Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1027/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 32 ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 124 poz 859
law: Ustawa z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska Sędziowie sędzia WSA Monika Barszcz (spr.) sędzia SO del. Aleksandra Westra Protokolant ref. staż. Beata Karczewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2021 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2021 r., znak sprawy [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie wymagań dotyczących ochrony środowiska oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 17 czerwca 2021 r. A. B. (dalej także: Skarżący, Strona) zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2021 r. (znak [...]) utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2020 r. (znak [...]) w sprawie nałożenia na A. B. kary pieniężnej w wysokości 110 000 (sto dziesięć tysięcy) złotych.

Kara pieniężna została nałożona na Skarżącego, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Handel Artykułami Przemysłowymi A. B. z siedzibą [...], jako na odbiorcę odpadów o kodzie 16 01 04* w postaci 7 sztuk uszkodzonych pojazdów marki:

1) MAN o numerze identyfikacyjnym nadwozia [...],

2) MAN o numerze identyfikacyjnym nadwozia [...],

3) MAN o numerze identyfikacyjnym nadwozia [...],

4) MAN o numerze identyfikacyjnym nadwozia [...],

5) Volvo S40 o numerze identyfikacyjnym nadwozia [...],

6) Mercedes w kolorze białym o numerze identyfikacyjnym nadwozia [...],

7) Toyota Avensis o numerze identyfikacyjnym nadwozia [...],

przywiezionych nielegalnie bez dokonania zgłoszenia do Głównego Inspektora

Ochrony Środowiska.

Stan sprawy przedstawia się następująco:

W okresie od 6 marca 2017 r. do 25 kwietnia 2017 r. inspektorzy

Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w [...] Delegatury w [...] przeprowadzili kontrolę interwencyjną u Skarżącego. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą Handel Artykułami Przemysłowymi A. B. z/s [...], [...], polegającą na handlu pojazdami ciężarowymi, dostawczymi i osobowymi sprowadzonymi z zagranicy. Podczas kontroli przeprowadzono oględziny nieruchomości, na których prowadzona jest ww.

działalność gospodarcza, zlokalizowanych w miejscowości [...] przy ul. [...] (działki nr ew. [...], [...]), wykonano dokumentację fotograficzną oraz przesłuchano A. B.. Materiał dowodowy w sprawie stanowi protokół kontroli nr PL [...], wraz z załącznikami. Protokół kontroli został podpisany bez uwag.

Pismem z dnia 28 kwietnia 2017 r. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska przekazał Głównemu Inspektorowi Ochrony Środowiska ustalenia kontroli wraz z całą dokumentacją sprawy.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska, po analizie nadesłanej przez WIOŚ dokumentacji, pismem z dnia 2 sierpnia 2017 r. znak: [...] zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie określenia sposobu gospodarowania odpadami o kodzie 16 01 04* w postaci uszkodzonych lub niekompletnych pojazdów (dokładnie wskazanych w tym piśmie).

Pismem z dnia 15 sierpnia 2017 r. Skarżący odpowiedział na pismo GIOŚ, dołączając kopię protokołu przesłuchania przeprowadzonego podczas kontroli w

marcu i kwietniu 2017 r., tj. załącznik nr 3 do protokołu kontroli nr [...] i kopie dokumentów sprzedaży i rejestracji kilku pojazdów.

Postanowieniem z dnia [...] września 2017 r. GIOŚ wezwał Skarżącego do zastosowania procedur określonych w art. 24 ust. 3 rozporządzenia nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów, przemieszczonych z terytorium Niemiec i Wielkiej Brytanii na terytorium Polski, poprzez zagospodarowanie odpadów o kodzie 16 01 04* w postaci uszkodzonych i niekompletnych 4 opisanych w tym postanowieniu pojazdów oraz wskazał sposób i termin realizacji zobowiązania.

Pismem z 3 października 2017 r. Skarżący wniósł zażalenie na ww. postanowienie GIOŚ. Decyzją z [...] stycznia 2018 r. (znak [...]) GIOŚ umorzył w części jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie określenia sposobu gospodarowania odpadami o kodzie 16 01 04* w postaci 8 uszkodzonych pojazdów (1. MAN, nr identyfikacyjny nadwozia [...], 2. MAN nr id. nadwozia [...], 3. MAN nr id. nadwozia [...], 4. VOLVO S40 nr id. nadwozia [...], 5. MERCEDES w kolorze białym, 6. SEAT LEON nr id. nadwozia [...], 7. SKODA ROOMSTER nr id. nadwozia [...], 8. TOYOTA AVENSIS nr id. Nadwozia

[...] oraz odpadu o kodzie 16 01 06 w postaci uszkodzonego i niekompletnego pojazdu marki MAN nr id. nadwozia [...]. Umorzenie postępowania nastąpiło odnośnie 5 z ww. pojazdów jako odpadów o

kodzie 16 01 04* (1. MAN, nr identyfikacyjny nadwozia [...], 2. MAN nr id. nadwozia [...], 3. MERCEDES w kolorze białym, 4. SEAT LEON nr id. nadwozia [...], 5. SKODA ROOMSTER nr id. nadwozia [...]).

Po rozpoznaniu zażalenia Skarżącego na postanowienie GIOŚ z [...] września 2017 r., GIOŚ w postanowieniu z dnia [...] lipca 2018 r. (znak [...]) uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie I instancji w całości.

[...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska zawiadomieniem z

dnia 29 listopada 2017 r. znak: [...] wszczął z urzędu

postępowanie administracyjne w sprawie wymierzenia administracyjnej kary

pieniężnej na odbiorcę odpadów – A. B. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Handel Artykułami Przemysłowymi A. B. z/s [...], [...], przywiezionych nielegalnie bez dokonania zgłoszenia.

Pismem z dnia 13 grudnia 2017 r. Skarżący złożył wyjaśnienia.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2017 r., znak: [...], MWIOŚ zawiesił wszczęte z urzędu w dniu 29 listopada 2017 r. postępowanie administracyjne w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej na odbiorcę odpadów.

Pismem z dnia 19 lutego 2018 r. znak: [...] Główny

Inspektor Ochrony Środowiska zwrócił się z prośbą do MWIOŚ o przeprowadzenie

kontroli u Pana A. B..

W związku z powyższym wnioskiem, w okresie od 18 kwietnia 2018 r. do 27 kwietnia 2018 r. upoważniony inspektor WIOŚ w Warszawie Delegatury w [...] przeprowadził kontrolę u A. B. na terenie nieruchomości zlokalizowanych w [...], ul. [...] (działki nr ew. [...], [...]). Ustalenia kontroli zawarto w protokole kontroli nr PL [...], wraz z załącznikami. Protokół kontroli został podpisany bez uwag.

Pismem z dnia 27 kwietnia 2018 r. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska przekazał Głównemu Inspektorowi Ochrony Środowiska ustalenia kontroli nr PL [...].

[...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia [...] stycznia 2020 r. znak: [...] podjął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej na odbiorcę odpadów – A. B. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Handel Artykułami Przemysłowymi A. B., przywiezionych nielegalnie bez dokonania zgłoszenia.

Zawiadomieniem z dnia 4 lutego 2020 r., znak: [...], Strona została poinformowana o zakończeniu postępowania dowodowego w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej na odbiorcę odpadów.

Z uwagi na konieczność umożliwienia Stronie zapoznania się z materiałem dowodowym przedłużono termin załatwienia sprawy do dnia 15 kwietnia 2020 r.

Strona nie skorzystała z przysługujących uprawnień.

Decyzją z dnia [...] marca 2020 r. ([...]) [...] WIOŚ wydał decyzję nakładając na A. B., jako odbiorcę odpadów o kodzie 16 01 04* w postaci 7 uszkodzonych pojazdów, karę pieniężną w kwocie 110 000 zł. Pismem z dnia 6 kwietnia 2020 r. wraz z załącznikami Skarżący odwołał się od decyzji organu I instancji.

W toku postępowania odwoławczego GIOŚ kilkakrotnie informował Skarżącego

o przedłużającym się postępowaniu i wskazywał nowy termin załatwienia sprawy. Organ zwrócił się także o wykonanie tłumaczenia dokumentów na język polski

(wniosek o tłumaczenie nr 92, nr 94, nr 95).

Pismem z 24 lutego 2021 r. GIOŚ poinformował Skarżącego o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów i zgłoszonych żądań, a także o nowym terminie rozpoznania odwołania.

W dniu 12 maja 2021 r. GIOŚ wydał zaskarżoną w niniejszym postępowaniu sądowo-administracyjnym decyzję.

W uzasadnieniu decyzji Organ II instancji wskazał m. in., że kluczowe znaczenie ma definicja pojęcia "odpad" określona w art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2021 r. poz. 779), zgodnie z nią przez odpady rozumie

się "każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany". Wskazał na przyjęte w orzecznictwie polskich sądów administracyjnych i TSUE definicje pojęć "pozbycie się", "odpadu". Ponadto wskazał na istotę dokumentów "towarzyszących"' pojazdowi w momencie jego sprowadzania, a których istnienie wskazuje na zaistnienie przestanki pozbycia się. Późniejsze złożenie innych dokumentów, którymi Skarżący nie dysponował w dacie przemieszczania, nie może mieć wpływu. (Wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 listopada 2010r. sygn. akt IV SA/Wa 1466/10).

Zdaniem organu analiza dokumentacji sprawy, w tym głównie Protokołu kontroli PL [...] oraz PL [...], pozwala stwierdzić, że pojazdy, które znajdowały się na kontrolowanym terenie, należącym do Skarżącego, w dniu kontroli były uszkodzone i częściowo zdemontowane.

Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, zdaniem GIOŚ,

daje podstawę, aby stwierdzić, iż Skarżący sprowadził pojazdy z Wielkiej Brytanii do Polski w dacie przemieszczania bez kompletu dokumentów wymaganych przy rejestracji pojazdu na terytorium Polski. Skarżący w chwili ich przywozu do Polski nie posiadał dowodów rejestracyjnych. Brak możliwości zarejestrowania pojazdu, wykorzystania go zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem, wskazuje na

przemieszczenie z zagranicy odpadów pojazdów wypełniających definicję odpadów.

W ocenie organu odwoławczego stan faktyczny przedmiotowej sprawy jednoznacznie wskazuje, iż z uwagi na wskazany powyżej status spornych pojazdów, jako odpadów o kodzie 16 01 04* w dacie ich międzynarodowego przemieszczenia, który został wyczerpująco uzasadniony w zaskarżonej decyzji, [...]

Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska prawidłowo zastosował przepisy i w

drodze zaskarżonej decyzji nałożył karę pieniężną w wysokości 110 000 zł na Skarżącego, jako odbiorcę odpadów wwiezionych do kraju nielegalnie, bez dokonania zgłoszenia wymaganego przepisami art. 4 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie

przemieszczania odpadów (Dz. Urz. WE L 190 z 12.07.2006 ze zm.).

Skarżący stał się odbiorcą odpadów, których przemieszczenia dokonano nielegalnie, tj. bez zastosowania procedury uprzedniego pisemnego zgłoszenia i

zgody. W świetle powyższego w ocenie organu II instancji w warunkach niniejszej sprawy brak jest możliwości zastosowania art. 189f§ 1 k.p.a.

Odnośnie przesłanki "wagi naruszenia prawa", materiał dowodowy wskazuje, że skala naruszenia jakiego dopuścił się Skarżący, w ocenie organu II instancji, nie

jest znikoma. Świadczy o tym dokumentacja wskazująca, że przedmiotem przemieszczenia i odbioru było 7 szt. uszkodzonych pojazdów, co nie może być przez organ II instancji uznane za znikomą wagę naruszenia, a co z kolei wyklucza

możliwość zastosowania w stosunku do Strony art. 189f § 1 k.p.a.

Odnosząc się do przesłanek określonych w art. 189f § 2 wyjaśnił, że z uwagi na dokonany charakter naruszenia, polegający na dokonaniu czynności, która nie została poprzedzona zastosowaniem właściwej procedury, nie jest w żaden sposób możliwe cofniecie naruszenia prawa. Brak jest możliwości odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, gdyż nie pozwoli to na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. Kara powinna oczywiście pełnić funkcję prewencji indywidualnej, ale w niniejszej sprawie niemniejszą wagę ma znaczenie tej kary jako prewencji ogólnej.

W skardze do Sądu na powyższą decyzję Skarżący zarzucił GIOŚ naruszenie:

I. Przepisów prawa procesowego mogących mieć istotny wpływ na wynik

sprawy, to jest:

1) art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2019

r. poz. 701 ze zm.; dalej: ustawa o odpadach lub u.o.) w związku z art. 32 ust.1, art.

34 oraz art. 35 ust. 1, 2, 3 ustawy z 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz.U. z 2018 r., poz. 296 z późn. zm. dalej: ustawa o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów lub u.m.p.o.), poprzez przyjęcie, że Skarżący dokonał sprowadzenia uszkodzonych pojazdów;

2) art. 7a oraz art. 81 a Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) poprzez rozstrzygnięcie na niekorzyść Skarżącego wątpliwości co do tego czy:

- sprowadzonym pojazdom towarzyszyły dokumenty pozwalające na ich rejestrację po naprawie,

- czy pojazdy opuściły kraj pochodzenia, jako odpady,

- czy sprowadzone pojazdy były całkowicie bezużyteczne i niesprawne oraz nienadające się do poruszania po drogach publicznych;

3) art. 189f § 1 i § 2 w związku z art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedostateczne rozważanie przesłanek do odstąpienia od wymierzenia kary i poprzestania na zastosowaniu upomnienia w miejsce nałożenia kary w wysokości 110 000 zł;

4) art. 7, art. 8 oraz art. 77 § 1 i 2 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób zapewniający poszanowanie dla zasady prawdy obiektywnej oraz naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej stanowiącą prawną gwarancję ochrony praw obywatela

wobec władczego działania władzy publicznej, poprzez:

a) odmowę dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na okoliczność stanu sprowadzonych przez Skarżącego siedmiu pojazdów i w konsekwencji uznanie, że pojazdy te stanowiły odpady;

b) odmowę uwzględnienia przedłożonych brytyjskich dokumentów rejestracyjnych pojazdów z których wynika, że pojazdy nie stanowią odpadu i mogą zostać dopuszczone do ruchu po wykonaniu naprawy i przeprowadzeniu stosownych badań diagnostycznych;

5) art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i niedokonanie wszechstronnej oceny całokształtu materiału dowodowego i uznanie,

że pojazdy wymagają "poważnej naprawy", gdy w zebranym materiale dowodowym brak jest dowodów na poparcie tego twierdzenia, a w konsekwencji ustalenie okoliczności faktycznie niezgodnie z prawidłami logiki w innym przypadku organ wywiódłby, że pojazdy nie są odpadem skoro bowiem nie istnieje dowód, iż pojazdy były "poważnie uszkodzone". Intencją skarżącego było dokonanie transakcji handlowej sprzedaży pojazdów tak naprawionych, jak uszkodzonych. Przy tym pojazdy nie są odpadem i można je naprawić, a następnie dopuścić do ruchu, tym samym brak jest podstaw do uznania, że samochody były odpadem w momencie sprowadzenia;

6) art. 81 a k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie na niekorzyść Skarżącego istniejących wątpliwości, co do tego czy sprowadzonym pojazdom towarzyszyły dokumenty pozwalające na ich rejestrację po naprawie;

7) art. 7, art. 77 § 1 i § 2, art. 80 i 107 kpa poprzez zaniechanie wszechstronnego rozpatrzenia zgromadzonego materiału dowodowego istotnego z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy, przede wszystkim w przedmiocie ustalenia rzeczywistej woli Skarżącego co do wykorzystania sprowadzonych siedmiu pojazdów, błędne uznanie, że pojazdy te były uszkodzone w stopniu uniemożliwiającym ich eksploatację, błędne i subiektywne uznanie, że pojazdy te są odpadami i nie mogły zostać wykorzystane w inny sposób aniżeli przez jego unieszkodliwienie (kasację);

8) art. 7 kpa poprzez niedostateczne wyjaśnienie sprawy, niepowołanie biegłego na okoliczność stwierdzenia czy siedem pojazdów nabytych przez

skarżącego są odpadami i nie ma możliwości ich wykorzystania w inny sposób, naprawy lub nawet możliwości ich zwykłej eksploatacji z uwagi na to, że inspektorzy

nie posiadają wiedzy specjalnej z zakresu mechaniki samochodowej i nie mogli sami jednostronnie określić rzeczywistego stanu samochodów, a kwestia ta była sporna,

zaś ogromna ilość czasu przeznaczona na wydanie decyzji w I i II instancji spokojnie pozwoliłaby na zbadanie tej istotnej dla sprawy kwestii.

II. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1) art. 32 ust. 1 i art. 34 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów w zw. z art. 3 rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. WE L 190 z 12 lipca 2006 r. ze zm.) oraz w zw. z art. 2, 31 ust. 3 Konstytucji RP i art. 7, 8 k.p.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że istnieją podstawy do nałożenia na skarżącego kary administracyjnej w wysokości 110 000 zł;

2) art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach poprzez przyjęcie przez Organ odwoławczy, że sprowadzone pojazdy był odpadem, gdy w rzeczywistości były pojazdami zakupionym z uwagi na konkurencyjną cenę z przeznaczeniem do naprawy

i do dalszej odsprzedaży;

3) art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów poprzez uznanie skarżącego za odbiorcę odpadów przywiezionych nielegalnie, a tym samym naruszenie:

a) pkt 1 Preambuły rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 który wskazuje, że wpływ rozporządzenia na handel międzynarodowy ma charakter uboczny;

b) § 1, § 2 oraz załącznika nr 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z 9 grudnia 2014 r, w sprawie katalogu odpadów poprzez uznanie, że skarżący dokonał przemieszczenia odpadu o kodzie 16 01 04* zdefiniowanego jako "zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy";

4) art. 3 ust. 1 pkt. 6 ustawy o odpadach poprzez błędne zastosowanie i uznanie siedmiu sztuk uszkodzonych pojazdów za odpad, choć Skarżący jako ich właściciel nie ma zamiaru (obecnie) pozbycia się pojazdów. Chce je naprawić oraz następnie jako pełnosprawne zbyć;

5) art. 25 ust. 1 pkt. 2 ustawy o międzynarodowym przemieszczeniu odpadów w zw. z art. 3 ust. 1 pkt. 6 ustawy o odpadach poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że w sprawie miał miejsce nielegalny międzynarodowy obrót odpadami;

6) art. 72 ust. 1 pkt. 1 i 5 ustawy z 20 czerwca 1997 r., Prawo o ruchu drogowym poprzez jego błędne zastosowanie albowiem do rejestracji samochodu wystarczy dowód jego własności (skarżący posiada umowę, faktury oraz brytyjskie dowody rejestracyjne - co organ II instancji sam przyznał), a dowód rejestracyjny pojazdu nie jest wymagany o ile samochód nie był wcześniej rejestrowany w kraju - co ma miejsce w sprawie.

Stawiając powyższe zarzuty Skarżący wniósł o: uchylenie w całości decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] maja 2021 r., nr [...]; uchylenie decyzji organu I instancji; zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego

wg norm przepisanych; rozpoznanie skargi na rozprawie.

Ponadto Skarżący wniósł o przeprowadzenie i dopuszczenie dowodów uzupełniających z dokumentów, w postaci: brytyjskich dowodów rejestracyjnych

siedmiu sprowadzonych przez skarżącego pojazdów, faktur zakupu pojazdów, świadectwa wywozu pojazdów, na okoliczności podniesione w skardze.

W odpowiedzi na skargę GIOŚ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi, zasądzenie kosztów według norm przepisanych, rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna. Sąd nie dopatrzył się bowiem w działaniu organu administracji ani wskazywanego naruszenia przepisów postępowania, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi, ani naruszenia norm prawa materialnego.

Spór prowadzony w niniejszej sprawie koncentruje się na ustaleniu czy pojazdy sprowadzone przez skarżącego na terytorium RP mogą być uznane za odpad.

Materialnoprawną podstawę decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska stanowił art. 32 ust. 1 u.m.p.o. Zgodnie z tym przepisem Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska nakłada na odbiorcę odpadów przywiezionych nielegalnie bez

dokonania zgłoszenia, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości od 50.000 do 500.000 zł (poprzednio 300.000 zł). Zasadnie uznały organy obu instancji, orzekające

w niniejszej sprawie, że zostały w niej spełnione ustawowe przesłanki, zobowiązujące organy inspekcji ochrony środowiska do wymierzenia Skarżącemu kary, o której mowa w art. 32 ust. 1 u.m.p.o. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach, przez odpady rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Z powołanych przepisów wynika, że niezbędnym warunkiem uznania danego przedmiotu za odpad jest, aby posiadacz wyzbywał się jego lub zamierzał się wyzbyć. Zarówno prawo krajowe jak i wspólnotowe nie definiują pojęcia "pozbywania się" ("usuwania"). Niemniej jednak, zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowym i poglądami doktryny prawniczej, "pozbycie" oznacza zmianę sposobu użytkowania danego przedmiotu, niezgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem (tak m.in. wyrok NSA z 9 czerwca 2009 r., sygn. akt

II OSK 960/08, wyrok NSA z dnia 12 marca 2013 r., II OSK 2132/11). Z "pozbyciem

się" mamy także do czynienia wówczas, gdy posiadacz przedmiotu nie znajduje dla niego żadnego zastosowania (por. W. Radecki: Ustawa o odpadach. Komentarz. Warszawa 2008 r., s. 81). Z kolei WSA w Warszawie w wyroku z 26 maja 2008 r.,

sygn. akt IV SA/Wa 174/08 stwierdził, że: "w kontekście kwalifikacji przedmiotu jako odpadu chodzi raczej o brak użyteczności zgodnie z dotychczasowym

przeznaczeniem, co - jak wskazuje doświadczenie życiowe - może mieć charakter względny/subiektywny (rzecz nieużyteczna dla jednej osoby może pozostać przydatna dla innej osoby)". Możliwość odzysku odpadu nie wpływa na ocenę określonego

towaru jako odpadu. Innymi słowy, nie pozbawia właściwości odpadu możliwość zagospodarowania go przez odzysk (wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 grudnia 2015

r., IV SA/Wa 1384/15). Należy w tym miejscu podkreślić, że problematykę definicji odpadów poruszają także liczne orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (ETS). W wyroku z 22 marca 1990 r. (C-359/88) Trybunał orzekł, że substancje i przedmioty zdolne do powtórnego wykorzystania mogą być odpadem. Z kolei w połączonych sprawach C-418/97 i C-419/97 Trybunał orzekł, że przedmiot poddawany procesom odzysku jest odpadem (wyrok ETS z 15 czerwca 2000 r.). W wyroku z 15 stycznia 2004 r. w sprawie C-235/02 (ECR 2004/1B/I-01005) ETS stwierdził, że pojęcie odpadu nie wyłącza substancji i przedmiotów, które nadają się do dalszego gospodarczego wykorzystania. Zdaniem ETS, odpadami są także materiały podlegające ponownemu gospodarczemu wykorzystaniu, będące przedmiotem transakcji lub wymienione na listach handlowych nawet wówczas, gdy zostaną

poddane procesom dezaktywacyjnym, mającym na celu unieszkodliwienie potencjalnych zagrożeń (wyrok ETS z 25 czerwca 1997 r. w połączonych sprawach:

C-304/94, C-330/94, C-342/94 i C-224/95 - publ. ECR 1997/6/I-03561).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy uznać, że organy w sposób prawidłowy zakwalifikowały uszkodzone pojazdy jako odpad w dacie międzynarodowego przemieszczenia.

Sąd przede wszystkim podzielił stanowisko ugruntowane w orzecznictwie, że nabycie przez pojazd statusu odpadu uzależnione jest od tego, czy w momencie przekroczenia granicy może on być wykorzystywany zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem, a zatem czy może on poruszać się po drogach. Z tej przyczyny w postępowaniu w sprawie dotyczącej międzynarodowego przemieszczania odpadów

nie bada się możliwości przywrócenia pojazdowi stanu technicznego umożliwiającego dopuszczenie do ruchu drogowego. To, co stanie się w przyszłości z pojazdem, nie ma wpływu na uzyskany przez niego status odpadu (por. wyrok NSA z dnia 9 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 420/16).

Skarżący nie zaprzecza, nawet w skardze, że zakupione i sprowadzone przez niego pojazdy w okresie 23 czerwca 2016 r. – 9 listopada 2016 r., w dniu sprowadzenia były uszkodzone i częściowo zdemontowane, m.in. bez silnika, skrzyni biegów, kabiny. W momencie przemieszczenia nie nadawały się bezpośrednio do wykorzystania zgodnie z ich pierwotnym przeznaczeniem. Sam skarżący wskazuje, że wymagały one naprawy oraz mogą zostać dopuszczone do ruchu po wykonaniu tych napraw i przeprowadzeniu stosownych badań diagnostycznych.

Zauważyć należy, że dla 4 pojazdów Skarżący przedstawił dokumenty wystawione przez brytyjski organ po czasie, kiedy inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska przeprowadzili oględziny terenu nieruchomości skarżącego. Jeżeli chodzi o pojazd marki Toyota Avensis zarówno podczas kontroli

jak i w toku prowadzonego przez GIOŚ postępowania administracyjnego Skarżący nie przedstawił dla ww. pojazdu żadnego dowodu własności. Dodatkowo, za organem należy wskazać, że w przedstawionym fragmencie dowodu rejestracyjnego widnieje zapis: "pojazd zezłomowany ponieważ szacowany koszt naprawy był wyższy niż wartość pojazdu".

W związku z powyższym w niniejszej sprawie nie ma wątpliwości, że pojazdy w momencie przywozu nie posiadały dokumentów pozwalających na ich rejestrację.

Rację mają organy w niniejszej sprawie, że późniejsze złożenie innych dokumentów, którymi Skarżący nie dysponował w dacie przemieszczania, nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy i zakwalifikowanie przedmiotowych pojazdów jako odpadów.

W konsekwencji Sąd podzielił stanowisko organu, że stan prawny i faktyczny spornych pojazdów w dacie ich międzynarodowego przemieszczenia, nie pozwalał na użytkowanie tych pojazdów zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem, co przekłada się wprost na zaistnienie w niniejszej sprawie przesłanki "pozbycia się" ww. pojazdów oraz o prawidłowym zakwalifikowaniu ich jako odpadów.

Ustalenia zawarte w protokole kontroli podpisanym przez Skarżącego wskazują, że prawidłowo organ zakwalifikował przedmiotowe pojazdy jako odpady niebezpieczne o kodzie 16 01 04, w szczególności zauważyć należy, że przy jednym

z pojazdów zauważono widoczne plamy oleju, co świadczy o tym, iż nie zostały one całkowicie osuszone jak twierdzi w skardze Strona.

Z racji tego, iż odpady zużytych lub nienadających się do użytkowania

pojazdów, posiadające właściwości niebezpieczne, nie były sklasyfikowane pod

żadnym kodem w załącznikach III, IIIB, IV lub IVA do rozporządzenia (WE) nr 1013/2006, przemieszczenie przedmiotowych pojazdów na terytorium Polski winno odbyć się - stosownie do postanowień art. 3 pkt 1 lit. b iii rozporządzenia nr 1013/2006

- z zachowaniem procedury uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody właściwych organów.

Stosowne zgłoszenie, odnoszące się do przedmiotowych pojazdów, nie zostało jednakże dokonane. Skarżący, jako nabywca przedmiotowych pojazdów od poprzedniego właściciela, zlecający jego przemieszczenie z zagranicy do Polski, nabył status odbiorcy odpadu.

Tym samym w świetle art. 2 pkt 35 (a) ww. rozporządzenia 1013/2006 przedmiotowe przemieszczenie odpadu stanowiło przemieszczanie nielegalne, a Skarżący jako odbiorca odpadu przemieszczonego nielegalnie podlega odpowiedzialności administracyjnej na zasadach określonych w art. 32 ust.1 u.m.p.o.

Zdaniem Sądu nie można podzielić zarzutów skargi, kwestionujących

posiadanie przez przedmiotowe pojazdy, w dacie jego przemieszczenia na terytorium RP, charakteru odpadów w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o. W tym kontekście nie można także podzielić stanowiska skargi, iż w sprawie doszło do naruszenia art.81a k.p.a., mającego polegać na wadliwym rozstrzygnięciu istotnych wątpliwości co do stanu faktycznego na niekorzyść Skarżącego.

Stan przedmiotowych pojazdów uwidoczniony na wykonanych w trakcie

oględzin zdjęciach i potwierdzony przez Skarżącego, w ocenie Sądu nie budzi wątpliwości. W takim stanie technicznym pojazdy zostały sprowadzone na terytorium Polski. Poprzedni właściciele nie zamierzali naprawiać przedmiotowych pojazdów, ale wyzbyli się ich jako wrak. Należy w tym miejscu ponownie podkreślić, że odpad powstaje wówczas, gdy faktycznie władający przedmiotem nie znajduje dla niego dalszego zastosowania, wyzbywając się go (decydująca jest wola poprzedniego właściciela, a nie jak uważa Skarżący - wola nabywcy). Zatem możliwość odzysku odpadu nie wpływa na ocenę określonego towaru jako odpadu. Innymi słowy, nie pozbawia właściwości odpadu możliwość zagospodarowania odpadu przez odzysk. W konsekwencji przydatność określonego towaru do dalszego wykorzystania po jego naprawie, czy też jego wartość rynkowa nie pozbawia go charakteru odpadu, skoro kwalifikacja do kategorii odpadów jest następstwem woli lub konieczności wyzbycia się przez pierwotnego posiadacza (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 maja 2015 r.,

IV SA/Wa 447/15). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 czerwca 2015

r. w sprawie II OSK 2874/13 wyraźnie stanął na stanowisku, że nabycie przez pojazd statusu odpadu oderwane jest od ewentualnej możliwości przywrócenia jego przydatności gospodarczej, w tym możliwości dopuszczenia go do ruchu w wyniku naprawy, bowiem dla zakwalifikowania przedmiotu (pojazdu) jako odpadu miarodajny jest stan faktyczny istniejący w chwili jego przemieszczenia na terytorium Polski, nie

zaś stan przyszły, hipotetyczny.

Z tego względu bez znaczenia pozostały argumenty Skarżącego dotyczące dokonania naprawy spornych pojazdów i ich ponownej rejestracji. Decydujące znaczenie ma wyzbycie się uszkodzonych pojazdów przez poprzedniego właściciela oraz zakres uszkodzeń uniemożliwiających ich dalszą normalną eksploatację, bez wątpienia przekraczający kategorię "drobnych napraw", w sytuacji, gdy pojazdy nie posiadały np. silnika, kabiny, chłodnicy, skrzyni biegów. Przedmiotowe uszkodzone pojazdy podlegały obowiązkowi uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody

właściwych zainteresowanych organów na podstawie art. 3 rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006. Takiego zgłoszenia nie dokonano, zatem zaistniały podstawy do wymierzenia kary określonej na podstawie art. 32 ust. 1 u.m.p.o.

Zdaniem Sądu w postępowaniu administracyjnym dochowano obowiązków wynikających z art. 7, 8, 77 § 1 i 2, 80 i 107 § 3 k.p.a., tj. wyjaśniono w wyczerpujący sposób stan faktyczny sprawy, wszechstronnie rozpatrzono zgromadzony materiał dowodowy, a także wyczerpująco uzasadniono faktyczne i prawne przesłanki wydania rozstrzygnięć. Możliwość naprawy pojazdów i dopuszczenia ich do ruchu w wyniku naprawy nie ma znaczenia dla spełnienia przesłanki zawartej w art. 32 ust. 1 u.m.p.o, co zostało już wskazane powyżej.

Należy wskazać, odnosząc się do podniesionych zarzutów co do braku przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, że w ocenie Sądu nie przeprowadzając dowodu we wskazywanym przez Skarżącego zakresie organ nie naruszył przepisów postępowania w sposób, który miałby wpływ na wynik sprawy. Słusznie zauważył organ, że strona nie wnosiła o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na etapie postępowania administracyjnego, oraz co najważniejsze - nie było istotne dla rozpoznania niniejszej sprawy to, czy przedmiotowe pojazdy nadawały się do naprawy. Zauważyć przy tym wypada, że GIOŚ jako wyspecjalizowany organ z zakresu ochrony środowiska zobowiązany do prowadzenia postępowania w przedmiotowej sprawie był uprawniony do samodzielnego dokonania oceny zgromadzonego materiału dowodowego, a zatem mógł na podstawie zdjęć oraz znajdującej się w aktach sprawy dokumentów zakwalifikować samodzielnie przedmiotowe pojazdy jako "odpady" w rozumieniu ww. przepisów. Zwłaszcza, że decydujący jest stan faktyczny istniejący w chwili przemieszczenia odpadu na terytorium RP, nie zaś stan przyszły i hipotetyczny.

W tym względzie brak było również podstaw do uwzględnienia na etapie postępowania sądowo-administracyjnego wniosku o przeprowadzenie i dopuszczenie dowodów uzupełniających z dokumentów wskazanych przez Stronę w skardze. Prawidłowo organ stwierdził w odpowiedzi na skargę, że wszelkie zgromadzone w sprawie dokumenty zostały poddane analizie i ocenie, a GIOŚ w zaskarżonej decyzji odniósł się do przedstawionych przez Skarżącego dowodów i przedstawił wnioski płynące z dokonanej analizy.

Sąd podziela również stanowisko organu, iż w sprawie nie można było skorzystać, na zasadzie art.189f k.p.a., z instytucji odstąpienia od wymierzenia kary i poprzestania na pouczeniu Skarżącego.

Sąd przychyla się do stanowiska GIOŚ, że wagi stwierdzonego naruszenia prawa nie można uznać za znikomą, a samo odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej nie pozwoliłoby na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna, gdyż celem tym zgodnie z art. 50 rozporządzenia nr 1013/2006 jest w głównej mierze zapewnienie skutecznego i odstraszającego charakteru kary, a więc nie tylko zapewnienie prewencji indywidualnej, ale przede wszystkim prewencji ogólnej. Samo zaś pouczenie tego efektu nie zapewni, gdyż

może u osób obowiązanych stworzyć wrażenie, iż są one obowiązane przestrzegać wskazanych regulacji tylko po wykryciu naruszenia.

Podkreślenia wymaga fakt, że każdy przywóz odpadów tego typu wymaga zastosowania procedury zgłoszenia i zgody od właściwych organów. W związku z tym każdorazowy przywóz odpadów bez tej procedury jest nielegalnym międzynarodowym przemieszczaniem odpadów i w konsekwencji do każdego takiego zdarzenia mają zastosowanie sankcje z art. 32 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu

odpadów. Waga naruszenia prawa w przedmiotowej sprawie nie była znikoma, skarżący przemieścił odpady w postaci 7 sztuk pojazdów, w tym pojazdy ciężarowe. Wymierzona kara na podstawie art. 32 ust. 1 u.m.p.o została w wysokości zbliżonej do dolnej granicy zagrożenia ustawowego.

Uwzględniając powyższe rozważania należy stwierdzić, że podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Jednocześnie brak jest w sprawie okoliczności, które należałoby wziąć pod uwagę z urzędu, wobec czego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.).