Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 901/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2013-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana
Powołane przepisy: article: m.in. art. 48
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie : WSA Jacek Bursa WSA Aldona Gąsecka-Duda (spr.) Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2013 r. sprawy ze skargi T.M. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 25 kwietnia 2013 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego T.M. kwotę 757 zł ( słownie: siedemset pięćdziesiąt siedem złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją Nr [...] z dnia 13 lipca 2012 r., znak [...] działając na podstawie art. 48 ust. 1, art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane ( tekst jednol. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki, nakazał współwłaścicielom posesji położonej, przy ul. [...] w K. – G.T.M., E.D. i I.M. , , oraz inwestorowi w zakresie wykonanego zadaszenia T.B rozbiórkę obiektu budowlanego, tj. wiaty o konstrukcji drewnianej i powierzchni zabudowy 28,40 m2, wybudowanej na terenie podwórza posesji przy ul. [...] w K. , na działce nr [...] , Obr [...], w granicach z posesjami przy ul. [...], przy ul. [...] i przy ul. [...] , na wysokość jednej kognacji w poziomie parteru, w kształcie litery "L", przykrytej dwoma jednospadowymi pogrążonymi dachami ze spadkami w kierunku podwórza i przesuniętymi względem siebie w zakresie wysokości o 45 cm, wraz z instalacją elektryczną, zrealizowanej bez pozwolenia na budową właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej.

W obszernym uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wyjaśnił podstawę faktyczną i prawną wydanego rozstrzygnięcia.

Od powyższej decyzji odwołania wnieśli w terminie T.B. oraz T.M. .

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. Nr [...], znak [...] , wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 104 k.p.a., oraz art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust.4 , art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednol. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania T.B. oraz T.M. od decyzji Nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. -Powiat Grodzki z dnia 13 lipca 2012 r., znak [...] Wojewódzki Inspektor Nadzory Budowlanego w K. uchylił skarżoną decyzję w całości i w tym zakresie, na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, nakazał współwłaścicielom posesji położonej, przy ul. [...] w K. - G.T.M. , E.D. i I.M. rozbiórkę obiektu budowlanego, tj. wiaty o konstrukcji drewnianej i powierzchni zabudowy 26,47 m2, wybudowanej na terenie podwórza posesji przy ul.[...] w K. na działce nr [...] obr. [...], w granicach z posesjami przy ul. [...] , przy ul. [...] i [...] , na wysokość jednej kognacji w poziomie parteru w kształcie litery "L", przykrytej dwoma jednospadowymi pogrążonymi dachami ze spadkami w kierunku podwórza i przesuniętymi względem siebie w zakresie wysokości o 45 cm wraz z instalacją elektryczną, zrealizowanej bez pozwolenia na budowę właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej.

Orzekając w ten sposób [...] Wojewódzki Inspektor Nadzory Budowlanego w K. uznał za prawidłowy krąg stron postępowania ustalony przez organ pierwszej instancji oraz na podstawie zebranego materiału dowodowego ustalił, że stan faktyczny jest następujący.

W związku z pismem G.T.M. z dnia 18 stycznia 2011 r. Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w K. przeprowadził w dniu 9 lutego 2011 r. czynności kontrolne nieruchomości położonej przy ul. [...] w K. , z których sporządzono protokół oraz dokumentację fotograficzną, przesłane do PINB za pismem z dnia 21 lutego 2012 r., znak [...] .

Pismem z 25 stycznia 2011 r., znak [...], WOUZ poinformował PINB , że kamienica przy ul. [...] w K. wpisana jest do rejestru zabytków pod numerem [...] decyzją z dnia 7 grudnia 1993 r. Kamienica położona jest również w obrębie układu urbanistycznego dawnego miasta [...] , wpisanego do rejestru zabytków pod numerem [...] decyzją z dnia 23 lutego 1934 r. oraz na Listą Dziedzictwa Światowego UNESCO. Usytuowana jest także na obszarze uznanym za pomnik historii "[...]" zarządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 8 września 1994 r. W związku z powyższym przed przystąpieniem do prac należy uzyskać w Urzędzie WUOZ wyprzedzające pozwolenie konserwatorskie na ich prowadzenie (k [...]). Ponadto z pisma WUOZ z dnia 5 października 2007 r., znak[...] , wynika, że wszelkie prace w budynkach wpisanych do rejestru zabytków wymagają uzyskania, przez właściciela, wyprzedzającego pozwolenia konserwatorskiego na ich prowadzenie. (k.[...]).

Pismem z dnia 2 kwietnia 2008 r., znak [...] Urząd Miasta K. poinformował PINB, że od 1994 r. do dnia dzisiejszego nie zarejestrowano żadnego wniosku dotyczącego przeprowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie uzyskania decyzji lokalizacyjnej, jak i decyzji pozwolenia na budowę, na realizację jakichkolwiek robót budowlanych związanych z budynkiem przy ul. [...] (k.[...] ). Powyższe potwierdza treść pisma z dnia 30 czerwca 2011 r., znak [...] (k.[...] ). Nadto w dniu na 29 lipca 2010 r. na dziennik podawczy PINB wpłynęło pismo Urzędu Miasta K. znak[...] , z treści którego wynika, że "Archiwum UMK nie ma rejestrów spraw z lat 1987-1990 r." (k.[...] ).

Pismami z dnia 25 stycznia 2011 r. oraz 5 kwietnia 2011 r., znak [...] , PINB zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie budowy bez zgody właściwego organu administracji architektoniczno-budowlane wiaty drewnianej w podwórzu posesji położonej przy ul.[...] , na działce nr [...], obr.[...] Dniu 4 maja 2011 r., w obecności T.B. , PINB przeprowadził oględziny wiaty wybudowanej w podwórzu posesji budynku położonego przy ul. [...]. W toku czynności ustalono, że "Inwestor nie posiada dokumentów zezwalających na dokonanie budowy wiaty jak i budynku drewnianego". T.B. oświadczył, że "we wrześniu 2006 r. w czasie kiedy rozpoczynałem działalność gospodarczą w budynku nr [...] w K.(na parterze, w piwnicy i na podwórzu) cześć wiaty była już wybudowana wraz z instalacja elektryczna tj. cześć wiaty od strony północnej, wschodniej, południowo-zachodniej. Ja wymieniłem pokrycie stare z przezroczystych płyt falistych na płyty poliwęglanowe komorowe na daszkach: wschodnim i północnym. W części niezadaszonej wybudowałem obiekt drewniany i zadaszenie reszty podwórka (...) Stwierdza się, że w podwórzu budynku nr [...] jest wybudowana wiata o konstrukcji drewnianej slupowo-płatowo-krokwiowej ze spadkiem daszków do środka posesji nr [...] Daszki pokryte są płytami z poliwęglanu (...)". Sporządzono dokumentację fotograficzną (k.[...] ) oraz mapę sytuacyjną (k.[...] ).

W dniu 30 maja 2011 r. T.M. oświadczył wobec upoważnionego pracownika PINB, że "utwardzenie podwórka wraz z zadaszeniem (cześć) zostało wykonane prawdopodobnie po 1995 r." (k. [...]

W dniu 22 listopada 2011 r. PINB przeprowadził czynności kontrole w celu uzupełnienia materiału dowodowego o dokumentację fotograficzną, tj. zdjęcia przedmiotowej wiaty wykonane z dachu budynku położonego przy ul. [...] w K. . (k.[...] ).

W dniu 3 października 2011 r. T.M. oświadczył, że "wiata (dwa zadaszenia) w podwórzu posesji nr [...] w K. została wybudowana przed rozpoczęciem robót budowlanych na posesji nr [...] przy ul. [...] w K. na podstawie szkicu arch. S.B. i pod nadzorem (...) w budynku nr [...] działalność usługowo-gastronomiczna prowadzona była od 1999 r." (k. [...] akt PINB).

Pismem z dnia 25 lipca 2011 r. T.M. oświadczył, że projekt daszków nad ciągami komunikacyjnymi wykonał S.B. . Podkreślił, iż "projekty daszków widziałem w czasie letnich odwiedzin u Mamy na S. w rękach cieśli którzy pod nadzorem Pana B. akurat je wykonywali. Sądzę, że było to pod koniec pierwszej połowy lat dziewięćdziesiątych (...)" (k- [...] akt PINB). Do akt postępowania załączono kopie rysunków zadaszenia sporządzone przez S.B. . (k- [...]).

Pismem z dnia 4 listopada 2011 r., znak [...] poinformował PINB, że "w aktualnych aktach sprawy nie posiada pozwolenia konserwatorskiego wydanego na realizację przedmiotowej wiaty." (k. [...]).

W dniu 25 listopada 2011 r. PINB sporządził protokół z przyjęcia M.S.-J. - kierownika budowy prowadzonej przy ul. [...] w K. , do którego załączono dokumentację fotograficzną sporządzoną w połowie 2003 r. (k.[...] ).

W dniu 30 listopada 2012 r. upoważniony pracownik PINB sporządził notatkę urzędową z treści której wynika, że dla terenu działki nr [...] obr. [...] w K. nie został dotychczas sporządzony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. (k. [...]).

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r., znak [...] na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy - Prawo budowlane nałożył na T.B. oraz współwłaścicieli działki nr [...] obr. [...] w K. –T.M. E.D. I.M. ,- obowiązek przedłożenia stosownych dokumentów w terminie do 31 maja r. (k. [...] ).

Na podstawie pisma z dnia 30 grudnia 2011 r., znak[...] , sporządzonego przez WUOZ w związku z wnioskiem S.B. z dnia 7 października 2011 r. w przedmiocie zadaszenia podwórka kamienicy przy ul. [...] PINB utwierdził się w przekonaniu, iż przed przystąpieniem do robót budowlanych należy uzyskać od WUOZ pozwolenie konserwatorskie, a "na realizację istniejącego zadaszenia podwórka posesji jw. tut. Urząd nie wydał pozwolenia konserwatorskiego. Zadaszenie podwórka jest inwestycją o charakterze samowoli budowlanej i w związku z tym wymaga rozbiórki(...)" (k. [...] akt PINB).

W piśmie z dnia 1 lutego 2012 r. (k.[...] ) P. T.M. podkreślił iż inwestorem przedmiotowej wiaty jest jego matka – B.M. natomiast "odnoście umieszczenia w wyrzeczeniu nazwiska Pana T.B. informuję, że organ pomylił się, ponieważ osoba ta ani nie odziedziczyła żadnej części mojego domu ani też nie ma nic wspólnego z daszkami w kształcie litery L wykonanymi przez P. S.B. (...)". Podał również, iż T.B. wymienił poszycie wiat (k. [...] ).

W związku z pismem T.B. z dnia 27 kwietnia 2012 r. (k.[...] ) informującym o wykonaniu obowiązku nałożonego następnie zaskarżoną decyzją, PINB przeprowadził czynności kontrolne na działce nr [...] obr. [...] w K. , podczas których stwierdził iż przedmiotowa wiata nie została rozebrana (k.[...]). Do protokołu załączono dokumentację fotograficzną (k.[...] ).

Materiał dowodowy w niniejszym postępowaniu stanowią ponadto m.in.:

-projekt techniczny budynku mieszkalnego położonego przy ul. [...] w K. , sporządzony przez S.B. w grudniu 1988 r. ( k. [...]

- kopia decyzji z dnia 7 grudnia 1993 r., znak [...] (k.[...] ), poświadczona za zgodność z oryginałem;

- kopia zaświadczenia z dnia 16 czerwca 2005 r. (k[...] );

- kopie decyzji Urzędu Dzielnicowego z dat: 15 listopada 1989 r. znak [...] ), 22 kwietnia 1989 r. znak [...] ), 10 marca 1988 r. znak [...] (k. [...];

- wyrys z mapy ewidencyjnej i wypis z rejestru gruntów dla działki nr [...] Obr [...] w K. wygenerowany w dniu 18 kwietnia 2011 r. (k. [...] );

- kopia mapy sytuacyjno-wysokościowej stanowiącej załącznik do decyzji nr [...] z dnia 22 kwietnia 1989 r. (k. [...] - poświadczone za zgodność z oryginałem kserokopie oświadczeń: D.M. (kierownika budowy) z dnia 14 października 2011 r. oraz T.C. (inspektora nadzoru) w przedmiocie zabezpieczenia podwórza na działce nr [...] obr. [...] w K. przed niebezpieczeństwem związanym z przebudową domu przy ul. [...] w K. (k.[...] );

- kopia pierwszej strony dziennika budowy "przebudowa, nadbudowa i rozbudowa budynku (...) ul. [...] " (k.[...] );

- kopia części dziennika budowy wydanego w dniu 15 października 2004 r. (inwestor: K.P. ) "przebudowa istniejącego budynku na hotel z przyłączami z energet." przy ul. [...]

- kopia części dziennika budowy wydanego w dniu 6 czerwca 2003 r. (inwestor Fundacja [...] "przebudowa istniejącego budynku na hotel z przyłączami (...)" przy ul.[...] Do akt postępowania w niniejszej sprawie załączono też kopie dokumentacji technicznej budynku położonego przy ul. [...] znajdującej się w zasobach [...].

Zawiadomieniem z dnia 6 czerwca 2012 r., znak[...] , PINB poinformował strony o możliwości zapoznania się z aktami postępowania oraz wypowiedzenia się co do całości postępowania dowodowego zgodnie z art. 10 k.p.a. (k. [...]).

W dniu 5 czerwca 2012 r. PINB ponownie przeprowadził czynności kontrolne w związku z pismem WUOZ z dnia 27 kwietnia 2012 r., znak [...] (k- [...] ), podczas których stwierdzono, że wiata będąca przedmiotem decyzji nie została rozebrana (k. [...] , co zobrazowano sporządzoną dokumentacją fotograficzną (k.[...] ).

W dniu 13 lipca 2012 r. PINB wydał decyzję zaskarżoną odwołaniami, które wniesiono w terminie, przy czym organ pierwszej instancji nie znalazł podstaw do zastosowania trybu art. 132 k.p.a.

W dniu 2 października 2012 r., w celu ustalenia czy został wykonany obowiązek nałożony zaskarżoną decyzją MWINB przeprowadził oględziny, podczas których ustalono, że wiata będąca przedmiotem decyzji organu pierwszej instancji nie została rozebrana, zaś nadto, że " Wiata o konstrukcji drewnianej przykryta jest dwoma jednospadowymi dachami pulpitowymi(...) Pokrycie dachu wykonane jest z płyt kanałowych poliwęglanowych bezbarwnych opartych na drewnianych łatach umocowanych na drewnianych krokwiach (...) "(k. [...]).

W dalszych rozważaniach Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. zawarł niżej podane wyjaśnienia.

Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest ocena zasadności nałożenia na T.B. oraz współwłaścicieli budynku położonego przy ul. [...] w K. nakazu rozbiórki obiektu budowlanego - wiaty o konstrukcji drewnianej przekrytej dwoma jednospadowymi dachami, wybudowanej na podwórzu posesji przy ul. [...] w K. , na działce [...] w K. bez uzyskania wymaganego przepisami prawa pozwolenia na budowę. Jako podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji PINB wskazał art. 48 ust. 1 ustawy- Prawo budowlane, stanowiący iż: "właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę." W ustępie 2 art. 48 przewiduje możliwość zalegalizowania samowoli budowlanej, o ile budowa, o której mowa w ust. 1:

1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: a)ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem

W takim przypadku "W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:

1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;

2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2 ".

Jeżeli strona nie spełni w wyznaczonym terminie nałożonego obowiązku zastosowanie znajduje art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, w myśl którego "W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1".

Przepisy powyższe określają przesłanki legalizacji samowoli budowlanej, tj. wskazują sytuacje, kiedy możliwe jest odstąpienie przez organ nadzoru budowlanego od wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. PINB prowadząc postępowanie pierwszoinstancyjne uczynił zadość wyżej powołanym przepisom wydając w dniu 22 grudnia 2011 r. postanowienie znak [...] , którym nałożył na inwestora T.B. oraz współwłaścicieli działki nr [...] , obr. [...] - G.T.M. , E.D. i I.M. , obowiązek przedłożenia stosownych dokumentów w terminie do 31 maja 2012 r. (k. [...] ). Obowiązku tego zobowiązani nie wypełnili.

W ocenie WINB, wyznaczony przez organ pierwszej instancji termin dostarczenia dokumentacji określonej w art. 48 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane zapewniał realną możliwość jej przedłożenia. W świetle powyższego, wydanie przez PINB zaskarżonej decyzji było uzasadnione. Istotne z punktu widzenia niniejszego postępowania jest pismo WUOZ z dnia 5 października 2007 r., znak[...] , z którego wynika, iż "wszelkie prace w budynkach wpisanych do rejestru zabytków wymagają uzyskania, przez właściciela, wyprzedzającego pozwolenia konserwatorskiego na ich prowadzenie(...)". Tożsame stanowisko WUOZ wyraził w piśmie z dnia 30 grudnia 2011 r., znak[...] , w myśl którego "(...) WOUZ w K. wydaje pozwolenia konserwatorskie przed rozpoczęciem robót budowlanych i prac konserwatorskich. W związku z powyższym tut. Urząd nie ma prawa do wydania pozwolenia konserwatorskiego na wykonane już samowolnie roboty budowlane" . (k- [...] ).

W świetle powyższego uzasadnione jest twierdzenie, iż Wojewódzki Konserwator Zabytków w K. nie wyda pozwolenia konserwatorskiego, którego uzyskanie przez zobowiązanych jest jedną z przesłanek warunkujących legalizację wiaty wybudowanej na terenie podwórza posesji przy ul.[...] w K. .

W stanie faktycznym niniejszej sprawy ma zastosowanie art. 28 ust. 1 ustawy -Prawo budowlane o treści - "Roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31". W art. 29 tej ustawy zawarty został katalog obiektów i robót budowlanych, zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, a więc takich, do których nie będzie miała zastosowania powyżej powołana zasada. Artykuł 30 ustawy- Prawo budowlane wskazuje zaś na sytuacje, w których wymagane jest dokonanie zgłoszenia budowy lub robót budowlanych. Oba katalogi mają charakter zamknięty.

Po dokonaniu analizy materiału dowodowego WINB stwierdza, iż organ pierwszej instancji prawidłowo zakwalifikował przedmiotowy obiekt budowlany jako wiatę (por. wyrok z dnia 18 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 1486/09, LEX nr 583004; wyrok NSA w Warszawie z dnia 30 kwietnia 1999 r., sygn. akt IV SA 2088/96, LEX nr 47193). Ustawa - Prawo budowlane nie zawiera definicji legalnej pojęcia "wiaty". Z uwagi na zarzut odwołania T.M. co do sprzeczności "istotnych ustaleń organu z treścią materiału zgromadzonego w sprawie polegająca na przyjęciu, iż dwie wiaty posiadające oddzielne konstrukcje i dachy, posadowione w podwórzu budynku przy ul. [...] są w istocie jedną wiatą", należy wskazać na treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Kr 973/10 ( LEX nr 753719), w myśl którego "W świetle art. 3 pkt 2 i 3 oraz art. 29 ust. 1 pkt 2 p.b. wiata składająca się z fundamentów, oraz dachu posadowionego na słupach i nieposiadająca ścian jest budowlą, a nie budynkiem, czy obiektem małej architektury. Za podstawowe cechy wiaty należy uznać wsparcie danej budowli na słupach, stanowiących podstawowy element konstrukcyjny, wiążący budowle trwale z gruntem". Wobec powyższego należy stwierdzić, że podstawowym elementem konstrukcyjnym wiaty jest jej wsparcie na słupach. Przedmiotowa wiata posiada drewniane podparcie w postaci słupa, który stanowi konstrukcyjnie element wspólny dla dwóch "daszków" pokrywających wiatę. Powyższe pozwala na przyjęcie, iż przedmiotem niniejszego postępowania jest jedna wiata, nie zaś dwie wiaty jak twierdzi skarżący.

W toku postępowania odwoławczego ponownie dokonał pomiarów przedmiotowej wiaty, które nieznacznie odbiegały od pomiarów dokonanych przez PINB.

W ocenie WINB, prawidłowa jest argumentacja PINB co do konieczności uzyskania pozwolenia na budowę przedmiotowego obiektu budowlanego z uwagi na fakt, że budynek przy ul. [...] w K. jest zabytkiem oraz położony jest w obrębie układu urbanistycznego dawnego miasta[...] , wpisanego do rejestru zabytków. Nie sposób zatem zgodzić się z twierdzeniem skarżącego jakoby różnica w określeniu powierzchni zabudowy wiaty z uwagi na regulacją zawartą w przepisie art. 29 ust. 1 pkt 2 oraz 30 ust. 1 pkt 1ustawy - Prawo budowlane miała znaczenie przy ustalaniu konieczności uzyskania pozwolenia na jej budowę. Taki wymóg, jak już wspomniano powyżej wynika z zabytkowego charakteru budynku usytuowanego na ul[...] w K. i jego otoczenia. Na marginesie należy zaznaczyć, że nawet w przypadku gdyby powyższy budynek oraz jego otoczenie nie przedstawiało zabytkowego charakteru, brak by było regulacji prawnych zwalniających z konieczności uzyskania pozwolenia na budowę przedmiotowej wiaty. Zastosowanie bowiem w takim przypadku miałyby przepisy ustawy - Prawo budowlane z okresu realizacji obiektu budowlanego, które przewidywały uzyskanie stosownych zezwoleń.

W ocenie MWiNB organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił czasokres powstania przedmiotowej wiaty. Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszym postępowaniu, w szczególności dokumentacji technicznej budynku położonego przy ul. [...] znajdującej się w zasobach WUOZ (k.[...] ), w której brak jakiegokolwiek odniesienia do wiaty, a także niekwestionowanych oświadczeń T.M. , stanowią wystarczający dowód na to, że wiata powstała po 1995 r. a przed 2003 r. (k. [...]).

W protokole z oględzin z dnia 4 maja 2011 r. P. T.B. oświadczył, że "Ja wymieniłem pokrycie stare z przezroczystych płyt falistych na płyty poliwęglanowe komorowe na daszkach: wschodnim i północnym" (k [...]). Powyższe potwierdził T.M. zarówno w piśmie z dnia 1 lutego 2012 r. (k.[...] ), jak i w odwołaniu od zaskarżonej decyzji, podając, że "chybiony wydaje się wskazanie jako adresata decyzji również najemcy w osobie T.B. , który jak sam wskazuje wykonywał jedynie czynności zmierzające do zachowania odpowiedniego stanu powierzonych mu w ramach

stosunku najmu pomieszczeń i podwórka" (k.[...] ).

Zgodnie z tezą wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi sygn. akt II SA/Ld 997/11 "Przez pojęcie "bieżącej konserwacji", o jakiej mowa w art. 3 pkt 8 p.b., należy rozumieć wykonanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót mających na celu utrzymanie obiektu budowlanego w dobrym stanie, w celu jego zabezpieczenia przed szybkim zużyciem się, czy też zniszczeniem i dla utrzymania go w celu użytkowania w stanie zgodnym z przeznaczeniem tegoż obiektu". W ocenie MWINB czynności podjęte przez T.B. w zakresie zmiany pokrycia zadaszenia przedmiotowej wiaty stanowią bieżącą konserwację. Z uwagi na powyższe nałożenie obowiązku rozbiórki wiaty na T.B. jako inwestora było bezpodstawne.

Odnosząc się do uwag T.M. w kwestii postępowania prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego dotyczącego budynku położonego przy ul. [...] w K. wskazać należy, że pozostaje ono bez wpływu na niniejsze postępowanie.

Mając powyższe na uwadze WINB skorzystał z kompetencji reformatoryjnych na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.

Wnosząc w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 25 kwietnia 2013 r. Nr [...] znak [...] , T.M. domagał się jej uchylenia oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skarżący zarzucał wydanie kwestionowanej decyzji :

1. z naruszeniem przepisów postępowania, a to :

a) art. 138 §1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 105 §1 k.p.a poprzez brak uchylenia przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. decyzji Nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 lipca 2012 r. i umorzenia postępowania w sytuacji, gdy w momencie wydawania decyzji przez organ drugiej instancji istniało już pozwolenie nr [...] z 2 sierpnia 2012 r. [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. , zezwalające na zadaszenie całego podwórza kamienicy przy ul. [..] w K a więc postępowanie w przedmiocie legalności wiaty stało się bezprzedmiotowe;

b) art. 6, 8, 11 i art. 107 k.p.a. poprzez brak rozpoznania i odniesienia się przez organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji do podniesionego w odwołaniu zarzutu dotyczącego właściwych w sprawie przepisów prawa materialnego w sytuacji, gdy obiekt budowlany, którego dotyczy postępowanie, najprawdopodobniej powstał przed 1 stycznia 1995 r., a więc zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane nie mają do niego zastosowania przepisy tej ustawy, lecz ustawa z 24 października 1974 r. ;

c) art. 7 kpa i 77 k.p.a. poprzez:

- przyjęcie przez organ odwoławczy ustaleń sprzecznych z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie ( organ ten w zaskarżonej decyzji przyjął odmienną, niż w decyzji pierwszoinstancyjnej powierzchnię przedmiotowej wiaty, przy czym materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie daje podstaw do dokonania ustaleń opisanych w decyzji WINB, w ramach postępowania odwoławczego nie został przeprowadzony dowód z opinii biegłego określającej powierzchnię wiaty, same oględziny nie są przy tym wystarczającą podstawą do zmiany tych ustaleń zwłaszcza, że kwestia nieprawidłowych ustaleń co do powierzchni wiaty była przedmiotem zarzutu odwołania, a sposób obliczania tej powierzchni nie jest oczywisty z uwagi na specyficzną konstrukcję wiaty i wątpliwości w zakresie tego, czy obiekt ten stanowi jedną, czy też dwie wiaty;

- niewyjaśnienie wszelkich okoliczności istotnych dla sprawy w zakresie ustalenia

dokładnej daty zakończenia budowy przedmiotowej wiaty albowiem organ drugiej Instancji nie przeprowadził żadnych dowodów pozwalających na ustalenie tej daty, poza zapytaniem uczestnika oględzin o jego wiedzę w tym zakresie, którego to oświadczenia w tym zakresie nie przyjął jednak nawet za podstawę swych ustaleń;

2. przepisów art. 4 pkt 1 i art. 5 pkt 3 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez nakazanie rozbiórki wiaty, co do której organowi wiadomym było, że jest ona niezbędna dla ochrony piwnicy zabytkowego budynku przed zalewaniem wodą deszczową, która bez zadaszenia wiatą napływałaby po schodach do piwnicy budynku powodując jego zawilgocenie i zagrażając tym samym powstaniem uszkodzenia powodującego uszczerbek zabytkowego budynku.

Powyższe zarzuty skarżący rozwijał w obszernym uzasadnieniu skargi.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 – 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi administracyjnymi ( tekst jednol. Dz. U. z 2012r., poz. 270 - oznaczana dalej jako p.p.s.a. ) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 p.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa.

Mając na uwadze treść powołanych na wstępie orzeczeń, a także okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału oraz przebiegu postępowania należy uznać, że skarga zasługuje na uwzględnienie wobec skuteczności niektórych podniesionych w niej zarzutów, a mianowicie dotyczących wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem zasad z art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77§ 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., 107§ 1 i 3 k.p.a.

Stosownie do art. 7 k.p.a, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis formułuje naczelną zasadę postępowania, jaką jest zasada prawdy obiektywnej, której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności oraz wywiera zasadniczy wpływ na ukształtowanie całego postępowania administracyjnego, obligując organ administracji publicznej do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą na podstawie wszelkich dostępnych dowodów. Z zasady tej wynika między innymi rozwijany w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek organu administracji publicznej określenia w każdej sprawie z urzędu jakie dowody są konieczne do wyjaśnienie stanu faktycznego, ich poszukiwania oraz realizacji. Konsekwencją obowiązywania zasad praworządności i prawdy obiektywnej jest także regulacja zawarta w art. 107 § 1 k.p.a., ustanawiającym obok innych wymogów decyzji obowiązek organu zawarcia w niej podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego, które w myśl § 3 tego artykułu powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne -wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Odpowiednie ujawnienie procesu decyzyjnego w sferze podstawy faktycznej rozstrzygnięcia stanowi jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady swobodnej oceny dowodów z art. 80 k.p.a. , rozumianej jako ocenę tego materiału na podstawie całokształtu zgromadzonych dowodów, następująca zgodnie z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego (zob. między innymi: A. Wróbel- komentarz do art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005, wyd. II.; C. Martysz- komentarz do art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego, [w:] G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom l i II, Zakamycze, 2005; J. Borkowski: Glosa do wyroku NSA z dnia 6 października 1993 r., l SA 1270/93, OSP 1994/7-8/131).

Wszystkie powołane wyżej przepisy znajdują na mocy art. 140 k.p.a. odpowiednie zastosowanie przed organem odwoławczym.

Naruszenie wyżej wskazanych przepisów proceduralnych prowadzi w efekcie do naruszenia zasady praworządności ( art. 6 k.p.a.) oraz pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa ( art. 8 k.p.a.).

O ile niezależnie od prawidłowości samego rozstrzygnięcia - w całości lub w części - decyzja organu pierwszej instancji odpowiada wymogom wynikające z art. 107 § 1 i 3 k.p.a, o tyle - uwzględniając zarzuty odwołań - nie można uznać by Wojewódzki Inspektor Nadzoru w K. wykonał prawidłowo obowiązek ponownego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego z art.15 k.p.a. oraz ujawnił ten proces w decyzji.

W szczególności, okolicznościami, jak dotąd prawidłowo wyjaśnionymi w obu instancjach są :

- fakt budowy wiaty o konstrukcji drewnianej na terenie podwórza posesji przy ul. [...] w K. , na działce nr [...] , w granicach z posesjami przy ul.[...] , przy ul. [...] na wysokość jednej kognacji w poziomie parteru, w kształcie litery "L", przykrytej dwoma jednospadowymi pogrążonymi dachami ze spadkami w kierunku podwórza i przesuniętymi względem siebie w zakresie wysokości o 45 cm, wraz z instalacją elektryczną, tak zrealizowanej w momencie wszczęcia niniejszego postępowania oraz istniejącej w datach wydania kontrolowanych decyzji;

- fakt, że kamienica przy ul. [...] w K. wpisana jest do rejestru zabytków pod numerem [...]decyzją z dnia 7 grudnia 1993 r., znak [...] ( treść wpisu odzwierciedla pismo dnia 24 czerwca 2010 r. znak[...] , wskazujące, że podwórze stanowi otoczenie zabytku), kamienica ta położona jest również w obrębie układu urbanistycznego dawnego miasta [...] , wpisanego do rejestru zabytków pod numerem [...] decyzją z dnia 23 lutego 1934 r. oraz na Listę Dziedzictwa Światowego UNESCO. Usytuowana jest także na obszarze uznanym za pomnik historii "[...] " zarządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 8 września 1994 r.

Pierwsze dwie okoliczności wynikają z licznych powołanych w decyzjach protokołów oględzin, zaś pozostałe - odpowiednio - z tam wskazanych i niekwestionowanych aktów oraz pism z zakresu ochrony zabytków ( w tym zaświadczenie o wpisie do rejestru zbytków).

Odnośnie powyższych okoliczności skarga nie zawiera zarzutów innych niż kwalifikacja opisanej wyżej konstrukcji jako jednego a nie dwóch obiektów budowlanych, a także dotyczących powierzchni zabudowy wiaty. To zaś upoważnia do odstąpienia od szerszej analizy kwestii niespornych, które nie budzą również zastrzeżeń w ramach dokonywanej kontroli wydanych w sprawie aktów administracyjnych.

Uwzględniając treść art. 28 k.p.a. w przedmiotowym postępowaniu do kręgu stron słusznie zaliczono właścicieli ( względnie współwłaścicieli ) nieruchomości położonych w K. przy ul.[...] – z uwagi na usytuowanie wiaty, a także T.B. który twierdził, że jest najemcą piwnic, pomieszczeń parteru i podwórza od 2006 r., oraz inwestorem robót polegających na wymianie w 2010 r. pokrycia dachowego istniejącej wiaty na podwórzu posesji przy ul. [...]. W aktach administracyjnych brak co prawda dokumentów urzędowych dotyczących stanu prawnego tych nieruchomości, nie mniej jednak powyższe uchybienie, nie będące przedmiotem zarzutów skargi, nie ma znaczenia decydującego dla przyjęcia wadliwości zaskarżonej decyzji.

W kwestiach spornych należy uznać za wykazane, że przedmiotowa wiata w okresie prowadzenia postępowania administracyjnego była jednym obiektem budowlanym.

Zgodnie z językiem potocznym ( np. Słownik języka polskiego pod red. M. Szymczaka, PIN, W-wa 1979, Tom trzeci R-Z) "wiata" - to lekka budowla w postaci dachu wspartego na słupach". Powyższe pojęcie na przestrzeni czasu nie podlegało zmianom znaczeniowym, o czym świadczy definicja podana w Słowniku języka polskiego PWN w wersji z 1996 r., w opracowaniu Elżbiety Sobol z 1996 r. oraz obecnie w opracowaniu zbiorowym str.1134. Zgodnie z tym opracowaniem , "wiata" - to lekka budowla w postaci dachu wspartego na słupach, np. nad przystankiem lub parkingiem.

Na gruncie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane w art. 3 ustawodawca wprowadził definicje legalne różnych pojęć, wśród których brak było i brak nadal definicji pojęcia "wiaty". Z przepisów tej ustawy wynika jednak, że tam gdzie pojęcie to jest używane funkcjonuje ono w zgodzie ze znaczeniem potocznym.

W sposób w zasadzie niezmienny ustawodawca rozróżnia i definiuje w art. 3 inne pojęcia istotne dla kwalifikacji "wiaty" podając, że ilekroć w ustawie jest mowa o:

1) obiekcie budowlanym należy przez to rozumieć:

a) budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi,

b) budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami,

2) budynku - należy przez to rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach;

3) budowli - należy przez to rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych, elektrowni jądrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową;

4) obiekcie małej architektury - należy przez to rozumieć niewielkie obiekty, a w szczególności:

a) kultu religijnego, jak: kapliczki, krzyże przydrożne, figury,

b) posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej,

c) użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki;

9) urządzeniach budowlanych - należy przez to rozumieć urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki.

Z podanych wyżej pojęć zmianom na przestrzeni czasu podlegał jedynie przykładowy katalog budowli ( zm. przez : art. 1 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. (Dz.U.2004.93.888), art. 1 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. (Dz.U.2004.93.888), art. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. (Dz.U.2005.163.1364), art. 65 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz.U.2010.106.675), art. 59 ustawy z dnia 29 czerwca 2011 r. o przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie obiektów energetyki jądrowej oraz inwestycji towarzyszących (Dz.U.2011.135.789) ).

Mając na uwadze te regulacje wiatę należy zaliczyć do obiektów budowlanych stanowiących budowlę, co prawidłowo wywiodły w decyzjach organy nadzoru budowlanego rozpatrując niniejszą sprawę. Organ pierwszej instancji definiując "wiatę" sięgał do Wikipedii oraz rozumienia tego pojęcia na gruncie przepisów rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych, które to przepisy korespondują z wyżej podanym jego znaczeniem w języku potocznym. W obu kontrolowanych decyzjach powołano trafne poglądy orzecznictwa. Wyjaśniono również właściwie, że taką odrębną od budynku budowlę stanowi w sprawie niniejszej zadaszenie podwórza posesji, także w przypadku, gdy składa się ono z dwóch daszków powiązanych ze sobą konstrukcyjnie. Ten właśnie element wspólnej konstrukcji prawidłowo uwypuklono zwłaszcza w decyzji organu drugiej instancji, zaś poczynione ustalenia znajdują odzwierciedlenie w protokołach oględzin, a także załączonych szkicach i fotografiach.

W przeciwieństwie do powyższego, w żadnej z decyzji ani zgromadzonych materiałach nie przedstawiono dotąd sposobu wyliczenia powierzchni zabudowy przedmiotowej wiaty. Organ pierwszej instancji określił tę powierzchnię na 28,40m2, zaś organ drugiej instancji - po dodatkowych oględzinach - na 26,47m2. Różnica jest znaczna, bo wynosi prawie 2m . Można uznać, że wskazana rozbieżność pozostaje bez wpływu na wykonalność wydanych w sprawie decyzji o nakazie rozbiórki albowiem w pozostałości opis przedmiotowego obiektu pod katem jego elementów konstrukcyjnych i lokalizacji jest na tyle precyzyjny, że nie prowadzi do powstania wady kwalifikowanej z art. 156 § 1pkt 5 k.p.a. Nie mniej jednak, brak wyjaśnień co do sposobu tych wyliczeń - zwłaszcza w reformatoryjnej decyzji organu drugiej instancji, który znał z odwołania dotyczące tej kwestii zarzuty T.M. - stanowi uchybienie zasadom z art. 6, 7, 8, 77§ 1, 80, 107 § 1 i 3 k.p.a. Stwierdzone uchybienia proceduralne mogą mieć wpływ na wynika sprawy albowiem towarzyszą mu analogiczne naruszenia przez organ drugiej instancji przepisów w kwestii ustalenia momentu rozpoczęcia i zakończenia budowy przedmiotowej wiaty. Te ostatnie zagadnienia były również przedmiotem zarzutów w odwołaniu T.M. , ale nie zostały właściwie rozpoznane przez organ drugiej instancji.

W szczególności, z decyzji organu pierwszej instancji wynika wprost, że na podstawie zgromadzonych i powołanych w niej materiałów Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki ustalił, iż przedmiotowa wiata została wykonana po 1995 r. i tym samym mają w sprawie zastosowania przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane. Pozostałe ustalenie w tym zakresie nie są jednoznaczne albowiem nie wynika z nich wprost, czy wiata miała powstać już momencie rozpoczęcia na terenie posesji działalności gastronomicznej w 1999 r. czy później, ale jeszcze przed rozpoczęciem robót budowlanych przy ul. [...] co nastąpiło 6 czerwca 2003 r. Problem polega na tym, że organ pierwszej instancji takie ustalenia co do ram czasowych budowy wiaty czyni przede wszystkim na podstawie oświadczeń jednego ze współwłaścicieli nieruchomości –T.M. Z uwzględnieniem tych bowiem oświadczeń analizuje posiadane dokumenty dotyczące robót budowlanych dotyczących budynku ul. [...] w K. oraz sąsiednich kamienic, a następnie konstruuje swoiste domniemania faktyczne, polegające - jak się wydaje - na uznaniu, że w czasie tych prac wiata nie mogła istnieć.

Zważyć należy jednak, że powołanym w decyzji organu pierwszej instancji oświadczeniom T.M. co budowy wiaty po 1995 r. brak stanowczości albowiem pierwsze z nich zostało one poprzedzone stwierdzeniem " prawdopodobnie". W aktach administracyjnych dostępne jest także oświadczenie wyżej wymienionego, z którego ma wynikać, że wiatę wybudowano przed 1995 r., jeszcze za życia B.M. , aktor był jej inwestorem oraz na podstawie projektów i pod nadzorem obecnie nieżyjącego mgr inż. arch. S.B. . W aktach administracyjnych brak nawet odpisów skróconych aktów zgonu, które mogły by pomóc w ustaleniu tego okresu.

Zabrana w sprawie dokumentacja dotycząca kamienicy przy ul. [...] w której nie odzwierciedlono istnienia przedmiotowej wiaty pochodzi z archiwum organu ochrony zabytków, zaś dotyczy lat 1977/78, 1988, 1989. Jak wynika z pisma znak [...] ( k. [...] akt organu pierwszej instancji ) roboty budowlane w zakresie odnowienia i rozbudowy kamienicy trwały już w okresie ponownego wpisu do rejestru zabytków. Zgromadzone za ten okres w aktach administracyjnych decyzje w przedmiocie różnych robót budowlanych dotyczących posesji przy ul [...] nie zwierają jako załącznika zatwierdzonej nimi dokumentacji, co dotyczy w szczególności decyzji z 1993r. Brak zatem jakichkolwiek dokumentów dotyczących lat 1993-1995 i następnie do 2003 r., które pozwoliłby na poczynienie nie budzących wątpliwości ustaleń dotyczących realizacji wiat lub wiaty. Nadto wszystkie oświadczenia T.M. nie spełniają wymogu określonego w art. 75 § 2 k.p.a. w związku z art. 83 § 3 k.p.a., nawet gdyby uznać, że przepis prawa nie wymaga w tym przypadku urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego w drodze zaświadczenia właściwego organu administracji, organ administracji publicznej. Oświadczenia T.M. nie zostały bowiem odebrane przez organ pierwszej instancji na jego wniosek, zaś przed odebraniem oświadczeń organ administracji publicznej nie uprzedził T.M. o odpowiedzialności za złożenie fałszywego oświadczenia. Istotnym jest także, że pozostałe strony nie składały w przedmiotowym postępowaniu takich skutecznych oświadczeń.

Zgodnie z treścią art. 75 § 1 k.p.a, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny.

W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji nie zgromadził wszelkich możliwych dokumentów mogących służyć ustaleniu okresu realizacji przedmiotowej wiaty. W tym zakresie należy zwrócić uwagę na znajdujące się w aktach organu pierwszej instancji pisma liczne pisma T.M. dotyczących zagrożenia katastrofą budowlaną w rejonie podwórza z okresu od 1989 r. do 2001 r., kierowane do Prezydenta Urzędu Miasta K. ( k. [...] ), do Fundacji ][...]), czy PINB ( k. [...] ,[...] ,[...] ), przy czym przy niektórych z nich miały zostać przesłane fotografie obrazujące stan faktyczny.

Organ pierwszej instancji nie wyjaśnił z jakich źródeł pochodzi fotografia wiaty z k. [...] akt - której dach pokryto blachą, czy przedstawia ona przedmiotową wiatę i w jakim okresie. O ile znane jest źródło pochodzenia fotografii mających obrazować wiatę w 2003 r. z [...], to nie jest wiadomym w jakiej dacie były one wykonywane. Pominął jakąkolwiek analizą fakt, że T.B. twierdził, że pokrycie stare było z przezroczystych płyt falistych, a nie z blachy.

W sprawie niniejszej organ pierwszej instancji zaniechał również przesłuchania świadków mimo, że wiedzę na temat powstania wiaty mogą mieć potencjalnie mieszkańcy budynku, a także poprzedni najemcy lokalu gastronomicznego, czy podmioty uczestniczące w realizacji robót budowlanych na posesji przy ul. [...] oraz sąsiednich. Rzeczą organu pierwszej instancji było co najmniej zobowiązanie aktualnych współwłaścicieli nieruchomości przy ul [...] w K. do wskazania takich osób na podstawie posiadanych danych meldunkowych, czy umów najmu. Przy braku takich dokumentów organ mógł zwrócić się w tej sprawie odpowiednio do organów właściwych w sprawach ewidencji ludności, prowadzących ewidencję działalności gospodarczej, czy organów podatkowych. Uczestnicy procesu budowlanego winni być znani z informacji pochodzących z dzienników budowy. Także pozostałe strony należało wezwać o wskazanie osób, które mogą mieć w tym zakresie wiedzę.

W zależności od wyników tych czynności w sprawie należało także rozważyć możliwość przeprowadzenia dowodu z przesłuchania stron na okoliczność rozpoczęcia i zakończenia budowy wiaty, pomiatając jednak, że taki dowód jest dowodem posiłkowym. W myśl art. 86 k.p.a., jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne do rozstrzygnięcia sprawy, organ administracji publicznej dla ich wyjaśnienia może przesłuchać stronę. Do przesłuchania stron stosuje się przepisy dotyczące świadków, z wyłączeniem przepisów o środkach przymusu.

Pomimo zarzutów odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nie przywiązał należytej wagi do przedmiotowych zagadnień, zaś ustalają iż wiata została zrealizowana po 1995 r. i przed 2003 r. postąpił dowolnie. Taka ocena jest bowiem przedwczesna, zaś rzeczą organu odwoławczego było przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego na podstawie art. 136 k.p.a.

Moment zakończenie budowy przedmiotowej wiaty, ma zaś zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, na co trafnie zwracał uwagę T.M. w odwołaniu.

W tym zakresie istotnym jest po pierwsze, czy budowę przedmiotowej wiaty zakończono przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, a to z uwagi na treść art. 103 ust. 2 , który stanowi, że przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Takie przepisy zawarte są w art. 37-40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229, z 1981 r. Nr 12, poz. 57, z 1983 r. Nr 44, poz. 200 i 201, z 1984 r. Nr 35, poz. 185 i 186, z 1987 r. Nr 21, poz. 124, z 1988 r. Nr 41, poz. 324 oraz z 1990 r. Nr 34, poz. 198).

Kolejny aspekt niewyjaśnionych właściwie zagadnień przejawia się w tym, że o ile nawet budowa przedmiotowej wiaty została zakończona już po wejściu w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, to uwagi na zmiany pierwotnej regulacji wagi nabiera moment, w którym budowę wiaty rozpoczęto, jaką dokładnie ma powierzchnię zabudowy oraz czy zbudowano ją jednorazowo. Przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane w zakresie art. 29 ust. 1 pkt 2 i art. 30 ust.1 podlegały bowiem licznym zmianom. Przykładowo jedynie można wskazać, że do momentu zmian wprowadzonych ustawą z dnia 27 marca 2003 r. ( DZ. U. Nr 80, poz. 718 ) budowa wiaty wymagała uprzedniego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, zaś od dnia 11 lipca 2003 r. budowa budynków gospodarczych, wiat i altan o powierzchni zabudowy do 10 m2 została objęte obowiązkiem uprzedniego zgłoszenia zamiaru realizacji takich robót budowlanych, przy czym łączna liczba takich obiektów nie mogła przekraczać dwóch na każde 1.000 m2 powierzchni działki. Przepisy w tym zakresie zmieniały się nadal, zaś uwypuklając jedynie kwestie powierzchni zabudowy wiat, których budowa ( przy spełnieniu dalszych warunków) była objęta obowiązkiem uprzedniego zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych, a nie uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, należy wskazać moment wejścia w życie przepisów ustawy z dnia z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych innych ustaw ( Dz.U. Nr 163, poz.1364), obowiązujących od dnia 26 września 2005 r. W myśl tych przepisów jedynie zgłoszenia wymagała budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii ( ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łączna liczba takich obiektów na działce nie mogła przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki.

Uwzględniając, że jak dotąd żaden z organów administracji publicznej nie wyjaśnił sposobu w jaki obliczył powierzchnię zabudowy przedmiotowej wiaty, a także nie ustalił w sposób niebudzący wątpliwości okresu rozpoczęcia i zakończenia budowy przedmiotowej wiaty, nie można wykluczyć a prior żadnej ze wskazanych wyżej możliwości. W tym kontekście należy też zauważyć, że o ile z odpowiedzi organów administracji architektoniczno-budowlanej wynika jednoznacznie brak dowodów z dokumentów na okoliczność wydania pozwolenia na budowę wiaty, uzyskane odpowiedzi nie są jednoznaczne w kwestii zgłoszenia zamiaru realizacji takich robót budowlanych.

Stan powyższy powoduje, że na obecnym etapie nie można wykluczyć wystąpienia przesłanek do stosowania ustawy z dnia 24 października 1974 r., Anie tego, że wiata powstała następnie na podstawie zgłoszenia albo zgłoszeń, względnie, że do jej legalizacji należy stosować przepisy art. 49b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane.

Powyższe powoduje zaś bezprzedmiotowość wszelkich rozważań dotyczących skutków istniejącej ochrony konserwatorskiej podwórza posesji przy ul [...] w K.

Nie jest rzeczą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zastępowanie organów administracji publicznej wykonywaniu ich kompetencji orzeczniczych. Wszystkie wskazane wyżej uchybienia przepisom postępowania stwarzają podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. " c " p.p.s.a., przy odstąpieniu od dalej idącej kontroli prawidłowości zastosowania w niniejszej sprawie prawa materialnego, do której zmierzają pozostałe zarzuty skargi. Taka kontrola, następuje dopiero po ustaleniu rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, w odniesieniu do którego mają znaleźć zastosowanie normy prawa materialnego w niewadliwie przeprowadzonym postępowaniu ( por. wyrok NSA z 10.02.1981r. , SA 910/80, ONSA 1981, nr 1 , poz. 7 oraz Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod red. T. Wosia , WP LexisNexis W-wa 2005 str. 145 t. 14 ), zaś w sprawie niniejszej z uwagi na uprzednio wskazane wady decyzji reformatoryjnej jest ona niemożliwa.

Mając powyższe n uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt I. sentencji wyroku, biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 1 lit. " c " p.p.s.a., zaś rzeczą organu odwoławczego będzie ponowne rozpoznanie sprawy po eliminacji wytkniętych uchybień.

Podstawę prawną orzeczenia zawartego w pkt II. sentencji wyroku stanowi art. 152 p.p.s.a.

O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego orzeczono w pkt III. sentencji wyroku, zgodnie z treścią art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a.