Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 352/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2009-05-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 1-3
journal: Dz.U. 2007 nr 11 poz 74
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.
article: art. 7-9, art. 11, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Kantecka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Pierechod, Sędzia WSA Wojciech Czajkowski, Protokolant Marika Brzozowiec, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 27 maja 2009 r., sprawy ze skargi Spółki A. na dwie decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia"[...]" nr "[...]" i nr "[...]" w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek uchyla zaskarżone decyzje


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 27.12.2007r. Spółka A wystąpiła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie należności wynikających z siedmiu tytułów wykonawczych (nr "[...]"), wystawionych w dniu "[...]" We wniosku powołało się na swój ważny interes prawny. W związku z pismem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, w którym Spółka poinformowana została o zasadach umarzania zaległości z tytułu składek, pismem z dnia 24.01.2008r. Spółka uzupełniła wniosek wnosząc o umorzenie należności na podstawie art.28 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2007r., Nr 11, poz. 74, ze zm. dalej cyt. jako u.s.u.s.), jako całkowicie nieściągalnych. W piśmie tym podniosła, iż od chwili ogłoszenia umorzenia postępowania upadłościowego przez Sąd Rejonowy w Elblągu, tj. od dnia 29 września 2003r. nie zatrudniała i nie zatrudnia pracowników, a do grudnia 2000r. zatrudniała sześć osób. Oświadczyła, że nie jest wpisana do KRS z powodu braku jakichkolwiek środków finansowych, nie zaciągała żadnych kredytów, pożyczek, składała jedynie CIT-8 ze stanami zerowymi, nie badała bilansów, nie przeprowadzała walnych zgromadzeń wspólników, nie posiadała żadnych środków trwałych ani towarów, nie prowadziła ewidencji zakupów i sprzedaży, ze względu na ich brak. Nadto oświadczyła, że:

- sąd umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art.13 i art.361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. Prawo upadłościowe i naprawcze,

- nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej przy jednoczesnym braku majątku, gdyż posiadane, na dzień zaprzestania działalności, wierzytelności zostały uznane przez sąd za nieściągalne,

- Naczelnik Urzędu Skarbowego, komornik i syndyk stwierdzili brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję.

Spółka podniosła także, iż postanowieniem z dnia 22.10.2007r. Sąd Rejonowy w Elblągu przysądził jej nieruchomość w "[...]" przy ul. "[...]", w którym mieści się hospicjum "[...]". Do czasu pobudowania nowego obiektu przez miasto, hospicjum musi funkcjonować w tym obiekcie. Z powodu braku środków hospicjum nie może płacić czynszu rynkowego. W tej sytuacji Spółka nie ma i przez wiele lat nie będzie miała jakichkolwiek pożytków z tej nieruchomości.

Decyzją z dnia "[...]" Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w "[...]" działając na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 i art. 28 ust. 1, 2, 3 pkt 3, ust.3a , 4a, 5 i 6 oraz art. 32 u.s.u.s., odmówił umorzenia należności z tytułu składek za okres od maja 1995r. do grudnia 1998r., odsetki za zwłokę liczonych na dzień złożenia wniosku, tj. na dzień 31.12.2007r. oraz opłaty dodatkowej, a decyzją z dnia 11.07.2008r. odmówił umorzenia należności z tytułu składek w części finansowanej przez płatnika na ubezpieczenia społeczne za okres od lutego 1999r. do kwietnia 2002r. oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od kwietnia 1999r. do grudnia 2000r. , odsetek liczonych na dzień złożenia wniosku, tj. na dzień 31.12.2007r., oraz umorzył postępowanie w zakresie należności z tytułu składek w części finansowanej przez ubezpieczonych, tj. na ubezpieczenia społeczne za okres od lutego 1999r. do kwietnia 2002r. oraz na ubezpieczenia zdrowotne za okres od kwietnia 1999r. do grudnia 2000r.

Organ stwierdził, iż brak jest okoliczności przemawiających za pozytywnym rozpatrzeniem wniosku. Postanowieniem z dnia "[...]" Sąd Rejonowy w Elblągu umorzył postępowanie upadłościowe, jednakże w wyniku egzekucji z nieruchomości wierzytelności Spółki względem Parafii Rzymskokatolickiej P.W. Św. "[...]" w "[...]", Spółce postanowieniem Sądu Rejonowego w Elblągu z dnia "[...]" zostało przysądzone prawo użytkowania wieczystego nieruchomości położonej przy ul. "[...]". Nadto stwierdził, że wysokość nieopłaconych składek, o umorzenie których wniesiono, przekracza kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym, a Naczelnik Urzędu Skarbowego, ani komornik nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję, w związku z czym nie można stwierdzić, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Organ podkreślił również, iż ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych nie zawiera nakazu umorzenia zobowiązań. Przepisy regulujące instytucję umorzenia są oparte na konstrukcji uznania administracyjnego, co oznacza, że organ może, ale nie musi umorzyć zaległości w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek.

Umarzając postępowanie w opisanym powyżej zakresie, Zakład Ubezpieczeń Społecznych podniósł, iż należności z tytułu składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek nie podlegają umorzeniu z mocy prawa, co wynika z art.123 u.s.u.s. W konsekwencji powyższego, na podstawie art.105 §1 ustawy z dnia 14.06.1960r. Kodeks postępowania administracyjny (tekst jedn. Dz.U. z 2000r., nr 98, poz.1071 ze zm.) w związku z art.123 u.s.u.s. postępowanie w tym zakresie umorzono.

Pismem z dnia 28.07.2008r. Spółka wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podkreśliła, iż nie występowała o umorzenie zaległości z tytułów jakie zostały wymienione w opisanych decyzjach oraz zakwestionowała prawidłowość prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Spółka stwierdziła, że zobowiązania nie powstały z jej winy. Zaznaczyła, że w decyzji odmawiającej umorzenia składek na ubezpieczenia społeczne w części finansowanej przez płatnika podano, że zaległości dotyczą okresu od lutego 1999r. do kwietnia 2002r., a upadłość została ogłoszona w dniu 24.11.2000r. oraz, że wyliczone należności nie uwzględniają kwot uzyskanych od Spółki w procesie upadłościowym i w wyniku zajęcia dokonanego na podstawie tytułów wykonawczych. Spółka podkreśliła, że naczelnik urzędu skarbowego i komornik stwierdzili brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, reprezentując Zakład, zaskarżonymi decyzjami z dnia "[...]" :

1. utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia "[...]", którą odmówiono umorzenia należności z tytułu składek w części finansowanej przez płatnika na ubezpieczenia społeczne za okres od lutego 1999r. do kwietnia 2002r. oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od kwietnia 1999r. do grudnia 2000r. wraz z odsetkami liczonymi na dzień złożenia wniosku, tj. na dzień 31.12.2007r., oraz umorzono postępowanie w zakresie należności z tytułu składek w części finansowanej przez ubezpieczonych (decyzja nr "[...]"),

2. uchylił w części decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia "[...]"o odmowie umorzenia należności z tytułu składek i umorzył część należności z tytułu składek za okres od maja 1995r. do grudnia 1996r., odsetki za zwłokę liczone na dzień złożenia wniosku, tj. na dzień 31.12.2007r. oraz opłatę dodatkową, a w pozostałej części (odmawiającej umorzenia należności z tytułu składek za okres od stycznia 1997r. do grudnia 1998r. wraz z odsetkami za zwłokę) decyzję pozostawił bez zmian (decyzja nr "[...]") .

Organ wskazał, że przesłanki umorzenia należności reguluje art.28 ust.3 u.s.u.s., zgodnie z którym należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części, tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności z zastrzeżeniem ust.3a. Całkowita nieściągalność zachodzi w przypadkach enumeratywnie wymienionych w art.28 ust.3 pkt 1-6 u.s.u.s. Organ powtórzył swoje argumenty, opisane w decyzjach z "[...]". i "[...]" oraz zaznaczył, że złożył wniosek o wpis hipoteki przymusowej w księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości położonej przy ul. "[...]", do której Spółce przysądzone zostało prawo użytkowania wieczystego. Wpis hipoteki został dokonany zgodnie z wnioskiem Zakładu w dniu 29.04.2008r. przez referendarza sądowego, jednakże w wyniku skargi wniesionej przez Spółkę, Sąd Rejonowy w Elblągu, postanowieniem z dnia 30.07.2008r. uchylił wpis hipoteki przymusowej i oddalił wniosek. Apelacja złożona przez Zakład w tej sprawie została oddalona postanowieniem Sądu Okręgowego w Elblągu z dnia 30.10.2008r. Organ zaznaczył również, iż w dniu 3.03.2009r. z Urzędu Miejskiego w "[...]" uzyskał informację, że Spółka nie figuruje w operacie ewidencji gruntów, budynków i lokali. Z uwagi na powyższe oraz na okres, którego dotyczą zaległości, uznał za oczywiste, iż nie uda się odzyskać zaległości za okres od maja 1995r. do grudnia 1996r. przed ich przedawnieniem. Powyższe uzasadniało umorzenie ww. zaległości. Organ stwierdził, że Spółka nadal figuruje w ewidencji rejestru handlowego (nie została przerejestrowana do KRS) i może podjąć działalność gospodarczą, zatem istnieje realna szansa na skuteczną egzekucję pozostałych zaległości.

Decyzje organu, co podkreślono, noszą charakter decyzji uznaniowych, a to oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, może, ale nie musi umorzyć zaległości.

W skardze Spółka A wniosła o uchylenie opisanych decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w części odmawiającej umorzenia należności oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Decyzji nr "[...]" Spółka zarzuciła brak odniesienia się w uzasadnieniu do sposobu rozliczenia konta dłużnika dokonanego przez ZUS, a kwestionowanego przez nią. Podniosła, że Zakład naliczył składki do kwietnia 2002r. gdy syndyk masy upadłości zwolnił wszystkich jej pracowników pod koniec 2000r. Decyzji nr "[...]" Spółka zarzuciła naruszenie art.7 §1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. W jej ocenie decyzja narusza prawo materialne przez pogorszenie sytuacji prawnej strony wskutek niewłaściwego zastosowania w sprawie dłuższego – 10-letniego terminu przedawnienia zobowiązań z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zamiast terminu 5-letniego, określonego w ustawie z dnia 25 listopada 1986r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych, obowiązującej w czasie powstania zobowiązań skarżącej. Nadto Spółka podkreśliła, iż nieściągalność składek stwierdził urząd skarbowy i Sąd Rejonowy w Elblągu umarzając postępowanie upadłościowe w 2003r. z powodu braku jakiegokolwiek majątku. Zaznaczyła także, że od 2000r. nie prowadzi działalności gospodarczej.

W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonych decyzjach. Podniósł przy tym, iż zarzuty skargi dotyczą głównie postępowania egzekucyjnego oraz kwestionowania wysokości należności z tytułu składek, a to nie może mieć wpływu na umorzenie należności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są trafne.

Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 §1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm., cyt. dalej jako p.p.s.a.) zadaniem sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Wskazać także należy, iż z art.134 §1 p.p.s.a. wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednakże związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonych decyzji, wydanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, tj. badając zaskarżone orzeczenia pod względem ich zgodności tak z przepisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, dalej cyt. jako k.p.a.), jak i z normami prawa materialnego zawartymi w ustawie z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych, oraz w oparciu o akta sprawy zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd stwierdził takie naruszenia prawa, które skutkowały koniecznością wyeliminowania zaskarżonych decyzji z obrotu prawnego. Podkreślić przy tym należy, że kontrola sądowa obejmuje przede wszystkim zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem. Sąd nie ocenia natomiast wydanej decyzji z punktu widzenia jej celowości czy słuszności.

Granice niniejszej sprawy nakreślone zostały we wniosku skarżącej Spółki z dnia 27.12.2007r. (uzupełnionym pismem z dnia 24.01.2008r.), którym wszczęte zostało postępowanie w przedmiocie umorzenia należności z tytułu zaległych składek wraz z odsetkami. We wniosku strona nie wymieniła wprost, o umorzenie których należności wnosi, lecz wskazała siedem tytułów wykonawczych z dnia "[...]", stwierdzając, iż wnosi o umorzenie należności objętych tymi tytułami. Analiza wymienionych we wniosku tytułów wykonawczych prowadzi do konkluzji, iż Spółka wnioskiem objęła należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenia zdrowotne, na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za poszczególne okresy od maja 1995r. do maja 2001r. Z powyższego zatem wynika, iż rozstrzygając o umorzeniu należności z tytułu składek za miesiące po maju 2001r., organ wyszedł poza granice wniosku. W tym zakresie nie było wszczęte żadne postępowanie, nie można było zatem również wydawać decyzji. W rozpoznanej sprawie postępowanie wszczęte zostało bowiem właśnie na podstawie opisanego wniosku. Organ nie miał więc prawa wydawać decyzji w zakresie umorzenia należności nieobjętych tymże wnioskiem.

Wobec treści wniosku skarżącej, wszczynającego kontrolowane przez Sąd postępowanie administracyjne, zastosowanie w sprawie miał - w szczególności - art. 28 u.s.u.s., w którym ustawodawca przewidział instytucję umarzania należności z tytułu składek.

Zgodnie z treścią wymienionego art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s., należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.), mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wyliczonych w ust. 3 tego przepisu.

W przepisie art. 28 ust. 3 u.s.u.s. ustawodawca wskazał siedem przypadków, w których zachodzi całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Wyliczenie zawarte w tym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia.

W uchwale z dnia 6 maja 2004r. ,sygn. akt II UZP 6/04 (OSNP 2004/16/285) Sąd Najwyższy wskazał między innymi, że "(...) Przepis art. 28 ust. 2 ustawy o s.u.s. (...) jest oparty na konstrukcji tzw. "uznania administracyjnego", co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3 tejże ustawy, może, ale nie musi umorzyć zaległości. Norma zawarta w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności, stanowiąc, że w takim wypadku mogą być one umorzone.".

Z kolei w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. ustawodawca przewidział możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Dotyczy to jednakże wyłącznie należności ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek (definicję ustawową płatnika składek zawiera art. 4 pkt 2 u.s.u.s.). Przesłanki umorzenia należności w oparciu o art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określone zostały w § 3 rozporządzenia gdzie, jako przesłanki umożliwiające umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne wskazane zostały okoliczności związane z wykazaniem przez zobowiązanego, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. Podkreślenia wymaga, iż w przypadku decyzji podejmowanych na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w związku z § 3 rozporządzenia, ma również zastosowanie instytucja tzw. uznania administracyjnego. Także i tu prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych.

W niniejszej sprawie skarżąca powoływała się na zaistnienie przesłanki całkowitej nieściągalności należności. Swoje stanowisko motywowała przede wszystkim umorzeniem postępowania upadłościowego ze względu na brak środków finansowych na pokrycie kosztów postępowania, stwierdzeniem przez organy egzekucyjne (naczelnika urzędu skarbowego i komornika) braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję oraz zaprzestaniem prowadzenia działalności gospodarczej przy jednoczesnym braku majątku, gdyż posiadane wierzytelności uznane zostały przez Sąd za nieściągalne.

Uzasadniając odmowę umorzenia należności organ powołał się jedynie na przysądzenie Spółce prawa użytkowania wieczystego nieruchomości i podjęcie przez Zakład czynności zmierzających do zabezpieczenia hipoteki posiadanych przez Spółkę nieruchomości. Organ nie odniósł się do argumentów strony podnoszonych we wniosku o umorzenie.

Podkreślić w tym miejscu należy, że uznaniowy charakter decyzji nie zwalnia organu od obowiązku przeprowadzenia prawidłowego postępowania oraz wydania decyzji spełniającej wymogi określone w art.107 k.p.a. Wręcz przeciwnie, organ prowadząc postępowanie w wyniku którego ma zostać wydana decyzja uznaniowa ma obowiązek wypełnić zawarty w art.7 k.p.a. nakaz dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz określony w art.77 §1 k.p.a. obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Dokonana w postępowaniu ocena dowodów w oparciu o art.80 k.p.a. nie może nosić cech dowolności. Wszelkie istotne dla sprawy ustalenia i wnioski powinny zostać zawarte w motywach podjętego rozstrzygnięcia.

W rozpoznanej sprawie niezbędny zakres postępowania wyjaśniającego określa art.28 ust.2 i 3 u.s.u.s. Skoro przepis ten jako przesłankę umorzenia składek wskazuje całkowitą ich nieściągalność oraz szczegółowo określa, gdy taka sytuacja zachodzi, to w sprawie tej organ miał obowiązek szczególnie wnikliwego wyjaśnienia sytuacji majątkowej skarżącej i ustalenia, czy rzeczywiście składki można będzie wyegzekwować. W ocenie Sądu, Zakład powinien ustalić przede wszystkim, czy wierzytelności skarżącej są ściągalne oraz co stało się z przysądzonym jej prawem użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w "[...]" przy ul. "[...]". Z akt sprawy wynika bowiem, iż Urząd Miejski w "[...]", pismem z dnia 15.01.2008r. poinformował organ, że Spółka figuruje w ewidencji gruntów, budynków i lokali jako użytkownik wieczysty nieruchomości położonej przy ul."[...]" oraz jako właściciel nieruchomości położonej przy ul."[...]". Z kolei pismem z dnia 20.02.2009r. Urząd Miejski w "[...]" poinformował, że Spółka nie figuruje w ww. ewidencji jako właściciel, użytkownik wieczysty, użytkownik lub zarządca nieruchomości na terenie miasta. Innymi słowy organ zobowiązany jest ustalić, czy skarżąca ma jakikolwiek majątek, z którego można prowadzić egzekucję. Powyższe powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji.

Brak należytych ustaleń w tym względzie stoi w oczywistej sprzeczności z określonym w art.7 i art.77 §1 k.p.a. obowiązkiem prowadzenia przez organ postępowania wyjaśniającego w zakresie stanu faktycznego mającego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

W zaskarżonych decyzjach zabrakło jakiejkolwiek analizy tych okoliczności, a kilkuzdaniowe wywody zawarte w ich uzasadnieniach są bardzo lakoniczne. W istocie decyzje zostały wydane bez wskazania, które okoliczności podniesione przez skarżącą organ uznał za udowodnione, a którym nie dał wiary i z jakich przyczyn. W uzasadnieniu zaskarżonych decyzji nie dokonano należytej analizy majątku skarżącej, zabrakło kompleksowego rozważenia wszystkich okoliczności związanych z przesłanką umorzenia zawartą w art.28 ust.2 u.s.u.s.

Uzasadnienie musi być pełne, spójne i logiczne, a takich cech w znacznej mierze nie zawiera uzasadnienie zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu, naruszenia przepisu art. 107 § 3 k.p.a. w zakresie uzasadnienia faktycznego decyzji, jakich w rozpoznanej sprawie dopuścił się organ, mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Właściwe uzasadnienie prawne i faktyczne stanowi ważny element każdej decyzji administracyjnej. Uzasadnienie decyzji stanowi integralną jej część i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia stanowiącego dyspozytywną cześć decyzji. Obowiązek sporządzenia uzasadnienia decyzji odpowiadającego wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. stanowi realizację w postępowaniu administracyjnym określonej w art.11 k.p.a. zasady przekonywania. W uzasadnieniu faktycznym organ powinien wskazać te fakty, które przemawiają za podjętym przez organ rozstrzygnięciem. Uzasadnienie prawne decyzji winno zawierać wskazanie przepisów prawa z przytoczeniem ich treści i chodzi tutaj o przepisy prawa, które regulują skutki prawne faktów wymienionych w uzasadnieniu faktycznym (por. Cz. Martysz [w:] G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Postępowanie administracyjne ogólne, Warszawa 2003, s. 663 i nast., a także wyrok NSA z dnia 30 czerwca 1983 r., sygn. akt I SA 178/83, ONSA 1983, Nr 1, poz. 51). W przypadku decyzji uznaniowych, a do takich zaliczają się decyzje w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek, uzasadnienie decyzji stanowi tę jej część, która ma szczególne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Przy działaniu w ramach uznania administracyjnego przepis prawa materialnego przyznaje organowi prawo wyboru rozstrzygnięcia sprawy spośród przynajmniej dwóch możliwych rozstrzygnięć. W przypadku wniosków o umorzenie składek będą to umorzenie składek bądź odmowa ich umorzenia, a zatem rozstrzygnięcia o treści diametralnie różnej. Ze względu na uznaniowy charakter rozstrzygnięcia, przy niewłaściwym uzasadnieniu decyzji uznaniowej, z samego przepisu prawa oraz istniejącego w sprawie stanu faktycznego nie można wywieść jednoznacznej oceny, czy decyzja organu jest prawidłowa w zakresie samego rozstrzygnięcia o prawach i obowiązkach strony, a zatem czy jest prawidłowa w aspekcie materialnym. Wadliwe uzasadnienie decyzji uznaniowej nie pozwala na stwierdzenie, czy przy jej wydaniu organ nie dopuścił się dowolności oraz zaniechania przy dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy. Z tych względów wady uzasadnienia decyzji uznaniowych należy uznać za naruszenia przepisów prawa procesowego, które mają istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu, wadliwe uzasadnienie decyzji uznaniowej, które nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że rozstrzygnięcie organu jest rozstrzygnięciem opartym na obowiązujących przepisach oraz stwierdzonym w oparciu o rzetelne dowody stanie faktycznym zaistniałym w danej sprawie, który odpowiada stanowi faktycznemu określonemu w przepisach prawa mających zastosowanie w sprawie, nosi wszelkie cechy rozstrzygnięcia dowolnego nieopartego na przepisach prawa. Takie uzasadnienie decyzji jest w sposób oczywisty sprzeczne z określoną w art. 8 k.p.a. zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji.

W konsekwencji nie jest możliwe zbadanie, czy dokonana przez organy obu instancji ocena tego materiału była prawidłowa ze względu na kryteria wskazane w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

Z tych wszystkich względów należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja narusza przepisy art. 7 - 9, art. 11, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

Sąd wskazuje, iż w ponownie prowadzonym postępowaniu, poza koniecznością wyeliminowania powyższych wadliwości w rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu sprawy, ocena zebranych w sprawie dowodów powinna odbyć się stosownie do dyspozycji art. 80 k.p.a. Uzasadnienie decyzji winno natomiast odpowiadać rygorom określonym w art. 107 § 3 k.p.a., dając jasny obraz motywów rozstrzygnięcia.

Mając na względzie treść skargi Sąd dodatkowo wyjaśnia, iż jako sąd administracyjny kompetentny był jedynie do oceny pod względem legalności zaskarżonych decyzji, tj. decyzji wydanych w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek. Nie miał natomiast podstaw prawnych do oceny, czy wysokość zadłużenia wobec ZUS została przez ten organ prawidłowo ustalona. Mając wątpliwości co do określonej przez organ kwoty należności z tytułu nieopłaconych składek wraz z odsetkami Strona winna podnieść stosowne zarzuty wobec decyzji stwierdzającej posiadane przez Spółkę zadłużenie (decyzja z dnia "[...]" nr "[...]"). Z tego też powodu Sąd nie mógł uwzględnić zarzutów skargi, które sprowadzają się do kwestionowania przez skarżącą wysokości naliczonych przez organ należności, czy też terminu ich przedawnienia.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.