Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 371/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2015-06-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 144 a § 1, 152 a, 228 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Kazimierz Włoch Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska SO del. Piotr Popek / spr./ Protokolant sekr. sąd. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2015r. sprawy ze skargi "A" S.A. w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2015r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w sprawie podatku od nieruchomości za 2009 rok 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) określa, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej "A" S.A. w W. kwotę 357 (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze. zm., dalej Ordynacja podatkowa) Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: Kolegium) stwierdziło niedopuszczalność odwołania "A" (dalej: spółka/skarżąca) od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w sprawie podatku od nieruchomości za 2009 r.

Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia i akt sprawy wynika następujący stan faktyczny:

W dniu 5 stycznia 2015 r., za pośrednictwem organu I instancji "A" wniosła odwołanie od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2009 r. Kolegium wyjaśniło, że z pisma Wójta Gminy skierowanego w trybie art. 227 Ordynacji podatkowej, zawierającego stanowisko organu wobec zarzutów odwołania wynika, że decyzja w sprawie określenia spółce podatku od nieruchomości za 2009 r. została faktycznie wydana w dniu [...] października 2014 r. Z ostrożności organu owa decyzja została także przesłana w formie elektronicznej. Forma dokumentu elektronicznego zawierała omyłkowo wpisaną datę [...] grudnia 2014 r., zamiast zdaniem organu prawidłowej – [...] października 2014r. Zdaniem organu, spółka sądząc, że ma do czynienia z inną decyzją, wniosła odwołanie. Równocześnie organ I instancji postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...], z urzędu sprostował oczywista omyłkę w decyzji (z dnia [...] grudnia) nr [...] w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2009 r. podając, że datą wydania przedmiotowej decyzji jest dzień [...] października 2014 r.

Dalej Kolegium wyjaśniło, że decyzja z dnia [...] października 2014 r. nr [...] określająca spółce zobowiązanie podatkowe w kwocie 18.091 zł została doręczona w formie pisemnej przesyłką poleconą przez operatora pocztowego w dniu 3 listopada 2014 r. i na skutek wniesionego odwołania, decyzją Kolegium z dnia [...] grudnia nr [...] została utrzymana w mocy.

W takiej sytuacji w ocenie Kolegium należało stwierdzić niedopuszczalność odwołania spółki datowanego na 2 stycznia 2015 r. od decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za 2009 r. nr [...], doręczonej za pomocą środków komunikacji elektronicznej, tj. w trybie art. 144a Ordynacji podatkowej, co kolegium uczyniło w zaskarżonym postanowieniu argumentując, że niedopuszczalność odwołania w rozpoznawanej sprawie nastąpiła z przyczyn przedmiotowych; sprawa została już rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją ostateczną (z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...]).

Na powyższe postanowienie spółka wniosła skargę, żądając uchylenia zaskarżonego postanowienia. Spółka zarzuciła przedmiotowemu rozstrzygnięciu naruszenie art. 228 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez stwierdzenie niedopuszczalności odwołania w sytuacji, w której odwołanie wymagało rozpatrzenia, ponieważ zostało wniesione od prawidłowo doręczonej decyzji, tj. decyzji doręczonej w trybie art. 152 a Ordynacji podatkowej.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Wojewódzki sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014r. , poz. 1647). Zakres tej kontroli wyznacza m.in. przepis art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. dalej: P.p.s.a.), określając, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje także orzekanie w sprawach ze skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym , na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty.

Stwierdzenie, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego czy innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia z mocy art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.

Poddawszy zaskarżone postanowienie takiej kontroli Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie z przyczyn w niej wywiedzionych.

Na wstępie dalszych rozważań godzi się nadmienić, że niniejsza sprawa (tożsama jak wywodzi organ w zaskarżonym postanowieniu) była przedmiotem wyrokowania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie , który w wyniku złożonej przez spółkę skargi, wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2015 r. sygn. I SA/Rz 219/15 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku należnego od spółki od tych samych nieruchomości za ten sam okres 2009 r.

Przypomnieć należy, że Wójt Gminy wydał wobec spółki decyzję z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w sprawie podatku od nieruchomości za 2009 r., a Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego od tej decyzji, decyzją z dnia [...] grudnia nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu skargi na powyższą decyzję spółka zarzuciła w szczególności, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do doręczenia decyzji organu I instancji, gdyż mimo złożenia wniosku - na podstawie art. 144a Ordynacji podatkowej - o doręczanie wszelkiej korespondencji za pomocą środków komunikacji elektronicznej, organ pominął tryb określony w art. 152a Ordynacji podatkowej.

Sąd orzekający w sprawie I SA/Rz 219/15 przyznając rację skarżącej uznał, że spółka złożyła do Wójta Gminy skuteczny wniosek (z dnia 26 sierpnia 2014r.) o doręczanie jej korespondencji za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Mimo to organ pierwszej instancji doręczał pisma w trakcie postępowania podatkowego przez pocztę. W odpowiedzi na ponowny wniosek spółki w tym przedmiocie z dnia 22 września 2014r. Wójt Gminy pismem z dnia 15 października 2014r. wyznaczył spółce siedmiodniowy termin na utworzenie konta i wskazanie organowi adresu skrzynki na Platformie e-PUAP, celem dostarczania korespondencji drogą elektroniczną. Pismo to doręczono skarżącej spółce w dniu 20 października 2014r.

Nie czekając na upływ wyznaczonego terminu, Wójt Gminy wydał w dniu [...] października 2014r. decyzję nr [...] określającą skarżącej zobowiązanie w podatku od nieruchomości i doręczył ją tradycyjnie, to jest przez operatora pocztowego. Spółka w wyznaczonym terminie siedmiu dni wskazała organowi adres skrzynki na Platformie e-PUAP (pismo to zostało nadane w dniu 27 października 2014r.). Jednakże organ pierwszej instancji doręczył spółce decyzję na adres skrzynki elektronicznej dopiero w dniu 19 grudnia 2014r., przy czym decyzja ta nosi inną datę (tj. [...] grudnia 2014r.) niż decyzja pisemna, a ponadto została podpisana przez inną osobę. W związku z powyższym Sąd uznał, że skuteczne doręczenie decyzji organu pierwszej instancji miało miejsce dopiero w dniu 19 grudnia 2014r. Natomiast zważywszy na fakt, że odwołanie zostało wniesione w dniu 17 listopada 2014r., czyli przed wejściem decyzji do obrotu prawnego, Sąd stwierdził, że zaistniała przesłanka do stwierdzenia niedopuszczalności odwołania na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, z powodu braku przedmiotu zaskarżenia.

Zatem sąd w analizowanej sprawie, pozostającej w ścisłym powiązaniu ze sprawą kontrolowaną w niniejszym postępowaniu, uznał podniesioną przez spółkę wadliwość tradycyjnego doręczenia decyzji Wójta Gminy, a właściwie brak skuteczności jej doręczenia, a tym samym wejścia do obiegu prawnego, wobec przesłania jej w formie pisemnej, pomimo jednoznacznego żądania doręczenia za pomocą środków komunikacji elektronicznej, i nie podjęcia nawet próby takiego preferowanego przez ustawodawcę sposobu doręczania w nakreślonej sytuacji.

Aprobując w całej rozciągłości argumentację i stanowisko wyrażone przez Sąd w sprawie I SA/Rz 219/15, zważyć raz jeszcze należy, że poza sporem w sprawie pozostaje fakt, że spółka wystąpiła do organu z wnioskiem o doręczanie pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz.U. z 2013r. , poz. 1422).

Zgodnie z art.144a § 1 Ordynacji podatkowej, doręczenie pism w postępowaniu podatkowym, w tym decyzji, następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu ww. powołanej ustawy, jeżeli strona spełni jeden z następujących warunków:

1) złoży podanie w formie dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu podatkowego lub portal podatkowy,

2) wniesie o doręczenie za pomocą środków komunikacji elektronicznej

i wskaże organowi podatkowemu adres elektroniczny,

3) wyrazi zgodę na doręczanie pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej i wskaże organowi podatkowemu adres elektroniczny.

Z kolei art. 152a Ordynacji podatkowej wskazuje, jakie czynności podejmuje organ podatkowy w celu doręczenia pisma w formie dokumentu elektronicznego, a także kiedy uważa się takie pismo za doręczone.

Z powyższych regulacji wynika, że doręczenie pism dokonywane w formie elektronicznej zastępuje doręczenie w sposób tradycyjny, a organ prowadzący postępowanie jest związany oświadczeniem strony w sprawie doręczania pism drogą elektroniczną, tj. złożonym podaniem lub wyrażeniem zgody, o których mowa w art.144a § 1 Ordynacji podatkowej.

Jak słusznie zaznaczył Sąd w powołanym wyroku z dnia 21 kwietnia 2015 r. doręczenie dokonywane w formie elektronicznej zastępuje doręczenie tradycyjne, stąd niedopuszczalne jest doręczenie dokumentu równocześnie

w postaci papierowej, jak i elektronicznej. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 czerwca 2014r., sygn. akt II GSK 1197/14). Skoro Wójt Gminy wydał decyzję z tym samym numerem, ale z inną datą, a następnie doręczył ją, tym razem już prawidłowo w formie elektronicznej, brak było podstaw do tego by traktować odwołanie od tej decyzji jako odwołanie od decyzji doręczonej przez operatora pocztowego, niepodlegające rozpatrzeniu.

Z tych przyczyn należy stwierdzić, że organ odwoławczy naruszył przepis art. 228 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, przyjmując niedopuszczalność odwołania, w sytuacji gdy odwołanie spółki zostało wniesione od prawidłowo doręczonej decyzji, tj. za pomocą środków komunikacji elektronicznej, co notabene Wojewódzki Sąd Administracyjny w orzeczeniu z dnia 21 kwietnia 2015 r. potwierdził, eliminując rozstrzygniecie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z odwołania od decyzji nieprawidłowo doręczonej (za pośrednictwem operatora pocztowego). Nie istnieje zatem, co stało się całkiem jasne po uprawomocnieniu się wyroku w/w sprawie, ujemna przesłanka procesowa o charakterze przedmiotowym, na którą powołał się organ odwoławczy, stwierdzając niedopuszczalność postępowania odwoławczego, to jest rozstrzygnięcia tej samej sprawy indywidualnej tego samego podatnika ostateczną decyzją.

W związku z tym, podzielając podniesiony w skardze zarzut naruszenia wskazanego tam przepisu prawa procesowego zaskarżone postanowienie należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., ponieważ naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy powinien zatem ponownie ocenić odwołanie spółki, tym razem poddając skrupulatnej analizie całość akt sprawy, w tym akta administracyjne z odwołania spółki zarówno z dnia 17 listopada 2014 r. jak również z dnia 2 stycznia 2015 r., w szczególności zaś pismo odwołującej się z dnia 13 lutego 2015 r., w kontekście treści uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 września 2014 r., sygn. II FPS 4/13, co może determinować rodzaj rozstrzygnięcia tego organu.

Mając na uwadze powyższe okoliczności , na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a orzeczono jak w sentencji.

Na mocy art. 152 P.p.s.a. orzeczono w kwestii wykonalności zaskarżonego postanowienia.

O kosztach postępowania orzeczono zaś na podstawie art. 200 P.p.s.a.. Na koszty przyznane stronie wygrywającej składają się: uiszczony wpis od skargi w wysokości 100 zł, wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 240 zł – zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2013r. poz. 461) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.