Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 2059/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2004-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alina Dominiak, Sędziowie NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Asesor WSA Krzysztof Retyk, Protokolant Beata Kaczmar, po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi "A" S.A. na decyzję Urzędu Ceł z dnia 12 października 2001 r. Nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

3 I SA/Gd 2059/01

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją Prezes Urzędu Ceł utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Celnego w przedmiocie określenia "A" SA. kwoty długu celnego.

W uzasadnieniu decyzji Prezes Urzędu Ceł wskazał, że w dniu 17 listopada 2000 r. na podstawie wniosku firmy "A" S.A. o nadanie towarowi - mrożonkom -przeznaczenia celnego - powrotny wywóz towarów niekrajowych objętych uprzednio procedurą składu celnego, Dyrektor Urzędu Celnego objął ww. towar procedurą tranzytu wg SAD nr [...] z dnia 17 listopada 2000 r. i wyznaczył termin do przedstawienia towaru w Oddziale Celnym do dnia 24 listopada 2000 r. Głównym zobowiązanym w procedurze tranzytu była firma "A", która przyjęła obowiązek przedstawienia w nienaruszonym stanie towaru w wyznaczonym terminie i we wskazanym urzędzie celnym.

W związku z nie przedstawieniem towaru w granicznym urzędzie celnym w wyznaczonym terminie Dyrektor Urzędu Celnego postanowieniem z dnia 7 lutego 2001 r. wszczął postępowanie w sprawie, a następnie decyzją z dnia 18 maja 2001 r. określił kwotę wynikającą z długu celnego.

Pismem z dnia 28 maja 2001 r. pełnomocnik strony wniósł odwołanie od powyższej decyzji, kwestionując powstanie długu celnego w stosunku do firmy "A" S.A. oraz podnosząc, iż oświadczenie nabywcy towaru o jego wywozie poza polski obszar celny winno być uznane przez organ celny jako dostateczny dowód w sprawie.

Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie Prezes Urzędu Ceł podniósł, że w przedmiotowej sprawie towar przewożony był w ramach procedury tranzytu celem dokonania powrotnego wywozu za granicę. W w. procedura zostaje zakończona, gdy towar i odpowiednie dokumenty zostaną przedstawione w urzędzie celnym przeznaczenia. Firma "A" SA - główny zobowiązany w procedurze tranzytu - miała obowiązek przedstawienia całości towaru w urzędzie celnym przeznaczenia — Oddziale Celnym - w wyznaczonym terminie. Głównym zobowiązanym - stosownie do art. 99 § 1 Kodeksu celnego jest bowiem osoba, która sama lub za pośrednictwem upoważnionego przedstawiciela, przez zgłoszenie celne, wyraziła wolę wykonania obowiązków przewidzianych procedurą tranzytu.

Art. 99 § 2 Kodeksu celnego stanowi, iż główny zobowiązany powinien złożyć zabezpieczenie w celu zagwarantowania pokrycia kwoty wynikającej z długu celnego i innych należności mogących powstać w związku z przywozem lub wywozem towaru. Zgodnie z art. 101 § 2 ustawy Kodeks celny główny zobowiązany w procedurze tranzytu powinien przedstawić w wyznaczonym terminie i we wskazanym przez organ celny urzędzie celnym towary w stanie nienaruszonym i z zachowaniem środków zastosowanych przez organ celny w celu zapewnienia tożsamości towaru oraz przestrzegać przepisów procedury tranzytu. Art. 35 § 1 stanowi, że towary wprowadzone na polski obszar celny podlegają, od chwili ich wprowadzenia, dozorowi celnemu. Zgodnie z § 3 tego artykułu towary te pozostają pod dozorem celnym tak długo, jak jest to niezbędne do określenia ich statusu celnego, a w przypadku towarów nie krajowych - aż do czasu, kiedy ich status celny zostanie zmieniony bądź gdy zostaną wprowadzone do wolnego obszaru celnego albo zostaną powrotnie "wywiezione bądź zniszczone zgodnie z art. 186. Zgodnie z art. 98 ww. ustawy procedura tranzytu zostaje zakończona, gdy towary i odpowiednie dokumenty zostaną przedstawione w urzędzie celnym przeznaczenia, zgodnie z przepisami tej procedury.

Firma "A" S.A. nie przedstawiła towaru wraz z dokumentami w urzędzie celnym przeznaczenia w wyznaczonym terminie, mimo, iż podlegał on dozorowi celnemu w związku z jego powrotnym wywozem poza polski obszar celny. Art. 211 § 1 Kodeksu celnego określa, że dług celny w przywozie powstaje w wypadku usunięcia spod dozoru celnego towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym.

Krąg dłużników, czyli osób zobowiązanych do zapłacenia kwoty wynikającej z długu celnego, ustalony został w art. 211 § 3 ustawy Kodeks celny. Zgodnie z pkt 4 w/pow. przepisu dłużnikiem jest osoba zobowiązana do wykonywania obowiązków wynikających ze stosowania procedury celnej, którą towar został objęty.

Podniósł również Prezes UC, że w odwołaniu z dnia 28 maja 2001 r. strona podnosi, iż firma "A" S.A. nie może ponosić odpowiedzialności za zawinione skutki działań nabywcy towaru.

Należy wskazać, iż przedmiotem postępowania celnego jako postępowania administracyjnego jest ustalenie zaistnienia określonych uprawnień lub obowiązków celnych (w tym obowiązek uiszczenia należności celnych) w stosunku do konkretnego podmiotu, co następuje w drodze administracyjnej. Organ celny stwierdza zatem tylko fakt, czy określone obowiązki zostały wykonane, czy też nie. Firma "A" S.A. zobowiązana była do wykonania określonych obowiązków celnych (m.in. do dostarczenia towaru do urzędu celnego przeznaczenia) i obowiązków tych nie wykonała.

Art. 3 § 1 pkt 2 Kodeksu celnego stanowi, iż dług celny oznacza powstałe z mocy prawa zobowiązanie do uiszczenia należności celnych przywozowych (dług celny w przywozie) lub należności celnych wywozowych (dług celny w wywozie) odnoszące się do towarów.

W związku z powyższym w wypadku zaistnienia pewnych zdarzeń, z którymi przepisy prawa celnego wiążą powstanie określonych uprawnień lub obowiązków organ celny zobowiązany jest wydać decyzję regulującą sytuację towaru zgodnie z przepisami prawa celnego. A zatem decyzja określająca kwotę wynikającą z długu celnego ma charakter deklaratoryjny; stwierdza fakt powstania długu celnego z chwilą wystąpienia określonych skutków prawnych. W odwołaniu z dnia 28 maja 2001 r. strona podniosła również, iż oświadczenie nabywcy winno stanowić dostateczny dowód w sprawie, że towar opuścił polski obszar celny. Przy piśmie z dnia 15 lutego 2001 r. nadesłała bowiem kserokopie dokumentów w języku rosyjskim, które zdaniem strony potwierdzają odprawę ww. towaru w ukraińskim urzędzie celnym. W związku z powyższym Prezes UC wyjaśnił, iż z zgodnie z art. 270 § 1 Kodeksu celnego organ celny może przyjąć jako dowód w postępowaniu dokumenty sporządzone przez organy celne państwa obcego lub inne uprawnione podmioty państwa obcego. Przepis ten nie dotyczy jednak kserokopii dokumentów nie potwierdzonych za zgodność z oryginałem przez osobę do tego upoważnioną.

Pismem z dnia 26 lutego 2001 r. Urząd Celny poinformował stronę, iż zawarta w nadesłanych dokumentach ilość oraz wartość towaru nie odpowiada ilości oraz wartości towaru zawartej w zgłoszeniu celnym nr jw. oraz zażądał nadesłania w terminie 14 dni oryginalnych dokumentów lub ich kserokopii potwierdzonych za zgodność z oryginałem przez osobę do tego upoważnioną sporządzonych przez organy celne lub administracyjne państwa obcego i stanowiących dowód wywozu towaru z polskiego obszaru celnego. Strona takich dokumentów nie przedstawiła, w związku z czym organ celny pierwszej instancji prawidłowo uznał, iż dług celny powstał z mocy prawa i określił kwotę wynikającą z długu celnego.

Skargę na powyższą decyzję złożyła "A" Spółka Akcyjna, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi skarżąca Spółka podniosła, że naruszenie obowiązku -przedstawienia towaru w Urzędzie Celnym w wyznaczonym terminie, nastąpiło na skutek okoliczności niezawinionych przez skarżącą Spółkę. Zakupu towaru od Spółki Akcyjnej "A" dokonał obywatel Ukrainy R.P. - bezpośrednio w składzie celnym. Spółka wystawiła kupującemu wszystkie niezbędne dokumenty i poinformowała kupującego o obowiązku przedstawienia towaru w Urzędzie Celnym przeznaczenia tj. wyjścia przy przekraczaniu granicy.

Skarżąca Spółka działała w zaufaniu do kupującego, gdyż nie był to pierwszy przypadek zakupu towarów przez obywatela Ukrainy. Z niewiadomych przyczyn kontrahent, jak wynika z uzasadnienia decyzji nie przedstawił w terminie zakupionych towarów w polskim Urzędzie Celnym. Skarżąca wielokrotnie zwracała się do kupującego o przedstawienie dowodów wywozu zakupionych towarów zgodnie z obowiązującym prawem. W odpowiedzi otrzymała oświadczenie (znajdujące się w aktach), że zakupiony towar został przewieziony za granicę i znalazł się na terytorium Ukrainy.

Wobec powyższego decyzja winna ulec uchyleniu, gdyż skarżąca Spółka nie może ponosić odpowiedzialności za niezawinione działania, a oświadczenie kontrahenta winno stanowić dowód w sprawie, iż towar opuścił polski obszar celny.

W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Cel wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) i art. 134 § 1 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej... pod względem zgodności z prawem, rozstrzygając w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W rozpoznawanej sprawie, jest poza sporem, że na skarżącej Spółce Akcyjnej "A" ciążył obowiązek przedstawienia towaru w Urzędzie Celnym w wyznaczonym terminie w związku z objęciem towaru - na wniosek Spółki - procedurą tranzytu. Spór między stronami sprowadza się do kwestii czy wskazywane przez Spółkę okoliczności zwalniają ją z tego obowiązku i czy okoliczności te zostały przez Spółkę należycie wykazane.

Zgodnie ze wskazanym przez organy celne przepisem art. 98 Kodeksu celnego procedura tranzytu zostaje zakończona, gdy towary i odpowiednie dokumenty zostaną przedstawione w urzędzie celnym przeznaczenia, zgodnie z przepisami tej procedury. Przepis ten reguluje konstrukcję zakończenia procedury tranzytu, podkreślając wymóg przedstawienia dokumentów w urzędzie celnym. Przedstawienie towarów organowi celnemu, to zawiadomienie organu celnego przez osobę, dokonane w wymaganej formie, o dostarczeniu towarów do urzędu celnego albo miejsca wyznaczonego lub uznanego przez organ celny.

A zatem, skoro skarżąca Spółka twierdzi, że towar został przewieziony za granicę, to winna wykazać, iż towar i dokumenty zostały przedstawione w urzędzie celnym wywozu. Nie spełniają tego przedstawione przez Spółkę kserokopie dokumentów nie potwierdzone za zgodność z oryginałem przez osobę upoważnioną.

Organ celny może bowiem przyjąć jako dowód w postępowaniu dokumenty sporządzone przez organy celne państwa obcego lub inne uprawnione podmioty państwa obcego (art. 270 Kodeksu celnego), jednak muszą to być oryginały lub kopie poświadczone przez osoby uprawnione, albowiem polski system prawa nie uznaje za dowód kserokopii, jeżeli nie jest poświadczona za zgodność z oryginałem - przez osobę upoważnioną.

W świetle powyższego organy celne prawidłowo przyjęły, że skarżąca Spółka nie wykazała, aby towar został wywieziony za granicę, że Spółka wykonała nałożony na nią jako głównego zobowiązanego w procedurze tranzytu, obowiązek.

Nie zwalnia bowiem Spółki z tego obowiązku, nieudokumentowana sprzedaż towaru objętego procedurą tranzytu. Strona nie przedstawiła bowiem ani umów kupna - sprzedaży, ani faktur z tej transakcji ani dowodów zapłaty, nie wystąpiła też do organów celnych o zmianę procedury, czy osoby głównego zobowiązanego.

Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, została oparta o prawidłową podstawę prawną i prawidłowo zebrany i oceniony materiał dowodowy.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 151 cyt. ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.