Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 951/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2017-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 12 ust. 1 pkt 5, art. 18 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 627
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - tekst jedn.
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 403 poz 18 art. 11 ust. 4
law: Dyrektywa 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy (przekształcenie) (Tekst mający znaczenie dla EOG)

SENTENCJA

Dnia 23 lutego 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: , Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, , , Protokolant Specjalista Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2017 roku sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wydania wtórnika prawa jazdy oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 4 ust. 2 i 3, art. 12 ust. 1 pkt 5, art. 14 ust. 2a, art. 18 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (tekst jedn. Dz.U. z 2016r., poz. 627 ze zm.) i § 9 ust. 3 i 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 25 lutego 2016r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. z 2016r., poz. 231), utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...], znak; [...] w przedmiocie odmowy wydania R. S. wtórnika prawa jazdy.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.

W dniu 30 maja 2016r. R. S. wystąpił do Starostwa Powiatowego Wydziału Komunikacji i Dróg w W. o wydanie prawa jazdy z powodu zmiany danych (tj. część E pkt 2 wniosku - "wydanie wtórnika"). Do wniosku załączył: 1) fotografię, 2) dowód uiszczenia opłaty za prawo jazdy, 3) zaświadczenie z dnia 3 stycznia 2013r. wydane przez Wydział Spraw Obywatelskich Urzędu Miejskiego we W. potwierdzające posiadanie prawa jazdy kategorii B w dniu 10 lutego 1998r. z bezterminowym okresem ważności, które zostało wymienione na dokument włoski, 4) zaświadczenie z dnia 9 maja 2016r. wydane przez organ włoski wraz z jego tłumaczeniem na język polski.

Decyzją z dnia [...] Starosta [...] odmówił wydania R. S. wtórnika prawa jazdy. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że w dniu 10 lutego 1998r. zostało wydane R. S. polskie prawo jazdy kategorii B z bezterminowym okresem ważności. W dniu 27 lipca 2001r. prawo jazdy zostało wymienione na dokument włoski. W dniu 23 maja 2011r. włoskie prawo jazdy utraciło ważność, a wobec R. S. organ włoski wydał postanowienie o konieczności przystąpienia do ponownego egzaminu zarówno teoretycznego, jak i praktycznego w związku z utratą wszystkich punktów, a także nałożono obowiązek odnowienia prawa jazdy poprzez poddanie się badaniu lekarskiemu przed komisją lekarską w celu weryfikacji psychofizycznych zdolności do prowadzenia pojazdów.

W świetle powyższych okoliczności organ stwierdził, że wobec strony znajduje zastosowanie art. 11 ust. 4 dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006r. w sprawie praw jazdy (przekształcenie) (Dz.Urz.UE.L.2006.403.18), jak i art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami, na podstawie którego odmawia się wydania prawa jazdy osobie, która uzyskała za granicą prawo jazdy, a to prawo jazdy zostało zatrzymane lub uprawnienie do kierowania pojazdami zostało cofnięte - w okresie obowiązywania zatrzymania prawa jazdy lub cofnięcia uprawnienia. Z uwagi na fakt, że R. S. fizycznie nie dysponuje ani polskim dokumentem prawa jazdy, który został wymieniony na włoski, ani jego odpowiednikiem włoskim, który utracił ważność w dniu 23 maja 2011r. i którego nie posiada, a poza tym został zobowiązany do przystąpienia do egzaminu oraz poddania się badaniu lekarskiemu, stanowi to ograniczenie, o którym mowa w art. 11 ust. 4 dyrektywy, które w świetle obowiązujących przepisów uniemożliwia wydanie żądanego dokumentu.

Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie, w którym podnosząc zarzut naruszenia art. 11 ust. 4 dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006r. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu strona podniosła, że art. 11 ust. 4 dyrektywy znajduje zastosowanie tylko do dokumentów, które nie utraciły ważności. Tymczasem termin ważności włoskiego prawa jazdy R. S. upłynął w dniu 23 maja 2011r., co oznacza, że nie można dokonać wymiany na dokument polski, włoskiego prawa jazdy, które jest nieważne. Poza tym wskazał, że zatrzymanie włoskiego prawa jazdy nastąpiło w roku 2005, a więc przed wejściem w życie postanowień dyrektywy. Wyjaśnił, że z treści dokumentu Ministerstwa Infrastruktury i Transportu, Terytorialnej Dyrekcji Generalnej dla Centrum, Biura Motoryzacji Cywilnej w T. z dnia 11 maja 2016r. nie wynika, aby wobec skarżącego zastosowano formalności restrykcyjne, co oznacza, że brak jest w istocie jakichkolwiek prawomocnych decyzji odnośnie zawieszenia uprawnień do prowadzenia pojazdów we Włoszech.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy wskazało, że kwestia wydawania wtórnika prawa jazdy uregulowana została w art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami. Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy, osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem jest obowiązana zawiadomić starostę o utracie tego dokumentu, jego zniszczeniu w stopniu powodującym nieczytelność, a także o zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w nim zawartych, w terminie 30 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia. Stosownie zaś do treści art. 18 ust. 2 cyt. ustawy, na wniosek osoby uprawnionej w przypadkach, o których mowa w ust. 1, starosta wydaje, za opłatą, o której mowa w art. 10 ust. 1 lub w art. 16 ust. 1, oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej:

1) wtórnik dokumentu pod warunkiem:

a) złożenia oświadczenia o utracie dokumentu, pod rygorem odpowiedzialności karnej wynikającej z art. 233 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 roku - Kodeks karny (Dz.U. z 2016r. poz. 1137), albo

b) zwrotu zniszczonego dokumentu.

W przypadku zmiany stanu faktycznego wymagającego zmiany danych zawartych w dokumencie prawa jazdy wydaje się nowy dokument pod warunkiem zwrotu dokumentu wymagającego zmiany danych, co wynika z art. 18 ust. 2 pkt 2 ustawy.

Szczegółowe regulacje w tym zakresie zawarte zostały w § 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 25 lutego 2016r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami. Zgodnie z § 9 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, prawo jazdy lub pozwolenie albo wtórnik tych dokumentów wydaje się w przypadku osoby ubiegającej się o wydanie wtórnika prawa jazdy lub pozwolenia po otrzymaniu od osoby:

a) wniosku o wydanie wtórnika prawa jazdy lub pozwolenia,

b) dowodu uiszczenia opłaty za wydanie prawa jazdy lub pozwolenia oraz opłaty ewidencyjnej,

c) fotografii, o której mowa w § 5 ust. 1 pkt 3,

d) dokumentów, o których mowa w art. 18 ust. 2 pkt 1 ustawy;

Wykaz natomiast dokumentów, które są wymagane w przypadku ubiegania się o wymianę prawa jazdy wydanego za granicą przez państwo członkowskie Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwo członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronę umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, którego termin ważności upłynął, ustawodawca zawarł w § 9 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia. Jest to - obok innych - kopia posiadanego prawa jazdy wraz z tłumaczeniem na język polski, sporządzonym lub poświadczonym przez tłumacza przysięgłego lub właściwego konsula Rzeczypospolitej Polskiej. Dokumenty te są również wymagane od osoby ubiegającej się o wymianę prawa jazdy wydanego za granicą, jeżeli z przepisów wydanych na podstawie art. 14 ust. 4 ustawy lub z umów międzynarodowych wynika wzajemna wymiana praw jazdy bez wymogu sprawdzania kwalifikacji; nie wymaga się tłumaczenia na język polski prawa jazdy wydanego zgodnie z wzorem określonym w załączniku 1 do dyrektywy nr 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. oraz w załącznikach 1 i 1a do dyrektywy Rady 91/439/EWG z dnia 29 lipca 1991 r. w sprawie praw jazdy (Dz.Urz.UE.L.2003.226.4); do dokonanego tłumaczenia dołącza się w sposób trwały kopię przetłumaczonego dokumentu.

Zgodnie z dyspozycją art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy, prawo jazdy nie może być wydane osobie, która uzyskała za granicą prawo jazdy, a to prawo jazdy zostało zatrzymane lub uprawnienie do kierowania pojazdami zostało cofnięte - w okresie obowiązywania zatrzymania prawa jazdy lub cofnięcia uprawnienia. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje jednoznacznie wbrew twierdzeniom strony skarżącej, że wobec skarżącego organ włoski zastosował formalności restrykcyjne, co wynika z zaświadczenia z dnia 9 maja 2016r. i co potwierdza sam skarżący wskazując w odwołaniu, że włoskie prawo jazdy zostało zatrzymane w 2005r. Z pisma z dnia 14 czerwca 2016r. wydanego przez Generalną Dyrekcję Motoryzacji Okręg 5, przekazanego Staroście [...] drogą elektroniczną, wynika ponadto, że wobec R. S. wydano postanowienie o konieczności przystąpienia do ponownego egzaminu zarówno teoretycznego jak i praktycznego w związku z utratą wszystkich punktów oraz, że został nałożony na stronę obowiązek odnowienia prawa jazdy poprzez poddanie się badaniu lekarskiemu przed Lokalną Komisją Lekarską.

Osoba ubiegająca się o wydanie wtórnika musi zwrócić organowi zagraniczne prawo jazdy, tymczasem skarżący tym dokumentem nie dysponuje, gdyż dokument został zatrzymany. Dodatkowo organ zwrócił uwagę na brzmienie art. 4 ust. 2 ustawy, który stanowi, że kierowca może posiadać tylko jedno ważne prawo jazdy, z kolei zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie jest uznawane za ważne prawo jazdy wydane w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o wolnym Handlu (EFTA) -stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, jeżeli na terytorium któregokolwiek z tych państw to prawo jazdy zostało zatrzymane lub czasowo albo na stałe cofnięto posiadane uprawnienie do kierowania pojazdem. Oczywistym jest, że w tych okolicznościach, w których nie można wydać prawa jazdy, nie jest możliwym również wydanie wtórnika prawa jazdy. Wydanie wtórnika prawa jazdy jest zatem możliwe tylko wtedy, kiedy prawo jazdy nie zostało zatrzymane lub nie cofnięto uprawnienia do kierowania pojazdem. Przedstawione wyżej okoliczności uniemożliwiają wydanie skarżącemu polskiego prawa jazdy, a więc również wtórnika.

Odnosząc się do zarzutów postawionych w odwołaniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że art. 11 ust. 4 dyrektywy odnosi się do trzech różnych przypadków, tj:

1) państwo członkowskie odmawia wydania prawa jazdy osobie, której prawo jazdy podlega ograniczeniu, zawieszeniu lub cofnięciu w innym państwie członkowskim,

2) państwo członkowskie odmawia uznania ważności jakiegokolwiek prawa jazdy wydanego przez inne państwo członkowskie osobie, której prawo jazdy podlega ograniczeniu, zawieszeniu lub cofnięciu na terytorium wydającego państwa członkowskiego,

3) państwo członkowskie może odmówić wydania prawa jazdy osobie ubiegającej się o prawo jazdy, której prawo jazdy zostało w innym państwie członkowskim unieważnione.

W rozpatrywanej sprawie skarżący ubiega się o wydanie prawa jazdy (jego wtórnika), ze względu na zmianę danych w nim zawartych. Skoro jednak wobec skarżącego zostały zastosowane formalności restrykcyjne we Włoszech, to tym samym nie może zostać mu wydane prawo jazdy w Polsce. Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut skarżącego, że art. 11 ust. 4 dyrektywy nie ma zastosowania w jego przypadku, gdyż włoskie prawo jazdy zatrzymane zostało w 2005 roku, a więc przed wejściem w życie dyrektywy. Sprawa niniejsza została zainicjowana wnioskiem skarżącego w maju 2016r., a zatem do jej rozpatrzenia zastosowanie znajdują przepisy aktualnie obowiązujące (postanowienia dyrektywy nie zawierają w tej materii żadnych ograniczeń intertemporalnych). Ponadto aktualność formalności restrykcyjnych nałożonych we Włoszech potwierdza przedstawione przez skarżącego zaświadczenie oraz informacja przekazana drogą elektroniczną przez właściwy organ włoski.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący zarzucając naruszenie:

-art. 7 K.p.a., przez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, a przede wszystkim niekompletność materiału dowodowego zebranego w sprawie i wadliwą ocenę materiału dowodowego zebranego w sprawie, m.in. przez uznanie, że z zaświadczenia Terytorialnej Dyrekcji Generalnej dla Centrum w T. z dnia 11 maja 2015r. wynika zastosowanie formalności restrykcyjnych;

-art. 11 ust. 4 Dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 20 grudnia 2006r. oraz § 9 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami przez błędne zastosowanie

wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2014r., poz. 512 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).

Stosownie natomiast do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm.) – dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Ponadto, co wymaga podkreślenia, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd ocenia, czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Analiza w tym zakresie dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji.

Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] w przedmiocie odmowy wydania wtórnika prawa jazdy.

Zasady uzyskiwania uprawnień do kierowania pojazdami oraz wydawania dokumentów stwierdzających posiadanie uprawnienia do kierowania pojazdami regulują przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (tekst jedn. Dz.U. z 2016r., poz. 627).

Zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 powołanej ustawy, dokumentem stwierdzającym posiadanie uprawnienia do kierowania motorowerem, pojazdem silnikowym lub zespołem pojazdów składających się z pojazdu silnikowego i przyczepy lub naczepy jest:

1)wydane w kraju:

a) prawo jazdy,

b) pozwolenie wojskowe,

c) międzynarodowe prawo jazdy;

2) wydane za granicą:

a) międzynarodowe prawo jazdy, określone w Konwencji o ruchu drogowym, podpisanej w Genewie dnia 19 września 1949 r. (Dz. U. z 1959 r. poz. 321 i 322),

b) krajowe lub międzynarodowe prawo jazdy, określone w Konwencji o ruchu drogowym, sporządzonej w Wiedniu dnia 8 listopada 1968 r. (Dz. U. z 1988 r. poz. 40 i 44),

c) krajowe prawo jazdy wydane w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym,

d) krajowe prawo jazdy określone w umowie międzynarodowej, której stroną jest Rzeczpospolita Polska;

3) zagraniczny dokument wojskowy, określony w umowach międzynarodowych, których stroną jest Rzeczpospolita Polska.

Stosownie do treści art. 4 ust. 2 cyt. ustawy, kierowca może posiadać tylko jedno ważne prawo jazdy. Przepis ten nie dotyczy międzynarodowego prawa jazdy oraz krajowego prawa jazdy osoby, o której mowa w art. 10 ust. 3. Na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie jest uznawane za ważne prawo jazdy wydane w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, jeżeli na terytorium któregokolwiek z tych państw to prawo jazdy zostało zatrzymane lub czasowo albo na stałe cofnięto posiadane uprawnienie do kierowania pojazdem (art. 4 ust. 3 ustawy).

Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy, osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem jest obowiązana zawiadomić starostę o utracie tego dokumentu, jego zniszczeniu w stopniu powodującym nieczytelność, a także o zmianie stanu faktycznego wymagającym zmiany danych w nim zawartych, w terminie 30 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia. Przepis art.18 ust. 2 pkt 1 ustawy, stanowi natomiast, że na wniosek osoby uprawnionej, w przypadkach, o których mowa w ust. 1, starosta wydaje, za opłatą, o której mowa w art. 10 ust. 1 lub w art. 16 ust. 1, oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej, wtórnik dokumentu pod warunkiem:

a) złożenia oświadczenia o utracie dokumentu, pod rygorem odpowiedzialności karnej wynikającej z art. 233 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.), zwanej dalej "Kodeksem karnym", albo

b) zwrotu zniszczonego dokumentu;

2) nowy dokument pod warunkiem zwrotu dokumentu wymagającego zmiany danych.

Szczegółowe warunki wydawania i zatrzymywania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami, cofania i przywracania uprawnień do kierowania pojazdami, a także szczegółowe czynności organów i innych jednostek z tym związane oraz wzory dokumentów stosowanych w tych sprawach określa rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. z 2016r., poz. 231 ze zm.). Zgodnie z § 9 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia, prawo jazdy lub pozwolenie albo wtórnik tych dokumentów wydaje się w przypadku osoby ubiegającej się o osoby ubiegającej się o wymianę prawa jazdy wydanego za granicą przez państwo członkowskie Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwo członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronę umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, którego termin ważności upłynął, po otrzymaniu od osoby:

a) dokumentów, o których mowa w pkt 5, oraz

b) dokumentów wymaganych do przedłużenia terminu ważności prawa jazdy.

Dokumenty, o których mowa w § 9 ust. 1 pkt 6 lit. a stanowią:

a) wniosek o wydanie prawa jazdy,

b) dowód uiszczenia opłaty za wydanie prawa jazdy lub pozwolenia oraz opłaty ewidencyjnej,

c) fotografię, o której mowa w § 5 ust. 1 pkt 3,

d) kopię posiadanego prawa jazdy wraz z tłumaczeniem na język polski, sporządzonym lub poświadczonym przez tłumacza przysięgłego lub właściwego konsula Rzeczypospolitej Polskiej; dokumenty te są również wymagane od osoby ubiegającej się o wymianę prawa jazdy wydanego za granicą, jeżeli z przepisów wydanych na podstawie art. 14 ust. 4 ustawy lub z umów międzynarodowych wynika wzajemna wymiana praw jazdy bez wymogu sprawdzania kwalifikacji; nie wymaga się tłumaczenia na język polski prawa jazdy wydanego zgodnie z wzorem określonym w załączniku 1 do dyrektywy nr 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy (przekształcenie) (Dz. Urz. UE L 403 z 30.12.2006, str. 18, z późn. zm.) oraz w załącznikach 1 i 1a do dyrektywy Rady 91/439/EWG z dnia 29 lipca 1991 r. w sprawie praw jazdy (Dz. Urz. UE L 226 z 10.09.2003, str. 4, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdz. 7, t. 7, str. 441, z późn. zm.); do dokonanego tłumaczenia dołącza się w sposób trwały kopię przetłumaczonego dokumentu.

Z analizy treści art. 18 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami wynika, że organ wydając na podstawie art. 18 ust. 2 ustawy, nowy dokument prawa jazdy, po dokonaniu w nim zmian, w istocie dokonuje fizycznej wymiany dokumentu stanowiącego dowód posiadania przez określoną osobę uprawnienia do kierowania pojazdami. Zatem nowy dokument, o jakim mowa w art. 18 ust. 2 pkt 2, odnośnie poświadczenia posiadania uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi, jedynie powtarza zapisy zawarte w dokumencie pierwotnym, a zmiany w nim wprowadzane dotyczą danych wnioskodawcy, niezwiązanych z posiadanym uprawnieniem do kierowania pojazdami. Dokonana w tym trybie wymiana prawa jazdy nie wpływa w żaden sposób na zakres uprawnień lub obowiązków wnioskodawcy. Tym samym należy stwierdzić, że art. 18 ust. 2 pkt 2 nie stanowi podstawy prawnej do wydania decyzji administracyjnej. Wydanie nowego dokumentu prawa jazdy na podstawie art. 18 ust. 2 stanowi czynność z zakresu administracji publicznej (czynność materialno-techniczna)". Odmowa dokonania czynności materialno-technicznej powinna nastąpić w drodze decyzji administracyjnej. Jednakże organ, przed jej wydaniem, powinien dokonać oceny, czy w świetle obowiązującego prawa wydanie takiego wtórnika jest dopuszczalne (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 14 maja 2015r., sygn. akt III SA/Gd 270/15, www.orzeczenia,nsa.gov.pl).

W niniejszej sprawie okolicznością bezsporną jest, że w dniu 10 lutego 1998r. zostało wydane skarżącemu polskie prawo jazdy kategorii B z bezterminowym okresem ważności. W dniu 27 lipca 2001r. polskie prawo jazdy zostało wymienione na dokument włoski. W dniu 23 maja 2011r. włoskie prawo jazdy utraciło ważność, a wobec skarżącego organ włoski wydał postanowienie o konieczności przystąpienia do ponownego egzaminu teoretycznego i praktycznego w związku z utratą wszystkich punktów, a także nałożono obowiązek odnowienia prawa jazdy poprzez poddanie się badaniu lekarskiemu przed Lokalną Komisją Lekarską w celu weryfikacji psychofizycznych zdolności do prowadzenia pojazdów.

Ponadto ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżącemu w roku 2005 zatrzymano włoskie prawo jazdy wydane w wyniku wymiany polskiego dokumentu, co oznacza, że nie dysponuje on fizycznie dokumentem prawa jazdy i okoliczność ta, jak słusznie zauważyły organy orzekające w niniejszej sprawie w momencie rozpoznawania wniosku o wydanie wtórnika prawa jazdy uniemożliwiła wydanie żądanego dokumentu.

Wskazać również należy, że od daty wstąpienia Rzeczypospolitej Polskiej w struktury Unii Europejskiej unijny porządek prawny stał się elementem obowiązującego w naszym kraju porządku prawnego, zatem krajowe organy i sądy muszą brać pod uwagę również uregulowania unijne. Wyrażona w art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej zasada lojalności zobowiązuje państwa członkowskie do podjęcia wszelkich środków ogólnych lub szczególnych właściwych dla zapewnienia wykonania zobowiązań wynikających z Traktatów lub aktów instytucji Unii. Obowiązek ten skierowany jest również do organów krajowych stosujących prawo, a jednym z jego przejawów jest nakaz tzw. prounijnej wykładni przepisów krajowych. Reguła ta oznacza dążenie do takiej wykładni prawa krajowego, która w jak najszerszym stopniu będzie uwzględniała uregulowania prawa unijnego.

W dziedzinie uznawania zagranicznych dokumentów potwierdzających prawo kierowania pojazdami kluczowe znaczenie mają dwie dyrektywy unijne: dyrektywa Rady z dnia 29 lipca 1991r. w sprawie praw jazdy (91/439/EWG) (Dz.Urz.WE, seria L, nr 237, s. 1, ze zm.) oraz zastępująca ją od dnia 19 stycznia 2007r. – dyrektywa 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 20 grudnia 2006r. w sprawie praw jazdy (Dz. Urz. UE, seria L, nr 403, s. 18). Obydwie dyrektywy wprowadzają przepisy pozwalające na odmowę wydania prawa jazdy osobie, której prawo jazdy podlega ograniczeniu, zawieszeniu lub cofnięciu na terytorium wydającego państwa (art. 8 ust. 4 dyrektywy nr 91/439/EWG, art. 11 ust. 4 dyrektywy nr 2006/126/WE). Ponadto, co ważne dla rozpatrywanej sprawy, dyrektywy wprowadzają zakaz posiadania przez jedną osobę praw jazdy wydanych przez więcej niż jedno państwo członkowskie (art. 7 ust. 5 dyrektywy nr 91/439/EWG, art. 7 ust. 5 lit. a dyrektywy nr 2006/126/WE – "jedna osoba nie może posiadać więcej niż jedno prawo jazdy").

Zgodnie natomiast z treścią art. 11 ust. 4 dyrektywy nr 2006/126/WE, państwo członkowskie odmawia wydania prawa jazdy osobie, której prawo jazdy podlega ograniczeniu, zawieszeniu lub cofnięciu w innym państwie członkowskim. Państwo członkowskie odmawia uznania ważności jakiegokolwiek prawa jazdy wydanego przez inne państwo członkowskie osobie, której prawo jazdy podlega ograniczeniu, zawieszeniu lub cofnięciu na terytorium wydającego państwa członkowskiego. Państwo członkowskie może odmówić wydania prawa jazdy osobie ubiegającej się o prawo jazdy, której prawo jazdy zostało w innym państwie członkowskim unieważnione.

Przepis art. 11 ust. 4 akapit drugi dyrektywy 2006/126/WE należy interpretować w ten sposób, że środek, na podstawie którego państwo członkowskie zwykłego miejsca zamieszkania, które nie może cofnąć kierowcy pojazdu samochodowego prawa jazdy z tego względu, że już została wydana wobec niego wcześniej decyzja o cofnięciu, nakazuje, że w danym okresie osobie tej nie można wydać nowego prawa jazdy, należy uznać za środek polegający na ograniczeniu, zawieszeniu lub cofnięciu prawa jazdy w rozumieniu tego przepisu, a tym samym środek ten stanowi przeszkodę dla uznania ważności jakiegokolwiek prawa jazdy wydanego w innym państwie członkowskim przed upływem tego okresu. Okoliczność, że wyrok orzekający ten środek uprawomocnił się po dniu wydania prawa jazdy w drugim państwie, jest w tym zakresie bez znaczenia, ponieważ to prawo jazdy zostało uzyskane po wydaniu tego wyroku, a przyczyny uzasadniające wspomniany środek istniały już w dniu wydania wspomnianego prawa jazdy (por. wyrok TSUE z dnia 21 maja 2015r., w sprawie C-339/14, www.eur-lex.europa.eu) .

Stosownie do art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami, prawo jazdy nie może być wydane osobie, która uzyskała za granicą prawo jazdy, a to prawo jazdy zostało zatrzymane lub uprawnienie do kierowania pojazdami zostało cofnięte - w okresie obowiązywania zatrzymania prawa jazdy lub cofnięcia uprawnienia.

W przedmiotowej sprawie bezspornym jest skarżący ubiegając się o wydanie wtórnika prawa jazdy na terytorium Polski nie posiadał, w świetle dyspozycji powyższych przepisów i ich wykładni, ważnych uprawnień do kierowania pojazdami.

Odnosząc się do zarzutów postawionych w skardze należy wskazać, że skarżący błędnie rozumie pojęcia utraty uprawnień do kierowania pojazdami i utraty dokumentu, których nie rozróżnia. Dokument prawa jazdy poświadcza tylko uprawnienia, a zatem ma charakter pochodny od uprawnień. Dokument prawa jazdy może uzyskać tylko ten, kto posiada określone uprawnienia. To samo dotyczy wtórnika, będącego kolejnym egzemplarzem tego samego dokumentu. Nie ma przy tym znaczenia, czy uprawnienia te służą stronie w dacie składania wniosku o wydanie wtórnika, czy nie, decyduje moment orzekania w sprawie. Jeśli zatem na dzień złożenia wniosku strona nie legitymuje się uprawnieniami, to nie może uzyskać stosownego dokumentu, a tym samym jego wtórnika. Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. Cytowane powyżej przepisy regulują sytuację utraty samego tylko dokumentu, a nie uprawnień, których uzyskanie następuje w szczególny sposób. Tymczasem na dzień orzekania skarżący utracił uprawnienia, a zatem w tej dacie nie mógł uzyskać wtórnika prawa jazdy. Aby wystąpić z wnioskiem o wydanie wtórnika prawa jazdy wnioskodawca musi legitymować się ważnym uprawnieniem do kierowania pojazdami. Utrata uprawnień w skutek np. cofnięcia przez organ administracji lub sąd niweczy możliwość skutecznego wystąpienia z takim wnioskiem.

W rozpatrywanej sprawie, skoro aktualne prawo jazdy zostało skarżącemu zatrzymane (i utraciło ważność) i to z powodu działań przez niego zawinionych, to nie dysponuje on aktualnym uprawnieniem do kierowania pojazdami, a zatem w obiegu prawnym nie funkcjonuje dokument potwierdzający te uprawnienia, a wobec powyższego nie jest możliwym wydanie jego duplikatu - wtórnika prawa jazdy. Skarżący miał świadomość, że oryginalnego dokumentu prawa jazdy nie utracił w skutek np. zagubienia, zniszczenia itp., lecz zostało ono zatrzymane do czasu potwierdzenia, że nie istnieją przeciwwskazania co do możliwości kierowania pojazdami, co oznacza, że nie spełniał przesłanek zawartych w cytowanych przepisach, uprawniających do wydania żądanego dokumentu.

W niniejszym postępowaniu nie podlegała ocenie zasadność zatrzymania prawa jazdy, a jedynie kwestia istnienia podstaw do wydania wtórnika prawa jazdy. Organ włoski działał na podstawie przepisów wewnętrznych, którym kierujący na tym terenie są obowiązani się podporządkować. Polskie organy administracji nie mają natomiast możliwości kontroli legalności działań organów państwa obcego.

Niezasadny jest również zarzut dotyczący naruszenia przepisów postępowania. Organy ustaliły wszystkie okoliczności faktyczne, które – w świetle rozwiązań przyjętych przez ustawodawcę w art. 12 ust. 1 pkt 5 i w art. 18 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami – były konieczne do niewadliwego załatwienia wniosku skarżącego i prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Na gruncie obu tych przepisów kluczową kwestią w sprawie dotyczącej wydania wtórnika prawa jazdy kat. B, było ustalenie, że skarżący nie posiada ważnych uprawnień do kierowania pojazdami, a zatem nie spełnia wymogów uprawniających do wydania żądanego dokumentu. Skarżący nie może skutecznie podważać zasadności twierdzeń organów obu instancji wspartego wyjaśnieniem stosownego organu włoskiego, że w chwili obecnej nie dysponuje ani polskim dokumentem prawa jazdy, który został wymieniony na włoski, ani jego odpowiednikiem włoskim, który utracił ważność w dniu 23 maja 2011r. i którego nie posiada, ponieważ został zatrzymany. Poza tym, jak wynika z treści pisma z dnia 14 czerwca 2016r. wydanego przez Generalną Dyrekcję Motoryzacji Okręg 5, skarżący został zobowiązany do przystąpienia do egzaminu teoretycznego i praktycznego oraz został na niego nałożony obowiązek odnowienia prawa jazdy poprzez poddanie się badaniu lekarskiemu przed Lokalną Komisją Lekarską.

Z podanych powyżej przyczyn zarzuty skargi są nieuzasadnione. Organy administracji rozpatrujące niniejszą sprawę, nie naruszyły przepisów postępowania administracyjnego i przepisów prawa materialnego. Zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, zostały wydane w wyniku ustalenia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych i po dokonaniu prawidłowej oceny dowodów i zastosowaniu prawidłowej wykładni prawa.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

m.m.