Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2776/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-04-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 124 b ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Wesołowska (spr.), sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, asesor WSA Iwona Ścieszka, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi A. H. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do udostępnienia nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] września 2019 r. Prezydent Miasta P. (Prezydent) zobowiązał A. H. (Skarżąca) właścicielkę nieruchomości oznaczonej w rejestrze ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] o pow. [...] ha, położonej w P., obręb Nr [...] ''[...]" dla której w Sądzie Rejonowym w P. [...] Wydziale Ksiąg Wieczystych prowadzona jest księga wieczysta nr [...] (Nieruchomość) do udostępnienia dla E. S.A. z/s w G., ul. [...],[...] G., Oddział w P. ul. [...],[...] P. (dalej "Inwestor") części, tj. [...] m2 w/w Nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z remontem napowietrznej linii elekteoenergetycznej WN 110 kV relacji GPZ P. - GPZ G. Zakres prac obejmować miał konserwację fundamentów istniejącego słupa WN, zabezpieczenie i malowanie antykorozyjne słupa WN, sprawdzenie i uzupełnienie uziemienia ochronnego, wymianę łańcuchów izolatorowych i regulację zwisów przewodów linii WN oraz eksploatacyjne przycięcie lub usunięcie drzew i krzewów zagrażających bezpiecznemu i prawidłowemu funkcjonowaniu linii (pkt 1 decyzji). Organ wskazał jednocześnie, że udostępnienie nieruchomości nastąpi na okres 3 miesięcy od dnia jej zajęcia.

W punkcie 2 decyzji organ wyjaśnił, że obowiązek udostępnienia nieruchomości polega na umożliwieniu osobom upoważnionym przez Iwnestora, wstępu na teren działki o numerze [...] w celu wykonania czynności związanych z remontem linii elekteoenergetycznej WN 110 kV. Wskazał również, że obszar udostępnienia o całkowitej powierzchni [...] rn2 niezbędny do wykonania prac remontowych, o których mowa w pkt. 1, określony został na załączniku mapowym stanowiącym załącznik nr 1 do decyzji.

W punkcie 3 decyzji wskazał, że Inwestor zobowiązany jest do przywrócenia Nieruchomości, o której mowa w pkt. 1 decyzji, do stanu poprzedniego niezwłocznie po dokonaniu czynności związanych z remontem linii elektroenergetycznej, a w przypadku gdyby było to niemożliwe albo powodowało nadmierne trudności lub koszty, do uzgodnienia z właścicielem Nieruchomości odszkodowania za powstałe szkody, a także do uzgodnienia odszkodowania za udostępnienie Nieruchomości - w terminie 30 dni od dnia, kiedy upłynął termin udostępnienia Nieruchomości.

W punkcie 4 zobowiązał Inwestora do wypłaty odszkodowania za udostępnienie Nieruchomości oraz za szkody powstałe na skutek czynności, o których mowa w pkt. 1, w wysokości uzgodnionej z właścicielami Nieruchomości.

W punkcie 5 orzekł, że w przypadku, gdy do uzgodnienia odszkodowania, o którym mowa w pkt. 4 decyzji nie dojdzie w terminie 30 dni od dnia, kiedy upłynął termin udostępnienia nieruchomości, ustalenie odszkodowania nastąpi w drodze jego decyzji. Nałożył również na Inwestora obowiązek inwentaryzacji szkód powstałych w wyniku działań prowadzonych na podstawie niniejszej decyzji w formie protokolarnego ich opisu, dokonanego z udziałem strony postępowania oraz przedłożenia w Urzędzie protokołu w terminie 60 dni od zakończenia prac na nieruchomości - w przypadku, jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty stosuje się odpowiednio przepis art. 128 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Organ zobowiązał Inwestora do zawiadomienia o wykonaniu obowiązków określonych w pkt. 3 - 5.

W punkcie 7 decyzji Prezydent wskazał, że obowiązek udostępnienia nieruchomości, o którym mowa w pkt 1, podlega egzekucji administracyjnej, a w punkcie 8 nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

Jako podstawę prawną decyzji Prezydent wskazał art. art. 124 b w związku z art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2018 poz. 2204 ze zm., dalej "ustawa") oraz art. 104 i art. 107 k.p.a.

Po rozpoznaniu odwołania Skarżącej, decyzją z [...] października 2019 r. Wojewoda [...] (Wojewoda) utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia wskazał 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 9a ustawy.

Podstawą faktyczną rozstrzygnięcia organów obu instancji było ustalenie, że z uwagi na brak porozumienia między Inwestorem a właścicielką nieruchomości, Inwestor wystąpił do Prezydenta z wnioskiem o wydanie decyzji w trybie art. 124b ustawy zobowiązującej właściciela Nieruchomości do jej udostępnienia w celu wykonania czynności związanych z remontem napowietrznej linii elektroenergetycznej WN 110 kV relacji GPZ P. - GPZ G., polegających na naprawie lub wymianie eksploatacyjnej urządzeń nie należących do części składowych nieruchomości, służących do dystrybucji energii elektrycznej, tj, konserwacji fundamentów istniejącego słupa WN, zabezpieczeniu i malowaniu antykorozyjnym słupa WN, sprawdzeniu i uzupełnieniu uziemienia ochronnego, wymianie łańcuchów izolatorowych i regulacji zwisów przewodów linii WN oraz eksploatacyjnym przycięciu lub usunięciu drzew i krzewów.

Organy ustaliły, że w sprawie nie doszło do porozumienia pomiędzy Skarżącą właścicielką Nieruchomości a Przedsiębiorstwem co do udostępnienia Nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z remontem napowietrznej linii elektroenergetycznej, o czym świadczy m.in. pismo Skarżącej z dnia [...] kwietnia 2019 r., notatka z rozmowy telefonicznej z dnia [...] kwietnia 2019 r.

Organy ustaliły również, że przewidziane do wykonania prace polegające na naprawie lub wymianie eksploatacyjnej urządzeń, tj. konserwacji fundamentów istniejącego słupa WN, zabezpieczeniu i malowaniu antykorozyjnym słupa WN, sprawdzeniu uziemienia ochronnego, wymianie łańcuchów izolatorowych i regulacji zwisów przewodów linii WN oraz eksploatacyjnym przycięciu lub usunięciu drzew i krzewów stanowić będą prace remontowe linii elektroenergetycznej. Planowany okres udostępnienia nieruchomości ustalono na okres 3 miesięcy licząc od dnia zajęcia Nieruchomości. W konsekwencji organy uznały, że skoro właściciel Nieruchomości i Inwestor nie doszli do porozumienia co do jej udostępnienia spełnione zostały przesłanki pozwalające na wydanie decyzji o której mowa w art. 124b ustawy.

Skarżąca wniosła skargę na decyzję Wojewody wnosząc o jej uchylenie, uchylenie rygoru natychmiastowej wykonalności oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podniosła, że zagadnieniem kluczowym w sprawie jest brak dokumentacji budowlanej przedmiotowej linii napowietrznej. Wyjaśniła, że występowała wielokrotnie do Przedsiębiorstwa o wskazanie swojego tytułu prawnego do posadowionych na linii energetycznych oraz o uregulowanie stanu prawnego, w tym wypłatę należnego odszkodowania. Wskazała, że w sprawie legalności posadowienia linii wysokiego napięcia na jej działce na skutek jej wniosku z [...] listopada 2016 r. wszczęte zostało postępowanie przed właściwym organem nadzoru budowlanego, które potwierdziło istnienia samowoli budowlanej i które do dnia złożenia skargi nie zostało zakończone.

Skarżąca wskazała również, że w odpowiedzi na pismo Przedsiębiorstwa z [...] września 2019 r. jej pełnomocnik wystąpił [...] października 2019 r. u udostępnienie dokumentacji na którą powołuje się Przedsiębiorstwo jako uzasadnienie dla swoich roszczeń wobec przedmiotowej działki. Dokumenty okazane jej pełnomocnikowi w dniu [...] października 2019 r. nie potwierdziły legalności wybudowanych linii energetycznych. Skarżąca podkreśliła, że z dokumentów zgromadzonych w niniejszej sprawie wynika, że nad jej działką przechodzą dwie linii energetyczne, podczas gdy w rzeczywistości są to 4 linie. Podkreśliła, że skoro wybudowana linia jest samowolą budowlaną, brak było podstaw do wydawania jakiejkolwiek decyzji o jej remoncie lub modernizacji.

Skarżąca podniosła również, że brak jej zgody na udostępnienie nieruchomości celem przeprowadzenia bliżej nieokreślonych robót na obiekcie będącym samowolą budowlaną jest w pełni uzasadnione i chroni jej prawa.

Wskazała, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dopuszcza istnienie linii energetycznej ale przewiduje możliwość prowadzenia jej w formie zakrytej, do czego nie odniosło się Przedsiębiorstwo.

Wobec faktu odmowy przez inwestora udostępnienia informacji o zakresie prowadzonych robót, zastosowanych technologiach oraz ich wpływie na stan nieruchomości Skarżąca uznała, że zaskarżona decyzja narusza również normę określoną w ww. art. 124 b ust. 1 ustawy. Wskazała, że Przedsiębiorstwo odmówiło jej wypłaty odszkodowania z tytułu potencjalnego zajęcia terenu oraz uregulowania kwestii formalno-prawnych związanych z istnieniem linii energetycznej, co potwierdza pismo z [...] września 2019 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie

O oddalenie skargi wniósł również uczestnik, to jest Przedsiębiorstwo.

Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z 2 marca 2021 r. sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.), o czym poinformowano strony postępowania zakreślając termin 7 dni na ewentualne przedstawienie dodatkowego stanowiska w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :

Skarga jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu.

Podstawą prawną rozstrzygnięcia organów obu instancji był art. 124b ustawy. Art. 124b ust. 1 ustawy może być zastosowany, jeżeli kumulatywnie spełnione zostaną dwie przesłanki: a) wystąpi konieczność wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii wymienionych w przepisie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń; b) właściciel (użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości) nie wyraża zgody na takie udostępnienie.

Zakres prac opisanych we wniosku Inwestora o wydanie decyzji a wcześniej w kierowanych do Skarżącej pismach wzywających do wyrażenia zgody na udostępnienie nieruchomości obejmował konserwacji fundamentów istniejącego słupa WN, zabezpieczenie i malowanie antykorozyjne słupa WN, sprawdzenie i uzupełnienie uziemienia ochronnego, wymianę łańcuchów izolatorowych i regulację zwisów przewodów linii WN oraz eksploatacyjne przycięcie lub usunięcie drzew i krzewów.

Jak wynika z oświadczeń dołączonych do wniosku o wydanie decyzji przedmiotowa linia energetyczna wchodzi w skład przedsiębiorstwa Inwestora. Inwestor potwierdził również, że planowane prace nie spowodują zmiany jej parametrów technicznych (oświadczenia z [...] kwietnia 2019 r.).

Organy obu instancji uznały, że opisane wyżej prace obejmują czynności związane z remontem linii napowietrznej, to jest będą stanowiły odtworzenie stanu pierwotnego.

Warunkiem uznania planowanych robót jako przewidzianych w art. 124b ust. 1 ustawy czynności związanych z remontem przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej jest wykazanie, że roboty te spełniają przesłanki określone w art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm., dalej "prawo budowlane"). Roboty (czynności) remontowe w rozumieniu art. 124b ugn w zw. z art. 3 pkt 8 prawa budowlanego, wykonywane w istniejącym obiekcie budowlanym, muszą zatem polegać na odtworzeniu (także z użyciem innych niż pierwotnie wyrobów) stanu pierwotnego (nie stanowiąc bieżącej konserwacji), bez zmiany parametrów użytkowych lub technicznych obiektu (co stanowi przebudowę w rozumieniu art. 3 pkt 7a prawa budowalnego, a co w sprawie nie ma miejsca), w tym bez zmiany charakterystycznych parametrów, jak np. powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość (gdyż zmiana w tym zakresie prowadzi do rozbudowy lub nadbudowy w rozumieniu art. 3 pkt 6 prawa budowalnego).

W ocenie sądu opisane przez Przedsiębiorstwo prace rzeczywiście w części odpowiadają pojęciu prac remontowych. Częściowo zakwalifikować je należy jednak jako działania o charakterze konserwacji (np. konserwacja fundamentów istniejącego słupa WN). Fakt zakwalifikowania przez organ wszystkich prac jako prac remontowych pozostaje jednak bez wpływu na wynik sprawy, przepis art. 124b ust. 1 ustawy pozwala bowiem na wydanie decyzji również w razie konieczności przeprowadzenia prac konserwacyjnych.

Prawidłowo również organy obu instancji uznały, że spełniona została druga przesłanka, to jest przesłanka braku zgody właściciela nieruchomości na przeprowadzenie prac.

Do wniosku o wydanie decyzji zobowiązującej właściciela do udostępnienia nieruchomości dołączone zostały pisma kierowane przez Inwestora do Skarżącej (pismo z [...] marca 2019 r., wraz z propozycją porozumienia w sprawie ustalenia służebności przesyłu i projektem oświadczenia o wyrażeniu zgody na udostępnienie nieruchomości, korespondencja mailowa z kwietnia 2019 r., ostateczne wezwanie z [...] kwietnia 2019 r. Do wniosku dołączono również pismo Skarżącej z [...] kwietnia 2019 r., w którym wskazuje ona wprost, że odmawia udostępnienia Nieruchomości, oraz protokół z rozmowy telefonicznej przeprowadzonej z pełnomocnikiem Skarżącej. Z treści tego protokołu również wynika, że nie doszło do uzgodnienia kwestii związanych z udostępnieniem Nieruchomości.

Zarówno z korespondencji mailowej, pisma Skarżącej z [...] kwietnia 2019 r., protokołu rozmowy telefonicznej, odwołania i skargi do sądu wynika, że przyczyną odmowy wyrażenia zgody na udostępnienie nieruchomości celem przeprowadzenia remontu i konserwacji linii energetycznej jest nieuregulowanie kwestii związanych z uprzednim posadowieniem linii energetycznej na Nieruchomości Skarżącej.

Sąd podziela stanowisko organów obu instancji, że kwestie przyczyn, dla których nie doszło do porozumienia co do udostępnienia Nieruchomości pozostają bez znaczenia dla oceny prawidłowości decyzji zezwalającej na jej udostępnienie. Dodatkowo wskazać należy, że przywoływane przez Skarżącą w skardze argumenty z których wynika, że realizacja linii energetycznej była samowolą budowlaną nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Podkreślić należy w tym miejscu, że twierdzenia Skarżącej dotyczące owej samowoli nie zostały w żaden sposób potwierdzone zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Również dokonana przez Skarżącą ocena dokumentów przedstawionych jej pełnomocnikowi przez Inwestora (to jest kwestii, czy potwierdzają one czy też nie legalność wcześniejszego posadowienia linii energetycznej na jej Nieruchomości) pozostaje bez wpływu na zgodność z prawem decyzji o udostępnieniu nieruchomości.

Skarżąca wskazywała, że załączone do decyzji dokumenty przedstawiają przebieg dwóch linii energetycznych, podczas gdy na działce znajdują się 4 takie linie. Argumenty te nie mają jednak znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, dotyczy ona bowiem remontu i konserwacji jednej, konkrentnej linii energetycznej.

Sąd przypomina w tym miejscu, że do wniosku o wydanie decyzji Przedsiębiorstwo załączyło szkic sytuacyjny z naniesioną lokalizacją urządzeń linii podlegającej remontowi i konserwacji oraz z naniesionym wnioskowanym obszarem zajęcia nieruchomości. Do decyzji załączony został również jeden egzemplarz szkicu (opisany jako załącznik nr 1 do decyzji). Na załączniku tym wskazane zostało jaki jest oś linii napowietrznej 11kV P.-G., gdzie znajduje się istniejący słup i jaki jest obszar zajęcia nieruchomości. Skarżąca w toku postępowania administracyjnego nie kwestionowała przebiegu tej linii, faktu istnienia na jej działce słupa energetycznego (widnieje on również na zdjęciach znajdujących się w aktach sprawy).

Treść miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na który powoływała się Skarżąca w odwołaniu i w skardze również nie może stanowić o naruszeniu prawa przy wydawaniu decyzji o udostępnieniu nieruchomości celem przeprowadzenia remontu. Okoliczność, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego pozwala na prowadzenie linii zakrytej pozostaje bez wpływu na konieczność przeprowadzenia remontu istniejącej linii napowietrznej.

Końcowo wskazać należy, że do akt sprawy wpłynęło pismo z [...] lipca 2020 r. złożone w imieniu Skarżącej przez M. G. wraz z wnioskiem o zawieszenie postępowania. Kolejne pismo podpisane przez M. G. wpłynęło do akt sprawy [...] marca 2021 r..

Sąd wyjaśnia w tym miejscu, że M. G. podpisał w imieniu Skarżącej skargę, nie przedkładając jednak pełnomocnictwa upoważniającego do go tej czynności. W tej sytuacji, wezwany został zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału do złożenia oryginału bądź poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii pełnomocnictwa procesowego upoważniającego go do działania w imieniu Skarżącej oraz ze wskazaniem informacji czy spełnia przesłanki z art. 35 § 1 p.p.s..a.

W odpowiedzi na wezwanie, M. G. przedłożył pełnomocnictwo z którego nie wynika, czy spełnione zostały przesłanki z art. 35 § 1 p.p.s..a.

W tej sytuacji sąd wezwał Skarżącą do uzupełnienia braków skargi poprzez jej podpisanie a następnie wszelką korespondencję w sprawie kierował bezpośrednio do niej. W konsekwencji, kolejne pisma kierowane do sądu przez M. G. uznane zostały za pisma złożone przez osobę niebędącą stroną postępowania w sprawie.

W tej sytuacji, uznając zarzuty podniesione w skardze za niezasadne, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.