Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 209/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 124
journal: Dz.U. 2015 poz 782
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik Protokolant st. asystent sędziego Anna Siwonia-Rybak po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 26 sierpnia 2015 r. sygn. akt II SA/Ke 617/15 w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 26 sierpnia 2015 r., sygn. akt II SA/Ke 617/15 oddalił skargę J. S. na decyzję Wojewody S. z dnia [...] maja 2015r. znak: [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Wobec braku porozumienia i braku zgody właścicielki J. S. na udostępnienie jej nieruchomości, pełnomocnik inwestora P. S.A. zwrócił się do Starosty B. o wydanie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości położonej w obrębie O., gm. B., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], poprzez udzielenie dla P. S.A. zezwolenia na budowę kablowej linii energetycznej, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego nr [...] z dnia [...].09.2014r. wydanej przez Burmistrza Miasta i Gminy B. Do wniosku inwestor przedłożył m.in. dokumentację z rokowań, wypis i wyrys z rejestru gruntów, duplikat decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego z dnia [...] września 2014 r., pełnomocnictwa, odpis zwykły z księgi wieczystej nr [...].

Z protokołu sporządzonego na okoliczność przeprowadzonych w dniu 11.03.2015 r. oględzin przedmiotowej nieruchomości wynika, że działka nr [...] od strony północnej graniczy z drogą wojewódzką, a od strony zachodniej graniczy z drogą powiatową. Na działce znajdują się m.in. 2 słupy: w części północno-zachodniej słup drewniany telefoniczny, w części południowo-zachodniej około 8 m od ogrodzenia znajduje się słup energetyczny betonowy. Ponadto na terenie działki znajduje się urządzony plac zabaw dla dzieci oraz plantacja truskawek na szerokości 17 m. W dalszej części protokołu właścicielka stwierdziła, że nie wyraża zgody na zlokalizowanie na jej nieruchomości przedmiotowej inwestycji celu publicznego.

Decyzją z dnia [...] marca 2015 r. Starosta B. orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości położonej w obrębie O., gm. B., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], której właścicielką jest J. S., poprzez udzielenie dla P. S.A. zezwolenia na budowę napowietrznej linii energetycznej niskiego napięcia na długości około 65 metrów, o napięciu znamionowym linii 0,4 kV, zaprojektowanej wzdłuż granicy z działką oznaczoną numerem [...], na której zlokalizowana jest droga powiatowa, budowę słupa linii niskiego napięcia w części północno-zachodniej działki w odległości około 5 metrów od granicy z działką [...] - droga powiatowa i 5 metrów od granicy z działką oznaczoną numerem [...] będącą drogą wojewódzką oraz wymianę napowietrznej linii niskiego napięcia o długości 1 m i wymianę słupa linii niskiego napięcia.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła J. S..

Wojewoda S. decyzją z dnia [...] maja 2015 r., w trybie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., uchylił w całości decyzję Starosty B. z dnia [...] marca 2015 r. i w tym zakresie orzekł o :

1. ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości położonej w obrębie O., gm. B., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], której właścicielką jest J. S., poprzez udzielenie dla P. S.A. zezwolenia na budowę napowietrznej linii energetycznej niskiego napięcia na długości około 65 metrów, o napięciu znamionowym linii 0,4 kV zaprojektowanej wzdłuż granicy z działką oznaczoną numerem [...], na której zlokalizowana jest droga powiatowa, budowę słupa linii niskiego napięcia w części północno-zachodniej działki w odległości około 5 metrów od granicy z działką [...] - droga powiatowa i 5 metrów od granicy z działką oznaczoną numerem [...] będącą drogą wojewódzką oraz wymianę napowietrznej linii niskiego napięcia o długości 1 m i wymianę słupa linii niskiego napięcia. Pole powierzchni terenu przeznaczonego pod budowę napowietrznej linii energetycznej niskiego napięcia wynosi 140 m2 (70 metrów długości x 2 metry szerokości).

2. zobowiązaniu właścicielki, tj. J. S., do udostępnienia przedmiotowej nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z założeniem, a następnie konserwacją oraz usuwaniem awarii przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej, tj. napowietrznej linii energetycznej niskiego napięcia, o napięciu znamionowym linii 0,4 kV,

3. zobowiązaniu P. S.A. do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po zakończeniu robót wymienionych w pkt. 1,

4. jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego stanie się niemożliwe, albo spowoduje nadmierne trudności lub koszty, bądź też na skutek zrealizowanej inwestycji zmniejszy się wartość nieruchomości, w odrębnej decyzji ustalone zostanie odszkodowanie za wynikłe z tego tytułu szkody,

5. ostateczna decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości stanowić będzie podstawę do dokonania wpisów w księdze wieczystej,

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przywołał treść art. 124 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Wskazał, że ww. przepis i wydana na jego podstawie decyzja organu I instancji wbrew twierdzeniom strony zawartym w odwołaniu i informacji zamieszczonej na str. 3 decyzji z dnia [...] marca 2015 r. nie polega na udzieleniu czasowego zezwolenia na zajęcie przedmiotowej nieruchomości. Inwestycja realizowana na gruncie stanowiącym własność J. S. nie ma charakteru tymczasowego. Po wykonaniu prac przez inwestora nowe urządzenia wybudowane na działce nr [...] na niej pozostaną i nie zostaną zdemontowane dopóty dopóki nie uzna tego za zasadne inwestor. Konsekwencją realizacji inwestycji celu publicznego będzie konieczność udostępnienia gruntu przez właścicielkę w przypadku wystąpienia awarii bądź w przypadku dokonywania cyklicznych konserwacji urządzeń.

Wojewoda podał, że w niniejszej sprawie o lokalizacji linii napowietrznej m.in. na działce nr [...] przesądziła decyzja Nr [...] Burmistrza Miasta i Gminy B. z dnia [...] września 2014 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Linie rozgraniczające teren inwestycji oznaczono na załączniku graficznym do ww. decyzji lokalizacyjnej. Trasa projektowanej napowietrznej linii energetycznej wskazana została na załączniku graficznym do wniosku o wydanie decyzji w trybie art. 124 u.g.n. Wskazana decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego jest ostateczna, funkcjonuje w obiegu prawnym i jest wiążąca dla organu orzekającego w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Okoliczność ta powoduje, że przedmiotowa działka jest przeznaczona pod realizację celu publicznego, o którym mowa w art. 6 pkt 2 u.g.n.

Uwzględniając powyższe Wojewoda stwierdził, iż brak jest podstaw, na obecnym etapie postępowania, do przeprojektowania przebiegu linii energetycznej - tak jak zaproponowała to w swoim odwołaniu właścicielka działki nr [...]. Organy orzekające w przedmiotowej sprawie są związane treścią i ustaleniami ww. decyzji Burmistrza Miasta i Gminy B. i muszą stosować się do niej tak, aby nie dopuścić do jej naruszenia. Rozstrzyganie na obecnym etapie postępowania czy inwestycja i sposób jej realizacji narusza zasady gospodarcze i naraża inwestora na zwiększenie kosztów jej realizacji nie mogą zostać poddane pod rozwagę organu. J. S. miała możliwość odwołania się od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy B., ale z tego prawa nie skorzystała. Pozbawiła się tym samym możliwości skutecznego zakwestionowania lokalizacji inwestycji celu publicznego na własnej działce i co za tym idzie dokonania jej przeprojektowania według własnych oczekiwań.

Zdaniem Wojewody, wszelkie wymogi formalne związane z przeprowadzeniem rokowań poprzedzających wydanie decyzji w oparciu o art. 124 u.g.n., w niniejszej sprawie zostały spełnione. Inwestor podejmował rokowania z właścicielką działki nr [...]. Przeprowadzone rokowania nie przyniosły zamierzonego rezultatu tj. wyrażenia zgody na wejście na teren ww. działki celem przeprowadzenia linii energetycznej. Wobec odmowy przyjęcia przez J. S. zaproponowanych przez inwestora warunków, inwestor wystąpił z wnioskiem o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości.

Organ podkreślił, że przedmiotem niniejszego postępowania jest jedynie ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, a nie odszkodowanie z tego tytułu. Kwestia odszkodowania, o której mowa powyżej może być ewentualnie rozpatrywana w odrębnym postępowaniu, prowadzonym jednak dopiero po zakończeniu inwestycji. Podstawą prawną w tej materii będzie art. 128 ust. 4 oraz art. 129 ust. 5 pkt 1 i 2 ugn.

Wyjaśniając przyczyny uchylenia decyzji Starosty B. organ wskazał, że organ I instancji nie zawarł w sentencji informacji o obowiązku zamieszczenia w dziale III księgi wieczystej wpisu o ograniczonym sposobie korzystania z przedmiotowej nieruchomość. Ponadto organ I instancji błędnie podał długość pasa zajętego pod planowaną inwestycję. W ocenie organu odwoławczego 140 m2 odnosić się winno do powierzchni całego pasa zajętego pod budowę napowietrznej linii energetycznej. Powyższe potwierdza iloczyn długości budowanej linii napowietrznej wynoszącej 70 m. Organ nadmienił, że nowo wybudowana linia napowietrzna będzie miała długość 65 m i będzie łączyła się za pomocą słupa z linią napowietrzną o długości 5 m zlokalizowaną na działce nr [...]. Szerokość pasa o jaką wnioskuje inwestor będzie wynosiła w związku z budową napowietrznej linii energetycznej 2 metry. Brak jest uregulowań prawnych w kwestii szerokości pasa niezbędnego dla prawidłowego funkcjonowania i eksploatacji napowietrznej linii energetycznej. Inwestor powołał się w swoim wniosku z na normę SEP-E-004, która określa parametry jakie powinno się stosować przy ustaleniu szerokości tegoż pasa. W ocenie organu, należy przychylić się do wniosku inwestora i uznać szerokość pasa o wymiarze 2 metrów za optymalną.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję organu odwoławczego J. S. podniosła, że budowa linii napowietrznej na działce nr [...] jest dla niej szczególnie uciążliwa. Działka powyższa jest zagospodarowana od kilku lat. W ocenie skarżącej, organ nie rozważył jej uzasadnionego interesu jako właściciela nieruchomości jak i najmniejszej dla niej uciążliwości. Skarżąca wskazała, że zgodnie z jednolitym orzecznictwem sądów administracyjnych (np. wyrokiem WSA w Olsztynie - sygn. akt II SA/Ol 144/13) przepis art. 138 ust. 1 u.g.n. upoważnia Starostę do władczego rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej o zezwoleniu na zajęcia nieruchomości, ale tylko czasowe. Obowiązek zastrzeżenia terminu wynika, jak wskazał Sąd ww. orzeczeniu, z użytych przez ustawodawcę w omawianym przepisie form czasownikowych "może ograniczyć", "przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie". Zgodnie z tymi zapisami właściciel nieruchomości ma zatem obowiązek udostępnienia nieruchomości tylko na czas konieczny do wykonania celowych robót budowlanych. Stosownie do ust. 4 art. 124 u.g.n. niezwłocznie po dokonaniu tych robót stan nieruchomości musi zostać przywrócony do stanu pierwotnego. Termin jest zatem zasadniczym elementem przedmiotowej decyzji, który wyznacza horyzont czasowy pozbawienia właściciela uprawnień rzeczowych do skutecznego sprzeciwu wobec udzielonego zezwolenia. Skarżona decyzja terminu udzielenia zezwolenia nie określa.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd I instancji wskazał, że ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości jest jedną z form wywłaszczenia nieruchomości, która uregulowana została w art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 782, zwanej dalej u.g.n.). W przepisie tym ustawodawca ustanowił pierwszeństwo umownego rozstrzygnięcia kwestii dysponowania przez inwestora nieruchomością przed rozstrzygnięciem jej w formie decyzji administracyjnej. Dopiero brak osiągnięcia porozumienia pomiędzy właścicielem nieruchomości i inwestorem oraz brak zgody właściciela na wykonanie na jego nieruchomości prac inwestycyjnych upoważnia organ administracyjny do wydania zezwolenia o którym mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n.

Sąd I instancji uznał, że w rozpoznawanej sprawie spełnione zostały wszystkie przesłanki do wydania decyzji w trybie art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 782, zwanej dalej u.g.n.). W świetle art. 6 pkt 2 u.g.n., inwestycja stanowiąca przedmiot postępowania, polegająca na budowie na działce skarżącej napowietrznej linii energetycznej, niewątpliwie jest inwestycją celu publicznego. Zdaniem Sądu I instancji, organy trafnie przyjęły, że złożenie wniosku poprzedzone było przeprowadzeniem rokowań pomiędzy inwestorem a właścicielką działki nr [...] o uzyskanie zgody na wejście na teren ww. działki celem realizacji inwestycji. Korespondencja między stronami zawarta w aktach sprawy (K-I-22-29 akt administracyjnych) świadczy o przeprowadzeniu tej czynności oraz braku zgody strony skarżącej na wejście na teren nieruchomości. W ocenie Sądu I instancji, prawidłowo również ustalono, że ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości nastąpiło zgodnie z decyzją Burmistrza Miasta i Gminy B. z dnia [...] września 2014 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Linie rozgraniczające teren inwestycji oznaczono na załączniku graficznym do ww. decyzji lokalizacyjnej. Trasa projektowanej napowietrznej linii energetycznej wskazana została na załączniku graficznym do wniosku o wydanie decyzji w trybie art. 124 u.g.n. Decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego stała się ostateczna w dniu 2 października 2014 r. i z mocy art. 16 K.p.a. jest wiążąca dla organu orzekającego w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości.

Sąd I instancji podkreślił, że w sytuacji, gdy między stronami nie dojdzie w drodze rokowań do ustalenia przebiegu inwestycji, w sprawie prowadzonej na podstawie art. 124 u.g.n. organ jest związany decyzją lokalizacyjną, co oznacza, że jeśli wniosek o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości jest zgodny z tą decyzją, organ nie może ingerować w przebieg inwestycji i ustalać go odmiennie aniżeli wynika to ze zgodnego z tą decyzją wniosku. Zatem zarzut, że organ powinien ustalić czy jest możliwe inne, mniej uciążliwe przeprowadzenie przedmiotowej inwestycji nie mógł odnieść zamierzonego skutku. Za niezasadny Sądu I instancji uznał również zarzut braku przeprowadzenia oględzin nieruchomości. Jak wynika z protokołu oględzin przeprowadzonych na gruncie w dniu 11 marca 2015r. (K-I-41), w oględzinach wzięła udział skarżąca, lecz odmówiła podpisania protokołu oględzin. Podobnie Sąd I instancji ocenił zarzut naruszenia prawa materialnego tj. art. 124 ust. 1 u.g.n. – poprzez nieokreślenie terminu udzielenia zezwolenia na zajęcie nieruchomości, uznając, że wskazanie w decyzji wydawanej na podstawie art. 124 u.g.n. terminu, w którym inwestor może podejmować prace niezbędne do założenia i przeprowadzenia na nieruchomości planowanej inwestycji nie znajduje oparcia w treści tego przepisu.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej P.p.s.a.).

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła J. S. wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono:

I. naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 133 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, kiedy z przytoczonych przez skarżącą okoliczności wynikało, iż w sprawie nie zebrano i nie rozpatrzono całego materiału dowodowego, naruszono zasadę swobodnej oceny dowodów, jak również nie wyczerpano wszelkich środków celem realizacji dążenia do osiągnięcia prawdy obiektywnej,

2) art. 113 § 1 P.p.s.a. polegające na wydaniu przez Sąd I instancji orzeczenia, bez należytego rozpoznania przytoczonych przez skarżącego argumentów,

3) art. 7 § 1, art. 15, art. 77 § 1, art. 136, art. 138 § 2 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji Wojewody S., podczas gdy organ I instancji nie podjął czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy celem ustalenia, czy przebieg planowanej inwestycji nie narusza prawa własności wnioskodawczyni ponad miarę oraz czy jest możliwe inne, miej uciążliwe przeprowadzenie napowietrznej linii energetycznej oraz poprzez brak w uzasadnieniu decyzji analizy jak najmniejszej uciążliwości dla właściciela, oraz poprzez nie powołanie w podstawie prawnej art. 124 ust. 6 u.g.n. mimo orzeczenia o zobowiązaniu właścicielki do udostępnienia nieruchomości w związku z konserwacją oraz usuwaniem awarii przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej,

II. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 124 ust. 1 i 3 u.g.n. poprzez niewłaściwą jego wykładnię i uznanie, że określenie terminu udzielenia zezwolenia na zajęcie nieruchomości skarżącej w decyzji nie jest konieczne, w sytuacji, gdy przepis ten upoważnia jedynie do czasowego zajęcia nieruchomości, oraz poprzez uznanie za spełniony warunek przeprowadzenia rokowań przed wydaniem decyzji, w sytuacji przedstawienia przez inwestora propozycji zawarcia umowy na fikcyjnych warunkach, z góry nie do przyjęcia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności podstaw kasacyjnych, przytoczonych w skardze kasacyjnej.

Podstawy te obejmowały zarówno obrazę prawa materialnego, w postaci błędnej wykładni art. 124 ust. 1 i 3 u.g.n., jak i naruszenie przepisów postępowania, tj.: 133 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a., art. 113 § 1 P.p.s.a. oraz art. 7 § 1, art. 15, art. 77 §1, art. 136 i art. 138 § 2 K.p.a.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów procesowych wskazać należy, że nie były one uzasadnione. Za nietrafny należało uznać zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 113 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym przewodniczący zamyka rozprawę, jeżeli Sąd uzna sprawę za dostatecznie wyjaśnioną. Przez "dostateczne wyjaśnienie sprawy", o którym mowa w tym przepisie, należy rozumieć nie konieczność wyjaśnienia przez Sąd stanu faktycznego sprawy istniejącego w rozpatrywanej sprawie, lecz stan zdolności sprawy do wydania wyroku, a zatem dokonania przez Sąd oceny, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu czy też nie. Przepis ten może zostać naruszony tylko wtedy, gdyby przewodniczący nie wydał zarządzenia o zamknięciu rozprawy w ogóle, bądź wtedy gdyby podjął taką czynność procesową w sytuacji, gdy sąd nie uznał jeszcze sprawy za dostatecznie wyjaśnioną do rozstrzygnięcia. W przedmiotowej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził tego rodzaju wadliwości.

Zamierzonego skutku nie mógł również odnieść zarzut naruszenia art. 133 § 1 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi. Naruszeniem obowiązku określonego w tym przepisie jest takie przeprowadzenie kontroli legalności zaskarżonego aktu administracyjnego, które doprowadza do przedstawienia przez sąd administracyjny I instancji stanu sprawy w sposób oderwany od materiału dowodowego zawartego w jej aktach i ustaleń dokonanych w zaskarżonym akcie administracyjnym. Przepis ten nie może natomiast służyć kwestionowaniu ustaleń i oceny ustalonego w sprawie stanu faktycznego, a więc zaakceptowaniu przez sąd, jako zgodnej z przepisami o postępowaniu, oceny materiału dokonanej przez organ administracji i przyjęciu za prawidłowe poczynionych w jej wyniku ustaleń faktycznych. Należy bowiem odróżnić poddanie sądowej kontroli działalności administracji publicznej na podstawie innego materiału niż akta sprawy, od wydania wyroku na podstawie akt sprawy, z przyjęciem odmiennej oceny materiału dowodowego zawartego w tych aktach. Na ocenę skuteczności omawianego zarzutu nie ma wpływu okoliczność, że naruszenie art. 133 § 1 P.p.s.a. skarżąca powiązała z naruszeniem art. 145 § 1 pkt w lit. c P.p.s.a. Przepis ten jest bowiem tzw. przepisem wynikowym, czyli regulującym sposób rozstrzygnięcia sprawy przez sąd pierwszej instancji.

Niezasadny jest również zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 7, art. 15, art. 77 § 1, art. 136 i art. 138 § 2 K.p.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, ocena postępowania wyjaśniającego dokonana przez Sąd I instancji w niniejszej sprawie nie narusza powołanych wyżej przepisów. Wszystkie okoliczności faktyczne sprawy zostały należycie wyjaśnione – zgodnie z regułami zawartymi w powyższych przepisach – prawidłowo zostały też ocenione przez pryzmat przesłanek z art. 124 ust. 1 i 3 u.g.n.

Zgodnie z art. 124 ust. 1 u.g.n., starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Po myśli natomiast art. 124 ust. 3 p.p.s.a. – udzielenie zezwolenia powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań.

Wbrew twierdzeniom strony uciążliwości wynikającej z ograniczenia właściciela w korzystaniu z nieruchomości, w takim znaczeniu, jak rozumie go skarżąca kasacyjnie, organ nie mógł już badać w postępowaniu przewidzianym w art. 124 u.g.n., gdyż przebieg inwestycji został określony w ostatecznej decyzji Burmistrza Miasta i Gminy B. z dnia [...] września 2014 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Lokalizacją tą organy orzekające w trybie art. 124 u.g.n. były związane, ponieważ decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego była ostateczna (art. 16 § 1 K.p.a.). W sprawie prowadzonej w trybie art. 124 u.g.n. organ nie jest również uprawniony do badania uciążliwości linii elektroenergetycznej na konkretnej nieruchomości, gdyż taki obowiązek nie wynika z treści ww. przepisu. Wszelkie sugestie i zastrzeżenia związane z lokalizacją spornej inwestycji skarżąca winna przedstawić inwestorowi na etapie planistycznym, to jest przed wydaniem decyzji lokalizacyjnej a nie w sytuacji, gdy inwestycja została już zaplanowana i "umiejscowiona" w sposób prawem wiążący.

Chybiony jest także zarzut naruszenia art. 124 ust. 1 i 3 u.g.n.

Art. 124 ust. 3 ustawy zawiera dyrektywę, która nakazuje, aby wydanie zezwolenia poprzedzone zostało rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac. Oznacza to, że warunkiem wydania zezwolenia jest przeprowadzenie negocjacji z właścicielem nieruchomości. Wymieniony przepis ustanawia pierwszeństwo umownego uregulowania kwestii dysponowania przez inwestora nieruchomością na cele budowlane związane z realizacją inwestycji publicznej przed rozstrzygnięciem tej kwestii w formie decyzji administracyjnej. Nieosiągnięcie zgody pomiędzy właścicielem nieruchomości i inwestorem upoważnia organ administracyjny do wydania zezwolenia wymienionego w art. 124 ust.1 ustawy. Wobec powyższego, rzeczą organu rozpatrującego wniosek o zezwolenie na podjęcie działań na nieruchomości było ustalenie, czy wydanie decyzji w tym przedmiocie poprzedzone zostało udokumentowanymi rokowaniami z właścicielem o uzyskanie zgody na wykonanie prac oraz czy inwestycja jest zgodna z planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzją lokalizacyjną, bowiem art. 124 u.g.n. innych wymogów nie formułuje. Nie podlegającą weryfikacji w trybie art. 124 u.g.n. jest okoliczność, czy inwestor w ramach prowadzonych negocjacji zaproponował właścicielowi takie warunki, które są dla niego korzystne, czy takie, które są dla niego nie do przyjęcia. Wymóg dotyczący przeprowadzenia rokowań, o którym mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n., jak słusznie zaznaczył Sąd I instancji, nie precyzuje okoliczności, jakie winny w tym przypadku wystąpić. Strony zmierzające do załatwienia sprawy w ten sposób, nie są związane jakimikolwiek regułami w zakresie ich przeprowadzenia, oprócz obowiązku zainicjowania rokowań poprzez przedstawienie przez jedną z nich swojemu adwersarzowi propozycji jej rozstrzygnięcia. Rokowania mogą zatem być zakończone w dowolnym czasie, chociażby w sytuacji, gdy - w ocenie którejkolwiek ze stron – nie ma szans na zawarcie porozumienia. Nie przewidziano przy tym jakiejś szczególnej formy ich zakończenia. Oznacza to, że strony samodzielnie i dowolnie decydują nie tylko o tym, czy na ich skutek dojdą do porozumienia skutkującego dokonaniem czynności prawnej, lecz również o tym, kiedy je zakończyć.

Z akt sprawy wynika, że Spółka podjęła próbę zawarcia ze skarżącą w drodze rokowań porozumienia w przedmiocie realizacji spornej inwestycji. Skarżącej kasacyjnie przedstawiona została konkretna oferta ze wskazaniem kwoty, jaką Spółka gotowa była uiścić na jej rzecz. Skarżąca kasacyjnie przedstawiła w tym zakresie swoją propozycję. Ostatecznie warunki przedstawione przez obie strony były dla nich wzajemnie nie do przyjęcia i uniemożliwiały wypracowanie kompromisu, który czyniłby zbędnym wydanie kwestionowanej przez skarżącą kasacyjnie decyzji. Złożenie zatem przez ww. Spółkę wniosku o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania ze stanowiącej własność skarżącej kasacyjnie nieruchomości, de facto świadczyło o zakończeniu przez nią tej fazy postępowania. Nie ulega zatem wątpliwości, że rokowania, zainicjowane w analizowanym stanie faktycznym przez uczestniczkę postępowania, miały miejsce i nie doprowadziły do pozytywnego skutku. Przy orzekaniu na podstawie art. 124 ust. 3 u.g.n. nie jest natomiast istotna okoliczność z jakiego powodu nie doszło do sfinalizowania rokowań. Decyduje jedynie fakt, że nie zakończyły się one pozytywnie.

Słuszne jest także stanowisko Sądu I instancji co do niezasadności zarzutu naruszenia art. 124 ust. 1 u.g.n. poprzez brak określenia w decyzji terminu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, gdyż wskazywanie w decyzji wydawanej w oparciu ten przepis terminu, w którym inwestor może podejmować prace niezbędne do przeprowadzenia na nieruchomości inwestycji celu publicznego, nie znajduje oparcia w jego treści. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w tym względzie podziela stanowisko wcześniej wyrażone w orzecznictwie NSA, dopuszczalne jest nałożenie na stronę w drodze decyzji administracyjnej dodatkowego obowiązku w postaci warunku, terminu lub zlecenia, tylko w takim przypadku, gdy przepis prawny będący podstawą takiej decyzji wyraźnie na to zezwala. Skoro ustawodawca nie nakłada na organ orzekający w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. obowiązku wskazania w przedmiotowej decyzji przedmiotowego terminu, to ustalenie takowego terminu na podstawie powyższego przepisu byłoby działaniem bez podstawy prawnej. Za powyższym wnioskiem przemawiają również względy wykładni systemowej, jeżeli bowiem ustawodawca zamierza ograniczyć obowiązek udostępnienia nieruchomości w czasie, to czyni to wyraźnie, jak np. art. 124b ust. 3 u.g.n., zgodnie z którym obowiązek udostępnienia nieruchomości może być ustanowiony na czas nie dłuższy niż 6 miesięcy, czy w art. 126 ust. 1 u.g.n., wskazujący, że zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości można udzielić na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy, licząc od dnia zajęcia nieruchomości (por. np. wyroki NSA z dnia 2 sierpnia 2016 r. sygn. akt I OSK 2232/14, 12 października 2016 r. sygn. akt I OSK 3332/15 i 28 czerwca 2017 r. sygn. akt I OSK 2531/15).

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.