Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 48/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-04-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 28, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Łomnicka Sędziowie: WSA Krystyna Daniel WSA Magda Froncisz (spr.) Protokolant: st. ref. Urszula Czerwińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2015 r. sprawy ze skargi W. F. na decyzję Nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 18 listopada 2014 r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego W. F. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. decyzją nr [...] z dnia 19 listopada 2013 r., znak: [...], po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej legalności budowy przydomowych oczyszczalni ścieków na działkach nr [...], [...], [...] w miejscowości K., stwierdził wykonanie obowiązku nałożonego decyzją nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia 25.03.2013 r. znak: [...] dotyczącego przedłożenia oceny technicznej oraz inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych związanych z budową przydomowych oczyszczalni ścieków na działkach nr [...], [...], [...] w miejscowości K., gmina [...].

Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 51 ust. 3 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 2, art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r., nr 156, poz. 1118 ze zm.; obecnie Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), dalej "P.b." oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., nr 89, poz. 1071 ze zm.; obecnie Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej "K.p.a.".

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że postępowanie w przedmiotowej sprawie wszczęte zostało zgodnie z art. 61 K.p.a. na wniosek W. F..

W związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 marca 2010 r., sygn. akt II SA/Kr 1531/09, wydanego po rozpatrzeniu sprawy ze skargi W. F. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 30 czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania, uchylającym zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W., PINB uzupełnił materiał dowodowy o:

* Odpis zwykły z księgi wieczystej nr [...],

* Pełnomocnictwo dla wykonawcy [...] Sp. z o.o. w K. oraz umowy użyczenia dla właścicieli przedmiotowych nieruchomości,

* Stanowisko Sądu Rejonowego w W. w zakresie właściciela działki nr [...] w miejscowości K..

Na podstawie powyższego oraz uprzednio zgromadzonego materiału organ l instancji stwierdził, że zgłoszenia zamiaru budowy przydomowych oczyszczalni ścieków dokonał [...] Sp. z o.o. w K. na podstawie udzielnego mu pełnomocnictwa przez Urząd Miasta i Gminy w W.. Kolejno na podstawie umowy użyczenia pomiędzy Gminą [...], a poszczególnymi właścicielami działek, zostały one przekazane do używania we własnym zakresie - a wykonany operat wodnoprawny uznano jako uzupełnienie przyjętych przez Urząd Miasta i Gminy w W. zgłoszeń budowy przydomowych oczyszczalni ścieków, potwierdzający warunki do realizacji przedmiotowych inwestycji.

Po zbadaniu legalności budowy przedmiotowych oczyszczalni organ uznał kwestionowanie legalności ich budowy jako bezzasadne, gdyż inwestor dokonał zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych w dniu 18.12.2001 r., a organ przyjął dokonane zgłoszenia bez sprzeciwu, co zostało potwierdzone przez organ administracji architektoniczno-budowlanej w piśmie z dnia 6.02.2008 r. W piśmie tym została potwierdzona możliwość rozpoczęcia przedmiotowej inwestycji po dokonaniu zgłoszeń w dniu 18.01.2001 r. (Wydział Geodezji i Urbanistyki Urzędu Miasta i Gminy w W. informuje, że Wydział Architektury i Urbanistyki Urzędu Miasta i Gminy w Wieliczce w dniu 18.01.2001 r. przyjął zgłoszenia zamiaru budowy przydomowych oczyszczalni ścieków na działkach nr [...], [...], [...]. Inwestorzy mogli rozpocząć budowę przydomowych oczyszczalni ścieków na w/w działkach.

Kwestionowane przez W. F. przydomowe oczyszczalnie ścieków nie oddziałują na działkę nr [...] w K., stanowiącą własność S. W. - zgodnie z oświadczeniem żony S. W.. Nie są odprowadzane żadne nieczystości z przydomowych oczyszczalni, ani ze zbiorników na nieczystości ciekłe. Organ nie znalazł podstaw do uznania S. W. za stronę w toczącym się postępowaniu.

Skarżący W. F., zdaniem organu, nie posiadał przymiotu strony w toczącym się postępowaniu w dacie wskazywanej przez siebie realizacji budowy, tj. 2001 r. - na co sam wskazał w piśmie z dnia 2.02.2011 r. - jak również nie posiada przymiotu strony na dzień wydania decyzji.

Decyzją z dnia 24.02.2011 r. nr [...] PINB umorzył postępowanie w przedmiocie legalności budowy przydomowych oczyszczalni ścieków na działkach nr [...], [...], [...] w miejscowości K. ustalając, że W. F. nie posiada przymiotu strony w prowadzonym postępowaniu.

Powyższa decyzja została uchylona w trybie odwoławczym przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 14.10.2011r. znak: [...].

W przypadku stwierdzenia naruszenia prawa organy zobowiązane są z urzędu prowadzić postępowanie oraz ustalić krąg stron postępowania w oparciu o art. 28 K.p.a.

Zgodnie z wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 29.03.2010 r. sygn. akt: II SA/Kr 1531/09 w dacie zgłoszenia zamiaru budowy przedmiotowych obiektów, tj. w grudniu 2001 r., przydomowe oczyszczalnie ścieków nie były co do zasady zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Z żadnych dokumentów zgromadzonych w aktach administracji nie wynika, aby organ administracji architektonicznej zezwolił na niezwłoczne rozpoczęcie prac.

Mając na uwadze powyższe oraz stanowisko WINB w K. zawarte w decyzji z dnia 14.10.2013 r. PINB uznał, że przedmiotowe przydomowe oczyszczalnie ścieków powstały na skutek samowoli budowlanej.

Organ wdrożył postępowania legalizacyjne w sprawie w trybie art. 51 ust. 1 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 1 P.b.

Decyzją z dnia 25 marca 2013 r. nr [...] znak: [...] PINB w W. nałożył na inwestora Gminę [...] obowiązek: "sporządzenia i dostarczenia w terminie do 31 maja 2013 r. (2 egzemplarze) oceny technicznej oraz inwentaryzacji dotyczącej wykonanych robót budowlanych związanej z budową przydomowych oczyszczalni ścieków (...)".

W dniu 4 października 2013 r. zobowiązany podmiot przedłożył wymagane dokumenty, tj. ekspertyzę budowlaną. Zgodnie z ekspertyzą: "Ścieki bytowe po dostaniu się do osadnika sedymentują tworząc osad, który poddany jest działaniu bakterii fakultatywnych i beztlenowych. Fermentacja beztlenowa prowadzi do częściowego upłynnienia osadu. Sklarowane ścieki ze znaczącą zredukowaną zawiesiną oraz BZT 5 przepływają na integralną część przydomowych oczyszczalni ścieków, tj. na filtr piaskowy pionowy. Następuje w filtrze doczyszczenie ścieków w warunkach tlenowych. Na głębokości 90cm pod drenażem w układzie zbierającym ścieki uzyskują wymagany stopień oczyszczenia biologicznego i odprowadzane są grawitacyjnie do cieku powierzchniowego. Na wykonanie i eksploatację oczyszczalni oraz odprowadzenie ścieków uzyskano pozwolenie wodnoprawne wydane przez Wydział Ochrony Środowiska w W."

Wszystkie 3 eksploatowane oczyszczalnie wykazują dobry stan techniczny.

* Osadniki są szczelne, stan techniczny osadników dobry.

* Studzienki rozdzielcze i zamykające do drenażu w dobrym stanie technicznym, drożne, puste, przyjmują wodę nadosadową z osadników.

* Filtry żwirowe mimo wieloletniej eksploatacji nie wykazują oznak zakolmatowania niedrożności.

* Studzienka układu zbierającego w filtrze pionowym również w dobrym stanie technicznym, odbiera i odprowadza oczyszczone ścieki. Stan wizualny ścieków oczyszczonych przy studzience zbierającej i wylocie. Wokół każdej z oczyszczalni nie ma oznak przecieku oraz nie odczuwa się złych zapachów.

• Oczyszczalnie, zwłaszcza filtry żwirowe, powierzchniowo obrośnięte trawą.

* Wyloty oczyszczalni czyste, nie ma oznak jakichkolwiek awaryjności oraz gromadzenia się osadu, czy skażenia istniejącego cieku.

* Oczyszczalnia na działce K. B. używana jest okresowo z domku letniskowego. Dwie pozostałe oczyszczalnie, a więc u p. P. oraz p. S. używane w sposób ciągły i nie są widoczne jakiekolwiek oznaki nieprawidłowego funkcjonowania.

Nadto oczyszczalnie dobrze się wypracowały przez 10-letni okres używalności i ich stan techniczny pozwala na ich bezpieczne użytkowanie i nie zagraża środowisku, ani użytkownikom.

Mając na uwadze powyższe organ nie znalazł podstaw do dalszego prowadzenia postępowania, którego celem byłoby nałożenie na inwestora obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, gdyż przedłożone przez inwestora dokumenty świadczą o poprawności ich wykonania.

W. F. wniósł od powyższej decyzji odwołanie, podnosząc m.in.: "sąsiaduję z działkami nr [...], [...] i [...] i z tego tytułu mam prawo do zgłoszenia i brania udziału w postępowaniu dotyczącym wybudowanych samowolnie oczyszczalni ścieków".

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem nr [...] z dnia 25 marca 2014 r. znak: [...], działając na podstawie art. 134 K.p.a. stwierdził niedopuszczalność wniesionego odwołania wskazując, iż W. F. nie posiadał przymiotu strony w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, a odwołanie zostało wniesione po terminie przewidzianym dla wniesienia odwołania przez strony postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 18 lipca 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 802/14 uchylił zaskarżone postanowienie w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją nr [...] z dnia 18 listopada 2014 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 104 K.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust.2 P.b., po rozpatrzeniu odwołania W. F. umorzył postępowanie odwoławcze.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że rozpatrując przedmiotową sprawę oparł się na aktach postępowania zebranych przez organ I instancji.

Za strony postępowania administracyjnego organ I instancji uznał Gminę [...], reprezentowaną przez Burmistrza Miasta i Gminy (inwestor), G. i J. S. (właścicieli działki nr ewid. [...]), J. P., B. H. (współwłaścicielki działki nr ewid. [...]) oraz K. B. (właścicielkę działki nr ewid. [...]). W krąg stron postępowania nie został włączony W. F..

Przy ustaleniu kręgu stron postępowania, niezależnie od trybu postępowania stanowiącego kompetencję nadzoru budowlanego (samowola budowlana, niezgodność wykonywanych robót budowlanych z przepisami prawa), zastosowanie znajduje art. 28 K.p.a., statuujący normę ogólną przyznania statusu strony podmiotom posiadającym interes prawny, a nie art. 28 ust. 2 P.b.

W związku z powyższym organ badał, czy toczące się postępowanie dotyczy interesu prawnego W. F.. Stwierdził, że do wniesienia odwołania upoważniona jest tylko taka osoba, której interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie lub gdy żąda ona od organu czynności ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Dla oceny, czy osoba składająca odwołanie ma w tym interes prawny (a nie faktyczny), a co za tym idzie przymiot strony, niezbędne jest zapoznanie się z aktami sprawy organu I instancji oraz złożonym odwołaniem i dokonanie ich analizy pod kątem materialnoprawnego związku składającego odwołanie do przedmiotu sporu. Interes prawny winien wynikać z przepisów prawa materialnego, pozostających w bezpośrednim związku z podstawą prawną zaskarżonego orzeczenia organu I instancji, a zatem z normy prawnej, stanowiącej podstawę ustalenia konkretnego, indywidualnego uprawnienia lub obowiązku.

Organ odwoławczy zaznaczył, że przy ponownym rozpatrywaniu odwołania związany jest - na mocy art. 153 P.p.s.a. - zapadłym w sprawie o sygn. akt II SA/Kr 802/14 wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 18 lipca 2014 r..

Organ odwoławczy wskazał, że W. F. początkowo uczestniczył w postępowaniu dotyczącym legalności przedmiotowych przydomowych oczyszczalni ścieków na prawach strony, z uwagi na podnoszoną kwestię ich oddziaływania na działkę nr ewid. [...], co do której wskazywał, że jest współwłaścicielem.

Po dokonaniu ustalenia, że jedynym właścicielem działki nr [...] jest S. W., postanowieniem nr [...] z dnia 22 lutego 2012 r., znak: [...] PINB w W. PINB wyłączył W. F. z kręgu stron ww. postępowania administracyjnego.

Organ podkreślił, że w licznych pismach kierowanych do organów nadzoru budowlanego W. F. nie podnosił negatywnego oddziaływania przedmiotowych przydomowych oczyszczalni ścieków na inne nieruchomości, niż działka nr ewid. [...].

Organ dokonał analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz odwołania W. F. również pod kątem ustalenia, czy skarżącemu przysługiwał przymiot strony w postępowaniu z uwagi na posiadane prawo własności działki nr ewid. [...] w K., graniczących z działką nr ewid. [...], [...] i [...].

W wyniku tej analizy organ stwierdził, że brak jest podstaw do uznania, iż skarżącemu przysługiwał status strony postępowania z uwagi na posiadane prawo własności działki nr ewid. [...], gdyż z akt postępowania nie wynika, aby przedmiotowe przydomowe oczyszczalnie ścieków były wykonane niezgodnie z przepisami prawa, bądź sztuką budowlaną lub powodowały negatywne oddziaływanie na sąsiednie nieruchomości.

Skarżący ani w części postępowania administracyjnego, w której uczestniczył jako strona, ani też w późniejszych pismach kierowanych do organów, nie wskazywał na fakt negatywnego oddziaływania (np. zalewanie nieruchomości, nieprzyjemny zapach z przydomowych oczyszczalni, naruszenie własności nieruchomości) przydomowych oczyszczalni ścieków wykonanych na działkach nr ewid. [...], [...] i [...] na nieruchomość nr ewid. [...] w K. będącą własnością skarżącego. Sam fakt bycia właścicielem nieruchomości leżącej w bezpośrednim sąsiedztwie działek nr ewid. [...], [...] i [...] nie przesądza o interesie prawnym w ww. postępowaniu administracyjnym. O powyższym nie przesądza również fakt wszczęcia postępowania administracyjnego w wyniku zainicjowania działań organu l instancji pismem skarżącego.

W. F. wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Podniósł, że właściciele sąsiednich działek wybudowali przydomowe oczyszczalnie przed uprawomocnieniem się zgłoszenia, nie czekając na pozwolenie wodnoprawne. Zarzucił, że oczyszczalnie zostały wybudowane zbyt blisko jego działki nr [...], która sąsiaduje z działkami nr [...], [...] i [...], zagrażając źródłu wodnemu skarżącego.

Podniósł, że jego działka jest niżej, co powoduje przecieki z oczyszczalni. Zarzucił również wydobywanie się nieprzyjemnych zapachów.

Skarżący podniósł w skardze, że WINB nie wyjaśnił sprawy legalności budowy przydomowych oczyszczalni ścieków, pomimo wyroku WSA z dnia 29.03.2010 r. sygn. akt II SA/Kr 1531/09. Wskazał na okoliczności, które w jego ocenie przemawiają za dokonaniem rozbiórki ww. obiektów. Z uwagi na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji PINB.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podnosząc, że skarżący nie jest już współwłaścicielem sąsiadującej z terenem inwestycji działki nr [...].

W piśmie procesowym z dnia 3 marca 2015 r. skarżący podtrzymał twierdzenia i żądania skargi. Na rozprawie w dniu 25 marca 2015 r. skarżący wniósł o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Oświadczył również, że był właścicielem działki nr [...] w K., ale zrzekł się do niej prawa i obecnie w księdze wieczystej jest wpisany S. W. jako jej wyłączny właściciel.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "P.p.s.a." odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 P.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 P.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 P.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa.

Zgodnie natomiast z treścią art. 145 § 1 P.p.s.a. w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Stosownie do art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

Mając na uwadze treść powołanych wyżej przepisów, a także okoliczności niniejszej sprawy wynikające z akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału dowodowego oraz przebiegu postępowania należy stwierdzić, że skarga jest zasadna, jednakże nie wszystkie podniesione w niej zarzuty zasługują na uwzględnienie.

Należy wskazać, że w sytuacji stwierdzenia przez organ odwoławczy, że osobie wnoszącej odwołanie nie przysługuje przymiot strony możliwe są dwa rozstrzygnięcia procesowe: stwierdzenie niedopuszczalności odwołania (art. 134 K.p.a.) lub umorzenie postępowania odwoławczego (art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a.). Jeśli konieczne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego organ odwoławczy, po przeprowadzeniu tego postępowania i uznaniu, że odwołujący nie ma interesu prawnego, umarza postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wydał w sprawie decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego.

Organ odwoławczy trafnie wskazał, że stwierdzenie istnienia interesu prawnego w rozumieniu art. 28 K.p.a. wymaga ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy (decyzja administracyjna) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Interes taki powinien być bezpośredni, konkretny i realny. Powinien on także znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych sprawy, które uzasadniają zastosowanie normy prawa materialnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2007 r., sygn. akt I OSK 755/06, Baza Orzeczeń LEX nr 337023).

Zasadnie również organ stwierdził, że do wniesienia odwołania upoważniona jest tylko taka osoba, której interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie lub gdy żąda ona od organu czynności ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Dla oceny, czy osoba składająca odwołanie ma w tym interes prawny (a nie faktyczny), a co za tym idzie przymiot strony, niezbędne jest zapoznanie się z aktami sprawy organu I instancji oraz złożonym odwołaniem i dokonanie ich analizy pod kątem materialnoprawnego związku składającego odwołanie do przedmiotu sporu. Interes prawny winien wynikać z przepisów prawa materialnego pozostających w bezpośrednim związku z podstawą prawną zaskarżonego orzeczenia organu I instancji, a zatem z normy prawnej stanowiącej podstawę ustalenia konkretnego, indywidualnego uprawnienia lub obowiązku.

Słusznie też organ wskazał, że przy ponownym rozpatrywaniu odwołania związany był - na mocy art. 153 P.p.s.a. - zapadłym w sprawie o sygn. akt II SA/Kr 802/14 wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 18 lipca 2014 r.. Wskazania co do dalszego postępowania mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią konsekwencje oceny prawnej.

Zgodnie z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania zawarte w wyroku WSA w Krakowie z dnia 18 lipca 2014 r. sygn. II SA/Kr 802/14 wiążą również Sąd w niniejszej sprawie.

Jak wskazał Sąd w uzasadnieniu ww. wyroku, skarżący zawiadamiając organ nadzoru budowlanego o popełnionej samowoli budowlanej w postaci wybudowania przydomowych oczyszczalni ścieków, powoływał się na fakt zalewania nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] w K., której - w wyniku przeprowadzenia postępowania spadkowego po A. F. i S. F. - jest współwłaścicielem. Z akt postępowania wynika jednoznacznie, że aktualnie właścicielem działki nr [...] jest wyłącznie S. W. - w wyniku działu spadku po A. W. oraz A. W.. Faktem jest więc, że skarżący nie jest właścicielem działki nr [...].

Z akt postępowania wynika jednakże (co przyznają organy), że W. F. jest właścicielem działki nr [...] zabudowanej domem nr [...] w K.. WSA w Krakowie w zapadłym w sprawie o sygn. akt II SA/Kr 802/14 wyroku z dnia 18 lipca 2014 r. zobowiązał organ odwoławczy do oceny, czy skarżącemu przysługiwał przymiot strony również na podstawie tych okoliczności.

Kwestią rozstrzygającą w niniejszej sprawie jest zatem to, czy przysługujące skarżącemu prawo własności działki nr [...] może stanowić źródło jego interesu prawnego w rozumieniu art. 28 K.p.a..

W tej sytuacji obowiązkiem organów było przeprowadzenie wszechstronnej i wnikliwej analizy wpływu przydomowych oczyszczalni ścieków będących przedmiotem postępowania na działkę nr [...] skarżącego, a w konsekwencji na jego uprawnienia wynikające z prawa własności działki nr [...]. Prawo własności jest bowiem dobrem szczególnie chronionym w porządku prawnym, co wynika m.in. z Konstytucji RP. Zważywszy na treść zgromadzonych w toku postępowania administracyjnego dokumentów należy stwierdzić, że wyjaśnienie tej kwestii winno było wiązać się z dołożeniem szczególnej staranności ze strony organu. Staranność tę zaś organ winien był wykazać zwłaszcza w realizacji zasad postępowania administracyjnego nakazujących kompletne wyjaśnienie sprawy i informowanie stron o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków.

Zgodnie z jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, jaką jest zasada prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.), organy administracji publicznej prowadzące postępowanie mają obowiązek zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego w ten sposób, by ustalone na jego podstawie okoliczności faktyczne, mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, odpowiadały rzeczywistości i mogły stać się podstawą prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego.

Również zasada zupełności postępowania dowodowego zawarta art. 77 § 1 K.p.a. nakłada na organ prowadzący postępowanie obowiązek ustalenia prawdziwego stanu rzeczy na podstawie całościowo zebranego materiału dowodowego. Tylko w takiej sytuacji organy orzekające w sprawie mogą bowiem trafnie ocenić istotne dla sprawy okoliczności faktyczne i prawidłowo rozstrzygnąć o prawach strony. Na podstawie art. 80 K.p.a. organ administracji publicznej zobowiązany jest zaś rozstrzygać w konkretnej sprawie w oparciu o całokształt materiału dowodowego. Oznacza to, że jest on zobowiązany rozpatrzyć wszystkie dowody zgromadzone w aktach sprawy oraz że powinien dowody te rozpatrzyć w ich wzajemnej łączności.

Wskazać nadto należy, że skoro postępowanie administracyjne ma w szczególności zapewnić ochronę interesów prawnych stron, to zdaniem Sądu, wątpliwości na temat legitymacji do udziału w postępowaniu w charakterze strony należy rozstrzygać na korzyść podmiotu domagającego się uznania go za stronę postępowania (por. wyrok NSA z 29 września 2010 r. II OSK 1481/09 Lex 668544).

Podobnie uznał Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów z dnia 11 października 1999 r. OPS 11/99 wskazując, że osoba fizyczna będąca właścicielem nieruchomości położonej w sąsiedztwie obiektu, którego funkcjonowanie powoduje uciążliwości dla środowiska, może być stroną w rozumieniu art. 28 K.p.a. w postępowaniu administracyjnym, którego przedmiotem jest ograniczenie tych uciążliwości.

Trafnie organ wskazał, że sam fakt bycia właścicielem nieruchomości nr [...] leżącej w bezpośrednim sąsiedztwie działek nr ewid. [...], [...] i [...] nie przesądza o interesie prawnym w ww. postępowaniu administracyjnym. O powyższym nie przesądza również fakt wszczęcia postępowania administracyjnego w wyniku zainicjowania działań organu l instancji pismem skarżącego. Jednakże co najmniej przedwczesne jest ustalenie organu, że z akt postępowania wynika, iż przydomowe oczyszczalnie ścieków nie spowodowały negatywnego oddziaływania na działkę skarżącego nr [...].

Należy również wskazać, że wbrew stwierdzeniu organu, skarżący wskazywał na fakt negatywnego oddziaływania przydomowych oczyszczalni ścieków wykonanych na działkach nr ewid. [...], [...] i [...] na jego własność. Skarżący konsekwentnie zarzucał przez całe postępowanie, począwszy od 2002 r. (pismo skarżącego do PINB w W. z 4 lutego 2002 r.), że przydomowe oczyszczalnie ścieków wybudowane na działkach nr [...], [...] i [...] negatywnie oddziaływają na sąsiednie działki, mają miejsce przecieki, unosi się nieprzyjemny zapach, zalewana jest działka skarżącego. Prawdą jest, że skarżący początkowo wskazywał m.in. na negatywne oddziaływanie na działkę nr [...], której - jak wykazało postępowanie dowodowe przeprowadzone w toku postępowania administracyjnego - nie jest właścicielem. Jednakże niesłusznie i bezpodstawnie organy uznały ten fakt za podstawę do stwierdzenia, że nie zachodzi takie negatywne oddziaływanie na będącą własnością skarżącego działkę nr [...], a w konsekwencji, że skarżący nie ma interesu prawnego i przymiotu strony w niniejszej sprawie. Już w piśmie z 19 marca 2002 r. skarżący, oprócz działki nr [...], wskazał również na działkę nr [...]. Mylne wskazywanie przez skarżącego, że jest właścicielem działki nr [...], nie może zwalniać organu z prawidłowego ustalania kręgu stron postępowania w kontekście oddziaływania przydomowych oczyszczalni na inne sąsiadujące z nimi działki, w tym na działkę nr [...].

Stwierdzenie przez organ odwoławczy, że przydomowe oczyszczalnie ścieków zostały wykonane zgodnie z przepisami prawa i sztuką budowlaną nie może decydować o rozstrzygnięciu w przedmiocie istnienia, bądź nie, po stronie skarżącego interesu prawnego w niniejszej sprawie.

W konsekwencji należy uznać, że organ zaskarżoną decyzją naruszył przede wszystkim art. 28, a także art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a..

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy rzeczą organu odwoławczego będzie przyjęcie oceny, że wnoszący odwołanie i skargę W. F. ma interes prawny wynikający z jego prawa własności do działki nr [...], która sąsiaduje m.in. z działkami nr [...], [...] i [...] (organ winien rozważyć oddziaływanie oczyszczalni na działkę nr [...]). Sąd nie mógł się odnieść do merytorycznych zarzutów skargi, ze względu na stwierdzone i skazane powyżej naruszenie przepisów postępowania. Rozstrzygnięcie w przedmiocie pozostałych zarzutów skargi byłoby przedwczesne, z uwagi na granice sprawy sądowoadministracyjnej, a także błędnie wyznaczony przez organy krąg stron postępowania.

Na marginesie Sąd wskazuje, że niniejszy wyrok nie przesądza wyniku postępowania, jakie będzie prowadzone w przedmiocie stwierdzenia wykonania obowiązku nałożonego decyzją nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia 25.03.2013 r. znak: [...], dotyczącego przedłożenia oceny technicznej oraz inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych związanych z budową przydomowych oczyszczalni ścieków na działkach nr [...], [...], [...] w miejscowości K., gmina [...], ale już z udziałem skarżącego, jako strony tego postępowania.

Mając na uwadze powyższe Sąd doszedł do przekonania, że wskazane wyżej uchybienia procesowe mogły mieć (a nawet miały) istotny wpływ na wynik sprawy, dlatego też Sąd orzekł jak w pkt I sentencji, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a..

O kosztach postępowania orzeczono w punkcie II sentencji wyroku na podstawie art. 200 P.p.s.a.. Zasądzona kwota 200 zł stanowi równowartość uiszczonego przez skarżącego wpisu sądowego od skargi.