Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 234/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2016-09-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 4 ust. 2 pkt 1, par. 38 ust. 8 i 9
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art. 34 ust. 1 i 2, art. 73
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz,, sędzia WSA Andrzej Melezini, Protokolant referent stażysta Mateusz Kownacki, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 7 września 2016 r. sprawy ze skargi A. Ś. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na rok 2014 w pomniejszonej wysokości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pan A. Ś. (dalej powoływany także jako Skarżący) złożył w dniu [...] maja 2014 r. w Biurze Powiatowym ARiMR w B. wniosek kontynuacyjny o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014, w którym zadeklarował pakiet 4 - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarem Natura 2000, wariant 4.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków na powierzchni 42,59 ha, pakiet 2 - Rolnictwo ekologiczne, wariant 2.1 -Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) na powierzchni 45,86 ha i wariant 2.3 - Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności) na powierzchni 27,95 ha.

W dniach [...] listopada 2014 r. w gospodarstwie Skarżącego przeprowadzona została kontrola na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni (raport z czynności kontrolnych nr [...]) oraz kontrola w zakresie wzajemnej zgodności (raport z czynności kontrolnych nr [...]), podczas których stwierdzono nieprawidłowości mające wpływ na pomniejszenie płatności rolnośrodowiskowej.

Po rozpatrzeniu zebranego w sprawie materiału dowodowego, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. decyzją z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] przyznał Skarżącemu płatność rolnośrodowiskową w pomniejszonej wysokości na rok 2014. W wyniku wniesionego odwołania, Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie zachodzi konieczność zweryfikowania powierzchni kwalifikującej się do płatności działki F położonej na działce o nr [...], działki G położonej na działce o nr [...] i działki rolnej W położonej na działkach o nr [...], [...], [...], [...].

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B., decyzją z dnia [...] października 2015 r., nr [...], przyznał Skarżącemu płatność rolnośrodowiskową w pomniejszonej wysokości na 2014 rok, tj. dla wariantu 2.1 do powierzchni 45,86 ha, dla wariantu 2.3 do powierzchni 27,44 ha, a dla wariantu 4.1 do powierzchni 42,18 ha oraz z tytułu stwierdzonego uchybienia polegającego na nie zachowaniu w gospodarstwie rolnym trwałych użytków zielonych zastosował 20 % zmniejszenia płatności rolnośrodowiskowej na podstawie § 38 ust. 8 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" odjętego PROW na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2013 r., poz. 361 ze zm., dalej powoływane jako rozporządzenie rolnośrodowiskowe), a w oparciu o § 41 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia dokonał zmniejszenia płatności rolnośrodowiskowej o 3 %.

W wyniku wniesionego odwołania, Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] ponownie uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Zdaniem organu II instancji, w przedmiotowej sprawie organ I instancji winien przeprowadzić postępowanie pod kątem zachowania występujących w gospodarstwie rolnym i określonych w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałych użytków zielonych. Organ I instancji winien dokonać analizy Planu Działalności Rolnośrodowiskowej, pod kątem, czy sporne działki zostały określone w planie działalności rolnośrodowiskowej i czy do powyższych działek została przyznana płatność rolnośrodowiskową w 2010 r. i w przypadku wariantu 4.1 w 2011 roku, w których to wnioskodawca podjął zobowiązanie rolnośrodowiskowe.

Po ponownym rozpatrzeniu posiadanego materiału dowodowego, w dniu [...] listopada 2015 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. wydał decyzję nr [...] o przyznaniu Skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na 2014 rok, tj. dla wariantu 2.1 do powierzchni 45,86 ha, dla wariantu 2.3 do powierzchni 27,44 ha, a dla wariantu 4.1 do powierzchni 42,18 ha oraz z tytułu stwierdzonego uchybienia polegającego na nie zachowaniu w gospodarstwie rolnym trwałych użytków zielonych zastosował 20 % zmniejszenia płatności rolnośrodowiskowej na podstawie § 38 ust. 8 rozporządzenia rolnośrodowiskowego.

Po rozpatrzeniu odwołania Skarżącego, w którym zakwestionowano między innymi zgodność z prawem zastosowanej sankcji 20 %, Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Wskazując na obowiązujące przepisy dotyczące przyznawania pomocy finansowej na realizację programu rolnośrodowiskowego organ odwoławczy wskazał, że w trakcie kontroli na miejscu stwierdzono zmniejszenie powierzchni trwałych użytków zielonych w wariancie 2.3 o 0,94 ha na działce rolnej K położonej na działkach nr [...], w wariancie 4.1 na działce Z o 0,22 ha i na działce rolnej Ł o 0,33 ha, co stanowiło naruszenie § 4 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, w myśl którego rolnik realizujący zobowiązanie rolnośrodowiskowe zachowuje występujące w gospodarstwie rolnym i określone w planie działalności rolnośrodowiskowej trwale użytki zielone, w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) nr 1120/2009 z dnia 29 października 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania systemu płatności jednolitej przewidzianego w tytule III rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 1). W związku z naruszeniem § 4 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, organ był zobowiązany do zastosowania § 38 ust. 8 ww. rozporządzenia, zgodnie z którym jeżeli rolnik nie zachował któregokolwiek z występujących w gospodarstwie rolnym i określonych w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 1, płatność rolnośrodowiskową przysługuje temu rolnikowi w wysokości zmniejszonej o 20 % w roku, w którym stwierdzono takie uchybienie.

Organ podkreślił, że w sprawie nie mógł mieć zastosowania § 38 ust. 9 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, bowiem do spornych gruntów została przyznana płatność rolnośrodowiskowa. Skarżący w 2010 r. otrzymał płatność rolnośrodowiskową za realizację wariantu 2.3 i 3.1 między innymi do działki rolnej K położonej na działkach ewidencyjnych nr [...] o powierzchni 29,64 ha zgodnie z wnioskiem i planem działalności rolnośrodowiskowej na mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. W 2011 r. działka rolna Ł położona na działkach ewidencyjnych nr [...] i nr [...] o powierzchni 1,24 ha i działka rolna Z położona na działce ewidencyjnej nr [...] o powierzchni 0,88 ha zostały po raz pierwszy zadeklarowane do wariantu 4.1, co zostało uwzględnione w zmianie do planu działalności rolnośrodowiskowej na rok 2011. W 2012 r. wnioskodawca zwiększył powierzchnię działki rolnej Ł do 1,74 ha i działki rolnej Z do 1,22 ha , za które otrzymał płatność rolnośrodowiskową na mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r.

Organ zaznaczył, że w aktach sprawy brak jest dokumentów wskazujących na przejęcie gruntów objętych zmniejszeniem przez innego producenta rolnego wraz z zobowiązaniem rolnośrodowiskowym podjętym na te grunty przez Skarżącego.

Odnosząc się do zarzutów odwołania, zdaniem organu II instancji, nie zasługiwały one na uwzględnienie. Organ podkreślił, że zebrany materiał dowodowy został oceniony prawidłowo, uwzględniając znaczenie i wartość poszczególnych dokumentów zgromadzonych w sprawie. Wydając decyzję organ I instancji oparł się na obowiązujących przepisach prawnych, czemu dał wyraz w podstawie prawnej decyzji, a uzasadnienie faktyczne potwierdził uzasadnieniem prawnym.

Odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienia tolerancji 1,5 m strefy buforowej przy dokonywaniu pomiarów, organ wskazał, że zgodnie z art. 34 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. powierzchnię działek rolnych określa się za pomocą środków zapewniających jakość pomiaru przynajmniej równoważną wymaganej przez obowiązujące na poziomie Wspólnoty normy techniczne, a tolerancja pomiaru jest określana przy uwzględnieniu 1,5-metrowej strefy buforowej okalającej obwód działki rolnej, z zastrzeżeniem, że maksymalna tolerancja w odniesieniu do każdej działki rolnej nie może przekroczyć wartości bezwzględnej 1,0 ha. Całkowitą powierzchnię działki rolnej można uwzględnić, pod warunkiem, że jest ona w pełni użytkowana zgodnie z normami zwyczajowymi danego państwa członkowskiego lub regionu. W innych przypadkach uwzględnia się powierzchnię faktycznie użytkowaną. W tym miejscu należy zauważyć, że polska wersja językowa wskazywanego art. 34 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. różni się od francuskiej i angielskiej wersji językowej. Polska wersja językowa posługuje się wyrażeniem "1,5 -metrowa strefa buforowa", podczas gdy wersje anglojęzyczna oraz francuskojęzyczna wskazują na "max. 1,5 m", co miałoby oznaczać, że wskazują jedynie na górną granicę dopuszczając wartości mniejsze niż 1,5 m. Z uwagi na fakt, że wszystkie wersje językowe danego aktu prawnego mają jednakową moc obowiązującą - są równie autentyczne. Z akt sprawy wynika, że podczas kontroli na miejscu w gospodarstwie Skarżącego uwzględniono strefę buforową okalającą obwód działek rolnych uwzględniając tolerancję pomiaru 0,75 m - co nie przekracza max, granicy, zaś inspektorzy terenowi wykonując kontrolę na miejscu do pomiaru użyli profesjonalnego, poddanego walidacji sprzętu GPS.

Analizując akta sprawy organ II instancji nie znalazł podstaw do podważenia wyników kontroli w niniejszej sprawie.

Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. nie znalazł również możliwości zastosowania w sprawie niniejszej art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. U. UE L z dnia 02 grudnia 2009 r.), bowiem przepis ten ma zastosowanie do obniżek i wykluczeń, przewidzianych w rozdziałach I i II cytowanego rozporządzenia, a zatem dotyczących niezgłoszonych obszarów i kryteriów kwalifikowalności. Tymczasem w niniejszej sprawie sankcje związane były z niezachowaniem występujących w gospodarstwie rolnym i określonych w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałych użytków zielonych, a zatem przepis art. 73 ww. rozporządzenia nie miał zastosowania.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Białymstoku Skarżący wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. w części dotyczącej pomniejszenia płatności

rolnośrodowiskowej na rok 2014 wraz z sankcjami, zarzucając jej naruszenie:

- art. 7 kpa — zasady obiektywizmu oraz art. 21 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 14 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich - poprzez niezałatwienie wniosku po myśli strony, na skutek zinterpretowania wszelkich niejasności i wątpliwości na niekorzyść strony oraz niepodjęcie wszelkich niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego kroków, skutkujące wydaniem błędnej decyzji poprzez brak uwzględnienia przez organ rozstrzygający zaistnienia wyjątkowych okoliczności, skutkujących zmniejszeniem powierzchni trwałych użytków zielonych w gospodarstwie w konsekwencji niezawinionej utraty władztwa nad częścią gruntów, z jednoczesnym zachowaniem trwałych użytków zielonych, co do zasady, mimo że do czasu składania wniosków o płatność rolnośrodowiskową na rok 2012 tj. w latach poprzedzających obowiązywała jednolita wykładnia wskazująca, iż w takich przypadkach ARiMR nie stosuje sankcji;

- art. 9 kpa oraz art. 21 ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 14 ww. ustawy, poprzez brak należytego i wyczerpującego poinformowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie zakresu ich praw i obowiązków będących przedmiotem niniejszego postępowania, poprzez brak poinformowania przez ARiMR wnioskodawcy, iż interpretacja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi PBrś-053-42-4/12 w sprawie przypadków odstąpienia od stosowania sankcji wynikających z § 27 ust. 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007—2013, a obecnie § 38 ust. 8 rozporządzenia rolnośrodowiskowego nie wiąże ARiMR mimo że została sporządzona przez Organ będący twórcą rozporządzenia wykonawczego;

- art. 8 kpa - zasady pogłębiania zaufania w zw. z art. 11 kpa oraz art. 21 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy, poprzez wprowadzenie w błąd wnioskodawcy, poprzez stosowanie odmiennej wykładni odnośnie § 27 ust. 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego niż to wynika z interpretacji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi PBrś-053-42-4/12 w sprawie przypadków odstąpienia od stosowania sankcji wynikających obecnie z § 38 ust. 8 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, mimo że została sporządzona przez Organ będący twórcą rozporządzenia wykonawczego;

- art. 8 kpa - zasady pogłębiania zaufania w zw. z art. 11 kpa oraz art. 21 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy, poprzez naruszanie zasady równości poprzez wydanie rozstrzygnięcia wobec strony odmiennego od treści decyzji podjętych wcześniej, a dotyczącej analogicznej sytuacji faktycznej i prawnej (Wykaz decyzji administracyjnych, w których zastosowano jednakową wykładnię przepisu prawa § 27 ust. 4 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U.2012.278) polegająca na niestosowaniu sankcji pomniejszenia płatności o 20%);

- art. 80 kpa poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów i dokonanie dowolnej oceny poprzez niezastosowanie się przez Organy obu instancji do interpretacji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi PBrś-053-42-4/12 w sprawie przypadków odstąpienia od stosowania sankcji wynikających z § 27 ust. 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, a obecnie § 38 ust. 8 rozporządzenia rolnośrodowiskowego;

- art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.122009 r., str. 1, ze zm.) poprzez jego niezastosowanie i tym samym niesłuszne zastosowanie względem skarżącego obniżki płatności, w sytuacji gdy Wnioskodawca nie ponosi odpowiedzialności za rzekomo popełnione nieprawidłowości, ponieważ ewentualne nieprawidłowości powstały w wyniku niezastosowania się przez Organ I i II instancji do tolerancji 1,5 - metrowej strefy buforowej okalających obwód spornych działek rolnych przy uwzględnieniu maksymalnej tolerancji w odniesieniu do każdej działki rolnej;

- § 38 ust. 8 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, poprzez jego niewłaściwą interpretację przez organ I i II instancji oraz naruszenie zasady prawdy obiektywnej i wybiórczą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, sprzeczną z doświadczeniem życiowym i zasadami logicznego rozumowania;

- art. 34 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 przez jego niewłaściwe zastosowanie — przez nieuwzględnienie, tolerancji 1,5 — metrowej strefy buforowej okalających obwód spornych działek rolnych przy uwzględnieniu maksymalnej tolerancji w odniesieniu do każdej działki rolnej;

- błędne ustalenie stanu faktycznego na podstawie błędnych wyników protokołu z kontroli na miejscu, mimo że organ odwoławczy dwukrotnie uchylając decyzję organu I instancji zalecił organowi I instancji ponowne zweryfikowanie błędnie ustalonej powierzchni gospodarstwa.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

W piśmie procesowym z dnia 1 września 2016 r., pełnomocnik Skarżącego uzupełnił złożoną skargę poprzez przytoczenie argumentacji zwartej w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 19 lipca 2016 r., II GSK 394/15, w zakresie rozumienia § 38 ust. 8 i 9 rozporządzenia rolnośrodowiskowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Kwestią sporną w sprawie jest zmniejszenie Skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014 i zastosowanie sankcji 20 %.

Warunki i tryb udzielania pomocy finansowej na realizację programu rolnośrodowiskowego, reguluje rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz.U. z 2013 r., poz. 361 ze zm., dalej powoływane jako rozporządzenie rolnośrodowiskowe).

Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi, jeżeli realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE)

nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z poźn. zm.), zwane dalej "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym", obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie

z planem działalności rolnośrodowiskowej.

Stosownie do § 4 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego rolnik realizujący zobowiązanie rolnośrodowiskowe zachowuje występujące

w gospodarstwie rolnym i określone w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałe użytki zielone, w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia Komisji (WE)

nr 1120/2009 z dnia 29 października 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania systemu płatności jednolitej przewidzianego w tytule III rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 1), zwane dalej "trwałymi użytkami zielonymi", oraz elementy krajobrazu rolniczego nieużytkowane rolniczo, tworzące ostoje dzikiej przyrody.

Ustawodawca w § 6 wymienionego rozporządzenia przyjął generalną zasadę, że zobowiązanie rolnośrodowiskowe nie podlega zmianie w trakcie jego realizacji, chyba że zmiana ta jest zgodna z enumeratywnie wymienionymi w punktach

od 1 do 9 tego paragrafu i tylko w przypadku zmiany zobowiązania rolnośrodowiskowego dokonanej w myśl § 6 ust. 1 zmianę taką wprowadza się

w planie działalności rolnośrodowiskowej zgodnie z § 6 ust. 2. Stąd rolnik nie

ma "dowolności" w modyfikacji podjętego zobowiązania, a dopuszczalne przypadki zmiany zobowiązania rolnośrodowiskowego w trakcie jego trwania są jednoznacznie sprecyzowane.

W kontrolowanej sprawie ustalono, że Skarżący składając wniosek

o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2010 podjął zobowiązanie rolnośrodowiskowe w ramach pakietu 2 – Rolnictwo ekologiczne, wariant 2.2 – Uprawy rolnicze (w okresie przestawienia) na powierzchni 45,95 ha, wariant 2.4 – Trwałe użytki zielone (w okresie przestawienia) na powierzchni 29,64 ha i w pakiecie 3 – Ekstensywne trwałe użytki zielone – wariant 3.1 Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na powierzchni 29,64 ha. Powyższe zobowiązanie zostało określone w decyzji z dnia 13 grudnia 2010 r. Ponadto podejmując zobowiązanie rolnośrodowiskowe w roku 2010 Skarżący zobowiązał się na mocy § 4 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r., między innymi do zachowania występujących w gospodarstwie rolnym i określonych w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałych użytków zielonych.

W 2014 r. stwierdzono zmniejszenie powierzchni trwałych użytków zielonych w wariancie 2.3 o 0,94 ha na działce rolnej K i w wariancie 4.1 na działce rolnej Z o 0,22 ha i na działce Ł o 0,33 ha. Stwierdzone zmniejszenie powierzchni oznacza, że Skarżący nie zachował w tym zakresie w gospodarstwie rolnym trwałych użytków zielonych i wszystkich elementów krajobrazu tworzących ostoje dzikiej przyrody w ramach wariantu 2.3 i 4.1.

W konsekwencji, ze względu na naruszenie § 4 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, organy prawidłowo zastosowały § 38 ust. 8 ww. rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli rolnik nie zachował któregokolwiek

z występujących w gospodarstwie rolnym i określonych w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 1, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje temu rolnikowi w wysokości zmniejszonej o 20 %

w roku, w którym stwierdzono takie uchybienie.

Za niezasadny należy uznać zarzut błędnej wykładni § 38 ust. 8 rozporządzenia rolnośrodowiskowego poprzez przyjęcie, że przepis ten znajduje zastosowanie w sytuacji, gdy nie dokonano zmiany faktycznego przeznaczenia gruntów.

Niewątpliwie w świetle § 38 ust. 8 rozporządzenia rolnośrodowiskowego oraz powołanego w jego treści § 4 ust. 2 pkt 1 ww. rozporządzenia niezachowanie trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo – w rozumieniu § 38 ust. 8 – jest naruszeniem obowiązku realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego. W myśl § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, jednym z warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej jest realizowanie 5-letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego, o którym mowa

w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 – obejmującego wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej.

Ustalając, co należy rozumieć poprzez "niezachowanie", o którym mowa

w § 38 ust. 8 rozporządzenia rolnośrodowiskowego należy uwzględnić treść § 38

ust. 9 ww. rozporządzenia. Stanowi on, że przepisu ust. 8 nie stosuje się w przypadku, gdy rolnik nie zachował któregokolwiek z występujących w gospodarstwie rolnym i określonych w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo w wyniku przeniesienia, w drodze umowy sprzedaży, darowizny lub innej umowy posiadania gruntów rolnych, na których występują takie użytki lub elementy krajobrazu, lub utraty posiadania takich gruntów, a grunty nie są objęte zobowiązaniem rolnośrodowiskowym.

Prawodawca wskazał zatem na "niezachowanie" trwałych użytków zielonych

i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo w wyniku przeniesienia lub utraty posiadania gruntów. Skoro tak, przyjąć trzeba, że przeniesienie (w sposób określony przepisem) lub utrata posiadania gruntów – na których występują użytki zielone lub opisane elementy krajobrazu nieużytkowane rolniczo – jest rodzajem niezachowania trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo.

W konsekwencji – co do zasady – tego rodzaju niezachowanie trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo skutkować winno zmniejszeniem płatności na zasadach określonych § 38 ust. 8. Wskutek bowiem tego rodzaju "niezachowania" trwałych użytków zielonych rolnik także nie realizuje podjętego zobowiązania rolnośrodowiskowego.

Stanowisko to zostało przedstawione m.in. w wyrokach NSA z: 26 maja

2015 r., II GSK 646/14; 26 maja 2015 r., II GSK 758/14; 26 maja 2015 r., II GSK 2918/14; 2 października 2015 r., II GSK 1998/14.

Z akt sprawy wynika, że Skarżący w 2010 r. otrzymał płatność rolnośrodowiskową za realizację wariantu 2.3 i 3.1 między innymi do działki rolnej K położonej na działkach ewidencyjnych nr [...] o powierzchni 29,64 ha zgodnie z wnioskiem i planem działalności rolnośrodowiskowej na mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. z dnia [...] grudnia 2010 r. W 2011 r. działka rolna Ł położona na działkach ewidencyjnych nr [...] o powierzchni 1,24 ha i działka rolna Z położona na działce ewidencyjnej nr [...] o powierzchni 0,88 ha zostały po raz pierwszy zadeklarowane do wariantu 4.1, co zostało uwzględnione w zmianie do planu działalności rolnośrodowiskowej na rok 2011. W 2012 r. wnioskodawca zwiększył powierzchnię działki rolnej Ł do 1,74 ha i działki rolnej Z do 1,22 ha, za które otrzymał płatność rolnośrodowiskową na mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. z dnia [...] lutego 2013 r.

W związku z powyższym, wyjątek o którym mowa w art. 38 ust. 9 rozporządzenia rolnośrodowiskowego nie mógł mieć zastosowania.

Nie daje też podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji przywoływane przez Skarżącego pismo Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 października 2012 r. znak: PBrś-053-42-4/12. Wskazane pismo jest jedynie odpowiedzią na zapytanie Stowarzyszenia A. i nie ma charakteru wiążącego. W związku z tym organy nie miały obowiązku stosowania się do przedstawionego tam stanowiska. Na organach nie ciążył też obowiązek informowania wnioskodawcy, jaki charakter ma ww. stanowisko. Kwestie dotyczące oceny zachowania przez rolnika trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo regulują przepisy rozporządzenia rolnośrodowiskowego i na podstawie tych przepisów podjęto skarżone rozstrzygnięcie. Uwzględnienia skargi nie uzasadniają również wskazywane przez Skarżącego przypadki, w których organy miały zastosować odmienną wykładnię spornych regulacji. Jak wskazano powyżej skarżone rozstrzygnięcie opiera się na prawidłowej interpretacji § 38 ust. 8 i 9 rozporządzenia rolnośrodowiskowego.

Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 34 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009. Zgodnie z tym przepisem powierzchnię działek rolnych określa się za pomocą środków zapewniających jakość pomiaru przynajmniej równoważną wymaganej przez obowiązujące na poziomie Wspólnoty normy techniczne, a tolerancja pomiaru jest określana przy uwzględnieniu 1,5-metrowej strefy buforowej okalającej obwód działki rolnej, z zastrzeżeniem, że maksymalna tolerancja w odniesieniu do każdej działki rolnej nie może przekroczyć wartości bezwzględnej 1 ha.

W tym miejscu należy zauważyć, że polska wersja językowa wskazywanego art. 34 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. różni się od francuskiej i angielskiej wersji językowej. Polska wersja językowa posługuje się wyrażeniem "1,5 - metrowa strefa buforowa", podczas gdy wersje anglojęzyczna oraz francuskojęzyczna wskazują na "max. 1,5 m", co miałoby oznaczać, że wskazują jedynie na górną granicę dopuszczając wartości mniejsze niż 1,5 m. Z uwagi na fakt, że wszystkie wersje językowe danego aktu prawnego mają jednakową moc obowiązującą - są równie autentyczne (por. A, Doczekalska, Interpretacja wielojęzycznego prawa Unii Europejskiej, EPS 2006, Nr 2, s. 15), konieczność jednolitej wykładni dyrektyw unijnych wyklucza rozpatrywanie, w razie wątpliwości, danego przepisu w sposób oderwany, lecz przeciwnie, wymaga, aby był on interpretowany i stosowany w świetle wersji sporządzonych w innych językach urzędowych. Kwestie te zostały szczegółowo wyjaśnione w zaskarżonej decyzji. Podobne stanowisko zostało wyrażone m.in. w wyroku tut. Sądu z dnia 11 lutego 2015 r., I SA/Bk 595/14.

Zastosowana w sprawie wartość strefy buforowej na poziomie 0,75 m została określona przy użyciu sprzętu GPS, poddanego testom walidacji i ekspertyzie w sprawie określenia zasad obliczenia maksymalnych wartości tolerancji w zakresie precyzji pomiarów. Przy uwzględnieniu konieczności zapewnienia jednolitej wykładni dyrektyw unijnych, interpretacja oraz stosowanie przepisu unijnego powinno się odbywać w świetle wersji sporządzonych w innych językach urzędowych. Stąd organ słusznie wyjaśnił w zaskarżonej decyzji, że wartość 0,75 m nie przekracza maksymalnej wartości strefy buforowej określonej w art. 34 ust. 1 akapit 2 rozporządzenia nr 1122/2009.

Należy zgodzić się z organem, że w przedmiotowej sprawie nie znajduje zastosowania art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009 r., str. 65 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem obniżek i wykluczeń, przewidzianych w rozdziałach I i II, nie stosuje się w przypadku, gdy rolnik złożył wniosek zgodny ze stanem faktycznym lub gdy może wykazać, że nieprawidłowości nie wynikają z jego winy. Art. 73 ww. rozporządzenia ma zatem zastosowanie

do obniżek i wykluczeń przewidzianych w rozdziałach I i II cytowanego rozporządzenia. Zgodnie z Tytułem IV - Podstawa obliczania pomocy, obniżek płatności i wykluczeń z płatności, rozdział I odnosi się do niezgłoszonych obszarów, zaś rozdział II do ustaleń w odniesieniu do kryteriów kwalifikowalności. W związku

z tym, że nałożone w sprawie sankcje dotyczące nie zachowania występujących

w gospodarstwie rolnym i określonych w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałych użytków zielonych wynikają z przepisów prawa krajowego - § 27 ust. 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, art. 73 nie ma w przedmiotowej sprawie zastosowania.

Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania. W postępowaniu w sprawie o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, według art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r.

o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r., poz. 173), z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych

w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Ust. 2 art. 21 stanowi między innymi, że w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: (1) stoi na straży praworządności;

(2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Stosownie do ust. 3 art. 21 ww. ustawy strony oraz inne osoby uczestniczące

w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Z przedstawionych regulacji wynika, że w postępowaniu dotyczącym płatności rolnośrodowiskowej obowiązek organu został ograniczony do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego wskazanego przez stronę. Na organie nie ciąży obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie twierdzeń

i uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności. To na ubiegającym się

o pomoc w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" spoczywa ciężar udowodnienia, że nie zachowanie trwałych użytków zielonych, które występowały

w gospodarstwie rolnym i określone były w planie działalności rolnośrodowiskowej nie winno skutkować zastosowaniem sankcji z § 38 ust. 8 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. W przypadku pakietów, w których przyznaje się płatność

do gruntów użytkowanych jako trwałe użytki zielone sam fakt zmniejszenia powierzchni trwałych użytków zielonych należy uznać za równoznaczny z nie wypełnieniem wymogu § 4 ust. 2 pkt 1, czyli nie zachowaniem, skutkującym obowiązkiem nałożenia przez organ stosownej sankcji.

Trzeba też zauważyć, iż zgodnie z art. 21 ust. 2 pkt 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, organ przed którym toczy się postępowanie udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Skarżący żądania takiego nie złożył.

Skarżący skutecznie nie podważył wyników kontroli na miejscu. Należy zgodzić się, że raport z czynności kontrolnych ma moc prawną dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 kpa, gdyż został sporządzony przez uprawniony do tego organ i w przypisanej formie, w zakresie powierzonych jemu z mocy prawa zadań, wskazanych w zakresie działania tego organu. W trakcie kontroli sporządzono dokumentację fotograficzną, która potwierdza ustalenia stanu faktycznego na gruncie. Zawarte w protokole z czynności kontrolnych wyniki oględzin działek znajdują oparcie w dołączonym do protokołu materiale graficznym i dokumentacji fotograficznej. Na szkicach z pomiaru powierzchni skontrolowanych działek stanowiącym załącznik do protokołu, inspektorzy przeprowadzający czynności kontrolne nanieśli granice poszczególnych upraw, oraz miejsca i kierunek zdjęć wykonanych na działkach. W treści protokołu wskazane zostały działki objęte kontrolą, metody, przy wykorzystaniu których zostały przeprowadzone pomiary, obwód zmierzonych działek, stwierdzone powierzchnie upraw oraz opis nieprawidłowości. Ponadto wskazana i uwzględniona została przy ustalaniu powierzchni działek rolnych, tolerancja pomiaru. Należy podkreślić, że Skarżący nie wniósł żadnych zastrzeżeń do przeprowadzonej kontroli na miejscu.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia

2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.