Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 265/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-07-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.  173,  art.  175
journal: Dz.U. 2017 poz 2183
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędzia WSA Beata Kozicka, Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2018 r. sprawy ze skargi W. A. na decyzję Rektora "A" w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stypendium rektora dla najlepszych studentów uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Rektora "A" w K. z dnia [...] r. nr [...].


UZASADNIENIE

Rektor A w K. decyzją z ...] r. nr [...] wydaną na podstawie § 18-22 zarządzenia 20/2017 wyżej wymienionego Rektora z 6 września 2017 r. w sprawie Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów nie przyznał W.A. stypendium dla najlepszych studentów w roku akademickim 2017/2018. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że liczba uzyskanych punktów wynosi 2,01, co plasuje stronę w rankingu poniżej ustalonego dla kierunku limitu.

Z rozstrzygnięciem tym nie zgodziła się skarżąca, która wniosła odwołanie. W odwołaniu tym podniosła, że we wniosku o stypendium za wybitne osiągnięcia sportowe przedłożyła zaświadczenie z PZSN potwierdzające jej udział oraz zdobycie srebrnego medalu w [...] Igrzyskach [...] w T.i. W motywach zaakcentowała, że odmowę uzyskała z tego powodu, że w nazwie imprezy nie ma słowa "olimpijskie". Podkreśliła, że zmiana nazwy imprezy zapadła kilka lat temu, lecz jej ranga nie uległa zmianie. W jej ocenie medale zdobyte na tych igrzyskach mają tę samą wagę co na Igrzyskach Olimpijskich zawodników pełnosprawnych. W jej ocenie przedłożone zaświadczenie jest wystarczającym dokumentem uprawniającym ją do uzyskania większej liczby punktów, niż została dla niej ustalona. Pismem z 14 grudnia 2017 r. skarżąca podtrzymała swoje odwołanie jak również przedstawiła dodatkowe argumenty za uwzględnieniem jej wniosku.

Rektor A w K. decyzją z [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 175 ust. 3 oraz art. 207 ust. 1 i 2 ustawy z 27 lipca 2005 r. o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2017 r. poz. 2183) utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] r. o odmowie przyznania skarżącej stypendium dla najlepszych studentów. W uzasadnieniu przedstawiono wpierw dotychczasowy przebieg postępowania i podejmowane w jego ramach czynności, jak również przybliżono argumentację zamieszczoną w odwołaniu. W dalszej części uzasadnienia organ przywołał przepisy normujące zasady przyznawania pomocy pieniężnej dla najlepszych studentów. Następnie organ odwoławczy odniósł się do regulacji ustawowych i podkreślił, że ustawa o sporcie rozróżnia Igrzyska Olimpijskie, Igrzyska Paraolimpijskie oraz Igrzyska Głuchych. Podkreślono, że brak jest podstaw dla przyznania dodatkowych punktów za osiągnięcia uzyskane na Igrzyskach [...], nadto zaakcentowano, że ograniczenie zakresu podmiotowego tego świadczenia spowodowane jest ograniczonymi środkami finansowymi, przeznaczonymi na stypendia dla najlepszych studentów, przewidziane na tej uczelni. Ponownie wskazano, że strona uzyskała 2.01 pkt, a limit uprawniający do otrzymania stypendium wynosił 2,29 pkt, tym samym pierwsze rozstrzygnięcie było prawidłowe.

Z decyzją tą nie zgodziła się W. A., która wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej wystąpiła o uchylenie kwestionowanych decyzji i o zasądzenie wypłaty należnego stypendium wraz z odsetkami. W motywach skargi przybliżyła wpierw działania, które podejmowała w ramach postępowania administracyjnego, jak rozstrzygnięcia podejmowane przez Rektora A w K. W jej ocenie organ administracji przypisuje medalowi uzyskanemu na Igrzyskach [...] mniejszą wagę niż ten uzyskany na Igrzyskach Olimpijskich. W jej ocenie przepisy ustawy o sporcie oraz aktu wykonawczego do tej ustawy zrównują sytuację prawną sportowców uzyskujących sukcesy na wymienionych w nich Igrzyskach. W jej ocenie

Rektor w swoim zarządzeniu nr 28/2017 eliminuje zdobywców medali na Igrzyskach Paraolimpijskich i Igrzyskach [...]. Takie stanowisko nie jest prawidłowe. W końcowej części skargi podkreśliła, że sukces na Igrzyskach [...] winien być analogicznie traktowany jak na Igrzyskach Olimpijskich czy Paraolimpiadzie, a wypowiadający się w sprawie Rektor dokonał błędnej interpretacji przepisów prawa.

W odpowiedzi na skargę Rektor A w K. wniósł o oddalenie skargi i przywołał analogiczną argumentację do tej, którą zamieścił w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje;

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz, 2188 ) wykazała, że zaskarżona decyzja narusza wymogi prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. nr 1302) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Po myśli art. 134 wyżej wymienionej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Na wstępie niniejszych rozważań przyjdzie zwrócić uwagę na fakt, że sąd administracyjny uwzględnia wniesioną do niego skargę z powodu naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z takiej treści przepisu wynika, że nie każde naruszenie przepisów postępowania administracyjnego będzie stanowiło podstawę uwzględnienia wniesionej skargi, a jedynie takie, które będzie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zatem tylko takie naruszenie przepisów postępowania, które będzie rzutowało na końcowy wynik sprawy będzie dawało podstawę do uwzględnienia wniesionej skargi. W rozpatrywanej sprawie Sąd dostrzegł takie uchybienia przy wydawaniu decyzji przez organ administracji publicznej, które uzasadniają uwzględnienie wniesionej skargi.

W pierwszej kolejności przyjdzie zauważyć, że sędzia sądu administracyjnego związany jest jedynie przepisem ustawy, a zatem przepisem prawa powszechnie obowiązującego. Oznacza to, że sędzia ten może pominąć przy ocenie prawidłowości podejmowanego rozstrzygnięcia przepisy wykonawcze do ustawy i ograniczyć się wyłącznie do regulacji ustawowej. W niniejszej sprawie skład orzekający zetknął się z tego typu sytuacją. Problematyka leżąca u podstaw rozstrzygnięć poddanych kontroli tutejszego Sądu związana jest ze stypendium przyznawanym najlepszemu studentowi. Zasady ustalania list studentów, którzy będą mogli w sposób skuteczny ubiegać się o wskazane stypendium normowane są licznymi aktami, a w szczególności mają umocowanie w ustawie o szkolnictwie wyższym zob. art. 173 i następne ustawy z 25 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2017 r. poz. 2183). Nadto w tym zakresie obowiązują również akty wydawane przez uprawnione organy zakładu administracyjnego, którym jest A w K.. Aktem tym jest zarządzenie Rektora tej uczelni z 6 września 2017 r. w sprawie Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów. Dodatkowo w polu widzenia muszą być unormowania ustaw, które mogą w tym zakresie mieć znaczenie i w kontekście rozpoznawanej sprawy ustawą tą jest ustawa z 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. z 2018 r. poz. 1263). Obok wskazanych aktów Sąd obowiązany jest mieć na uwadze treść przepisów Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.).

Stosownie do postanowień art. 175 ustawy o szkolnictwie wyższym Rektor przedmiotowej Akademii w prawem przewidziany sposób wydał zarządzenie z 6 września 2017 r. w sprawie Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów. Akt ten jest aktem wykonawczym do ustawy i normuje zasady przyznawania pomocy pieniężnej najlepszym studentom w ramach tej uczelni. Aktem tym związane są zarówno organy tej Uczelni jak i sąd dokonujący kontroli prawidłowości rozstrzygnięć podejmowanych na jego podstawie. Równocześnie dostrzec należy, że sytuacja organu administracji jest inna, gdyż organ ten jest tym aktem związany w sposób bezwzględny, natomiast skład orzekający w sprawie może ten akt pominąć ale wyłącznie wówczas, gdy będzie on pozostawał w jaskrawej sprzeczności z przepisami wyższego rzędu, a zatem przepisami ustawy zwykłej jak i Konstytucji RP.

Nie budzi najmniejszej wątpliwości to, że wypowiadający się w sprawie organ administracji publicznej podejmował rozstrzygnięcia zgodnie z treścią przyjętego przez siebie zarządzenia z 6 września 2017 r. Ustalenie takie zdaje się potwierdzać także sama skarżąca, gdyż na żadnym etapie prowadzonego postępowania nie neguje ustaleń podejmowanych przez wypowiadający się w sprawie organ. Skarżąca zgadza się z tym organem co do tego, że opierając się wyłącznie o treść przywoływanego zarządzenia nie spełnia wymogów do otrzymania stypendium dla najlepszych studentów. Powyższe ustalenie zwalnia Sąd od prezentacji tego aspektu rozpoznawanej sprawy, ponieważ nie jest on sporny między stronami tego postępowania, a przeprowadzona jego kontrola z urzędu nie dała podstaw do kwestionowania przyjętych ustaleń. W odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej oraz w skardze do tutejszego Sądu skarżąca skupia swoją uwagę na innym aspekcie sprawy. W jej ocenie zmiana ustawy o sporcie przeprowadzona w 2017 r. i która weszła w życie w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego, skutkuje takimi zmianami w ocenie jej sytuacji prawnej, że spełnia wymogi do otrzymania stypendium dla najlepszych studentów.

W tym miejscu przyjdzie dostrzec, że w postanowieniach przywoływanego zarządzenia przyjęto regulację na mocy, której studenci, którzy uzyskali medal na igrzyskach olimpijskich uzyskują określoną w nim ilość punktów. Zauważyć trzeba, że w momencie, w którym przyjmowane było przedmiotowe zarządzenie nie obowiązywała jeszcze, sygnalizowana powyżej, zmiana wprowadzona do ustawy o sporcie.

Przywołać należy kalendarium wydarzeń, ponieważ odgrywa ono w tej sprawie ważną rolę. Postępowanie administracyjne wszczęte zostało wnioskiem skarżącej z 13 października 2017 r., a decyzja pierwszoinstancyjna wydana została [...] r., a odwołanie zostało rozpoznane 16 stycznia 2018 r. Z kolei ustawa z 20 lipca 2017 r. o zmianie ustawy o sporcie oraz ustawy o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów (Dz. U. z 2017 r. poz. 1600) weszła w życie w dwóch terminach 6 września 2017 r. i 29 listopada 2017 r. Oznacza to, że w momencie przyjmowania zarządzenia obowiązującego w przedmiotowej uczelni ustawa ta już była ogłoszona i w części weszła w życie. Dostrzec należy, że te przepisy, na które powołuje się skarżąca weszły w życie z dniem 29 listopada 2017 r., a zatem w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego. Istota wprowadzonej nowelizacji ustawy o sporcie sprowadza się do tego, że w przypadku stypendiów sportowych ustawodawca zrównał sytuację sportowców uczestniczących we współzawodnictwie sportowym objętym programem igrzysk olimpijskich, igrzysk paraolimpijskich lub igrzysk [...]. Oznacza to, że jeżeli w przedmiotowym zarządzeniu z 6 września 2017 r. mowa jest o wynikach uzyskanych na Igrzyskach Olimpijskich to w świetle wprowadzonej zmiany do tej ustawy przepis ten należy czytać jako obejmujący swoim zakresem także Igrzyska Paraolimpijskie oraz Igrzyska [...]. Odmienne odczytanie wskazanej regulacji pozostawałoby w sprzeczności z treścią art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, który stanowi, że wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne, a w myśl ust. 2 tego przepisu nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny.

Oparcie się przez wypowiadający się w sprawie organ administracji publicznej wyłącznie na swoim zarządzeniu z 6 września 2017 r. w literalnej wersji, bez uwzględnienia zmian wprowadzonych do ustawy o sporcie, skutkuje tym, że wskazany organ dopuścił się naruszenia nie tylko wskazanej ustawy o sporcie, ale także naruszył postanowienia przywołanego art. 32 Konstytucji RP. Przyjdzie w tym miejscu zwrócić uwagę na treść nie tylko art. 7 Konstytucji nakazującego wszystkim organom działać na podstawie prawa, ale także na treść art. 6 i art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego stanowiące, że organy administracji publicznej działają na podstawie prawa. Podkreślić należy, że w relacjach z podmiotami zewnętrznym administracja publiczna obowiązana jest do działania na podstawie przepisów prawa powszechnie obowiązującego. W rozpoznawanej sprawie spotykamy się z uczelnią wyższą będącą zakładem administracyjnym, w tym przypadku przepisy zakładowe normujące sytuację prawną użytkownika zakładu administracyjnego muszą być zgodne z przepisami prawa powszechnie obowiązującego i muszą być interpretowane w sposób zbieżny z brzmieniem tych przepisów. Oznacza to, że w przypadku kolizji norm zakładowych i przepisów prawa powszechnie obowiązującego, a w szczególności ustaw i Konstytucji RP, pierwszeństwo mają wskazane przepisy prawa powszechnie obowiązującego.

W konsekwencji oznacza to, że organ zakładu administracyjnego podejmujący w rozpoznawanej sprawie decyzję o odmowie przyznania stypendium dla najlepszych sportowców dopuścił się naruszenia przepisów ustawy o sporcie, a tym samym wyczerpana została przesłanka przewidziana treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a mianowicie naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

W ramach ponownie prowadzonego postępowania organ przedmiotowej uczelni ponownie przeanalizuje sytuację skarżącej mając w polu widzenia znowelizowane przepisy ustawy o sporcie i fakt, że ustawa ta zrównuje wyniki osiągane na igrzyskach paraolimpijskich oraz igrzyskach głuchych z tymi, które zostaną uzyskane na igrzyskach olimpijskich.

O kosztach postępowania Sąd wypowie się mocą odrębnego postanowienia.

Wobec powyższego należało orzec jak sentencji.