Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2722/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-05-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
Hasła tematyczne: Kolejnictwo
Skarżony organ: Minister Transportu
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 2, art. 23b ust. 6, art. 23c ust. 2
journal: Dz.U. 2003 nr 86 poz 789
law: Ustawa z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.), Protokolant st. ref. Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2015 r. sprawy ze skargi Z. sp.j. z/s w D. na decyzję Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego z dnia [...] września 2014 r.; znak: [...] w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na dopuszczenie do eksploatacji pojazdu kolejowego skargę oddala


UZASADNIENIE

I. Stan sprawy

1. Prezes Urzędu Transportu Kolejowego decyzją z dnia [...] września 2014 r. znak: [...], po rozpatrzeniu wniosku Zakładów "T." [...] S. j. w D. o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego z dnia [...] czerwca 2014 r. znak: [...], odmawiającą wydania zezwolenia na dopuszczenie do eksploatacji pojazdu kolejowego niezgodnego z technicznymi specyfikacjami interoperacyjności, zwanymi dalej "TSI" - zgarniarki tłucznia wyposażonej w urządzenia bezpieczeństwa ruchu typu [...] o nr. fabrycznym [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Decyzja została wydana na podstawie art. 13 ust. 2 pkt 2, art. 14 ust. 4, art. 23b ust. 1 pkt 2, ust. 2, ust. 6, art. 23d ust. 1, art. 23 e ust. 2 i art. 25d ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 1594, ze zm.), zwanej dalej "ustawą o transporcie kolejowym", § 1 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 27 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu właściwych krajowych specyfikacji technicznych i dokumentów normalizacyjnych, których zastosowanie umożliwia spełnienie zasadniczych wymagań dotyczących interoperacyjności systemu kolei (Dz. U. z 2013 r., poz. 43), w związku z listą, o której mowa w art. 25d ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym, zwaną dalej "Listą Prezesa UTK", zaktualizowaną w dniu 26 września 2013 r., § 12 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie interoperacyjności systemu kolei (Dz. U. z 2013 r., poz. 1297), zwanym dalej "rozporządzeniem w sprawie interoperacyjności", w zw. z art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2013 r. o zmianie ustawy o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 1152) oraz art. 104 § 1 i art. 127 § 4 i 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.).

2. W uzasadnieniu decyzji Prezes Urzędu Transportu Kolejowego podał, że pismem z dnia 25 marca 2014 r. strona złożyła wniosek o wydanie zezwolenia na dopuszczenie do eksploatacji pojazdu kolejowego niezgodnego z TSI dla zgarniarki tłucznia wyposażonej w urządzenia bezpieczeństwa ruchu typu [...] o nr fabrycznym [...].

Prezes Urzędu Transportu Kolejowego wskazał, że wniosek Spółki nie zawierał dokumentów wymaganych przepisami prawa, zatem, na podstawie art. 23b ust. 9 ustawy o transporcie kolejowym, organ pismem z dnia 9 kwietnia 2014 r. wezwał stronę do usunięcia braków pisma w terminie 30 dni od dnia otrzymania wezwania, poprzez:

1. złożenie deklaracji weryfikacji pojazdu kolejowego niezgodnego z TSI, zgodnej z wymogami § 9 ust. 2 rozporządzenia w sprawie interoperacyjności;

2. złożenie certyfikatu weryfikacji pojazdu kolejowego niezgodnego z TSI, zgodnego z wymogami pkt I ppkt 9 załącznika nr 3 do rozporządzenia w sprawie interoperacyjności, zgodnie z art. 23e ust. 2 pkt 3 ustawy o transporcie kolejowym;

3. złożenie kopii certyfikatu badania typu pojazdu kolejowego, zgodnie z pkt I ppkt 12.4.5 załącznika nr 3 do rozporządzenia w sprawie interoperacyjności;

4. złożenie oświadczenia Instytutu Kolejnictwa, czy Instytut Kolejnictwa uznaje wyniki badań przeprowadzone w stosunku do pojazdów zgarniarki tłucznia typu [...] oraz w przypadku ich uznania, złożenie oświadczenia Instytutu Kolejnictwa, w jakim zakresie zostały one uznane w stosunku dla zgarniarki tłucznia wyposażonej w urządzenia bezpieczeństwa ruchu typu [...];

5. złożenie wyników badań zgarniarki tłucznia typu [...], o których mowa w pkt 4 niniejszego wezwania, w przypadku ich uznania przez Instytut Kolejnictwa;

6. złożenie jednoznacznego stanowiska Spółki i Instytutu Kolejnictwa, wraz z uzasadnieniem, dotyczącego braku przeprowadzenia badań w pełnym zakresie, zgodnie z załącznikiem nr 4 do rozporządzenia w sprawie interoperacyjności;

7. złożenie jednoznacznego stanowiska Spółki i Instytutu Kolejnictwa, wraz z uzasadnieniem, dlaczego weryfikacja zgarniarki tłucznia wyposażonej w urządzenia bezpieczeństwa ruchu typu [...] została prowadzona w oparciu o nieważne świadectwo dopuszczenia do eksploatacji typu pojazdu kolejowego Nr [...], zwane dalej Świadectwem typu";

8. złożenie wyjaśnień w zakresie podstaw uznania dokumentu pn. "Świadectwo odbioru technicznego dla zgarniarki tłucznia [...]", zwanego dalej "Świadectwem odbioru", dla zgarniarki tłucznia wyposażonej w urządzenia bezpieczeństwa ruchu typu [...].

Dodatkowo Spółka została wezwana do złożenia określonych wyników badań przedmiotowego pojazdu.

Pismem z dnia 9 maja 2014 r. strona przedstawiła odpowiedź na wezwanie z dnia 9 kwietnia 2014 r. W odpowiedzi nie złożyła żądanych przez organ wyników badań, ani nie dostarczyła dokumentów wymienionych w pkt 1-3 wezwania.

Prezes Urzędu Transportu Kolejowego decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. znak: [...] odmówił wydania zezwolenia na dopuszczenie do eksploatacji pojazdu kolejowego niezgodnego z technicznymi specyfikacjami interoperacyjności - zgarniarki tłucznia wyposażonej w urządzenia bezpieczeństwa ruchu typu [...] o nr. fabrycznym [...].

Od powyższej decyzji Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego z dnia [...] czerwca 2014 r. strona złożyła, z zachowaniem miesięcznego terminu, wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, zgodnie z art. 23b ust. 11 ustawy o transporcie kolejowym.

Pismem z dnia 24 lipca 2014 r. Prezes Urzędu Transportu Kolejowego wezwał stronę do złożenia wyjaśnień poprzez:

1. jednoznaczne określenie trybu, w jakim Spółka wnioskuje o wydanie zezwolenia na dopuszczenie do eksploatacji;

2. złożenie oryginału lub odpisu poświadczonego za zgodność z oryginałem, zgodnie z art. 76a § 2 Kpa, certyfikatu weryfikacji pojazdu niezgodnego z TSI, zgodnie z art. 23e ust. 2 pkt 3 ustawy o transporcie kolejowym;

3. złożenie wyników badań przeprowadzonych przez podmiot wyznaczony potwierdzających spełnienie wymagań zawartych na Liście Prezesa UTK, które wymagane są zgodnie z art. 23 e ust. 2 ustawy o transporcie kolejowym;

4. złożenie, oryginału lub odpisu poświadczonego za zgodność z oryginałem, zgodnie z art. 76a § 2 Kpa, deklaracji weryfikacji pojazdu kolejowego niezgodnego z TSI, zgodnie z art. 23 e ust. 2 pkt 4 ustawy o transporcie kolejowym;

Pismem z dnia 5 sierpnia 2014 r. nr [...] Spółka złożyła wyjaśnienia, nie czyniąc jednocześnie zadość wezwaniu z dnia 24 lipca 2014 r.

3. Prezes Urzędu Transportu Kolejowego, po ponownym rozpoznaniu sprawy, wskazał, że zgodnie z art. 14 ust. 4 ustawy o transporcie kolejowym, do postępowania przed organem stosuje się, z zastrzeżeniem ust. 5 i ust. 6 - przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Wskazał, że zgodnie z art. 13 ust. 2 ustawy o transporcie kolejowym, do zadań Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego w zakresie spójności systemu kolejowego, w tym nadzoru nad rozwiązaniami technicznymi, które mają wpływ na bezpieczeństwo ruchu kolejowego i bezpieczeństwo systemu kolei, należy m.in.:

1. wydawanie zezwoleń na dopuszczenie do eksploatacji nowego lub zmodernizowanego taboru kolejowego jako podsystemu strukturalnego, nieobjętego TSI;

2. wydawanie, odmowa wydania i cofanie świadectw dopuszczenia do eksploatacji typu oraz prowadzenie i aktualizacja rejestru tych świadectw.

Tryb wydawania zezwoleń na dopuszczenie do eksploatacji nowego lub zmodernizowanego taboru kolejowego jako podsystemu strukturalnego, nieobjętego TSI, reguluje art. 23b ust. 6 ustawy o transporcie kolejowym, zgodnie z którym: z wnioskiem o wydanie zezwolenia na dopuszczenie do eksploatacji pojazdu kolejowego niezgodnego z TSI obowiązującymi w dniu dopuszczania pojazdu kolejowego, w tym pojazdu kolejowego objętego odstępstwami, występuje zarządca, przewoźnik kolejowy, dysponent, producent, wykonawca modernizacji albo importer, załączając dokumenty określone w art. 23e ust. 2 ustawy o transporcie kolejowym. Dopuszczenie to uprawnia do poruszania się na sieci kolejowej położonej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Zgodnie zaś z art. 23e ust. 2 ustawy o transporcie kolejowym, do wniosku należy załączyć, dla podsystemów niezgodnych z którąkolwiek z TSI obowiązujących w dniu wydania zezwolenia na dopuszczenie do eksploatacji pojazdu kolejowego, dokumenty potwierdzające:

1. zgodność podsystemów pojazdu kolejowego z przepisami wydanymi na podstawie art. 25t ustawy o transporcie kolejowym;

2. zgodność pojazdu kolejowego z siecią kolejową, w tym dokumenty potwierdzające zgodność charakterystyki technicznej i eksploatacyjnej pojazdu kolejowego z infrastrukturą i stałymi instalacjami;

3. pozytywne wyniki kontroli parametrów pojazdu kolejowego określone w przepisach wydanych na podstawie art. 25ta ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym;

4. certyfikat weryfikacji pojazdu kolejowego niezgodnego z TSI;

5. deklarację weryfikacji pojazdu kolejowego niezgodnego z TSI.

Wskazał również, że szczegółowa procedura weryfikacji pojazdu kolejowego niezgodnego z TSI opisana jest w załączniku nr 3 pn. "Procedury weryfikacji zgodności" do rozporządzenia.

Zgodnie z pkt 1 załącznika nr 3 do ww. rozporządzenia wnioskodawca, przed dopuszczeniem do eksploatacji pojazdu kolejowego niezgodnego z TSI, powinien poddać każdy jego typ odpowiedniej procedurze weryfikacji, o której mowa w pkt II załącznika nr 3 do rozporządzenia. Procedura weryfikacji podzielona jest na badanie typu - moduł A oraz zapewnienie jakości produkcji - moduł B.

Badanie typu jest procedurą, poprzez którą podmiot wyznaczony sprawdza i poświadcza, że pojazd kolejowy reprezentatywny dla przewidzianej produkcji, zwany dalej "typem", spełnia wymagania określone w krajowych specyfikacjach technicznych i dokumentach normalizacyjnych, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 25t ustawy o transporcie kolejowym.

Zatem pojazd kolejowy niezgodny z TSI w badaniu typu moduł A powinien być poddany procedurze weryfikacji w oparciu o rozporządzenie Ministra i Gospodarki Morskiej z dnia 27 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu właściwych krajowych specyfikacji technicznych i dokumentów normalizacyjnych, których zastosowanie umożliwia spełnienie zasadniczych wymagań dotyczących interoperacyjności systemu kolei (Dz. U. z 2013 r., poz. 43), w związku z Listą Prezesa UTK, zaktualizowaną w dniu 26 września 2013 r.

Wskazał, że brak jest przepisów prawa, które by wskazywały, że w przypadku pojazdów kolejowych, które uzyskały dopuszczenie w innym kraju, możliwe jest odstąpienie od pełnego zakresu badania typu moduł A. Podał, że nawet zgodnie z art. 23g ustawy o transporcie kolejowym, w przypadku pojazdów kolejowych niezgodnych z TSI, które otrzymały zezwolenie w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, wnioskodawca zobowiązany jest dostarczyć dokumentację potwierdzającą zgodność pojazdu kolejowego z siecią kolejową, w tym zgodność charakterystyki technicznej i eksploatacyjnej pojazdu kolejowego z infrastrukturą i stałymi instalacjami.

Co więcej, możliwość takiego ograniczenia nie wynika z przepisów europejskich. Kwestii ograniczenia procedury weryfikacji nie regulują dwa wiodące dokumenty z tego zakresu, tj. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/57/WE z dnia 17 czerwca 2008 r. w sprawie interoperacyjności systemu kolei we Wspólnocie (Dz.U.UE.L.2008.191.1), zwana dalej "Dyrektywą 57" oraz Zalecenie Komisji z dnia 29 marca 2011 r. w sprawie zezwoleń na dopuszczenie do eksploatacji podsystemów strukturalnych i pojazdów na mocy dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/57/WE (Dz.U.UE.L.2011.95.1), zwane dalej "zaleceniami Komisji".

Odnosząc powyższe rozważania do przedmiotowej sprawy Prezes Urzędu Transportu Kolejowego wskazał, że mając na uwadze praktykę orzeczniczą sądów oraz stanowisko doktryny, rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy uwzględnił w ocenianym materiale dowodowym dokumentację przesłaną przez Spółkę wraz z pismem z dnia 21 lipca 2014 r. Podał, że w orzecznictwie sądowym utrwalił się pogląd, że organ odwoławczy jest obowiązany uwzględniać zmiany stanu prawnego i faktycznego sprawy zaistniałe po wydaniu zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji (np. wyrok NSA w Lublinie z dnia 21 czerwca 1988 r., SA/Lu 151/88, ONSA 1988, nr 2, poz. 72).

Prezes Urzędu Transportu Kolejowego wskazał, że strona złożyła wniosek o wydanie zezwolenia dla pojazdu kolejowego niezgodnego z TSI - zgarniarki tłucznia wyposażonej w urządzenia bezpieczeństwa ruchu typu [...] o nr fabrycznym [...]. Dla procedury weryfikacji zgarniarki tłucznia wyposażonej w urządzenia bezpieczeństwa ruchu typu [...] mają zastosowanie przepisy rozporządzenia oraz Listy Prezesa UTK. W praktyce oznacza to, że przedmiotowy pojazd powinien przejść odpowiednie procedury weryfikacji, zgodnie z zakresem określonym rozporządzeniem (procedura weryfikacji moduł A - badanie typu), a odnoszącym się do Listy Prezesa UTK.

Po pierwsze oznacza to obowiązek dostarczenia dokumentów wymaganych przepisami powszechnie obowiązującego prawa, co dla przedmiotowego wniosku wiązało się z przedstawieniem deklaracji weryfikacji pojazdu kolejowego niezgodnego z TSI oraz certyfikatu weryfikacji pojazdu kolejowego niezgodnego z TSI. Po wezwaniu do uzupełnienia braków wniosku strona nie przedstawiła powyższych dokumentów sporządzonych w sposób prawidłowy.

Z analizy załączonych do wniosku dokumentów wynika, że w zakresie badania typu procedura weryfikacji została przeprowadzona w sposób niekompletny. Instytut Kolejnictwa, nie mając ku temu podstaw prawnych, odstąpił od pełnego zakresu badań, ze względu na wydane świadectwo dopuszczenia do eksploatacji typu dla pojazdu kolejowego - profilarki tłucznia typu [...] nr [...] oraz Certyfikatu rejestracji technicznej nr [...] zgarniarki tłucznia, [...]. Organ jeszcze raz podkreślił, że mimo uzyskania dopuszczenia w innym państwie strona jest zobowiązana do przeprowadzenia pełnej procedury weryfikacji w oparciu o wymagania techniczne określone na Liście Prezesa UTK. Ponadto zauważył, że możliwość zastosowania procedury dopuszczenia do eksploatacji pojazdu kolejowego, który posiada dopuszczenie w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej wymaga, żeby zezwolenie to wydane zostało w trybie przewidzianym w Dyrektywie 57, a co za tym idzie formalnie powinno spełniać wymagania dodatku 2 struktura i treść numeru EIN do Decyzji Komisji (2007/756/WE) z dnia 9 listopada 2007 r. przyjmującą wspólną specyfikację dotyczącą krajowego rejestru pojazdów kolejowych określonego w art. 14 ust. 4 i 5 dyrektyw 96/48/WE i 2001/16/WE (Dz.U.UE.L.2007.305.30). Mając powyższe na uwadze, w świetle Dyrektywy 57 nie można uznać Certyfikatu rejestracji technicznej nr [...] zgarniarki tłucznia, [...] jako wydanego w trybie tej dyrektywy, co jednocześnie nie daje podstaw do przyjęcia, że zezwolenie to daje gwarancję spełnienia właściwych krajowych specyfikacji technicznych i dokumentów normalizacyjnych. Jednocześnie niedopuszczalne w ocenie organu jest przywoływanie przez jednostkę wyznaczoną świadectwa dopuszczenia do eksploatacji uzyskanego w 2011 r. dla innego pojazdu kolejowego z zastosowaniem odmiennych trybów weryfikacji. Zauważył, że w momencie uzyskiwania świadectwa nr [...] kwestie związane z badaniami koniecznymi do uzyskania świadectwa dopuszczenia do eksploatacji były unormowane szczegółowo w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 października 2005 r. w sprawie zakresu badań koniecznych do uzyskania świadectw dopuszczenia do eksploatacji typów budowli i urządzeń przeznaczonych do prowadzenia ruchu kolejowego, oraz typów pojazdów kolejowych (Dz. U. z 2005 r. Nr 212, poz. 1772), w którym zakres badań koniecznych nie jest tożsamy z zakresem wymaganym rozporządzeniem w sprawie interoperacyjności. Na podstawie przedstawionej dokumentacji organ nie mógł jednoznaczne stwierdzić, w jakim zakresie został przebadany pojazd, który uzyskał świadectwo dopuszczenia do eksploatacji typu nr [...] oraz czy przeprowadzone badania spełniają normy i specyfikacje techniczne, które znajdują się na Liście Prezesa UTK.

Prezes Urzędu Transportu Kolejowego podał, że załącznik nr 4 do rozporządzenia określa wykaz parametrów pojazdu kolejowego do skontrolowania w celu dopuszczenia do eksploatacji pojazdów kolejowych niezgodnych z TSI. Wykaz składa się z 14 punktów. Z Certyfikatu Weryfikacji pojazdu kolejowego niezgodnego z TSI nr [...] wynika, że pojazd został poddany badaniom przez podmiot wyznaczony jedynie w zakresie badania funkcjonalnego urządzeń bezpieczeństwa ruchu (SHP, CA, RS), pola widzenia szlaku, oznakowania i sygnalizacji czoła i końca pociągu, a jego zgodność z pozostałymi przepisami rozporządzenia oraz Listą Prezesa UTK została domniemana z dokumentów pn. "Certyfikat rejestracji technicznej nr [...] zgarniarki tłucznia, [...]", oraz świadectwa dopuszczenia do eksploatacji typu nr [...] oraz protokołów i kart pomiarowych wykonanych przez stronę, które nie dają pewności ich bezstronnego przeprowadzenia. Niemożliwe jest w przekonaniu organu wydanie Certyfikatu Weryfikacji pojazdu kolejowego niezgodnego z TSI bez przeprowadzenia koniecznych badań.

Jak zostało wykazane na wstępie, pojazdy kolejowe niezgodne z TSI, a do takich zalicza się zgarniarkę tłucznia wyposażoną w urządzenia bezpieczeństwa ruchu typu [...] o nr. fabrycznym [...], aby uzyskać zezwolenie na dopuszczenie do eksploatacji powinny zostać poddane odpowiedniej procedurze weryfikacji, o której mowa w pkt II załącznika nr 3 do rozporządzenia w sprawie interoperacyjności.

Prezes Urzędu Transportu Kolejowego wskazał, że uwzględnił całość dokumentacji przedstawionej przez stronę i na jej podstawie stwierdził, że przedmiotowy pojazd nie został poddany pełnej procedurze weryfikacji w zakresie modułu A - badania typu, co stanowi naruszenie art. 23e ust. 2 pkt 2 lit. b i c w zw. z pkt 1 załącznika nr 3 do rozporządzenia. Tym samym strona nie spełniła wszystkich przesłanek, które pozwoliłyby na wydanie zezwolenia na dopuszczenie do eksploatacji pojazdu kolejowego niezgodnego z TSI.

Wskazał, że zgodnie z pkt 1 załącznika nr 3 do rozporządzenia przed dopuszczeniem do eksploatacji pojazdu kolejowego niezgodnego z TSI wnioskodawca powinien poddać każdy jego typ odpowiedniej procedurze weryfikacji. Oznacza to, że aby móc uzyskać odpowiednie zezwolenie na dopuszczenie do eksploatacji, pojazd kolejowy powinien przejść procedury weryfikacji określone przepisami prawa. Zgarniarka tłucznia wyposażona w urządzenia bezpieczeństwa ruchu typu [...] o nr fabrycznym [...] nie została poddana pełnej procedurze weryfikacji w zakresie badania typu modułu A. Badanie typu potwierdza zgodność pomiędzy pojazdem kolejowym a siecią kolejową. Zatem w powyższym przypadku, przy niewykonaniu wszystkich badań z Listy Prezesa UTK, nie można stwierdzić, że zgarniarka tłucznia wyposażona w urządzenia bezpieczeństwa ruchu typu [...] o nr. fabrycznym [...] jest zgodna z siecią kolejową. Wskazał, że w ramach polskiej sieci kolejowej mogą być eksploatowane pojazdy kolejowe niezgodne z TSI, dla których została potwierdzona zgodność z siecią, gdyż tylko takie pojazdy gwarantują bezpieczeństwo prowadzenia transportu kolejowego. Tym samym brak potwierdzenia zgodności z siecią kolejową nie pozwala stwierdzić, że przedmiotowy pojazd kolejowy będzie pozytywnie wpływał na bezpieczeństwo transportu kolejowego w Polsce.

Wskazał ponownie, że uzyskanie dopuszczenia w innym kraju nie zwalnia z obowiązku przeprowadzenia pełnej weryfikacji pojazdu kolejowego. Podał, że posiadanie świadectwa dopuszczenia do eksploatacji typu również nie zwalnia Spółki z obowiązku poddania pojazdu całej procedurze przewidzianej w przepisach prawa, dopiero pełna weryfikacja pojazdu kolejowego daje podstawy do wydania przez Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego zezwolenia na dopuszczenie do eksploatacji typu pojazdu kolejowego.

Podał, że podniesiony w piśmie Instytutu Kolejnictwa z dnia 1 sierpnia 2014 r. nr [...] zarzut, że "zgodnie z czwartą zasadą zawartą w Zaleceniu Komisji 2011/217/UE z dnia 29 marca 2011 r. w sprawie zezwoleń na dopuszczenie do eksploatacji pojazdów na mocy dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/57/WE "W przypadku pojazdów niezgodnych z TSI należy w miarę możliwości stosować zasadę wzajemnego uznawania, aby uniknąć niepotrzebnych wymogów i zbędnych weryfikacji, chyba, że są one niezbędne do sprawdzenia zgodności technicznej pojazdu z daną siecią" - należy uznać za bezpodstawny. Wyjaśnił, że zalecenie to dotyczy zezwoleń wydanych na podstawie Dyrektywy 57, a jak wykazano wyżej Certyfikat rejestracji technicznej nr [...] zgarniarki tłucznia, [...] nie spełnia wymagań formalnych takiego zezwolenia, jednocześnie nie dotyczy to również świadectwa dopuszczenia do eksploatacji typu nr [...].

Ponadto, odnosząc się do stwierdzenia Instytutu Kolejnictwa, że "Karty pomiarowe i protokoły odbiorcze, wymienione w punkcie 5 "Protokoły odbiorcze i karty pomiarowe" opisu do certyfikatu weryfikacji pojazdu kolejowego niezgodnego z TSI nr [...] wersja 2 przekazane przez zleceniodawcę, dotyczące zgarniarki tłucznia typu [...] wyposażonej w urządzenia bezpieczeństwa ruchu (...) traktuje się jako pozytywne wyniki sprawdzeń i badań pojazdu będącego w eksploatacji" Prezes Urzędu Transportu Kolejowego ocenił, że wymienione w pkt 5 protokoły odbiorcze i karty pomiarowe nie dają gwarancji ich bezstronnego przeprowadzenia, ponieważ zostały wykonane przez stronę, a nie przez jednostkę upoważnioną posiadającą stosowne autoryzacje.

Prezes Urzędu Transportu Kolejowego prawidłowo uznał, że wniosek o wydanie zezwolenia na dopuszczenie do eksploatacji dla pojazdu kolejowego - zgarniarki tłucznia wyposażonej w urządzenia bezpieczeństwa ruchu typu [...] o nr fabrycznym [...] nie spełnił wymagań formalnych określonych przepisami dotyczącymi wydawania zezwoleń na dopuszczenie do eksploatacji pojazdu kolejowego niezgodnego z TSI, wskazanych w rozporządzeniu w sprawie interoperacyjności, w związku z art. 23e ust. 2 ustawy o transporcie kolejowym.

Brak było zatem podstaw do wydania przez Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego zezwolenia na dopuszczenie do eksploatacji pojazdu kolejowego niezgodnego z TSI, ze względu na złożenie niekompletnej dokumentacji wymaganej powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, a co za tym idzie niepotwierdzenie przeprowadzenia pełnej procedury weryfikacji pojazdu kolejowego. Zatem nie można stwierdzić, że pojazd kolejowy, który miałby być dopuszczony do eksploatacji, zapewnia bezpieczeństwo kolei.

Odnosząc się do zarzutu Spółki zawartego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazał, że zgodnie z przyjętą zasadą prawną "ignorantia iuris nocet" (łac. "nieznajomość prawa szkodzi"), nieznajomość zasad powszechnie obowiązującego prawa nie może stawiać strony na pozycji uprzywilejowanej w stosunku do jego interpretacji. Spółka nie ma podstawy do zasłaniania się nieznajomością przepisów prawnych, co w efekcie przynosi jej negatywne skutki procesowe. Jednocześnie zauważył, że z treści pisma z dnia 9 kwietnia 2014 r. nr [...], w którym organ wezwał stronę do usunięcia braków pisma jednoznacznie wynika miesięczny termin, w którym Spółka została zobowiązana do podjęcia niezbędnych czynności mających na celu usunięcie braków pisma.

Mając na uwadze powyższe Prezes Urzędu Transportu utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję własną.

4. Zdaniem Sądu, stan faktyczny przyjęty za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia nie budzi wątpliwości.

II. Zarzuty podniesione w skardze i stanowiska pozostałych stron

1. Skargę na decyzję Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyły Zakłady [...] "T." [...] S. j. w D. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że zgodnie z ustawą o transporcie kolejowym wystąpiła do podmiotu uprawnionego, jakim jest Instytut Kolejnictwa o przeprowadzenie weryfikacji pojazdu kolejowego niezgodnego z TSI. Podmiot uprawniony przeprowadził weryfikacje pojazdu z wynikiem pozytywnym i wydał Certyfikat weryfikacji pojazdu kolejowego niezgodnego z TSI. Na tej podstawie strona wystawiła deklarację weryfikacji pojazdu kolejowego niezgodnego z TSI i złożyła do Urzędu Transportu Kolejowego wniosek o wydanie zezwolenia na dopuszczenie pojazdu kolejowego, niezgodnego z TSI wraz z certyfikatem i deklaracją weryfikacji pojazdu. W toku postępowania strona uzupełniła braki zgodnie z wezwaniami Prezes Urzędu Transportu Kolejowego. Zdaniem strony dopełniła wszystkich procedur wymaganych przepisami i nie rozumie, dlaczego pozytywna opinia o możliwości dopuszczenia do eksploatacji pojazdu kolejowego niezgodnego z TSI wydana przez podmiot, który jest powołany do przeprowadzania badań i wydawania takich opinii jest nieuznana przez Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego.

2. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

III. Podstawa prawna rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przez prawo należy rozumieć prawo materialne oraz przepisy postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.

3.1. Zaskarżoną decyzją Prezes Urzędu Transportu Kolejowego utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] czerwca 2014 r. znak: [...], odmawiającą wydania zezwolenia na dopuszczenie do eksploatacji pojazdu kolejowego niezgodnego z technicznymi specyfikacjami interoperacyjności, zwanymi dalej "TSI" - zgarniarki tłucznia wyposażonej w urządzenia bezpieczeństwa ruchu typu [...] o nr. fabrycznym [...].

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona jak również poprzedzająca decyzja nie naruszają przepisów prawa.

Sąd podziela stanowisko organu przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

3.2. Na podstawie art. 13 ust. 2 ustawy o transporcie kolejowym, do zadań Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego w zakresie spójności systemu kolejowego, w tym nadzoru nad rozwiązaniami technicznymi, które mają wpływ na bezpieczeństwo ruchu kolejowego i bezpieczeństwo systemu kolei, należy m.in.:

1) wydawanie zezwoleń na dopuszczenie do eksploatacji nowego lub zmodernizowanego taboru kolejowego jako podsystemu strukturalnego, nieobjętego TSI;

2) wydawanie, odmowa wydania i cofanie świadectw dopuszczenia do eksploatacji typu oraz prowadzenie i aktualizacja rejestru tych świadectw.

Tryb wydawania zezwoleń na dopuszczenie do eksploatacji nowego lub zmodernizowanego taboru kolejowego jako podsystemu strukturalnego, nieobjętego TSI, reguluje art. 23b ust. 6 ustawy o transporcie kolejowym. Zgodnie z tym przepisem z wnioskiem o wydanie zezwolenia na dopuszczenie do eksploatacji pojazdu kolejowego niezgodnego z TSI obowiązującymi w dniu dopuszczania pojazdu kolejowego, w tym pojazdu kolejowego objętego odstępstwami, występuje zarządca, przewoźnik kolejowy, dysponent, producent, wykonawca modernizacji albo importer, załączając dokumenty określone w art. 23e ust. 2. Dopuszczenie to uprawnia do poruszania się na sieci kolejowej położonej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Na podstawie art. 23e ust. 2 ustawy o transporcie kolejowym, do wniosku, o którym mowa w art. 23b ust. 6, załącza się:

1) dla podsystemów zgodnych z TSI obowiązującymi w dniu wydania zezwolenia na dopuszczenie do eksploatacji pojazdu kolejowego dokumenty, o których mowa w ust. 1 pkt 2;

2) dla podsystemów niezgodnych z którąkolwiek z TSI obowiązujących w dniu wydania zezwolenia na dopuszczenie do eksploatacji pojazdu kolejowego dokumenty potwierdzające:

a) zgodność podsystemów pojazdu kolejowego z przepisami wydanymi na podstawie art. 25t,

b) zgodność pojazdu kolejowego z siecią kolejową, w tym dokumenty potwierdzające zgodność charakterystyki technicznej i eksploatacyjnej pojazdu kolejowego z infrastrukturą i stałymi instalacjami,

c) pozytywne wyniki kontroli parametrów pojazdu kolejowego określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 25ta ust. 1;

3) certyfikat weryfikacji pojazdu kolejowego niezgodnego z TSI;

4) deklarację weryfikacji pojazdu kolejowego niezgodnego z TSI.

Szczegółowa procedura weryfikacji pojazdu kolejowego niezgodnego z TSI opisana jest w załączniku nr 3 pn. "Procedury weryfikacji zgodności" do rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie interoperacyjności systemu kolei (Dz. U. z 2013 r., poz. 1297).

Zgodnie z pkt. 1 załącznika nr 3 do ww. rozporządzenia wnioskodawca przed dopuszczeniem do eksploatacji pojazdu kolejowego niezgodnego z TSI powinien poddać go procedurze weryfikacji obejmującej łącznie:

1.1. procedurę badania typu, o której mowa w pkt II.1, przeprowadzaną jednorazowo dla egzemplarza reprezentatywnego dla danego typu pojazdu kolejowego, do którego zaliczony został pojazd kolejowy niezgodny z TSI,

1.2. wybraną przez siebie procedurę weryfikacji zgodności z typem, o której mowa w pkt II.2 albo pkt II.3.

Na podstawie pkt. 2 załącznika nr 3 do rozporządzenia, podmiot uprawniony dokonuje weryfikacji pojazdu kolejowego niezgodnego z TSI z zasadniczymi wymaganiami dotyczącymi interoperacyjności systemu kolei przez sprawdzenie jego zgodności z wymaganiami określonymi w krajowych specyfikacjach technicznych i dokumentach normalizacyjnych, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 25t ustawy.

Zgodnie z pkt. 3 cytowanego załącznika, wnioskodawca zwraca się do podmiotu uprawnionego z wnioskiem o przeprowadzenie weryfikacji pojazdu kolejowego niezgodnego z TSI zgodnie z wybraną przez siebie procedurą weryfikacji zgodności z typem, określoną w pkt II.2 lub pkt II.3.

W myśl pkt. 4, w przypadku gdy typ pojazdu kolejowego, do którego został zaliczony pojazd kolejowy niezgodny z TSI, poddawany weryfikacji nie posiada certyfikatu badania typu, przed przystąpieniem do weryfikacji zgodności z typem, o której mowa w pkt I.3, wnioskodawca zwraca się do podmiotu uprawnionego z wnioskiem o przeprowadzenie badania typu zgodnie z procedurą określoną w pkt II.1.

Zgodnie z pkt. 5, po dokonaniu procedury weryfikacji pojazdu kolejowego niezgodnego z TSI, podmiot uprawniony potwierdza spełnianie zasadniczych wymagań przez ten pojazd, wydając certyfikat weryfikacji pojazdu kolejowego niezgodnego z TSI, na bazie którego wnioskodawca wystawia deklarację weryfikacji pojazdu kolejowego niezgodnego z TSI, którą załącza do wniosku o wydanie zezwolenia na dopuszczenie do eksploatacji, o którym mowa w art. 23b ust. 6 ustawy.

Procedura weryfikacji podzielona jest na badanie typu - moduł A oraz zapewnienie jakości produkcji - moduł B.

Zatem pojazd kolejowy niezgodny z TSI w badaniu typu moduł A powinien być poddany procedurze weryfikacji w oparciu o rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 27 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu właściwych krajowych specyfikacji technicznych i dokumentów normalizacyjnych, których zastosowanie umożliwia spełnienie zasadniczych wymagań dotyczących interoperacyjności systemu kolei (Dz. U. z 2013 r., poz. 43), w związku z Listą Prezesa UTK, zaktualizowaną w dniu 26 września 2013 r.

3.3. Jak słusznie stwierdził Prezes Urzędu Transportu Kolejowego brak było podstaw do wydania zezwolenia na dopuszczenie do eksploatacji pojazdu kolejowego niezgodnego z technicznymi specyfikacjami interoperacyjności, zwanymi dalej "TSI" - zgarniarki tłucznia wyposażonej w urządzenia bezpieczeństwa ruchu typu [...] o nr. fabrycznym [...].

W toku procedury wydania zezwolenia na dopuszczenie do eksploatacji przedmiotowego pojazdu kolejowego mają zastosowanie przepisy rozporządzenia w sprawie interoperacyjności (procedura weryfikacji moduł A - badanie typu i moduł B - zapewnienie jakości produkcji) oraz Listy Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego. Oznacza to, że przedmiotowy pojazd powinien przejść odpowiednie procedury weryfikacji zgodnie z powyższymi przepisami.

Zgodzić się należy ze stanowiskiem Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego, że przedmiotowy pojazd nie został poddany pełnej procedurze weryfikacji w zakresie modułu A - badania typu, co stanowi naruszenie art. 23e ust. 2 pkt 2 lit. b i c ustawy o transporcie kolejowym w zw. z pkt. 1 załącznika nr 3 do rozporządzenia w sprawie interoperacyjności. Tym samym wnioskodawca nie spełnił wszystkich przesłanek, które pozwoliłyby na wydanie zezwolenia na dopuszczenie do eksploatacji pojazdu kolejowego niezgodnego z TSI.

W ramach polskiej sieci kolejowej mogą być eksploatowane pojazdy kolejowe niezgodne z TSI, dla których została potwierdzona zgodność z siecią, gdyż tylko takie pojazdy gwarantują bezpieczeństwo prowadzenia transportu kolejowego. Tym samym brak potwierdzenia zgodności z siecią kolejową (moduł A badanie typu) nie pozwala stwierdzić, że przedmiotowy pojazd kolejowy będzie pozytywnie wpływał na bezpieczeństwo transportu kolejowego w Polsce.

Z akt sprawy wynika, że przedmiotowy pojazd uzyskał świadectwo dopuszczenia do eksploatacji typu pojazdu kolejowego profilarki tłucznia typu [...] nr [...] oraz Certyfikat rejestracji technicznej nr [...][...]. Wnioskodawca nie przedłożył jednak wymaganych dokumentów, tj.: deklaracji weryfikacji pojazdu kolejowego niezgodnego z TSI oraz certyfikatu weryfikacji pojazdu kolejowego niezgodnego z TSI. Prawidłowo organ uznał, że brak jest przepisów prawa, które wskazywałyby, że w przypadku pojazdów kolejowych, które uzyskały dopuszczenie w innym kraju, możliwe jest odstąpienie od pełnego zakresu badania typu moduł A. Wskazać należy, że na podstawie art. 23g ust. 2 pkt 2 ustawy o transporcie kolejowym, w przypadku pojazdów kolejowych niezgodnych z TSI, które otrzymały zezwolenie na dopuszczenie do eksploatacji wydane w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, wnioskodawca zobowiązany jest dostarczyć dokumentację potwierdzającą zgodność pojazdu kolejowego z siecią kolejową, w tym zgodność charakterystyki technicznej i eksploatacyjnej pojazdu kolejowego z infrastrukturą i stałymi instalacjami.

Zasadnie organ uznał, że mimo dopuszczenia pojazdu do eksploatacji w innym państwie, strona jest zobowiązana do przeprowadzenia pełnej procedury weryfikacji w oparciu o wymagania techniczne określone na Liście Prezesa UTK. Możliwość ograniczenia procedury weryfikacji pojazdu kolejowego niezgodnego z TSI w zakresie badania typu (moduł A) nie wynika również z przepisów europejskich.

Zatem dla możliwości wydania zezwolenia dla pojazdu niezgodnego z TSI decydujące jest spełnienie wymogów z art. 23e ust. 2 ustawy o transporcie kolejowym w zw. z przepisami rozporządzenia w sprawie interoperacyjności, a ze spełnienia powyższych wymogów nie zwalnia wnioskodawcy uzyskanie świadectwa dopuszczenia do eksploatacji typu pojazdu kolejowego oraz Certyfikat rejestracji technicznej nr [...][...]. Zatem niezależnie, czy pojazd niezgodny z TSI otrzymał zezwolenie w innym państwie członkowskim, czy też nie - obowiązuje go procedura weryfikacji potwierdzająca zgodność z polską siecią kolejową.

Zasadnie Prezes Urzędu Transportu Kolejowego uznał, że dopiero pełna weryfikacja pojazdu kolejowego daje podstawy do wydania przez Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego zezwolenia na dopuszczenie do eksploatacji typu pojazdu kolejowego. W zakresie badania typu (moduł A) procedura weryfikacji została przeprowadzona w sposób niekompletny.

Należy przyznać rację Prezesowi Urzędu Transportu Kolejowego, że na podstawie przedstawionej dokumentacji nie można jednoznaczne stwierdzić, w jakim zakresie został przebadany przedmiotowy pojazd, oraz czy przeprowadzone badania spełniają normy i specyfikacje techniczne, które znajdują się na Liście Prezesa UTK oraz zgodności z załącznikiem nr 4 do rozporządzenia, który określa wykaz parametrów pojazdu kolejowego do skontrolowania w celu dopuszczenia do eksploatacji pojazdów kolejowych niezgodnych z TSI. Tym bardziej, że część badań została wykonana przez stronę, a nie przez jednostkę upoważnioną posiadającą stosowne autoryzacje, zatem badanie te nie dają pewności ich bezstronnego przeprowadzenia.

Prawidłowo zatem Prezes Urzędu Transportu Kolejowego uznał, że brak jest podstaw do wydania zezwolenia na dopuszczenie do eksploatacji przedmiotowego pojazdu kolejowego niezgodnego z TSI, ze względu na złożenie niekompletnej dokumentacji wymaganej powszechnie obowiązującymi przepisami prawa i niepotwierdzenie przeprowadzenia pełnej procedury weryfikacji pojazdu kolejowego. Nie można stwierdzić, że pojazd kolejowy, który miałby być dopuszczony do eksploatacji, zapewnia bezpieczeństwo kolei.

IV. Wobec powyższego, odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, iż są one niezasadne.

V. Zdaniem Sądu postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone wnikliwie, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oceniony został właściwie, a mające zastosowanie w sprawie przepisy zostały prawidłowo zinterpretowane.

Sąd nie doszukał się naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.

VI. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), orzekł jak w sentencji.