Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1451/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art 230 par 5 pkt 1, par 4, par 4a
journal: Dz.U. 2001 nr 75 poz 802
law: Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Czesława Socha (spr.) Sędziowie NSA Krystyna Anna Stec Henryk Wach Protokolant Piotr Suchoń po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 29 czerwca 2012 r. sygn. akt III SA/Po 785/11 w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 29 czerwca 2012 r. o sygn. III SA/Po 785/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] sierpnia 2011 r. o nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego.

Sąd I instancji przyjął, że wymierzenie Jackowi Jędrowiakowi długu celnego w wysokości [...]zł i zarejestrowanie go jako niezaksięgowanej kwoty cła od towaru w postaci używanego samochodu osobowego marki O. o nr nadwozia [...]rodzaju nadwozia – sedan, rodzaju paliwa – benzyna, nr kodu 8703 23 90 9 z autonomiczną stawką celną w wysokości 35% minimum 2500 EUR/szt., było uzasadnione. Wynika to z art. 207 Ordynacja podatkowa oraz art. 2 § 1 i § 2, art. 3 § 1 pkt 2, art. 6 § 1 i § 2, art. 13 § 1, art. 21, art. 29, art. 38, art. 210 § 1, § 2, § 3, art. 220 § 1, art. 222 § 3, art. 223 § 4 ustawy z dnia 09.01.1997 r. Kodeksu celnego (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 z późn. zm.) w związku z § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23.12.2002 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz. U. Nr 226, poz. 1885 z późn. zm.), a także art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne (Dz. U. 68 poz.623). Dług ten powstał w związku z nielegalnym wprowadzeniem towaru na polski obszar celny i jest należnością celną przywozową. Skarżący został uznany za jedynego dłużnika celnego.

Ocena powyższa jest następstwem okoliczności wynikających z faktu, że w dniu [...] października 2002 r. skarżący nabył od [...]uszkodzony po wypadku drogowym samochód, który miał w dokumentach wpisany nr nadwozia jak wyżej oraz fakt rejestracji na terenie Polski jako składak od [...] lipca 1996 r. W dniu [...] września 2003 r. funkcjonariusze zatrzymali ten pojazd i biegły ustalił w tylnej części silnika pole numerowe z nabitym numerem, noszącym ślady przerobienia. Zawarte zostały dwie umowy kupna-sprzedaży, zawierające identyczne dane z różnicą, że zakupiony pojazd jest uszkodzony, a w drugiej informacja dotycząca identyfikacji przedmiotu transakcji. Sprowadzony został z N. i tam wyrejestrowany w dniu [...] listopada 2001 r. Pierwszą rejestrację w Polsce dokonał [...]. Stwierdzono, że nie figurował jako dopuszczony do obrotu na polskim obszarze celnym. Nie figurował też jako utracony w N. czy w Polsce. Zatrzymany przez policję pojazd był w rzeczywistości innym pojazdem niż zakupiony od [...]. Oznaczało to, że skarżący posiadł samochód z przerobionymi numerami nadwozia i użytkował go na podstawie dokumentów od innego pojazdu. Świadomie korzystał ze spornego samochodu w sposób niezgodny z prawem. Przyjęto zatem dzień [...] września 2003 r. (data zatrzymania przez funkcjonariuszy) za moment powstania długu celnego.

Nie dostrzegł Sąd I instancji przedawnienia w sprawie, skoro dwukrotnie wystąpiły przesłanki jego zawieszenia. Chodzi o wszczęcie postępowania karnego oraz wniesienie odwołania od decyzji w sprawie długu celnego. Z postanowienia o umorzeniu śledztwa z dnia [...] listopada 2004 r. wynika, że w dniu [...] września 2003 r. Komisariat Policji w [...] wszczął postępowanie przygotowawcze w zakresie przerobienia numerów identyfikacyjnych nadwozia w kierunku przestępstwa z art. 306 Kodeksu karnego. Należało zatem okres od [...] września 2003 r. do dnia [...] listopada 2004 r. przyjąć jako zawieszający niniejsze postępowanie na podstawie art. 230 § 5 pkt 1 kodeksu celnego i pozostający w związku podmiotowym i przedmiotowym niniejszego postępowania celnego. Zakończona w frazie postępowania przygotowawczego sprawa potwierdziła fakt wprowadzenia badanego nadwozia samochodu z przerobionymi numerami identyfikacyjnymi na polski obszar celny bez uiszczenia stosowanych opłat celnych. Wszczęte śledztwo zostało umorzone. Druga przyczyna zawieszenia, to wniesienie przez skarżącego w dniu [...] lipca 2006 r. odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] lipca 2006 r. w sprawie długu celnego. W dniu [...] sierpnia 2009 r. doręczono stronie decyzję organu II instancji [...] sierpnia 2009 r. Oznacza to zawieszenie trzyletniego terminu od [...] lipca 2006 r. do dnia [...] sierpnia 2009 r. Mając na uwadze datę powstania długu celnego ustaloną na dzień [...] września 2003 r. oraz dwukrotne zawieszenie niniejszego postępowania, należało stwierdzić, że decyzja organu I instancji z dnia [...] maja 2010 r. doręczona w dniu [...] maja 2010 r. została wydana w terminie zakreślonym w art. 230 § 4a Kodeksu celnego.

Z powyższych powodów skargę oddalono.

Skargę kasacyjną na powyższy wyrok w całości złożył [...]. Zarzucił naruszenie prawa materialnego. Domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji w Poznaniu i zasądzenia zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Powołując się na naruszenie prawa materialnego zarzucił błędną wykładnię art. 230 § 5 pkt 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny, jak też błędne zastosowanie art. 230 § 4 tego kodeksu.

W uzasadnieniu podał, że błędne jest stanowisko Sądu I instancji co do zawieszenia biegu terminu przedawnienia za okres prowadzonego postępowania karnego. Powołane wyżej przepisy, jak też wyroki Sądu I instancji wyraźnie wskazują, że chodzi o postępowanie karne z przedstawieniem zarzutów stronie postępowania celnego bądź podejrzenia popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiążącego się z niewykonaniem zobowiązania z tytułu długu celnego, którego dotyczy przedawnienie. Prowadzone w sprawie ad rem postępowanie karne dotyczyło usuwania, podrabiania lub przerabiania znaków identyfikacyjnych samochodu. Nie miało wpływu na bieg terminu powiadomienia o kwocie długu celnego. Termin zatem nie uległ zawieszeniu w tym okresie. Wyrok Sądu i instancji narusza zatem art. 230 § 4 kodeksu celnego. Błędnie został zastosowany przez Sąd I instancji, co powoduje, że strona została powiadomiona o kwocie długu celnego po upływie trzech lat, licząc od dnia jego powstania.

Zarzut skargi kasacyjnej jest uzasadniony a wyrok Sądu I instancji sprzeczny z prawem.

Dyrektor Izby Celnej w P. nie skorzystał z prawa złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest nieuzasadniona.

Zgodnie z art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W tym trybie wpłynęła skarga kasacyjna w niniejszej sprawie i spełnia wymogi określone w art. 174, art. 175 § 1, art. 176 oraz art. 177 § 1 tej ustawy. Oznacza to, że zaistniały podstawy do merytorycznego jej rozpoznania.

Przepis art. 183 § 1 powołanej wyżej ustawy obliguje Naczelny Sąd Administracyjny do rozpoznania sprawy w granicach skargi kasacyjnej. Sąd ten z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy. Stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej nie występuje żadna z okoliczności stanowiących o nieważności postępowania.

Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie nie powołuje żadnych przepisów proceduralnych, o których mowa w art. 174 pkt 2 cytowanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest stanem faktycznym sprawy będącym podstawą wydania zaskarżonego wyroku. W konsekwencji, dla oceny trafności podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego miarodajny jest stan faktyczny ustalony przez sąd w zaskarżonym wyroku. Tak ustalony stan faktyczny uzasadniał przyjętą przez Sąd I instancji podstawę do zastosowania prawa materialnego.

Kasator powołując naruszenie prawa materialnego, zarzuty sprowadził do błędnej wykładni art. 230 § 5 pkt 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.) i błędnego zastosowania art. 230 § 4 tej ustawy. Chodzi zatem o to, że termin powiadomienia strony o kwocie długu celnego nie uległ zawieszeniu w okresie od 29 kwietnia 2003 r. do dnia 18 listopada 2004 r. Oznacza to przedawnienie zobowiązania, o którym mowa w przepisie.

Okres, o którym mowa wyżej, to okres trwającego postępowania karnego w zakresie przerobienia numerów identyfikacyjnych nadwozia spornego samochodu osobowego w kierunku przestępstwa z art. 306 kodeksu karnego. Sąd I instancji w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego trafnie przyjął, że jest to okres zawieszający bieg terminu przedawnienia. W ocenie kasatora, skoro postępowanie to w dniu [...] listopada 2004 r. zakończyło się umorzeniem śledztwa, to nie zawiesiło biegu terminu przedawnienia do powiadomienia strony o kwocie długu celnego. Stanowisko to nie jest uzasadnione, czemu trafnie dał także wyraz Sąd I instancji. Wykluczono wprawdzie pochodzenie samochodu z przestępstwa kradzieży, natomiast potwierdzono fakt wprowadzenia nadwozia spornego samochodu z przerobionymi numerami identyfikacyjnymi na polski obszar celny bez uiszczenia stosownych opłat celnych. Sprawa karna pozostawała zatem w związku podmiotowym i przedmiotowym z niniejszym postępowaniem celnym. Nie można zatem przyjąć, że tylko sprawa karna zakończona przedstawieniem zarzutów mogła zawiesić ten termin jak wywodzi kasator, upatrując w tym błędną wykładnię art. 230 § 5 pkt 1 ustawy. O ile w przepisie tym jest mowa o wszczęciu postępowania karnego, to chodzi nie tylko o zakończenie postępowania przedstawionymi zarzutami, ale o wykazanie także związku podmiotowo-przedmiotowego, o którym była już mowa wyżej. Związek ten został wykazany, skoro narażono Skarb Państwa na uszczuplenie należności celnych, a związane to jest z nielegalnym wprowadzeniem towaru na polski obszar celny. Przepis ten, poza wszczęciem postępowania karnego, wymienił także postępowanie w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe. W postępowaniach tych mieszczą się niewątpliwie spenalizowane czyny, a do nich należą te, które uszczuplają należności celne wobec Skarbu Państwa. Ustawodawca używając pojęcia "wszczęcie postępowania karnego" nie wskazał, że musi ono zakończyć się przedstawieniem zarzutów. Chodzi zatem o wszczęcie postępowania z urzędu lub na wniosek w sposób przewidziany w tych procedurach, o ile znajduje swoje podstawy w przepisach prawa materialnego lub procesowego. Oznacza to, że kasator odnosząc się już do sposobu zakończenia takiego postępowania, łączy go tylko ze skutkiem, czego przepis nie przewiduje. W konsekwencji forma, do której nawiązał kastor w takim postępowaniu, nie ma prawnego uzasadnienia, gdyż istotna jest tylko strona podmiotowo-przedmiotowa pozostająca w związku ze sprawą.

Mając na uwadze powyższe, nie można podzielić wywodów kasatora, że stanowisko zaprezentowane w zarzucie skargi znajduje swoje uzasadnienie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2011 r. I GSK 255/10 czy też w sprawie I SA/Bk 555/08 z dnia 21 stycznia 2009 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Sądy powyższe w tej kwestii wypowiedziały się także jak wyżej wywiedziono z podkreśleniem, że chodzi o wszczęcie takich postępowań sygnalizowanych, a które wiążą się z niewykonaniem zobowiązania z tytułu długu celnego.

Podzielić zatem należało stanowisko Sądu I instancji, że od dnia wszczęcia postępowania przygotowawczego, to jest od dnia [...] września 2003 r. do dnia [...] listopada 2004 r., a więc zatwierdzenia postanowienia o umorzeniu śledztwa przez prokuratora, nastąpiło zawieszenie postępowania na podstawie art. 230 § 5 pkt 1 kodeksu celnego, co oznacza wydanie decyzji w terminie zakreślonym przez art. 230 § 4a kodeksu celnego, a nie art. 230 § 4 tego kodeksu, jak błędnie wskazano w zarzucie skargi kasacyjnej.

Biorąc powyższe pod uwagę, należało na podstawie art. 184 cytowanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę kasacyjną oddalić.