Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 278/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 39 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch (spr.) Sędziowie Joanna Banasiewicz NSA Tadeusz Geremek Protokolant Barbara Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 25 lipca 2007 r. sygn. akt IV SA/Wr 199/07 w sprawie ze skargi M. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zasiłku celowego na pokrycie kosztów pobytu w hotelu oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 25 lipca 2007 r. sygn. akt IV SA/Wr 199/07 oddalił skargę M. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] odmawiającą udzielenia pomocy w formie pokrycia kosztów pobytu w hotelu.

W uzasadnieniu wyroku Sąd przedstawił następujący stan faktyczny i ocenę prawną:

Kierownik Działu Świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Lubinie na podstawie art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 4 w związku z art. 48 ust. 1 i 2, art. 17 ust. 1 pkt 3, art. 106 ust. 1, ust. 3a i 3c ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] odmówił udzielenia M. C. pomocy w formie pokrycia kosztów pobytu w hotelu "[...]" w Lubinie w okresie od dnia [...] listopada 2006 r. do dnia [...] listopada 2006 r. w wysokości 40 zł za dobę. Powołując się na art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej organ I instancji wskazał, że celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Zgodnie zaś z art. 3 ust. 4 tej ustawy potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej.

Jak wskazał organ, bezspornym jest, że M. C. jest osobą chorą i z tego tytułu wymaga zintensyfikowanych działań medycznych (diagnostycznych, leczniczych, dietetycznych, profilaktycznych itp.). Ponadto jest osobą bezdomną niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowaną na pobyt stały w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Odnosząc się do wniosku strony, organ wskazał, że zgodnie z art. 17 ustawy o pomocy społecznej gmina obowiązana jest do udzielenia schronienia. Następuje to poprzez przyznanie tymczasowego miejsca w noclegowniach, schroniskach, domach dla bezdomnych i innych miejscach do tego przeznaczonych w myśl art. 48 ust. 2 tej ustawy. Ponieważ Gmina Miejska Lublin nie dysponuje na terenie miasta takimi placówkami zaproponowano M. C. możliwość pobytu w schroniskach w Ż., L. i J. G., z czego nie skorzystał argumentując to koniecznością pobytu w Lubinie. Na tę okoliczność M. C. dostarczył zaświadczenie lekarskie wskazujące, że nie powinien przemieszczać się na odległość powyżej 100 km od Lubina i zadeklarował pobyt w schronisku dla bezdomnych, o ile takie schronisko byłoby na terenie Lubina. W wyniku własnego wyboru zamieszkał w hotelu "[...]", gdzie odpłatność za dobę (bez wyżywienia) wynosi 40 zł, zaś miesięcznie około 1200 zł. Jak zaznaczył organ orzekający, oferowane schroniska w Ż., L. i J. G. znajdują się w odległości do 100 km od Lubina, wobec czego podtrzymał propozycję pomocy poprzez umieszczenie w tych schroniskach. Organ wskazał, że ponadto umożliwiono M. C. wynajęcie mieszkania lub pokoju od osoby prywatnej przyznając z urzędu na ten cel pomoc finansową, którą M. C. odebrał, lecz nie wynajął lokalu argumentując to wysokimi kosztami takiego wynajmu, nie biorąc pod uwagę, że koszty te są dużo niższe od opłaty za pobyt w hotelu "[...]".

Z uwagi na fakt, że w dniu [...] listopada 2006 r. M. C. okazał zaświadczenie lekarskie wskazujące, że wymaga opieki innych osób zaproponowano mu czasowy pobyt w Domu Opieki "[...]" w Lubinie spełniającym wszelkie wymagane standardy, zapewniającym nie tylko przysłowiowy dach nad głową ale i codzienne wyżywienie, w tym dietetyczne, zgodnie z zaleceniami lekarza. M. C. nie skorzystał również z pobytu w tej placówce twierdząc, że nie odpowiadają mu istniejące tam warunki, m. in. brak możliwości stosowania specjalistycznej diety. Argument ten, zdaniem organu I instancji nie znajduje uzasadnienia, gdyż wnioskodawca wielokrotnie przyznawał, że dotychczas żywił się w barach, które z pewnością nie przygotowują dań ze wskazaną specjalistyczną dietą. Z przedłożonej natomiast dokumentacji lekarskiej wynika, że z uwagi na anemię M. C. powinien mieć zapewnioną dietę ustalaną indywidualnie, co Dom Opieki "[...]" jest w stanie i w obowiązku realizować. Organ wskazał również, że w dniu [...] listopada 2006r. M. C. został poinformowany o możliwości zamieszkania w byłym internacie przy [...] Domu Kultury w Lublinie, z odpłatnością 214 zł miesięcznie. Jednak z oferty tej również nie skorzystał pozostając w hotelu "[...]" i żądając od Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej pokrycia kosztów tego pobytu i zabezpieczenia innych jego życiowych potrzeb na kwotę miesięczną około 2000 zł.

Odmawiając przyznania pomocy organ I instancji wskazał, że rodzaj, forma i rozmiar świadczenia z pomocy społecznej powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej). Pokrycie kosztów pobytu w hotelu nie mieści się w pojęciu niezbędnej potrzeby życiowej. Opłacanie za kwotę 1200 zł miesięcznie tylko kosztów noclegu, w ocenie organu, jest działaniem nieracjonalnym i nie mieści się w możliwościach pomocy społecznej. Brak mieszkania nie oznacza jeszcze zasadności zamieszkania w hotelu, tym bardziej, że Ośrodek przedłożył wnioskującemu alternatywne rozwiązania problemu braku lokalu mieszkalnego z możliwością partycypacji pomocy społecznej w kosztach utrzymania. Każda jednak propozycja umożliwiająca zmianę trudnej sytuacji życiowej została przez M. C. odrzucona.

W odwołaniu od decyzji organu I instancji M. C. wyraził niezadowolenie z podjętego rozstrzygnięcia, podnosząc, że w dniu [...] listopada 2006 r., po opuszczeniu szpitala, będąc w złym stanie zdrowia, zmuszony był poszukiwać do godzin nocnych najtańszego noclegu na terenie Lublina. Ostatecznie miejsce znalazł w hotelu "[...]" należącym do [...]. Zdaniem odwołującego się, pobyt w hotelu jest niezbędny i bezwarunkowo powinien otrzymać zwrot kosztów pobytu w nim. Nie zgodził się z propozycjami zakwaterowania proponowanymi mu przez Ośrodek podając, że są dla niego nieodpowiednie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Legnicy decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej regulujące prawo do zasiłku celowego, a nie jak to przyjął organ I instancji art. 48 ust. 1 i 2 tej ustawy. M. C. oczekuje bowiem przyznania pomocy pieniężnej na konkretny cel, tj. pokrycie kosztów pobytu w hotelu robotniczym, a więc wyraża wolę otrzymania zasiłku celowego w formie pieniężnej na wskazany cel, a nie przyznanie tymczasowego miejsca w noclegowni lub innej placówce do tego przeznaczonej (art. 48 ustawy o pomocy społecznej). Niemniej jednak uchybienie to nie ma wpływu na wynik sprawy, ponieważ postępowanie poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji, samo rozstrzygnięcie, a także uzasadnienie decyzji odpowiadają prawu.

Jak wskazało Kolegium, w myśl art. 39 ust. 1 ustawy w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy, natomiast według art. 39 ust. 2 zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Powyższe wskazuje, że ustawa o pomocy społecznej umożliwiając przyznanie pomocy pieniężnej na zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej pozostawiła swobodę organowi, który na tle stanu faktycznego sprawy ma prawo dokonać oceny, czy zgłoszona potrzeba mieści się w tym pojęciu. Oceny tej, po uwzględnieniu innych przepisów ustawy, a w szczególności zasad ogólnych regulujących podstawowe cele i zadania pomocy społecznej, dokonuje się w ramach uznania administracyjnego, co w sposób szczególny zobowiązuje organ do przeprowadzenia skrupulatnego postępowania wyjaśniającego i następnie wszechstronnej oceny materiału dowodowego. Ogólnie można jednak wskazać, że zasiłek celowy może być przyznany na zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych, przy jednoczesnym wystąpieniu braku możliwości po stronie wnioskodawcy zaspokojenia tych potrzeb.

Jak wynika z akt sprawy M. C. ([...] lat) jest osobą bezdomną i od dnia [...] listopada 2006 r. nocuje w hotelu "[...]" przy ul. [...] w Lubinie. Jest osobą chorą i bierną zawodowo, został zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności do listopada 2009 r. i otrzymuje zasiłek stały w kwocie [...] zł miesięcznie. W okresie od [...] października 2006 r. do [...] listopada 2006 r. wnioskodawca przebywał w szpitalu w Lubinie w związku z zawałem mięśnia sercowego. Po wyjściu ze szpitala, nie mając zapewnionego miejsca noclegowego, zamieszkał w hotelu, w którym koszt noclegu wynosi 40 zł. W przedstawionej sytuacji Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, że sfinansowanie kosztów pobytu w hotelu nie mieści się w celach i możliwościach pomocy społecznej. Co prawda schronienie i zapewnienie noclegu należy do podstawowych potrzeb bytowych, jednak trzeba wziąć pod uwagę, że organ pomocy społecznej niezwłocznie zareagował na tę sytuację. Stąd propozycja umieszczenia wnioskodawcy w noclegowni, następnie zapewnienie miejsca w domu opieki społecznej "[...]" w Lubinie. Wobec istniejących możliwości rozwiązania trudnej sytuacji wnioskodawcy w jeden z proponowanych sposobów, nie można uznać, że pobyt w hotelu, o którego sfinansowanie ubiega się M. C. jest niezbędną potrzebę bytową, której zaspokojenie powinna zabezpieczyć pomoc społeczna, zwłaszcza że w miejscach, w których proponowano pobyt, istnieją placówki służby zdrowia i możliwość kontynuacji leczenia. W razie zaś konieczności przeprowadzenia specjalistycznych badań nie było przeszkód do przejazdu skarżącego do właściwej jednostki w Lubinie, nie wyklucza tego bowiem zaświadczenie lekarskie z dnia [...] listopada 2006 r., które dopuszcza możliwość przemieszczania się M. C. na odległości nie przekraczające 100 km. Niezależnie od tego M. C. objęto szeroką pomocą finansową. Na mocy decyzji z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] przyznano zasiłek celowy na zakup leków w kwocie [...] zł, decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2006 r. M. C. otrzymał [...] zł na zakup żywności, zaś decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] przyznano mu kolejny zasiłek celowy w kwocie [...] zł na pokrycie kosztów związanych z wynajmem pokoju. W grudniu 2006 r. otrzymał kolejne [...] zł na zaspokojenie swoich potrzeb. Z zestawienia wypłat z dnia [...] stycznia 2007 r. wynika, że w miesiącach listopadzie i grudniu na rzecz M. C. dokonano wypłat pomocy finansowej w kwocie [...] zł, co z zasiłkiem stałym wynosiło [...] zł.

Mając to na uwadze Kolegium uznało, że pokrycie kosztów pobytu w hotelu, gdzie jedna doba kosztuje 40 zł, nie mieści się w celach pomocy społecznej i nie stanowi zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej w rozumieniu art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy M. C. zażądał zwrotu kwoty 3850 zł z tytułu pobytu w hotelu "[...]" w Lubinie. Ponadto skarżący zażądał wypłaty zasiłku pielęgnacyjnego za miesiące listopad i grudzień 2006 r. w kwocie [...] zł, zaległych zasiłków celowych na dożywianie w kwotach po [...] zł miesięcznie (łącznie [...] zł), zaległych zasiłków celowych na zakup leków w kwotach po [...] zł miesięcznie (łącznie [...] zł), zasiłku na zakup odzieży i środków czystości w kwocie [...] zł. Łącznie skarżący oczekuje wypłaty [...] zł. Nie zgodził się z odmową przyznania pomocy na pokrycie kosztów pobytu w hotelu. Stwierdził, że jest to najtańsza noclegownia na terenie Lubina. Zdaniem skarżącego, swoim działaniem organy decyzyjne naruszyły Konstytucję RP.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę M. C. nie znajdując podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa.

W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że nie budzi wątpliwości, iż M. C. spełnia ogólne przesłanki warunkujące uzyskanie świadczenia z pomocy społecznej. Jest osobą bezrobotną, bezdomną, chorą, niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym i utrzymuje się wyłącznie ze środków pomocy społecznej. Niemniej jednak, mając na uwadze oferowaną przez organy administracji pomoc w postaci zakwaterowania, której skarżący odmówił, Sąd stwierdził, że pokrycie kosztów pobytu w hotelu, w którym spędzenie jednej doby kosztuje 40 zł, nie mieści się w celach pomocy społecznej. Słusznie zatem uznały organy decyzyjne, że wsparcie w takiej postaci nie stanowi zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Nie bez znaczenia pozostaje też fakt, że w listopadzie i grudniu 2006 r. skarżący wielokrotnie korzystał ze środków pomocy społecznej w postaci choćby zasiłku stałego oraz zasiłków celowych na zaspokojenie swoich potrzeb. Ponadto Sąd podkreślił, że z akt sprawy wynika brak chęci współpracy skarżącego z organem pomocy społecznej, do czego w myśl ustawy o pomocy społecznej był zobowiązany, trudno więc czynić zarzut pod adresem organów decyzyjnych, że podjęte rozstrzygnięcie jest wadliwe.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego M. C. reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu. Wyrok Sądu I instancji zaskarżono w całości podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego tj. art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej poprzez niezasadne przyjęcie, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Legnicy nie uwzględniając decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] odwołania skarżącego na decyzję organu I instancji z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...], nie wykroczyło poza granice uznania administracyjnego, podczas gdy wbrew temu stwierdzeniu, zaskarżone decyzje noszą cechy dowolności i niekonsekwencji. Z jednej strony uznają bowiem, że skarżący spełnia warunki do uzyskania zasiłków celowych w tym na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych (wynajem pokoju), a z drugiej strony bezpodstawnie zarzucając skarżącemu brak współpracy z organem pomocy społecznej, uznają, że w okresie od [...] do [...] listopada 2006 r. uprawnienie do takiego zasiłku na cele mieszkalne mu nie przysługiwało, ponieważ nie jest to niezbędna potrzeba bytowa mimo, że jak wynika z prawidłowo przeprowadzonego postępowania, w spornym okresie czasu nie zapadła ostateczna decyzja wskazująca skarżącemu miejsce do zamieszkania, a zatem w tym czasie skarżący zmuszony był sam wybrać najbardziej dla siebie optymalne lokum do tymczasowego przebywania.

Wobec powyższego wniesiono o:

- uchylenie w całości zaskarżonego wyroku,

- uchylenie decyzji nr [...] Kierownika Działu Świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Lubinie oraz utrzymującej ją w mocy decyzji nr [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy,

- uznanie, że odmowa przyznania skarżącemu prawa do zasiłku celowego na pokrycie kosztów zamieszkania w okresie od [...] listopada 2006 r. do [...] listopada 2006r. nastąpiła z naruszeniem prawa materialnego i jako taka podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego,

- zasądzenie na rzecz pełnomocnika skarżącego nieopłaconej kwoty wynagrodzenia według norm przepisanych.

W uzasadnieniu podniesionego zarzutu wskazano, że pogląd wyrażony przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku nie jest trafny, bowiem akceptuje dowolność działania i decydowania organów pomocy społecznej wykraczającą poza granice uznania administracyjnego. Skarżący spełniający wszelkie ustawowe wymogi w zakresie prawa do uzyskiwania pomocy społecznej nie przeczy, że organy pomocy społecznej po opuszczeniu przez niego szpitala podjęły działania w celu zaproponowania mu i zapewnienia miejsca do mieszkania. Skarżącego nie zadowalały jednak składane mu propozycje, albowiem według niego nie były optymalne, tj. adekwatne do jego stanu zdrowia i nie zaspokajały związanych z tym podstawowych potrzeb życiowych. O tym, że się skarżący nie mylił, świadczy fakt wielości składanych skarżącemu propozycji, ostateczna zaś decyzja organu pomocy społecznej podjęta została dopiero w dniu [...] listopada 2006 r., a więc już w trakcie zamieszkiwania przez niego w hotelu.

Zdaniem pełnomocnika, nieuprawnionym jest twierdzenie o rzekomym braku współpracy M. C. z organami pomocy społecznej tylko z tego powodu, że skorzystał z przynależnego skarżącemu prawa do kwestionowania decyzji. Uszło to uwadze Sądu I instancji, który w swoich rozważaniach skupił się wyłącznie na kwestiach formalnych, przyłączając się do nieobiektywnej oceny organów pomocy społecznej, zamiast samodzielnie przeprowadzić analizę ustaleń dokonanych w niniejszej sprawie.

Pełnomocnik zwrócił także uwagę, iż katalog celów, na jakie może być przyznana pomoc społeczna, w art. 39 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej wymieniony jest wyłącznie przykładowo. W zależności bowiem od charakteru każdej indywidualnej sprawy może on być poszerzony. Możliwość ta jednak została zanegowana w przedmiotowej sprawie. Wbrew bowiem twierdzeniu Sądu I instancji organy decyzyjne błędnie orzekły, iż pomoc społeczna we wnioskowanej przez skarżącego formie i zakresie nie mieści się w celach i zadaniach pomocy społecznej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny w myśl art. 183 § 1 P.p.s.a. jest związany podstawami skargi kasacyjnej, co oznacza że rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej; z urzędu może wziąć pod rozwagę jedynie nieważność postępowania sądowego. Wobec tego, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., przedmiotem kontroli instancyjnej Naczelnego Sądu Administracyjnego było sprawdzenie, czy zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej są uzasadnione, a tym samym, czy skarga kasacyjna posiada usprawiedliwione podstawy.

Skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie oparto na zarzucie naruszenia prawa materialnego - art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, nie określając jednak postaci tego naruszenia stosownie do art. 174 pkt. 1 P.p.s.a. Z uwagi na treść uzasadnienia skargi kasacyjnej wskazującą na to, że jej autor podważa dokonaną przez Sąd I instancji ocenę zastosowania art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej przez organy administracji, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał podniesiony zarzut jako zarzut naruszenia powołanego przepisu poprzez jego niewłaściwe zastosowanie.

Naruszenie art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, zdaniem pełnomocnika, polega na niezasadnym - jego ocenie - przyjęciu przez Sąd I instancji, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Legnicy, rozpoznając sprawę z odwołania wniesionego przez M. C., nie wykroczyło poza granice uznania administracyjnego. Pełnomocnik twierdzi, iż zaskarżone decyzje noszą cechy dowolności i niekonsekwencji, poprzez uznanie z jednej strony, że skarżący spełnia warunki do uzyskania pomocy społecznej, a z drugiej strony bezpodstawnie zarzucając mu brak współpracy z organem pomocy społecznej tylko dlatego, ze korzystał z przysługujących mu środków odwoławczych od podejmowanych w jego sprawie decyzji.

Z tak postawionym zarzutem nie można się zgodzić. Wymaga podkreślenia, że zgodnie z art. 2 ust. 1 i art. 3 ustawy o pomocy społecznej pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Pomoc społeczna wspiera osoby w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Potrzeby zaś osób i rodzin korzystających z pomocy winny zostać uwzględnione, o ile odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Z powyższego wynika, że pomoc społeczna nie ma służyć pełnemu zaspokajaniu zgłaszanych przez obywateli potrzeb, ale rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej. Przepis ten stanowi, że w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może zostać przyznany zasiłek celowy z pomocy społecznej. Z brzmienia cyt. przepisu, a zwłaszcza użycia zwrotu "może", wynika, że decyzja w zakresie pomocy społecznej podejmowana przez organ administracji, ma charakter uznaniowy, co oznacza, że zasiłek celowy jest świadczeniem przyznawanym w ramach uznania administracyjnego. Okoliczność ta, jak już wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie sądowym powoduje, że sam fakt spełnienia kryteriów ustawowych nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej tego świadczenia i w wysokości zgodnej z jej oczekiwaniami. Z przepisów regulujących tryb przyznania zasiłku celowego wynika, że udzielając świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględnienia potrzeb osób zgłaszających się o udzielenie pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej.

Uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny zgłaszanych potrzeb, w kontekście osobistej, rodzinnej i ogólnie biorąc społecznej sytuacji zgłaszającego taką potrzebę, w tym uwzględniania potrzeb innych osób ubiegających się o pomoc, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z pomocy społecznej. Nie ulega wątpliwości, iż środki, jakie są przeznaczane na świadczenia z pomocy społecznej nie mogą zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o taką pomoc.

Oceniając w tych kategoriach zarzut skargi kasacyjnej należy stwierdzić, że Sąd I instancji prawidłowo ocenił, iż zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium odwoławczego w Jeleniej Górze nie narusza prawa. Sąd wziął pod uwagę, że decyzja w sprawie przyznania pomocy społecznej w formie zasiłku celowego ma charakter uznaniowy, w związku z czym kontrola sądu sprowadza się do zbadania, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonych postępowaniem, z wyczerpaniem wszystkich możliwości załatwienia sprawy, zgodnie ze słusznym interesem strony oraz w zgodzie z interesem społecznym.

Należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że uwzględnienie wniosku M. C. i przyznanie mu pomocy społecznej w żądanej przez niego formie nie mieści się w możliwościach, a także w celach pomocy społecznej, określonych w cyt. wyżej art. 2 ust. 1 i art. 3 ustawy o pomocy społecznej. Dysponując środkami przeznaczonymi na świadczenia z pomocy społecznej organ musi brać pod uwagę hierarchię potrzeb zgłaszanych przez podopiecznych, ich sytuację bytową, celowość udzielonej pomocy oraz możliwości organu pomocy społecznej. Słusznie uznał sąd wojewódzki, że przyznanie zasiłku celowego na pokrycie kosztów pobytu w hotelu, w którym koszt jednej doby wynosi 40 zł, nie mieści się w celach pomocy społecznej. Nie stanowi to bowiem zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, o jakiej mowa w art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Nie ulega wątpliwości, że uzyskanie schronienia zalicza się do niezbędnych potrzeb bytowych, jednak w sytuacji, gdy schronienie to ma być uzyskane ze środków przeznaczonych na pomoc społeczną, konieczna jest ocena, czy ta potrzeba może być zaspokojona w sposób najmniej obciążający i tak wciąż niewspółmierny do potrzeb zasób środków przeznaczonych na pomoc społeczną.

W przedmiotowej sprawie organ pomocy społecznej mając na uwadze przytoczone wyżej zasady, zaoferował wnioskodawcy kilka sposobów zaspokojenia jego potrzeby zapewnienia schronienia, których jednak M. C. nie przyjął, uporczywie podtrzymując wolę pozostania w hotelu. Tym samym słuszne jest twierdzenie, że skarżący odmówił współpracy z organem pomocy społecznej. Błędnie więc przyjmuje autor skargi kasacyjnej, że zarzut braku współpracy M. C. z organami pomocy społecznej postawiono z tego powodu, że skorzystał z przynależnego skarżącemu prawa do kwestionowania decyzji. Nie bez znaczenia pozostaje też fakt, że w okresie, którego dotyczy wniosek M. C. wielokrotnie została mu udzielona pomoc finansowa (ogółem na kwotę [...] zł, nie licząc zasiłku stałego w miesięcznej kwocie [...] zł), w tym również na cele mieszkaniowe ([...] zł na wynajem pokoju). Te wszystkie kwestie zostały wyczerpująco wyjaśnione w uzasadnieniach organów administracji.

Nie ma więc uzasadnienia twierdzenie, że zaskarżone decyzje noszą cechy dowolności, czego - w ocenie pełnomocnika - nie dostrzegł Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu. Tym samym zarzut naruszenia art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej należało uznać za chybiony.

W tym stanie rzeczy, skoro zarzuty skargi kasacyjnej okazały się niezasadne, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego adw. R. S. wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 P.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania pomiędzy stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 Pp.s.a.), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 - 261 P.p.s.a. Stosownie do § 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) pełnomocnik powinien złożyć wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu stosowne oświadczenie, o jakim mowa w tym przepisie.