Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA 1229/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-07-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: apl. prok. Szymon Brzozowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2004 r., sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. z siedzibą w G. na Prezesa Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty z dnia [...] grudnia 2002 r., nr[...], w przedmiocie nakazu zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie usług pocztowych -oddala skargę-


UZASADNIENIE

W dniu [...] października 2002 r. Prezes Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty, działając m.in. na podstawie art. 29 ust. 6 ustawy z dnia 23 listopada 1990 r. o łączności (Dz.U. z 1995 r. Nr 117, poz. 564 ze zm.), oraz na podstawie art. 104 § 1 w zw. z art. 268a k.p.a., wydał decyzję Nr [...], na mocy której stwierdził prowadzenie przez skarżącą spółkę S. Sp. z o.o. z siedzibą w G. – Filia w G., działalności w dziedzinie poczty polegającej na wykonywaniu na terenie województwa [...] i [...] usług pocztowych o charakterze powszechnym w zakresie przyjmowania przewozu i doręczania przesyłek listowych o masie do 2000 g zastrzeżonych wyłącznie dla Poczty Polskiej zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy o łączności i nakazał w/w spółce zaniechania w terminie 14 dni od dnia otrzymania decyzji prowadzenia działalności zastrzeżonej wyłącznie dla Poczty Polskiej. W uzasadnieniu decyzji organ, powołując się na wyniki przeprowadzonej przez pracowników [...] Oddziału Okręgowego URTiP w dniu [...] października 2002 r. kontroli w siedzibie spółki S. Sp. z o.o. – Filia w G., stwierdził, że w/w podmiot świadczy usługi polegające na przyjmowaniu, przewozie oraz doręczaniu przesyłek listowych zawierających dokumenty oraz rzeczy dopuszczone do przewozu pocztowego nadane w zamkniętym opakowaniu o masie do 2000 g. Z protokołu kontroli wynika ponadto, iż dołączone do skontrolowanych przesyłek PN (potwierdzenia nadania) nie zawierają informacji o zawartości przesyłek. W protokole stwierdzono również, iż działalność prowadzona jest na terenie województwa [...] i [...], zaś podstawą wykonywania usług w kontrolowanej spółce są umowy zawierane ze stałymi klientami oraz jednorazowe zlecenia telefoniczne. W protokole zapisano jednocześnie, iż uwagi kontrolowanego zostaną wniesione w terminie 14 dni. Załącznikiem do przedmiotowego protokołu było m.in. zestawienie 14 skontrolowanych przesyłek. Na tej podstawie Prezes URTiP, mając na względzie to, iż wykonywanie usług o charakterze powszechnym w zakresie przyjmowania, przewozu i doręczania przesyłek listowych należy wyłącznie do Poczty Polskiej, uznał, że doszło do naruszenia przez kontrolowaną spółkę przepisu art. 3 ust. 4 ustawy o łączności. W uzasadnieniu organ zauważył ponadto, iż brak informacji o zawartości przesyłki na potwierdzeniach nadania jest niezgodne z pkt.VII.1.a. Regulaminu Świadczenia Usług Przewozu Przesyłek w Krajowym i Międzynarodowym Transporcie Drogowym przez spółkę S. Sp. z o.o., gdzie nadawca gwarantuje, że zawartość przesyłki została właściwie opisana w dokumencie PN.

W piśmie z dnia [...] listopada 2002 r. skarżący złożył do Prezesa Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Strona skarżąca zarzuciła wydanej w dniu [...] października 2002 r. decyzji Prezesa URTiP rażące naruszenie prawa poprzez zastosowanie błędnej wykładni postanowień pkt. VII.1.a) Regulaminu usług świadczonych przez Spółkę, a także błędnej wykładni

przepisu art. 3 ust. 4 ustawy o łączności. W uzasadnieniu swego wniosku skarżąca spółka podniosła m.in., iż większość klientów spółki jest nią związanych stałą umową o współpracy, co słusznie podkreślono w Protokole kontroli. Zdaniem strony skarżącej organ dokonał nieprecyzyjnej wykładni przepisu art. 3 ust. 4 cyt. ustawy, interpretując go autonomicznie i w oderwaniu od pozostałych przepisów ustawy o łączności. Powołując się na stanowisko zawarte w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2002 r., sygn. akt IV CKN 1035/00, strona podniosła, iż nie przedmiot usługi (doręczanie korespondencji), lecz sposób jej wykonywania (powszechność) decyduje o ewentualnym wkroczeniu innego operatora w zakres monopolu Poczty Polskiej. Skoro zatem spółka skarżąca świadczy swoje usługi wyłącznie na rzecz klientów w oparciu o zawarte z nimi umowy i udzielane zlecenia – to klienci ci stanowią zamknięty, ograniczony i zindywidualizowany krąg osób, którym spółka może (na zasadzie swobody umów) odmówić wykonania usługi bez podania przyczyn, co jest niedopuszczalne przy świadczeniu usług pocztowych o charakterze powszechnym, wskazanych w postanowieniach ustawy o łączności.

W wyniku rozpatrzenia wniosku spółki S. Sp. z .o.o. z siedzibą w G. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Prezes Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty wydał w dniu [...] grudnia 2002 r. decyzję Nr [...], na podstawie której utrzymał w mocy swą wcześniejszą decyzję z dnia [...] października 2002 r. W uzasadnieniu decyzji ostatecznej Prezes URTiP nie zgodził się z zarzutami zawartymi we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, uznając, iż niewątpliwie przyjmowana przez skarżącą spółkę do przewozu i doręczenia korespondencja jest listem będącym przesyłką listową, której przyjęcie, przewóz i doręczenie zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy o łączności należy do obszaru zastrzeżonego dla Poczty Polskiej, o ile jego waga nie przekracza 2000 g. Odnosząc się do kwestii powszechności usług pocztowych Prezes URTiP podniósł, iż ze względu na brak jednolitości orzecznictwa i brak definicji powszechności nie można jednoznacznie stwierdzić, jakie usługi pocztowe mają charakter powszechny. Organ uznał jednakże, iż należałoby przychylić się do stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawartego m.in. w wyroku z dnia 3 grudnia 1999 r, sygn. akt II SA 1155/99, wyroku z dnia 28 września 2001 r., sygn. akt II SA 1615/00, oraz w wyroku NSA z dnia 5 lipca 2002 r., sygn. akt II SA 3376/00, w których to orzeczeniach Sąd ten przyjął, iż korespondencja w postaci rachunków Vat wystawionych przez Zakład Energetyczny dostarczana do odbiorców energii elektrycznej oraz korespondencja w postaci bilingów oraz zawiadomień kierowana do abonentów Zakładu Telekomunikacyjnego jest usługą kierowaną do nieokreślonej liczby osób, którą stanowią w tym przypadku odbiorcy energii elektrycznej i abonenci Zakładu Telekomunikacyjnego. Przez powszechność - zdaniem NSA wyrażonym w cyt. orzeczeniach – uznać zatem należy skierowanie danej usługi do większej, bliżej nieokreślonej liczby odbiorców, bowiem odbiorcą takich usług jest każdy odbiorca energii elektrycznej, czy też każdy abonent. Prezes URTiP stwierdził ponadto, iż zarzut strony dotyczący wydania zaskarżonej decyzji z rażącym naruszeniem prawa poprzez zastosowanie błędnej wykładni postanowień pkt. VII 1a Regulaminu nie ma wpływu na rozstrzygnięcie zawarte w osnowie decyzji. Z tej przyczyny wydanie decyzji nakazującej zaniechanie prowadzenia działalności było zatem - w ocenie organu – prawidłowe.

S. Sp. z o.o. wniosła w dniu [...] stycznia 2003 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach skargę na ostateczną decyzję Prezesa URTiP z dnia [...] grudnia 2002 r. Wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa poprzez jego błędną wykładnię (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), skarżący zarzucił wydanej przez w/w organ decyzji administracyjnej rażące naruszenie prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 4 ustawy o łączności. Strona podniosła, iż ustawodawca wskazał wyraźnie, iż usługi kurierskie, polegające na zarobkowym, przyspieszonym przewozie i doręczaniu w gwarantowanym terminie przesyłek – nie mają charakteru powszechnego, a zatem na mocy otrzymanego zezwolenia skarżąca spółka została upoważniona do świadczenia usług przewozu przesyłek kurierskich bez względu na ich zawartość, wagę, wielkość albo sposób opakowania, pod warunkiem, iż dokonuje tego w sposób zarobkowy i przyspieszony, a ponadto – co zdaniem strony skarżącej najistotniejsze – w sposób nie mający charakteru powszechnego. Pełnomocnik skarżącej spółki powołał się ponownie na ustalenia zawarte w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2002 r. i stwierdził, iż podmiot kontrolowany świadczy swoje usługi w oparciu o zawartą na piśmie umowę, z reguły wyłącznie w stosunku do podmiotów gospodarczych, na wybranym terytorium, za opłatą uzależnioną od wagi, wielkości i ilości nadawanych przesyłek w danym okresie obliczeniowym, a ponadto ma prawo - czego nie można zrobić przy świadczeniu usług powszechnych – odmówić wykonania usługi beza podania przyczyn. Pełnomocnik strony skarżącej zarzucił ponadto rażące naruszenie postanowień art. 10 k.p.a., albowiem decyzję Prezesa URTiP z dnia [...] października 2002 r. wydano przed upływem – wskazanego przez organ kontrolujący w treści protokołu z kontroli – 14 – dniowego terminu przyznanego stronie na ustosunkowanie się do ustaleń dokonanych w toku kontroli. W ten sposób – w ocenie skarżącego – zostało naruszone prawo strony do czynnego udziału w sprawie w każdym stadium postępowania. Naruszenie tej zasady ogólnej postępowania administracyjnego stanowi w związku z tym podstawę do uchylenia w całości zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonych decyzjach. W uzasadnieniu Prezes URTiP, ustosunkowując się do zarzutu rażącego naruszenia prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 4 ustawy o łączności poprzez jego błędną interpretację, wskazał m.in., iż ze względu na zaistniały w sprawie stan faktyczny, nieprecyzyjne przepisy w/w ustawy, a także z uwagi na rozbieżności poglądów Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego, organ uznał za uzasadnione przychylić się do stanowiska NSA w Warszawie zawartego w wyrokach powołanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w których to orzeczeniach przez powszechność należy – zdaniem NSA – uznać skierowanie danej usługi do większej, bliżej nieokreślonej liczby odbiorców. Organ przyjął w związku z tym, że skoro strona skarżąca zawarła umowę z konkretnym podmiotem, który zleca skarżącemu doręczanie przesyłek, to sytuacja podobna jest do sytuacji, gdy przedsiębiorca doręcza faktury Vat np. na zlecenie zakładu energetycznego. W związku z tym Prezes URTiP uznał, że skierowanie usługi do większej, bliżej nieokreślonej liczby odbiorców, jakimi w tym przypadku są wspomniani odbiorcy przesyłek, nadaje usłudze świadczonej przez spółkę S. Sp. z o.o. przymiot powszechności. Organ powołując się ponadto na przepis art. 2 pkt 7 ustawy o łączności, dotyczący definicji usług kurierskich, uznał, iż uzyskanie zezwolenia na świadczenie usług kurierskich nie uprawnia danego podmiotu do świadczenia wszelkich usług z zakresu usług pocztowych, a jedynie tych, które są określone w zezwoleniu. W ocenie organu usługi kurierskie nie mogą wkraczać w monopol Poczty Polskiej, to znaczy w wykonywanie usług o charakterze powszechnym polegających m.in. na doręczaniu przesyłek listowych o masie do 2000 g. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisu art. 10 § 1 k.p.a., Prezes URTiP stwierdził, iż zarzut niewyznaczenia stronie 14-dniowego terminu do ustosunkowania się do ustaleń zawartych w protokole kontroli przeprowadzonej w siedzibie oddziału skarżącej spółki jest całkowicie nietrafny, albowiem pierwsza decyzja wydana w sprawie opatrzona jest wprawdzie datą [...] października 2002 r., jednakże decyzja została przesłana stronie w dniu [...] października 2002 r. Organ zaznaczył, iż czternastodniowy termin wyznaczony stronie na ustosunkowanie się co do treści protokołu kontroli upływał w dniu 22 października 2002 r., zaś do tego dnia skarżący nie wniósł żadnego pisma zawierającego stanowisko strony. Oznacza to, iż Prezes URTiP powstrzymał się przez okres 14 dni od wydania decyzji, oczekując na stanowisko strony co do treści protokołu kontroli z dnia [...] października 2002 r. Organ uznał również, iż nietrafny jest zarzut braku możliwości ustosunkowania się co do ustaleń z kontroli przez Zarząd skarżącej spółki z o.o., tym bardziej, iż – zdaniem Prezesa URTiP – strona mogła zawsze wystąpić do organu o wyznaczenie dodatkowego terminu, jeżeli nie był dla niej wystarczający termin 14 dni.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W świetle przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Skarżący wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 24 stycznia 2003 r., a więc zgodnie z cytowanym przepisem ustawy sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270).

Przedmiotowa decyzja Prezesa URTiP nie narusza zarówno przepisów prawa materialnego wskazanych w ustawie z dnia 23 listopada 1990 r. o łączności, jak również przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności powołanego przez skarżącego art. 10 § 1 kpa, a ponadto art. 77 § 1, art. 80, jak również przepisu art. 107 § 1 i 3 kpa w stopniu, jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynika sprawy.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest przepis art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 23 listopada 1990 r. o łączności, który stanowi, że wykonywanie pocztowych usług o charakterze powszechnym w zakresie przyjmowania, przewozu i doręczania w obrocie krajowym i zagranicznym przesyłek listowych – z wyjątkiem druków bezadresowych i ankiet – o masie do 2.000 g, listów wartościowych o masie do 2.000 g, paczek pocztowych oraz nadawanie i doręczanie przekazów pocztowych – należy wyłącznie do Poczty Polskiej.

Zgodnie z przepisem art. 2 pkt 1 ustawy o łączności ilekroć w ustawie jest mowa o pocztowych usługach o charakterze powszechnym rozumie się przez to działalność gospodarczą polegającą na przyjmowaniu, przewozie i doręczaniu zwykłych przesyłek listowych, listów poleconych, listów wartościowych i paczek pocztowych oraz nadawaniu i doręczaniu przekazów pocztowych.

Definicje przesyłki i listu zawarte są w rozporządzeniu Ministra Łączności z dnia 15 marca 1996 r. w sprawie warunków korzystania z usług pocztowych o charakterze powszechnym (Dz.U. z 1996 r. Nr 40, poz. 173 ze zm.). Zgodnie z § 2 pkt 1 przedmiotowego rozporządzenia ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o przesyłce rozumie się przez to list zwykły, list polecony, list wartościowy, kartkę pocztową, druk, druk bezadresowy, ankietę oraz paczkę pocztową. Przez list rozumie się korespondencję pisemną lub rzeczy dopuszczone do przewozu pocztowego, nadane w zamkniętym opakowaniu (§ 2 pkt 2 rozporządzenia).

W ocenie Sądu istotę sporu stanowiło wyjaśnienie, czy świadczenie przez skarżącą spółkę z o.o. - w ramach zawartych z poszczególnymi klientami umów cywilnoprawnych - usług polegających na przyjmowaniu, przewozie i doręczaniu przesyłek w postaci listów poniżej 2000 g. narusza postanowienia art. 3 ust. 4 ustawy o łączności.

W tym miejscu wypada jedynie zaznaczyć, iż żądanie strony skarżącej dotyczące stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., z uwagi na rażące naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną interpretację, jest całkowicie niezasadne, albowiem - w świetle ugruntowanego orzecznictwa NSA oraz poglądów doktryny prawa administracyjnego – w grupie sytuacji objętych dyspozycją w/w przepisu k.p.a. nie mieści się błędna interpretacja przepisów składających się na podstawę prawną zaskarżonej decyzji, a więc zastosowanie przy wydaniu decyzji administracyjnej jednej z możliwych interpretacji przepisów prawa o niejednoznacznej treści, nie może być uznane za rażące naruszenie prawa, o jakim mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Rażące naruszenie prawa, w rozumieniu tego przepisu, to oczywiste naruszenie jednoznacznego przepisu prawa (tak m.in. /w:/ wyrok NSA z dnia 6 lutego 1995 r., sygn. akt II SA 1642/94, "Prokuratura i Prawo" z 1995 r., nr 7-8, s. 70). W niniejszej sytuacji mamy właśnie do czynienia z niejednoznacznym przepisem ustawy o łączności, o czym może świadczyć m.in. niejednolite orzecznictwo sądowe powołane przez obie strony w toku postępowania.

Zdaniem Sądu podstawowe trudności w ocenie charakteru świadczonych przez skarżącą spółkę czynności wynikały z niewyczerpującej i niejednoznacznej definicji "pocztowych usług o charakterze powszechnym" zawartej w art. 2 pkt 1 w/w ustawy o łączności. Rozstrzygnięcie tego problemu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny było konieczne dla ustalenia zakresu przedmiotu monopolu Poczty Polskiej ustanowionego w art. 3 ust. 4 ustawy o łączności.

Niniejsza sprawa niewątpliwie dotyczy również kwestii pewnego ograniczenia wolności prowadzenia działalności gospodarczej. W gospodarce rynkowej zasadą jest wolność gospodarcza i konkurencja w świadczeniu dóbr i usług. Gwarantują to przepisy art. 20 i 22 Konstytucji RP oraz art. 5 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej (Dz.U. z 1999 r. Nr 101, poz. 1178 ze zm.). Konstytucja RP dopuszcza ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej, ale wymaga to wyraźnej regulacji ustawowej (vide: art. 22 Konstytucji RP). Zdaniem Sądu takim właśnie ograniczeniem jest ustanowienie monopolu Poczty Polskiej w doręczaniu przesyłek listowych w odniesieniu do pocztowych usług o charakterze powszechnym.

W niniejszej sprawie należało przede wszystkim dokonać oceny, czy świadczenie przez skarżącą spółkę - na podstawie indywidualnych umów zawartych z nadawcami przesyłek objętych kontrolą URTiP - usług polegających na doręczaniu tych przesyłek odbiorcom (klientom w/w zleceniodawców), wchodzi w zakres usług pocztowych o charakterze powszechnym, wykonywanie których stanowi prawny monopol Poczty Polskiej.

Według Sądu z zebranego w toku postępowania materiału dowodowego wynika jednoznacznie, że S. Sp. z o.o. świadczy usługi polegające na przewozie i doręczaniu korespondencji w postaci listów, będących przesyłką listową w rozumieniu przepisu art. 2 pkt 2 cyt. ustawy.

Sąd uznał w tym względzie za w pełni wiarygodne wyniki kontroli przeprowadzonej w siedzibie filii skarżącej spółki przez pracowników [...] Oddziału Okręgowego Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty. Z tej przyczyny Sąd uznał, iż organ administracji dostatecznie wyjaśnił stan faktyczny sprawy.

W ocenie Sądu należy zgodzić się ze stanowiskiem, iż określony w art. 3 ust. 4 ustawy o łączności monopol Poczty Polskiej ograniczony jest z jednej strony masą przesyłki (do 2000 g.) i jej rodzajem (przesyłki listowe, listy wartościowe, paczki pocztowe i przekazy pocztowe), zaś z drugiej strony cechą powszechności przy wykonywaniu usług pocztowych. Te elementy definiują obszar zastrzeżony dla Poczty Polskiej, a ich stwierdzenie w działalności danego przedsiębiorcy pozwala na sformułowanie wobec niego zarzutów wykonywania działalności preter legem.

Mając to na uwadze należy uznać, iż wszystkie te elementy zostały – w ocenie Sądu – stwierdzone przez URTiP wobec skarżącej spółki.

W ocenie Sądu skontrolowana korespondencja dostarczana przez skarżącą spółkę stanowi przesyłkę listową w rozumieniu art. 3 ust. 4 ustawy o łączności, albowiem jest ona skierowana do większej, bliżej nieokreślonej liczby odbiorców, którzy są adresatami przesyłek przewożonych i doręczanych przez stronę skarżącą w ramach zlecanych jej usług na podstawie indywidualnie zawieranych umów.

Zdaniem Sądu właśnie skierowanie tej korespondencji do większej, bliżej nieokreślonej liczby odbiorców, jakimi w tym przypadku są wspomniani klienci podmiotów, z którymi kontrolowana spółka zawarła indywidualne umowy dotyczące doręczania korespondencji, nadaje tej usłudze przymiot powszechności, albowiem jest ona wykonywana w dużym rozmiarze i na znacznym terytorium (część województwa [...] i [...]).

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego świadczone przez skarżącego usługi niewątpliwie nie mają charakteru jednostkowego, indywidualnego, czy też skierowanego do zamkniętego kręgu odbiorców, gdyż odbiorcą w/w korespondencji jest bliżej nie określony podmiot - kontrahent jednostki zlecającej doręczanie tej korespondencji stronie skarżącej. W ocenie Sądu jest natomiast kwestią przypadku liczba odbiorców przesyłek, którzy w danym momencie staną się odbiorcami korespondencji. Przesądza to o ogólnodostępności usług świadczonych przez spółkę S. Sp. z o.o., czyli o ich powszechności.

Skoro zatem w/w spółka wykonywała, poza zakresem przedmiotu swojej działalności (tj. usługi kurierskie), działalność gospodarczą polegającą na doręczaniu wspomnianej korespondencji (przesyłek listowych) adresatom tych przesyłek, czyli świadczyła pocztowe usługi o charakterze powszechnym zastrzeżone dla Poczty Polskiej, wydanie skarżącym zakazu dalszego prowadzenia tej działalności przez Prezesa URTiP było zasadne i zgodne z dyspozycją przepisu art. 29 ust. 6 ustawy z dnia 23 listopada 1990 r. o łączności.

Zdaniem Sądu skarżąca spółka naruszyła powołany przepis art. 3 ust. 4 ustawy o łączności, co obligowało Prezesa URTiP do wydania stosownej decyzji administracyjnej, a więc organ nie dopuścił się obrazy prawa materialnego, prawidłowo dokonując wykładni zastosowanych przepisów ustawy o łączności.

W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie poczynione przez organ ustalenia w zakresie stwierdzonych naruszeń wynikają z zebranego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana przez ten organ ocena tego materiału w kontekście zastosowanych przepisów ustawy nie budzi zastrzeżeń Sądu.

Sąd nie uznał zasadności stanowiska pełnomocnika strony skarżącej, iż powszechność usług polegających na przewozie przesyłek wyklucza wykonywanie tych usług na podstawie indywidualnie zawartych umów, albowiem – zdaniem Sądu, usługi pocztowe wykonywane w ramach tych kontraktów były kierowane do większej, bliżej nieokreślonej liczby odbiorców.

Stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie znajduje uzasadnienie w dotychczasowej linii orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie w podobnych sprawach, czego dowodem mogą być następujące orzeczenia: wyrok NSA z dnia 3 grudnia 1999 r., sygn. akt II SA 1155/99, wyrok NSA z dnia 28 września 2001 r., sygn. akt II SA 1615/00, czy też wyrok NSA z dnia 5 lipca 2002 r., sygn. akt II SA 3376/00.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie podzielił poglądu wyrażonego przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 10 maja 2002 r., sygn. akt IV CKN 1035/2000, OSNC z 2003 r., nr 3, poz. 44, w uzasadnieniu którego Sąd ten przedstawił swoją propozycję interpretacji pojęcia pocztowej usługi o charakterze powszechnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż przede wszystkim fakt, że przesyłki listowe doręczane przez stronę skarżącą są kierowane do większej, nieokreślonej bliżej liczby odbiorców nadaje usłudze kurierskiej powszechny charakter, albowiem zindywidualizowany jest w takim przypadku wyłącznie krąg nadawców, tj. podmiotów z którymi kontrolowana spółka podpisała indywidualne umowy o świadczenie usług.

W ocenie Sądu przyjęcie tak szerokiej wykładni przepisów ustawy o łączności, jaką zastosował Sąd Najwyższy w powołanym orzeczeniu z 2002 r., mogłoby uczynić wątpliwą jakąkolwiek skuteczność i zasadność podjętej przez ustawodawcę ochrony monopolu operatora publicznego, jakim jest Poczta Polska. Przyjęcie za Sądem Najwyższym, iż w przypadku, gdy firmę kurierską łączy indywidualnie zawarta umowa o świadczenie usług w zakresie doręczania przesyłek - to brak jest możliwości postawienia skutecznego zarzutu naruszenia wspomnianego monopolu - w prostej linii mogłoby doprowadzić do sytuacji, w której sieć podobnych powiązań pomiędzy firmami kurierskimi, a usługodawcami o dużym zasięgu prowadzonej działalności, a tym samym szerokim kręgu odbiorców (np. zakłady telekomunikacyjne, zakłady energetyczne, urzędy skarbowe, duże ogólnopolskie sieci handlowe lub usługowe, duże ogólnopolskie towarzystwa ubezpieczeniowe czy też instytucje finansowe, itp.), prowadziłaby w prostej linii do faktycznej eliminacji Poczty Polskiej na znacznych obszarach kraju z wykonywania usług pocztowych w segmencie działalności objętej jej prawnym monopolem.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie miał na względzie fakt, iż nowe prawo regulujące kwestie przedmiotowych usług, tj. ustawa z dnia 12 czerwca 2003 r. –Prawo pocztowe (Dz.U. z 2003 r. Nr 130, poz. 1188 ze zm.) dokonała znacznej liberalizacji rynku usług pocztowych i tym samym uszczuplenia granic monopolu Poczty Polskiej, niemniej zmiany te były przede wszystkim wynikiem obowiązków nałożonych na Polskę przez ustawodawstwo wspólnotowe (obowiązek dostosowania prawa) i nie mogą świadczyć na niekorzyść operatora publicznego chronionego na podstawie dotychczasowego prawa, a więc ustawy z 1990 r. o łączności. Stąd jakiekolwiek próby definiowania zakresu monopolu Poczty Polskiej na podstawie obecnych przepisów Prawa pocztowego nie mogły – zdaniem Sądu, mieć zastosowania w niniejszej sprawie, zaś Sąd przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji Prezesa URTiP związany był uregulowaniami ustawowymi obowiązującymi w dacie jej wydania.

Zdaniem Sądu nie powinno mieć również znaczenia decydującego o sposobie rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie kryterium cenowe (kwestia przystępności cen za usługi pocztowe) oraz jakość świadczonych przez skarżącego usług, albowiem ustawodawca nie posłużył się tymi kryteriami w ustawie o łączności dla ustalenia zakresu monopolu Poczty Polskiej, w przeciwieństwie do obecnie obowiązujących, zmienionych pod wpływem m.in. dyrektyw wspólnotowych - przepisów Prawa pocztowego. Dokonując oceny charakteru świadczonych przez skarżącą spółkę usług pocztowych, organ administracji nie był zobowiązany uwzględnić tych elementów na korzyść skarżącej spółki.

Jedynie na marginesie wypada – zdaniem Sądu – podnieść, iż skarżąca spółka w toku postępowania nie wykazała jednoznacznie, że realizowane przez nią (na podstawie przedłożonych do akt sprawy umów indywidualnych zawartych z klientami stałymi i masowymi) usługi pocztowe odbiegają w sposób szczególnie istotny od standardu usług świadczonych przez pocztę, a więc, że nie są to typowe przesyłki zawierające listy o wadze poniżej 2000 g.

Odnośnie pozostałych zarzutów skargi dotyczących naruszenia przez organ administracji norm postępowania administracyjnego, Sąd uznał, iż nie zasługują one na uwzględnienie w kontekście materiału zgromadzonego w toku postępowania.

Przede wszystkim nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszania przez organ przepisu art. 10 § 1 k.p.a., albowiem – zdaniem Sądu - Prezes URTiP zagwarantował stronie skarżącej czynny udział w każdym stadium postępowania oraz zagwarantował jej przed wydaniem decyzji możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W ocenie Sądu nawet w przypadku, gdyby organ wydał decyzję przed upływem 14 – dniowego terminu określonego w protokole kontroli, to i tak nie możnaby uznać tego za przyczynę uniemożliwiającą skarżącemu wypowiedzenie się co do zabranych w sprawie dowodów. W niniejszej sprawie organ powstrzymał się jednakże przed wysłaniem stronie skarżącej decyzji przez upływem w/w terminu, co i tak nie miało jakiegokolwiek znaczenia, albowiem strona nie ustosunkowała się w ogóle do ustaleń zawartych w protokole kontroli, nie przesyłając jakichkolwiek wyjaśnień również po upływie w/w terminu.

Brak jest ponadto uzasadnienia dla skutecznego postawienia organowi zarzutu obrazy pozostałych przepisów k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy, w tym w szczególności norm wskazanych w przepisach art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., jak również art. 80 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a., albowiem – w ocenie Sądu – organ administracji wyczerpująco wyjaśnił stan faktyczny poruszając się w ramach przyznanych mu na mocy k.p.a. i cyt. ustawy o łączności kompetencji.

Zdaniem Sądu w świetle przedstawionych argumentów należy przyjąć, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie i z tej przyczyny podlega oddaleniu.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając w tym zakresie na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.