Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1979/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-03-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6259 Inne o symbolu podstawowym 625
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Insfrastruktury i Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2ust. 1, ust. 2, ust. 5, art. 7 ust. 1, 2, 6 i 7, art. 5 ust. 3
journal: Dz.U. 2014 poz 1204
law: Ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych - tekst jednolity.
article: art. 79 ust. 1, ust. 4, art. 77 ust. 6, art. 80
journal: Dz.U. 2017 poz 2168
law: Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej - tekst jedn.
article: art. 75 par. 1, art. 80, , art. 10, art. 7, art. 77, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Protokolant p.o. ref. staż. Agnieszka Fidor po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2018 r. sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w G. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] Minister Infrastruktury i Budownictwa, na podstawie art. 5 ust. 1 i 3 oraz art. 7 ust. 7 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1204 ze zm., dalej u.o.a.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, dalej k.p.a.) po rozpatrzeniu odwołania H. S.A. z siedzibą w G. od decyzji Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska S.A. z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] ustalającej opłatę za używanie 35 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie 22.575 zł – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Decyzje obu organów zapadły w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i wywody prawne.

W dniu [...] maja 2015 r. przeprowadzono kontrolę wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiowych i telewizyjnych w lokalu użytkowym położonym przy [...] w C. zajmowanym przez H. prowadzonym przez H. S.A. z siedzibą w G. (dalej zwana "skarżącą", "stroną skarżącą"). Kontrola została przeprowadzona w obecności K. K., kierownika hoteli. Na okoliczność przeprowadzonej kontroli sporządzono protokół, który został podpisany bez zastrzeżeń przez K. K. Do protokołu kontroli załączono też oświadczenie podpisane przez K. K.

Podczas kontroli ujawniono w lokalu trzydzieści pięć odbiorników telewizyjnych: 1 odbiornik telewizyjny marki [...] w pokoju [...] oraz 34 odbiorniki telewizyjne marki [...] w pozostałych pokojach hotelowych. Odbiornik telewizyjny w pokoju [...] został uruchomiony na prośbę kontrolerów przez K. K. i odbierał program [...], pozostałe odbiorniki – według oświadczenia K. K. - znajdowały się w pokojach hotelowych zajętych przez gości. Do odbiorników telewizyjnych doprowadzone były przyłącza kablowe.

Stwierdzony okres używania odbiorników telewizyjnych w lokalu zajmowanym przez skarżącej, według ustnego oświadczenia uczestniczącej w kontroli K. K., wynosił: "od 1.05.2015 r."

W protokole z kontroli w rubryce "Oświadczenia (wyjaśnienia) osób zainteresowanych" odnotowano "Od 01.05.2015 roku nastąpiła inkorporacja firmy S. na rzecz firmy D. S.A.".

Do protokołu załączono oświadczenie złożone przez K. K., opatrzone data [...] maja 2015 r.t z którego wynika, iż 34 szt. odbiorników telewizyjnych jest w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. K. K. oświadczyła, że cyt.: "Uruchomienie tych odbiorników, w celu stwierdzenia technicznej możliwości dostosowana do odbioru programu nie jest możliwe z następujących przyczyn: Pokoje są zajęte przez gości hotelowych. Wszystkie odbiorniki marki [...], podłączone pod przyłącze kablowe. Znajdują się od 1.05.2015 są użytkowane przez Hotel D.". Oświadczenie zostało podpisane przez K. K.

Organ I instancji pismem z dnia 22 września 2015 r. poinformował stronę skarżącą o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia używania niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych oraz o prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Do pisma załączono kopię protokołu kontroli oraz kopie oświadczenia K. K.

W dniu 14 października 2015 r. do organu I instancji wpłynęło pismo, w którym strona skarżąca poinformowała, że w miesiącu maju 2015 r. nastąpiło połączenie spółek D. S.A. i S. Sp. z o.o., w wyniku czego strona skarżąca rozpoczęła inwentaryzację dokumentacji oraz środków trwałych i wyposażenia. Po zakończeniu prac inwentaryzacyjnych, na dzień 1 maja 2015 r. ustalono, że, w sześciu hotelach znajduje się łącznie 275 odbiorników telewizyjnych. Skarżąca wniosła o rejestrację ww. odbiorników i naliczanie opłat od miesiąca maja 2015 r.

W dniu 10 grudnia 2015 r. organ poinformował stronę skarżącą o ustawowym terminie na dokonanie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, a także o konsekwencjach związanych z używaniem odbiorników bez rejestracji powyżej 14-tu dni. Organ przesłał skarżącej formularz rejestracji odbiorników rtv w celu podpisania i odesłania w dołączonej zwrotnej kopercie, co będzie skutkowało dokonaniem rejestracji przedmiotowych odbiorników telewizyjnych z datą wpływu wypełnionego wniosku.

Decyzją z dnia [...] maja 2017 r. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska S.A., na podstawie art. 7 ust. 6 u.o.a. w związku z par. 2 rozporządzeniea Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 10 września 2013 r. w sprawie kontroli wykonywania obowiązków związanych z opłatami abonamentowymi (Dz. U. z 2013 r., poz. 1140) oraz art. 104 k.p.a., ustalił opłatę za używanie 35 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie 22.575 zł.

W uzasadnieniu organ wskazał, że na podstawie art. 2 ust. 2 u.o.a. domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Zgodnie z §2 oraz § 3 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, rejestracji dokonuje operator wyznaczony w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe, na podstawie zgłoszenia podmiotu posiadającego odbiornik. Zgłoszenie składa się w terminie 14 dni od dnia wejścia w posiadanie odbiorników

Organ wskazał, że strona skarżąca w dniu kontroli, tj. [...] maja 2015 r., była posiadaczem i użytkownikiem 35 odbiorników telewizyjnych, a dopiero w dniu 14 października 2015 r. zgłosiła ich rejestrację. Skarżąca podpisany formularz zgłoszenia rejestracji odbiorników odesłała w dniu 19 kwietnia 2016 r.

Skarżąca złożyła odwołanie od powyższej decyzji, w której postawiła zarzuty:

I. naruszenie przepisów postępowania ti.:

a) art. 6 k.p.a. poprzez brak działania organów administracji publicznej na podstawie prawa, polegający w szczególności na rozpoczęciu kontroli u kontrolowanego przedsiębiorcy bez zawiadomienia go o zamiarze wszczęcia tej kontroli i braku wykazania przez organ administracji publicznej przesłanek zwalniających ten organ od obowiązku uprzedniego zawiadomienia kontrolowanego (brak jakichkolwiek informacji na temat w protokole kontroli oraz książce kontroli);

b) art. 8 k.p.a., poprzez brak prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, polegający w szczególności na braku zawiadomienia strony o zamiarze przeprowadzenia kontroli i braku uczestnictwa Strony w tej fazie postępowania;

c) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 10 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz naruszenie zasady prawdy obiektywnej i bezpośredniości postępowania, a także uchybienie prawa strony do aktywnego udziału w toku postępowania (w trakcie czynności kontrolnych stronę nie reprezentowała osoba upoważniona co jest konsekwencją braku uprzedniego zawiadomienia strony o zamiarze przeprowadzenia kontroli, a zatem strona nie mogła aktywnie uczestniczyć w tym stadium postępowania);

II. naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:

1) przepisów zawartych w rozdziale 6 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, w szczególności:

a) art. 79 ust. 1 w zw. z art. 79 ust. 4 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, poprzez brak zawiadomienia strony o zamiarze wszczęcia kontroli, co skutkowało brakiem aktywnego udział- astrony w trakcie kontroli, a także rozpoczęciem kontroli, co skutkowało brakiem aktywnego udziału Strony w trakcie kontroli, a także rozpoczęciem kontroli mimo braku zawiadomienia i wskazanych w ustawie terminów na przeprowadzenie kontroli;

b) art. 77 ust. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, poprzez oparcie decyzji na dowodach przeprowadzonych w toku kontroli z naruszeniem przepisów prawa w zakresie kontroli działalności gospodarczej (brak formalnego zawiadomienia, rozpoczęcie kontroli mimo braku zawiadomienia), a zatem materiał dowodowy został zebrany z naruszeniem zasad przeprowadzania kontroli, co powoduje, że nie może on stanowić podstawy do wydania decyzji administracyjnej;

c) art. 80 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, poprzez przeprowadzenie czynności kontrolnych dokonanych pod nieobecność kontrolowanego lub osoby przez niego upoważnionej

2) przepisów zawartych w ustawie o opłatach abonamentowych. w szczególności art. 2 ust. 2 w zw. z ust. 4 w zw. z art. 5 ust. 3 u.o.a. poprzez uznanie domniemania faktycznego za prawidłowe.

Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania albo uchylenie decyzji i rozstrzygnięcie przez organ II instancji sprawy co do istoty.

Minister Infrastruktury i Budownictwa decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ odwoławczy podniósł, że osoba uczestnicząca w kontroli ma prawo oświadczyć, że nie posiada wystarczającej wiedzy w przedmiocie kontroli, czego K. K. nie uczyniła, tym samym organ dał wiarę jej spontanicznemu oświadczeniu, iż w dniu kontroli, tj. [...] maja 2015 r., strona skarżąca posiadała i użytkowała 35 odbiorników telewizyjnych, które nie były zarejestrowane. W związku z tym, zdaniem organu II instancji K. K. uczestnicząc w kontroli dysponowała wiedzą niezbędną dla ustalenia okoliczności faktycznych stanowiących podstawę dla organu I instancji do wydania decyzji administracyjnej. Analiza treści protokołu kontroli nie wskazuje na okoliczność, jakoby K. K. nie rozumiała znaczenia składanych oświadczeń w zakresie zdolności 35 odbiorników telewizyjnych do natychmiastowego odbioru programu. Organ podkreślił, iż oświadczenia K. K. nie zostały przez nią zmienione, ani odwołane w toku prowadzonego postępowania. odatkową moc dowodowa oświadczeń złożonych w toku kontroli potwierdza fakt dokonania przez stronę już po kontroli, w dniu 19 kwietnia 2016 r., rejestracji 35 odbiorników telewizyjnych.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu dotyczących naruszenia przepisów postępowania administracyjnego organ wskazał, iż kontrola wykonania obowiązku rejestracji odbiorników RTV nie jest czynnością podejmowaną w toku postępowania administracyjnego. Stanowi ona podstawę dla wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie używania niezarejestrowanych odbiorników, które to postępowanie mocą przepisów ustawy o opłatach abonamentowych zostało powierzone do prowadzenia jednostce organizacyjnej Poczty Polskiej S.A. Oznacza to, iż protokół kontroli tego rodzaju jest odzwierciedleniem czynności kontrolnej, a nie wizji lokalnej, czy oględzin w rozumieniu przepisów k.p.a. Jednocześnie nie jest przesłuchaniem świadka, czy też strony odebranie do protokołu kontroli oświadczeń na temat liczby i rodzaju używanych odbiorników RTV od osób, które dysponują wiedzą na ten temat. Oświadczenia takie, jak również sam protokół kontroli, stanowią materiał dowodowy, który podlega ocenie organu administracyjnego w myśl art. 80 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a.

Zdaniem organu żaden przepis ustawy o opłatach abonamentowych nie wymaga, aby w kontroli uczestniczył organ uprawniony do reprezentowania podmiotu kontrolowanego, ani też by dla ważności protokołu niezbędne było jego podpisanie przez osoby wchodzące w skład tego organu zgodnie z zasadami reprezentacji podmiotu kontrolowanego. Organ podniósł, że w toku kontroli osoby biorące w niej udział nie składają oświadczeń woli wymagających dla swej skuteczności działania organów uprawnionych do ich reprezentacji, lecz oświadczenia wiedzy dotyczące przedmiotu kontroli. Nie ma przeszkód, aby w kontroli podmiotu brała udział osoba zorientowana w jego funkcjonowaniu. Podpis takiej osoby na protokole kontroli należałoby wówczas uznać za potwierdzający, że brała ona udział w kontroli oraz że nie kwestionuje ustaleń kontroli lub też że zgłasza zastrzeżenia, do których należy odnieść się w toku postępowania. W przedmiotowej sprawie nie ma podstaw, żeby kwestionować oświadczenie osoby uczestniczącej w kontroli, albowiem nie sposób zakładać, żeby wiedza kierownika hotelu nie obejmowała tak elementarnych dla funkcjonowania hotelu wiadomości, jak rodzaj i standard oferowanych w nim usług, który wyznaczają m.in. składniki wyposażenia udostępnianych klientom pomieszczeń a telewizory są istotnym elementem tych składników. Gdyż samo powierzenie obowiązków służbowych, które ze swej natury polegają na kontaktowaniu się z klientami i udzielania im informacji i funkcjonowaniu hotelu, oznacza, że osoba ta do takiego kontaktowania się została przygotowana przez pracodawcę i posiada wiedzę dotyczącą wyposażenia pokoi.

Ponadto w ocenie organu odwoławczego organ I instancji nie ma obowiązku przeprowadzania oględzin odbiorników co do których ustalono, iż nie są zarejestrowane. Jak podkreśla się w orzecznictwie, ustalenie, czy odbiorniki znajdują się w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu może dokonać się w drodze bezpośredniego sprawdzenia tej okoliczności lub ewentualnie w drodze oświadczenia osoby uczestniczącej w kontroli. Zarówno jeden jak i drugi sposób ustalenia jest dopuszczalny, jednak informacja o tym fakcie musi znaleźć się w protokole z kontroli podpisanym przez kontrolujących i przez osobę uczestniczącą w kontroli.

Organ odwoławczy podkreślił, iż kontrola została przeprowadzona na podstawie przepisów ustawy o opłatach abonamentowych, a w przedmiotowej sprawie strona nie została pozbawiona udziału w postępowaniu bowiem organ I instancji zawiadomił skarżącą o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia używania niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych, w którym zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. poinformował stronę o prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, z czego skarżąca w trakcie prowadzonego postępowania wielokrotnie korzystała. Wobec powyższego organ stwierdził, że strona nie została pozbawiona możliwości uczestnictwa w postępowaniu jak również końcowego zaznajomienia się ze zgromadzonym materiałem dowodowym.. Zarzuty podniesione w treści odwołania nie znajdują uzasadnienia w materiale sprawy i samych oświadczeniach strony skarżącej. Organ I instancji przeprowadził postępowanie dowodowe co do wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Zapewnił stronie udział we wszystkich etapach postępowania. Wziął pod uwagę, przy wydawaniu decyzji, wszystkie okoliczności stwierdzone podczas kontroli. Zatem jego działanie było zgodne z zasadami wyrażonymi w k.p.a. W trakcie kontroli na podstawie oświadczenia wiedzy złożonego przez K. K. ustalono, iż skarżąca posiada 35 odbiorników telewizyjnych jak również, iż są one w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Sposób w jaki dokonano tych ustaleń nie narusza obowiązujących przepisów postępowania administracyjnego, a ustalone okoliczności pozwalają na zastosowanie domniemania, iż odbiorniki są używane. Organ przeprowadził postępowanie dowodowe co do wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Zapewnił stronie udział we wszystkich etapach postępowania. Materiał dowodowy został zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 77 k.p.a.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 79 w związku z art. 77 i art. 80 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, organ wskazał, iż uregulowania tej ustawy nie dotyczą kontroli prowadzonej na podstawie ustawy o opłatach abonamentowych. Kontrola ta nie jest kontrolą działalności gospodarczej i w związku z tym nie jest konieczne, aby brała w niej udział osoba uprawniona do reprezentowania strony. Powołane w odwołaniu przepisy odnoszą się do kontroli działalności gospodarczej, a nie do kontroli przedsiębiorcy jako podmiotu ją wykonującego. Obowiązek zarejestrowania odbiorników telewizyjnych i radiowych oraz uiszczenia za nie opłaty wynika z ustawy o opłatach abonamentowych. Dotyczy on zarówno osób fizycznych posiadających odbiorniki w gospodarstwach domowych, jak i przedsiębiorców. Zatem uregulowania zawarte w ustawie o opłatach abonamentowych, w szczególności postanowienia art. 7 ustawy, nie dotyczą kontroli działalności gospodarczej, a tym samym powołane w odwołaniu przepisy nie mają do niej zastosowania. Przepisy rozdziału 5 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej dotyczą czynności organów kontroli polegających na bezpośrednim poznaniu działalności przedsiębiorcy i związane są z zapoznaniem się z dokumentacją i zabezpieczeniem dokumentów, akt oraz innych środków dowodowych znajdujących się u kontrolowanego. Zdaniem organu za czynność tego rodzaju nie można uznać kontroli wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, ponieważ nie wpływa ona na bieżące funkcjonowanie przedsiębiorstwa i nie jest związana z bezpośrednim badaniem prowadzonej działalności gospodarczej. Organ nie miał zatem obowiązku powiadamiania strony skarżącej o terminie przeprowadzenia przeprowadzania kontroli, przeprowadzania kontroli w obecności kontrolowanego albo osoby przez niego upoważnionej ani udzielania pouczeń przewidzianych przepisami ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.

Odnosząc się do zarzutu naruszenie art. 2 ust. 2 w zw. z ust. 4 w zw. z art. 5 ust. 3 u.a.a. poprzez uznanie domniemania faktycznego za prawidłowe, należy w tym miejscu ponownie podkreślić, że zgodnie z art. 2 ust. 2 u.o.a. abonamentowych domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. W świetle ww uregulowań prawnych zdolność do natychmiastowego odbioru programu jest równoznaczna ze stwierdzeniem, iż odbiornik jest używany, a to z kolei prowadzi do wniosku, że posiadacz jest obowiązany do wniesienia opłaty abonamentowej za jego używanie.

W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na powyższą decyzję D. S.A. z siedzibą w G. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Strona skarżąca powtórzyła zarzuty i argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powtarzając dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej "p.p.s.a.".

Kontrolując zaskarżoną decyzję pod kątem powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja Ministra Cyfryzacji i Administracji jak i poprzedzająca ją decyzja Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. nie naruszają ani przepisów postępowania, ani prawa materialnego w stopniu, który spowodowałby jej uchylenie.

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] czerwca 2017 r., utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] maja 2017 r. ustalającej opłatę za używanie 32 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie 22.575 zł.

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organ miał uzasadnione podstawy do tego, aby nałożyć na skarżącą opłatę za wymienione w skarżonej decyzji niezarejestrowane odbiorniki telewizyjne. Powyższe znajduje oparcie zarówno w stanie faktycznym, jak i prawnym badanej sprawy.

Na wstępie należy podnieść, iż zgodnie z art. 2 ust. 1 u.o.a., za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. W myśl art. 2 ust. 2 u.o.a. domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika.

Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 9 września 2004 r. w sprawie o sygn. K 2/03 (OTK ZU nr 8/A/2004, poz. 83), abonament to przymusowe, bezzwrotne świadczenie publicznoprawne, służące realizacji konstytucyjnych zadań państwa. Jest to więc danina publiczna, różna od innych danin wskazanych w art. 217 Konstytucji przez swój celowy charakter, nie stanowiąca dochodów państwa o charakterze stricte budżetowym. Zarazem abonament, mając charakter publicznoprawny i będąc dochodem publicznym, podlega zasadzie wyłączności władzy ustawodawczej w kształtowaniu dochodów i wydatków państwa. Z drugiej strony jest abonament rodzajem daniny publicznej niebędącej podatkiem, a jedynie "zbliżonej do podatku". Nie jest on opłatą w klasycznej postaci, lecz ma charakter daniny publicznej związanej z możliwością korzystania z publicznych mediów i stanowi dochód celowy pozabudżetowy, przeznaczony na finansowanie misji publicznej.

Z wyroku Trybunału wynika zatem, iż opłatę abonamentową należy traktować na równi z daniną publiczną, której obowiązek świadczenia ma źródło w ustawie i ma charakter przymusowy (niezależny od woli osoby fizycznej lub innego podmiotu).

Opłatę abonamentową uiszcza się za każdy odbiornik radiofoniczny i telewizyjny, o czym stanowi ust. 4 art. 2 u.o.a. Jedyne ograniczenie tej zasady ustawodawca wprowadził w ust. 5 art. 2 u.o.a. określając krąg podmiotów, które niezależnie od liczby używanych odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych zobowiązane są do uiszczania tylko jednej z opłat abonamentowych. Wykładnia literalna i funkcjonalna powołanych przepisów prowadzi do wniosku, iż adresatem normy prawnej jest posiadacz odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego, który w sytuacji jego używania, zobowiązany jest do uiszczania opłaty abonamentowej, przy czym wyraz "używanie" stanowi jest domniemanie zakładające, że w sytuacji, gdy odbiornik znajduje się w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, to jest on używany przez jego posiadacza.

W myśl art. 7 ust. 1 i 2 u.o.a. kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej prowadzi operator publiczny, o którym mowa w art. 5 ust. 1 tej ustawy, a nadzór nad wykonywaniem kontroli obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku pobierania opłaty abonamentowej sprawuje minister właściwy do spraw łączności.

Z treści przepisów ww. ustawy wynika także, że w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego kierownik jednostki operatora publicznego, o którym mowa w art. 5 ust. 1, przeprowadzający kontrolę wydaje decyzję, w której nakazuje rejestrację odbiornika oraz ustala opłatę za używanie niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego, o której mowa w art. 5 ust. 3. Od decyzji służy odwołanie do ministra właściwego do spraw łączności (ust. 6 i 7 art. 7 u.o.a.).

Przy czym stosownie do treści art. 5 ust. 3 u.o.a. w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego pobiera się opłatę w wysokości stanowiącej trzydziestokrotność miesięcznej opłaty abonamentowej obowiązującej w dniu stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika. Dniem stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika w niniejszej sprawie był dzień kontroli czyli [...] maja 2015 r., co zgodnie z rozporządzeniem Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia 6 maja 2014 r. w sprawie wysokości opłat abonamentowych za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz zniżek za ich uiszczanie z góry za okres dłuższy niż jeden miesiąc w 2015 r. (Dz. U. poz.647 ) w 2015 r. dawało stawkę dla odbiornika telewizyjnego 21,50 zł. Zatem organ I instancji prawidłowo w ocenie Sądu dokonał czynności rachunkowej pomnożenia stawki 21,50 zł razy 30 razy 115 i uzyskał kwotę 74 175 zł, jako opłatę za używanie 115 niezarejestrowanych odbiorników. Reasumując Sąd wskazuje ,że okres używania niezarejestrowanego odbiornika telewizyjnego nie ma wpływu na wymiar opłaty z art. 5 ust. 3 u.o.a., gdyż jest ona stała i wynosi trzydziestokrotność miesięcznej opłaty abonamentowej obowiązującej w dniu stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika.

W podpisanym bez zastrzeżeń przez K. K. – kierownika hotelu - protokole kontroli zawarte jest oświadczenie wiedzy osoby uczestniczącej w kontroli stwierdzające, że uruchomione odbiorniki są w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, a ponadto zaprotokołowane jest oświadczenie, że ujawnione odbiorniki są zainstalowane w pokojach hotelowych od dnia 1 maja 2015 r. Tym samym organy prawidłowo przyjęły, że upłynął czternastodniowy termin przewidziany na ich zarejestrowanie wynikający z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. nr 187, poz. 1341), gdyż kontrola była przeprowadzona [...] maja 2015 r.

W zarysowanym powyżej mechanizmie odpowiedzialności za używanie niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego podstawowe znaczenie mają ustalenia dotyczące stanu faktycznego, stwierdzone w toku kontroli. Zasadniczo, bowiem jedynie na tym etapie postępowania strona ma możliwość wpływu na ocenę, czy istotnie w jej przypadku doszło do sytuacji używania niezarejestrowanego odbiornika. Przy czym zauważyć należy, że protokół obrazuje stan faktyczny, który później może być trudny do odtworzenia i jako taki stanowi podstawowy dowód w sprawie.

Stwierdzone podczas kontroli - znajdującej umocowanie w art. 7 ust. 1 u.o.a. - używanie niezarejestrowanego odbiornika, uzasadniające nałożenie opłaty, o której mowa w art. 7 ust. 6 u.o.a. kontrolujący utrwala w protokole kontroli, co stanowi następnie podstawę do wydania decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 7 ust. 6 u.o.a.

Taki protokół kontroli obowiązku rejestracyjnego, zdaniem Sądu zaliczyć należy do kategorii dowodów wymienionych w art. 75 § 1 k.p.a. traktujących jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.

W warunkach niniejszej sprawy - protokół został sporządzony i podpisany przez kontrolerów legitymujących się upoważnieniami do wykonywania czynności kontrolnych udzielonymi przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej, tj. organ powołany do kontroli wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych - co uzasadnia przyjęcie go za wiarygodny dowód w sprawie. Przy czym zdaniem Sądu moc dowodową sporządzonego protokołu zwiększa również fakt, że został on bez zastrzeżeń podpisany przez przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, co potwierdza prawdziwość zawartych w nim ustaleń Tak wiec ustalony w sprawie stan faktyczny należy uznać za wiarygodny.

W ocenie Sądu nie ma przeszkód prawnych, by w kontroli obowiązku rejestracyjnego odbiorników telewizyjnych brał udział inny, aniżeli przedstawiciel władz spółki – podmiot np. recepcjonista czy inna osoba zatrudniona w hotelu, zorientowana w jego funkcjonowaniu. Wówczas podpis takiej osoby na protokole kontroli należałoby uznać za potwierdzający, po pierwsze, że brała ona udział w kontroli, a po drugie, że osoba ta nie kwestionuje ustaleń kontroli lub przeciwnie – zgłasza zastrzeżenia, do których należy odnieść się w toku postępowania przed organami. Należy podkreślić, że oprócz podpisania bez uwag protokołu, w którym znajduje się zapis, że obecny pracownik skarżących został poinformowany o przepisach wynikających z ustawy o opłatach abonamentowych, w aktach sprawy znajduje się własnoręcznie podpisane oświadczenie tego pracownika. Wszystko to wskazuje, że osoba ta stanowi wiarygodne źródło dowodowe, którego wartości dowodowej nie można zakwestionować. Należy zgodzić się z organem, że oświadczenie pracownika strony skarżącej złożone podczas kontroli było spontaniczne i precyzyjnie odpowiadało stanowi faktycznemu. Dodatkowo wskazać należy, że dodatkowo fakt niezarejestrowania 35 odbiorników telewizyjnych potwierdza treść pisma skarżącej z dnia 8 października 2015 r., w którym skarżąca enumeratywnie wymieniła ilość niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w prowadzonych przez siebie hotelach, oraz fakt rejestracji przedmiotowych 35 odbiorników telewizyjnych w dniu 19 kwietnia 2016 r.

W ocenie Sądu strona skarżąca zarówno w odwołaniu od decyzji I instancji, jak i w skardze na decyzję II instancji nie kwestionuje ustaleń uzyskanych podczas kontroli, tj. obecności w kontrolowanym lokalu odbiorników telewizyjnych, ich liczby oraz faktu braku ich rejestracji, lecz stawia zarzuty dotyczące przebiegu kontroli.

Odnosząc się do zarzutów dotyczących naruszenia art. 79 ust. 1w zw. z art. 79 ust. 4, art. 77 ust. 6 i art. 80 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2017 r. poz. 2168 ze zm.) należy zgodzić się z organem, że że do ww. kontroli nie stosują się przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 1 tej ustawy, ustawa reguluje podejmowanie, wykonywanie i zakończenie działalności gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz zadania organów w tym zakresie. Działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. (art. 2 ustawy). Kontrola, jaka została przeprowadzona u strony skarżącej (przedsiębiorcy) nie dotyczyła prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, a jedynie wykonania obowiązku rejestracyjnego, zatem zarzuty naruszenia przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej są nietrafne. Organ kontrolujący (operator publiczny) działając stosownie do ustawy o opłacie abonamentowej skontrolował spełnienie obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych.

Reasumując należy wskazać, co słusznie zauważył organ, że kontrola dopełnienia obowiązku rejestracyjnego nie jest kontrolą działalności gospodarczej danego podmiotu i dlatego nie maja do niej zastosowania przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.

Tym samym Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podziela zarzutów dotyczących naruszenia przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, o czym pokrótce była również mowa powyżej. Podkreślić należy, że skarżąca zarzuca organom naruszenie tych przepisów - poprzez ich nie zastosowanie w sprawie, podczas gdy nie mają one zastosowania w odniesieniu do kontroli wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych przeprowadzanej na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych Wbrew twierdzeniom skarżącej, rację mają organy, iż do ustawowych znamion działalności gospodarczej przedsiębiorcy nie należy posiadanie i użytkowanie przez niego odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych albowiem odbiorniki te nie służą w istocie do prowadzenia działalności gospodarczej, lecz do odbioru programów radiowych i telewizyjnych. Z poglądem tym należy się zgodzić.

Dodatkowym argumentem świadczącym, że do kontroli przestrzegania obowiązków wynikających z ustawy o opłatach abonamentowych nie mają zastosowania przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej jest treść ustawy z 19 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2009 r. Nr 18, poz. 97; dalej: ustawa o zmianie), która m.in. wprowadziła obowiązek uprzedzania przedsiębiorcy o zamiarze dokonania kontroli (art. 79 ust. 1 ustawy o działalności gospodarczej). W art. 2-63 tej ustawy dokonano zmian w 62 ustawach regulujących określone rodzaje działalności gospodarczej. W 52 ustawach zawarto przepisy nakazujące wprost stosowanie rozdziału 5 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, zatytułowanego "Kontrola działalności gospodarczej przedsiębiorcy", w przypadku poszczególnych rodzajów kontroli. Świadczy to, jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 kwietnia 2013 r. (sygn. akt II GSK 92/12), o kompleksowym charakterze tej regulacji. Pośród wymienionych w ustawie o zmianie ustaw, w których wprowadzono obowiązek dokonywania kontroli zgodnie z rozdziałem 5 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej nie wymieniono ustawy o opłatach abonamentowych. Należy więc uznać, że nie było zamiarem ustawodawcy, aby kontrola rejestracji odbiorników, nawet użytkowanych w działalności gospodarczej odbywała się w trybie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Dlatego w sprawie nie miały zastosowania kwestionowane w skardze przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Organ nie miał zatem obowiązku powiadamiania strony skarżącej o terminie przeprowadzenia przeprowadzania kontroli, przeprowadzania kontroli w obecności kontrolowanego albo osoby przez niego upoważnionej ani udzielania pouczeń przewidzianych przepisami ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.

Odnosząc się do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, należy zgodzić się z organem, iż kontrola wykonania obowiązku rejestracji odbiorników RTV nie jest czynnością podejmowaną w toku postępowania administracyjnego. Stanowi ona podstawę dla wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie używania niezarejestrowanych odbiorników, które to postępowanie mocą przepisów ustawy o opłatach abonamentowych zostało powierzone do prowadzenia jednostce organizacyjnej Poczty Polskiej S.A. Oznacza to, iż protokół kontroli tego rodzaju jest odzwierciedleniem czynności kontrolnej, a nie wizji lokalnej, czy oględzin w rozumieniu przepisów k.p.a. Jednocześnie nie jest przesłuchaniem świadka, czy też strony odebranie do protokołu kontroli oświadczeń na temat liczby i rodzaju używanych odbiorników RTV od osób, które dysponują wiedzą na ten temat. Oświadczenia takie, jak również sam protokół kontroli, stanowią materiał dowodowy, który podlega ocenie organu administracyjnego w myśl art. 80 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a.

Jak już wyżej wskazano, żaden przepis ustawy o opłatach abonamentowych nie wymaga, aby w kontroli uczestniczył organ uprawniony do reprezentowania podmiotu kontrolowanego, ani też by dla ważności protokołu niezbędne było jego podpisanie przez osoby wchodzące w skład tego organu zgodnie z zasadami reprezentacji podmiotu kontrolowanego. Kontrola została przeprowadzona na podstawie przepisów ustawy o opłatach abonamentowych, a w przedmiotowej sprawie strona nie została pozbawiona udziału w postępowaniu bowiem organ I instancji zawiadomił skarżącą o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia używania niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych, w którym zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. poinformował stronę o prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, z czego skarżąca w trakcie prowadzonego postępowania wielokrotnie korzystała. Wobec powyższego strona nie została pozbawiona możliwości uczestnictwa w postępowaniu jak również końcowego zaznajomienia się ze zgromadzonym materiałem dowodowym.

Ponadto, w ocenie Sądu, organy w toku postępowania wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a.), oparły swoje rozstrzygnięcia na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny oraz uzasadniły swoje stanowisko wyrażone w spornych decyzjach, w sposób wymagany przez normę prawa zawartą w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

Biorąc powyższe pod rozwagę, działając na podstawie art.151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.