Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1506/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Asesor WSA Aneta Majowska (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi F. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 12 sierpnia 2022 r. nr SKO.PSŚ/41.5/2229/2022/11540 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 27 czerwca 2022 r. nr [...] Prezydent Miasta R. (dalej: "organ", "organ I instancji"), działając na podstawie art. 41 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U z 2022 r., poz. 2000 z późn. zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 615 z późn. zm.), po ponownym rozpatrzeniu wniosku z dnia 21 lutego 2022 r., odmówił F.U. (dalej: "Strona", "Skarżąca") przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad ojcem T. M. (dalej: "osoba wymagająca opieki").

W uzasadnieniu organ podał, iż na skutek odwołania Strony Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z dnia 21 kwietnia 2022 r. znak SKO.PSŚ/41.5/1024/2022/5013/AK uchyliło zaskarżoną decyzję organu I instancji z dnia 7 marca 2022 r. znak [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W wyniku przeprowadzonego postępowania organ ustalił, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, bowiem w wyniku analizy zebranych dokumentów stwierdzono, iż w przedmiotowej sprawie brak jest bezpośredniego związku przyczynowo skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem. W sprawie nie stwierdzono, iż taki związek występuje, bowiem zgodnie z oświadczeniem Strony z dnia 3 marca 2022 r. ostatnie zatrudnienie miało miejsce w 2014 r. po likwidacji zakładu pracy, a osoba wymagająca opieki została zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności od 16 listopada 2021 r.

Następnie organ wskazał, iż jak wynika z wywiadu z dnia 17 maja 2022 r., osoba niepełnosprawna jest osobą samodzielną w zakresie podstawowych czynności, tj. mycie się, kąpanie, ubieranie, jedzenie, "śniadania i kolacje przygotowuje sobie sam, a obiady często przynoszą mu dzieci". Syn osoby wymagającej opieki "bardzo pomaga, głównie w dowożeniu na wizyty lekarskie, posiada świadczenie emerytalne", natomiast córka – Strona "nie pracuje od 2014 r. wspiera w prowadzeniu gospodarstwa domowego ojca".

W ocenie organu z okoliczności sprawy wynika, że Strona nie musi całodobowo wykonywać względem ojca takich zabiegów opiekuńczych, które wymagałyby jej stałej obecności i nieustannego zaangażowania. Mogą być one realizowane także w warunkach zatrudnienia i nie wymagają rezygnacji z podejmowania pracy zarobkowej, choćby na część etatu. Wobec powyższego organ stwierdził, że przesłanki uzasadniające przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, nie zostały spełnione.

Strona, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła odwołanie od opisanej wyżej decyzji podnosząc zarzuty:

1. naruszenie prawa materialnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy poprzez dokonanie błędnej wykładni przepisu art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r.:

- zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie, że zakres opieki świadczony przez Stronę nie wypełnia w/w dyspozycji, podczas gdy w rozumieniu tego przepisu osoba niepełnosprawna w stopniu znacznym wymaga - w zależności od rodzaju schorzenia oraz aktualnego stanu zdrowia, opieki stałej lub długotrwałej, lecz niekoniecznie całodobowej,

- zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie, że brak jest związku pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez Stronę a sprawowaniem przez nią opieki nad ojcem, podczas gdy w przedmiotowej sprawie taki związek przyczynowo - skutkowy istnieje,

2. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 6, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, przyjęcie, iż sam fakt zwrócenia się z przedmiotowym wnioskiem przez opiekuna dorosłej osoby wymagającej opieki skutkuje brakiem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i zwalnia organy rozstrzygające w sprawie z podejmowania działań zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, pozwalającego na wydanie rozstrzygnięcia z uwzględnieniem słusznego interesu Strony.

W uzasadnieniu Strona przedstawiła argumentację na poparcie sformułowanych zarzutów. W powołaniu na orzecznictwo sądów administracyjnych podniesiono, że przesłanka warunkująca uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego zostanie spełniona, jeżeli opiekun pozostaje w ciągłej dyspozycji swego podopiecznego, przez co należy rozumieć także sytuację, w której oprócz sprawowania opieki, wykazuje gotowość niesienia pomocy zarówno w dzień, jak i w nocy, która to okoliczność co w ocenie Strony zachodzi w niniejszej sprawie. Wskazano również, iż dla oceny przesłanek z art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie jest istotne z jakiego powodu zakończył się ostatni okres zatrudnienia (innej pracy zarobkowej) opiekuna i od kiedy nie pozostaje on już w zatrudnieniu, lecz to, z jakiego powodu ów opiekun nadal nie podejmuje zatrudnienia (innej pracy zarobkowej) w czasie sprawowania opieki, a w przypadku Strony wbrew temu co podnosi organ fakt niepodejmowania zatrudnienia w określonych ramach czasowych był spowodowany koniecznością opieki nad ojcem. Strona podkreśliła, że z uwagi na zły stan zdrowia ojca nie ma możliwości aktywności zawodowej. Tym samym nie sposób przyjąć, aby stan zdrowia osoby wymagającej opieki był na tyle dobry, by mogła ona przez większość czasu funkcjonować bez opieki drugiej osoby w wymiarze, który pozwalałby opiekunowi na równoległe podjęcie pracy. Zdaniem Strony, skoro zakres opieki nie jest w sprawie kwestionowany przez organ, zatem błędnie odmówiono przyznania wnioskowanego świadczenia. W uzasadnieniu zwrócono również uwagę na naruszenia przepisów o charakterze procesowym wymienionych w zarzutach odwołania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy"), działając w oparciu o art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. z 2018 r., poz. 570) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., decyzją nr SKO.PSŚ/41.5/2229/2022/11540 z dnia 12 sierpnia 2022 r., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił dotychczas przeprowadzone w sprawie czynności oraz przywołał treść art. 17 ust. 1 i ust. 1b u.ś.r. Następnie podał, iż Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w R. orzeczeniem z dnia [...] r., zaliczył ojca Strony do znacznego stopnia niepełnosprawności na okres do 31 grudnia 2023 r. stwierdzając jednocześnie, że niepełnosprawność istnieje od 21 września 2021 r., a ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 16 listopada 2021 r., jednakże na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. 38/13, przyczyna odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nie może zostać oparta o moment powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki. Organ odwoławczy, w powołaniu na orzecznictwo sądów administracyjnych, zwrócił uwagę na charakter wnioskowanego świadczenia, które nie jest przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawną osobą bliską, gdyż wynika ona z prawnego i moralnego obowiązku, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania.

W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy, przywołując wyniki wywiadu środowiskowego wskazał, iż ojciec Strony mieszka sam, syn osoby niepełnosprawnej bardzo pomaga ojcu, głównie w dowożeniu na wizyty lekarskie przynosi również często gotowe posiłki, nie składał wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, ponieważ sam posiada świadczenie emerytalne, natomiast Strona nie pracuje i nie pobiera żadnych świadczeń z ZUS. Nadto ojciec Strony "drobne zakupy często dokonuje sam, codzienne sprzątanie, pranie wykonuje sam, leki przyjmuje sam". Kolegium zwróciło uwagę, że ustalenie te zostały przez Stronę potwierdzone podpisem. Końcowo organ odwoławczy stwierdził, iż w sprawie brak jest bezpośredniego związku przyczynowo skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem przez Stronę zatrudnienia a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem. Wyjaśnił, iż nie każda osoba, wobec której orzeczono znaczny stopień niepełnosprawności, wymaga opieki osoby trzeciej w zakresie, który pociąga za sobą konieczność rezygnacji przez tę osobę z zatrudnienia, przy czym nie budził wątpliwości Kolegium fakt, że osoby niepełnosprawne wymagają pomocy ze strony rodziny, ale często pomoc taką można świadczyć po godzinach pracy.

Z rozstrzygnięciem nie zgodziła się Skarżąca wnosząc, sporządzoną przez profesjonalnego pełnomocnika, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Względem zaskarżonej decyzji sformułowała zarzuty tożsame z przedstawionymi na etapie złożonego odwołania. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zobowiązanie organu do przyjęcia oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w orzeczeniu Sądu wydanym w niniejszej sprawie, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu przedstawiono argumentację oraz przywołano orzecznictwo na poparcie zarzutów skargi, zbieżne z przedstawionym w odwołaniu, akcentując, że Skarżąca opiekując się niepełnosprawnym w stopniu znacznym ojcem jest osobą uprawnioną do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wniosło o jej oddalenie. Kolegium podtrzymało argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Pismem z dnia 12 grudnia 2022 r. pełnomocnik Skarżącej wniósł o przeprowadzenie dowodu z przedłożonych do pisma dokumentów oraz uwzględnienie wynikających z nich okoliczności przy rozpoznaniu sprawy. Wskazał również, że ojciec Skarżącej został wypisany ze szpitala do domu z zaleceniami m.in. stawienia się w celu ustalenia terminu rozpoczęcia rehabilitacji, przyjmowania lekarstw, codziennych zmian opatrunków, odciążenia operowanej kończyny, a wszystkich zleceń pilnuje i wykonuje Skarżąca. Do pisma przedłożono kserokopię karty leczenia szpitalnego ojca Skarżącej w okresie od 14 września 2022 r. do 21 września 2022 r. oraz kserokopię wyniku badania TK z dnia 29 sierpnia 2022 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Przystępując do rozpoznania sprawy, Sąd miał na uwadze, iż zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wskazana kontrola nie oznacza jednak przejęcia przez Sąd sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a.

Mając na uwadze tak zakreśloną kognicję sądów administracyjnych oraz przyczyny wzruszenia decyzji organów administracji publicznej, Sąd uznał, że decyzje organów I i II instancji odpowiadają prawu. Zarzuty skargi okazały się niezasadne. Zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z przepisami ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, a także przepisami kodeksu postępowania administracyjnego.

Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło z uwagi na złożony w treści skargi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym przy jednoczesnym braku żądania przeprowadzenia rozprawy przez pozostałe strony (art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 p.p.s.a.).

Przedmiotem kontroli rozpoznawanej sprawy, w oparciu o wymienione powyżej kryteria, stała się decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach nr SKO.PSŚ/41.5/2229/2022/11540 z dnia 12 sierpnia 2022 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji – Prezydenta Miasta R. nr [...] z dnia 27 czerwca 2022 r. w przedmiocie odmowy przyznania Skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad ojcem.

Podstawę materialnoprawną wydanego w sprawie rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, w szczególności art. 17 tej ustawy. Stosownie do treści ust. 1 wskazanej regulacji świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Świadczenie przyznawane jest w celu zrekompensowania osobom zdolnym do pracy kosztów związanych z decyzją o rezygnacji z zatrudnienia, w szczególności utraconych przez nie dochodów (zob. B. Chludziński w: P. Rączka (red.), Świadczenia rodzinne. Komentarz, Lex el. 2021).

W rozpatrywanej sprawie organy odmówiły przyznania Skarżącej wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego. Organy wyjaśniając przyczynę odmowy podały, że opieka sprawowana przez Skarżącą oraz podejmowane w ramach tej opieki czynności mogą być realizowane również w warunkach zatrudnienia Skarżącej i nie wymagają rezygnacji z zatrudnienia chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy, co uzasadniało, zdaniem organów I i II instancji orzekających w sprawie, odmowę przyznania prawa do świadczenia.

Przyczyna odmowy została zatem w istocie oparta o brak spełnienia przesłanek z art. 17 ust. 1 u.ś.r.

Z akt administracyjnych przedłożonych do sprawy wynika, iż postępowanie zostało wszczęte na wniosek Strony złożony w dniu 21 lutego 2022 r. (karta nr 1 akt administracyjnych), osoba wymagająca opieki legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności nr [...] wydanym przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w R. z dnia [...] (ze stwierdzeniem: wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, niepełnosprawność istnieje od 21 września 2021 r., orzeczenie wydano do 31 grudnia 2023 r., karta nr 6 akt administracyjnych), mieszka sam (karta nr 49 akt administracyjnych), małżonka osoby wymagającej opieki zmarła w dniu [...] (karta nr 12 akt administracyjnych).

Skarżąca pracowała zarobkowo do 2014 r., poszukiwała pracy, ale "żadna oferta nie doszła do skutku, w tym czasie pomagała rodzicom w prowadzeniu gospodarstwa domowego" (karta nr 20 akt administracyjnych), pozostaje na utrzymaniu męża (karta nr 49 akt administracyjnych).

Osoba wymagająca opieki ma również syna, który jak podała Skarżąca "ma bardzo dobre kontakty z ojcem, ale ze względu na zobowiązania zawodowe oraz rodzinne nie jest w stanie sprawować opieki nad ojcem" (oświadczenie Skarżącej z dnia 3 marca 2022 r., karta nr 20 akt administracyjnych). Ojciec Skarżącej w toku wywiadu z dnia 17 maja 2022 r. podał, że "syn również mu bardzo pomaga, głównie w dowożeniu na wizyty lekarskie, przynosi często gotowe posiłki, a nie składał wniosku o świadczenie pielęgnacyjne, ponieważ posiada świadczenie emerytalne" (karta nr 49 akt administracyjnych), ponadto wskazał, że "cięższe zakupy przynoszą mu dzieci, drobne zakupy często wykonuje sam, wymaga pomocy w generalnych porządkach, natomiast codzienne sprzątanie, pranie wykonuje sam, opłaty mieszkaniowe dokonuje samodzielnie przez Internet, leki przyjmuje sam" (karta nr 50 akt administracyjnych). Zgodnie z wnioskami pracownika socjalnego ojciec Skarżącej jest osobą samodzielną w zakresie podstawowych czynności tj. mycie się, kąpanie, ubieranie, jedzenie, śniadania i kolacje przygotowuje sam, a obiady przynoszą mu dzieci (wywiad z dnia 17 maja 2022 r., karta nr 51 akt administracyjnych).

Zgodnie natomiast z oświadczeniem Skarżącej do czynności wykonywanych przez Skarżącą w ramach sprawowanej opieki należy: sprzątanie, gotowanie, zmiana opatrunków, zakupy, dojazdy do lekarza, czuwanie nad przyjmowaniem leków, a także w zależności od samopoczucia ojca pomoc przy myciu i czesaniu (oświadczenie Skarżącej z dnia 22 lutego 2022 r. karta nr 8 akt administracyjnych).

Zakres w/w czynności wykonywanych samodzielnie przez osobę wymagającą opieki, jak również czynności opiekuńczych wykonywanych przez Skarżącą względem ojca nie był w toku sprawy, ani też w skardze kwestionowany.

W ocenie Sądu, w sprawie nie została spełniona przesłanka stanowiąca istotę przyznania prawa do wnioskowanego świadczenia. Mianowicie zgodnie z brzmieniem przywołanego wyżej art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje, jeżeli osoba wymieniona w tym przepisie nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki. Niewątpliwie konieczny pozostaje bezpośredni związek pomiędzy niepodejmowaniem lub rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej a sprawowaną opieką nad osobą legitymującą się stosownym orzeczeniem.

Sprawowana opieka w sposób oczywisty winna stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 czerwca 2022 r. II SA/Gl 456/22). Przepis art. 17 ust. 1 ustawy należy zatem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2012 r., I OSK 2454/11, z dnia 23 października 2020 r. I OSK 1148/20).

Zgodnie z niekwestionowanymi ustaleniami osoba wymagająca opieki – ojciec Skarżącej szereg czynności związanych z codziennym funkcjonowaniem wykonuje samodzielnie, w tym – poza czynnościami higienicznymi - nawet częste wykonywanie zakupów, codzienne porządki, pranie, przygotowywanie śniadań i kolacji, wykonywanie opłat mieszkaniowych.

Zestawienie czynności opiekuńczych wykonywanych przez Skarżącą, a wskazanych zarówno w ramach wywiadu środowiskowego (karta 48-51 akt administracyjnych), jak również w osobistym oświadczeniu Skarżącej z dnia 22 lutego 2022 r. (karta nr 8 akt administracyjnych), z czynnościami, które nie wymagają wsparcia osoby trzeciej, nie pozwala na przyjęcie, że niepodejmowanie lub rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez Skarżącą nastąpiła w celu sprawowania opieki w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. Nie bez znaczenia pozostaje, że również syn osoby wymagającej opieki pomaga przy opiece nad ojcem.

Zasadnie w ocenie Sądu, organ odwoławczy przyjął, że sprawowana opieka, nie wyklucza podjęcia przez Skarżącą zatrudnienia chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy.

Wskazane czynności opiekuńcze, których wykonywanie nie jest poddane pod wątpliwość, wpisują się w czynności opiekuńcze stanowiące pomoc dla osób bliskich jej wymagającej, nie absorbują na tyle aby należało zapewnić osobie wymagającej opieki ciągłą obecność, i w ocenie Sądu nie mogą usprawiedliwiać niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W ustalonym w sprawie stanie faktycznym nie ma bezpośredniego związku między niepodejmowaniem zatrudnienia przez Skarżącą a sprawowaną opieką nad ojcem.

W konsekwencji nie została spełniona pozytywna przesłanka przyznania prawa do wnioskowanego świadczenia określona w art. 17 ust. 1 u.ś.r.

Odnotowania jedynie wymaga, iż obowiązek alimentacyjny względem osoby wymagającej opieki może być realizowany nie tylko przez osobistą opiekę, lecz również może przybrać wymiar finansowy.

Zarzuty skargi należało uznać za chybione. W sprawie nie doszło do naruszenia art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. z przyczyn szczegółowo podanych powyżej (zarzut nr 1 petitum skargi). Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania wskazanych w zarzutach skargi a mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie. Nieuzasadniony pozostaje zarzut naruszenia art. 6, art. 8, art. 9, art. 77 § 1 k.p.a. i art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy (zarzut nr 2 petitum skargi). Kwestia opieki sprawowanej przez Skarżącą ani też czynności sprawowane w ramach tej opieki nie były w sprawie sporne. Organ w żaden sposób nie zanegował również stanu zdrowia osoby wymagającej opieki ani konieczności udzielania jej pomocy. Jednakże samo stwierdzenie konieczności pomocy lub opieki osobie niepełnosprawnej nie oznacza automatycznego przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie sprawującej tego rodzaju opiekę. Należy pamiętać, że świadczenie pielęgnacyjne nie jest kierowane do wszystkich opiekunów osób niepełnosprawnych, lecz wyłącznie do tych, którzy sprawując opiekę nad członkiem rodziny czynią to w zakresie uniemożliwiającym im podjęcie innej pracy. Opieka musi zatem w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwalał na dokonanie oceny zaistnienia w sprawie przesłanek warunkujących przyznanie wnioskowanego świadczenia oraz nie wymagał w ocenie Sądu uzupełnienia. Uzasadnienia zaskarżonych decyzji spełniają rygory uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji.

W odniesieniu natomiast do przedłożonych do skargi kserokopii dokumentów wyjaśnienia wymaga, iż Sąd nie prowadzi postępowania dowodowego, którego celem jest ustalenie stanu faktycznego, a jedynie weryfikuje legalność wydanych przez organy administracji aktów. Możliwości dowodowe Sądu są bardzo ograniczone. Stosownie do treści art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Nadto przedłożone kserokopie nie są dokumentami w rozumieniu przywołanej regulacji.

Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, dokonując kontroli w granicach danej sprawy, ale poza granicami zarzutów, także nie dopatrzył się przyczyn mogących stanowić podstawę do zastosowania kompetencji kasacyjnych.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.