Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 540/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-10-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 2, art. 6 ust.1, art. 47 ust. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kot, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski (sprawozdawca), Sędzia WSA Justyna Mazur, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2015 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zameldowania na pobyt stały oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. Nr [...] Wojewoda [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267; z 2014 r. poz. 183, dalej jako "k.p.a.") w związku z art. 47 ust. 2 oraz art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm., dalej jako "ustawa o ewidencji ludności") po rozpatrzeniu odwołania J. K. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] orzekającej o odmowie zameldowania ww. osoby na pobyt stały w lokalu [...] przy ul. [...] w [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu swojej decyzji organ w pierwszej kolejności przedstawił stan faktyczny sprawy. Wskazał, że w dniu 27 lutego 2013 r. na wniosek J. K. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w przedmiocie zameldowania wymienionego na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...]. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, Prezydent Miasta [...], działając na podstawie art. 47 ustawy o ewidencji ludności decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. orzekł o odmowie zameldowania J. K., z uwagi na niezamieszkiwanie wymienionego w przedmiotowym lokalu. J. K. odwołał się od powyższej decyzji do Wojewody [...], który decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r., orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i umorzył postępowanie organu I instancji w całości. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem J. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wyrokiem z dnia 11 grudnia 2013 r., sygn. akt VIII SA/Wa 692/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. Po przeprowadzeniu postępowania uzupełniającego Prezydent Miasta [...] ponownie orzekł o odmowie zameldowania J. K. na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...]. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] organ I instancji wskazał, że wymieniony nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu, a fakt ten potwierdzają wyjaśnienia J. K. i E. W., przeprowadzone oględziny lokalu oraz dokumenty zgromadzone w sprawie.

Od powyższej decyzji J. K. wniósł odwołanie. Badając sprawę na skutek wniesionego odwołania, w oparciu o całość zabranego w sprawie materiału dowodowego, Wojewoda [...] nie stwierdził podstaw do zmiany zajętego przez organ I instancji stanowiska.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że w świetle art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności jedyną przesłanką zameldowania określonej osoby w oznaczonym lokalu na pobyt stały jest fakt jej zamieszkiwania w tym lokalu z zamiarem pobytu stałego. Brak potwierdzenia pobytu w lokalu osoby zgłaszającej pobyt stały, dokonanego przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu, którego przedstawienie jest wymagane przy zameldowaniu na pobyt stały, na podstawie art. 11 ust. 2 powołanej ustawy, stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i wydania decyzji na podstawie art. 47 ust. 2 tej ustawy. Potwierdzenie pobytu, dokonane przez podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu, stanowi bowiem wyłącznie potwierdzenie stanu faktycznego - faktu zamieszkiwania i nie może być utożsamiane ze zgodą tej osoby na zameldowanie. Brak tego potwierdzenia stanowiący wyraz braku zgody na zameldowanie określonej osoby w lokalu nie uniemożliwia zatem jej zameldowania, jeśli w toku postępowania wyjaśniającego organ meldunkowy potwierdzi fakt zamieszkiwania danej osoby w przedmiotowym lokalu. Powyższe jest konsekwencją charakteru i istoty czynności zameldowania jako aktu rejestracji danych o miejscu pobytu oznaczonej osoby, z którego nie wypływają żadne uprawnienia do lokalu, mogące ograniczać prawa i wolności osoby, która dysponuje prawem do tego lokalu. Tak bowiem, jak zameldowanie oznaczonej osoby

w lokalu nie oznacza, że przysługują jej jakiekolwiek prawa do tego lokalu, tak i brak, czy też odmowa zameldowania oznaczonej osoby w lokalu nie oznaczają, że osobie tej prawa nie przysługują. Ewidencja ludności nie jest bowiem formą kontroli nad legalnością pobytu, lecz stanowi jedynie rejestrację stanu faktycznego, a nie prawnego.

Następnie organ odwoławczy podniósł, że składając wniosek J. K. wskazał, iż chce zameldować się na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...], gdyż brak meldunku utrudnia mu funkcjonowanie w społeczeństwie, m. in. w urzędach, instytucjach itp. Nie stać go na dalsze wynajmowanie obecnego mieszkania przy ul. [...] m. [...] w [...]. Ponadto oświadczył, że jest współwłaścicielem przedmiotowego lokalu, a sąd na sprawie rozwodowej przyznał mu 1 pokój z możliwością korzystania z kuchni i łazienki (wyrok Sądu Okręgowego w [...], I Wydział Cywilny z dnia [...] czerwca 2006 r., sygn. akt I C [...]). Wymieniony oświadczył, że kiedy w sierpniu 2006 r. wyjechał do [...] była żona E. W. przeprowadziła remont w lokalu i wymieniła zamki. Nie podjął wówczas kroków prawnych w celu powrotu do mieszkania tylko wynajął pokój w Hotelu [...]. J. K. chciałby powrócić do lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...], jednak uważa, że jego była żona nie zgodzi się na to. Wymieniony w dniu 18 kwietnia 2013 r. oświadczył do protokołu, że nie mieszka w omawianym lokalu. Powyższe podtrzymał również w protokole z dnia 27 maja 2014 r. dodając, że nie posiada kluczy do przedmiotowego mieszkania i nie opłaca żadnych rachunków z nim związanych. Z wyjaśnień E. W. wynika, że były mąż J. K. nie mieszka w omawianym lokalu. Nie ma tam także żadnych jego rzeczy osobistych. Od czasu gdy wymieniony wyprowadził się z mieszkania w 2006 r. nie ponosił żadnych kosztów jego utrzymania i nie deklarował chęci ponownego w nim zamieszkania, nie posiada do niego kluczy. Powyższe wyjaśnienia E. W. potwierdziła do protokołu w dniu 30 maja 2014 r. Składając odwołanie J. K. wskazał ponownie, że jest współwłaścicielem lokalu nr [...] przy ul. [...]w [...] i wyrokiem sądu ma pełne prawo do zamieszkiwania w nim. Wyjaśnił również, że w obecnej chwili nie stać go na wynajmowanie mieszkania a jego sytuacja uległa znacznemu pogorszeniu ze względu na pobyt w szpitalu i wykryte choroby.

W ocenie organu odwoławczego, w rozpatrywanej sprawie nie ulega wątpliwości, że J. K. nie zamieszkuje na stałe w przedmiotowym lokalu. Fakt ten został bezspornie potwierdzony przez samego odwołującego jak również byłą żonę zainteresowanego. W tak ustalonym stanie faktycznym, gdy J. K. nie przebywa w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] nie można uznać, że została spełniona przesłanka do zameldowania wynikająca z przepisów ustawy o ewidencji ludności. Bez wpływu na treść rozstrzygnięcia pozostaje zaś twierdzenie odwołującego, że jest współwłaścicielem przedmiotowego lokalu, a sąd na sprawie rozwodowej przyznał mu 1 pokój z możliwością korzystania z kuchni i łazienki. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym za bezsporne uznaje się, że w obecnym stanie prawnym ewidencja jest wyłącznie instytucją służącą odzwierciedleniu stanu faktycznego. Dostarcza organom wiedzy o rzeczywistym miejscu pobytu i w żaden sposób nie wiąże się ze sferą praw do lokalu, bądź zajmowanego pomieszczenia i nie może zastępować środków prawnych do ustalenia prawa własności lub innego cywilnoprawnego prawa do dysponowania lokalem. W związku z powyższym decyzję organu I instancji o odmowie zameldowania J. K. pod ww. adresem należy uznać za zgodną z obowiązującymi przepisami.

Pismem z dnia 17 września 2014 r. J. K. (dalej jako "skarżący") wniósł skargę na decyzję Wojewody [...]. Podniósł, że nie zgadza się z decyzją dotyczącą odmowy zameldowania na pobyt stały w przedmiotowym lokalu, bowiem został z niego wymeldowany bezprawnie, jako główny lokator i pomimo tego, że jest jego współwłaścicielem. Wskazał, że nadal ponosi koszty wynajmu innego lokalu - w którym obecnie zamieszkuje. Czynności, które podejmuje służą nie tylko i wyłącznie rejestracji danych o miejscu pobytu jego osoby, a mają mu umożliwić zamieszkanie w lokalu, którego jest współwłaścicielem, co w jego sytuacji zdrowotnej i finansowej jest niezbędnym czynnikiem do dalszej egzystencji.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 K.p.a (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).

Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Mając na uwadze powyższe kryteria kontroli sądowej, stwierdzić należy, że w kontrolowanej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Tylko zaś w takiej sytuacji możliwe jest uchylenie decyzji organu przez sąd administracyjny.

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] o odmowie zameldowania skarżącego na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. [...]w [...]. Kontrolowane decyzje wydane zostały wskutek uchylenia przez tutejszy Sąd wyrokiem z dnia 11 grudnia 2013 r. sygn. akt VIII SA/Wa 692/13 poprzednich decyzji wydanych w przedmiotowej sprawie. Poprzednie decyzje organów zostały uchylone przez Sąd z uwagi na bezzasadne odstąpienie od wyjaśnienia okoliczności sprawy istotnych z punktu widzenia przesłanek zameldowania określonych w art. 6 ust. 1 w powiązaniu z art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności niezbędnych dla rozstrzygnięcia w przedmiocie zameldowania na podstawie art. 47 ust. 2 ww. ustawy.

W tej sytuacji, w pierwszej kolejności należało zbadać czy organy wydając kolejne decyzje w sprawie zastosowały się, zgodnie z art. 153 P.p.s.a., do oceny prawnej i wskazań Sądu zawartych w wyroku z dnia 11 grudnia 2013 r. sygn. akt VIII SA/Wa 692/13.

W ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, organy obu instancji ponownie rozstrzygając sprawę nie naruszyły ww. przepisu, przeprowadziły bowiem stosowne postępowanie wyjaśniające w wyniku którego wyjaśniły istotne okoliczności z punktu widzenia przesłanek do zameldowania skarżącego pod wskazywanym przez niego adresem. Tym samym, zastosowały się do oceny prawnej i wskazań Sądu zawartych w ww. wyroku i nie dopuściły się naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. W aktach administracyjnych sprawy znalazł się też prawidłowo wypełniony przez skarżącego formularz zgłoszenia pobytu stałego, którego to brak wskazał Sąd w uzasadnieniu swojego poprzednio wydanego wyroku.

Podstawę prawną obecnie kontrolowanych przez Sąd rozstrzygnięć stanowiły przepisy ustawy o ewidencji ludności. Z treści art. 1 ust. 2 ww. ustawy wynika, że ewidencja ludności polega na rejestracji danych o miejscu pobytu osób, urodzeniach, zmianach stanu cywilnego, obywatelstwa, imion i nazwisk oraz o zgonach. Ewidencja ta powinna zawierać informacje zgodne ze stanem faktycznym. Prawidłowe funkcjonowanie ewidencji leży bowiem w interesie Państwa i służy prawidłowemu wykonywaniu przez organy władzy publicznej ich funkcji. Posiadanie informacji m.in. o miejscu zamieszkania i pobytu umożliwia racjonalizację szeregu działań państwa i samorządu terytorialnego.

Pobytem stałym, zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Z ww. przepisu wynika, że miejscem pobytu stałego jest lokal, w którym dana osoba zamieszkuje, w którym znajduje się jej centrum życiowe i w którym skoncentrowane są jej sprawy rodzinne, osobiste i majątkowe. Zamieszkiwanie w lokalu polega natomiast na stałym korzystaniu z jego urządzeń, nocowaniu, spędzaniu wolnego czasu oraz zaspakajaniu swoich funkcji życiowych.

Zgodnie z art. 47 ust. 1 ww. ustawy, organ prowadzący ewidencję ludności jest obowiązany na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu, jak również innych zdarzeń objętych obowiązkiem meldunkowym. Natomiast stosownie do art. 47 ust. 2 powoływanej ustawy jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy.

Istotnym a zarazem bezspornym w niniejszej sprawie pozostaje, że skarżący nie zamieszkuje na stałe w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...]. Fakt ten został potwierdzony przez samego skarżącego, jak również jego byłą małżonkę, w przeprowadzonym przez organy obu instancji postępowaniu wyjaśniającym. Również z treści samej skargi skarżącego jednoznacznie wynika, że nie zamieszkuje on w ww. lokalu a jedynie ma zamiar w nim zamieszkać. W tej sytuacji, gdy skarżący nie przebywa w przedmiotowym nie można uznać, że została spełniona przesłanka do zameldowania wynikająca z przepisów ustawy o ewidencji ludności.

Zameldowanie nie jest bowiem możliwe, gdy osoba ma zamiar stałego przebywania w lokalu, ale faktycznie w tym lokalu nie przebywa. Osoba ubiegająca się o zameldowanie powinna zamieszkiwać pod danym adresem w czasie dokonywania zameldowania. Nie jest zaś dopuszczalne zameldowanie, jeżeli osoba nie przebywa pod danym adresem. Nadto, zameldowanie potwierdza stan aktualny, a nie przeszły lub przyszły. Celem instytucji zameldowania jest bowiem rejestracja rzeczywistego, a nie fikcyjnego miejsca pobytu danej osoby.

Instytucja zameldowania w lokalu ma charakter ewidencyjny i jako taka nie rodzi żadnych uprawnień do lokalu, ani też nie przesądza o jego utracie. Jego istota sprowadza się do administracyjnej rejestracji danych o miejscu pobytu określonej osoby. Postępowanie w sprawie zameldowania jest postępowaniem administracyjnym prowadzonym według reguł prawa administracyjnego, jako prawa publicznego i jego jedynym celem jest potwierdzenie zgodności ewidencji ludności z faktycznym stanem rzeczywistym (tak np. m.in. wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2003 r., sygn. V SA 3657/02). Podkreślić należy, że zgodność stanów faktycznych z zapisami organów ewidencji ludności służy likwidacji fikcji meldunkowej, a zatem leży w interesie społecznym.

Nie ma zaś żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, że skarżący został bezprawnie wymeldowany z przedmiotowego lokalu, czy też fakt, iż jest on jego współwłaścicielem, a sąd na sprawie rozwodowej przyznał mu 1 pokój z możliwością korzystania z kuchni i łazienki. Jak bowiem wskazano już wyżej, w obecnym stanie prawnym ewidencja jest wyłącznie instytucją służącą odzwierciedleniu stanu faktycznego. Dostarcza organom wiedzy o rzeczywistym miejscu pobytu i w żaden sposób nie wiąże się ze sferą praw do lokalu, bądź zajmowanego pomieszczenia i nie może zastępować środków prawnych do ustalenia prawa własności lub innego cywilnoprawnego prawa do dysponowania lokalem.

W związku z powyższym, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.