Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1726/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-11-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Umorzenie postępowania
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 229, 136 ust 3, 137
journal: Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
article: art 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat, sędzia WSA Anna Szymańska, Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2015 r. sprawy ze skargi Z. K., D. L., A. K., B. D., M. K., T. K., A. K., D. M., R. K., P. K., M.Z., J.. M., E. O., W. R., K. T., W. P., J. P., W. M., A. M., M. M., Z. M., P. R., J. G., A. T., P. T., M. T. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w przedmiocie zwrotu nieruchomości. -oddala skargę-


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości położonej w [...] w dzielnicy [...] w rejonie ulic [...] i [...] oznaczonej w obrębie [...] jako działki nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] stanowiącej część dawnej tabeli likwidacyjnej wsi [...] pod nr [...], a przyjętej na własność Skarbu Państwa na mocy decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] maja 1965 r., nr [...] jako bezprzedmiotowego.

Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Na wniosek Zakładów [...] z siedzibą w [...] z dnia [...] stycznia 1965 r., Prezydium Rady Narodowej w [...] decyzją z dnia [...] maja 1965 r. Nr [...] wydaną w trybie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. Nr 18, poz. 94 z 1961 r.) orzekła o wywłaszczeniu za odszkodowaniem na rzecz Skarbu Państwa części nieruchomości o pow. 3092 m2 z działki rolnej o pow. ogólnej 7974 m2, stanowiącej część osady [...] zapisanej w tabeli likwidacyjnej wsi [...] pod nr [...], dla której nie było urządzonej księgi wieczystej. Wywłaszczona nieruchomość stanowiła współwłasność w ½ części spadkobierców J. K. i w ½ części spadkobierców J. K.

Część wywłaszczonej nieruchomości o pow. 2441 m2 została objęta decyzją o lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia [...].03.1959 r. z przeznaczeniem pod budowę Zakładów [...]. Pozostała część o pow. 651 m2 została przeznaczona pod drogę - ul. [...].

Z treści uzasadnienia decyzji wywłaszczeniowej wynika, iż z działki o pow. ogólnej 7974 m2 wywłaszczono już na rzecz [...] decyzjami:

- z dnia [...].10.1963 r. nr [...] grunt o powierzchni 1189 m2,

- z dnia [...].06.1964 r. nr [...] grunt o pow. 448 m2,

- z dnia [...].05.1965 r. nr [...] grunt o pow. 3245 m2 z przeznaczeniem pod budowę Bazy dla [...] i Przedsiębiorstwa [...].

Pełnomocnik H. T., A. K., T. K., R. K. oraz D. M. wnioskiem z dnia [...] stycznia 2008 r. wystąpił o zwrot nieruchomości objętej decyzją wywłaszczeniową Prezydium Rady Narodowej z dnia [...] maja 1965 r.

Prezydent [...] (dalej organ I instancji) decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. umorzył postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości położonej w [...] w dzielnicy [...] w rejonie ulic [...] i [...] oznaczonej w obrębie [...] jako działki o numerach:

- nr [...] dla której prowadzona jest księga wieczysta [...],

- nr [...] dla której prowadzona jest księga wieczysta [...],

- nr [...] dla której prowadzona jest księga wieczysta [...],

- nr [...] dla której prowadzona jest księga wieczysta [...] stanowiące część dawnej tabeli likwidacyjnej wsi [...] o nr [...], a przejętej na własność Skarbu Państwa na mocy decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] maja 1965 r. nr [...].

W uzasadnieniu stwierdził, że w związku z tym, iż Skarb Państwa nie dysponuje wywłaszczoną nieruchomością, postępowanie o jej zwrot stało się bezprzedmiotowe, co uzasadnia umorzenie postępowania.

Pismem z dnia 1 grudnia 2014 r. adw. J. M. – pełnomocnik spadkobierców J. i J. małż. K. złożył odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Pełnomocnik zarzucił zaskarżonej decyzji nie uwzględnienie faktu, iż grunt którego dotyczyła powyższa decyzja został wywłaszczony "de facto" na cel komercyjny a nie ogólnospołeczny.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2014 r. uznając, że decyzja pierwszoinstancyjna wydana została z uwzględnieniem istniejącego w sprawie stanu prawnego i faktycznego.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 1997 r., Nr 115, poz. 741 ze zm. – dalej ugn) poprzedni właściciel lub jego spadkobiercy mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do przepisu art. 137 ugn stała się ona zbędna na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej. Stosownie zaś do art. 137 ugn nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:

- pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo

- pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Jeżeli w tym przypadku cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała jej część.

Wyjątek w zakresie uprawnienia wynikającego z art. 136 ust. 3 ww. ustawy zawarto w art. 229 ugn, zgodnie z którym roszczenie o którym mowa wyżej nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej.

Organ wskazał, że prawo użytkowania wieczystego dla nieruchomości objętej decyzją wywłaszczeniową z dnia [...].05.1965 r. zostało nabyte z dniem [...].12.1990 r. przez Przedsiębiorstwo [...] w [...] (podmiot na rzecz którego nastąpiło wywłaszczenie) na podstawie decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...].12.1996 r. znak [...]. Prawo użytkowania wieczystego zostało ujawnione w księdze wieczystej [...] na wniosek z dnia [...].03.1999 r.

W wyniku podziału nieruchomości będącej w użytkowaniu wieczystym Przedsiębiorstwa [...] powstały między innymi działki [...], nr [...], nr [...], nr [...] z obr. [...] a prawo użytkowania wieczystego zostało przeniesione na inne podmioty i osoby fizyczne w latach 2001 - 2014 i tym samym zostały odłączne do innych ksiąg wieczystych.

Działka nr [...] z obr. [...] uregulowana w księdze wieczystej [...] stanowi własność Skarbu Państwa i jest w użytkowaniu wieczystym [...]. W związku z tym faktem postanowieniem nr [...] z dnia [...].04.2012 r. Prezydent [...] wyłączył się z postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości przeznaczonej jako działka nr [...] z obr. [...]. Wojewoda [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...].04.2012 r. znak [...] wyznaczył jako organ właściwy do rozpoznania tej części wniosku Starostę [...].

Działka nr [...] z obr. [...] jak wynika z odpisu z księgi wieczystej [...] wg stanu na dzień [...].04.2015 r. stanowi własność Skarbu Państwa i jest w użytkowaniu wieczystym spółki [...] Sp. z o. o.

Działka nr [...] z obr. [...] jak wynika z odpisu z księgi wieczystej [...] wg stanu na dzień [...].04.2015 r. stanowi własność Skarbu Państwa i jest w użytkowaniu wieczystym spółki [...] Sp. z o. o.

Działka nr [...] z obr. [...] jak wynika z odpisu z księgi wieczystej [...] wg stanu na dzień [...].04.2015 r. stanowi własność Skarbu Państwa i jest w użytkowaniu wieczystym B. i K. małż. K.

Działka nr [...] z obr. [...] jak wynika z odpisu z księgi wieczystej [...] wg stanu na dzień [...].04.2015 r. stanowi własność Skarbu Państwa i jest w użytkowaniu wieczystym spółki [...] Sp. z o. o.

W związku z powyższym organ II instancji podzielił stanowisko organu I instancji, że w rozpatrywanej sprawie nie zostały spełnione przesłanki z art. 229 ugn. Nadto organ odwoławczy przytoczył stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowane w wyroku z dnia 4 stycznia 2011 r. (sygn. akt I OSK 336/10), w którym Sąd ten wskazał, że utrata przez Skarb Państwa lub gminę prawa dysponowania wywłaszczoną nieruchomością, z uwagi na ustanowienie na niej prawa użytkowania wieczystego, zwłaszcza jeżeli prawo to stało się następnie przedmiotem obrotu prawnego, w istocie rzeczy skutkuje tym, że przestaje istnieć nieruchomość, w stosunku do której można orzec o jej zwrocie. Wszelkie ustalenia, bowiem dokonywane na podstawie art. 136 i 137 ugn, mają w takim przypadku znaczenie tylko teoretyczne. Nawet przy ustaleniu, że żądanie zwrotu nieruchomości, z uwagi na treść przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, jest uzasadnione, to z uwagi na fakt ustanowienia na nieruchomości prawa użytkowania wieczystego, nie jest to prawnie możliwe. Trzeba, zatem z tego względu przyjąć, że w takiej sytuacji zachodzi bezprzedmiotowość postępowania o zwrot nieruchomości, o której mowa w art. 105 § 1 k.p.a., gdyż przestała istnieć możliwość przyznania stronie prawa do tej nieruchomości.

Rozpatrując wniesione odwołanie Wojewoda [...] stwierdził, iż okoliczność, że Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego nie dysponuje tytułem prawnym do wywłaszczonej nieruchomości, jest uzasadnioną przyczyną odmowy jej zwrotu, bez względu na to, czy wystąpiły czy też nie przesłanki z art. 137 ugn.

Reasumując, organ odwoławczy stwierdził, że Prezydent [...] wywiązał się z obowiązków nałożonych na niego przepisami art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Organ ten podjął bowiem wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Skargę na powyższą decyzję złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik spadkobierców właścicieli nieruchomości, wnosząc o jej uchylenie oraz zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa prawnego.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. Naruszenie prawa materialnego:

a. Art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (dalej ustawa o zasadach), poprzez dokonanie jego błędnej wykładni i przyjęcie, że wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości nastąpiło na cel określony zgodnie z tą ustawą tj. "na niezbędny cel użyteczności publicznej";

b. Art. 137 ust. 1 ugn w zw. z art. 136 ust. 3 ugn, przez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że wywłaszczona nieruchomość nie stała się zbędna z punktu widzenia celu, w jakim została ona nabyta i tym samym jej zwrot nie jest możliwy, podczas gdy możliwy jest on po uprzednim stwierdzeniu nieważności decyzji oddającej ten grunt w wieczyste użytkowanie;

2. Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 80, 97 § 1, art. 105 § 1 kpa poprzez akceptację błędnego stanowiska organu I instancji o braku przesłanek do uwzględnienia wniosku poprzez brak wszechstronnego rozważenia sprawy, a w szczególności nie uwzględnienie faktu, iż rozdysponowanie ww. gruntem dokonane zostało z rażącym naruszeniem prawa, co oznacza możliwość wzruszenia decyzji o jego oddaniu w wieczyste użytkowanie, a w konsekwencji zwrot tego gruntu następcom prawnym byłych właścicieli.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła m.in., że mający zastosowanie w sprawie art. 3 ust. 1 ustawy o zasadach nie precyzował pojęcia "cel użyteczności publicznej", co nakładało na organ obowiązek zbadania, czy odebranie prawa własności ww. gruntu służyło takiemu celowi. Strona skarżąca podniosła, iż w jej ocenie, odebranie prawa własności przedmiotowej nieruchomości na cel sformułowany w orzeczeniu Prezydium Rady Narodowej w [...] w dniu [...] maja 1965 r. był sprzeczny z ideą tej instytucji określonej w art. 3 ust. 1 ustawy o zasadach. Prowadził bowiem do odebrania prawa jej własności nie na "cele użyteczności publicznej", lecz miał służyć budowie Zakładu [...], a zatem służyło celowi komercyjnemu jakim było prowadzenie działalności gospodarczej przez ww. przedsiębiorstwo. Zatem wywłaszczenie powyższego gruntu na taki cel nigdy nie powinno nastąpić.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, strona skarżąca wskazała, że postępowanie w sprawie oddania przedmiotowego gruntu w wieczyste użytkowanie przedsiębiorstwu nastąpiło bez udziału byłych właścicieli, którym przysługiwał status stron, co winno skutkować nieważnością decyzji.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. dalej ppsa), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Ponadto wskazać należy, że Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą, ale rozstrzyga jedynie w granicach danej sprawy, jak stanowi art. 134 § 1 ppsa., przy czym stosownie do art. 135 ppsa Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2014 r. umarzającej postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości położonej w [...] w dzielnicy [...] w rejonie ulic [...] i [...] oznaczonej w obrębie [...] jako działki nr [...], nr [...], nr [...], i nr [...] Sąd doszedł do przekonania, że organy orzekające nie naruszyły prawa, a w związku z czym uznał skargę za niezasadną.

U podstaw podjętych w niniejszej sprawie rozstrzygnięć organu I i II instancji legł art. 229 ugn. Zgodnie z art. 136 ust. 3 ugn, poprzedni właściciel lub jego następca prawny może żądać zwrotu nieruchomości wywłaszczonej lub jej części, jeżeli stosownie do przepisu art. 137 tej ustawy, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z kolej jak wynika z art. 137 ust. 1 ugn nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu (pkt 1) albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany (pkt 2).

Jak wynika z akt rozpatrywanej sprawy sporna nieruchomość, dla której nie było urządzonej księgi wieczystej stanowiąca współwłasność spadkobierców J. K. i J. K. została wywłaszczona na mocy decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] maja 1965 r. nr [...]. Część wywłaszczonej nieruchomości o pow. 2441 m2 została objęta decyzją o lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia [...].03.1959 r. z przeznaczeniem pod budowę Zakładów [...]. Pozostała część o pow. 651 m2 została przeznaczona pod drogę - ul. [...].

Stosownie do art. 229, w oparciu o który wydano zaskarżone rozstrzygnięcie, roszczenie o zwrot nieruchomości nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy (1 stycznia 1998 r.) nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Ratio legis uregulowania zawartego w ww. przepisie polega na prawnej ochronie osób trzecich, które uzyskały prawa do nieruchomości spełniającej warunki do zwrotu w oparciu o art. 137 ugn, oraz na zapewnieniu bezpieczeństwa obrotu prawnego wynikającego z rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych (zob. wyrok WSA w Kielcach z dnia 10 września 2009 r. w sprawie II SA/Ke 435/09). A zatem, jeżeli przed wskazaną datą rozporządzono wywłaszczoną nieruchomością w sposób określony w art. 229 ugn i fakt ten został ujawniony w księdze wieczystej, to roszczenie o zwrot tej nieruchomości nie przysługuje byłemu właścicielowi choćby spełnione były – jak podnoszono w skardze – przesłanki do zwrotu wynikające z art. 136 ust. 3 w związku z art. 137 ust. 1 ugn (zob. wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2007 r. w sprawie I OSK 386/06).

Okolicznością nie budzącą wątpliwości w rozpatrywanej sprawie jest spełnienie przesłanki określonej w art. 229 ugn. Jak wynika bowiem z akt sprawy Prezydium Rady Narodowej [...] decyzją z dnia [...] maja 1965 r. wydaną w trybie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r., Nr 18, poz. 94) orzekło o wywłaszczeniu za odszkodowaniem na rzecz Skarbu Państwa części nieruchomości o pow. 3092 m2 z działki rolnej o pow. ogólnej 7974 m2, stanowiącej część osady włościańskiej zapisanej w tabeli likwidacyjnej wsi [...] pod nr [...], dla której nie było sporządzonej księgi wieczystej. Wywłaszczona nieruchomość stanowiła współwłasność w ½ części J. K. i w ½ części J. K. Prawo użytkowania wieczystego dla ww. nieruchomości zostało nabyte z dniem [...] grudnia 1990 r. przez Przedsiębiorstwo [...] w [...] na podstawie decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 1996 r. Prawo użytkowania wieczystego zostało ujawnione w księdze wieczystej [...] na wniosek złożony w dniu [...] marca 1999 r.

Jak wynika z ustalonego w sprawie stanu faktycznego, w wyniku podziału ww. nieruchomości będącej w użytkowaniu wieczystym Przedsiębiorstwa [...] w [...] powstały działki nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] z obr. [...] a prawo użytkowania wieczystego zostało przeniesione na inne podmioty i osoby fizyczne w latach 2001-2014 i tym samym zostały odłączone do innych ksiąg wieczystych.

Działka nr [...] z obr. [...] uregulowana w księdze wieczystej [...] stanowi własność Skarbu Państwa i jest w użytkowaniu wieczystym [...]. W związku z tym faktem postanowieniem nr [...] z dnia [...].04.2012 r. Prezydent [...] wyłączył się z postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości przeznaczonej jako działka nr [...] z obr. [...]. Wojewoda [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...].04.2012 r. znak [...] wyznaczył jako organ właściwy do rozpoznania tej części wniosku Starostę [...].

Działka nr [...] z obr. [...] jak wynika z odpisu z księgi wieczystej [...] wg stanu na dzień [...].04.2015 r. stanowi własność Skarbu Państwa i jest w użytkowaniu wieczystym spółki [...] Sp. z o. o.

Działka nr [...] z obr. [...] jak wynika z odpisu z księgi wieczystej [...] wg stanu na dzień [...].04.2015 r. stanowi własność Skarbu Państwa i jest w użytkowaniu wieczystym spółki [...] Sp. z o. o.

Działka nr [...] z obr. [...] jak wynika z odpisu z księgi wieczystej [...] wg stanu na dzień [...].04.2015 r. stanowi własność Skarbu Państwa i jest w użytkowaniu wieczystym B. i K. małż. K.

Działka nr [...] z obr. [...] jak wynika z odpisu z księgi wieczystej [...] wg stanu na dzień [...].04.2015 r. stanowi własność Skarbu Państwa i jest w użytkowaniu wieczystym spółki [...] Sp. z o. o.

Dla przedmiotowej sprawy podstawowe znaczenie ma okoliczność, że przed dniem 1 stycznia 1998 r., kiedy to weszła w życie ustawa o gospodarce nieruchomościami, na spornej nieruchomości zostało ustanowione prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej (Przedsiębiorstwa [...] w [...]) oraz prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. W związku z tym uznać należy, że roszczenie o zwrot nieruchomości wygasło niezależnie od tego czy w księdze wieczystej było wpisane ww. Przedsiębiorstwo, czy też nowi nabywcy prawa użytkowania wieczystego.

Nie budzi jednocześnie wątpliwości Sądu, iż wskazane przedsiębiorstwo (a także podmioty, które obecnie są użytkownikami wieczystymi ww. nieruchomości: [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o. oraz B. i K. małż. K.) noszą przymiot osoby trzeciej w rozumieniu art. 229 ugn. Za taki podmiot uważa się bowiem każdą osobę – zarówno fizyczną, jak i prawną – inną niż poprzedni właściciel nieruchomości Skarbu Państwa, na którego rzecz utracił on swą własność.

Przedstawiony stan prawny wywłaszczonej części nieruchomości, z woli ustawodawcy – stosownie do treści art. 229 ugn, skutkuje bezskutecznością wniosku o jej zwrot.

Odnosząc się do zarzutów skargi podnieść należy, iż stosownie do art. 7 kpa organ administracji publicznej mają obowiązek przestrzegania wyrażonej w tym przepisie zasady legalizmu i orzekają zgodnie z obowiązującym stanem prawnym. Jednocześnie nie budzi wątpliwości Sądu, że na gruncie prowadzonego postępowania administracyjnego – zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej – zostały podjęte wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy – poprzez zebranie i rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 kpa) przy jednoczesnym zachowaniu reguł oceny materiału dowodowego wskazanych w art. 80 kpa.

W niniejszej sprawie spór pomiędzy stroną skarżącą i organami sprowadza się w zasadzie do interpretacji art. 229 ugn.

W ocenie Sądu rację należy przyznać organom administracji publicznej. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 kwietnia 2011 r. (I OSK 904/10), który to pogląd w pełni podziela skład orzekający w niniejszej sprawie, stosownie do treści art. 229 ugn roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3, nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Oznacza to, że jeżeli przed dniem 1 stycznia 1998 r., tj. datą wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami (art. 242), rozporządzono nieruchomością w sposób określony w omawianej normie i fakt ten został ujawniony w księdze wieczystej, to byłemu właścicielowi (spadkobiercy) nie przysługuje roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, chociażby spełnione zostały przesłanki do zwrotu wynikające z art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 lub pkt 2 tej ustawy.

Skoro przytoczony wyżej przepis art. 229 ugn wyłącza roszenie o zwrot nieruchomości (roszczenie nie przysługuje), to wobec stwierdzenia istnienia przesłanki negatywnej w postaci ujawnionego w księdze wieczystej prawa użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej, - decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest trafna. W tej sytuacji prawnej nie było potrzeby ustalania w toku postępowania o zwrot przedmiotowej nieruchomości jej zbędności na cel wywłaszczenia a co za tym idzie również zawieszania postępowania, bowiem w dacie rozpoznawania sprawy nie wystąpiła żadna z przesłanek do zawieszenia postępowania a przez organ.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.