Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 6/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2008-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono decyzje I i II instancji
Powołane przepisy: article: Art. 1 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: Art. 134 par. 1, art. 145 par. 1, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 Art. 21,art. 220
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Elżbieta Kremer Sędziowie NSA Piotr Lechowski NSA Krystyna Kutzner (spr.) Protokolant Katarzyna Dydaś po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2008 r. sprawy ze skarg PHU "A." - A. W. w K. na decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] [...] z dnia [...] [...] w przedmiocie długu celnego I. uchyla zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu I instancji, II. orzeka, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane, III. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz strony skarżącej PHU "A." - A. W. w K. kwotę 337 zł,- (trzysta trzydzieści siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniach [...] oraz [...], w Oddziale Celnym A. W. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą P.H.U. "A" , ul. [...] w K. , działając poprzez swojego przedstawiciela Agencję Celną "B" Sp. z o.o., dokonał zgłoszenia celnego słuchawek dla lotnictwa cywilnego i części do nich oraz kabli przyłączeniowych w celu objęcia tych towarów procedurą dopuszczenia do obrotu. W zgłoszeniach celnych nr [...] z dnia [...] i nr [...] z dnia [...] skarżący zadeklarował dla słuchawek dla lotnictwa kod 8518 30 10 00 , dla części do słuchawek dla lotnictwa - kod 8518 90 00 10, a dla kabli przyłączeniowych - kod 8544 41 90 00 .

Organ celny przyjął ww. zgłoszenia celne bez przeprowadzania ich weryfikacji , a towary zostały zwolnione do wnioskowanej procedury.

W wyniku kontroli postimportowej Naczelnik Urzędu Celnego stwierdził , że skarżący zaklasyfikował sprowadzone towary do kodów , dla których przewidziane jest uprzywilejowane traktowanie taryfowe ze względu na przeznaczenie , a wśród dokumentów załączonych do ww. zgłoszeń celnych nie stwierdzono pozwolenia wydanego zgodnie z art.291 - 300 Rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 02.07.1993 r określające niektóre przepisy wykonawcze do Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.Urz.WE L 253 z 11.10.1993 rr ze zm. ) , zwanego dalej rozporządzeniem wykonawczym do WKC.

W toku prowadzonego postępowania celnego skarżący przyznał , że klasyfikacja towaru do kodu podanego w zgłoszeniach celnych wymagała stosownego pozwolenia . Zdaniem skarżącego , w rozpatrywanej sprawie zostały spełnione warunki do zastosowania stawki celnej "preferencyjnej" , gdyż przyjęcie zgłoszeń celnych i zwolnienie towaru zostało uznane za udzielenie w uproszczonej formie pozwolenia koniecznego do zastosowania uprzywilejowanego traktowania taryfowego tych towarów. Skarżący potraktował zgłoszenie celne jako wniosek o wydanie pozwolenia , a organ celny przyjmujący zgłoszenie celne nie kwestionował wniosku , nie żądał również uzupełnienia danych zawartych w zgłoszeniu celnym , ani w dokumentach do niego dołączonych .

Skarżący podniósł , że warunkiem korzystania z uprzywilejowanego traktowania części i elementów wyposażenia jest ich przeznaczenie do statków powietrznych wykorzystywanych do celów cywilnych . Jest faktem powszechnie znanym , a więc nie wymagającym dowodu , że ani Wojsko Polskie , ani inne służby mundurowe na terenie Polski nie wykorzystują śmigłowców "[...]" w swojej działalności. W ocenie skarżącego , " z uwagi na charakter towaru nie było konieczności zamieszczania w pozwoleniu innych danych niż określone w art.293 ust.3 lit.A.i B rozporządzenia Komisji nr 2454/93. Te dane znajdują się w zgłoszeniu celnym i dla takich przypadków przepisy przewidują możliwość wydania przez organ celny pozwolenia na uprzywilejowane traktowanie poprzez przyjęcie zgłoszenia".

W wyjaśnieniach zawartych w piśmie z dnia 29.03.2007 r skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodów na okoliczność : 1/ ustalenia daty , w której rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22.04.2004 r w sprawie szczegółowych wymogów, jakie powinno spełniać zgłoszenie celne , było dostępne na terenie K. oraz 2/ ustalenia daty opublikowania oficjalnego tłumaczenia na język polski rozporządzenia wykonawczego do WKC oraz przepisów wstępnych Nomenklatury Scalonej. Ponadto skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodów z przesłuchań świadków , a to funkcjonariuszy celnych uczestniczących w odprawie celnej lub odpowiedzialnych za weryfikację zgłoszeń celnych oraz agentki celnej przygotowującej sporne zgłoszenia celne.

Skarżący zarzucił błąd organu celnego w zakresie dokonanych ustaleń okoliczności sprawy , a także wskazał na swoją dobrą wiarę i staranność działania.

Naczelnik Urzędu Celnego postanowieniem z dnia [...] odmówił uwzględnienia wniosku skarżącego o przeprowadzenie wnioskowanych dowodów podnosząc , że są one zbędne dla postępowania i nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

W dniu [...] i [...] Naczelnik Urzędu Celnego wydał decyzje określające kwotę długu celnego podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości 405,00 zł w odniesieniu do zgłoszenia celnego nr [...] z dnia [...] oraz 191,00 zł w odniesieniu do zgłoszenia celnego nr [...] z dnia [...].

Organ celny orzekł , że kwoty długów należy wpłacić wraz z samodzielnie obliczonymi odsetkami za okres od dnia powstania długu celnego do dnia zapłaty.

W uzasadnieniu wydanych decyzji organ celny stwierdził , że zgłoszenia celne nie były wnioskami o wydanie stosownych pozwoleń , a przyjęcie tych zgłoszeń nie stanowiło udzielenia takich pozwoleń. Konsekwencją braku pozwolenia jest zmiana deklarowanej klasyfikacji przedmiotowych towarów i zastosowanie wyższych stawek celnych.

Ponadto Naczelnik Urzędu Celnego w uzasadnieniach powyższych decyzji dokonał analizy art.220 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12.10.1992 r ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.Urz.WE L 302 z dnia 19.10.1992 r ze zm.) , zwanego dalej WKC , uznając , że nie ma podstaw do odstąpienia od retrospektywnego zaksięgowania kwoty długu celnego .

Od powyższych decyzji zostały wniesione odwołania ( kolejno przez dwóch pełnomocników ) , w których wnieśli o uchylenie zaskarżonych decyzji i umorzenie postępowań.

W odwołaniu sporządzonym przez adwokat A. S. podniesiono następujące zarzuty:

Rażące naruszenie przez organ celny przepisów art.122, art.121 §1, art.187 i art.191 Ordynacji podatkowej, mające wpływ na wydane rozstrzygnięcie, poprzez odmowę, mimo wniosku skarżącego, przeprowadzenia dowodu na okoliczność oficjalnej publikacji w języku polskim aktów prawnych Wspólnot Europejskich stanowiących podstawę dokonania odprawy celnej spornego towaru oraz wydania zaskarżonych decyzji. Wskazując na orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości oraz polskich sądów administracyjnych , zdaniem skarżącego, ustalenie daty publikacji aktów prawnych wspólnotowych w języku polskim było konieczne do wyjaśnienia, czy skarżącemu można postawić zarzut zastosowania niewłaściwej stawki celnej przy dokonywaniu odprawy celnej towaru, a także czy można było wymagać od niego tego, że powinien mieć świadomość konieczności uzyskania pozwolenia dla celów zastosowania preferencyjnych stawek celnych, które zadeklarował w zgłoszeniach celnych.

W treści odwołania przedstawiono daty publikacji w języku polskim stosownych aktów prawnych Wspólnot Europejskich - wszystkie były po dniu dokonania zgłoszeń celnych.

Kolejne zarzuty , to naruszenie art.21, art.201 ust. 1 i ust.2, art.220 ust. 1, art.221 ust.1 i ust.3 WKC, art.292 ust. 1 i ust.3, art.293 ust. 1 i ust.2 oraz załącznika nr 67 do rozporządzenia wykonawczego do WKC , przepisów rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej, naruszenie art.51, art.65ust.3 i ust.5 Prawa celnego. Pełnomocnik nie zgodził się ze stanowiskiem Naczelnika Urzędu Celnego, że tryb składania wniosku o wydanie pozwolenia określony w art.292 ust.3 rozporządzenia wykonawczego do WKC może dotyczyć tylko takiej sytuacji, kiedy wnioskodawca przeznacza wszystkie towary do procedury końcowego przeznaczenia co miałoby oznaczać, że nie może zaistnieć żadne przeniesienie towarów lub kolejna sprzedaż osobom trzecim. W ocenie pełnomocnika zgodnie z ww. przepisem, warunkiem możliwości zastosowania wskazanej procedury jest to, aby "osoba składająca wniosek w całości nadawała towarom określone przeznaczenie". Interpretacja dokonana przez organ celny jest więc niezgodna z literalnym brzmieniem powołanego przepisu.

Pełnomocnik nie zgodził się także z twierdzeniem Naczelnika Urzędu Celnego , że zgłaszający wniosek ma obowiązkowo dołączyć do zgłoszenia [...] dokument zawierający informacje wskazane w przepisach, a do organu celnego należy jedynie ocena, czy są one zbędne, czy też nie. W ocenie pełnomocnika, obowiązkiem organu celnego jest dokonanie oceny, czy informacje zawarte w zgłoszeniu celnym są wystarczające do wydania pozwolenia, a jeżeli informacje te okażą się niewystarczające, organ celny powinien zażądać od wnioskodawcy dołączenia dodatkowego dokumentu .

Ponadto skarżący poddał w wątpliwość stwierdzenie Naczelnika Urzędu Celnego, że dokonując zgłoszenia celnego skarżący powinien był w polu 36 dokumentu SAD dotyczącego preferencji zamieścić kod 140, zamiast wpisanego kodu 100. Zgodnie z powołaną przez organ celny instrukcją wypełniania i stosowania dokumentu SAD, pierwsza cyfra kodu "1" oznacza środki taryfowe erga omnes, zaś dwie następne cyfry kodu "40" oznaczają, "szczególne użycie końcowe wynikające ze Wspólnej Taryfy Celnej".

Do kodu CN 8518 30 10 kwalifikowane były słuchawki nagłowne i douszne " do stosowania w cywilnych statkach powietrznych". Nazwa tej grupy wskazuje na przeznaczenie klasyfikowanych towarów. Chodzi tu jednak o przeznaczenie wynikające z istoty tych towarów, stąd trudno uznać, że jest ono równoznaczne ze "szczególnym użyciem końcowym", o którym mowa we wskazanej instrukcji w odniesieniu do kodu "40". W takiej sytuacji wydaje się uzasadnione użycie przy dokonywaniu odprawy celnej przedmiotowego towaru kodu "00" oznaczającego preferencje nie wymienione szczegółowo w żadnym z dalszych kodów .

Skarżący nie zgodził się z twierdzeniem Naczelnika Urzędu Celnego, że dla uznania, iż złożone przez skarżącego zgłoszenie celne jest równocześnie wnioskiem o wydanie pozwolenia w trybie art.292 ust.3 rozporządzenia wykonawczego do WKC konieczne było wskazanie w polu 44 zgłoszenia celnego kodu 9DK9 - wniosek o wydanie pozwolenia na uprzywilejowane traktowanie taryfowe. Zgodnie z postanowieniami tytułu II części C załącznika nr 37 do ww. rozporządzenia, w polu 44 zgłoszenia celnego wskazuje się dodatkowe informacje, przedłożone dokumenty oraz świadectwa i pozwolenia. Zgodnie z instrukcją wypełniania dokumentu SAD, "kod 9DK9 przewidziany jest dla oznaczenia rodzaju dokumentów dołączonych do zgłoszenia celnego. Skoro skarżący nie dołączał do zgłoszenia celnego żadnego dokumentu, który mógłby być zakwalifikowany do grupy dokumentów oznaczonych powołanym wyżej kodem, to nie mógł przy dokonywaniu zgłoszenia zastosować takiego kodu w polu 44. Żaden z obowiązujących przepisów nie wskazuje, czy i w jaki sposób podmiot dokonujący zgłoszenia w trybie art.292 ust.3 rozporządzenia wykonawczego do WKC ma oznaczyć w zgłoszeniu celnym fakt składania wniosku, o którym mowa w tym przepisie".

Powyższe argumenty przemawiają, zdaniem pełnomocnika, za uznaniem, że złożenie zgłoszenia celnego było równoznaczne ze złożeniem wniosku o udzielenie pozwolenia, przyjęcie zaś zgłoszenia celnego oznaczało wydanie - w uproszczonej formie - tego pozwolenia.

W przypadku, gdyby jednak uznać, że zgłoszenie celne nie mogło zostać uznane za wniosek o wydanie pozwolenia, skarżący zwrócił uwagę na brak zakwestionowania przez organ celny w chwili odprawy celnej prawidłowości zgłoszeń celnych oraz dołączonych do nich dokumentów. Jeśli importer przedstawia towar do odprawy celnej z zastosowaniem obniżonej lub zerowej stawki celnej, organ celny powinien sprawdzić, czy zachodzą przesłanki do zastosowania takiej stawki celnej, w szczególności w sytuacji, gdy -jak to ma miejsce w mniejszej sprawie - prawo do zastosowania obniżonej lub zerowej stawki celnej uzależnione jest od wydania zezwolenia przez organ celny.

Pełnomocnik podniósł , że w 2004 r., kiedy miały miejsce inne jeszcze odprawy celne takiego samego towaru, organ celny przyjmował zgłoszenia celne i nie wymagał odrębnego pozwolenia. Zmieniło się to dopiero w roku 2006, co nasuwa przypuszczenie, że przepisy celne, które weszły w życie z dniem 01.05.2004r. były niezrozumiałe również dla osób działających w imieniu organu celnego i dopiero po jakimś czasie zorientowano się, że pewne przepisy były stosowane nieprawidłowo.

Pełnomocnik zarzucił , że brak było uzasadnienia dla naliczenia odsetek w oparciu o art.65 Prawa celnego. W rozpatrywanej sprawie zachodzą okoliczności, o których mowa w art.65 ust.5 Prawa celnego . Przepis ten stanowi, że organ celny pobiera odsetki w przypadku, gdy kwota wynikająca z długu celnego została zaksięgowana na podstawie nieprawidłowych lub niekompletnych danych podanych przez zgłaszającego w zgłoszeniu celnym, z wyjątkiem, gdy dłużnik udowodni, że podanie nieprawidłowych lub niekompletnych danych spowodowane było okolicznościami nie wynikającymi z jego zaniedbania lub świadomego działania. Zdaniem skarżącego w niniejszej sprawie okoliczności takie mają miejsce, gdyż zgłoszenie celne i wszelkie formalności związane z odprawą celną załatwiane były przez agencję celną , a nie bezpośrednio przez skarżącego. Stąd też naliczanie odsetek we wskazanym trybie jest nieuzasadnione.

W odwołaniach sporządzonych przez adwokata P. G. podniesiono następujące zarzuty:

- naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego spowodowane nieuzasadnioną odmową przeprowadzenia dowodów, o które wnioskował skarżący, w sytuacji , gdy zgłoszenia celne nie były weryfikowane , a tym samym organ celny nie wyjaśnił wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, postępując wbrew zasadzie prawdy obiektywnej oraz wbrew przepisom stanowiącym podstawę przeprowadzenia postępowania dowodowego;

- wobec przywiezionego towaru powinna zostać zastosowana stawka celna 0% , gdyż zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) nr 1147/2002 z dnia 25.06.2002r. w sprawie tymczasowego zawieszenia autonomicznych ceł Wspólnej Taryfy Celnej na niektóre przywożone towary posiadające świadectwo zdatności do lotu , niezależnie od tego, do której pozycji mieszczącej się w działach 25-97 Wspólnej Taryfy Celnej dany towar został zakwalifikowany, jeżeli przedstawione zostanie świadectwo zdatności do lotu, korzysta on z autonomicznego zawieszenia stawek przewidującego zwolnienie od należności celnych. Zawieszenie to ma zastosowanie do wszystkich towarów zaopatrzonych w świadectwo i wszystkich podmiotów otrzymujących takie towary. Ten typ preferencji zawieszających cło na ww. towary nie jest jednak uzależniony od objęcia towaru procedurą przeznaczenia końcowego, zatem w tym przypadku nie mają zastosowania przepisy art.291-300 RWKC.

Niezależnie od pism składanych przez pełnomocników , na etapie postępowania odwoławczego skarżący pismem z dnia 02.06.2007 r zawnioskował o sprostowanie przedmiotowych zgłoszeń celnych i dołączenie do nich potwierdzenia od producenta stwierdzającego zgodność z zatwierdzoną przez nadzór lotniczy USA autoryzacją TSO-C57b i TSO-C58 wydaną w oparciu o federalne normy dotyczące produkcji lotniczej nr 21.611(A) jako wymaganego dokumentu o kodzie A119 w celu zastosowania lotniczego zawieszenia taryfowego ze stawką 0%. Równocześnie skarżący wniósł o skorygowanie dokumentów SAD - pola 36 z symbolu "100" na "119" oraz korektę pola 44 w związku z przesłanymi dokumentami.

Ponadto skarżący przedłożył do akt administracyjnych kopię potwierdzenia firmy C. - producenta słuchawek lotniczych i części do nich, że towary wyszczególnione na fakturach i objęte przedmiotowymi zgłoszeniami celnymi , były objęte procedurą uzyskania formularza FAA 8130-3.

Dyrektor Izby Celnej, po rozpatrzeniu odwołań skarżącej, decyzjami z dnia [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcia Naczelnika Urzędu Celnego. W ich uzasadnieniach organ odwoławczy szczegółowo odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniach.

Organ odwoławczy podniósł , że regulacje odnoszące się do uprzywilejowanego traktowania taryfowego w rozumieniu art.21 WKC , uzależniają zastosowanie takiego traktowania od uzyskania stosownego zezwolenia na piśmie od organu celnego. Co do zasady , wnioski o uzyskanie takiego zezwolenia składa się w formie pisemnej według określonego wzoru.

W szczególnych okolicznościach możliwe jest złożenie takiego wniosku w formie uproszczonej, jednak w takiej sytuacji muszą być spełnione kumulatywnie trzy przesłanki : 1/ wniosek dotyczy tylko jednej administracji celnej , 2/ składający wniosek w całości nadaje towarom określone przeznaczenie , oraz 3/ zabezpieczony jest prawidłowy przebieg operacji. Wniosek taki może być złożony w formie zgłoszenia celnego .

W rozpatrywanej sprawie skarżący twierdził , że złożone przez niego zgłoszenia celne stanowiły takie wnioski. Przyjmując to stanowisko za prawidłowe, zdaniem Dyrektora Izby Celnej można by w zasadzie uznać, że spełniona została przesłanka pierwsza, tj. wniosek dotyczy tylko jednej administracji celnej.

Wątpliwości jednak budzi przesłanka nadania towarowi określonego przeznaczenia towaru. Z instrukcji wypełnienia zgłoszenia celnego SAD obowiązującej w dacie przyjęcie zgłoszeń celnych wynika , że w przypadku, gdy wobec konkretnego towaru mają zostać zastosowane preferencje taryfowe wymagające pozwolenia właściwych organów celnych, obowiązkowemu wypełnieniu podlegają pola tego zgłoszenia, tj. pole 36 (preferencje) oraz pole 44 (dodatkowe informacje/ załączone dokumenty / świadectwa i pozwolenia). W polu 36 powinien znaleźć się zapis o taryfowym uprzywilejowanym traktowaniu towarów, natomiast w polu 44 powinien znaleźć się zapis dotyczący albo załączonego do zgłoszenia celnego pozwolenia na takie traktowanie albo wniosku o wydanie takiego pozwolenia. W szczególności w polu 36 należy umieścić kod 140 - odnoszący się do szczególnego użycia końcowego wynikającego ze Wspólnej Taryfy Celnej, środek ergs omnes; w polu 44 powinien zaś zostać wpisany kod 9DK9 - odnoszący się do wniosku o wydanie pozwolenia na uprzywilejowane traktowanie taryfowe. Zastosowanie uprzywilejowanego traktowania taryfowego znajduje odniesienie w stosunku do towarów wymienionych w pkt 5 sekcji II B postanowień wstępnych taryfy.

Umieszczenie w polu 36 kodu 100 dotyczącego stawki celnej erga omnes i wskazującego, że nie chodzi o żadne z wymienionych konkretnych przeznaczeń towaru, oznacza, że skarżący przedkładając przedmiotowe zgłoszenia celne nie zawnioskował o wydanie pozwolenia w rozumieniu art.291 i następne rozporządzenia wykonawczego do WKC . Brak wpisania w wymienionych polach SAD odpowiednich kodów spowodowało, że zgłoszenie potraktowane zostało jako "zwykłe" zgłoszenie celne do procedury celnej dopuszczenia do swobodnego obrotu. Wpisanie natomiast kodu taryfy celnej 8518 30 10 00 , 8518 90 00 10 czy 8544 41 90 00 oraz wskazanie preferencyjnej stawki celnej samo w sobie nie było, w ocenie organu odwoławczego, wystarczające, aby organ celny pierwszej instancji, w którym dokonywane były odprawy celne, podjął czynności określone w przepisach art.291 i następne rozporządzenia wykonawczego do WKC.

Organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutem skarżącego, że z żadnego przepisu nie wynikał sposób, w jaki zgłaszający miałby zawnioskować o wydanie mu stosownego pozwolenia. Sposób ten , zdaniem Dyrektora Izby Celnej , pośrednio wynikał z treści art.292 rozporządzenia wykonawczego do WKC oraz z instrukcji wypełniania SAD.

Przechodząc do trzeciej przesłanki tj. zabezpieczenia prawidłowego przebiegu czynności, o której mowa w przepisie art.292 ust.3 tiret trzecie rozporządzenia wykonawczego do WKC, Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że skoro zgłoszenia nie były wnioskami o wydanie pozwolenia , to nie było potrzeby analizowania, czy zabezpieczono prawidłowy przebieg czynności związanych z procesem udzielania pozwolenia i stosowania w późniejszym czasie określonego przeznaczenia towaru.

Organ odwoławczy wyjaśnił , że w przypadku części składowych i innych towarów przeznaczonych do zamontowania lub wykorzystania w cywilnych statkach powietrznych, w tym także towarów objętych przedmiotowymi zgłoszeniami celnymi , alternatywnym rozwiązaniem umożliwiającym zawieszenie autonomicznych ceł na wymienione towary są postanowienia rozporządzenia (WE) nr 1147/2002 z dnia 25.06.2002r. w sprawie tymczasowego zawieszenia autonomicznych ceł Wspólnej Taryfy Celnej na niektóre przywożone towary posiadające świadectwo zdatności do lotu. Na rozporządzenie to wskazywał również skarżący. Zgodnie z art. 1 i art.2 rozporządzenia zawieszenie ceł autonomicznych wobec wymienionych towarów uzależnione jest od przedłożenia tzw. świadectwa zdatności do lotu wystawionego przez instytucję upoważnioną przez władze lotnicze we Wspólnocie lub w państwie trzecim. Dokument ten powinien zostać przedłożony w oryginale w chwili , gdy towary zostają dopuszczone do swobodnego obrotu.

W przypadku , gdy nie ma możliwości przedstawienia oryginału świadectwa zdatności do lotu w chwili dopuszczenia towarów do swobodnego obrotu, zawieszenie cła obowiązuje pod warunkiem złożenia deklaracji na fakturze handlowej lub w formie dokumentu załączonego do niej, podpisanej przez sprzedającego dane towary według określonego wzoru ( wzór tej deklaracji wymieniony jest w załączniku ww. rozporządzenia).

Powyższe oznacza, że aby można było zastosować zawieszenie cła autonomicznego w stosunku do przywiezionych słuchawek, konieczne było przedłożenie jednego wymienionych dokumentów: albo świadectwa zdatności do lotu, albo deklaracji na fakturze handlowej lub deklaracji w formie dokumentu dołączonego do takiej faktury. W aktach rozpatrywanej sprawy brak jest takiego dokumentu.

Organ odwoławczy przyznał , że w toku postępowania skarżący dostarczył dokumenty dotyczące potwierdzenia, że przedmiotowy w sprawie towar został zatwierdzony "zgodnie z paragrafem 21.611 (A) Federalnych Regulacji Lotniczych oraz TSO-C-57b i TSO C-38a" oraz pismo z 18.07.2005r., w którym Departament Techniki Lotniczej Urzędu Lotnictwa Cywilnego informuje między innymi, że "dla części, podzespołów, akcesoriów lotniczych nie wystawia się świadectwa zdatności do lotu. Dla tych elementów wystawiany jest dokument równoważny potwierdzający, że jest to element lotniczy, wyprodukowany i zatwierdzony przez nadzór lotniczy kraju producenta. Takim dokumentem jest w Unii Europejskiej formularz EASA Form ONE, a w USA formularz FAA Form 8130-3. W innych krajach może to być inny dokument , ale zawsze musi być na nim nazwa zatwierdzającego krajowego organu nadzoru lotnictwa."

W piśmie z dnia 19.07.2007r. skarżący wyjaśnił, że z przedłożonych przez niego dokumentów wynikało, iż towary wyszczególnione na załączonych do zgłoszeń celnych fakturach były objęte procedurą uzyskania formularza FAA 8130-3 , ale brak na nich stosownego zatwierdzenia przez właściwy organ nadzoru lotnictwa kraju , w którym dokumenty te wystawiono.

W rozpatrywanej sprawie towary objęte ww. zgłoszeniami celnymi nie spełniały warunku koniecznego , aby przypisać im kod zadeklarowany w tych zgłoszeniach.

Odnośnie powstanie długu celnego, Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że dług celny powstał w okolicznościach opisanych w art.204 ust. 1pkt b), ust.2 WKC. Zgodnie z tym przepisem, dług celny w przywozie powstaje w wyniku niedopełnienia jednego z warunków wymaganych do objęcia towaru procedurą celną lub do zastosowania obniżonych lub zerowych stawek należności celnych przywozowych ze względu na przeznaczenie towaru. Dług powstaje w przypadku w chwili zaprzestania spełniania obowiązku, którego niewykonanie powoduje powstanie długu celnego, bądź w chwili objęcia towaru odpowiednią procedurą., jeżeli zostało później stwierdzone, że nie dopełniono jednego z warunków wymaganych dla objęcia towaru tą procedurą , bądź dla zastosowania obniżonych lub zerowych stawek należności celnych przywozowych ze względu na jego przeznaczenie.

Jeżeli chodzi o powiadomienie dłużnika o wysokości długu celnego , to powiadomienie takie me może nastąpić po upływie 3 lat, licząc od dnia powstania długu celnego. Bieg tego terminu zostaje zawieszony z chwilą złożenia odwołania w rozumieniu art.243 na czas trwania procedury odwoławczej. Przyjęcie zgłoszenia celnego, a tym samym powstanie długu celnego miało miejsce w dniach złożenia dokumentów SAD tj. [...] oraz [...] , a więc termin trzech lat, upływał odpowiednio z dniem [...] i [...].

W niniejszej sprawie decyzje pierwszoinstancyjne zostały wydane przed upływem wskazanego terminu tj. [...] oraz [...] , a tym samym nie został naruszony art. art.221 ust. 1 i ust.3 WKC.

Odnosząc się do zarzutu bezzasadnej odmowy przeprowadzenia dowodu na okoliczność oficjalnej daty publikacji w języku polskim aktów prawnych Wspólnoty, mających zastosowanie w analizowanej sprawie, organ odwoławczy stwierdził , że data publikacji aktów prawnych ma charakter faktu powszechnie znanego i jako taki nie wymaga dowodu.

Na etapie postępowania dowodowego skarżący przedstawił wyniki własnych ustaleń w tym zakresie i ustalenia te mają wpływ na treść art.220 ust.1 WKC. Zgodnie z tym przepisem , jeżeli kwota należności wynikających z długu celnego nie została zaksięgowana zgodnie z art.218 i art.219 WKC lub została zaksięgowana kwota niższa od prawnie należnej , to zaksięgowanie kwoty do pokrycia lub pozostającej do pokrycia należy dokonać w terminie dwóch dni, licząc od dnia , w którym organy celne dowiedziały się o tej sytuacji i miały możliwość obliczyć kwotę prawnie należną, jak również określić dłużnika ( zaksięgowanie retrospektywne).

W rozpatrywanej sprawie pierwotnie zarejestrowana kwota należności celnych była nieprawidłowa , z uwagi na brak wymaganych dokumentów , dlatego zasadne było zataryfikowanie towarów do innego kodu Taryfy celnej i zastosowanie wyższej stawki celnej.

W art.220 ust.2 pkt b WKC zawarte zostały przesłanki, których kumulatywne zaistnienie, prowadzi do obligatoryjnego odstąpienia od retrospektywnego zaksięgowania należności celnych tj. 1/ pierwotne określenie kwoty długu celnego wskutek błędu organów celnych, 2/ brak racjonalnej możliwości wykrycia błędu przez dłużnika ( przy uwzględnieniu jego staranności , profesjonalnego doświadczenia , charakteru błędu ) , 3/ działanie dłużnika w dobrej wierze, 4/ przestrzeganie przez dłużnika wszystkich przepisów w zakresie zgłoszenia celnego.

Dyrektor Izby Celnej podniósł , że - jak wyżej wskazano - zgłoszenie celne nie stanowiło wniosku o wydanie pozwolenia . Organ celny pierwszej instancji przyjął przedmiotowe zgłoszenia bez zastrzeżeń .

Z jednej strony, uznać by można, że skoro zgłaszający przygotowuje zgłoszenie celne i wypełnia wszystkie jego pola, opierając się przy tym na konkretnych przepisach prawnych, ma takie same możliwości weryfikacji prawidłowości zapisów zawartych w zgłoszeniu celnym, jakimi dysponuje organ celny , tym bardziej , że w niniejszej sprawie skarżący działał za pośrednictwem agencji celnej .

Z drugiej strony można by uznać, iż organ celny uczestniczący w odprawie celnej, powinien czuwać nad prawidłowością wypełnienia zgłoszenia celnego oraz nad kompletnością i prawidłowością dokumentów załączanych do tego zgłoszenia.

Wskazując na orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości , Dyrektor Izby Celnej stwierdził , że od organu celnego oczekuje się, iż ujawni on w trakcie kontroli zgłoszenia celnego przed jego przyjęciem co najmniej te nieprawidłowości, które nie wiążą się z podejmowaniem dodatkowych skomplikowanych czynności. W przypadku więc, gdy wykrycie błędnego zapisu wymaga jedynie zestawienia dokładnego opisu towarów ze zgłoszoną pozycją taryfy, a organ celny tego nie uczynił przyjmując bezkrytycznie zadeklarowane dane, można uznać , że był to błąd organu celnego.

W niniejszej sprawie sprawdzenie zadeklarowanego kodu Taryfy celnej z opisem towaru przypisanym do tego kodu pozwoliłoby ujawnić, że do kodu tego dołączono przypis odsyłający do przepisów wykonawczych do WKC wymagających posiadania pozwolenia na uprzywilejowane traktowanie taryfowe ze względu na przeznaczenie , a tym samym na zastosowanie zerowej stawki celnej.

Ponadto w późniejszym okresie skarżący dokonał kilku zgłoszeń celnych dotyczących towarów przy których można było pod określonymi warunkami zastosować zerowa stawkę celną , dlatego można przyjąć , że w niniejszej sprawie organ celny powinien był wykryć nieprawidłowość zgłoszenia, tym bardziej, że wykrycie takie wymagało jedynie porównania zadeklarowanego kodu taryfy celnej z zapisami w samej taryfie. W tym przypadku można uznać , że organ celny popełnił błąd w rozumieniu art.220 ust.2 pkt.b WKC .

Kolejną przesłanką podlegającą ocenie w mniejszej sprawie jest to, czy błąd organu celnego mógł zostać w racjonalny sposób wykryty przez importera. O ile więc można uznać, że w czasie gdy przygotowywano, przedstawiano oraz przyjmowano zgłoszenie celne, opieranie się na oficjalnej polskiej wersji językowej wspólnotowych aktów prawnych było w zasadzie niemożliwe, o tyle od chwili, gdy akty takie w języku polskim zostały już opublikowane w specjalnym wydaniu Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej pojawiła się możliwość sprawdzenia, czy wymagane jest uzyskanie pozwolenia, o którym mowa w Taryfie celnej w odniesieniu do kodów zastosowanych w niniejszej sprawie. Regulacje dotyczące pozwolenia na uprzywilejowane traktowanie taryfowe znajdują się głównie w rozporządzeniu wykonawczym do WKC. Art.294 tego rozporządzenia przewidywał możliwość wydania pozwolenia z mocą wsteczną. Pozwolenie takie obowiązuje wtedy od dnia złożenia wniosku. Oznacza to, że w przypadku , gdy akty prawne zostały opublikowane oficjalnie w języku polskim, skarżący działający za pośrednictwem profesjonalnego podmiotu (agencji celnej) mógł wystąpić do organu celnego o wydanie pozwolenia uprawniającego do stosowania zerowej stawki celnej w ramach uprzywilejowanego traktowania taryfowego i tym samym usunąć stan niezgodny z prawem , a w konsekwencji nie naraziłby się na obowiązek uiszczenia wyższych niż zadeklarowane należności celnych .

Odnośnie odsetek skarżący podniósł, że w niniejszej sprawie zaistniały okoliczności pozwalające na odstąpienie od ich naliczania , gdyż działał za pośrednictwem agencji celnej , która dysponowała wszelkimi dokumentami dotyczącymi towarów objętych przedmiotowymi zgłoszeniami celnymi. Agencja nie żądała dostarczenia innych dokumentów , bądź informacji.

Ponadto skarżący podniósł , że w art.65 Prawa celnego jest mowa o dłużniku , a nie o zgłaszającym, którym była w tej sprawie agencja celna.

Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art.65 ust.5 Prawa celnego przez nieuzasadnione obciążenie skarżącego odsetkami , Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił , że Agencja Celna "B", działała w charakterze przedstawiciela bezpośredniego , a więc w imieniu i na rzecz skarżącego jako mocodawcy (art.5 ust.2 WKC). Oznacza to, że skutki tych działań odnoszą się bezpośrednio do skarżącego . W niniejszej sprawie dłużnikiem w rozumieniu art.65 Prawa celnego i zgłaszający w rozumieniu art.4 pkt.18 WKC jest ta sama osoba - skarżący A. W. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą PHU "A".

Podanie nieprawidłowych danych w trakcie odprawy celnej , na podstawie których zaksięgowane niższe od należnych kwoty długu celnego spowodowane zostało przez skarżącego, w imieniu którego działała agencja celna .

Na powyższe decyzje wpłynęły skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie , w których skarżący zarzucił zaskarżonym decyzjom rażące naruszenie podstawowych zasad postępowania podatkowego określonych w art. 122 i art. 123 Ordynacji podatkowej wynikające z naruszenia przepisów postępowania, a to 172 § 2, 180 § l, 187 § l, 188 - w związku z art. 235 Ordynacji podatkowej oraz art. 127 Ordynacji podatkowej , a także przepisów prawa materialnego, a to: art.2, 4 i 5 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej, a także art. 1 i 2 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1147/2002 z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie tymczasowego zawieszenia autonomicznych ceł Wspólnej Taryfy Celnej na niektóre przywożone towary posiadające świadectwo zdatności do lotu, art. 20 ust 4 i 220 ust.2 lit. b Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, art.292 ust. 1 i ust.3 Rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993r. ustanawiającego przepisy wykonawcze do rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny.

Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, oraz o stwierdzenie nieważności poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, wydanie postanowienia sygnalizacyjnego do władz zwierzchnich nad organem administracyjnym o stwierdzeniu istotnych naruszeń prawa oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skarżący podniósł , że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę , a ewentualne niedostatki postępowania dowodowego na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego , winny być uzupełnione na etapie postępowania odwoławczego.

W niniejszej sprawie organ I instancji oparł rozstrzygnięcie wyłącznie na domniemanych okolicznościach faktycznych, którymi zastąpił przeprowadzenie wskazanych przez skarżącego dowodów. We wniosku dowodowym z dnia 24.04.2007r. skarżący wniósł o przesłuchanie czterech świadków, podając okoliczności na temat których winni być przesłuchani oraz przedłożył 5 innych wniosków dowodowych. Wnioski 1 do 3 dotyczyły daty publikacji bądź też dostępności aktów prawnych. Okoliczność dostępności aktów prawnych ma kluczowe znaczenie dla oceny możliwości obciążenia stron skutkami ewentualnego niedochowania wymogów wynikających z tych aktów. Skoro w decyzji organ odwoławczy przyznaje, że w dniu zgłoszenia towaru do odprawy celnej niedostępne były akty prawne, z których wynikał obowiązek uzyskania zezwolenia warunkujący zastosowanie stawki celnej 0 %, a mimo to w tejże decyzji nakłada na stronę obowiązek zapłacenia wyższych opłat, to taką decyzją rażąco narusza prawo i z tego tytułu zasadny jest wniosek o stwierdzenie jej nieważności na podstawie art.145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30.08. 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zmianami).

Dyrektor Izby Celnej usprawiedliwił błąd organu administracji polegającego w tym przypadku na przyjęciu złożonego zgłoszenia brakiem dostępnych przepisów i równocześnie nałożył wyższe opłaty celne na podmiot z powodu " rzekomego błędu spowodowanego przez zgłaszającego z powodu braku znajomości tych przepisów".

W tej konkretnej sprawie to samo zgłoszenie celne w czasie jego przyjęcia było prawidłowe. Następnie po trzech latach bez dokonywania żadnych czynności sprawdzających okazało się, że "Wśród dokumentów załączonych nie stwierdzono pozwolenia wydanego zgodnie ...." W ocenie skarżącego ponieważ to nie importer, ale agent celny wypełniał wszystkie dokumenty dołączone do zgłoszenia , on jako pierwszy powinien zostać przesłuchany na okoliczność , czy występował z wnioskiem o wydanie pozwolenia, czy uzyskał takie i tylko zapomniał go dołączyć do zgłoszenia, czy też wystąpił o pozwolenie i Naczelnik Urzędu Celnego odmówił mu wydania pozwolenia, czy też pomimo, że wiedział o obowiązku uzyskania pozwolenia nie wystąpił o jego wydanie.

Zaskarżona decyzja rażąco narusza art. 220 ust. 1 lit. b WKC. Zgodnie z tym przepisem zaksięgowania retrospektywnego nie dokonuje się , gdy kwota należności zgodnie z przepisami prawa nie została zaksięgowana w następstwie błędu samych organów celnych, który to błąd nie mógł zostać w racjonalny sposób wykryty przez osobę zobowiązaną do uiszczenia należności działającą w dobrej wierze i przestrzegającą przepisów obowiązujących w zakresie zgłoszenia celnego.

Dyrektor Izby Celnej potwierdził w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji , że nie zaksięgowanie długu nastąpiło w wyniku błędu samych organów celnych , jednak uznał , że w tych konkretnych przypadkach zaksięgowanie było możliwe prawdopodobnie dlatego , że zgłoszenia towarów dokonywała agencja celna. W ocenie skarżącego , organ celny wadliwie odczytał treść wskazanego przepisu , gdyż wystarczającą przesłanką nie dokonanie retrospektywnego zaksięgowania długu celnego jest , aby błąd nie mógł być w racjonalny sposób wykryty przez "osobę zobowiązana do uiszczenia należności celnych" , a nie przez " zgłaszającego" , jak przyjął to organ odwoławczy. Skoro profesjonalni pełnomocnicy skarżącego , jakim byli agenci celni nie dostrzegli błędu , to tym bardziej nie mógł go dostrzec importer , który działał w dobrej wierze.

W odpowiedzi na skargi Dyrektor Izby Celnej podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie . Odnośnie zarzutów naruszenia przepisów postępowania organ celny wyjaśnił , że wnioskowane przez skarżącego dowody nie wniosłyby do sprawy niczego nowego i nie wpłynęłyby w żaden sposób na zmianę ustaleń okoliczności faktycznych. Przesłanki zarówno zastosowania uprzywilejowanego traktowania taryfowego w rozumieniu art.292 - art.300 rozporządzenia wykonawczego do WKC, jak i warunki pozwalające na odstąpienie od retrospektywnego zaksięgowania kwoty powstałego długu celnego w rozumieniu przepisu art.220 ust.2 lit. b WKC , opierają się głównie na elementach obiektywnych; tam zaś, gdzie bierze się pod uwagę czynniki o charakterze subiektywnym ocenie podlegają w pierwszej kolejności fakty zaistniałe w rzeczywistości, które dopiero pozwalają określić, czy pewne zdarzenia były wynikiem działań świadomych , czy też czynności nie posiadających tej cechy. Z akt sprawy wynikało , że o wydanie pozwolenia nie ubiegano się , a samo zgłoszenie celne wypełnione w sposób , w jaki przedstawiono je organowi celnemu , wnioskiem o takie pozwolenie nie było.

Odnosząc się do kwestii braku dostępu do przepisów , Dyrektor Izby Celnej stwierdził , że skoro w dacie zgłoszeń celnych skarżący wypełniał określone pola dokumentu SAD zgodnie z obowiązującymi w tym czasie regulacjami , to musiało być znane skarżącemu źródło takich regulacji i to niezależnie od tego , czy akt prawny jest dostępny w oficjalnej bądź roboczej wersji językowej. Odnosi się to także w pewnym sensie - zdaniem organu celnego - do zarzutu braku zgodności zaskarżonych decyzji z orzecznictwem ETS.

Dyrektor Izby Celnej odpowiadając na zarzut skargi dotyczący stosownych protokołów pokontrolnych z przeprowadzonej już po przyjęciu zgłoszenia celnego jego weryfikacji ex post stwierdził , że weryfikacja własnych dokumentów organu nie rodzi obowiązku sporządzania takich protokołów. Jeżeli wyniki takiej kontroli powodują dla strony jakieś obowiązki , to organ zawiadamia tę stronę poprzez doręczenie postanowienia.

W zakresie zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego Dyrektor Izby Celnej stwierdził , iż są one "całkowicie bezzasadne" i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył , co następuje :

Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem . Oznacza to , że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji . Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy , gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania , że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145§ 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Dz 2002 r Nr 153, poz.1270) . Z kolei art.134 § 1 w/w ustawy stanowi , że sąd nie jest związany granicami skargi. Oznacza to , że Sąd ma prawo , a nawet obowiązek wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa , a także wszystkie przepisy , które powinny znaleźć zastosowanie w rozpatrywanej sprawie niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze i dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nawet , gdy dany zarzut nie został podniesiony ( wyrok WSA w Warszawie , z dnia 25.02.2004 r , syg.akt III S.A. 1456/02 , Lex nr 113588 ).

W rozpatrywanej sprawie towary objęte zgłoszeniami celnym celnych nr [...] z dnia [...] i nr [...] z dnia [...] zostały zadeklarowane do kodu 8518 30 10 00 i do kodu 8544 41 90 00 Taryfy celnej , dla których przewidziane było uprzywilejowane traktowanie taryfowe ze względu na ich końcowe przeznaczenie. Sąd w całości podzielił stanowisko organów celnych , że warunkiem zataryfikowania przedmiotowych towarów do wskazanych w zgłoszeniach celnych kodów było uzależnione od spełnienia warunków określonych w odpowiednich przepisach wspólnotowych i krajowych ( art.291 - 300 rozporządzenia wykonawczego do WKC , art.21 WKC , § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.04.2004 r w sprawie szczegółowych wymogów , jakie powinno spełniać zgłoszenie celne w związku z rozporządzenie Komisji (WE) nr 2286/2003 załącznik nr IV ). W aktach sprawy brak jest dowodu na okoliczność , że skarżący posiadał stosowne pozwolenie od organów celnych na uprzywilejowane traktowanie sprowadzonych towarów .

Sąd podzielił również stanowisko organów celnych , że sposób wypełnienia przedłożonych zgłoszeń celnych wykluczał uznanie , iż w dokumentach SAD został zawarty wniosek w uproszczonej formie o wydanie pozwolenia na uprzywilejowane traktowanie towarów opisanych w tych dokumentach.

Zgodzić należy się także ze stanowiskiem organów celnych , że w odniesieniu do takich towarów , jak słuchawki dla lotnictwa cywilnego , podkładki na głowę oraz kable połączeniowych , dla uzyskania zawieszenia autonomicznych ceł na te towary możliwe było ewentualnie przedstawienie świadectwa zdatności do lotu ( rozporządzenie Rady (WE) nr 1147/2002 z dnia 25.06.2002 r ) , wystawione przez upoważnioną instytucję w Stanach Zjednoczonych , skąd nastąpił przywóz towarów w rozpatrywanej sprawie.

Jeżeli ww. dokument nie zostanie przedstawiony organom celnym w chwili dopuszczenia towarów do swobodnego obrotu , zawieszenie ceł możliwe jest pod warunkiem złożenia deklaracji według określonego wzoru na fakturze handlowej lub w formie dokumentu załączonego do faktury .

Jak wynika z akt niniejszej sprawy , żaden z wyżej wymienionych dokumentów nie został przedstawiony organom celnym przez skarżącego , a w konsekwencji należy uznać , iż nie zostały spełnione przesłanki do uprzywilejowanego traktowania tych towarów .

Powyższego stanowisko nie mogły zmienić przedstawione w toku postępowania odwoławczego pisma producenta ww. towarów ,z których wynikało , iż towary te były objęte procedurą uzyskania formularza FAA 8130-3 . Formularz taki nie został jednak przedstawiony. Pism tych nie można uznać za dokument równoważny potwierdzający , że są to elementy lotnicze, wyprodukowane i zatwierdzone przez nadzór lotniczy kraju producenta , o którym mowa w piśmie Departamentu Techniki Lotniczej Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia 18.07.2005 r.

Mając na uwadze powyższe okoliczności organy celne zasadnie przyjęły , że w rozpatrywanej sprawie towary objęte przedmiotowymi zgłoszeniami celnymi nie spełniały warunków , aby przypisać im kod zadeklarowany w tych zgłoszeniach.

Sąd , co do zasady , podzielił stanowisko organów celnych w kwestii dotyczącej taryfikacji towarów objętych przedmiotowymi zgłoszeniami celnymi przyjętej w rozstrzygnięciach tych organów , a także jeżeli chodzi o datę powstania długu celnego . Natomiast odmiennie , niż przyjęły to organy celne , Sąd ocenił przesłanki dotyczące retrospektywnego zaksięgowania kwoty długu celnego.

Art.220 ust.2 pkt.b WKC stanowi , że zaksięgowania retrospektywnego kwoty należności wynikającej z długu celnego nie dokonuje się , gdy kwota opłat celnych należnych zgodnie z przepisami prawa nie została wykazana w rachunkach w następstwie błędu samych organów , który to błąd nie mógł zostać w racjonalny sposób wykryty przez osobę zobowiązaną do uiszczenia opłat celnych działającą w dobrej wierze i przestrzegającą przepisów obowiązujących w zakresie zgłoszenia celnego.

W rozpatrywanej sprawie Dyrektor Izby Celnej przyznał , że organ celny przy przyjęciu przedmiotowych zgłoszeń celnych popełnił błąd w rozumieniu przytoczonego wyżej art.22o ust.2 pkt.b WKC, gdyż wykrycie tego błędu wymagało jedynie porównanie zadeklarowanego kodu Taryfy celnej z zapisami w samej Taryfie. Dodać należy , że decydująca jest tu chwila przyjęcia zgłoszenia celnego.

Kolejną przesłanką wynikającą z ww. przepisu jest brak racjonalnej możliwości wykrycia błędu organu celnego przez dłużnika. W ocenie tut.Sądu , decydująca jest tu także chwila przyjęcia zgłoszenia celnego , dlatego stanowisko organu II instancji odwołujące się do okoliczności zaistniałych po przyjęciu zgłoszenia celnego ( data publikacji aktów wspólnotowych mających zastosowanie w niniejszej sprawie ), nie zasługuje na uwzględnienie.

Skarżący zarzucił brak podstaw do obciążenia go skutkami ewentualnego niedochowania wymogów wynikających z niepublikowanych oficjalnie w dacie przyjęcia zgłoszeń celnych w polskiej wersji językowej aktów prawnych . Z zarzutem tym wiąże się problem , czy akty takie mogą być źródłem obowiązków dla podmiotów prawa na terytorium Polski , a w szczególności czy okoliczność ta może wykluczyć retrospektywne zaksięgowanie długu celnego z powodu niemożliwości wykrycia błędu przez osobę zobowiązaną do uiszczenia tych należności.

W prawie wspólnotowym przyjęto zasadę , że tylko błąd niewykrywalny przez osobę zobowiązana do uiszczenia należności może stanowić podstawę do nie księgowania retrospektywnego należności celnych. Zasada ta zakłada, że każda osoba musi dochować pewnej staranności przy wykonywaniu swoich obowiązków. Aby ustalić możliwość wykrycia błędu należy zbadać naturę błędu, doświadczenie profesjonalne przedsiębiorcy oraz jego stopień staranności.

Jeżeli chodzi o naturę błędu organu celnego, to był on trudny do wykrycia dla skarżącego chociażby z tego powodu , że organ celny nie kwestionując stawki celnej i nie żądając dodatkowych dokumentów dokonywał kolejnych odpraw celnych tego samego rodzaju towarów w 2004 r i praktyka ta została zmieniona dopiero w 2006 r. Okoliczność ta podnoszona przez skarżącego w toku postępowania nie była kwestionowana przez organy celne. Błędna interpretacja przepisów przez organy celne oznacza , że problem był trudny do wykrycia , a przepisy miały skomplikowany charakter. Oceny tej nie zmienia okoliczność , że skarżący był przedsiębiorcą posiadającym doświadczenie w handlu podobnymi towarami.

Oceny tej nie zmienia również fakt , że skarżący działał przez swojego przedstawiciela bezpośredniego , jakim była agencja celna . Sąd podzielił stanowisko organów celnych , że agent taki działa w imieniu i na rzecz skarżącego . Przepisy mające zastosowanie w sprawie , obowiązywały stosunkowo przez krótki okres czasu przed dokonaniem przedmiotowych zgłoszeń celnych ; była to nowa , trudna regulacja prawna. Zgłoszenia celne były dokonane w [...] i [...]. Oczywiście istnieje domniemanie znajomości prawa , ale prawa ogłoszonego w przepisanej formie. Nie można wykryć błędu , gdy błąd organu celnego dotyczył przepisów wspólnotowych , niepublikowanych w wersji polskiej. Uwagi te odnoszą się również do agencji celnej.

Fakt , że skarżący działał za pośrednictwem agencji celnej należy ocenić , że działał w dobrej wierze i przestrzegał przepisów obowiązujących w zakresie zgłoszenia celnego , dostarczając swojemu przedstawicielowi danych i dokumentów , którymi dysponował .

Reasumując dotychczasowe rozważania należy stwierdzić , że brak oficjalnej publikacji w języku polskim przepisów wspólnotowych tj. w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, które miały zastosowanie w rozpatrywanej sprawie , nie powoduje , że są to akty nieobowiązujące . Od dnia przystąpienia do Unii Europejskiej Polska jest związana postanowieniami Traktatów założycielskich i aktów przyjętych przez instytucje Wspólnot przed dniem przystąpienia i ich obowiązywanie nie jest uzależnione od ich ogłoszenia w języku polskim w Dzienniku Urzędowym UE . Okoliczność ta jednak wyklucza , zdaniem tut. Sądu , aby można było powoływać się na obowiązki zawarte w tym przepisach , nawet gdy istniała możliwość zapoznania się z ich treścią przy użyciu innych środków.

Z kolei przyjęcie , że niepublikowane w nakazanej przez prawo formie przepisy wspólnotowe są jednak obowiązujące , wyklucza możliwość orzeczenia nieważności zaskarżonych decyzji .

Odnośnie braku protokołu pokontrolnego z przeprowadzonej kontroli postimportowej zgłoszeń celnych , Sąd w całości podzielił stanowisko Dyrektora Izby Celnej zawarte w odpowiedzi na skargi .

Uznając zatem , że w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały przesłanki do retrospektywnego zaksięgowania kwoty długów celnych , bezprzedmiotowa staje się kwestia odsetek od tych kwot.

Mając na uwadze , że zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego w zakresie wyżej opisanym , Sąd działając na podstawie art.145 § 1 pkt.1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) - orzekł jak w sentencji.

Na podstawie art.152 w/w ustawy Sąd orzekł , że uchylone rozstrzygnięcia organów celnych nie podlegają wykonaniu , co oznacza , iż w/w rozstrzygnięcia nie wywołują skutków prawnych od chwili wydania wyroku , mimo że wyrok ten nie jest jeszcze prawomocny.

Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.

O kosztach orzeczono na podstawie art.200 tej ustawy.