Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SAB/Wr 202/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2020-06-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
658
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Stwierdzono, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 37 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Przewodniczący, Sędziowie Sędziowie, Sędzia WSA Katarzyna Radom (sprawozdawca) Sędzia WSA Barbara Ciołek (sprawozdawca), Sędzia WSA Aneta Makowska – Hrycyk Sędzia NSA Anna Moskała, Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. z/s we Wrocławiu na bezczynność Wojewody D. w przedmiocie wniosku o wydanie zezwolenia na pracę typu A: I. stwierdza bezczynność Wojewody D.; II. stwierdza, że bezczynność Wojewody D. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje organ do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; IV. zasądza od Wojewody D. na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi "A" sp. z o.o. z/s we W. jest bezczynność Wojewody D. w zakresie rozpoznania wniosku o wydanie zezwolenia na pracę typu A dla K. K.

Jak wynikało z akt sprawy 27 listopada 2019 r. do organu administracji wpłynął wniosek skarżącej (podmiotu powierzającego wykonywanie pracy cudzoziemcowi) o udzielenie zezwolenia na pracę typu A.

Pismem z 17 grudnia 2019 r. strona przedłożyła dodatkowe dokumenty wnioskując o ich przyjęcie jako dowód w sprawie

Pismem z 20 stycznia 2020 r. (nadanym w tej samej dacie, które dotarło do organu administracji 28 stycznia 2020 r.) strona złożyła ponaglenie żądając stwierdzenia bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązanie do załatwienie sprawy w terminie dwóch dni i wyjaśnienia przyczyn zwłoki. W uzasadnieniu wskazała na naruszenie art. 35 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej k.p.a.) i terminów załatwiania spraw.

Pismem z 10 lutego 2020 r. organ administracji publicznej zwrócił się do strony o przedstawienie dokumentów opłacania składek ZUS.

Pismem z 19 lutego 2020 r. organ administracji przekazała ponaglenie strony Ministrowi Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

Postanowieniem z 27 lutego 2020 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej uznał, że Wojewoda Dolnośląski dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania i wyznaczył 30 dniowy termin (liczony od otrzymania ww. postanowienia) na załatwienie sprawy, stwierdził, że przewlekłość nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa oraz zarządził podjęcie środków zapobiegających przewlekłości w przyszłości.

Pismem z 23 stycznia 2020 r. (nadanym w tej samej dacie, które wpłynęło do organu administracji 27 stycznia 2020 r.) strona wniosła skargę na bezczynność organu administracji publicznej. Zarzucała naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 oraz art. 36 § 1 k.p.a., poprzez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy. Wnioskowała o: 1) zobowiązanie organu administracji do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie czternastu dni od doręczenia akt organowi administracji, 2) na podstawie art. 6 ustawy o odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa w zw. z art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczenie czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, mimo, że będą podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, jeśli taki zostanie wydany po wniesieniu skargi, 3) przyznanie skarżącej na podstawie art. 149 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 2 ww. ustawy, ewentualnie wymierzenie organowi administracji grzywny na podstawie art. 149 § 2 ww. ustawy w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; 4) zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skarżąca powołała się na orzecznictwo sądów administracyjnych definiujące bezczynność i konieczność objęcia kontrolą sądu zarówno bezczynności jak i przewlekłości postępowania. Wskazała, że wbrew treści art. 36 k.p.a. organ administracji nie zawiadomił skarżącej o zwłoce w rozpoznaniu sprawy ani o nowym terminie jej zakończenia. Zwłoka w rozpoznaniu sprawy ma charakter rażącego naruszenia prawa, co potwierdza powołane w skardze orzecznictwo. Podkreślała, że problemy kadrowe nie stanowią usprawiedliwienia w niedochowaniu terminów rozpoznania sprawy, winę za zaistniała sytuację i opieszałość ponosi wyłącznie organ administracji publicznej. Uzasadniając przyznanie sumy pieniężnej strona argumentowała, że stanowi ona swoiste zadośćuczynienie za bezczynność, stanowiąc środek dyscyplinujący realizujący jednocześnie zasadę pogłębiania zaufania do organu administracji.

W odpowiedzi na skargę organ administracji publicznej wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 52 § 1 i § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), ewentualnie o jej oddalenie.

W uzasadnieniu stwierdził, że ponaglenie wpłynęło do organu administracji 28 stycznia 2020 r., a zatem dzień po wpływie skargi (27 stycznia 2020 r.), co wykluczyło możliwość rozpoznania ponaglenia. Zgodnie z art. 52 p.p.s.a. ponaglenie winno poprzedzać skargę, którą można złożyć dopiero po wniesieniu ponagleniu. Brak wyczerpania drogi administracyjnej uzasadnia żądanie odrzucenia skargi. Uzasadniając wniosek o oddalenie skargi organ administracji wskazał, że stanowi ona powielenie innych skarg tego samego pełnomocnika, podając przy tym dane niezgodne ze stanem faktycznym (w zakresie daty wniesienia wniosku i właściwego oznaczenia strony w uzasadnieniu skargi). Podkreślano, że strona złożyła niepełny wniosek, co skutkowało wezwaniem do uzupełnienia pisma. W opinii organu administracji strona nie przedstawiła żadnej argumentacji uzasadniającej stwierdzenie rażącego naruszenia prawa, podobnie oceniono żądanie zasądzenia sumy pieniężnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona, bowiem Wojewoda D.i dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku strony, przy czym nie narusza ona prawa w sposób rażący.

Na wstępie wskazać trzeba na art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Na tej podstawie Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w ww. trybie.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego może być brak działań administracji publicznej w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy nakładają na jej organy obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej w określonym czasie i w określonej formie. Art. 53 § 2b p.p.s.a. stanowi zaś, że wymogiem skutecznego wniesienia do sądu administracyjnego omawianej skargi jest to, aby została ona poprzedzona ponagleniem skierowanym do właściwego organu. Celem instytucji ponaglenia unormowanej w art. 37 k.p.a., co należy podkreślić, jest likwidacja bezczynności lub przewlekłości postępowania organu administracji publicznej w trybie postępowania administracyjnego. W rozpoznawanej prawie organ administracji publicznej domaga się odrzucenia skargi wywodząc, że dotarła ona do organu administracji później niż ponaglenie, a zatem, strona nie zachowała warunków wniesienia skargi, opisanych w powołanym przepisie.

Jak wynika z treści ww. regulacji ustawodawca posługuje się terminem wniesienie skargi, podobnie jak na gruncie k.p.a wniesienie ponaglenia. Przy czym oba pisma mogą być wniesione za pośrednictwem operatora pocztowego, co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Ustawa nie definiuje pojęcia "wniesienie" pisma i odmiennie niż w art. 61 § 3 k.p.a. nie wskazuje, że wiążąca jest data doręczenia żądania organowi administracji publicznej (ten przepis jest wyjątkiem). Zważywszy na regulacje art. 83 § 3 p.p.s.a. (oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (....) jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu) oraz art. 57 § 5 k.p.a. (termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (...) w zw. z powoływanym już art. 61 § 3 k.p.a. należy przyjąć, że strona dochowała wymogów wynikających z art. 53 § 2b p.p.s.a.

Jakkolwiek powołany przepis art. 57 § 5 k.p.a. stanowi o zachowaniu terminu, to w zestawieniu z art. 61 § 3 k.p.a., charakter środka prawnego jakim jest ponaglenie i sama istota instytucji ponaglenia i skargi na bezczynność nakazuje przyjęcie, że w obu przypadkach (skargi i ponaglenia) istotna będzie data nadania ww. pism a nie ich otrzymania przez organ administracji publicznej. Taką wykładnię ww. przepisów na tle tej konkretnej sprawy uzasadnia również zasada pogłębiania zaufania, jak dowodzą akta sprawy pismo strony zawierające ponaglenie zostało nadane trzy dni przed wniesieniem skargi, moment ich otrzymania przez adresata (najpierw skarga, a dzień później ponaglenie) nie był już od strony zależny i wynikał ze sposobu działania podmiotu trzeciego, który co istotne wskazany został przez ustawodawcę jako uprawniony do dokonywania doręczeń pism w postępowaniu administracyjnym i sądowym. W tej sytuacji, mając na uwadze przedmiot skargi, której istotą jest zwalczanie stanu opieszałości organu administracji publicznej polegającej na braku procesowej reakcji na zgłoszone przez określony podmiot żądanie w sprawie należącej do jego kompetencji, właściwe było oddalenie wniosku o odrzucenie skargi i merytoryczna ocena zarzutów skargi.

Przechodząc do tej części rozważań wskazać należy, że w sprawie nie jest sporne, że podstawę procesową działania organów administracji publicznej w zakresie rozpoznania wniosku strony na podstawie przepisów ustawy o cudzoziemcach regulują przepisy ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: k.p.a.). Terminy załatwiania spraw zostały uregulowane w przepisie art. 35 ww. ustawy. Stosownie do § 1 ww. regulacji organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. (§ 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (§ 5).

Jednocześnie dalsze zapisy ww. ustawy definiują pojęcie bezczynności, wskazując w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., że jest to sytuacja, w której nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Reguły te są wzmacniane przez dalsze przepisy k.p.a., w szczególności art. 12 k.p.a., zgodnie, z którym organy administracji mają działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami do jej załatwienia oraz, że powinny dążyć do ustalenia prawdy materialnej, podejmując z urzędu lub na wniosek stron wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.).

Istotnych wskazówek w zakresie realizacji tych zasad i sytuacji kwalifikowanych jako naruszenie terminów załatwienia sprawy postrzeganych jako bezczynność dostarcza orzecznictwo sądów administracyjnych.

Otóż sądy administracyjne rozpoznają skargi na bezczynność organów administracji publicznej, gdy organ - w przewidzianym przepisami terminie - nie wyda któregokolwiek z wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. aktów administracyjnych. Jeżeli bowiem organ administracji zobowiązany do załatwienia sprawy z różnych względów nie wydaje rozstrzygnięcia w przewidzianym przepisami terminie, a zwłoka w rozpatrzeniu sprawy jest nieuzasadniona, wówczas występuje bezczynność organu. Inaczej mówiąc, z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli organ nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 6 marca 2019 r., sygn. akt III SAB/Po 41/18, oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 2936/16, wszystkie wyroki publikowane w centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej CBOSA). Celem skargi na bezczynność jest zatem doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności. Oznacza to, że sąd rozpoznając skargę na bezczynność bierze pod uwagę jedynie sam fakt, czy w danej sprawie została dokonana czynność lub czy z innych powodów organowi nie można zarzucić stanu bezczynności. Dla uznania bezczynności konieczne jest ustalenie w pierwszej kolejności, czy w ustalonym stanie faktycznym na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek wydania aktu lub dokonania czynności kończących postępowanie, a następnie czy uczyniono to w przepisanym terminie, a dalej czy ewentualne opóźnienie jest usprawiedliwione (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 marca 2019 r., sygn. akt I OSK 1296/17, CBOSA).

Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i § 2 k.p.a., jest zasada jego szybkości. Istota tej zasady sprowadza się do konstatacji, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Ustaleniem wzajemnych zależności między zasadą legalizmu a zasadą szybkości postępowania zajmował się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 13 grudnia 2016 r. (sygn. akt II GSK 916/15, publ. w CBOSA), który podkreślił, że zasady te nie pozostają ze sobą w kolizji i powinny być realizowane w równym stopniu. Zasada szybkości postępowania nie niweczy zasady legalizmu, której prawidłowa realizacja nie zwalnia z obowiązku prowadzenia postępowania w sposób sprawny, racjonalny i efektywny. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Powyższe znajduje potwierdzenie w powoływanym na wstępie art. 35 k.p.a.

Z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy istotne są również dalsze zapisy k.p.a., tj. art. 36 stanowiący, że o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (§ 1). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (§ 2).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że mamy w niej do czynienia z tak rozumianą bezczynnością, o czym przesądza zebrany w sprawie materiał dowodowy. W przekonaniu Sądu, nie można zaakceptować sytuacji, w której organ administracji dokonuje wstępnej oceny formalnej wniosku - jego kompletności (zaczyna działać, podejmuje pierwsze w sprawie czynności) po upływie ustawowych terminów załatwienia sprawy i dopiero po monitach strony (złożeniu ponaglenia i skargi). Ustawowy termin na rozpoznanie sprawy wynosi miesiąc i jego przekroczenie skutkuje stwierdzeniem bezczynności jeśli w tym czasie nie podjęto żadnych czynności i to bez uzasadnionej przyczyny, a tak było w rozpoznawanej sprawie. Jednoczenie w opinii Sądu sprawa nie należy do kategorii skomplikowanych, nie wymagała gromadzenia i analizy obszernego materiału dowodowego, zasadniczo większość dokumentów została dostarczona przez stronę. Stąd termin na jej rozpoznanie winien zamknąć się w miesiącu. Ewentualne wezwanie strony o uzupełnienie braków formalnych i czas oczekiwania na jej odpowiedź nie są wliczane do terminu rozpoznania sprawy, w tym jednak przypadku czynności te zostały podjęte dopiero po upływie terminów rozpoznania sprawy. Na ocenę działania organu administracji publicznej nie może wpływać brak właściwej organizacji pracy czy braki kadrowe, te czynniki nie mogą obciążać strony postępowania, stąd nie mogą mieć znaczenia przy ocenie istnienia bezczynności.

Powyższe stanowi, że w rozpoznawanej sprawie organ administracji pozostawał bezczynny, naruszając zasady i terminy określone w art. 35 oraz w art. 8, art. 9, art. 10, art. 11 i art. 12, a w konsekwencji art. 6 i art. 7 k.p.a. tym samym koniecznej jest stwierdzenie bezczynności (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Przy czym podkreślenia wymaga, że ocena bezczynności nie jest wsparta na uznaniu, ale jak wskazano jest efektem upływu terminu i oceny czy w tym czasie organ administracji podjął konieczne czynności, w tym przypadku działania nastąpiły już po przekroczeniu ustawowych terminów. Oceniając ww. działania organu administracji, z punktu widzenia powołanych przepisów, w tym w szczególności norm dotyczących definicji bezczynności i terminów załatwiania spraw nie może być wątpliwości, że organ administracji pozostawał w bezczynności. Niespornie nie zakończył sprawy w terminie ustawowym tj. jednego miesiąca, co więcej jego późniejsza aktywność była wywoływana działaniem strony. Zatem wystąpiły okoliczności, o których mowa w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. – sprawy nie załatwiono w terminie określonym w art. 35 k.p.a. (w tym względzie ustawa nie przewiduje bowiem terminów szczególnych).

Jednocześnie art. 149 § 1 p.p.s.a. określa kompetencje Sądu w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność. Stosownie do jego brzmienia Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Dalsze przepisy stanowią, że jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a).

Wskazany zapis zawiera nie uprawnienie, ale obowiązek Sądu w zakresie oceny, czy w sprawie przewlekłość miała charakter kwalifikowany. Wypełniając ten obowiązek, stwierdzić trzeba, że okoliczności sprawy nie dają podstaw do przyjęcia, że w tym przypadku zwłoka organu ma charakter kwalifikowany.

Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych rażącym naruszeniem prawa - w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. - będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, publ. w CBOSA). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, k.p.a. Komentarz, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SAB/Wr 14/14; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 11 października 2013 r., sygn. akt II SAB/Po 69/13 i z 11 marca 2015 r., sygn. akt IV SAB/Po 19/15, wszystkie orzeczenia publ. w CBOSA).

Zdaniem Sądu, nie ma wątpliwości, że organ administracji naruszył termin załatwienia sprawy, przy czym akta sprawy nie dają żadnej podstawy do stwierdzenia, że do zwłoki w jakimkolwiek zakresie przyczyniła się sama strona. Jednakże, zgodnie z treścią powołanych orzeczeń sądów administracyjnych, na ocenę stopnia naruszenia prawa wpływa wiele czynników, w tym również okres w jakim organ administracji pozostawał w bezczynności. W tym zakresie, jakkolwiek działanie (bezczynność) organu administracji należy ocenić jako naganne, to z uwagi na upływ czasu od dnia złożenia wniosku do dnia złożenia skargi (dwa miesiące) brak podstaw do przyjęcia, że bezczynność organu administracji publicznej ma charakter rażącego naruszenia prawa, o czym Sąd orzekł w pkt. II sentencji wyroku.

Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a., Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Przyznanie skarżącej sumy pieniężnej stanowi kwestię uznaniową, o czym świadczy posłużenie się w treści wspomnianego wyżej przepisu czasownikiem "może". Jednocześnie ustawodawca nie wskazał żadnych przesłanek, jakimi powinien kierować się Sąd, przyznając określoną sumę pieniężną. W tym względzie należy nadmienić, iż dla tej oceny nie ma znaczenia zgłoszone przez stronę żądanie, gdyż Sąd nie jest związany wnioskami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Toteż stosownej ocenie podlegają okoliczności danej sprawy. Wykluczając, że przewlekłość prowadzonego wobec strony postępowania ma charakter rażącego naruszenia prawa Sąd odstąpił do przyznania skarżącej sumy pieniężnej. Taki środek w opinii Sądu winien się zasadniczo wiązać ze stwierdzeniem kwalifikowanego naruszenia prawa.

Końcowo należy wyjaśnić, że w niniejszej sprawie nie ma zastosowania przepis art. 15zzs ust. 10 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.) okres objęty badaniem Sądu nie obejmuje bowiem okresu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID.

Jednocześnie wobec stwierdzonej przewlekłości postępowania na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd zobowiązał organ administracji do załatwienia sprawy zainicjowanej wnioskiem skarżącej, przez wydanie aktu kończącego postępowanie, w terminie 30 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, zgodnie z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (pkt III sentencji wyroku).

O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. (pkt IV sentencji wyroku).