Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 82/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2021-04-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Uchylono decyzję I i II instancji w części
Powołane przepisy: article: art. 71 ust. 1, art. 82 ust. 2 pkt 2, art. 129 ust. 2, art. 132 ust. 1 pkt 2 i ust. 2,
journal: Dz.U. 2021 poz 450
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.
article: art. 92a ust.1, ust. 3 i ust. 7,
journal: Dz.U. 2019 poz 2140
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
article: art. 29
journal: Dz.U. 2012 poz 1155
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców - tekst jedn.
article: art. 7, art.77 par. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 30 października 2020 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1) uchyla zaskarżoną decyzję w części, w jakiej utrzymuje w mocy decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w Opolu z dnia 4 czerwca 2020 r., nr [...] nakładającą karę pieniężną ponad kwotę 2000 (dwa tysiące) złotych, 2) uchyla decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w Opolu z dnia 4 czerwca 2020 r., nr [...] w części nakładającej karę pieniężną ponad kwotę 2000 (dwa tysiące) złotych, 3) zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego K. Z. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez K. Z., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą A w [...] pod [...] (zwanego dalej skarżącym lub kierowcą) jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie z dnia 30 października 2020 r., nr [...], którą utrzymano w całości decyzję organu I instancji o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3.000 złotych..

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu 5 marca 2020 r. podczas kontroli drogowej w punkcie kontroli oznaczonym jako [...] - [...] - [...] (waga), d.w. nr [...]. gmina [...], na drodze o kategorii wojewódzkiej zatrzymany został do kontroli samochód marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem kierował K. Z. Pojazdem tym wykonywano krajowy przewóz drogowy na potrzeby własne płyt wiórowych ze [...] pod [...] do [...]. Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli nr [...] z dnia 5 marca 2020 r. Na żądanie kontrolującego kierowca okazał dowód rejestracyjny pojazdu o serii i numerze [...] wydany w dniu 28 stycznia 2014 r. przez Starostę [...] dla Z. K., G. Analiza okazanego dowodu w polu: "Termin badania technicznego" wykazała iż pojazd nie został poddany wymaganemu corocznemu badaniu technicznemu, którego datę określono na dzień 30 stycznia 2020 r. W związku z powyższym w trakcie kontroli drogowej stwierdzono naruszenie polegające na "Wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego". Kierowca okazał natomiast pokwitowanie z dnia kontroli wydane przez funkcjonariuszy Policji o godz. 7:00 w zamian za zatrzymany dowód rejestracyjny. Wobec wyposażenia pojazdu w tachograf cyfrowy o numerze seryjnym [...] kontrolujący pobrał dane z pamięci masowej urządzenia oraz karty kierowcy - [...]. Analiza danych pobranych z karty kierowcy wykazała, iż przedsiębiorca naruszył obowiązek wczytywania wymaganych danych z karty kierowcy i pamięci cyfrowej jednostki pojazdu.

Pismem z dnia 5 marca 2020 r. skarżący zawiadomiony został przez Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w Opolu, (dalej jako OWITD lub organ pierwszej instancji), o wszczęciu z urzędu postępowania dotyczącego stwierdzonych naruszeń zawartych w protokole kontroli. Przedmiotowym pismem organ wezwał skarżącego do wskazania okoliczności sprawy i przedłożenia dowodów potwierdzających, że strona nie miała wpływu na powstanie ww naruszeń, a nastąpiły one wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mogła przewidzieć lub dowodów potwierdzających, że za opisane w protokole naruszenie na stronę została już nałożona kara przez inny uprawniony organ.

W odpowiedzi na powyższe skarżący pismem z dnia 18 marca 2020 r. wniósł o umorzenie postępowania i wyjaśnił, że w natłoku obowiązków i zajęć nie dokonał sprawdzenia stanu technicznego pojazdu w zakreślonym w dowodzie rejestracyjnym terminie. Wyjaśnił, że jest rolnikiem i posiada zaświadczenie na używanie pojazdu na potrzeby własne i stąd może poruszać się ciężarówką na obszarze 100 km, w linii prostej od bazy przedsiębiorstwa, bez jakichkolwiek zaświadczeń i obowiązku rejestracji czasu pracy i jazdy. Powołując się na przepis art. 13 ust. 1b rozporządzenia WE Nr 561/2006 dowodził, że organ wadliwie zinterpretował obowiązujące przepisy co do obowiązku terminowego odczytu karty kierowcy bądź pamięci tachografu cyfrowego.

Decyzją z dnia 4 czerwca 2020 r., nr [...], Opolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w Opolu nałożył na K. Z. karę pieniężną w wysokości 3.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego (2.000 zł) oraz naruszenia obowiązku terminowego pobierania danych z karty kierowcy- za każdego kierowcę (500 zł) i naruszenie obowiązku terminowego pobierania danych z tachografu – za każdy pojazd (500 zł).

W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył ustalenia stanu faktycznego wynikające z przeprowadzonej w dniu 5 marca 2020 r. kontroli drogowej, brzmienie przepisów art. 81 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, art. 92a ust. 1 i 6 , art. 92b ust. 1-2 oraz art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym i stwierdził, że w świetle oczywistych ustaleń poczynionych w toku postępowania kontrolnego i wyjaśniającego niewątpliwym jest wystąpienie nieprawidłowości penalizowanej przepisami ustawy o transporcie drogowym, a stanowiących naruszenie określone w załączniku nr 3 Ip.9.1 do ww. ustawy jako wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego i skutkujące nałożeniem kary w wysokości 2.000 zł. Wyjaśnił, że wysokości kar pieniężnych za naruszenia konkretnych przepisów załącznika nr 3, wobec brzmienia art. 92a ust. 1 i 7 ustawy w zw. z załącznikiem nr 3 do niej, określa wysokość kar pieniężnych w sposób sztywny, co oznacza, że organ nie ma możliwości ich miarkowania. Stwierdził nadto organ, że skarżący dopuścił się naruszenia przepisu art. 92a ust. 1, 7, 11 ustawy o transporcie drogowym, załącznika. nr 3 lp. 6.3.17., tj. naruszenie obowiązku terminowego pobierania danych z karty kierowcy - za każdego kierowcę, które skutkuje nałożeniem kary w wysokości 500 zł. Uzasadniał dalej organ, że kontrolowany pojazd wyposażony jest w tachograf cyfrowy. Zgodnie z informacją zawartą na karcie kierowcy przedsiębiorca nie wczytał danych od dnia 9 kwietnia 2019 r. od godz. 10:43, zatem maksymalny okres 28 dni na odczyt danych z karty nie został dotrzymany, gdyż minęło 331 dni kalendarzowych od tej daty. Termin odczytu przekroczono o 302 dni. Skarżący prowadził pojazd w okresie październik – grudzień 2019 r. 59 razy, tj. 24 dni zarejestrowanej działalności w październiku , 20 dni w listopadzie i 15 dni w grudniu, zaś w okresie od stycznia do marca 2020 r. 46 razy. Dalej, przytaczając brzmienie art. 1 ust. 2 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców oraz art. 10 ustęp 5 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Tekst mający znaczenie dla EOG) przedsiębiorstwa transportowe używające pojazdów objętych zakresem niniejszego rozporządzenia i wyposażonych w urządzenia rejestrujące zgodne z załącznikiem IB do rozporządzenia (EWG) nr 3821/85, argumentował, że jedną z podstawowych czynności kontrolującego jest sprawdzenie prawidłowości działania i użytkowania urządzeń rejestrujących oraz wykresówek czy też kart kierowcy. Wczytywanie danych z urządzenia rejestrującego czy też karty kierowcy stanowi część prawidłowego użytkowania ww. urządzeń. Podniósł organ, że art. 36 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym w trakcie kontroli drogowej przewiduje, że kierowca zobowiązany jest okazać wykresówki lub dane cyfrowe za bieżący dzień oraz 28 poprzednich. Ograniczenie zakresu kontroli do dnia bieżącego i poprzedzających 28 dni dotyczy sprawdzenia czasu pracy kierowcy oraz dokumentów okazywanych przez kierowcę, nie ma jednak zastosowania do badania daty pobrania danych z karty bądź urządzenia rejestrującego. Analizując materiały zgromadzone w trakcie kontroli uznał organ, że strona nie dopełniła obowiązku wczytywania wymaganych danych z karty kierowcy w określonym przepisami terminie, co uzasadnia nałożenie kary w wysokości 500 zł. Dalej organ OWITD wskazał, że z kontrolowany pojazd wyposażony jest w tachograf cyfrowy o numerze seryjnym [...] kontrolujący pobrał dane z pamięci masowej urządzenia oraz karty kierowcy [...]. Analiza danych pobranych z tachografu zainstalowanego w kontrolowanym pojeździe wykazała, iż skarżący naruszył obowiązek wczytywania wymaganych danych z tachografu cyfrowego, tj. art. 92a ust. 1,7, 11 ustawy o transporcie drogowym, załącznik nr 3 lp. 6.3.18. Zgodnie z informacją zawartą w pamięci masowej cyfrowego urządzenia rejestrującego skarżący nie wczytał danych od dnia 8 września 2016 r. od godziny 12:52, a zatem maksymalny okres 90 dni na odczyt danych nie został dotrzymany, gdyż minęło 1274 dni kalendarzowych/124 dni zarejestrowanej aktywności od daty poprzedniego odczytu – termin odczytu przekroczono o 34 dni. Powyższe naruszenie obligowało do nałożenia na skarżącego kary w wysokości 500 zł.

Podniósł nadto organ, że strona, wezwana do przedłożenia dowodów w postaci plików cyfrowych potwierdzających regularność poboru danych z pamięci urządzenia, nie uczyniła tego, nie udowodniła, iż dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem. Strona nie udowodniła, iż nie miała wpływu na powstanie naruszenia; nie przedstawiła dowodów, iż zapewniła właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006, rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r., jak również nie wskazała okoliczności i dowodów wskazujących, iż jako podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miała wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć lub za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ. W sprawie nie zaistniały zatem przesłanki uzasadniające zastosowanie przepisu art. 92b ust. 1-2 i art. 92c ust. 1 ustawy.

Organ odniósł się również do twierdzeń skarżącego zawartych w piśmie z dnia 2020 r., uznając, że nie zasługują one na uwzględnienie. Organ pierwszej instancji wskazał, że podstawowym błędem interpretacyjnym strony w odniesieniu do obowiązujących przepisów jest to, iż wykonując standardową (pozarolniczą) działalność gospodarczą polegającą na sprzedaży hurtowej drewna, materiałów budowlanych i wyposażenia sanitarnego (co wynika z zapisu CEIDG) przywołuje na fakt posiadania gospodarstwa rolnego i związanych z tym zwolnień z niektórych przepisów dotyczących przewozów drogowych. Przyznał organ, że istotnie rolnikowi w ramach prowadzonej przez niego działalności rolniczej przysługują pewne zwolnienia. Jednakże w sprawie mamy do czynienia z typowym przewozem drogowym na potrzeby własne, co strona pośrednio potwierdziła, okazując w trakcie kontroli drogowej wypis nr [...] z zaświadczenia nr [...] na przewóz drogowy rzeczy na potrzeby własne wydany przez Starostę [...]. Również kontrola ładowni pojazdu, przewożącego płyty wiórowe '16' a nie płody rolne utwierdziła organ I instancji co do słuszności ustaleń. Wyjaśnił organ, że do ustalenia terminu pobierania danych cyfrowych (czy to z karty kierowcy czy też pamięci tachografu) kontrolujący zliczają dni zarejestrowanej działalności. Aplikacja TachoScan od wielu już lat została zmodyfikowana i przy ustalaniu terminów pobrania danych uwzględnia wyłącznie dni zarejestrowanej działalności, co też ma miejsce w niniejszej sprawie. W celu potwierdzenia powyższego organ dokonał częściowej analizy zapisów z karty kierowcy i pamięci tachografu. W jej wyniku stwierdzono iż w okresie październik-grudzień 2019 r. skarżący prowadził pojazd [...] o numerze rejestracyjnym [...] 59 razy - 24 dni zarejestrowanej działalności w październiku, 20 dni w listopadzie i 15 dni w grudniu. W okresie od stycznia do marca 2020 r. (do dnia kontroli) takich przypadków było 46. Skarżący jako kierowca prowadził pojazd w dniach: 2, 3, 9, 10, 11, 13, 14, 15, 16, 17, 20, 21, 23, 24, 25, 27, 28, 29, 30, 31 stycznia 2020 r.; 4, 5, 6, 7, 10, 11, 12, 13, 14, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 25, 26, 27, 28 lutego 2020 r. i w dniach 2, 3, 4 marca 2020 r. Powyższe potwierdza słuszność ustaleń kontrolującego.

Odwołanie od powyższej decyzji w terminie wniósł skarżący. Zaskarżonej decyzji zarzucił, że została wydana na wyrost i jest nierzetelna, gdyż zapadła bez właściwej analizy prawa. W wyniku uzupełnienia braku formalnego skarżący przesłał podpisane własnoręcznie odwołanie, w którym zarzucił decyzji Opolskiego Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego wydanej 4 czerwca 2020 r. naruszenie art. 92a ust. 1, 7 i 11 ustawy o transporcie drogowym; art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym; art. 6, 7, 8, 9, 10, 11, 77 § 1, 78, 80, 107 § 3, 136 k.p.a., oraz art. 5 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji i art. 7 oraz 42 ust. 3 Konstytucji RP. Wskazując na powyższe domagał się umorzenia postępowania, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Uzasadniając swoje żądanie podniósł, że w sprawie doszło do podwójnego ukarania go, gdyż w podczas kontroli w miejscowości [...] dnia 5 marca 2020 r. o godzinie 7.00 funkcjonariusz policji stwierdził u mnie brak aktualnego przeglądu pojazdu, po czym ukarał mnie zatrzymaniem dowodu rejestracyjnego. Kontrola policyjna nie stwierdziła uchybień w stanie technicznym, wystawiono mi pokwitowanie dopuszczające do ruchu do 12 marca 2020 r. Z uwagi na powyższe, niedopuszczalne jest zdaniem skarżącego karanie go za brak badań technicznych na podstawie art. 92a ust. 1, 7 i 11 ustawy o transporcie drogowym. Jak wskazuje bowiem przepis art. 92a ust. 9, jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w załącznikach nr 3 i 4 do ustawy, wyczerpuje jednocześnie znamiona wykroczenia albo przestępstwa, w stosunku do podmiotu będącego osobą fizyczną stosuje się wyłącznie przepisy o odpowiedzialności administracyjnej. Zarzucił, że w dniu kontroli dokonanej przez funkcjonariuszy transportu ruchu drogowego dysponował pokwitowaniem, które warunkowo uprawniało mnie do poruszania się na drogach publicznych. Błędne jest zatem stwierdzenie organu, że wykonywał przewóz drogowy pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego. Organ administracji procedując w przedmiotowej sprawie nie sprostał i nie podjął wszelkich kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nie prowadził postępowania w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do państwa. Jednocześnie skarżący dołączył do przedmiotowego pisma odwołanie od innej decyzji wydanej w dniu 5 marca 2020 r. przez OWITD w Opolu.

Zaskarżoną decyzją z dnia 30 października 2020 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego w Warszawie utrzymał w całości decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na ustalenia stanu faktycznego poczynione przez organ pierwszej instancji, dokonał jego oceny i na tej podstawie uznał, przedstawiając stosowny wywód, że podjęta decyzja jest zgodna z prawem. Przywołał organ przepisy ustawy o transporcie drogowym, tj. art. 4 pkt 22 lit. i oraz lit. u, art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. f, art. 92a ust. 1, 2 i 7, oraz art.92b ust. 1 i art. 92c ustawy.

Organ drugiej instancji stwierdził również, że w sprawie nie mają zastosowania przepisy art. 189a § 2 pkt 1-3 K.p.a., art. 189d K.p.a., ani art. 189e oraz f K.p.a., gdyż kary pieniężne w przedmiotowej sprawie są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, a przesłanki wyłączające odpowiedzialność strony wymienione zostały w przepisie art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym i art. 92b ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Wysokość zaś kar pieniężnych za naruszenia przepisów m.in. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym została określona przez ustawodawcę w sposób sztywny i organ nie ma w tym zakresie możliwości kształtowania ich wysokości. Dokonując ponownego rozpoznania sprawy w jej całokształcie organ drugiej instancji analizując zebrany w sprawie materiał dowodowy i dokonując jego subsumcji do przytoczonych norm uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Zaaprobował w całości ustalenia stanu faktycznego wynikające z protokołu kontroli oraz przyjęte podstawy prawne rozstrzygnięcia, tj. art. 92a ust. 1, 7 i 11 ustawy oraz brak przesłanek do zastosowania normy art. 92b i art. 92c ustawy. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy wskazał, że skarżący w toku postępowania administracyjnego nie przedstawił żadnych dowodów na zaistnienie okoliczności mogących obalić ustalenia organu pierwszej instancji. Ciężar dowodu wystąpienia okoliczności , które stanowiłyby podstawę do zastosowania art. 92c ustawy spoczywa na przedsiębiorcy, gdyż to on wywodzi z tych przepisów skutki prawne. Odnośnie do zarzutu naruszenia zasad postępowania wskazał, że organ pierwszej instancji zebrał i wyczerpująco rozpatrzył materiał dowodowy. Organ pierwszej instancji działał na podstawie przepisów prawa podejmując wszelkie kroki niezbędne do dokładnego rozpoznania sprawy. Wyjaśnił, że wobec skarżącego funkcjonariusze policji zatrzymali dowód rejestracyjny i wystawili pokwitowanie, co nie stanowi ukarania w postępowaniu wykroczeniowym, a zatem zaistniały podstawy do nałożenia kary za naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego w wysokości określonej Ip.9.1. załącznika nr 3 do ustawy.

Skargę na powyższą decyzję wniósł K. Z. W wywiedzionej skardze zarzucił organowi, że zapadła decyzja jest nierzetelna i wydana po pobieżnej i niewłaściwej analizie prawa ze szkodą dla niego. Wskazał, że narusza ona art. 92a ust. 1, 7 i 11 ustawy o transporcie drogowym, art. 92c ust. 1 pkt 1 ww ustawy, art. 6 do 11 k.p.a., art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 i art. 136 k.p.a. oraz art. 5 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji a także art. 7 i art. 42 ust. 3 Konstytucji RP. Wskazując na powyższe domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości lub w części oraz umorzenie postępowania w sprawie ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi dowodził, że rolnik nie podlega pod przepisy ustawy o czasie pracy kierowców i stąd stwierdzone wystąpienie naruszeń przez inspektorów ITD. Jest bezprawne. Akcentował skarżący, że nie jest przedsiębiorcą, a przewóz wykonuje osobiście i na potrzeby własne. Podkreślał, że zgodnie z ogólnymi zasadami prawa nie może być karany podwójnie za ten sam czyn, co wynika m.in. z art. 2 Konstytucji RP i art. 4 ust. 1 Protokołu nr 7 do konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Uzasadniał, że za brak aktualnego przeglądu technicznego pojazdu ukarany został przez funkcjonariuszy policji zatrzymaniem dowodu rejestracyjnego oraz pouczeniem, które jest również formą kary (postępowanie wykroczeniowe) oraz karą na podstawie przepisu art. 92a ust. 1, 7 i 11 ustawy o transporcie drogowym, pomimo brzmienia przepisu art. 92a ust. 9 ustawy. W ocenie skarżącego organ nie zbadał wszechstronnie sprawy, naruszając zasadę prawdy obiektywnej.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego w Warszawie wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy administracji wydając zaskarżoną decyzję nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ocena sprawy dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego orzeczenia, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.), dalej zwanej p.p.s.a. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sąd może więc wyeliminować z obrotu prawnego zaskarżony akt także z powodów, które w skardze nie zostały podniesione, a stanowią o wydaniu aktu z naruszeniem prawa.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga zasługuje na częściowe uwzględnienie.

Przedmiot postępowania w sprawie stanowiła decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie z dnia 30 października 2020 r., utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji, którą nałożono karę pieniężną w wysokości 3.000 zł z tytułu naruszenia obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy (Ip.6.3.17 załącznika nr 3 do ustawy) i naruszenia obowiązku terminowego pobierania danych z tachografu (Ip.6.3.18 załącznika nr 3 do ustawy) oraz naruszenia polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego (Ip.9.1. załącznika nr 3 do ustawy.

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2140, ze zm.), zwanej nadal ustawą lub ustawą o transporcie drogowym, przepisy rozporządzenia Komisji (WE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców (Dz. U. UE.L.2010.168.16) i rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenie Rady (EWG0 nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. U. UE.L.2006.102.1, ze zm.).

Na wstępie wskazać należy, że ustawa o transporcie drogowym określa między innymi zasady odpowiedzialności za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem (art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy). Obowiązki lub warunki przewozu drogowego to - zgodnie z art. 4 pkt 22 tej ustawy - obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz przepisów innych ustaw, przepisów Unii Europejskiej i wiążących Polskę umów międzynarodowych, wymienionych w art. 4 pkt 22 litera a-y ustawy. Stosownie do art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. f ustawy o transporcie drogowym, podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa wart. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a ponadto wykonując przewóz drogowy rzeczy - dokumenty związane z przewożonym ładunkiem.

Zgodnie natomiast z art. 92a ust. 1, 3 i 7 ww. ustawy, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10.000 złotych (ust. 3). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa Ip. 1-9 załącznik nr 3 do ustawy (ust. 7 pkt 1 ustawy).

Przenosząc powyższe regulacje na grunt przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że za niebudzące wątpliwości przyjąć należało ustalenia poczynione podczas kontroli drogowej w ramach, której stwierdzono, że skarżący wykonywał przewóz drogowy na potrzeby własne pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego, tj. naruszenie odpowiadające Ip.9.1. załącznika nr 3 do ustawy, które skutkowało nałożeniem kary w wysokości 2.000 zł. Skarżący poczynionych w tym zakresie ustaleń nie negował, a wręcz fakt ten przyznał, wskazując jednak na okoliczności związane z uzyskaniem zaświadczenia, w którym funkcjonariusze policji, którzy zatrzymali - po stwierdzeniu ww uchybienia - jedynie dowód rejestracyjny a w wydanym pokwitowaniu określili datę badania technicznego na dzień 12 marca 2020 r. Zdaniem skarżącego legitymując się takim zaświadczeniem mógł nadal - do tej daty poruszać się po drogach. Nadto nałożenie kary za przedmiotowe naruszenie wyłącza brzmienie przepisu art. 92a ust. 9 ustawy, który stanowi, że jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w załączniku nr 3 i 4 ustawy, wyczerpuje jednocześnie znamiona wykroczenia albo przestępstwa, w stosunku do podmiotu będącego osobą fizyczną stosuje się wyłącznie przepisy o odpowiedzialności administracyjnej.

W zakresie powyższego naruszenia stwierdzić należy, że w świetle przepisu art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 450) dokumentem stwierdzającym dopuszczenie pojazdu do ruchu jest wyłącznie dowód rejestracyjny albo pozwolenie czasowe, a okresowe badania techniczne pojazdu przeprowadza się corocznie z zastrzeżeniem ust. 6-10 ustawy (art. 81 ust. 5 Prawa o ruchu drogowym). Zatem zasadnie organy przyjęły, że poruszanie się przez skarżącego w dniu 5 marca 2020 r. po drogach publicznych w sytuacji, gdy minął już ustalony w dowodzie rejestracyjnym termin badania technicznego, tj. 30 stycznia 2020 r. skutkował przyjęciem, że doszło do naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym poprzez wykonywanie przez skarżącego przewozu drogowy na potrzeby własne pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego, tj. naruszenie odpowiadające Ip.9.1. załącznika nr 3 do ustawy, które skutkowało nałożeniem kary w wysokości 2.000 zł.

Stosownie do brzmienia art. 129 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym policjant, w związku z wykonywaniem czynności określonych w ust. 1, jest uprawniony m.in. do legitymowania uczestnika ruchu i wydawania mu wiążących poleceń co do sposobu korzystania z drogi lub używania pojazdu; sprawdzania wymaganych dokumentów, o których mowa w art. 38, oraz zezwolenia, o którym mowa w art. 106 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. Policjant, funkcjonariusz Straży Granicznej albo funkcjonariusz Służby Celno-Skarbowej zatrzyma dowód rejestracyjny (pozwolenie czasowe) w razie stwierdzenia, że pojazd nie został poddany badaniu technicznemu w wyznaczonym terminie lub termin badania nie został wyznaczony prawidłowo (art. 132 ust. 1 pkt 2 ww ustawy).

W razie zatrzymania dowodu rejestracyjnego (pozwolenia czasowego) policjant, funkcjonariusz Straży Granicznej albo funkcjonariusz Służby Celno-Skarbowej wydaje kierowcy pokwitowanie. Może on zezwolić na używanie pojazdu przez czas nieprzekraczający 7 dni, określając warunki tego używania w pokwitowaniu. Zezwolenie nie może być wydane w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a i c, a także w ust. 1a pkt 1 lit. a i c oraz pkt 6 (art. 132 ust. 2 ww. ustawy).

Takim zaświadczeniem dysponował skarżący i okazał je w trakcie kontroli funkcjonariuszom. Wydanie jednakże skarżącemu zaświadczenia przez funkcjonariuszy Policji, w którym określono termin badania technicznego do dnia 12 marca 2020 r., bez określenia warunków używania tego pojazdu nie może prowadzić do uznania, że pojazd został poddany badaniu technicznemu i jest w pełni sprawny, a skarżący zrealizował ciążący na nim obowiązek w terminie wskazanym w dowodzie rejestracyjnym. Badanie techniczne oraz zasady potwierdzające zdatność pojazdu do ruchu drogowego posiadają diagności i to oni dokonują oceny spełniania przez dany pojazd warunków określonych w rozporządzeniu z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r., poz. 2022, ze zm.). Ustalenie sprawności i możliwości poruszania się w dalszym ciągu po drogach publicznych przez pojazd przebiega wyłącznie przez porównanie stanu pojazdu w odniesieniu do wymogów stawianych przez ten akt, bez możliwości kierowania się przez organ właściwy dla takiej oceny uznaniem, czy i w jakim zakresie stwierdzone uchybienie wpływa na naruszenie porządku ruchu.

Art. 82 ust. 2 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym, który stanowi, że uprawniony diagnosta po wykonaniu badania technicznego pojazdu wpisuje kolejny termin badania technicznego do dowodu rejestracyjnego, jeżeli jest wolne miejsce w odpowiedniej rubryce tego dowodu - po stwierdzeniu pozytywnego wyniku badania technicznego pojazdu oznacza, że tylko do tej daty pojazd winien poruszać się po drogach publicznych.

Istotą kary przewidzianej w art. 92a ust. 1 ustawy, której wysokość i określenie rodzaju naruszenia nastąpiło, w tym przypadku w załączniku nr 3 poz. Ip.9.1. 3 do ustawy, jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów wynikających z przepisów prawa, tj. ustawy o transporcie drogowym. Dla stwierdzenia w postępowaniu prowadzonym przez upoważnione do kontroli organy, odpowiedzialności administracyjnej konieczne było zatem ustalenie, czy w ustalonym stanie faktycznym doszło do naruszenia warunków wykonywania przewozu drogowego, o którym stanowią przepisy ustawy o transporcie drogowym. Zaakcentować należy jednocześnie, że ta odpowiedzialność administracyjna ma charakter obiektywny, a nie subiektywny i jest niezależna od winy w tym sensie, że jest ponoszona co do zasady z tytułu wystąpienia określonego skutku (stwierdzonego naruszenia), bez konieczności wykazywania związku przyczynowego między zachowaniem podmiotu odpowiedzialnego a powstałym skutkiem. Odpowiedzialność ta zbliżona jest zatem do odpowiedzialności ponoszonej na zasadzie ryzyka, choć nie ma charakteru nieograniczonego, gdyż przepisy przewidują możliwość odstąpienia od nałożenia kary w sytuacjach określonych w art. 92b ust. 1 i 92c ust. 1 ustawy. Wykazanie wystąpienia okoliczności określonych w tych przepisach ciąży jednak na osobie chcącej uwolnić się od odpowiedzialności i stąd nie jest obowiązkiem organu prowadzenie w tym zakresie z urzędu postępowania, ani poszukiwanie dowodów (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 12 grudnia 2019 r., sygn. akt III SA/Gd 580/19 i powołane tam orzecznictwo; dostępny na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że dla ustalenia odpowiedzialności skarżącego przewidzianej w art. 92a ust. 1 ustawy wystarczające było stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego. Określona w tym przepisie kara nie jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Taka sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie. Skarżący nie dokonał przeglądu stanu technicznego w zakreślonym przez diagnostę terminie, co jest w istocie okolicznością bezsporną i realizował przewóz drogowy w dniu 5 marca 2020 r. Fakt wskazania przez funkcjonariusza policji, który zatrzymał dowód rejestracyjny pojazdu i zezwolił na używanie tego pojazdu do dnia 12 marca 2020 r. nie oznaczał, że zniesiony został obiektywnie występujący skutek stwierdzonego naruszenia związanego z nieprzeprowadzeniem w zakreślonym terminie badania stanu technicznego pojazdu. Skarżącemu poza zatrzymaniem dowodu rejestracyjnego nie została wymierzona żadna inna kara i na tą okoliczność skarżący nie przedstawił żadnych dowodów, pomimo skierowania do niego w tym zakresie przez organ pierwszej instancji zobowiązania. Tym samym, wbrew twierdzeniom skarżącego, w sprawie nie wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 92a ust. 9 ustawy.

Zdaniem Sądu, organy w sprawie prawidłowo przyjęły w omawianym zakresie, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do zastosowania art. 92c ustawy. Przepis ten stanowi, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy łub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń łub okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć lub za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ. Zgodzić należy się z organem, że do naruszenia doszło na skutek niedopilnowania swoich spraw przez stronę, bowiem obowiązkiem strony było przeprowadzenie badania technicznego pojazdu w terminie wskazanym przez diagnostę.

Art. 92c ust. 1 ustawy stanowi wyjątek od zasady odpowiedzialności przedsiębiorcy i odnosi się do wyjątkowych sytuacji, w których podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie ich przewidzieć, ale i dotyczy okoliczności, istnienia których organ - bez wskazania strony - nie zna. Okoliczności egzoneracyjne, o jakich mowa w art. 92c ust. 1 ustawy, muszą być wykazane w sposób pełny i wyczerpujący, jak również nie mogą budzić wątpliwości co do rzeczywistego przebiegu zdarzeń. Zasadą prawną jest odpowiedzialność przedsiębiorcy, która ma charakter obiektywny, czyli niezależny od jego winy czy subiektywnego przeświadczenia o rzeczywistym stanie rzeczy. Wyjątkiem od tej zasady jest natomiast sytuacja, w której przedsiębiorca, przy pomocy dostępnych mu środków dowodowych, w sposób niezbity wykaże, iż nastąpiły wymienione w art. 92c ust. 1 ustawy okoliczności egzoneracyjne. W przedmiotowej sprawie skarżący nie wskazał na okoliczności, z których wynikałoby, że uczynił wszystko, aby sprostać ciążącemu na nim obowiązkowi przeprowadzenia badania technicznego pojazdu.

Z powyższych względów zarzuty skargi, w tym zakresie nie mogły przynieść oczekiwanego przez skarżącego rezultatu, a skarga w tej części nie mogła zostać uwzględniona.

Ponadto, w sprawie, w świetle poczynionych ustaleń stanu faktycznego, a związanych z odczytaniem danych zarejestrowanych na karcie kierowcy oraz danych z cyfrowego tachografu, nie budziło wątpliwości, że skarżący nie dochował obowiązku dokonania wczytania danych z karty kierowcy skarżącego od dnia 9 kwietnia 2019 r., tj. przez 331 dni zarejestrowanej działalności oraz obowiązku terminowego pobierania danych z tachografu cyfrowego pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] w okresie od 8 września 2016 r. do dnia kontroli, tj. przez 124 dni zarejestrowanej działalności. W zakresie powyższych naruszeń skarżący podnosił, że jest rolnikiem w związku z czym nie ciążą na nim wymienione obowiązki. Wobec takich twierdzeń skarżącego organ dążąc do wyjaśnienia sprawy nie mógł poprzestać jedynie na wezwaniu skierowanym do skarżącego w zawiadomieniu o wszczęciu z urzędu postępowania z dnia 5 marca 2020 r., w którym zobowiązał stronę do złożenia wszechstronnych i popartych dowodami wyjaśnień dotyczących stwierdzonych naruszeń zawartych w protokole kontroli oraz wskazania okoliczności sprawy i przedłożenia dowodów potwierdzających, że strona nie miała wpływu na powstanie ww. naruszeń, a nastąpiły one wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mogła przewidzieć lub dowodów potwierdzających, że za opisane naruszenie na stronę została już nałożona kara przez inny uprawniony organ. Organ po otrzymaniu wyjaśnień skarżącego, w tym wskazania, że jest rolnikiem i nie mają do niego zastosowania przepisy o czasie pracy kierowców nie zobowiązał go do wyjaśnienia, w jakim okresie czasu i jakiego rodzaju przewozy drogowe wykonywał dla prowadzonego gospodarstwa rolnego, a jakie w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, ani też nie zobowiązał skarżącego do przedłożenia wszelkiej dokumentacji potwierdzającej, że we wskazanych okresach wykonywał przewozy, o których mowa w art. 13 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 561/2006, w szczególności, jakie produkty były przedmiotem przewozu, kto był odbiorcą, dokąd i na jakim dystansie produkty te były przewożone. W sytuacji braku wyjaśnienia tych okoliczności trudno uznać, że zapadłe rozstrzygnięcie w części dotyczącej nałożenia kary za naruszenie obowiązku terminowego odczytania danych zarejestrowanych na karcie kierowcy oraz danych z cyfrowego tachografu oparte zostało na wszechstronnym wyjaśnieniu sprawy, a zgromadzony materiał dowody był wystarczający do nałożenia kar w tej części.

Wskazać należy, że art. 29 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2012 r. poz. 1155, ze zm.) przewiduje na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wyłączenie stosowania do kategorii pojazdów, o których mowa w art. 13 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, stosowania art. 5-9 tego rozporządzenia (ust. 1). Natomiast w art. 29 ust. 2 tej ustawy przewidziano, że kategorie pojazdów, o których mowa w ust. 1, są wyłączone z zakresu stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006.

Przenosząc powyższe regulacje na grunt przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że skarżący jako osoba fizyczna prowadząca gospodarstwo rolne może być zwolniony z obowiązku sczytywania i rejestrowania danych z karty kierowcy i z tachografu cyfrowego, jednakże pod warunkiem wykazania, że wykonywał przewozy osobiście, samochodem wchodzącym w skład jego przedsiębiorstwa i przewozy te wykonywał w ramach prowadzonej działalności w promieniu 100 km od bazy przedsiębiorstwa. Okoliczności te nie zostały w sprawie w ogóle wyjaśnione, ani rozważone.

Organy administracji publicznej natomiast, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a) podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, co oznacza, że każda indywidualna sprawa wymaga wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i jego rozważenia (art. 77 § 1 k.p.a.), w tym i zbadania i rozważenia argumentów podniesionych przez stronę postępowania.

Stwierdzone w ww. zakresie (art. 92a ust. 1 ustawy i Ip.6.3.17 oraz Ip.6.3.18 załącznika nr 3 do ustawy) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., mogło mieć wpływ na wynik sprawy, co spowodowało konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji, w zakresie, w jakim nakładała na skarżącego karę pieniężną w kwocie wyższej niż 2.000 zł .

Rozpoznając ponownie - w części - sprawę organ pierwszej instancji uwzględni przedstawione rozważania i uzupełni materiał dowodowy o ustalenia czy we wskazanych okresach niewczytania w terminie danych z karty kierowcy skarżącego oraz z tachografu pojazdu skarżący używał faktycznie tego pojazdu na potrzeby własne prowadzonego gospodarstwa rolnego. Następnie, w zależności od wyników poczynionych ustaleń dokonana subsumcji stanu faktycznego do normy prawa materialnego, w tym i art. 29 ustawy o czasie pracy kierowców, które winny znaleźć zastosowanie w sprawie.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Orzeczenie o kosztach uzasadnia art. 200 p.p.s.a i art. 205 § 1 p.p.s.a.