Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 288/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2009-10-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 17 ust. 1, ust. 2, ust. 2a do 2d, ust. 5 pkt 2 lit. a
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
article: Art. 3, 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: Art. 27, 28, art. 129, 132
journal: Dz.U. 1964 nr 9 poz 59
law: Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy.
article: Art. 97, art. 98
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski Sędziowie WSA Elżbieta Kremer (spr.) WSA Halina Jakubiec Protokolant Agnieszka Sotnicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2009 r. sprawy ze skargi J. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego skargę oddala


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 20 stycznia 2009r. znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania J. N., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza z dnia [...] 2008r. znak: [...], którą odmówiono przyznania J. N. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 1 listopada 2008r. na małżonka S. N.

Wydanie powyższych decyzji poprzedzone zostało następującymi ustaleniami faktycznymi i prawnymi:

W dniu 17 listopada 2008r. J. N. złożyła w organie I instancji wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na swojego męża S. N. S. N. na mocy orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] 2007r. został zaliczony do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności. Orzeczenie o niepełnosprawności wydane zostało do dnia 31 maja 2010r., a niepełnosprawność zaistniała przed 16 rokiem życia.

Organ I instancji decyzją z dnia [...] 2008r. odmówił przyznania J. N. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na małżonka S. N. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art.17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym prawo do świadczenia pielęgnacyjnego nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim. W uzasadnieniu wskazano, że wyrokiem z dnia 18 lipca 2008r. sygn. akt P 27/07 Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodny z Konstytucją RP art.17 ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, jakim uniemożliwia przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego obciążonej obowiązkiem alimentacyjnym osobie zdolnej do pracy, niezatrudnionej ze względu na konieczność sprawowania opieki nad innym niż jej dziecko niepełnosprawnym członkiem rodziny. Jednakże w wyroku tym TK nie zakwestionował zapisu art.17 ust.5 pkt 2 lit .a ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowiącego, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim. Mając na uwadze, że S. N. pozostaje w związku małżeńskim świadczenie pielęgnacyjne nie może być przyznane.

Od decyzji tej odwołanie złożyła J. N. wnosząc o uchylenie decyzji i przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego od dnia złożenia wniosku. W uzasadnieniu odwołania odniosła się do treści powołanego w decyzji wyroku Trybunału Konstytucyjnego podnosząc, że wejście w życie wyroku oznacza, że od dnia 31 lipca 2008r. osoby, które zgodnie z kodeksem rodzinnym i opiekuńczym obciążą obowiązek alimentacyjny względem osoby posiadającej orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, mogą ubiegać się o świadczenie pielęgnacyjne w związku z koniecznością opieki nad tymi osobami, po spełnieniu warunków od których ustawa o świadczeniach rodzinnych uzależnia prawo do świadczenia. Nadto wskazała, że TK zwrócił uwagę, że orzeczenie o niekonstytucyjności dotyczy wyłącznie art.17 ust.1 ustawy. Do organów stosujących przepisy o świadczeniach pielęgnacyjnych należeć będzie ocena skutków niekonstytucyjności zaskarżonego przepisu art. 17 ust. 1 w konfrontacji z innymi przepisami określającymi prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, w szczególności art. 17 ust. 5 pkt 2 lit.a ustawy. Zdaniem odwołującej powoływanie się na ten przepis , pozostający w całkowitej sprzeczności z treścią wyroku TK, prowadzi do naruszenia konstytucyjnej zasady równości.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia 20 stycznia 2009r.utrzymało w mocy decyzje organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji SKO wskazało, że w wyroku z dnia 18 lipca 2008r. Trybunał Konstytucyjny orzekał wyłącznie o niezgodności art.17 ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych z art.32 ust.1 Konstytucji RP, albowiem Trybunał orzekając jest związany granicami wniosku pytania prawnego lub skargi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż Trybunał Konstytucyjny obowiązek alimentacyjny, jaki musi ciążyć na osobie sprawującej opiekę względem osoby wymagającej opieki identyfikował jedynie z art. 128 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Zgodnie z tym przepisem obowiązek alimentacyjny obciąża krewnych w linii prostej (zstępnych i wstępnych) oraz rodzeństwo. Kodeks ustala zobowiązanych, stanowiąc, że obowiązek alimentacyjny obciąża zstępnych przed wstępnymi, wstępnych przed rodzeństwem, a w razie gdyby było kilku zstępnych lub wstępnych – obciąża krewnych bliższych stopniem przed dalszymi. Kolegium podkreśla, że traktując uzasadnienie wyroku TK jako integralną część orzeczenia należy wskazać, że tylko osoby wskazane przez art. 128 k.r.o. – a więc zstępni, wstępni i rodzeństwo maja prawo do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na równi z rodzicami i opiekunami faktycznymi. Nadto Kolegium wskazało na ten fragment uzasadnienia wyroku, w którym TK stwierdził, że do oceny organów stosujących przepisy o świadczeniach pielęgnacyjnych należeć będzie ocena skutków stwierdzenia niekonstytucyjności art.17 ust.1 ustawy w konfrontacji z innymi przesłankami określającymi prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, a w szczególności art.17 ust.5 pkt 2 lit.a ustawy. Ponadto Kolegium wskazało, iż kilka dni później w orzeczeniu TK z dnia 22 lipca 2008r. sygn. akt 41/07 TK orzekł o niekonstytucyjności tak samego art.17 ust.1 jak i jednej z przesłanek negatywnych do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a mianowicie art.17 ust. 5 pkt 2 li.b. Brak jest natomiast w treści wyroku TK z dnia 18 lipca 2008r., takiego wyraźnego orzeczenia o niekonstytucyjności przesłanki uregulowanej w art.17 ust.5 pkt 2 lit.a.

Skargę na powyższą decyzję złożyła J. N., wnosząc o uchylenie decyzji i przyznanie jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu skargi podniosła analogiczne argumenty jak w odwołaniu od decyzji. A nadto podała, że nielogiczną i niesprawiedliwą byłaby konstrukcja świadczenia pielęgnacyjnego zapewniającego środki do życia dla rodzeństwa, rodzin zastępczych i opiekunów faktycznych z pominięciem współmałżonków. Takie ograniczenie kręgu osób uprawnionych do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego prowadzi do naruszenia konstytucyjnej zasady równości.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę podtrzymało argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej

a stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 ustawy wskazanej jako pierwsza Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tak określonej kognicji Sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.

Stan faktyczny sprawy jest bezsporny, natomiast przedmiotem sporu pomiędzy skarżącą a organem jest kwestia prawna sprowadzająca się do pytania, czy prawo do świadczenia pielęgnacyjnego może otrzymać osoba sprawująca opiekę nad niepełnosprawnym współmałżonkiem.

Przesłanki nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego zostały określone w art.17 ustawy z dnia 28 lipca 2003r. o świadczeniach rodzinnych. Przepis art.17 ust.1 i ust.2 określa przesłanki pozytywne, które muszą kumulatywnie być spełnione, aby nabyć prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, zaś art.17 ust.5 określa przesłanki negatywne, wystąpienie jednej z negatywnych przesłanek powoduje, że nie można nabyć prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Artykuł 17 ust.1 ustawy określa ( i określał ) krąg potencjalnych podmiotów uprawnionych do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, zaś ust.2 reguluje drugą przesłankę pozytywną , która musi być spełniona tj. wysokość dochodu rodziny.

Zgodnie z art.17 ust.1 ustawy ( w brzmieniu obowiązującym od 02.01.2009r.,a więc w dacie wydania zaskarżonej decyzji ) świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25.02.1964r. –kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, a także opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osoba legitymująca się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Powołany przepis, określa krąg potencjalnych podmiotów uprawnionych do nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, treść tego przepisu została nadana przez ustawodawcę, po wejściu w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2008r. sygn P 27/07 . Wyrokiem tym TK orzekł , że art.17 ust.1 ustawy z dnia 28 listopada o świadczeniach rodzinnych, w zakresie jakim uniemożliwia nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego obciążonej obowiązkiem alimentacyjnym osobie zdolnej do pracy niezatrudnionej ze względu na konieczność sprawowania opieki nad innym niż jej dziecko niepełnosprawnym członkiem rodziny jest niezgodny z art.32 ust.1 Konstytucji RP.

Artykuł 17 ust.1 ustawy zarówno w brzmieniu pierwotnym jak i obowiązującym w chwili orzekania przez Trybunał Konstytucyjny tj.18 lipca 2008r. przyznawał prawo do świadczenia pielęgnacyjnego wyłącznie matce lub ojcu dziecka albo opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmował lub rezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się odpowiednim orzeczeniem o niepełnosprawności.

Trybunał Konstytucyjny stwierdził , że w art.17 ust.1 mieliśmy do czynienia z pominięciem legislacyjnym, zawężającym krąg osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego. Zaskarżony art.17 ust.1 ustawy pomijał bowiem możliwość nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego przez osoby rezygnujące z aktywności zawodowej ze względu na konieczność sprawowania opieki nad innym niż jej dziecko niepełnosprawnym członkiem rodziny, wobec którego obciążone są obowiązkiem alimentacyjnym. Tym samym Trybunał Konstytucyjny zarówno w samej sentencji wyroku jak i w jego uzasadnieniu wskazał, że krąg podmiotów uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego powinien być wyznaczany poprzez istnienie obowiązku alimentacyjnego w stosunku do osoby nad którą sprawowana jest opieka.

W konsekwencji powyższego wyroku TK, z dniem 02.01.2009r. został zmieniony art.17 ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych (jego brzmienie przytoczono wcześniej). I tak krąg podmiotów uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego to osoby, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25.02.1964r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny. Tym samym ustawodawca określił krąg podmiotów uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego za pomocą kryterium wskazanego przez Trybunał Konstytucyjny tj obowiązku alimentacyjnego. Kodeks rodzinny i opiekuńczy w dziale III zatytułowanym "Obowiązek alimentacyjny" określa zarówno krąg podmiotów na których spoczywa obowiązek alimentacyjny, kolejność w jakiej obowiązek ten jest wykonywany jak i wszelkie zasady dotyczące tego obowiązku. Zgodnie z art.128 k.r.o. obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciążą krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo, z kolei art.129 k.r.o. ustala "kolejność " zobowiązanych, natomiast art.132 k.r.o. określa kiedy powstaje obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności. Na te przepisy kodeksu rodzinnego i tylko te wskazuje w uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny, w oparciu o które formułuje pogląd, że możliwość nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego obejmuje osobę rezygnującą z aktywności zawodowej ze względu na konieczność sprawowania opieki nad innym niż jej dziecko niepełnosprawnym członkiem rodziny, wobec którego obciążona jest obowiązkiem alimentacyjnym. Podkreślić należy, że w uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny, w ogóle nie nawiązał, ani nie powołał , ani nie odniósł się do przepisów dotyczących sytuacji prawnej małżonków, w tym przepisów art. 27 i 28 k.r.o., które regulują obowiązek przyczyniania się małżonków do zaspokajania potrzeb rodziny. Zgodnie z art. 27 oboje małżonkowie obowiązani są, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli.... Tym samym regulacja kodeksu rodzinnego wskazuje, że obowiązek alimentacyjny o którym mowa w przepisach począwszy od art.128 do 144, a obowiązek małżonków przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny o których mowa w art. 27 i 28 , to nie tożsame instytucje i rozwiązania prawne. Potwierdzeniem tej konstatacji jest wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18.05.2004r. (Lex nr 174213) w którym SN m.in. stwierdził, że kodeks rodzinny i opiekuńczy nie przewiduje istnienia obowiązku alimentacyjnego pomiędzy małżonkami, unormowany został jedynie obowiązek alimentacyjny pomiędzy małżonkami rozwiedzionymi (art. 60 kro ), oraz małżonkami w stosunku do których orzeczono separacje (art. 61 .4 § 4 kro). Podobnie w wyroku TK z dnia z dnia 15 listopada 2006r. (sygn. P/23/05) , którego przedmiotem rozpoznania były przepisy analogiczne do rozpoznania w niniejszej sprawie tj. art. 27 ust.1, 2 i 3 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej, określające krąg uprawnionych do zasiłku stałego, zastąpionego następnie w wyniku reformy systemu świadczeniem pielęgnacyjnym, Trybunał powiązał możliwość nabycia prawa do zasiłku stałego tylko przez osobę, która jest obciążona obowiązkiem alimentacyjnym. Również w uzasadnieniu tego wyroku Trybunał Konstytucyjny odwoływał się wyłącznie do przepisów kodeksu rodzinnego dotyczących obowiązku alimentacyjnego tj art. 128.art. 129, art. 132 .

Stąd też ustawą z dnia 17 października 2008r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych został znowelizowany art.17 ust.1 ustawy określający krąg podmiotów uprawnionych do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego. Ustawodawca nawiązując do treści wyroków Trybunału Konstytucyjnego określił, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, a także faktycznemu opiekunowi dziecka ...Z brzmienia powyższego przepisu wynika, że świadczenie pielęgnacyjne może otrzymać wyłącznie osoba, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, a jedyny wyjątek od tej zasady dotyczy faktycznego opiekuna dziecka.

Nadto ustawą z dnia 17 października 2008r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych wprowadzono nowe rozwiązania zawarte w art.17 ust. 2a do 2d., które regulują jak dla potrzeb prawa do świadczenia pielęgnacyjnego należy ustalać dochód rodziny. Zgodnie bowiem z art.17 ust.2 ustawy, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty o której mowa w aart.5 ust.2. Natomiast w dodanych ust.2a do 2d ustawodawca wskazał jak należy ustalać wymagany dochód w zależności od tego czy o świadczenie pielęgnacyjne ubiega się: matka, ojciec, opiekun faktyczny dziecka ( ust.2a), krewny w linii prostej inny niż matka lub ojciec, albo rodzeństwo (ust.2b ), rodzina zastępcza spokrewniona ( ust.2 c) przy ustalaniu dochodu, o którym mowa w ust.2 -2c, w składzie rodziny uwzględnia się również dziecko, którego niepełnosprawność uprawnia do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego, nawet jeżeli posiada ono własne dziecko. Powyższe rozwiązania zawarte w art.17 ust.2a do 2c zawierające różne zasady dotyczące ustalania dochodu wprost nawiązują do kręgu podmiotowego osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego określonego w art. 17 ust. 1. Tym samym określone zasady dotyczące ustalania dochodu dotyczą tylko takich sytuacji w których na osobie ubiegającej się o świadczenie pielęgnacyjne ciąży obowiązek alimentacyjny tj krewnych linii prostej , rodzeństwa, lub osoby która faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem. Ustawodawca w przepisach tych tj art.17 ust.2 a do 2d ustawy nie określił reguł według których należałoby ustalać dochód rodziny w przypadku gdy o świadczenie pielęgnacyjne miałby ubiegać się małżonek. Brak takich rozwiązań koresponduje z rozwiązaniem zawartym w art.17 ust.1 ustawy dotyczącym określenia kręgu osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego, który to krąg został wskazany poprzez ciążący obowiązek alimentacyjny w rozumieniu k.r.o.. Skoro kodeks rodzinny nie przewiduje obowiązku alimentacyjnego między małżonkami, to w konsekwencji ustawodawca nie określił reguł dotyczących ustalania dochodu w przypadku sprawowania opieki nad małżonkiem przez małżonka. Konkludując należy stwierdzić, że zgodnie z brzmieniem art.17 ust.1, ust.2a do 2d małżonek nie został zaliczony do kręgu osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego.

Rozważając przesłanki nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego należy jeszcze wskazać na przesłanki negatywne , spełnienie nawet jednej z nich powoduje, że nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego zostaje wyłączone. Taką przesłanką negatywną jest przesłanka zawarta w art.17 ust.5 pkt 2 lit.a ustawy , zgodnie z która prawo do świadczenia pielęgnacyjnego nie przysługuje jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim. Ta przesłanka została wprowadzona ustawą z dnia 22.04.2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz.U. z 2005r. Nr 86 poz.732) i weszła w życie od 1 września 2005r. W konsekwencji jeżeli osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne należy do kręgu osób uprawnionych tj spoczywa na niej obowiązek alimentacyjny wobec osoby nad którą sprawuje opiekę, ale osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim prawo do świadczenia pielęgnacyjnego nie przysługuje. Ta przesłanka nie występowała w stanie prawnym regulującym prawo do zasiłku stałego w ustawie z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej, stąd też w powoływanym wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 listopada 2006r. ( P 23/05) brak jakiegokolwiek odniesienia do tego zagadnienia. Z kolei w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2008r. (P 27/07) dotyczącym art.17 ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, Trybunał Konstytucyjny nie wypowiadał się na temat przesłanki negatywnej zawartej w art.17 ust.5 pkt 2 lit.a a to z uwagi, że sądy, które wystąpiły z pytaniami prawnymi w tej sprawie wniosły o zbadanie wyłącznie przepisu art.17 ust.1 ustawy mimo, że w jednej ze spraw stan faktyczny dotyczył małżonków.

Stąd też w uzasadnieniu wyroku z dnia 18 lipca 2008r. w pkt 4 dotyczącym skutków, Trybunał Konstytucyjny zwraca uwagę, że orzeczenie o niekonstytucyjności dotyczy wyłącznie art.17 ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Do organów stosujących przepisy o świadczeniu pielęgnacyjnym należeć będzie ocena skutków stwierdzenia niekonstytucyjności zaskarżonego art.17 ust.1 ustawy w konformacji z innymi przesłankami określającymi prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Trybunał Konstytucyjny zwraca w szczególności uwagę na znaczenie art.17 ust.5 pkt 2 lit.a ustawy dla sprawy będącej przedmiotem postępowania przed WSA w Łodzi – w związku z która zostało postawione Trybunałowi pytanie prawne.

Z kolei w wyroku z dnia 26.02.2009r. Naczelny Sąd Administracyjny ( sygn.I OSK 533/08) oddalając skargę kasacyjną od wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 29 stycznia 2008r. dokonał wykładni art.17 ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w brzmieniu jakim obowiązywał ten przepis w dacie wydania zaskarżonej decyzji i wyroku sądu I instancji. Zgodnie z ówczesnym brzmieniem art.17 ust.1 ustawy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku koniecznością opieki nad dzieckiem przysługiwało matce lub ojcu dziecka albo opiekunowi faktycznemu dziecka... Sąd I instancji dokonując wykładni powyższego przepisu art.17 ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych i przyjmując, że świadczenie pielęgnacyjne może otrzymać małżonek z tytułu opieki sprawowanej nad małżonkiem, sięgnął do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 listopada 2006r. dotyczącego przepisów art.27 ust.1.2 i 3 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej w zakresie jakim przepisy te uniemożliwiały nabycie prawa do zasiłku stałego osobie sprawującej opiekę nad osobą niepełnosprawna, a nie pozostająca w relacji dziecko-rodzic, w wyroku tym TK wskazał, że prawo do zasiłku stałego powinna mieć możliwość nabycia osoba obciążona obowiązkiem alimentacyjnym. Natomiast Sąd I instancji dokonując powyższej wykładni nie odniósł się do treści art.17 ust.5 pkt 2 lit.a ustawy, zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim mimo, że przepis ten obowiązywał od 1 września 2005r., czyli obowiązywał w dacie wydania wyroku i zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie wyroku oparte zostało o argumentację zawartą w wyroku TK z dnia 15 listopada 2006r.,który dotyczył zasiłku stałego uregulowanego w art. 27 ust.1,2 i 3 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej, a ustawa ta nie zawierała regulacji, iż zasiłek stały nie przysługuje jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26.02.2009r. podzielił argumentację Sądu I instancji i wskazał, że skoro normy zawarte w art.27 ust.1,2 i 3 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej uznane zostały w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 listopada 2006r. za niezgodne z Konstytucją w zakresie jakim uniemożliwiają nabycie prawa do zasiłku stałego osobie obciążonej obowiązkiem alimentacyjnym , to ich powtórzenie w art.17 ust.1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych nie powoduje, iż stały się one konstytucyjne tylko z tego względu, że znalazły się w innym akcie prawnym w innej jednostce redakcyjnej. Wykładania przepisów dokonana w przedstawionym orzeczeniu zarówno przez Sąd I instancji jak i NSA dotyczyła art.17 ust.1 ustawy, z tym, że w dacie wyroku NSA, obowiązywał już wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2008r. ( P 27/07 ) dotyczący art.17 ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Natomiast żaden z Sądów nie odniósł się do treści art.17 ust.5 pkt 2 lit.a ustawy i wpływu tego przepisu na treść art.17 ust.1 ustawy mimo, że przepis ten już obowiązywał. O ile organy administracyjne odmawiając przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wskazywały , że nie jest spełniona przesłanka z przepisu art.17 ust.1 tym samym nie było potrzeby odnoszenia się do treści art.17 ust.5 pkt 2 lit.a ustawy . To sądy administracyjne dokonując w przedmiotowej sprawie odmiennej wykładni art.17 ust.1, winny się również odnieść do treści, znaczenia i wykładni przesłanki negatywnej określonej w art. 17 ust.5 pkt 2 lit.a , zajście której powoduje, że świadczenie pielęgnacyjne nie może być przyznane.

Mając na uwadze całokształt argumentacji wskazanej w rozpoznawanej sprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie podziela poglądu Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartego w wyroku z dnia 26.02.2009r. (I OSK 533/08), albowiem przedstawiona argumentacja w uzasadnieniu wyroku nie uwzględnia i nie odnosi się do wszystkich elementów obowiązującego stanu prawnego

W ocenie Sądu zaskarżone decyzje wydane zostały zgodnie z obowiązującym stanem prawnym, Sąd nie stwierdził takiego uchybienia prawa, które mogłoby skutkować uwzględnieniem skargi.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/ skargą oddalił.