Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 23/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2015-04-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6219 Inne o symbolu podstawowym 621
Hasła tematyczne: Prawo miejscowe
Samorząd terytorialny
Gospodarka komunalna
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonego aktu
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 2, art. 52 par. 4, art. 147 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz – spr. Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Sędzia NSA Jerzy Krupiński Protokolant Sekretarz sądowy Mariola Krzywda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi A. J. na pismo Prezydenta Miasta Kędzierzyna-Koźla z dnia 16 września 2014 r., nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy osób uprawnionych do wynajęcia lokalu mieszkalnego z mieszkaniowego zasobu gminy na czas nieoznaczony 1) stwierdza nieważność zaskarżonego aktu, 2) określa, że zaskarżony akt nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od Prezydenta Miasta Kędzierzyna-Koźla na rzecz skarżącej A. J. kwotę 300 (trzysta) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi, wniesionej przez A. J. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, jest pismo Prezydenta Miasta Kędzierzyna-Koźla z dnia 16 września 2014 r., nr [...], w przedmiocie skreślenia skarżącej z listy osób uprawnionych do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego z mieszkaniowego zasobu gminy na czas nieoznaczony.

Zaskarżony akt podjęty został w następującym stanie faktycznym:

W dniu 22 października 2012 r. A. J. złożyła w Urzędzie Miasta Kędzierzyna-Koźla wniosek do organu o wynajęcie lokalu mieszkalnego na czas nieoznaczony z mieszkaniowego zasobu Gminy. We wniosku podała, że wraz z siedmioma osobami zamieszkuje w mieszkaniu przy ul. [...], składającego się z 3 pokoi, których powierzchnia wynosi 36,26 m², którego najemcą jest D. O. Oświadczyła też, że nie zamieszkuje w miejscu zameldowania przy ul. [...], z powodu konfliktów z bratem, które doprowadziły do założenia wobec niego "niebieskiej karty".

W wyniku pozytywnego rozpatrzenia wniosku A. J. została wpisana na listę osób uprawnionych do wstąpienia na czas nieoznaczony w najem lokalu mieszkalnego z tzw. pierwszeństwem. Pismem z dnia 21 stycznia 2013 r. wnioskodawczyni została poinformowana przez Prezydenta Miasta Kędzierzyna-Koźla, że spełnia warunki określone w § 5 i § 10 uchwały Nr XIII/156/11 Rady Miasta z dnia 28 września 2011 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Kędzierzyn-Koźle (Dz. Urz. Woj. Opolskiego nr 128, poz. 1501 - powoływanej dalej jako "uchwała Nr XIII/156/11"), gdyż w lokalu zamieszkuje 8 osób, w tym 7 stale zameldowanych i 1 osoba bez meldunku. Na każdą osobę przypada poniżej 8 m², zatem wnioskodawczyni zamieszkuje w warunkach kwalifikujących do ich poprawy. Z kolei dochód, jaki osiąga, jest niższy niż dochód przypadający na osobę samotną.

Następnie, pismem z dnia 6 listopada 2013 r. Prezydent Miasta Kędzierzyna-Koźla poinformował A. J. o skreśleniu z listy uprawnionych do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego z zasobu Gminy Kędzierzyn-Koźle, gdyż nie może zostać uznana za członka gospodarstwa domowego w lokalu przy ul. [...]. Nie opuściła bowiem na stałe mieszkania przy ul. [...], posiada tam swój pokój, do którego ma klucze i dostęp oraz większość ubrań.

W wyniku pisma wnioskodawczyni z dnia 25 listopada 2013 r., w którym zarzucała, że organ nie ustalił jej centrum spraw życiowych oraz podnosiła, iż została wymeldowana z lokalu przy ul. [...], Prezydent Miasta Kędzierzyna-Koźla pismem z dnia 16 grudnia 2012 r. podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i stwierdził, że na dzień składania wniosku A. J. nie opuściła na stałe mieszkania przy ul. [...].

Na skutek skargi wniesionej przez A. J., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SA/Op 85/14, stwierdził nieważność zaskarżonego aktu - pisma Prezydenta Miasta Kędzierzyna-Koźla z dnia 6 listopada 2013 r. Sąd przyjął, powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, że pismo organu wykonawczego gminy (prezydenta) o skreśleniu członka tej wspólnoty samorządowej - zakwalifikowanej i umieszczonej na liście oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy jest aktem z zakresu administracji publicznej, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a. Oceniając legalność zaskarżonego aktu Sąd wskazał w uzasadnieniu, że przepisy ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy, jak również postanowienia uchwały Nr XII/156/11 nie uzależniają zakwalifikowania członka wspólnoty samorządowej do wpisu na ww. listę bądź skreślenia z tej listy, od czynności meldunkowej (ewidencyjnej) polegającej na wymeldowaniu się wnioskodawcy z dotychczasowego, stałego miejsca zamieszkania. W tym zakresie Sąd przyjął, że to warunki zamieszkiwania, a nie kwestie meldunkowe, stanowią kryterium kwalifikujące do umieszczenia na liście oraz skreślenia z tej listy, na dzień podejmowania czynności w tej materii przez organ. Sąd wskazał, że przepis § 17 ust. 6 ww. uchwały określa przesłanki skreślenia z listy osób uprawnionych do wynajęcia lokalu na czas nieoznaczony w przypadkach wymienionych w pkt 1-5 i uznał, że organ nie wykazał jednoznacznie, że zachodzi którakolwiek z okoliczności do skreślenia, o których mowa w uchwale. Ponadto Sąd zauważył, że na zasadzie § 14 ust. 2 uchwały Nr XII/156/11, ustalenie warunków zamieszkania wnioskodawcy kwalifikujących do ich poprawy, może być także dokonywane w trakcie oczekiwania na oddanie w najem lokalu, ale w określonej formie, tj. w drodze wywiadu środowiskowego.

Po otrzymaniu w dniu 26 czerwca 2014 r. akt sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem, którego prawomocność stwierdzona została dnia 23 czerwca 2014 r., Prezydent Miasta Kędzierzyna-Koźla wydał zarządzenie z dnia 29 lipca 2014 r. w sprawie zatwierdzenia listy, na której A. J. wpisana została na I pozycji z zaznaczeniem pierwszeństwa.

Pismem z dnia 2 września 2014 r. A. J. zaproponowano do wynajęcia lokal przy ul. [...]. W piśmie tym poinformowano jednocześnie o konieczności ponownego złożenia wniosku wraz z wykazanymi dochodami za ostatnie 6 miesięcy, w przypadku przyjęcia lokalu, oraz że obejrzenie lokalu będzie możliwe po ustaleniu, czy skarżąca spełnia warunki uchwały do jego wynajęcia.

W dniu 8 września 2014 r. A. J. złożyła oświadczenie, że przyjmuje ww. lokal, a także złożyła oświadczenie o średnim dochodzie z ostatnich sześciu miesięcy. Ponadto, złożyła wniosek o wynajęcie lokalu, w którym wskazała, że w lokalu ul. [...] zamieszkują łącznie z nią 4 osoby.

Pismem z dnia 16 września 2014 r., nr [...], Prezydent Miasta Kędzierzyn-Koźle poinformował A. J., że została skreślona z listy uprawnionych do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego z zasobu Gminy Kędzierzyn-Koźle w oparciu o przepis § 17 ust. 6 pkt 4 uchwały Nr XIII/156/11 (Dz. Urz. Woj. Opolskiego z 28 maja 2014 r., poz. 1518, z późn. zm.). Powołując zapisy § 5 ust. 1 oraz § 1 pkt 8 tej uchwały organ wskazał, że w trakcie weryfikacji wniosku ustalono, że wnioskodawczyni nie zamieszkuje w warunkach kwalifikujących do ich poprawy, gdyż powierzchnia pokoi przypadająca na każdą z 4 osób zamieszkujących we wskazywanym we wniosku lokalu wynosząca 36,26 m2 przekracza 8 m2. Poza tym, opłaty za ww. lokal naliczane były za 3 zameldowane w nim osoby, a dopiero od 8 września 2014 r. najemczyni lokalu złożyła prośbę o naliczanie opłat za 4 osoby. Organ stwierdził poza tym, że dochód osiągany przez A. J. jest niższy niż określony w § 5 ust. 1 uchwały Nr XIII/156/11 dla osoby samotnej, jednak wymogi zamieszkiwania w warunkach kwalifikujących do ich poprawy oraz dochodu nieprzekraczającego 225% najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym muszą zostać spełnione jednocześnie. W piśmie tym, które doręczono A. J. w dniu 16 września 2014 r., zawarto pouczenie o określonym w § 13 ust. 3 uchwały Nr XIII/156/11 prawie złożenia w terminie 14 dni wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy .

Stosując się do powyższego pouczenia wnioskodawczyni w dniu 16 września 2014 r. wniosła pismo zatytułowane "Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy", domagając się przywrócenia na listę osób uprawnionych do wynajęcia lokalu z zasobów mieszkaniowych Gminy pod dotychczasową pozycją. Podniosła, że w mieszkaniu przy ul. [...] w dniu złożenia wniosku o wynajęcie lokalu zamieszkiwało 8 osób, w tym jedna ze znacznym stopniem niepełnosprawności, natomiast obecnie zamieszkuje tam łącznie z nią 5 osób, co wskazuje, że w lokalu tym występuje zamieszkiwanie w warunkach kwalifikujących się do poprawy. Zarzuciła, że ta okoliczność nie została sprawdzona przez organ, który nie przeprowadził wywiadu środowiskowego i nie może opierać się wyłącznie na oświadczeniach najemczyni lokalu albo na dokumentach meldunkowych. Zdaniem wnioskodawczyni, organ nie wykonał wyroku Sądu z dnia 24 kwietnia 2014 r., a po jego wydaniu nie sprawdził ile osób zamieszkuje w lokalu przy ul. [...] i bezpodstawnie dokonał skreślenia jej z listy osób oczekujących na wynajęcie lokalu mieszkalnego.

Odpowiadając na powyższy wniosek, Prezydent Miasta Kędzierzyna-Koźla pismem z dnia 22 października 2014 r. podtrzymał swoje rozstrzygnięcie. Odnosząc się do argumentacji skarżącej wskazał, że wziął pod uwagę wszystkie osoby jakie wpisała we wniosku, w tym także wnioskodawczynię, chociaż nie jest zameldowana w lokalu. Na każdą z tych 4 osób przypada powyżej 8 m2. Poza tym wyjaśnił, że zgodnie z pkt III Regulaminu przeprowadzania wywiadów środowiskowych, stanowiącego załącznik do Zarządzenia Prezydenta Miasta Kędzierzyna-Koźla z 10 maja 2013 r. w przypadku najmu lokalu na czas nieoznaczony jest przeprowadzany wywiad środowiskowy, jeśli z informacji zawartych we wniosku wynika, że w lokalu podanym jako obecnie zajmowany występują warunki kwalifikujące do ich poprawy. Natomiast dane podane we wniosku przez wnioskodawczynię co do liczby osób oraz przez administrację odnośnie powierzchni pokoi pozwoliły na ustalenie, że takie warunki nie występują, stąd brak było podstaw do przeprowadzania wywiadu środowiskowego ww. lokalu.

Nie godząc się ze stanowiskiem organu A. J. wniosła w dniu 18 listopada 2014 r. (data prezentaty) skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na pismo Prezydenta Miasta Kędzierzyna-Koźla z dnia 16 września 2014 r., domagając się stwierdzenia nieważności tego aktu, zażądania od strony przeciwnej akt administracyjnych sprawy oraz zasądzenia od strony przeciwnej kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że wyrok z dnia 24 kwietnia 2014 r. nie został wykonany, gdyż w dniu uprzedniego skreślenia jej z listy spełnione były wszystkie warunki do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego. Skarżąca podkreśliła, że ze względu na jej kolejność na liście oczekujących umowa najmu byłaby zawarta już w dniu skreślenia jej z listy i jej uprawnienia byłyby zachowane. Do zawarcia umowy nie doszło tylko z tego powodu, że została przez organ bezpodstawnie skreślona z listy. Wyraziła przekonanie, że sprawa jej uprawnień do zawarcia umowy najmu powinna być rozpatrywana według stanu na dzień poprzedniego skreślenia jej z listy aktem organu z dnia 6 listopada 2013 r., który został unieważniony przez Sąd. Po wydaniu wyroku, upłynął blisko rok w oczekiwaniu na przydział i w tym czasie zaszły zmiany w liczbie osób, powodujące przegęszczenie i jego brak.

Przesyłając skargę wraz z aktami administracyjnymi sprawy, Prezydent Miasta Kędzierzyna-Koźla w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi oraz zasądzenie od skarżącej na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazał, że zarzuty skarżącej są bezzasadne i podtrzymał w całości stanowisko w przedmiocie skreślenia skarżącej z listy. Dodatkowo wyjaśnił, że w dniu poprzedniego skreślenia z listy skarżąca była ujęta na pozycji [...], a po uprawomocnieniu się wyroku została wpisana na liście z dnia 29 lipca 2014 r. na pozycji pierwszej, z uwzględnieniem daty złożenia pierwotnego wniosku, tj. 22 października 2012 r. Poza tym organ podał, że w dniu 29 listopada 2013 r. czterem osobom, wskazanym w pierwotnym wniosku skarżącej jako zamieszkujące wspólnie z nią, został zaproponowany lokal mieszkalny, umowę najmu podpisano w dniu 30 stycznia 2014 r., a przekazanie nastąpiło dnia 5 lutego 2014 r. i od tej daty skarżąca nie zamieszkiwała w warunkach kwalifikujących do ich poprawy.

Na rozprawie skarżąca podtrzymała skargę. Wyjaśniła, że w lutym br. wyszła za mąż i piątą osobą wskazywaną we wniosku jest jej małżonek, który bardzo często przebywa w tym lokalu, którego właściciele, będący zupełnie obcymi ludźmi, nie wyrażają zgody na jego zameldowanie. Jest natomiast zameldowany w mieszkaniu swego syna, który z kolei nie wyraża zgody na zameldowanie w nim skarżącej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego i trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury. W myśl art. 3 § 2 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm., dalej zwanej P.p.s.a.) kontrola ta obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Stosownie do art. 147 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.

Oceniając w pierwszej kolejności dopuszczalność wniesionej skargi pod względem przedmiotowym, zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, przyjąć należy, że pismo Prezydenta Miasta Kędzierzyna-Koźla z dnia 16 września 2014 r., zawierające stanowisko tego organu o skreśleniu skarżącej z listy osób uprawnionych do wynajęcia lokalu mieszkaniowego z zasobu gminy, jest aktem, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a., na który służy skarga do Sądu.

Zauważenia wymaga, że zaskarżony akt został podjęty w ramach kontynuacji postępowania zainicjowanego wnioskiem A. J. z dnia 22 października 2012 r. o wynajęcie lokalu mieszkalnego na czas nieoznaczony z mieszkaniowego zasobu Gminy, po uchyleniu przez tut. Sąd wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Op 85/14, pisma Prezydenta Miasta Kędzierzyna-Koźla z dnia 6 listopada 2013 r. o skreśleniu skarżącej z listy osób uprawnionych do wynajęcia lokalu mieszkaniowego z zasobu gminy, czyli aktu wydanego wcześniej przez ten sam organ w tożsamym przedmiocie.

Konsekwencją tej kontroli sądowoadministracyjnej jest wynikające z art. 153 i art. 170 P.p.s.a. związanie prawomocnym wyrokiem oraz obowiązek zastosowania się do wyrażonej w nim oceny prawnej. Przez ocenę prawną należy rozumieć sąd o prawnej wartości sprawy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji. Związanie oceną prawną, o której mowa w art. 153 P.p.s.a. i art. 170 P.p.s.a. oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą, w tej samej sprawie, w przyszłości formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa lub zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy, zaistniałych po wydaniu wyroku i powodujących nieaktualność poglądu Sądu, a także w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną.

W niniejszej sprawie Sąd orzekający jest związany oceną prawną wyrażoną w wyroku Sądu z dnia 24 kwietnia 2014 r., którą zresztą w pełni podziela. W sprawie stanowiącej aktualnie przedmiot rozstrzygania nie nastąpiła bowiem zmiana stanu faktycznego mogąca uzasadniać nieaktualność wyrażonej oceny prawnej. Nie uległ też istotnej zmianie stan prawny, będący podstawą orzekania w sprawie zakończonej komentowanym wyrokiem, na gruncie którego Sąd wyraził m.in. jednoznaczny pogląd, że dopuszczalne jest wniesienie skargi na stanowisko (rozstrzygnięcie) organu wykonawczego gminy w przedmiocie skreślenia z listy osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy (art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - Dz. U. z 2005 r., nr 31, poz. 266, z późn. zm., aktualnie Dz. U. z 2014 r., poz. 150), które zakwalifikował jako akt określony w art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a.

Warunkiem skuteczności wniesienia skargi na tego rodzaju akt jest jednak wyczerpanie trybu zaskarżenia przewidzianego w art. 52 § 4 P.p.s.a., według którego należy przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. Wymóg ten został przez skarżącą spełniony, gdyż w dniu 16 września 2014 r. - zgodnie z pouczeniem zawartym w kwestionowanym akcie - złożyła pismo zatytułowane "Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy", w którym zakwestionowała zaskarżony akt. W ocenie Sądu, pismo to należało uznać za czynność, o jakiej mowa w art. 54 § 4 P.p.s.a., stanowiące niezbędny element procedury poprzedzającej wniesienie skargi.

Ponadto, zachowany został termin określony w art. 53 § 2 P.p.s.a., według którego skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Odpowiedź organu na złożone w dniu 16 października 2014 r. wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, skarżąca otrzymała w dniu 2 grudnia 2014 r., natomiast skargę wniosła w dniu 18 grudnia 2014 r., co wynika z daty prezentaty.

Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonego aktu Prezydenta Miasta Kędzierzyna-Koźla z dnia 16 września 2014 r. dostrzec trzeba, że organ dokonując skreślenia skarżącej z listy osób uprawnionych do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego z mieszkaniowego zasobu gminy, jako podstawę prawną swojego stanowiska powołał § 17 ust. 6 pkt 4 oraz § 5 ust. 1 i § 1 pkt 8 uchwały Nr XIII/156/11 Rady Miasta Kędzierzyna-Koźla z dnia 28 września 2011 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Kędzierzyn-Koźle (Dz. Urz. Woj. Opolskiego z dnia 28 maja 2014 r., poz. 1518, z późn. zm., powoływanej nadal jako "uchwała Nr XIII/156/11"), posiadającej rangę aktu prawa miejscowego. W zakresie wymogu zamieszkiwania w warunkach kwalifikujących do ich poprawy w §1 pkt 8 lit. a uchwały Nr XIII/156/11 zdefiniowano, że należy przez to rozumieć zamieszkiwanie przez wnioskodawcę w lokalu lub mieszkaniu niewchodzącym w skład mieszkaniowego zasobu Gminy, którego powierzchnia pokoi w przeliczeniu na jednego członka gospodarstwa domowego wnioskodawcy nie przekracza 6 m2, albo 8 m2, gdy przynajmniej jedna z osób prowadzących wraz z wnioskodawcą gospodarstwo domowe jest dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności obowiązującym do ukończenia przez nią 16 roku życia bądź osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym potwierdzonym orzeczeniem wydanym na podstawie odrębnych przepisów. W myśl § 5 ust. 1 komentowanej uchwały, lokal może być wynajęty na czas nieoznaczony wnioskodawcy zamieszkującemu w warunkach kwalifikujących do ich poprawy i prowadzącemu gospodarstwo domowe, którego średni miesięczny dochód w przeliczeniu na członka gospodarstwa tego wnioskodawcy w okresie 6 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku o najem lokalu na czas nieoznaczony oraz miesiąc zaproponowania temu wnioskodawcy takiego lokalu nie przekracza 225% najniższej emerytury w przypadku gospodarstwa jednoosobowego (lit. a) lub 175% najniższej emerytury dla gospodarstwa wieloosobowego (lit. b). Z kolei stosownie do zapisu § 17 ust. 4 uchwały, zamieszczonego w Rozdziale 8 zatytułowanym "Tryb rozpatrywania i załatwiania wniosków o najem lokali zawierany na czas nieoznaczony (...)", wnioskodawca, który przyjął propozycję do wynajęcia na czas nieoznaczony, zobowiązany jest do ponownego złożenia wraz z informacją o przyjęciu propozycji wniosku o wynajęcie lokalu na czas nieoznaczony. Według § 17 ust. 5 uchwały w razie potwierdzenia w wyniku weryfikacji ponownie złożonego wniosku spełnienia przez wnioskodawcę warunków, o których mowa w § 5, Prezydent Miasta zawiadamia wnioskodawcę pismem o zgodzie na wynajęcie zaproponowanego wcześniej lokalu na czas nieoznaczony. Natomiast na zasadzie § 17 ust. 6 pkt 4 uchwały, w przypadku ustalenia w toku postępowania, o którym mowa w § 14 ust. 2 zdanie drugie oraz w wyniku weryfikacji ponownie złożonego wniosku o wynajęcie lokalu, że wnioskodawca nie spełnia warunków, o których mowa w § 5 następuje skreślenie z listy osób uprawnionych do wynajęcia lokalu na czas nieoznaczony. Według zapisu § 14 ust. 2 zdanie drugie, o którym mowa w przywołanym wyżej § 17 ust. 6 pkt 4 przedmiotowej uchwały, ustalenie warunków zamieszkania wnioskodawcy kwalifikujących do ich poprawy, może być także dokonywane w trakcie oczekiwania na oddanie w najem takiego lokalu w drodze wywiadu środowiskowego przeprowadzanego przez upoważnionych pracowników właściwej komórki organizacyjnej.

Z zacytowanych zapisów aktu prawa miejscowego wynika, że w toku postępowania o zawarcie umowy najmu lokalu z zasobów mieszkaniowych gminy na organie ciąży obowiązek ustalenia stanu faktycznego sprawy w zakresie wymogów określonych w § 5 uchwały Nr XIII/156/11, tj. zarówno warunków zamieszkiwania zdefiniowanych w § 1 pkt 8 tej uchwały, jak i spełniania kryterium dochodowego. Nie ulega bowiem wątpliwości, że warunkiem prawidłowego zastosowania prawa materialnego jest ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego i dokonanie jego prawidłowej subsumcji. Organ powinien jednak uwzględnić aktualny stan faktyczny istniejący bezpośrednio przed zawarciem umowy najmu, jak to wskazano w wyroku z dnia 24 kwietnia 2014 r. Powołane zapisy uchwały przewidują wyraźnie weryfikacją złożonego wcześniej wniosku, po przedstawieniu propozycji lokalu do wynajęcia i po przyjęciu jej przez wnioskodawcę. Wykluczone jest tym samym, aby podstawą do ustalenia przesłanek kwalifikacji skarżącej mógł być stan faktyczny z okresu, kiedy po praz pierwszy w 2013 r. została wpisana na listę oczekujących do zawarcia umowy najmu.

W związku z powinnościami organu w zakresie ustalenia stanu faktycznego odnotowania wymaga, że wprawdzie w przedmiotowej sprawie nie mają zastosowania przepisy procedury administracyjnej, określonej w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego, której naczelną zasadą jest wyczerpujące zebranie materiału dowodowego i na jego podstawie wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.), to jednak nie budzi wątpliwości, że uchwała Nr XIII/156/11 obejmuje zapisy zawierające - poza materialnymi - również normy procesowe, które wiążą organ stosujący uchwałę, co oznacza, że w tym postępowaniu organ obowiązany jest zapisy te respektować. Skoro więc postanowienia zamieszczone w akcie prawa miejscowego określają zasady i kryteria, na podstawie których dokonuje się oceny uprawnień osoby ubiegającej się o zawarcie umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy i wpisanej na listę uprawnionych do zawarcia umowy najmu, jak również określają sposób weryfikacji ponownie złożonego wniosku przez osobę, której przedstawiono propozycję lokalu do wynajęcia i w tym zakresie wskazują m.in. formę wywiadu środowiskowego, to na organie administracji ciąży obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych kroków i wykorzystania wszystkich przewidzianych środków koniecznych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Dopiero ustalenie stanu faktycznego w sposób niepodważalny pozwala na skonfrontowanie go z wymogami stawianymi w zapisach prawa miejscowego, co warunkuje prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy. Zauważyć przy tym trzeba, że obowiązek rzetelnego zebrania materiału dowodowego i na jego podstawie wyjaśnienia stanu faktycznego stanowi realizację fundamentalnej zasady państwa prawnego i jest przejawem respektowania wynikającej art. 2 Konstytucji RP zasady działania w granicach i na podstawie prawa. Tym samym nie znajdują oparcia w przepisach prawa wyjaśnienia organu zawarte w piśmie z dnia 22 października 2014 r., dotyczące przeprowadzania wywiadu środowiskowego jedynie w określonych sytuacjach, wskazanych w akcie kierownictwa wewnętrznego, jakim jest Regulamin przeprowadzania wywiadów środowiskowych. Przedstawiona interpretacja stanowi nieuprawnioną modyfikację przepisów prawa miejscowego, gdyż w uchwale Nr XIII/156/11 Rada Miasta przewidziała w § 14 ust. 1 pkt 2 oraz § 2, że w drodze wywiadu środowiskowego dokonywane jest ustalenie warunków zamieszkania wnioskodawcy kwalifikujących do ich poprawy, wskazanych w § 1 pkt 8 lit. a. Użyty zwrot "ustalenie" wskazuje, że jest to zapis ogólny, umożliwiający w każdym wątpliwym przypadku sprawdzenie, czy wymagane warunki zamieszkania istnieją, czy też nie. Zapis ten nie może być natomiast interpretowany zawężająco i stosowany w wybranych sytuacjach, wyłącznie w celu potwierdzenia istnienia wymaganych warunków zamieszkania, jak to przyjmuje organ.

W realiach rozpoznawanej sprawy odnotowania wymaga, że w związku z wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2015 r. i wyeliminowaniem z porządku prawnego tożsamego pod względem podmiotowym i przedmiotowym rozstrzygnięcia o skreśleniu z listy oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu Gminy, skarżąca została wpisana na listę oczekujących pod pozycją pierwszą, czyli przywrócono stan istniejący przed skreśleniem jej z listy. Następnie organ przedstawił skarżącej propozycję wynajęcia lokalu przy ul. [...], którą skarżąca przyjęła i zgodnie z przewidzianą w tym zakresie procedurą złożyła ponownie wniosek o wynajęcie lokalu na czas nieokreślony. Zauważyć też należy, że o ile w ponownie złożonym wniosku z dnia 8 września 2014 r. skarżąca wymieniła jako zamieszkujące wraz z nią jeszcze 3 inne osoby, tj. najemczynię lokalu przy ul. [...] oraz jej syna i męża legitymującego się znacznym stopniem niepełnosprawności, to we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 16 września 2014 r. wskazała, że w lokalu tym mieszka wraz z nią 5 osób i zarzuciła, że okoliczność ta powinna zostać w drodze wywiadu sprawdzona przez organ, który nie może opierać się wyłącznie na oświadczeniu najemcy.

W świetle tych zarzutów oraz zarzutów skargi, podzielić należy stanowisko skarżącej odnośnie konieczności przeprowadzenia przez organ wywiadu środowiskowego. Jak wywiedziono wyżej, w kontrolowanej sprawie organ zobowiązany był rozpoznać wniosek skarżącej, mając na uwadze obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa miejscowego. W stanie faktycznym niniejszej sprawy, w szczególności w świetle zawartej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy informacji skarżącej, że liczba osób w lokalu jest inna niż wskazana we wniosku, organ powinien tę istotną rozbieżność, mającą zasadnicze znaczenie z punktu widzenia rozstrzygnięcia, wyjaśnić przy wykorzystaniu wszystkich dostępnych środków dowodowych. Tymczasem, ustalając stan faktyczny sprawy organ oparł się na dokumentach w postaci oświadczenia najemczyni lokalu oraz informacji zarządcy nieruchomości, dotyczących naliczenia opłat licznikowych i weryfikując ponownie złożony wniosek uznał, że skarżąca nie spełnia określonego w uchwale wymogu zamieszkiwania w warunkach kwalifikujących do ich poprawy, co uzasadniało skreślenie jej z listy osób oczekujących na przydział lokalu na podstawie § 17 ust. 6 pkt 4 uchwały Nr XIII/156/11. Stwierdzić należy, że na podstawie tych dokumentów nie można jednoznacznie rozwiać powstałych wątpliwości, natomiast dla ich wyjaśnienia organ nie skorzystał z przewidzianej prawem możliwości przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, będącej w realiach niniejszej sprawy najbardziej adekwatną drogą do dokonania ustaleń mogących stanowić podstawę do prawidłowego rozpoznania wniosku, co odnotowano również w wyroku z dnia 24 kwietnia 2014 r. i - stosownie do oceny prawnej wyrażonej w tym wyroku - nie ustalił warunków zamieszkiwania skarżącej na dzień podejmowania zaskarżonej czynności. Reasumując, organ nie wyjaśnił w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości w zakresie faktycznej liczby członków gospodarstwa domowego prowadzonego w lokalu przy ul. [...]. Przed wydaniem zaskarżonego aktu nie podjął wszystkich niezbędnych działań służących ustaleniu stanu faktycznego sprawy i nie przeprowadził w tym celu dowodu w postaci wywiadu środowiskowego. Wyjaśnienie to ma kluczowe znaczenie w sprawie, gdyż decyduje o uprawnieniu skarżącej do zawarcia umowy najmu lokalu i tym samym możliwości zastosowania § 17 ust. 6 pkt 4 uchwały Nr XIII/156/11 i skreślenia skarżącej z listy osób uprawnionych do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego z mieszkaniowego zasobu gminy.

W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu, zaskarżony akt Prezydenta Miasta Kędzierzyna-Koźla, dokonany bez prawidłowego ustalenia i rozważenia przesłanek określonych w przepisach uchwały Nr XIII/156/11, podjęty został z istotnym naruszeniem prawa, tj. § 17 ust. 6 pkt 4 w zw. z § 14 ust. 2 zdanie drugie tej uchwały i z tych względów nie może ostać się w porządku prawnym.

Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w punkcie 1 sentencji. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zaskarżonego aktu oparto o przepis art. 152 P.p.s.a., natomiast o zwrocie kosztów postępowania, obejmujących uiszczony przez skarżącą wpis od skargi, orzeczono na wniosek skarżącej na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a.