Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 56/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 54, art. 67 par. 1, i par. 4, art. 97 par. 2, art. 98 par. 1 i par. 2, art. 27 par. 1, art. 38 par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Sędziowie sędzia WSA Matylda Arnold - Rogiewicz (sprawozdawca), sędzia WSA Honorata Łopianowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi H. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Celnej w W. (zwany dalej również: "organem egzekucyjnym") na podstawie wystawionych przez wierzyciela - Dyrektora Izby Celnej w T. tytułów wykonawczych nr [...], [...], [...] z dnia [...] lipca 2015 r., obejmujących należności z tytułu kar pieniężnych w łącznej kwocie należności głównej 36.000 zł plus należne odsetki za zwłokę, wszczął postępowanie egzekucyjne z majątku H. sp. z o.o. z siedzibą w W. (zwanej dalej: "Skarżącą").

W dniu 13 lipca 2016 r. organ egzekucyjny dokonał protokołem zajęcia i odbioru ruchomości na pokrycie egzekwowanych należności pieniężnych zajęcia automatów do gier: APOLLO GAMES nr A02TA0008968, HOT SPOT nr KHS07485 i HOT SPOT nr KHS07486. Zajęte ruchomości pozostawiono pod dozorem pracownika magazynu depozytowego W. K., który własnoręcznym podpisem potwierdził fakt objęcia dozoru nad ruchomościami. Protokół zajęcia i odbioru ruchomości został doręczony Skarżącej za pośrednictwem poczty w dniu 2 sierpnia 2016 r.

Następnie pismem z dnia 16 sierpnia 2016 r. Skarżąca wniosła skargę na wskazaną powyżej czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego z dnia 13 lipca 2016 r., zarzucając naruszenie:

1) art. 67 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r., poz. 1201 ze zm.) – zwanej dalej: "u.p.e.a." w związku z § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2015 ., poz. 2310), z uwagi na sporządzenie w przedmiotowej sprawie protokołu zajęcia i odbioru ruchomości na nieaktualnym w dacie wystosowania zawiadomienia wzorze,

2) art. 67 § 2 pkt 1 u.p.e.a., poprzez błędne określenie w protokole wierzyciela oraz wskazanie na Dyrektora Izby Celnej w S., co stanowi brak elementarnego składnika protokołu czynności egzekucyjnej,

3) art. 67 § 2 pkt 4 u.p.e.a., poprzez niewłaściwe określenie tytułów wykonawczych stanowiących podstawę do zajęcia, które organ egzekucyjny określił jako tytuły wykonawcze wystawione przez Dyrektora Izby Celnej w S. o nr: [...], [...], [...], podczas gdy względem Skarżącej nie jest prowadzone żadne postępowanie egzekucyjne na podstawie takich tytułów wykonawczych,

4) art. 67 § 4 pkt 2 u.p.e.a., poprzez niezawarcie w protokole zajęcia i odbioru ruchomości adnotacji, które z zajętych ruchomości mogą być sprzedane bezpośrednio po zajęciu, czy też które ruchomości poborca pozostawia pod dozorem zobowiązanego lub osoby zastępującej zobowiązanego, a które odbiera.

W uzasadnieniu skargi Skarżąca wskazała, że automaty będące przedmiotem zajęcia są wyłącznie w jej posiadaniu zależnym na podstawie umowy leasingu. Z uwagi na powyższe, Skarżąca wniosła w swojej skardze o uchylenie zaskarżonej czynności.

Dyrektor Izby Celnej w W. postanowieniem z dnia [...] września 2016 r. oddalił powyższą skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu ruchomości w postaci automatów do gier.

Skarżąca złożyła następnie pismem z dnia 23 września 2016 r. zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie oraz uchylenie zaskarżonej czynności egzekucyjnej. W zażaleniu Skarżąca zarzuciła naruszenie następujących przepisów:

1) art. 67 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w związku z § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych, poprzez sporządzenie protokołu zajęcia i odbioru ruchomości na nieaktualnym wzorze,

2) art. 67 § 2 pkt 1 u.p.e.a., poprzez błędne oznaczenie w protokole zajęcia Dyrektora Izby Celnej w S. jako wierzyciela w niniejszej sprawie,

3) art. 67 § 2 pkt 4 u.p.e.a., poprzez niewłaściwe określenie tytułów wykonawczych, które organ egzekucyjny określił jako tytuły wykonawcze wystawione przez Dyrektora Izby Celnej w S. o nr [...], [...], [...], na podstawie których względem Skarżącej nie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne, co doprowadziło również do dokonania czynności egzekucyjnych w ramach niewszczętego prawidłowo postępowania egzekucyjnego i z brakiem poszanowania podstawowej zasady upomnienia,

4) art. 67 § 4 pkt 2 u.p.e.a., poprzez brak zawarcia w protokole zajęcia i odbioru ruchomości adnotacji, które z zajętych ruchomości mogą być sprzedane bezpośrednio po zajęciu, czy też które ruchomości poborca pozostawia pod dozorem zobowiązanego lub osoby zastępującej zobowiązanego, a które odbiera.

W uzasadnieniu zażalenia Skarżąca wskazała, że prowadzenie egzekucji z zajętych ruchomości jest niedopuszczalne, bowiem automaty będące przedmiotem zajęcia nie są jej własnością. Natomiast organ egzekucyjny, który powziął informację o takiej okoliczności, powinien z urzędu ustalić, czy nie zachodzi konieczność wyłączenia własności osoby trzeciej spod egzekucji.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. (zwany dalej: "organem nadzoru") postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego.

W uzasadnieniu wskazał, iż w niniejszej sprawie zajęcia ruchomości w postaci automatów do gier dokonano zgodnie z obowiązującymi przepisami. Zaznaczył przy tym, że zajęcie nastąpiło poprzez sporządzenie protokołu zajęcia przez poborcę skarbowego, który podpisał przedmiotowy protokół. Organ nadzoru zauważył również, że odpis protokołu zajęcia i odbioru ruchomości został doręczony Skarżącej w dniu 2 sierpnia 2016 r., co wynika z akt sprawy. Zdaniem tego organu wskazywane przez Skarżącą zastosowanie w sprawie nieaktualnego wzoru protokołu zajęcia i odbioru ruchomości jest naruszeniem formalnym, jednak nie może ono stanowić podstawy do wzruszenia zaskarżonego postanowienia, gdyż nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Skarżąca w wyniku powyższego uchybienia nie poniosła bowiem żadnych negatywnych skutków prawnych, skargę wniesiono do właściwego organu oraz spełnione zostały wymogi określone w art. 67 § 4 u.p.e.a. Organ nadzoru odnotował również w tym miejscu, że protokół zajęcia i odbioru ruchomości zawiera oznaczenie zobowiązanego, wierzyciela i organu egzekucyjnego. Prawidłowo zostały oznaczone numery tytułów wykonawczych [...], [...], [...], stanowiących podstawę prawną zajęcia ruchomości. Wskazano kwotę należności odpowiadającą kwocie określonej w tytule wykonawczym i okres, za który te należności zostały ustalone, a także rodzaj i stopę odsetek oraz koszty egzekucyjne. Zajęte automaty zostały szczegółowo wymienione i opisane wraz ze wskazaniem wartości szacunkowej i oddane pod dozór W. K. - pracownika magazynu depozytowego, który własnoręcznym podpisem potwierdził fakt objęcia dozoru nad ruchomościami oraz informację, iż na zajętych ruchomościach umieszczono znak ujawniający na zewnątrz ich zajęcie.

Organ nadzoru, odnosząc się do twierdzenia Skarżącej dotyczącego błędnego oznaczenia w protokole zajęcia Dyrektora Izby Celnej w S. jako wierzyciela, podkreślił, że w protokole zajęcia i odbioru ruchomości oznaczony został organ będący wierzycielem, a niewystawiający tytuł wykonawczy. Zaznaczył przy tym, że wymienione wcześniej tytuły wykonawcze z dnia [...] lipca 2015 r. zostały wystawione przez Dyrektora Izby Celnej w T., natomiast na dzień sporządzenia protokołu zajęcia ruchomości organem pełniącym obowiązki wierzyciela był Dyrektor Izby Celnej w S. Organ nadzoru zwrócił przy tym uwagę, iż zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 2015 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wyznaczenia organu Służby Celnej właściwego do wykonania niektórych zadań Służby Celnej oraz określenia terytorialnego zasięgu jego działania (Dz. U. z 2015 r., poz. 1494), w sprawach niezapłaconych należności powstałych przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia, dla których obowiązujące przepisy przewidują tryb egzekucji administracyjnej, wierzycielem jest Dyrektor Izby Celnej w S., przy czym wszystkie podjęte w tych sprawach czynności pozostają w mocy. Zdaniem organu nadzoru, treść powołanego przepisu paragrafu potwierdza, że Dyrektor Izby Celnej w S. pełni obowiązki wierzyciela również w sprawach, w których tytuły wykonawcze wystawione zostały przez innych dyrektorów izb celnych, bez konieczności wystawiania tytułów wykonawczych wskazujących ww. organ celny jako wierzyciela.

W dalszej części uzasadnienia organ nadzoru stanął na stanowisku, że nie można przyjąć argumentacji Skarżącej, iż na podstawie wcześniej wymienionych tytułów wykonawczych nie jest prowadzone żadne postepowanie egzekucyjne, a czynności egzekucyjne podjęte zostały w ramach nieprawidłowo wszczętego postępowania egzekucyjnego, w sytuacji, gdy z akt sprawy wynika, iż posiadała ona wiedzę o istnieniu tych tytułów wykonawczych i zostały one jej doręczone. Odnosząc się natomiast do zarzutu braku zawarcia w protokole zajęcia i odbioru ruchomości adnotacji, które z zajętych ruchomości mogą być sprzedane bezpośrednio po zajęciu, czy też które ruchomości poborca pozostawia pod dozorem zobowiązanego lub osoby zastępującej zobowiązanego, a które odbiera, organ nadzoru wskazał, że zarówno adnotacja o pozostawieniu zajętych ruchomości pod dozorem, jak i o odbiorze od zobowiązanego ruchomości zostały wypełnione prawidłowo i opatrzone stosownymi podpisami. Organ nadzoru podkreślił również, że zajęte ruchomości pozostawiono w magazynie urzędu celnego, pod dozorem magazyniera W. K. Ruchomości odebrano od R. Z. - upoważnionego do odbioru automatów, co wynika z protokołu odbioru. Ponadto z akt sprawy nie wynika, aby względem zajętych ruchomości zachodziła jakakolwiek przesłanka wymieniona w art. 104 § 2 u.p.e.a. Zatem w protokole zajęcia nie wystąpiła potrzeba uzupełnienia części dotyczącej sprzedaży ruchomości bezpośrednio po zajęciu.

Końcowo, nawiązując do podnoszonej przez Skarżącą kwestii, iż zajęte ruchomości nie stanowiły jej własności, przy czym organ egzekucyjny powziął informację o takiej okoliczności i powinien z urzędu ustalić, czy nie zachodzi konieczność wyłączenia własności osoby trzeciej spod egzekucji, organ nadzoru wskazał, że w postępowaniu w sprawie skargi na czynności egzekucyjne nie rozstrzyga się kwestii związanych z przysługującym osobie trzeciej prawem do zajętych ruchomości, gdyż służy temu osobny tryb przewidziany w art. 38 § 1 u.p.e.a. Organ nadzoru zauważył, że z powołanego przepisu wynika, iż instytucja ta wiąże się ściśle z wniesieniem żądania przez osobę trzecią, co oznacza, że wszczęcie tego trybu nie następuje z urzędu. Z tego względu zarzut Skarżącej spółki, iż organ egzekucyjny powinien z urzędu ustalić, czy nie zachodzi konieczność wyłączenia własności osoby trzeciej spod egzekucji, należy uznać za bezzasadny.

Skarżąca zaskarżyła następnie powyższe postanowienie organu nadzoru, wnosząc skargę w piśmie z dnia 1 grudnia 2016 r., w której zarzuciła naruszenie następujących przepisów:

1) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) - zwanej dalej: "k.p.a." oraz art. 7 i 77 k.p.a. w zw. z art. 97 § 2 u.p.e.a., poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji oddalającego skargę na czynność egzekucyjną, podczas gdy organ egzekucyjny (rekwizycyjny) winien w pierwszej kolejności wyjaśnić istotną w sprawie okoliczność jaką jest ustalenie, czy ruchomości, których dokonania zajęcia planuje stanowią własność zobowiązanego, gdyż czynność egzekucyjna skierowana do składnika niebędącego majątkiem zobowiązanego jest wadliwa i jako taka winna zostać uchylona, w sytuacji, gdy zajęte w sprawie ruchomości nie stanowią własności Skarżącej, zaś znajdowały się w jej posiadaniu na podstawie stosownych umów zobowiązaniowych;

2) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 67 § 2 pkt 1 w zw. z art. 67 § 4 u.p.e.a., poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji oddalającego skargę na czynność egzekucyjną, podczas gdy w protokole z zaskarżonej czynności egzekucyjnej organ rekwizycyjny błędnie określił wierzyciela, wskazując, iż zajęcie dotyczy tytułów wykonawczych nr [...], [...], [...] i podając wierzyciela jako Dyrektora Izby Celnej w S., w sytuacji gdy Dyrektor Izby Celnej w S. zgodnie z dyspozycją art. 5 § 1 pkt 1 i 4 w zw. z art. 1a pkt 13 u.p.e.a. nie jest wierzycielem i podmiotem uprawnionym do zainicjowania postępowania egzekucyjnego na podstawie aktów administracyjnych powoływanych we wskazanych tytułach wykonawczych, co stanowi brak elementarnego składnika protokołu czynności egzekucyjnej;

3) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 67 § 2 pkt 4 w zw. z art. 67 § 4 u.p.e.a., poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji oddalającego skargę na czynność egzekucyjną, podczas gdy w przedmiotowej sprawie doszło do niewłaściwego określenia tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę do zajęcia, który to organ egzekucyjny określił jako tytuły wykonawcze wystawione przez Dyrektora Izby Celnej w S. o numerze [...], [...], [...], w sytuacji, gdy wobec Skarżącej na podstawie takich tytułów wykonawczych nie jest prowadzone żadne postępowanie egzekucyjne; w efekcie czynność taką należałoby uznać za podjętą w ramach niewszczętego prawidłowo postępowania egzekucyjnego oraz z brakiem poszanowania podstawowej zasady upomnienia, co winno uzasadniać uwzględnienie skargi;

4) art. 6 i art. 8 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., przejawiające się w obciążaniu zobowiązanego ciężarem identyfikacji wierzyciela, podczas gdy z zasady legalizmu oraz działania organów w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej wynika, że to organ egzekucyjny winien dokonywać czynności egzekucyjnej w taki sposób, aby jednoznacznie wynikało z niej z inicjatywy jakiego wierzyciela czynność ta zostaje dokonana;

5) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 54 § 5a u.p.e.a. oraz art. 67 § 1 u.p.e.a. w zw. z § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych, poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji oddalającego skargę na czynność egzekucyjną, podczas gdy w przedmiotowej sprawie doszło do sporządzenia protokołu zajęcia i odbioru ruchomości na nieaktualnym w dacie wystosowania zawiadomienia wzorze zajęcia, przy czym zgodnie z treścią naruszonej normy prawnej, podstawę stosowania środków egzekucyjnych stanowi zawiadomienie sporządzone według wzoru określonego w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych, zaś jakiekolwiek modyfikacje ustalonego wzoru dopuszczalne są jedynie w zakresie przewidzianym w tym wzorze.

Wskazując na powyższe zarzuty Skarżąca wniosła w swojej skardze o uchylenie zaskarżonego postanowienia organu nadzoru oraz poprzedzającego go postanowienia organu egzekucyjnego, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi Skarżąca wskazała, że organ egzekucyjny (rekwizycyjny) powinien był w pierwszej kolejności wyjaśnić, czy ruchomości objęte zajęciem stanowią własność zobowiązanego, w sytuacji, gdy czynność egzekucyjna skierowana do składnika nie będącego majątkiem zobowiązanego jest wadliwa i jako taka winna zostać uchylona. Zaznaczyła przy tym, że zajęte w sprawie ruchomości nie stanowią jej własności, lecz znajdowały się w jej posiadaniu na podstawie stosownych umów zobowiązaniowych. Z kolei organ egzekucyjny nie wskazał w najmniejszym stopniu z jakich okoliczności wywodzi, iż zajęte ruchomości stanowią jej własność. O istnieniu domniemania, że wszystko, co znajduje się w mieszkaniu zobowiązanego, jest jego własnością, nie można mówić w przypadku ruchomości, które nie znajdują się ani w siedzibie spółki (traktując siedzibę jako odpowiednik mieszkania osoby fizycznej), ani nie pozostają w dyspozycji zobowiązanej.

Nawiązując następnie do zarzutu naruszenia art. 6 i art. 8 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Skarżąca wskazała, iż formalizm czynności egzekucyjnych powoduje, że protokół z czynności ma obowiązek wiernie i prawidłowo odzwierciedlać przebieg czynności organu egzekucyjnego. Podkreśliła też, że rolą organu egzekucyjnego jest takie przeprowadzenie czynności egzekucyjnej oraz sporządzenie z niego protokołu, aby zobowiązany nie mógł mieć żadnych wątpliwości, który obowiązek czynnością tą jest egzekwowany, na jakiej podstawie oraz z inicjatywy jakiego wierzyciela. Tym bardziej, gdy czynność egzekucyjna dokonywana jest bez udziału zobowiązanego.

Zdaniem Skarżącej, protokół zajęcia jej doręczony przypomina ten, który stanowi wzór przewidziany w nieobowiązującym obecnie rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 16 maja 2014 r. w sprawie wzoru dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. 2014 r., poz. 655). Wskazała, iż na stronie 3 w pouczeniu dla zobowiązanego zabrakło zdania znajdującego się w aktualnym wzorze, które stanowi, że "Skarga nie zastępuje innych środków zaskarżenia przewidzianych w ustawie". W przekonaniu Skarżącej protokół, jako dowód przeprowadzenia danej czynności egzekucyjnej, musi wiernie obrazować jej przebieg oraz zawierać w swej treści wszystkie elementy obligatoryjne wynikające z art. 67 § 4 u.p.e.a.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu oraz powtórzył przedstawioną w nim argumentację. Zarzuty skargi uznał za bezzasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - zwanej dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest według kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zaskarżone postanowienie Sąd uchyla, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ponadto należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.

Na wstępie wskazać należy, że w art. 1a pkt 2 u.p.e.a. zdefiniowano czynność egzekucyjną jako wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego, tj. środka wymienionego w art. 1a pkt 12 u.p.e.a. Do czynności egzekucyjnych zalicza się więc wszelkie czynności zajęcia prawa majątkowego, takie jak np. zajęcie wynagrodzenia, renty, rachunku bankowego bądź innej wierzytelności pieniężnej, a także zajęcia ruchomości lub nieruchomości oraz dalsze czynności związane z realizacją tych środków egzekucyjnych, takie jak np. odebranie zajętych ruchomości bądź ich licytacja. W art. 1a pkt 12 lit. a tiret 12 u.p.e.a. wymieniono jako środek egzekucyjny, w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych, egzekucję z ruchomości.

Za istotny uznać należy fakt, na co zwracały uwagę organy obu instancji w swoich rozstrzygnięciach, że w postępowaniu wszczętym przez Skarżącą złożeniem na podstawie art. 54 u.p.e.a. skargi na czynności egzekucyjne, które to postępowanie stanowi w istocie fragment postępowania egzekucyjnego, ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. W ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić wyłącznie kwestie formalnoprawne odnoszące się do oceny prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonania tych czynności. W postępowaniu tym nie orzeka się natomiast o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia.

Skarga na czynności egzekucyjne, składana w trybie art. 54 u.p.e.a., nie może więc być traktowana jako uniwersalny środek zaskarżenia, za pomocą którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów i działań podejmowanych przez organ egzekucyjny lub egzekutora w toku całego postępowania egzekucyjnego (por. np. wyrok NSA z dnia 22 września 2010 r., sygn. akt II FSK 568/09 oraz wyroki WSA w Warszawie z dnia 9 listopada 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 644/08 i z dnia 11 kwietnia 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 139/09 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarga, o której mowa w art. 54 u.p.e.a., służy zaskarżaniu czynności o charakterze wykonawczym (zob. Dariusz Jankowiak [w:] Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - Komentarz 2005, wyd. Unimex, Wrocław 2005 r., s. 390). Nie jest zatem możliwe w trybie tego środka prawnego podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego, czy też osób trzecich.

Skarga na czynności egzekucyjne nie będzie więc przysługiwać w sytuacjach, gdy ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przewiduje w związku z określonymi zdarzeniami w postępowaniu egzekucyjnym wniesienie np. zarzutów, zażalenia na postanowienia, żądania wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego spod egzekucji, czy też wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego albo w sytuacjach, gdy przewiduje wniesienie pozwu do sądu. Za niedopuszczalną uznaje się sytuację, w której miałaby występować konkurencyjność przewidzianych w ww. ustawie środków służących ochronie praw zobowiązanego, mających prowadzić - w wyniku ich uwzględnienia - do jednakowych skutków procesowych. Podkreśla się przy tym szczególnie, że skarga na czynność egzekucyjną nie może dotyczyć przypadków, które mogą być przedmiotem zgłoszenia zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegają zatem tylko zastrzeżenia odnoszące się do czynności egzekucyjnych dokonanych przez organ egzekucyjny. Tym samym postępowanie egzekucyjne badane jest jedynie w wąskim zakresie, który sprowadza się do analizy dochowania wymogów ustawowych regulujących sposób i wymogi zastosowania, tak jak w tym przypadku, konkretnego środka egzekucyjnego.

W ocenie Sądu skarga złożona przez Skarżącą do Dyrektora Izby Celnej w W. nie zawierała zarzutów, które mogły być skutecznie kierowane w odniesieniu do dokonanej przez ten organ czynności egzekucyjnej.

W związku z powyższym stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do uznania za zasadną skargi na czynność egzekucyjną stanowiącą zajęcie ruchomości, dokonanie której potwierdza protokół z dnia 13 lipca 2016 r. Zajęcie to, dotyczące trzech automatów do gier, dokonane - na podstawie odpisów tytułów wykonawczych - przez Dyrektora Izby Celnej w W. protokołem zajęcia i odbioru ruchomości z dnia 13 lipca 2016 r., nie narusza przepisów prawa regulujących przeprowadzanie zajęcia ruchomości.

Zgodnie z art. 67 § 1 u.p.e.a., z zastrzeżeniem art. 68 § 1 (który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania), podstawę zastosowania środków egzekucyjnych, o których mowa w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a., stanowi m.in. protokół zajęcia i odbioru ruchomości, sporządzony według wzoru określonego w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych.

Zgodnie z art. 67 § 4 u.p.e.a. w związku z 67 § 2 pkt 1, 4-6 i 9 oraz art. 53 § 1 pkt 5 u.p.e.a. protokół zajęcia i odbioru ruchomości zawiera:

– oznaczenie zobowiązanego, wierzyciela i organu egzekucyjnego;

– numer tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę do zajęcia;

– kwotę należności, okres, za który należność została ustalona lub określona, termin płatności należności, rodzaj i stopę odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwotę odsetek naliczonych do dnia wystawienia zawiadomienia;

– kwotę należnych kosztów egzekucyjnych;

– datę wystawienia protokołu, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci organu egzekucyjnego;

– wyszczególnienie zajętych ruchomości z podaniem ich ilości, rodzaju jednostki miary i wartości szacunkowej ruchomości, jeżeli jej oszacowanie nie zostało zastrzeżone dla biegłego skarbowego;

– adnotację, które z zajętych ruchomości mogą być sprzedane bezpośrednio po zajęciu, a także które ruchomości poborca pozostawia pod dozorem zobowiązanego lub osoby zastępującej zobowiązanego, a które odbiera;

– pouczenie zobowiązanego o skutkach zajęcia ruchomości i przysługującym mu prawie zaskarżenia w postaci zgłoszenia zarzutów;

– pouczenie dozorcy o skutkach przyjęcia ruchomości pod dozór;

– podpisy obecnych lub wzmiankę o przyczynie braku podpisów;

Wskazać w tym miejscu należy, że wprawdzie, zgodnie z tym na co wskazała Skarżąca, zastosowany przez poborcę skarbowego wzór protokołu zajęcia ruchomości z dnia 13 lipca 2016 r. nie odpowiada w całości wzorowi określonemu w załączniku nr 11 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych. Jednakże zgodzić się należy ze stanowiskiem organu nadzoru, iż Skarżąca w wyniku powyższego uchybienia nie poniosła żadnych negatywnych skutków prawnych, skargę wniesiono do właściwego organu oraz spełnione zostały wymogi określone w art. 67 § 4 u.p.e.a. Przedmiotowy protokół zajęcia ruchomości zawiera bowiem oznaczenie zobowiązanego, wierzyciela i organu egzekucyjnego. Prawidłowo zostały oznaczone numery tytułów wykonawczych [...], [...], [...], stanowiących podstawę prawną zajęcia ruchomości. Wskazano kwotę należności odpowiadającą kwocie określonej w tytułach wykonawczych i okres, za który te należności zostały ustalone, a także rodzaj i stopę odsetek oraz koszty egzekucyjne. Zajęte automaty zostały szczegółowo wymienione i opisane wraz ze wskazaniem ich wartości szacunkowej i oddane pod dozór W. K. - pracownika magazynu depozytowego, który własnoręcznym podpisem potwierdził fakt objęcia dozoru nad ruchomościami oraz informację, iż na zajętych ruchomościach umieszczono znak ujawniający na zewnątrz ich zajęcie.

Powyższe oznacza zatem, że zostały spełnione przesłanki zajęcia ruchomości określone w art. 98 § 1 u.p.e.a., który stanowi, że zajęcie ruchomości następuje przez wpisanie jej do protokołu zajęcia i podpisanie protokołu przez poborcę skarbowego. Protokół podpisują także zobowiązany lub świadkowie. Protokół zajęcia ruchomości został doręczony Skarżącej w dniu 2 sierpnia 2016 r., a tym samym spełniono wymogi wynikające z art. 98 § 2 u.p.e.a.

W ocenie Sądu nie zasługiwał na uwzględnienie również zarzut Skarżącej dotyczący niewyjaśnienia tego, czyją własność stanowiły zajęte automaty. Zgodnie z art. 97 § 2 u.p.e.a. zajęciu podlegają ruchomości zobowiązanego, znajdujące się zarówno w jego władaniu, jak i we władaniu innej osoby, jeżeli nie zostały wyłączone spod egzekucji lub od niej zwolnione.

Na podstawie art. 97 § 2 u.p.e.a. poborca skarbowy jest uprawniony do zajęcia wszystkich ruchomości, którymi zobowiązany faktycznie włada, z wyłączeniem tych przedmiotów, które są wyłączone spod egzekucji na podstawie art. 8 i nast. u.p.e.a. Poborca nie jest również ani obowiązany, ani uprawniony do badania, czy zobowiązany ma tytuł prawny do rzeczy, którą dysponuje. Przyjmuje się bowiem domniemanie, że wszystko, co znajduje się w mieszkaniu zobowiązanego, jest jego własnością. Zajęciu podlegają rzeczy ruchome stanowiące własność zobowiązanego i niezwolnione spod egzekucji (art. 13 § 1 u.p.e.a.) lub niewskazane w ustawie jako rzeczy niepodlegające egzekucji (art. 8 i nast. u.p.e.a.), również wówczas, gdy nie znajdują się w posiadaniu zobowiązanego, lecz są w posiadaniu innej osoby (P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. VII, Lex/el. 2015, komentarz do art. 97, pkt 3).

Osoba roszcząca sobie prawa do zajętej rzeczy może bronić swych praw, zgłaszając wniosek o wyłączenie danej rzeczy spod egzekucji. Zgodnie z art. 38 § 1 u.p.e.a. kto, nie będąc zobowiązanym, rości sobie prawa do rzeczy lub prawa majątkowego, z którego prowadzi się egzekucję administracyjną, może wystąpić do organu egzekucyjnego w terminie czternastu dni od dnia uzyskania wiadomości o czynności egzekucyjnej skierowanej do tej rzeczy lub tego prawa z żądaniem ich wyłączenia spod egzekucji, przedstawiając lub powołując dowody na poparcie swego żądania.

W sytuacji, gdy Skarżąca ma świadomość, iż zajęte ruchomości nie stanowią jej własności, lecz własność osoby trzeciej, powinna o fakcie zajęcia powiadomić osobę, której - jej zdaniem - prawa majątkowe zostały naruszone, żeby mogła ona ewentualnie wystąpić do organu egzekucyjnego ze stosownym wnioskiem. W myśl art. 168a u.p.e.a. osoba, która rości sobie prawo do rzeczy lub prawa majątkowego, z których przeprowadzono egzekucję przez sprzedaż rzeczy lub wykonanie prawa majątkowego, może dochodzić od zobowiązanego odszkodowania na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących odpowiedzialności za wyrządzoną szkodę. Zobowiązany odpowiada bowiem za szkodę poniesioną przez tę osobę, jeżeli wiedząc o tym, że rzecz lub prawo do niego nie należy, nie powiadomił właściciela o zajęciu rzeczy lub prawa w terminie umożliwiającym tej osobie złożenie żądania wyłączenia danej rzeczy lub prawa spod egzekucji. Tym samym zobowiązany odniósł korzyść wskutek skierowania egzekucji do rzeczy lub prawa majątkowego, które nie stanowiły jego własności (P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji, Komentarz, wyd. VII, Lex/el. 2015, komentarz do art. 168a, pkt 2).

Sąd nie podziela też zarzutu dotyczącego błędnego określenia wierzyciela, tj. Dyrektora Izby Celnej w S.. Należy w pierwszej kolejności wskazać, że okoliczność dotycząca błędnego określenia wierzyciela mogła być skarżona w trybie zarzutów na postępowanie egzekucyjne w administracji (art. 33 § 1 pkt 10 w zw. z art. 27 § 1 pkt 1 u.p.e.a.). Ze względu na zasadę niekonkurencyjności środków prawnych, okoliczności podlegające ocenie w postępowaniu dotyczącym zarzutów nie mogą być przedmiotem rozpoznania w ramach skargi na czynności egzekucyjne.

Trzeba również wziąć pod uwagę, że kwestia wyznaczenia wierzyciela właściwego w sprawach dotyczących obowiązków wynikających z wydanych przez naczelnika urzędu celnego decyzji, postanowień lub mandatów karnych, czy też z wydanych przez dyrektora izby celnej decyzji lub postanowień została odrębnie uregulowana w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 15 maja 2012 r. w sprawie wyznaczenia organu Służby Celnej właściwego do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej oraz określenia terytorialnego zasięgu jego działania (Dz. U. z 2016 r., poz. 1200), a także rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 15 września 2015 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie wyznaczenia organu Służby Celnej właściwego do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej oraz określenia terytorialnego zasięgu jego działania (Dz. U. z 2015 r., poz. 1494). Rozporządzenia te stanowią akty powszechnie obowiązującego prawa, wobec czego podniesiony przez Skarżącą zarzut obciążania zobowiązanego ciężarem identyfikacji wierzyciela nie jest zasadny.

W niniejszej sprawie istotne znaczenie ma treść § 3 ww. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 2015 r., zgodnie z którym, w sprawach niezapłaconych należności powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia (tj. 1 października 2015 r.), dla których obowiązujące przepisy przewidują tryb egzekucji administracyjnej, wierzycielem jest Dyrektor Izby Celnej w S., przy czym wszystkie podjęte w tych sprawach czynności pozostają w mocy.

W zaskarżonym postanowieniu zasadnie w tym względzie wskazano, że zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 2015 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wyznaczenia organu Służby Celnej do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej oraz określenia terytorialnego zasięgu jego działania (Dz.U. z 2015 r., poz. 1494), w sprawach niezapłaconych należności, dla których obowiązujące przepisy przewidują tryb egzekucji administracyjnej, a powstałych przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia, tj. przed 1 października 2015 r., wierzycielem jest Dyrektor Izby Celnej w S. Z przepisu tego wynika ponadto, że wszystkie podjęte w tych sprawach czynności pozostają w mocy. Z odpisu tytułu wykonawczego nr [...] wynika, że należność pieniężna w kwocie 12.000 zł podlegająca egzekucji na podstawie tego tytułu ma swoją podstawę w decyzji Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] kwietnia 2015 r., powstała zatem przed dniem wejścia w życie powołanego rozporządzenia. Podobnie z odpisu tytułu wykonawczego nr [...] wynika, że należność pieniężna w kwocie 12.000 zł podlegająca egzekucji na podstawie tego tytułu ma swoją podstawę w decyzji tego organu z dnia [...] maja 2015 r., natomiast z odpisu tytułu wykonawczego nr [...] wynika, że należność pieniężna w kwocie 12.000 zł podlegająca egzekucji na jego podstawie ma swoją podstawę w decyzji Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] marca 2015 r. Powyższe tytuły wykonawcze zostały wystawione w dniu [...] lipca 2015 r., a więc przed wejściem w życie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 2015 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wyznaczenia organu Służby Celnej do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej oraz określenia terytorialnego zasięgu jego działania. Biorąc powyższe pod uwagę należy uznać, że prawidłowo został w protokole zajęcia i odbioru ruchomości z dnia 13 lipca 2016 r. wskazany jako wierzyciel Dyrektor Izby Celnej w S.

Wskazania wymaga również, że skoro z akt sprawy wynika, iż Skarżącej doręczone zostały w dniu 15 lutego 2015 r. odpisy ww. tytułów wykonawczych, to nie ulega wątpliwości, iż była ona w posiadaniu wiedzy o istnieniu tych tytułów wykonawczych. Fakt, iż obecnie wierzycielem obowiązków wskazanych w tytule wykonawczym jest organ inny niż pierwotnie wystawiający tytuł, nie stanowi o naruszeniu przepisów prawa wskazywanych przez Skarżącą w skardze na czynność egzekucyjną i zażaleniu z dnia 23 września 2016 r.

Ponadto nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut, że ww. rozporządzenie zostało wydane bez delegacji ustawowej. Podstawę wydania rozporządzenia stanowił art. 9 ust. 2a ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2015 r. poz. 990 ze zm.), zgodnie z którym minister właściwy do spraw finansów publicznych może, w drodze rozporządzenia, wyznaczyć organ Służby Celnej do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej oraz określić terytorialny zasięg jego działania, uwzględniając potrzebę sprawnego wykonywania zadań organów Służby Celnej oraz gospodarcze potrzeby przedsiębiorców. Z powołanego przepisu ustawy wynikało zatem uprawnienie ministra właściwego do spraw finansów publicznych do wyznaczenia organu Służby Celnej do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej, jak i określenia terytorialnego zasięgu jego działania.

Przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola zaskarżonego postanowienia w zakresie podniesionych w skardze zarzutów oraz przesłanek wziętych przez Sąd pod uwagę z urzędu wykazała, że postanowienie to jest zgodne z prawem, nie narusza bowiem ani przepisów materialnoprawnych, ani też przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.