Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2245/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-09-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Szef Krajowej Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2017 poz 2188
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
article: art. 1a pkt 2, art. 33, art. 54, art. 67, art. 81
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 119 pkt 3, art. 120 art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Izabella Janson(spr.), Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 września 2018 r. sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia ... października 2017 r., nr ... w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną, oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie, działając jako organ egzekucyjny, wszczął egzekucję wobec M. B. na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] 2014 r. o numerach od [...] do [...], obejmujących należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, składek na ubezpieczenie zdrowotne oraz składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

Zawiadomieniem z [...] 2014r. nr. [...] organ egzekucyjny dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem tj. w [...] S.A. z siedzibą w W.

Pismem z dnia [...] 2014r. M. B. złożył "skargę na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego" w związku z otrzymanym zawiadomieniem o zajęciu w/w rachunku bankowego. Podniósł, iż "ZUS O w K. wszczął postępowanie egzekucyjne, które jest ograniczeniem w załatwieniu otrzymania licencji na transport drogowy. ZUS O K. – K. nie wydając decyzji wszczął postępowanie egzekucyjne które zmierza do naruszenia prawa obywatela materialnego czyli zastosowania ograniczenia czyli niezgodności z konstytucją i współżyciem społecznym, a zatem naruszenia interesu podatnika i interesu publicznego. W związku z czym zobowiązany składa o zaprzestanie czynności egzekucyjnych i umorzenie całkowite zaległości wobec ZUS (...). Ponadto zobowiązany informuje, iż toczy się postępowanie sądowe w Sądzie Apelacyjnym w K. o sygn. akt ... ".

Dyrektor Izby Skarbowej w K. uznając, że jest to skarga na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, postanowieniem z dnia [...] 2015r., nr. [...], oddalił przedmiotową skargę. W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor wskazał, że skarga na czynność egzekucyjną znajduje oparcie w treści art. 54 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. z 2014r., poz.1619, dalej u.p.e.a.). Podkreślił, że skarga na czynność egzekucyjną służy ochronie praw zobowiązanego w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym i ma za zadanie chronić go przed naruszeniami przepisów postępowania egzekucyjnego ze strony organu egzekucyjnego lub egzekutora wykonującego konkretną czynność. Jej istota sprowadza się do zarzutów formalnoprawnych odnoszących się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora.

W postępowaniu w sprawie ze skargi na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego, kontrolą objęta jest jedynie prawidłowość zaskarżonej czynności, a nie działania będące podstawą egzekucji.

Zgodnie z treścią art. 80 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku, a jeżeli bank posiada oddziały – do właściwego oddziału, zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi ( § 1 wymienionego przepisu). Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia (art. 80 § 2 ustawy). Zgodnie natomiast z treścią art. 81 § 1 u.p.e.a. zajęcie wierzytelności jest skuteczne w odniesieniu do rachunków bankowych zobowiązanego prowadzonych przez bank, niezależnie od tego, czy organ egzekucyjny wskazał w zawiadomieniu numery tych rachunków. Według art. 1a pkt.18 u.p.e.a. przez zajęcie egzekucyjne rozumie się czynność organu egzekucyjnego, w wyniku, której organ egzekucyjny nabywa prawo rozporządzania składnikiem majątkowym zobowiązanego w zakresie niezbędnym do wykonania obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

Organ I instancji nie stwierdził naruszenia przepisów dotyczących sposobu i formy dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej. Uznał skargę za niezasadną.

Pismem z dnia [...] 2015 r. M. B. złożył zażalenie na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K.

Postanowieniem z dnia [...] 2016 r.( [...]) dalej Minister Finansów (dalej Minister lub organ odwoławczy) uchylił rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Organ odwoławczy wskazał, iż treść pisma M. B. z dnia [...] 2014r. nie jest jednoznaczna. Z treści tego podania nie wynika jednoznacznie, że jest to skarga na czynność egzekucyjną w trybie art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wprawdzie zobowiązany użył w przedmiotowym piśmie zwrotu "skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego", lecz podniósł w nim kwestię naruszenia praw obywatela, interesu podatnika, prowadzonego postępowania w sprawie umorzenia należności powstałych z tytułu niepłacenia składek ZUS, zarówno przed ZUS O/K.-K., jak i postępowania przed Sądem Apelacyjnym w K. (sygn. akt ...). W piśmie tym zobowiązany zwrócił się także z wnioskiem "o zaprzestanie czynności egzekucyjnych i umorzenie całkowite zaległości wobec ZUS." Pismo to zostało złożone w terminie 7 dni od daty doręczenia zawiadomienia o zajęciu wierzytelności wraz z odpisami tytułów wykonawczych, czyli w terminie otwartym do złożenia podstawowego środka ochrony, służącego zobowiązanemu w początkowej fazie postępowania egzekucyjnego, tj. zarzutów. Zarzuty można składać z przyczyn enumeratywnie wymienionych w art. 33 u.p.e.a., a więc wówczas, gdy naruszono istotne zasady postępowania egzekucyjnego, gdy obowiązek nie istnieje lub gdy egzekucja jest niedopuszczalna. Jednocześnie okoliczności, które stanowią podstawę zgłoszenia zarzutów nie mogą być przedmiotem merytorycznej oceny przy rozpatrywaniu innych przewidzianych w przepisach ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji środków zaskarżenia. Organ odwoławczy wskazał dalej, że wystąpienie z dnia [...] 2014 r. może być potraktowane jako zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, o których mowa w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z tych względów uchylił zaskarżone postanowienie i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji celem ustalenia rzeczywistej woli strony co do trybu rozpatrzenia podania z dnia [...] 2014 r. Bowiem od wyniku wyjaśnień strony będzie zależeć następnie wdrożenie stosownego trybu postępowania.

M. B. w odpowiedzi na pismo Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie z dnia [...] 2016 r. pismem z dnia [...] 2016 r. sprecyzował, że Jego pismo z dnia [...] 2014 r. jest skargą na czynność egzekucyjną.

Z kolei pismem z dnia [...] 2016r. złożył skargę na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] 2016 r. znak [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W związku z powyższym Dyrektor Izby Skarbowej w Krakowie postanowieniem z dnia [...] 2016 r. znak [...] zawiesił postępowanie orzekające w sprawie pisma Strony z dnia [...] 2014 r. zatytułowanego "skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego" ze względu na toczące się postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia [...] 2017 r. sygn.. akt V SA/Wa 883/16 oddalił skargę M. B. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] 2016 r. znak [...], a następnie postanowieniem z dnia [...] 2017 r. sygn. akt V SA/Wa 883/16, odrzucił skargę kasacyjną Strony od wyroku z dnia [...]

2017 r.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie postanowieniem z dnia [...] 2017 r znak [...],[...] podjął postępowanie orzekające, zawieszone postanowieniem z dnia [...] 2016 r. znak [...], a następnie postanowieniem znak [...],[...] oddalił skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego w [...] S.A. dokonaną zawiadomieniem z dnia [...] 2014r. nr [...]. Ww. postanowienie zostało doręczone Stronie w dniu [...] 2017 r.

M. B. pismem z dnia [...] 2017 r. wniósł do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej zażalenie na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia [...] 2017 r. domagając się zmiany przedmiotowego postanowienia oraz " zawieszenia czynności postępowania egzekucyjnego prowadzonych przez wierzyciela do czasu zakończenia postępowań administracyjnych sądowych wiążących się z tą sprawą".

Postanowieniem z dnia [...] 2017 r. [...] Szef Krajowej Administracji Skarbowej, utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia [...] 2017 r. w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego w [...] S.A.

Następnie Szef Krajowej Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia [...] 2017 r. znak [...] sprostował z urzędu oczywistą omyłkę pisarską zawartą w postanowieniu z dnia [...] 2017 r. znak [...], polegającą na wpisaniu w uzasadnieniu postanowienia w wierszu drugim błędnej daty wystawienia tytułów wykonawczych oraz w wierszu trzecim niewłaściwego numeru granicznego tytułu wykonawczego.

Pismem z dnia [...] 2017 r. M. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej wydane z dnia [...] 2017 r.

W skardze zarzucił, że postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej jest niezasadne z uwagi na to, że nie wniknął w meritum sprawy, która narusza prawo interesu podatnika a zatem interes społeczny oraz podniósł że "Szef Krajowej Administracji Skarbowej nie rozeznał sprawy"

Mając powyższe na uwadze M. B. wniósł o zmianę postanowienia Szefa Krajowej Administracji Skarbowej.

W odpowiedzi na skargę Szef Krajowej Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skargę należało oddalić.

Na wstępie należy podkreślić, że stosownie do art.1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.-Prawo o ustroju sądów administracyjnych(Dz.U. z 2017 r. poz.2188 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej , a kontrola ta- jeżeli ustawy nie stanowią inaczej-sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania .

Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania – art.145 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz. U. z 2018 r. poz.1302 z póżn.zm., dalej: p.p.s.a.)

Ponadto w myśl art.119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie lub kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów( art.120 p.p.s.a.)

Przedmiotem sporu jest prawidłowość rozstrzygnięcia przez organy administracji w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne, tj. instytucji przewidzianej w art.54 u.p.e.a.

Trafny jest pogląd organów administracji, zgodnie z którymi skarga na czynności egzekucyjne w trybie art. 54 u.p.e.a. stanowi swoistą ochronę zobowiązanego przed naruszeniami przepisów postępowania. W ramach tego środka zaskarżenia można jednak wnosić wyłącznie zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego bądź egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym. Obowiązkiem organu rozstrzygającego sprawę jest orzekanie na podstawie przepisów prawa w granicach określonych daną procedurą. Oznacza to, że w postępowaniu w sprawie skargi na czynności egzekucyjne niecelowe jest stawianie zarzutów organom publicznym w zakresie problematyki, która swym zakresem wykracza poza przedmiot tego postępowania.

Zgodnie z art.54 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Jednocześnie przez czynności egzekucyjne należy rozumieć wszelkie działania podejmowane przez organ egzekucyjny i egzekutora, zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego(art. 1a pkt 2 u.p.e.a.). Owe działania , jak podkreśla się w doktrynie , to czynności faktyczne ( a nie akty prawne ). Ten środek prawny służy wyłącznie zaskarżeniu czynności o charakterze wykonawczym.

W postępowaniu tym nie orzeka się ani o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia, jak również nie ocenia prawidłowości prowadzonego przez wierzyciela postępowania.

Rozstrzygnięcie w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne, co do zasady , nie ma wpływu na możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Organ nadzoru na skutek wniesionej skargi dokonuje czynności egzekucyjnej badając, czy w ramach zastosowanego środka egzekucyjnego organ egzekucyjny wypełnił dyspozycje wynikające z przepisów regulujących procedurę zastosowania tego środka.

Sąd badający skargę podziela pogląd wyrażany niekiedy w orzecznictwie(por. wyrok z 6 lutego 2018 r. I IFSK 141/16 CBOSA), zgodnie z którym skarga na czynności egzekucyjne nie jest uniwersalnym środkiem zaskarżenia obejmującym wszystkie możliwe nieprawidłowości postępowania egzekucyjnego. W ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a. kognicja organów jest ograniczona zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonywanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. W ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się jedynie do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności. Nie jest natomiast możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego, w tym zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. ( tam też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w wyroku z dnia 20 marca 2018 r. sygn. akt I SA/Rz 53/18 LEX 2477068).

W rozpoznawanej sprawie organ egzekucyjny dokonał czynności egzekucyjnej, do której upoważniła go ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a zastosowany środek egzekucyjny jest wymieniony w katalogu środków określonych w art. 1a pkt 12 lit. a powołanej ustawy.

Z akt sprawy wynika, że organ egzekucyjny wypełnił wszystkie wymogi formalnoprawne określone w art. 67 w zw. z art. 81 u.p.e.a. Zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego w [...] S.A. z dnia [...] 2014 r. nr [...] zostało dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu [...] 2014 r. oraz Zobowiązanemu w dniu [...] 2014 r. Zawiadomienie o zajęciu zostało podpisane przez uprawnionego pracownika, a jego forma odpowiadała wzorowi przewidzianemu w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2001 r. poz.1541, z późn. zm.)

Reasumując uznać należało, że w rozpoznawanej sprawie organ egzekucyjny zastosował niewadliwie środek egzekucyjny wymieniony w art.1a pkt 12 lit. a tiret 4 u.p.e.a. tj. egzekucję z rachunku bankowego. Podstawą prawną zajęcia był art. 80 § 1u.p.e.a.Zawidomienie o zajęciu wraz z odpisem tytułu wykonawczego zostało doręczone skarżącemu i dłużnikowi zajętej wierzytelności zaś do zajęcia wierzytelności

z rachunku bankowego wykorzystano druk " Zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego", który odpowiadał wzorowi określonemu do druków tego rodzaju w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. i zawierał elementy określone w art. 67 § 2 ww. ustawy egzekucyjnej, tj. oznaczenie zobowiązanego, wierzyciela i organu egzekucyjnego. Wobec powyższego zdaniem Sądu , czynność egzekucyjna polegająca na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego została przeprowadzona zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(tj. Dz.U. z 2018r. poz.1302) oddalił skargę.