Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 834/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-02-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2016 poz 1066
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 i 2, art. 151, art. 269 par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 6 ust. 1 i 4, art. 14 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2015 poz 612
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 1998 nr 204 poz 37 art. 1 pkt 11, art. 8 ust. 1
law: Dyrektywa  98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiająca procedurę udzielania informacji w dziedzinie  norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego

SENTENCJA

Dnia 1 lutego 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych - Olszanowska Sędziowie WSA Ireneusz Fornalik (spr.) WSA Mirella Ławniczak Protokolant: sekr. sąd. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lutego 2018 roku przy udziale sprawy ze skargi E.Ł. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] sierpnia 2017r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. oddala skargę


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu decyzją z [...] sierpnia 2017 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania E.Ł. (dalej: "strona", "skarżąca") od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...], w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.

W dniu [...] listopada 2013 r. w toku czynności kontrolnych funkcjonariusze celni Urzędu Celnego w [...] ustalili, że w lokalu o nazwie [...], znajdującym się w miejscowości [...], znajduje się urządzenie o nazwie Super Bank nr [...], przypominające swym wyglądem automat, na jakim urządza się gry na automatach w rozumieniu ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych. Automat ten był podłączony do sieci elektrycznej, sprawny i gotowy do gry. W drodze eksperymentu potwierdzono, że gry oferowane na powyższym urządzeniu są grami na automatach w rozumieniu wskazanej ustawy, urządzanymi z naruszeniem jej przepisów.

Naczelnik Urzędu Celnego w [...] postanowieniem z [...] listopada 2015 r. wszczął z urzędu postępowanie w zakresie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry, a następnie decyzją z [...] lutego 2016 r. wymierzył z tego tytułu stronie karę pieniężną w wysokości 12.000 zł.

W odwołaniu od decyzji, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania, strona zarzuciła naruszenie art. 2 ust. 3 i ust. 6 ustawy o grach hazardowych, art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, art. 1 pkt 11 oraz art. 8 ust. 1 dyrektywy 98/34/WE w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 oraz w zw. z art. 14 ustawy o grach hazardowych, a także art. 120 i art. 122 Ordynacji podatkowej. Odwołująca zakwestionowała dopuszczalność zastosowania art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, które jako współtworzące regulację techniczną nie zostały notyfikowane Komisji Europejskiej. Ponadto, wskazała, że nie była ona osobą, która urządzałaby gry na przedmiotowym automacie.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu decyzją z [...] sierpnia 2017 r., wskazaną we wstępie, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ II instancji podniósł, że w uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał prawidłowo, że skontrolowane urządzenia spełniają wymogi do zakwalifikowania gier na nich prowadzonych za gry na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych. Organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, powołał się na uchwałę NSA z 16 maja 2016 r., sygn. akt II GPS 1/16, uznając, że nie ma wątpliwości, aby w przypadku strony mogła mieć zastosowanie kara pieniężna, o której mowa w art. 89 ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych.

W ocenie organu odwoławczego urządzenie znajdujące się w poddanym kontroli lokalu spełnia przesłanki, które pozwalają zakwalifikować organizowane na nim gry, jako gry na automatach w rozumieniu ustawy o grach hazardowych. Wygrana w grze na tym urządzeniu determinowana jest jedynie przez element losowości (nie zależy od zręczności gracza), a więc ma charakter losowy. Ponadto, gry te były organizowane w celach komercyjnych, to jest dla osiągnięcia zysku, bowiem celem ich rozegrania niezbędne jest zasilenie automatu pieniędzmi. Badany automat umożliwia także bezpośrednio wypłatę środków pieniężnych. Jednocześnie organ II instancji wskazał, że posiada on autonomiczne uprawnienie do własnych ustaleń w zakresie wystąpienia w sprawie przesłanki do wymierzenia kary za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry. W ramach tych ustaleń może dokonywać samodzielnej oceny urządzenia i w sprawie nie było koniecznym występowanie do Ministra Finansów o rozstrzygnięcie charakteru gier na nim.

Odnosząc się natomiast do kwestii podmiotu, który powinien podlegać orzeczonej karze, organ odwoławczy wskazał, że z art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych wynika, że jest to urządzający, którego to nie należy utożsamiać tylko i wyłącznie z właścicielem automatu. Urządzanie gier na automatach to nie tylko udostępnienie swojego urządzenia ale także umożliwienie grającym korzystanie z niego, nawet jeżeli stanowi ono cudzą własność. Nie ulega wątpliwości, że gdyby strona nie udostępniła powierzchni swojego lokalu pod przedmiotowy automat, to niemożliwa byłaby jakakolwiek gra na nim. Przez odpłatną zgodę na wprowadzenie automatu do lokalu, otwieranie lokalu dla klientów, w tym także dla osób grających na automacie, umożliwianie gry na tym automacie, a także zasilanie go energią elektryczną, odwołująca zdaniem organu II instancji urządzała gry na nim w związku z czym podlega karze z art. 89 ust. 2 pkt 2 ustawy. Organ zwrócił przy tym uwagę na umowę najmu części powierzchni lokalu z [...] października 2013 r., jaką odwołująca zawarła z P.S.. W świetle zapisów tej umowy strona miała otrzymywać od właściciela automatów czynsz w wysokości [...] zł netto miesięcznie od każdej sztuki automatu lub innego urządzenia do gier. Ponadto, zgodnie z § 2 rzeczonej umowy odwołująca zapewniała dostęp graczom do urządzeń, dostarczała energię elektryczną celem ich zasilania, utrzymywała, sprawowała stały nadzór nad wstawionymi urządzeniami oraz była zobowiązana do niezwłocznego informowania dzierżawcy o dostrzeżonych ich uszkodzeniach.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżąca, reprezentowana przez adwokata, wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając naruszenie:

1) art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, przez niewłaściwe zastosowanie, polegające na objęciu dyspozycją ww. przepisu skarżącej, pomimo że jako podmiot nieposiadający statusu "osoby urządzającej gry na automatach" nie jest adresatem normy prawnej wyrażonej w tej regulacji,

2) art. 1 pkt 11 oraz art. 8 ust. 1 dyrektywy nr 98/34/WE w zw. art. 89 ust 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 14 ustawy o grach hazardowych, przez ich błędną wykładnię, wyrażającą się w mylnym założeniu, że art. 89 ust 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 2 ustawy mógł być zastosowany względem skarżącej podczas, gdy powołany przepis, wespół z zakazem z art. 14 ust. 1 tej ustawy, współtworzy "regulację techniczną" w rozumieniu dyrektywy nr 98/34/WE, a w konsekwencji, w braku notyfikacji projektu ustawy o grach hazardowych Komisji Europejskiej nie może być stosowany, zaś postępowanie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej powinno zostać umorzone – z powyższym błędem wiąże się mylne niezastosowanie przez organ wynikającej z ww. przepisów dyrektywy 98/34/WE oraz orzecznictwa TSUE sankcji bezskuteczności względem art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, co przesądza o niezasadności wymierzonej kary pieniężnej,

3) art. 122 w zw. z art. 120 Ordynacji podatkowej, przez zaniechanie przeprowadzenia analizy zastosowanych w sprawie przepisów art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych pod kątem ich zgodności z prawem europejskim, w szczególności z art. 1 pkt 11 oraz art. 8 ust 1 dyrektywy nr 98/34/WE,

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2016, poz.1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm. - dalej: "p.p.s.a."), uwzględnienie skargi następuje w przypadku: a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji, mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, sformułowane w skardze zarzuty i wspierające je argumenty, Sąd stwierdza, że brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska organu wyrażonego w tej decyzji. Decyzja ta znajduje bowiem podstawy w prawie materialnym, jej wydanie zaś poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom procesowym.

W ocenie tut. Sądu nie zasługuje na uwzględnienie zarzut oparcia zaskarżonej decyzji na art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 14 ust. 1 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 612, dalej: "u.g.h."), które – w ocenie skarżącej – jako nienotyfikowane przepisy techniczne nie mogły znaleźć zastosowania.

Zgodnie z dyspozycją art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry. Stosownie do art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h. wysokość kary pieniężnej wymierzanej w takim przypadku wynosi 12.000 zł od każdego automatu. Jak stanowi natomiast art. 6 ust. 1 u.g.h. działalność w zakresie m.in. gier na automatach może być prowadzona na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry. Zgodnie zaś z art. 14 ust. 1 u.g.h. urządzanie gier na automatach dozwolone jest wyłącznie w kasynach gry.

Odnosząc się do spornego, a zarazem kluczowego z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy zagadnienia, czy art. 89 u.g.h. stanowi przepis techniczny w rozumieniu dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. U. UE Nr 204, poz. 37 ze zm., dalej: "dyrektywa nr 98/34/WE"), wskazać trzeba na uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 maja 2016 r., sygn. akt II GPS 1/16 (dostępną w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). W uchwale tej NSA stwierdził, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. – stanowiący podstawę wydania poddanego sądowej kontroli aktu – nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy nr 98/34/WE, którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy. Przepis ten może zatem stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych. Dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w omawianym przepisie oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny – w rozumieniu dyrektywy nr 98/34/WE – charakter art. 14 ust. 1 u.g.h.

Powołana uchwała ma wiążący charakter w niniejszej sprawie. Zgodnie bowiem z art. 269 § 1 zd. 1 p.p.s.a., jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. W orzecznictwie sądowym nie budzi wątpliwości, że z treści przytoczonego przepisu wynika moc ogólnie wiążąca uchwał, której istota sprowadza się do tego, że stanowisko zajęte w uchwale podjętej przez NSA wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Dopóki zatem nie nastąpi zmiana tego stanowiska, dopóty sądy administracyjne powinny je respektować (por. wyrok NSA z 26 listopada 2014 r., sygn. akt II FSK 1474/14, CBOSA). Sąd nie znalazł podstaw do uznania zasadności argumentów podważających prawidłowość poglądu wyrażonego przez NSA w przywołanej uchwale.

W uzasadnieniu wspomnianej uchwały NSA wyjaśnił, że jakkolwiek w wyroku TSUE z 19 lipca 2012 r., w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 i C-217/11, oceniono art. 14 ust. 1 u.g.h. jako przepis techniczny w rozumieniu dyrektywy nr 98/34/WE (pkt 25 wskazanego orzeczenia TSUE), to jednak nie można tracić z pola widzenia tego, że zawarte w tym wyroku wytyczne wprost odnosiły się do takich przepisów krajowej ustawy o grach hazardowych, które "mogą powodować ograniczenie, a nawet stopniowe uniemożliwienie prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami i salonami gry" – nie zaś, co należy podkreślić, automatów do gier hazardowych w ogólności. Dopiero ustalenie, "iż wprowadzają one warunki mogące mieć istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż produktów" uzasadniało ich ocenę jako przepisów technicznych w rozumieniu dyrektywy nr 98/34/WE. Niezależnie od tego, że przepis taki jak art. 14 ust. 1 u.g.h. uznano za przepis techniczny w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy nr 98/34/WE (co potwierdza również orzeczenie TSUE z 11 czerwca 2015 r., w sprawie C-98/14 w pkt 98), brak jest podstaw do wnioskowania o istnieniu dalej idących konsekwencji wyroku w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 i C-217/11, niż te wynikające z jego treści oraz z treści wytycznych, które wprost i wyraźnie adresowane są do sądu krajowego. NSA w omawianej uchwale wyjaśnił także, że TSUE rozstrzygając na podstawie powierzonych mu kompetencji spór o treść prawa unijnego – z uwagi na zakres posiadanych kompetencji orzeczniczych, obejmujących na zasadzie wyłączności wiążące rozstrzyganie sporów o treść (interpretację) prawa unijnego oraz jego ważność – nie mógł wkraczać w domenę, która została zastrzeżona dla sądów krajowych. Na tym tle za uzasadniony uznano wniosek, że zakres związania omawianym wyrokiem TSUE z natury rzeczy ogranicza się do wykładni prawa unijnego, to jest do określonego w tym orzeczeniu sposobu rozumienia art. 1 pkt 11 dyrektywy nr 98/34/WE. Rzeczą sądu krajowego jest natomiast ustalenie – co stanowi kwestię o charakterze stricte jurydycznym – czy przepisy ustawy o grach hazardowych, jako "potencjalnie" techniczne rzeczywiście wprowadzają warunki mogące mieć istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż produktu. Ustalenie to mieści się bowiem w zakresie tej unijnej funkcji sądów krajowych, która wiąże się z obowiązkiem dokonania przez sąd krajowy oceny, czy państwo członkowskie ustanawiając przepisy techniczne wykonujące dyrektywę notyfikowało te przepisy Komisji Europejskiej lub dopełniło reguły standstill.

W konkluzji NSA stwierdził, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. – jako niekwalifikujący się do żadnej spośród grup przepisów technicznych, o których mowa w dyrektywie nr 98/34/WE – nie jest przepisem technicznym, a w konsekwencji nie podlegał obowiązkowi notyfikacji. NSA wyjaśnił, że omawiany przepis nie ustanawia żadnego rodzaju zakazu produkcji, przywozu, wprowadzania do obrotu i stosowania produktu lub zakazu świadczenia, bądź korzystania z usługi lub ustanawiania dostawcy usług. Ustanowionej w nim sankcji wiążącej się z działaniem polegającym na urządzaniu gier niezgodnie z przyjętymi zasadami i bezpośrednio ukierunkowanej na zapewnienie respektowania tych zasad, nie sposób byłoby i tak łączyć z przywołanym "zakazem użytkowania". Przepis ten, gdy chodzi o ustanowione w nim przesłanki nałożenia kary pieniężnej, nie ingeruje bowiem w same możliwości dopuszczalnego przeznaczenia produktu, pozostawiając miejsce jedynie na jego marginalne zastosowanie w stosunku do tego, którego można byłoby rozsądnie oczekiwać.

W tym miejscu należy ponadto zwrócić uwagę, że w ocenie NSA dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego opisanego w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. oraz stosowalności tego przepisu w sprawach o nałożenie kary pieniężnej nie ma znaczenia techniczny – w rozumieniu dyrektywy nr 98/34/WE – charakter art. 14 ust. 1 wskazanej ustawy oraz okoliczność nieprzekazania projektu tego przepisu Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 tej dyrektywy. W realiach niniejszej sprawy istotnym jest, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. penalizuje urządzanie gier na automatach w sposób niezgodny z prawem. Z art. 14 ust. 1 tej ustawy wynika wprost, że urządzanie gier na automatach jest dozwolone w kasynach gry, co wymaga spełnienia szeregu szczegółowych warunków określonych ustawą ściśle reglamentującą tego rodzaju działalność. Wobec tego z punktu widzenia stosowania albo odmowy stosowania tego przepisu ustaleniem faktycznym o istotnym znaczeniu jest, czy podmiot prowadzący działalność regulowaną ustawą o grach hazardowych w ogóle poddał się działaniu zasad określonych tą ustawą – w tym zwłaszcza zasad określonych w jej art. 14 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 – czy też przeciwnie, zasady te zignorował, na przykład działalność tę prowadził bez zezwolenia ani koncesji na prowadzenie gry, jak to ma miejsce w przypadku skarżącej. Ustalenie wskazanej okoliczności ma w ocenie NSA ten walor, że bez niej w ogóle nie sposób przeprowadzić w konkretnej sprawie swoistego rodzaju "testu" stosowalności regulacji penalizującej naruszenie zasad określonych przepisem technicznym w rozumieniu dyrektywy nr 98/34/WE. NSA wyjaśnił, że dla wyniku tego testu nie jest obojętne ustalenie, czy podmiot, do którego w konkretnej sprawie ma być zaadresowana dolegliwość polegająca na nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie zasad urządzania gier na automatach, poddał się działaniu ustawy regulującej te zasady. Chodzi zarówno o spełnienie warunków umożliwiających prowadzenie tej działalności, jak również negatywne – z jego punktu widzenia – jej konsekwencje wyrażające się w powinności powstrzymania się od działań, na które nie uzyskał zezwolenia (koncesji). Należy rozważyć, czy podmiot taki poddając się pierwotnie określonym w ustawie zasadom urządzania gier na automatach następnie zasady te naruszył, czy ustawę reglamentującą prowadzenie działalności w zakresie organizowania i urządzania gier na automatach w ogóle zignorował.

W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę na podkreślenie zasługuje także ten fragment rozważań NSA gdzie stwierdza się, że fakt uznania przepisu art. 14 ust. 1 u.g.h. za przepis techniczny nie oznacza, że bezskuteczność tego przepisu – w znaczeniu nadawanym w orzecznictwie europejskim przepisom technicznym, których projekty nie zostały notyfikowane – realizuje się w wymiarze bliskim utracie mocy powszechnie obowiązującej, a przez to w swoistego rodzaju generalnym uwolnieniu zasad prowadzenia działalności polegającej na organizowaniu i urządzaniu gier na automatach z konsekwencją w postaci generalnej niestosowalności art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. penalizującego urządzanie gier na automatach w sposób niezgodny z prawem oraz redukowania istotnych funkcji tego przepisu. Zdaniem NSA nie jest więc tak, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. pozostaje w tego rodzaju (funkcjonalnym) związku z technicznym przepisem art. 14 tej ustawy, który zawsze i bezwarunkowo – a więc bez względu na elementy i okoliczności konkretnych stanów faktycznych obrazowanych przywołanymi powyżej przykładami – uzasadnia odmowę jego zastosowania, jako podstawy nałożenia kary pieniężnej, ilekroć podmiot urządzający gry na automatach czyni to poza kasynem gry.

Art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. nie stanowią wobec powyższego przepisów technicznych objętych wynikającym z dyrektywy 98/34/WE obowiązkiem notyfikacji ich projektu, a dla ich zastosowania nie ma znaczenia techniczny, w rozumieniu tej dyrektywy, charakter art. 14 ust. 1 u.g.h. Także art. 6 ust. 1 u.g.h. nie stanowi przepisu technicznego. W orzecznictwie TSUE wprost stwierdzono, że przepis taki jak art. 6 ust. 1 u.g.h., nie stanowi przepisu technicznego w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE (tak wyrok TSUE z 13 października 2016 r., C-303/15, pkt 31).

Mając na uwadze, że w niniejszej sprawie przepisy art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. nie stanowiły przepisów technicznych w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE organ administracji zobowiązany był prowadzić postępowanie w przedmiocie nałożenia kary finansowej przewidzianej tymi przepisami, które mogą być skutecznie stosowane i stanowią sankcję w przypadku urządzenia gier na automatach poza kasynem gry. Sąd stwierdza zatem, że zaskarżona decyzja z uwagi na powołaną powyżej uchwałę NSA nie narusza prawa materialnego, to jest art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h., a rozstrzygnięcie, w poddanej sądowej kontroli sprawie, nie zapadło na podstawie przepisu bezskutecznego.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego wydania zaskarżonego aktu w stosunku do strony, jako podmiotu, który nie urządza gier na automatach, tut. Sąd uznał, że podmiotem, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność za omawiany delikt, jest każdy (osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej), kto urządza grę na automatach w niedozwolonym do tego miejscu, a więc poza kasynem gry i to bez względu na to, czy legitymuje się koncesją na prowadzenie kasyna gry, której – jak to wynika z art. 6 ust. 4 u.g.h. – nie może uzyskać ani osoba fizyczna, ani jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, ani też osoba prawna niemająca formy spółki akcyjnej lub spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, które to spółki prawa handlowego, jako jedyne, o koncesję taką mogą się ubiegać. Z powyższego wynika, że przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest adresowany do każdego, kto w sposób w nim opisany, a więc sprzeczny z ustawą, urządza gry na automatach. Stwierdzić zatem należy, że urządzający gry na automatach poza kasynem gry, nawet wówczas, gdy gry te urządza bez koncesji lub zezwolenia – od 14 lipca 2011 r. także bez zgłoszenia lub wymaganej rejestracji automatu lub urządzenia do gry – podlegać będzie karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.

Wskazać trzeba, że sankcja z art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 2 pkt 2 u.g.h. może zostać nałożona na więcej niż jeden podmiot w sytuacji, gdy każdemu z nich można przypisać cechy "urządzającego gry" na tym samym automacie w tym samym miejscu i czasie. Wynika to z szerokiego zakresu definicji podmiotu "urządzającego gry na automatach", jaką należy przyjąć na potrzeby tego rodzaju postępowań (zob. wyrok NSA z 9 listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 2736/16, CBOSA). Bez znaczenia pozostaje zatem argumentacja strony skarżącej, z której wynika, że wobec innego jeszcze podmiotu toczyło się równolegle odrębne postępowanie w przedmiocie wymierzenia temu podmiotowi kary pieniężnej za urządzanie gier na przedmiotowych automatach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu podziela wyrażony w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, według którego wyrażenie "urządzanie gier" należy rozumieć szeroko. Sięgając do wykładni językowej wskazać należy, że pojęcie "urządzanie gier" w języku polskim rozumiane jest jako synonim takich pojęć, jak: "utworzyć, uporządkować zagospodarować", "zorganizować, przedsięwziąć, zrobić" (Słownik poprawnej polszczyzny, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1994). Według zaś Słownika języka polskiego pod red. Mieczysława Szymczaka (PWN, Warszawa 1981) urządzić to m.in. "zorganizować jakąś imprezę, jakieś przedsięwzięcie, itp.". W tym kontekście "urządzanie gier" obejmuje podejmowanie aktywnych działań, czynności dotyczących zorganizowania i prowadzenia przedsięwzięcia w zakresie gier hazardowych (eksploatacji automatów), w znaczeniu art. 2 ust. 3 i ust. 5 u.g.h. Natomiast urządzający gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. to podmiot realizujący (wykonujący) te działania, czynności. Urządzanie gier na automatach obejmuje nie tylko fizyczne jej prowadzenie ale także inne zachowania aktywne, polegające na zorganizowaniu i pozyskaniu odpowiedniego miejsca do zamontowania urządzenia, przystosowania go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego automatu nieograniczonej liczbie graczy, utrzymywanie automatu w stanie stałej aktywności, umożliwiającej jego sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, związane z obsługą urządzenia czy zatrudnieniem odpowiednio przeszkolonego personelu i ewentualnie jego szkolenie. W konsekwencji, warunkiem przypisania odpowiedzialności na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest wykazanie, że dany podmiot aktywnie uczestniczył w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych, a więc podejmował określone czynności, nie tylko związane z procesem udostępniania automatów lecz także z ich obsługą oraz stwarzaniem technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych warunków, umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie samego urządzania oraz jego używanie do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych (por. wyrok WSA w Poznaniu z 22 czerwca 2016 r., sygn. akt I SA/Po 402/15, wyrok WSA w Rzeszowie z 31 maja 2015 r., sygn. atk II SA/Rz 1094/15, wyrok WSA w Szczecinie z 3 września 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 439/15, CBOSA).

Zdaniem Sądu, o takich zachowaniach można mówić w przypadku skarżącej, na co wskazuje analiza umowy najmu części powierzchni lokalu, zawartej przez stronę skarżącą z P.S. prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą [...] (najemca). Przedmiotem tejże umowy było oddanie do użytkowania rzeczonemu podmiotowi części lokalu skarżącej o powierzchni [...] m2, celem eksploatowania automatów lub innych urządzeń do gier (§ 1 ust. 2 umowy). Na tym postanowienia umowy i zobowiązań skarżącej jednakże się nie zakończyły. Skarżąca wprost zobowiązała się bowiem do tego, aby klienci jej lokalu mieli swobodny dostęp do automatów w godzinach jego otwarcia (§ 2 ust. 1 umowy), oświadczyła, że będzie chronił automaty przed ich uszkodzeniem czy dewastacją (§ 2 ust. 2), zobowiązała się do nieeksloatowania innych automatów należących do niej lub osób trzecich (§ 2 ust. 3), zobowiązała się zapewnić najemy dostęp do energii elektrycznej, celem zasilania urządzeń (§ 2 ust. 4), zobowiązała się umożliwić swobodny dostęp do automatów lub innych urządzeń do gier wskazanym przez najemcę pracownikom lub służbom serwisowym najemcy, celem zapewnienia niezakłóconego i bezawaryjnego funkcjonowania automatów (§ 2 ust. 5), a także zobowiązała się do niezwłocznego informowania najemcy o wszelkich dostrzeżonych utrudnieniach i zakłóceniach w pracy automatów, w tym ingerencji osób trzecich (§ 2 ust. 6 umowy). Wreszcie w okresie eksploatowania automatów najemca zobowiązał się płacić skarżącej miesięczny czynsz najmu za udostępnioną powierzchnię w wysokości [...] zł netto od każdej sztuki automatu (§ 3 umowy).

W świetle powyższych okoliczności nie budzi wątpliwości, że rola skarżącej nie ograniczała się wyłącznie do oddania innemu podmiotowi części powierzchni lokalu do jego wyłącznej dyspozycji. Skarżąca wzięła bowiem na siebie ciężar zapewnienia dostępu do objętego kontrolowaną sprawą automatu przez klientów jej lokalu, czuwania nad niezakłóconą i bezawaryjną pracą automatu, zasilenia go energią elektryczną, a także zobowiązała się do nieprowadzenia działalności o charakterze konkurencyjnym. Jednocześnie otrzymywane przez nią wynagrodzenie, określane jako czynsz za najem powierzchni, było faktycznie uzależnione od eksploatowania automatów. Wskazane okoliczności wykraczają poza regulacje dotyczące najmu samej tylko powierzchni i stanowią o istotnej aktywności skarżącej ukierunkowanej na urządzanie gier z wykorzystaniem własnych w tej mierze zasobów w postaci lokalu, z zapewnieniem pieczy nad automatem wstawionym do tego lokalu przez P.S.. Skarżąca odgrywała w konsekwencji istotną rolę w obsłudze, a także w stwarzaniu technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie samego urządzania oraz jego używanie do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych. Skarżąca była wobec tego podmiotem współpracującym i współorganizującym gry, podejmując czynności i przyjmując obowiązki pozostające w związku z działalnością obejmującą urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.

W świetle powyższego Sąd uznał, że organ administracji nie naruszył przepisów prawa materialnego przez zastosowanie wobec skarżącej art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. Wymierzenie skarżącemu kary pieniężnej na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. w przedstawionych okolicznościach sprawy uznać trzeba za zasadne. Zaskarżona decyzja wydana została przy tym w toku postępowania prowadzonego w sposób zgodny z przepisami procedury podatkowej, w tym art. 122 i art. 120 Ordynacji podatkowej. Organ celny nie naruszył ustawowych reguł prowadzenia postępowania, prawidłowo zgromadził materiał dowodowy, pozwalający na wydanie rozstrzygnięcia. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia reguł postępowania w zakresie oceny dowodów.

Mając na uwadze powyższe skargę oddalono, o czym orzeczono w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.