Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 467/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2019-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 18
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 107 par. 3, art. 126
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska Sędziowie Sędzia WSA Marzena Łozowska (spr.) Sędzia WSA Marta Wojciechowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi P. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 3 września 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu na rzecz strony skarżącej kwotę 497,00 zł (słownie złotych: czterysta dziewięćdziesiąt siedem 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez P. Z. (dalej jako: skarżący, strona, zobowiązany) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 3.09.2019 r., którym organ utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Opolu z dnia 17.04.2019 r. w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 28 stycznia 2019 r. o numerach: od [...] do TW [...].

Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Opolu prowadzi postępowanie egzekucyjne skarżącego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 28 stycznia 2019 r. o numerach: od [...] do [...]. Tytuły te obejmują następujące należności:

• składki na ubezpieczenie społeczne za: X, XI, XII / 2007r., I / 2008 r." II, III, IV, V / 2008 r., VI, VII, VIII, IX / 2008 r., X, XI, XII / 2008 r., I / 2009 r., VII, VIII, XII / 2009 r., I / 2010r., II, III, IV, V / 2010 r., VI, VII, VIII, IX / 2010 r., X, XI, XII / 2010 r., I / 2011 r., II. III, IV, V / 2011 r., VI, VII, XII / 2011 r. oraz I / 2012 r.

• składki na ubezpieczenie zdrowotne za : X, XI, XII /2007 r., I /2008 r., II, III, IV, V / 2008 r., VI, VII, VIII, IX / 2008 r., X, XI, XII / 2008 r., I / 2009 r., VII, VIII, XII / 2009 r., I / 2010 r., II, III, IV, V / 2010 r., VI, VII, VIII, IX / 2010 r., X, XI, XII / 2010r., I / 2011 r., II, III, IV, V /2011 r. VI, VII, XII / 2011 r. oraz I / 2012 r.

• składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za : X, XI, XII / 2007 r., I / 2008 r., II, III, IV, V / 2008 r., VI, VII, VIII, IX / 2008 r., X. XI, XII / 2008 r., I / 2009 r., VII, VIII, XII / 2009 r., I / 2010 r., II, III, IV, V / 2010 r., VI, VII, VIII, IX / 2010 r., X, XI, XII / 2010 r., I / 2011 r., II. III, IV, V /2011 r., VI, VII, XII / 2011 r. oraz I / 2012 r.

Podstawę prawną wszystkich obowiązków objętych w/w tytułami wykonawczymi stanowi decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w [...] z dnia 15 maja 2018 r. w sprawie określenia wysokości należności z tytułu konkretnej należności składkowej.

W toku postępowania egzekucyjnego dokonano zawiadomieniami z dnia 29 stycznia 2019 r.

• Nr [...] (na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: od [...] do [...]),

• Nr [...] (na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: od [...] do [...] )

• Nr [...] (na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: od [...] do [...] )

zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w A S.A.

Skarżący reprezentowany przez pełnomocnika pismem z dnia 18 lutego 2019 r. (uzupełnionym pismem z dnia 14 marca 2019 r.) wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie w/w tytułów wykonawczych, podnosząc zarzut przedawnienia roszczeń. Zdaniem pełnomocnika w sprawie ma zastosowanie 5 letni okres przedawnienia, zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redakcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz.U. z 2011r. Nr 232 poz. 1378), który rozpoczyna się 1 stycznia 2012 r. W dniu 15 maja 2018 r. doszło do umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...] W związku z tym doszło do wznowienia biegu terminu przedawnienia. W ocenie pełnomocnika zsumowanie okresów: od 1 stycznia 2012 r. do dnia 2 sierpnia 2016 r. oraz od dnia umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...] do chwili wszczęcia postępowania na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: od [...] do [...] prowadzi do wniosku, że wszystkie należności uległy przedawnieniu. Ponadto pełnomocnik wskazał, że skoro okresy podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej ustalone decyzją z dnia 12 lutego 2018 r. Nr [...] zostały uznane za niezgodne ze stanem faktycznym, to decyzja z dnia 15 maja 2018 r., stanowiąca podstawę należności objętych tytułami wykonawczymi o numerach: od [...] do [...] , również jest niezgodna ze stanem faktycznym.

W piśmie uzupełniającym z dnia 14 marca 2019 r. pełnomocnik dodał, że zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym w doktrynie oraz orzecznictwie uchylenie czynności egzekucyjnej obarczonej wadami prawnymi prowadzi do upadku skutków materialnoprawnych takiej czynności w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia. Analogicznie upada skutek czynności egzekucyjnej, jeżeli postępowanie egzekucyjne zostało umorzone z przyczyny, o której mowa w art. 59 § 1 pkt 1-8 i 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (obecnie Dz. U. z 2018r. poz. 1314 ze zm. - zwanej dalej "u.p.e.a."). Na poparcie swojego stanowiska pełnomocnik przywołał uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2014 r. I FPS 8/13 oraz odwołał się do komentarza autorstwa Piotra Przybysz "Postępowanie egzekucyjne w administracji" (wyd. VIII, WK 2018). Stąd zadaniem pełnomocnika postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...] - na skutek jego umorzenia - nie mogło wywołać skutku w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia.

Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Opolu postanowieniem z dnia 17.04.2019 r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: od [...] do [...]. Organ egzekucyjny poddał analizie stan faktyczny sprawy oraz obowiązujące przepisy prawa i stwierdził, że należności objęte w/w tytułami wykonawczymi nie uległy przedawnieniu z uwagi na zaistnienie w sprawie okoliczności skutkujących zawieszeniem biegu terminu przedawnienia, tj.:

- od 02.08.2016 r. do 05.09.2016 r. (tj. od odebrania decyzji o podleganiu ubezpieczeniom społecznym nr [...] do uprawomocnienia się decyzji);

- od 27.09.2016 r. do 16.01.2017 r. (tj. od odebrania - awizowano - zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego nr [...] do uprawomocnienia się decyzji o zadłużeniu nr [...] -awizowano)

- od 03.02.2017 r. do 15.05.2018 r. (tj. od odebrania tytułów wykonawczych od nr [...] do [...] do wycofania tych tytułów pismo z 15.05.2018 r. nr [...] - awizowano)

- od 23.11.2017 r. do 12.12.2018 r. (tj. od złożenia odwołania od decyzji do uprawomocnienia się postanowienia sądu).

Według organu egzekucyjnego w związku z umorzeniem poprzedniego postępowania egzekucyjnego dotyczącego tytułów wykonawczych z dnia 24.01.2017 r. o numerach: od [...] do [...], bieg terminu przedawnienia nie został wznowiony, ponieważ w tym samym czasie toczyło się postępowanie sądowe, które również zawiesza bieg terminu przedawnienia, co zostało wcześniej już wyjaśnione.

Podjęta została czynność zmierzającą do ściągnięcia należności prawomocnie osądzonych i tytuły te zostały skutecznie doręczone dłużnikowi w dniu 15.02.2019 r.

Uwzględniając wszystkie okresy zawieszenia biegu terminu przedawnienia należności z tytułu składek przedawniłyby się 07.04.2019 r., jednak z uwagi na doręczenie 15.02.2019 r. tytułów wykonawczych bieg terminu przedawnienia został zawieszony.

Działając w imieniu dłużnika – P. Z. pełnomocnik złożył zażalenie na powyższe postanowienie. Rozstrzygnięciu organu egzekucyjnego zarzucił m.in.: naruszenie art. 24 ust. 5b i art. 24 ust. 5f ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, przez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie w związku z uznaniem, że bieg terminu przedawnienia należności objętych przedmiotowym postępowaniem egzekucyjnym uległ zawieszeniu w okresie od dnia 3 lutego 2017 r. do dnia 15 maja 2018 r. oraz od dnia 23 listopada 2017 r. do dnia 12 grudnia 2018 r.

Po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez skarżącego, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu wydał opisane na wstępie postanowienie z dnia 3.09.2019 r.

W uzasadnieniu organ wskazał, że należności z tytułu składek, które nie zostały opłacone w terminie, podlegają ściągnięciu w trybie przepisów ustawy egzekucyjnej lub egzekucji sądowej, którą regulują przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2019r. poz. 1460 z późn. zm.). Należności z tytułu nieopłaconych składek mogą być dochodzone w administracyjnym lub sądowym postępowaniu egzekucyjnym pod warunkiem, że nie uległy one przedawnieniu. W przeciwieństwie do przedawnienia roszczeń cywilnoprawnych przedawnienie należności z tytułu składek powoduje wygaśnięcie zobowiązania wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, chyba że należności z tytułu składek zostały zabezpieczone hipoteką lub zastawem, wówczas po upływie terminu przedawnienia należności te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu do wysokości zaległych składek i odsetek za zwlokę liczonych do dnia przedawnienia.

Organ odwoławczy podniósł, że termin przedawnienia należności z tytułu składek od momentu wejścia w życie ustawy o ubezpieczeniach społecznych ulegał zmianom na przestrzeni lat. W okresie od 1 stycznia 1999 r. do 31 grudnia 2002 r. termin przedawnienia należności wynosił 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się one wymagalne. Następnie w okresie od 1 stycznia 2003 r. do 31 grudnia 2011 r. termin ten wynosił 10 lat. W obecnym stanie prawnym - na podstawie ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. Nr 232, poz. 1378) - z dniem 1 stycznia 2012 r. termin przedawnienia należności z tytułu składek uległ skróceniu z 10 do 5 lat. W tym przypadku ustawodawca wprowadził przepis przejściowy, zgodnie z którym do przedawnienia należności z tytułu składek, którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r. stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym nową ustawą, z tym że 5-letni bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r. Natomiast jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej - przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu.

Termin przedawnienia należności z tytułu składek - w zależności od sytuacji wskazanych w ustawie - może ulec przerwaniu bądź zawieszeniu. Przerwanie biegu terminu przedawniania ma ten skutek, że po ustaniu okoliczności powodującej jego przerwanie biegnie on na nowo, zaś w przypadku jego zawieszenia - termin ten biegnie dalej z uwzględnieniem okresu sprzed zawieszenia.

Organ podał, że kwestie przedawnienia należności z tytułu składek szeroko reguluje art. 24 ust. 4-6 (h) ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (obecnie Dz. U. z 2019r. poz. 300 - zwanej dalej "u.s.u.s."). I tak zgodnie z brzmieniem przepisu art. 24 ust. 4 należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6, który stanowi, że nie ulegają przedawnieniu należności z tytułu składek zabezpieczone hipoteką lub zastawem, jednakże po upływie terminu przedawnienia należności te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu do wysokości zaległych składek i odsetek za zwłokę liczonych do dnia przedawnienia. W myśl art. 24 ust. 5b u.s.u.s. bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Natomiast przepis art. 24 ust. 5f stanowi, że w przypadku wydania przez Zakład decyzji ustalającej obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym, podstawę wymiaru składek lub obowiązek opłacania składek na te ubezpieczenia, bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu od dnia wszczęcia postępowania do dnia, w którym decyzja stała się prawomocna.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy organ stwierdził, że należności składkowe objęte tytułami wykonawczymi o numerach: od [...] do [...] nie są przedawnione. Istotny jest w sprawie również fakt, że decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Opolu z dnia 15.05.2018 r. Nr [...], która stanowiła podstawę wystawienia w/w tytułów wykonawczych, nigdy nie została zaskarżona przez skarżącego. Słusznie wskazał pełnomocnik - odmiennie niż organ egzekucyjny w zaskarżonym postanowieniu - że nie była ona przedmiotem merytorycznego rozpoznania przez Sąd Okręgowy w [...] (w postępowaniu prowadzonym pod sygnaturą [...]), ani Sąd Apelacyjny we [...] (w postępowaniu prowadzonym pod sygnaturą [...]).

W odniesieniu do składek za okres od 10/2007 do 07/2011 zastosowanie miał przepis ustanawiający 10 letni okres przedawnienia. Zatem najstarsza należność za 10/2007 przedawniłaby się dopiero w 2017 roku przy założeniu, że nie wystąpiłyby okoliczności skutkujące zawieszeniem biegu terminu przedawnienia. W związku z wejściem w życie ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. Nr 232, poz. 1378) z dniem 1 stycznia 2012r. termin przedawnienia należności z tytułu składek uległ skróceniu z 10 do 5 lat. Mając na uwadze przepisy przejściowe zawarte w tejże ustawie organ stwierdził, że do w/w należności - z uwagi na to, że były wymagalne na dzień 1 stycznia 2012 r. - zastosowanie w sprawie mają przepisy w zakresie przedawnienia w nowym brzmieniu, z tym że 5 letni termin przedawnienia biegnie na nowo od dnia 1 stycznia 2012 r. Natomiast w zakresie należności składkowych za 12/2011 i 01/2012 (wymagalnych już w 2012 r.) zastosowanie miał 5 letni okres przedawnienia wprowadzony ustawą z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. Nr 232, poz. 1378). Zatem, zdaniem organu odwoławczego, w tych okolicznościach faktycznych istotne znaczenie dla sprawy będzie miało to, czy zaistniały w okresie od 1.01.2012r. (dla składek za okres od 10/2007 do 07/2011) i od 1.01.2013r. (dla składek za 12/2011 i 01/2012) okoliczności skutkujące zawieszeniem biegu terminu przedawnienia należności składkowych.

Organ zaznaczył, że pełnomocnik nie kwestionuje - dając temu wyraz w zażaleniu - okresów zawieszenia biegu terminu przedawnienia, które nastąpiły w dniach:

1) od 2.08.2016 r. do 5.09.2016 r. (według ZUS od dnia doręczenia decyzji z dnia 4.07.2016r. Nr [...] o podleganiu ubezpieczeniom społecznym do dnia uprawomocnienia się tej decyzji - tj. I awizo 18.07.2016 r., II awizo 26.07.2016 r. = 14 dni + 30 dni na zaskarżenie)

2) od 27.09.2016 r. do 16.01.2017 r. (według ZUS od dnia doręczenia zawiadomienia z dnia 8.09.2016 r. Nr [...] RWA [...] o wszczęciu postępowania w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek w wyniku którego została wydana w dniu 24.11.2016 r. decyzja Nr [...] RWA [...] do dnia uprawomocnienia się decyzji o zadłużeniu - I awizo 29.11.2016 r., II awizo 7.12.2016 r. = 14 dni + 30 dni na zaskarżenie).

Pełnomocnik strony zakwestionował natomiast następujące okresy uznane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych jako skutkujące zawieszeniem biegu terminu przedawnienia, a mianowicie:

1) od 3.02.2017 r. do 15.05.2018 r. (według ZUS od dnia odebrania tytułów wykonawczych o numerach: od [...] do [...] do dnia wycofania tych tytułów wykonawczych).

2) od 23.11.2017r. do 12.12.2018r. (od dnia złożenia przez skarżącego odwołania od decyzji z dnia 24.11.2016r. Nr [...] RWA [...] do dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu).

3) od 15.02.2019r. do nadal (tj. od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisów tytułów wykonawczych o numerach: od [...] do [...]).

Zdaniem organu odwoławczego odnośnie okresu od 3.02.2017 r. do 15.05.2018 r. w aktach sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru przez skarżącego odpisów w/w tytułów wykonawczych w dniu 3.02.2017 r. (odbiór osobisty) oraz pismo organu egzekucyjnego z dnia 15.05.2018 r. Nr [...] RWA [...] informujące Bank B S.A. o wycofaniu zajęcia. Natomiast odnosząc się do zarzutu strony, że postępowanie "było bowiem prowadzone w oparciu o tytuły wykonawcze wystawione na podstawie wadliwej decyzji, która następnie została zmieniona" organ wskazał, że skutek doręczenia decyzji z dnia 24.11.2016r. Nr [...] skarżącemu nastąpił w dniu 13.12.2016 r. Termin do jej skutecznego zaskarżenia wynosił 30 dni od dnia jej doręczenia stronie. W terminie tym skarżący nie skorzystał z przysługującego mu prawa skarżenia w/w decyzji. Stąd w dniu 24.01.2017 r. wystawione zostały tytuły wykonawcze o numerach: od [...] do [...]. Działanie to należy uznać za zgodne z prawem.

W części dotyczącej okresu od 23.11.2017r. do 12.12.2018 r. organ stwierdził, że jak wynika z akt sprawy w dniu 23.11.2017 r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Opolu Inspektorat w [...] wpłynęło odwołanie złożone przez pełnomocnika w imieniu skarżącego od decyzji z dnia 24.11.2016 r. Sprawa odwołania została nieprawomocnie rozstrzygnięta postanowieniem z dnia 10 lipca 2018 r. przez Sąd Okręgowy w [...] [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych pod sygn. akt [...]. Na skutek złożonego środka zaskarżenia Sąd Apelacyjny We [...] Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z dnia 21 listopada 2018r. sygn. akt. [...] oddalił zażalenie strony. W związku z tym postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 10.07.2018r. sygn. akt [...] stało się prawomocne.

Odnosząc się do okresu zawieszenia od 15.02.2019 r. organ odwoławczy podniósł, że decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Opolu z dnia 15.05.2018r. Nr [...], która stanowiła podstawę wystawienia w/w tytułów wykonawczych, nigdy nie została zaskarżona przez skarżącego. A zatem wierzyciel miał prawo na jej podstawie wystawić tytuły wykonawcze. Wobec tego, że decyzja ta nadal funkcjonuje w obrocie prawnym brak jest podstaw do umorzenia postępowania prowadzonego na podstawie w/w tytułów wykonawczych.

Mając powyższe na uwadze organ II instancji stwierdził, że prawidłowe jest stanowisko organu egzekucyjnego w zakresie okresów zawieszenia biegu terminu przedawnienia należności składkowych objętych tytułami wykonawczymi o numerach: od [...] do [...]

We wniesionej skardze strona podniosła zarzuty naruszenia:

1. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik, sprawy, t.j. naruszenie przepisu art. 24 ust. 5b u.s.u.s., przez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie w związku z uznaniem, że bieg terminu przedawnienia należności objętych przedmiotowym postępowaniem egzekucyjnym uległ zawieszeniu na okres od dnia 3 lutego 2017 r. do dnia i 5 maja 2018 r. pomimo, iż prowadzone w tym okresie postępowanie egzekucyjne prowadzone było na podstawie wadliwej decyzji, a następnie zostało umorzone na podstawie art. 59 § 1 u.p.e.a., w związku z czym doszło do upadku skutków materialnoprawnych czynności egzekucyjnej w postaci zawieszenia biegu przedawnienia,

2. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, t.j. naruszenie przepisu art. 24 ust. 5f u.s.u.s., przez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie w związku z uznaniem, że bieg terminu przedawnienia należności objętych przedmiotowym postępowaniem uległ zawieszeniu w okresie od dnia 23 listopada 2017 r. do dnia 12 grudnia 2018 r. w sytuacji, gdy decyzja, której dotyczyło postępowanie zakończone prawomocnym postanowieniem Sądu Apelacyjnego we [...][...] womocniła się z dniem 16 stycznia 2017 r. w związku z czym w/w postępowanie sądowe nie miało wpływu na bieg terminu przedawnienia. Ponadto postępowanie to nie dotyczyło zagadnienia wstępnego, od którego uzależnione było wydanie przez Zakład decyzji stanowiącej podstawę dla przedmiotowego postępowania egzekucyjnego,

3. przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, t.j. naruszenie przepisu art. 34 § 4 w zw. z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., przez jego niewłaściwe zastosowanie i odmówienie umorzenia na jego podstawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko skarżącemu w oparciu o tytuły wykonawcze z dnia 28 stycznia 2019 r. w sytuacji gdy dochodzone w tym postępowaniu należności uległy przedawnieniu,

4. przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, t.j. naruszenie przepisu art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a., przez jego niewłaściwe zastosowanie i odmówienie umorzenia na jego podstawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko skarżącemu w oparciu o tytuły wykonawcze z dnia 28 stycznia 2019 r. w sytuacji, gdy dochodzone w tym postępowaniu należności ustalone są niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z, decyzji organu administracyjnego, czyli decyzji ZUS oddział w Opolu Inspektorat w [...] 11 marca 2019 r.

Mając na uwadze powyższe strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz umorzenie wyżej opisanego postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 28 stycznia 2019 - o numerach: od [...] do [...] jak i o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i odniósł się do poszczególnych zarzutów skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W myśl przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (niemającym zastosowania w sprawie).

Zaznaczyć także należy, że sprawa niniejsza została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego. Stosownie do art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 P.p.s.a. sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów.

Przeprowadzona przez Sąd, w aspekcie wskazanych kryteriów, kontrola zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia dawała podstawę do uznania, że narusza ono prawo w sposób nakazujący jego uchylenie.

Kontroli sądowej w rozpoznawanej sprawie zostało poddane postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 3.09.2019 r. utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Opolu z dnia 17.04.2019 r. w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 28 stycznia 2019r. o numerach: od [...] do [...].

W ocenie Sądu organ naruszył przepisy art. 107 § 3 w zw. z art. 126 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096) [dalej: K.p.a.] w zw. z art. 18 u.p.e.a. – co stanowi o wystąpieniu w przedmiotowej sprawie podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a, w sprawie doszło bowiem do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Analiza akt sprawy jak i zaskarżonego postanowienia prowadzi do wniosku, że organ nie sporządził prawidłowego i wyczerpującego uzasadnienia zaskarżonego postanowienia.

Na wstępie wskazać trzeba, że zgodnie z treścią art. 18 u.p.e.a. jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

W piśmiennictwie na tle ww. przepisu wskazuje się, że w postępowaniu egzekucyjnym w administracji odpowiednie zastosowanie znajduje większość przepisów rozdziału 7 k.p.a., odnoszącego się do decyzji. (...) Odpowiednie stosowanie tych przepisów odbywa się m.in. przez odesłanie zawarte w art. 18 u.p.e.a. i w art. 126 K.p.a. (dotyczy to art. 107 § 2 i 3, art. 109-113 K.p.a.), [zob. Kijowski Dariusz Ryszard (red.), Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, wyd. II – źródło: LEX 2015].

Jak wynika z treści art. 107 § 3 K.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Zgodnie z art. 126 K.p.a. do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 105, art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113, a do postanowień, od których przysługuje zażalenie, oraz do postanowień określonych w art. 134 - również art. 145-152 oraz art. 156-159, z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 i art. 158 § 1, wydaje się postanowienie.

Z powyższego wynika zatem, że Dyrektor IAS w Opolu, wydając zaskarżone postanowienie, obowiązany był do przestrzegania ww. przepisów poprzez sporządzenie prawidłowego i wyczerpującego uzasadnienia zaskarżonego postanowienia.

W orzecznictwie podnosi się, że obowiązkiem każdego organu administracji publicznej jest wyczerpujące wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych, którymi kierował się przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, w szczególności uzasadnienie winno zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Na organach administracji spoczywa nie tylko obowiązek wskazania swojego rozstrzygnięcia, ale i umotywowania swojego stanowiska w tym zakresie, tj. przedstawienia toku rozumowania, który doprowadził do podjęcia rozstrzygnięcia, w tym wskazania przyczyn zajęcia danego stanowiska, jak i powodów, dla których zarzuty i argumenty podnoszone przez stronę są lub nie są zasadne (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 22.08.2019 r., sygn. akt II SA/Sz 511/19, dostępne, podobnie jak i pozostałe przywołane w tym uzasadnieniu orzeczenia, na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Obowiązek sporządzenia uzasadnienia decyzji (tu: postanowienia) odpowiadającego wymogom określonym w art. 107 § 3 K.p.a. stanowi realizację w postępowaniu administracyjnym zasady przekonywania. Prawidłowo sporządzone uzasadnienie daje również możliwość pełnej i merytorycznej weryfikacji decyzji (tu: postanowienia) w postępowaniu sądowym, w toku, którego nie jest możliwe uzupełnienie przeprowadzonego postępowania administracyjnego o stosowną argumentację prawną i wyręczanie w ten sposób organów administracji w dokonaniu oceny w kwestii spełnienia przesłanek ustawowych, uzasadniających wydanie konkretnej decyzji (postanowienia). Podejmowanie rozstrzygnięcia posiada także, obok oczywistych aspektów proceduralnego i materialnego, aspekt intelektualny. Jest to proces myślowy, który powinien być logiczny i spójny, i który powinien zmierzać do uświadomionej konkluzji, opartej o uświadomione motywy działania. Motywy te można poznać na podstawie prawidłowo zredagowanego uzasadnienia. Uzasadnienie decyzji (postanowienia) ma stanowić uzewnętrznienie tychże motywów, pokazanie rozumowania organu, a nie tylko wykaz zebranych faktów i norm. Ma nie tylko przekonać adresata decyzji o słuszności rozstrzygnięcia, ale właśnie umożliwić pogłębioną kontrolę i ocenę rozumowania (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 27.06.2019 r., sygn. akt III SA/Po 285/19).

Dodatkowo, brak odniesienia się przez organ odwoławczy do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu (tu: zażaleniu) prowadzi również do naruszenia art. 107 § 3 K.p.a. dotyczącego obligatoryjnej części decyzji (postanowienia), jaką jest jej uzasadnienie. Organ powinien bowiem w uzasadnieniu rozstrzygnięcia odnieść się do wypowiedzi zawartych w odwołaniu (zażaleniu). Brak odniesienia się przez organ do podnoszonych przez stronę zarzutów i wniosków może stanowić naruszenie prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a to z kolei musi skutkować uchyleniem zaskarżonego rozstrzygnięcia (wyrok WSA w Olsztynie z dnia 26.09.2019 r., sygn. akt II SA/Ol 507/19).

Ponadto, nawet uzupełnienie braków w zakresie elementów zawartych w art. 107 § 3 K.p.a. w odpowiedzi na skargę nie może ekskulpować braków postanowienia (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 17.04.2019 r., sygn. akt IV SA/Wr 97/19).

Odnosząc powyższe uwagi do realiów niniejszej sprawy stwierdzić trzeba, że organ nie uzasadnił w sposób prawidłowy zaskarżonego postanowienia.

Przypomnieć należy, że skarżący wnioskował o umorzenie prowadzonego wobec niego postępowania egzekucyjnego z uwagi na przedawnienie egzekwowanych należności składkowych.

Ze stanu sprawy wynika, że Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Opolu prowadzi postępowanie egzekucyjne skarżącego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 28 stycznia 2019r. o numerach: od [...] do [...] . Tytuły te obejmują następujące należności:

• składki na ubezpieczenie społeczne za: X, XI, XII / 2007r., I / 2008 r." II, III, IV, V / 2008 r., VI, VII, VIII, IX / 2008 r., X, XI, XII / 2008 r., I / 2009 r., VII, VIII, XII / 2009 r., I / 2010r., II, III, IV, V / 2010 r., VI, VII, VIII, IX / 2010 r., X, XI, XII / 2010 r., I / 2011 r., II. III, IV, V / 2011 r., VI, VII, XII / 2011 r. oraz I / 2012 r.

• składki na ubezpieczenie zdrowotne za : X, XI, XII /2007 r., I /2008 r., II, III, IV, V / 2008 r., VI, VII, VIII, IX / 2008 r., X, XI, XII / 2008 r., I / 2009 r., VII, VIII, XII / 2009 r., I / 2010 r., II, III, IV, V / 2010 r., VI, VII, VIII, IX / 2010 r., X, XI, XII / 2010r., I / 2011 r., II, III, IV, V /2011 r. VI, VII, XII / 2011 r. oraz I / 2012 r.

• składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za : X, XI, XII / 2007 r., I / 2008 r., II, III, IV, V / 2008 r., VI, VII, VIII, IX / 2008 r., X. XI, XII / 2008 r., I / 2009 r., VII, VIII, XII / 2009 r., I / 2010 r., II, III, IV, V / 2010 r., VI, VII, VIII, IX / 2010 r., X, XI, XII / 2010 r., I / 2011 r., II. III, IV, V /2011 r., VI, VII, XII / 2011 r. oraz I / 2012 r.

Podstawę prawną wszystkich obowiązków objętych w/w tytułami wykonawczymi stanowi decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w [...] z dnia 15 maja 2018 r. w sprawie określenia wysokości należności z tytułu konkretnej należności składkowej (decyzja zmieniająca decyzję z dnia 24 listopada 2016 r.).

Na etapie postępowania zażaleniowego pełnomocnik strony zakwestionował następujące okresy uznane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, jako skutkujące zawieszeniem biegu terminu przedawnienia:

1) od 3.02.2017 r. do 15.05.2018 r. (od dnia odebrania tytułów wykonawczych o numerach: od [...] do [...] do dnia wycofania tych tytułów wykonawczych).

2) od 23.11.2017 r. do 12.12.2018 r. (od dnia złożenia przez skarżącego odwołania od decyzji z dnia 24.11.2016 r. Nr [...] RWA [...] do dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu).

3) od 15.02.2019 r. do nadal (tj. od dnia doręczenia w toku przedmiotowego postępowania egzekucyjnego zobowiązanemu odpisów tytułów wykonawczych o numerach: od [...] do [...] ).

Wedle stanowiska strony skarżącej wyrażonemu we wniesionym środku zaskarżenia (zażaleniu) w sprawie doszło do naruszenia m.in.:

1. art. 24 ust. 5b u.s.u.s., przez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie w związku z uznaniem, że bieg terminu przedawnienia należności objętych przedmiotowym postępowaniem egzekucyjnym uległ zawieszeniu na okres od dnia 3 lutego 2017 r. do dnia i 5 maja 2018 r. pomimo, iż prowadzone w tym okresie postępowanie egzekucyjne prowadzone było na podstawie wadliwej decyzji, a następnie zostało umorzone na podstawie art. 59 § 1 u.p.e.a., w związku z czym doszło do upadku skutków materialnoprawnych czynności egzekucyjnej w postaci zawieszenia biegu przedawnienia. Jak podniósł pełnomocnik, organ egzekucyjny nie przyznaje wprost, że w dniu 15 maja 2018 r. doszło do umorzenia postępowania egzekucyjnego, wskazuje jednak, że doszło w tym dniu do "wycofania tytułów wykonawczych". Jednakże przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ani innych ustaw nie znają odrębnej instytucji wycofania tytułów wykonawczych, w związku z czym skarżący przyjmuje (czemu nie zaprzeczają także organy I i II instancji), że w dniu 15 maja 2018 r. doszło do umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o tytuły wykonawcze doręczone skarżącemu w dniu 3 lutego 2017 r. Zatem zdaniem skarżącego upadł skutek materialnoprawny czynności egzekucyjnej w postaci przerwania biegu przedawnienia należności objętych niniejszym postępowaniem;

2. art. 24 ust. 5f u.s.u.s., przez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie w związku z uznaniem, że bieg terminu przedawnienia należności objętych przedmiotowym postępowaniem uległ zawieszeniu w okresie od dnia 23 listopada 2017 r. do dnia 12 grudnia 2018 r. w sytuacji, gdy decyzja, której dotyczyło postępowanie zakończone prawomocnym postanowieniem Sądu Apelacyjnego we [...] ([...] ) uprawomocniła się z dniem 16 stycznia 2017 r. w związku z czym w/w postępowanie sądowe nie miało wpływu na bieg terminu przedawnienia. Ponadto postępowanie to nie dotyczyło zagadnienia wstępnego, od którego uzależnione było wydanie przez Zakład decyzji stanowiącej podstawę dla przedmiotowego postępowania egzekucyjnego.

Pełnomocnik dodał, że decyzja z dnia 24 listopada 2016 r. uprawomocniła się z dniem 16 stycznia 2017 r. i na jej podstawie organ prowadził postępowanie egzekucyjne, także już po złożeniu przez dłużnika odwołania. Odwołanie to, z uwagi na jego wniesienie po terminie (23 listopada 2017 r.) zostało przez Sąd odrzucone, w związku z czym Sąd w ogóle nie rozpoznawał sprawy merytorycznie. Brak jest więc jakichkolwiek podstaw do zastosowania w przedmiotowej sprawie regulacji z art. 24 ust. 5f u.s.u.s.

Na marginesie pełnomocnik zauważył, że wskazana w zaskarżonym postanowieniu przez organ decyzja z dnia 24 listopada 2016 r., której dotyczyło wyżej opisane odwołanie dłużnika, nie była żadną z decyzji wymienionych w wyżej przytoczonym przepisie, a była decyzją określającą wysokość zadłużenia dłużnika względem Zakładu. W związku z czym choćby z tego względu wątpliwa wydaje się możliwość zawieszenia biegu przedawnienia na podstawie powyższego przepisu.

Nie sposób więc uznać w ocenie pełnomocnika skarżącego, że jak wynika ze stanowiska przedstawionego w postanowieniu organu egzekucyjnego, po umorzeniu postępowania egzekucyjnego w dniu 15 maja 2018 r. bieg terminu pozostawał zawieszony do dnia 12 grudnia 2018 r. w związku z brakiem uprawomocnienia się decyzji z dnia 24 listopada 2016 r. Powyższe musiałoby bowiem prowadzić do kuriozalnego wręcz wniosku, że w/w decyzja była prawomocna w zakresie w jakim dawała organowi egzekucyjnemu podstawę do wystawienia tytułów wykonawczych, natomiast w zakresie zawieszenia biegu terminu przedawnienia nie była prawomocna z uwagi na prowadzone przez Sąd postępowanie i uprawomocniła się dopiero w dniu 12 grudnia 2018 r., tj. w dacie zakończenia tego postępowania.

W świetle przytoczonych wyżej okoliczności, zdaniem pełnomocnika, wbrew stanowisku organu przedstawionemu w postanowieniu organu egzekucyjnego, nie doszło do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia roszczeń skarżącego wobec ZUS w okresie pomiędzy 3 lutego 2017 r. a 15 maja 2018 r. Zgodnie bowiem z przytoczoną argumentacją, popartą orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, jeżeli postępowanie egzekucyjne zostało umorzone na podstawie art. 59 § 1 pkt 1-8 i 10 u.p.e.a., a taka podstawa prawna musiała być zastosowana w niniejszej sprawie, to upada skutek czynności egzekucyjnej w postaci przerwania biegu przedawnienia. Nie doszło także do zawieszenia biegu terminu przedawnienia w/w roszczeń na okres od 23 listopada 2017 r. do 12 grudnia 2018 r. w oparciu o art. 24 ust. 5f u.s.u.s. - z uwagi na uprawomocnienie się w dniu 16 stycznia 2017 r. decyzji stanowiącej podstawę prowadzenia przez organ egzekucyjny umorzonego następnie postępowania egzekucyjnego, na co żadnego wpływu nie miało prowadzone następnie postępowania sądowe. Postępowanie sądowe nie było też postępowaniem, o którym mowa w art. 24 ust. 5e u.s.u.s., aby móc w tym przepisie upatrywać przesłanki zawieszenia biegu terminu przedawnienia.

Odnosząc się do powyższych zarzutów podniesionych w zażaleniu, w zakresie ww. okresów zawieszenia biegu terminu przedawnienia należności organ w zaskarżonym postanowieniu wskazał jedynie, że:

"Odnośnie okresu od 3.02.2017 r. do 15.05.2018 r. w aktach sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru przez skarżącego odpisów w/w tytułów wykonawczych w dniu 3.02.2017 r. (odbiór osobisty) oraz pismo organu egzekucyjnego z dnia 15.05.2018r. Nr [...] informujące Bank B . S.A. o wycofaniu zajęcia. Zdaniem Pełnomocnika postępowanie to "było bowiem prowadzone w oparciu o tytuły wykonawcze wystawione na podstawie wadliwej decyzji, która następnie została zmieniona". Skutek doręczenia decyzji z dnia 24.11.2016 r. Nr [...] skarżącemu nastąpił w dniu 13.12.2016 r. Termin do jej skutecznego zaskarżenia wynosił 30 dni od dnia jej doręczenia stronie. W terminie tym skarżący nie skorzystał z przysługującego mu prawa skarżenia w/w decyzji. Stąd w dniu 24.01.2017 r. wystawione zostały tytuły wykonawcze o numerach: od [...] do [...]. Działanie to należy uznać za zgodne z prawem.

W części dotyczącej okresu od 23.11.2017 r. do 12.12.2018 r. stwierdzić należy, że jak wynika z akt sprawy w dniu 23.11.2017r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Opolu Inspektorat w [...] wpłynęło odwołanie złożone przez pełnomocnika w imieniu skarżącego od decyzji z dnia 24.11.2016 r. Sprawa odwołania została nieprawomocnie rozstrzygnięta postanowieniem z dnia 10 lipca 2018 r. przez Sąd Okręgowy w [...] [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych pod sygn. akt [...]. Na skutek złożonego środka zaskarżenia Sąd Apelacyjny We [...] Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z dnia 21 listopada 2018 r. sygn. akt. [...] oddalił zażalenie strony. W związku z tym postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 10.07.2018 r. sygn. akt [...] stało się prawomocne.

Odnosząc się do okresu zawieszenia od 15.02.2019 r. do nadal stwierdzić należy, że zdaniem pełnomocnika decyzja z dnia 15.05.2018 r. (stanowiąca podstawę wystawienia w/w tytułów wykonawczych) jest decyzją nieodpowiadającą ustalonemu przez organ stanowi faktycznemu, gdyż w dniu 11 marca 2019 r. ZUS Oddział w Opolu Inspektorat w [...] wydał decyzję na nowo ustalającą okresy podleganiu przez dłużnika obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej". Z tych względów w ocenie Pełnomocnika postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie w/w tytułów wykonawczych powinno zostać umorzone. Jak już wskazano wyżej decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Opolu z dnia 15.05.2018 r. Nr [...] która stanowiła podstawę wystawienia w/w tytułów wykonawczych, nigdy nie została zaskarżona przez skarżącego. A zatem wierzyciel miał prawo na jej podstawie wystawić tytuły wykonawcze. Wobec tego, że decyzja ta nadal funkcjonuje w obrocie prawnym brak jest podstaw do umorzenia postępowania prowadzonego na podstawie w/w tytułów wykonawczych."

Mając na uwadze powyższe, Sąd podziela stanowisko pełnomocnika strony, że Dyrektor IAS w Opolu w zaskarżonym postanowieniu nie odniósł i nie oceniał, ani nie rozważył należycie ww. argumentacji strony skarżącej odnośnie braku podstaw do uwzględnienia w sprawie wyżej opisanych okresów zawieszenia biegu terminu przedawnienia należności składkowych, tj. od 3.02.2017 r. do 15.05.2018 r.; od 23.11.2017 r. do 12.12.2018 r. oraz od 15.02.2019 r. do nadal.

Przypomnieć trzeba, że przedmiotowe postępowanie egzekucyjne dotyczy należności składkowych za lata od 2008 do 2012. Jak ustalono w sprawie, należności te obejmuje 5 letni termin przedawnienia.

Organ uznał, że w sprawie uzasadnione jest uwzględnienie okresu zawieszenia biegu terminu przedawnienia liczonego od dnia 3.02.2017 r. do 15.05.2018 r. - czyli od dnia doręczenia tytułów wykonawczych o numerach: od [...] do [...] do dnia wycofania tych tytułów wykonawczych – odnośnie przedmiotowych należności prowadzone było postępowanie egzekucyjnego (w oparciu o ww. tytuły wykonawcze), a to w następstwie wydania decyzji z dnia 24.11.2016 r. w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek, a od tej decyzji strona nie wniosła odwołania.

Z powyższego wynika, iż organ nie odniósł się do zasadniczego argumentu strony skarżącej, że wprawdzie od decyzji z dnia 24.11.2016 r., która była podstawą wystawienia tytułów wykonawczych nie wniesiono odwołania (w ustawowym terminie), to jednak powołana decyzja została zmieniona z urzędu, na podstawie art. 154 § 1 K.p.a., decyzją z dnia 15.05.2018 r. (k. 51 akt administracyjnych). Organ skorygował dokumenty rozliczeniowe, w związku z tym stan zadłużenia uległ zmianie. Jak wynika z akt sprawy (zob. stanowisko ZUS k. 270 akt administracyjnych) powyższa okoliczność była przyczyną uchylenia czynności egzekucyjnych, w następstwie czego, jak podnosił pełnomocnik, doszło do umorzenia postępowania egzekucyjnego, chociaż formalnie akt taki nie został przez organ wydany. W związku z tym, w ocenie Sądu, organ nie rozważył w należyty sposób wyżej omówionych okoliczności i w konsekwencji nie dokonał oceny czy doszło do umorzenia postępowania egzekucyjnego i czy w konsekwencji okres zawieszenia biegu terminu przedawnienia należności związany z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym – winien faktycznie zostać uwzględniony przy ocenie kwestii przedawnienia przedmiotowych należności. Zwrócić tu należy uwagę na treść art. 60 § 1 u.p.e.a. zgodnie z którym umorzenie postępowania egzekucyjnego z przyczyny, o której mowa w art. 59 § 1 pkt 1-8 i 10, powoduje uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Pozostają jednak w mocy prawa osób trzecich nabyte na skutek tych czynności. Zatem organ winien się w powyższej kwestii wypowiedzieć w uzasadnieniu przyjętego rozstrzygnięcia, w szczególności czy w takiej sytuacji uchylona czynność egzekucyjna wywiera skutek w postaci zawieszenia (przerwy) biegu terminu przedawnienia. Ponadto czy rację ma pełnomocnik podnosząc, że zmiana decyzji (w określonym trybie K.p.a.), wywołuje takie skutki jak uchylenie decyzji - powoduje unicestwienie materialnoprawnego skutku zastosowania środka egzekucyjnego w postaci przerwania (zawieszenia) biegu terminu przedawnienia.

Z lektury uzasadnienia zaskarżonego postanowienia nie wynika, aby organ rozważył wpływ ww. okoliczności na możliwość zawieszenia biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 24 ust. 5b u.s.u.s. Tym samym organ nie przeprowadził kluczowej dla wyniku sprawy analizy ww. okoliczności podnoszonych przez pełnomocnika – a takie naruszenie przepisów postępowania niewątpliwie może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Kolejną kwestią, której organ w sposób należy nie rozważył w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia jest prawidłowość uwzględnienia w sprawie okresu zawieszenia biegu terminu przedawnienia od dnia 23.11.2017 r. do 12.12.2018 r., tj. okresu, kiedy toczyło się przed sądem powszechnym postępowanie dotyczące odwołania strony od powyżej opisanej decyzji z dnia 24.11.2016 r. w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek do dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu powszechnego o odrzuceniu ww. odwołania, jako wniesionego po terminie.

Ze stanu sprawy wynika, że z jednej strony organ egzekucyjny uważał, że decyzja z dnia 24.11.2016 r. stała się prawomocna z dniem 16.01.2017 r. – w konsekwencji organ zainicjował postępowanie egzekucyjne. Z drugiej strony organ odwoławczy podniósł, że skarżący złożył odwołanie od ww. decyzji z dnia 24.11.2016 r. z uchybieniem terminu, tj. w dniu 23.11.2017 r. – sprawa odwołania została nieprawomocnie rozstrzygnięta postanowieniem z dnia 10 lipca 2018 r. przez Sąd Okręgowy w [...] [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych pod sygn. akt [...]. Na skutek złożonego środka zaskarżenia Sąd Apelacyjny We [...] Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z dnia 21 listopada 2018 r. sygn. akt. [...] oddalił zażalenie strony. W związku z tym postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 10.07.201 8r. sygn. akt [...] stało się prawomocne z dniem 12.12.2018 r.

Zdaniem Sądu organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie odniósł się w sposób wyczerpujący do okoliczności przedstawionych przez zobowiązanego i nie ocenił, nie przedstawił stosowanej argumentacji na potwierdzenie tego, że w sprawie zachodzą przesłanki zawieszenia biegu terminu przedawnienia należności. W istocie organ opisał jedynie przebieg postępowania dotyczącego ww. decyzji i nie poczynił żadnych własnych rozważań w tym zakresie. Nie odniósł się również do argumentacji strony skarżącej, w szczególności do okoliczności, że decyzja z dnia 14 listopada 2016 r. nie była żadną z decyzji wymienionych w przepisie art. 24 ustawy o ubezpieczeniach, odwołanie zostało wniesione z upływem terminu, a sąd powszechny odrzucając odwołanie, nie rozpatrywał sprawy merytorycznie, zatem w ocenie strony skarżącej, okres postępowania przez sądem nie mógł mieć wpływu na okres zawieszenia postępowania.

Stąd również z uwagi na ww. uchybienia stwierdzić należy, że organ naruszył przepisy postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania – i w tym kontekście organ nie ocenił właściwie kwestii przedawnienia i ewentualnej zasadności umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Dyrektor IAS w zaskarżonym postanowieniu nie wypowiedział się również należycie w zakresie uwzględnienia okresu zawieszenia biegu terminu przedawnienia należności od dnia 15.02.2019 r. do nadal, tj. od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisów przedmiotowych tytułów wykonawczych o numerach: od [...] do [...]. Podstawę wystawienia ww. tytułów wykonawczych stanowiła decyzja z dnia 15.05.2018 r. nr [...] zmieniająca decyzję z dnia 24.11.2016 r. w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek. Pełnomocnik skarżącego zarzucił, że decyzja ta (z 15.05.2018 r.) również została zmieniona przez ZUS - w związku z ponownym ustaleniem okresów podlegania przez skarżącego obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym. Zatem zdaniem strony skarżącej, powyższe winno skutkować (jak poprzednio, w związku ze zmianą decyzji z dnia 24.11.2016 r.), uchyleniem czynności egzekucyjnych i umorzeniem postępowania egzekucyjnego.

Organ II instancji w żaden sposób nie odniósł się do powyższych okoliczności i ich nie ocenił w kontekście przedawnienia przedmiotowych należności, co również świadczy o naruszeniu przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd podziela zatem twierdzenia podniesione w skardze, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia, pomimo, iż liczy ono niemal 11 stron, w zasadzie w ogóle nie odnosi się do podniesionych przez skarżącego w zażaleniu zarzutów oraz okoliczności powołanych na ich uzasadnienie. Większą część uzasadnienia stanowi natomiast powtórzenie treści wniosku skarżącego o umorzenie postępowania, treści postanowienia organu I instancji oraz treści zażalenia skarżącego od tego postanowienia. Odnosząc się natomiast do głównego zarzutu skarżącego tj. naruszenia art. 24 ust. 5b u.s.u.s. i wynikającego z niego błędnego zdaniem skarżącego uznania zawieszenia biegu terminu przedawnienia w okresie od 3 lutego 2017 r. do 15 maja 2018 r. organ II instancji, po powtórzenia stanowiska skarżącego, ograniczył się do stwierdzenia że działanie organu egzekucyjnego należy uznać za zgodne z prawem (strona 10, akapit 1 uzasadnienia). Organ II instancji w ogóle nie odniósł się w tym zakresie do argumentacji przedstawionej przez skarżącego w zażaleniu, tak samo jak i organ I instancji w wydanym przez siebie postanowieniu o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Podobnie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów zobowiązanego kwestionującego stanowisko organu egzekucyjnego o zawieszeniu biegu przedawnienia w okresie od 23 listopada 2017 r. do 2 grudnia 2018 r. w związku ze złożeniem przez dłużnika odwołania od decyzji z dnia 24 listopada 2016 r. (decyzja o wysokości zadłużenia). Sąd podziela twierdzenie pełnomocnika, że stanowiska organu II instancji w zakresie podnoszonych zarzutów można się jedynie domyślać. Organ odwoławczy również w odniesieniu do tej kwestii spornej nie podjął jakiejkolwiek polemiki ze stanowiskiem zaprezentowanym przez skarżącego w zażaleniu. W konsekwencji nie przedstawiono w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia żadnych argumentów, uzasadniających odmienne stanowisko od tego, które prezentuje skarżący w zakresie wpływu postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Sądu Apelacyjnego we [...] ([...]) na zawieszenie biegu przedawnienia należności skarżącego względem ZUS w okresie pomiędzy 23 listopada 2017 r. a 12 grudnia 2018 r.

W ocenie Sądu analiza stanu sprawy i uzasadnienia zaskarżonego postanowienia potwierdza, że organ nie odniósł się do ww. argumentacji strony, która dotyczyła braku podstaw do uwzględnienia ww. okresów zawieszenia biegu terminu przedawnienia wyżej wymienionych należności składkowych, z czego strona wywodzi, iż należności te przedawniły się i zachodzi konieczność umorzenia postępowania egzekucyjnego. Niewątpliwie ocena okoliczności podnoszonych przez skarżącego miała kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia dotyczącego wniosku zobowiązanego o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Zdaniem Sądu brak stosownej analizy ww. okoliczności, która znalazłaby odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, świadczy o naruszeniu przez organ przepisu art. 107 § 3 w zw. z art. 126 K.p.a. oraz art. 18 u.p.e.a. – co stanowi o wystąpieniu w przedmiotowej sprawie podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a, w sprawie doszło bowiem do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Dodać należy, że organ w odpowiedzi na skargę odniósł się nieco szerzej do wyżej omawianej argumentacji strony skarżącej wskazując w szczególności, że organ egzekucyjny faktycznie nie wydał postanowienia w trybie art. 59 ustawy egzekucyjnej, ale fakt "wycofania" tytułów wykonawczych należy utożsamiać ze skutkiem, o którym mowa w art. 59 u.p.e.a. Odnosząc się do zarzutu skargi, że uchylenie czynności egzekucyjnej obarczonej wadami prawnymi prowadzi do upadku skutków materialnoprawnych takiej czynności w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia – organ odwoławczy stwierdził, że organ egzekucyjny wycofał zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego w Banku B S.A., przy czym nie na skutek wadliwości tego postępowania. Tym bardziej, że decyzja będąca podstawą wystawienia tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...] nadal funkcjonuje w obrocie prawnym. Dodał, że decyzja ZUS z dnia 24 listopada 2016 r. - w efekcie zainicjowanego przez stronę postępowania odwoławczego i apelacyjnego - nie została merytorycznie oceniona przez Sąd. Natomiast istotnym jest, że w gestii Sądu powszechnego pozostawała decyzja (pomimo uchybienia przez stronę terminu do wniesienia odwołania), czy pomimo to rozpozna sprawę merytorycznie (warunkiem było spełnienie przesłanek określonych w art. 4779 § 3 Kodeksu postępowania cywilnego). Stąd zdaniem organu należy uznać, że w sprawie wystąpiły okoliczności zawieszające bieg terminu przedawnienia w okresie od 23 listopada 2017 r. do 12 grudnia 2018 r. Odnośnie okresu zawieszenia biegu terminu przedawnienia od 15.02.2019 r. do nadal, organ wskazał, że decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Opolu z dnia 15 maja 2018 r. Nr [...] (stanowiąca podstawę wystawienia tytułów wykonawczych o numerach: od [...] do [...]), nigdy nie została zaskarżona przez skarżącego. A zatem wierzyciel miał prawo na jej podstawie wystawić tytuły wykonawcze. Wobec tego, że decyzja ta nadal funkcjonuje w obrocie prawnym brak jest podstaw do umorzenia postępowania prowadzonego na podstawie w/w tytułów wykonawczych.

Zdaniem Sądu w kontekście stanowiska organu wynikającego z odpowiedzi na skargę, próby uzasadnienia zaskarżonego postanowienia należy ocenić jako spóźnione. Nieodzowne jest przypomnienie, że odpowiedź na skargę nie może zastępować czy też uzupełniać uzasadnienia rozstrzygnięcia organu administracji, gdyż to postanowienie (decyzja) jest przedmiotem kontroli Sądu, a nie argumenty zawarte w odpowiedzi na skargę. Tym samym powyższa argumentacja przedstawiona dopiero w odpowiedzi na skargę nie może stanowić uzupełnienia zaskarżonego postanowienia. Sąd wskazuje, że podejmując rozstrzygnięcie w sprawie, organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, jest o to szczególnie istotne w przypadku wydania rozstrzygnięcia negatywnego dla strony, z którym mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. Elementem decydującym o przekonaniu strony co do trafności rozstrzygnięcia, jest jego uzasadnienie. Od organu, wymagać należy wyczerpującego odniesienia się w uzasadnieniu do całości zebranego materiału dowodowego oraz do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w toku postępowania. Tego elementu w zaskarżonym postanowieniu zabrakło.

W tym stanie rzeczy Sąd działając na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a.

Ponownie rozpatrując sprawę organ uwzględni powyższe uwagi Sądu, a przede wszystkim odniesie się w sposób wyczerpujący do argumentacji pełnomocnika strony w zakresie braku podstaw do uwzględnienia w niniejszej sprawie ww. okresów zawieszenia biegu terminu przedawnienia należności składkowych, tj. od 3.02.2017 r. do 15.05.2018 r.; od 23.11.2017 r. do 12.12.2018 r. oraz od 15.02.2019 r. do nadal.