Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 190/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2022-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 116 par. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska (spr.) Asesor WSA Damian Bronowicki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 października 2022 r. sprawy ze skargi Syndyka masy upadłości R.K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości podatkowe tej spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych za grudzień 2015 roku wraz z odsetkami za zwłokę oraz kosztami postępowania egzekucyjnego oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Syndyk masy upadłości osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej R.K. w upadłości w imieniu upadłego złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (dalej DIAS) z dnia [...] marca 2022 r. utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji. Decyzja organu I instancji orzekała o solidarnej odpowiedzialności upadłego wraz ze spółką O. sp. z o.o. z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za grudzień 2015 r. w kwocie należności głównej w wysokości 2000 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę liczonymi na dzień wydania decyzji w kwocie 933 zł oraz kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 141,03 zł.

Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym.

Postanowieniem z [...] lutego 2021 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego (dalej Naczelnik) z urzędu wszczął postępowanie podatkowe w sprawie solidarnej odpowiedzialności podatkowej R.K. jako członka zarządu O. sp. z o.o., za zaległości podatkowe ciążące na ww. Spółce w podatku dochodowym od osób fizycznych za grudzień 2015 r., wynikające z deklaracji rocznej PIT-4R, złożonej 27 stycznia 2016 r.

Postanowieniem Sądu Rejonowego Wydział Gospodarczy z [...] marca 2021 r. sygn. akt [...], została ogłoszona upadłość osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej – R.K. obejmująca likwidację majątku dłużnika, a na syndyka masy upadłości wyznaczono A.G.

Po przeprowadzeniu postępowania podatkowego Naczelnik, wydał [...] marca 2021 r. decyzję, którą orzekł o solidarnej odpowiedzialności podatkowej R.K. (dalej Strona Skarżący), który odpowiada solidarnie z O. sp. z o.o. za zaległości podatkowe ciążące na ww. Spółce z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za grudzień 2015 r. w kwocie należności głównej 2.000,00 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę liczonymi na dzień wydania ww. decyzji w kwocie 832,00 zł oraz kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 142,98 zł.

Od powyższej decyzji Skarżący, pismem z [...] kwietnia 2021 r. wniósł odwołanie do DIAS, w którym wskazał, że O. sp. z o.o. została sprzedana [...] września 2016 r. i w tym dniu nastąpiło odwołanie Strony z funkcji prezesa zarządu. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 116 § 1 ustawy Ordynacja Podatkowa, gdyż błędnie zostało przyjęte, iż nie zachodzą przesłanki zwalniające upadłego od odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania podatkowe spółki O. sp. z o.o.

Postanowieniem z [...] października 2021 r. DIAS stwierdził niedopuszczalność wniesionego odwołania, z uwagi na okoliczność, że zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji nie została doręczona Stronie postępowania i nie weszła do obrotu prawnego.

W dniu [...] listopada 2021 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał decyzję nr [...], którą orzekł o solidarnej odpowiedzialności podatkowej R.K., który odpowiada solidarnie z O. sp. z o.o, za zaległości podatkowe ciążące na ww. Spółce z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za grudzień 2015 r. w kwocie należności głównej 2.000,00 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę liczonymi na dzień wydania ww. decyzji w kwocie 933,00 zł oraz kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 141,03 zł. Powyższa decyzja została doręczona syndykowi Skarżącego – A.G. 22 listopada 2021 r.

Pismem z [...] grudnia 2021 r. A.G., działając jako syndyk masy upadłości Skarżącego, złożyła odwołanie, w którym podważyła zasadność wydanego orzeczenia. DIAS decyzją z [...] marca 2022r. nr [...], utrzymał w mocy ww. decyzję Naczelnika z [...] listopada 2021 r. Powyższą decyzję doręczono syndykowi masy upadłości Strony skarżącej 18 marca 2022 r.

Syndyk wniosła w imieniu Skarżącego skargę, na ww. decyzję DIAS.

W skardze wniesionoouchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] listopada 2021 r., (decyzji I instancji) w całości oraz zasądzenie od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącego kosztów postępowania.

W złożonej skardze Strona zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 116 §1 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez błędne przyjęcie, iż nie zachodzą przesłanki zwalniające upadłego od odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania podatkowe spółki O. sp. z o.o.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ odwoławczy błędnie określił "czas właściwy" do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, tj. na kwiecień 2015 r. Zdaniem Skarżącego, w zaskarżonej decyzji pominięto podnoszoną w odwołaniu okoliczność, że Skarżący złożył bilans o stanie majątkowym Spółki za 2015 rok, w którym został ujawniony majątek Spółki znacznie przekraczający jej zobowiązania. O. sp. z o.o. zakończyła 2015 r. z zyskiem w wysokości 215.275,16 zł, a w trzecim kwartale 2015 r. Spółka zainwestowała ponad 300.000,00 zł w produkcję suplementów, których wartość po sprzedaży szacować należy na ponad 800.000,00 zł. Natomiast na przełomie 2015 i 2016 roku zostały dokonane przez Spółkę zakupy dużej ilości sprzętu do rehabilitacji przeznaczonego na sprzedaż. Biorąc pod uwagę powyższe, w okresie pełnienia przez Skarżącego funkcji członka zarządu nie było podstaw do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Jednocześnie Strona skarżąca podkreśliła, że nie ponosi winy za niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości, na co wskazuje zysk uzyskany w 2015 r. przez Spółkę oraz podjęte przedsięwzięcia, tj. zakup suplementów czy sprzętu rehabilitacyjnego, które jednoznacznie wskazywały na możność spłaty istniejących zobowiązań, w tym zobowiązań publicznoprawnych na rzecz urzędu skarbowego. Z uwagi na długotrwałą chorobą Skarżący podjął decyzję o sprzedaży Spółki, jednakże dopiero przed sprzedażą dowiedział się o jej zadłużeniu, dlatego też cena uzyskana ze sprzedaży udziałów była zdecydowanie niższa. Nowy właściciel, świadomy sytuacji finansowej Spółki wnioskował o rozłożenie zadłużenia na raty, bowiem duże stany magazynowe oraz rozwinięta sieć dystrybucji, wskazywały na korzystne prognozy dalszej działalności Spółki. Skarżący podkreśla, że były członek zarządu nie posiada legitymacji do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, a tym bardziej o otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego. Skoro były członek zarządu nie miał już legitymacji do złożenia jednego ze stosownych wniosków, a podstawy do zgłoszenia takiego wniosku wystąpiły już po ustaniu tego stosunku członkostwa, to niezgłoszenie tych wniosków nastąpiło bez jego winy.

W uzupełnieniu skargi Strona przedłożyła spis 46 dłużników spółki O. sp. z o.o. w roku 2015, co w ocenie Strony jednoznacznie wskazuje na posiadane przez ww. spółkę należności oraz bezsprzecznie świadczy o braku podstaw do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości we wskazanym przez organ okresie. Wskazano, że łączna kwota należności, która powinna być uiszczona przez ww. dłużników na rzecz spółki O. sp. z o.o. wynosiła 80.680,77 zł.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Jednocześnie wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. - dalej p.p.s.a.), wynika, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto, stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa. Zgodnie natomiast z art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zarzuty Strony skarżącej dotyczą przede wszystkim kwestii ustalenia czasu właściwego do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości O. sp. z o.o. Swoje zarzuty w tym zakresie Strona skarżąca opiera głównie na okoliczności złożenia bilansu o stanie majątkowym Spółki za 2015 rok, w którym został ujawniony majątek Spółki znacznie przekraczający jej zobowiązania.

Zgodnie z treścią art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej - za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, (...) odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:

1) nie wykazał, że:

a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2020 r. poz. 814) albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne, albo

b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy;

2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu (§2).

Dochodzona zaległość podatkowa Spółki powstała w wyniku nieuregulowania przez spółkę wykazanego w złożonej 27 stycznia 2016 r. deklaracji rocznej PIT—4R, podatku dochodowego od osób fizycznych za grudzień 2015 r.

Z dokumentów znajdujących się w aktach rejestrowych Spółki wynika że Skarżący pełnił funkcję członka zarządu Spółki O. Sp. z o.o. począwszy od dnia zawiązania spółki tj. od [...] stycznia 2011 r. do czasu złożenia rezygnacji z pełnionej funkcji tj. [...] września 2016 r. Ponadto z akt rejestrowych wynika, że od [...] kwietnia 2014 r. wykazany był jako jedyny członek zarządu spółki. Okres pełnienia funkcji członka zarządu nie jest przez Stronę kwestionowany. W ocenie Sądu ustalenie te są prawidłowe.

Powyższe oznacza, że Skarżący będąc członkiem jednoosobowego zarządu Spółki pełnił tę funkcję zarówno w czasie kiedy powstało przedmiotowe zobowiązanie jak i w okresie kiedy upływał termin płatności tego zobowiązania podatkowego.

Kolejną przesłanką określoną w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej jest nieskuteczność egzekucji z majątku Spółki. Z dowodów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że podjęte czynności egzekucyjne i zastosowane środki wykazały bezskuteczność egzekucji skierowanej do majątku Spółki. Podejmowane przez organ egzekucyjny czynności mające na celu ustalenie składników majątkowych oraz uzyskanie środków pieniężnych w związku z prowadzoną egzekucją nie ograniczały się do jednego sposobu egzekucji. Organ poszukiwał składników majątkowych mogących stanowić źródło środków pieniężnych na zaspokojenie należności podatkowych co znajduje potwierdzenie w dowodach zgromadzonych w aktach postępowania i opisano w zaskarżonej decyzji. Nie ustalono żadnych składników majątkowych pozwalających na skuteczne przeprowadzenie egzekucji. Z uwagi, że postępowanie egzekucyjne nie doprowadziło do zaspokojenia dochodzonych należności podatkowych, postanowieniem z [...] grudnia 2020 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego umorzył prowadzone wobec Spółki postępowanie egzekucyjne, na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] maja 2016r. obejmującego zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za 2015 r. W uzasadnieniu postanowienia stwierdzono, że Spółka nie posiada obecnie żadnego majątku pozwalającego na zaspokojenie roszczeń wierzyciela. Egzekucja z rachunków bankowych okazała się bezskuteczna. Postanowieniem tym objęte zostały także inne zaległości Spółki dochodzone na podstawie wystawionych tytułów wykonawczych. Dowodami na bezskuteczność egzekucji są również wpisy w Krajowym Rejestrze Sądowym dokonane przez Komornika Sądowego z dnia [...] czerwca 2018 r. oraz [...] sierpnia 2018 r. dotyczące umorzenia prowadzonej egzekucji z uwagi na fakt, że z egzekucji nie uzyska się sumy wyższej od kosztów egzekucyjnych. W ocenie Sądu organ w wystarczający sposób wykazał bezskuteczność egzekucji prowadzonej wobec Spółki. Ponadto okoliczność bezskuteczności egzekucji nie była przez Stronę kwestionowana.

Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów, wskazać należy że w postępowaniu podatkowym, zakończonym zaskarżoną decyzją, przeanalizowano przesłanki orzeczenia o odpowiedzialności Skarżącego za zaległości podatkowe zarządzanego przez niego podmiotu, w tym także rozważono i rozstrzygnięto kwestię czasu właściwego do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki.

Zdaniem organu stan niewypłacalności Spółki zaistniał już w dniu upływu terminu płatności zobowiązania z tytułu zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych za luty 2015 r., tj. [...] marca 2015r., a zatem właściwy czas na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości przypadał w kwietniu 2015 r. Natomiast zdaniem Strony, w Spółce znajdował się majątek, zatem brak było podstaw do ogłoszenia upadłości przez spółkę w latach 2015 i 2016.

Ustaleń w zakresie "właściwego czasu" do zgłoszenia wniosku o upadłość w rozumieniu art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej dokonuje się w kontekście ustaleń faktycznych, tj. kiedy spółka zaprzestała płacenia długów lub kiedy nastąpił stan, w którym jej majątek nie wystarczył na zaspokojenie jej zobowiązań. Elementy stanu faktycznego potrzebne dla takiego ustalenia, opierają się przede wszystkim na dowodach z dokumentów, w tym informacjach (wykazach) o zaległościach spółki, dokumentach finansowych spółki.

Mając powyższe na uwadzeorgan był uprawniony do twierdzenia, że stan niewypłacalności Spółki powstał z chwilą nieuregulowania w terminie określonym ustawą lub umową drugiego z kolei zobowiązania. Z dokonanych przez organ ustaleń wynika, że Spółka przestała płacić zadeklarowane przez siebie zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych od stycznia 2015r. Tym samym stan niewypłacalności zaistniał w dniu upływu terminu płatności zobowiązania z tytułu zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych za luty 2015 r., tj. [...] marca 2015r. To z kolei prowadzi do wniosku, że przesłanki obligujące członka zarządu do złożenia wniosku o upadłość Spółki wystąpiły przed dniem 31 grudnia 2015r.

W związku z powyższym ocena sytuacji finansowej O. sp. z o.o. pod kątem istnienia przesłanek do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania układowego dokonana została w oparciu o zapis art. 11 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. Prawo upadłościowe i naprawcze ( Dz. U. z 2012 r,, poz. 1112 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 stycznia 2016r., w myśl którego powstanie obowiązku prawnego złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki winno być rozpatrywane z uwagi na czas zaistnienia jednego z dwóch warunków określonych w art. 11 ww. ustawy tj. w sytuacji, gdy spółka nie wykonuje wymagalnych zobowiązań pieniężnych (art. 11 ust. 1 ww. ustawy), albo gdy zobowiązania przekroczą wartość jej majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje (art. 11 ust. 2 ww. ustawy). Zatem "właściwym czasem" do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości będzie zaistnienie jednego z ww. warunków.

W toku prowadzonego postępowania podatkowego, organy obu instancji, na podstawie dokumentów finansowych Spółki, w kontekście przesłanki upadłości przewidzianej w art. 11 ust. 2 Prawo upadłościowe stwierdziły, że na reprezentantach Spółki nie ciążył obowiązek zgłoszenia wniosku o upadłość z powodu zaistnienia tej przesłanki w latach 2013, 2014. Ze złożonego przez Spółkę O. sp. z o.o. sprawozdania finansowego za 2014 r. wynika bowiem, że wartość majątku Spółki przekraczała wartość jej zobowiązań. Brak natomiast sprawozdań finansowych za kolejne lata. W złożonym zeznaniu podatkowym CIT-8 za 2015 r. Spółka wykazała dochód w wysokości 215.275,16 zł. Za kolejne lata podatkowe Spółka nie złożyła żadnych zeznań.

Dokonując oceny stanu niewypłacalności w ujęciu płynnościowym organy ustaliły, że w czasie pełnienia funkcji Prezesa Zarządu przez Skarżącego istniały wymagalne zaległości Spółki O. sp. z o.o. Pierwsze znane i nadal nieuregulowane zaległości podatkowe O. sp. z o.o. wynikają z tytułu nie zapłacenia w terminie podatku dochodowego od osób fizycznych za styczeń 2015r. Spółka nie uiściła równieżpodatku dochodowego od osób fizycznych za okres od lutego do grudnia 2015r., od stycznia do grudnia 2016r., podatku dochodowego od osób prawnych za 2015r. oraz odsetek stałych od zaliczek na ten podatek za czerwiec, sierpień, wrzesień i grudzień 2015r. Ponadto Spółka posiada zaległości, gdzie wierzycielem jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

Tym samym, były podstawy do uznania, że Spółka trwale zaprzestała płacenia długów. Dłużnik nie tylko nie płacił długów, ale także istniały przesłanki do przyjęcia, że nie będzie tego czynił w przyszłości z powodu braku niezbędnych środków. Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej. Nie składa deklaracji podatkowych. Ostatnie deklaracje Spółka złożyła w zakresie CIT-8 za 2015r., PIT-4R za 2016 r. oraz VAT-7 za 12/2016. W związku z tym prawidłowo oceniono, iż stan niewypłacalności Spółki - powstający z chwilą nieuregulowania w terminie określonym ustawą lub umową drugiego z kolei zobowiązania - zaistniał już w dniu upływu terminu płatności zobowiązania z tytułu zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych za luty 2015 r., tj. [...] marca 2015r. Zatem właściwy czas na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości mijał 14-tego dnia po terminie płatności ww. zobowiązania. Tym samym prawidłowe jest ustalenie organu, że "właściwy czas" w rozumieniu art. 116 § 1 pkt 1 lit a), w którym Zarząd O. sp. z o.o. powinien zgłosić wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki, przypadał w kwietniu 2015 r. Jednakże wniosek o upadłość nie został zgłoszony ani we wspomnianym okresie, ani też w okresie późniejszym, co ustalono na podstawie ewidencji wpływu wniosków o upadłość, prowadzonej przez Sąd Rejonowy Wydział Gospodarczy - Sekcja Rejestrowa.

W niniejszej sprawie ustalenie, że Spółka zaprzestała płacenia długów spowodowało, że organ nie był zobowiązany do badania w którym momencie nastąpił stan w którym majątek nie wystarczał na zaspokojenie zobowiązań Spółki.

Skarżący od [...] stycznia 2011 r. do [...] września 2016 r. wchodził w skład zarządu Spółki, a od [...] kwietnia 2014 r. zarząd był jednoosobowy w skład którego wchodził tylko Skarżący. Powyższe jednoznacznie wskazuje, że posiadał pełną wiedzę o sytuacji finansowej O. sp. z o.o. oraz, że stan niewypłacalności Spółki powstał podczas jego zarządu i był związany z podejmowanymi decyzjami gospodarczymi. Słusznie organ wskazał, że Skarżący był osobą zorientowaną w finansach Spółki nie tylko z uwagi na pełnione w niej funkcje zarządcze, ale również ze względu na funkcje właścicielskie, będąc jednym ze wspólników Spółki. Łączenie funkcji właścicielskich z zarządzającymi w stosunku do tego samego podmiotu gospodarczego każą przypuszczać, że z uwagi na realizację celu dla którego wspólnicy powołali spółkę tj. prowadzenia działalności gospodarczej nastawionej na zysk, znajomość finansów spółki powinna być doskonale znana osobie piastującej funkcje w jej zarządzie i będącej zarazem jej wspólnikiem.

Zasadnie organ zwrócił uwagę, że "czas właściwy" do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, o którym mowa w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, należy interpretować nie tylko opierając się na podstawach i terminach złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości określonych w art. 21 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. prawo upadłościowe i naprawcze, w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2015 r. Należy także uwzględnić funkcję oraz cel jakiemu służyć ma uregulowanie zawarte w art. 116 Ordynacji podatkowej. Jeżeli weźmie się pod uwagę fakt, że jednym z celów postępowania upadłościowego jest zapobieżenie dowolnemu i wybiórczemu zaspokajaniu przez dłużnika jednych wierzycieli kosztem innych, to wynika, że czas właściwy w jakim zarząd spółki niebędący w stanie zrealizować zobowiązań względem wszystkich jej wierzycieli winien złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości, aby w ten sposób chronić zagrożone interesy wszystkich wierzycieli, którzy po ogłoszeniu upadłości mogą liczyć na równomierne zaspokojenie. Odpowiedzialność za zrealizowanie celu jakiemu ma służyć ogłoszenie upadłości spoczywa na członku zarządu, który jest uprawniony i zobowiązany do kontrolowania stanu finansów i majątku spółki kapitałowej oraz do zgłoszenia wniosku o upadłość, gdy zachodzą do tego podstawy.

Zatem Skarżący, uzyskując niezbędne informacje o stanie finansowym Spółki O. sp. z o,o., z należytą starannością powinien zadbać o ochronę interesów wszystkich wierzycieli zagrożonych stanem niewypłacalności ww. Spółki i nie dopuścić, aby nie zostali poszkodowani w wyniku ich nie zaspokojenia. Istotą postępowania upadłościowego jest maksymalne zabezpieczenie interesów wierzycieli dłużnika, w sytuacji gdy jego majątek jest mniejszy od wartości zadłużenia lub gdy w sposób trwały zaprzestał on regulowania długów. Ochrona wierzycieli jest w tej sytuacji najpełniejsza, gdy wniosek o upadłość zgłoszony zostanie bezpośrednio (tj. w terminie 14 dni) po ujawnieniu tych okoliczności. Opóźnienia w tym zakresie, spowodowane przez dłużnika narażają jego wierzycieli na zwiększenie strat, co stanowi uzasadnienie do wprowadzonych regulacji prawnych pozwalających na obciążenie członków zarządu m. in. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością solidarną odpowiedzialnością za jej zobowiązania. Co istotne, właściwy czas do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości jest przesłanką obiektywną, ustalaną w oparciu o okoliczności faktyczne danej sprawy. Natomiast moment zgłoszenia wniosku o upadłość nie może być pozostawiony swobodnemu uznaniu członka zarządu, gdyż punktem odniesienia w tym zakresie są przepisy prawa upadłościowego.

Solidarna odpowiedzialność osoby trzeciej za zobowiązania podatnika co do zasady została wyrażona wprost art. 116 § 1 ordynacji podatkowej, a zatem wynika z samego prawa. Każdy zatem członek zarządu winien mieć świadomość, tej odpowiedzialności, która w przypadku niezaspokojenia wierzyciela w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko Spółce, w wyniku postępowania w sprawie jego odpowiedzialności jako osoby trzeciej, odpowiedzialnej solidarnie za zobowiązanie podatnika, zostaje skonkretyzowana co do wysokości -

I ACa 609/21 Wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie.

Ustosunkowując się natomiast do podnoszonych przez Skarżącego zarzutów, że nie ponosi on winy za niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości wskazać należy, że z analizy materiału dowodowego zebranego w sprawie nie wynika, aby Skarżący nie miał wpływu na dokonanie we właściwym czasie zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości. R.K., pełniąc funkcję członka zarządu O. sp. z o.o., posiadał wiążące się z tym kompetencje. Zarząd jako organ kierujący bieżącą działalnością spółki z ograniczoną odpowiedzialnością posiada informacje o stanie jej majątku, a w szczególności o pogarszającej się sytuacji finansowej, która może uniemożliwić zaspokojenie słusznych interesów wierzycieli. Odnosi się to do osób będących członkami zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i wypełniających obowiązki w sensie rzeczywistym (czynnym, aktywnym), a nie tylko formalnym (biernym), tak więc Skarżący, pełniąc funkcję członka zarządu winien mieć nie tylko wiedzę o stanie finansowym Spółki, ale również winien liczyć się z wynikającymi z tego faktu konsekwencjami prawnymi.

Odpowiedzialność członków zarządu uzależniona jest od tego czy brak złożenia we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości spowodowany był jego zawinionym czy też niezawinionym działaniem. Naczelny Sąd Administracyjny - w wyroku z dnia 12 lutego 2000r. w sprawie sygn. akt III SA 2544/00 - rozważając kryterium winy stwierdził, iż w tym zakresie powinno się przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Członek zarządu winien zatem wykazać brak winy, czyli udowodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, iż uchybienie określonemu obowiązkowi było od niego niezależne.

Organy dokonały analizy istnienia przesłanek do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania układowego, w kontekście przesłanki upadłości przewidzianej w art. 11 ust. 2 Prawoupadłościowe i naprawcze, w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 stycznia 2016r., w myśl którego powstanie obowiązku prawnego złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki winno być rozpatrywane w sytuacji, gdy spółka nie wykonuje wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Zatem bez znaczenia dla ustalenia "czasu właściwego" do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, jest okoliczność posiadania przez Spółkę majątku przekraczającego wartość jej zobowiązań. Również nie zmienia tej oceny okoliczność, że Spółka posiadała wierzytelności.

Zdaniem Sądu organy podatkowe podjęły w toku postępowania wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy czego odzwierciedlenie stanowi uzasadnienie zaskarżonej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej. Zebrany w sprawie materiał dowodowy dawał organom podatkowym podstawę do stwierdzenia, że Skarżący ponosi wraz ze Spółką solidarną odpowiedzialność podatkową za zaległości spółki.

Z tych też względów, Sąd na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.