Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2487/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 maja 2021 r. sprawy ze skargi L. G. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Zaskarżonym aktem - wobec treści art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2019 r. poz. 288 ze zm.), zwanej dalej "ustawą zaopatrzeniową" - odmówiono wyłączenia stosowania wobec p. L. G., zwanego dalej "Wnioskodawcą", art. 15c, 22a i 24a ustawy zaopatrzeniowej.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przywołano następujące okoliczności faktyczne i prawne uwarunkowania sprawy:

- Wnioskodawca - pismem [...] maja 2017 r. - wystąpił o zastosowanie wobec niego art. 8a ustawy zaopatrzeniowej; w uzasadnieniu wniosku szczegółowo opisał przebieg swojej służby; podkreślił, że podejmował liczne kroki w celu przeniesienia ze Służby Bezpieczeństwa; wskazał ponadto, że do służby we wskazanej formacji został "podstępnie wciągnięty" przez przełożonego; po zapoznaniu się z jej charakterem starał się jednak o przeniesienie do Milicji Obywatelskiej; Wnioskodawca podkreślił, że całe życie był uczciwy; miał odwagę – mimo narażania się na wykluczenie - wyrażać własne zdanie, które było przeciwne państwu totalitarnemu; o zakończeniu jego służby zadecydowało orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA w [...], którym stwierdzono całkowitą niezdolność do służby w Policji oraz związek inwalidztwa ze służbą w Policji,

- decyzją z [...] sierpnia 2018 r. odmówiono wyłączenia stosowania wobec Wnioskodawcy art. 15c, 22a oraz 24a ustawy zaopatrzeniowej; pismem z [...] sierpnia 2018 r. Wnioskodawca złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy; decyzją z [...] lipca 2019 r. utrzymano w mocy decyzję z [...] sierpnia 2018 r.; rozstrzygnięcie to stało się przedmiotem skargi Wnioskodawcy do Sądu; wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 3 marca 2020 r. o sygn. akt II SA/Wa 2168/19 uchylono obie decyzje organu; wyrok ten jest prawomocny,

- z akt sprawy wynika, że Wnioskodawcę zwolniono ze służby w Policji z dniem [...] maja 1999 r.; ma prawo do emerytury oraz do renty inwalidzkiej, których wysokość ustalono z uwzględnieniem art. 15c i 22a ustawy zaopatrzeniowej; wypłacana jest mu emerytura jako świadczenie korzystniejsze,

- Instytut Pamięci Narodowej - Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, dalej jako "IPN", uznał służbę Wnioskodawcy od [...] lipca 1979 r. do [...] września 1981 r. – 2 lata i 2 miesiące - za pełnioną na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej; całkowity okres jego służby wynosi zaś 21 lat, 5 miesięcy i 13 dni,

- z przekazanych przez IPN kopii akt osobowych nie wynika, aby Wnioskodawca nierzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby po 12 września 1989 r.,

- z pisma Komendanta Głównego Policji z [...] grudnia 2017 r. wynika, że Wnioskodawca rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby w Policji; wskazują na to opinie służbowe oraz wnioski o mianowanie na kolejne, wyższe stopnie policyjne i stanowiska służbowe; wielokrotnie przyznawano Wnioskodawcy zwiększony dodatek służbowy do uposażenia; nie stwierdzono także informacji o wymierzonych mu karach dyscyplinarnych oraz prowadzonych postępowaniach karnych i karno-skarbowych; jednocześnie odnotowano także brak dokumentów, potwierdzających udział Wnioskodawcy w zdarzeniach, które mogłyby stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia,

- na podstawie art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej można w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, wyłączyć stosowanie art. 15c, 22a i 24a, ze względu na:

1) krótkotrwałą służbę przed 31 lipca 1990 r. oraz

2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia;

- treść powyższego przepisu nakłada na organ przede wszystkim obowiązek weryfikacji spełnienia przez stronę przesłanek określonych w art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy zaopatrzeniowej; są one nieostre; oznacza to, że intencją ustawodawcy było zagwarantowanie uprawnionemu organowi administracji możliwości indywidualnego podejścia do każdej sprawy, poprzez wprowadzenie uznania administracyjnego,

- wskazano jak - zdaniem organu - należy wykładać warunki zastosowania wyjątku opisane jako "krótkotrwałość służby", "rzetelne pełnienie służby" oraz pojęcie "szczególnie uzasadniony przypadek",

- przechodząc do analizy przedmiotowej sprawy wskazano, że wyrokiem Sądu o sygn. akt II SA/Wa 2168/19 zobligowano organ do ponownego rozpatrzenia sprawy Wnioskodawcy z uwzględnieniem spełnienia przezeń dwóch przesłanek stypizowanych w art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy zaopatrzeniowej; organ winien zatem wyczerpująco ocenić sprawę pod kątem tego, czy stanowi szczególnie uzasadniony przypadek – w rozumieniu art. 8a ust. 1 tego aktu,

- wobec wiążącej dla organu oceny prawnej wyrażonej w wyroku o sygn. akt II SA/Wa 2168/19 zbyteczna była powtórna analiza sprawy pod kątem spełnienia warunku krótkotrwałości służby na rzecz totalitarnego państwa oraz rzetelnego wykonywania przez Wnioskodawcę zadań i obowiązków po 12 września 1989 r.; sformułowanie poglądu sprzecznego z oceną Sądu stanowiłoby bowiem naruszenie prawa; byłoby także działaniem nieuwzględniającym szeroko rozumianej ekonomiki procesowej; dlatego przed wydaniem decyzji w szczególności rozpatrzono aspekty mające lub ewentualnie mogące mieć wpływ na ukształtowanie się ostatecznego poglądu, co do wystąpienia w przedmiotowej sprawie warunku szczególnie uzasadnionego przypadku; umożliwiłoby to zastosowanie wobec Wnioskodawcy art. 8a ustawy zaopatrzeniowej,

- szczegółowa analiza materiału dowodowego przekazanego przez IPN - stanowiącego kopię akt osobowych – wykazała, że Wnioskodawca świadomie rozpoczął służbę w organach Służby Bezpieczeństwa; z uzasadnienia wniosku personalnego z [...] czerwca 1979 r. Naczelnika Wydziału [...] Komendy Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej w [...] – w którym wniesiono o mianowanie Wnioskodawcy na stanowisko [...] Wydziału [...] Służby Bezpieczeństwa Komendy Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej – wynika, że przyszły przełożony Wnioskodawcy przeprowadził z nim dwie rozmowy; w ich wyniku stwierdzono, m.in.: wysoki stopień inteligencji, dużą wiedzę ogólną, umiejętność oceny zdarzeń, wysoką sprawność myślową oraz wysoki stopień wiedzy społeczno-politycznej; przywołane argumenty oraz poziom wykształcenia Wnioskodawcy (Wyższe Studia [...] w [...], Studium Podyplomowe Akademii Spraw Wewnętrznych w [...]) wskazują, że jego decyzja o podjęciu służby na rzecz totalitarnego państwa nie była podjęta pod wpływem chwili, jak również nie wynikała z jego niewiedzy,

- w trakcie służby na rzecz totalitarnego państwa Wnioskodawca awansował w stopniu i stanowisku służbowym, otrzymał dodatek specjalny oraz mianowano go funkcjonariuszem w służbie stałej, co wiązało się z podniesieniem składników uposażenia; Wnioskodawca był zatem świadomy struktur, do których przynależał, a także uzyskiwanych z tego tytułu apanaży,

- przekazane przez IPN materiały zawierają jednocześnie informacje, że przyczyną rezygnacji Wnioskodawcy z dalszej służby w Służbie Bezpieczeństwa były trudności z prawidłowym realizowaniem zadań; potwierdza to treść opinii służbowej z [...] września 1981 r., w której przełożony Wnioskodawcy stwierdził m.in.: "(...) opiniowany był intensywnie wdrażany do pracy z osobowymi źródłami informacji, gdyż od początku pracy w Wydziale [...] nie osiągał na tym odcinku oczekiwanych wyników. W tym zakresie miał zapewnioną stałą pomoc i instruktaż, co do sposobu realizacji poszczególnych zadań. Pomimo tego opiniowany nie nabył potrzebnych umiejętności do pracy z osobowymi źródłami informacji. (...) Oceniając opiniowanego uważam, że posiadaną wiedzę i możliwości może w większym stopniu wykorzystać na innym odcinku pracy",

- Wnioskodawca - w toku pełnionej służby - posiadał pozytywne opinie służbowe, wielokrotnie go wyróżniano, a także podwyższano mu dodatki służbowe do uposażenia; rzetelność wykonywania zadań i obowiązków - w kontekście roty złożonego ślubowania - należy do standardowych powinności funkcjonariusza; stąd też nie można jeszcze uznać za wyjątkową sytuację przypadku, w którym Wnioskodawca otrzymywał w czasie pełnienia służby nagrody albo inne gratyfikacje z tego tytułu,

- ze sporządzonej w Komendzie Wojewódzkiej Policji w [...] informacji dotyczącej przebiegu służby wynika, że Wnioskodawcy w toku pełnionej służby nie nadano jakichkolwiek orderów czy odznaczeń państwowych lub też odznak czy medali resortowych; jego służba nie charakteryzowała się zatem, szczególnymi osiągnięciami wyróżniającymi go na tle pozostałych funkcjonariuszy; rzetelne wykonywanie obowiązków przez stronę oraz brak kar dyscyplinarnych, nie stanowią wystarczającego powodu do zastosowania przez organ przysługującego mu uprawnienia,

- odnosząc się do wskazywanej przez Wnioskodawcę kwestii dotyczącej orzeczenia komisji lekarskiej, która zakwalifikowała go do drugiej grupy inwalidzkiej w związku ze służbą wskazano: służba w Policji zwykle wiąże się z potencjalnym ryzykiem dla zdrowia i życia funkcjonariuszy oraz ewentualnymi urazami; orzeczenie komisji lekarskiej o zaliczeniu do określonej grupy inwalidzkiej w związku ze służbą, nie jest tożsame z posiadaniem zaświadczenia o pełnieniu służby z narażeniem życia i zdrowia uprawniającego do podwyższenia procentowego wysługi emerytalnej; dlatego ustalenia komisji lekarskiej - z punktu widzenia przesłanek z art. 8a ustawy zaopatrzeniowej - nie znalazły zastosowania w sprawie,

- szczególnie uzasadniony przypadek zachodzi wówczas, gdy strona legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie - szczególnie wyróżniającymi na tle pozostałych funkcjonariuszy; uprawnienie z art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej ma charakter wyjątkowy i dotyczy wyłącznie osób, w przypadku których "krótkotrwałość" jest niezaprzeczalna, a "rzetelność" służby oczywista, bezdyskusyjna i poparta nadzwyczajnymi osiągnięciami; rzetelne wykonywanie obowiązków służbowych przez stronę oraz brak kar dyscyplinarnych, nie stanowią wystarczającego powodu do zastosowania przez organ przyznanego mu uprawnienia; zarówno postawa, jak i osiągnięcia Wnioskodawcy w służbie oraz charakter i warunki jej pełnienia nie dowodzą, aby przedmiotowa sprawa stanowiła szczególnie uzasadniony przypadek, pozwalający na skorzystanie z uprawnień wynikających z art. 8a ustawy zaopatrzeniowej.

W skardze zarzucono naruszenie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, poprzez błędne uznanie, że Wnioskodawca nie spełnia warunków z ust. 1 pkt 1 i 2 tego przepisu.

W uzasadnieniu skargi rozwinięto powyższy zarzut. Wskazano, że nie ma dowodów na to, żeby Wnioskodawca pełnił służbę w Służbie Bezpieczeństwa z własnej woli, a rozważania organu w tym zakresie są bezpodstawne. Wnioskodawca podkreślił, że - po nabyciu wiedzy, z czym wiąże się służba we wskazanej formacji - starał się o przeniesienie do innej. Natomiast otrzymywane przez niego dodatki finansowe podczas służby na rzecz totalitarnego państwa były bezskuteczną próbą zmobilizowania go do sprawnego wykonywania powierzonych mu zadań. Wnioskodawca podniósł, że organ nie dopełnił obowiązku wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, wybiórczo ocenił materiał dowodowy i nie uwzględnił ważnych dla sprawy okoliczności.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

W dodatkowym piśmie procesowym (k. 35-38 akt sądowych) Wnioskodawca podkreślił, że ocena prawna wyrażona w wyroku o sygn. akt II SA/Wa 2168/19 – dotycząca rozważań w zakresie krótkotrwałości jego służby na rzecz totalitarnego państwa oraz rzetelności wykonywania obowiązków - jest dla organu wiążąca. Miał on zatem obowiązek odnieść się wyłącznie do tego, czy w sprawie spełniono kryterium szczególnie uzasadnionego przypadku oraz czy Wnioskodawca legitymuje się wybitnymi osiągnięciami szczególnie wyróżniającymi go na tle pozostałych funkcjonariuszy. Tymczasem ograniczył swoje rozważania do uznania argumentów Funkcjonariusza – dotyczących chociażby jego stosunku do systemu totalitarnego – za bezpodstawne, nie oceniając jednocześnie ważnych dla sprawy okoliczności faktycznych.

Sąd rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym wobec treści § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz.U. poz. 1758, ze zm.), § 4 zarządzenia nr 21 Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 października 2020 r. w sprawie wdrożenia w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażeniem wirusem SARS-CoV-2 ustalonych w zarządzeniu nr 39 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2020 r. oraz § 1 pkt 2 i § 3 zarządzenia nr 39 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wdrożenia w Naczelnym Sądzie Administracyjnym działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażenia wirusem SARS-CoV-2 w związku z objęciem Miasta Stołecznego Warszawy obszarem czerwonym – tak zarządzenie k. 69 akt sądowych.

Sąd zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem przepisu prawa materialnego – art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej - przez bezpodstawne uznanie, jakoby nie zachodziły wskazane tam przesłanki wyłączenia wobec Wnioskodawcy stosowania reguł ogólnych art. 15c, 22a oraz 24a danego aktu.

Słuszne są w danym zakresie zarzuty skargi. Wypada jedynie dodać, że nie mogą budzić w sprawie wątpliwości jej istotne uwarunkowania prawne, co do sposobu rozumienia treści normatywnej art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej. Sąd orzekający uprzednio w sprawie - w wyroku o sygn. akt II SA/Wa 2168/19 - wskazał, że jednoczesne spełnienie kryteriów krótkotrwałej służby przed 31 lipca 1990 r. oraz rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia może uprawniać do przyjęcia, że spełniona została przesłanka szczególnie uzasadnionego przypadku. Niemniej jednak, brak spełnienia któregoś z kryteriów wskazanych w punktach 1 i 2 art. 8a ust. 1 ustawy nie wyłącza automatycznie spełnienia przesłanki szczególnie uzasadnionego przypadku. Oceniając spełnianie przez Wnioskodawcę warunków do wydania wobec niego decyzji z art. 8a ust. 1 ustawy, powinien zbadać nie tylko występowanie okoliczności dotyczących krótkotrwałej służby i rzetelnego wykonywania zadań, ale również ocenić - gdy nie zostaną one spełnione - czy nie występują inne szczególne okoliczności dla zastosowania dobrodziejstwa z art. 8a ustawy. Wydanie decyzji pozytywnej uzależnione jest zatem od stwierdzenia przez organ, że w sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek. Z kolei decyzja odmowna w tym przedmiocie wymaga nie tylko wykluczenia takiego przypadku, ale również wyczerpującego umotywowania jego braku na gruncie konkretnego stanu faktycznego sprawy. Wobec uznania, że w odniesieniu do Wnioskodawcy spełniono oba kryteria określone w art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy zaopatrzeniowej, zobowiązano organ do oceny, czy w sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, a następnie do należycie i przekonująco umotywowania podjętej decyzji administracyjnej.

Orzekający w sprawie skład Sądu ma na uwadze, że obecnie w judykaturze wyrażone są różne stanowiska, co do właściwego rozumienia treści normatywnej art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, gdy chodzi o zakres zastosowania wyłączenia zasad ogólnych. Jest jednak związany przywołaną wyżej oceną prawną sformułowaną w wyroku o sygn. akt II SA/Wa 2168/19.

Jak ocenił uprzednio Sąd, Wnioskodawca spełnia warunek krótkotrwałej służby przed 31 lipca 1990 r., określony art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej. Równocześnie niesporne było w sprawie spełnienie warunku rzetelnego pełnienia służby po 12 września 1989 r. – wskazany w art. 8a ust. 1 pkt 2 in principio ustawy zaopatrzeniowej. Rolą organu było natomiast rozważenie, czy w sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek - w myśl art. 8a ust. 1 zdanie wstępne. Organ był obowiązany uwzględnić przy tym oceny sformułowane w danym zakresie w uzasadnieniu wyroku o sygn. akt II SA/Wa 2168/19.

Organ nie kwestionował krótkotrwałości służby pełnionej przez Wnioskodawcę na rzecz totalitarnego państwa oraz rzetelności wykonywanych przez Wnioskodawcę obowiązków służbowych. Nie wykluczono także ustalenia, że służba funkcjonariusza była pełniona z zagrożeniem życia lub zdrowia – mimo braku podwyższenia jego świadczenia emerytalnego z tego powodu. Nie może być bowiem kluczowe dla analizy przebiegu służby - pod kątem oceny czy była pełniona z zagrożeniem życia lub zdrowia - istnienie w aktach określonego rodzaju dokumentu, wprost potwierdzającego ten fakt jak np. zaświadczenie, wydawane w myśl przepisów odrębnych w celu potwierdzenia prawa do podwyższenia świadczeń (patrz tak samo prawomocne orzeczenia WSA o sygn. akt II SA/Wa 202/20, czy 2268/19 – dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwanej dalej "CBOSA"). Wnioskodawca powoływał się także na orzeczenie lekarskie, na mocy którego zakwalifikowano go do drugiej grupy inwalidzkiej w związku ze służbą, co także może przemawiać za pełnieniem służby w szczególnych warunkach. Wbrew twierdzeniom organu samo potwierdzenie związku inwalidztwa ze służbą nie może być uznane a priori za nieistotne w sprawie. Może bowiem być to następstwem szczególnego charakteru wykonywanych zadań – związanych ze specyfiką służb mundurowych (tak prawomocne orzeczenia o sygn. akt II SA/Wa 2789/19 i 2224/19 – dostępne w CBOSA). Organ nie odniósł się także do kwestii zadań wykonywanych przez Wnioskodawcę na rzecz państwa demokratycznego – czy ich charakter był tego rodzaju, że wiązały się z faktycznym narażeniem życia i zdrowia. Poprzestał jedynie na wskazaniu, że nie zostało to potwierdzone w myśl przepisów, gdzie przewidziano dodatkowe uposażenie emerytalne. W danym zakresie organ jak i Sąd są jednak związani oceną wyrażoną w prawomocnym wyroku o sygn. akt II SA/Wa 2168/19.

Oceniając z kolei okres pełnienia przez Wnioskodawcę służby przed 31 lipca 1990 r. wskazano w uzasadnieniu skarżonego aktu, że z zachowanych materiałów nie wynika, aby zachodziły szczególne okoliczności, uzasadniające wyłączenie stosowanie reguł ogólnych. Odnotowano mianowicie, że funkcjonariusz był świadomy charakteru struktur, do których przynależał. Nie ujawniono więc - zdaniem organu - żadnych dokumentów źródłowych, z których wynikałoby, że warunki pełnienia służby, czy postawa funkcjonariusza w danym okresie, mogłaby być kwalifikowana jako szczególnie uzasadniony przypadek, w rozumieniu art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej. Organ jednak nie odniósł się w istocie do twierdzeń Wnioskodawcy, że nie akceptował on specyfiki pracy w Służbie Bezpieczeństwa i nie chciał wdrażać się w wykonywanie przydzielonych mu zadań (praca z osobowymi źródłami informacji) oraz opuścił tę służbę w istocie z własnej woli. Wersję taką potwierdzają z kolei przywoływane przez organ w uzasadnieniu skarżonego aktu dokumenty źródłowe – m.in. opinia z [...] września 1981 r.

Jednocześnie z uzasadnienia prawomocnego wyroku o sygn. akt II SA/Wa 2168/19 nie sposób wywieść, aby - w ocenie Sądu - jedynie wystąpienie kumulatywnie szeregu szczególnych przesłanek mogło stanowić o zastosowaniu danego wyjątku. Nie wynika to także z samego brzmienia znajdującego w sprawie zastosowanie przepisu - art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej. Podstawą dla takiego jego wyłożenia nie może być też zastosowanie wykładni celowościowej i bądź systemowej - w kontekście uzasadnienia przyjęcia kompleksu regulacji ustawą z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2016 r., poz. 2270), zwanej dalej "Nowelą z 2016 roku".

Wprawdzie decyzja w przedmiocie wyłączenie reguł ogólnych ma - w myśl art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej - charakter uznaniowy - tak sformułowanie "może wyłączyć" w zdaniu wstępnym. Wystąpienie szczególnie uzasadnionego przypadku nie przesądza więc o konieczności zastosowania wobec Wnioskodawcy danej regulacji. Organ jest jednak obowiązany wskazać, dlaczego w tym przypadku wyjątku tego nie zastosowano (tak reguła ogólna art. 7 K.p.a. – obowiązek równoważenia interesu publicznego i słusznego strony).

W rozpoznawanej sprawie przywołaną przez organ jedyną przesłanką negatywną – ustalenia w danym zakresie znajdują nota bene odzwierciedlenie w aktach sprawy – były dokumenty sporządzane na etapie pełnienia przez Wnioskodawcę służby na rzecz państwa totalitarnego, z których miało wynikać, że powierzone zadania wykonywał z pełną świadomością charakteru struktur, do których przynależał związanych z - określanym zasadnie przez ustawodawcę- ustrojem totalitarnym. Organ wysnuł dane wnioski, m.in. wobec otrzymywanych przez Wnioskodawcę dodatków służbowych przed 31 lipca 1990 r. Podkreślano, że Wnioskodawca wykonywał swoje zadania służbowe z pełną świadomością charakteru formacji, do której przynależał. Przywołana okoliczność nie może jednak stanowić przesłanki negatywnej dla zastosowania wyjątku. Takie rozumienie danej regulacji prowadziłoby bowiem wprost do wniosku, że z przewidzianego ustawą przywileju mógłby korzystać wyłącznie osoby, które służyły państwu totalitarnemu nierzetelnie lub z przyczyn innych niż ideowe – kunktatorskich, materialistycznych, z wyrachowania itp. Intencji, aby tak zakreślić granicę wyjątku, nie sposób przypisać racjonalnemu prawodawcy, uwzględniając także cele regulacji, wprowadzonych Nowelą z 2016 roku. Trzeba mieć bowiem na uwadze, że - gdy chodzi o osoby, które pełniąc służbę w formacjach określonych art. 13b ustawy zaopatrzeniowej nie czyniły tego dobrowolnie bądź podjęły (bez zgody przełożonych) współpracę z demokratyczną opozycją - dotyczące obniżenie uposażenia reguły nie znajdują generalnie zastosowania (tak art. 23c pkt 2 i art. 15c ust. 5 ustawy zaopatrzeniowej). Możliwość wyłączenia reguł ogólnych w drodze decyzji dotyczy więc wyłącznie pozostałych osób. Nie sposób zakładać, aby - z woli prawodawcy – wyjątek mógł dotyczyć tylko tych, którzy pełnili obowiązki nierzetelnie bądź np. z przyczyn merkantylnych.

Nie zasługuje wprawdzie na uznanie a nawet aprobatę, zaangażowanie – choćby ideowe – w realizację zadań służb mundurowych na rzecz państwa totalitarnego. Dał temu zresztą wyraz prawodawca, ograniczając przywileje emerytalne osób, które to czyniły. Z jego woli reguły te nie maja jednak znaleźć zastosowania do osób, które - w zmienionej rzeczywistości - dopuszczone do dalszej służby, podjęły ją i pełniły z pełnym zaangażowaniem, przyczyniając się np. istotnie do ochrony bezpieczeństwa publicznego, nierzadko z narażeniem życia lub zdrowia. W przypadku Wnioskodawcy organ, związany oceną Sądu, potwierdził ich wystąpienie. Co więcej - w uzasadnieniu skarżonego aktu - zupełnie nie odniósł się do szczególnej krótkotrwałości pełnionej Wnioskodawcy służby na rzecz totalitarnego państwa, która trwała zaledwie 2 lata i 2 miesiące. Zestawiając to z całkowitym okresem służby Wnioskodawcy – trwającym 21 lat i 5 miesięcy – czas ten jawi się jako bardzo krótki, mając na uwadze, że w judykaturze nawet okres przekraczający 6 lat oceniany jest jako krótkotrwały (tak np. prawomocne wyroki o sygn. akt II SA/Wa 892/20, 2150/19 – dostępne w CBOSA). Jak już wskazano nie odniesiono się także do ważnej okoliczności - mającej wpływ na wynik niniejszej sprawy – zakończenia zatrudnienia Wnioskodawcy w Służbie Bezpieczeństwa. Jak sam organ wskazuje, przyczyną rezygnacji Wnioskodawcy z dalszej służby w danej formacji były trudności z prawidłowym realizowaniem zadań. Ma to znaczenie w kontekście oceny zaangażowania Wnioskodawcy w realizację powierzonych mu zadań przed 31 lipca 1990 r.

Wobec powyższych uwarunkowań – pomimo, że decyzja o włączeniu reguł ogólnych ma charakter uznaniowy - obowiązkiem organu było wydanie decyzji pozytywnej dla Wnioskodawcy, w związku z treścią art. 7 in fine K.p.a. Wystąpiły bowiem opisane przepisem przesłanki zastosowania wyjątku, nie ujawniono zaś okoliczności, które by przeciw temu przemawiały. W szczególności nie może być nią postawa ideologiczna czy zaangażowana służba Wnioskodawcy w okresie przed 31 lipca 1990 r. Mogłoby być natomiast taką przesłanką wykazanie jego udziału w konkretnych działaniach, które - z perspektywy powszechnie akceptowanego w państwie demokratycznym systemu norm etycznych - było rażąco naganne, a równocześnie wykraczało poza fakt pełnienia służby na rzecz państwa totalitarnego. Z kolei, za zastosowaniem wyjątku przemawia szczególnie krótka służba na rzecz państwa totalitarnego oraz wola Wnioskodawcy zakończenia zatrudnienia w Służbie Bezpieczeństwa.

Z przytoczonych wyżej przyczyn - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzeczono jak w sentencji.

Rozpatrując ponownie sprawę organ administracji uwzględni ocenę prawną, sformułowaną w niniejszym uzasadnieniu oraz wyroku o sygn. akt II SA/Wa 2168/19.