Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1488/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
Skarżony organ: Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej Asesor WSA Janusz Walawski Asesor WSA Jacek Fronczyk (spr.) Protokolant Małgorzata Płodzicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2005 r. sprawy ze skargi T. K. na postanowienie Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie przekazania sprawy według właściwości 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie z dnia [...] kwietnia 2005r. nr [...]; 1) zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości; 2) zasądza od Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych na rzecz skarżącej T. K. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu [...] marca 2005r. T. K. skierowała do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych obszerne pismo, w którym przedstawiła swoje uwagi i obawy dotyczące prowadzenia jej dokumentacji osobowej przez P. S.A. w związku z realizacją jej roszczeń ubezpieczeniowych.

Wskazała, że w 2003r. zaczęła odbierać połączenia telefoniczne od nieznanych jej osób, które próbowały oferować jej swoje usługi w zakresie dochodzenia roszczeń odszkodowawczych od P. S.A., zakupu sprzętu rehabilitacyjnego usprawniającego leczenie nogi, zakupu specjalistycznego samochodu, itd. Tych rozmów w okresie 2003-2004 było kilkanaście. T. K. poinformowała, że wszyscy rozmówcy pytani przez nią, skąd posiadają informacje dotyczące jej osoby, nie udzielali odpowiedzi, względnie przerywali połączenie. Po tych "dziwnych telefonach" skradziono jej samochód, za pomocą którego, jako osoba niepełnosprawna, przemieszczała się. Zwróciła uwagę, że tego rodzaju zdarzenia pozwalają jej przypuszczać, że ubezpieczyciel w sposób nieprawidłowy prowadzi dokumentację ubezpieczeniową. Poinformowała, że nie zna idei ochrony danych osobowych, ale to, że w taki sposób postępuje się z posiadanymi informacjami, że umożliwiają one zidentyfikowanie osoby fizycznej, uważa za niezgodne z prawem.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2005r. nr [...] Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych, działając na podstawie art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) i art. 22 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. o ochronie danych osobowych (t. j.: Dz. U. z 2002r. Nr 101, poz. 926 z późn. zm.) w związku z art. 20 pkt 1 oraz art. 26 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 22 maja 2003r. o nadzorze ubezpieczeniowym i emerytalnym oraz Rzeczniku Ubezpieczonych (Dz. U. Nr 124, poz. 1153 z późn. zm.), przekazał sprawę T. K. do Rzecznika Ubezpieczonych w Warszawie jako organu właściwego w sprawie.

W uzasadnieniu organ podał, że sprawa, pomimo, iż pośrednio związana z przetwarzaniem jej danych osobowych, faktycznie dotyczy kwestii prawidłowości realizacji umowy, jaka łączy (łączyła) ją z P.S.A., a w szczególności zasadności wystąpienia przez P. S.A. do różnego rodzaju podmiotów w związku z ubieganiem się przez skarżącą o zwrot kosztów zakupu samochodu i koniecznością dokonania przez ubezpieczyciela pewnych ustaleń przed podjęciem decyzji o wypłacie środków (ich wysokości) na rzecz skarżącej.

GIODO powołał się na przepis art. 20 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o nadzorze ubezpieczeniowym i emerytalnym oraz Rzeczniku Ubezpieczonych (Dz. U. Nr 124, poz. 1153 z późn. zm.) wskazując, że do zadań Rzecznika należy podejmowanie działań w zakresie ochrony osób, których interesy reprezentuje, a w szczególności rozpatrywanie skarg w indywidualnych sprawach kierowanych do Rzecznika.

Podejmując czynności Rzecznik Ubezpieczonych bada, czy wskutek działania lub zaniechania zakładu ubezpieczeń, towarzystwa emerytalnego lub funduszu emerytalnego nie nastąpiło naruszenie prawa lub interesów osób wymienionych w art. 5 ust. 1 ustawy o nadzorze ubezpieczeniowym i emerytalnym oraz Rzeczniku Ubezpieczonych, czyli osób ubezpieczających, ubezpieczonych, uposażonych lub uprawnionych z umów ubezpieczenia, członków funduszy emerytalnych i uczestników pracowniczych programów emerytalnych (art. 26 ust. 3 ustawy o nadzorze ubezpieczeniowym i emerytalnym oraz Rzeczniku Ubezpieczonych).

T.K. na powyższe postanowienie wniosła zażalenie. Zaznaczyła, że nie zgadza się ze sposobem załatwienia sprawy przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, do którego skierowała swój wniosek celem podjęcia przez organ działań weryfikujących sposób postępowania P. S.A. pod kątem ustawy o ochronie danych osobowych. Nie chodziło jej natomiast o kwestie odszkodowawcze.

Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych postanowieniem z dnia [...] czerwca 2005r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, powtarzając w uzasadnieniu argumentację w nim zaprezentowaną.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie T. K. zaznaczyła, że organ przekazał jej wniosek do Rzecznika Ubezpieczonych w Warszawie mimo, że o to nie wnosiła. Jej intencją było sprawdzenie, czy ubezpieczyciel nie popełnił względem niej i jej rodziny przestępstwa na gruncie ustawy o ochronie danych osobowych.

W odpowiedzi na skargę Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w uzasadnieniu swego stanowiska procesowego argumenty przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego i to z przepisami obowiązującymi w dacie jego wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie, jak i postanowienie je poprzedzające, wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego i postępowania administracyjnego, co nie pozostało bez wpływu na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego. Przekazanie sprawy do organu właściwego następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.

W niniejszej sprawie Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych uznał się niewłaściwym i przyjął, że skierowany przez T.K. wniosek (podanie) winien być rozpoznawany przez Rzecznika Ubezpieczonych w Warszawie. Jakkolwiek podanie to traktuje o kwestiach ubezpieczeniowych, to jednak, co warto podkreślić, kwestie te stanowią jedynie jego tło, zaś płaszczyznę, na której skarżąca formułuje swoje obawy, wnioski i żądania jest ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. o ochronie danych osobowych (t. j.: Dz. U. z 2002r. Nr 101, poz. 926 z późn. zm.).

W ocenie Sądu, skarżącej nie chodzi bynajmniej o ocenę sprawy ubezpieczeniowej i roszczeń ubezpieczeniowych co do meritum, lecz o zbadanie prawidłowości (legalności) przetwarzania jej danych osobowych w związku z realizacją tych roszczeń. Świadczy o tym nie tylko rzeczywista treść podania, ale także załączone do niego kserokopie pism, jakie ubezpieczyciel skierował do różnych podmiotów, a które to pisma dotyczą skarżącej. Pośrednio

również wskazuje na to uruchomiony przez skarżącą tryb odwoławczy od wydanego w dniu 20 kwietnia 2005r. postanowienia.

Przepis art. 65 § 1 Kpa nakłada na organ administracji obowiązek kontroli swojej właściwości rzeczowej, miejscowej i instancyjnej, chroniąc w ten sposób stronę przed skutkami nieznajomości prawa w zakresie m.in. formułowania żądań i kierowania ich do właściwych organów.

Organ administracji publicznej, przed podjęciem postanowienia w trybie art. 65 § 1 Kpa, mając wątpliwości co do treści podania, powinien wezwać stronę do usunięcia braków (art. 64 § 2 Kpa) lub wezwać do złożenia wyjaśnienia na piśmie (art. 50 § 1 Kpa). Istotą i celem przewodnim postępowania administracyjnego jest zawsze załatwienie sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (art. 7 Kpa). Przy czym załatwienie sprawy należy rozumieć, jako załatwienie sprawy co do jej istoty w całości lub części (art. 104 § 2 Kpa). Załatwienie sprawy w znaczeniu procesowym, a niewątpliwie takim jest wydanie postanowienia w trybie art. 65 § 1 Kpa, jest ostatecznością, kiedy nie ma prawnych możliwości podjęcia rozstrzygnięcia merytorycznego.

Zgodnie z art. 20 Kpa właściwość rzeczową organu administracji publicznej ustala się według przepisów o zakresie jego działania. Przepisy prawne regulujące tę właściwość są zawarte w ustawach o charakterze materialnoprawnym.

Według treści art. 8 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych organem właściwym w sprawach ochrony danych osobowych jest Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych. Do jego zadań należy w szczególności:

1) kontrola zgodności przetwarzania danych z przepisami o ochronie danych osobowych,

2) wydawanie decyzji administracyjnych i rozpatrywanie skarg w sprawach wykonania przepisów o ochronie danych osobowych,

3) prowadzenie rejestru zbiorów danych oraz udzielanie informacji o zarejestrowanych zbiorach,

4) opiniowanie projektów ustaw i rozporządzeń dotyczących ochrony danych osobowych,

5) inicjowanie i podejmowanie przedsięwzięć w zakresie doskonalenia ochrony danych osobowych,

6) uczestniczenie w pracach międzynarodowych organizacji i instytucji zajmujących się problematyką ochrony danych osobowych (art. 12 uodo).

Punkt pierwszy cytowanego wyżej przepisu wskazuje, że ocena legalności przetwarzania danych osobowych podejmowana jest przez GIODO i to ten organ, jako właściwy w sprawie, winien rozpoznać podanie skarżącej.

Sąd zwraca uwagę, że przedmiot żądania kształtujący sprawę wyznacza treść podania. Organ nie może zatem wyznaczyć ani treści żądania, ani jego granic, tym bardziej też nie może wypaczać jego rzeczywistego sensu. Skoro więc treść podania T. K.dotyczyła ochrony jej danych osobowych, zatem wydane w sprawie postanowienia należało uznać za błędne, naruszające przepis art. 65 § 1 Kpa.

Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych, uznając się niewłaściwym w sprawie należącej do jego właściwości i przekazując ją Rzecznikowi Ubezpieczonych w Warszawie, uchybił również regulacji będącej podstawą jego działania (art. 8 ust. 1 i art. 12 uodo).

Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku. W oparciu o art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonego postanowienia w całości.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 209 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd zasądzając na rzecz skarżącej kwotę w wysokości 100 zł uwzględnił w niej wartość uiszczonego wpisu od skargi.