Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1377/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-06-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6340 Potwierdzenie represji
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Prezes Instytutu Pamięci Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 2
journal: Dz.U. 2015 poz 693
law: Ustawa z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych
article: art. 184
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 10 czerwca 2019 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Miron Sędziowie sędzia NSA Tomasz Zbrojewski sędzia del. NSA Jerzy Solarski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2019 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 stycznia 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 2807/17 w sprawie ze skargi Z.L. na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 31 stycznia 2018 r. sygn. IV SA/Wa 2807/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA"), po rozpoznaniu skargi Z.L. (dalej: "Skarżący") na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (dalej: "Prezes IPN") z [...] 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych, uchylił zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia [...] 2017 r. nr [...].

W uzasadnieniu przedstawiono następującą argumentację faktyczną i prawną:

wnioskiem z dnia 24 lutego 2017 r. Skarżący zwrócił się do IPN o wydanie decyzji w sprawie spełnienia warunków, o których mowa w art. 4 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. poz. 693 ze zm., dalej: "ustawa o działaczach opozycji"). Prezes IPN decyzją z dnia [...] 2017 r, nr [...], odmówił potwierdzenia, że wnioskodawca spełnia warunki, o których mowa w art. 4 ustawy o działaczach opozycji. Skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wskazał, że Prezes IPN winien stosować i interpretować przepis art. 4 pkt 2 ustawy o działaczach opozycji w sposób ścisły. Skarżący stwierdził, że w archiwum IPN nie ma żadnych dokumentów, które mogłyby zostać sporządzone przy jego udziale, a tym bardziej, aby zostały wytworzone w ramach czynności wykonywanych przez niego w charakterze tajnego informatora. Nie zachowały się bowiem w archiwum IPN akta archiwalne o numerze [...] składające się z dwóch teczek. Powyższe zapisy zostały sporządzone jedynie na podstawie akt odtworzeniowych, co tym bardziej przemawia za wnioskiem, że nie znajdują się w archiwum dokumenty, o których mowa w art. 4 ustawy o działaczach opozycji. Dokonana rejestracja oraz zapisy ewidencyjne w sytuacji, gdy w archiwum IPN nie odnaleziono materiałów i protokołów brakowania i zniszczenia akt nr [...], nie mogą przemawiać za uznaniem, iż znajdujące się w archiwum dokumenty stanowią dokumenty, o których mowa w art. 4 ustawy o działaczach opozycji w związku z art. 7 ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu. Oświadczył, że nie był pracownikiem, funkcjonariuszem, ani żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa, nie był nigdy tajnym informatorem, ani też pracownikiem przy jakimkolwiek zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa, nie podpisał tzw. "lojalki" przed, w trakcie internowania, ani też później. Odnalezione zapisy w dzienniku rejestracyjnym dotyczące rejestracji go jako OZ, a później jako TW, jak i wszystkie adnotacje dokonane zostały bez jego udziału, wiedzy i zgody. Skarżący powołał się na notatkę sporządzoną przez pracownika IPN z której wynika, że znajdował się w kręgu zainteresowań organów bezpieczeństwa państwa w związku z prowadzoną działalnością antykomunistyczną. Skarżący przywołał treść pisma IPN z dnia [...]2017 r., znak: [...], w którym stwierdzono, że w aktach dotyczących jego osoby brak jest informacji świadczącej o współpracy z organami bezpieczeństwa państwa. Przywołał również zaświadczenie IPN nr [...]z dnia [...] 2005 r., które potwierdza, że jego dane nie są tożsame z danymi osobowymi, które znajdują się w katalogu funkcjonariuszy, współpracowników organów bezpieczeństwa państwa. Wskazał na wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku, na mocy którego otrzymał zadośćuczynienie i odszkodowanie z tytułu represji związanych z wykonaniem orzeczenia w sprawie IV K [...]Sądu Rejonowego w G. i szczegółowo opisał swoją działalność.

Prezes IPN wskazał, że w wyniku przeprowadzonej kwerendy w zasobie archiwalnym IPN odnaleziono zapisy w dzienniku rejestracyjnym Wydziału C WUSW w G. za okres od 28 listopada 1983 r. do 25 stycznia 1990 r., sygn. akt IPN [...], dotyczące Skarżącego. Wynika z nich, że Skarżący w grudniu 1983 r. został zarejestrowany przez Inspektorat 2 pod numerem [...] jako OZ, a następnie w dniu [...] 1984 r. przerejestrowany jako TW pseudonim "[...]", zdjęty z ewidencji w dniu [...] 1988 r., materiały archiwalne otrzymały numer [...]. Natomiast na podstawie zapisów w inwentarzu akt o sygn. [...] w G. za okres od 3 czerwca 1987 r. do 31 sierpnia 1988 r., sygn. akt IPN [...], ustalono, że akta archiwalne nr [...] przekazane do Archiwum przez Inspektorat 2 w dniu 30 sierpnia 1988 r., dotyczące Skarżącego nr rejestracyjnego [...] ps. "[...]", składały się z dwóch teczek (ilość tomów: 1/1). Z adnotacji z dnia 9 grudnia 1997 r. w kartotece odtworzeniowej b. SB WUSW w G. wynika, że w archiwum Wydziału Ewidencji i Archiwum DUOP G. nie odnaleziono materiałów oraz protokołów brakowania i zniszczenia akt nr [...]. W ocenie Prezesa IPN fakt rejestracji Skarżącego w dzienniku rejestracyjnym Wydziału C WUSW w G. jako OZ, a następnie jako TW pseudonim "[...]" oraz założenie mu teczki personalnej i pracy, których oryginały nie zachowały się oznacza, że dokumenty ewidencyjne zostały wytworzone przy udziale skarżącego w ramach czynności wykonywanych w charakterze tajnego informatora organów bezpieczeństwa państwa. Tym samym zapisy te wypełniają dyspozycję art. 4 pkt 2 ustawy o działaczach opozycji. Odnalezione w wyniku kwerendy archiwalnej zapisy ewidencyjne były wynikiem/świadectwem podjętej przez Skarżącego współpracy z organami bezpieczeństwa państwa. Kolejne etapy współpracy (podjęcie współpracy, zakończenie) były dokumentowane w zapisach ewidencyjnych. Mimo, że skarżący nie uczestniczył bezpośrednio w ich tworzeniu to można stwierdzić, że współuczestniczył w ich powstaniu przez podjętą decyzję o współpracy z organami bezpieczeństwa państwa. W ocenie Prezesa IPN zapisy ewidencyjne spełniają definicję pojęcia dokumentów. W archiwum IPN nie zachowały się akta o numerze [...], składające się z teczki pracy i teczki personalnej, o których mowa w inwentarzu akt WUSW w G.. Natomiast w tego rodzaju postępowaniu istotne jest wyłącznie odzwierciedlenie stanu zasobów archiwalnych według skonkretyzowanych w przepisie kryteriów i sformułowanie oceny czy stan zasobów archiwalnych zawiera dokumenty, których treść wskazuje na to, że istniały "ślady" wskazujące na współpracę skarżącego ze służbami bezpieczeństwa i czy w ramach tej współpracy wytworzył on jakieś dokumenty lub czy jakieś dokumenty powstały przy jej udziale. Dziennik rejestracyjny Wydziału C WUSW w G. za okres od 28 listopada 1983 r. do 25 stycznia 1990 r., sygn. akt IPN [...], jak i inwentarz akt WUSW w G. za okres od 3 czerwca 1987 r. do 31 sierpnia 1988 r., sygn. akt IPN [...], są oryginalnymi dokumentami organów bezpieczeństwa państwa. Kartoteka odtworzeniowa tworzona była przez Urząd Ochrony Państwa na podstawie kart [...], pochodzących z czasów SB oraz na podstawie kart [...]opracowanych przez funkcjonariuszy UOP na podstawie ułamkowych informacji odnalezionych w różnych miejscach zasobu SB. Natomiast brak protokołów zniszczenia teczki personalnej i pracy Skarżącego nie oznacza, że takie dokumenty nie istniały. Prezes IPN nie kwestionuje istnienia w archiwum IPN dokumentów dotyczących działalności opozycyjnej Skarżącego. Jednak rozpatrując wniosek na podstawie art. 4 i art. 5 ust. 1 ustawy o działaczach opozycji nie bada zasobu archiwalnego pod kątem odnalezienia dokumentów potwierdzających działalność opozycyjną, lecz pod kątem istnienia w archiwum dokumentów dotyczących służby, pracy w organach bezpieczeństwa lub dokumentów wytworzonych przez wnioskodawcę lub przy jego udziale w ramach współpracy z organami bezpieczeństwa państwa. Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych ocenia natomiast czy została udokumentowana działalność opozycyjna wnioskodawcy. Ostatecznie Prezes IPN stwierdził, że analiza akt sprawy daje podstawy do stwierdzenia, że w odniesieniu do Skarżącego istnieją dokumenty, o których mowa w art. 4 pkt 2 ustawy o działaczach opozycji.

W skardze Skarżący wniósł o jej uchylenie zarzucają naruszenie ustawy o działaczach opozycji.

W odpowiedzi na skargę Prezes IPN wniósł o jej oddalenie.

Opisanym na wstępie wyrokiem WSA uchylił zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję Prezesa IPN. Wskazał, że z brzmienia art. 4 ust. 2 ustawy o działaczach opozycji wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że wnioski jakie formułuje organ wymagają od niego poza sprawdzeniem istnienia określonych dokumentów, wykazania: 1. czy faktycznie odnalezione dokumenty dotyczą wnioskodawcy, 2. ustalenia w sposób nie budzący wątpliwości, że dokumenty te zostały faktycznie wytworzone przez wnioskodawcę lub przy jego udziale, w ramach czynności wykonywanych przez niego w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa. Muszą to być dokumenty, z których w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że wnioskodawca był tajnym współpracownikiem lub pomocnikiem organów bezpieczeństwa państwa i w ramach współpracy wytwarzał osobiście lub przy jego udziale były wytwarzane określone dokumenty (tzn. mógł liczyć się z tym lub miał taką świadomość, że na skutek przekazanych przez niego informacji dojdzie do wytworzenia tych dokumentów). Okoliczność, że powyższe obowiązki ciążą na organie, wynika bezpośrednio z faktu, iż zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o działaczach opozycji, rozstrzygnięcie w zakresie potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych wydawane jest w formie decyzji. Gdyby organ miał zatem jedynie obowiązek potwierdzić istnienie lub nieistnienie dokumentów o których mowa w art. 4 pkt 2 ustawy, to jego rola ograniczałaby się do wydania zaświadczenia, a nie decyzji. Wprowadzona przez ustawodawcę forma decyzji oznacza, że musi on dokonać oceny dokumentów, które się zachowały, pod kątem istnienia lub nieistnienia przesłanek określonych w art. 4 ustawy o działaczach opozycji. WSA podkreślił, że nie budzi wątpliwości, że w odniesieniu do Skarżącego spełniona została pierwsza z powołanych wyżej przesłanek (tj. odnalezione dokumenty rzeczywiście dotyczą wnioskodawcy), o tyle brak jest dowodów na spełnienie drugiej z nich, tj. ustalenia w sposób nie budzący wątpliwości, że dokumenty te zostały faktycznie wytworzone przez wnioskodawcę lub przy jego udziale, w ramach czynności wykonywanych przez niego w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa. Według WSA, organ dokonał błędnej oceny znajdujących się w jego posiadaniu dowodów, co z kolei skutkowało błędną interpretacją art. 4 pkt 2 ustawy. Nie zachowały się bowiem dokumenty wytworzone przez Skarżącego lub przy jej udziale, w ramach czynności wykonywanych przez niego w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa. Inna wykładnia tego przepisu poddawałaby w wątpliwość sens ustawy o działaczach opozycji i czyniłaby jej zapisy iluzorycznymi.

W skardze kasacyjnej Prezes IPN zaskarżył powyższy wyrok w całości, wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wyrokowi zarzucił:

1. Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. , poz. 1302 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 4 pkt 2 ustawy o działaczach opozycji w związku z art. 145 § 1 pkt 1 a) P.p.s.a. poprzez przyjęcie, że zapisy w dzienniku rejestracyjnym Wydziału C WUSW w G. za okres od 28 listopada 1983 r. do 25 stycznia 1990 r. (IPN [...]) dotyczące Skarżącego nie zostały wytworzone przy jego udziale, podczas gdy z zapisów tych wynika, że w grudniu 1983 r. Skarżący został zarejestrowany pod numerem [...] jako OZ, a następnie w dniu [...]1984 r. przerejestrowany jako TW "[...]" i zdjęty z ewidencji w dniu [...]1988 r. a z wiedzy historycznej wynika, że organy bezpieczeństwa państwa nie dokonywały fikcyjnych rejestracji osobowych źródeł informacji lub tajnych współpracowników bez ich zgody i wiedzy.

2. Na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a., naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 c) P.p.s.a. w związku z art. art. 4 pkt 2 ustawy o działaczach opozycji oraz art. 80 K.p.a poprzez przyjęcie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, tj. wynikającej z art. 80 K.p.a. zasady swobodnej oceny dowodów, podczas gdy Prezes IPN wydając decyzje właściwie ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy przyjmując, że zapisy w dzienniku rejestracyjnym Wydziału C WUSW w G. za okres od 28 listopada 1983 r. do 25 stycznia 1990 r. (IPN [...]) dotyczące Skarżącego zostały wytworzone przy jego udziale (Skarżącego).

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Skarżący wniósł o jej oddalenie, opowiadając się wykładnią prawa materialnego dokonaną w zaskarżonym wyroku.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył , co następuje:

skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z przepisem art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki powodujące nieważność postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 P.p.s.a., dlatego Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył się do oceny zarzutów sformułowanych w skardze kasacyjnej.

Zarzuty skargi kasacyjnej zasadzają się na tezie, że WSA dokonał błędnej wykładni art. 4 ust. 2 ustawy o działaczach opozycji, w wyniku czego doszło do naruszenia art. 80 K.p.a poprzez przyjęcie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, tj. wynikającej z art. 80 K.p.a. zasady swobodnej oceny dowodów. Zdaniem Prezesa IPN, wydając decyzje w przedmiotowej sprawie organ stosując prawidłową wykładnię prawa materialnego, właściwie ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy przyjmując, że zapisy w dzienniku rejestracyjnym Wydziału C WUSW w G. za okres od 28 listopada 1983 r. do 25 stycznia 1990 r. (IPN [...]) dotyczące Skarżącego zostały wytworzone przy jego udziale. Rozwijając te zarzuty podkreślono, że z przepisów mających zastosowanie w sprawie wynika jednoznacznie, że Prezes IPN powinien ustalić w toku postępowania w pierwszej kolejności - okoliczności wskazane w art. 4 pkt 1 ustawy o działaczach opozycji, po drugie - czy w archiwum Instytutu Pamięci znajdują się dokumenty o cechach określonych w art. 4 pkt 2 ustawy o działaczach opozycji. Błędna wykładnia przepisu art. 4 pkt 2 ustawy o działaczach opozycji, którą zastosował WSA polega na odejściu od literalnego brzmienia i literalnej wykładni tego przepisu. Ustawodawca wymaga, aby w archiwum IPN nie zachowały się dokumenty wytworzone przez Stronę lub przy jej udziale, w ramach czynności wykonywanych przez nią w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa. Jedynym środkiem dowodowym są więc znajdujące się w archiwum dokumenty o określonych cechach. Należy zgodzić się z tezą, że w archiwach IPN nie zachowały się dokumenty wytworzone bezpośrednio przez Skarżącego. Zachowały się jednak zapisy ewidencyjne szczegółowo opisane w zaskarżonej decyzji. Dlatego chybiona jest teza WSA, że znajdujące się w archiwum IPN zapisy ewidencyjne/dokumenty dotyczące Skarżącego nie zostały wytworzone przy jego udziale. Organy bezpieczeństwa państwa nie prowadziły fikcyjnej rejestracji, gdyż wprowadzałoby to swoisty bałagan w prowadzonych archiwach i rejestrach. Fakt rejestracji danej osoby w ewidencji, założenie jej teczki personalnej i teczki pracy oznacza, że dokumenty te (ewidencyjne) zostały wytworzone w ramach czynności wykonywanych przy udziale danej osoby w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa. Całokształt materiału dowodowego, o którym mowa w art. 80 K.p.a. ograniczył się do odnalezionych w archiwum IPN zapisów ewidencyjnych. Ustawodawca wymaga, aby w archiwum IPN nie zachowały się dokumenty wytworzone przez Stronę lub przy jej udziale, w ramach czynności wykonywanych przez nią w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa. Jedynym środkiem dowodowym są więc znajdujące się w archiwum dokumenty o określonych cechach. Decyzja Prezesa IPN wydawana w trybie art. 4 pkt 2 ustawy o działaczach opozycji jest wydawana wyłącznie na podstawie odnalezionych w archiwum dokumentów. Przepis art. 4 pkt 2 należy wykładać wąsko stosując językowe metody wykładni. Przepis ten, mimo że jest przepisem prawa materialnego należy odczytywać jako lex specjalis wobec innych przepisów K.p.a. normujących postępowanie administracyjne, w tym postępowanie dowodowe. Ustawodawca ograniczył postępowanie dowodowe wyłącznie do dokumentów odnalezionych w archiwum IPN. Dlatego nie można mówić o naruszeniu przepisu art. 80 K.p.a., ponieważ uwzględniając zasady logiki, doświadczenia życiowego i wiedzy historycznej, zapisy ewidencyjne dotyczące Skarżącego uzasadniają uznanie, że zostały one wytworzone przy jego udziale.

Jest poza sporem, że w wyniku przeprowadzonej kwerendy w zasobie archiwalnym IPN odnaleziono zapisy w dzienniku rejestracyjnym Wydziału "C" WUSW w G. za okres od 28 listopada 1983 r. do 25 stycznia 1990 r., sygn. akt IPN [...], które dotyczą Skarżącego. Z zapisów tych wynika, że Skarżący w grudniu 1983 r. został zarejestrowany przez Inspektorat 2 pod numerem [...] jako OZ, a następnie w dniu [...]1984 r. przerejestrowany jako TW pseudonim "[...]", zdjęty z ewidencji w dniu [...]1988 r.; materiały archiwalne otrzymały numer [...]. Natomiast na podstawie zapisów w inwentarzu akt o sygn. I WUSW w G. za okres od 3 czerwca 1987 r. do 31 sierpnia 1988 r., sygn. akt IPN [...]ustalono, że akta archiwalne nr [...]przekazane do Archiwum przez Inspektorat 2 w dniu [...]1988 r., dotyczące Skarżącego nr rejestracyjnego [...] ps. "[...]" składały się z 2 teczek (ilość tomów: 1/1). Z adnotacji z dnia [...]1997 r. w kartotece odtworzeniowej b. SB WUSW w G. wynika, że w archiwum Wydziału Ewidencji i Archiwum DUOP G. nie odnaleziono materiałów oraz protokołów brakowania i zniszczenia akt nr [...].

Zgodnie z art. 4 pkt 2 ustawy o działaczach opozycji, status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych przysługuje osobie, co do której w archiwum Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu nie zachowały się dokumenty wytworzone przez nią lub przy jej udziale, w ramach czynności wykonywanych przez nią w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa.

Z przepisu tego w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że ustawodawca uzależnił uzyskanie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych, od braku w archiwum Instytutu Pamięci Narodowej dokumentów bezpośrednio świadczących o współpracy zainteresowanego z aparatem bezpieczeństwa. Zatem kluczowe w rozpoznawanej sprawie znaczenie ma odpowiedź na pytanie, czy dokumenty znajdujące się w archiwum Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu dotyczące Skarżącego, powyżej opisane, mogły być uznane za dokumenty wytworzone przez niego lub przy jego udziale.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego dokumenty, o jakich wyżej mowa, potwierdzają rejestrację Skarżącego, natomiast nie pozwalają na przyjęcie domniemania prawnego, że Skarżący brał czynny udział w tej rejestracji i po jej dokonaniu wykonywał jakiekolwiek czynności jako tajny informator lub pomocnik przy zdobywaniu informacji. Zapisy te mogą co najwyżej świadczyć o pewnym prawdopodobieństwie współpracy (dowody pośrednie), ale nie jest to wystarczająca przesłanka do odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych w rozumieniu art. 4 pkt 2 ustawy o działaczach opozycji. Zatem w tym stanie faktycznym i prawnym Prezes IPN dokonał niedopuszczalnego domniemania przyjmując, że zapisy znajdujące się w archiwum mieszczą się w kategorii dokumentów, o których stanowi art. 4 pkt 2 ustawy o działaczach opozycji. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że podobne stanowisko, w zbliżonych stanach faktycznych, zawarte zostało m.in. w sprawach sygn. II OSK 2078/18 (wyrok z dnia 30 października 2018 r.) oraz sygn. II OSK 1703/17 (wyrok z dnia 13 lutego 2018 r.).

Konsekwencją powyższego jest to, że przy prawidłowej wykładni prawa materialnego, jako nieusprawiedliwiony jawi się zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. art. 4 pkt 2 ustawy o działaczach opozycji oraz art. 80 K.p.a., ponieważ organ dokonał niewłaściwej oceny dowodów zgromadzonych w postępowaniu w świetle ustawowych przesłanek potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Organ nie odniósł się także do znajdującego się w aktach pisma IPN z dnia [...]2017 r., znak: [...] (k. 19 akt adm.) oraz zaświadczenia IPN nr [...]z dnia [...]2005 r. (k. 71 akt adm.).

Reasumując, zarzuty skargi kasacyjnej okazały się nieusprawiedliwione. Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak wyroku, na podstawie art. 184 P.p.s.a.