Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 805/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2007-03-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 8,  art. 29  ust. 2 pkt 1,  art. 30 ust. 1 pkt 2,  art. 51 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2003 nr 207 poz 2016
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r.  - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 10 par. 1,  art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak, Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski, Asesor WSA Alicja Palus /spraw./, Protokolant Kamila Zawiślan, po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 14 marca 2007 r. sprawy ze skargi Jadwigi Borkowskiej na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 października 2006 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wykonania obowiązku dostarczenia określonych dokumentów I. uchyla decyzję I i II instancji; II. stwierdza nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia 12 lipca 2006 r. Nr [...]; III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości; IV. przyznaje pełnomocnikowi skarżącej należne od Skarbu Państwa wynagrodzenie w łącznej kwocie 309,80 zł /w tym podatek VAT/ z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym z urzędu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 14 sierpnia 2006 r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane /t.j. Dz. U. Nr 207 z 2003r., poz. 2016 z późn. zm./ oraz art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. stwierdził wykonanie obowiązku wynikającego z decyzji własnej z dnia 12 lipca 2006 r. Nr [...] nałożonego na J. B.

Z uzasadnienia tej decyzji wynika m.in., że postępowanie w sprawie zostało wszczęte na skutek pisemnej interwencji Państwa M. i E. K., którzy zwrócili się do powiatowego organu nadzoru budowlanego z prośbą o sprawdzenie legalności budowy budynku gospodarczego przez Marię J. B., która – jak wskazano w piśmie – wybudowała murowany budynek nie zachowując istniejących wymiarów oraz bez zgody współwłaścicieli, czyli wnioskodawców.

W dniu 30 marca 2005 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. przeprowadził oględziny nieruchomości przy ul. L. [...] w P.

W trakcie oględzin stwierdzono, że na tej posesji, w części będącej w wyłącznym użytkowaniu Pani B. znajduje się komórka gospodarcza, która zgodnie z oświadczeniem Pani B. funkcjonuje od roku 1962 r. tj. od czasu przydziału lokalu mieszkalnego w budynku L. [...]. Wg oświadczenia Pani B. w maju 2004 r. przedmiotowa komórka została przez właścicieli wyremontowana. W zakres remontu weszły naprawa tynków, pokrycie dachowe blachą na łatach drewnianych, obróbki blacharskie, osadzenie 2 par drzwi oraz wyrównanie posadzki. Wg oświadczenia Pani B. nic poza tymi robotami na przedmiotowym obiekcie nie było robione.

Oświadczenie P. B. złożone do protokołu oględzin z dnia 30 marca 2005 r. wymienia zakres robót wykonanych na przedmiotowym obiekcie w maju 2004 r. Pani B. nie przedstawiła stosownych dokumentów potwierdzających legalność przeprowadzonych robót budowlanych. W związku z tym należy je zakwalifikować jako roboty wykonane w warunkach samowoli budowlanej. Opisany przez Panią B. zakres robot budowlanych został przez organ rozpatrujący sprawę potraktowany jako remont (zgodnie z art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego przez remont należy rozumieć wykonanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie stanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych n iż w stanie pierwotnym). Zapis art. 29 ust 2 pkt 1 stanowi, iż pozwolenia na budowę nie wymaga wykonanie robót budowlanych polegających na remoncie istniejących obiektów budowlanych, z wyjątkiem obiektów wpisanych do rejestru zabytków, jeżeli nie obejmuje on wymiany elementów konstrukcyjnych i instalacji gazowych, albo zabezpieczenia przed wpływami eksploatacji górniczej lub przed powodzią. Jednak art. 30 ust.1 pkt 2, który jest dopełnieniem normy zawartej w art. 29 ust. 2 pkt 1 stanowi, że dla przedmiotowej inwestycji przewidziana jest forma zgłoszenia. Ponieważ pani B. nie przedstawiła dowodu w postaci skutecznego zgłoszenia zamiaru wykonywania robót budowlanych polegających na remoncie przedmiotowego budynku gospodarczego, wobec wykonanej inwestycji zastosowano przepisy procedury naprawczej określone w art. 50-51 Prawa budowlanego.

W następstwie tego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją z dnia 3 czerwca 2006 r. Nr [...] wydaną w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane nałożył na inwestora obowiązek dostarczenia określonych dokumentów, które będą stanowiły podstawę do doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Decyzję tą oprotestowali Państwo K. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpatrując odwołanie, decyzją z dnia 06.05.2006 r. Nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję PINB w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ l-szej instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji DWINB stwierdził, że przytoczone w uzasadnieniu odwołania argumenty nie mają wpływu na zapadłe rozstrzygnięcie, jednakże zauważył, że oprotestowane rozstrzygnięcie zawiera wady prawne skutkujące koniecznością jego uchylenia, a mianowicie zostało wydane z naruszeniem zasady czynnego udziału stron w postępowaniu wyrażonej w art. 10 § 1 Kpa (organ l-szej instancji nie zawiadomił stron przed wydaniem zaskarżonej decyzji o możliwości zapoznania się z aktami i wypowiedzenia się co do ich zawartości). W następstwie dalszego toku postępowania PINB w P. pismem z dnia 14.06.2006 r. znak [...] zawiadomił strony o zakończeniu postępowania dowodowego w sprawie i poinformował o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem w terminie 14 dni od daty otrzymania zawiadomienia. Strony otrzymały zawiadomienie w dniu 20.06.2006 r. Termin ustanowiony przez PINB mijał w dniu 04 lipca b.r. Strony nie wniosły do sprawy żadnych nowych dowodów lub zastrzeżeń. W tej sytuacji PINB w P. wydał decyzję z dnia 12.07.2006 r. Nr [...] ponownie nakładającą na Panią J. B. obowiązek dostarczenia określonych dokumentów w terminie do dnia 31 lipca b.r. W dniu 30 maja 2006 r. Pani J. B. dostarczyła do PINB dokumenty określone wymaganiami decyzji PINB w P. z dnia 03.03.2006 r. Nr [...], a więc w czasie kiedy organ l-szej instancji ponownie prowadził postępowanie wynikające z decyzji DWINB z dnia 06 maja 2006 r., Nr [...]. Eliminując uchybienia formalne popełnione w toku dotychczasowego postępowania PINB w P. wydał decyzję z dnia 12.07.2006 r. o takiej samej treści jak decyzja Nr [...] ponieważ dostarczona przez Panią B. dokumentacja nie budziła zastrzeżeń więc celowym było prowadzenie postępowania w tej samej formie. Dostarczone do PINB w P. wymagane poprzednią decyzją dokumenty czynią tym samym zadość nałożonym obowiązkom. Tym samym wykonane roboty budowlane zostały doprowadzone do stanu zgodnego z prawem i obowiązującymi przepisami.

Decyzja opisana powyżej została zaskarżona przez M. K., która w odwołaniu zarzuciła m.in., że budynek drewniany został w 2004 roku przebudowany na murowany bez zachowania wymiarów, a zatem nie można kwalifikować zrealizowanych prac jako remontu.

Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 12 października 2006 r. Nr [...] działając na podstawie art. 138 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Uzasadniając podjęte orzeczenie organ odwoławczy podał, że w postępowaniu odwoławczym organ II instancji jest zobowiązany badać nie tylko poprawność zaskarżonej decyzji ale także cały dotychczasowy tok postępowania.

Zebrany w trakcie postępowania pierwszoinstancyjnego materiał dowodowy wskazuje, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia nie jak twierdzi organ I instancji z remontem, lecz z samowolną rozbudową budynku gospodarczego. W ocenie organu II instancji organ pierwszoinstancyjny niesłusznie zawęził postępowanie do wykonania robót budowlanych polegających na remoncie przedmiotowego budynku gospodarczego. Remont ten miał zostać, wedle oświadczenia Pani J. B. wykonany w maju 2004 r. obejmował on jedynie naprawę tynków, pokrycia dachowego, obróbki blacharskie, osadzenie dwóch par drzwi oraz wyrównanie posadzki.

Organ, wydając zaskarżoną decyzję, wziął m. in. pod uwagę oświadczenie Pana J. C., w którym stwierdził on, że osobiście przebudowywał budynek gospodarczy do obecnej formy w marcu 1975 r., a więc w czasie gdy był własnością PGKiM. Powyższe oświadczenie znajduje potwierdzenie w drugim oświadczeniu złożonym przez pana Z. S., sąsiada Pani B. Zgodnie z jego treścią przedmiotowe budynki gospodarcze zostały wybudowane przez PGKiM wiosną 1975 r., w obecnej formie i kształcie. Z wyżej wymienionych oświadczeń wynika, że przedmiotowy budynek był w tym okresie budowany a nie rozbudowywany. Można przez to rozumieć, że nie został on wybudowany na bazie budynku istniejącego ale był budowany od podstaw. Przeczy temu przedłożona ocena techniczna wykonanych robót, w której wskazano, że budynek został wybudowany przed rokiem 1972 (prawdopodobnie w latach 60 ubiegłego stulecia). Na opisie nieruchomości z 1972 r., na którym znajduje się wyrys z mapy przedmiotowy budynek ma mniejszą powierzchnię niż na geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej z dnia 19 stycznia 2005 r., dołączonej do inwentaryzacji budowlanej wraz z ekspertyzą techniczną obiektu. Aktualnie ma większą powierzchnię zabudowy. Z opisu nieruchomości z 1972 r., wynika także, że budynek miał wtedy powierzchnię 10m2 a obecnie, według inwentaryzacji powykonawczej ma 17,7m2. Ponadto na kopii mapy zasadniczej z dnia 25 października 2004 r., jego kształt jest taki sam jak w roku 1972 jednakże widoczne są na niej odręcznie dorysowane linie, które nadają mu kształt obecny. Świadczy to o tym, że na mapie z 2004 r. nie naniesiono jeszcze zmian gdyż zostały dokonane stosunkowo niedawno. Natomiast mapa 2005 roku pokazuje już aktualny stan faktyczny. Wszystkie te fakty potwierdzają, że do budowy (w miejsce istniejącego obiektu) lub rozbudowy budynku doszło stosunkowo niedawno, najprawdopodobniej w roku 2004. Oznacza to, że organ powinien prowadzić postępowanie w zakresie nielegalnej rozbudowy bądź budowy obiektu budowlanego a nie jak to miało dotychczas miejsce w zakresie nielegalnie przeprowadzonego remontu.

Stosownie do dyspozycji art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego Wobec powyższego biorąc pod uwagę charakter przeprowadzonych robót należy prowadzić postępowanie w oparciu o art. 48 ustawy Prawo budowlane.

Przepis ten stanowi, że właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

2. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1:

1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności:

a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo

b) ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem

- właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych.

3. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:

1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;

2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.

4. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1.

5. Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona.

W ponownie przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli okaże się, że jest możliwa legalizacja inwestycji, organ powinien ustalić charakter wykonanych robót budowlanych, w szczególności, czy polegały one na budowie nowego obiektu od podstaw czy też była to tylko rozbudowa obiektu. Będzie to bowiem rzutowało na ustalenie wysokości opłaty legalizacyjnej.

Mając powyższe na uwadze, wobec pojawienia się w sprawie nowych okoliczności a w związku z tym konieczności uzupełnienia materiału dowodowego w znacznym zakresie, należało przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Prawidłowość decyzji wydanej w postępowaniu odwoławczym zakwestionowała J. B. wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

W skardze zwróciła się o pozytywne jej rozpatrzenie i oświadczyła, że nie zgadza się z oceną dokonaną w sprawie przez wojewódzki organ nadzoru budowlanego.

Zdaniem skarżącej organ I instancji prawidłowo stwierdził, że prace przeprowadzone w budynku gospodarczym należy traktować jako remont.

J. B. podkreśliła również w odwołaniu, że przedmiotowy budynek z drewnianego na murowany wykonano wiosną 1975 roku na zlecenie ówczesnego właściciela i wtedy też nadano mu obecne rozmiary, a ona sama otrzymała go w takim kształcie i rozmiarach.

Zarzuciła przy tym, że organ odwoławczy bezzasadnie odmawia wiarygodności oświadczeniom osób potwierdzających te fakty oraz wyjaśniła, iż nie ponosi odpowiedzialności za zaniedbania urzędników, braki w dokumentacji lub jej niewłaściwy stan.

Skarżąca oświadczyła też w uzasadnieniu skargi, że remont budynku gospodarczego przeprowadzony w 2004 roku był konieczny ze względu na stan techniczny tego obiektu.

W odpowiedzi na skargę zawartej w piśmie doręczonym Sądowi w dniu 19 grudnia 2006 r. Wojewódzki D. Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie.

Na rozprawie w dniu 14 marca 2007 r. ustanowiony w toku postępowania sądowoadministracyjnego pełnomocnik z urzędu oświadczył, że popiera skargę i twierdzenia w niej zawarte.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podjął orzeczenie w sprawie po rozważeniu następujących okoliczności faktycznych i prawnych:

Wyjaśniając przesłanki podjętego rozstrzygnięcia wskazać przede wszystkim należy, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. -Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153, poz. 1269/ ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem /jeżeli ustawy nie stanowią inaczej/, formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji /innego aktu lub czynności/ z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia innego aktu albo czynności, będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu.

Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych stwierdził konieczność uwzględnienia skargi poprzez zastosowanie przy orzekaniu przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b oraz art. 145 pkt 2 i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm./ przy jednoczesnym skorzystaniu z dyspozycji art. 134 § 1 i art. 135 tej regulacji.

Zastosowanie ostatniego ze wskazanych przepisów skutkowało uwzględnieniem w sentencji wyroku nie tylko decyzji zaskarżonej, ale również innych aktów, wydanych w postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, dotkniętych wadą kwalifikowanej niezgodności z prawem.

Ponadto kierując się wymogami uzasadnienia Sąd uznał za właściwe przedstawienie motywów swojego rozstrzygnięcia z zachowaniem chronologii podejmowanych w tej sprawie przez organy administracyjne czynności orzeczniczych, a nie kolejności wynikającej z treści wyroku ze względu na wzajemne relacje orzeczeń nim objętych.

Pierwszą decyzję w stosunku do której Sąd zastosował środki przewidziane ustawą dla usunięcia naruszenia prawa była decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia 12 lipca 2006 r. Nr [...] nakładającą na J. B. obowiązek dostarczenia do organu następujących dokumentów:

1. Aktualizacyjnej inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej budynku gospodarczego;

2. Inwentaryzacji budowlanej wyremontowanego obiektu wykonanej przez osobę uprawnioną;

3. Orzeczenia technicznego o poprawności i przydatności przeprowadzonych robót budowlanych objętych pkt. 2 oraz możliwości bezpiecznego użytkowania obiektu sporządzonego przez osobę uprawnioną;

4. Orzeczenia Państwowej Straży Pożarnej o zgodności wykonanych robót budowlanych z przepisami przeciwpożarowymi.

Materialnoprawną podstawę tego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 powoływanej wcześniej ustawy – Prawo budowlane, z którego wynika, że przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1 właściwy organ w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania.

Omawiana decyzja wydana została po uprzednim kasacyjnym orzeczeniu D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 maja 2006 r. /Nr [...]/ z jednoczesnym przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, podjętym w stosunku do decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia 3 marca 2006 r. /Nr [...]/ zawierające tożsame rozstrzygnięcie. Uchylając – w warunkach art. 138 § 2 kpa – decyzję Nr [...] wojewódzki organ nadzoru budowlanego zwrócił uwagę w uzasadnieniu nie tylko na naruszenie przy jej wydawaniu art. 10 § 1 kpa, ale również – co uszło uwadze Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. – na potrzebę odstąpienia w sprawie od trybu określonego poprzez treść art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane oraz rozważenie możliwości zastosowania jej art. 81 c ust. 2 i nałożenie stosownym postanowieniem obowiązków koniecznych dla załatwienia sprawy.

Sąd nie kwestionuje prawa organu I instancji do dokonania własnej oceny okoliczności sprawy i nie uwzględniania w toku kontynuowanych czynności procesowych wskazań organu odwoławczego zamieszczonych w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej, niemniej jednak w przypadku tej sprawy zignorowanie sugestii wojewódzkiego organu nadzoru budowlanego skutkowało podjęciem orzeczenia obarczonego kwestionowaną wadą materialnoprawną obligującą do stwierdzenia jego nieważności.

Zważyć bowiem należy, że zarówno w literaturze przedmiotu jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych sprawowanym w odniesieniu do przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane prezentowany jest w sposób bezwzględnie akceptowany pogląd, zgodnie z którym nałożenie w trybie powołanego przepisu obowiązku przedłożenia inwentaryzacji budowlanej, czy innych dokumentów nie może doprowadzić wykonywanych czy wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Taki rezultat może być osiągnięty wyłącznie poprzez nałożenie obowiązku wykonania konkretnych czynności faktycznych z reguły usuwających ewentualne odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych. /np. Z. Niewiadomski: Prawo budowlane, Komentarz; wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 listopada 2004 r., sygn. akt IV 2262/03, Lex nr 164663; wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2005 r., sygn. akt VII/Wa 493/04, Lex nr 169372; wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2005 r., sygn. akt OSK 1780/04, Lex nr 179100./

Zarówno w judykaturze jak i doktrynie zwraca się uwagę, że nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem nie może oznaczać obowiązku dostarczenia dokumentów, ekspertyz i ocen, ponieważ poprzez nałożenie takiego obowiązku nie można doprowadzić do stanu zgodnego z prawem. Dokumenty, ekspertyzy czy oceny stanowią element postępowania dowodowego i jako takie mogą stanowić, zależnie od ich treści podstawę do podjęcia przez organ decyzji. Możliwość żądania przez organy nadzoru budowlanego dokumentów, ekspertyz i ocen uregulowana została w art. 81 c ustawy – Prawo budowlane i to na jego podstawie organ może w drodze postanowienia nałożyć obowiązek dostarczenia takich dokumentów. Nie może natomiast stanowić podstawy prawnej w tym zakresie przepis art. 51 ustawy – Prawo budowlane. Przepis ten nie przewiduje bowiem wydania ponownej decyzji określającej już na podstawie przedłożonej dokumentacji, czynności faktyczne, jakie powinny być wykonane celem doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami czyli stanu zgodnego z prawem /por. wyrok NSA z dnia 28 września 2000r., sygn. akt II SA/Lu 930/99, niepubl.; wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 marca 2005 r., sygn. akt 7/IV SA 5144/02, niepubl./. W orzecznictwie podkreślono też stanowczo, że "dostosowywanie robót do stanu zgodnego z prawem musi polegać na wykonaniu robót budowlanych – takich, które będą zgodne z dokumentacją, a nie na dostosowywaniu dokumentacji do istniejącego stanu robót" /vide: wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2001 r., sygn. akt II SA/Kr 1556/00, niepubl./.

W tak określonych warunkach prawnych Sąd – uznając, że decyzja nakładająca na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane na inwestora obowiązek dostarczenia określonych dokumentów została wydana z rażącym naruszeniem prawa – był zobligowanych do wyeliminowania jej z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie nieważności.

Uchylając decyzję organu I instancji, poprzedzającą decyzję zaskarżoną, wydaną na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane i stwierdzającą wykonanie obowiązku wynikającego z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia 12 lipca 2006 r. Nr [...] Sąd miał na względzie jej absolutną zależność od orzeczenia, którego nieważność Sąd jednocześnie stwierdził. Decyzja stwierdzająca wykonanie obowiązku nałożonego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane jest materialnoprawną i procesową konsekwencją decyzji orzekającej o tym obowiązku. Wyeliminowanie z obrotu prawnego /poprzez uchylenie czy stwierdzenie nieważności/ albo zmiana decyzji mogą stanowić – zdaniem Sądu – okoliczność uwzględnioną w przepisie art. 145 § 1 pkt 8 kpa, uprawniającą do wznowienia postępowania zakończonego orzeczeniem stwierdzającym wykonanie obowiązku.

Sąd uznał ponadto za konieczne – w okolicznościach, jakie zaistniały w rozpoznawanej sprawie – uchylenie decyzji zaskarżonej mimo jej kasacyjnego charakteru, oceniając, że jest niezbędne do końcowego załatwienia sprawy. Podejmując orzeczenie w tym zakresie Sąd zwrócił uwagę, iż z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ II instancji całkowicie zmienił swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, co samo w sobie nie stanowi naruszenia prawa, natomiast istotne – zdaniem Sądu – jest to, że organ odwoławczy w swoich rozważaniach w ogóle nie uwzględnił tego, iż w dacie wydawania decyzji pozostawała w obrocie prawnym ostateczna /i prawomocna/ decyzja nakładająca określone obowiązki na inwestora, którą dopiero Sąd niniejszym orzeczeniem pozbawił bytu prawnego.

Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny stosownie do przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c oraz art. 145 § 1 pkt 2 powoływanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Klauzula zawarta w pkt III orzeczenia wynika z obowiązku zastosowania przez Sąd przy orzekaniu o uwzględnieniu skargi przepisu art. 152 wskazanej powyżej ustawy, a orzeczenie o przyznaniu wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu uzasadnione jest treścią art. 250 tej samej regulacji oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu /Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm./.