Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt SA/Bd 2815/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2004-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Powołane przepisy: article: art. 56
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Czerwiński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędzia (del. SSO) Wojciech Borodziuk Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi L. C.-K., Z. K., H. M., R. M., A. Z.,R. K., H. K., S. D., U. D., G. D., H. M., Z. M., M. G., B. O., Z. A., J. A., T. G., J. G., A. K., Z. K., K. B., Z. B. na decyzję K.-P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych związanych z budową budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z infrastrukturą oddala skargę


UZASADNIENIE

SA/Bd 2815/03

UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku wyrokiem z dnia 19 grudnia 2002 r. sygn. II SA/Gd 3380/01 uchylił decyzję K.-P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu G. w T. z dnia [...] Nr [...], [...].

W uzasadnieniu wyroku wskazano, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. decyzją z dnia [...] Nr [...], [...] działając na podstawie art. 83 ust. 1, art. 51 ust. 1a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) oraz art. 104 i art. 130 kpa zatwierdził projekt architektoniczno-budowlany budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego na posesji nr [...] przy ul. [...] w T. i projekt zagospodarowania terenu opracowany przez Autorską Pracownię Projektową arch. A. i Z. R. oraz udzielił inwestorowi – "B." Spółce z o.o. w T. – pozwolenia na wznowienie robót polegających na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego na opisanej wyżej posesji wraz z infrastrukturą techniczną oraz projektem zagospodarowania terenu zgodnie z zakresami opisanymi w zatwierdzonych projektach budowlanych.

Ponadto w decyzji ustalono warunki, które należy zachować przy realizacji w/w robót oraz nałożono na inwestora określone obowiązki wynikające w przepisów Prawa budowlanego.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodka Zamiejscowego w Gdańsku z dnia 4 kwietnia 2000 r. uchylono decyzję Wojewody K.-P. z dnia [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego na opisanej wyżej nieruchomości.

Postanowieniem z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. wstrzymał roboty budowlane, a następnie decyzją z dnia [...] organ ten wezwał inwestora do dostarczenia dokumentów i dokumentacji tj. aktualnego wyciągu z księgi wieczystej posesji nr [...] przy ul. [...], ekspertyzy technicznej aktualnego stanu konstrukcji części obiektu wykonanego do dnia wstrzymania robót tj. 10 grudnia 1999 r., projektu architektoniczno-budowlanego robót pozostałych do wykonania uwzględniającego zapewnienie niezbędnej dostawy gazu i energii elektrycznej w wysokości objętej projektem, odbioru ścieków do sieci kanalizacyjnej, projektu zagospodarowania terenu oraz protokołów, uzgodnień i opinii instytucji i organów wymaganych prawem.

Ponieważ inwestor wywiązał się z nałożonych obowiązków organ uznał, że zaistniały podstawy do wydania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na wznowienie robót.

Odwołanie od tej decyzji złożyli właściciele sąsiednich nieruchomości.

Decyzją z dnia [...] Nr [...] K.-P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny uchylając zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji wyraził pogląd, że inwestorowi, który rozpoczął prace budowlane na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej nie można uczynić zarzutu dopuszczenia się samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego, mimo że decyzja Wojewody K.-P. z dnia [...] Nr [...] oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta T. z dnia [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego na posesji nr [...] przy ul. [...] w T. zostały uchylone wyrokiem NSA Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z dnia 4 kwietnia 2000 r. sygn. akt II SA/Gd 1853/99/. Zasadne było wszczęcie postępowania administracyjnego mającego na celu doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z warunkami określonymi w przepisach prawa i zastosowanie przez organ dyspozycji przepisów art. 50 i 51 cyt. ustawy.

Sąd wskazał na konieczność wykonania zaleceń zawartych w wyroku z 4 kwietnia 2000 r. Organ zatwierdzający projekt budowlany i udzielający pozwolenia na wznowienie robót budowlanych winien w sposób szczegółowy rozważyć pojęcie "niskiej intensywności zabudowy".

Organ pominął także w treści rozstrzygnięcia nakazy wprowadzone w art. 5 ust. 1 pkt 6 i ust. 2 ustawy Prawo budowlane dotyczące ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich.

Sąd wskazał, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ winien wyjaśnić, czy intensywność zabudowy działki inwestora mieści się w pojęciu "niskiej intensywności zabudowy" i czy realizacja zamierzenia zgodnie z przedłożonym projektem architektoniczno-budowlanym nie narusza uzasadnionych interesów osób trzecich w zakresie dopływu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt dzienny i działek oraz czy nie pozbawi osoby trzecie możliwości korzystania z kanalizacji, co podnoszone było w toku postępowania. Organ winien przeprowadzić analizę argumentów stron i wyjaśnić, jakie względy zostały przy jego podejmowaniu wzięte pod uwagę. Nadto obowiązkiem organu było sprawdzenie posiadanych przez inwestora wymaganych uzgodnień.

Po wydaniu wyroku przez NSA, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu G. w T. w dniu [...] wydał decyzję nr [...] udzielającą Spółce "B." w T. pozwolenia na wznowienie i dokończenie robót polegających na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego na posesji nr [...] przy ul. [...] wraz z infrastrukturą techniczną, zgodnie z zakresami opisanymi w projektach architektoniczno-budowlanych oraz zagospodarowania terenu.

Wskazano na warunki prowadzenia robót i zobowiązano inwestora do wykonania określonych czynności.

W uzasadnieniu decyzji stwierdzono m.in., że inwestor dostarczył następujące dokumenty i opracowania:

• pismo P. Spółki Gazowniczej Sp. z o.o. Oddział Gazowniczy w B. nr [...] z dnia [...] informujące, że wydane warunki techniczne znak: [...] z dnia [...] oraz uzgodnienie dokumentacji technicznej z dnia [...] znak: [...] nie tracą ważności w okresie realizacji inwestycji zgodnie z obowiązującymi przepisami. Stwierdzono jednocześnie, że zrealizowana została budowa gazociągu średniego ciśnienia i stacji RP IIo, które chronią interesy osób trzecich w zakresie dostawy gazu. Przewidywane zużycie gazu w budynku przy ul. [...] nie obniży ciśnienia w sieci gazowej na osiedlu W.

• pismo T. Wodociągów Sp. z o.o. nr [...] z dnia [...] potwierdzające aktualność warunków technicznych nr [...] z dnia [...] oraz aktualność klauzuli uzgadniającej projekt budowlany przyłączy wod.-kan. do budynku przy ul. [...] nr [...] z dnia [...] a także podtrzymujące ich stanowisko odnośnie możliwości przejęcia ścieków z realizowanego budynku przez kanał sanitarny ø 0,20 m w ulicy [...] zawarte w pismach nr [...] z dnia [...]. Przepustowość istniejącej kanalizacji sanitarnej w ulicy [...] i ulicy [...] gwarantuje przejęcie ścieków z wszystkich istniejących w obrębie zlewni kanałów, budynków mieszkalnych, nie wpłynie w znaczący sposób na wielkość przepływów w ulicznych przewodach kanalizacyjnych, nie będzie naruszony interes osób trzecich oraz nie będzie miało wpływu na możliwość odprowadzania ścieków z istniejących posesji,

• pismo Zakładu Energetycznego T. S.A. z dnia [...] potwierdzające wykonanie przyłącza energetycznego do budynku mieszkalnego przy ul. [...] zgodnie z wydanymi warunkami technicznymi znak: [...] (przedłużone pismem z dnia [...] znak: [...]) i na podstawie umowy przyłączeniowej nr [...] z dnia [...], stwierdzające jednocześnie, że dostawa energii dla w/w budynku nie narusza uzasadnionych interesów osób trzecich w zakresie parametrów ilościowych i jakościowych dostawy energii elektrycznej dla już istniejących odbiorców (Dz. U. Nr 85, poz. 957),

• ocenę techniczną prawidłowości doboru mocy obliczeniowej dla potrzeb budynku mieszkalno-usługowego przy ul. [...] opracowaną w kwietniu 2003 r. wykazującą, że potrzeby budynku mieszkalnego z usługami, parkingiem podziemnym i boksami garażowymi będą pokryte,

• analizę intensywności zabudowy 200 działek na Oś. W., opracowaną z uwagi na brak obowiązujących aktów prawnych, na podstawie nie obowiązującego załącznika do zarządzenia nr 9 Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 29.01.1974 r. w sprawie wskaźników i wytycznych dla terenów mieszkaniowych w miastach (Dz. Urz. Budownictwa Nr 2, poz. 2) wykazującą, że współczynnik intensywności zabudowy dla posesji nr [...] przy ul. [...], wynoszący 0,92 jest zbliżony do współczynników wyliczonych dla 45 innych posesji zabudowanych budynkami jednorodzinnymi na osiedlu W., wynoszących od 0,80 do 1,00 oraz jest mniejszy od współczynników wyliczonych dla 49 posesji, także zabudowanych budynkami jednorodzinnymi, wynoszących więcej niż 1,00. Trafność przedstawionej analizy potwierdzili w swych pismach:

- z dnia [...] znak: [...], [...] Wydział Architektury i Budownictwa Urzędu Miejskiego w T.,

- z dnia [...] znak: [...] Miejska Pracownia Urbanistyczna w T.,

• analizę mającą na celu ustalenie oświetlenia światłem dziennym i nasłonecznienia pomieszczeń mieszkalnych oraz nasłonecznienia działek w związku z lokalizacją i kształtem budynku mieszkalno-usługowego przy ul. [...] opracowaną w maju 2003 r. przez mgr inż. arch. Z. R., z której wynika, że w zakresie naturalnego oświetlenia pomieszczeń zlokalizowanych w istniejących budynkach jednorodzinnych zachowano obowiązujące wymagania prawne. Także czas bezpośredniego nasłonecznienia budynków jednorodzinnych jest zgodny z przepisami. Z uwagi na brak regulacji prawnych, posługując się metodą porównawczą udowodniono, że czas nasłonecznienia sąsiednich działek nie przekracza powszechnie przyjętej miary przy zabudowaniu terenów wolnych od zabudowy w sąsiedztwie istniejącej już zabudowy jednorodzinnej,

• analizę oddziaływania na środowisko w zakresie ochrony kotłowni gazowej i podziemnego parkingu samochodowego 20-stanowiskowego usytuowanego w budynku mieszkalno-usługowym przy ul. [...] opracowanej przez biegłego, z której wynika, że analizowany obiekt będzie dotrzymywał normy i warunki w zakresie ochrony atmosfery określone w aktualnie obowiązującym rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 06.06.2002 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów niektórych substancji w powietrzu, alarmowych poziomów niektórych substancji w powietrzu oraz marginesów tolerancji dla dopuszczalnych poziomów niektórych substancji (Dz. U. Nr 87, poz.796) i rozporządzenia Ministra Środowiska z 05.12.2002 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. Nr 1, poz. 12). Obiekt nie będzie powodował przekroczenia obowiązujących standardów jakości powietrza atmosferycznego.

K.-P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., po rozpatrzeniu odwołania pełnomocnika L. C.-K., Z. K. oraz innych mieszkańców ulic: [...], [...] i [...], decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji wskazał na dokonane w sprawie uzgodnienia, a szczegółowo wymienione w decyzji organu I instancji. W podstawie prawnej decyzji przywołano art. 51 ust. 1 pkt 2 zamiast art. 51 ust. 1a ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane, jednakże z rozstrzygnięcia i uzasadnienia decyzji jasno wynika, iż decyzja ta dotyczy pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, a zatem właściwy jest art. 51 ust. 1a.

Zarzut braku zatwierdzenia projektu budowlanego nie ma potwierdzenia wobec obowiązujących przepisów w dniu wydania zaskarżonej decyzji, tj. ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane. Przepisy te nie upoważniały organu nadzoru budowlanego do zatwierdzania projektów budowlanych, natomiast po wydaniu decyzji na podstawie przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 i wykonaniu przez inwestora nałożonych obowiązków, organ upoważniony był do wydania decyzji w oparciu o art. 51 ust. 1a o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych, natomiast projekt budowlany jest załącznikiem do decyzji, który winien być ostemplowany pieczęcią tego organu. Skarżący przywołują znowelizowane przepisy w/w ustawy obowiązujące od 11 lipca 2003 r., zgodnie z którymi organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest zatwierdzać projekt budowlany wydając decyzję na wznowienie robót, jednak do spraw wszczętych przed w/w datą a nie zakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe.

Odnosząc się do zarzutu braku ponownego uzgodnienia projektu budowlanego z Zespołem Uzgodnień Dokumentacji Projektowej wskazano, że temat ten regulują przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 02.04.2001 r. w sprawie geodezyjnej ewidencji sieci uzbrojenia terenu oraz zespołów uzgadniania dokumentacji projektowej (Dz. U. z 2001 r. Nr 38, poz. 455). ZUDP pełni rolę wyłącznie opiniodawczą, a ponowne uzgadnianie dokumentacji przez ten zespół winno nastąpić wtedy, gdy organ wydający decyzję zamienną o pozwoleniu na budowę wpisał taki warunek w decyzji lub gdy organ żąda przedłożenia ponownego uzgodnienia przed wydaniem takiej decyzji, co w niniejszym przypadku nie miało miejsca, ponieważ nie uległy zmianie uzgodnienia dostawców mediów, nadto pierwotny projekt budowlany nie uległ znaczącym zmianom, tj. m.in. nie zmieniła się ilość mieszkań w budynku, miejsc postojowych, boksów garażowych, kubatura, czy powierzchnia użytkowa budynku, natomiast nieznacznie zmniejszono wysokość obiektu, bowiem zmianie uległ projekt dachu z jednospadowego z okapem na mansardowy.

Zarzut w sprawie braku oryginalnych dokumentów dotyczących uzgodnień przez dostawców mediów został uwzględniony w prowadzonym postępowaniu odwoławczym. Pismem z dnia [...], znak: [...] w oparciu o art. 136 Kodeksu postępowania administracyjnego wezwano organ I instancji do niezwłocznego uzupełnienia przekazanych dokumentów o oryginały przedmiotowych pism bądź ich kopie potwierdzone za zgodność z oryginałem przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu G. w T. W dniu 08.08.2003 r. organ I instancji dostarczył żądane dokumenty, z których wynika, iż są one identyczne ze znajdującymi się w aktach kopiami załączonymi przez inwestora do wniosku o pozwolenie na wznowienie robót budowlanych z dnia 22.05.2003 r. Natomiast kwestionowanie przez strony odwołujące się kompetencji osób, które podpisały przedmiotowe uzgodnienia, tj. uzgodnienia Zakładu Energetycznego w T. i Wodociągów T., czego jednak nie uzasadniły, nie wskazały też kto według nich winien podpisać owe pisma, zatem organ nie ma podstaw do uznania w/w dokumentów jako niewiarygodnych.

Natomiast pozostałe zarzuty, tj. dotyczące intensywności zabudowy posesji przy ul. [...], zacieniania budynków i działek sąsiednich oraz nie uwzględnienie Ekspertyzy Technicznej wykonanej przez M. G. zostały uwzględnione.

Skargę na powyższą decyzję złożył pełnomocnik L. C.-K. i Z. K.

Skargi identyczne w treści złożyli także H. M., R. M., A. Z. K. Z., H. K., R. K., M. G., B. O., Z. A., J. A., T. G., J. G., Z. K., A. K., S. D., U. D., G. D., H. M., Z. M., K. B. i Z. B.

Sprawy wszczęte tymi skargami połączono do wspólnego rozpoznania.

W skargach tych zarzucono:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego – ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 106 z 2000 r., poz. 1126 ze zm.) poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu G. w T. z dnia [...] (znak: [...]) mimo, iż decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem prawa polegającym na:

• wydaniu decyzji o pozwoleniu na wznowienie i dokończenie robót bez wcześniejszego wydania decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu architektoniczno-budowlanego;

• wydaniu decyzji o pozwoleniu na wznowienie i dokończenie robót bez wymaganej prawem klauzuli Zespołu Uzgodnień Dokumentacji;

2. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności:

• przepisów dotyczących rozpatrywania sprawy przez organ II instancji, poprzez wydanie decyzji bez wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy i całkowite pominięcie szeregu zarzutów stawianych przez składających odwołanie od decyzji organu I instancji oraz przedstawianych przez nich dowodów na ich poparcie mimo, iż organ zobowiązany jest rozpatrzyć sprawę wnikliwie i całościowo, w tym także pod kątem stawianych zarzutów i się do nich merytorycznie ustosunkować;

• dokonanie interpretacji stanu faktycznego i prawnego w niniejszej sprawie w sposób sprzeczny z zebranym w sprawie materiałem dowodowym poprzez przyjęcie, iż organ I instancji nie był zobowiązany do wydania postanowienia zawierającego wezwanie do przedstawienia przez inwestora uaktualnionej dokumentacji, przez co WINB usankcjonował pozbawienie mieszkańców osiedla możliwości zaskarżenia czynności organu w trakcie postępowania administracyjnego;

• oparcie zaskarżonej decyzji w całości na korzystnych dla inwestora opiniach, których bezstronność wnoszący odwołanie podważali, przytaczając na to konkretne dowody – bez wyjaśnienia przyczyn, dla których dał wiarę tym opiniom odrzucając całkowicie opinię mgr inż. M. G.;

• naruszenie przepisów postępowania administracyjnego – zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji poprzez próbę uzasadnienia i wyjaśnienia oraz usprawiedliwienia wszelkich przesłanek, jakimi kierował się organ I instancji wydając zaskarżoną decyzję;

• wydanie przez WINB zaskarżonej decyzji z dnia [...] bez uprzedniego rozstrzygnięcia zażalenia na postanowienie PINB w T. z dnia [...] (znak: [...]) prostujące rzekomą oczywistą omyłkę – błąd drukarski w decyzji z dnia [...] (znak: [...]).

Skarżący wnieśli o:

1. uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia [...] w sprawie sygn. akt: [...] i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy, ewentualnie o

2. uchylenie w/w decyzji i przekazanie sprawy organowi II instancji do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu skargi wskazano m.in., że nie można zgodzić się ze stwierdzeniem, że WINB nie miał obowiązku wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu architektoniczno-budowlanego. W okresie od 27.07.2001 r. do 16.06.2003 r. nie została dokonana istotna zmiana przepisów Prawa budowlanego.

Skoro w dniu [...] PINB wydał decyzję o zatwierdzeniu projektu architektoniczno-budowlanego, która następnie (ze względu na wydanie jej z naruszeniem prawa) została uchylona, to obowiązkiem organu rozpatrującego ponownie sprawę było wydanie ponownej wolnej już od wad – decyzji.

Nawet przyjmując, iż nie było konieczne zatwierdzenie projektu architektoniczno-budowlanego (co w niniejszej sprawie nie miało miejsca), to na organie I instancji ciążył obowiązek poinformowania stron postępowania o tym fakcie, z przytoczeniem podstawy prawnej włącznie.

Pouczenie w tym zakresie przez PINB w T. nie zostało dokonane, co nie przeszkodziło WINB w B. do uznania, iż decyzja organu I instancji nie została wydana z naruszeniem prawa.

Dokonane uzgodnienia straciły ważność. Nie zatwierdzenie projektu architektoniczno-budowlanego w formie osobnej decyzji, jak również nie dokonanie aktualizacji przez Zespół Uzgodnień Dokumentacji Projektowej zostało przez organ II instancji usprawiedliwione przy pomocy argumentacji sprzecznej z przepisami.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego pominął szereg argumentów zgłaszanych przez odwołującego, a w szczególności:

1. przy realizacji robót inwestor zobowiązany został przez PINB w T. w decyzji z dnia [...] do zachowania szeregu warunków, a w szczególności:

• prowadzenia robót zgodnie z projektem budowlanym;

• uwzględnienia i zabezpieczenia uzasadnionych interesów osób trzecich;

• rozwiązania kolizji w terenie własnym staraniem,

których wykonanie już w dniu wydania decyzji było niemożliwe.

2. wyrok NSA z dnia 04.04.2000 r. wykluczał wykonanie budynku wielorodzinnego na terenie osiedla domków jednorodzinnych ze względu na naruszenie przez taki budynek praw nabytych mieszkańców sąsiednich domków jednorodzinnych.

3. zarzut oparcia istniejących ustaleń na podstawie stronniczej opinii, sporządzonej całkowicie na korzyść inwestora przez mgr inż. arch. Z. R., będącego jednocześnie projektantem budynku, która nota bene pomija sprawę zacienienia projektowanego budynku – mieszkań na I piętrze.

Jednocześnie PINB pozostawił bez odpowiedzi 10 jednoznacznych i wyraźnych pytań do udzielenie odpowiedzi na które WINB w B. był przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego zobowiązany.

Opinia mgr inż. M. G. została uwzględniona w wyroku NSA z 19.12.2002 r. i pozostaje w zgodzie z wyrokiem NSA z 04.04.2000 r. Opinia ta wychodzi na przeciw problemom ewentualnych mieszkańców budynku przy ul. [...] w T. obliczając, jaki stopień zacienienia mają mieszkania na poszczególnych kondygnacjach w/w budynku.

Jednocześnie w orzeczeniu z 04.04.2000 r. NSA Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku stwierdził, iż usytuowanie przedmiotowego domu wielorodzinnego narusza interes prawny i prawa nabyte mieszkańców sąsiednich domów jednorodzinnych.

Usytuowanie budynku narusza prawa mieszkańców do spokojnego, nie zakłóconego korzystania ze swoich domów.

Analiza mapy sytuacyjno-wysokościowej wskazuje, że na osiedlu "W. G." nie znajdują się obiekty architektoniczne zbliżone do budowanego budynku. Budynek ten szpeci i burzy harmonię krajobrazu. Sformułowanie, iż "charakter zabudowy na posesji przy ul. [...] nie odbiega od już istniejącej na danym terenie" jest sprzeczne z istniejącym stanem rzeczy. Z pozwoleń wydanych na rok przed rozpoczęciem budowy przy ul. [...] jednoznacznie wynika, iż wyłącznie dopuszczalną zabudową była zabudowa domkami jednorodzinnymi wolnostojącymi lub szeregowymi. Zezwolenia z lat 1976-1998 pozostają w sprzeczności z twierdzeniami orzekających w sprawie organów.

Zobowiązanie jednej ze stron do przestrzegania zabudowy jednorodzinnej przy jednoczesnym zezwoleniu innemu uczestnikowi postępowania do budowy budynku wielorodzinnego pozostaje w sprzeczności z zasadą równości stron postępowania, przy jednoczesnym ograniczeniu praw nabytych.

Wydanie przez WINB zaskarżonej decyzji nastąpiło bez uprzedniego rozstrzygnięcia zażalenia na postanowienie PINB w T. z dnia [...] pozostające rzekomą oczywistą omyłką – błąd drukarski w decyzji z [...].

Dopiero w dniu [...] WINB w B. wydał postanowienie o utrzymaniu w mocy postanowienia PINB w T. Wydanie tego postanowienia po wydaniu decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji czyni w/w postanowienie bezprzedmiotowym.

Twierdzenie WINB jakoby organ I instancji nie był zobowiązany do wydania postanowienia zawierającego wezwanie do przedstawienia przez inwestora uaktualnionej dokumentacji pozostaje w sprzeczności z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. W dniu [...] PINB w T. wydał postanowienie (znak: [...]), w którym wezwał inwestora do dostarczenia uaktualnionej dokumentacji dotyczącej przedmiotowej budowy. Postanowienie z dnia [...] zostało uchylone przez WINB w B. postanowieniem z dnia [...].

Wzywając ponownie inwestora do nadesłania dokumentów PINB w T. nie wydał nowego, zgodnego z prawem postanowienia, lecz wezwanie zamieścił w zwykłym piśmie. Tym samy pozbawił stronę możliwości zaskarżenia tego "pisma" w toku postępowania przed organem I instancji.

K.-P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. w odpowiedzi na skargi wniósł o ich oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wskazał m.in., że obowiązujące w dacie wydania decyzji przepisy nie przewidywały zatwierdzenia projektu architektoniczno-budowlanego przed wydaniem decyzji na wznowienie robót budowlanych. Nie jest trafny zarzut związany z koniecznością uzgadniania dokumentacji. Organ ustosunkował się także do "ekspertyzy technicznej".

Do odpowiedzi na skargę ustosunkował się pełnomocnik skarżących w piśmie z 03.02.2004 r. Wskazał, że zasadą jest, że projekt budowlany podlega zatwierdzeniu w drodze decyzji o pozwoleniu na budowę, można żądać wydania odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego. Powołał się także na regulamin pracy Zespołu Uzgodnień Dokumentacji Projektowej ze względu na to, że opinia Zespołu straciła ważność ze względu na zmianę decyzji pozwolenia na budowę.

Do pism skarżących ustosunkował się pełnomocnik "B." w piśmie otrzymanym 09.02.2004 r. Wskazał m.in., że w sprawie kilkakrotnie zostało już wykazane, że określenie "niska intensywność zabudowy" dotyczy nie tylko zabudowy jednorodzinnej, ale także wielorodzinnej.

Wskazał, że skarżący nie wyjaśnia dlaczego jedynie opinia mgr inż. M. G., jako jedyna, nie jest stronnicza. W obu wyrokach NSA nie ma stwierdzeń, na które powołuje się skarżący.

Nie można zgodzić się ze stwierdzeniem, że wyłącznie dopuszczalną zabudową na tym terenie była zabudowa domami jednorodzinnymi wolnostojącymi lub szeregowymi. Plan zagospodarowania przestrzennego określa, jakie są warunki i możliwości zagospodarowania terenu, a dopiero jego postanowienia znajdują odzwierciedlenie w pozwoleniu na budowę. To, że skarżący otrzymali decyzję – pozwolenie na budowę domów jednorodzinnych nie wyklucza, by kto inny nie mógł otrzymać pozwolenia na budowę domu wielorodzinnego.

Domy postawione na przedmiotowym terenie nie tylko nie są spójne architektonicznie, ale też zróżnicowane pod względem wysokości.

Naruszenie zasady pogłębiania zaufania do organów administracji ma miejsce w stosunku do osób, które wykupiły mieszkania w "B." i nie mogły zamieszkać w nich albowiem przyszli sąsiedzi wszelkimi sposobami starali się opóźnić zakończenie budowy.

W piśmie z dnia 9 lutego 2004 r. pełnomocnik skarżących ustosunkował się do ekspertyzy sporządzonej przez prof. dr hab. inż. A. P. podnosząc wymogi formalno-prawne ekspertyzy, wadliwość ekspertyzy i przedstawiając dane uzupełniające i uwagi.

Z kolei do tego pisma ustosunkował się pełnomocnik firmy "B." w piśmie złożonym w Sądzie w dniu 23 lutego 2004 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Punktem wyjścia rozważań muszą być dotychczas wydane orzeczenia w tej sprawie. Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia (art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 w związku z art. 99 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz. U. Nr 153, poz. 1269, poprzednio art. 30 ustawy z 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.).

Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku w wyroku z dnia 19 grudnia 2002 r. sygn. II SA/Gd 3380/01 zawarł określone wskazówki co dalszego postępowania. Analiza akt sprawy wskazuje, że orzekające w sprawie organy wykonały te wskazówki, a ich odmienna ocena zawarta w skardze nie jest przekonywująca.

Na wstępie należy wskazać na 3 aspekty sprawy:

po 1-sze: sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Od czasu wejścia w życie ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja RP (Dz. U. Nr 78, poz. 483), nie może budzić wątpliwości, że pod określeniem "zgodność z prawem" należy rozumieć przepisy powszechnie obowiązujące. Podstawą prawną decyzji administracyjnej może być jedynie przepis rangi ustawowej lub rozporządzenia wydanego na mocy ustawy (art. 87 Konstytucji RP). Poczynienie tej uwagi było konieczne albowiem skarżący odwołuje się do przepisów nie mających charakteru powszechnie obowiązującego. Tym samym poza zasięgiem rozważań sądu pozostają takie akty jak np. regulamin pracy Zespołu Uzgodnień Dokumentacji Projektowej.

po 2-gie: powszechnie przyjęta jest teza, że o naruszeniu uzasadnionych interesów osób trzecich w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 6 oraz ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229, zwane dalej prawem budowlanym) można mówić jedynie wtedy, kiedy naruszone są w tym względzie konkretne przepisy, warunki techniczne lub normy obowiązujące w budownictwie (np. wyrok NSA z 12.1.1984 r. sygn. akt I SA 1491/83, z 20.9.1985 r. sygn. SA/P 793/85, z 6.5.1986 sygn SA/Kr 87/86, z 27.96.1986 sygn. SA/P 400/86, wyrok z 25.3.1983 r. sygn. I SA 1513/83, ONSA 1983 nr 1, poz. 20). Przez ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich należy rozumieć przede wszystkim możliwość zabudowy własnej działki (teza rozwinięta w szeregu orzeczeniach stwierdzających niedopuszczalność zabudowy w odległościach, od granicy działki sprzecznych z przepisami techniczno- budowlanymi). W orzecznictwie sądowym (wyrok z 5.2.1987 r. sygn. SA/P 1300/86), wypowiadany był także pogląd, że ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich nie obejmuje ochrony upraw gruntowych przed zacienieniem.

po 3-cie: podstawą wniesienia skargi jest wykazanie naruszenia własnego interesu prawnego. Musi to być interes prawny skonkretyzowany, a nie oparty na ogólnych przypuszczeniach czy domysłach.

Podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 200 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), sprostowany następnie na przepis art. 51 ust. 1a. Ustosunkowując się w tym miejscu do zarzutu związanego z prostowaniem podstawy prawnej decyzji należy w tym zakresie przyznać rację skarżącemu. Postanowienie o sprostowaniu wydano [...], natomiast odwołanie skarżącego organ otrzymał 2 lipca 2003 r. W takiej sytuacji, w ocenie Sądu, nie jest możliwe sprostowanie podstawy prawnej decyzji. Sprostowanie to winno nastąpić w decyzji organu II instancji. Jakkolwiek art. 113 § 1 Kpa, jak wskazano w odpowiedzi na skargę, nie zawiera terminu, w którym sprostowanie może nastąpić, to jednak należy mieć na uwadze charakter postępowania przed organem II instancji. Organ ten ponownie merytorycznie rozpoznaje sprawę i sprostowanie powinno nastąpić w decyzji organu II instancji. Wbrew poglądom skarżącego sprostowanie podstawy prawnej decyzji jest dopuszczalne, jeżeli z całokształtu okoliczności sprawy wynika ta właśnie podstawa prawna i nie prowadzi to do zmiany merytorycznej decyzji. To naruszenie proceduralne, w ocenie Sądu, nie ma jednak wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Art. 51a prawa budowlanego przewiduje, że po wykonaniu obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, właściwy organ wydaje decyzję o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych. Obowiązek, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, to obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie oraz określenie terminu wykonania tych czynności.

Należy zatem ocenić, czy zostały wykonane czynności o jakich mowa wyżej, przy uwzględnieniu treści wyroku NSA z 19.12.2002 r. sygn. akt II SA/Gd 3380/01 i wyrażonych w tym i innych wyrokach dotyczącej tej sprawy, ocen prawnych.

Oceniając w tym aspekcie przeprowadzone postępowanie należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja, wbrew poglądom skarżącego, prawa nie narusza.

Sprawa uzyskania pozwolenia na budowę została przesądzona we wskazanym wyżej wyroku NSA. Sąd stwierdził, że inwestor rozpoczął prace na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej o pozwoleniu na budowę i nie można mu czynić zarzutu dopuszczenia się samowolni budowlanej. Ponieważ pozwolenie na budowę zostało uchylone, zasadne – w ocenie Sądu w sprawie SA/Gd 1853/99 i w sprawie SA/Gd 3380/01 - było wszczęcie postępowania administracyjnego mającego na celu doprowadzenie budowanego obiektu do stanu zgodnego z warunkami określonymi w przepisach prawa i zastosowanie przez organ art. 50 i 51 prawa budowlanego. Sąd nie podziela poglądu skarżącego, że w takiej sytuacji wymagane było wydanie nowego pozwolenia na budowę i zatwierdzenie projektu.

Należy podzielić pogląd zawarty w uchwale NSA (OPS 9/01 z 26.11.2001 r., ONSA 2002/2/59), że przepis art. 37 ust. 2 prawa budowlanego przewiduje wydanie nowej decyzji o pozwoleniu na budowę jedynie w razie nie rozpoczęcia robót, natomiast w pozostałych wypadkach wznowienie budowy następuje po wydaniu decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót. Wskazać należy także na to, że możliwość wydania decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót nie może być traktowane jako legalizacja odstępstw od pozwolenia na budowę.

W ocenie Sądu, organ, wydając decyzję o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych, nie miał obowiązku zatwierdzenia projektu budowlanego.

Z żadnego przepisu to nie wynika, abstrahując już od faktu, że takiego przepisu nie wskazał skarżący. Polecenia takiego nie zawierają poprzednie wyroki NSA. Istotą zaskarżonych decyzji jest zezwolenie na kontynuowanie wstrzymanych robót budowlanych. Projekt budowlany podlega zatwierdzeniu w decyzji o pozwoleniu na budowę. Jest on integralną częścią pozwolenia na budowę a jego zatwierdzenie w praktyce następuje przez przystawienie odpowiedniej pieczątki. Skarżący w skardze, powołując się na literaturę przedmiotu wskazuje, że projekt budowlany podlega zatwierdzeniu w decyzji o pozwoleniu na budowę. Jest to stwierdzenie słuszne co do zasady, jednakże nie ma zastosowania w powyższej sprawie.

Odnośnie wydania postanowienia o uzupełnienie dokumentacji stanowisko skarżącego wydaje się niekonsekwentne.

PINB wydał w dniu [...] postanowienie nr [...] nakazujące Spółce "B." uzupełnienie dostarczonych dokumentów. W zażaleniu na to postanowienie skarżący stwierdził, że takie działanie narusza przepisy ustawy o NSA, a w szczególności art. 30.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił to postanowienie jako wydane bez podstawy prawnej. W postanowieniu tym wskazał, że nie przywołano przepisu prawa materialnego, który wskazywałby na możliwość nałożenia tego obowiązku. W skardze natomiast czyni się zarzut dokonania interpretacji stanu faktycznego i prawnego w sposób sprzeczny z zebranym materiałem dowodowym poprzez przyjęcie, że organ I instancji nie był zobowiązany do wydania postanowienia zawierającego wezwanie do przedstawienia przez Inwestora uaktualnionej dokumentacji.

W istocie stanowisko Wojewódzkiego Inspektora jest trafne, ponieważ prawo budowlanego z 1974 r. nie wymagało wydania w tym przedmiocie postanowienia i tym samym stanowisko skarżącego nie jest trafne..

Należy mieć na uwadze, że w sprawie mają zastosowanie przepisy sprzed nowelizacji prawa budowlanego wprowadzonej ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718). Z art. 7 tej ustawy wynika, że do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a nie zakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy dotychczasowe (z wyjątkiem spraw związanych z samowolą budowlaną).

NSA OZ w Gdańsku, w wskazanym wyżej wyroku, powołując się na przepisy prawa budowlanego nakazał, aby przed zatwierdzeniem projektu architektoniczno – budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych były sprawdzone:

- zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego i wymaganiami ochrony środowiska, wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania tereny oraz przepisami techniczno – budowlanymi

- kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień pozwoleń i sprawdzeń.

Zwrócono uwagę, że organ rozstrzygający związany był ostateczną decyzją o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] [...], [...].

Zapis planu zagospodarowania przestrzennego – w ocenie Sądu w sprawie SA/Gd 3380/01 ( który przytacza ustalenia w sprawie SA/Gd 343/01) – nie wskazuje szczegółowego wskaźnika intensywności zabudowy oraz nie określa dopuszczalnej wysokości zabudowy. Takich wskaźników nie zawierają także informacje ogólne planu, w których mieszkalnictwo podzielono na mieszkalnictwo rodzinne o wysokiej intensywności zabudowy i niskiej intensywności zabudowy i budownictwo wielorodzinne z dopuszczeniem działalności usługowo – gospodarczej. Wykładnia tego planu należała do organów administracji. Sąd stwierdził, że pojęcie niskiej intensywności zabudowy, chociaż jest obowiązującą kategorią planistyczną, nie zostało zdefiniowane w przepisach. Według nieobowiązujących już przepisów (zarządzenie Min. Gosp. Ter. I Ochr. Środ. z 28.1.1974 r. w sprawie wskaźników i wytycznych dla terenów mieszkaniowych w miastach – Dz. Urz. Min. Bud. Nr 2 poz. 2) wskaźnik zabudowy netto jest to wskaźnik wyrażający stosunek powierzchni ogólnej budynków mieszkalnych do powierzchni terenów netto. Przez powierzchnię ogólną budynków mieszkaniowych rozumie się sumę powierzchni wszystkich kondygnacji naziemnych budynków mieszkalnych

Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku, oddalając wyrokiem z dnia 19 grudnia 2002 r. sygn. akt SA/Gd 343/01 skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu przesądził, że decyzja ta nie narusza prawa w sposób dający podstawę do stwierdzenia jej nieważności. W wyroku tym rozważano problem zapisów planu zagospodarowania przestrzennego związanego z zapisem "zabudowa mieszkaniowa o niskiej intensywności". Nie stwierdzono, aby decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu naruszała ustalenia planu związane z zabudową o niskiej intensywności. Orzeczenie to jest wiążące, stąd też dalsze ponowne rozważania na ten temat nie są uprawnione.

Jednocześnie w tym miejscu należy przeciwstawić się poglądowi skarżącego, że wyrok NSA z 4.4.2000 r. wykluczał wykonanie budynku wielomieszkaniowego na terenie osiedla domów jednorodzinnych ze względu na naruszenie praw nabytych mieszkańców sąsiednich domów jednorodzinnych. Jak trafnie podniósł pełnomocnik "B." w piśmie procesowym złożonym 9.2.2004 r., NSA w tym wyroku nic takiego nie stwierdził. Zapoznanie się z uzasadnieniem tego wyroku prowadzi do wniosku, że istotnie pogląd taki nie został wypowiedziany, a posługiwanie się takim argumentem jest całkowicie nieuprawnione.

Spółka "B." składając wniosek o wydanie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przedstawiła projekt architektoniczno – budowlany, projekt zagospodarowania terenu, pismo potwierdzające aktualność wydanych warunków technicznych oraz uzgodnień dokumentacji technicznej przez gestorów sieci gazowych, wodociągowych i energetycznych wraz z oceną, że nie powoduje to naruszenia uprawnień osób trzecich.

Przedstawiono także ocenę techniczną – oświetlenie światłem dziennym i nasłonecznienie pomieszczeń mieszkalnych oraz nasłonecznienie działek opracowaną przez projektanta budynku mgr inż. arch. Z. R. oraz analizę oddziaływania na środowisko w zakresie ochrony atmosfery kotłowni gazowej podziemnego parkingu samochodowego 20– stanowiskowego usytuowanym w budynku.

Uzasadnienie zaskarżonej decyzji szeroko przedstawia treść dokonanych uzgodnień.

Wskazano, że inwestor dostarczył pismo P. Spółki Gazowniczej Oddział Gazowniczy w B. w sprawie warunków technicznych zaznaczając, że uprzednio dokonane uzgodnienia nie tracą ważności w okresie realizacji inwestycji, a przewidywane zużycie gazu nie obniży ciśnienia w sieci gazowej, pismo T. Wodociągów potwierdzające aktualność warunków technicznych oraz aktualność klauzuli uzgadniającej, pismo Zakładu Energetycznego potwierdzające wykonanie przyłącza zgodnie z wydanymi warunkami technicznymi. Wszyscy dostawcy mediów potwierdzili aktualność dokonanych uzgodnień i tym samym zarzut, że minął termin tych uzgodnień nie jest uzasadniony. Jeżeli uzgodnienia zostały potwierdzone, to nie ma potrzeby wydawania formalnego stanowiska o przedłużeniu terminów uzgodnień. Byłby to przejaw niepotrzebnego formalizmu nad treścią.

W ocenie Sądu wątpliwa jest legitymacja skarżących do zajmowania się tą problematyką w sytuacji, gdy nie wykazali oni w sposób konkretny swojego interesu prawnego. Interes w kwestionowaniu tych ustaleń mogliby mieć mieszkańcy pobudowanego budynku, a nie właściciele sąsiednich działek. Skarżący nie mają interesu prawnego w kwestionowaniu tzw. drożności przewodów.

Dostawa energii nie jest regulowana decyzjami administracyjnymi, a odbywa się na podstawie umów cywilnoprawnych. Reguluje to przepis art. 5 ust. 1 (w związku z art. 3 pkt 19) ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. Nr 153, poz. 1504) wskazując, że dostarczanie paliw gazowych, energii elektrycznej lub ciepła odbywa się na podstawie umowy sprzedaży lub umowy przesyłowej. Skarżący nie mają żadnej legitymacji do kwestionowania dostaw energii do wybudowanego budynku.

Należy zgodzić się z poglądem orzekających w sprawie organów, że Zespół Uzgodnień Dokumentacji Projektowej pełni wyłącznie funkcję opiniodawczą i uzgadniającą w zakresie projektowanych sieci uzbrojenia terenu, a rola tego Zespołu polega na zbadaniu bezkolizyjności usytuowania projektowanych sieci z już istniejącymi. Oceniając charakter tych uzgodnień należy zakwalifikować je jako wewnętrzne postępowanie administracyjne w ramach postępowania prowadzonego przez załatwiającego sprawę organ. Stanowi to element ustaleń faktycznych w sprawie. Brak jest podstaw do ich kwestionowania.

Ustalenia organów odnośnie zacienienia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt dzienny i działek nie nasuwają zastrzeżeń. Organy powołały się na ustalenia ekspertyz technicznych wykonanych przez mgr inż. Z. R. z maja 2003 r. i mgr inż. M. G. z listopada 2002 r. Z ekspertyz tych wynika, że zachowane są warunki nasłonecznienia dla pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w budynkach przy ul. [...], [...] i [...], w dniach równonocny.

Zgodnie z § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 140) wymóg odpowiedniego oświetlenia pomieszczeń w istniejących budynkach uznaje się za spełniony, jeżeli odległość od obiektu przesłaniającego jest nie mniejsza niż jego wysokość. Warunek ten został spełniony. Jego wysokość wynosi maksymalnie 12,16 m, a najmniejsza odległość od istniejących budynków, które mogły być przysłaniane, wynosi 18 m. Paragraf 60 cytowanego rozporządzenia mówi o nasłonecznieniu pokoi mieszkalnych, pomieszczeń zbiorowych, mieszkaniu wielopokojowym, a nie o ogródkach przydomowych. Za trafny należy uznać pogląd orzekającego w sprawie organu, że do kwestii zacienienia ogrodów prawo budowlane nie odnosi się, a sprawy te mogą być ewentualnie rozstrzygane na drodze postępowania cywilnego.

Organ II instancji, rozpoznając sprawę w wyniku odwołania, rozpoznaje ją merytorycznie po raz drugi, będąc w tej sprawie związany ocenami prawnymi Sądu. Organ ten nie jest powołany, jak chce tego skarżący, do udzielenie odpowiedzi na "10 jednoznacznych i wyraźnych pytań".

W ocenie Sądu organy wykonały polecenia wskazane w poprzednich orzeczeniach sądowych, kierując się wiążącą oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania.

Uzasadnia to, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) oddalenie skargi.