Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1399/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-02-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 39 ust. 1. ust. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 2067
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska (spr.), Asesor WSA Karolina Kisielewicz, Sędzia WSA Janusz Walawski, Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Wiechowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2019 r. sprawy ze skargi R.I. na rozkaz personalny Komendanta [...] Policji z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia okresu zawieszenia w czynnościach służbowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Komendant Rejonowy Policji [...], działając na podstawie art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (Dz. U. z 2017 r., poz. 2067, z późn. zm.) - oraz § 1 ust. 1 pkt 4 lit c i § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 lipca 2002 roku w sprawie trybu zawieszania policjanta w czynnościach służbowych przez przełożonych (Dz. U. Nr 120, poz. 1029, z późn. zm.), rozkazem personalnym z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] przedłużył okres zawieszenia [...] R.I. w czynnościach służbowych od dnia [...] kwietnia 2018 r. do czasu ukończenia postępowania karnego z dalszym zawieszeniem płatności 50 % ostatnio należnego uposażenia. Na podstawie art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, z późn. zm.), dalej "K.p.a.", decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu organ podał, że postanowieniem z dnia [...] grudnia 2017 r. prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] przedstawił R. I. zarzut popełnienia przestępstwa w sprawie sygn. akt [...] polegającego na tym, że:

1. w okresie od dnia [...] grudnia 2016 r. do dnia [...] grudnia 2016 r. w [...] za pośrednictwem dowódcy [...] wezwał do pokoju oznaczonego numerem [...] mieszczącego się w bloku internatowym numer [...] usytuowanym na terenie [...] słuchaczkę kursu podstawowego [...] A. K., gdzie po uprzednim użyciu przemocy polegającej na schwyceniu ww. pokrzywdzonej rękami od tyłu, przyciągnięciu do siebie i przytrzymywaniu oraz złapaniu za rękę doprowadził ją do poddania się innym czynnościom seksualnym polegających na lizaniu jej po szyi i uchu oraz klepnięciu w pośladek, tj. o przestępstwo z art. 197 § 2 K.k.

2. w okresie od dnia [...] listopada 2016 do dnia [...] grudnia 2016 r. w [...] w związku z pełnioną funkcją publiczną dowódcy Kompanii [...] w [...] w [...] w zamian za pozytywne decyzje w przedmiocie udzielania przepustek i wyznaczania dogodnych terminów pełnienia służb oraz, uniknięcia problemów w ramach odbywanego kursu podstawowego żądał od słuchaczek kursu podstawowego [...] A. K. i [...] K. D. korzyści osobistej w postaci zainteresowania jego osobą poprzez spotykanie się z nim na gruncie towarzyskim, pisanie do niego wiadomości tekstowych o sympatycznej treści oraz wykonywanie na jego rzecz usług w postaci prasowania koszul i masażu ciała, tj. o przestępstwo z art. 228 § 4 K.k.

Dalej organ podał, że. rozkazem personalnym Nr [...] Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. R. I. został zawieszony w czynnościach służbowych na okres od dnia [...] stycznia 2018 r. do dnia [...] kwietnia 2018 r. w trybie art. 39 ust. 1 ustawy o Policji, który nakazuje obligatoryjne zawieszenie policjanta w czynnościach służbowych w przypadku wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego o przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego. Ponadto Prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] pismem z dnia [...] marca 2018 r. poinformował Komendanta Rejonowego Policji [...], że postępowanie przygotowawcze przeciwko ww. policjantowi zostało zakończone i został skierowany do Sądu Rejonowego w [...] Wydziału [...] akt oskarżenia, zarzucając R. I. popełnienie przestępstw z art. 197 § 2 K.k. i art. 228 § 4 K.k.

W ocenie organu aktualny stan prawny postępowania karnego prowadzonego przeciwko R. I. nie pozwala na wskazanie terminu i sposobu jego zakończenia. Organ wyjaśnił przy tym, że zgodnie z treścią art. 39 ust. 3 ustawy o Policji w szczególnie uzasadnionych przypadkach okres zawieszenia w czynnościach służbowych można przedłużyć do czasu ukończenia postępowania karnego.

Komendant Rejonowy Policji [...] wskazał, że postępowanie karne prowadzone przeciwko wymienionemu policjantowi dotychczas nie zostało ukończone. Ponadto, w ocenie organu, w niniejszej sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w powołanym wyżej przepisie, bowiem waga zarzucanych R.I. w postępowaniu karnym czynów, a także ich naganny charakter, uniemożliwiają dopuszczenie go do wykonywania czynności służbowych. Organ zaznaczył przy tym, że postawione R. I. zarzuty wynikają między innymi z okoliczności związanych z wykonywaniem przez niego czynności służbowych.

Organ podniósł, że charakter zadań Policji nakłada na jej funkcjonariuszy szczególne obowiązki związane z przestrzeganiem prawa. Te szczególne obowiązki mają na celu uwiarygodniać Policję w oczach społeczeństwa, bez wsparcia którego organy Policji nie mogą skutecznie realizować powierzonych jej zadań.

Ponadto Komendant Rejonowy Policji [...] podał, że zgodnie z treścią art. 124 ust. 1 ustawy o Policji, policjantowi zawieszonemu w czynnościach służbowych zawiesza się od najbliższego terminu płatności 50 % ostatnio należnego uposażenia. W ocenie organu użycie przez ustawodawcę sformułowania "zawiesza się" należy rozumieć jako zobowiązanie organu do zastosowania tej normy prawnej w przypadku zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych.

W końcowej części uzasadnienia rozkazu personalnego organ wyjaśnił, że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności z uwagi na interes społeczny, który przejawia się w tym przypadku koniecznością niedopuszczenia do wykonywania obowiązków służbowych policjanta, który powołany z mocy ustawy do przestrzegania prawa, podejrzany jest o popełnienie przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego, co jest sprzeczne z charakterem pełnionej funkcji publicznej.

Od powyższego rozkazu personalnego R. I. wniósł odwołanie do Komendanta [...] Policji. Rozkazowi temu zarzucił:

1) naruszenie art. 10 K.p.a. poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu w przedmiocie przedłużenia zawieszenia w czynnościach służbowych, a przed wydaniem decyzji umożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań;

2) naruszenie art. 9 K.p.a. poprzez niewykonanie obowiązku należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego;

3) naruszenie art. 39 ust. 3 ustawy o Policji poprzez wydanie zaskarżanego rozkazu personalnego z pominięciem dyspozycji art. 39 ust. 1 tej ustawy art. 57 § 3 K.p.a.;

4) naruszenie art. 39 ust. 3 o Policji poprzez wydanie zaskarżanego rozkazu personalnego z pominięciem art. 110 § 1 K.p.a.;

5) naruszenie art. 39 ust. 3 ustawy o Policji poprzez wydanie zaskarżanego rozkazu personalnego z pominięciem art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a.

Rozkazem personalnym z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] Komendant [...] Policji, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny.

W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzja w sprawie przedłużenia okresu zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych ma charakter uznaniowy. Ustawodawca nie wprowadził przy tym żadnych innych kryteriów dla zastosowania tej instytucji, uzależniając jedynie przedłużenie okresu zawieszenia w czynnościach służbowych od wystąpienia w sprawie okoliczności, stanowiących "szczególnie uzasadniony przypadek". Stąd od organu orzekającego o przedłużeniu okresu zawieszenia w czynnościach służbowych oczekiwać należy wyjątkowej dbałości oraz wykazania faktów, które przesądzają, iż zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek".

W ocenie Komendanta [...] Policji za "szczególnie uzasadniony przypadek" uznać należy takie okoliczności sprawy, które powodują, iż zachodzi konieczność ochrony interesu społecznego poprzez długotrwałe wykluczenie funkcjonariusza z pełnienia zadań i czynności służbowych, wykonywanych w imieniu organu państwowego, w związku z zarzucanym temu policjantowi czynem zabronionym. Organ zaznaczył, ze pojęcie interesu społecznego uznać należy za tożsame z interesem służby w Policji, przejawiającym się dbałością o dobro tej służby. "Dobro służby" należy do zwrotów niedookreślonych. Na pojęcie to składają się dobra szczegółowe, takie jak dobre imię Policji, zaufanie obywateli do jej organów, gwarancje praworządnego działania aparatu administracji czy też niezależność formacji zmilitaryzowanej od wpływów zewnętrznych. Organ stwierdził, że policjant, który jest podejrzany o popełnienie czynu zabronionego nie tylko pogarsza obraz służby publicznej, ale równocześnie naraża tę służbę na szkody wynikające z faktu rażącego naruszenia wysokich wymagań, stawianych funkcjonariuszom publicznym. Takim następstwom powinien przeciwdziałać przełożony służbowy, właściwy w sprawie zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych. Zawieszenie w czynnościach służbowych jest zatem instytucją służącą szybkiemu odsunięciu policjanta od bieżącego wykonywania zadań organów Policji w przypadku, gdy przestałby on spełniać wymogi stawiane policjantom i przyjął naganną postawę względem obowiązującego prawa.

Komendant [...] Policji uznał, że rozkaz personalny organu I instancji jest prawidłowy zaistniały bowiem wymagane prawem przesłanki umożliwiające takie rozstrzygnięcie sprawy. W ocenie organu bezspornym jest, iż w ramach prowadzonego w Prokuraturze Rejonowej w [...] postępowania przygotowawczego o sygn. akt [...] R. I. przedstawiono zarzut popełnienia czynu z art. 197 § 2 K.k. oraz czynu z art. 228 § 4 K.k. Działanie R. I., któremu zarzucono popełnienie przestępstw umyślnych, ściganych z oskarżenia publicznego, w tym przestępstwa żądania korzyści osobistej podczas i związku z pełnieniem funkcji publicznej, zdaniem organu, uznać należy za naruszające dobro służby, a w szczególności dobre imię Policji, zaufanie obywateli do jej organów, a także gwarancje praworządnego działania aparatu tej formacji.

Dalej organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie wyjątkowo naganny charakter zarzucanych stronie czynów stanowi szczególnie uzasadniony przypadek, określony art. 39 ust. 3 ustawy o Policji i uniemożliwia wymienionemu dalsze wykonywanie zadań przypisanych instytucji zaufania publicznego, jaką jest Policja. Zgodnie bowiem z art. 1 ust. 1 ustawy o Policji tworzy się Policję jako umundurowaną i uzbrojoną formację służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Stąd wykonywanie obowiązków służbowych przez policjanta, któremu zarzucono popełnienie wskazanych wyżej przestępstw, pozostaje w sprzeczności z interesem społecznym, tożsamym z interesem służby w Policji.

Ponadto zdaniem Komendanta [...] Policji organ I instancji nie przekroczył granic uznania administracyjnego, gdyż w rozpatrywanej sprawie to nie samo wszczęcie przeciwko stronie postępowania karnego w sprawie o przestępstwa umyślne ścigane z oskarżenia publicznego uzasadniało przedłużenie zawieszenia jej w czynnościach służbowych, lecz rodzaj zarzucanych czynów popełnionych w związku z pełnieniem służby oraz ich charakter. Pozwalały one na przyjęcie, iż był to "szczególnie uzasadniony przypadek".

W dalszej części uzasadnienia rozkazu personalnego organ ustosunkował się do zrzutów zawartych w odwołaniu.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 10 K.p.a. podniósł, że w przypadku takiego zarzutu konieczne jest koniecznym jest ustalenie, jakiej konkretnie czynności procesowej nie mogła strona dokonać, jakiego dowodu w sprawie nie mogła przedstawić i jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć tak stwierdzone uchybienie. Dopiero wykazanie, że naruszenie przez organ administracji publicznej zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym poprzez niepowiadomienie jej o zgromadzeniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z tym materiałem oraz o możliwości składania wniosków dowodowych, uniemożliwiło stronie podjęcie konkretnie wskazanej czynności, a także wykazanie, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, daje podstawy do przyjęcia, że doszło do naruszenia art. 10 K.p.a. Organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie strona, co prawda wskazała, że dysponuje dokumentem, który w jej ocenie stawia ją w korzystnym świetle, gdyż ma z niego wynikać, że postawione stronie zarzuty w postępowaniu karnym są chybione. Świadczyć ma o tym opinia pozasądowa (konsultacyjna) z dnia [...] stycznia 2018 r. wydana na podstawie ekspertyzy z zakresu badań poligraficznych i przekazana przez stronę organowi I instancji w ramach prowadzonego postępowania dyscyplinarnego. Komendant [...] Policji podniósł, że dokument ten, znany organowi I instancji z urzędu, złożony do toczącego się przed tym organem postępowania dyscyplinarnego, dotyczy obwinionego jako strony w postępowaniu dyscyplinarnym. Organ stwierdził, że brak jest związku przyczynowego pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej dotyczącej przedłużenia okresu zawieszenia w czynnościach służbowych na podstawie art. 39 ust. 3 ustawy o Policji a wynikiem sprawy dyscyplinarnej. Przedłużenie okresu zawieszenia w czynnościach służbowych na podstawie art. 39 ust. 3 ustawy o Policji nie jest karą dyscyplinarną, a konsekwencją toczącego się przeciwko stronie postępowania karnego o wskazane wyżej przestępstwa. W ocenie Komendanta [...] Policji uznać należy, że powyższe nie miało istotnego wpływu na wynik przedmiotowej sprawy.

Ponadto organ podkreślił, że zawieszenie policjanta w czynnościach służbowych nie koliduje w jakimkolwiek stopniu z obowiązującą w postępowaniu karnym zasadą domniemania niewinności. Instytucja zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych nie przesądza bowiem w żaden sposób o winie policjanta w postępowaniu karnym.

Jako niezasadny Komendant [...] Policji uznał zarzut naruszenia art. 39 ust. 3 ustawy o Policji w związku art. 57 § 3 K.p.a. i art. 110 § 1 K.p.a. Komendant Rejonowy Policji [...] rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. zawiesił R.I. w czynnościach służbowych od dnia [...] stycznia 2018 r. do dnia [...] kwietnia 2018 r., zaś zaskarżony rozkaz personalny nr [...] Komendanta Rejonowego Policji [...] został wydany w dniu [...] kwietnia 2018 r. Przedmiotowe rozstrzygnięcie doręczono stronie za pośrednictwem poczty w dniu 17 kwietnia 2018 roku. Jednakże, w ocenie organu, z chwilą podpisania decyzji mamy do czynienia z wydaniem decyzji w sensie procesowym. Oznacza to, że decyzja istnieje, natomiast dzień jej wydania jest miarodajny dla oceny jej podstawy prawnej i faktycznej. Zasada związania decyzją rozciąga się zatem także na okres między wydaniem decyzji a jej doręczeniem, bowiem również w tym czasie organ administracji publicznej nie może jej zmienić. Zaskarżony rozkaz personalny Komendanta Rejonowego Policji [...] został wydany w dniu [...] kwietnia 2018 r, a zatem przed upływem okresu zawieszenia strony w czynnościach służbowych, z tego też względu decyzja ta wywoływała związane z nią skutki prawne już w dniu jej wydania, tj. [...] kwietnia 2018 roku. We wskazanym dniu organ miał prawo do przedłużenia okresu zawieszenia w czynnościach służbowych i z prawa tego skorzystał zgodnie z obowiązującymi w dniu wydania decyzji przepisami prawa. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ podniósł, że decyzja administracyjna wywołuje skutki prawne od dnia jej wydania, gdyż z chwilą podpisania decyzji następuje jej wydanie w sensie procesowym, co oznacza jej istnienie.

W tej sytuacji, zdaniem Komendanta [...] Policji, również niezasadny jest zarzut strony o naruszeniu zaskarżoną decyzją art. 9 K.p.a., gdyż strona w opisanym wyżej okresie pozostawała zawieszona w czynnościach służbowych, a zatem nie zmieniły się okoliczności faktyczne i prawne, które miały wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego.

R. I. wniósł na powyższy rozkaz personalny skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Zaskarżonemu rozkazowi personalnemu zarzucił:

I. naruszenie przepisów postępowania, tj.

1. art. 10 § 1, § 2 i § 3, art. 81. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez zaniechanie zapewnienia skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu, wyrażającym się przede wszystkim w zaniechaniu poinformowania go o toczącym się postępowaniu, a także uniemożliwieniu skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz wyrażenia stanowiska w sprawie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem uniemożliwiło skarżącemu podjęcie skutecznej obrony przed przedłużeniem zawieszenia w czynnościach służbowych;

2. art. 80 w zw. z art. 7 i art. 8 § 1 K.p.a. w zw. z § 2 ust. 2 pkt 9 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 lipca 2002 r. w sprawie trybu zawieszania policjanta w czynnościach służbowych przez przełożonych w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez: 1) dokonanie dowolnej oceny znanego organowi z urzędu dowodu w postaci opinii pozasądowej (konsultacyjnej) z dnia [...] stycznia 2018 r. wydanej na podstawie ekspertyzy z zakresu badań poligraficznych; 2) bezzasadne zakwestionowanie przez organ znaczenia tej opinii w niniejszej sprawie i niewyjaśnienie dlaczego opinia ta, jako dotycząca - według organu - obwinionego jako strony w postępowaniu dyscyplinarnym pozostaje obojętna dla niniejszej sprawy, podczas gdy zarówno postępowanie karne, dyscyplinarne i administracyjne są ze sobą ściśle powiązane, jako że dotyczą tych samych zdarzeń, a opinia ta ma kluczowe znaczenie dla oceny zasadności przedłużenia zawieszenia w czynnościach służbowych, jako podważająca zasadność stawianych skarżącemu zarzutów, a tym samym podważająca ocenę, że w sprawie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek";

3. art. 77 § 1 w zw. z art. art. 8 § 1 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez wydanie rozkazu pomimo niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i niepodjęcia przez organ czynności zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, wobec:

- ograniczenia się przy ocenie sprawy wyłącznie do lakonicznej informacji przedstawionej przez prokuratora o postawionej skarżącemu w akcie oskarżenia kwalifikacji prawnej czynów, bez uwzględnienia opisu czynów zarzucanych skarżącemu, podczas gdy ocena samej kwalifikacji prawnej czynu, bez oceny samego zdarzenia stanowiącego podstawę zarzutów, jest niewystarczająca dla oceny "szczególnie uzasadnionego przypadku";

- niedokonania oceny materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu karnym;

- na którą to konieczność skarżący mógłby zwrócić uwagę, gdyby zapewniono mu czynny udział w sprawie - celem dokonania oceny, czy okoliczności sprawy, ujawnione przede wszystkim w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach postępowania karnego, mogą uzasadniać przyjęcie, że w niniejszej sprawie występuje "szczególnie uzasadniony przypadek" uzasadniający przedłużenie okresu zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych, podczas gdy dowody te w dużej mierze poddają w wątpliwość zasadność stawianych zarzutów, a tym samym mają również istotne znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i ograniczenie się wyłącznie do oceny kwalifikacji prawnej zarzucanych czynów, należy ocenić za wysoce naganne, bowiem umożliwiałoby każdorazowe zawieszenie funkcjonariusza na cały czas trwania postępowania karnego (mogącego trwać przecież przez kilka lat), także w przypadku dowolnego i oczywiście bezzasadnego zarzucenia funkcjonariuszowi popełnienia nawet najcięższych czynów;

- wydania rozkazu personalnego mającego cechy dowolności, bowiem zgodnie z pierwszą decyzją o zawieszeniu skarżącego w czynnościach służbowych z dnia [...] grudnia 2017 roku, termin zawieszenia w czynnościach służbowych zaczynał się dopiero w dniu [...] stycznia 2018 roku, co oznacza, że skarżący miał możliwość pełnienia służby pomimo ciążących na nim zarzutów z art. 197 K.k. i art. 228 K.k., a zatem trudno wskazać, dlaczego organ uważa, że pomimo braku zmian w stanie faktycznym (tj. pomimo stwierdzenia, że na skarżącym ciążą zarzuty) okresowo może on pełnić służbę a okresowo nie, co oznacza, że organ dowolnie decyduje o możliwości pełnienia służby przez skarżącego.

4. art. 110 § 1 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez doręczenie skarżącemu decyzji o przedłużeniu zawieszenia w czynnościach służbowych po upływie okresu na jaki został pierwotnie zawieszony w czynnościach służbowych, przy jednoczesnym uznaniu, że z chwilą podpisania decyzji mamy do czynienia z wydaniem decyzji w sensie procesowym, w sytuacji gdy prawidłowa interpretacja art. 110 § 1 K.p.a. musi przemawiać za stwierdzeniem, że jeśli skarżącemu nie została doręczona decyzja o przedłużeniu zawieszenia w czynnościach służbowych w okresie poprzedniego zawieszenia, nie może być mowy o skutecznym przedłużeniu zawieszenia w czynnościach służbowych;

II. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1. art. 39 ust. 3 ustawy o Policji w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie wobec bezzasadnego uznania, że w przedmiotowej sprawie skarżącemu zarzuca się popełnienie czynów o wyjątkowo nagannym charakterze, podczas gdy ograniczenie przez ustawodawcę możliwości przedłużenia okresu zawieszenia w czynnościach służbowych w "szczególnie uzasadnionych przypadkach", oznacza, że przepis ten powinien być stosowany w sytuacjach wyjątkowych, gdzie czyn, którego miał się dopuścić funkcjonariusz zasługuje na szczególną dezaprobatę zanim dojdzie do zakończenia postępowania karnego, a za czyn taki nie można uznać zachowania polegającego na żądaniu okazywania zainteresowania, spotykania na gruncie towarzyskim i pisania wiadomości tekstowych o sympatycznej treści i wykonywania usług w postaci prasowania koszul i masażu ciała, bowiem jeżeli takie zachowanie ma być kwalifikowane, jako "szczególnie uzasadniony przypadek" uzasadniający uniemożliwienie funkcjonariuszowi wykonywania czynności zawodowych dla dobra służby, to pozostaje uzasadniona wątpliwość, jak w takim wypadku należałoby kwalifikować chociażby zachowania z użyciem przemocy i siły fizycznej, wywołaniem uszczerbku na zdrowiu, czy płatną protekcję w przypadku zawodów zaufania publicznego, w sytuacji gdy między tymi zachowaniami leży oczywista dysproporcja, która nie może być lekceważona i pomijania przy dokonywaniu oceny;

2. art. 39 ust. 3 ustawy o Policji w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że przy ocenie szczególnie uzasadnionego przypadku należy rozważyć ochronę interesu społecznego, który na gruncie niniejszej sprawy jest naruszony wobec tego, że policjant, który jest podejrzany o popełnienie czynu zabronionego nie tylko pogarsza obraz służby publicznej, ale również naraża tę służbę na szkody wynikające z faktu rażącego naruszenia wysokich wymagań, stawianych funkcjonariuszom publicznym, podczas gdy taka wykładnia szczególnie uzasadnionego przypadku i ochrony interesu społecznego stoi w sprzeczności z brzmieniem przepisu, który dotyczy przecież policjanta, względem którego prowadzone jest postępowanie karne, a tymczasem wykładnia prezentowana przez organ sprowadza się do uznania, że w przypadku postępowania karnego toczącego się względem funkcjonariusza zawsze naruszony jest interes publiczny, przez co należy stwierdzić, że organ nie ocenił niniejszej sprawy indywidualnie, ale przyjął generalne, a na dodatek bezpodstawne, założenie;

3. art. 39 ust. 3 ustawy o Policji w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy skarżący pomimo postawienia mu zarzutów popełnienia czynów zabronionych w dniu [...] grudnia 2017 r., o czym niezwłocznie poinformował Komendanta Komendy Rejonowej [...], został zawieszony w czynnościach służbowych dopiero od dnia [...] stycznia 2018 r., a zatem nieuprawnione jest uznanie przez organy obu Instancji, że sprawowanie przez skarżącego obowiązków służbowych zagraża interesowi społecznemu, w sytuacji, gdy, mając status podejrzanego, nienagannie wykonywał obowiązki służbowe i w żaden sposób nie zagrażał interesowi służby czy interesowi społecznemu, co czyni decyzję o przedłużeniu stosowania zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych dowolną.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący w wniósł o:

1. uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego w całości oraz utrzymanego nim w mocy rozkazu personalnego organu I instancji w całości;

2. o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych;

3. o przeprowadzenie, na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a., dowodu uzupełniającego z dokumentu, tj. opinii pozasądowej (konsultacyjnej) z dnia [...] stycznia 2018 r. sporządzonej przez biegłego D. J. wydanej na podstawie ekspertyzy z zakresu badań poligraficznych na okoliczność: braku istnienia w systemie nerwowym skarżącego śladów pamięciowych i emocjonalnych mogących świadczyć o tym, że użył wobec A. K. przemocy i doprowadził ją do poddania się innym czynnościom seksualnym, co wprost przekłada się na stwierdzenie, że w niniejszej sprawie nie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek wskazujący na konieczność dalszego zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych.

Komendant [...] Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozkazie personalnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę materialnoprawną wydanych w niniejszej sprawie rozkazów personalnych stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2017 r. poz. 2067 ze zm.), dalej "ustawa o Policji", normujące m.in. kwestie związane z zawieszeniem policjanta w czynnościach służbowych. Zgodnie z treścią art. 39 ust. 1 tej ustawy, policjanta zawiesza się w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego - na czas nie dłuższy niż 3 miesiące. Z kolei ust. 2 ww. przepisu określa, że policjanta można zawiesić w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, nieumyślne, ścigane z oskarżenia publicznego lub postępowania dyscyplinarnego, jeżeli jest to celowe z uwagi na dobro postępowania lub dobro służby – na czas nie dłuższy niż 3 miesiące. Natomiast ust. 3 art. 39 przewiduje, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach okres zawieszenia w czynnościach służbowych można przedłużyć do czasu ukończenia postępowania karnego.

W niniejszej sprawie kontroli Sądu poddane zostały rozkazy personalne w przedmiocie przedłużenia skarżącemu okresu zawieszenia w czynnościach służbowych do czasu ukończenia postępowania karnego, a więc decyzje podjęte na podstawie art. 39 ust. 3 ustawy o Policji.

Treść ww. przepisu wskazuje, że decyzja o przedłużeniu policjantowi okresu zawieszenia w wykonywaniu obowiązków służbowych ma charakter fakultatywny i podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego, o czym świadczy użycie przez ustawodawcę sformułowania "można przedłużyć". Decyzja taka wprawdzie pozostaje pod kontrolą Sądu, jednak zakres tej kontroli jest ograniczony, bowiem Sąd bada wyłącznie zgodność z prawem podjętego rozstrzygnięcia, nie wnikając natomiast w jego celowość. Z tego względu kontrola sądowa takich decyzji zmierza do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił podjęte rozstrzygnięcie w taki sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany przez organ na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje już jednak poza granicami kontroli sądowej.

W świetle art. 39 ust. 3 ustawy o Policji warunkiem przedłużenia okresu zawieszenia funkcjonariusza w wykonywaniu obowiązków służbowych jest wystąpienie dwóch przesłanek, tj. "szczególnie uzasadnionego przypadku" oraz faktu prowadzenia wobec funkcjonariusza postępowania karnego - ukończenie bowiem tego postępowania jest zdarzeniem, z którym ustawodawca wiąże ostateczny upływ terminu, do którego może nastąpić przedłużenie okresu zawieszenia. Fakt toczenia się przeciwko skarżącemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego jest bezsporny w niniejszej sprawie, spór natomiast dotyczy tego, czy w sprawie zaistniał "szczególnie uzasadniony przypadek".

Choć ustawodawca nie określił, co należy rozumieć przez pojęcie "szczególnie uzasadnionego przypadku", to jednak, nawiązując w treści tego przepisu do prowadzonego postępowania karnego, wskazał pośrednio na przesłankę do dalszego trwania zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych, określając tym samym, że okres ten może zostać przedłużony do czasu jego zakończenia. Zauważyć należy, że z uwagi na nieporównywalność sytuacji faktycznych, w tym zwłaszcza zarzutów, jakie mogą być stawiane w postępowaniach karnych wobec policjantów, użycie przez ustawodawcę zwrotu niedookreślonego "w szczególnie uzasadnionych przypadkach" jest w pełni uzasadnione. Prawodawca, używając takiego sformułowania, pozwala bowiem organom Policji na odpowiednią ocenę zarówno samego faktu prowadzenia przeciwko policjantowi postępowania karnego, jak i charakteru stawianego funkcjonariuszowi w tym postępowaniu zarzutu, by w konsekwencji organy te mogły zdecydować o celowości dalszego trwania zawieszenia w czynnościach służbowych. Przy czym, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 964/09 (publ. LEX nr 595648), w sytuacji gdy postępowanie karne znajduje się jeszcze na etapie przygotowawczym, po przedstawieniu zarzutów, to ustawowej cechy szczególności przypadku mającego przemawiać za przedłużeniem zawieszenia policjanta w wykonywaniu czynności służbowych należy poszukiwać wśród tych okoliczności, które istnieją na etapie przedstawienia zarzutów. Z tego względu, tymi okolicznościami może być sam charakter przedstawionych policjantowi zarzutów.

W ocenie Sądu rację mają organy Policji, wskazując, że w sprawie niniejszej spełniona została przesłanka "szczególnie uzasadnionego przypadku" w rozumieniu art. 39 ust. 3 ustawy o Policji, uzasadniająca przedłużenie okresu zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych. Jak bowiem wynika z akt sprawy prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] wydał w dniu [...] grudnia 2017 r. postanowienie o przedstawieniu R. I. zarzutów doprowadzenia osoby do poddania się innej czynności seksualnej oraz żądania korzyści osobistej podczas i w związku z pełnieniem funkcji publicznej, tj. o czyny z art. 197 § 2 k.k. i art. 228 § 4 k.k. Ponadto, w toku postępowania przed organem I instancji ustalono, że postępowanie przygotowawcze przeciwko policjantowi zostało zakończone i został skierowany do Sądu Rejonowego w [...] akt oskarżenia zarzucający R. I. popełnienie wyżej wskazanych przestępstw umyślnych, ściganych z oskarżenia publicznego.

Uzasadniając podjęte w sprawie rozstrzygnięcie, organy orzekające prawidłowo wskazały, iż charakter przestępstw określonych w art. 197 § 2 k.k. i art. 228 § 4 k.k., które popełnione zostają z winy umyślnej, postrzegane są jako czyny o wysokim stopniu społecznej szkodliwości. Zachowanie policjanta należało uznać za niedopuszczalne, naruszające dobro służby, a w szczególności dobre imię Policji i podważające zaufanie obywateli do organów Policji.

Z tych względów organy prawidłowo uznały, że postawienie skarżącemu zarzutów popełnienia szczególnie nagannych czynów, a następnie objęcie aktem oskarżenia, winno skutkować podjęciem określonych działań, mających na celu odsunięcie skarżącego od wykonywania czynności służbowych. Realizacja obowiązków wynikających ze stosunku służbowego w przedmiotowej sytuacji niewątpliwie naruszałaby dobre imię tej formacji i wywierałaby demoralizujący wpływ na współpracowników. Wobec tego rodzaju zarzutów, interes służby, który w tym przypadku należy utożsamiać z interesem społecznym, góruje nad interesem funkcjonariusza, jako strony postępowania administracyjnego (art. 7 k.p.a.), co niewątpliwie uzasadnia dalsze trwanie zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych.

Zauważyć należy, że wśród służb mundurowych Policja wyróżnia się zakresem przydzielonych jej zadań, które mają charakter wieloaspektowy. Policja tworzy formację uzbrojoną służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Jak stanowi art. 1 ust. 2 ustawy o Policji, do podstawowych zadań formacji należy m.in. ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami, ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, inicjowanie i organizowanie działań mających na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym, wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców (...). Publiczny wymiar Policji powoduje, że w istotnym stopniu jej działania kształtują autorytet organów państwa i zaufanie do ich funkcjonariuszy. Stąd też wymagania w stosunku do funkcjonariuszy publicznych Policji i innych służb mundurowych muszą być tak wysokie, aby umacniały podstawy ich autorytetu. Dotyczy to zarówno sfery służby, jak i postawy osobistej.

"Osoba, która jest podejrzana o popełnienie czynu karalnego, nie tylko pogarsza obraz służby publicznej, ale też naraża tę służbę na kolejne szkody, jakie wynikają z faktu rażącego naruszenia wysokich wymogów stawianych funkcjonariuszom publicznym. Takim następstwom powinien przeciwdziałać przełożony służbowy właściwy w sprawie zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych" (por. A. Korcz-Maciejko, W. Maciejko, "Zawieszenie funkcjonariusza Policji w czynnościach służbowych", Służba Pracownicza z 2009 r., nr 10, s. 25).

W świetle powyższego, nie ma racji skarżący twierdząc, iż w okolicznościach niniejszej sprawy brak było podstaw do zastosowania art. 39 ust. 3 ustawy o Policji. Charakter przedstawionych skarżącemu zarzutów mógł, w ocenie Sądu, stanowić podstawę do podjęcia rozkazu o przedłużeniu okresu zawieszenia w czynnościach służbowych ze względu na zaistnienie "szczególnie uzasadnionego przypadku".

Nietrafne są również zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a.). Obowiązkiem organu w niniejszej sprawie było zebranie i ocena materiału dowodowego uzasadniającego (bądź nie) zastosowanie art. 39 ust. 3 ustawy o Policji. Obowiązek ten, jak wynika z akt sprawy, został przez organ prawidłowo wykonany. W toku postępowania ustalono bowiem, iż postępowanie karne przeciwko skarżącemu nadal się toczy, nie uległy zmianie podstawy do wszczęcia postępowania karnego, zaś charakter stawianych policjantowi w tym postępowaniu zarzutów uzasadnia podjęcie rozstrzygnięcia o przedłużeniu zawieszenia w czynnościach służbowych. W ocenie Sądu, z całą pewnością uznać należy, iż w postępowaniu w przedmiocie zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych organ nie rozstrzyga, czy funkcjonariusz popełnił przestępstwo, czy też nie. Takie ustalenia wymykają się kognicji organu, bowiem właściwym na tym etapie postępowania do ustalenia wskazanych kwestii jest Sąd Rejonowy w [...], do którego został przekazany akt oskarżenia przeciwko skarżącemu. Z tych też powodów trafne jest stanowisko organu, że przedstawiony dokument opinia pozasądowa (konsultacja) z [...] stycznia 2018 r. wydana na podstawie ekspertyzy z zakresu badań poligraficznych nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej w przedmiocie zawieszenia w czynnościach służbowych policjanta. Tym samym niezasadny jest zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a.

Również nie jest trafny zarzut naruszenia art. 110 § 1 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 k.p.a., że jeśli skarżącemu nie została doręczona decyzja o przedłużeniu zawieszenia w czynnościach służbowych w okresie poprzedniego zawieszenia, to nie może być mowy o skutecznym przedłużeniu zawieszeniu w czynnościach służbowych. Już w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2006 r. II OSK 714/05, ONSAiWSA 2006/5/132) wyrażony został pogląd, że "Obowiązujące przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie dają podstaw do utożsamiania wydania decyzji z jej doręczeniem. Wydanie (sporządzenie) decyzji zgodnie z wymaganiami art. 107 § 1 k.p.a. jest czynnością wywołującą oznaczone skutki prawne". Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni akceptuje również stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawione w wyroku z dnia 25 września 2009 r. sygn. akt I OSK 81/09, że "wydanie aktu administracyjnego, zaopatrzonego we wszystkie niezbędne składniki formalne powoduje, że zostaje w ten sposób załatwiona sprawa administracyjna. Od tego momentu decyzja rozpoczyna swój byt prawny, a doręczenie oznacza zakomunikowanie stronie zawartego w niej rozstrzygnięcia. Przyjęcie innego stanowiska oznaczałoby, że decyzja wydana nie kończy sprawy, a więc, że w okresie po wydaniu decyzji sprawa dalej pozostaje niezakończoną. Jest to istotne także z punktu widzenia ustalenia poprawności podstawy prawnej. Data wydania decyzji jest bowiem miarodajna dla określenia momentu, dla którego przyjmuje się obowiązywanie i stosowalność przepisów prawnych, stanowiących podstawę decyzji, a przyjęcie daty doręczenia decyzji jako podstawy tego określenia mogłoby prowadzić do osłabienia wartości pewności stosowania prawa z punktu widzenia jednolitości ustaleń dotyczących wyboru przepisu obowiązującego jako podstawy prawnej decyzji wydanej oraz decyzji doręczonej (w terminie późniejszym w stosunku do daty jej wydania). Ponadto uzależniałoby skutki "materialnoprawne" wydanej decyzji w dużej mierze od sprawnego działania podmiotu doręczającego decyzję. Doręczenie decyzji, powodując jej wejście do obrotu prawnego, a więc wywołując "skutki proceduralne", wpływa natomiast na bieg terminów związanych z jej zaskarżaniem w różnych formach czy też na inne konsekwencje (np. wykonawcze)".

W sytuacji jaka ma miejsce w niniejszej sprawie przyjęcie, że decyzja wywołuje skutki z datą jej wydania, nie może budzić wątpliwości. Decyzja o przedłużeniu zawieszenia, wydana została w okresie zawieszenia, następnie doręczona stronie już w trakcie trwania przedłużonego okresu zawieszenia. Okoliczności przedłużenia zawieszenia nie uległy jakiejkolwiek zmianie, dalej toczyło się postępowanie karne, a skarżący nie mógł wykonywać czynności, w pełnieniu których został zawieszony, przy czym zawieszenie to było obligatoryjne - art. 39 ust. 1 ustawy o Policji. Oznacza to, że decyzja o przedłużeniu zawieszenia powoduje skutki procesowe dla skarżącego od momentu jej doręczenia (np. złożenie odwołania), natomiast skutki "materialne", określające sytuację prawną skarżącego, wywołuje od momentu jej wydania. Organ nie przekroczył zatem granic uznania administracyjnego, a zaskarżone rozstrzygnięcie uzasadnił dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, czyniąc zadość wymogom z art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a.

Konkludując, Sąd stwierdza, że w zaistniałym stanie faktycznym i obowiązującym stanie prawnym podjęte w sprawie rozkazy personalne należy uznać za prawidłowe, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2017 r. poz. 1302),orzekł jak w sentencji wyroku.