Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA 4227/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-09-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Minister Kultury
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędziowie NSA Andrzej Gliniecki (spr.), asesor WSA Grzegorz Czerwiński,, Protokolant Tomasz Szpojankowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 września 2004 r. sprawy ze skargi D. Sp. z o.o. w W. na decyzję Ministra Kultury z dnia [...] września 2002 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej I. uchyla zaskarżoną decyzje oraz utrzymaną w mocy decyzję Generalnego Konserwatora zabytków z dnia [...] maja 2000r. II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta [...] decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 1997 r., na wniosek Sp. z o.o. T., ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu inwestycji budowlanej polegającej na budowie obiektu biurowo-usługowego z garażem podziemnym, położonej w W. przy ulicy M., Pl. T., Al. U.

Wojewódzki Konserwator Zabytków w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] marca 1999 r., na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury, nie zezwolił z konserwatorskiego punktu widzenia Spółce z o.o. T. na prowadzenie prac związanych z realizacją obiektu biurowo-usługowego z garażem podziemnym przy ul. M., Pl. T., al. U. w W., zgodnie z załączonym projektem budowlano-architektonicznym.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła Spółka z o.o. T., będąca inwestorem.

Generalny Konserwator Zabytków po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] czerwca 1999 r. ([...]) uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Wojewódzki Konserwator Zabytków Województwa [...] po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 1999 r. na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o ochronie dóbr kultury, zezwolił Spółce z o.o. T. na prowadzenie prac związanych z realizacją obiektu biurowo-usługowego z garażem podziemnym przy ul. M., Pl. T., al. U. w W., zgodnie z załączonym projektem budowlanym.

Prezydent Miasta [...] decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 1999 r. zatwierdził projekt budowlany i zezwolił na wykonanie robót budowlanych polegających na budowie obiektu biurowo-usługowego z zachowaniem obiektów zabytkowych, zgodnie z decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 1999 r. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków – przy ul. M., Pl. T., al. U.w W..

Pismem z dnia 24.03.2000 r. Generalny Konserwator Zabytków zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności w/w decyzji z dnia [...] lipca 1999 r.

Generalny Konserwator Zabytków decyzją z dnia [...] maja 2000 r. ([...]) na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 kpa, działając z urzędu, stwierdził nieważność decyzji nr [...] [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] lipca 1999 r.

Jak wynika z uzasadnienia decyzji, Wojewódzki Konserwator Zabytków w [...] nie miał kompetencji, nie był właściwy, do wydania zezwolenia na rozbiórkę budynku wpisanego do rejestru zabytków, bez uzyskania wcześniejszej decyzji Generalnego Konserwatora Zabytków o skreśleniu obiektu z rejestru zabytków i co narusza art. 156 § 1 pkt 1 kpa.

D. Sp. z o.o. – następca prawny Spółki z o.o. T. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W piśmie tym zwraca się uwagę, iż zamiarem właściciela nieruchomości było zrealizowanie obiektu biurowo-usługowego z zachowaniem charakteru zabytkowego tych obiektów, które przed rozpoczęciem inwestycji "znajdowały się w stanie technicznym odpowiadającym stanowi całkowitego zużycia technicznego (tzn. stan śmierci technicznej)". Dodatkowo stan techniczny tych budynków stwarzał zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi i dalszą nieodwracalną dewastację tych obiektów. Prace są prowadzone zgodnie z wymogami konserwatorskimi. Projekt inwestycji został przygotowany w oparciu o szereg analiz, ekspertyz i opinii specjalistycznych z różnych dziedzin. Dążąc do jak najwierniejszego zachowania substancji zabytkowej, inwestor musiał uwzględnić zalecenia konserwatorskie, realne pod względem finansowym i zgodnie z zasadami sztuki budowlanej. Z uwagi na szczególną konstrukcję kamienicy przy ul. M., jej całkowite zużycie techniczne, jedyną możliwą techniką konserwacji była jej rozbiórka i zrekonstruowanie budynku w jego uprzedniej formie.

Wyliczanie działań w kultury, nie jest katalogiem zamkniętym. Świadczyć o tym może również stosunku do zabytków, które wymagają zgody wojewódzkiego konserwatora zabytków w art. 27 ust. 1 ustawy o ochronie dóbr brzmienie art. 39 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r., zgodnie z którym: odbudowa, przebudowa, rozbudowa, remont lub rozbiórka obiektu budowlanego wpisanego do rejestru zabytków wymaga, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, uzyskaniu zezwolenia właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków. Przepisy art. 27 ust. 1 ustawy o ochronie dóbr kultury i w/w art. 39 ust. 1 Prawa budowlanego dotyczą tego samego zezwolenia wydawanego przez wojewódzkiego konserwatora zabytków. Oczywistym więc jest, iż wojewódzki konserwator zabytków jest uprawniony do wydania zezwolenia na rozbiórkę budynku stanowiącego obiekt zabytkowy. Gdyby nawet przyjąć, że w./w przepisy dotyczą odrębnych uprawnień organu, to i tak art. 39 ust. 1 Prawa budowlanego stanowiłby samodzielną podstawę do wydania przez wojewódzkiego konserwatora zabytków decyzji w przedmiocie rozbiórki obiektu zabytkowego, bez jego wykreślenia z rejestru zabytków. Gdyby zaś przyjąć argumentację Generalnego Konserwatora Zabytków, że najpierw obiekt musi być wykreślony z rejestru zabytków to przepis art. 39 ust. 1 Prawa budowlanego w części dotyczącej rozbiórki byłby bezzasadny, bowiem obiekt wykreślony z rejestru zabytków traci przymiot zabytku i tym samym przestaje być chroniony przez organy konserwatorskie zabytków. A więc nie istnieje konieczność zwracania się do wojewódzkiego konserwatora zabytków o wyrażenie zgody na rozbiórkę danego obiektu, gdyż nie jest on, po wykreśleniu z rejestru zabytków, obiektem zabytkowym. Nie można, jak powyższe wskazuje, stawiać zarzutu naruszenia przepisów o właściwości organu w niniejszej sprawie, nie ma bowiem prostego i oczywistego związku pomiędzy zgodą na konserwację obiektu zabytkowego poprzez jego rozbiórkę i odbudowę, a wykreśleniem danego obiektu z rejestru zabytków. Postępowanie w sprawie wykreślenia obiektu z rejestru zabytków oraz postępowanie w przedmiocie wyrażenia zgody na dokonanie zmian w obiekcie zabytkowym, to dwa odrębne postępowania a decyzje w nich wydane należą do kompetencji dwóch różnych organów. Przepis art. 39 ust. 1 Prawa budowlanego nie narusza przepisów ustawy o ochronie dóbr kultury, a hipoteza i dyspozycja tego przepisu jest zbieżna z brzmieniem art. 27 ust. 1 tej ustawy. W ustawie o ochronie dóbr kultury nie ma przepisu przekazującego kompetencję do wyrażania zgody na rozbiórkę obiektu zabytkowego – Generalnemu Konserwatorowi Zabytków, w miejsce wojewódzkiego konserwatora zabytków. Kamienica przy ul. M., z uwagi na obecny katastrofalny stan techniczny, mogła już stracić walor zabytku, a Generalny Konserwator Zabytków może z urzędu wszcząć postępowanie w przedmiocie jej wykreślenia z rejestru zabytków. Zdaniem skarżącej, decyzja Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] lipca 1999 r. wydana została zgodnie z prawem, a kompetencje wojewódzkiego konserwatora zabytków w tym zakresie ni naruszają wyłącznej kompetencji Generalnego Konserwatora Zabytków do podejmowania decyzji o wykreśleniu zabytku z rejestru zabytków. W związku z powyższym wnosi o uchylenie decyzji Generalnego Konserwatora Zabytków z dnia [...] maja 2000 r.

Minister Kultury po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] września 2002 r. ([...]) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ powołuje się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 1995 r. sygn. akt I SA 1300/04, w którym stwierdzono, iż wyrażenie zgody na rozbiórkę przez wojewódzkiego konserwatora zabytków jest ewidentnie sprzeczne z przepisem art. 27 ust. 1 ustawy o ochronie dóbr kultury. Sprzeczność ta jawi się zwłaszcza w kontekście zmiany dokonanej ustawą z dnia 19 lipca 1990 r. o zmianie ustawy o ochronie dóbr kultury i o muzeach (Dz. U. nr 56, poz. 322).

Pojęcie "rozbiórki" zawarte w art. 39 ust. 1 Prawa budowlanego, dotyczy jedynie tych części obiektu zabytkowego, które wymagają odtworzenia lub rekonstrukcji, a ni8e rozbiórki całego zabytkowego budynku. Wojewódzki konserwator zabytków działa w oparciu o przepisy ustawy o ochronie dóbr kultury, a nie jak twierdzi strona w oparciu o przepisy Prawa budowlanego. Kamienica przy ul. M., indywidualnie wpisana do rejestru zabytków, po jej skreśleniu z tego rejestru, pozostałaby nadal elementem zabytkowego układu urbanistycznego, wobec wpisania do rejestru zabytków ulicy M. decyzją Konserwatora Zabytków [...] z lipca 1965 r. Powodowałoby to konieczność uzyskania zezwolenia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków na dokonanie zmiany w w/w układzie poprzez rozbiórkę jednego z jego elementów i w takiej sprawie miałby zastosowanie art. 39 ust. 1 Prawa budowlanego. Na działanie przy budynkach nie objętych indywidualnym wpisem do rejestru zabytków, konieczne jest uzyskanie zezwolenia [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, natomiast w odniesieniu do budynku posiadającego dodatkowo indywidualny wpis do rejestru zabytków, konieczne jest wystąpienie z wnioskiem do Ministra Kultury o jego skreślenie z tego rejestru. Przyjęcie innego stanowiska byłoby nie do pogodzenia z założeniem wynikającym z ogólnych zasad prawa, że ustawodawca jest racjonalny i nie stanowi sprzecznych względem siebie przepisów.

Z powyższego wynika, że decyzja [...] Konserwatora Zabytków została wydana bez wątpienia z naruszeniem przepisów o właściwości, a to uzasadnia stwierdzenie jej nieważności.

Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Spółka z o.o. D., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Argumentacja zawarta w skardze jest podobna, jak ta w oparciu o którą wcześniej strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zaskarżona decyzja, zdaniem skarżącej, została wydana z naruszeniem przepisów art. 27 ust. 1 ustawy o ochronie dóbr kultury oraz art. 156 § 1 pkt 1 kpa.

W odpowiedzi na skargę, Minister Kultury podtrzymuje swoje stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wnosi o oddalenie skargi.

Burmistrz Gminy [...] decyzją nr [...] z dnia [...] października 2002 r. zezwolił na użytkowanie obiektu wybudowanego na podstawie pozwolenia na budowę nr [...] z dnia [...] listopada 1999 r. Prezydenta [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez w/w Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.).

Skarga jest uzasadniona.

Zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja Generalnego Konserwatora Zabytków z dnia [...] maja 2000 r. zostały wydane w postępowaniu nieważnościowym a więc w jednym z trybów nadzwyczajnych, pozwalających wzruszyć decyzje ostateczne. Nadzwyczajny charakter tego postępowania wynika z faktu, że jest to jeden z przypadków prawnie dozwolonych (art. 16 § 1 kpa), kiedy ustawodawca pozwala na naruszenie zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych w ściśle określonych przypadkach, w art. 156 § 1 kpa, którego to przepisu nie można interpretować w drodze wykładni rozszerzającej.

Zaskarżona decyzja oraz decyzja utrzymana nią w mocy, zostały wydane w oparciu o przepis art. 156 § 1 pkt 1 kpa – naruszenie przepisów o właściwości.

Jak wynika z uzasadnień w/w decyzji, organy przyjęły, że [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków zezwolił na rozbiórkę budynku wpisanego do rejestru zabytków, bez uzyskania wcześniej decyzji Generalnego Konserwatora Zabytków o skreśleniu obiektu z rejestru zabytków, czym naruszono przepisy o właściwości i co dało podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] lipca 1999 r.

Powyższa decyzja, której stwierdzono nieważność, w swej treści tzn. w osnowie i w uzasadnieniu, ani jednym słowem nie mówi o zezwoleniu na rozbiórkę budynku wpisanego do rejestru zabytków. Podobnie, jak wcześniej wydana decyzja Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 1997 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, opinia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 10 lutego 1997 r., postanowienie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nr [...] z dnia [...] grudnia 1997 r., decyzja Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nr [...] z dnia [...] maja 1998 r., decyzja Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nr [...]z dnia [...] marca 1999 r., czy też później wydana decyzja Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...] listopada 1999 r. zatwierdzająca projekt budowlany i zezwalająca na wykonanie robót budowlanych polegających na budowie obiektu biurowo-usługowego z zachowaniem obiektów zabytkowych, zgodnie z decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 1999 r. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, przy ul. M., Pl. T., Al. U.w W., z których żadna nie mówi o zezwoleniu na rozbiórkę budynku zabytkowego. Tymczasem zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt 3a Prawa budowlanego, w decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy organ, w razie potrzeby, powinien określić termin rozbiórki istniejących obiektów budowlanych nie przewidzianych do dalszego użytkowania. Generalny Konserwator Zabytków zauważa jednak, że w projekcie budowlanym z czerwca 1999 r., na str. [...] i [...] przewiduje się rozbiórkę i odtworzenie budynku przy ul. M., co jego zdaniem, nie mieści się w żadnym pojęciu określającym rodzaj prac konserwatorskich przy zabytku. Na poparcie swego stanowiska, organ odwołuje się tu do przepisów obowiązującego prawa, orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego i poglądów doktryny w tym zakresie.

Przepis art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 listopada 1999 r. o ochronie dóbr kultury, zdaniem organu, wymienia wszystkie zabiegi, jakie przy zabytkach można wykonywać za zezwoleniem Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Szersze rozumienie powyższego przepisu z dopuszczeniem możliwości zezwolenia na rozbiórkę zabytku, biorąc pod uwagę przepisy art. 3 i art. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy o ochronie dóbr kultury, jest niedopuszczalne. Zaś pojęcie "rozbiórki" zawarte w art. 39 ust. 1 Prawa budowlanego, dotyczy jedynie tych części obiektu zabytkowego, które wymagają odtworzenia lub rekonstrukcji, a nie rozbiórki całego zabytkowego budynku. Poza tym zdaniem organu, powyższy przepis mógłby mieć zastosowanie również w stosunku do kamienicy przy ul. M., gdyby nie była ona indywidualnie wpisana do rejestru zabytków lecz tylko jako element zabytkowego układu urbanistycznego i zachodziła konieczność jej rozbiórki.

Tymczasem w tym przypadku, do rejestru zabytków zostały wpisane trzema decyzjami: ulica M., jako założenie urbanistyczne ze względu na wartość zabytkową i historyczną, kamienica przy ul. M. i kamienica przy Al. U. jako zespół architektoniczny o znaczeniu urbanistycznym oraz Plac T. jako założenie urbanistyczne ze względu na wartość zabytkową i historyczną. Z powyższych względów w tym przypadku przed uzyskaniem zezwolenia [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, konieczne było wystąpienie z wnioskiem do Ministra Kultury o skreślenie zabytku z rejestru, co zgodnie z art. 16 ust. 2 ustawy o ochronie dóbr kultury wcześniej należało do Generalnego Konserwatora Zabytków.

W związku z tym, że w omawianym przypadku nie wydano decyzji o skreśleniu budynku zabytkowego z rejestru, a pomimo tego [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków zadecydował o rozbiórce i odtworzeniu budynku, trzeba uznać, że przekroczył on swoje kompetencje, bowiem o skreśleniu z rejestru zabytków decyduje wyłącznie Generalny Konserwator Zabytków.

Przepis art. 39 ust. 1 Prawa budowlanego należy interpretować w powiązaniu z art. 2 ust. 2 pkt 3 tej ustawy.

Doktryna naukowa w zakresie ochrony i konserwacji zbytków, jak pisze w uzasadnieniu decyzji Generalny Konserwator Zabytków, nie przewiduje w ogóle takiej metody konserwacji zabytków jak jego rozbiórka, a następnie odtworzenie. Odbudowa jest zabiegiem tożsamym z rekonstrukcją, ma ona na celu przywrócenie zabytkowi, zniszczonemu w znacznym stopniu jego pierwotnej postaci. "Odbudowa wykracza jednak poza ramy teoretycznych założeń konserwacji i budzi wśród teoretyków historii sztuki liczne kontrowersje, ponieważ metoda ta nie może przywrócić zabytkowi oryginalności i autentyzmu" ... W innym miejscu organ stwierdza, iż "działania polegające na rozbiórce, a następnie na rekonstrukcji obiektu zabytkowego jako prace konserwatorskie, są co prawda dopuszczalne przez środowisko konserwatorskie, zwłaszcza przy przenoszeniu obiektów zagrożonych zniszczeniem na inne miejsce, jest to jednak metoda kontrowersyjna wzbudzająca dyskusje w tym środowisku. Stosuje się ją wyjątkowo rzadko, szczególnie wówczas, gdy stanowi ona jedyną możliwość przekazania świadectwa historii przyszłym pokoleniom". Powyższe poglądy doktryny, zdaniem organu, znalazły również swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniach wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lipca 1994 r. sygn. akt I SA 1140/93 i z dnia 22 września 1995 r. sygn. akt I SA 1300/94.

Odnosząc się do powyżej opisanych kwestii należy jasno powiedzieć, że dla oceny zaskarżonego aktu pierwszorzędne znaczenie musi mieć argumentacja oparta na przepisach obowiązującego prawa, a dopiero w dalszej kolejności orzecznictwo i poglądy doktryny, gdyż takie są uwarunkowania sądownictwa administracyjnego w demokratycznym państwie prawnym (art. 184 w związku z art. 2 Konstytucji RP).

Jak wynika z art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 12 listopada 1999 r. o ochronie dóbr kultury, obowiązującej w dacie orzekania przez organy w niniejszej sprawie, wojewódzki konserwator zabytków wykonuje zadania i kompetencje określone w tej ustawie i przepisach odrębnych, czego organy nie wzięły pod uwagę w swych rozważaniach. Wśród przepisów odrębnych są bez wątpienia również przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Nie jest więc prawdą, że przepis art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie dóbr kultury stanowi katalog zamknięty działań, jakie mogą mieć miejsce w stosunku do obiektu budowlanego wpisanego do rejestru zabytków, po wcześniejszym uzyskaniu zezwolenia właściwego konserwatora zabytków. Gdyby tak wąsko rozumieć zakres zabiegów wykonywanych w stosunku do zabytków, to np. remont obiektu zabytkowego byłby niedopuszczalny, bowiem "remont" nie jest wymieniony w art. 27 ustawy o ochronie dóbr kultury, tymczasem wynika z art. 39 ust. 1 Prawa budowlanego. Podobnie na tej samej zasadzie należy uznać, że przepis art. 39 Prawa budowlanego stanowi rozszerzenie katalogu zabiegów, które mogą mieć miejsce w stosunku do zabytków (obiektów budowlanych wpisanych do rejestru zabytków) i rozszerzenie kompetencji wojewódzkiego konserwatora zabytków, w tym również do wydawania zezwolenia na rozbiórkę obiektu budowlanego. Potwierdzeniem powyższego, może być również brzmienie art. 31 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego. Poza tym, trudno sobie wyobrazić możliwość przemieszczania zabytków nieruchomych, o czym mowa w art. 27 ust. 2 ustawy o ochronie dóbr kultury, bez wcześniejszego dokonania ich rozbiórki, czego organ także nie bierze pod uwagę przy dokonywaniu wykładni w/w art. 27 ustawy.

Prawdą jest, że dokonując wykładni przepisów Prawa budowlanego należy mieć na uwadze art. 2 ust. 2 pkt 3 tej ustawy. Jednak w świetle powyższej analizy trudno tu mówić, że przepis art. 39 Prawa budowlanego narusza przepis art. 27 ustawy o ochronie dóbr kultury, czy też jest z nim sprzeczny, po prostu stanowi jego uzupełnienie, rozszerzenie. Trudno również w tej sytuacji mówić o naruszeniu przez [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków przepisów o właściwości w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 1 kpa. Dla uzasadnienia powyższego stanowiska organy odwołują się do kompetencji Ministra Kultury, wcześniej Generalnego Konserwatora Zabytków, do skreślenia zabytku z rejestru (art. 16 ustawy o ochronie dóbr kultury). Tymczasem skreślenie zabytku z rejestru jest odrębną sprawą, należącą do kompetencji w/w organów, zupełnie nie powiązaną z brzmieniem art. 27 ustawy o ochronie dóbr kultury i art. 39 Prawa budowlanego oraz przedmiotem rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków Województwa [...] w decyzji z dnia [...] lipca 1999 r. Bowiem żaden z przepisów w/w ustaw, nie uzależnia wydania zezwolenia przez wojewódzkiego konserwatora zabytków, na rozbiórkę obiektu budowlanego wpisanego do rejestru zabytków, od wcześniejszego wydania decyzji o skreśleniu obiektu z rejestru zabytków, przez Generalnego Konserwatora Zabytków. Próba wskazywania na taką zależność w uzasadnieniach kontrolowanych decyzji, w dacie wydania decyzji, której stwierdzono nieważność, jest z punktu widzenia obowiązującego prawa zupełnie nieuzasadniona, można to uznać jedynie jako wniosek de lege ferenda. Dopiero w stanie prawnym obecnie obowiązującym (od 11.07.2003 r.), kiedy znowelizowano brzmienie art. 39 Prawa budowlanego, można twierdzić, iż pozwolenie na rozbiórkę obiektu budowlanego wpisanego do rejestru zabytków może być wydane przez wojewódzkiego konserwatora zabytków, po uzyskaniu decyzji generalnego konserwatora zabytków o skreśleniu tego obiektu z rejestru zabytków. Można mieć jednak poważne wątpliwości do logiki tak skonstruowanego przepisu, bowiem z chwilą skreślenia z rejestru zabytków obiektu, przestaje on podlegać ochronie konserwatorskiej, niepotrzebna więc jest zgoda wojewódzkiego konserwatora zabytków na jego rozbiórkę – na co słusznie zwraca uwagę strona skarżąca. Jak wynika z analizy obowiązujących przepisów, Generalny Konserwator Zabytków posiada swoje w ustawie określone kompetencje podobnie, jak i wojewódzki konserwator zabytków posiada swoje własne ustawowo określone kompetencje. Wojewódzki Konserwator Zabytków wydając decyzję nr [...] z dnia [...] lipca 1999 r., nie naruszył kompetencji Generalnego Konserwatora Zabytków, ani żadnego innego organu i dlatego nie uzasadnione jest tu stwierdzenie nieważności w/w decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 kpa. To, że Wojewódzki Konserwator Zabytków wydał decyzje na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o ochronie dóbr kultury w sprawie, która zdaniem organu nadzorczego nie mieści się w tym przepisie, nie oznacza, że wojewódzki konserwator zabytków naruszył kompetencje Generalnego Konserwatora Zabytków, wynikające z art. 16 tej ustawy. Można by mówić o naruszeniu przepisów o właściwości, gdyby uprawnienia zawarte w art. 27 ustawy o ochronie dóbr kultury lub w art. 39 Prawa budowlanego, były przypisane Generalnemu Konserwatorowi Zabytków, a nie wojewódzkiemu konserwatorowi zabytków. Gdyby przyjąć całość argumentacji, którą przedstawiły organy w uzasadnieniach kontrolowanych decyzji za słuszną, to można by rozważyć zasadność stwierdzenia nieważności w/w decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, nie sposób jednak zgodzić się z tą analizą z powodów wcześniej omówionych. Poza tym, nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa tam, gdzie wchodzi w grę rozbieżność w wykładni prawa, a o tym co najmniej można by tu mówić (wyrok NSA z dnia 21.11.1994 r. III SA 388/94, PG 1995, nr 8, s. 11; wyrok NSA z dnia 21.12.1994 r. III SA 640/94, POP 1996, nr 3, poz. 109; wyrok z dnia 06.02.1995 r. II SA 1531/94, ONSA 1996, nr 1, poz. 37). Ponadto argumentacja organów nadzorczych wskazuje na to, że kwestionują one decyzję nr [...] z dnia [...] lipca 1999 r. tylko w części dotyczącej budynku przy ul. M., nie można więc stwierdzić nieważności całej decyzji tak, jak to uczyniono w tej sprawie, skoro decyzja dotyczy jeszcze budynków przy Pl. T., Al. U. i garażu podziemnego. Szersza o dogłębna analiza akt sprawy wskazuje również na inne jej aspekty, mające swe źródło w poglądach doktryny naukowej w zakresie ochrony i konserwacji zbytków, na co zwracano uwagę wcześniej. Jak wynika z materiałów sprawy, źródłem sporu jest tu koncepcja ochrony i konserwacji zabytków, zasadniczo różnie pojmowana przez Generalnego Konserwatora Zabytków i Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, który wydał decyzję z dnia [...] lipca 1999 r. Potwierdzeniem tego może być również uzasadnienie decyzji z dnia [...] czerwca 1999 r., gdzie Generalny Konserwator Zabytków wnioskuje o wyłączenie ze sprawy osoby, która w miesiąc później podpisała zakwestionowaną w trybie nieważnościowym decyzję z dnia [...] lipca 1999 r. Spór w doktrynie, co do koncepcji ochrony i konserwacji zabytków, nie może być jednak argumentem decydującym przy rozstrzyganiu konkretnych spraw, które muszą być załatwione jedynie w oparciu o przepisy prawa pozytywnego. Poglądy nauki, jak i orzecznictwo, mogą mieć wpływ na zmiany przepisów prawa, ale dopóki to się nie stanie, nie mogą mieć znaczenia decydującego lecz co najwyżej mogą wpływać w pewnym zakresie na wykładnię obowiązujących przepisów. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] maja 2000 r. odwołano się do dwu orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego, jednak w zaskarżonej decyzji już tylko do wyroku z dnia 22 września 1995 r. sygn. akt I SA 1300/94, słusznie chyba uznając, ze ten pierwszy wyrok, nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Fragment uzasadnienia w/w wyroku z dnia 22 września 1995 r., nie został jednak w pełni zacytowany, co zmienia jego sens. Poza tym powyższa sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków wyrażającej zgodę na rozbiórkę drewnianej kopuły na kościele, wydanej pod rządami Prawa budowlanego z 1974 r., które nie zawierało podobnego przepisu, jak art. 39 Prawa budowlanego z 1994 r., inne też było brzmienie wielu przepisów ustawy o ochronie dóbr kultury.

Należy również przypomnieć, ze orzeczenie Sądu wiąże organy i Sąd tylko w tej sprawie, w której było wydane, nie zaś w innych.

Kierując się konsekwentnie koncepcją ochrony i konserwacji zabytków, zaprezentowaną w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] maja 2000 r., teraz kiedy inwestycja jest już ukończona i wydano pozwolenie na jej użytkowanie, należałoby oczekiwać, że budynek przy ul. M., zostanie decyzją Generalnego Konserwatora Zabytków wykreślony z rejestru zabytków, tak jednak się nie stało.

Reasumując należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja, zostały wydane z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 16 § 1 kpa.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sad na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji.