Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 858/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-08-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.156 par. 1 i 2, art. 157 par. 2 i 3, art. 28
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1070
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 8 sierpnia 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego.
article: ar. 229, art. 136 yst. 3
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) Sędziowie: WSA Dariusz Chaciński WSA Elżbieta Lenart Protokolant Kinga Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi Z.F. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej na rzecz skarżącej Z.F. kwotę 474 (czterysta siedemdziesiąt cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, po rozpoznaniu wniosku Z.F. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej Miasta K. z dnia [...] lipca 1969 r., nr [...] wydanej w przedmiocie przekazania w użytkowanie wieczyste na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" nieruchomości stanowiącej obecnie działki nr [...],[...] i [...], położonej w K., obręb [...], objętej księgą wieczystą KW nr [...] oraz KW nr [...], stanowiącej poprzednio parcele katastralne [...],[...],[...],[...] oraz [...] – utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Zaskarżone rozstrzygnięcie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy.

Umową sprzedaży zawartą w formie aktu notarialnego z dnia [...] marca 1969 r., Rep [...], na podstawie art. 6 ustawy z dnia 15 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94 ze zm.), parcele gruntowe [...], [...], [...], [...] i [...], stanowiące własność Z.R., zostały przejęte na rzecz Skarbu Państwa z przeznaczeniem pod budownictwo mieszkaniowe osiedla "[...]", stosownie do decyzji Prezydium Rady Narodowej Miasta K. z dnia [...] listopada 1967 r., nr [...] o lokalizacji szczegółowej nr [...]. Decyzją z dnia [...] lipca 1969 r., nr [...] Prezydium Rady Narodowej Miasta K. przekazało w użytkowanie wieczyste na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" m.in. nieruchomości stanowiące ww. parcele katastralne. W wykonaniu przedmiotowej decyzji z dnia [...] lipca 1969 r. zawarto umowę użytkowania wieczystego i sprzedaży budynku z dnia [...] listopada 1969 r., Rep. [...].

Pismem z dnia 15 grudnia 2009 r. Z.F. (z domu R.), reprezentowana przez adw. J.F., wystąpiła do Ministra Infrastruktury z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej Miasta K. z dnia [...] lipca 1969 r., nr [...]. Decyzją z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] Minister Infrastruktury odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Prezydium Rady Narodowej Miasta K. nr [...] wydanej w przedmiocie przekazania w użytkowanie wieczyste na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" nieruchomości położonej w K., obręb [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ nadzoru podniósł, że Z.F. nie wykazała interesu prawnego w niniejszym postępowaniu.

Po rozpoznaniu wniosku Z.F., reprezentowanej przez pełnomocnika adw. J.F., o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji z dnia [...] lutego 2011 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 61a Kpa gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, na które służy zażalenie. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r. nr 6, poz. 18) w sprawach, w których do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy została wydana decyzja, a zgodnie z przepisami ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, powinno być wydane postanowienie, właściwą formą załatwienia sprawy jest decyzja.

Następnie Minister stwierdził, że zgodnie z art. 157 § 2 Kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Stosownie zaś do art. 28 Kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W uzasadnieniu organ wyjaśnił przy tym pojęcie interesu prawnego i faktycznego przyjmując, za orzecznictwem sądowo-administracyjnym, że legitymację prawną do wystąpienia w wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji ma nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego kwestionowaną decyzją, lecz także inny podmiot, który wykaże w sprawie posiadanie interesu prawnego lub obowiązku w rozumieniu art. 28 Kpa. Zarówno interes prawny jak i obowiązek wynikają z przepisów prawa materialnego stanowiącego prawa i obowiązki. Warunkiem koniecznym do występowania podmiotu jako strony postępowania jest posiadanie interesu prawnego lub obowiązku związanego z prowadzonym postępowaniem, albo żądanie przez podmiot czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Ustawodawca definiując w art. 28 Kpa pojęcie strony postępowania administracyjnego wskazał wyraźnie na powiązanie określonego podmiotu z interesem prawnym. Chodzi tu nie o interes czy obowiązek faktyczny, dający się nawet racjonalnie uzasadnić, ale o interes lub obowiązek prawny tj. taki, który wynika z określonego przepisu prawnego, odnoszącego się wprost do sytuacji danego podmiotu. Tak więc o tym, czy określonemu podmiotowi będzie służyło prawo strony w konkretnym postępowaniu administracyjnym, decydować będzie nie wola osoby lecz norma prawna, z której dla tego podmiotu będą wynikały wprost określone prawa lub obowiązki. Pojęcie strony, jakim posługuje się art. 28 Kpa, może być wyprowadzone tylko z przepisu prawa materialnego, tj. z konkretnej normy prawnej, dla której może stanowić podstawę dla sformułowania interesu lub obowiązku prawnego. Mieć interes prawny lub obowiązek w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepisy prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Od tak pojmowanego interesu prawnego lub obowiązku trzeba odróżnić interes lub obowiązek faktyczny, tj. stan, w którym obywatel wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego poprzeć żadnymi przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającego stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji. W takim wypadku wnioskodawcy nie przysługują atrybuty strony postępowania administracyjnego.

Dalej Minister stwierdził, że z akt sprawy wynika, iż na skutek zmian gruntowych parcele gruntowe [...],[...], [...], [...] i [...] odpowiadają obecnie działkom nr [...], [...] i [...]. Z odpisu księgi wieczystej KW nr [...] wynika, że działki nr [...] i nr [...] z obrębu [...] weszły w skład działki nr [...] i stanowią własność Gminy Miejskiej K. w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]". Również działki nr [...] i [...] stanowią własność Gminy Miejskiej K. w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]", co ustalono na podstawie odpisu księgi wieczystej KW nr [...].

Decyzją Starosty [...] z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] odmówiono zwrotu części działek nr [...], nr [...] i nr [...], obręb [...], jedn. ewid. [...] w K. Następnie Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie rozpatrzenia odwołania Z.F. od ww. decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 2009 r. Zdaniem Ministra z powyższego jednoznacznie wynika, że Z.F. obecnie nie przysługuje tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości stanowiącej działki nr [...],[...] i [...], położonej w K., obręb [...], stanowiącej poprzednio parcele katastralne [...], [...], [...], [...] oraz [...]. Z.F. nie była również stroną postępowania o oddanie ww. parcel gruntowych w użytkowanie wieczyste, zakończonego ostateczną decyzją Prezydium Rady Narodowej Miasta K. z dnia [...] lipca 1969 r.

Odnosząc się do zarzutów skarżącej zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister wskazał, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 grudnia 2006 r., sygn. akt I OSK 193/06 stwierdził, iż samo wystąpienie poprzedniego właściciela o zwrot wywłaszczonej nieruchomości jeszcze nie daje mu podstawy do kwestionowania wszystkich decyzji dotyczących tej nieruchomości, wydanych po jej wywłaszczeniu. Żądanie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości musi znaleźć potwierdzenie w ustaleniach organu administracyjnego, że wystąpiły normatywne przesłanki do zwrotu nieruchomości. Dopiero wówczas były właściciel uzyskuje legitymację do czynnego występowania również w postępowaniach dotyczących aktów związanych z dysponowaniem nieruchomością po jej wywłaszczeniu. Zdaniem organu, wbrew twierdzeniom wnioskodawcy, legitymacji strony nie daje art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, bowiem w świetle tego przepisu byłemu właścicielowi wywłaszczanej nieruchomości w ogóle nie przysługuje roszczenie o jej zwrot, nawet gdyby spełnione zostały przewidziane ustawą przesłanki do zwrotu nieruchomości, jeżeli przed dniem wejścia w życie tej ustawy, nieruchomość została sprzedana lub oddana w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej, a nabywca ujawnił swoje prawo w księdze wieczystej. Tym samym – zdaniem organu – Z.F. nie mogła zostać uznana za stronę postępowania nadzorczego wobec decyzji Prezydium Rady Narodowej Miasta K. z dnia [...] lipca 1969 r., nr [...], bowiem nie posiadała interesu prawnego w niniejszej sprawie wynikającego z art. 28 Kpa. Zasadnym zatem była odmowa wszczęcia postępowania nieważnościowego.

Skargę na decyzję z dnia [...] lutego 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Z.F., reprezentowana przez adw. J.F. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1) art. 28 Kpa poprzez przyjęcie błędnej zawężającej wykładni pojęcia "interesu prawnego" i "strony postępowania" a w konsekwencji bezzasadne uznanie, że skarżącej nie przysługuje status strony postępowania, uprawnionej do występowania z wnioskiem o stwierdzenie nieważności wydanej z rażącym naruszeniem prawa decyzji Prezydium Rady Narodowej Miasta K. z dnia [...] lipca 1969 r., co było z kolei wynikiem konstatacji, że "nie przysługuje jej obecnie tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości oraz że "nie była ona stroną postępowania o oddanie ww. parcel gruntowych w użytkowanie wieczyste", podczas gdy:

– interes prawny w występowaniu z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji w rozumieniu art. 28 Kpa nie ogranicza się do przypadków, kiedy wnioskodawcy służy aktualnie tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości, ani też do sytuacji, gdy wnioskodawca brał udział w postępowaniu zwykłym, zakończonym decyzją mającą podlegać wzruszeniu w trybie nadzwyczajnym (art. 156 Kpa), lecz należy go konstruować w każdym przypadku indywidualnie, z wnikliwym rozpatrzeniem okoliczności sprawy;

– w niniejszej sprawie skarżąca Z.F. niewątpliwie posiada interes prawny w kwestionowaniu prawidłowości wydania decyzji stwierdzającej oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste, gdyż fakt oddania gruntu w użytkowanie wieczyste podawany jest przez właściwe organy administracji, jako przesłanka negatywna zwrotu nieruchomości, do którego żądania wnioskodawczyni jest uprawniona (jako poprzednia właścicielka) na podstawie art. 136 ust. 3 u.g.n.;

– dla uznania danego podmiotu za stronę postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie ma znaczenia, czy podmiot ten był stroną postępowania zwykłego, które zakończyło się jej wydaniem;

– wnioskodawczyni wyraźnie powołała się na przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami (art. 136 ust. 3 w związku z art. 229 u.g.n.), opierając na nich swoje żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, z których to przepisów wynika w sposób niebudzący wątpliwości jej interes prawny do występowania z wnioskiem o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji;

2) art. 157 § 3 Kpa poprzez bezzasadne utrzymanie w mocy decyzji Ministra Infrastruktury o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, a tym samym zaniechanie merytorycznego rozpatrzenia niniejszej sprawy, mimo że złożony został stosowny wniosek w pełni legitymowanej strony (skarżącej Z.F.) o stwierdzenie nieważności tej decyzji, a tym samym Minister obowiązany był wszcząć postępowanie w tym przedmiocie, a następnie ww. wniosek merytorycznie rozpoznać i ocenić;

3) art. 7 i 77 Kpa poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie oraz dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i dokładnego wyjaśnienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli;

4) art. 107 § 3 Kpa poprzez zaniechanie należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji poprzez sformułowanie uzasadnienia mającego charakter pozorny, sprowadzającego się do powołania luźno związanych poglądów prawniczych i przepisów prawa, jednak bez dokonania subsumpcji do nich stanu faktycznego niniejszej sprawy;

5) art. 157 § 2 Kpa in fine poprzez zaniechanie zbadania z urzędu, czy w niniejszej sprawie istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji, podczas gdy w orzecznictwie i doktrynie ugruntował się pogląd, że nawet gdyby (co w niniejszej sprawie nie zachodzi, gdyż wnioskodawczyni posiada interes prawny i legitymację do występowania z wnioskiem w trybie art. 156 Kpa) wniosek nie pochodził od strony postępowania, to organ zawsze ma obowiązek zbadać z urzędu, czy rażące naruszenia prawa opisane we wniosku na pewno zachodzą; a tym samym naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 Kpa poprzez zaniechanie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej Miasta K., i doprowadzenie do sytuacji, iż ta decyzja funkcjonuje w obrocie, mimo iż wydana została z rażącym naruszeniem prawa;

6) rażącego naruszenia art. 35 § 3 w związku z art. 35 § 1 Kpa w związku z art. 12 § 1 i 2 Kpa poprzez załatwianie złożonego w niniejszej sprawie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji przez okres prawie 1 roku i dwóch miesięcy, chociaż jak wynika z treści zaskarżonej decyzji, w sprawie nie było prowadzone żadne postępowanie wyjaśniające, a już z całą pewnością nie takie, którego prowadzenie miałoby trwać aż tak długi czas; potwierdza to treść zaskarżonej decyzji, będącej rozstrzygnięciem jedynie o charakterze formalnym.

W uzasadnieniu skargi Z.F. podkreśliła, że przed Wojewodą [...], w związku z niewykorzystaniem spornej nieruchomości na cel wywłaszczenia, toczy się postępowanie administracyjne w przedmiocie zwrotu - z wniosku i na rzecz skarżącej - (znak sprawy: [...]), i to właśnie w tym postępowaniu okoliczność oddania i pozostawania przedmiotowej nieruchomości w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" jest podawana przez organ I instancji jako przesłanka negatywna zwrotu nieruchomości, na podstawie art. 229 u.g.n. Tym samym, zdaniem Z.F., nie sposób uznać, by nie posiadała interesu prawnego w niniejszej sprawie, skoro wynik postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji w przedmiocie oddania nieruchomości w użytkowanie wieczyste oddziaływać będzie wprost na jej prawa i obowiązki, a tym samym na możliwość zwrotu przedmiotowej nieruchomości na jej rzecz. W konsekwencji wynik postępowania będzie mieć wpływ bezpośredni na zakres przysługującego skarżącej prawa własności. Wskazała, że w związku ze złożeniem wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o oddanie spornego gruntu w użytkowanie wieczyste, Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r. zawiesił postępowanie w przedmiocie jej zwrotu na rzecz skarżącej (znak: [...]). Nie powinno zatem budzić najmniejszych wątpliwości, iż wnioskodawczyni posiada legitymację do występowania z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji o oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste Spółdzielni.

W skardze z dnia 3 kwietnia 2012 r. Z.F. przytoczyła ponadto orzecznictwo potwierdzające stanowisko, że poprzedni właściciel jest w pełni legitymowany do występowania jako strona w postępowaniach dotyczących prawidłowości oddania wywłaszczonej nieruchomości w użytkowanie wieczyste.

Mając powyższe na uwadze skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność skargi.

Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem nadzwyczajnym i stanowi formę nadzoru. Przedmiotem tego postępowania jest ustalenie, czy ostateczna decyzja administracyjna poddana nadzorowi w nadzwyczajnym trybie jest dotknięta którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa oraz czy nie zachodzą przesłanki negatywne do stwierdzenia nieważności, o których mowa w art. 156 § 2 kpa. Stosownie do treści art. 157 § 2 kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Oznacza to, że przed przeprowadzeniem postępowania nadzorczego organ administracji publicznej jest zobowiązany do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego ograniczającego się do zbadania zagadnień formalnych. Na tym etapie postępowania organ bada, czy żądanie wszczęcia postępowania nadzorczego pochodzi od podmiotu będącego stroną w sprawie oraz czy osoba występująca z takim żądaniem posiada zdolność do czynności prawnych. Z treści art. 28 kpa wynika natomiast, że stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Podstawowym zatem zagadnieniem istotnym z punktu widzenia oceny legalności kwestionowanej przez skarżącą decyzji jest ustalenie, czy wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej Miasta K. z dnia [...] lipca 1969 r. o przekazaniu w użytkowanie wieczyste na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" nieruchomości stanowiącej obecnie działki o numerach [...],[...], i nr [...], położonej w K., obręb [...], stanowiącej poprzednio parcele katastralne [...],[...],[...],[...] oraz [...] pochodził od strony w rozumieniu art. 28 kpa. Zgodnie z orzecznictwem sądowym stroną postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Złożenie wniosku przez osobę nieuprawnioną musi spowodować wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji (art. 157 § 3 kpa – przed zmianą).

Odnosząc powyższe rozważania do rozpatrywanej sprawy Sąd stwierdził, że jak wynika z akt administracyjnych umową sprzedaży z dnia [...] marca 1969 r. Skarb Państwa nabył od poprzedniczki prawnej skarżącej, w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1969 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, nieruchomość oznaczoną jako parcele gruntowe [...],[...],[...],[...] oraz [...]. Z tą datą właścicielka nieruchomości utraciła zatem tytuł prawny do spornych działek. Następnie część wywłaszczonej nieruchomości odpowiadającą obecnym działkom o numerach [...],[...], i nr [...] Skarb Państwa jako ich właściciel oddał Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w użytkowanie wieczyste (decyzja Prezydium Rady Narodowej Miasta K. z dnia [...] lipca 1969 r., a następnie w jej wykonaniu akt notarialny z dnia [...] listopada 1969 r.).

Ponadto z akt sprawy wynika, iż równolegle do postępowania nieważnościowego, przed Wojewodą [...] (organem odwoławczym), toczy się z wniosku Z.F. - w oparciu o przepis art. 136 ust. 3 w związku z art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (j.t. Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.) - postępowanie o zwrot wywłaszczonych w 1969 r. nieruchomości. Postępowanie to, w związku ze złożeniem wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o oddanie przedmiotowej nieruchomości w użytkowanie wieczyste, Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r. zawiesił.

Z powyższego wynika więc, że skarżąca wprawdzie nie była stroną postępowania zwykłego zakończonego decyzją Prezydium Rady Narodowej Miasta K. z dnia [...] lipca 1969 r., jednakże w ocenie Sądu, biorąc pod uwagę stan faktyczny sprawy, Z.F. posiada interes prawny lub obowiązek, którego dotyczyć mogłyby skutki ewentualnego stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji. Prezydium. Zważyć bowiem należy, iż okoliczność przekazania w użytkowanie wieczyste na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" m.in. ww. nieruchomości jest wskazywana przez Starostę [...] (w oparciu o przepis art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami) jako przesłanka uniemożliwiająca zwrot przedmiotowych nieruchomości. Tak więc, zdaniem Sądu, skarżąca, słusznie wywodzi swój interes prawny z treści art. 136 ust. 3 w związku z art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Oznacza to, że Minister nieprawidłowo ocenił, że po stronie skarżącej brak jest interesu prawnego wywiedzionego ze wskazywanej normy prawa, który dawałby podstawę do uznania jej za stronę w rozumieniu art. 28 kpa. Nieprawidłowo zatem organ II instancji uznał, że skarżąca nie mogła w tej sytuacji skutecznie żądać wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lipca 1969 r.

Jednocześnie Sąd rozpoznający sprawę nie przychyla się do stanowiska przytoczonego przez organ odwoławczy - za wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2006 r., sygn. akt I OSK 193/06, że samo wystąpienie poprzedniego właściciela o zwrot wywłaszczonej nieruchomości jeszcze nie daje mu podstawy do kwestionowania wszystkich decyzji dotyczących tej nieruchomości, wydanych po jej wywłaszczeniu. Ww. wyroku podniesiono także, że żądanie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości musi znaleźć potwierdzenie w ustaleniach organu administracyjnego, że wystąpiły normatywne przesłanki do zwrotu nieruchomości, a dopiero wówczas były właściciel uzyskuje legitymację do czynnego występowania również w postępowaniach dotyczących aktów związanych z dysponowaniem nieruchomością po jej wywłaszczeniu. Sąd w niniejszym składzie, nie aprobując powyższego poglądu, zauważa, iż przeniesienie go na grunt przedmiotowej sprawy kłóciłoby się z istotą postępowania nadzorczego, w którym to organ nadzorczy nie ma kompetencji do merytorycznej oceny przesłanek z postępowania zwykłego (w tym przypadku Minister Infrastruktury nie miał więc kompetencji do oceny przesłanek co do zwrotu nieruchomości). W tym zakresie organ nadzorczy nie prowadzi bowiem żadnego postępowania dowodowego.

W konsekwencji, należy przychylić się do stanowiska strony skarżącej, iż właściciel nieruchomości ma interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa, aby być traktowany jako strona postępowania we wszystkich postępowaniach dotyczących tej nieruchomości, które mogą uniemożliwić lub utrudnić realizację roszczenia o jej zwrot, czemu dał wyraz Sąd Najwyższy w przywoływanym przez skarżącą wyroku z dnia 12 sierpnia 2009 r., sygn. akt IV CSK 187/09.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ weźmie pod uwagę powyższe.

W konsekwencji, z uwagi na naruszenie art. 7, 77, 28, 107 § k.p.a., które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy.

-----------------------

10