Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 172/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2007-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie: WSA Małgorzata Brachel-Ziaja (spr.) AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant: Anna Fugiel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2007 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Wojewody z dnia 31 grudnia 2003r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie o zwrot nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego A. G. kwotę [...] zł. ([...] złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 31 grudnia 2003 r., znak: [...], Wojewoda na podstawie art. 9 a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. nr 46, poz. 543 z późn. zm./ oraz art. 138 par 3 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania A. G., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "Przedsiębiorstwo Transportowe "T.", od decyzji Prezydenta Miasta - miasta na prawach powiatu z dnia [...].09.2003 r. nr [...] orzekającej:

- w pkt. 1 o zwrocie działek: nr [...] o pow. 0,0279 ha i nr [...] o pow. 0,1457 ha, położonych w obr. [...] jedn. ewid. N. m. K., obj. KW [...], na rzecz: Z. M. w całości,

- w pkt. 2 o zobowiązaniu jej do zwrotu na rzecz Skarbu Państwa łącznie kwoty [...] złotych w tym: kwoty [...] złotych tytułem zwaloryzowanego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, kwoty [...] złotych stanowiącej wzrost wartości nieruchomości wskutek działań podjętych na nieruchomości po wywłaszczeniu,

- w pkt. 3; iż w/w kwotę Z. M. winna wpłacić w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna oraz o zastosowaniu zasad z Kodeksu cywilnego przy naliczaniu odsetek w razie zwłoki w uiszczeniu tej kwoty,

- w pkt. 4; iż ostateczna decyzja o zwrocie nieruchomości stanowi podstawę do dokonania stosownych wpisów w operacie ewidencji gruntów dla obr. [...] jedn. ewid. N. m. K.,

- w pkt. 5; iż ostateczna decyzja o zwrocie nieruchomości stanowi podstawę do dokonania - na wniosek właściciela - stosownych wpisów w dziale II księgi wieczystej Kw [...],

- w pkt. 6; iż prawo zarządu ustanowione na działkach nr: [...] i [...], pół. w obr. [...] jedn. ewid. N. m. K. wygasa z dniem, w którym decyzja o zwrocie nieruchomością stanie się ostateczna;

- umorzył postępowanie odwoławcze.

W uzasadnieniu decyzji Wojewoda stwierdził, co następuje:

Organ I instancji ustalił, iż byłe parcele ozn. [...]. kat. [...],[...],[...],[...] i [...], o łącznej pow. 5983 m2, położone w K., b. gm. kat. Ł. stanowiące własność Z. M. zostały nabyte na rzecz Skarbu Państwa - Przedsiębiorstwa Robót Budowlanych w K., w trybie art. 6 ustawy wywłaszczeniowej z dnia 12. 03. 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, a to w związku z budową zaplecza administracyjno-socjalnego dla tegoż przedsiębiorstwa. W umowie notarialnej z dnia [...]. 11. 1975 r. rep [...], powołano decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji nr [...] wydaną przez Urząd Miasta - Miejską Komisję Planowania z dn. [...].04.1974 r., uzupełnioną decyzją tegoż organu nr [...] z dnia [...]. 07. 1974 r. oraz wykaz wywłaszczeniowy sporządzony przez "G." z dnia [...].03. 1975 r.

Umową z dnia [...].04.1979 r. Przedsiębiorstwo Robót Budowlanych z siedzibą w K. oddało na czas nieoznaczony w najem Przedsiębiorstwu Transportu "T." z siedzibą w W. całość zaplecza techniczno-usługowego i administracyjno - hotelowego z wyłączeniem części dotyczącej garaży pracowniczych. Następnie na podstawie zezwolenia Urzędu Dzielnicowego z dnia [...].05.1986 r. Nr [...] oraz umowy i protokołu zdawczo-odbiorczego z dnia [...].06.1986 r. Przedsiębiorstwo Robót Drogowych przekazało zarząd na czas nieoznaczony Przedsiębiorstwu Transportu "T." w odniesieniu do działki nr [...] o pow. 3,4902 ha i nr [...] o pow. 1,0481 ha, obr. [...] N., z których po podziale powstały m.in. działki nr [...] i nr [...]. Z kolei Przedsiębiorstwo Transportu "T." na podstawie umowy z dnia [...].01.1997 r., Nr [...] oddało w najem pomieszczenia biurowe na działce nr [...] Firmie Handlowo - Usługowej "A.".

W dacie wywłaszczania wymienionych nieruchomości, przepisy prawa nie przewidywały tworzenia planów realizacyjnych do decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji. Organ I instancji, prowadząc postępowanie wyjaśniające, odnalazł jedynie decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji nr [...] wydaną przez Urząd Miasta -Miejską Komisję Planowania z dnia [...].04.1974 r. wraz z zaleceniami koordynacyjnymi oraz decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji wydaną przez Urząd Miasta -Miejską Komisję Planowania nr [...] z dnia [...].07.1974 r. Dlatego też dokonując ustaleń, czy został zrealizowany cel wywłaszczenia, organ I instancji oparł się na planie sytuacyjno- realizacyjnym przedmiotowej inwestycji o nazwie "Zaplecze techniczno-socjalne Kierownictwa Grupy Robót nr [...] w Ł.". Plan realizacyjny tej inwestycji nie przewidywał na aktualnej działce nr [...] realizacji żadnych obiektów, natomiast na działce nr [...] miał powstać punkt odbioru asfaltu luzem oraz wyładunku prefabrykatów betonowych. W trakcie rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu [...].02.2002 r. dokonano opisu stanu faktycznego wnioskowanych do zwrotu działek. Zgodnie z nim działka nr [...] zabudowana jest budynkiem magazynowym z bramami stalowymi, otoczonym betonowym podjazdem i odgrodzonym stalową siatką od bocznicy kolejowej, a działka nr [...] stanowi fragment parterowego budynku, murowanego, pokrytego blachą, z bramami stalowymi stanowiącymi wjazd do stanowisk służących do naprawy i lakiernictwa samochodów. Mając na uwadze powyższe Prezydent Miasta - miasta na prawach powiatu, porównując aktualne zagospodarowanie działek z planem realizacyjnym uznał, iż na zwracanych działkach nie została zrealizowana inwestycja, w postaci zaplecza administracyjno-socjalnego Przedsiębiorstwa Robót Drogowych. Zatem nie został zrealizowany cel wywłaszczenia, więc o nieruchomość stała się zbędna w rozumieniu z art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a tym samym zaistniała przesłanka zwrotu nieruchomości.

Jednocześnie zgodnie z art. 140 tej ustawy, organ I instancji dokonał waloryzacji odszkodowania przyznanego z tytułu wywłaszczenia nieruchomości, powiększając je o kwotę stanowiącą wzrost wartości nieruchomości po jej wywłaszczeniu, i orzekł o jego zwrocie na rzecz Skarbu Państwa, jako właściciela przedmiotowej nieruchomości.

Od decyzji Prezydenta Miasta - miasta na prawach powiatu z dnia [...].09.2003 r., odwołanie złożył A. G., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą PT "T." - z siedzibą w W., wnosząc w nim o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w celu prawidłowego ustalenia okoliczności faktycznych i prawnych niniejszej sprawy. Odwołujący się zarzucił; że zaskarżona decyzja jest wadliwa, albowiem organ I instancji nieprawidłowo ustalił stan faktyczny w niniejszej sprawie. Zakwestionował wszystkie poczynione przez organ I instancji ustalenia w zakresie zagospodarowania działek, podnosząc, iż organ nie wziął pod uwagę zagospodarowania terenu, który istniał zaraz po wywłaszczeniu. Wówczas to bowiem zagospodarowano nabyty teren zgodnie z celem, jakim była budowa zaplecza techniczno-socjalnego Kierownictwa Robót nr [...] w Ł., zgodnie z warunkami zawartymi w decyzji Urzędu Miasta, Wydziału Gospodarki Przestrzennej, Geologii i Ochrony Środowiska z dnia [...].10.1974 r. nr [...]. Prezydent Miasta dokonując zaskarżoną decyzją zwrotu przedmiotowych nieruchomości, w oparciu o przepis art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami i porównania planu realizacyjnego z 1974 r. z obecnym stanem faktycznym z 2002 roku przyjął, iż w/w inwestycja nie została przez PRD zrealizowana. Takie ustalenie jest wadliwe i wewnętrznie sprzeczne gdyż przejęcie nieruchomości nastąpiło 27 lat temu, a wówczas teren zagospodarowano zgodnie z celem wywłaszczenia. Plan realizacyjny inwestycji, jakim była budowa zaplecza techniczno-socjalnego nie przewidywał, bowiem na działce nr [...] realizacji żadnych obiektów i do roku 1982 żadne obiekty tam nie powstały. Natomiast na działce nr [...] miał powstać punkt odbioru asfaltu luzem oraz punkt wyładunku prefabrykatów betonowych. Również i w tym przypadku plan został wykonany, bowiem działka nr [...] przylega bezpośrednio do bocznicy torów kolejowych, która służyła do przyjęcia asfaltu i prefabrykatów betonowych. Z kolei aktualnie znajdujący się na działce budynek magazynowy ze stalowymi bramami, jak i odgrodzenie siatką od bocznicy kolejowej, wybudowane zostały przez PT "T." po 1986 r. W ocenie odwołującego się, plan realizacyjny winien być porównywany z czasami, kiedy PRD prowadziło pełną działalność gospodarczą tj. w okresie 7 lat od wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji i zagospodarowaniu terenu, a nie po sprzedaży przedsiębiorstwa osobie fizycznej. Nie można także zgodzić się z tezą. że cel wywłaszczenia w postaci budowy zaplecza administracyjno-socjalnego nie został zrealizowany przez PRD tylko dlatego, że obecnie znajdują się na zwracanych działkach budynki. Odwołujący się zakwestionował także wartość ustalonego przez organ I instancji odszkodowania. Podniósł że na przedmiotowej nieruchomości poczynił w znacznej wysokości nakłady, które nie zostały prawidłowo uwzględnione w operacie szacunkowym wykonanym przez firmę C. Według odwołującego się kwota, wynikająca z "wartości naniesień", winna być zwrócona bezpośrednio jemu

Po rozpatrzeniu odwołania i analizie akt przedmiotowej sprawy, Wojewoda stwierdził, iż odwołujący się A. G. nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Przepis art. 127 par. 1 k.p.a. przyznaje uprawnienie do złożenia odwołania od orzeczeń organu I instancji tylko stronie w rozumieniu art. 28 k.p.a., a więc osobie, której interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie lub, gdy żąda ona od organu czynności ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zgodnie z utrwalonymi w tej materii poglądami doktryny postępowania administracyjnego uprawnienie do złożenia odwołania przysługuje także podmiotowi, nie będącemu stroną, którego interes prawny w obaleniu decyzji organu I instancji wynika z przekonania podmiotu, że decyzja organu I instancji dotyczy jego praw i obowiązków. Dla skutecznego wniesienia odwołania wystarczające jest, bowiem przyjęcie tzw. subiektywnej koncepcji legitymacji procesowej strony. Skuteczne jest, zatem odwołanie wniesione na podstawie przekonania podmiotu, że decyzja organu I instancji dotyczy jego praw i obowiązków, a w związku z tym ma interes w zakwestionowaniu tego rozstrzygnięcia. Twierdzenie takie poddawane jest jednak weryfikacji przez organ odwoławczy, na podstawie zasad przewidzianych dla postępowania odwoławczego, w oparciu o dowody zebrane przez organ pierwszej instancji, z ewentualnym ich uzupełnieniem przez organ odwoławczy. Jeżeli nie zostanie ono pozytywnie zweryfikowane, to organ II instancji zobowiązany jest wydać decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 par. 1 pkt 3 k.p.a. / /uchwała siedmiu sędziów NSA, z dnia 5. 07. 1999 r., OSP 167 98,/

Interes prawny określony w art. 28 k.p.a. ma charakter materialno-prawny, czyli musi być oparty na normie administracyjnego prawa materialnego, przewidującej w określonym stanie faktycznym i prawnym, w odniesieniu do konkretnego podmiotu, wydanie określonej decyzji.. W myśl przepisu art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ukształtowanej w nim konstrukcji sprawy administracyjnej o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, stroną tego postępowania jest z jednej strony poprzedni właściciel wywłaszczonej nieruchomości lub jego spadkobiercy, a z drugiej aktualny, w momencie orzekania o zwrocie nieruchomości, jej właściciel. W doktrynie i w orzecznictwie (por. T. Woś; Wywłaszczanie i zwrot nieruchomości, Warszawa 1998 str. 199 i nast.) przyjmuje się, że uprawnienia strony w takim postępowaniu przysługują również podmiotom, którym do nieruchomości wywłaszczonej przysługuje prawo użytkowania wieczystego, oraz w związku z postanowieniami art. 138 ustawy o gospodarce nieruchomościami zarządcy nieruchomości, użytkownikowi, najemcy, dzierżawcy oraz osobie korzystającej z nieruchomości na podstawie umowy użyczenia ( por. wyrok NSA z dnia 21.11.2002 r. Sygn. akt II SA / Kr 1498/00, niepubl. ), a więc podmiotom, którym do konkretnej nieruchomości przysługuje tytuł prawny wynikający ze stosunków prawno - rzeczowych lub obligacyjnych.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, Wojewoda przeprowadził postępowanie wyjaśniające zmierzające do zbadania, czy odwołujący się jest stroną przedmiotowego postępowania, oraz czy może skutecznie składać on odwołanie od wydanej w sprawie decyzji organu I instancji,. W tym zakresie organ odwoławczy dokonał szczegółowej analizy materiału dowodowego sprawy, zebranego przez organ I instancji, i w oparciu o nią stwierdził, iż żaden z dotychczas zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów nie potwierdza tej okoliczności. Z odpisu Księgi wieczystej nr [...] wynika bowiem, iż działki o nr [...] i [...] obr. [...]. N. stanowiące własność Skarbu Państwa, oddane zostały w zarząd przedsiębiorstwu państwowemu o nazwie "Przedsiębiorstwo Transportowe w W." (przy czym wpis -5- ten dokonano na podstawie umowy z dnia [...].06.1986 r. Rep. A [...] i protokołu zdawczo-odbiorczego z dnia [...].06.1986 r. ). W/w przedsiębiorstwo państwowe stosownie do umowy z dnia [...].08.2001 r. (akt notarialny Rep. Nr [...]) sprzedane zostało A. G. w trybie prywatyzacji bezpośredniej. Z treści tej umowy nie wynika jednak, by na rzecz odwołującego się A. G. nastąpiło przejście któregokolwiek, ze wskazanych w art. 138 ustawy o gospodarce nieruchomościami, praw do działek nr [...] i [...] obr. [...] N. m. K., pozwalających uznać odwołującego się za stronę niniejszego postępowania. W związku z powyższym organ odwoławczy zwrócił się, pismem z dnia [...].11.2003 r., do odwołującego się o uzupełnienie odwołania poprzez wykazanie, za pomocą stosownych dowodów, posiadania interesu prawnego w postępowaniu o zwrot opisanych działek nr [...] i nr [...], a tym samym wypełnienie dyspozycji, zawartej w art. 28 k.p.a., określającej definicję strony postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi Organ otrzymał od A. G. pismo z dnia [...].11.2003 r., w którym to odwołujący się wskazał, iż firmę Przedsiębiorstwo Transportu "T." tj. zobowiązania, uprawnienia oraz składniki majątkowe, nabył w dniu [...].08.2001 r. w oparciu o art. 55 ustawy z dnia 13.07.1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych. Od momentu zakupu przejął w zarząd cały majątek firmy, również bazę w K., a w tym przedmiotowe nieruchomości. Do chwili obecnej fakt ten nie budził żadnych wątpliwości i był on traktowany jak strona przez organ I instancji. Korzystając, zatem ze swoich uprawnień złożył również odwołanie. Kolejno odwołujący się w piśmie tym podniósł, iż na przedmiotowej nieruchomości jego poprzednik prawny wzniósł budynek, który przez cały czas jest w jego posiadaniu a nadto, iż podczas samodzielnego posiadania nieruchomości poczynił nakłady na tej nieruchomości i jako następcy prawnemu służy mu prawo ich zwrotu. Powyżej przytoczone okoliczności czynią go zatem (w jego ocenie) stroną niniejszego postępowania w świetle art. 28 k.p.a., gdyż wydana decyzja wywołuje skutki w sferze jego praw. Na koniec podał, że w świetle regulacji zawartej w ustawie o gospodarce nieruchomościami, jest on użytkownikiem działek nr [...] i nr [...] obr. [...] jedn. ewid. N. m. K. Organ odwoławczy w nawiązaniu do treści pisma jw. ponownie pismem z dnia [...].12.2003 r. zwrócił się do A. G. o przedłożenie do akt sprawy umowy użytkowania w/w działek, potwierdzającej podnoszony tytuł prawny do nieruchomości. Dopiero wówczas bowiem wykazany zostanie fakt posiadania przez niego interesu prawnego w postępowaniu o zwrot tych działek. W odpowiedzi otrzymał pismo z dnia [...].12.2003 r., wraz z załącznikami mającymi potwierdzać tytuł prawny do przedmiotowych nieruchomości. W piśmie tym odwołujący się, iż w sierpniu 2001 roku aktem notarialnym Rep. nr [...] kupił od Skarbu Państwa Przedsiębiorstwo Transportowe "T." z siedzibą w W. Wraz z jego zakupem przejął składniki majątkowe wymienione w akcie notarialnym, jak również wszelkie prawa i obowiązki przedsiębiorstwa państwowego, zgodnie z art. 55'kc, a w tym posiadanie i zarząd nad przedmiotową nieruchomością oraz własność budynków i budowli znajdujących się na nieruchomości.

Dokonując oceny treści w/w pism odwołującego się (wraz z załącznikami), w kontekście zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego oraz treści art. 136 ust. 3 i art. 138 ustawy o gospodarce nieruchomościami, Wojewoda, jako organ II instancji badając, czy odwołujący się A. G. jest stroną przedmiotowego postępowania, a tym samym czy może on skutecznie składać odwołanie od wydanej w sprawie decyzji organu I instancji, doszedł do wniosku, że w rozpatrywanej sprawie uprawnienie A. G. do złożenia odwołania wynika wyłącznie z okoliczności, iż Prezydent Miasta, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, skierował zaskarżoną decyzję do niego, jak do strony postępowania. Tymczasem w świetle przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami tj. art. 136 ust. 3 i art. 138, odwołującemu się nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie zwrotu przedmiotowej nieruchomości.

Z wpisów w Księdze wieczystej nr [...] wynika, że działki nr [...] i nr [...], obr. [...] jedn. ewid. N. m. K., stanowią własność Skarbu Państwa. Dział II tej księgi zawiera wpis dotyczący podmiotu, któremu przysługuje prawo zarządu tej nieruchomości tj. "Przedsiębiorstwo Transportowe "T." w W. Wpisu tego dokonano na podstawie wniosku z dnia [...].07.1986 r. Dzkw [...], umowy z dnia [...].06.1986 r. Rep. A [...], protokołu zdawczo-odbiorczego z dnia [...].06.1986 r. W roku 1986 Przedsiębiorstwo Transportowe "T." było przedsiębiorstwem państwowym. Stosownie do umowy sprzedaży z dnia [...].08.2001 r., (akt notarialny Rep. Nr [...]) powołane przedsiębiorstwo państwowe sprzedane zostało w trybie prywatyzacji bezpośredniej A. G. Z. tym dniem A. G. przejął w/w przedsiębiorstwo, prowadząc go jako prywatną działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Transportowe "T.". Z treści tej umowy sprzedaży nie wynika jednak, tak jak to już wcześniej wskazano, by na odwołującego się nastąpiło przejście któregokolwiek ze wskazanych wyżej praw rzeczowych lub obligacyjnych w stosunku do działek nr [...] i nr [...], obr. [...] jedn. ewid. N. m. K., pozwalających uznać A. G. za stronę przedmiotowego postępowania. Ponadto odwołujący się A. G., mimo dwukrotnego pisemnego wezwania tut. Organu (pismo z dnia [...].11.2003 r. i z dnia [...].12.2003r.) nie przedstawił żadnego dowodu pozwalającego przyjąć, iż przysługujące mu w stosunku do przedmiotowej nieruchomości prawo rzeczowe lub obligacyjne, w tym (jak twierdził w piśmie z dnia [...].11.2003 r.) prawo użytkowania przedmiotowych działek. Z kolei odnosząc się do twierdzeń, zawartych w piśmie z dnia [...].12.2003 r. o przejściu na A. G. zarządu bądź własności przedmiotowych nieruchomości, to również i te okoliczności nie znajdują oparcia w umowie sprzedaży z dnia [...].08.2001 r. Ponadto sam odwołujący się nie przedstawił innych stosownych dowodów na tą okoliczność. W szczególności nie można uznać, iż odwołującemu się lub przedsiębiorstwu, które prowadzi . przysługuje prawo zarządu do przedmiotowych działek. Prawo to może bowiem przysługiwać wyłącznie jednostkom organizacyjnym państwowym lub komunalnym.

Przedstawiona więc przez odwołującego się w powołanych pismach - jako odpowiedź na pisma Wojewody z dnia [...].11.2003 r. i z dnia [...].12.2003 r. - argumentacja nie świadczy, że w dniu dzisiejszym odwołującemu się, przysługują jakieś uprawnienia wynikające ze wskazanych wyżej tytułów do nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...] i nr [...], obr. [...] jedn. ewid. N. m. K. W szczególności potwierdzeniem istnienia tytułu prawnego do nieruchomości, a tym samym potwierdzeniem istnienia po stronie odwołującego przymiotu strony w niniejszym postępowaniu, nie może być okoliczność skierowania zaskarżonej decyzji do odwołującego, ani też fakt, iż zwracana nieruchomość pozostaje w posiadaniu odwołującego, który na nieruchomości poniósł określone nakłady.

W tym stanie rzeczy, wobec faktu złożenia odwołania przez podmiot nie będący stroną postępowania w sprawie zwrotu działek nr [...] i nr [...], obr. [...] jedn. ewid. N. m. K. należało postępowanie odwoławcze umorzyć.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący A. G. wniósł o uchylenie decyzji Wojewody, jako niezgodnej z prawem, podkreślając, że nie uwzględnia ona głównego faktu, iż jest on sukcesorem dawnego Przedsiębiorstwa Państwowego PT "T.", które nabył umową notarialną w dniu [...].08.2001 r., na podstawie art. 55' k.c. przejmując wszelkie zobowiązania i wierzytelności poprzedniej jednostki. Prze cały czas tj. od momentu nabycia przedsiębiorstwa płacił podatek od przedmiotowej nieruchomości. Ponieważ dokonał poważnych nakładów finansowych na przedmiotową nieruchomość ma on roszczenie do Prezydenta Miasta o zapłatę ich równowartości. Ma więc interes prawny uprawniający go do występowania w charakterze strony w toczącym się postępowaniu o zwrot nieruchomości, która znajduje się w jego użytkowaniu.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie powtarzając argumenty podniesione już w uzasadnieniu skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę zważył, co następuje :

Stosownie do przepisu art. 97 par l ustawy z dnia 30. 08. 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz.1271/ - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1. 01. 2004 r. i postępowanie nie został zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne, na podstawie przepisów ustawy z dnia 30. 08. 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zatem właściwym do rozpoznania niniejszej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.

Zgodnie z treścią art. 134 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd nie jest związany granicami skargi i zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa, a także przepisów , które powinny znaleźć zastosowanie w sprawie.

W ramach dokonywanej kontroli, Sąd dokonuje oceny czy organy administracyjne w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Oceny tej dokonuje przy uwzględnieniu stanu prawnego na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonych decyzji.

Skarga jest uzasadniona.

Zarzutom skarżącego nie można odmówić słuszności. Nie zostały bowiem wyjaśnione w toku postępowania administracyjnego istotne okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie. Konstatacja, organu iż skarżący nie posiada przymiotu strony, a tym samym nie służ mu odwołanie od decyzji wydanej w pierwszej instancji jest przedwczesna i nie znajduje uzasadnienia w okolicznościach sprawy.

Przepis art. 28 k.p.a. definiuje pojęcie strony stanowiąc; iż stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

Dokonując w myśl przytoczonego przepisu oceny przymiotu strony skarżącego, a tym samym także jego legitymacji do wniesienia odwołania stosownie do treści art. 127 k.p.a. , należało mieć na uwadze że przesłanką konieczną uzyskania przez dany podmiot statusu strony postępowania administracyjnego jest istnienie po jej stronie interesu prawnego lub obowiązku dotyczącego tegoż postępowania .

Zarówno w doktrynie jak i judykaturze wyróżnia się pewne cechy obiektywizujące interes prawny interes prawy. Takimi cechami interesu prawnego jest to; że jest on indywidualny, konkretny, aktualny, sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego, przy czym nie musi być to norma prawna prawa materialnego administracyjnego, może należeć do innej gałęzi prawa np. cywilnego rzeczowego (własności bądź ograniczonych praw rzeczowych), /por. Jan Zimmermann - Prawo Administracyjne Zakamycze 2005, str.319-321, Zbigniew Janowicz- Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz, str. 99-1057

Postępowanie administracyjne dotyczy więc interesu prawnego konkretnej osoby wówczas gdy w tym postępowaniu wydaje się decyzję, która rozstrzyga o prawach i obowiązkach innego podmiotu, a zarazem wpływa na prawa i obowiązki tej osoby. Inaczej mówiąc - przymiot strony w postępowaniu administracyjnych ma osoba, której dotyczy bezpośrednio to postępowanie, w którym może być wydane orzeczenie godzące w jej prawem chronione interesy poprzez ograniczenie lub uniemożliwienie korzystania z przysługujących jej praw. /z uzasad. Wyroku NSA z dn. 9. 12. 2005 r. IIOSK 310/05, LEX nr 190891/.

W tym aspekcie interes skarżącego nie został zbadany.

Z akt sprawy wynika i jest to okoliczność bezsporna, że aktem notarialnym -umową sprzedaży z dnia [...]. 08. 2001 r. /Rep. [...]/ - skarżący A. G. nabył na własność przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 55' k.c. stanowiące zespół składników materialnych i niematerialnych przeznaczonych do realizacji zadań gospodarczych, należące do przedsiębiorstwa państwowego pod nazwą Przedsiębiorstwo Transportowe "T." z siedzibą w W.

W skład przedsiębiorstwa będącego przedmiotem tej umowy weszły w szczególności środki trwałe i prawo użytkowania wieczystego nieruchomości opisane w par 3 ust. 2 pkt 1,2,3,4,5 umowy. Natomiast jak wynika z treści par.. 3 ust. 2 pkt 6 . zobowiązania i wierzytelności stanowią załącznik nr 2 do umowy będący jej integralną częścią, jak również wymienione w pkt 7 pozostałe składniki materialne i niematerialne zgodnie z bilansem przedsiębiorstwa stanowią załącznik Nr 3 do umowy. Jednakże załączników Nr 2 i Nr 3 stanowiących wszakże integralna część umowy, nie ma w aktach sprawy i nie były przedmiotem badania przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy.

Nie zostały więc zweryfikowane przez organ II instancji twierdzenia skarżącego, że jest on użytkownikiem nieruchomości objętych decyzją o zwrocie, gdyż wchodziły one do majątku przedsiębiorstwa, które nabył w całości wraz ze wszelkimi prawami i wierzytelnościami, a nabycie nastąpiło na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30. 08. 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych /Dz. U. Nr 118, poz.561 z późn. zm./ oraz w oparciu o zarządzenie Nr [...] a Wojewody z dnia [...]. 06. 2001 r. o prywatyzacji bezpośredniej przedsiębiorstwa państwowego pod nazwą; Przedsiębiorstwo Transportowe "T." z siedzibą w W. Stosownie do treści art. 40 ust. 1 powołanej wyżej ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych kupujący przedsiębiorstwo - o ile ustawa nie stanowi inaczej, - wstępuje we wszelkie prawa i obowiązki przedsiębiorstwa państwowego bez względu na charakter stosunku prawnego, z którego te prawa i obowiązki wynikają.

Jednakże zgodnie z treścią przepisu art. 254 k.c. użytkowanie jest niezbywalne, co jest jedną z cech odróżniających to prawo od prawa użytkowania wieczystego.

W doktrynie istnieją wszakże poglądy, że nie jest wykluczone nabycie prawa użytkowania w trybie sukcesji uniwersalnej następującej w związku z przekształceniami organizacyjnymi osób prawnych, którym przysługuje to prawo.

W przypadku zaś timesharingu tj. użytkowania polegającego na korzystaniu z budynku lub pomieszczenia mieszkalnego, uregulowanego przepisem art. 270' k.c. (dodany przez art. 12 ustawy z dnia 13.07. 2000 r. /Dz. U. z 2000 r. Nr 74 poz. 855/ ustawodawca odstąpił od zasady niezbywalności użytkowania. Jednakże co trzeba podkreślić, chociaż użytkowanie jest prawem rzeczowym, to jednak łączy się z nim szereg stosunków obligacyjnych. Użytkownik może oddać rzecz w najem, dzierżawę, użyczenie. Nie oznacza to wcale rozporządzenia prawem niezbywalnym, może zostać potraktowane jako wykonywanie użytkowania za pośrednictwem osób trzecich, /por. Komentarz do art. 254 k.c. - E. Gniewek - "Kodeksu cywilny. Księga druga. Własność i inne prawa rzeczowe. Komentarz" - Zakamycze 2001/

W aktach administracyjnych sprawy znajdują się dokumenty m. in. /umowa o przekazaniu w zarząd /k.43-41/, protokół zdawczo - odbiorczy /k.45/,. mapa /k. 507 z których wynika, że działki ozn. nr [...] i [...] zgodnie z wypisem z rejestru gruntów pozostają w zarządzie i użytkowaniu Przedsiębiorstwa Transportowego, Czy i w jaki sposób działki te zostały przekazane nabywcy przedsiębiorstwa nie zostało wyjaśnione, a tym samym przedwcześnie odmówiono przyznania skarżącemu statusu strony, a w konsekwencji czego umorzono postępowanie odwoławcze. Bowiem wobec braku wskazanych załączników (Nr 2 i Nr 3) do powołanej wyżej umowy notarialnej - sprzedaży przedsiębiorstwa, stanowiących jej integralną część, stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż z umowy nie wynika by na odwołującego się nastąpiło przejście któregoś z praw rzeczowych lub obligacyjnych do przedmiotowych działek, pozwalających go uznać za stronę postępowania z uwagi na treść art. 138 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest przedwczesne w tym samym nieuprawnione.

Zgodnie z zasadą dochodzenia do prawdy obiektywnej zawartą w art. 7 k.p.a. organ administracji publicznej ma obowiązek podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a także jest obowiązany stosownie do wymogu art. 77 k.p.a. w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy , a nie jest sprzeczne z prawem, /art. 75 k.p.a./ W szczególności mogą to być dokumenty tu; powołane wyżej załączniki do umowy o nabyciu przedsiębiorstwa, które będą wymagały analizy w aspekcie art. 28 k.p.a. w zw. z art. 138 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Biorąc pod uwagę powyższe Sąd stwierdzając naruszenie przepisów art. 7 i 77 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 par 1 pkt 1 lit "c" prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.