Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA 4151/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Dyrektor Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 89
journal: Dz.U. 2001 nr 125 poz. 1371
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.
Teza: 1. Należy przyjąć domniemanie faktyczne, że ustalenia protokołu zatrzymania i kontroli pojazdu oddają stan pojazdu i ładunku z okresu jego przebywania na drodze publicznej, skoro protokół ten z samego założenia ma służyć jako podstawowy dowód w sprawie poruszania się nienormatywnego pojazdu na drodze publicznej. Sporządzenie takiego dokumentu znajduje umocowanie w przepisach art. 89 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym /Dz.U. nr 125 poz. 1371/.

2. Wniesienie przez kierowcę do protokołu zatrzymania i kontroli pojazdu istotnych uwag mogących mieć wpływ na kwestię odpowiedzialności przewoźnika nakłada na przedstawiciela organu obowiązek ustosunkowania się do stanowiska kierowcy i w razie potrzeby podjęcia niezbędnych kroków dla ustalenia rzeczywistego stanu pojazdu i ładunku w czasie, gdy znajdował się on na drodze publicznej.

TEZY

1. Należy przyjąć domniemanie faktyczne, że ustalenia protokołu zatrzymania i kontroli pojazdu oddają stan pojazdu i ładunku z okresu jego przebywania na drodze publicznej, skoro protokół ten z samego założenia ma służyć jako podstawowy dowód w sprawie poruszania się nienormatywnego pojazdu na drodze publicznej. Sporządzenie takiego dokumentu znajduje umocowanie w przepisach art. 89 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym /Dz.U. nr 125 poz. 1371/.

2. Wniesienie przez kierowcę do protokołu zatrzymania i kontroli pojazdu istotnych uwag mogących mieć wpływ na kwestię odpowiedzialności przewoźnika nakłada na przedstawiciela organu obowiązek ustosunkowania się do stanowiska kierowcy i w razie potrzeby podjęcia niezbędnych kroków dla ustalenia rzeczywistego stanu pojazdu i ładunku w czasie, gdy znajdował się on na drodze publicznej.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Gronowski (spr.), Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki, Asesor WSA Piotr Borowiecki, Protokolant Aleksandra Borowiec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2004 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] listopada 2002 r. Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia oddala skargę


UZASADNIENIE

Protokołem zatrzymania i kontroli pojazdu z dnia [...] kwietnia 2002 r. dokonano pomiaru nacisków osi należącego do Z. K., zwanego dalej "skarżącym", pojazdu [...] nr rej. [...] wraz z naczepą nr [...]. Kontrola miała miejsce na parkingu "K." przy drodze krajowej nr [...] kilometr [...].W świetle dokonanych pomiarów ustalono przekroczenie:

• szerokości pojazdu o 0,25 m.

• dopuszczalnych nacisków osi na drogę w odniesieniu do drugiej i trzeciej osi, odpowiednio o 14,38 kN i 23,79 kN.

W świetle ustaleń protokołu kierowca bezskutecznie żądał ponownego przeważenia pojazdu.

Ponadto, według ustaleń protokołu, kierowca został poinformowany o technice najeżdżania pojazdu na wagi i zjeżdżania z nich, miał możliwość sprawdzenia zgodności numerów fabrycznych wag ze świadectwami legalizacji, udostępniono mu do wglądu protokół pomiaru równości terenu na stanowisku ważenia pojazdów oraz zapoznał się z treścią protokołu i otrzymał jego kopię.

W związku z przekroczeniem szerokości pojazdu oraz dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę ostateczną decyzją Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...] utrzymano w mocy wcześniejszą decyzję tego organu z dnia [..] września 2002 r. nr [...] nakładającą na skarżącego karę pieniężną w kwocie 9280 zł.

Decyzja została wydana na podstawie art. 13 ust. 2a i 2b i art. 20 pkt 8 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.) w związku z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602 ze zm.) oraz § 2 ust. 2, § 5 ust. 1 i ust. 4 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. Nr 44, poz. 432).

W skardze na powyższą decyzję, wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący podtrzymał stanowisko zajęte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, iż powodem przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi na drogę było obniżenie się tzw. poduszek powietrznych, co spowodowało nierównomierne rozłożenie nacisku masy towaru na wszystkie osie. Mając możliwość ręcznego ustawienia poduszek powietrznych na ciągniku siodłowym i przełożenia ładunku na pojeździe kierowca wnosił o ponowne przeważenie towaru, co mu odmówiono. Ponadto zarzucił naruszenie w zaskarżonej decyzji art. 2 Konstytucji RP, poprzez nałożenie ustawą obowiązków w omawianym zakresie, którym przewoźnik nie jest w stanie sprostać.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Z dniem 1 stycznia 2004 r. weszły w życie:

• ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), zwana u.s.a.,

• ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwana p.s.a.,

• ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), zwana p.w.u.p.

Jednocześnie uchylona została ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), która obowiązywała w dacie wniesienia skargi w niniejszej sprawie.

W świetle art. 97 § 1 p.w.u.p. sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Taka sytuacja ma więc miejsce w niniejszej sprawie i dlatego postępowanie toczy się na podstawie p.s.a.

Zgodnie z art. 1 § 1 u.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wchodzi więc tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Innymi słowy, przynajmniej zasadniczo, sąd administracyjny nie rozważa kwestii, czy decyzja organu administracji publicznej jest słuszna, lecz czy mieści się w granicach obowiązującego prawa materialnego i procesowego.

Analizując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powołanych wyżej kryteriów skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż w zaskarżonej decyzji nie można się dopatrzyć zarzutu naruszenia prawa.

Wobec postawienia w skardze zarzutu naruszenia art. 2 konstytucji, w świetle którego Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej, zachodzi potrzeba ustosunkowania się do tej kwestii. W ocenie Sądu Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad w zaskarżonej decyzji nie naruszył powołanego wyżej przepisu. W świetle art. 6 k.p.a., co wymaga podkreślenia, organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Innymi słowy, w następstwie stwierdzenia faktu wykonywania przez skarżącego przewozu pojazdem, którego parametry, tak w zakresie szerokości pojazdu jak i nacisków na osie, przekraczały dopuszczalne w tej mierze wymogi, wspomniany organ administracji publicznej miał obowiązek zastosowania przepisów prawa wskazanych w zaskarżonej decyzji, nakładających na przewoźnika obowiązek nałożenia odpowiedniej kary pieniężnej, co zresztą organ ten uczynił. Godzi się także zauważyć, iż kontrolując zaskarżoną decyzję pod kątem jej zgodności z prawem, Sąd (sędziowie) związany jest przepisami prawa o randze ustawowej, a więc również przepisami wskazanymi w zaskarżonej decyzji. W świetle bowiem art. 178 ust. 1 konstytucji sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko konstytucji oraz ustawom. Natomiast, jeżeli w ocenie skarżącego przepisy ustawowe, na podstawie których rozstrzygnięto sprawę, naruszają jego prawa, może on wnieść do Trybunału Konstytucyjnego skargę konstytucyjną (art. 79 ust. 1 konstytucji).

Ustosunkowując się do pozostałych zarzutów podniesionych w skardze wymaga podkreślenia, iż w sprawie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia podstawowym dowodem jest protokół zatrzymania i kontroli pojazdu sporządzony przez uprawniony organ z udziałem przedstawiciela przewoźnika. Sporządzenie takiego dokumentu znajduje umocowanie w przepisach art. 89 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371). Znaczenia dowodowego takiego protokołu nie sposób przecenić, gdyż obrazuje on stan faktyczny, który później nie sposób jest już odtworzyć. Dlatego z punktu widzenia interesów przewoźnika istotne jest wniesienie przez kierowcę do protokołu zatrzymania i kontroli pojazdu wszystkich istotnych uwag mogących mieć wpływ na kwestię odpowiedzialności przewoźnika. W omawianej sprawie kierowca nie wniósł do protokołu własnych uwag (adnotacja o żądaniu przez kierowcę ponownego ważenia pojazdu pochodzi do przedstawiciela organu). Ponadto kierowca pojazdu, za którego działania i zaniechania odpowiedzialność ponosi skarżący jako pracodawca, nie podpisał protokołu. W tej sytuacji na obecnym etapie sprawy skarżący nie udowodnił, aby był niezgodny ze stanem rzeczywistym stan faktyczny ustalony w protokole z zatrzymania i kontroli pojazdu, w którym stwierdzono niezachowanie wymaganych parametrów pojazdu i jego ładunku, z czym przepisy prawa łączą obowiązek zapłaty odpowiedniej kary pieniężnej.

Osobnego omówienia wymaga również kwestia obniżenia się poduszek powietrznych pojazdu, co zdaniem skarżącego spowodowało nierównomierny nacisk osi pojazdu na drogę, w szczególności zaś w odniesieniu do drugiej i trzeciej osi. Jednakże zarzut ten nie znajduje potwierdzenia w treści protokołu z zatrzymania i kontroli pojazdu. Pojawił się on dopiero we wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, a następnie w skardze. Jednakże, gdyby nawet taka sytuacja rzeczywiście miała miejsce, skarżący powinien byłby wówczas udowodnić, iż owe obniżenie poduszek powietrznych nastąpiło bezpośrednio przed czynnościami ważenia, nie zaś na wcześniejszym etapie transportu towaru. Należy bowiem przyjąć domniemanie faktyczne, że ustalenia protokołu zatrzymania i kontroli pojazdu oddają stan pojazdu i ładunku z okresu jego przebywania na drodze publicznej, skoro protokół ten z samego założenia ma służyć jako dowód w sprawie poruszania się nienormatywnego pojazdu na drodze publicznej. Innymi słowy, jeżeli w istotny sposób, w szczególności z przyczyn niezależnych od przewoźnika, nastąpiłoby pogorszenie parametrów pojazdu i jego ładunku w okresie pomiędzy zjazdem pojazdu z drogi publicznej a czynnościami kontrolnymi, kierowca powinien wówczas na to zwrócić uwagę przedstawicielowi organu kontrolnego, w miarę możności jeszcze przed czynnościami kontrolnymi, zaś w każdym razie wnieść do protokołu odpowiednią adnotację. Nakładałoby to na

przedstawiciela organu obowiązek ustosunkowania się do stanowiska kierowcy i w razie potrzeby podjęcia niezbędnych kroków dla usta- lenia rzeczywistego stanu pojazdu i ładunku w czasie, gdy znajdował się on na drodze publicznej. W niniejszej sprawie, jak to już wskaza- no, takich aktów staranności kierowca nie dopełnił.

Skoro zatem w świetle zebranego w sprawie materiału dowo- dowego, a w szczególności protokołu zatrzymania i kontroli pojazdu, miał miejsce przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, zasadnie skarżący został obciążony karą pieniężną. W związku z tym skarga podlega oddaleniu (art. 151 p.s.a.).

-----------------------

Sygn. akt 6 II SA 4151/02

UZASADNIENIE