarte w jego treści wskazują, że pomierzone spadki w miejscu ważenia, mieszczą się także w normie, gdyż wynoszą 0.55 % spadku podłużnego i 0,51 % spadku poprzecznego. Tym samym w ocenie organu miejsce to spełniało warunki spadku dla zastosowania użytych wag.

Organ wskazał, że skarżący w toku postępowania zwraca uwagę na stan techniczny miejsca kontroli, a do wyjaśnień z dnia 30 lipca 2014 r, załączył dokumentację fonograficzna, która jego zdaniem potwierdza zły stan techniczny. Zdaniem organu dokumentacja ta w żaden sposób nie potwierdza, iż miejsce to nie spełniało warunków dla. pomiarów przy zastosowaniu wag SAW 1OC/II. Skarżący zwraca uwagę na stan techniczny wnęki fundamentowej, w której umieszczono wagi, gdy tymczasem organ pragnie zauważyć, że to już z przesłanej przez stronę dokumentacji fotograficznej wynika, że miejsce to, czyli wnęka, została obudowana szkieletem tj. konstrukcją stalową, w której umieszczono wagi. Organ zauważa, że nie wiadomo, w którym dniu fotografie zostały wykonane. Zdaniem organu, nawet przyjmując, iż zostały one wykonane podczas kontroli drogowej, to okoliczność ta pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Samo istnienie kolein w nawierzchni dojazdu do dołów fundamentowych, zdaniem organu, nie wypacza prawidłowości pomiaru.

Organ podkreślił, że we wnęce znajdował się odpływ dla nadmiaru wody. To ta konstrukcja stalowa wyznaczała płaszczyznę wagi, a nie stan technicznych gruntu (nawierzchni) znajdujący się wewnątrz wnęki. Wagi zostały umieszczone na konstrukcji stalowej, aby pozostać w jednej płaszczyźnie z sąsiednimi osimi pojazdu. W przypadku zastosowania tych wag koniecznym było pozostawienie przestrzeni wolnej pod wagą tj. co najmniej 5 mm odległości przy nawierzchni drogi wskutek pomiaru odchylenia (ugięcia) nawierzchni przy obciążeniu. Producent dopuścił możliwość wykonywania pomiarów również na nawierzchni nierównej. Zgodnie z pkt 2.1 instrukcji obsługi wag SAW/Seria II, eksploatacja wagi obciążenia kół SAW bez wykorzystania żadnych specjalnych środków możliwa jest na wszystkich normalnych nawierzchniach drogi. W przypadku nawierzchni nierównej należy zwrócić uwagę na konieczność zachowania co najmniej 5mm odległości od nawierzchni drogi wskutek pomiaru odchylenia (ugięcia) nawierzchni przy obciążeniu. Żwir, małe kamienie itp. należy w związku z tym usunąć spod wagi, aby wyeliminować błędy w wynikach pomiaru. Sama nierówność powierzchni nie stanowi przeszkody w dokonywaniu pomiarów, jeżeli powyższy warunek jest spełniony. W niniejszej sprawie to zostało zrealizowane, bowiem waga znajdowała oparcie na tej metalowej konstrukcji.

Ponadto okoliczność istnienia ubytku w nawierzchni, która powstała w wyniku użytkowania tego miejsca do kontroli, a nie jego dewastacji, również nie ma wpływu na wyniki pomiarów, skoro każda oś pojazdu ważona znajdowała się na wadze, która została umieszczona na szkielecie stalowym, celem zapewnienia właściwego położenia wagi. Tym samym, w ocenie organu, samo istnienie ubytków w nawierzchni, czyli kolein, nie wpływało na wyniki pomiarów.

Organ podkreślił, że sam skarżący w treści odwołania wskazał na § 27 ust. 2 zarządzenia nr 16/2014 Głównego Inspektora Transportu Drogowego w sprawie zasad planowania, prowadzenia oraz dokumentowania kontroli przewozów drogowych przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego, zgodnie z którym obszar ważenia pojazdów powinien posiadać utwardzoną i równą (płaską) nawierzchnię, pochylenie podłużne nawierzchni w obszarze ważenia, nie powinno przekraczać 1 %, a poprzeczne 2 %, a miejsce ważenia może zawierać wnęki fundamentowe na umieszczenie w nich wag, aby w czasie ważenia powierzchnia płyt ważących znajdowała się na poziomi nawierzchni. Zdaniem organu w niniejszej sprawie wymogi te zostały zachowane.

Organ odwoławczy wskazał ponadto , że organ I instancji postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017 r. odmówił uzupełniania decyzji o korespondencję pomiędzy WITD [...], a GDDKiA Oddział [...] uznając, że wydane rozstrzygniecie jest kompletne i zawiera odniesienie się do wszystkich istotnych argumentów strony, do czego zdaniem organu odwoławczego był uprawniony. Zdaniem organu w niniejszym przypadku nie zaistniały warunki do ujawniania pism nie dotyczących przedmiotowego postępowania administracyjnego, mając na względzie, że miejsce pomiarów spełniało wymagania dla zastosowania użytych wag, a występujące ubytki w nawierzchni, koleiny, nie wpływały na wyniki pomiarów, ze względu na umieszczenie wag w konstrukcji szkieletu stalowego.

Skarżący zaskarżył decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2017 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji postawił zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 77 §1 i art. 107 k.p.a. poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego oraz zaniechanie zebrania wyczerpującego materiału dowodowego. Ponadto zarzucił naruszenia art. 92b i art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym poprzez ich zastosowanie i nałożenia kary, pomimo że skarżący w toku postepowania udowodnił, że punkt pomiarowy w [...], na którym przeprowadzono kontrolę, był wadliwy i nie powinien być dopuszczony do użytku

Skarżący powtórzył dotychczasową argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji I instancji.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 poz. 1369 - dalej jako: p.p.s.a.).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja oraz decyzja I instancji naruszają bowiem przepis art. 140aa ust. 1 w zw. z art. 2 pkt. 35a p.r.d. w zw. z art. 41 u.d.p. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Materialnoprawną podstawę nałożenia administracyjnej kary pieniężnej w analizowanej sprawie stanowi art. 140aa ust. 1 p.r.d., z którego treści wynika, że za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt. 1 w/w ustawy, nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie bowiem z art. 64 ust. 1 pkt. 1 p.r.d. ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ. Karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1 p.r.d., nakłada się na:

1) podmiot wykonujący przejazd;

2) podmiot wykonujący inne czynności związane z przewozem drogowym, a w szczególności na organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę, załadowcę lub spedytora, jeżeli okoliczności lub dowody wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w ust. 1 (art. 140aa ust. 3 p.r.d.).

Przywołane wyżej regulacje prawne przewidują zatem odpowiedzialność administracyjną podmiotu wykonującego przejazd lub podmiotu wykonującego inne czynności związane z przewozem drogowym z tytułu przejazdu po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych, bez wymaganego prawem zezwolenia. Istota odpowiedzialności administracyjnej sprowadza się do tego, że aby pociągnąć do niej określony podmiot (podmiot administrowany) konieczne jest zaistnienie dwóch zasadniczych przesłanek: 1) podmiot musi charakteryzować się cechami wyrażonymi w normie prawnej stanowiącej podstawę odpowiedzialności; 2) musi on wyczerpać określone w tej normie znamiona działania lub zaniechania lub znamiona tegoż zachowania muszą zostać wyczerpane przez inny podmiot, o ile norma prawna przypisuje zachowanie innego podmiotu lub skutek tego zachowania wspomnianemu podmiotowi administrowanemu (delikt administracyjny).

Tak więc zaistnienie powyższych przesłanek jest co do zasady wystarczające, aby podmiot administrowany poniósł z tytułu popełnionego deliktu administracyjnego ujemne konsekwencje (sankcję administracyjną). Zbędne staje się zatem badanie jakichkolwiek innych dodatkowych okoliczności, jak na przykład wina podmiotu, gdyż te nie mają wpływu ani na poniesienie przez niego odpowiedzialności, ani na wymiar nakładanej na niego sankcji administracyjnej.

Sąd w tym miejscu wskazuje, że istotne znaczenie dla stwierdzenia deliktu administracyjnego określonego w art. 140aa ust. 1 p.r.d., ma pojęcie "pojazdu nienormatywnego". Pojęcie to zostało zdefiniowane przez ustawodawcę w art. 2 pkt. 35a p.r.d. Zgodnie z tym przepisem "pojazd nienormatywny" oznacza pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy - to jest ustawy Prawo o ruchu drogowym. Przez "nacisk osi" należy przy tym rozumieć sumę nacisków, jaką na drogę wywierają koła znajdujące się na jednej osi (art. 2 pkt 57 p.r.d.), natomiast przez "rzeczywistą masę całkowitą" należy rozumieć masę pojazdu łącznie z masą znajdujących się na nim rzeczy i osób (art. 2 pkt 55 p.r.d.).

W świetle wyżej wskazanej definicji pojęcia pojazdu nienormatywnego, zawartej w art. 2 pkt. 35a p.r.d., określenie górnych wartości nacisku osi dopuszczalnych przez ustawodawcę dla danej drogi wymaga sięgnięcia do przepisów o drogach publicznych, z kolei określenie górnych wartości rzeczywistej masy całkowitej pojazdu lub zespołu pojazdów wymaga sięgnięcia do przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Zauważyć zatem należy, że przepisy, które znajdą w tym przypadku zastosowanie, jako określające granice deliktu administracyjnego, a w konsekwencji i odpowiedzialności administracyjnej, nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający. Niedopuszczalna w demokratycznym państwie prawnym (art. 2 Konstytucji RP) jest bowiem taka sytuacja, w której podmiot administrowany będzie ponosił odpowiedzialność administracyjną za okoliczności niewynikające wprost z powszechnie obowiązujących przepisów prawa – co słusznie podnosi skarżący w skardze.

Tak wiec przepisami o drogach publicznych, do których odsyła art. 2 pkt. 35a p.r.d., są regulacje znajdujące się w ustawie o drogach publicznych. Zatem chcąc stwierdzić, czy w danej sprawie nacisk osi jest większy od dopuszczalnego, a zatem czy mamy do czynienia w tym zakresie z pojazdem nienormatywnym, którym wykonywanie przejazdu po drodze publicznej bez stosownego zezwolenia jest sankcjonowane na podstawie art. 140aa ust. 1 p.r.d., konieczne staje się sięgnięcie do regulacji ustawy o drogach publicznych. Ustawa ta problematykę nacisku osi ujmuje wyłącznie w przepisach art. 41. Zgodnie z ust.1 tego artykułu po drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3 tego artykułu. Z kolei, zgodnie z ust. 2 wskazanego przepisu, Minister właściwy do spraw transportu ustala, w drodze rozporządzenia, wykaz: 1) dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t., 2) dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t - mając na uwadze potrzebę ochrony dróg oraz zapewnienia ruchu tranzytowego. Drogi wojewódzkie inne niż drogi określone na podstawie ust. 2 pkt. 1, drogi powiatowe oraz drogi gminne stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (ust. 3). Na podstawie wskazanego wyżej art. 41 ust. 2 p.r.d. wydane zostało rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 13 maja 2015 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (Dz. U. z 2015 r., poz. 802), w którym ustalony został wykaz dróg krajowych obejmujący odcinki dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t), wykaz dróg wojewódzkich obejmujący odcinki dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t oraz wykaz dróg krajowych obejmujący odcinki dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t.

Analiza przywołanych powyżej przepisów o drogach publicznych prowadzi zatem do wniosku, że w obecnie obowiązującym stanie prawnym, ustawodawca określił dla dróg publicznych dopuszczalny nacisk osi jedynie wobec pojedynczych osi napędowych. W art. 41 ust. 1 u.d.p. wyraźnie jest mowa o "nacisku pojedynczej osi napędowej", z kolei regulacje zawarte w ust. 2 i ust. 3 tego artykułu, stanowią przepisy szczególne wobec ust. 1 (świadczy o tym użycie w tym ostatnim sformułowania - "z zastrzeżeniem"), przez co także i one odnosząc się do "nacisku pojedynczej osi". Jednocześnie, o czym była już mowa powyżej, z uwagi na to, że regulacje te wyznaczają granice odpowiedzialności administracyjnej niedopuszczalna jest ich interpretacja rozszerzająca, prowadząca do przyjęcia, że wyznaczone w nich wartości określają także granice nacisków dla wielokrotnych osi napędowych i wobec tego względem tego rodzaju osi znajdują one również zastosowanie.

Konsekwentnie należy zatem uznać, podzielając pogląd wyrażony w tym zakresie przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 18 lipca 2017 r. sygn. akt II GSK 2670/15, z dnia 26 września 2017 r. sygn. akt II GSK 3492/15 czy też z dnia 12 października 2017 r. sygn. akt II GSK 3692/15, że w obecnie obowiązującym stanie prawnym brak jest podstaw do pociągnięcia, w oparciu o art. 140aa ust. 1 p.r.d., podmiotu wykonującego przejazd lub podmiotu wykonującego inne czynności związane z przewozem drogowym, do odpowiedzialności administracyjnej za przejazd po drodze publicznej pojazdem w zakresie nacisku wielokrotnej (w niniejszej sprawie podwójnej) osi napędowej, bowiem przepisy o drogach publicznych, do których w tym zakresie odwołuje się art. 2 pkt. 35a p.r.d., nie przewidują dla tego rodzaju osi żadnych wartości dopuszczalnych.

Wskazać przy tym wypada, że, zdaniem niniejszego składu orzekającego, dla wyznaczenia wskazanych wyżej wartości nie jest prawnie dopuszczalne sięganie do regulacji rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r., jak czyni to organ administracji na gruncie kontrolowanej sprawy. Przepisy tego rozporządzenia nie tylko nie mogą być uznane za przepisy o drogach publicznych, o których mowa w art. 2 pkt. 35a p.r.d., lecz nadto nie regulują dopuszczalnych nacisków osi "przewidzianych dla danej drogi". Przepisy przywołanego rozporządzenia są decydujące w zakresie możliwości dopuszczenia danego pojazdu do ruchu w ogóle, jednak nie znajdują zastosowania z punktu widzenia oceny, czy dany pojazd odpowiada sformułowanej w art. 2 pkt. 35a p.r.d. definicji pojazdu nienormatywnego, a co za tym idzie - czy jego przejazd bez zezwolenia rodzi skutek w postaci nałożenia kary pieniężnej. W tym zakresie o "nienormatywności" danego pojazdu decyduje bowiem to, czy jego parametry odpowiadają parametrom przewidzianym dla danej drogi, a nie czy pojazd ten spełnia ogólne warunki dopuszczenia go do ruchu. O tym więc, jakie pojazdy mogą się poruszać po danej drodze, nie decydują przepisy określające maksymalne dopuszczalne naciski osi pojazdów dopuszczonych do ruchu (§ 5 rzeczonego rozporządzenia), a wartość techniczna tej drogi, to jest dopuszczalne obciążenie osi na danej drodze, co określone jest w przepisach o drogach publicznych (art. 41 u.d.p.). Warto przy tym zauważyć, że odmiennie kwestia ta przedstawiała się w stanie prawnym obowiązującym przed dniem 19 października 2012 r., w którym istota odpowiedzialności administracyjnej za przejazd pojazdem nienormatywnym była uregulowana w przepisach ustawy o drogach publicznych. Wówczas przepisy tej ustawy regulowały dla dróg publicznych oprócz nacisków pojedynczych osi napędowych, także naciski pojedynczych osi nienapędowych oraz osi wielokrotnych (zob. lp. 6-8 załącznika nr 2 do ustawy o drogach publicznych w ówczesnym brzmieniu).

Niewątpliwie istniejący obecnie stan prawny, w którym obowiązujące regulacje nie przewidują możliwości pociągnięcia do odpowiedzialności administracyjnej za przejazd pojazdem po drodze publicznej w zakresie nacisków m. in. podwójnej osi napędowej tego pojazdu na drogę, stanowi przeoczenie ustawodawcy, do którego doszło przy nowelizacji z dnia 19 października 2012 r. Ustawodawca nie dostrzegł bowiem, przenosząc definicję pojazdu nienormatywnego do ustawy Prawo o ruchu drogowym, że zmiana przepisów ustawy o drogach publicznych doprowadziła do tego, iż przepisy te nie odnoszą się już m. in. do nacisków np. wielokrotnych osi napędowych czy nienapędowych. Za powyższe przeoczenie ustawodawcy nie mogą być jednak obciążane podmioty administrowane, poprzez rozszerzenie obecnie przewidzianego zakresu ich odpowiedzialności administracyjnej.

Na gruncie kontrolowanej sprawy organ administracji nie dostrzegł powyższych kwestii – mimo że strona skarżąca podczas postępowania administracyjnego jednoznacznie wskazywała, iż nie zgadza się z ustaleniami kontroli oraz wysokością nałożonej kary - i działając z naruszeniem art. 140aa ust. 1 w zw. z art. 2 pkt. 35a p.r.d. w zw. z art. 41 u.d.p. nałożył na skarżącego karę pieniężną w zakresie nacisku podwójnej osi napędowej za przekroczenie nie przewidzianych dla dróg publicznych wartości tych nacisków.

Jak wynika z powyższego w toku postępowania organy dopuściły się naruszenia art. 140aa ust. 1 w zw. z art. 2 pkt. 35a p.r.d. w zw. z art. 41 u.d.p., w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Ustosunkowując się natomiast do zarzutów dotyczących stwierdzonego przez organ naruszenia polegającego na przekroczeniu dopuszczalnej rzeczywistej masy całkowitej pojazdu, w ocenie Sądu, ze względu na powyżej szczegółowo opisane uchybienia organu w zakresie nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 15000 zł za przekroczenie dopuszczalnego nacisku na podwójnej osi napędowej pojazdu, nie miałyby istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, niemniej jednak – wobec pisma Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 1 czerwca 2016 r. oraz pisma dystrybutora wag SAW 10C/II z dnia 10 grudnia 2014 r.– wywody organu w tym zakresie należy uznać za prawidłowe.

Rozpoznając sprawę ponownie organ zobligowany będzie do uwzględnienia wyrażonej powyżej oceny prawnej i poczynionych uwag w zakresie możliwości pociągnięcia do odpowiedzialności administracyjnej za przejazd pojazdem po drodze publicznej w zakresie nacisków wielokrotnych osi pojazdu na drogę

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., w punkcie I sentencji wyroku uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W punkcie II sentencji wyroku, orzeczono o kosztach wyroku w oparciu o art. 200 p.p.s.a.