Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2082/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-03-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 156 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.) asesor WSA Iwona Kosińska Protokolant Marta Maciejkowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2008 r. sprawy ze skargi H. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] października 2007 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku H. Ś. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności własnej decyzji z dnia [...] lutego 2002 r. nr [...] wydanej w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności pkt VII decyzji administracyjnej Prezydium Rady Narodowej W. Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z dnia [...] kwietnia 1970 r. nr [...] odmawiającej ustanowienia użytkowania wieczystego działki budowlanej położonej przy ul. [...] w W. na rzecz B. i H. małż. Ś. – utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] lutego 2007 r.

W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podało, że nieruchomość położona przy ul. [...] w W. ozn. nr hip. [...] lit. [...], dz. nr [...] stanowiła własność B. B. w [...] częściach i A. z domu B. zamężnej K. w [...] częściach. Na mocy art. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) nieruchomość ta przeszła na własność gminy W. a później Skarbu Państwa.

W dniu 1 lutego 1949 r., w terminie przewidzianym dekretem, pełnomocnik B. B. i A. K. złożył wniosek o ustanowienie własności czasowej ww. nieruchomości.

W drodze umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego dnia [...] marca 1969 r. Rep. Nr [...] oraz umowy przeniesienia własności z dnia [...] maja 1969 r. Rep. Nr [...] – A. K. sprzedała B. i H. małż. Ś. udział wynoszący [...] części budynku objętego księgą wieczystą Kw nr [...], usytuowanego na działce gruntu o powierzchni [...] m2 położonej w W., przy ul. [...], opisanej w księdze wieczystej "[...] lit. [...]", oznaczonej nr [...] wraz z prawami i roszczeniami o przyznanie prawa użytkowania wieczystego połowy gruntu tej nieruchomości. Tytuł własności do pozostałych [...] części wymienionego budynku mieszkalnego był uregulowany na M. K., syna E. i A. K.

Wnioskiem z dnia 9 stycznia 1970 r. B. i H. Ś. oraz M. K., jako następcy prawni przeddekretowych właścicieli przedmiotowego gruntu, wystąpili o ustanowienie użytkowania wieczystego:

1) działki oznaczonej na planie sytuacyjnym nr [...] o powierzchni [...] m2 na rzecz małż. Ś.,

2) działki oznaczonej na planie sytuacyjnym nr [...] o powierzchni [...] m2 na rzecz M. K.

Kolejny wniosek w sprawie, jak podało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., dotyczył podzielenia opłaty symbolicznej oraz pełnej, pomiędzy właścicieli obu nieruchomości, natomiast wnioskiem z dnia 11 marca 1970 r. B. i H. małż. Ś. oraz M. K. wnieśli o ustalenie opłaty symbolicznej na rzecz M. K., a na rzecz małż. Ś. – opłaty rocznej.

Prezydium Rady Narodowej W. Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej decyzją z dnia [...] kwietnia 1970 r., uwzględniając powyższy wniosek:

1. ustanowiło wieczyste użytkowanie na okres 99 lat działki numer [...] o pow. [...] m2 położonej przy ul. [...], oznaczonej hip. "[...] lit. [...]" działka nr [...], przeznaczonej pod budowę budynku mieszkalnego w układzie bliźniaczym na rzecz B. i H. małż. Ś.;

2. ustanowiło wieczyste użytkowanie na okres 99 lat działki nr [...] o pow. [...] m2 położonej przy ul. [...], oznaczonej hip. "[...] lit. [...]", działka nr [...], przeznaczonej pod budowę budynku mieszkalnego w układzie bliźniaczym na rzecz M. K.;

3. odmówiło ustanowienia wieczystego użytkowania do pozostałej części gruntu, stanowiącej powierzchnię ponadnormatywną.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że ustanowienie wieczystego użytkowania gruntu jest zgodne z celami ustalonymi w planie zagospodarowania przestrzennego terenu. Na podstawie wyżej wymienionej decyzji zawarta została umowa użytkowania wieczystego gruntu działki nr [...] o powierzchni [...] m2 – na rzecz małż. Ś. (umowa użytkowania wieczystego – akt notarialny z dnia [...] sierpnia 1970 r. Rep. [...]) oraz działki nr [...] o pow. [...] m2 – na rzecz M. K. (umowa użytkowania wieczystego – akt notarialny z dnia [...] sierpnia 1970 r. Rep. [...]).

Z ustaleń Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wynika, że w dniu [...] października 1996 r. H. Ś. wystąpiła z wnioskiem o przyłączenie działki nr [...] położonej w W. przy ul. [...] o powierzchni [...] m2 do działki nr [...] (poprzednio nr [...]) o powierzchni [...] m2. W aktach sprawy brak odpowiedzi na powyższy wniosek.

Wnioskiem z dnia 29 grudnia 2000 r. H. Ś., następca prawny A. K., zwróciła się do Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast o stwierdzenie nieważności pkt VII decyzji administracyjnej Prezydium Rady Narodowej W. Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z dnia [...] kwietnia 1970 r., w którym Prezydium odmówiło ustanowienia wieczystego użytkowania do pozostałej części gruntu. W uzasadnieniu swojego wniosku wnioskodawczyni wyjaśniła, że włada całą zabudowaną nieruchomością o powierzchni [...] m2, zabudowa i użytkowanie zgodne są z planem zagospodarowania przestrzennego, a istnieje niemożność zagospodarowania części działki o powierzchni [...] m2 przez innego użytkownika, zatem "pkt VII ww. decyzji nie znajduje oparcia w prawie, a ponadto rażąco narusza powołane w decyzji przepisy prawa".

Samorządowe Kolegium Odwoławczego w W. podało, że pismem z dnia 18 stycznia 2001 r., na podstawie art. 65 § 1 kpa, Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast przekazał wniosek H. Ś. o stwierdzenie nieważności decyzji według właściwości do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w celu jego rozpoznania.

Samorządowe Kolegium Odwoławczego w W. decyzją z dnia [...] lutego 2002 r. nr [...] odmówiło stwierdzenia nieważności pkt VII decyzji administracyjnej Prezydium Rady Narodowej W. Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z dnia [...] kwietnia 1970 r. w sprawie odmowy ustanowienia użytkowania wieczystego działki budowlanej położonej przy ul. [...] w W. na rzecz B. i H. małż. Ś., a decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku H. Ś. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] lutego 2002 r.

W dniu 4 stycznia 2006 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wpłynął wniosek H. Ś. o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2002 r. nr [...], z uwagi na naruszenie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. w związku z art. 9 kpa.

Po rozpatrzenia wniosku, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] odmówiło stwierdzenia nieważności swojej decyzji z dnia [...] lutego 2002 r. [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności pkt VII decyzji administracyjnej Prezydium Rady Narodowej W. Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z dnia [...] kwietnia 1970 r. w sprawie odmowy ustanowienia użytkowania wieczystego działki budowlanej położonej przy ul. [...] w W. na rzecz B. i H. małż. Ś.

Po rozpoznaniu wniosku H. Ś. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdziło, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji ocenie podlega sama decyzja i jej skutki prawne, a nie poprzedzające ją postępowanie (Borkowski w: Adamiak/Borkowski, KPA Komentarz, Warszawa 1998, art. 156, Nb. 5). Naruszenia prawa, mogące stanowić podstawę stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa mają charakter rażący w takim przypadku, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podało, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 września 1997 r. sygn. akt III SA 1425/96, niepubl., stwierdził, iż w dotychczasowym orzecznictwie sądowym oraz w doktrynie przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa) następuje wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. W orzecznictwie sądowym wyrażone były także poglądy, iż jako "rażącego" nie można traktować takiego rozstrzygnięcia, które wynika z odmiennej interpretacji danej normy. Rażące naruszenie prawa jest bowiem z reguły wyrazem ewidentnego i jasno uchwytnego błędu w interpretowaniu prawa. W orzecznictwie wyrażono także pogląd, że o "rażącym" naruszeniu prawa można mówić jedynie wtedy, gdy stwierdzone naruszenie ma znacznie większą wagę, aniżeli stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej.

W wyroku z dnia 11 maja 1994 r. sygn. akt III SA 1705/93, publ. Wspólnota z 1994 r., nr 42, poz. 16, Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że z rażącym naruszeniem prawa nie można utożsamiać każdego naruszenia prawa. Naruszenie prawa ma cechę rażącego, gdy decyzja nim dotknięta wywołuje skutki prawa nie dające się pogodzić z wymaganiami praworządności, którą należy chronić nawet kosztem obalenia ostatecznej decyzji. Nie chodzi więc o spór o wykładnię prawa, lecz o działanie wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w prawie. O rażącym naruszeniu prawa można mówić wyłącznie w sytuacji, gdy proste zestawienie treści decyzji z treścią przepisu prowadzi do wniosku, że pozostają one ze sobą w jawnej sprzeczności.

W wyroku z dnia 28 listopada 1997 r. sygn. akt III SA 1134/96, publ. ONSA z 1998 r. nr 3, poz. 101, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż rozstrzygający dla oceny, czy zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa, jest stan prawa w dniu wydania tej decyzji; na taką ocenę nie może mieć wpływu ani późniejsza zmiana prawa, ani tym bardziej zmiana interpretacji tego prawa.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, że zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, przy czym, o "rażącym naruszeniu prawa", zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym, decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze – skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – skutki gospodarcze lub społeczne naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (vide wyrok NSA z dnia 9 lutego 2005 r. sygn. akt OSK 1134/04, LEX nr 165717).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło również, że "Rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Cechą rażącego naruszenia prawa jest również to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego w niej przepisu. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny" (zob. wyrok NSA z dnia 26 września 2000 r. sygn. akt V SA 2998/99, LEX nr 51249).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podkreśliło, że stwierdzenie nieważności decyzji stanowi wyjątek od generalnej zasady trwałości decyzji administracyjnych, toteż organ nie może wychodzić poza ramy określone przez ustawodawcę w stosownych przepisach kodeksu postępowania administracyjnego. Stanowisko takie podziela również Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z dnia 28 maja 1985 r. I SA 89/85, ONSA 1985, nr 1, poz. 30; GAP 1987, nr 23, s. 44 stwierdził – "W postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru o stwierdzenie nieważności decyzji organ ma obowiązek rozpatrywać sprawę w granicach określonych w art. 156 § 1 kpa, to znaczy nie może rozpatrywać sprawy co do jej istoty, jak w postępowaniu odwoławczym", należy wykazać jaka konkretnie norma prawa materialnego została naruszona przy wydaniu rzeczonej decyzji. Wady wymienione w art. 156 §1 kpa mają charakter materialny i tkwią w samej decyzji jako akcie stanowiącym podstawę stosunku prawnego. Dotyczą one podmiotów tego stosunku, jego przedmiotu oraz podstawy prawnej. Nie są to wady formalne, organ działający na mocy art. 156 § 1 kpa nie wypowiada się co do wadliwości postępowania poprzedzającego wydanie aktu, lecz jedynie zajmuje się samą decyzją.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, iż w rozpatrywanej sprawie decyzja nie narusza prawa w stopniu, który można uznać za rażący, ponieważ organ wydając decyzję nie działał ani wbrew nakazowi ani wbrew zakazowi ustanowionemu w prawie.

Naruszenie prawa ma cechę rażącego, gdy decyzja nim dotknięta wywołuje skutki prawa nie dające się pogodzić z wymaganiami praworządności, którą należy chronić nawet kosztem obalenia ostatecznej decyzji. Nie chodzi więc o spór o wykładnię prawa, lecz o działanie wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w prawie. Innymi słowy, o rażącym naruszeniu prawa można mówić wyłącznie w sytuacji, gdy proste zestawienie treści decyzji z treścią przepisu prowadzi do wniosku, że pozostają one ze sobą w jawnej sprzeczności (wyrok NSA w Warszawie z 11 maja 1994 r. III SA 1705/93 Wspólnota 1994/42/16).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, że dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, choć restrykcyjny dla właścicieli nieruchomości ustanawiał reguły, w których należało uwzględnić wniosek o przyznanie prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego) do gruntu, jeżeli zostały spełnione przesłanki wymienione w treści art. 7 ust. 1 i 2 dekretu.

Podstawę do wydania decyzji z dnia [...] kwietnia 1970 r. stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 32, poz. 159) w związku z art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy oraz przepisy kodeksu cywilnego, chociaż, zdaniem organu, podstawę prawną winny stanowić jedynie przepisy dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, że zgodnie z art. 7 dekretu dotychczasowy właściciel gruntu, prawni następcy właściciela, będący w posiadaniu gruntu, lub osoby prawa jego reprezentujące, mogli w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę zgłosić wniosek o przyznanie na tym gruncie jego dotychczasowemu właścicielowi prawa wieczystego użytkowania z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną, a gmina obowiązana była uwzględnić wniosek dotychczasowego właściciela, jego następcy prawnego lub osoby prawa jego reprezentującej, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania (później planu zagospodarowania przestrzennego).

Poprzedniczka prawna B. i H. małż. Ś. wystąpiła z wnioskiem takim we wskazanym w dekrecie terminie, i wnioskowała wraz ze współwłaścicielką o przyznanie własności czasowej w stosunku do całej nieruchomości. Następnie doszło do przeniesienia własności nieruchomości oraz roszczeń o ustanowienie użytkowania wieczystego na rzecz małżonków Ś. oraz M. K. Zarówno B. i H. małż. Ś. jak i M. K. we wnioskach z dnia 9 stycznia 1970 r. oraz z 11 marca 1970 r. ograniczyli swoje żądania do ustanowienia użytkowania wieczystego działek o pow. [...] m2 . Wydana decyzja z dnia [...] kwietnia 1970 r., zdaniem organu, była zatem zgodna z wnioskiem B. i H. małż. Ś. z dnia 9 stycznia oraz z dnia 11 marca 1970 r.

Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., nie można uznać, iż decyzja administracyjna z dnia [...] kwietnia 1970 r. Prezydium Rady Narodowej W. w sprawie ustanowienia użytkowania wieczystego działki budowlanej położonej przy ul. [...] w W. na rzecz B. i H. małż. Ś. wydana została z rażącym naruszeniem prawa; wprawdzie w decyzji tej zapisano, iż "odmawia się ustanowienia użytkowania wieczystego w pozostałej części", ale – wobec jednoznacznej treści wniosków o ustanowienie tego prawa jedynie w stosunku do [...] m2 – nie można tego sformułowania uznać za przykład rażącego naruszenia prawa, niezależnie od wskazania przez pełnomocnika wnioskodawczyni, motywacji takiej, a nie innej treści wniosku dekretowego. W związku z powyższym, zdaniem organu, należało uznać, że decyzja z dnia [...] kwietnia 1970 r. wydana została zgodnie z art. 7 dekretu i uwzględniała złożony wniosek.

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła H. Ś.; zarzucając naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy oraz art. 7, 8 i 9 kpa polegające na uznaniu, że nie stanowi rażącego naruszenia prawa odmowa tytułu do gruntu w trybie tzw. dekretu warszawskiego z przyczyny przez ten akt nie przewidzianej - przekroczenie powierzchni normatywnej, z uzasadnieniem, że – nie potwierdzone budową decyzji – złamanie prawa znajduje oparcie w stanowisku jej adresatów – wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, a także uchylenie poprzedzającej ja decyzji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja oraz decyzja poprzedzająca nie naruszają prawa.

Sąd podziela stanowisko organu wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a nie podziela zarzutów skargi.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] października 2007 r. utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] lutego 2007 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności własnej decyzji z dnia [...] lutego 2002 r. wydanej w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności pkt VII decyzji administracyjnej Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] kwietnia 1970 r. odmawiającej ustanowienia użytkowania wieczystego działki budowlanej położonej przy ul. [...] w W. na rzecz B. i H. małż. Ś.

Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest postępowaniem nadzwyczajnym, jest formą nadzoru. Stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od generalnej zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, wyrażonej w art. 16 § 1 kpa, zgodnie z którym decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne; stwierdzenie ich nieważności może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych.

Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. W postępowaniu tym organ ma obowiązek rozpatrywać sprawę w granicach określonych w art. 156 § 1 kpa, i nie może rozpatrywać sprawy co do istoty, tak jak w postępowaniu odwoławczym, bowiem ocenie podlega sama decyzja i jej skutki prawne, a nie poprzedzające ją postępowanie; organ ma obowiązek wskazać normę prawa, która została naruszona przy wydaniu decyzji.

Aby naruszenie prawa mogło stanowić podstawę stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, musi mieć charakter rażący. Zgodnie z dotychczasowym orzecznictwem sądowym oraz doktryną, przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa następuje wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa, i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa, ale rażącym naruszeniem prawa nie jest rozstrzygnięcie wynikające z odmiennej interpretacji danej normy. Nie jest to więc spór o wykładnię prawa, lecz o działanie wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w prawie. Jeśli zestawienie treści decyzji z treścią przepisu prowadzi do wniosku, że pozostają one ze sobą w jawnej sprzeczności, oznacza to, że zaistniało rażące naruszenie prawa.

Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Oznacza to, że rażące naruszenie prawa musiało zaistnieć w dniu wydania zaskarżonej decyzji, a zatem decydujące znaczenie ma tutaj stan prawa istniejący w dniu wydania tej decyzji. Na ocenę ważności decyzji nie może mieć wpływu ani późniejsza zmiana prawa, ani tym bardziej zmiana interpretacji tego prawa.

Sąd podziela stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., że zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, przy czym, o "rażącym naruszeniu prawa", zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym, decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz skutki ekonomiczne lub gospodarcze, które wywołuje decyzja, a stwierdzenie nieważności decyzji stanowi wyjątek od generalnej zasady trwałości decyzji administracyjnych.

Prawidłowo Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, iż w rozpatrywanej sprawie decyzja nie narusza prawa w stopniu, który można uznać za rażący, ponieważ organ wydając decyzję nie działał ani wbrew nakazowi ani wbrew zakazowi ustanowionemu w prawie.

Sąd podziela pogląd organu, iż dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, wprawdzie restrykcyjny dla właścicieli nieruchomości, jednakże ustanawiał reguły, zgodnie z którymi należało uwzględnić wniosek o przyznanie prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego) do gruntu, jeżeli zostały spełnione przesłanki wymienione w treści art. 7 ust. 1 i 2 dekretu. Jeżeli zatem dotychczasowy właściciel gruntu w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę zgłosił wniosek o przyznanie prawa wieczystego użytkowania z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną, to gmina obowiązana była uwzględnić wniosek dotychczasowego właściciela, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania (później planu zagospodarowania przestrzennego).

Poprzedniczka prawna B. i H. małż. Ś., w terminie, wystąpiła z wnioskiem o przyznanie własności czasowej w stosunku do całej nieruchomości. Następnie doszło do przeniesienia własności nieruchomości budynkowej oraz roszczeń o ustanowienie użytkowania wieczystego na rzecz małżonków Ś. oraz M. K. Zarówno B. i H. małż. Ś. jak i M. K. we wnioskach z dnia 9 stycznia 1970 r. oraz z dnia 11 marca 1970 r. ograniczyli swoje żądania do ustanowienia użytkowania wieczystego działek o pow. [...] m2, a zatem decyzja z dnia [...] kwietnia 1970 r., była zgodna z wnioskiem dekretowym, zmodyfikowanym wnioskami z 1970 r.

Sąd podziela stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., iż nie można uznać, że decyzja administracyjna z dnia [...] kwietnia 1970 r. Prezydium Rady Narodowej W. w sprawie ustanowienia użytkowania wieczystego działki budowlanej położonej przy ul. [...] w W. na rzecz B. i H. małż. Ś. wydana została z rażącym naruszeniem prawa; wprawdzie w decyzji tej zapisano, iż "odmawia się ustanowienia użytkowania wieczystego w pozostałej części", ale – wobec jednoznacznej treści wniosków o ustanowienie tego prawa jedynie w stosunku do [...] m2 – nie można tego sformułowania uznać za przykład rażącego naruszenia prawa, co pozwala uznać, że decyzja z dnia [...] kwietnia 1970 r. wydana została zgodnie z art. 7 dekretu i uwzględniała złożony wniosek.

Zdaniem Sądu, tak jak w każdej sprawie administracyjnej, również w sprawie niniejszej, wszczętej złożeniem wniosku w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, strona miała prawo ograniczyć swój wniosek – wniosek dekretowy - tak jak każde inne roszczenie, i wniosek dekretowy ograniczyła, a rozstrzygnięcie organu administracji było zgodne z tym wnioskiem.

Z tych przyczyn skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu.

Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.