Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 2070/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2004-04-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Powołane przepisy: article: art. 6 ust. 10
journal: Dz.U. 1993 nr 11 poz 50
law: Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Cisek, Sędzia NSA - Halina Betta (sprawozdawca), Sędzia NSA - Lidia Błystak, Protokolant - Edyta Luniak, po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi H. W. i G. W. - Zakładu A s.c. w O. na decyzję Izby Skarbowej we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wymiaru podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 1998r. I. Uchyla zaskarżoną decyzję II. Wstrzymuje wykonanie zaskarżonej decyzji


UZASADNIENIE

Urząd Skarbowy w O. decyzją z dnia [...] Nr [...] określił stronie skarżącej spółce cywilnej A H. W. i G. W. zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 1998r. w kwocie [...], zaległość podatkową w tymże podatku w wysokości [...] oraz określił odsetki za zwłokę na dzień wydania decyzji w wysokości [...].

W toku weryfikacji przedłożonych przez podatnika dokumentów źródłowych za 1998r. z prowadzonej działalności gospodarczej organ podatkowy nie stwierdził w miesiącu grudniu 1998r. nieprawidłowości w zakresie podstawy opodatkowania, podatku należnego i podatku naliczonego.

Decyzją zaś z dnia [...] Nr [...] Urząd Skarbowy w O. określił podatnikowi kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do rozliczenia w miesiącu grudniu 1998r. w kwocie odmiennej niż to wynikało ze złożonej deklaracji VAT-7 za miesiąc listopad 1998r. Weryfikując prawidłowość dokonanego za miesiąc listopad 1998r. rozliczenia organ I instancji przyjął nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym z przeniesienia w wysokości [...].

Wydana za miesiąc grudzień 1998r. decyzja jest konsekwencją wydanych decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za wcześniejsze miesiące 1998r. w związku ze stwierdzeniem przedwczesnego nieprawidłowego deklarowania przez podatnika sprzedaży usług budowlanych w terminie wystawienia faktur VAT przed powstaniem obowiązku podatkowego.

Z uwagi iż w większości przypadków spółka nie posiadała protokołów odbioru robót budowlanych organ podatkowy przyjął, iż obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług z tytułu sprzedaży usług budowlanych powstawał stosownie do § 6 ust. 1 pkt 2 lit. d) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 156 poz. 1024 z późn. zm.), z chwilą dokonania zapłaty, bądź powstał 30-tego dnia od dnia wykonania usługi budowlanej przy czym za wykonanie usługi przyjmowano datę wystawienia faktur na sprzedaż usług budowlanych.

W odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz od decyzji dotyczących miesięcy od stycznia do listopada 1998r. strona odwołująca kwestionuje przyjęcie daty wystawienia faktury VAT jako datę zakończenia robót budowlanych oraz określenie obowiązku podatkowego na podstawie § 6 ust. 1 pkt 2 lit. d) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. Stwierdza odwołująca się strona iż w przypadku usług budowlanych ustalenie momentu powstania obowiązku podatkowego jest dyskusyjne, może to być zarówno moment wykonania prac budowlanych, reklamacji, poprawek, likwidacji stanowisk pracy, czy też wymienienie maszyn i urządzeń. Dodatkowo podatnik podniósł uchybienia natury proceduralnej a to doręczenie zaskarżonej decyzji z daty [...] dopiero [...], przetrzymywanie dokumentów źródłowych przez okres 2 miesięcy od wszczęcia postępowania podatkowego, przez co uniemożliwiono spółce ustalenie terminów wykonania robót budowlanych a tym samym dostarczenie protokołów zdawczo-odbiorczych, nie doręczenie każdemu ze wspólników spółki na jego adres domowy zawiadomienia o wszczęciu postępowania.

Izba Skarbowa we W. decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. Sporną kwestią jak zauważa organ odwoławczy jest ustalenie momentu powstania obowiązku podatkowego z tytułu sprzedaży w poszczególnych miesiącach 1998r. robót budowlano-montażowych. Podzieliła Izba Skarbowa stanowisko organu I instancji iż powołany § 6 ust. 1 pkt 2 lit. d) rozporządzenia Ministra Finansów określa szczególny moment powstania obowiązku podatkowego i wyłącza stosowanie normy ogólnej wynikającej z art. 6 ustawy o VAT. Nie zgodziła się Izba Skarbowa z twierdzeniem spółki iż norma prawna zawarta w § 6 ust. 1 pkt 2 lit. 2 rozporządzenia Ministra Finansów stanowi przywilej podatkowy będący odstępstwem od generalnej zasady zawartej w art. 6 ust.1 i ust. 4 ustawy z 8 stycznia 1993r. o VAT, który daje podatnikowi prawo wyboru terminu powstania obowiązku podatkowego, bądź to na podstawie przepisów art. 6 ustawy o VAT lub na podstawie w/w § 6 ust. 1 pkt 2 lit. d) rozporządzenia.

Odpowiadając na pozostałe zarzuty odwołania Izba Skarbowa zauważa, iż materiał dowodowy wskazuje na to, że zaskarżone decyzje zostały wydane w dniu [...] i tego też dnia wysłane na adres siedziby spółki. Przesyłka ta jednak była kilkakrotnie awizowana i dopiero w dniu [...] została doręczona wspólnikowi spółki H. W. Nietrafny jest zdaniem organu II instancji zarzut dotyczący nie dostarczenia każdemu ze wspólników spółki zawiadomienia o wszczęciu postępowania, bowiem zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o VAT podatnikami są między innymi jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej (w tym spółki cywilne). Wysyłając zatem postanowienie o wszczęciu postępowania podatkowego jak i decyzje na adres wskazany jako siedziba podatnika oraz w zaświadczeniu NIP-2 organ podatkowy I instancji nie naruszył przepisów prawa. Zwróciła Izba Skarbowa uwagę, iż w toku postępowania podatkowego podatnik miał wgląd do dokumentacji źródłowej, składania wyjaśnień bądź uzupełniania materiału dowodowego jednakże z możliwości tej nie skorzystał, a zatem nie można uznać za skuteczny zarzut iż spółka nie była w stanie ustalić terminów wykonania zleceń i podpisania protokołów zdawczo-odbiorczych bowiem dokumentacja źródłowa była przetrzymywana przez Urząd Skarbowy. W dniu [...] organ I instancji wzywał podatników do okazania dokumentów potwierdzających powstanie obowiązku podatkowego z tytułu sprzedaży usług budowlanych w tym protokołów odbioru technicznego, a takowych spółka nie przedłożyła.

Decyzja organu odwoławczego stała się przedmiotem skargi wniesionej przez podatnika do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W skardze strona skarżąca ponowiła zarzuty podniesione w postępowaniu odwoławczym. Dodatkowo zarzuciła niekonstytucyjność § 6 ust. 1 pkt 2 lit. d rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz przedłożyła protokół odbioru robót budowlanych objętych umową Nr [...] z dnia [...].

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Nie jest zasadny w sprawie zarzut naruszenia przepisu § 6 ust. 1 pkt 2 lit. d) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1995r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 154 poz. 797). Zgodnie z tym przepisem przy świadczeniu usług budowlanych lub budowlano-montażowych, obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług powstaje z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty, nie później jednak niż 30 dnia od dnia wykonania usług. Zgodnie z tym przepisem przy świadczeniu usług budowlanych lub budowlano-montażowych obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług powstaje z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty, nie później jednak niż 30 dnia od dnia wykonania usług. Przepisy § 6 w/w rozporządzenia, wydane na podstawie upoważnienia delegacyjnego wynikającego z art. 6 ust. 10 ustawy o VAT, są przepisami szczególnymi w stosunku do ogólnych zasad powstania obowiązku podatkowego określonych w art. 6 ustawy o VAT. Z normy przewidzianej w § 6 ust. 1 pkt 2 lit. d) powołanego rozporządzenia wynika, że obowiązek podatkowy w zakresie VAT w przypadku wykonania usług budowlanych lub budowlano-montażowych powstaje w pierwszym rzędzie z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty za wykonaną usługę. Dopiero gdy usługa została wykonana a mimo tego zapłata nie nastąpiła, obowiązek podatkowy występuje z upływem 30 dni od dnia wykonania usługi. W przedmiotowej sprawie skoro podatnik nie okazał organom podatkowym protokołu odbioru robót, których dotyczą sporne faktury to dysponując tym materiałem dowodowym jaki został zebrany do dnia wydania zaskarżonej decyzji organy podatkowe uznały, iż sporne roboty zostały wykonane z datą wystawienia faktury.

Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podziela też tych zarzutów skargi, które zmierzały do wskazania, że wyżej przywołany przepis rozporządzenia Ministra Finansów jest niezgodny z Konstytucją. Rozporządzenie Ministra Finansów zostało wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 6 ust. 10 ustawy o VAT, które upoważniło Ministra Finansów do określenia w drodze rozporządzenia innych niż przewidziane w ustawie o podatku od towarów i usług momenty powstania obowiązku podatkowego. W związku z tym wskazany wyżej § 6 ust. 1 pkt 2 lit. d) rozporządzenia Ministra Finansów ma oparcie w delegacji ustawowej. Dotychczas nie zostało wydane orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, które stwierdziłoby niezgodność tego przepisu z przepisami ustawy. Organy podatkowe były zatem zobowiązane zastosować przepisy obowiązujące w obrocie prawnym. Skoro zatem dotychczas nie została zakwestionowana ani konstytucyjność delegacji ustawowej zawartej w ustawie o podatku od towarów i usług ani też § 6 ust. 1 pkt 2 lit. d) rozporządzenia to nie można podzielić zarzutu skargi, że przepisy te są niezgodne z Konstytucją.

W toku postępowania sądowego strona skarżąca przedstawiła nowy dowód jakim są protokoły odbioru robót objętych umową z dnia [...] Nr [...]. Z protokołów powyższych wynika iż odbiór robót nastąpił [...] co może sugerować iż obowiązek podatkowy dotyczący wykonania robót objętych tymże protokołem powstał w innej dacie niż przyjęły organy podatkowe, które tymże dowodem nie dysponowały i za datę odbioru robót przyjęły datę wystawienia faktury.

Podkreślić należy iż nie jest błędem organów podatkowych nie ustosunkowanie się do powyższego dowodu jakim są przedłożone dopiero na etapie skargi protokoły odbioru robót niemniej powołanie się przez stronę na ten nowy dowód musi doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji. Zgodnie bowiem z art. 145 §1 pkt b) ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002r. Nr 153 poz. 1270) sąd uwzględnia skargę i uchyla decyzje, jeżeli stwierdzić naruszenie prawa dają podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Zaś w myśl art. 240 § 1 pkt 5 ustawy ordynacji podatkowej z dnia 29 sierpnia 1997r. (Dz. U. nr 137 poz. 926 z późn. zm.) podstawę wznowienia stanowi ujawnienie istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, które istniały w dniu wydania decyzji, lecz nie były znane organowi, który wydał decyzję. Pod pojęciem zaś nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów należy rozumieć, zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Objęcie nie tylko okoliczności faktycznych, dowodów nowo odkrytych, ale również po raz pierwszy zgłoszonych przez stronę wynika z braku przesłanki, która ograniczałaby tę podstawę wznowienia postępowania rozwiązaniem, w myśl którego tylko jeżeli w toku instancji strona nie wiedziała o okolicznościach faktycznych lub dowodach może żądać wznowienia postępowania (patrz komentarz do ordynacji podatkowej 2004 wyd. "UNIMEX" str. 806).

Podkreślić należy iż organy podatkowe określając stronie skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego za rozpatrywany miesiąc grudzień 1998r. odniosły się do rozstrzygnięcia objętego decyzją dotyczącą miesiąca listopada 1998r. Nr [...] odnośnie określenia wysokości nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do rozliczenia w miesiącu grudniu 1998r. Decyzja powyższa wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 2 kwietnia 2004r. sygn. akt I SA/Wr 2068/01 została uchylona.

Wyeliminowanie zatem z obrotu prawnego decyzji organu odwoławczego odnośnie miesiąca listopada 1998r. czyni wątpliwym prawidłowość przyjęcia w rozpatrywanej sprawie wysokości nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na miesiąc grudzień 1998.

Podniesione wyżej okoliczności skutkować musiały uchyleniem zaskarżonej decyzji zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1b i c ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. Nr 153 poz. 1270). Orzeczenie o wstrzymaniu wykonalności zaskarżonej decyzji uzasadnia przepis art. 152 ustawy powołanej wyżej.