Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 2738/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2006-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Sędziowie NSA Maria Lorych-Olszanowska As.sąd. Szymon Widłak Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2006 r. sprawy ze skargi G. D. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wartości celnej towaru I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów sądowych ; III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/Sz. Widłak /-/W. Długaszewska /-/M. Lorych-Olszanowska WSA/wyr.1-sentencja wyroku


UZASADNIENIE

W dniu 2 grudnia 2000 roku G. D. zgłosił do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym samochód osobowy marki Mercedes uszkodzony - używany, wyprodukowany w 1995 roku, nr nadwozia [...]. Do zgłoszenia celnego zawartego w dokumencie SAD nr [...] dołączono umowę kupna z dnia 26.11.2000 roku oraz ocenę techniczną nr [...] z dnia [...] 11.2000 roku, w której określono stopień zużycia pojazdu na 60%.

Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Urzędu Celnego wszczął postępowanie dotyczące zgłoszonego samochodu, wskazując, iż weryfikacja przedmiotowego zgłoszenia celnego po zwolnieniu towaru wykazała, iż zadeklarowana w zgłoszeniu wartość importowanego pojazdu jest niewłaściwa.

Dyrektor Urzędu Celnego decyzją z dnia [...], Nr [...], uznał zgłoszenie celne SAD nr [...] za nieprawidłowe w części dotyczącej ogólnej wartości faktury, kodu towaru, wartości i wartości celnej importowanego towaru.

W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż z opinii technicznej nr [...] z dnia [...] 09.2002 roku sporządzonej na zlecenie Prokuratury Okręgowej wynikało, iż uszkodzenia opisane w treści opinii biegłego z [...] 11.2000 roku nr [...] nie znajdują pełnego odzwierciedlenia w aktualnym stanie technicznym przedmiotowego pojazdu. Z opinii wynika też, że wartość pojazdu w stanie nieuszkodzonym w dniu dokonania zgłoszenia do odprawy celnej wynosiła 58.000,00 PLN. Na podstawie zaś odrębnego postępowania ustalono, że ocena techniczna z [...] 11.2000 roku nie może być uznana za wiarygodną, gdyż nie jest ona autoryzowana przez Stowarzyszenie Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego Oddział w Bielsku Białej. W dniu 30.10.1998 roku sporządzający wskazaną opinię biegły został zawieszony w pracach rzeczoznawczych. Organ I instancji uznał wiec, iż w przedmiotowej sprawie zaistniała konieczność ustalenia na nowo wartości celnej towaru. Wykluczając możliwość ustalenia wartości celnej w oparciu o metody wskazane w przepisach art. 25 - 28 Kodeksu celnego, organ celny zastosował metodę " ostatniej szansy" ( art. 29 Kodeksu celnego), opierając się na Opinii Technicznej nr [...] z dnia [...] 09.2002 roku. Ustalając wartość celną samochodu organ I instancji przyjął wartość samochodu ustaloną we wskazanej wyżej opinii z uwzględnieniem 20% zużycia z tytułu uszkodzeń, tj. 58.000 zł pomniejszoną o podatek VAT, podatek akcyzowy i cło.

Jednocześnie mając na uwadze fakt, iż importowany samochód jest pojazdem osobowym dokonano zmiany kodu PCN, 8703 33 90 0 ( pozostałe pojazdy samochodowe i inne pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób, wyposażone w silniki tłokowe wewnętrznego spalania o zapłonie samoczynnym, o pojemności skokowej powyżej 2500 cm-, używane powyżej 4 lat) na kod 8703 32 90 9 (pozostałe pojazdy samochodowe i inne pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób, wyposażone w silniki tłokowe wewnętrznego spalania o zapłonie samoczynnym, o pojemności skokowej przekraczającej 15000 cm-, lecz nieprzekraczającej 2500 cm-, używane powyżej 4 lat).

W odwołaniu od powyższej decyzji G. D., zarzucając decyzji naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 122 Ordynacji podatkowej przez błędne ustalenie, iż przedmiotowy samochód nie miał uszkodzeń wymienionych w opinii biegłego z dnia [...] 11.2000 roku, co stanowiło podstawę do określenia stopnia zużycia pojazdu na 60%, nie przyjęcia, iż przedmiotowy samochód miał przebieg 612 477 km., art. 123 Ordynacji przez nie zapewnienie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, w szczególności strona nie była zawiadomiona o przeprowadzeniu oględzin samochodu oraz uniemożliwiono stronie wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów i materiałów, w szczególności przez brak udostępnienia Opinii Technicznej z [...] 09.2002 roku, brak możliwości wypowiedzenia się, co do zebranego w sprawie materiału, zgodnie z art. 193 i 200 Ordynacji, brak podstawy prawnej i faktycznej do odmówienia wiarygodności ocenie technicznej z [...] 11.2000 roku, wniósł o uchylenie decyzji

Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...], Nr [...] , na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, art. 13 § 1, art. 29 § 1 w zw. z art. 23 § 1 i 7, art. 83, art. 85 § 1 i art. 262 Kodeksu celnego, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że przy ustalaniu wartości celnej organ celny I instancji skorzystał z opinii biegłego sądowego J. M., zgodnie z którą wartość pojazdu na rynku polskim w dniu dokonania odprawy celnej wynosiła 58.000 zł. Kwota ta pomniejszona została o stopień zużycia ( 20%), podatek VAT, podatek akcyzowy i cło. Powstała w ten sposób kwota 23.958,14 zł stanowi wartość celną importowanego pojazdu. Podnoszona przez stronę kwestia ponadnormatywnego przebiegu pojazdu nie znalazła odzwierciedlenia w Opinii Technicznej nr [...] i nie mogła być uwzględniona przy ustalaniu wartości celnej. Ponadto zdaniem skarżącego zlecenie i opinia z 27.11.2000 nastąpiło w siedzibie Stowarzyszenia Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego w Bielsku Białej, podczas gdy z treści Opinii wynika wprost, że została ona wykonana na przejściu granicznym, co dodatkowo, jak wskazał organ, wyklucza ten dokument jako dowód w prowadzonym postępowaniu.

W skardze na powyższą decyzję G. D. wniósł o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż opinia techniczna nr [...] z [...] 09.2002 roku nie może być podstawą zakwestionowania zgłoszenia z 2.12.2000 roku ze względu na jej istotne braki oraz arbitralność przy sporządzeniu wniosków. Przedmiotowa opinia nie uwzględnia ponadnormatywnego przebiegu samochodu marki Mercedes - używanego w Niemczech jako taksówka. Obecny wskaźnik licznika jest mniejszy ze względu na awarię komputera i konieczność jego naprawy. Na potwierdzenie rzetelności odczytu przebiegu samochodu skarżący dołączył do skargi odczyt z przebiegu dokonanego w dniu 31.01.2000 roku przez Autoryzowaną Stację Obsługi Mercedes-Benz ( 618 000 km ). Ponadto w opinii z dnia 11.09.2002 brak jakiegokolwiek stwierdzenia w stosunku do pkt 7, 11, 14, 23 Oceny Technicznej nr [...] z [...] 11.2000 roku. Niewiarygodność opinii z 11.09.20002 roku jest spowodowana również niezapewnieniem skarżącemu obecności przy jej przeprowadzeniu oraz brak możliwości ustosunkowania się do jej arbitralnych wniosków. Skarżący podniósł również, iż wnosił o ponowne wykonanie opinii technicznej, gdyż wykazał istotne wady opinii z dnia [...] 09.2002 roku.

W dniu 15 grudnia 2003 roku skarżący przedłożył do akt sprawy kopię pisma Urzędu Celnego z dnia [...] skierowanego do skarżącego wraz z odpisem opinii nr [...] z dnia 29 października 2003 roku dotyczącej ponownego ustalenia wartości rynkowej samochodu osobowego marki Mercedes Benz oraz postanowienie Urzędu Celnego z dnia [...] o umorzeniu dochodzenia w sprawie o przestępstwo skarbowe. W dniu 19 listopada 2003 roku Prokurator Prokuratury Rejonowej zatwierdził powyższe postanowienie o umorzeniu dochodzenia.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Zgodnie z przepisem art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Z dołączonej do akt niniejszej sprawy kopii postanowienia Urzędu Celnego z dnia [...] o powołaniu biegłego rzeczoznawcy techniki samochodowej i ruchu drogowego wynika, iż w prowadzonym przez Urząd postępowaniu karnym wynikła uzasadniona wątpliwość, co do wartości samochodu osobowego sprowadzonego z zagranicy przez G. D. w kontekście faktu, iż był to pojazd użytkowany jako taksówka osobowa z wielkim ponadnormatywnym przebiegiem wynoszącym ponad 600 tyś kilometrów. W postanowieniu Urzędu Celnego z dnia [...] stwierdzono zaś, iż powołany przez Urząd biegły z dziedziny techniki samochodowej i ruchu drogowego J. L. w opinii z dnia 29 października 2003 roku oszacował wartość samochodu na dzień 3 grudnia 2000 roku na kwotę 25.000 zł, co, jak wskazano w uzasadnieniu, po uwzględnieniu odliczeń z tytułu zużycia, podatków i cła daje kwotę około 5.850 DM, a więc przybliżoną do kwoty transakcyjnej wymienionej na kwestionowanym rachunku.

Zdaniem Sądu, wątpliwości, co do wyceny dokonanej przez rzeczoznawcę w opinii z dnia 11 września 2002 roku, wykonanej na zlecenie Prokuratury Okręgowej, co podnosił w toku postępowania skarżący i na co zwrócił również uwagę Urząd Celny w prowadzonym postępowaniu karnym, winny zostać wyjaśnione w przedmiotowej sprawie przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Generalnie, nie ma przeszkód, aby organ celny dla ustalenia wartości celnej samochodu wykorzystał dowód, który wcześniej posłużył do ustalenia tej samej okoliczności w innym postępowaniu. Jednakże dowód ten, jak i wszystkie pozostałe dowody, musi zostać poddany rzetelnej ocenie organu i w miarę konieczności uzupełniony w toku postępowania administracyjnego.

Organ odwoławczy, rozpoznając sprawę ponownie w wyniku odwołania, powinien dogłębnie przeanalizować przesłanki materialnoprawne decyzji pierwszej instancji odnośnie ustalonego stanu faktycznego. Tego organ odwoławczy nie uczynił w badanej sprawie, skoro nie ustosunkował się do przedstawionych wyżej kwestii, które były przedmiotem zarzutów podniesionych przez skarżącego już w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Samo wskazanie, jak to wynika z zaskarżonej decyzji, iż kwestia ponadnormatywnego przebiegu pojazdu nie znalazła odzwierciedlenia w Opinii Technicznej nr [...] , nie jest ustaleniem wystarczającym dla przyjęcia, iż z tego powodu okoliczność ta nie mogła być uwzględniona przy ustalaniu wartości celnej. W żadnym zakresie zaskarżona decyzja nie odnosi się zaś do podnoszonych przez skarżącego w odwołaniu zarzutów dotyczących braku uwzględnienia w opinii z dnia [...] 09.2002 roku, stwierdzonych w 2000 roku uszkodzeń samochodu. Fakt, iż ocena techniczna nr [...] z [...] 11.2000 roku, jak wskazały organy, nie może być uznana za wiarygodną, gdyż nie jest ona autoryzowana przez Stowarzyszenie Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego Odział w Bielsku -Białej, zdaniem Sądu, nie oznacza, że okoliczności w niej wskazane i dalej podnoszone w toku całego postępowania przez skarżącego, jako jego stanowisko w sprawie, mogą być zupełnie pominięte przez organy rozpoznające przedmiotową sprawę, bez zajęcia jakiegokolwiek stanowiska, a z powołaniem się wyłącznie na sporządzoną w innym postępowaniu opinię, nieuzupełnioną w zakresie wątpliwości i zastrzeżeń podnoszonych przez stronę. Zauważyć również należy, iż w opinii technicznej z [...] 09.2002 roku biegły powołuje się na cenniki INFO - EKSPERT, nie wskazując, z jakiej daty pochodzą wykorzystane informacje.

W tym przypadku organy celne chcąc skorzystać ze wskazanej wyżej opinii rzeczoznawcy winny wyjaśnić, czy i na ile znaczenie dla dokonanej wyceny mają okoliczności podnoszone przez skarżącego; ponadnormatywny przebieg samochodu używanego jako taksówka, stwierdzone w opinii z dnia [...] 11.2000 roku uszkodzenia wymienione w pkt 7, 11, 14, 23, nieuwzględnione w opinii, z której skorzystały organy w przedmiotowej sprawie.

Reasumując, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów art. 23 § 7 i 29 Kodeksu celnego oraz art. 121 § 1 i art. 122 Ordynacji podatkowej, zaś naruszenia te nie pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.

Rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy uwzględni poczynione wyżej uwagi.

Mając na względzie powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt a i c, art.152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2001 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), orzekł, jak w sentencji.

/-/Sz.Widłak /-/W.Długaszewska /-/M.Lorych-Olszanowska

Za nieobecnego Sędziego

/-/W. Długaszewska

T.M.d