Postanowienie WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 682/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2011-05-20 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 170, art. 243 par. 1, art. 244 par. 1, art. 245 par. 1, art. 246 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. Sz. i B. Sz. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. Sz. i B. Sz. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. postanawia: odmówić skarżącym K. Sz. i B. Sz. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. odmówił skarżącym przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Podejmując to rozstrzygnięcie sąd pierwszej instancji miał na względzie, że skarżący pozostają od 2007 r. w ustroju rozdzielności majątkowej małżeńskiej. Źródłem utrzymania skarżącego jest wynagrodzenie za pracę w wysokości 1.300 zł brutto miesięcznie, natomiast jego żona uzyskuje dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w kwocie 2.860 zł brutto, który w 50 % jest obciążony z tytułu zajęć komorniczych. Skarżący jest właścicielem udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością o wartości nominalnej 45.500 zł, nie posiada innego majątku. Sąd uwzględnił, że w 2007 r. K. S. podjął szereg czynności w celu uchronienia posiadanego majątku przed ewentualną egzekucją zobowiązań podatkowych. W maju tego roku dokonał z żoną darowizny mieszkania na rzecz swej córki, natomiast w grudniu faktycznie zlikwidował działalność gospodarczą, którą dotąd prowadził wraz z W. K. w formie spółki cywilnej o nazwie A przekształcając ją w A Sp. z o.o. M., którym zadysponował skarżący było stosunkowo dużej wartości. Wartość mieszkania określono w umowie na 150 tys. zł, z kolei majątek, którym dysponował w ramach spółki cywilnej generował rocznie łączne przychody rzędu 3 mln zł (na skarżącego przypadała połowa tej kwoty). Na przełomie 2007 i 2008 r. z łącznej sumy udziałów w nowo utworzonej spółce z o.o. o wartości nominalnej 241 tys. zł, podatnik wraz ze swym wspólnikiem przekazali swoim córkom A. M. S. i B. K., a także krewnej W. K. H. G. udziały o wartości 150 tys. zł, czyli pozostali współwłaścicielami udziałów o wartości 91 tys. zł. Powołując się na utrwalone orzecznictwo NSA sąd podkreślił, że nie może wnosić o zwolnienie od kosztów sądowych strona, która bez ważnych powodów pozbawiła się wszelkich środków finansowych niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 31 marca 1987 r., sygn. akt I CZ 26/87). Postanowieniem z [...]r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie.

W odpowiedzi na ponowne wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi skarżący po raz drugi zwrócili się o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. Jako nowe okoliczności uzasadniające wniosek powołali straty A spółki z o.o., której udziałowcem pozostaje K. S. oraz to, że jego udziały w ww. spółce zostały zajęte. Podnieśli także, że łączna kwota wpisów we wszystkich sprawach toczących się przed tutejszym sądem z ich udziałem wynosi blisko 100 tys. zł, a skarżący nie mają możliwości odłożenia takiej kwoty.

Postanowieniem z [....]r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. ponownie odmówił skarżącym przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. W uzasadnieniu sąd wskazał, że okoliczności przedstawione przez wnioskodawców nie przesądzały o pogorszeniu ich sytuacji materialnej, a ponadto, że część z nich była już uprzednio poddana ocenie sądu pierwszej instancji i sądu odwoławczego. Powyższe rozstrzygnięcie podzielił NSA wydając postanowienie z [...]r. o oddaleniu zażalenia.

Po zwrocie akt do sądu pierwszej instancji skarżący złożyli [...]r. ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu po raz kolejny powołali się na ciężką sytuację materialną związaną z komorniczym zajęciem połowy wynagrodzenia otrzymywanego przez skarżącą, niską wysokością wynagrodzenia za pracę skarżącego oraz na straty generowane przez A spółkę z o.o.

Postanowieniem z [...] r. referendarz sądowy odmówił skarżącym przyznania prawa pomocy.

W sprzeciwie na to postanowienie pełnomocnik skarżących ponownie powołał się na fakt, że spółka A ponosiła straty już w 2008 r., skarżący jest tylko jej pracownikiem z miesięcznym dochodem na poziomie 1.300 zł oraz że łączne wpisy we wszystkich sprawach, w których stroną skarżącą jest spółka cywilna A lub skarżący wynoszą ok. 100 tys. zł.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Wniosek skarżących nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej "p.p.s.a.") prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.

W niniejszej sprawie skarżący wystąpili o przyznanie prawa pomocy poprzez wyłącznie zwolnienie od kosztów sądowych. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej.

W tym miejscu przypomnieć należy, że jakkolwiek strona, po prawomocnym oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, może złożyć kolejny tego rodzaju wniosek, to jednak rozpoznanie kolejnego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia zawartych we wcześniejszym prawomocnym postanowieniu. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże nie tylko strony, ale także sąd (art. 170 p.p.s.a.).

Ponowne rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony. (por. postanowienie NSA z 25 czerwca 2008 r. sygn. akt II OZ 654/08).

W obecnie rozpoznawanym, trzecim już wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy, skarżący w istocie nie wskazali na żadne nowe okoliczności, które mogłyby prowadzić do zmiany oceny ich sytuacji finansowej i majątkowej. Nie zmieniły się również potencjalne obciążenia związane z koniecznością uiszczenia opłat sądowych.

Skarżący w swoim wniosku ponownie wskazali na wysokość uzyskiwanych przychodów, na straty generowane przez spółkę A oraz na prowadzenie komorniczej egzekucji z majątku wnioskodawczyni. Sytuacja skarżących nie różni się zatem w żaden sposób od sytuacji w jakiej pozostawali w czasie podejmowania rozstrzygnięć przez sądy obu instancji, przy rozpatrywaniu wcześniej złożonych wniosków.

W szczególności wypada w tym miejscu przypomnieć, że wydając wspomniane już postanowienie z [...] r. NSA brał pod uwagę straty A spółki z o.o., czy też obciążenie dochodów podatniczki zajęciami komorniczymi i uznał, że okoliczności te nie uzasadniają zmiany stanowiska zajętego we wcześniejszym prawomocnym postanowieniu o odmowie przyznania prawa pomocy. Sąd brał wówczas pod uwagę także łączną wartość wpisów obciążających stronę skarżącą we wszystkich postępowaniach toczących się z jej udziałem przed sądem pierwszej instancji.

Z tych względów sąd uznając, że brak jest podstaw do uwzględnienia ponownego wniosku skarżących, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 oraz art. 170 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.