Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 162/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2021-05-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 22; art. 74 ust. 4; art. 92a ust. 1, ust. 5 pkt 1, ust, 7; art. 92b,; art. 92c
journal: Dz.U. 2019 poz 2140
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
article: art. 1 pkt 1, art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 81
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 200
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 maja 2021 r. sprawy ze skargi D. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Z. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...]., nr [...], II. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego w W. na rzecz skarżącej D. W. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "GITD", "organ II instancji" lub "organ odwoławczy") z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Z. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "WITD", "organ I instancji") z dnia [...] marca 2020 r., nr [...] o nałożeniu na prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą D. W. (dalej: "skarżąca") karę pieniężną w wysokości [...] zł za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.

W podstawie prawnej decyzji powołano art 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t.: Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej: "K.p.a."), art. 4 pkt 22, art. 7a, art. 14, art. 92a, art. 92b, art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (j.t.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2140 ze zm.; dalej "u.t.d."), lp. 5.2, lp. 5.5, lp. 5.6, lp. 5.7, lp. 5.9, lp. 5.11, lp. 6.3.11 załącznika nr 3 do u.t.d., art. 4, art. 6, art. 7, art. 8, art. 12 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, art. 33, art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE L 60 z 28.2.2014, s. 1.

Z akt sprawy wynika, że na podstawie upoważnienia z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] przeprowadzono kontrolę w siedzibie przedsiębiorcy D. W. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą: D. W., ul. [...], [...]. Przedmiotem kontroli było przestrzeganie przez stronę obowiązków lub warunków przewozu drogowego wynikających z aktów prawnych wymienionych w art. 4 pkt 22 ustawy o transporcie drogowym. Kontrolą objęto okres od dnia [...] stycznia 2019 r. do dnia [...] stycznia 2020 r. Zgodnie z okazanymi dokumentami, przedsiębiorca w okresie 6 miesięcy przed rozpoczęciem kontroli zatrudniał średnio [...] kierowców. Ustalenia kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] lutego 2020 r.

Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, Z. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] marca 2020 r. nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości [...] (słownie: [...]) złotych. Podstawę faktyczną powyższego rozstrzygnięcia stanowiło:

1. lp. 5.2 - przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin, w sytuacji gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone;

2. lp. 5.5 - skrócenie wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego;

3. lp. 5.6 - niespełnienie wymogu dzielonego dziennego okresu odpoczynku;

4. lp. 5.7 - skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego - zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej;

5. lp. 5.9 - skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku tygodniowego;

6. lp. 5.11- przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy;

7. lp. 6.3.11 - niepoprawne operowanie przełącznikiem tachografu umożliwiającym zmianę rodzaju aktywności kierowcy.

W złożonym odwołaniu skarżąca, działając przez pełnomocnika, zarzuciła naruszenie art. 7, 77, 107 K.p.a. Skarżący wskazała, że jako przedsiębiorca spełniła przesłania art. 92c ustawy o transporcie drogowym, bowiem nie miał on wpływu na powstanie stwierdzonych naruszeń. System nadzoru w przedsiębiorstwie działa prawidłowo a kierowcy są nadzorowani chociażby przy pomocy rejestratorów GPS. W ocenie skarżącej materiał dowodowy został przeanalizowany pobieżnie bez należytej staranności a organ w sposób nieuprawniony zsumował kary np. z lp. 5.11.1 oraz 5.11.2 czy też z lp. 5.5.1 i 5.5.2. W ocenie skarżącej naruszenia o 1 minutę mogą być wynikiem zaokrąglania przez tachograf zapisu zatem przedsiębiorca nie powinien ponosić za nie kary.

Rozpatrując wniesione odwołanie Inspektor Transportu Drogowego, po analizie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji organu I instancji, orzekając o utrzymaniu jej w mocy.

Organ odwoławczy powołał ramy prawne sprawy, tj. m.in. 92a ust. 1, ust. 3, ust. 7, art. 92b ust. 1, art. 92c ust. 1 u.t.d. dotyczące nakładania kar w transporcie drogowym, a także treść art. 189a K.p.a.

Organ odwoławczy wskazał, że w rozpatrywanej sprawie nie znajdzie zastosowania art. 189a § 2 pkt 1-3 K.p.a. Wskazał także, że skoro w niniejszej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d., zaś art. 92a ust. 1 i 7 w zw. z załącznikiem nr 3 do u.t.d., który określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do u.t.d., to organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. W związku z powyższym regulacja wynikająca z art. 189d K.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 K.p.a. nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.

W ocenie organu odwoławczego, z uwagi na uregulowanie w odrębnych przepisach przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia (art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.) oraz naruszeń związanych z nieprzestrzeganiem przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku (art. 92b ust. 1 u.t.d.), to również nie znajduje zastosowania art. 189e oraz art. 189f K.p.a. Zdaniem organu odwoławczego, reguła kolizyjna wyrażona w art. 189a § 2 k.p.a. daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa K.p.a.

Odnośnie naruszenia z lp. 5.2 załącznika nr 3 do u.t.d. – przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie było dozwolone, organ odwoławczy podniósł, że ponowna analizy danych cyfrowych z karty kierowcy oraz z urządzenia rejestrującego po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci przerwy napięcia wykazała, iż kierowca:

1. D. K. prowadził pojazd w okresie od godz. [...] dnia [...].10.2019 r., do godz. [...] dnia [...].10.2019 r. Oznacza to, że kierowca prowadził pojazd przez 10 godzin i 40 minut, w konsekwencji przekraczając maksymalny dzienny czas prowadzenia pojazdu o 40 minut. Kara za powyższe wynosi [...] zł.

2. D. K. prowadził pojazd w okresie od godz. [...] do godz. [...] dnia [...].12.2019 r. Oznacza to, że kierowca prowadził pojazd przez 10 godzin i 10 minut, w konsekwencji przekraczając maksymalny dzienny czas prowadzenia pojazdu o 10 minut. Kara za powyższe wynosi [...] zł.

3. A. N. prowadził pojazd w okresie od godz. [...] do godz. [...] dnia [...].09.2019 r. Oznacza to, że kierowca prowadził pojazd przez 10 godzin i 5 minut, w konsekwencji przekraczając maksymalny dzienny czas prowadzenia pojazdu o 5 minut. Kara za powyższe wynosi [...] zł.

Biorąc pod uwagę powyższe, kara pieniężna za wyżej opisany stan faktyczny w łącznej wysokości [...] (słownie: [...]) złotych została nałożona słusznie i zgodnie z przepisami prawa.

Odnośnie naruszenia z lp. 5.5 załącznika nr 3 do u.t.d. polegającego na skróceniu wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego, organ odwoławczy podniósł, że na ponowna analizy danych cyfrowych z karty kierowcy oraz z urządzenia rejestrującego po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci przerwy napięcia wykazała, iż kierowca:

1. D. K. dnia [...].12.2019 r. o godz. [...] rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać min. 11-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał odpoczynek trwający jedynie 9 godzin i 24 minuty tj. od godz. [...] dnia [...].12.2019 r., do godz. [...] dnia [...].12.2019 r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 36 minut. Kara za powyższe wynosi [...] zł.

2. D. K. dnia [...].12.2019 r. o godz. [...] rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać min. 11-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał odpoczynek trwający jedynie 10 godzin i 2 minuty, tj. od godz. [...] dnia [...].12.2019 r., do godz. [...] dnia [...].12.2019 r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 58 minut. Kara za powyższe wynosi [...] zł.

3. A. S. dnia [...].10.2019 r. o godz. [...] rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać min. 11-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał odpoczynek trwający jedynie 9 godzin i 40 minut, tj. od godz. [...] dnia [...].10.2019 r., do godz. [...] dnia [...].10.2019 r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 20 minut. Kara za powyższe wynosi [...] zł.

Biorąc pod uwagę powyższe, kara pieniężna za wyżej opisany stan faktyczny w łącznej wysokości [...] zł została nałożona słusznie i zgodnie z przepisami prawa.

Odnośnie naruszenia z lp. 5.6 załącznika nr 3 do u.t.d. – skrócenie drugiej części odpoczynku dziennego o czas powyżej godziny, organ odwoławczy wskazał, że:

1. ponowna analiza wykresówki wykazała, że kierowca T. F. w dniu [...].10.2019 r., o godzinie [...] rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać nieprzerwany odpoczynek dzienny w dwóch częściach, co najmniej 3 godziny i co najmniej 9 godzin. W okresie tym kierowca odebrał drugą część odpoczynku o długości 8 godzin i 59 minut, tj. od godziny [...] dnia [...].10.2019 r., do godz. [...] dnia [...].10.2019 r. Oznacza to, że kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 1 minutę. Przedsiębiorca podczas kontroli nie okazał dokumentu (wykresówki/wydruku/karty dziennej), uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia, wymaganych przerw lub odpoczynków. Kara pieniężna za to naruszenie wynosi [...] zł.

2. ponowna analiza zapisów danych cyfrowych z karty kierowcy oraz urządzenia rejestrującego po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci przerwy napięcia wykazała, że kierowca D. K. w dniu [...].08.2019 r., o godzinie [...] rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać nieprzerwany odpoczynek dzienny w dwóch częściach, co najmniej 3 godziny i co najmniej 9 godzin. W okresie tym kierowca odebrał drugą część odpoczynku o długości 8 godzin i 44 minuty, tj. od godziny [...] do godz. [...] dnia [...].08.2019 r. Oznacza to, że kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 16 minut. Przedsiębiorca podczas kontroli nie okazał dokumentu (wykresówki/wydruku/karty dziennej), uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia, wymaganych przerw lub odpoczynków. Kara pieniężna za to naruszenie wynosi [...] zł.

Biorąc pod uwagę powyższe, kara pieniężna za wyżej opisany stan faktyczny w łącznej wysokości [...] zł została nałożona słusznie i zgodnie z przepisami prawa.

Odnośnie naruszenia z lp. 5.7 załącznika nr 3 do u.t.d. – skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego, organ odwoławczy wskazał, że ponowna analiza danych cyfrowych z karty kierowcy oraz urządzenia rejestrującego po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci przerwy napięcia wykazała, że kierowca:

- T. F. o godz. [...] dnia [...].11.2019 r. rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać min. 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał odpoczynek trwający jedynie 8 godzin i 51 minut w okresie od godz. [...] dnia [...].11.2019 r., do godz. [...] dnia [...].11.2019 r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 9 minut. Kara za powyższe wynosi [...] zł.

- D. K.:

1. godz. [...] dnia [...].08.2019 r. rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać min. 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał odpoczynek trwający jedynie 7 godzin i 42 minuty w okresie od godz. [...] dnia [...].08.2019 r., do godz. [...] dnia [...].08.2019 r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 18 minut. Kara za powyższe wynosi [...] zł.

2. godz. [...] dnia [...].08.2019 r. rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać min. 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał odpoczynek trwający jedynie 8 godzin i 31 minut w okresie od godz. [...] dnia [...].08.2019 r., do godz. [...] dnia [...].08.2019 r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 29 minut. Kara za powyższe wynosi [...] zł.

3. godz. [...] dnia [...].09.2019 r. rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać min. 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał odpoczynek trwający jedynie 7 godzin i 41 minut w okresie od godz. [...] dnia [...].09.2019 r., do godz. [...] dnia [...].09.2019 r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 19 minut. Kara za powyższe wynosi [...] zł.

4. godz. [...] dnia [...].09.2019 r. rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać min. 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał odpoczynek trwający jedynie 8 godzin i 29 minut w okresie od godz. [...] dnia [...].09.2019 r., do godz. [...] dnia [...].09.2019 r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 31 minut. Kara za powyższe wynosi [...] zł.

5. godz. [...] dnia [...].11.2019 r. rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać min. 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał odpoczynek trwający jedynie 8 godzin i 11 minut w okresie od godz. [...] dnia [...].11.2019 r., do godz. [...] dnia [...].11.2019 r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 49 minut. Kara za powyższe wynosi [...] zł.

6. godz. 03:24 dnia [...].12.2019 r. rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać min. 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał odpoczynek trwający jedynie 8 godzin i 43 minuty w okresie od godz. 18:41 dnia [...].12.2019 r., do godz[...] dnia [...].12.2019 r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 17 minut. Kara za powyższe wynosi [...] zł.

- A. N.:

1. godz. [...] dnia [...].10.2019 r. rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać min. 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał odpoczynek trwający jedynie 7 godzin i 58 minut w okresie od godz. [...] dnia [...].10.2019 r., do godz. [...] dnia [...].11.2019 r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 2 minuty. Kara za powyższe wynosi [...] zł.

2. godz. [...] dnia [...].12.2019 r. rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać min. 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał odpoczynek trwający jedynie 8 godzin i 13 minut w okresie od godz. [...] dnia [...].12.2019 r., do godz. [...] dnia [...].12.2019 r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 47 minut. Kara za powyższe wynosi [...] zł.

- I. W. o godz. [...] dnia [...].10.2019 r. rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać min. 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał odpoczynek trwający jedynie 8 godzin i 27 minut w okresie od godz. [...] dnia [...].10.2019 r., do godz. [...] dnia [...].10.2019 r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 33 minuty. Kara za powyższe wynosi [...] zł.

Biorąc pod uwagę powyższe, kara pieniężna za wyżej opisany stan faktyczny w łącznej wysokości [...] zł została nałożona słusznie i zgodnie z przepisami prawa.

Odnośnie naruszenia z lp. 5.9 załącznika nr 3 do u.t.d. – skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynki tygodniowego, organ kontrolny wskazał, iż analiza danych cyfrowych z karty kierowcy i z tachografu cyfrowego po uwzględnieniu zdarzeń, lub błędów w postaci przerwy napięcia wykazała, iż kierowca A. N. w kontrolowanym okresie [...].08.2019 r.-[...].12.2019 r., w trakcie realizowania przewozu drogowego w dniu [...].08.2019 r., skrócił czas odpoczynku tygodniowego o 1 godzinę i 35 minut, podczas gdy w niniejszym przypadku kierowca winien był odebrać minimum 24 godziny nieprzerwanego odpoczynku. Okres rozliczeniowy (6 okresów 24-godzinnych), w którym nastąpiło naruszenie zawiera się pomiędzy godziną 08:00 dnia [...].08.2019 r., a godziną 08:00 dnia [...].08.2019 r. Wykorzystany przez kierowcę tygodniowy okres odpoczynku zawierał się w okresie [...] dnia [...].08.2019 r., a [...] dnia [...].08.2019 r., i wyniósł 22 godziny i 25 minut. Przedsiębiorca podczas kontroli nie okazał dokumentu (wykresówki/wydruku/karty dziennej), uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia, wymaganych przerw lub odpoczynków. Kara za powyższe wynosi [...] zł.

Organ odwoławczy, po analizie danych cyfrowych z karty kierowcy, zważył, iż w niniejszym przypadku konieczną stała się zmiana kwalifikacji prawnej z lp. 5.9 na lp. 5.10 załącznika nr 3 do u.t.d. Ponowna analiza danych cyfrowych z karty kierowcy i z tachografu cyfrowego po uwzględnieniu zdarzeń, lub błędów w postaci przerwy napięcia wykazała, iż kierowca A. N. przekroczył 6 okresów 24-godzinnych o 2 godziny i 53 minuty. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, iż kontrolowany kierowca nie spełnił warunku, który stanowi o konieczności odbioru odpoczynku tygodniowego po 6 kolejnych 24-godzinnych okresach od uprzedniego tygodniowego okresu odpoczynku. Jednakże ze względu na treść art. 139 K.p.a. konieczne jest nałożenie na stronę karę pieniężną w wysokości [...] zł.

Odnośnie naruszenia z lp. 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d. – przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, organ odwoławczy wskazał, że ponowna analiza danych cyfrowych, że kierowca:

- D. K.:

1. prowadził pojazd w okresie od godz. [...] do godz. [...] dnia [...].09.2019 r. nie wykonując prawidłowej przerwy w jeździe. Oznacza to, że kierowca prowadził pojazd przez 4 godziny i 39 minut i w konsekwencji przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 9 minut. Kara pieniężna za to naruszenie wynosi [...] zł.

2. prowadził pojazd w okresie od godz. [...] do godz. [...] dnia [...].10.2019 r. nie wykonując prawidłowej przerwy w jeździe. Oznacza to, że kierowca prowadził pojazd przez 4 godziny i 42 minuty i w konsekwencji przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 12 minut. Kara pieniężna za to naruszenie wynosi [...] zł.

3. prowadził pojazd w okresie od godz. [...] do godz. [...] dnia [...].12.2019 r. nie wykonując prawidłowej przerwy w jeździe. Oznacza to, że kierowca prowadził pojazd przez 4 godziny i 37 minut i w konsekwencji przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 7 minut. Kara pieniężna za to naruszenie wynosi [...] zł.

- A. N.:

1. prowadził pojazd w okresie od godz. [...] do godz. [...] dnia [...].08.2019r. nie wykonując prawidłowej przerwy w jeździe. Oznacza to, że kierowca prowadził pojazd przez 5 godzin i 48 minut i w konsekwencji przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 1 godzinę i 18 minut. Kara pieniężna za to naruszenie wynosi [...] zł.

2. prowadził pojazd w okresie od godz. [...] do godz. [...] dnia [...].08.2019r. nie wykonując prawidłowej przerwy w jeździe. Oznacza to, że kierowca prowadził pojazd przez 4 godziny i 34 minuty i w konsekwencji przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przemy o 4 minuty. Kara pieniężna za to naruszenie wynosi [...] zł.\prowadził pojazd w okresie od godz. [...] do godz. [...] dnia [...].09.2019r. nie wykonując prawidłowej przerwy w jeździe. Oznacza to, że kierowca prowadził pojazd przez 4 godziny i 35 minut i w konsekwencji przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 5 minut. Kara pieniężna za to naruszenie wynosi [...] zł.

3. prowadził pojazd w okresie od godz. [...] do godz. [...] dnia [...].10.2019 r. nie wykonując prawidłowej przerwy w jeździe. Oznacza to, że kierowca prowadził pojazd przez 4 godziny i 31 minut i w konsekwencji przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przemy o 1 minutę. Kara pieniężna za to naruszenie wynosi [...] zł.

4. prowadził pojazd w okresie od godz. [...] do godz. [...] dnia [...].10.2019 r. nie wykonując prawidłowej przerwy w jeździe. Oznacza to, że kierowca prowadził pojazd przez 4 godziny i 35 minut i w konsekwencji przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przemy o 5 minut. Kara pieniężna za to naruszenie wynosi [...] zł.

5. prowadził pojazd w okresie od godz. [...] do godz. [...] dnia [...].11.2019r. nie wykonując prawidłowej przerwy w jeździe. Oznacza to, że kierowca prowadził pojazd przez 4 godziny i 31 minut i w konsekwencji przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przemy o 1 minutę. Kara pieniężna za to naruszenie wynosi [...] zł.

6. prowadził pojazd w okresie od godz. [...] do godz. [...] dnia [...].11.2019r. nie wykonując prawidłowej przerwy w jeździe. Oznacza to, że kierowca prowadził pojazd przez 4 godziny i 44 minuty i w konsekwencji przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 14 minut. Kara pieniężna za to naruszenie wynosi [...] zł.

- A. S.:

1. prowadził pojazd w okresie od godz. [...] do godz. [...] dnia [...].08.2019 r. nie wykonując prawidłowej przerwy w jeździe. Oznacza to, że kierowca prowadził pojazd przez 4 godziny i 31 minut i w konsekwencji przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 1 minutę. Kara pieniężna za to naruszenie wynosi [...] zł.

2. prowadził pojazd w okresie od godz. [...] do godz. [...] dnia [...].11.2019 r. nie wykonując prawidłowej przerwy w jeździe. Oznacza to, że kierowca prowadził pojazd przez 4 godziny i 38 minut i w konsekwencji przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 8 minut. Kara pieniężna za to naruszenie wynosi [...] zł.

Biorąc pod uwagę powyższe, kara pieniężna za wyżej opisany stan faktyczny po rozpoznaniu przez organ odwoławczy wynosi łącznie [...] zł.

Odnośnie naruszenia z Ip. 6.3.11 załącznika nr 3 do u.t.d., organ odwoławczy wskazał, że analiza danych z karty kierowcy D. K. wykazała, iż w okresie od godziny [...] dnia [...].11.2019 r., do godziny [...] dnia [...].11.2019 r. kierowca nieprawidłowo operował selektorem cyfrowego urządzenia rejestrującego. Kierowca ustawił na urządzeniu "inną pracę" podczas odbioru "odpoczynku". Potwierdza to wyjaśnienie kierowcy, które w dniu kontroli tj. [...].01.2020 r., przedsiębiorca przedłożył kontrolujący.

Biorąc pod uwagę powyższe, kara pieniężna za wyżej opisany stan faktyczny w łącznej wysokości [...] zł została nałożona słusznie i zgodnie z przepisami prawa.

Dalej w decyzji organ odwoławczy odniósł się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania oraz przepisów art. 92b i 92c u.t.d., uznając te zarzuty za niezasadne.

W skardze do Sądu skarżąca zarzuciła naruszenie:

a) art. 6 Kpa w związku z art. 92a u.t.d. oraz Lp. 5.5 i 5.6 załącznika nr 3 do tejże ustawy poprzez tworzenie wykładni o charakterze prawotwórczym, sprzecznie do treści przepisu i intencji ustawodawcy,

b) art. 107 § 3 K.p.a. poprzez oparcie decyzji tylko na części materiału dowodowego, co miało znaczący wpływ na wadliwość skarżonego rozstrzygnięcia,

c) art. 7 K.p.a. w związku z art. 77 § 1 poprzez porzucenie obowiązku należytego wyjaśnienia sprawy,

d) art. 8 K.p.a. poprzez sformułowanie uzasadnienia decyzji w sposób nie budzący zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej.

W konsekwencji powyższego wniosła o uchylenie skarżonej decyzji, a także poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] marca 2020 roku nr [...], wydanej przez Z. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz zwrot poniesionych przez stronę kosztów postępowania i obciążenie nimi Głównego Inspektora Transportu Drogowego.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że materiał dowodowy w niniejszej sprawie nie został przeanalizowany w sposób obiektywny i rzetelny, a ponadto w odniesieniu do naruszeń opartych na Ip. 5.5 i 5.6 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym organ wadliwie zastosował sankcje finansowe a poprzez sumowanie kar określonych w Ip. 5.5 pkt 1, 2 i 3 zastosował wykładnię o charakterze prawotwórczym, sprzeczną z treścią przepisu oraz intencjami ustawodawcy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t.: Dz. U. 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne badają, czy kwestionowana decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy albo dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Ponadto badają, czy organ administracji nie dopuścił się uchybień skutkujących nieważnością decyzji.

Zgodnie zaś z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na podstawie art 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Skarga okazała się uzasadniona.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia w przedmiocie nałożenia na Skarżącego kary pieniężnej stanowiły przepisy u.t.d., która w art. 92a ust. 1 przewiduje odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy za naruszenie przepisów ustalających warunki i obowiązki tego przewozu, określając jednocześnie ogólne granice wysokości kary za naruszenia w tym zakresie. Zgodnie z tą regulacją, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 do 12.000 zł za każde naruszenie. Przy czym, na zasadzie art. 92a ust. 5 pkt 1 u.t.d., suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy, nie może przekroczyć 15.000 zł - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w średniej liczbie arytmetycznej doj 10 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli.

Wyjaśnić od razu trzeba, że odpowiedzialność przewidziana w art. 92a ust. 1 u.t.d. nie jest uzależniona od winy i dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego. Określona w tym przepisie kara nie jest zatem konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Istotą kary, o której mowa we wskazanej regulacji, jest przymuszenie podmiotu wykonującego przewóz drogowy do respektowania nakazów i zakazów wynikających z przepisów prawa. Omawiana kara jest niezależna także od winy kierowcy oraz jego ewentualnej odpowiedzialności wynikającej z innych przepisów prawa. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego i przypisanych im wysokości kar pieniężnych zawarty został w załączniku Nr 3 do ustawy, do którego odsyła art. 92a ust. 7 u.t.d. Określone w tym załączniku kary pieniężne zostały ustalone w sposób sztywny, co powoduje, że ich wysokość nie została pozostawiona uznaniu organów i kara nie może być nałożona w innej wysokości niż podana w załączniku.

Powyższe oznacza, że decyzja o nałożeniu kary ma charakter decyzji związanej i wobec stwierdzenia naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego organ, co do zasady, zobowiązany jest do ustalenia kary pieniężnej w wysokości określonej w załączniku i nałożenia jej w wysokości wynikającej z art. 92a ust. 1 i 5 u.t.d. Odstąpienie od nałożenia kary i zwolnienie się przez wykonującego przewóz z odpowiedzialności możliwe jest bowiem jedynie w sytuacji wystąpienia okoliczności przewidzianych w art. 92b i art. 92c u.t.d.

Na podstawie art. 4 pkt 22 u.t.d. przyjąć należy, że odpowiedzialność z art. 92a ust. 1 u.t.d. dotyczy naruszenia obowiązków lub warunków wynikających zarówno z ustawy, jak i podanych w tym przepisie aktów, w tym m.in. z przepisów rozporządzenia nr 561/2006 a także rozporządzenia nr 165/2014.

Dodać również trzeba, że postępowanie w przedmiocie ustalenia odpowiedzialności i nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 92a u.t.d., jest postępowaniem administracyjnym, do którego zastosowanie znajdują przepisy K.p.a. Na podstawie art. 93 ust. 7 u.t.d., w postępowaniu tym nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

Przedstawione regulacje prawne wyznaczają granice materialne i formalne sprawy indywidualnej w rozumieniu art. 1 pkt 1 K.p.a., rozstrzyganej przez właściwy organ administracji publicznej w formie decyzji administracyjnej. Oznacza to, że organy rozstrzygające tę sprawę muszą przestrzegać określonych w tym kodeksie standardów ustalania stanu faktycznego.

Powinnością organu administracji publicznej rozstrzygającego władczo o prawach i obowiązkach jednostki jest zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, przy czym czynności te muszą mieć charakter wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.). Nakaz ten posiada rangę zasady postępowania administracyjnego (zasada zupełności postępowania dowodowego) i stanowi logiczną konsekwencję unormowanej w art. 7 K.p.a. zasady prawdy obiektywnej (materialnej). Materiał dowodowy sprawy stanowi nieodłączny element procesu administracyjnego, powstaje w wyniku czynności dowodowych i jest utrwalany celem poddania go wszechstronnej analizie i ocenie. Organ może uznać daną okoliczność za udowodnioną tylko w oparciu o ocenę dokonaną na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.). Co więcej, w proces ustalania rzeczywistego stanu faktycznego angażowana jest zawsze strona postępowania. W myśl bowiem art. 81 K.p.a., okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów.

Oczywiście, o ile zakres obowiązków organu związanych z realizacją powyższych reguł unormowany jest przepisami proceduralnymi, o tyle zakres okoliczności faktycznych podlegających ustaleniu i ocenie zależeć będzie zawsze od indywidualnej sprawy rozstrzyganej w postępowaniu. Nie ulega wątpliwości, że zakres okoliczności faktycznych niezbędnych do rozpatrzenia sprawy indywidualnej, a tym samym do wydania decyzji administracyjnej, określają zasadniczo przepisy prawa materialnego. To one bowiem określają przesłanki przyznania jednostce uprawnienia bądź nałożenia obowiązku. Organ administrujący musi więc dokonać zawsze prawidłowej subsumcji przepisów prawa materialnego nie tylko na potrzeby rozstrzygnięcia sprawy, ale także dla prawidłowego zakreślenia okoliczności istotnych dla sprawy, podlegających ustaleniu w toku postępowania dowodowego. Przyjęcie więc, iż organ wyczerpująco zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy możliwe jest tylko pod warunkiem, że w postępowaniu zostały zebrane i rozważone dowody dotyczące okoliczności przewidzianych we wszystkich przepisach prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie.

W rozpoznawanej sprawie skarżąca została ukarana za następujące naruszenia przepisów w zakresie transportu drogowego:

- przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone (Ip. 5.2 załącznika nr 3 do u.t.d.),

- skrócenie wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego (Ip. 5.5 załącznika nr 3 do u.t.d.),

- niespełnienie wymogu dzielonego dziennego okresu odpoczynku (lp. 5.6 załącznika nr 3 do u.t.d.),

- skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego, zarówno w przypadku załogi jednoosobowej jak i kilkuosobowej (Ip. 5.7 załącznika nr 3 do u.t.d.),

- skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku tygodniowego (Ip. 5.9 załącznika nr 3 do u.t.d.),

- przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy (Ip. 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d.),

- niepoprawne operowanie przełącznikiem tachografu umożliwiającym zmianę rodzaju aktywności kierowcy (l.p. 5.6.1 załącznika nr 3 do u.t.d.).

Zasadnie organ wskazał, że prawidłowo sporządzony protokół kontroli stanowi dowód z dokumentu urzędowego. W sytuacji, gdy kontrolowany nie zgadza się z zawartą w protokole treścią winien wnieść zastrzeżenia do protokołu kontroli - art. 74 ust. 4 u.t.d. W niniejszej sprawie nie zostały wniesione do protokołu kontroli żadne zastrzeżenia. Szczególny tryb dokumentowania czasu pracy kierowców związany ze stosowaniem urządzeń rejestrujących powoduje również, że niedopuszczalne jest obchodzenie tych rygorów innymi środkami dowodowymi.

W rozpoznawanej sprawie, każdy przypadek naruszenia prawa został dokładnie określony i omówiony w uzasadnieniach obu decyzji ze wskazaniem dowodów, na podstawie których nastąpiło konkretne ustalenie (co do każdego z deliktów opisanych szczegółowo na stronach od 5 do 10 uzasadnienia decyzji organu odwoławczego). Stan faktyczny został zrekonstruowany na podstawie danych pochodzących z urządzeń albo dokumentów specjalnie wytwarzanych w celu dokumentowania czynności. To właśnie urządzenie rejestrujące na wykresówce lub karcie kierowcy wskazania w zakresie aktywności kierowcy i przebytej drogi, dane z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego są urządzeniami, które zostały specjalnie wytworzone i przeznaczone do obiektywnego stwierdzania czasu pracy, jazdy, odpoczynku itd. Dlatego obalenie domniemań płynących z tych urządzeń i pochodzących z nich dokumentów wymaga nie tylko podniesienia zarzutów z wnioskami dowodowymi, ale i wykazania okoliczności egzoneracyjnych uzasadniających odstępstwo od zastosowania rygorów dowodowych zawartych w przepisach o rejestrowaniu i wczytywaniu danych.

Zatem mając powyższe na uwadze za podstawę wyroku Sąd przyjął prawidłowe ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym rozstrzygnięciu Głównego Inspektora Transportu Drogowego (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09).

Dokonując oceny stwierdzonych naruszeń i wymierzonych za nie kar Sąd stwierdza prawidłowość kary za naruszenie polegające na:

- przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone (Ip. 5.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d.),

- niespełnienie wymogu dzielonego dziennego okresu odpoczynku (lp. 5.6 załącznika nr 3 do u.t.d.),

- skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku tygodniowego (Ip. 5.9 załącznika nr 3 do u.t.d.),

- niepoprawne operowanie przełącznikiem tachografu umożliwiającym zmianę rodzaju aktywności kierowcy (l.p. 5.6.1 załącznika nr 3 do u.t.d.).

Pozostałe wymierzone przez organy kary budzą już zastrzeżenia Sądu.

Zdaniem Sądu, błędnie zostały naliczone kary na podstawie lp. 5.5.1 oraz 5.5.2, lp. 5.7.1 oraz 5.7.2, lp. 5.11.1 oraz 5.11.2 załącznika nr 3 do u.t.d. Przy czym naruszenie to nie wynikało z błędnej wykładni przepisów, czy niewłaściwej subumcji przepisów. Organ I instancji prawidłowo wyszczególnił przypadki naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym. Mimo prawidłowych ustaleń faktycznych i prawnych, organ I instancji popełnił błąd matematyczny, nieprawidłowo zsumował zdarzenia podlegające karze. Błędnego zsumowania nie dostrzegł też organ II instancji, mimo że skarżąca już w odwołaniu zwracała uwagę na błąd w obliczeniu.

Z regulacji zawartych w lp. 5.5.1. i 5.5.2 oraz w lp. 5.7.1 i 5.7.2 5.11.1 oraz 5.11.2 załącznika nr 3 do ustawy w żaden sposób nie da się wyprowadzić wniosku, iż sankcje przewidziane w pkt od 1 do 2 podlegają kumulacji. Należy mieć przy tym na uwadze, iż omawiana regulacja dotyczy wymierzania kary administracyjnej, zatem nie ma podstaw do interpretowania zapisów ustawowych w sposób rozszerzający, a jakiekolwiek wątpliwości winny być rozstrzygane na korzyść strony.

W przypadku omawianych naruszeń doszło więc do nieuprawnionego, kilkukrotnego sankcjonowania jednego naruszenia przepisów, a takie działanie należy ocenić jako nieproporcjonalne i automatyczne, a tym samym niezgodne z pkt 26 wprowadzenia do rozporządzenia nr 561/2006, nakazującego, aby kary stosowane w przypadku naruszeń jego przepisów były skuteczne, proporcjonalne, odstraszające i niedyskryminujące (por. wyrok WSA w Poznaniu z 29.06.2017 r., sygn. akt III SA/Po 791/16).

W ponownym postępowaniu organ uwzględni wykładnię przepisów mających zastosowanie przy wymiarze kary za naruszenia wskazane w poz. 5.5., 5.7 i 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d.

Mając to na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a) p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.

O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 200 tej ustawy i obejmują one uiszczony przez skarżącą wpis od skargi w wysokości [...] zł.