Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 703/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6249 Inne o symbolu podstawowym 624
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1 pkt 1, art. 105 § 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 134a ust 1 i 2, art. 88 i ust 3, art. 88 ust. 4, art. 98 ust 5, art. 134e ust 5, art. 125
journal: Dz.U. 2017 poz 1430
law: Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Protokolant starszy specjalista Małgorzata Plichta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2019 r. sprawy ze skargi P. C. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą P. C. E. w Z. na decyzję Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wypłaty świadczenia pieniężnego dla pracodawcy za okres pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie przez pracownika uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w R. z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] oraz decyzję Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] maja 2018 r. nr [...].


UZASADNIENIE

Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego (dalej: "Szef SzG WP", "organ odwoławczy") decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), dalej: "k.p.a.", po rozpatrzeniu odwołania P. C. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] Firma Handlowo-Usługowa z siedzibą w [...] (dalej: "pracodawca", "skarżący"), utrzymał w mocy decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] (dalej: "Szef WSzW", "organ I instancji") z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie wypłaty świadczenia pieniężnego dla pracodawcy za okres pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie przez pracownika W. N.

Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...] grudnia 2017 r. do Szefa WSzW w [...] wpłynął wniosek pracodawcy o wypłatę świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 134a ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2017 r., poz. 1430 ze zm.), dalej: "u.p.o.o.". W treści wniosku wskazano, iż dotyczy zwrotu kosztów odprawy wypłaconej pracownikowi W. N. zgodnie z art. 125 u.p.o.o. w związku z powołaniem go do pełnienia terytorialnej służby wojskowej (TSW).

Decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...], Szef WSzW w [...] odmówił wypłaty pracodawcy świadczenia pieniężnego, obejmującego rekompensatę kosztów z tytułu odprawy wypłaconej pracownikowi - W. N. powołanemu do pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie.

W uzasadnieniu organ powołał art. 125, art. 134a ust. 1, 2, 5 i 6 u.p.o.o. oraz § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 21 lipca 2017 r. w sprawie świadczenia pieniężnego przysługującego pracodawcom zatrudniającym żołnierzy rezerwy posiadających nadany przydział kryzysowy za okres odbywania przez tych żołnierzy ćwiczeń wojskowych lub pełnienia okresowej służby wojskowej oraz żołnierzy pełniących terytorialną służbę wojskową rotacyjnie (Dz. U. poz. 1497), dalej: "rozporządzenie MON z dnia 21 lipca 2017 r.". Wskazał, że wniosek pracodawcy został złożony w dniu 1 grudnia 2017 r., tj. po upływie terminu (dziewięćdziesięciu dni), o którym mowa w art. 134a ust. 5 u.p.o.o. Pracownik pełnił bowiem TSW w okresie od dnia [...] sierpnia 2017 r., a zwolnienie go z TSW nastąpiło w dniu [...] sierpnia 2017 r. Wniosek jest zatem spóźniony i nie może stanowić podstawy zwrotu świadczenia.

W odwołaniu od powyższej decyzji pracodawca zarzucił naruszenie:

1) art. 134a ust. 1 i 5 u.p.o.o. przez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że niezachowanie terminu na przesłanie wniosku powoduje wygaśnięcie prawa do świadczenia pieniężnego mającego na celu rekompensatę kosztów pracodawcy poniesionych w związku z nieobecnością pracownika odbywającego terytorialną służbę wojskową rotacyjnie,

2) art. 7 i art. 8 § 1, art. 9, art. 10 § 1, art. 12, art. 35 i art. 36 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych sprawy oraz nieuzasadnioną zwłokę w wydaniu rozstrzygnięcia, a także art. 107 § 1 pkt 8 k.p.a. poprzez podpisanie zaskarżonej decyzji przez osobę nie mającą wyraźnego umocowania do takiego działania.

W związku z powyższymi zarzutami pracodawca wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przyznanie świadczenia zgodnie ze złożonym wnioskiem; ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Decyzją z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] Szef SzG WP, działając na podstawie art. 138 § 2 i § 2a k.p.a., uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W uzasadnieniu wskazał, iż organ I instancji nie podjął działań w celu zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, ani nie zwrócił się do wnioskodawcy o jego uzupełnienie. Nadto nie ocenił na jakiej podstawie prawnej oraz w jakim celu do wniosku pracodawcy z dnia [...] grudnia 2018 r. załączone zostało zaświadczenie Dowódcy plutonu [...] batalionu lekkiej piechoty w [...]. Nie wyjaśnił również, w jaki sposób pracodawca został powiadomiony o dniach pełnienia przez pracownika terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie, tj. czy uczynił to pracownik, czy wojskowy komendant uzupełnień, a także czy pracodawcy znany był okres pełnienia służby wojskowej WOT na jaki został powołany pracownik oraz kiedy nastąpiło zwolnienie żołnierza OT z terytorialnej służby wojskowej. Wskazane uchybienia skutkowały naruszeniem art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 1 i § 3 k.p.a.

Organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 98u ust. 2 u.p.o.o. na wniosek żołnierza OT dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz OT pełni służbę, wydaje mu zaświadczenie o okresie pełnienia terytorialnej służby wojskowej, wskazując w nim okres i liczbę dni, w których pełnił tę służbę rotacyjnie. Z kolei przepis § 4 ust. 6 rozporządzenia MON z dnia 21 lipca 2017 r. stanowi, że zaświadczenie, o którym mowa w ust. 5, dowódca jednostki wojskowej wydaje nie później niż (...) do siódmego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym była pełniona (...) terytorialna służba wojskowa rotacyjnie, a następnie niezwłocznie przekazuje je szefowi wojewódzkiego sztabu wojskowego. Z powyższego wynika, że przepisy prawa odnoszące się do WOT przewidują i wyróżniają wydanie zaświadczenia na wniosek żołnierza OT oraz z urzędu przez dowódcę jednostki wojskowej. Zaświadczenia te wydawane są w innym trybie i służą innym celom. Mianowicie, z art. 98u ust. 2 u.p.o.o. wynika, że zaświadczenie wydawane jest tylko na wniosek żołnierza OT, a zatem pozostającego w czynnej służbie wojskowej, przy czym zaświadczenie to może dotyczyć okresów minionego pełnienia służby wojskowej, a obowiązek jego wydania uaktualnia się w chwili złożenia wniosku przez żołnierza OT. Natomiast zaświadczenie wydawane z urzędu na podstawie § 4 ust. 6 w zw. z ust. 5 ww. rozporządzenia wydaje się w sytuacji "zwolnienia żołnierza rezerwy" z terytorialnej służby wojskowej rotacyjnej, przy czym zaświadczenie to ma być niezwłocznie przekazane przez dowódcę jednostki wojskowej szefowi wojewódzkiego sztabu wojskowego.

Dalej organ odwoławczy wskazał, iż art. 134a u.p.o.o., co do zasady, reguluje kwestię świadczeń pieniężnych dla pracodawcy, rekompensujących m.in. koszty wypłaty żołnierzowi rezerwy odprawy, o której mowa w art. 125 u.p.o.o. Koszty wypłaty odprawy zgodnie z § 5 ust. 5 ww. rozporządzenia uwzględnia się w kosztach liczonych za okres miesiąca, w którym żołnierz OT stawił się po raz pierwszy do pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie, co wiąże się z wykazaniem ich na podstawie dokumentów ewidencji finansowo-księgowej (§ 5 ust. 2 rozporządzenia). Zważywszy natomiast, że ww. rozporządzenie wykonuje upoważnienie zawarte w art. 134a ust. 12 u.p.o.o., zaś art. 134a ust. 1, 2 i 5 posługuje się pojęciem "żołnierza rezerwy", konieczne jest ustalenie, czy sprawa dotyczy pracownika - żołnierza OT, czy pracownika - żołnierza rezerwy. W sytuacji złożenia wniosku przez pracodawcę i ustalenia, że pracownik nie jest żołnierzem rezerwy, ustalić można jedynie, że nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 134a ust. 5 u.p.o.o. wskazujące na zaistnienie okoliczności uruchomiających bieg terminu na złożenie przez pracodawcę wniosku. Innymi słowy nie następuje bieg terminu do złożenia wniosku o rekompensatę wypłaconej odprawy.

Zgodnie z art. 134a ust. 5 u.p.o.o., pracodawca przesyła wniosek w sprawie wypłaty świadczenia wraz z dokumentami potwierdzającymi poniesione koszty (...) szefowi wojewódzkiego sztabu wojskowego (...) nie później niż przed upływem dziewięćdziesięciu dni od dnia zwolnienia żołnierza rezerwy z (...) pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie. Natomiast art. 98t ust. 1 u.p.o.o. stanowi co do zasady, że żołnierza OT zwalnia się z terytorialnej służby wojskowej z dniem jej zakończenia ustalonym w powołaniu lub przedłużeniu (...). Jednakże w aktach sprawy brak jest odpisu dokumentu powołania wystawionego przez wojskowego komendanta uzupełnień, podległego szefowi wojewódzkiego sztabu wojskowego. Z kolei zwolnienie żołnierza OT z terytorialnej służby wojskowej oraz fakt jego odejścia z tej służby w danym dniu jej pełnienia rotacyjnie dowódca jednostki wojskowej, w której pełni służbę, stwierdza w rozkazie dziennym, ustalając jednocześnie łączną nieprzerwaną liczbę dni pełnienia tej służby (art. 98u ust. 1 u.p.o.o.).

Organ odwoławczy zaznaczył, iż przepis art. 125 u.p.o.o. kreuje po stronie pracodawcy obowiązek wypłacenia pracownikowi odprawy z tytułu powołania osoby do pełnienia terytorialnej służby wojskowej, nie określając jednak terminu wypłaty tej odprawy. Natomiast termin ubiegania się przez pracodawcę o wypłatę świadczenia rekompensującego za wypłaconą pracownikowi odprawę wynikać może z ww. dowodów i przepisów prawa. W sytuacji, gdy nie rozpoczął biegu termin do złożenia wniosku o zwrot wypłaconej odprawy przez pracodawcę, należało ustalić podstawę prawną z k.p.a. do odmowy wszczęcia postępowania ze względu na "inne uzasadnione przyczyny, które powodują, że postępowanie nie może być wszczęte" (art. 61a § 1 k.p.a.). W szczególności organ I instancji winien rozważyć odmowę wszczęcia postępowania z uwagi ww. argumenty oraz trwające prace legislacyjne nad projektem ustawy o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw, w tym dookreślające i zmieniające przepisy dotyczące WOT.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] Szef WSzW w [...], powołując w podstawie prawnej art. 105 k.p.a. umorzył postępowanie w sprawie wypłaty świadczenia pieniężnego dla pracodawcy za okres pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie przez pracownika W. N.

W uzasadnieniu organ I instancji powołał art. 134a ust. 5, art. 98t. ust. 1 oraz art. 98u ust. 1 u.p.o.o. Wskazał, iż dowódca jednostki wojskowej ma obowiązek wydania zaświadczenia o treści określonej w § 4 ust. 6 pkt 1-8 rozporządzenia MON z dnia 21 lipca 2017 r. Z przepisu § 4 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 5 ww. rozporządzenia wynika, że świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 134a ust. 1 u.p.o.o., co do zasady wypłaca się pracodawcy za okres pełnienia przez żołnierza OT terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie, liczony od dnia stawienia się tego żołnierza do pełnienia służby do dnia zwolnienia ze służby. Okres ten ustala dowódca jednostki wojskowej i stwierdza to w rozkazie dziennym oraz wydaje zaświadczenie w tej sprawie przekazując je niezwłocznie szefowi wojewódzkiego sztabu wojskowego. Okres trwania służby wojskowej w ramach OT wynika z karty powołania, w której wskazuje się termin początkowy i końcowy powołania do TSW. Zatem w przypadku, gdy pracodawca złoży wniosek do Szefa WSzW o rekompensatę wypłaconej pracownikowi odprawy zanim nastąpi zwolnienie żołnierza z pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie i przeniesienie przez dowódcę jednostki do rezerwy, brak jest podstaw do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie. W takiej bowiem sytuacji termin dziewięćdziesięciu dni na złożenie wniosku, określony w art. 134a ust. 5 u.p.o.o., nie rozpoczyna biegu. Stanowi to podstawę do odmowy wszczęcia postępowania ze względu na "inne uzasadnione przyczyny, które powodują, że postępowanie nie może być wszczęte" (art. 61a § 1 k.p.a.).

Dalej organ I instancji wskazał, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało już wszczęte i stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. ma miejsce wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Termin do złożenia wniosku przez pracodawcę nie rozpoczął biegu, zatem przedmiotowe postępowanie należało umorzyć jako bezprzedmiotowe. Pracodawca będzie mógł ponownie złożyć wniosek wraz z dokumentami potwierdzającymi wypłatę odprawy w chwili zwolnienia żołnierza z pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie i przeniesienia do rezerwy.

W odwołaniu od powyższej decyzji pracodawca zarzucił organowi I instancji naruszenie:

1) art. 134a ust. 1 i 5 u.p.o.o. przez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że niezachowanie terminu na przesłanie wniosku powoduje wygaśnięcie prawa do świadczenia pieniężnego mającego na celu rekompensatę kosztów pracodawcy poniesionych w związku z nieobecnością pracownika odbywającego terytorialną służbę wojskową rotacyjnie,

2) art. 7 i art. 8 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie w trakcie postępowania zasady prawdy obiektywnej i zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej,

3) art. 9 poprzez zaniechanie obowiązku należytego i wyczerpującego informowania wnioskodawcy o wszelkich okolicznościach mających wpływ na ustalenie prawa do świadczenia,

4) art. 10 § 1 poprzez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a tym samym uniemożliwienie wyjaśnienia przyczyny złożenia wniosku dopiero w dniu [...] grudnia 2017 r.,

5) art. 66a § 2 i § 3 k.p.a., art. 67 § 1 i art. 72 § 1 k.p.a. poprzez nieaktualizowanie "metryki sprawy", niesporządzenie protokołu z przeprowadzenia czynności o istotnym znaczeniu dla sprawy, a także nieutrwelanie w formie adnotacji czynności dokonanych przez organ,

6) art. 12, art. 35 i art. 36 k.p.a. poprzez bezzasadną zwłokę w załatwieniu sprawy, niepoinformowanie o przyczynach zwłoki, a także poprzez zaniechanie wskazania braków formalnych wniosku oraz wezwania strony do ich usunięcia w ustawowym terminie,

8) art. 107 § 1 pkt 7 k.p.a. poprzez błędne pouczenie o przysługującym prawie do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji do Ministra Obrony Narodowej.

W związku z powyższymi zarzutami pracodawca wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie świadczenia zgodnie z wnioskiem z dnia 1 grudnia 2017 r.; ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W uzasadnieniu wskazał w szczególności, iż organ dokonał błędnej wykładni art. 134a ust. 1 i ust. 5 u.p.o.o. przyjmując, że dopiero zwolnienie pracownika - żołnierza OT z pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie - otwiera pracodawcy drogę do wystąpienia do Szefa WSW z wnioskiem o rekompensatę wypłaconej pracownikowi odprawy.

Podniósł, że pracownik - W. N. (ur. w 1990 r.) może pełnić terytorialną służbę wojskową aż do 2045 r., a w przypadku awansu nawet do 2053 r. Zatem w świetle przyjętej przez organ wykładni art. 134a ust. 5 u.p.o.o., o wypłatę świadczenia pieniężnego pracodawca mógłby ubiegać się dopiero za 27 lat, a nawet za 35 lat. Ma to tym większe znaczenie, że długość okresu pełnienia TSW przez pracownika pozostaje bez wpływu na wysokość kwoty należnego świadczenia.

Wykładnia celowościowa i funkcjonalna art. 134a ust. 1 w związku z ust. 5 u.p.o.o. prowadzi do zasadnego wniosku, że intencją ustawodawcy poprzez użycie sformułowania "nie później niż przed upływem (...)" było zakreślenie terminu końcowego na złożenie przez pracodawcę stosownego wniosku o wypłatę świadczenia rekompensującego poniesione koszty, w tym wypłaconą odprawę, jeszcze w trakcie pełnienia TSW przez pracownika. Celem ustawodawcy było bowiem wprowadzenie takiego rozwiązania legislacyjnego, które pozwoli uniknąć konfliktów na linii pracodawca - pracownik na tle odbywania przez pracownika TSW pełnionej rotacyjnie.

Stanowisko przyjęte przez organ nie wyjaśnia kwestii kto i w jaki sposób powiadomi pracodawcę o dacie zwolnienia ww. pracownika z TSW pełnionej rotacyjnie oraz o możliwości wystąpienia do Szefa WSzW z wnioskiem o rekompensatę wypłaconej odprawy. Nie odnosi się również do sytuacji, w której pracownik dokona zmiany miejsca zatrudnienia będąc równocześnie żołnierzem OT.

Powyższe pozwala przyjąć, że stanowisko organu w istocie zmierza do tego aby nie wypłacić pracodawcy należnego świadczenia.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] Szef SzG WP, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 105 § 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż okres powołania W. N. do TSW (od dnia [...] sierpnia 2017 r. do dnia [...] grudnia 2018 r.), określony w karcie powołania seria [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 2017 r. został przedłużony na czas od dnia [...] stycznia 2019 r. do dnia [...] grudnia 2024 r. Wymieniony Żołnierz OT nie został zwolniony przez dowódcę jednostki wojskowej i przeniesiony do rezerwy. Nie zaistniały zatem przesłanki do merytorycznego rozpoznania sprawy.

Przepis art. 134a ust. 5 u.p.o.o. reguluje tryb składania wniosku przez pracodawcę, ale także statuuje termin do złożenia tego wniosku, dając możliwość ustalenia przez organ, że wniosek został złożony przed terminem, w terminie albo po terminie. Te ustalenia wpływają na ocenę, że sprawa nie może być rozpoznawana, bowiem wniosek został złożony przedwcześnie, może być rozpoznana merytorycznie, albo nie może być rozpoznana z powodu upływu terminu.

Z dniem rozpoczęcia pełnienia TSW żołnierze otrzymują tytuł "żołnierza OT" (art. 98i ust. 3 u.p.o.o.) i są żołnierzami OT w czynnej służbie wojskowej przez cały czas (okres) służby wojskowej w TSW. W tym czasie żołnierz OT pełni służbę rotacyjnie w określonych przez dowódcę jednostki wojskowej dniach służby w czasie wolnym od pracy, może także pełnić ją rotacyjnie będąc wezwanym przez wojskowego komendanta uzupełnień w trybie natychmiastowego stawiennictwa. Pełnieniem TSW rotacyjnie jest odbywanie przez żołnierza OT szkolenia podstawowego nieprzerwanie przez okres szesnastu dni (art. 98m ust. 5 u.p.o.o.), związanego ze złożeniem przysięgi wojskowej, jak również w kilku okresach w ciągu czterech miesięcy w czasie wolnym od pracy (art. 98m ust. 6 u.p.o.o.), a następnie szkolenia specjalistycznego w dniach wolnych od pracy według rocznego planu ustalonego przez dowódcę jednostki wojskowej. W pozostałym czasie nadal pełniona jest terytorialna służba wojskowa, tyle że dyspozycyjnie, dlatego żołnierz OT pozostaje w czynnej służbie wojskowej. Co do zasady, w odniesieniu do żołnierzy OT, którzy wcześniej nie pełnili służby wojskowej i nie złożyli przysięgi, mogą stać się żołnierzami rezerwy w rozumieniu art. 99 ust. 1 u.p.o.o. (pod warunkiem złożenia przysięgi wojskowej) dnia następnego od dnia zwolnienia z TSW przez dowódcę jednostki wojskowej, który przenosi go do rezerwy (art. 98i ust. 3 w zw. z art. 98t ust. 4 i art. 98m ust. 5 u.p.o.o.). W okolicznościach niniejszej sprawy zwolnienie nie nastąpiło.

W świetle powołanych wyżej przepisów oraz zastosowanej metody literalnej i systemowej ich interpretacji brak jest podstaw do merytorycznego rozpoznania niniejszej sprawy. Dopiero uzyskanie przez pracownika statusu żołnierza OT, a nie żołnierza rezerwy - uruchamiającego bieg terminu prawa materialnego - stanowiłoby podstawę do rozpatrzenia sprawy co do istoty. W aktualnej sytuacji merytoryczne rozpatrzenie sprawy skutkowałoby rażącym naruszeniem prawa i pozbawiałoby pracodawcę prawa do ubiegania się o realizację uprawnienia przyznanego ustawowo.

Pismem z dnia [...] marca 2019 r. [...] prowadzący działalność gospodarczą pod firmą [...] F.H.U. [...] z siedzibą w [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na ww. decyzję Szefa SzG WP z dnia [...] stycznia 2019 r. zarzucając naruszenie:

1) art. 134a ust. 1, ust. 2 i ust. 5 w zw. z art. 125 u.p.o.o. oraz § 5 ust. 5 rozporządzenia MON z dnia 21 lipca 2017 r. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że pracodawca z wnioskiem o wypłatę świadczenia pieniężnego, mającego na celu rekompensatę kosztów odprawy wypłaconej pracownikowi na podstawie art. 125 ww. ustawy, może wystąpić dopiero po zwolnieniu tego pracownika z terytorialnej służby wojskowej.

2) art. 7 k.p.a. poprzez bezrefleksyjne przyjęcie prymatu interesu ogólnego nad interesem indywidualnym, co spowodowało powstanie szkody majątkowej po stronie skarżącego, albowiem poniósł koszty nie wynikające z zatrudnienia pracownika,

3) art. 8 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sprawie w sposób naruszający zaufanie do władzy publicznej, bez poszanowania praw skarżącego jako strony postępowania, a nadto jednoczesne przyjęcie od początku za cel niewypłacenie skarżącemu świadczenia pieniężnego,

4) art. 10 § 1, art. 67 § 1 w zw. z art. 72 § 1 k.p.a. poprzez zapoznanie strony jedynie z częścią akt postępowania (akta niekompletne, strony nieponumerowane i nie przesznurowane, metryka sprawy nieaktualizowana na bieżąco), co pozbawiło skarżącego prawa do zapoznania się z całym materiałem dowodowym, uniemożliwiło mu wypowiedzenie się co do zebranych dowodów oraz ugruntowało w nim przekonanie o celowym działaniu organu na jego szkodę,

5) art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez rozpatrzenie sprawy i wydanie zaskarżonej decyzji w oparciu o niepełny materiał dowodowy albowiem zabrakło zaświadczenia wydanego na podstawie § 4 ust. 6 rozporządzenia MON z dnia 21 lipca 2017 r.,

6) art. 12 i art. 35 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sprawie - poczynając od dnia [...] grudnia 2017 r. - w sposób bezzasadnie opieszały i wydanie zaskarżonej decyzji po upływie 422 dni od dnia złożenia przez skarżącego wniosku o wypłatę świadczenia pieniężnego zgodnie z dyspozycją art. 134a ust. 5 u.p.o.o.,

7) art. 105 k.p.a. poprzez nie wykazanie w sposób jasny, czytelny i nie budzący wątpliwości, że postępowanie w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe i należało je umorzyć.

W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji w całości.

W motywach skargi skarżący podniósł, iż organ dokonał błędnej wykładni art. 134a ust. 1, ust. 2 i ust. 5 w związku z art. 125 u.p.o.o. oraz § 5 ust. 5 rozporządzenia MON z dnia 21 lipca 2017 r. przyjmując całkowicie bezpodstawnie, że dopiero zwolnienie pracownika - żołnierza OT z terytorialnej służby wojskowej pełnionej rotacyjnie i przeniesienie do rezerwy, a więc nabycie statusu żołnierza rezerwy, otwiera pracodawcy drogę do wystąpienia z wnioskiem o rekompensatę wypłaconej pracownikowi odprawy. Zdaniem skarżącego, ww. przepisy prowadzą do wniosku, że okres pełnienia TSW winien być ustalany w cyklu miesięcznym i w tym cyklu winien być rozliczany z danym pracodawcą w oparciu o wystawiane co miesiąc (do 7 dnia miesiąca następującego po miesiącu pełnienia służby) przez dowódcę jednostki wojskowej zaświadczenie, o którym mowa w § 4 ust. 6 ww. rozporządzenia, przesyłane niezwłocznie do Szefa WSzW. Zaświadczenie to winno być wydawane co miesiąc, a nie na zakończenie służby terytorialnej przez żołnierza OT. Jedynie ostatnie zaświadczenie powinno uwzględniać fakt zwolnienia tego żołnierza ze służby.

Skarżący powołał nadto treść art. 98j ust. 1 i 2 u.p.o.o. oraz art. 58 ust. 1 u.p.o.o. wskazując ponownie, iż pracownik W. N. może pełnić TSW aż do 2045 r., a w przypadku awansu nawet do 2053 r. Potwierdza to okoliczność przedłużenia pełnienia przez ww. TSW do dnia [...] grudnia 2024 r. (decyzja nr [...]). Nie można zatem wykluczyć, że okres pełnienia przez ww. TSW rotacyjnie zostanie przedłużony od dnia 1 stycznia 2025 r. na kolejny, kilkuletni czas oznaczony. Oznacza to, że skarżący może oczekiwać na zwolnienie ww. pracownika z TSW i nabycie przez niego statusu żołnierza rezerwy co najmniej 27, a nawet 35 lat. Przy czym organ nie wyjaśnił kto i w jaki sposób powiadomi wówczas skarżącego o fakcie zwolnienia pracownika z TSW i nabycia przez niego statusu żołnierza rezerwy.

W odpowiedzi na skargę Szef SzG WP wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wskazał m.in., iż art. 105 § 1 k.p.a. statuuje obligatoryjną podstawę do umorzenia postępowania z urzędu i stanowi podstawę prawną zakończenia sprawy w sposób formalny w sytuacji, gdy po wszczęciu postępowania okaże się, że postępowanie nie może być prowadzone i zakończone decyzją merytoryczną. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, bowiem pracownik pełniący TSW rotacyjnie nie został przeniesiony do rezerwy, a w konsekwencji nie rozpoczął biegu termin prawa materialnego, o którym mowa w art. 134a ust. 5 u.p.o.o.

W piśmie procesowym z dnia [...] października 2019 r. "Pisemne wystąpienie przed sądem" pełnomocnik organu podtrzymała wniosek o oddalenie skargi. Podniosła m.in., że w niniejszej sprawie przesłanki zwolnienia żołnierza z TSW rotacyjnie nie zostały spełnione, ponieważ żołnierz OT - pracownik F.H.U. [...] P. C. - pozostaje żołnierzem w czynnej służbie wojskowej w ramach WOT i pełni TSW zgodnie z ustalonym przez dowódcę jednostki wojskowej planem TSW rotacyjnie. Z tego względu nie mógł uruchomić się termin początkowy na dochodzenie rekompensaty kosztów wypłaconej pracownikowi odprawy i należało odmówić wszczęcia postępowania w sprawie na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. z powodu wystąpienia "innych uzasadnionych przyczyn". Zważywszy jednak, że organ I instancji przystąpił do rozpoznania merytorycznego sprawy, postępowanie należało umorzyć na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Wobec powyższego zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego i procesowego, bowiem nie zamyka pracodawcy możliwości dochodzenia rekompensaty wypłaconej odprawy, a jedynie niejako odracza, odsuwa w czasie rozpoczęcie biegu terminu początkowego, z którym związany jest termin końcowy dziewięćdziesięciu dni. Ze względu natomiast na powszechność obowiązku obrony RP, wyrażaną w zasadzie ustanowionej w art. 2 u.p.o.o., takie uregulowanie terminu na dochodzenie rekompensaty wypłaconej odprawy uwzględnia zarówno indywidualny interes pracodawcy, jak i interes społeczny w zakresie umacniania obronności RP, przygotowania ludności i mienia narodowego na wypadek wojny oraz wykonywania innych zadań w ramach powszechnego obowiązku obrony RP.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji, a także - z mocy art. 135 p.p.s.a. - utrzymanej nią w mocy decyzji Szefa WSzW w [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] oraz decyzji Szefa SzG WP z dnia [...] maja 2018 r. nr [...], wykazała, że akty te naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich eliminację z obrotu prawnego.

Uzasadniając powyższą ocenę w pierwszej kolejności wskazać należy, że przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Szefa SzG WP z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...], mocą której organ utrzymał w mocy decyzję Szefa WSzW w [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] umarzającą - na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. - postępowanie administracyjne w sprawie wypłaty świadczenia pieniężnego dla pracodawcy za okres pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie przez pracownika. Zaznaczyć przy tym należy, że ww. decyzja organu I instancji została wydana w następstwie decyzji kasatoryjnej Szefa SzG WP z dnia [...] maja 2018 r. nr [...], wydanej w oparciu o art. 138 § 2 i § 2a k.p.a., w której organ odwoławczy zawarł ocenę prawną co do braku podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

W ocenie Sądu, zaprezentowane przez organy obu instancji stanowisko co do wystąpienia przesłanek uzasadniających wydanie formalnego rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania administracyjnego - nie znajduje oparcia w okolicznościach faktycznych i prawnych przedmiotowej sprawy.

Stosownie do art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości lub w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, odpowiednio w całości lub w części. Celem postępowania administracyjnego jest załatwienie sprawy przez wydanie decyzji rozstrzygającej ją co do istoty, natomiast umorzenie postępowania, co do zasady, zamyka drogę do konkretyzacji praw lub obowiązków stron i kończy bieg postępowania w określonej instancji administracyjnej. Umorzenie postępowania powinno być zatem traktowane jako środek ostateczny, mający zastosowanie tylko w tych sytuacjach, kiedy nie ma możliwości podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.

Instytucja umorzenia postępowania przewidziana w przepisie art. 105 § 1 k.p.a., w świetle orzecznictwa sądowoadministracyjnego i poglądów doktryny, dotyczy sytuacji, gdy powstaje trwała i nieusuwalna przeszkoda w prowadzeniu postępowania administracyjnego, czy to po stronie podmiotowej (np. śmierć strony - osoby fizycznej w toku postępowania, które zmierzało do konkretyzacji uprawnień lub obowiązków o charakterze ściśle osobistym i niedziedzicznym, ustanie bytu prawnego osoby prawnej lub innej jednostki organizacyjnej, która była stroną postępowania administracyjnego) czy też przedmiotowej (gdy dana sprawa nie podlegała i nie podlega załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej), przy czym przeszkoda ta ma charakter nieprzemijający i nieusuwalny.

Powołany przepis ma więc zastosowanie w tych przypadkach, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a. mogącej być przedmiotem postępowania. Sprawa administracyjna jest bowiem konsekwencją istnienia stosunku administracyjnoprawnego, a więc takiej sytuacji prawnej, w której strona ma prawo żądać od organu administracyjnego skonkretyzowania jej indywidualnych uprawnień wynikających z prawa materialnego.

Postępowanie administracyjne staje się bezprzedmiotowe, gdy sprawa, która miała być załatwiona w drodze decyzji nie miała takiego charakteru od początku (od momentu wszczęcia postępowania), albo utraciła charakter sprawy administracyjnej w toku postępowania administracyjnego.

Bezprzedmiotowość postępowania musi być obiektywna. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 967/05 (publ. LEX nr 201507) wskazano, że sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne, czy negatywne, staje się prawnie niedopuszczalne. Natomiast w doktrynie wskazuje się, że istota bezprzedmiotowości postępowania polega na tym, że "nastąpiło (...) takie zdarzenie prawne lub faktyczne, które spowodowało, że przestała istnieć ta szczególna relacja między faktem (sytuacja faktyczna danego podmiotu) a prawem (sytuacja prawna danego podmiotu), z którą prawo łączy obowiązek konkretyzacji normy w postaci wydania decyzji administracyjnej" (por. J. Zimmermann: Ordynacja podatkowa. Komentarz. Postępowanie podatkowe, Toruń 1998, s. 212 - pogląd powołany w G. Łaszczyca, A. Matan: Umorzenie ogólnego postępowania administracyjnego, Rozdział I in fine, LEX).

Motywując stanowisko co do zasadności umorzenia postępowania w niniejszej sprawie w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a. organy orzekające wskazywały na to, że wniosek pracodawcy z dnia 1 grudnia 2017 r. o wypłatę świadczenia pieniężnego (odprawy) za okres pełnienia terytorialnej służby rotacyjnie w rozumieniu art. 134a ust. 1 i 2 u.p.o.o. dotyczy pracownika, który nie posiada statusu żołnierza rezerwy, nie został bowiem zwolniony z pełnienia TSW rotacyjnie i przeniesiony do rezerwy zgodnie z art. 98i ust. 3 w związku z art. 98t ust. 4 i art. 98m ust. 5 u.p.o.o. Nie rozpoczął zatem biegu termin, o którym mowa w art. 134a ust. 5 u.p.o.o., stanowiący podstawę do złożenia przez pracodawcę wniosku o rekompensatę wypłaconej odprawy.

Powyższa argumentacja wskazuje na to, że w ocenie organu nie zostały spełnione merytoryczne przesłanki z art. 134a ust. 5 u.p.o.o. umożliwiające pozytywne załatwienie wniosku. Podnoszony przez organ brak spełnienia ww. przesłanek nie oznacza jednak, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe, a w konsekwencji, że zaistniały podstawy do jego umorzenia w trybie art. 105 § 1 k.p.a. Na skutek złożenia wniosku przez pracodawcę wszczęte zostało bowiem postępowanie administracyjne w sprawie podlegającej rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej. Brak spełnienia przesłanek merytorycznych określonych w art. 134a ust. 5 u.p.o.o. może ewentualnie skutkować wydaniem rozstrzygnięcia o odmowie wypłaty świadczenia (art. 134a ust. 7 u.p.o.o.), nie zaś o umorzeniu postępowania (jako bezprzedmiotowego). Należy bowiem odróżnić przypadek bezprzedmiotowości postępowania od braku przesłanek do uwzględnienia żądania strony. Bezzasadność żądania strony musi być wykazana w decyzji załatwiającej sprawę co do istoty, a nie prowadzić do umorzenia postępowania, gdyż będzie to niezgodne z prawem uchylanie się od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy (por. J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postepowania administracyjnego. Komentarz, wyd. C.H. Beck Warszawa 2006, s. 490).

Za umorzeniem postępowania jako bezprzedmiotowego nie może przemawiać argumentacja organu odnośnie trwających czy przewidywanych prac legislacyjnych nad projektem ustawy o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw, mających na celu doprecyzowanie czy zmianę przepisów dotyczących WOT (tak w uzasadnieniu decyzji Szefa SzG WP z dnia [...] maja 2018 r. nr [...]). Ewentualna zmiana przepisów w przyszłości nie powoduje, iż postępowanie w niniejszej sprawie jest bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a.

Nie można też zgodzić się z twierdzeniem organu, że decyzja o umorzeniu postępowania nie narusza prawa materialnego i procesowego, bowiem nie zamyka pracodawcy możliwości dochodzenia rekompensaty wypłaconej odprawy, a jedynie odsuwa w czasie początek biegu terminu określonego w art. 134a ust. 5 u.p.o.o. Wskazać bowiem należy, że sprawa zainicjowana wnioskiem z dnia 1 grudnia 2017r., złożonym w ww. konkretnych okolicznościach faktycznych i prawnych, stanowi indywidualną sprawę administracyjną wymagającą merytorycznego załatwienia. Natomiast ewentualne uzyskanie przez pracownika statutu żołnierza rezerwy (zgodnie z przedstawionym powyżej stanowiskiem organu) skutkowałoby istotną zmianą okoliczności faktycznych sprawy. W konsekwencji, ewentualny wniosek o wypłatę świadczenia pieniężnego (odprawy) złożony przez pracodawcę w następstwie tego zdarzenia organ byłby zobowiązany potraktować jako nowy wniosek inicjujący nową sprawę administracyjną, podlegający odrębnej ocenie w świetle istniejących w tym czasie okoliczności faktycznych i prawnych. Ze względu na zmianę okoliczności faktycznych nie zachodziłaby tożsamość przedmiotowa sprawy (ze sprawą zainicjowaną wnioskiem z dnia [...] grudnia 2017 r.), skutkująca brakiem możliwości wydania przez organ merytorycznego rozstrzygnięcia (res iuducata).

Podsumowując tę część rozważań Sąd stwierdza, iż w niniejszej sprawie brak było podstaw do zastosowania art. 105 § 1 k.p.a. i wydania rozstrzygnięcia o charakterze procesowym. Przeciwne w tym względzie stanowisko organu skutkowało uchyleniem zaskarżonej i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji oraz decyzji organu odwoławczego z dnia [...] maja 2018 r. To właśnie w następstwie wydania ww. decyzji kasatoryjnej z dnia [...] maja 2018 r. organ I instancji, stosując się do wytycznych organu odwoławczego, dopuścił się naruszenia przepisu postępowania administracyjnego (art. 105 § 1 k.p.a.) w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, którego to uchybienia nie dostrzegł organ odwoławczy.

Niezależnie od powyższego Sąd nie zgodził się z przedstawioną przez organy orzekające wykładnią mających w sprawie zastosowanie przepisów u.p.o.o. oraz rozporządzenia MON z dnia 21 lipca 2017 r.

W tym względzie Sąd podziela pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaprezentowany m.in. w wyroku z dnia 22 stycznia 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 579/18 oraz w wyroku z dnia 3 grudnia 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 596/18, w sprawach o zbliżonym stanie faktycznym.

W wyrokach tych WSA w Warszawie stwierdził, iż jakkolwiek wszelkie wypłaty świadczeń ze środków publicznych muszą znajdować podstawę w treści konkretnych regulacji normatywnych, to jednak możliwe jest wydatkowanie środków publicznych także wówczas, gdy warunkiem tego jest proces stosownej wykładni przepisów. Chodzi o sytuacje, gdy równocześnie: jest to niezbędne dla zapewnienia spójności znaczenia znajdujących w sprawie zastosowanie norm prawnych, wobec ujawnienia ich oczywistej sprzeczności przy wykorzystaniu prostych reguł wykładni językowo-logicznej; wola prawodawcy w danym zakresie może być w sposób niebudzący wątpliwości odkodowana; odstąpienie od zastosowania bardziej złożonych metod wykładni wyklucza racjonalne stosowanie określonej regulacji w systemie prawnym, przez co powstaje luka, nieznajdująca podstaw w systemie aksjologicznym. Przy spełnieniu powyższych warunków reguły państwa prawnego przemawiają wręcz za poszukiwaniem stosownej wykładni określonych jednostek redakcyjnych.

Jak wynika z treści art. 125 u.p.o.o. ustawodawca przewidział zasady wypłacania przez pracodawcę odprawy dla osób powołanych zarówno do zasadniczej, okresowej, jak i terytorialnej służby wojskowej. Równocześnie w art. 134a ust. 1 u.p.o.o. wyrażona została zasada wypłacania tzw. świadczenia na rzecz pracodawcy, który poniósł określone ciężary, związane z powołaniem do służby wojskowej zatrudnionych przezeń osób. Dotyczy to jednoznacznie zarówno żołnierzy rezerwy jak i żołnierzy OT - obejmuje m.in. przypadek pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie.

W tym kontekście musi być więc odczytywany art. 134a ust. 2 u.p.o.o. W przepisie tym wskazano czym jest ustanowione w ust. 1 świadczenie (rekompensatą kosztów), oraz jakie składniki obejmuje - w tym określono, które wydatki pracodawcy nie są rekompensowane. Wskazano jednoznacznie, że należne pracodawcy świadczenie obejmuje także zwrot kosztów wypłaconej żołnierzowi odprawy.

W istocie w ww. jednostce redakcyjnej użyto jedynie pojęcia "żołnierz rezerwy", zresztą dwukrotnie. Trzeba mieć jednak na uwadze, że wskazany przepis (art. 134a ust. 2 u.p.o.o.) określa reguły wypłaty świadczenia, które - z mocy art. 134a ust. 1 - jest należne także pracodawcy, zatrudniającemu żołnierza OT, odbywającego terytorialną służbę wojskową. Pewne reguły wypłaty świadczenia - odnosząc je expressis verbis do żołnierzy OT - zawiera także art. 134a ust. 8 i ust. 10 u.p.o.o. Wskazane normy pozostawałyby więc w oczywistej sprzeczności, o ile by przyjąć za organem, że art. 134a ust. 2 u.p.o.o. faktycznie ogranicza możliwość uzyskania świadczenia jedynie do pracodawców, zatrudniających pracowników posiadających status żołnierzy rezerwy. Takie rozumienie art. 134a ust. 2 u.p.o.o. pomija zasadę wykładni w celu eliminacji oczywistych sprzeczności w systemie, przy założeniu racjonalności prawodawcy. Skoro bowiem prawodawca wyraził wolę wypłaty świadczenia także pracodawcy zatrudniającemu osoby będące żołnierzami OT (art. 134a ust. 1 u.p.o.o.), zaś - w myśl ust. 2 - świadczenie to ma stanowić rekompensatę poniesionych kosztów, nie sposób przyjąć aby założył on, iż świadczenie w razie zatrudniania takich osób nie ma być w istocie wypłacane.

Dla eliminacji tej sprzeczności konieczne jest odwołanie się do względów wykładni - w tym historycznej czy celowościowej. Należy więc wskazać, że instytucja wojsk obrony terytorialnej została wprowadzona do u.p.o.o. w ramach stosownych nowelizacji. W ich trakcie zmieniono także art. 134a - ustawą z dnia 16 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2138). Wprowadzono wówczas w danej jednostce redakcyjnej szereg modyfikacji, uwzględniając funkcjonowanie wojsk obrony terytorialnej. Jednakże stosownych pojęć nie wprowadzono do art. 134a ust. 2 u.p.o.o. Z powyżej wskazanych względów - jednoznacznego wyrażenia przez prawodawcę woli objęcia świadczeniem kosztów pracodawcy związanych z odbywaniem służby także przez żołnierzy OT - uprawnione jest przyjęcie, że pozostawienie w art. 134a ust. 2 u.p.o.o. wyłącznie określenia żołnierz rezerwy jest swoistym niedopatrzeniem. Nie budzącą wątpliwości wolą prawodawcy było w istocie stosowanie reguł zamieszczonych w art. 134a ust. 2 u.p.o.o. także do pracodawców zatrudniających żołnierzy OT. Treść ww. przepisu należy wykładać generalnie zgodnie z wolą prawodawcy, skoro jest możliwa do odtworzenia. W sytuacji, gdy - przy zastosowaniu prostego rozumienia językowo-logicznego - norma nie może być prawidłowo odkodowana (w tym przypadku z powodu wskazanych sprzeczności), należy wykorzystać inne metody wykładni.

Poszukując właściwego rozumienia wskazanych regulacji, należy wziąć pod uwagę, iż nie sposób doszukać się racjonalnych względów celowościowych, które mogłyby przemawiać za przyjęciem przez prawodawcę, że wypłata na rzecz pracodawcy świadczenia pieniężnego (kosztów odprawy) może nastąpić tylko w sytuacji, w której pracownik posiada status żołnierza rezerwy, lecz już nie status żołnierza OT.

Powyższa argumentacja ma tym większe znaczenie w okolicznościach niniejszej sprawy, w której okres powołania pracownika do TSW (od dnia [...] sierpnia 2017 r. do dnia [...] grudnia 2018 r.), określony w karcie powołania seria [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 2017 r. został przedłużony na czas od dnia [...] stycznia 2019 r. do dnia [...] grudnia 2024 r. Na ten aspekt sprawy trafnie zwrócił uwagę skarżący wskazując na możliwość dalszego przedłużenia czasu trwania TSW pracownika w oparciu o art. 98j ust. 2 u.p.o.o. i związany z tym, zgodnie ze stanowiskiem organu, brak możliwości wypłaty wnioskowanego świadczenia.

Wobec wskazanych uwarunkowań stwierdzić należy, że organ wadliwie odczytał, ustalone art. 134a ust. 2 u.p.o.o. w zw. z ust. 1 tego artykułu, reguły wypłaty świadczenia z tytułu wypłaty pracownikowi kosztów odprawy. Wobec oczywistej sprzeczności wskazanych zapisów przy zastosowaniu prostej wykładni językowo-logicznej, niezbędnym było sięgnięcie do bardziej złożonych sposobów odkodowania ich znaczenia.

Stwierdzone przez Sąd uchybienia przepisów prawa materialnego oraz postępowania administracyjnego skutkowały uchyleniem zaskarżonej i utrzymanej nią w mocy decyzji Szefa WSzW w [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. oraz decyzji Szefa SzG WP z dnia [...] maja 2018 r. Rozpatrując ponownie sprawę, organ administracji uwzględni przedstawioną przez Sąd ocenę prawną, a następnie rozpatrzy odwołanie pracodawcy od decyzji Szefa WSzW w [...] z dnia [...] lutego 2018 r. Wydając rozstrzygnięcie w sprawie szczegółowo ustosunkuje się do zarzutów i argumentów podniesionych w odwołaniu.

Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.