Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 590/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 124 ust. 1,4,5,3, art. 6 ust. n2
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 34
journal: Dz.U. 2007 nr 173 poz 1219
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 20121
article: art. 21
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska sędzia del. WSA Dorota Jadwiszczok Protokolant Karolina Kubik po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2012 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej K. Ż. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 grudnia 2010 r. sygn. akt IV SA/Po 457/10 w sprawie ze skargi K. Ż. na decyzję Wojewody W. z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 8 grudnia 2010 r. (sygn. akt IV SA/Po 457/10) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę K. Ż. na decyzję Wojewody W. z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Wnioskiem z dnia [...] września 2009 r. P S.A. z siedzibą w K. wystąpiły o wydanie decyzji – w trybie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku z ustawą o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012 - o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości składającej się z działki nr [...], położonej w obrębie wsi C. , gmina S., stanowiącej własność K. Ż., poprzez zezwolenie wnioskodawcy na założenie i przeprowadzenie napowietrznej, dwutorowej linii elektroenergetycznej 400 kV K. – P., w tym wybudowanie słupa linii i podwieszenie przewodów, po trasie istniejącej linii 220 kV P.-K. (przeznaczonej do rozbiórki), a także funkcjonowanie linii po wybudowaniu w pasie technologicznym obejmującym powierzchnię [...] ha.

W uzasadnieniu żądania m. in. podano, iż budowa wyżej opisanej linii stanowi, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 12 października 2007 r. w sprawie przedsięwzięć Euro 2012 (Dz. U. z 2007 r. Nr 192, poz. 1385 ze zm.), część przedsięwzięcia Euro 2012 określonego w pkt 92 załącznika nr 1 do w/w rozporządzenia jako rozbudowa systemu zasilania elektroenergetycznego aglomeracji poznańskiej.

Ponadto nadmieniono, że wnioskodawca przeprowadził z właścicielem negocjacje mające na celu uzyskanie zgody na założenie i przeprowadzenie wspomnianej linii, ale nie odniosły one rezultatu.

Decyzją z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] Starosta S. - działając na podstawie art. 104 i art. 107 k.p.a. oraz art. 124 w związku z art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) i art. 34 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy Piłce Nożnej UEFA EURO 2012 (Dz. U. z 2009 r. Nr 173, poz. 1219 ze zm.) – orzekł o:

1. ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości gruntowej położonej w obrębie wsi C. gmina S., składającej się z działki oznaczonej numerem geodezyjnym [...] o powierzchni [...] ha, ujawnionej w księdze wieczystej KW [...] - w obrębie pasa technologicznego o powierzchni [...] ha a stanowiącej własność K. Ż., poprzez udzielenie P. S. A. z siedzibą K. zezwolenia na wybudowanie na nieruchomości słupa linii (słup nr [...]) oraz na założenie i przeprowadzenie napowietrznej, dwutorowej linii elektroenergetycznej 400 kV K.-P. w tym na podwieszenie przewodów, po trasie istniejącej linii 220 kV P.-K. przeznaczonej do rozbiórki, a także funkcjonowanie linii po wybudowaniu - w pasie technologicznym obejmującym powierzchnię [...] ha zaznaczając, że przebieg linii przez nieruchomość określony został na mapach stanowiących załączniki do wniosku;

2. prawie wstępu na nieruchomość w celu wykonania prac budowlano-montażowych związanych z przebudową linii elektroenergetycznej, a nadto w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, usuwaniem awarii i eksploatacją linii;

3. zobowiązaniu P. S. A. z siedzibą w K. do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po wykonaniu prac, o jakich mowa wyżej, zaznaczając, iż jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego będzie niemożliwe albo spowoduje nadmierne trudności lub koszty, właścicielowi nieruchomości przysługuje odszkodowanie za poniesione szkody;

4. stwierdzeniu, że decyzja, po uzyskaniu przymiotu ostateczności, stanowi podstawę do dokonania wpisu w księdze wieczystej;

5. nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

Rozpatrując sprawę w trybie instancji odwoławczej, na skutek odwołania wniesionego przez K. Ż., Wojewoda W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W motywach rozstrzygnięcia Wojewoda W. wskazał, że przedmiotowa inwestycja została ujęta w pkt 56 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 grudnia 2009 r. w sprawie wykazu przedsięwzięć Euro 2012 (Dz. U. z 2010 r. Nr 8, poz. 52) - jako "Rozbudowa systemu zasilania elektroenergetycznego aglomeracji poznańskiej". Rozporządzenie to było poprzedzone rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 12 października 2007 r. w sprawie wykazu przedsięwzięć Euro 2012. Stąd też przedmiotowa inwestycja podlegała reżimowi ustawy z dnia 7 września 2007 r. o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012 (Dz. U. z 2010 r., Nr 26, poz. 133 ze zm.), co oznaczało, iż wszystkie decyzje administracyjne, wydane w związku z realizacją przedsięwzięć EURO 2012, podlegały natychmiastowemu wykonaniu.

Organ nadmienił również, że na podstawie art. 23 w/w ustawy, została wydana przez Wojewodę W. decyzja o ustaleniu lokalizacji przedsięwzięć EURO 2012 polegającej na budowie napowietrznej linii dwutorowej 400 kV relacji K. – P. od słupa nr [...] (z wyłączeniem tego słupa) do słupa nr [...], na terenie gmin K., K., Ś., D., N., W., K., S., S., G., K., województwo w.

Wojewoda podkreślił także, że ustawa o gospodarce nieruchomościami w art. 6 pkt 2 definiuje pojęcie celu publicznego, zgodnie natomiast z treścią art. 112 ust. 3 w/w ustawy, wywłaszczenie może być dokonane, jeżeli cele publiczne nie mogą być zrealizowane w inny sposób niż przez pozbawienie albo ograniczenie praw do nieruchomości, a prawa te nie mogą być nabyte w drodze umowy.

Wskazano, że w myśl art. 124 ust. 1 w/w ustawy, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Z powyższego przepisu – zdaniem organu wojewódzkiego – wynikało zatem, że w sytuacji, gdy inwestor realizujący cele publiczne na nieruchomościach nie stanowiących jego własności, nie uzyska zgody właścicieli na wykonanie prac, o których mowa w art. 124 ust. 1 ustawy, może on wystąpić do organu administracji publicznej o wydanie zezwolenia ograniczającego sposób korzystania z nieruchomości. Decyzja wydana w trybie art. 124 ustawy zastępuje w takim przypadku zgodę właściciela na wejście w teren.

Organ podkreślił też, że w myśl art. 124 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, udzielenie zezwolenia winno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem, do wniosku zaś należało dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań.

Przenosząc powyższe na grunt analizowanej sprawy Wojewoda W. podniósł, że we wniosku wnioskodawca podał, iż budowa wyżej opisanej linii stanowi, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 12 października 2007 r. w sprawie przedsięwzięć Euro 2012 (Dz. U. z 2007 r. Nr 192, poz. 1385 ze zm.), część przedsięwzięcia Euro 2012 określonego w pkt. 92 załącznika nr 1 do w/w rozporządzenia jako "rozbudowa systemu zasilania elektroenergetycznego aglomeracji poznańskiej."

Poza tym podkreślono, że zgromadzony w rozpoznawanej sprawie materiał dowodowy wskazywał, iż rokowania inwestora z właścicielem nieruchomości odbyły się i zakończyły wynikiem negatywnym. W dniach [...] stycznia 2008 r. oraz [...] października 2008 r. odbyły się bowiem negocjacje między przedstawicielem inwestora a właścicielem działki, które jednak nie doprowadziły do uzgodnienia stanowisk. Strony nie doszły do porozumienia co do wysokości kwoty odszkodowania z tytułu wyrażenia zgody na budowę przedmiotowej linii elektroenergetycznej oraz ustanowienia na nieruchomości służebności gruntowej.

W szczególności w toku postępowania ustalono, że podczas negocjacji, które miały miejsce w dniu [...] stycznia 2008 r. inwestor zaproponował właścicielowi odszkodowanie z tytułu realizacji budowy i związanego z tym zmniejszenia wartości nieruchomości, a także ustanowienia służebności gruntowej w wysokości [...] zł. Właściciel zaś wyraził zgodę na powyższą propozycję, jednak pod warunkiem, że kwota odszkodowania wyniesie [...] zł. Następnie, podczas kolejnych rozmów, które odbyły się w dniu [...] października 2008 r. (po piśmie inwestora z [...] września 2008 r.), K. Ż. nie zgodził się na kolejną propozycję inwestora co do odszkodowania w wysokości [...] zł., uznając ją za zbyt niską i nieodzwierciedlającą realnej utraty wartości gruntu z tytułu usytuowania słupa nr [...], choć – jak podkreślił Wojewoda - kwota ta była wyższą od kwoty ustalonej na podstawie operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego ( [...] zł).

Organ odwoławczy wskazał też, że w pismach z dnia [...] lipca 2009 r. oraz z dnia [...] sierpnia 2009 r. inwestor proponował za wyrażenie zgody i przeprowadzenie przez nieruchomość przedmiotowej inwestycji jednorazowe odszkodowanie za zmniejszenie wartości nieruchomości w wysokości [...] zł. (wartość ustalona przez rzeczoznawcę majątkowego), jednak K. Ż. w pismach z dnia [...] lipca 2009 r. oraz z dnia [...] września 2009 r. oświadczył, że nie zgadza się na proponowane warunki, albowiem suma ta jest dla niego niesatysfakcjonująca.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewoda W. uznał, że negocjacje zostały w tej sprawie przeprowadzone, choć zakończyły się wynikiem negatywnym. Jednocześnie podkreślono, że po zakończeniu inwestycji strona będzie mogła ubiegać się, w trybie art. 128 ust. 4 u.g.n., o odszkodowanie, które przysługuje również za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa m.in. w art. 124-126 u.g.n.

Na wyżej przedstawioną decyzję K. Ż. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarzucając Wojewodzie W. naruszenie art. 124 u.g.n. oraz art. 8 i 77 k.p.a. a także art. 21 i 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Odpowiadając na skargę Wojewoda W. wnosił o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu decyzji.

Oddalając skargę – na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej w skrócie: "P.p.s.a." - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał, że nie była ona zasadna.

Sąd wskazując, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zaś kwestią sporną była prawidłowość przeprowadzonych w niniejszej sprawie rokowań, a zatem w konsekwencji dopuszczalność ograniczenia - w trybie art. 124 w/w ustawy - sposobu korzystania z nieruchomości K. Ż.

Odnosząc się więc do podnoszonego przez skarżącego zarzutu o wadliwości rokowań, Sąd Wojewódzki uznał, że nie zasługiwał on na uwzględnienie.

W przepisie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami – jak argumentował Sąd - ustawodawca użył określenia "zgoda" właściciela, a w ust. 3 zawarł wymóg przeprowadzenia "rokowań". Rokowania zaś, a ściślej negocjacje, to jeden ze sposobów zawarcia umowy, jakie przewiduje dział II, tytułu IV, księgi pierwszej Kodeksu cywilnego. Ustawodawca kodeksowy, jak również ustawa o gospodarce nieruchomościami, nie formalizują tej instytucji i nie stawiają negocjacjom jakichkolwiek wymagań formalnych. Tak więc, zakres, formę i przebieg negocjacji pozostawiono woli stron. Ustawodawca nie stawia także inwestorowi wymogu uzasadniania swojego stanowiska, podobnie jak takiego obowiązku nie mają właściciele nieruchomości. Niemniej zastosowanie art. 124 ust. 1 w/w ustawy wymaga dokonania przez starostę analizy przebiegu negocjacji, by stwierdzić, że zostały wyczerpane możliwości uzyskania zgody właściciela bądź użytkownika wieczystego na wejście inwestora na nieruchomość, które to stwierdzenie dopiero warunkuje wydanie decyzji zezwalającej na ograniczenie sposobu wykonywania praw do nieruchomości przysługujących właścicielowi bądź użytkownikowi wieczystemu.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, Sąd Wojewódzki stwierdził, że niezasadnie K. Ż. uznawał, iż przeprowadzone w tym przypadku negocjacje (cyt.) " polegały na jednostronnym narzuceniu przez inwestora warunków ugody, a stanowisko skarżącego nie było brane pod uwagę" i, że (cyt.) "inwestor nie dążył do kompromisu, bądź konsensusu", a także (cyt.) "po najmniejszej linii oporu" wystąpił z wnioskiem do starosty. Analiza akt sprawy prowadziła bowiem do wniosku, iż negocjacje trwały w rozpatrywanej sprawie od co najmniej 2007 r. aż do lutego 2010 r. Rokowania te miały przy tym charakter rzeczywisty (nie tylko pozorny), o czym świadczyła treść zgromadzonej w aktach dokumentacji w postaci m.in.: protokołu odstąpienia od przeprowadzenia negocjacji z dnia [...] grudnia 2007 r. (k. [...]), protokołu z negocjacji pomiędzy skarżącym a pełnomocnikiem inwestora spisanym w dniu [...] stycznia 2008 r. (k. [...]), pisma pełnomocnika P. Spółka Akcyjna z dnia [...] października 2008 r. zawierającego oświadczenie dotyczące podjęcia bezskutecznej próby przeprowadzenia rokowań z K. Ż. w celu uzyskania zgody na realizację inwestycji (k. [...]); pisma skarżącego z dnia [...] września 2009 r. (k. [...]) określającego warunki, na których skłonny był on wyrazić zgodę - na założenie i przeprowadzenie dwutorowej, napowietrznej linii energetycznej; protokołu z rozprawy administracyjnej, która odbyła się w dniu [...] października 2009 r. i na której skarżący przyznał, że - 4-krotnie rozmawiał z przedstawicielem inwestora w sprawie podpisania umowy - jednak na propozycję podzielenia działki w celu wydzielenia pasa technicznego oświadczył, że "się zastanowi" (k. [...]). Ponadto – zdaniem Sądu Wojewódzkiego – powyższe wynikało również z pisma K. Ż. z dnia [...] lutego 2010 r., w którym skarżący twierdził, iż w projektach umów formułowano szereg niekorzystnych dla niego zapisów, ingerujących w jego prawo własności (k.[...]) oraz z pisma z dnia [...] lutego 2010 r., w którym skarżący przesłał pełnomocnikowi wnioskodawcy swoją propozycję oświadczenia zgody (k.[...], k. [...]), a następnie pismem z dnia [...] marca 2010 r. poinformował Starostę S., że kwestia finansowa jest ciągle do negocjacji (k. [...]). Wreszcie, faktu prowadzenia negocjacji dowodziła - wg Sądu - również okoliczność, że pismem z dnia [...] marca 2010 r. skarżący zwrócił się do inwestora z prośbą "o zaakceptowanie jego oświadczeń wyrażenia zgody na inwestycję", jednocześnie podnosząc, że "wzory oświadczeń przedstawione przez inwestora są dla niego krzywdzące i nie do przyjęcia" (k. [...]).

Sąd podkreślił także, że analiza treści wymienianych pomiędzy skarżącym a inwestorem pism, a także protokołu z rozprawy przeczyła twierdzeniom skargi, jakoby stanowisko właściciela nieruchomości było przez inwestora ignorowane. Przede wszystkim, bowiem wyceniona na zlecenie inwestora, przez rzeczoznawcę majątkowego łączna wartość odszkodowania za zmniejszenie wartości nieruchomości określona została na kwotę [...] zł. (k. [...]) i w konsekwencji tej kwoty dotyczyła propozycja inwestora z dnia [...] sierpnia 2009 r. Natomiast, w sporządzonej na zlecenie skarżącego "Opinii szacunkowej" wartość tego odszkodowania oszacowano na kwotę [...] zł. (s.[...]). Sam skarżący zaś domagał się odszkodowania w kwocie znacznie przekraczającej obydwie sumy, to jest w kwocie [...] zł.

Zasadności tego żądania nie potwierdzał przy tym żaden z zebranych przez organ dowodów, jak i nie wynikała ona z żadnego z nadesłanych przez skarżącego dokumentów. Z akt sprawy wynikało natomiast, że właściciel nieruchomości konsekwentnie pozostawał przy swoim żądaniu (podpisany przez K. Ż. protokół z negocjacji z dnia [...] stycznia 2008 r. – k. [...], pismo skarżącego z dnia [...] września 2009 r. – k.[...], protokół rozprawy administracyjnej z dnia [...] października 2009 r. – k. [...]). Ostatnia przy tym, proponowana przez skarżącego kwota odszkodowania została wskazana w wysokości [...] zł. (k.[...]). Natomiast w odpowiedzi na propozycję inwestora dotyczącą ustanowienia służebności gruntowej i odszkodowania za lokalizację słupa w kwocie – [...] zł , skarżący zwrócił się do Starosty wskazując na wadliwość rokowań, z uwagi na brak rozważenia "innych sposobów wejścia na grunt np. poprzez użytkowanie czy dzierżawę", które to propozycje - jak sam podkreślał - składał.

W ocenie Sądu, powyższe więc wykluczało uznanie zasadności zarzutów, iż stanowisko skarżącego nie było brane pod uwagę w toku postępowania, a inwestor nie dążył do kompromisu, bądź konsensusu.

Odnośnie zaś zarzutu błędnego - w ocenie autora skargi - stanowiska organów, co do braku zgody K. Ż. na realizację wskazanych w zaskarżonej decyzji robót, Sąd Wojewódzki zauważył, że udzielenie zgody na czasowe zajęcie nieruchomości powinno być stwierdzone na piśmie, aby wykluczyć powstanie na tym tle ewentualnego sporu. W świetle zaś zgromadzonego w aktach sprawy materiału nie było wątpliwości, że skarżący nigdy nie udzielił inwestorowi pisemnej zgody na czasowe zajęcie nieruchomości, która podobnie jak decyzja o zezwoleniu na czasowe zajęcie nieruchomości stanowiłaby czasowy tytuł prawny do władania nią na cele budowlane. Skoro więc bezspornym był fakt, że w analizowanej sprawie strony nie zawarły umowy, na podstawie której podmiot wykonujący inwestycję uzyskałby uprawnienie do dysponowania nieruchomością skarżącego na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane to wydanie decyzji w oparciu o art. 124 ust.1 u.g.n. stanowiło dopiero tytuł dla inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Sąd Wojewódzki nie podzielił też zarzutów zawartych w skardze zarzutów procesowych uznając, że nie można było w tym przypadku zarzucić organom naruszenia przepisu art. 77 k.p.a., bowiem materiał w sprawie został zebrany w sposób wyczerpujący i rozpatrzony w całości. Odnosząc się zaś do kwestii naruszenia zasad konstytucyjnych Sąd wyjaśnił, że wprawdzie uregulowania zawarte w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej chronią prawo własności, ale jednocześnie również, jak wynika z art. 21 ust. 2 Konstytucji dopuszczają one do wywłaszczenia tego prawa na cele publiczne za słusznym odszkodowaniem.

W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w całości, K. Ż., zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu naruszenie:

1. prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 124 ust 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, polegającą na zastosowaniu tego przepisu jako podstawy do ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w sytuacji gdy brak było podstaw do takiego ograniczenia oraz art. 21 Konstytucji R.P. chroniącego własność prawa dziedziczenia,

2. przepisów o postępowaniu w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu wraz z zasądzeniem kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podnoszono, że wynikające z art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami uprawnienia organów administracji do ograniczenia prawa własności mogą być realizowane tylko wówczas, gdy nie ma zgody właściciela na przeprowadzenie na jego gruncie prac związanych z przeprowadzeniem określonej inwestycji a negocjacje między inwestorem a właścicielem nie doprowadziły do uzgodnienia warunków wejścia inwestora na teren nieruchomości skarżącego. Skarżący zaś wyrażał zgodę na wejście na grunt w celu poprowadzenia inwestycji, wyrażał również wolę zawarcia umowy, lecz nie mógł się zgodzić na zawarcie umowy na warunkach narzuconych przez inwestora.

Akcentowano, że inwestor tylko raz przedstawił swoje warunki zawarcia umowy we wrześniu i październiku 2008 r. i od nich nie odstąpił, wykorzystując przymusową sytuację skarżącego. Nie miało więc w sprawie znaczenia, że inwestor cztery razy w ciągu trzech lat rozmawiał ze skarżącym na temat zawarcia umowy i sporządzał na tę okoliczność stosowne dokumenty, skoro nie uwzględnił żadnych propozycji i uwag skarżącego.

Twierdzono również, propozycje inwestora zawierały błędy dotyczące przedmiotu i rodzaju inwestycji, gdyż raz z dokumentów wynika, że na gruntach skarżącego posadowiony zostanie cały słup, a raz że 3/4 tego słupa i że odszkodowanie dotyczy 3/4 słupa a nie całego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie polegało wyłącznie na badaniu zasadności podstaw kasacyjnych, przytoczonych w skardze kasacyjnej.

Podstawy te sprowadzały się zaś do zarzutu obrazy prawa materialnego to jest błędnej wykładni art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, polegającej na zastosowaniu tego przepisu jako podstawy do ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w sytuacji gdy brak było podstaw do takiego ograniczenia oraz art. 21 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, chroniącego własność prawa dziedziczenia, a także zarzutu naruszenia przepisów postępowania - bez sprecyzowania samych przepisów jak również bez wyjaśnienia wpływu tego naruszenia na wynik sprawy.

W tych warunkach, mając na uwadze wymóg przewidziany w art. 176 w związku z art. 174 pkt 2 P.p.s.a., polegający na konieczności przytoczenia w skardze kasacyjnej jej podstaw, przez co należy rozumieć wskazanie konkretnych przepisów prawa, które - zdaniem autora skargi kasacyjnej - zostały naruszone przez Sąd pierwszej instancji, oraz – w przypadku przepisów postępowania – wskazania wpływu tego naruszenia na rozstrzygnięcie sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że przedmiotowa skarga kasacyjna zawierała jedynie zarzuty prawnomaterialne, a które to zarzuty również nie zostały w sposób prawidłowy sformułowane.

Jak wyżej poniesiono, skarżący kasacyjnie zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu naruszenie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie wskazując jednak dokładnie właściwej jednostki redakcyjnej występującej w tym artykule. Podkreślić wymaga, że art. 124 cytowanej ustawy zawiera osiem ustępów i niewskazanie w skardze kasacyjnej konkretnego przepisu uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu rozpoznanie tego zarzutu.

W tych warunkach pozostaje jedynie konieczność odniesienia się do zarzutu konstytucyjnego, to jest zarzutu naruszenia art. 21 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, który w ust. 1 stanowi, że Rzeczypospolita Polska chroni własność i prawo dziedziczenia, zaś w ust. 2 przewiduje, iż wywłaszczenie jest dopuszczalne, gdy jest ono dokonywane na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem.

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że niespornym w niej był fakt, iż ograniczenie K. Ż. w korzystaniu z jego nieruchomości położonej we wsi C. (działka nr [...]) nastąpiło w celu realizacji przedsięwzięcia publicznego, polegającego na budowie napowietrznej linii wysokiego napięcia. W zamian za ograniczenie właściciela w jego prawach, inwestor proponował mu wypłacenie – przed wszczęciem postępowania – określonej sumy pieniężnej (tytułem odszkodowania za ograniczenie w korzystaniu z nieruchomości). W analizowanej sprawie właściciel nie zaakceptował proponowanych mu kwot, co skutkowało wydaniem decyzji - w trybie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie zaś z regulacjami zawartymi w ust. 4 i 5 w/w artykułu, inwestor będzie obowiązany do przywrócenia (po zakończeniu robót) stanu poprzedniego a gdyby okazało się to niemożliwe, właścicielowi przysługiwać będzie prawo domagania się stosownego odszkodowania a w przypadku uniemożliwienia w ogóle korzystania z nieruchomości w sposób dotychczasowy albo zgodny z jej przeznaczeniem - prawo domagania się nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa.

W związku z powyższym nie można było twierdzić, że wyrok Sądu Wojewódzkiego, niekwestionujący legalności zaskarżonej decyzji, naruszał przepisy Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Wyjaśniająco jedynie w tym miejscu wypada zauważyć, że wprawdzie z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej wynikało, iż autor jej nie tyle kwestionuje dokonaną przez Sąd pierwszej instancji wykładnię przepisów materialnoprawnych a ustalenia faktyczne, poczynione przez Sąd Wojewódzki w zakresie okoliczności związanych z przeprowadzeniem negocjacji, ale niesformułowanie odpowiednich zarzutów procesowych, skutkowało niemożnością ocenienia przez Naczelny Sąd Administracyjny zasadności tych twierdzeń.

Uznając zatem, że skarga kasacyjna nie była usprawiedliwiona, Naczelny Sąd Administracyjny – z mocy art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r. poz. 270) – orzekł jak w sentencji.