Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 294/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2013-05-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6073 Opłaty adiacenckie oraz opłaty za niezagospodarowanie nieruchomości w zakreślonym terminie
Hasła tematyczne: Opłaty administracyjne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 1 lit a,
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 145 ust 1, ust 2,
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: art. 112
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski,, Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 maja 2013 r. sprawy ze skargi Wojskowej Agencji Mieszkaniowej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej Wojskowej Agencji Mieszkaniowej kwotę [...] zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 143 ust. 1, art. 144, art. 145 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651), po rozpatrzeniu odwołania z dnia [...] r. Skarbu Państwa Oddział Regionalny Wojskowej Agencji Mieszkaniowej od decyzji Prezydenta Miasta z [...] r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej w wysokości [...] zł. należnej Gminie Miasto z tytułu wzrostu wartości nieruchomości gruntowej w wyniku wybudowania urządzeń infrastruktury technicznej, tj. budowy sieci wodociągowej i kanalizacji sanitarnej wraz z przepompownią ścieków w obrębie ulic [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

Obie decyzje zostały uchylone prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 30 maja 2012 r., sygn. akt Ii SA/Sz 1397/11.

Sąd w powyższym wyroku wskazał, że pomimo zarzutu strony, nie udzielono odpowiedzi na pytanie, czy istniała możliwość przyłączenia działki do istniejącej już wcześniej na tym terenie infrastruktury technicznej. Zdaniem strony, okoliczność tą potwierdzają dokumenty z lat [...] . Za zasadny Sąd uznał również zarzut dotyczący treści operatu szacunkowego, w sytuacji gdy organy obu instancji nie odniosły się do wskazywanych przez stronę niejasności w treści operatu.

Prezydent Miasta po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] r. nr[...] , na podstawie art. 145 ust. 1, art. 146,

art. 148 ust. 1-3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm., dalej zwanej "u.g.n."), art. 104 Kpa oraz § 1 uchwały Nr XXIX/374/04 Rady Miejskiej w Kołobrzegu z dnia 30 listopada 2004 r.

w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego budową urządzeń infrastruktury technicznej (Dz. Urz. Woj. Zach. Nr 94, poz.1966), ustalił w stosunku do Skarbu Państwa - Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej jako właściciela działki nr [...] , o powierzchni [...] ha, położonej w obrębie [...] miasta jednorazową opłatę adiacencką na rzecz Gminy Miasta w wysokości [...] zł.

W uzasadnieniu decyzji Prezydent Miasta wskazał, że wobec wyroku WSA

, w celu uzupełnienia materiału dowodowego pismem z dnia [...] r. Wydział Gospodarki Nieruchomościami zwrócił się z prośbą do Spółki

A. o potwierdzenie, czy dzięki zrealizowaniu inwestycji,

tj. wybudowaniu sieci wodociągowej i kanalizacji sanitarnej wraz z przepompownią ścieków w obrębie ulicy [...] miasta dla działki [...] zostały stworzone warunki do podłączenia tej nieruchomości do urządzeń infrastruktury technicznej, mając na uwadze, że wcześniej, tzn. przed datą [...] r. (data protokołu odbioru końcowego robót) takiej możliwości nie było.

Z udzielonej w dniu [...] r. przez Spółkę A. odpowiedzi na powyższe pismo wynika, że dopiero po zrealizowaniu inwestycji działka [...] uzyskała możliwość technicznego przyłączenia do urządzeń infrastruktury technicznej.

Pismem z dnia [...] r. Wydział Gospodarki Nieruchomościami zwrócił się również do Rzeczoznawcy Majątkowego o odniesienie się do uwag zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 30.05.2012 r.

Rzeczoznawca Majątkowy pismem z dnia [...] r. złożył wyjaśnienie oraz dołączył korektę operatu szacunkowego. Podał również podstawy prawne na których się oparł wprowadzając poszczególne zapisy w operacie szacunkowym, które zostały zakwestionowane przez stronę skarżącą. Rzeczoznawca zaznaczył, że w sporządzonym operacie szacunkowym z dnia [...] r. napisał, iż działka [...] jest uzbrojona w podstawowe instalacje techniczne, w tym wodociągową kanalizacyjną, dlatego, iż zlokalizowany na działce budynek warsztatowo-garażowy miał wewnętrzne instalacje, wodociągową oraz kanalizacyjną. To było powodem, że przy wycenie działki napisano, iż jest ona w te sieci uzbrojona. Rzeczoznawca podkreślił, iż na datę wyceny operatu szacunkowego nie badał czy działka nr [...] miała możliwość podłączenia tych instalacji z sieci miejskiej. Natomiast z pisma Spółki A. dnia [...] r., jednoznacznie wynika, iż przed datą odbioru końcowego robót dotyczących inwestycji tj. przed [...] r. działka nr [...] nie posiadała sieci wodociągowo- kanalizacyjnej. W sprawie treści operatu szacunkowego zakwestionowanego przez stronę skarżącą, Rzeczoznawca Majątkowy stwierdził, że przyjęte w nim procedury są dopuszczone normą zawodową.

Pismem z dnia [...] r. Wojskowa Agencja Mieszkaniowa, zgłosiła uwagi do prowadzonego postępowania i zebranych materiałów dowodowych, w których ponownie zakwestionowała treść operatu szacunkowego oraz podtrzymała stanowisko, iż przed dniem [...] r. istniała możliwość podłączenia działki do istniejącej wcześniej sieci wodociągowo-kanalizacyjnej. Dodatkowo strona zarzuciła, że nastąpiło przekroczenie 3-letniego terminu, który jest określony w art. 145 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Organ I instancji odnosząc się do postawionych przez stronę zarzutów wskazał, że przed datą odbioru końcowego robót, tj. przed [...] r., przedmiotowa nieruchomość nie miała możliwości podłączenia instalacji wodociągowo-kanalizacyjnej z sieci miejskiej, co potwierdzają pisma rzeczoznawcy majątkowego z dnia [...] r. oraz pismo z Spółki A. z dnia [...] r. Ponadto organ wyjaśnił, że zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie (NSA) z dnia 27 lipca 2009 r., sygn. I OPS 4/09, trzyletni termin o którym mowa w art. 145 ust. 2 u.g.n., dotyczy rozstrzygnięcia przez organ pierwszej instancji o ustaleniu opłaty adiacenckiej. W związku z faktem, że decyzja w przedmiotowej sprawie została wydana z dniem [...] r., trzyletni termin, o którym mowa powyżej ustawie został zachowany.

Organ I instancji wyjaśnił także, że wysokość opłaty adiacenckiej została ustalona, stosownie do przepisów wskazanych w podstawie prawnej oraz w oparciu

o opinię biegłego, tj. operatu szacunkowego określającego wzrost wartości rynkowej prawa własności nieruchomości, spowodowanego wybudowaniem urządzeń infrastruktury technicznej, na potrzeby ustalenia opłaty adiacenckiej, w ten sposób,

że różnica wartości rynkowej nieruchomości po wybudowaniu urządzeń ([...] zł) oraz przed ich wybudowaniem ([...] zł) tj. kwota [...] zł pomnożona została przez stawkę opłaty wynoszącą 20%, co dało kwotę [...] zł.

Na powyższą decyzję Skarb Państwa – Oddział Regionalny Wojskowej Agencji Mieszkaniowej złożył odwołanie, w uzasadnieniu którego wskazał, że zaskarżona decyzja wydana została z przekroczeniem terminu, o którym mowa w art. 145 ust. 2 u.g.n., który upłynął w dniu [...] r. - według pisma spółki "Miejskie Wodociągi i Kanalizacja" z dnia [...] r. - według pisma spółki "Miejskie Wodociągi i Kanalizacja" z dnia [...] r. Ponadto strona odwołująca się podniosła, że decyzję organu I instancji z dnia [...] r., nr [...] ustalającą opłatę adiacencką wyeliminowano z obrotu prawnego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 30 maja 2012 r., sygn. II SA/Sz 1397/11. Tym samym jako uchylona w całości, decyzja ta nie może stanowić podstawy do przedłużenia postępowania. Strona odwołująca się odniosła się także do powołanej w uzasadnieniu decyzji uchwały NSA z dnia 27 lipca 2009 r., sygn. I OPS 4/09 wskazując, iż dotyczy ona stanu prawnego związanego z uchyleniem decyzji i umorzeniem postępowania przez organ odwoławczy w związku z faktem, iż dana decyzja nie stała się ostateczna w czasie określonym w art. 145 ust. 2 u.g.n.

W przedmiotowym postępowaniu decyzja z dnia [...] r. została uchylona, jako wydana z naruszeniem prawa, a zatem w żaden sposób nie można uznać, iż trzyletni termin, o którym mowa z art. 145 ust. 2 u.g.n., został zachowany. Nie było bowiem rozstrzygnięcia przez organ pierwszej instancji o ustaleniu opłaty adiacenckiej ani ostatecznego, ani takiego od którego służy odwołanie w toku instancji. Zdaniem strony, o zachowaniu trzyletniego terminu można mówić jedynie wówczas, kiedy utrzymana zostanie w mocy decyzja organu pierwszej instancji ustalająca opłatę adiacencka w całości lub uchylona zostanie w części i w tym zakresie wydane zostanie orzeczenie co do istoty sprawy. Uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia nie przerywa natomiast biegu trzyletniego terminu. W przeciwnym wypadku doszłoby do sytuacji, w której każda decyzja wydana w ustawowym terminie, nawet taka w stosunku do której orzeczono, że wydana została bez podstawy prawnej, pozwalałaby na prowadzenie postępowania "do skutku", a nie z zachowaniem terminów ustawowych i określonych przepisami K.p.a. Na potwierdzenie powyższego, strona odwołująca się wskazała, że podobne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. IV SA/Po 183/12.

W dalszej części odwołania odwołujący się podniósł, że zgodnie

z oświadczeniem zawartym w piśmie Spółki "Miejskie Wodociągi i Kanalizacja" inwestycja budowy sieci wodociągowej i kanalizacyjnej w obrębie ulic [...] zrealizowana została bez odgałęzień. Oznacza to, że nie zostały spełnione warunki określone w art. 145 ust. 1 u.g.n. Działka nr [...], zgodnie z wyjaśnieniami złożonymi przez rzeczoznawcę, w budynku posadowionym na działce istniała infrastruktura techniczna wodno-kanalizacyjna. Powyższe potwierdza fakt, iż przy przejmowaniu w [...] r. kompleksu wojskowego położonego w obrębie ul. [...] w którym funkcjonowały takie obiekty jak budynki koszarowe, klubowe, biurowo-sztabowe, kuchnie i inne magazynowe, przejęta została na majątek trwały również infrastruktura kanalizacyjna

i wodociągowa. Wybudowanie zaś nowych urządzeń infrastruktury technicznej daje podstawę do przyjęcia, że ewentualnie poprawiono warunki związane z podłączeniem nieruchomości do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej.

Na koniec strona odwołująca się podniosła, że w prowadzonym ponownie postępowaniu wyjaśnienia rzeczoznawcy majątkowego zawarte w piśmie z dnia [...] r. w dalszym ciągu nie dają odpowiedzi na pytanie: dlaczego współczynnik relacji cen wykazany w korekcie operatu i wynoszący [...] , obliczony na podstawie transakcji z lat [...] (tj. 10 lat wstecz) dla działek pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, jest aktualny i możliwy do zastosowania dla działek przewidzianych m.in. pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną oraz oświatową.

Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze , decyzją z dnia [...] r., nr[...] , wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 143 ust. 1, art. 144, art. 145 ust. 1 i 2 u.g.n., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że sprawa rozpatrywana jest ponownie, ponieważ Wojewódzki Sąd Administracyjny wskutek skargi Skarbu Państwa WAM , wyrokiem z dnia 30 maja 2012 r. sygn. akt II SA/Sz 1397/11 uchylił decyzję SKO z [...] r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r. nr [...] Następnie organ II Instancji, odwołując się do treści art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej zwanej "P.p.s.a.") oraz do treści wyroku NSA z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK1328/10, podkreślił, że związanie organu oceną prawną zawartą w wyroku sądu administracyjnego oznacza, że ani organ, ani sąd administracyjny, nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy - ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów - oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną.

W kontekście powyższego organ odwoławczy, także odwołując się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego wskazał, że związanie oceną prawną oznacza, że orzeczenie sądu wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Ocena prawna wynika nie tylko z sentencji orzeczenia, ale również z jego uzasadnienia. Przepis art. 153 P.p.s.a. ma zatem charakter bezwzględnie obowiązujący.

Dalej Kolegium wyjaśniło, że rzeczoznawca majątkowy w piśmie z dnia

[...] r., udzielił wyczerpujących wyjaśnień odnośnie zastrzeżeń zgłoszonych do treści operatu. Zaznaczył, że zlokalizowany na działce nr [...] budynek administracyjno-biurowy miał wewnętrzną instalację wodociągową i kanalizacyjną. Wewnętrznej instalacji nie należy jednak utożsamiać z zewnętrzną infrastrukturą techniczną. Z pisma z dnia [...] r. Spółki A. jednoznacznie wynika, że przed datą końcowego odbioru robót dotyczących omawianej inwestycji, tj. przed [...] r., działka nr [...] posiadała jedynie wewnętrzną sieć wodociągową i kanalizacyjną. Warunki do podłączenia zostały stworzone dopiero dzięki zrealizowaniu przedmiotowej inwestycji, tj. zewnętrznej sieci wodociągowej i kanalizacji sanitarnej. Potwierdzenie tego stanu rzeczy można znaleźć w pismach Spółki A. z dnia [...] r., które dołączone zostało do operatu z dnia [...] r., jak również w pismach z dnia [...]r. Ponadto rzeczoznawca majątkowy stwierdził, że przyjęte w operacie procedury są dopuszczone normą zawodową tj. notą interpretacyjną Nr 1 - zastosowanie podejścia porównawczego w wycenie nieruchomości - włączoną do PKZW Polskiej Federacji Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych w Warszawie. W powołanym zaś piśmie z dnia [...] r. rzeczoznawca majątkowy wyjaśnił także dopuszczalność porównywania cen z innego terenu.

Konkludując, Kolegium stwierdziło, że przed datą protokołu odbioru końcowego robót na dzień [...] r. przedmiotowa nieruchomość nie posiadała możliwości podłączenia do urządzeń infrastruktury technicznej, a zatem nie było podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji i umorzenia postępowania.

Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego Skarb Państwa – Wojskowa Agencja Mieszkaniowa Oddział Regionalny złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Zaskarżonej decyzji strona skarżąca zarzuciła naruszenie:

1) art. 7, 75 § 1, 77 § 1 i art. 80 K.p.a., poprzez niepodjęcie wszystkich działań zmierzających do zbadania materiału dowodowego;

2) art. 145 ust. 2 u.g.n., poprzez wydanie rozstrzygnięcia po upływie terminu;

3) zasad w sprawie metod i technik wyceny oraz sposobów sporządzania operatu szacunkowego nieruchomości zawartych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia

21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207 poz. 2109 ze zm.).

W zakresie uzasadnienia skargi strona skarżąca odwołała się do argumentacji przedstawionej w odwołaniu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę także podtrzymało stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje :

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej.

W myśl art. 134 § 1 i art. 135 P.p.s.a., sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Zdaniem Sądu, w pierwszej kolejności należało rozważyć zarzut skargi dotyczący wydania zaskarżonej decyzji, w szczególności poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...]r. nr [...] z naruszeniem trzyletniego terminu określonego w art. 145 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Powyższa okoliczność skutkowałaby bowiem bezprzedmiotowością rozpoznania i rozstrzygnięcia, przez organy właściwe w sprawie, kwestii ustalenia w stosunku do strony skarżącej, jako właściciela działki nr [...], o powierzchni [...] ha, położonej w obrębie [...] miasta jednorazowej opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego budową urządzeń infrastruktury technicznej, tj. budowy sieci wodociągowej i kanalizacji sanitarnej wraz z przepompownią ścieków w obrębie ulic [...]. Ponadto, taka sytuacja czyniłaby bezprzedmiotowym także odniesienie się do pozostałych zarzutów skargi.

Zgodnie z art. 145 ust. 1 u.g.n., wójt, burmistrz albo prezydent miasta może,

w drodze decyzji, ustalić opłatę adiacencką każdorazowo po stworzeniu warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo po stworzeniu warunków do korzystania z wybudowanej drogi.

W myśl z kolei art. 145 ust. 2 u.g.n., wydanie decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie do 3 lat od dnia stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo od dnia stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej drogi, jeżeli w dniu stworzenia tych warunków obowiązywała uchwała rady gminy, o której mowa w art. 146 ust. 2 u.g.n. Do ustalenia opłaty przyjmuje się stawkę procentową określoną w uchwale rady gminy obowiązującą w dniu, w którym stworzono warunki do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo w dniu stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej drogi.

W kontekście powołanych unormowań ustalenia wymaga kiedy w rozpoznawanej sprawie dla działki nr [...] , stanowiącej własność strony skarżącej, stworzone zostały warunki do podłączenia tej nieruchomości do urządzeń infrastruktury technicznej, co związane było z budową sieci wodociągowej i kanalizacji sanitarnej wraz z przepompownią ścieków w obrębie ulic [...] Od momentu stworzenia owych warunków rozpoczął bieg trzyletni termin, w którym Prezydent Miasta mógł wydać decyzję w przedmiocie ustalenia, w stosunku do strony skarżącej, opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. W dacie tej powinna także obowiązywać uchwała Rady Miejskiej w Kołobrzegu ustalająca wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej.

Zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym w orzecznictwie sądów administracyjnych dla oceny, czy zostały stworzone warunki podłączenia decydujące znaczenie ma rzeczywista możliwość podłączenia nieruchomości do określonych urządzeń (zob. wyrok NSA z dnia 3 listopada 2011 r., I OSK 1921/10, źródło: www.nsa.gov.pl).

Jak wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy pisma "Miejskich Wodociągów i Kanalizacji" z dnia [...] r. skierowanego do Prezydenta Miasta, z dniem [...] r. została zakończona i przekazana do eksploatacji sieć wodociągowa i kanalizacji sanitarnej bez przyłączy i odgałęzień sieciowych w obrębie ulic [...] W związku z powyższym należało uznać, że w tej dacie zostały stworzone warunki przyłączenia do sieci wodno-kanalizacyjnej m.in. działki nr [...]

Nadmienić należy, że Rada Miejska w dniu [...] r. podjęła aktualnie obowiązującą uchwałę Nr XXIX/374/04 w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego budową urządzeń infrastruktury technicznej (Dz. Urz. Woj. Zach. z dnia 17 grudnia 2004 r., Nr 94, poz.1966), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2005r.

Zdaniem Sądu, w związku z powyższym, od daty [...] r.

w przedmiotowej sprawie bieg rozpoczął trzyletni termin na wydanie przez Prezydenta Miasta w stosunku do strony skarżącej decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej.

Przepis art. 57 K.p.a. określa wyłącznie zasady obliczania terminów oznaczonych w dniach, tygodniach oraz miesiącach. Nie określa natomiast sposobu obliczania terminu oznaczonego w latach. Wobec braku stosownych unormowań

w regulacjach K.p.a. celowe jest odwołanie się do art. 112 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 14, poz. 93 ze zm.), do którego w zakresie sposobu obliczania terminów odsyła choćby art. 83 § 1 P.p.s.a. Zgodnie z powołanym przepisem art. 112 Kodeksu cywilnego, termin oznaczony w tygodniach, miesiącach lub latach kończy się z upływem dnia, który nazwą lub datą odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie było - w ostatnim dniu tego miesiąca. W konsekwencji przyjąć należy, że koniec terminu trzyletniego, o którym mowa w art. 145 ust. 2 u.g.n. przypadał w rozpoznawanej sprawie na dzień [...] r.

Według strony skarżącej, w niniejszej sprawie nie można mówić o zachowaniu terminu określonego w art. 145 ust. 2 u.g.n. Na potwierdzenie swojego stanowiska strona skarżąca odwołała się do wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. IV SA/Po 183/12.

W wyroku tym WSA wyraził pogląd, że do zachowania terminu określonego w art. 145 ust. 2 u.g.n. musi istnieć w obrocie prawnym rozstrzygnięcie ustalające wysokość opłaty adiacenckiej wydane przed upływem okresu 3-letniego. Późniejsze wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji ustalającej wysokość tej opłaty, jeżeli upłynął już 3- letni termin do jej wydania, powoduje, że organ traci uprawnienie do kształtowania praw lub obowiązków jednostki w ramach administracyjno-prawnego stosunku materialnego tj. traci kompetencje do wydania decyzji określającej wysokość opłaty adiacenckiej.

Zaprezentowaną wykładnię przepisu art. 145 ust. 2 u.g.n., skład orzekający sądu w całości uznał za prawidłową.

Podkreślenia wymaga, że przedmiotem rozstrzygnięcia wskazanej przez organ I instancji uchwały NSA z dnia 27 lipca 2009 r. była odpowiedź na pytania, czy przed upływem 3 lat podjęta decyzja ma być ostateczna czy nieostateczna, a także czy upływ terminu przewidzianego w art.145 ust. 2 u.g.n. należy wiązać z decyzją organu pierwszej, czy drugiej instancji. Stosownie do powyższego NSA zajął stanowisko,że trzyletni termin, o którym mowa w art. 145 ust. 2 u.g.n. dotyczy rozstrzygnięcia przez organ pierwszej instancji.

NSA w powołanej uchwale rozstrzygał zatem wyłącznie kwestię, czy określony w art. 145 ust. 2 u.g.n. termin trzyletni odnosić należy do decyzji ostatecznej, czy nieostatecznej w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej, w szczególności do przypadku, gdy w stosunku do wydanej przed upływem trzyletniego terminu decyzji nieostatecznej organu I instancji wniesione zostanie odwołanie, a rozstrzygnięcie organu odwoławczego zapadnie po upływie terminu trzyletniego. Stanowiska NSA, że termin trzyletni odnosi się do decyzji organu I instancji, nie można jednak, wbrew poglądowi jaki zdaje się prezentować organ I instancji rozciągać na sytuację, gdy w określonej sprawie wydana przed upływem okresu trzyletniego decyzja organu I instancji zostaje następnie w wyniku kontroli instancyjnej lub sądowoadministracyjnej wyeliminowana z obrotu prawnego uznając przy tym, że także taka uchylona w całości decyzja spełnia wymóg dochowania trzyletniego okresu, o którym mowa w art. 145 ust. 2 u.g.n.

Określony w art. 145 ust. 2 u.g.n. termin trzyletni ma charakter materialnoprawny i z momentem jego bezskutecznego upływu wygasa uprawnienie organu gminu do ukształtowania stosunku materialnoprawnego, w postaci skutecznego ustalenia w stosunku do właściciela danej nieruchomości opłaty adiacenckiej w związku ze stworzeniem warunków do podłączenia tej nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo po stworzeniu warunków do korzystania z wybudowanej drogi. Powyższy skutek materialnoprawny u.g.n. łączy z wydaniem decyzji, nie zaś prowadzeniem postępowania administracyjnego w tym zakresie. Nie można zatem za spełnienie ustawowego wymogu związanego z dochowaniem terminu trzyletniego uznać przypadku wydania w sposób wadliwy decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej, która ze względu na oznaczone nieprawidłowości została następnie w całości wyeliminowana z obrotu prawnego, a potem dalsze kontynuowanie postępowania z założeniem, że termin trzyletni został już skutecznie dochowany i z momentem wejścia do obrotu prawnego wadliwej decyzji bezterminowo przerwany.

Powyższe założenie, zważając że możliwość nałożenia opłaty adiacenckiej stanowi, w myśl treści art. 145 ust. 1 u.g.n. jedynie uprawnienie, nie zaś ustawowy obowiązek organów gminy, powodowałoby istotne pogorszenie sytuacji strony tego rodzaju postępowania, w stosunku do sytuacji, sprzed upływu terminu, co w ocenie Sądu nie jest do pogodzenia z zasadą demokratycznego państwa prawnego, zasadą pogłębiania zaufania jednostek do organów państwa oraz z zasadą praworządności.

Z treści art. 145 ust. 2 u.g.n., jak też z żadnego innego przepisu powszechnie obowiązującego prawa nie można wyprowadzić wniosku, że z wydaniem przez organ gminy pierwotnej decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej, nawet później uchylonej ustawodawca wiąże skutek w postaci przerwania lub zawieszenia terminu trzyletniego, określonego w art. 145 ust. 2 u.g.n. Przypadki, gdy z określoną czynnością prawną łączy się skutek przerwania lub zawieszenia terminu, wymagają wyraźnej podstawy prawnej. Przykład mogą tu stanowić, wskazane także przez WSA w Poznaniu w ww. wyroku z dnia 21 czerwca 2012 r., unormowania art. 70 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), u.g.n. stosownych regulacji nie zawiera.

Zwrócić należy także uwagę na sposób uzasadnienia w przedmiocie rozpatrywanego zarzutu zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Organ ten, w sposób bezpośredni w ogóle nie odniósł się do zarzutu odwołania związanego z upływem terminu trzyletniego. Można jedynie przypuszczać, że Kolegium uczyniło to w sposób pośredni, poprzez odwołanie do treści art. 153 P.p.s.a., w zakresie instytucji związania organów rozstrzygających w sprawie oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 30 maja 2012 r., sygn. II SA/Sz 1396/11.

Podkreślić należy, że przedmiotem oceny Sądu przy wydaniu wyroku była decyzja SKO z dnia [...] r. nr [...] oraz wydana z zachowaniem terminu trzyletniego, określonego w art. 145 ust. 2 u.g.n., decyzja Prezydenta Miasta z [...] r. Sąd w prowadzonym postępowaniu dokonał wyłącznie kontroli legalności wydania wskazanych decyzji, w wyniku której uchylił decyzje organów obu instancji.

Fakt upływu trzyletniego terminu o charakterze materialnoprawnym, jaki organ rozpoznający sprawę ma na wydanie decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej, powodujący, że wydanie takiej decyzji staje się bezprzedmiotowe, uznać należy za okoliczność, która skutkuje wyłączeniem zastosowania art. 153 P.p.p.s., o ile kwestia sposobu liczenia i upływu danego terminu nie była przedmiotem rozstrzygnięcia sądu zawierającego określoną ocenę prawną lub wskazania co do dalszego postępowania.

Sąd uznał, że wobec usunięcia z obrotu prawnego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 30 maja 2012 r., sygn. II SA/Sz 1397/11 decyzji

SKO z dnia [...] r. nr [...] oraz decyzji Prezydenta Miasta z [...] r. nr [...] wydana następnie przez Prezydenta Miasta decyzja z dnia [...] r. nr [...] oraz zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] wydane zostały w stosunku do strony skarżącej z naruszeniem zakreślonego w art. 145 ust. 2 u.g.n. terminu trzyletniego na wydanie decyzji w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej, który to termin upłynął w rozpoznawanej sprawie z dniem [...] r.

Powyższa okoliczność stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] r.,a przez to bezprzedmiotową czyni także analizę pozostałych postawionych w skardze zarzutów.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono, jak w pkt I sentencji.

Orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku (pkt II) oparte zostało o przepis art. 152 a w przedmiocie kosztów postępowania sądowego (pkt III) w oparciu o art. 200 w zw. z art. 205 ww. ustawy.