Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 547/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2011-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48 ust. 1, art. 3 pkt 2, pkt 1 lit.a, art. 3 pkt 6
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.), Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant St. sekretarz Małgorzata Orman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2011 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zawiadomieniem z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. poinformował S. K. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie legalności budowy obiektu budowlanego na działce nr "1" w K. na polanie [...] oraz o planowanych oględzinach. W dniu [...] r., z udziałem S. K., przeprowadzono oględziny działki. Ustalono, że znajduje się na niej obiekt drewniany, mieszczący na poddaszu pomieszczenia mieszkalne bez łazienki, a na parterze część gastronomiczną z tarasem niezabudowanym dachem. Obiekt wspiera się na betonowych kostkach, nie ma fundamentów. Dach pokryty jest blachodachówką. Na działce znajduje się także zadaszony grill murowany z kamieni oraz plastikowy zbiornik na nieczystości. Usytuowanie obiektów zilustrowano szkicem. Ustalono, że obiekt wykonano w [...]r., inwestorka nie posiada żadnej dokumentacji dotyczącej wykonanych robót. S. K. podała, że mieszka w przedmiotowym budynku, albowiem nie może przebywać w miejscu zameldowania. Dołączyła do protokołu szereg zdjęć oraz kopie dokumentów związanych z procesem karnym prowadzonym w stosunku do jej męża, skazanego za znęcanie się nad członkami rodziny. Podała także, że oczekuje na rozstrzygnięcie sądu administracyjnego w sprawie budowy przedmiotowego budynku. Jak wynika z repertorium WSA w Gliwicach, prawomocnym wyrokiem z dnia 6 października 2008 r. w sprawie o sygn. II SA/Gl 266/08 oddalono skargę S. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. wydaną w przedmiocie sprzeciwu wobec zamiaru wykonania robót budowlanych. Zgłoszenie robót dotyczyło postawienia na działce namiotu piwnego tymczasowego, w stosunku do zgłoszenia organ administracji wniósł sprzeciw ze względu na sprzeczność zamierzenia z planem miejscowym. W uzasadnieniu wydanego wyroku sąd podał, że w sprawie organy obu instancji prawidłowo przyjęły, że inwestycja jest sprzeczna z planem, albowiem realizacja obiektów kubaturowych służących obsłudze tras narciarskich jest dopuszczalna jedynie w obrębie terenów, dla których na rysunku planu zostały wyznaczone linie zabudowy, wyrys z planu dla działki skarżącej takich linii nie zawiera.

Pismem z [...]r. S. K. wniosła uzupełnienia do protokołu. Podała, że wykonany rysunek nie zawiera wyciągu narciarskiego, który przebiega między jodłą i szambem i został zrealizowany na podstawie decyzji z [...]r. Dołączyła także zdjęcia działki sąsiedniej nr "2", na której prowadzona jest działalność gospodarcza. Podkreśliła, że na stokach P. istniej wiele obiektów podobnych, także w parku krajobrazowym. Podniosła również, że gmina nie zapewnia jej i dzieciom lokalu socjalnego, wobec czego jest zmuszona wraz z dziećmi mieszkać w przedmiotowym budynku. Przedłożyła kopie dwóch zezwoleń na sprzedaż alkoholu w namiocie piwnym w K. na hali [...], obok trasy zjazdowej przy II wyciągu narciarskim.

Decyzją nr [...] z dnia [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. nakazał S. K. rozbiórkę znajdujących się na działce nr "1" obiektów : drewnianego budynku gastronomicznego wraz z podłączonym do niego zbiornikiem na nieczystości ciekłe oraz wolnostającego, zadaszonego, murowanego grilla. W podstawie prawnej decyzji podano przepis art. 48 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. W uzasadnieniu opisano natomiast poczynione ustalenia faktyczne. Wyjaśniono, że mając na uwadze murowaną konstrukcję grilla, jego wymiary (1,20x3,20 m) oraz kubaturowy charakter, nie uznano go za obiekt małej architektury służący rekreacji codziennej, zwłaszcza, że teren działki nie jest przeznaczony pod zabudowę budynkami mieszkalnymi i rekreacyjnymi. Stwierdzono, że istniejące obiekty, powstałe w warunkach samowoli budowlane, wymagały w dacie powstania pozwolenia na budowę. Obecnie obowiązujący w gminie plan miejscowy zatwierdzony uchwałą Rady Gminy z dnia [...]r., nr [...] przewiduje dla działki nr "1" położenie w obszarze o symbolu 206-B.1 Rn, w zakresie podstawowym przeznaczonym pod lasy i tereny rolne. Jako przeznaczenie uzupełniające plan przewiduje wyciągi narciarskie, trasy zjazdowe, urządzenia i obiekty towarzyszące, obiekty usługowe związane z obsługą tras turystycznych i narciarskich, urządzenia infrastruktury technicznej, drogi, parkingi, dojścia, dojazdy. Jednocześnie w § 49 ust. 1 pkt 4a planu dopuszczono lokalizację obiektów kubaturowych służących obsłudze tras narciarskich jedynie w obrębie terenów, dla których na rysunku planu wyznaczono nieprzekraczalne linie zabudowy. Dla działki inwestorki nie ma wyznaczonych takich linii, wobec czego nie ma możliwości lokalizowania na niej obiektów kubaturowych. Powstała zabudowa jest wobec tego sprzeczna z planem miejscowym, co wyklucza jej legalizację i uzasadnia nakazanie rozbiórki.

W odwołaniu od decyzji S. K. podała, że nie ma gdzie mieszkać. Kilkakrotnie występowała do gminy o zapewnienie jej i dzieciom lokalu, ale gmina takimi możliwościami nie dysponuje, wobec czego postanowiła we własnym zakresie zaspokoić potrzeby mieszkaniowe. Podniosła, że wystąpiła do gminy o zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i przeznaczenie jej nieruchomości pod zabudowę mieszkalną z usługami. Zawnioskowała o zawieszenie postępowania do czasu uchwalenia zmiany planu miejscowego.

Zaskarżoną decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Wyjaśnił, że cały obiekt pełni funkcję zespołu małej gastronomii a inwestycja została przeprowadzona bez wymaganego pozwolenia na budowę. Pozwolenia na budowę wymagało powstanie zarówno drewnianego budynku, jak i służącego jego obsłudze zbiornika na nieczystości oraz funkcjonalnie związanego z budynkiem murowanego grilla. Natomiast postanowienia planu miejscowego nie umożliwiają legalizacji samowoli. Złożenie wniosku o zmianę planu nie uzasadnia zawieszenia postępowania prowadzonego w stosunku do samowoli budowlanej przez organy nadzoru budowlanego, zaś argumenty dotyczące sytuacji osobistej i majątkowej strony nie mają dla sprawy znaczenia i nie mogą wpływać na rozstrzygnięcie.

W skardze do sądu administracyjnego S. K. zawnioskowała o uchylenie decyzji organów obu instancji, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że inwestycja nie jest zgodna z planem oraz naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez nierówne traktowanie obywateli, związane z zalegalizowaniem podobnych obiektów w bezpośrednim sąsiedztwie jej działki. W uzasadnieniu podniosła, że przepis § 49 planu dotyczy kilku jednostek planistycznych i nie wiadomo, dla których wyznaczono linie zabudowy. Plan jest wewnętrznie sprzeczny. Skoro zatem dopuszcza realizację w jednostce B 1.Rn obiektów usługowych dla obsługi tras narciarskich (a na działce skarżącej przebiega wyciąg narciarski), to inwestycja nie narusza planu. W sąsiedztwie znajdują się podobne obiekty i nie są one przedmiotem postępowania nadzoru budowlanego, orzeczony nakaz narusza zatem zasadę równego traktowania obywateli.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Fakt, że dla działki skarżącej nie zostały wyznaczone linie zabudowy jest bezsporny, zaś legalność obiektów położonych na innych działkach i zrealizowanych przez innych inwestorów nie ma znaczenia dla sprawy.

Postanowieniem z dnia 9 listopada 2009 r. sygn. II SA/Gl 570/09 Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Skarżąca dołączyła zaś do akt opinię urbanistyczną konsultanta Starosty do spraw architektury i urbanistyki z [...] r., w której stwierdzono, że w jednostce o symbolu B.1 Rn dopuszcza się lokalizację usługowych obiektów kubaturowych związanych z obsługą tras narciarskich.

Wyrokiem z dnia 17 lutego 2010 r. sygn. II SA/Gl 570/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę S. K. W wyniku wniesionej skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 czerwca 2011 r. sygn. II OSK 1143/10 uchylił wyrok sądu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozstrzygnięcia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach. W uzasadnieniu wskazał, że zasadniczym powodem uchylenia wyroku jest stwierdzenie przesłanki nieważności postępowania, polegającej na pozbawieniu strony możliwości obrony swoich praw poprzez nie uwzględnienie wniosku pełnomocnika skarżącej o odroczenie rozprawy. Wobec takiego powodu uchylenia wyroku, nie podlegają badaniu przez sąd kasacyjny zarzuty merytoryczne zawarte w skardze kasacyjnej. Jednocześnie Sąd II instancji wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę, sąd wojewódzki winien uwzględnić pełną treść miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wraz z oryginalnym rysunkiem planu. Znajdująca się w aktach administracyjnych mapa nie może być uznana za rysunek planu, który może stanowić podstawę orzeczenia sądu.

Na etapie ponownego rozpoznania skargi, pełnomocnik skarżącej pismem procesowym z [...]r. podtrzymał zarzuty sformułowane w skardze kasacyjnej. Obiekty objęte nakazem rozbiórki nie stanowią obiektów budowlanych w rozumieniu art. 3 pkt 1 ani budynków w rozumieniu art. 3 pkt 2 prawa budowlanego. Nie są także nieruchomościami w rozumieniu art. 46 § 1 k.c. Błędne jest również założenie, że obiekty stanowią funkcjonalną całość. Obiekt wykorzystywany także na cele mieszkalne stanowi szałas. Nie jest on trwale związany z gruntem, nie posiada fundamentów, jest położony na płytach, także z gruntem nie połączonych trwale. Do obiektu nie są przyłączone, za wyjątkiem sieci energetycznej, żadne instalacje, nie ma kanalizacji ani wody. Woda jest dowożona w pojemnikach, nieczystości odprowadzane do zbiornika plastikowego. Zbiornik ten nie został wybudowany, lecz przywieziony na działkę i położony na gruncie. Jest to zbiornik przenośny i w każdej chwili może być zabrany, zatem fizycznie jego rozbiórka nie jest możliwa. Na trwale z gruntem związany jest jedynie grill. Wszystkie te obiekty nie tworzą funkcjonalnej całości i mogą funkcjonować oddzielnie. Szałas stanowi rzecz ruchomą, podobnie pozostałe obiekty, wobec czego nie można było do nich zastosować art. 48 prawa budowlanego. Dla poparcia postawionych tez pełnomocnik skarżącej zawnioskował o przeprowadzenie dowodu z oględzin działki.

Podniesiono także, że wniosek o sprzeczności inwestycji z planem nie jest uzasadniony. Z przepisu § 49 ust. 1 pkt 3 lit. b planu miejscowego wynika, że dla terenu oznaczonego symbolami A.1Rn, B.1Rn, C.1Rn, F.1Rn, G.1Rn, H. 1RN, I.1Rn wyznaczono na rysunku planu linie zabudowy. Tymczasem rysunek linii takich nie wyznacza dla żadnego obszaru w tych jednostkach. W wyniku tego na całym tym terenie, nie tylko na działce skarżącej, nie byłoby, przy przyjętej interpretacji planu, możliwości realizowania zabudowy. Skoro obiekty takie jednak powstają, to nie jest zasadny wniosek, że nie są one zgodne z prawem. Obiekty posadowione na działkach sąsiednich mają taki sam charakter jak obiekty skarżącej – nie są to obiekty budowlane, nie stanowią budynków, nie toczą się wobec tego w stosunku do nich żadne postępowania. Konieczne jest wobec tego rozstrzygnięcie, na jakiej zasadzie zabudowane zostały działki sąsiednie, gdyż to pozwoli stwierdzić, czy jest to dopuszczalne wobec braku wyznaczonej linii zabudowy, ewentualnie potwierdzi podnoszony zarzut naruszenia zasady równości wobec prawa. W tym zakresie powołano się na stanowisko Starosty Powiatowego w Z. dotyczące pozwolenia na budowę na działce sąsiedniej M. W., udzielone także w sytuacji braku wyznaczonej linii zabudowy. W tym zakresie zawnioskowano o przeprowadzenie dowodów na okoliczność, na jakiej podstawie zostały zabudowane działki sąsiednie. Zarzucono w końcu, że uchwalony plan jest wadliwy, albowiem linie zabudowy dla obszaru zagospodarowanego wyciągami narciarskimi winny być wyznaczone, jest to obligatoryjny element planu w przypadku dopuszczenia zabudowy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zwrócił się do Wójta Gminy J. o nadesłanie oryginału rysunku planu miejscowego, stanowiącego załącznik nr [...] do uchwały z dnia [...]r. w przedmiocie planu miejscowego i postanowił dowód z tego dokumentu przeprowadzić poza rozprawą. Organ nadesłał tekst i rysunek planu dla Gminy J. Z arkusza nr [...] rysunku planu, stanowiącego załącznik nr [...] do uchwały Rady Gminy J. nr [...] wynika, że dla terenu, na którym położona jest działka skarżącej, nie naniesiono linii zabudowy. Na rozprawie Sąd oddalił natomiast wniosek dowodowy o przeprowadzenie oględzin, jako niedopuszczalny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje:

Podstawą prawną wydanych w sprawie decyzji był przepis art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. nr 156, poz. 1118). Przepis ten przewiduje, że organ nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, jeżeli nie zachodzą przewidziane w ust. 2 przesłanki do legalizacji obiektu. Warunkiem poprawności wydanych decyzji jest zatem rozstrzygnięcie, czy wykonane obiekty są obiektami budowlanymi w rozumieniu prawa budowlanego oraz czy powstały w wyniku przeprowadzenia robót będących budową, i czy w dacie robót wymagały one pozwolenia na budowę. W przypadku stwierdzenia powyższych przesłanek z art. 48 ust. 1 prawa budowlanego, w następnej kolejności rozstrzygnięcia wymaga, czy możliwe było przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego uregulowanego w art. 48 ust. 2 -5 i art. 49 prawa budowlanego. Żadne inne okoliczności i argumenty nie mogą mieć znaczenia dla oceny legalności orzeczonego nakazu, w szczególności na zgodność z prawem określonej decyzji nie wpływają ustalenia faktyczne i interpretacja przepisów przeprowadzona przez organ w innych sprawach, brak jest bowiem podstaw do zakładania, że to właśnie rozstrzygnięcia podjęte w inny przypadkach są prawidłowe. Rozstrzygnięć zapadłych w innych postępowaniach administracyjnych Sąd nie może kontrolować, nie jest także nimi związany. Badając legalność zaskarżonego aktu Sąd jest zobligowany do weryfikacji przedstawionej w nim argumentacji i wykładni przepisów w kontekście danego przypadku, z uwzględnieniem ewentualnych prawomocnych wyroków sądowych wydanych w sprawie, które wiążą sąd i organy.

Definicje istotne z punktu widzenia stanu faktycznego sprawy zawiera art. 3 prawa budowlanego. Kategoria obiektów budowlanych jest zróżnicowana, jest to pojęcie najszersze, obejmujące zarówno budynki, jak i budowle oraz obiekty małej architektury. Zakwalifikowanie obiektu do któregokolwiek z rodzajów obiektów budowlanych, stanowi o poddaniu go reżimowi prawa budowlanego. Pełnomocnik skarżącej określił znajdujący się na działce drewniany obiekt o funkcji usługowo-mieszkalnej jako "szałas". Zastosowany zabieg językowy nie uzasadnia tezy, że mamy do czynienia z jakimś szczególnym rodzajem obiektu, nie poddanym przepisom prawa budowlanego. Aby ten obiekt zwolnić z reżimu prawa budowlanego należy wykazać, że nie wykazuje on cech któregoś z rodzajów obiektów budowlanych, a nie określać go terminem obcym prawu budowlanemu. Pełnomocnik strony skarżącej akcentuje, że obiekt ten nie jest budynkiem, albowiem nie posiada fundamentów i nie jest w konsekwencji trwale złączony z gruntem. Organ I instancji zakwalifikował ten obiekt do kategorii budynków, co zaakceptował organ odwoławczy. Budynkiem w rozumieniu prawa budowlanego jest, zgodnie z definicją art. 3 pkt 2 ustawy, obiekt trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, posiadający fundamenty oraz dach. Definicje legalne są przepisami prawa, które mają wiążący wpływ na ustalanie znaczenia innych przepisów, nie oznacza to jednak, że same nie podlegają interpretacji. Przepisy ustawy nie definiują terminu "fundament", nie precyzują także na czym polega trwałe złączenie z gruntem. W okolicznościach faktycznych danej sprawy należy rozważyć, czy obiekt z gruntem jest połączony trwale i czy posiada fundament. Za obiekty trwale połączone z gruntem w orzecznictwie sądowym uznawane są przykładowo blaszane garaże czy przyczepy, ustawiane na stabilizujących je podstawach. Rozmaite technologie wykonywania obiektów, które są wyodrębnione z przestrzeni, mają ściany, podstawę, dach, każą interpretować pojęcia fundamentów i trwałego połączenia z gruntem w sposób nie prowadzący do wyłączenia spod reżimu prawa budowlanego (i zagospodarowania przestrzennego) obiektów kubaturowych, których postawienie skutkuje trwałym zagospodarowaniem terenu. Bezsporne jest, że mający drewnianą konstrukcję obiekt, postawiony jest na płytach, służących jego stabilizacji. Płyty te pełnią zatem funkcję fundamentu, przenosząc obciążenia obiektu na grunt. W przekonaniu Sądu nie jest konieczne, aby fundamenty były zagłębione w gruncie oraz by były konstrukcyjnie połączone z obiektem. Podstawowa funkcją fundamentów jest stabilizacja obiektu, w przypadku obiektów modułowych, składanych z elementów, szkieletowych, taką funkcję mogą pełnić podstawy ułożone na gruncie. Stanowisko, że istniejący usługowo-mieszkalny obiekt nie ma fundamentów, nie jest zgodne ze stanem faktyczny, wszak oględziny wykazały, że nie jest położony bezpośrednio na gruncie, lecz jego podparciu i stabilizacji służą elementy betonowe, pełniąc rolę fundamentów.

Podobnie wygląda w ocenie Sądu sprawa trwałego połączenia obiektu z gruntem. Nie jest tak, że można go swobodnie przesuwać z miejsca na miejsce, przeszkodą ku temu są zarówno jego wymiary, jak i sposób posadowienia oraz fakt podłączenia do elektryczności i zbiornika na nieczystości. Technicznie nie jest wykluczone przeniesienia na inne miejsce całych, mających znaczne wymiary obiektów. Odbywać się to jednak musi z użyciem specjalistycznego sprzętu, przy zastosowaniu szczególnych technologii. Wykonany obiekt, jeśli może zmienić lokalizację, to niewątpliwie przy użyciu albo specjalistycznego sprzętu, albo po uprzednim, choćby częściowym rozebraniu i odtworzeniu w innym miejscu. Nie można przyjąć, że obiekt nie jest trwale połączony z gruntem tylko z tego powodu, że nie jest w nim zagłębiony. O trwałości połączenia z gruntem decyduje na tyle względna stabilizacja lokalizacji, że obiekt nie może być swobodnie i w każdym czasie, bez potrzeby zastosowania specjalistycznych urządzeń lub częściowej rozbiórki, na gruncie przesuwany. Obiekty trwale połączone z gruntem w rozumieniu prawa budowlanego, którego celem jest poddanie budowlanej działalności inwestycyjnej kontroli i reglamentacji, nie muszą jednocześnie stanowić części składowych gruntu w rozumieniu prawa cywilnego. Nakazy na podstawie prawa cywilnego nie muszą być kierowane wyłącznie do właścicieli gruntu, ich adresatami są w pierwszej kolejności inwestorzy. Kwalifikacja wykonanego na działce skarżącej obiektu drewnianego jako budynku jest w ocenie Sądu prawidłowa. Natomiast objęcie rozstrzygnięciem także podłączonego do budynku zbiornika na nieczystości ciekłe znajduje uzasadnienie w definicji art. 3 pkt 1 lit. a) prawa budowlanego, która za całość uznaje budynek wraz z urządzeniami technicznymi. Pojęcie urządzeń technicznych nie zostało zdefiniowane, można jednak za przykład takiego urządzenia uznać zbiornik na nieczystości, który służy funkcjonowaniu budynku i umożliwia gromadzenie ścieków powstałych w związku z korzystaniem z budynku. Zarzut, że zbiornik ten nie nadaje się do rozbiórki, ponieważ stanowi jedną całość, nie jest trafny. Rozbiórka nakazywana prawem budowlanym nie musi oznaczać fragmentaryzacji obiektu, dzielenia go na mniejsze części i usuwania fragmentów. Celem orzekanej rozbiórki jest usunięcie obiektu z gruntu, co może nastąpić bez naruszania całości obiektu.

Prawidłowa jest także kwalifikacja murowanego zadaszonego grilla jako budowli. Nie stanowi on niewątpliwie budynku, nie jest jednak także obiektem małej architektury. Łagodniejszy reżim dotyczący obiektów małej architektury znajduje uzasadnienie w tym, że co do zasady są to obiekty niewielkie o określonej funkcji, albo związanej z architekturą ogrodową (art. 3 pkt 4 lit. b ustawy), albo służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku na zagospodarowanych działkach (art. 3 pkt 4 lit. c ustawy). Stanowią zatem obiekty uzupełniające istniejącą zabudowę. Kategoria obiektów kultu religijnego w niniejszej sprawie nie ma zastosowania. Prawidłowo organy uznały, że rozważać ogrodowy, uzupełniający charakter takiego małego obiektu można w sytuacji, gdy teren jest zagospodarowany lub przeznaczony pod zagospodarowanie uzasadniające powstawanie tego rodzaju obiektów. Wykluczenie realizacji zabudowy podstawowej, uniemożliwia przyjęcie, że w terenie możliwe jest realizowanie obiektów o funkcji uzupełniającej, jak obiekty rekreacji codziennej, mała architektura ogrodowa czy obiekty służące utrzymaniu czystości na zagospodarowanej działce.

Wykonanie na działce skarżącej wyżej opisanych obiektów budowlanych stanowiło budowę w rozumieniu art. 3 pkt 6 prawa budowlanego. Kolejną kwestią istotną dla sprawy jest zatem ustalenie, czy budowa ta wymagała zgody władzy administracyjnej. Zasadą z art. 28 ust. 1 prawa budowlanego jest, że roboty budowlane, w tym budowę, można rozpocząć na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Budowa budynku drewnianego wraz ze zbiornikiem na nieczystości oraz będącego budowlą grilla murowanego z zadaszeniem nie są wymienione w art. 29 prawa budowlanego, który reguluje przypadki robót budowlanych zwolnionych od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Oznacza to, że ich wykonanie wymagało pozwolenia na budowę. Brak takiego pozwolenia uzasadnia ingerencję organów nadzoru budowlanego i wydanie w sprawie rozstrzygnięć, mających na celu usunięcie stanu bezprawności. W przypadku samowoli polegającej na budowie bez wymaganego pozwolenia, co miało miejsce w przypadku skarżącej, zastosowanie znajduje przepis art. 48 prawa budowlanego.

Przepis art. 48 prawa budowlanego umożliwia legalizację samowolnej budowy. Jej warunkiem jest jednak uprzednie stwierdzenie, że wykonane roboty są zgodne m. in. z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W tym zakresie organ nadzoru budowlanego ustalił, że zgodność taka nie zachodzi, albowiem dla działki skarżącej plan nie ustala linii zabudowy. Okoliczność ta została przez Sąd potwierdzona poprzez ogląd nadesłanego przez Burmistrza Miasta rysunku planu miejscowego. Plan miejscowy składa się z dwóch elementów, części tekstowej uchwały i stanowiącego załącznik nr [...] rysunku planu. Jak stanowi przepis § 2 ust. 1 uchwały Rady Gminy J. z [...] r., nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy J. (Dz. Urz. Woj. [...]. Nr 113, poz. 2900 z 14 września 2005 r.), na rysunku planu ustaleniami obowiązującymi są oznaczenia graficzne oznaczające m. in: granice obszaru objętego planem, linie rozgraniczające tereny o różnych funkcjach lub zasadach zagospodarowania, granice stref ochrony konserwatorskiej, nieprzekraczalne linie zabudowy. Obowiązujące znaczenie mają także symbole identyfikacyjne terenów, złożone z oznaczenia sołectwa (litery od A-I), oznaczenia liczbowego i oznaczenia literowego, dotyczącego przeznaczenia terenu. Symbol literowy Rn oznacza tereny rolne i leśne z dopuszczeniem urządzeń i tras turystyki narciarskiej, zaś litera B oznacza sołectwo K. Przepis § 49 planu zawiera ustalenia dla jednostek oznaczonych na rysunku planu symbolami A.1R, B.1Rn, C.1Rn, F.1Rn, G.1Rn, H.1Rn, I.1Rn, czyli dla terenów położonych w sołectwach: J. (A), K. (B), K. (C), P. (F), P. (G), S. (H) i S. (I). Podstawowe przeznaczenie tych terenów to lasy i tereny rolne, zaś przeznaczenie uzupełniające to wyciągi narciarskie, trasy zjazdowe, urządzenia i obiekty towarzyszące, obiekty usługowe związane z obsługą tras turystycznych i narciarskich, urządzenia infrastruktury technicznej, drogi, parkingi, dojazdy i dojścia. Istotne znaczenie w niniejszej sprawie ma przepis § 49 ust. 1 pkt 4 lit. a planu, który w zasadach zagospodarowania terenu przewiduje, że lokalizacja obiektów kubaturowych oraz miejsc postojowych służących obsłudze tras narciarskich jest dopuszczona tylko w obrębie terenów, dla których na rysunku planu wyznaczone zostały nieprzekraczalne linie zabudowy. Mając na względzie przeznaczenie terenów pod realizację tras narciarskich, ograniczenie powstawania obiektów kubaturowych i parkingów, jako obiektów wpływających na możliwość prowadzenia tras zjazdowych, tylko do obszarów wyraźnie wyznaczonych na rysunku planu można uznać za zrozumiałe. Należy jednak podkreślić, że w niniejszym postępowaniu Sąd nie dokonuje kontroli uchwały w przedmiocie planu miejscowego. Natomiast skarżąca, podnosząc zarzuty wobec legalności planu, nie wniosła na ten plan skargi do sądu. Z tego powodu podnoszenie przez kwalifikowanego pełnomocnika w postępowaniu dotyczącym nakazu wydanego przez organ nadzoru budowlanego, zarzutu w stosunku do prawidłowości planu, nie mogło odnieść skutku. Pełnomocnik skarżącej akcentuje, że w jego przekonaniu w żadnej z jednostek wymienionych w § 49 planu, nie wyznaczono linii zabudowy, co czyni plan wadliwym i uniemożliwia realizację przeznaczenia dopuszczalnego. Z punktu widzenia niniejszej sprawy nie jest jednak istotne, czy plan ustala linie zabudowy dla którejkolwiek z jednostek wymienionych w § 49, ale czy ustala je dla działki skarżącej. Nie budzi wątpliwości, że rysunek planu dla terenu, w którym położona jest działka skarżącej, nie wyznacza linii zabudowy. Wyklucza to zrealizowanie na tym terenie jakichkolwiek obiektów kubaturowych czy parkingów. Stanowisko to jest zgodne z wyrażonym przez sąd administracyjny w prawomocnym wyroku z dnia 6 października 2008 r. w sprawie o sygn. II SA/Gl 266/08. Fakt, że przez działkę przebiega wyciąg narciarski nie niweczy powyższych wniosków. Jak podała skarżąca, został on zrealizowany na podstawie decyzji z roku [...], natomiast plan uchwalono w roku [...] i nie ma on wpływu na legalność obiektów istniejący przed tą datą. Być może właśnie przebieg trasy wyciągu był powodem, dla którego w jego sąsiedztwie nie wyznaczono linii zabudowy, aby nie wprowadzać w terenie obiektów wpływających na bezpieczeństwo trasy narciarskiej.

Należy też zwrócić uwagę, że nawet ewentualna odmowa zastosowania przez Sąd aktu planu miejscowego ze względu na stwierdzoną niezgodność z ustawą nie może mieć znaczenia dla sprawy legalności decyzji wydanej w oparciu o art. 48 prawa budowlanego. Taka odmowa nie prowadzi wszak do uchylenia mocy obowiązującej aktu prawa miejscowego, nie skutkuje także wyznaczeniem linii zabudowy, sąd nie może także orzec, jakie winny być postanowienia planu. Mając wątpliwości co do prawidłowości planu, strona uprawniona była wnieść na plan skargę do sądu administracyjnego, ograniczenia wynikające z planu były skarżącej znane od dłuższego czasu, czego dowodem jest wyrok z 2008 r.

Analiza rysunku planu potwierdza zasadność stanowiska organów, że na działce skarżącej nie można zrealizować zabudowy o charakterze kubaturowym. Wyklucza to możliwość legalizacji samowolnej budowy i w konsekwencji uzasadnia nakaz rozbiórki orzeczony przez organy nadzoru budowlanego.

Mając na uwadze podane argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.