Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1229/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2020-02-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Uchylono decyzje I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 ar 1 pkt 1 lita w zw. z art. 135 , art. 190, art. 200
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 61 ust. 1 i 2,  art. 61 ust. 3
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 16 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1429
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędzia NSA Stefan Kłosowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 lutego 2020 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Rektora Uniwersytetu/Politechniki/Akademii z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dziekana Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu [...] z dnia [...] r., nr [...], II. zasądza od Rektora Uniwersytetu [...] na rzecz skarżącego A. P. kwotę [...](dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 6 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 3429/18 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie

z dnia 14 czerwca 2018 r., sygn. II SA/Sz 522/18 wydany w sprawie ze skargi A. P. na decyzję Rektora Uniwersytetu/Politechniki/Akademii z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2017 r. A. P., powołując się na ustawę o dostępie do informacji publicznej, zwrócił się do Dziekana Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu [...] o udostępnienie wszystkich pism, które Dziekan, bądź Prodziekani wystosowali do jakichkolwiek organów, instytucji, bądź władz (w tym w szczególności Rektora US, Prorektorów, Prokuratury w sprawach związanych z osobą A. P. ,związanych z postępowaniem karnym w sprawie aukcji mikołajkowej oraz postępowaniem dyscyplinarnym, bądź wyjaśniającym o tym samym przedmiocie (postępowanie karne prowadzone było na wniosek Rektora). Wnioskodawca jednocześnie zażądał przesłania skanów pism na podany adres email, bądź informacji, że pisma nigdy nie były wysłane.

Dziekan Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu [...] uznając,

że żądanie dotyczy informacji przetworzonej, po uprzednim bezskutecznym wezwaniu do wykazania, że żądana informacja jest szczególnie istotna dla interesu

publicznego, decyzją z dnia [...] nr [...] odmówił udostępnienia informacji.

W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że nie jest dysponentem żądanej informacji w zakresie wykonywanych kompetencji, a jest nim organ władzy publicznej prowadzący postępowanie odrębne, w którym dostęp do akt sprawy regulują przepisy szczególne. Nadto, informacje objęte żądaniem wniosku nie obejmują danych istotnych dla dużego kręgu potencjalnych odbiorców, a udostępnienie wnioskowanych informacji służyłoby wyłącznie realizacji celów osobistych wnioskodawcy.

Dodatkowo Dziekan uznał, że wniosek był zbieżny treściowo z wcześniejszym wnioskiem z dnia [...] marca 2017 r., wobec którego wydano ostateczną decyzję Rektora [...] z dnia [...] znak: [...] stwierdzającą, że informacja objęta wnioskiem ma charakter przetworzony.

Po rozpoznaniu odwołania, Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii decyzją z dnia [...] znak: [...] utrzymał w mocy decyzję Dziekana Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu [...] z dnia [...] nr [...] podzielając w całości argumentację organu I instancji, zarówno co do charakteru żądanej informacji (uznając, że wniosek dotyczył informacji publicznej przetworzonej), jak i co do podstaw takiej oceny, tj. wskazując, że ocena żądania została dokonana wobec zbieżnego treściowo wniosku w decyzji Rektora Uniwersytetu/Politechniki/Akademii z dnia 5 ., znak: [...]

A. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Szczecinie skargę, zarzucając decyzji naruszenie art. 61 ust. 1 Konstytucji RP poprzez nieuprawnione ograniczenie prawa do informacji publicznej oraz art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, skoro wniosek – w ocenie skarżącego - nie dotyczył informacji przetworzonej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wyrokiem z dnia 14 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 522/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, po rozpoznaniu skargi A. P., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dziekana Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu [...] z dnia [...] nr [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uwzględniając skargę stwierdził, że skoro poza sporem jest, że żądane przez skarżącego pisma lub udzielenie informacji, że nigdy takie pisma nie były wysyłane, stanowią informacje publiczne, to nie było podstaw do kwestionowania publicznego charakteru żądanej informacji. Przyjmując, że wniosek dotyczył informacji publicznej Sąd I instancji ocenił kwalifikację organów żądania wniosku za dotyczący informacji o charakterze przetworzonym za wadliwą.

Zdaniem Sądu, z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, by podstawą odmowy udostępnienia skarżącemu żądanej informacji był jej rozmiar o charakterze wyjątkowym oraz aby względy natury technicznej, organizacyjnej, osobowej, czy też finansowej lub innej, stanowiły przeszkodę w jej udzieleniu w formie tzw. informacji publicznej prostej. Z kolei, oparcie się na argumentacji zawartej w innej ostatecznej decyzji wydanej w sprawie z innego wniosku skarżącego, tj. wniosku z dnia [...] marca 2017 r. było nieuprawnione. Jakkolwiek bowiem wniosek skarżącego z dnia [...] marca 2017 r. w części pokrywa się treściowo z wnioskiem w obecnie rozpoznawanej sprawie, to jego zakres był szerszy. Wydana wówczas decyzja Rektora dotyczyła więc innego przedmiotu sprawy i w związku z tym wiązała strony tylko w tej sprawie.

Sąd I instancji stwierdził w konsekwencji, że organ był zobowiązany rozpoznać w pełni wniosek skarżącego z dnia [...] grudnia 2017 r. w drodze odrębnej decyzji

i zaprezentować swoje stanowisko zgodnie z wymogami art. 107 § 3 K.p.a., wykazując konieczność "przetworzenia" posiadanych żądanych informacji publicznych, co winno znaleźć wyraz w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organu. Sąd zgodził się z twierdzeniem skargi, że udostępnienie żądanego rodzaju informacji wymagało wykonania jedynie kilku prostych czynności technicznych, tj. odszukania pism w odpowiednich zbiorach, wykonania ich kopii (w formie skanu, bądź ksera) oraz przesłania ich do wnioskodawcy. Jednocześnie jednak Sąd zobowiązał organ do oceny przy ponownym rozpoznaniu sprawy, czy informacja żądana we wniosku z dnia [...] grudnia 2017 r. stanowi informację prostą czy przetworzoną, przy uwzględnieniu wiążącej oceny Sądu, stosownie do art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii, zaskarżając ten wyrok w całości. Rektor wniósł o uchylenie wyroku

w całości i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, zasądzenie kosztów postępowania oraz o rozpatrzenie sprawy na rozprawie, zarzucając jednocześnie:

1) naruszenie przepisów postępowania, tj.:

- art. 1 i art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku, nieodpowiadające wymogom art. 141 § 4, tj. nienależyte wyjaśnienie podstawy prawnej oraz motywów rozstrzygnięcia w kontekście podlegających zastosowaniu w sprawie przepisów prawa materialnego, w szczególności dotyczących kwalifikacji informacji publicznej jako prostej i przetworzonej, jak też na wykazaniu w uzasadnieniu wyroku, na czym – poza samym stwierdzeniem tej okoliczności – polegały błędy organu w zakresie oceny stanu faktycznego sprawy oraz niewłaściwym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji skutkujących naruszeniem art. 7, art. 11 oraz art. 107 § 3 k.p.a.;

- art. 1, art. 141 § 4 i art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku, nieodpowiadające wymogom z art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zakresie wskazań co do dalszego postępowania pozostających częściowo w sprzeczności z innym stanowiskiem Sądu wyrażonym w uzasadnieniu skarżonego wyroku, przy jednoczesnym zastrzeżeniu przez ten Sąd związania organu oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, stosownie do treści art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. jednoznacznym zakwalifikowaniu wnioskowanej informacji jako informacji prostej oraz zobowiązaniu strony skarżącej w zakresie wytycznych do rozważenia czy informacja żądana we wniosku z dnia [...] grudnia 2017 r. stanowi informację publiczną prostą, czy przetworzoną i jednoczesnym zastrzeżeniem, że organ obowiązany jest uwzględnić wiążącą ocenę Sądu;

- art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji Rektora z dnia [...] marca 2018 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Dziekana Wydziału Prawa i Administracji z dnia [...] stycznia 2018 r. pomimo braku naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wskutek bezpodstawnego uznania, że zostały naruszone przepisy art. 7, art. 11 oraz art. 107 § 3 k.p.a., podczas gdy organy obu instancji dokonały wszechstronnej analizy stanu faktycznego sprawy w aspekcie przepisów prawa materialnego wyznaczających zakres ustaleń stanu faktycznego sprawy oraz ustalenia jego prawnych konsekwencji;

- art. 133 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez wydanie wyroku bez właściwej analizy akt sprawy i zgromadzonego w niej materiału dowodowego, w tym także akt sprawy z wniosku A. P. z dnia [...] marca 2017 r., a w szczególności bez właściwej analizy uzasadnienia zaskarżonej decyzji w kontekście przepisów prawa materialnego, a przez to uznanie, że Rektor dopuścił się naruszenia art. 7, art. 11 oraz art. 107 § k.p.a. oraz art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 14, art. 15, art. 16 oraz art. 17 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej;

- art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niezastosowanie normy art. 151 p.p.s.a. w sytuacji, gdy skarga na zaskarżoną decyzję Rektora US z dnia [...] marca 2018 r. powinna zostać oddalona;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w związku z naruszeniem art. 1, art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 135 oraz art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w postaci naruszenia:

- art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez błędną wykładnię informacji publicznej prostej oraz przetworzonej, a w konsekwencji dokonanie niewłaściwej kwalifikacji informacji wnioskowanej przez A. P. w przedmiotowej sprawie,

- art. 14, art. 15 i art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zw. z art. 17

ust. 1 tej ustawy poprzez błędną ich wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie przejawiające się w sformułowaniu uzasadnienia zaskarżonego wyroku, że zaskarżona decyzja nie odpowiada odpowiednio wymogom procedury wyrażonej w ww. przepisach, podczas gdy strona skarżąca w zakresie przeprowadzonego postępowania właściwie zastosowała ww. przepisy i w zakresie określonej art. 14-16 ustawy o dostępie do informacji publicznej procedury rozstrzygnęła kwestię odmowy udostępnienia informacji publicznej w wymaganej prawem formie prawnej decyzji administracyjnej po uprzednim zakwalifikowaniu wnioskowanej informacji, jako informacji przetworzonej i poinformowaniu na podstawie tej kwalifikacji wnioskodawcy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Rektor podniósł, że treść wniosku wskazuje, że obejmuje on nieokreśloną liczbę dokumentów bliżej nie sprecyzowanych, które wymagają ich odnalezienia i weryfikacji, a także procesu anonimizacji. Ponadto, w ocenie organu, okoliczność, że wnioskowana informacja odnosi się wyłącznie do osoby wnioskodawcy, a więc nie obejmuje danych istotnych dla dużego kręgu potencjalnych odbiorców i nie dotyczy interesu takiej grupy, a udostępnienie wnioskowanych informacji służyłoby wyłącznie realizacji celów osobistych wnioskodawcy, przesądza o przetworzonym charakterze żądanej informacji publicznej.

Rektor zauważył nadto, że z jednej strony Sąd zobowiązał organ do ponownego dokonania oceny charakteru informacji, z drugiej jednak niekonsekwentnie przyjął i to bez wiedzy i znajomości danych i rejestrów prowadzonych przez organ, że informacja objęta wnioskiem jest informacją prostą. Organ został tym samym pozbawiony samodzielności w dokonaniu oceny, skoro związany jest oceną prawną zawartą w wyroku.

W ocenie Rektora nie było także wadliwe jego stanowisko oparte o wcześniejsze rozstrzygnięcie, który przy rozpoznaniu wniosku z dnia [...] marca 2017 r. dokonał kwalifikacji prawnej żądania – w tym żądania zawartego w punkcie pierwszym tego wniosku – tożsamego treściowo z żądaniem wniosku z dnia [...] grudnia 2017 r.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną A. P. wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, podnosząc, że wadliwe decyzje organów zostały słusznie uchylone.

Odpowiedź na skargę kasacyjną wniosło także, dopuszczone do postępowania na rozprawie w dniu [...] czerwca 2018 r. S. P., które poparło wniosek o oddalenie skargi kasacyjnej jako nieuzasadnionej.

W piśmie procesowym z dnia [...] października 2019 r. pełnomocnik A. P. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej jako bezzasadnej. Pełnomocnik podkreślił, że w wyniku zaskarżenia decyzji, wydanej w rezultacie tożsamego treściowo wniosku T. M., zapadł – już prawomocny - wyrok WSA w Szczecinie z dnia 6 lutego 2019 r., jednolity ze stanowiskiem zajętym przez Sąd I instancji w niniejszej sprawie.

Wyrokiem z dnia 6 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 3429/18 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie.

Naczelny Sąd Administracyjny odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej wskazał, że częściowo zasadne okazały się zarzuty naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w powiązaniu z art. 1 p.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku, tj. nienależyte wyjaśnienie podstawy prawnej oraz motywów rozstrzygnięcia, jak też niewykazanie na czym polegały błędy organu w zakresie oceny stanu faktycznego sprawy oraz niewłaściwe uzasadnienie decyzji.

W ocenie NSA naruszenie art. 1 p.p.s.a. nie miało i nie mogło mieć miejsca. NSA wyjaśnił, że przepis ten zawierający definicję sprawy administracyjnej ma charakter ogólnoustrojowy i z natury rzeczy zawarta w nim norma nie może być ustawowym wzorcem kontroli prawidłowości postępowania wojewódzkiego sądu administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2014 r., II OSK 2553/13). Ponadto, kwestionowanie zastosowania tego przepisu prowadziłoby do wniosku, że sprawa, w której orzekał Sąd nie jest sprawą poddaną kontroli sądów administracyjnych, a więc nie będą miały do niej zastosowania przepisy p.p.s.a. w toku jej rozpoznania, co - jak wynika z treści skargi kasacyjnej - nie było intencją jej autora.

Niezależnie od powyższego NSA uwzględnił zarzut nienależytego wyjaśnienia podstawy prawnej oraz motywów rozstrzygnięcia. Sąd ten wskazał, że sposób wykonania przez wojewódzki sąd administracyjny wynikającego z art. 141 § 4 p.p.s.a. obowiązku wskazania w uzasadnieniu wyroku obok faktycznej, także i prawnej podstawy rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia nie pozostaje bez wpływu na możliwość skontrolowania trafności rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny. Niewątpliwie uzasadnienie wyroku sądu pierwszej instancji powinno być sporządzone w sposób umożliwiający instancyjną kontrolę zaskarżonego wyroku. Dlatego też obowiązkiem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest wyjaśnienie motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia, wówczas gdy strona postępowania poprzez wniesienie skargi kasacyjnej żąda kontroli tego orzeczenia.

Zdaniem NSA, uzasadnienie wyroku wydanego w niniejszej sprawie wskazuje,

że Sąd I instancji, jakkolwiek szczegółowo motywując ostateczny wniosek o konieczności dokonania przez organ kwalifikacji żądanej wnioskiem informacji na podstawie samodzielnych ustaleń w sprawie i zawarcia szczegółowego wyjaśnienia podjętego przez organ rozstrzygnięcia, pominął w swoich rozważaniach konieczność wyjaśnienia kwestii zasadniczej, tj. czy wniosek w niniejszej sprawie w ogóle dotyczył informacji publicznej, a w konsekwencji m.in. ustalenia, która z form załatwienia sprawy zainicjowanej tym wnioskiem, określonych w art. 14 ust. 1 i 2 oraz art. 16 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz.U. z 2016 r., poz. 1764) miała w niniejszej sprawie zastosowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie nie wyjaśnił w sposób wskazany w art. 141 § 4 p.p.s.a., czy informacja objęta wnioskiem jest informacją publiczną, a tym samym czy miały zastosowanie normy będące podstawą wydawania decyzji w sprawie zainicjowanej wnioskiem z dnia [...] grudnia 2017 r. W sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej obowiązkiem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie, czy w sprawie prawidłowo zastosowano przepisy u.d.i.p., w tym również art. 1 ust. 1 tej ustawy. Dopiero ustalenie i wykazanie, że treść wniosku obejmuje żądanie udostępnienia informacji publicznej pozwala na dalsze rozważania m.in. co do prostego lub przetworzonego charakteru informacji publicznej.

W ocenie NSA, w realiach niniejszej sprawy kwestia wyjaśnienia podstaw zakwalifikowania informacji objętej wnioskiem z dnia [...] grudnia 2017 r. jako informacji publicznej nabiera szczególnego znaczenia, gdy się zważy, że w uzasadnieniach decyzji obydwu instancji wskazywano, że wniosek A. P. dotyczący osoby A. P. służy wyłącznie realizacji celów osobistych wnioskodawcy, a zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym w orzecznictwie NSA wniosek o informacje "ad personam" nie jest w tym zakresie wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej.

Nie był także pozbawiony podstaw zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w zakresie sposobu wyartykułowania w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazań co do dalszego postępowania. Z jednej strony Sąd I instancji kategorycznie stwierdził, że z treści żądania zawartego we wniosku z dnia [...] grudnia 2017 r. nie wynika, by skarżący żądał informacji publicznej wymagającej przetworzenia (strona 20 uzasadnienia) i wskazał, że "zgodzić się należało ze Skarżącym, że udostępnienie żądanego rodzaju informacji wymagało wykonania jedynie kilku prostych czynności technicznych, tj. odszukania pism w odpowiednich zbiorach, wykonania ich kopii oraz przesłanie ich wnioskodawcy" (strona 19 uzasadnienia wyroku), a jednocześnie – z drugiej strony – wbrew tej ocenie, zobowiązał organ do dokonania ustaleń w zakresie charakteru żądanej informacji, tj. w zakresie ustaleń, czy informacja ta ma charakter prosty czy przetworzony (strona 21 uzasadnienia).

Końcowo, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że Sąd I instancji winien dokonać oceny zaskarżonej decyzji mając na uwadze, że warunkiem prawidłowego i skutecznego wydania decyzji jest skierowanie jej do strony, co oznacza, że organ zamierzając wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej zobowiązany jest do wezwania wnioskodawcy do podpisania wniosku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Sąd orzeka w niniejszej sprawie, będąc związany wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2019 r., którym uchylono wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 14 czerwca 2018 r. sygn. akt II SA/Sz 522/18 i przekazano sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania.

Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz.2325), zwanej dalej "p.p.s.a.", sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Związanie sądu administracyjnego oceną prawną, o jakiej mowa w art. 190 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z poglądem wyrażonym we wcześniejszym orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak również nie może odstąpić od wskazań co do dalszego postępowania. Użyte w art. 190 p.p.s.a. pojęcie "wykładni prawa" należy rozumieć, jako wyjaśnienie znaczenia przepisów prawa. Zarówno w orzecznictwie, jak i doktrynie przyjmuje się, że "związanie wykładnią prawa" oznacza wykładnię przepisów prawa materialnego, procesowego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania określonego aktu. Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia z dnia 9 listopada 2017 r. sygn. akt II SA/Wr 598/17 dostępny, jak i pozostałe cytowane orzeczenia, w Internecie na stronie http//orzeczenia.nsa.gov.pl ). Pojęcie wykładni prawa należy rozumieć również jako wiążącą ocenę prawidłowości zastosowania przepisów postępowania odnoszących się do postępowania dowodowego, więc przesądzenia, że ustalony przez organ podatkowy stan faktyczny jest prawidłowy (zob. wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2018 r. sygn. akt I FSK 2019/17). Ponadto moc wiążąca wyroku oznacza, że dana kwestia kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Odnosi się to zarówno do wykładni prawa, jego zastosowania w zaistniałym stanie faktycznym, jak również oceny tego stanu (zob. wyrok NSA z dnia 20 września 2018 r. sygn. akt II FSK 2370/18).

Rozpoznając ponownie sprawę w warunkach związania wyrokiem NSA z dnia

6 grudnia 2019 wskazać należy, iż w ocenie NSA Sąd I instancji przyjął, za niesporną okoliczność, że żądane przez skarżącego pisma w formie skanów lub udzielenie informacji stanowią informacje publiczne, i w oparciu o to ustalenie nie znalazł podstaw do kwestionowania publicznego charakteru żądanej informacji. Tymczasem, zdaniem NSA, obowiązkiem Sądu (art. 134 § 1 p.p.s.a.) jest rozstrzyganie w granicach sprawy. Sąd nie jest związany powołaną podstawą prawną oraz zarzutami i wnioskami skargi. Brak przedstawienia uargumentowanej merytorycznie oceny, czy w ogóle, zdaniem Sądu, treść wniosku dotyczyła informacji publicznej, nie pozwala stwierdzić, czy Sąd w istocie zbadał wniosek i w konsekwencji tego zbadania zgodził się ze stronami postępowania, że wniosek ten dotyczył informacji publicznej, czy jedynie przyjął, wobec zgodnych poglądów organu i skarżącego, że granice sprawy wyznaczone są stanowiskami stron.

Odniesienie się przez Sąd I instancji do kluczowej w sprawie kwestii kwalifikacji informacji objętej wnioskiem jako informacji publicznej było konieczne i z tego względu, że dopiero po stwierdzeniu, że wnioskowana informacja stanowi informację publiczną można dokonywać kwalifikacji, czy stanowi ona informację prostą czy też wymaga, w związku z treścią wniosku, przetworzenia. W sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej obowiązkiem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie, czy w sprawie prawidłowo zastosowano przepisy u.d.i.p., w tym również art. 1 ust. 1 tej ustawy. Dopiero ustalenie i wykazanie, że treść wniosku obejmuje żądanie udostępnienia informacji publicznej pozwala na dalsze rozważania m.in. co do prostego lub przetworzonego charakteru informacji publicznej. W realiach niniejszej sprawy kwestia wyjaśnienia podstaw zakwalifikowania informacji objętej wnioskiem z dnia [...] grudnia 2017 r. jako informacji publicznej nabiera szczególnego znaczenia, gdy się zważy,

że w uzasadnieniach decyzji obydwu instancji wskazywano, że wniosek A. P. dotyczący osoby A. P. służy wyłącznie realizacji celów osobistych wnioskodawcy, a zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym w orzecznictwie NSA wniosek o informacje "ad personam" nie jest w tym zakresie wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 14 września 2010 r., I OSK 1035/10, w którym zakwestionowano publiczny charakter informacji ad personam).

Podstawę materialnoprawną wydanych w przedmiotowej sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej- dalej "u.d.i.p.". Zgodnie z treścią z art. 1 ust. 1 i art. 6 tej ustawy informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6. Informacją publiczną jest każda informacja dotycząca sfery faktów i danych publicznych, a więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów realizujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa.

W rozpoznawanej sprawie skarżący domagał się udostępnienia przez Dziekana Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu [...] wszystkich pism, które Dziekan lub Prodziekani wystosowali do jakichkolwiek organów, instytucji lub władz (w tym w szczególności do Rektora [...] Prorektorów [...] Prokuratury) w sprawach związanych z osobą skarżącego w związku z postępowaniem karnym w sprawie akcji mikołajkowej oraz postępowaniem dyscyplinarnym (bądź wyjaśniającym) w tym samym przedmiocie. Skarżący podał we wniosku, iż postępowanie karne było prowadzone na wniosek Rektora [...], natomiast udostępnienia informacji domagał się w formie skanów pism przesłanych na adres poczty elektronicznej nadawcy bądź poinformowania, że pisma nie były nigdy wysyłane.

Doktryna oraz orzecznictwo sądowe, w oparciu o ogólną formułę ustawy, a także konstytucyjną konstrukcję prawa do informacji zawartą w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, przyjmuje szerokie rozumienie pojęcia "informacja publiczna". Za taką uznaje się treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, związanych z nimi, bądź w jakikolwiek sposób ich dotyczących. Są nią zatem zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych, jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą wprost od nich.

Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej i dotyczących sfery jego działalności. Bez znaczenia jest to, w jaki sposób dokumenty te znalazły się w posiadaniu organu i jakiej sprawy dotyczą. Ważne natomiast jest to, by dokumenty takie służyły realizowaniu zadań publicznych przez organ i odnosiły się do niego bezpośrednio – por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 155/12 .

Nie każda informacja znajdująca się posiadaniu organu władzy publicznej będzie mogła zostać uznana za informację publiczną. Po pierwsze, będzie musiała ona dotyczyć sfery publicznej, a nie prywatnej. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 3 traktuje prawo do informacji publicznej jako prawo podrzędne w stosunku do innych praw i wolności konstytucyjne, ale także praw i wolności ustanowionych ustawami zwykłymi. Ochronie prawnej podlega m.in. sfera życia prywatnego jednostki (m.in. art. 47 Konstytucji). Jeśli informacja znajdująca się w posiadaniu organu będzie dotyczyła wyłącznie tej sfery życia osoby prywatnej, to nie będzie mogła zostać uznana za informację publiczną i udostępniona w trybie u.d.i.p. Po drugie, ustawodawca łączy pojęcie informacji publicznej z aktywnością organów władzy publicznej (organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa). Oznacza to, że na zasadach określonych w u.d.i.p. mogą zostać udostępnione te informacje, które będą przejawem aktywności organu.

Wniosek A. P. dotyczył działań faktycznie podejmowanych lub prawdopodobnie podejmowanych przez władze uczelni wyłącznie w odniesieniu do wnioskodawcy ze względu na sytuację, która jego osobiście dotyczyła (konsekwencje przeprowadzonej aukcji mikołajkowej). Informacja taka, o ile w ogóle została wytworzona ( taką wątpliwość podnosił również skarżący), stanowiła informację ad personam, bowiem dotyczyła konkretnej indywidualnej sprawy i osoby, która nie ma publicznego charakteru. Podkreślić w tym miejscu należy, że ustawa o dostępie do informacji publicznej daje prawo do uzyskania informacji, nie przyznaje jednak uprawnienia do otrzymania każdej informacji będącej w posiadaniu adresata.

O ile w stosunku do skarżącego było prowadzone postępowanie dyscyplinarne, wyjaśniające czy postępowanie przygotowawcze, to przysługuje mu prawo do zapoznania się z aktami i sporządzania z nich odpisów. Tą drogą może powziąć wiadomość czy i w jakim zakresie organ składał wnioski bezpośrednio dotyczące skarżącego, czy też pisma takie były w jego sprawie składane.

A skoro tak (wniosek o udostępnienie informacji nie donosił się do informacji publicznej), to zbędne stały się rozważania, czy żądaną informacja jest informacją prostą czy przetworzoną, natomiast organ był zobowiązany jedynie do udzielenia stosownej odpowiedzi wnioskodawcy. Brak było natomiast jakiejkolwiek podstawy prawnej do wydawania decyzji administracyjnej, a w szczególności decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej na podstawie art.16 ust.1 w zw. z art. 3 ust.1 pkt 1 u.d.i.p., gdyż w tym przypadku ustawa ta nie miała zastosowania

Wskazać również należy, że podnoszony we wniosku uczestnika postępowania argument dotyczący prawa dostępu do informacji na podstawie art. 51 Konstytucji RP w tej sprawie nie jest trafny. Przepis art. 51 ust. 3 stanowi, że każdy ma prawo dostępu do dotyczących go urzędowych dokumentów i zbiorów danych. Ograniczenie tego prawa może określić ustawa. Nie ulega wątpliwości, że dostęp osoby do dotyczących jej dokumentów urzędowych oraz zbiorów danych uregulowany w art. 51 ust. 3 Konstytucji RP nie może być utożsamiany z dostępem do informacji o sprawach publicznych zagwarantowanym w art. 61 Konstytucji RP. Są to bezsprzecznie dwa różne obowiązki informacyjne.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a w związku z art. 135 i art. 190 p.p.s.a. uchylił decyzje organów obu instancji o czym orzekł w pkt I sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł w pkt II na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Organ ponownie rozpoznając wniosek A. P. uwzględni ocenę prawna wyrażoną w powyższych rozważaniach, którą jest związany na mocy art. 153 p.p.s.a.