Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 600/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2009-04-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Umorzenie postępowania
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżone postanowienie w całości
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 145 par. 1 lit.c, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 217, art. 218, art. 219, art. 220
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Julia Szczygielska Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Cisek (spr.) Sędzia WSA Olga Białek Protokolant Iwona Borecka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2009r. sprawy ze skargi P. S.A. Zarządu w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania organu I instancji w sprawie wydania zaświadczeń o samodzielności lokali mieszkalnych I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. na rzecz skarżącej Spółki P. S.A. Zarządu w W. 440 zł (czterysta czterdzieści) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu [...] Koordynator Projektu w Wydziale Architektury i Budownictwa Urzędu Miejskiego W. z upoważnienia Prezydenta W. wydał postanowienie (Nr [...]) odmawiające wydania zaświadczeń o samodzielności lokali mieszkalnych Nr [...], Nr [...] w budynku przy ul. S. S. [...] we W. Spółce Akcyjnej P.– Oddział Gospodarki Nieruchomościami we W.

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ I instancji wyjaśnił, że wniosek o wydanie zaświadczeń stwierdzających samodzielność tych lokali został złożony w dniu [...] powtórnie. Wcześniej bowiem - w dniu [...] Oddział Gospodarowania Nieruchomościami tejże spółki złożył wniosek o wydanie zaświadczeń o samodzielności lokali mieszkalnych przy ul. S. S. [...]: Nr [...], Nr [...], Nr [...], Nr [...] i Nr [...] Po rozpoznaniu powyższego wniosku wydano w dniu [...]. zaświadczenia stwierdzające samodzielność lokali mieszkalnych Nr [...], Nr [...], Nr [...]. Natomiast postanowieniem z dnia [...] (Nr [...]), odmówiono wydania zaświadczeń o samodzielności lokali mieszkalnych Nr [...] i Nr [...]. W dalszej części uzasadnienia organ I instancji podkreślił, że o tym czy dany lokal może służyć zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych decyduje spełnienie warunków technicznych określonych w ustawie Prawo budowlane i w przepisach wykonawczych do tej ustawy. Zgodnie z § 3 pkt 9 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) "mieszkanie to zespół pomieszczeń mieszkalnych i pomocniczych, mający odrębne wejście, wydzielony stałymi przegrodami budowlanymi, spełniający niezbędne warunki do stałego pobytu ludzi i prowadzenia samodzielnego gospodarstwa domowego". Jak zauważył organ I instancji, w przedmiotowej sprawie pomieszczenia pomocnicze nie znajdują się w obrębie jednego mieszkania, a zatem należało odmówić uznania samodzielności lokalu Nr [...] i Nr [...]

Powyższe rozstrzygnięcie zostało zaskarżone w drodze zażalenia przez P. S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W.

W uzasadnieniu żalący wskazali, że organ I instancji nie wziął pod uwagę warunków technicznych w jakich był wznoszony w roku 1937 budynek przy ul. S. S. [...] we W. Spółka zarzuciła ponadto, że w toku rozpatrywania wniosku o wydanie zaświadczeń nie uwzględniono konieczności zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych najemców, pracowników P. w zakresie wykupu lokali mieszkalnych przed wejściem w życie ustawy z dnia 8 września 2000r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa "Polskie Koleje Państwowe" ( Dz.U. nr 84, poz. 948 ze zm.).

Żalący się podkreślili także, że lokalizacja pomieszczeń przynależnych do lokali Nr [...] i Nr [...] nie wpływa ujemnie na prawidłowe funkcjonowanie nieruchomości. Stosowanie bowiem do postanowień art. 2 pkt 4 ustawy o własności lokali (Dz. U. 2000, Nr 80, poz. 903) , do lokalu mogą przynależeć jako części składowe pomieszczenia choćby nawet do niego bezpośrednio nie przylegały lub były położone w granicach nieruchomości gruntowej poza budynkiem, w którym wyodrębniono cały lokal. Spółka ponadto podniosła argument, że podobne lokale były już sprzedawane, a odmowa wydania zaświadczeń stwierdzających samodzielność przedmiotowych lokali pozbawia najemców prawa wykupu lokali, które obecnie użytkują, dotyczy to szczególnie pomieszczeń z osobnym wejściem ze wspólnego korytarza w budynku wielorodzinnym, w którym lokatorzy są zobowiązani do przestrzegania określonych zasad wynikających z tej sytuacji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. postanowieniem z dnia [...] uchyliło zaskarżone postanowienie z dnia [...] w całości i umorzyło postępowanie organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy zauważył, że odmowa wydania zaświadczeń stwierdzających samodzielność lokali mieszkalnych Nr [...] i Nr [...] przy ul. S. S. [...] została już bowiem orzeczona ostatecznym postanowieniem organu pierwszej instancji z dnia [...] Podkreślił ponadto, że postępowanie zakończone wydaniem postanowienia z dnia [...] prowadzone było zatem ponownie w tej samej przedmiotowo i podmiotowo sprawie, w tym samym stanie faktycznym i na tej samej podstawie prawnej.

Poza rozstrzygnięciem Samorządowe Kolegium Odwoławcze zwróciło uwagę, że w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z samodzielnymi lokalami mieszkalnymi, ponieważ oznaczone we wniosku lokale Nr [...] i [...] są tylko częściami większego pięciopokojowego, samodzielnego lokalu mieszkalnego, zamkniętego w obrębie trwałych ścian budynku i mających wspólne wejście z klatki schodowej.

Postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. zostało zaskarżone przez P. Spółka Akcyjna skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Skarżący wniósł o uchylenie postanowienia wydanego tak w I jak i w II instancji lub o stwierdzenie nieważności powyższych postanowień oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W ocenie strony skarżącej postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego narusza:

- art. 2 ust.2 ustawy o własności lokali poprzez uznanie, że objęte postępowaniem , pomieszczenia nie stanowią samodzielnych lokali mieszkalnych w sytuacji, gdy samo rozlokowanie pomieszczeń jak i ich dotychczasowe użytkowanie przez osoby je zajmujące wskazuje jednoznacznie na to, że lokale te służą zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych,

- art. 2 ust. 4 ustawy o własności lokali, poprzez jego niezastosowanie, polegające na odmowie uznania, że pomieszczenia pomocnicze nieprzylegąjące do lokalu mogą stanowić jego pomieszczenia przynależne,

- § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez jego błędną wykładnię prowadzącą do przyjęcia założenia, że powołane rozporządzenie znajduje zastosowanie do lokali, które nie są ani przebudowywane, ani rozbudowywane ani też nie zmienia się sposób ich użytkowania.

W obszernym uzasadnieniu skargi P. w pierwszej kolejności ustosunkowały się do argumentu res iudicata, podniesionego przez Kolegium. W ocenie skarżącego zgodnie z art. 1 KPA postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń stanowi odrębny i niezależny od postępowania jurysdykcyjnego tryb, a przepisy poświęcone wydawaniu zaświadczeń (art.217-220 KPA) nie zawierają żadnych odesłań do postępowania administracyjnego ogólnego, co czyni ewentualne stosowanie przepisów działu II KPA nieuprawnionym. Strona skarżąca podniosła ponadto, że organ wydający zaświadczenie nie osądza sprawy, nie rozstrzyga jej tak jak ma to miejsce w postępowaniu jurysdykcyjnym, lecz jedynie ocenia istnienie określonych faktów. Zaświadczenie jest bowiem urzędowym poświadczeniem określonych faktów lub stanu prawnego. Rację wniesionego środka odwoławczego strona skarżąca poparła wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] ( sygn. akt[...]), w którym tenże sąd zauważył, że : "możliwe jest ponowne wydanie zaświadczenia w tej sprawie, bez uprzedniego korygowania lub unieważniania pierwotnie wydanego zaświadczenia, z tego względu, że jest ono rodzajem czynności faktycznej, a te nie korzystają z powagi rzeczy osądzonej".

W dalszej części uzasadnienia skarżący zauważył, że z definicji określonej w art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali wyłania się podstawowe i decydujące kryterium uznania lokalu za samodzielny i jest to kryterium funkcjonalne. Jak podnosi strona skarżąca – aby uznać lokal za samodzielny należy ustalić, czy dany zespół pomieszczeń ze względu na swoje usytuowanie, ich funkcjonalną wszechstronność i przestrzenną dostępność może służyć zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych. Zdaniem skarżącej spółki, każdy z przedmiotowych lokali ten warunek spełnia. Jest bowiem zorganizowanym zespołem izb wyposażonym w pomieszczenia niezbędne do spełniania potrzeb mieszkaniowych, a więc kuchnię, łazienkę i WC – rozlokowane w taki sposób, że dostęp do nich jest dogodny i nie wymaga przejścia przez lokal sąsiedni. Skarżący zauważył także, że samodzielność tychże lokali została poddana próbie praktycznej - świadczy o tym fakt bezkonfliktowego zamieszkiwania w tych lokalach przez szereg lat przez osobne rodziny najemców jak i wyrażona przez najemców wola zakupu przedmiotowych lokali.

W ocenie strony skarżącej organ rozstrzygający sprawę powołując się na postanowienia rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nie zauważył, że akt ten reguluje problematykę związaną z wymaganiami stawianymi w procesie inwestycyjnym, bowiem § 2 ust.1 stanowi: "przepisy rozporządzenia stosuje się przy projektowaniu i budowie, w tym także odbudowie, rozbudowie, nadbudowie, przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, także do związanych z nimi urządzeń budowlanych, z zastrzeżeniem § 207 ust. 2". Intencją zaś skarżącego nie jest przebudowa, rozbudowa lub zmiana użytkowania nieruchomości położonej przy ulicy S. [...] we W. Powyższy argument został poparty wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2006r. ( sygn. akt II OSK 1333/05), w którym sąd zauważył, że " przepisy rozporządzenia maja zastosowanie przy projektowaniu i budowie, w tym także rozbudowie, nadbudowie, przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych z zastrzeżeniem § 207 ust. 2". Skarżąca spółka podkreśliła, że sporny budynek w dniu wydania skarżonej decyzji był już wybudowany, a od momentu wykonania dobudowy parterowej nie był dalej przebudowywany. Trudno również uznać, że podział nieruchomości dokonany w 2002 r. może być uznany za przebudowę czy też zmianę sposobu użytkowania budynku.

Skarżąca spółka zarzuciła nadto, że organy administracji nie wskazały również, że podział budynku spowodował naruszenie przepisów rozporządzenia w zakresie bezpieczeństwa pożarowego oraz oświetlenia awaryjnego w sposób zagrażający życiu ludzkiemu, co uzasadniałoby zastosowanie przepisów § 207 ust. 2 rozporządzenia do użytkowania istniejącego budynku.

W zakończeniu uzasadnienia strona skarżąca podniosła, że organ tak I instancji, jak i II pominął fakt, że wnioskowane lokale zostały wybudowane w 1937r., a więc w czasie obowiązywania innych standardów niż te, które organy przyjęły jako kryteria oceny w niniejszej sprawie. Ponadto, zauważył, że organ prowadzący postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu, wobec braku aktów wykonawczych uszczegóławiających to zagadnienie, korzysta z dość szerokiego uznania administracyjnego. Swoboda jednak, nie oznacza- jak podkreśla- skarżący- całkowitej dowolności. Organ prowadzący postępowanie jest bowiem zobligowany przed dokonaniem oceny lokalu przede wszystkim zbadać specyfikę danej nieruchomości oraz dotychczasowy sposób jej użytkowania, co jednak w przedmiotowym stanie faktycznym nie miało miejsca.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. ustosunkowując się do zarzutów skarżącej spółki podtrzymało w całości swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie.

Nadto, w ocenie organu odwoławczego niezrozumiały i nieuzasadniony jest argument naruszenia art.217 KPA, z uwagi na fakt, że Kolegium nie mogło i nie wydało zaświadczenia, ani też nie uchyliło zaświadczenia. Jak podniósł organ odwoławczy - zaświadczenie winno być wydane na żądanie osoby mającej w tym interes prawny przez organ administracji publicznej, na podstawie prowadzonej przez starostów, a zatem i przez Prezydenta W. ewidencji, rejestrów lub innego rodzaju dokumentów, z możliwością przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, ale tylko w koniecznym zakresie. W przedmiotowym stanie faktycznym należało sprawdzić zatem wypisy z ewidencji gruntów, budynków i lokali, o której mowa w art. 2 pkt 6 i art. 20 ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 17 marca 1989r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne ( tj. Dz.U. z 2005r Nr 240, poz. 2027 ze zm.), operat ewidencyjny zawierający informację o lokalach, w tym dokumenty uzasadniające wpisy do tych rejestrów. W przypadku braku wpisów o lokalach należało sprawdzić dokumentację użytkowania budynków mieszkalnych oraz dokumenty obejmujące wydane pozwolenia budowlane. Jak podnosi Kolegium, w sytuacji braku danych w powyższych zbiorach nie można odmówić wydania zaświadczenia, gdyż art. 2 ust.3 ustawy o własności lokali zobowiązuje starostów do wydania zaświadczenia o samodzielności lokali mieszkalnych.

W ocenie organu w rozpoznawanej sprawie zaświadczenia stwierdzające samodzielność lokali Nr [...], Nr [...], Nr [...] przy ul. S. [...] wydane zostały bez oparcia o ewidencję lub rejestry bądź inne dane prowadzone przez starostów, lecz w typowym postępowaniu rozpoznawczym, unormowanym w dziale II KPA i tylko w oparciu o ocenę dowodów żądanych od właściciela lokali, z obciążeniem właściciela ich kosztami. Podobnie zostało przeprowadzone postępowanie zakończone odmownym postanowieniem odnośnie lokalu Nr [...] i Nr [...]. Postanowienie to nie było jednak postanowieniem procesowym, lecz kończącym postępowanie rozpoznawcze i rozstrzygającym o istocie sprawy. Po rozpoznaniu przez organ I instancji ponownego wniosku w przedmiocie stwierdzenia samodzielności lokalu Nr [...] i Nr [...] organ ten wydał zatem postanowienie odmowne w sprawie już raz ostatecznie rozstrzygniętej.

Odnosząc się do podniesionych przez stronę zarzutów naruszenia art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali Kolegium zauważyło, że skarżąca spółka tworzy dowolnie nową definicję samodzielnego lokalu mieszkalnego, która nie licząc się zupełnie z obiektywnymi tylko dla przedmiotu wymogami definicji ustawowej, dodaje elementy subiektywne dotyczące mieszkających osób.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. podniosło ponadto, że skarżąca strona myli pojęcie pomieszczenia pomocniczego z pojęciem pomieszczeń przynależnych do lokalu. To pierwsze winno znajdować się wewnątrz samodzielnego lokalu mieszkalnego (np. kuchnia, przedpokój, łazienka z ustępem lub ustęp.) Pomieszczeniami przynależnymi są zaś nieprzylegające do lokalu piwnice, komórki, garaże lub inne pomieszczenia o charakterze gospodarczym. Ustawa o własności lokali nakłada obowiązek samodzielności do izb, czyli pokoi mieszkalnych wraz z pomieszczeniami pomocniczymi w lokalu.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia postanowień rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie Kolegium zauważyło, że tylko ten akt zawiera definicję normatywną mieszkania, a poza tym jedynie w tym rozporządzeniu zawarto w § 2 pkt 11-13 definicje normatywne: pomieszczenia mieszkalnego, pomieszczenia pomocniczego i pomieszczenia gospodarczego, mające uniwersalne zastosowanie.

W dalszej części odpowiedzi na skargę organ odwoławczy przywołał rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków ( Dz.U. Nr 74, poz.836), które w § 3 pkt 1 zawiera definicję lokalu, która obejmuje wszelkie istniejące lokale. Definicja ta wymaga – jak podniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., aby dom lub lokal posiadał odrębne wejście z zewnątrz budynku lub klatki schodowej.

Wreszcie Kolegium zauważyło, że podniesione przez stronę skarżącą argumenty, iż budynek został wniesiony w 1937r., czyli w chwili obowiązywania innych warunków technicznych oraz powołanie się na wolę uzyskania przez współnajemców niesamodzielnych części prawa odrębnej własności części lokalu przez nich zajmowanej nie mogły mieć wpływu na podjęcie innego rozstrzygnięcia przez Kolegium, niż uchylenie zaskarżonego postanowienia odmawiającego po raz drugi wydania żądanego powtórnie zaświadczenia i umorzenia postępowania organu I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Zakres kontroli działalności administracji publicznej obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, postanowienia, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie lub rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), a także na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Na mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem gdy jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylenie decyzji przez Sąd ma miejsce gdy: nastąpiło naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) i naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny nieważności określone w art. 156 § 1 KPA lub w innych przepisach, sąd zobligowany jest do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.

W pierwszej kolejności kontroli sądu podlega prawidłowość zastosowania w postępowaniu administracyjnym przepisów proceduralnych. Bezbłędne stosowanie przepisów procesowych wpływa bowiem na zasadność ustalenia stanu faktycznego w sprawie, a tylko należycie ustalony stan faktyczny sprawy pozwala ocenić trafność zastosowanych w danej sprawie norm prawa materialnego.

Mając na uwadze przedstawione powyżej kryteria Wojewódzki Sąd Administracyjny, po dokonaniu kontroli kwestionowanego postanowienia, uznał za konieczne zastosowanie w niniejszej sprawie postanowień art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

P., Spółka Akcyjna, Oddział Gospodarowania Nieruchomościami złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. w przedmiocie uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i umorzenia postępowania organu pierwszej instancji w sprawie wydania powtórnie żądanego zaświadczenia.

Na wstępie należy zauważyć, że postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń nie jest postępowaniem administracyjnym, jakiego dotyczy art. 1 pkt 1, KPA, a jedynie ma charakter administracyjny z uwagi na organy je stosujące i na jedną z prawnych form działania administracji, do których się odnosi. Procedura ta stanowi rodzaj uproszczonego i w znacznym stopniu odformalizowanego postępowania o charakterze administracyjnym, mającym zastosowanie przy podejmowaniu przez właściwe organy czynności materialno-technicznych polegających na urzędowym potwierdzaniu stanu faktycznego lub prawnego ( por. J. Borkowski w: B. Adamiak, A. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2006, s. 815-816.).

Postanowienia art. 217 § 1 KPA nie dają podstaw do wystawiania zaświadczeń z urzędu, postępowanie to jest wszczynane tylko na podstawie złożonego wniosku osoby uprawnionej. Art. 217 § 2 określa z kolei przesłanki, które muszą wystąpić, aby takie zaświadczenie zostało wydane. Literalne brzmienie tego przepisu wskazuje, że w sytuacji, gdy urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, a także w sytuacji gdy osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego organ jest zobligowany do wydania zaświadczenia. Ponadto art. 218 § 1 KPA nakłada na organ obowiązek wydania zaświadczenia gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. § 2 tegoż przepisu uprawnia organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, do przeprowadzenia w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniającego.

W przywołanych uregulowaniach wskazano, że odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Z odmową wydania zaświadczenia mamy do czynienia w trzech przypadkach: po pierwsze - gdy osoba ubiegająca się o zaświadczenie nie ma w tym interesu prawnego, po drugie w sytuacji skierowania żądania do niewłaściwego organu, po trzecie wówczas gdy do ustalenia treści zaświadczenia konieczne są inne dane, niż te, którymi dysponuje organ.

W przedmiotowej sprawie koronnym argumentem Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. podnoszonym w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia jest zarzut naruszenia zasady res iudicata przez organ I instancji.

Z takim stanowiskiem organu odwoławczego nie sposób się zgodzić. Przede wszystkim należy podkreślić, że istota zaświadczenia polega na tym, że nie rozstrzyga ono merytorycznie sprawy, a jedynie potwierdza określony stan prawny lub faktyczny. Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę podzielił stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażone w wyroku z dnia z dnia 20 września 2007r. (VI SA/Wa 1037/07), w którym tenże sąd zauważył, że "zaświadczenia nie są aktami administracyjnymi, lecz czynnościami faktycznymi, ponieważ nie są oświadczeniami woli, lecz oświadczeniami wiedzy. Zaświadczenie jest urzędowym potwierdzeniem istnienia określonego stanu prawnego lub faktów, a przy jego pomocy organ stwierdza, co mu jest wiadome, nie rozstrzyga jednak żadnej sprawy".

Wobec tak ujętej problematyki charakteru prawnego zaświadczenia, mając na względzie przede wszystkim fakt, że nie rozstrzyga ono o istocie sprawy nie można uznać za poprawne stanowiska Kolegium, że postanowienie organu pierwszej instancji dotyczące odmowy wydania zaświadczeń stwierdzających samodzielność lokalu Nr [...] i Nr [...] przy ul. S. [...] we W. zostało wydane ponownie w tej samej podmiotowo i przedmiotowo sprawie i w tym samym stanie faktycznym, a zatem koniecznym było jego uchylenie i umorzenie postępowania.

Zważyć bowiem należy, że skoro zaświadczenie jest jedynie aktem wiedzy, to nie można stosować do niego właściwej dla decyzji administracyjnej zasady powagi rzeczy osądzonej. Poglądy judykatury w tej kwestii pozostają jednomyślne, wyrażone w przywołanym przez stronę skarżącą wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2007 r. (VI SA/Wa 1037/07), podzielonym przez sąd rozpoznający niniejszą sprawę. W powyższym orzeczeniu NSA przyjął, że "zaświadczenie jest urzędowym poświadczeniem określonych faktów lub stanu prawnego. Przy jego pomocy organ administracji publicznej stwierdza, co mu jest wiadome, nie rozstrzyga jednak żadnej sprawy. Zaświadczenie jest pochodną istniejących faktów lub stanu prawnego i wraz ze zmianą tych faktów lub stanu prawnego zaświadczenie staje się nieaktualne i może być wydane nowe, odpowiadające aktualnemu stanowi prawnemu lub aktualnym faktom. Możliwe jest ponowne wydanie zaświadczenia w tej samej sprawie, bez uprzedniego korygowania czy unieważnienia pierwotnie wydanego zaświadczenia, z tego względu, że jest ono rodzajem czynności faktycznej, a te nie korzystają z powagi rzeczy osądzonej". Takie też stanowisko zostało zaprezentowane we wcześniejszym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 sierpnia 2005r. ( I SA/Wa 1210/04, Lex nr 192 006).

Podniesiony w przedmiotowej sprawie przez organ odwoławczy argument, że postanowienie o odmowie stwierdzenia samodzielności lokali Nr [...] i Nr [...] zostało wydane po przeprowadzeniu postępowania rozpoznawczego, a nie w oparciu o ewidencje, rejestry lub inne dane, którymi dysponuje starosta także nie może zostać uwzględniony. Stosownie bowiem do postanowień art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali spełnienie wymagań o samodzielności lokalu stwierdza starosta w formie zaświadczenia. Oznacza to więc bezpośrednie odesłanie do stosowania norm prawnych wynikających z art. 217 - art. 220 KPA poświęconych procedurze wydawania zaświadczeń. Wobec tak zatem ujętych regulacji normatywnych, nie budzi wątpliwości fakt, że podstawę wydania zaświadczenia stanowią informacje zawarte w rejestrach i ewidencjach prowadzonych przez właściwy organ. Przepis art. 218 § 2 pozwala co prawda na przeprowadzenie w koniecznym zakresie postępowania wyjaśniającego przez organ administracji publicznej przed wydaniem zaświadczenia, jednak zwrócić należy uwagę, na to, że postępowanie to powinno mieć charakter jedynie pomocniczy dla procesu ustalania treści zaświadczenia. Może polegać – jak podnosi się w doktrynie - tylko na ustaleniu zgodności z prawem okazanego dokumentu. Nie jest już bowiem możliwe przeprowadzenie takiego postępowania wyjaśniającego poza zbiorami danych, którymi dysponuje organ administracji publicznej (por. J. Borkowski, op. cit., s. 820-821.).

Reasumując, uznać należy, że zaświadczenie, jako czynność materialno –techniczna służąca potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej. Oznacza to więc, że organ właściwy w sytuacji zaistnienia przesłanek zawartych w art. 217 KPA i w art. 218 KPA nie może odmówić wydania tegoż aktu wiedzy. W rozpoznawanej sprawie organ II instancji niesłusznie przyjął prawidłowość zastosowania powagi rzeczy osadzonej, co skutkowało tym, że wydanie zaskarżonego postanowienia nastąpiło z naruszeniem przepisów postępowania. Co więcej, naruszenie to miało charakter istotny, albowiem wpływało bezpośrednio na zasadność podjętego przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia. Utrzymanie takiego orzeczenia w obrocie prawnym jest zatem niedopuszczalne.

Mająca na uwadze okoliczności sprawy i stosownie do postanowień art. 145 § 1 lit.c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania uzasadnione jest treścią art. 200 tejże ustawy.