Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 491/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-06-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 48b
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 7 w zw. z art. 77, art. 8, art. 107 par 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par 1 lit c, art. 135, art. 200, art. 205
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie: WSA Krystyna Daniel WSA Iwona Niżnik- Dobosz (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi A.C. i S.C. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 26 lutego 2016 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. solidarnie na rzecz skarżących A.C. i S.C. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 26 lutego 2016 r. nr [...] znak [...] na podstawie:

- art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 23, dalej: k.p.a.)

- art. 48 ust. 1 i art. 80 ust. 2 pkt 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. 2013 r., poz. 1409 ze zm., dalej: "u.p.b.");

po rozpatrzeniu odwołania S. C. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia 9 lipca 2015 r. znak: [...], którą po rozpatrzeniu sprawy budowy budynku gospodarczego wykonanego na działce ewid. nr [...], położonej w miejscowości B., w rejonie ul. [...] nałożono na współwłaścicieli A. C., zam. [...] B., ul. W. [...] i S. C., zam. [...] B., ul. [...] nakaz rozbiórki budynku gospodarczego o wymiarach 320 cm x 550 cm wykonanego na działce ewid. nr [...] położonej w miejscowości B. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Podczas kontroli dokonanej w dniu 27 czerwca 2012 r. stwierdzono, że na działce nr [...] w B. znajduje się budynek o wymiarach w rzucie 320 x 550cm h=280cm. Budynek był budowany z pustaków z więźbą dachową drewnianą i kryty blachą falistą (...) Według wyjaśnień S. C., w miejscu istniejącego budynku jego ojciec w latach 1950 pobudował piwnicę z kamienia (...) Budynek w stanie jak obecnym powstał początkiem lat 90-tych. Na budowę budynku nie było pozwolenia na budowę (...) S. S. twierdzi, że budynek ten powstał 5 lat temu". Do protokołu załączono szkic sytuacyjny oraz dokumentację fotograficzną.

Postanowieniem nr [...] znak: [...] z dnia 18 września 2012 r. w oparciu o art. 81c ust. 2 u.p.b. PINB nałożył na skarżących – A. C. oraz S. C. obowiązek przedstawienia ekspertyzy technicznej dotyczącej przedmiotowego obiektu. Na skutek zażalenia wniesionego na powyższe postanowienie przez skarżących, WINB wydał na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. postanowienie znak: [...] z dnia 27 listopada 2012 r. którym uchylił skarżone postanowienie w całości.

W dniu 14 lutego 2013 r. w siedzibie PINB stawili się w charakterze świadków A. C. oraz M. G., którzy pouczeni o odpowiedzialności karnej za zeznanie nieprawdy lub zatajenie prawdy oświadczyli, że przedmiotowy obiekt istniał w latach 60-tych. W dniu 25 kwietnia 2013 r. organ przesłuchał w charakterze świadka S. S., który wskazał iż "obiekt ten powstał w miejsce starej piwnicy wykonanej w ziemi i jedynie zadaszonej dachem drewnianym dwuspadowym. Piwnica ta z uwagi na zły stan techniczny się zawaliła i nie istnieje, natomiast obiekt, który istnieje teraz powstał w okresie pomiędzy 2006-2008 r. Dowodzi tego chociażby fakt, że w planie zagospodarowania projektu na budowę budynku mieszkalnego przez skarżących w 2006 r. obiekt ten wskazany jest jako piwnica, natomiast w planie zagosp. projektu zamiennego obiekt ten w opisie budynków istniejących wskazany jest jako budynek gosp. konstrukcji murowanej z dachem przykrytym blachą (...)"

Postanowieniem z dnia 10 maja 2012 r. znak: [...], na podstawie art. 49 ust 2 u.p.b., nałożył na skarżących obowiązek przedstawienia wymienionych w nim dokumentów w terminie 30 dni od daty otrzymania postanowienia.

W dniu 24 lipca 2013 r. PINB wydał w oparciu o art. 98 § 1 k.p.a., postanowienie nr [...] znal [...], którym odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego toczącego się w niniejszej sprawie. Postanowieniem z dnia 12 lutego 2014 r. znak: [...], na podstawie art. 134 KPA, WINB stwierdził niedopuszczalność zażalenia wniesionego przez S. C. na w/w postanowienie PINB. Na postanowienie organu II instancji nie została złożona skarga do sądu administracyjnego.

Materiał dowodowy zgromadzony przez organ I instancji stanowią ponadto m.in.: protokół przesłuchania S. S., pisma S. C. z dnia 11 lutego 2013 r., mapa dla celów projektowych, mapa sytuacyjno-wysokościowa, zawiadomienie o wszczęciu postępowania z urzędu w sprawie budowy budynku gospodarczego na działce nr ewid. [...] położonej w miejscowości B., pismo Wójta, znak: [...] z dnia 26 marca 2012 r. z którego wynika, iż gmina B. nie posiada aktualnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz, że w archiwum brak jest planu zagospodarowania przestrzennego dla w/w gminy obowiązującego w 1960 r.

W dniu 24 lipca 2013 r. organ I instancji wydał, na podstawie art. 49 b ust.3 u.p.b., decyzję nr [...] znak: [...].

Odwołanie od powyższej decyzji złożył S. C.

Decyzją nr [...] z dnia 19 maja 2014 r. znak: [...] WINB uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W dniu 16 kwietnia 2015 r. organ I instancji przeprowadził czynności kontrolne, podczas których ustalono, na przedmiotowej działce, iż budynek gospodarczy trwale związany z gruntem jest w takim samym stanie jak w dacie kontroli z dnia 27.06.2012r.

Postanowieniem nr [...] z dnia 15 maja 2015 r. znak: [...] nałożył na współwłaścicieli - skarżących obowiązek przedłożenia dokumentów niezbędnych do legalizacji przedmiotowego budynku gospodarczego w terminie 30 dni od daty otrzymania niniejszego postanowienia.

Zawiadomieniem z dnia 19 czerwca 2015 r. znak: [...], PINB zawiadomił strony o zakończeniu gromadzenia materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie oraz możliwości zapoznania się z całością zebranych materiałów i dowodów.

Decyzją nr [...] z dnia 9 lipca 2015 r., znak: [...], organ I instancji nałożył nakaz rozbiórki budynku gospodarczego o wymiarach 320 cm x 550 cm zlokalizowanego na działce o nr ewid. [...] na skarżących.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył S. C.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego dokonał powtórnego, pełnego i merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej w granicach zakreślonych treścią zaskarżonej decyzji, badając tak prawidłowość rozstrzygnięcia organu I instancji, jak i poprzedzającego je postępowania wyjaśniającego w oparciu o akta sprawy PINB znak: [...]. Organ stwierdził, iż PINB właściwie zastosował przepisy u.p.b. oraz przepisy k.p.a.

WINB po zweryfikowaniu kręgu stron postępowania wskazanego przez organ I instancji uznał go za prawidłowy i stwierdził, że pozostaje tożsamy w postępowaniu odwoławczym.

Przedmiotem postępowania jest ocena zasadności nałożenia obowiązku rozbiórki budynku gospodarczego o wymiarach 320cm x 550cm wykonanego na działce o nr ewid. [...] położonej w miejscowości B. na skarżących.

Organ podziela ustalenia PINB w przedmiocie czasookresu powstania przedmiotowego budynku gospodarczego. Jak wynika z analizy porównawczej mapy do celów projektowych obrazującej zabudowę działki o nr ewid. [...] położonej w B. przyjętej do zasobu geodezyjno-kartograficznego w Z.w 2007 r. z mapą do celów projektowych przedstawiającą zabudowę powyższej działki w 2012 r. stwierdzono zmianę kształtu przedmiotowego budynku gospodarczego na przestrzeni lat 2007-2012. W ocenie WINB, w powyższym czasookresie prowadzone były roboty budowlane w stosunku do przedmiotowego obiektu budowlanego. Zatem zastosowanie w powyższym stanie faktycznym znajdzie ustawa Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. Ponadto przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte przed organem I instancji 20 lutego 2012 r. W związku z powyższym należy wskazać, iż zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2015 r., póz. 443, dalej: ustawa zmieniająca), do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie mniejszej ustawy decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe.

Organ powołał treść art. 28 ust. 1 u.p.b. oraz art. 29 ust. 1 pkt 2 u.p.b.

Organ wskazał, iż przedmiotowy obiekt budowlany ma wymiary w rzucie poziomym 3,3 m x 5,5 m zatem jego powierzchnia zabudowy wynosi 18,15 m2.

W konsekwencji na realizację przedmiotowej inwestycji budowlanej konieczne było dokonanie uprzedniego zgłoszenia. Wynika to wprost z normy zawartej w art. 30 ust.5 u.p.b.

W przypadku nie dokonania przez Inwestora uprzednio zgłoszenia do organu administracji architektoniczno-budowlanej, zastosowanie znajdzie art. 49 b. ust. 1 u.p.b. z zastrzeżeniem wynikającym z art. 49 b ust. 2 u.p.b.

W przedmiotowym stanie faktycznym występuje niezgodność z przepisami techniczno-budowlanymi zatem nie jest możliwa legalizacja przedmiotowego obiektu budowlanego.

Organ wskazał, iż zgodnie z § 12 ust. 1 Rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Tekst jednolity Dz. U. z 2015 r. poz. 1422) jeżeli z przepisów §13, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż:

4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy,

3 m - w przypadku budynku zwróconego ściana bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. "

Jak wynika z analizy mapy sporządzonej przez biegłego sądowego Sądu Okręgowego Geodety mgr inż. J. G. załączonej do protokołu z czynności kontrolnych przeprowadzonych przez PINB w dniu 16 kwietnia 2015 r. oraz z projektu zagospodarowania terenu przedłożonego przez Inwestora za postanowieniem PINB nr [...] z dnia 15 maja 2015 r. znak: [...] odległość przedmiotowego budynku gospodarczego od strony sąsiedniej działki jest mniejsza niż 1 m.

Organ podkreślił, iż powyższa odległość jest niezgodna z § 12 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, który stanowi, że w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów minimalna odległość od granicy z działką sąsiednią powinna wynieść 3 m.

Ponadto jak wynika z § 271 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych odległość między zewnętrznymi ścianami budynków niebędącymi ścianami oddzielenia przeciwpożarowego, a mającymi na powierzchni większej niż 65% klasę odporności ogniowej (E) nie powinna być mniejsza niż 8 m. Natomiast jak wskazano w § 271 ust. 2 w przypadku jeżeli jedna ze ścian zewnętrznych usytuowana jest od strony sąsiedniego budynku lub przekrycie dachu jednego z budynków jest rozprzestrzeniające ogień, wówczas odległość określoną w ust. 1 należy zwiększyć o 50% tj. wyniesie 12 m.

W przedmiotowym stanie faktycznym jak wynika z projektu zagospodarowania terenu przedłożonego przez Inwestora zgodnie z postanowieniem PINB nr [...] z dnia 15 maja 2015 r. znak: [...] odległość od sąsiedniego drewnianego budynku wynosi 3,7 m. Zatem także w tym zakresie lokalizacja przedmiotowego budynku gospodarczego jest niezgodna z rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych.

Organ odwoławczy wskazał, iż PINB zasadnie odstąpił od legalizacji w przedmiotowym stanie faktycznym oraz orzekł nakaz rozbiórki budynku gospodarczego o wymiarach 3,2 m x 5,5 m znajdującego się na działce o nr ewid. [...] w miejscowości B.

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynęła skarga na powyższą decyzję skarżących A. C. i S. C. w której skarżący zarzucili:

1. naruszenie przepisów postępowania, tj.:

art. 6 k.p.a. poprzez jego pominięcie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, albowiem organy mają obowiązek działać na podstawie przepisów prawa, a wydanie decyzji o rozbiórce zostało dokonane bezprawnie;

art. 7 i 77 k.p.a. poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, a w szczególności wyjaśnienie, czy w ogóle doszło do popełnienia samowoli budowlanej, a jeżeli tak, czy istnieje możliwość zalegalizowania rzekomo samowolnie wykonanych robót budowlanych;

art. 11 k.p.a. poprzez jego pominięcie polegające na braku należytego wyjaśnienia przez organ administracyjny zasadności przesłanek, którymi kierował się przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, a w szczególności przyczyn, dla których uznał, że doszło do samowoli budowlanej i że nie można jej zalegalizować, oraz że w niniejszej sprawie ma zastosowanie ustawa z 1994 roku Prawo budowlane;

art. 8 i 9 k.p.a. poprzez ich pominięcie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, albowiem organy mają obowiązek podejmować czynności w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów oraz należycie informować obywateli o skutkach podejmowanych czynności, a tymczasem w przedmiotowej sprawie działania PINB wprowadziły w błąd skarżących, gdyż pomimo deklaracji, iż złożenie odpowiedniej dokumentacji spowoduje jego legalizację, złożenie dokumentacji tego nie spowodowało;

art. 15 k.p.a. poprzez pominięcie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego skutkującej nierozpoznaniem przez organ II instancji sprawy na nowo, w wyniku czego pominięto w rozważaniach zarzuty podniesione w odwołaniu, a w szczególności związane ze spełnieniem przesłanek do zalegalizowania zarzucanej skarżącym samowoli budowlanej;

2. skutkujących naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj.:

• art. 49 b ust. 1 ustawy Prawo budowlane (lub art. 48 - jak twierdzi w sentencji decyzji WINB) poprzez jego zastosowanie i przyjęcie, iż przedmiotowa piwnica została wykonana w warunkach samowoli budowlanej.

Skarżący wnieśli o uchylenie w całości decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia 26 lutego 2016 oraz poprzedzającej jej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia 9 lipca 2015 roku w przedmiocie nakazu rozbiórki ww. obiektu.

Zdaniem skarżących, obie decyzje są wadliwe. Organy obu instancji przyjęły, że w przedmiotowej sprawie powstał nowy obiekt (budynek gospodarczy), który podlegał zgłoszeniu.

Zdaniem skarżących, organy przy wydawaniu zaskarżonych decyzji pominęły jednak fakt, iż przy obiekcie będącym przedmiotem niniejszej sprawy (piwnicy) pochodzącym z przełomu lat 40 i 50 -tych ubiegłego wieku wykonano jedynie roboty konserwatorskie części murów. Organy obu instancji uzasadniając zarzut popełnienia samowoli budowlanej przez skarżących podniosły, iż na podstawie map do celów projektowych z 2007 roku i 2012 roku, znajdujących się w aktach sprawy, można stwierdzić, iż zmienił się kształt w/w budynku na przestrzeni lat 2007 - 2012, a w konsekwencji należy przyjąć, iż właśnie w tym okresie były prowadzone samowolnie roboty budowlane polegające na wzniesieniu budynku gospodarczego, co skutkować musi zastosowaniem do niniejszej sprawy art. 49b ustawy Prawo budowlane z 1994 roku.

Różne bowiem części tego obiektu (piwnicy) były konserwowane i remontowane w czasie istnienia tego budynku i podlegały różnym reżimom prawnym.

W ocenie skarżących, organy zbadać miały zatem (czego nie zrobiły), które z części budynku powstały nielegalnie i w jakim okresie, aby w sposób prawidłowy określić normy prawne mające zastosowanie w przedmiotowej sprawie, tj. do której z części obiektu mają zastosowanie przepisy Prawa budowlanego z 1974 roku, a do którego z 1994 roku.

Zdaniem skarżących, niezależnie od powyższego, przyjmując z ostrożności, iż w niniejszej sprawie ma zastosowanie art. 49b Prawa budowlanego z 1994 roku, to nieuprawnionym jest stanowisko organów, iż niemożliwym jest jego legalizacja. Mamy bowiem w niniejszej sprawie do czynienia z obiektem, który stoi w tym samym

miejscu i kształcie od lat 40/50 ubiegłego wieku (bezsporne), a roboty konserwacyjno - remontowe, których rzekoma nielegalność jest przedmiotem niniejszego postępowania nie zmieniły w żaden sposób obrysu (położenia) tego budynku. Natomiast budynki, które stoją w najbliższej odległości od przedmiotowej piwnicy (budynku gospodarczego) były sytuowane znacznie później (w latach 70/80 - tych) i w tej sytuacji można mówić o tym, iż to ewentualne sąsiednie budynki zostały wykonane w warunkach samowoli budowlanej z uwagi na niedochowanie odległości przewidzianych w warunkach technicznych, gdyż w momencie powstawania tych budynków przedmiotowa piwnica stała już co najmniej od dwudziestu lat.

Dodatkowo wskazać należy, iż organ l instancji w swojej decyzji stwierdza, iż w ocenie skarżących termin wskazany przez organ na dokonanie legalizacji był terminem zbyt krótkim - PINB postanowieniem z dnia 10 maja 2012 roku wyznaczył zaledwie 30 dniowy termin na przedłożenie dokumentów niezbędnych do legalizacji (co spowodowało, że umożliwienie zalegalizowania obiektu było fikcją). Nie jest bowiem możliwym dostarczyć dokumenty, w tym decyzję o warunkach zabudowy w takim krótkim czasie.

Równie krótki termin skarżący otrzymali, gdy sprawa była ponownie rozpatrywana przez PINB (po uchyleniu przez WINB pierwszej decyzji rozbiórkowej), tym razem na podstawie postanowienia z dnia 19 maja 2015 roku.

Pomimo tak krótkiego czasu na dostarczenie dokumentów, skarżący dostarczyli wymagane dokumenty w terminie.

Tym razem jednak organ l instancji uznał, iż nie są spełnione wymagania do legalizacji przedmiotowego budynku z uwagi na niedochowanie odległości między budynkami, co jak wspomniano wyżej, nie jest prawdą.

Niezależnie od powyższego skarżący wskazali, iż sam nakaz zawarty w decyzji nr [...] z dnia 9 lipca 2015 roku PINB jest nieprecyzyjny, gdyż określa obiekt do rozbiórki jako: "budynek gospodarczy o wymiarach 320 cm x 550 cm wykonany na działce ewid. nr [...] położonej w miejscowości B.

Nie mamy jednak w przedmiotowej sprawie do czynienia z budynkiem gospodarczym o kształcie prostokąta (na co by miały wskazywać wymiary budynku wskazane w zaskarżonych decyzjach), tylko z piwnicą, która stała w tym miejscu od lat 40/50 -tych ubiegłego wieku, a jej wymiary różnią się od tych wskazanych w zaskarżonej decyzji.

W ocenie skarżących, organ zatem mógłby zobowiązać do legalizacji albo rozbiórki inwestora, ale jedynie tej części, która została wykonana nielegalnie. Podnieśli, iż obowiązek określony w ww. decyzji nie został sformułowany precyzyjnie, pozbawiając skarżącego możliwości wykonania nakazu zgodnie z rozstrzygnięciem administracyjnym.

Dodali, że dowodem na to, iż przedmiotowy budynek został wzniesiony w latach 40-tych ubiegłego wieku jest fakt, iż sama więźba dachu przedmiotowej piwnicy została położona właśnie w tym okresie. Dowodem na to może być opinia biegłego, który z łatwością mógłby stwierdzić z jakiego okresu pochodzi drewno na dachu piwnicy czego nie uczyniono na poziomie postępowania administracyjnego.

Skarżący podkreślili, iż w niniejszej sprawie mamy do czynienia z piwnicą w rozumieniu § 3 pkt 21 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Budynek gospodarczy, o którym wspomina organ jest zdefiniowany w § 3 pkt 8 w/w rozporządzenia i wynika z niego m.in., iż budynek gospodarczy powinien służyć mieszkańcom budynku mieszkalnego, czy budynku rekreacji indywidualnej, a przedmiotowy budynek takim celom nie służy.

Zarzucili, że osobą inicjującą przedmiotową sprawę przed PINB był Pan S. S., który pracował w Urzędzie [...] PINB.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z treścią art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy).

Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Skarga jest zasadna w zakresie wskazanym poniżej i jako taka została uwzględniona. Skład rozpoznający podziela stanowisko strony skarżącej, że w kontrolowanej sprawie zostały naruszone przepisy postępowania administracyjnego i wynikające z nich zasady postępowania administracyjnego w stopniu mającym istotne znaczenie dla wyniku sprawy. Celem postępowania administracyjnego jest weryfikacja stanu faktycznego zgodnie z zasadą prawdy materialnej po to, aby na podstawie stanu faktycznego ustalonego zgodnie z ww. zasadą prawdy materialnej i swobodną oceną materiału dowodowego stwierdzić bezsprzecznie i w sposób optymalnie zobiektywizowany, czy do tego stanu faktycznego znajduje zastosowanie określona norma materialnego prawa administracyjnego. Z powyższego wynika, że dla każdej indywidualnej sprawy z zakresu administracji publicznej wiodące znaczenie posiadają, zgodne z prawem proceduralnym, ustalenia właściwego organuco do istniejącego stanu faktycznego, gdyż od tych ustaleń zależy, czy do tego stanu znajdują zastosowanie w ogóle przepisy materialnego prawa administracyjnego, a jeżeli tak to jakie. Z uzasadnienia kontrolowanych decyzji, które powinno spełniać wymogi art. 107 § 3 k.p.a., art. 7 w zw. z art. 77, art. 8, art. 9 nie wynika, że organy ustosunkowały się w sposób nie budzący wątpliwości i nie godzący w zasadę pogłębiania zaufania do administracji publicznej - do podniesionych przez stronę skarżącą istotnych braków: w zakresie wszechstronnego, zobiektywizowanego zasadą prawdy obiektywnej, ustalenia stanu faktycznego kontrolowanej sprawy. W przekonaniu Sądu, organy nie odniosły się wprost do materiału dowodowego wynikającego m.in. z wyjaśnień w charakterze świadków A. C. oraz M. G., którzy pouczeni o odpowiedzialności karnej za zeznanie nieprawdy lub zatajenie prawdy oświadczyli, że przedmiotowy obiekt istniał w latach 60-tych. Organy nie wypowiedziały się z jakich konkretnie przyczyn, i na podstawie jakiego materiału dowodowego tym wyjaśnieniom nie dały wiary, dlaczego pomimo argumentacji strony skarżącej podniesionej nie tylko w skardze, ale i w odwołaniu jednostronnie ustaliły, że w sprawie mamy do czynienia z budową budynku gospodarczego dokonaną bez zgłoszenia, a nie wyeliminowały zarazem/jednocześnie, przy zachowaniu wymogów zasady prawdy materialnej i swobodnej oceny dowodów, przy pomocy stosownych argumentów natury dowodowej: tezy strony skarżącej, że w kontrolowanej sprawie mamy do czynienia z przebudową obiektu, który został zrealizowany w latach 60, czy nawet latach 40 jak podnosi strona skarżąca w skardze. Ustosunkowania się ze strony organów, opartego na materiale dowodowym wymaga zatem stwierdzenie skarżących, że organy przy wydawaniu zaskarżonych decyzji pominęły fakt, iż przy obiekcie będącym przedmiotem niniejszej sprawy (piwnicy) pochodzącym z przełomu lat 40 i 50 -tych ubiegłego wieku wykonano jedynie roboty konserwatorskie części murów. Ustalenia te są tym istotniejsze, że skarżący do akt sprawy dołączył m.in. zdjęcie lotnicze, data wykonania 11.08.1971, z którego wynika, przy uwzględnieniu wyjaśnień pełnomocnika skarżących, że w dacie zdjęcia na terenie działki znajdował się przedmiotowy budynek. Kwestia ta wymaga dalszego rozważenia i oceny przez organy administracyjne.

Trzeba się zgodzić wstępnie, ze stanowiskiem strony skarżącej, że z samego faktu polegającego na tym, że na podstawie map do celów projektowych z 2007 roku i 2012 roku, znajdujących się w aktach sprawy, można stwierdzić, iż zmienił się kształt w/w budynku na przestrzeni lat 2007 - 2012, nie można jednoznacznie "automatycznie" w konsekwencji przyjąć, iż właśnie w tym okresie były prowadzone samowolnie roboty budowlane polegające na wzniesieniu budynku gospodarczego, co skutkować musi zastosowaniem do niniejszej sprawy art. 49b ustawy Prawo budowlane z 1994 roku.

Sąd w tym miejscu zarazem wyjaśnia, że nie jest celem i zadaniem Sądu prowadzenie postępowania wyjaśniającego w zamian za organy administracyjne, tylko kontrola prawidłowości decyzji administracyjnej i poprzedzającego ją postepowania dowodowego.

Z uwagi na fakt, konieczność przeprowadzenia postepowania wyjaśniającego w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy i pełnego ustosunkowania się przez organy do zarzutów strony skarżącej w zakresie braków postępowania wyjaśniającego uchybiających prawu, Sąd nie ustosunkowuje się z tego powodu co do zarzutów materialnoprawnych, gdyż na obecnym etapie kontrolowanej sprawy jest to przedwczesne. Organ I instancji powinien ponownie przeprowadzić oględziny mając na uwadze argumentację Sądu uzasadniającą uchylenie kontrolowanych decyzji. Wskazane jest także zebranie i przeanalizowanie wiarygodnej dokumentacji fotograficznej oraz ponowne przesłuchanie świadków i zastanowienie się nad ewentualnym poszerzeniem podmiotowym, o ile jest to możliwe, tego źródła dowodowego.

Jednocześnie Sąd wyjaśnia, że artykuł 7 k.p.a., wyraża zasadę prawdy obiektywnej, i zgodnie z jego treścią, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Treść art. 7 k.p.a jest dookreślona przez postanowienia art. 77 k.p.a., który stanowi, że " § 1. Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. § 2. Organ może w każdym stadium postępowania zmienić, uzupełnić lub uchylić swoje postanowienie dotyczące przeprowadzenia dowodu. § 3. Organ przeprowadzający postępowanie na wezwanie organu właściwego do załatwienia sprawy (art. 52) może z urzędu lub na wniosek strony przesłuchać również nowych świadków i biegłych na okoliczności będące przedmiotem tego postępowania. § 4. Fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu. Fakty znane organowi z urzędu należy zakomunikować stronie".

Jednocześnie podstawową zasadą postępowania administracyjnego państwa prawnego jest sformułowana w art. 8 k.p.a. zasada pogłębiania zaufania obywateli, zgodnie z którą organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Zasada ta jest spójna z zawartą w art. 9 k.p.a. zasadą informowania stron, w myśl której organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek".

Szczególne znaczenie w sprawach, w których może mieć ingerencja administracyjna w prawo własności posiada wyrażona w art. 11 k.p.a. zasada przekonywania, stwierdzająca, że organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Jak wynika z treści skargi, skarżący czują się pokrzywdzeni sposobem przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i oparciem rozstrzygnięcia sprawy jedynie na wybranym materiale dowodowym, bez uwzględnienia całości okoliczności sprawy i bez wszechstronnego wyjaśnienia podstaw faktycznych przyjętego rozstrzygnięcia. Z przyczyn wskazanych powyżej, to stanowisko skarżących, zdaniem Sądu jest uzasadnione, co oznacza, że organy naruszyły w sposób kwalifikowany art. 8 i art. 9 k.p.a.

W tym miejscu trzeba także zaznaczyć, że kwestia zastosowania w postępowaniu administracyjnym przez właściwy organ ww. zasad postępowania administracyjnego przekłada się na jakość elementów składowych wydanej decyzji administracyjnej. Art. 107 k.p.a. formułuje elementy składowe decyzji administracyjnej i stanowi, że "§ 1. Decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji lub, jeżeli decyzja wydana została w formie dokumentu elektronicznego, powinna być opatrzona bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu. Decyzja, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego, powinna zawierać ponadto pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa lub skargi".

Dla kontrolowanej sprawy szczególne znaczenie posiada treść art. 107 § 3 k.p.a., zgodnie z którym "uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa". Jak wynika z treści kontrolowanych decyzji, i na tle uwzględnionych zarzutów, organy nie zrealizowały w sprawie przesłanek art. 107 § 3 k.p.a.

Zaprezentowana odpowiednio powyżej argumentacja Sądu co do uchylenia kontrolowanych decyzji z przyczyn proceduralnych, wykazuje, że przytoczone przepisy zostały naruszone a ich naruszenie ma istotny wpływ na wynik sprawy.

Przy ponownym rozstrzyganiu sprawy organy powinny mieć na uwadze, zgodnie z art. 153 p.p.s.a ocenę prawną Sądu zawartą w uzasadnieniu wyroku.

Wobec powyższego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie l sentencji.

O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 p.p.s.a.