Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 517/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 1 lit. c, art. 200
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 7, art. 77 par 1, art. 80 i art. 107 par 3
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: par 7 ust. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1367
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Kowalska Asesor WSA Anna Dębowska Protokolant: st. asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2022 r. sprawy ze skargi Z.K. na decyzję Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi z dnia 1 czerwca 2022 r. znak; ŁPWIS.NS HŚ.9022.4.2022.MZ w przedmiocie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Tomaszowie Mazowieckim z dnia 24 marca 2022 r., znak HŚHP.442.17.2021; 2) zasądza od Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi na rzecz skarżącego – Z. K. kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. a.l. [pic]


UZASADNIENIE

Decyzją z 1 czerwca 2022 r., znak: ŁPWIS.NS HS.9022.4.2022.MZ Łódzki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Łodzi, na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 195 ze zm.), art. 2351 i 2352 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 1320 ze zm.), rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 1367 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Tomaszowie Mazowieckim z 24 marca 2022 r., nr 1/22 w przedmiocie odmowy stwierdzenia u Z.K. choroby zawodowej pod postacią obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonego jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2 i 3 kHz, wymienionej pod poz. 21 wykazu chorób zawodowych.

W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne.

Zgłoszeniem z 15 czerwca 2021 r. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Łodzi zawiadomił Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Tomaszowie Mazowieckim o podejrzeniu u Z.K. choroby zawodowej pod postacią obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonego jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2 i 3 kHz, wymienionej pod poz. 21 wykazu chorób zawodowych.

Zawiadomieniem z 1 lipca 2021 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Tomaszowie Mazowieckim wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia ww. choroby zawodowej.

Decyzją z 24 marca 2022 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Tomaszowie Mazowieckim nie stwierdził u Z.K. choroby zawodowej pod postacią obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonego jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz .

Od powyższej decyzji Z.K. złożył odwołanie, w którym wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i ponowne rozpatrzenie sprawy zarzucił naruszenie:

- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nie zawarcie w zaskarżonej decyzji podstawy prawnej oraz uzasadnienia faktycznego i prawnego;

- nieustalenie rzeczywistego stanu faktycznego, w tym w zakresie rodzaju, stanu technicznego i okresu wykorzystywania pojazdów przez skarżącego, jak również błędne ustalenie bez przesłuchania skarżącego sposobu wykonywania pracy i okresu czasu, w jakim skarżący był poddany pod natężenie dźwięku przekraczające normy hałasu, niezrozumiałe dokonanie pomiarów w "porównywalnym" pojeździe bez wskazania w jakim pojeździe przedmiotowe pomiary miałyby być wykonywane;

- pominięcie informacji o istnieniu problemów ze słuchem od okresu zatrudnienia;

- niezapewnienie skarżącemu czynnego udziału w sprawie i dokonanie ustaleń z pominięciem wysłuchania skarżącego;

- błędne przyjęcie, że u skarżącego nie występuje choroba zawodowa.

W uzasadnieniu odwołania skarżący podkreślił, że organ w zasadzie w ogóle nie ustalił stanu faktycznego w zakresie rodzaju pojazdów, jakie podczas wykonywania czynności służbowych wykorzystywał skarżący. Tymczasem skarżący wykorzystywał pojazdy starej generacji jak "nysa", "fiat", "polonez", "mercedes sprinter", w których dochodziło do przekroczenia norm dopuszczalnych hałasu. Organ wskazał również, że za lata 1984-2002 brak jest danych o narażeniu na hałas, a w latach 2004 - 2010 pracodawca nie wykonywał badań oraz pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. Organ nie wyjaśnił jednak jakie są konsekwencje takich zaniedbań i jakie skutki prawne taki stan rzeczy niesie ze sobą.

Skarżący podniósł, że 12 lipca 2021 r. dokonano pomiarów hałasu w porównywalnym samochodzie (nie wskazano jakim), a czynność ta miała miejsce bez udziału strony, co stanowi naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. Organ ustalił bez odniesienia się do rejestru wyjazdów, że na 15 dyżurów 12-godzinnych w miesiącu włączenie sygnału miało miejsce co 3 dyżur po 60 min. Powyższy stan rzeczy wymaga weryfikacji dokumentacji archiwizującej zgłoszenia i tryb pracy skarżącego. Skarżący podkreślił, że sygnał był włączany na każdym dyżurze, co więcej na sygnale skarżący pracował co wyjazd, a na dyżurze było kilka wyjazdów. Praktycznie nie było dyżuru bez wyjazdu na sygnale. Skarżący pracował na pierwszej wypadkowej, co jak sama nazwa wskazuje był "pierwszy do wyjazdu" - pierwsza wypadkowa była wyposażona w taki sam sprzęt co erka.

Wskazaną na wstępie decyzją z 1 czerwca 2022 r. Łódzki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Łodzi utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy wskazując, że z analizy przebiegu zatrudnienia wynika, że Z.K. był zatrudniony kolejno:

- od 27 marca 1984 r. do 30 kwietnia 2002 r. jako kierowca karetki pogotowia w Wojewódzkiej Kolumnie Transportu Sanitarnego w Ł., Oddział w P. (od 1 września 2002 r. Wojewódzka Stacja Ratownictwa Medycznego w Ł.);

- od 18 lutego 2004 r. do 31 stycznia 2006 r. jako kierowca Oddziału Pomocy Doraźnej w [...] Centrum Zdrowia w T.;

- od 1 lutego 2006 r. do 31 stycznia 2007 r. jako kierowca Zespołów Wyjazdowych Ratownictwa Medycznego w [...] Centrum Zdrowia w T.;

-od 1 lutego 2007 r. do 28 lutego 2007 r. jako kierowca Nocnej Pomocy Lekarskiej w [...] Centrum Zdrowia w T.;

- od 1 marca 2007 r. do 31 grudnia 2008 r. jako kierowca Zespołów Wyjazdowych Ratownictwa Medycznego w [...] Centrum Zdrowia w T.;

- od 1 stycznia 2009 r. do 31 stycznia 2009 r. jako kierowca Nocnej Pomocy Lekarskiej i Pielęgniarskiej w Transporcie Sanitarnym w [...] Centrum Zdrowia w T.;

- od 1 stycznia 2009 r. do 5 kwietnia 2009 r. jako kierowca Zespołów Wyjazdowych Ratownictwa Medycznego w [...] Centrum Zdrowia w T.;

- od 6 kwietnia 2009 r. do 9 kwietnia 2009 r. jako kierowca w Zespołach Przewozowych w [...] Centrum Zdrowia w T.;

- od 10 kwietnia 2009 r. do 28 maja 2010 r. jako kierowca Zespołów Wyjazdowych Ratownictwa Medycznego w [...] Centrum Zdrowia w T.;

- obecnie przebywa na emeryturze pomostowej.

Miejscami pracy, z którymi wiązało się podejrzenie choroby zawodowej u Z.K. była zarówno Wojewódzka Kolumna Transportu Sanitarnego w Ł., Oddział w P. (obecnie Wojewódzka Stacja Ratownictwa Medycznego w Ł.), jak i [...] Centrum Zdrowia Sp. z o.o. w T.

W zebranym materiale dowodowym brak jest informacji dotyczących charakterystyki i chronometrażu pracy w okresie zatrudnienia Z.K. w Wojewódzkiej Kolumnie Transportu Sanitarnego w Ł., Oddział w P. (z dniem 1 września 2002 r. Wojewódzka Kolumna Transportu Sanitarnego w Ł. połączyła się ze Stacją Pogotowia Ratunkowego w Ł. przyjmując nazwę Wojewódzka Stacja Ratownictwa Medycznego w Ł.). W piśmie wyjaśniającym Wojewódzka Stacja Ratownictwa Medycznego w Ł. z 3 sierpnia 2021 r. poinformowała jedynie, że z akt osobowych Z.K. nie wynika aby zgłaszał w okresie zatrudnienia dolegliwości mogące mieć związek przyczynowy z postępowaniem o stwierdzenie choroby zawodowej narządu słuchu. Ponadto pracodawca zaznaczył, że okres w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania ww. choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym wynosi 2 lata, a jak wynika z akt sprawy Z.K. nie jest związany z miejscem pracy już ponad 19 lat.

W toku postępowania ustalono, że do obowiązków Z.K. zatrudnionego na stanowisku kierowcy w [...] Centrum Zdrowia Sp. z o.o. w T. należało kierowanie pojazdami uprzywilejowanymi marki Renault Master (tj. średnio 50% czasu na zmianie roboczej). Pozostałe 50% czasu pracy zajmowało oczekiwanie na zgłoszenie, przygotowanie pojazdu, wypełnianie/uzupełniane dokumentacji (kart drogowych) lub badanie pacjenta przez personel lekarsko-ratowniczy. Praca wykonywana była w systemie zmianowym 12-godzinnym, średnio 14-16 dyżurów w miesiącu. W trakcie 12-godzinnego dyżuru pracownik spędzał średnio od 3 do 6 godzin za kierownicą. Pracownikowi przysługiwały w trakcie dyżuru dwie regulaminowe przerwy 15-minutowe.

[...] Centrum Zdrowia Sp. z o.o. w związku ze zgłoszeniem podejrzenia choroby zawodowej dokonało 12 lipca 2021 r. pomiaru hałasu miernikiem wskaźnikowym (SGH Note 8 z aplikacją Android) w porównywalnym samochodzie marki Renault Master, w którym poziom dźwięku nie przekroczył wartości dopuszczalnych, czyli 85 dB/A w stosunku do 8-godzinnego dnia pracy. Sygnały dźwiękowe pojazdu uprzywilejowanego w okresie zatrudnienia Z.K. były włączane jedynie podczas przewozów pacjentów ze stanem zagrożenia życia. Były tygodnie gdy sygnał nie był używany w ogóle, ale były też tygodnie w których sygnał był włączany prawie codziennie lub sporadycznie. W okresie zatrudnienia Z.K. objęty był szkoleniami z zakresu BHP oraz profilaktycznymi badaniami lekarskimi, w wyniku których nie orzekano przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy pojazdu uprzywilejowanego.

Z przeprowadzonego wywiadu wynika, że pierwsze dolegliwości układu słuchowego u Z.K. pojawiły się około 10 lat temu w postaci niedosłuchu w obu uszach, a zwłaszcza w uchu prawym. Ponadto strona zgłaszała szumy uszne obustronne i kilkusekundowe zawroty głowy o charakterze wirowania bez towarzyszących nudności i wymiotów. Od 4-5 lat stosuje korekcję słuchu ucha lewego za pomocą aparatu słuchowego, stwierdzono także napadowe migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze i cukrzycę. Skarżący był hospitalizowany na oddziale neurologicznym, gdzie rozpoznano: przebyty uraz wielonarządowy, deformację trzonu kręgu L1 po złamaniu kompresyjnym, przewlekłe bóle głowy, podejrzenie dylatacji komory bocznej mózgu prawej, bóle kręgosłupa w odcinku szyjnym promieniujące do prawej kończyny górnej, spondyloartrozę z przepukliną jądra miażdżystego C6/C7.

W 2007 r. w wyniku wypadku komunikacyjnego doznał urazu wielonarządowego w postaci; złamania lewego obojczyka, żeber, trzonu kręgu L1, zwichnięcia stawu barkowego, krwiaka jamy opłucnej i rany lewego łuku brwiowego.

Z.K. został również poddany badaniom specjalistycznym w uprawnionej do orzekania o chorobach zawodowych jednostce orzeczniczej pierwszego stopnia, tj. Przychodni Konsultacyjno-Diagnostycznej Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł. W wyniku przeprowadzonych badań, analizy narażenia zawodowego, przebiegu i charakteru klinicznego choroby 31 stycznia 2022 r. wydano orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że u badanego stwierdzono obustronny odbiorczy ubytek słuchu typu czuciowo-nerwowego o średniej wielkości w uchu prawym 41,6 dB, w uchu lewym 45 dB". W cenie WOMP w Ł. brak jest podstaw do rozpoznania zawodowego uszkodzenia słuchu ze względu na fakt, że rozpoznanie ww. choroby zawodowej jest możliwe, jeżeli od momentu przerwania narażenia na hałas nie minęło więcej niż 2 lata. W tym przypadku upłynęło ponad 11 lat, a zatem nie został spełniony ustawowy wymóg nie przekroczenia 2 lat od ustania narażenia. Ponadto wielkość stwierdzonego ubytku słuchu nie spełnia warunków kryterium diagnostyczno-orzeczniczego zawartego w rozporządzeniu z 30 czerwca 2009 r., tj. stwierdzany niedosłuch jest mniejszy od 45 dB w uchu lepiej słyszącym obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości 1,2 i 3 kHz. Od powyższego orzeczenia skarżący nie złożył wniosku o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą drugiego stopnia.

W ocenie Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi zebrany materiał dowodowy i dokonane ustalenia faktyczne wyczerpująco uzasadniają brak podstaw do stwierdzenia u Z.K. choroby zawodowej narządu słuchu, ujętej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych.

Odwołując się do literatury przedmiotu (por. K. Marek Choroby zawodowe PZWL W-wa 2003 r., Profilaktyka zawodowych uszkodzeń słuchu pod red. M. Śliwińskiej-Kowalskiej wyd. IMP w Łodzi 2010 r., Minimalizowanie ryzyka uszkodzenia słuchu w miejscu pracy pod red. M. Pawlaczyk-Łuszczyńskiej wyd. IMP w Łodzi 2010 r.) organ wyjaśnił, że zawodowe uszkodzenie słuchu (ubytek słuchu) jest to pogorszenie ostrości słuchu związane z wieloletnią ekspozycją na hałas o poziomach uznawanych w świetle współczesnego stanu wiedzy za stwarzające ryzyko utraty słuchu. Obowiązująca w Polsce wartość Najwyższego Dopuszczalnego Natężenia (NDN) hałasu wynosi 85 dB(A) i jest to dopuszczalny ze względu na kryterium ochrony słuchu poziom ekspozycji 8-godzinnej lub tygodniowej. Wartość poniżej 85 dB(A) niesie niewielkie ryzyko wystąpienia ubytku słuchu. Wielkość uszkodzenia słuchu hałasem zależy od współdziałania szeregu czynników m.in. od jego natężenia (dB), czasu trwania, charakteru, częstotliwości (Hz), rodzaju ekspozycji oraz czynników indywidualnych (osobniczych). Upośledzenie słuchu uwidaczniają badania audiometryczne, gdzie krzywa audiometryczna zawsze ma kształt opadający przy częstotliwościach wysokich, gdzie najbardziej charakterystyczny jest załamek (wyrażający najgłębszy ubytek słuchu) w zakresie częstotliwości 3-6 kHz (przeważnie 4 kHz), bowiem hałas o tej częstotliwości przy przewlekłym zawodowym narażeniu na ten czynnik szkodliwy powoduje niszczenie wrażliwych struktur ucha wewnętrznego, a najbardziej wrażliwe na uszkodzenie są komórki słuchowe odbierające dźwięki o częstotliwości 4-6 kHz.

Z.K. wykonując obowiązki służbowe w okresie od 18 lutego 2004 r. do 28 maja 2010 r. jako kierowca pojazdu uprzywilejowanego w [...] Centrum Zdrowia Sp. z o.o. w T. nie był narażony na hałas ponadnormatywny o wartościach przekraczających 85 dB/A. Pracodawca co prawda nie wykonywał w trakcie okresu zatrudnienia skarżącego badań oraz pomiarów stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, jednakże w związku ze zgłoszeniem choroby zawodowej Z.K. 12 lipca 2021 r. dokonano pomiaru hałasu miernikiem wskaźnikowym (SGH Note 8 z aplikacją Android) w porównywalnym samochodzie Renault Master, którym w trakcie zatrudnienia jeździł skarżący. Poziom dźwięku nie przekroczył wartości dopuszczalnych, czyli 85 dB/A w stosunku do 8-godzinnego dnia pracy (60-62 dB na postoju z włączonym silnikiem, 65-68 dB podczas rozmowy dwóch osób, 69-71 dB podczas jazdy z włączoną klimatyzacją i włączonym radiem). Przyjmując zatem, że kierowca ma około 15 dyżurów 12-godzinnych w ciągu miesiąca, a sygnał włącza co 3 dyżur na około 60 minut i biorąc pod uwagę, że sygnały dźwiękowe pojazdu uprzywilejowanego mieszczą się w granicach 106-110 dB na zewnątrz i około 80 dB dla przechodniów i około 90 dB wewnątrz kabiny karetki, to nie jest możliwe przekroczenie dopuszczalnego poziomu 85 dB w stosunku do 8-godzinnego czasu pracy.

Z ustaleń jednostki orzeczniczej pierwszego stopnia wynika, że u badanego nie rozpoznano objawów klinicznych uszkodzenia słuchu spowodowanego hałasem, ponieważ nie został spełniony jeden z zasadniczych warunków uznania schorzenia jako zawodowego, tj. podwyższenie progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonego jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości 1, 2 i 3 kHz. W przypadku Z.K. stwierdzony niedosłuch jest mniejszy od 45 dB w uchu lepiej słyszącym i wynosi 41,6 dB.

Organ podkreślił, że rozpoznanie zawodowego uszkodzenia słuchu możliwe jest jedynie po stwierdzeniu spójności między narażeniem na hałas a progresją niedosłuchu w trakcie pracy zawodowej oraz jego charakterem i głębokością w momencie ubiegania się o stwierdzenie choroby zawodowej. Zgodnie z definicją zawartą w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. okres uprawniający do rozpoznania choroby od momentu ustania narażenia nie może być dłuższy niż 2 lata. Zatem zawodowe uszkodzenie słuchu nie może być rozpoznane w oparciu o audiogram wykonany później niż 2 lata od zakończenia pracy zawodowej w narażeniu, a z taką sytuacją mamy do czynienia w przypadku Z.K. (badanie zostało wykonane ponad 11 lat po ustaniu narażenia na hałas).

Choroby wymienione w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do ww. rozporządzenia są chorobami, które występują również w populacji ogólnej i bez związku z warunkami pracy, zatem mogą wystąpić niezależnie od charakteru pracy i warunków w jakich praca wykonywana, ponieważ przyczyny sprawcze tych chorób są różnorakiej natury. Rozwój uszkodzenia słuchu bez związku z narażeniem na hałas może nastąpić z wielu innych przyczyn: urazu i chorób przewlekłych ucha skutkujących niedosłuchem o typie przewodzeniowym lub mieszanym (przewodzeniowo-odbiorczym), chorób układu sercowo-naczyniowego, przewlekłych chorób nerek, cukrzycy, chorób metabolicznych, infekcji ośrodkowego układu nerwowego, długotrwałego leczenia antybiotykami, lekami przeciwnowotworowymi, przeciwbólowymi i przeciwgorączkowymi, a także narażenie na substancje chemiczne o działaniu neurotoksycznym lub ototoksycznym, cechy indywidualne, jak wiek, czy palenie papierosów oraz czynniki dziedziczne.

Uprawnione jednostki orzecznicze nie są zobowiązane do ustalania pozazawodowej przyczyny rozpoznanego schorzenia, ich zadaniem jest ustalenie, czy rozpoznane schorzenie ma cechy kliniczne charakteryzujące daną chorobę zawodową oraz czy mogły tę chorobę spowodować warunki pracy (tj. narażenie zawodowe). Choroba zawodowa jest pojęciem prawnym, ale jest także pojęciem medycznym oznaczającym, że określone w wykazie chorób zawodowych schorzenie, z co najmniej wysokim prawdopodobieństwem zostało spowodowane przez czynnik szkodliwy występujący w środowisku pracy. Biorąc zatem pod uwagę, że o rozpoznaniu choroby zawodowej decydują względy medyczne organy inspekcji sanitarnej nie mogą kwestionować rozpoznania zawartego w orzeczeniu lekarskim, jeśli nie budzi ono wątpliwości. Organ wydający decyzję związany jest treścią orzeczenia lekarskiego, które ocenia stan zdrowia pracownika i określa, czy rozpoznane schorzenie odpowiada wymienionemu w wykazie chorób zawodowych i czy warunki pracy miały wpływ na jego powstanie

Reasumując organ podkreślił, że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki zawarte w art. 2351 Kodeksu pracy, co jest warunkiem niezbędnym do rozpoznania choroby zawodowej. Obowiązujące przepisy wymagają dla stwierdzenia choroby zawodowej wystąpienia łącznie trzech przesłanek; choroba rozpoznana u badanego musi być ujęta w wykazie chorób zawodowych, w środowisku pracy muszą występować czynniki szkodliwe dla zdrowia (hałas) i musi istnieć, co najmniej wysokie prawdopodobieństwo, że choroba została spowodowana tymi czynnikami szkodliwymi. Brak któregokolwiek z powyższych kryteriów nie pozwala uznać, że stwierdzone schorzenie jest chorobą zawodową. W sprawie dotyczącej choroby zawodowej narządu słuchu istotne jest ustalenie przez medyczne jednostki orzecznicze uprawnione do rozpoznawania chorób zawodowych, czy wyniki badań audiologicznych przeprowadzonych w tych jednostkach wskazują, że obraz kliniczny stwierdzonego ubytku słuchu jest charakterystyczny dla uszkodzenia słuchu spowodowanego działaniem hałasu. W ocenie jednostki orzeczniczej uprawnionej do rozpoznawania chorób zawodowych - WOMP w Łodzi - która orzekała w niniejszym postępowaniu, nie stwierdzono objawów klinicznych jakie są charakterystyczne dla choroby narządu słuchu, gdzie czynnikiem sprawczym miałby być ponadnormatywny hałas w miejscu pracy, tj. choroby ujętej w wykazie chorób zawodowych, co jest najważniejszym kryterium do rozpoznania choroby zawodowej. Choroby zawodowej u Z.K. nie stwierdzono, ponieważ zaistniałe schorzenie, w ocenie lekarza orzekającego w niniejszej sprawie nie ma związku z wykonywaną przez ponad 24 lata pracą jako kierowca pojazdu uprzywilejowanego.

W ocenie organu odwoławczego zebrany w sprawie materiał dowodowy, a przede wszystkim treść orzeczenia lekarskiego, w którym jednostka orzecznicza w sposób przekonywujący wyjaśniła z jakich przyczyn zaistniałego schorzenia słuchu nie można uznać za chorobę zawodową, wskazuje bez żadnych wątpliwości, że brak jest podstaw do stwierdzenia u Z.K. choroby zawodowej pod postacią obustronnego trwałego ubytku słuchu spowodowanego hałasem.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi

pełnomocnik skarżącego zarzucił;

1. naruszenie przepisów postępowania mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

a) art. 9 k.p.a. polegające na niedopełnieniu obowiązku należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, polegającym na niepoinformowaniu w sposób należyty i adekwatny do wieku i orientacji strony w zakresie zasad niniejszego postępowania, o obowiązku zachowania 14 - dniowego terminu do złożenia wniosku o ponowne badanie, czym organ skutecznie uniemożliwił prawidłowe wykonanie przez stronę jej obowiązków, a wyniku tego naraził stronę na szkodę;

b) art. 10 k.p.a. polegające na całkowitym pominięciu stanowiska skarżącego przedstawionym po zapoznaniu się z aktami sprawy i wskazanie, że skarżący nie wniósł uwag do zgromadzonego w sprawie materiału, podczas gdy skarżący zakwestionował zgromadzone w sprawie dowody i ustalenia, w szczególności w zakresie jego dolegliwości jak też warunków i sposobu wykonywania pracy, czym de facto został pozbawiony prawa do czynnego udziału w postępowaniu;

c) art. 7, art. 77 k.p.a. polegające na sprowadzeniu do minimum wykonania czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia okoliczności mających wpływ na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego oraz zaniechanie przeprowadzenia niezbędnych do wyjaśnienia sprawy dowodów, w tym zaniechanie przesłuchania strony, zaniechanie prawidłowego ustalenia rodzaju, stanu technicznego i okresu wykorzystywania pojazdów przez skarżącego, co w konsekwencji doprowadziło do poczynienia całkowicie błędnych ustaleń faktycznych zarówno co do rodzaju, stanu technicznego i okresu wykorzystywania pojazdów, jak też warunków pracy, sposobu i czasu spędzonego na wyjazdach pojazdem uprzywilejowanym;

d) art. 81a k.p.a. polegające na pogwałceniu zasady rozstrzygania niedających się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego na korzyść strony, poprzez uznanie, że brak dostatecznych danych na temat charakterystyki i chronometrażu pracy w okresie zatrudnienia skarżącego, jak również brak wykonywania jakichkolwiek pomiarów przez pracodawcę warunków pracy w kierunku zagrożenia wystąpienia choroby zawodowej, stanowi podstawę do uznania, że w miejscu pracy skarżącego nie występowały czynniki szkodliwe dla zdrowia mogące wywołać chorobę zawodową;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.

-art. 2351 i 2352 Kodeksu pracy poprzez ich niezastosowanie i uznanie, że u skarżącego nie występuje choroba zawodowa pod postacią obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, będące wynikiem elementarnych błędów podczas, gdy prawidłowo przeprowadzone postępowanie administracyjne, w tym zwrócenie uwagi na elementarne uchybienia organu pierwszego stopnia, które doprowadziły do braku koniecznej weryfikacji dokumentów stanowiących podstawę rozstrzygnięcia;

W oparciu o postawione zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Tomaszowie Mazowieckim z 24 marca 2022 r.

W odpowiedzi na skargę Łódzki Wojewódzki Państwowy Inspektor Sanitarny w Łodzi wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona aczkolwiek z inny przyczyn niż podniesione w skardze.

Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U. z 2019r. poz.2325 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:

a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy

b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego

c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy

2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach

3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd uznał, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania a mianowicie art.7,77 § 1,80 i 107 § 3 K.p.a. i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Łódzkiego Państwowego Inspektora Sanitarnego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą stwierdzenia u Z.K. choroby zawodowej pod postacią obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonego jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2 i 3 kHz, wymienionej pod poz. 21 wykazu chorób zawodowych.

Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. Kodeks pracy (Dz.U. z 2016r. poz.1666 ze zm.) oraz przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2013r. poz.1367).

Zgodnie z treścią art.2351 Kodeksu pracy, za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".

W myśl § 5 ust.2 pkt 1 rozporządzenia z 30 czerwca 2009r. jednostkami orzeczniczymi I stopnia są poradnie chorób zawodowych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy,

Zgodnie z treścią § 5 ust.3 wymienionego rozporządzenia jednostkami orzeczniczymi II stopnia od orzeczeń wydanych przez lekarzy zatrudnionych w jednostkach orzeczniczych I stopnia są instytuty badawcze w dziedzinie medycyny pracy.

W myśl § 6 ust.6 rozporządzenia orzeczenie lekarskie przesyła się właściwemu państwowemu inspektorowi sanitarnemu, zainteresowanemu pracownikowi, byłemu pracownikowi oraz lekarzowi kierującemu na badania, a w przypadku gdy orzeczenie lekarskie zostało wydane przez lekarza zatrudnionego w jednostce orzeczniczej II stopnia - również jednostce orzeczniczej I stopnia. W przypadku śmierci pracownika albo byłego pracownika orzeczenie lekarskie wydaje się również osobie uprawnionej do świadczeń po zmarłym, o której mowa w przepisach o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, zwanej dalej "osobą uprawnioną", na jej wniosek.

Zgodnie z treścią § 7 ust.1 i 2 rozporządzenia pracownik lub były pracownik, badany w jednostce orzeczniczej I stopnia, który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. Wniosek, o którym mowa w ust. 1 albo 1a, składa się w terminie 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia lekarskiego, za pośrednictwem jednostki orzeczniczej I stopnia zatrudniającej lekarza, który wydał to orzeczenie.

W myśl pozycji 21 załącznika do rozporządzenia z 30 czerwca 2009r. chorobą zawodową jest obustronny trwały odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2 i 3 kHz.

Zaznaczyć należy, iż z brzmienia cytowanego przepisu art. 2351 Kodeksu pracy wynika, iż o tym, czy dane schorzenie jest chorobą zawodową decyduje spełnienie dwóch następujących przesłanek: po pierwsze schorzenie musi być wymienione w wykazie chorób zawodowych oraz po drugie jest bezsporne lub wysoce prawdopodobne, że schorzenie zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.

W rozpoznawanej sprawie organy administracji wydały swoje rozstrzygnięcia opierając się na treści orzeczenia Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Łodzi z dnia 31 stycznia 2022r. stwierdzającego brak podstaw do rozpoznania u Z.K. choroby zawodowej w postaci zawodowego uszkodzenia słuchu. Organy uznały, że orzeczenie to jest ostateczne gdyż Z.K. nie złożył w wymaganym terminie 14 dni wniosku o ponowne przeprowadzenie badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. Kwestia czy Z.K. złożył czy też nie złożył taki wniosek w terminie czternastu dni nie została jednak dokładnie wyjaśniona.

Należy zaznaczyć, że orzeczenie jednostki orzeczniczej I stopienia jest doręczane pracownikowi lub byłemu pracownikowi, który w terminie 14 dni od otrzymania orzeczenia może złożyć wniosek o przeprowadzenie badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. Wniosek taki należy złożyć za pośrednictwem jednostki orzeczniczej I stopnia.

W niniejszej sprawie orzeczenie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy zostało wydane w dniu 31 stycznia 2022r. zaś Z.K. w dniu 4 marca 2022r. złożył wniosek o ponowne badanie przez jednostkę orzeczniczą gdyż uważał, że uszkodzenie słuchu ma pochodzenie zawodowe. Wprawdzie we wniosku prosił o przeprowadzenie ponownego badania przez WOMP lecz jest rzeczą oczywistą, że ponowne badanie przeprowadza jednostka orzecznicza II - go a nie I – go stopnia. W związku z czym wniosek skarżącego należy potraktować jako wniosek o przeprowadzenie badania przez jednostkę orzeczniczą II -go stopnia. Nie ma znaczenia okoliczność, że wniosek Z.K. z dnia 4 marca 2020r. została złożony w organie I instancji a nie w jednostce orzeczniczej I stopnia. Obowiązkiem organu I instancji było przekazanie tego wniosku do jednostki orzeczniczej I stopnia celem nadania mu dalszego biegu. Przez analogię należałoby się tutaj odwołać do uregulowania, o którym mowa w art.65 § 1 K.p.a.

W sytuacji gdy w dniu 4 marca 2022r. Z.K. złożył wniosek o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą to należało wyjaśnić czy wniosek ten został złożony w wymaganym czternastodniowym terminie. Organ administracji I instancji próbował to wyjaśnić w rozmowie telefonicznej z pracownikiem WOMP w dniu 10 marca 2022r. Z notatki urzędowej sporządzonej z tej rozmowy wynika, że pracownica WOMP poinformowała, że nie jest w stanie podać daty doręczenia Z.K. orzeczenia lekarskiego z 31 stycznia 2022r. oraz że skarżący nie składał w WOMP wniosku o przeprowadzenie ponownego badania (notatka z 10 marca 2022r. k.31 akt administracyjnych). W oparciu o treść tej notatki organy administracji obu instancji uznały, że wniosek o ponowne badanie skarżącego został złożony po upływie wymaganego 14-dniowego terminu a więc orzeczenie WOMP jest ostateczne i wydały swoje rozstrzygnięcia opierając się na treści tego orzeczenia. Tymczasem kwestia czy skarżący złożył wniosek o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą w wymaganym terminie czy też po upływie tego terminu nie została wyjaśniona.

Przede wszystkim organy administracji nie wyjaśniły sposobu i daty doręczenia skarżącemu orzeczenia z 31 stycznia 2022r. Z oświadczenia Z.K. złożonego na rozprawie wynika, że orzeczenie WOMP doręczono mu przesyłka pocztową choć nie pamiętał którego to było dnia. Nadto wyjaśnił, że była to przesyłka polecona gdyż kwitował doręczycielowi odbiór przesyłki. W sytuacji gdy orzeczenie WOMP doręczono Z.K. za pośrednictwem poczty przesyłką poleconą to obowiązkiem organów było ustalenie którego dnia miało miejsce to doręczenie. Organy tego jednak nie ustaliły. Nie wiadomo zatem czy wniosek o ponowne badanie został złożony w wymaganym terminie czy też po jego upływie. Nie można się zgodzić z poglądem wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że skoro orzeczenie WOMP wydano w dniu 31 stycznia 2022r. zaś Z.K. złożył wniosek o przeprowadzenie ponownego badania w dniu 4 marca 2022r. to musiał zostać uchybiony czternastodniowy termin o którym mowa w § 7 ust.2 rozporządzenia z 30 czerwca 2009r. Pogląd taki nie ma racjonalnego uzasadnienia bo nie wiadomo którego dnia doręczono orzeczenie skarżącemu. Nie można wykluczyć sytuacji, że orzeczenie WOMP wysłano Z.K. przykładowo w połowie lutego 2022r. a jego doręczenie miało miejsce kilka dni później. Oznaczałoby to, że wniosek z 4 marca 2022r. mógł zostać złożony w wymaganym terminie. Okoliczność którego dnia doręczono skarżącemu orzeczenie WOMP nie została jednak wyjaśniona.

W ocenie sądu wyjaśnienie wymienionej okoliczności ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. W sytuacji gdyby okazało się, że wniosek o przeprowadzenie ponownego badania został złożony w 14-dniowym terminie to skarżący zostałby przebadany przez jednostkę orzeczniczą II stopnia i wydane zostałoby orzeczenie tej jednostki. Mogłoby się ono różnić od orzeczenia z 31 stycznia 2022r. Dodać należy, że skarżący nie zgadza się z treścią orzeczenia WOMP i przysługuje mu prawo do złożenia wniosku o ponowne przeprowadzenie badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia o ile zachowa termin do złożenia takiego wniosku. Istotne jest zatem ustalenie czy Z.K. złożył taki wniosek w terminie określonym w § 7 ust.2 rozporządzenia z 30 czerwca 2009r.

Reasumując sąd uznał, że skarga jest uzasadniona. Organy administracji nie wyjaśniły którego dnia doręczono Z.K. orzeczenie WOMP z 31 stycznia 2022r. i czy jego wniosek o przeprowadzenie ponownego badania został złożony w wymaganym 14-dniowym terminie. Stanowi to naruszenie przepisów art. 7,77 § 1,80 i 107 § 3 K.p.a. i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z uwagi na to, że wymieniona okoliczność nie została wyjaśniona i nie wiadomo czy skarżący powinien zostać ponownie badany przez jednostkę orzeczniczą II stopnia obecnie przedwczesna byłaby ocena merytoryczna zarzutów skargi dotyczących między innymi także treści orzeczenia WOMP z 31 stycznia 2022r. Mając to na uwadze, na podstawie art.145 § 1 pkt 1c.) p.p.s.a., sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Tomaszowie Mazowieckim z dnia 24 marca 2022r.

Na podstawie art.200 p.p.s.a sąd zasądził od organu administracji na rzecz skarżącego kwotę 497 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na ogólną sumę kosztów złożyło się: 480 zł – wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego i 10 zł – opłata skarbowa.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy uwzględnić rozważania zawarte w niniejszym uzasadnieniu. Należy wyjaśnić którego dnia wysłano skarżącemu orzeczenie WOMP z 31 stycznia 2022r. i którego dnia doręczono je Z.K. zaznaczając, że według oświadczenia skarżącego złożonego na rozprawie kwitował on odbiór tej przesyłki Po ustalenie daty doręczenia orzeczenia należy dokonać oceny czy zachowany został czternastodniowy termin do złożenia wniosku o ponowne przeprowadzenie badania. W zależności od wyników tej oceny należy podjąć dalsze czynności procesowe a następnie wydać rozstrzygnięcie w sprawie.

is