Wyrok NSA oz. w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1590/00
NSA oz. w Gdańsku
Data orzeczenia: 2000-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 888 par. 1
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
article: art. 1 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 16 poz. 89
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 7 lutego 1997 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku od spadków i darowizn.
Teza: Nagroda, którą otrzymała skarżąca, nie stanowiła darowizny w rozumieniu art. 888 par. 1 Kc, bowiem nie była świadczeniem nieekwiwalentnym. Nagroda ta stanowiła dodatkowe świadczenie ze strony podmiotu, który uzyskiwał korzyści z tytułu działalności skarżącej przy powstaniu i funkcjonowaniu w Polsce spółki zależnej od podmiotu świadczącego.

Do darowizn nie zalicza się także takich świadczeń nieodpłatnych, jak nagrody państwowe, nagrody wynikające z przyrzeczeń publicznych, nagrody wypłacane pracownikom i byłym pracownikom, zasiłki wypłacane bezrobotnym itp. Ich charakter przesądza o niemożliwości traktowania ich jako darowizn.

TEZY

Nagroda, którą otrzymała skarżąca, nie stanowiła darowizny w rozumieniu art. 888 par. 1 Kc, bowiem nie była świadczeniem nieekwiwalentnym. Nagroda ta stanowiła dodatkowe świadczenie ze strony podmiotu, który uzyskiwał korzyści z tytułu działalności skarżącej przy powstaniu i funkcjonowaniu w Polsce spółki zależnej od podmiotu świadczącego.

Do darowizn nie zalicza się także takich świadczeń nieodpłatnych, jak nagrody państwowe, nagrody wynikające z przyrzeczeń publicznych, nagrody wypłacane pracownikom i byłym pracownikom, zasiłki wypłacane bezrobotnym itp. Ich charakter przesądza o niemożliwości traktowania ich jako darowizn.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 15 marca 2000 r. Drugi Urząd Skarbowy w B. umorzył postępowanie podatkowe w przedmiocie podatku od spadków i darowizn wszczęte na żądanie skarżącej Ireny S.

Urząd wskazał, że świadczenie, które skarżąca otrzymała od L.T. Inc. w wysokości 83.878,30 zł, nie było darowizną, ale przychodem w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /t.j. Dz.U. z. 2000 nr 14 poz. 176/.

W odwołaniu od tej decyzji skarżąca wniosła o jej uchylenie. Podatniczka wskazała, że nie jest związana stosunkiem pracy z darczyńcą, a przychód jest zyskiem z udziału w funduszach powierniczych i winien być potraktowany zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 56 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych lub jako darowizna.

Izba Skarbowa w B. decyzją z dnia 26 czerwca 2000 r. utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji, bowiem skarżąca otrzymała nagrodę, która była uzależniona od okresu zatrudnienia, a jej wysokość wyznaczała cena akcji spółki L.T. Inc. na giełdzie. Natomiast istotną cechą darowizny jest zobowiązanie darczyńcy do bezpłatnego lub bezwarunkowego świadczenia na rzecz obdarowanego.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Irena S. wniosła o uchylenie powyższej decyzji. Zarzuciła jej naruszenie przepisów art. 888 par. 1 i art. 893 Kc oraz art. 1 par. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn. Pozostawanie w stosunku pracy z jedną ze spółek grupy LTI jest jedynym z warunków otrzymania nagrody. Postawienie takiego warunku jest zgodne z art. 893 Kc i nie może on stanowić podstawy do uznania, iż nie doszło do zawarcia umowy. Istotne było też prawo darczyńcy do odwołania darowizny, o ile wartość akcji LTI na giełdzie osiągnie wartość niższą od wartości akcji z daty ogłoszenia planu dodatkowych świadczeń. Polski pracodawca nie był w żaden sposób zaangażowany przy przyznawaniu przedmiotowego świadczenia.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w B. wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Izba podkreśliła, że pracodawca skarżącej - L.T. Poland SA jest podmiotem zależnym od L.T. Inc. Obowiązek pracy w spółce zależnej świadczy o braku nieekwiwalentności świadczeń.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn /t.j. Dz.U. 1997 nr 16 poz. 89/ podatkowi temu podlega nabycie własności rzeczy znajdujących się w kraju i praw majątkowych wykonywanych w kraju w drodze darowizny przez osoby fizyczne. Przy czym, stosownie do art. 2 tejże ustawy, gdy nabywcą jest obywatel polski lub osoba mająca miejsce stałego pobytu w Polsce opodatkowane jest również nabycie rzeczy znajdujących się za granicą lub praw majątkowych wykonywanych za granicą.

Przepisy niniejszej ustawy nie definiują pojęcia darowizny, przeto decydujące dla sprawy znaczenie ma definicja zawarta w art. 888 Kc.

Zgodnie z powyższym, przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku.

Spór sprowadzał się do odmiennej oceny, czy świadczenie L.T. Inc. miało charakter bezpłatności.

W ocenie Sądu stanowisko skarżącej, że otrzymana przez nią nagroda była darowizną, a jedynym warunkiem jej otrzymania była praca w zależnej od darczyńcy Spółce L.T. Poland SA, nie było poprawne.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego /por. wyroki z dnia 19 maja 1994 r., SA/Po 3612/93 - ONSA 1995 Nr 2 poz. 81, czy z dnia 27 sierpnia 1997 r., III SA 34/96 - nie publ./ przyjmuje się, że przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego. Świadczenie jest bezpłatne tylko wtedy, gdy druga strona umowy nie zobowiązuje się do jakiegokolwiek świadczenia w zamian za uczynioną darowiznę. Nieodpłatność ta oznacza, że darczyńca nie może uzyskać jakiegokolwiek ekwiwalentu ani w chwili darowizny, ani też w przyszłości /podobnie Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 3 listopada 1995 r., I ACr 801/95 - OSA 1995 nr 11-12 poz. 74/.

Tymczasem skarżąca w odwołaniu wprost pisze, że jako jeden z założycieli firmy L.T. Poland uzyskała prawo do otrzymania nagrody w ramach programu Global Founders Substitute Award. Program ten został zainicjowany przez L.T. Inc. jako wyraz uznania dla roli, jaką założyciele spółek zależnych LTI odegrali w osiągnięciu sukcesu przez firmę.

Powyższy powód otrzymania nagrody znajduje potwierdzenie w piśmie LTI z września 1999 r. skierowanym do "założycieli". Prawo do nagrody uzależnione było od długości czasu dotychczasowego zatrudnienia w spółkach grupy LTI, a możliwość realizacji nagrody w późniejszym okresie od dalszego zatrudnienia przez jeden z podmiotów zależnych LTI.

Zatem nie może budzić wątpliwości, że nagroda, którą otrzymała skarżąca, nie stanowiła darowizny w rozumieniu art. 888 par. 1 Kc, bowiem nie była świadczeniem nieekwiwalentnym. Nagroda ta stanowiła dodatkowe świadczenie ze strony podmiotu, który uzyskiwał korzyści z tytułu działalności skarżącej przy powstaniu i funkcjonowaniu w Polsce Spółki zależnej od podmiotu świadczącego.

Do darowizn nie zalicza się także takich świadczeń nieodpłatnych, jak nagrody państwowe, nagrody wynikające z przyrzeczeń publicznych, nagrody wypłacane pracownikom i byłym pracownikom, zasiłki wypłacane bezrobotnym itp. Ich charakter przesądza o niemożliwości traktowania ich jako darowizn. /Komentarz do Kodeksu cywilnego. Księga trzecia. Zobowiązania, pod red. G. Bieńka, Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1999 r./.

Mając powyższe na względzie należało skargę oddalić w oparciu o art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.