Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 437/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-10-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 124 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2016 poz 2147
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 49 par. 1
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
article: art. 3 pkt 11
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 4 października 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Elwira Brychcy Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2017 roku sprawy ze skargi M. M. na decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2017 r. Nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

Wojewoda Wielkopolski decyzja z 20.03.2017 r. na podstawie art. 138 §1 pkt.2 kodeksu postępowania administracyjnego i art. 124 ust.1 ustawy z 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz.U z 2016 poz.2147 ze zm ) uchylił w całości decyzję Starosty [...] z 25.05.2016 r. i orzekał merytorycznie o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości stanowiącej współwłasność p. Iwony i p. M. M., położonej w obrębie P., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], objętej księgą wieczystą KW nr POI [...], poprzez udzielenie [...] sp. z o.o. z siedzibą w P. zezwolenia na przebudowę istniejącej na części ww. działki napowietrznej linii [...] polegającą na demontażu istniejącego stanowiska słupowego i montażu nowego stanowiska słupowego, demontażu istniejących przewodów linii [...] typu AFL o długości 47 m i montażu nowych przewodów linii SN-15kV typu 2x3xAAsXS 120 mm2, o długości 47 m, w pasie technologicznym 47,00 m2 (dl. 47 m, szer. Im), w tym 1 m2 powierzchni strefy wyłączenia z użytkowania pod stanowiskiem słupowym.

Przebieg inwestycji wraz z obszarem ograniczonego sposobu korzystania z nieruchomości zaznaczone zostały na załączniku graficznym, stanowiącym integralną część decyzji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył treść rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji z 25 maja 2016 r., znak [...], którą Starosta G. orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości gruntowej, położonej w obrębie P., oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...], objętej księgą wieczystą KW nr POI [...] [...], stanowiącej współwłasność p. Iwony i p. M. M., poprzez udzielenie [...] sp. z o.o. z siedzibą w P. zezwolenia na przebudowę istniejącej na ww. działce napowietrznej linii [...], polegającej na demontażu istniejącego stanowiska słupowego na działce nr [...], demontażu istniejących przewodów linii [...] kV typu AFL o długości 47 m na działce nr [...], zabudowie nowego stanowiska słupowego przy wschodniej granicy działki nr [...] oraz montażu nowych przewodów linii [...] kV typu 2x3xAAsXS o długości 47 m.

Od powyższej decyzji, w terminie ustawowym, odwołanie złożył p. M. M., reprezentowany przez r. R., zarzucając:

nadmierną ochronę interesu publicznego i nieprzestrzeganie wartości konstytucyjnych, w tym wynikającej z art. 2 Konstytucji RP zasady sprawiedliwości społecznej,

wydanie decyzji przy braku przesłanki braku zgody właściciela nieruchomości, wobec gotowości do przeprowadzenia linii energetycznej przez nieruchomość odwołującego z uwzględnieniem możliwości przeprowadzenia linii kablowej z jednoczesną partycypacją właściciela nieruchomości w kosztach.

i wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji.

Rozpoznając zarzuty odwołania organ odwoławczy przedstawił ustalenia stanu faktycznego wskazując, że wnioskiem z 18 grudnia 2015 r., [...] sp. z o.o. wystąpiła do Starosty [...] o wydanie, na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. decyzji administracyjnej w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości gruntowej, położonej w obrębie P., oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...], objętej księgą wieczystą KW nr POI [...], stanowiącej współwłasność p. Iwony i p. M. M.. Do ww. wniosku załączone zostały m.in, dokumenty potwierdzające prowadzenie od lipca 2014 r. do maja 2015 r., tj. w okresie przed złożeniem ww. wniosku, rokowań pomiędzy stronami.

Nastepnie, Starosta G. wezwał wnioskodawcę o uzupełnienie wyżej opisanego wniosku poprzez przedłożenie:

ostatecznej decyzji Wójta Gminy P. znak IGP [...]/2009/2010 z 22 kwietnia 2010 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na przebudowie linii napowietrznej jednotorowej SN-15kV "[...]", - mapy dla celów projektowych z naniesioną i zwymiarowaną lokalizacją słupa oraz

przewodów linii napowietrznej na działce nr [...], położonej w P. oraz pisma, z którego wynikać będzie brak zgody pp. Michalaków na przeprowadzenie inwestycji na nieruchomości, której są współwłaścicielami.

Wnioskodawca przedłożył do akt sprawy dokumenty o których mowa w ww. pkt. 1 i 2 oraz odniósł się do kwestii braku zgody współwłaścicieli ww. nieruchomości na przeprowadzenie inwestycji na ich nieruchomości.

Pismem z 27 stycznia 2016 r., [...], Starosta G. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości gruntowej, położonej w obrębie P., oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...], objętej księgą wieczystą KW nr POI [...], stanowiącej współwłasność pp. M[...].

Dnia 22 lutego 2016 r. w siedzibie Starostwa Powiatowego w G. odbyła się rozprawa administracyjna, w wyniku której [...] sp. z o.o. w piśmie z 9 marca 2016 r. określiła koszt zmiany projektu przebudowy linii i jego realizacji oraz kwotę stanowiącą koszt partycypacji p. M. M[...] w inwestycji.

W piśmie z 24 marca 2016 r. pełnomocnik p. M. [...] negatywnie odniósł się do propozycji [...] sp. z o.o. zawartej w ww. piśmie.

Dnia 18 kwietnia 2016 r. odbyła się, w siedzibie Starostwa Powiatowego w G., kolejna rozprawa administracyjna.

Pismem z 27 kwietnia 2016 r., [...], Starosta G. poinformował strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

W piśmie z 9 maja 2016 r. pełnomocnik p. M. M[...] podtrzymał złożoną w trakcie rozprawy administracyjnej ofertę partycypacji w kosztach zwiększenia wydatków na budowę linii kablowej na terenie działki stanowiącej własność p. M. M[...].

Powyżej ukazany stan faktyczny Wojewoda Wielkopolski ustalił na podstawie wymienionych dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych i uznał za wystarczający do rozstrzygnięcia spraw.

Dalej w uzasadnieniu wskazano, że istotą postępowania odwoławczego, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego jest ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ II instancji w pełnym zakresie. Kontrola instancyjna organu odwoławczego obejmuje więc zarówno legalność rozstrzygnięcia sprawy przez organ I instancji, jak i ocenę stanu faktycznego. Niezbędnym wymogiem merytorycznego orzekania przez organ odwoławczy jest dostateczne i wszechstronne wyjaśnienie okoliczności sprawy.

Zgodnie z art. 124 ust. 1 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

W zakresie pojęcia "założenia i przeprowadzenia" urządzeń sieci energetycznych należy rozumieć czynności polegające na ich budowie - względnie przebudowie. Nie jest natomiast możliwe trwałe ograniczenie sposobu korzystania z określonej nieruchomości dla inwestycji polegającej wyłącznie na remoncie, usuwaniu awarii lub konserwacji danego urządzenia energetycznego, albowiem w stosunku do takich czynności istnieje odrębna instytucja prawna przewidziana w art. 124b u.g.n. - tj. zobowiązanie do udostępnienia nieruchomości na okres nieprzekraczający 6 miesięcy. Z tegoż względu na organie administracji publicznej rozpatrującym podanie o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości spoczywa obowiązek weryfikacji, czy aby na pewno zaplanowane przez inwestora przedsięwzięcie polega na przeprowadzeniu i założeniu urządzeń sieci energetycznych, a nie jest np. remontem. W powyższym celu można posłużyć się - ustalając definicję legalną tych pojęć - wykładnią systemową sięgając do art. 3 pkt 6, 7a, 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r, - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290, z późn. zm., dalej: "prawo budowlane").

W myśl art. 3 pkt 6 prawa budowlanego, poprzez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Natomiast zgodnie z art. 3 pkt 7ą ww. ustawy, przebudowa to wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji. Remontem w ujęciu art. 3 pkt 8)prawa budowlanego są zaś roboty budowlane zmierzające do odtworzenia stanu pierwotnego obiektu budowlanego - nawet przy zastosowaniu innych materiałów niż użytych pierwotnie. Oznacza to zatem, iż jeśli zaplanowane przedsięwzięcie inwestora polega wyłącznie na np. wymianie przewodów roboczych - a nie np. zwiększeniu ilości przewodów, słupów - to taka inwestycja stanowi remont istniejącej linii napowietrznej, gdyż polega na odtworzeniu jej stanu pierwotnego i nie mieści się ona w obrębie znaczenia jakie przypisuje się "założeniu i przeprowadzeniu" sieci energetycznych.

Użyte w art. 124 ust. 1 u.g.n. określenie "zgoda" właściciela nie jest ścisłe, gdyż w istocie mamy do czynienia z dwiema stronami: jedną jest właściciel danej nieruchomości, a drugą inwestor ubiegający się o dostęp do przedmiotowej nieruchomości w konkretnie określonym celu. Z powyższego wynika, iż w rzeczywistości "zgoda" przybiera postać umowy (tak E. Bończak-Kucharczyk, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, wyd. III., Lex, 2014). Umowa zaś powinna zawierać wszystkie warunki związane z udostępnieniem nieruchomości. Zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym, niemożność uzyskania zgody właściciela oznacza stan, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażaniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia Nadto strony zmierzające do załatwienia sprawy w sposób określony w art. 124 ust. 3 u.g.n. nie są związane jakimikolwiek regułami w zakresie przeprowadzenia rokowań oprócz obowiązku zainicjowania ich poprzez przedstawienie przez jedną z nich swojemu adwersarzowi propozycji jej rozstrzygnięcia. Rokowania mogą zostać zakończone w dowolnym czasie, chociażby gdy - w ocenie którejś ze stron - nie ma szans na zawarcie porozumienia (zob, wyrok WSA w Warszawie z 20 listopada 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 1785/12, orzeczenia.nsa.gov.pl). Co istotne, że w trybie art. 124 u.g.n. nie podlega weryfikacji organu okoliczność, czy inwestor zaproponował właścicielowi takie warunki, które są dla niego korzystne, czy takie które są dla niego nie do przyjęcia. Rolą organu jest wyłącznie zbadanie, czy rokowania w ogóle się odbyły oraz czy doszło do porozumienia między stronami (por. wyrok WSA w Szczecinie z 24 września 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 137/15, LEX nr 1830323).

W ocenie organu odwoławczego w sprawie ziściły się przesłanki uprawniające do wydania zezwolenia na założenie i przeprowadzenie przez nieruchomość stanowiącą współwłasność pp. M[...], przewodów i urządzeń składających się na napowietrzną linię SN-15kV "[...], a służących do dystrybucji energii elektrycznej. Istota zaplanowanego przedsięwzięcia polega bowiem na tym, iż nastąpi całkowity demontaż istniejącej linii elektroenergetycznej, a następnie budowa w jej miejsce nowej linii. Przedmiotowa inwestycja polega de facto na budowie nowych urządzeń przesyłowych w miejscu dotychczas istniejących. Istniejąca linia elektroenergetyczna zostanie zdemontowana, a w jej miejsce powstanie nowa linia elektroenergetyczna.

Planowana inwestycja mieści się w pojęciu celu publicznego, co wynika z art. 6 pkt 2 u.g.n., zgodnie z którym jednym z celów publicznych w rozumieniu ustawy jest budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Ponadto należy zauważyć, że nie ma znaczenia, czy inwestorem realizującym budowę i utrzymanie ciągów, przewodów i urządzeń jest podmiot publiczny, czy prywatny Pojęcie inwestycji celu publicznego jest w swojej istocie oparte na kryterium przedmiotowym, nie zaś podmiotowym czy funkcjonalnym. Oznacza to, że inwestycję tego typu stanowi każde działanie o zasięgu lokalnym i ponadlokalnym, które realizuje cele publiczne, bez względu na to, czy inwestorem jest podmiot prywatny, czy publiczny (zob. wyrok NSA z 15 maja 2008 r., II OSK [...], LEX nr 503449).

W niniejszej sprawie spełniona została przesłanka zgodności planowanej inwestycji z decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego. [...] sp. z o.o. dołączyła do wniosku m.in. decyzję Wójta Gminy P. znak IGP [...]/2009/2010 z 22 kwietnia 2010 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na przebudowie linii napowietrznej jednotorowej [...] "[...]. Z ustaleń poczynionych przez Wojewodę Wielkopolskiego wynika, że ww. decyzja stała się ostateczna 25 czerwca 2010 r. (pismo Wójta Gminy P. z 21 grudnia 2016 r., znak [...] - akta sprawy organu II instancji). Powyższa decyzja lokalizacyjna stanowi o planistycznym dopuszczeniu przebudowy istniejącej linii napowietrznej, jednotorowej SN-15kV "[...]" na linię napowietrzną dwutorową z wymianą przewodów i stanowisk słupowych, wyznacza szczegółowe zasady zagospodarowania terenu wynikające z umiejscowienia inwestycji, jak i też, na graficznym załączniku, wyznacza jej lokalizację. W ocenie organu, przebieg (umiejscowienie) planowanej inwestycji, jak i obszar podlegający ograniczeniu jest zgodny z załącznikiem graficznym nr 1 do ww, decyzji lokalizacyjnej. Reasumując, stwierdzić należy, iż w sprawie ziścił się warunek zgodności inwestycji celu publicznego z decyzją lokalizacyjną.

Warunek przeprowadzenia rokowań, w ocenie organu II instancji, również został spełniony. Organ odwoławczy, mając na względzie powyżej nakreślony stan faktyczny sprawy doszedł do przekonania, iż rokowania miały miejsce, jednakże strony postawiły sobie wzajemnie warunki, które uznały za niemożliwe do przyjęcia. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że strony nie osiągnęły porozumienia, co wynika z korespondencji dołączonej do wniosku inwestora oraz akt sprawy.

Odnosząc się do kryterium tzw. ,jak najmniejszej uciążliwości", należy podkreślić, iż zaproponowany przez spółkę [...] przebieg inwestycji nie zmienia się w stosunku do obecnej inwestycji. Na obszarze nieruchomości istnieje obecnie napowietrzna, jednotorowa linia elektroenergetyczna SN

15kV relacji [...]". Przedmiotowa linia ma zostać zdemontowana, zaś w jej miejscu pojawić się ma nowy obiekt napowietrzna dwutorowa linia, w tym wymienione mają zostać przewody i stanowiska słupowe. Co istotne, zaproponowany we wniosku o ograniczenie sposobu korzystania przebieg linii jest zgodny z ustaleniami decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Tym samym w ocenie Wojewody W. zaproponowany przez inwestora przebieg linii odznacza się najmniejszą możliwą uciążliwością dla współwłaścicieli, gdyż przebieg linii się nie zmieni w stosunku do już istniejącego stanu, a umiejscowienie linii jest zgodne z decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Uprawnienie spółki [...] wynikające z niniejszej decyzji, ograniczone jest wyłącznie do tej części powierzchni ziemskiej.

Organ odwoławczy zwrócił również uwagę, iż postępowanie o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości inicjuje inwestor, który wskazuje obszar pasa ograniczenia. Inwestor żąda ograniczenia danego pasa nieruchomości, określając go jako minimalny obszar nieruchomości konieczny dla posadowienia urządzeń przesyłowych i ich późniejszej obsługi. Obszar ograniczonego korzystania z nieruchomości określony został przez inwestora na 47 m2 (szer. 1 m, dł. 47 m), w tym 1 m2 powierzchni strefy wyłączenia z użytkowania pod stanowiskiem słupowym. Wojewoda Wielkopolski, nie dostrzega powodów, ani możliwości badania czy obszar ten nie powinien być większy, czy też mniejszy.Podano, iż problem prawny należytego ustalenia obszaru tzw, pasa służebności w trybie art. 124 ust, 1 u.g.n. nie jest badany przez pryzmat obowiązków ciążących na organie w myśl art. 7 k.p.a. Nie jest rzeczą organu administracji modyfikacja wartości i parametrów objętych wnioskiem, a tylko ich ocena względem dyspozycji art. 124 ust. 1 i 3 u.g.n.

.

Ustosunkowując się do z zarzutów odwołania podano, że konstytucyjnie gwarantowane prawo własności nie jest prawem absolutnym i w wielu wypadkach musi ustąpić na rzecz dobra ogólnego, wyrażającego się koniecznością zaspokojenia potrzeb społecznych, nie wyłączając samego właściciela. Zatem granice wyłączności władania rzeczą przez właściciela oceniane być muszą z uwzględnieniem najogólniej pojętego interesu publicznego. Niezakłócona dostawa energii elektrycznej jest niewątpliwie działaniem dla dobra społecznego i uzasadnia ograniczenie prawa własności,

W kwestii wydania decyzji przy braku przesłanki braku zgody właściciela nieruchomości, wobec gotowości do przeprowadzenia linii energetycznej przez nieruchomość odwołującego z uwzględnieniem możliwości przeprowadzenia linii kablowej z jednoczesną partycypacją właściciela nieruchomości w kosztach należy podkreślić, iż niemożność uzyskania zgody właściciela oznacza również, postawienie sobie wzajemnie przez strony takich warunków, które obydwie strony uznały za niemożliwe do przyjęcia, co w niniejszej sprawie miało miejsce. Rokowania pomiędzy stronami miały miejsce, jednakże do porozumienia między stronami nie doszło.

Dalej wyjaśniono przesłanki wydania decyzji reformatoryjnej podając, że w wydawanej, na podstawie art. 124 u.g.n,, decyzji, zakres ograniczenia prawa własności lub użytkowania wieczystego musi być ściśle określony. Oznacza to, że decyzja winna wskazywać jednoznacznie przebieg inwestycji przez nieruchomość, jak i zakres uszczuplenia władztwa właściciela (użytkownika wieczystego) i to tylko w zakresie niezbędnym do wykonania danej inwestycji oraz zgodnie z warunkami wynikającymi z planu zagospodarowania przestrzennego bądź decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego

W niniejszej sprawie wymóg ten nie został przez organ I instancji spełniony, albowiem w sentencji swojej decyzji organ nie wskazał powierzchni strefy wyłączenia z użytkowania pod stanowiskiem słupowym. Ponadto załącznik graficzny, stanowiący integralną część decyzji nie obrazował pola powierzchni zajęcia działki [...], stanowiącej współwłasność pp. M[...]. Z tego względu konieczne stało się pozyskanie, przez organ odwoławczy, od inwestora, odpowiedniej liczby egzemplarzy skorygowanego załącznika graficznego, uchylenie decyzji organu I instancji w całości i wydanie rozstrzygnięcia co do istoty sprawy.

Wojewoda Wielkopolski uznał za zasadne pouczyć strony niniejszego postępowania, iż stosownie do treści art. 128 ust. 4 u.g.n. osobie, której prawo własności zostało naruszone wskutek zdarzeń, o jakich mowa w art. 124 u.g.n. przysługuje odszkodowanie. Odszkodowanie powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód, zaś jeśli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu. Zgodnie z art. 129 ust. 1 u.g.n. odszkodowanie ustala starosta, wykonujący z zadanie z zakresu administracji rządowej.

Skargę do sądu na powyższą decyzję złożył M. M. za pośrednictwem fachowego pełnomocnika .Autor skargi zarzucił naruszenie art. 7 kpa poprzez niedostateczne wyjaśnienie okoliczności składających się na stan faktyczny sprawy, w szczególności przez nie podjęcie działań zmierzających do ustalenia jaki jest rzeczywisty koszt skablowania odcinka linii energetycznej w sposób wnioskowany przez skarżącego w ustawieniu z kosztami usytuowania nowej linii napowietrznej na odcinku 47 metrów przecinającą działkę skarżącego, przez co organ administracji nie dokonał analizy jak najmniejszej uciążliwości inwestycji dla właściciela nieruchomości, naruszenie art. 124 ust. 1 u.g.n. poprzez wydanie rozstrzygnięcia ograniczającego sposób korzystania z nieruchomości przez właścicieli w sposób uciążliwy i szerszy niż niezbędne minimum ograniczenia prawa własności, w zestawieniu z ograniczeniami w korzystaniu z nieruchomości zgodnie z jej budowlanym przeznaczeniem w wypadku sytuowania przebiegu linii energetycznej w ziemi i w zbliżeniu z granicą działki, [. Naruszenie art. 124 ust. 1 u.g.n. poprzez nieprecyzyjne, jak i niezgodne z doświadczeniem życiowym określeniu obszaru objętego ograniczeniami w korzystaniu z nieruchomości przez właścicieli, w związku z brakiem oznaczenie pola wyłączonego użytkowania pod projektowanym słupem w załączonym do decyzji załączniku graficznym, a ponadto określenie powierzchni zajęcia w zakresie zbyt wąskim, a tym samym uniemożliwiającym wykonanie prac budowlanych, jak również przyszłych prac remontowo konserwacyjnych.

W konsekwencji skarżący wniósł o uchylenie decyzji drugiej jak i pierwszej instancji i zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją dotychczasowa argumentacje

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U.z 2016 poz.1066.) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145

§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016r., poz.718 ze zm..), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje między innymi w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowania wykładni tych przepisów.

Dokonując oceny zasadności skargi w świetle powołanych wyżej kryteriów, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie,

Materialnoprawną podstawę dla wydanej decyzji jest przepis art. 124 ust.1 ustawy z 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami. ( Dz.U. z 2016 poz. 2147 )

Zgodnie z tym unormowaniem Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Przepis ten upoważnia starostę do władczego rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej o zezwoleniu na czasowe zajęcie nieruchomości, aby inwestor realizujący cel publiczny mógł uzyskać czasowy tytuł prawny do władania konkretną nieruchomością na cele budowlane, po to by wybudować określone przewody, ciągi, obiekty lub urządzenia infrastruktury technicznej realizujące cel publiczny, które po ich wybudowaniu pozostaną na nieruchomości jako odrębny od gruntu przedmiot własności (art. 49 § 1 k.c.), w sytuacji braku możliwości zawarcia umowy, na podstawie której podmiot wykonujący inwestycję uzyskałby uprawnienie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), bez konieczności odebrania prawa własności nieruchomości (użytkowania wieczystego) podmiotowi, któremu prawo to przysługuje, Decyzja ta wydawana jest po to, aby zrealizować określone zamierzenie inwestycyjne, stanowiące cel publiczny

Artykuł 124 u.g.n. ma charakter uregulowania szczególnego, które – tak jak pozostałe przepisy tej ustawy dotyczące ograniczania bądź pozbawiania praw do nieruchomości dla celów publicznych – musi być interpretowane dosłownie. W związku z tym niedopuszczalne jest formułowanie jakichkolwiek innych przesłanek umożliwiających albo wykluczających zastosowanie ograniczenia, o jakim mowa w tym przepisie (por. wyrok NSA z dnia 22 lipca 2008 r., I OSK 1165/07, LEX nr 483193). Omawiany przepis zastrzega dwie przesłanki, których spełnienie umożliwia ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Są to: brak zgody właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości na przeprowadzenie wymienionych w tym przepisie robót budowlanych, udokumentowanej przeprowadzonymi rokowaniami oraz inwestycja musi być zgodna z planem miejscowym lub decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Te tylko okoliczności mogą mieć wpływ na pozytywne rozpatrzenie wniosku.

Cytowany przepis wskazuje przy tym na treści, o jakich organ orzekający winien rozstrzygnąć w decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości. Z brzmienia art. 124 ust. 1 u.g.n. wynika, że omawiana decyzja prócz wskazania podmiotu któremu udziela się zezwolenia, rodzaju zamierzonej do zrealizowania inwestycji oraz przedmiotu czasowego zajęcia (czyli wskazanie nieruchomości), powinna określać ponadto terytorialny zakres zajęcia, na który zezwolono, w powiązaniu z warunkami wynikającymi z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego (czyli wskazywać jakiego obszaru nieruchomości ograniczenie dotyczy) (por. Komentarz Ustawa o gospodarce nieruchomościami dr Jacek Jaworski, Arkadiusz Prusaczyk, Adam Tułodziecki, Marian Wolanin, wyd. C.H. Beck, 2011, str. 909.

Powyższe sprawia, że jest obowiązek rozstrzygnięcia w decyzji wydawanej w trybie art. 124 u.g.n. o zakresie ograniczenia prawa korzystania przez właściciela z nieruchomości poprzez uwzględnienie przebiegu inwestycji ustalonej w decyzji lokalizacyjnej (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 25 września 2012r. sygn. akt II SA/Bd 576/12).

W okolicznościach tej sprawy poza sporem jest iż decyzja lokalizacyjna z 22 kwietnia 2010 r. jest ostateczna, a rokowania nie odniosły skutku.

Sąd w całości podziela argumenty organów administracji, o skutecznie przeprowadzonym procesie rokowań, który jednak nie doprowadził do wzajemnych uzgodnień ponieważ strony przedstawiły wzajemnie takie oczekiwania, że nie było możliwości ich zaakceptowania ze względu na znaczne rozbieżności co do proponowanych i oczekiwanych kwot.

Wskazać należy, że niemożność uzyskania zgody właściciela oznacza stan, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażaniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia . Nadto strony zmierzające do załatwienia sprawy w sposób określony w art. 124 ust. 3 u.g.n. nie są związane jakimikolwiek regułami w zakresie przeprowadzenia rokowań oprócz obowiązku zainicjowania ich poprzez przedstawienie przez jedną z nich swojemu adwersarzowi propozycji jej rozstrzygnięcia. Rokowania mogą zostać zakończone w dowolnym czasie, chociażby gdy - w ocenie którejś ze stron - nie ma szans na zawarcie porozumienia (zob. wyrok WSA w Warszawie z 20 listopada 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 1785/12, orzeczenia.nsa.gov.pl). W trybie art. 124 u.g.n. nie podlega weryfikacji organu okoliczność, czy inwestor zaproponował właścicielowi takie warunki, które są dla niego korzystne, czy takie które są dla niego nie do przyjęcia. Rolą organu jest wyłącznie zbadanie, czy rokowania w ogóle się odbyły oraz czy doszło do porozumienia między stronami

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że strony nie osiągnęły porozumienia stawiając sobie wzajemnie warunki, które uznały za niemożliwe do przyjęcia.

W ocenie sądu orzekającego warunek tzw. jak najmniejszej uciążliwości" został w niniejszej sprawie spełniony. Ocenę taką uzasadnia to, iż zaproponowany przez spółkę [...] sp. z o.o. przebieg inwestycji nie zmienia się w stosunku do obecnej inwestycji. Na obszarze nieruchomości istnieje obecnie napowietrzna, jednotorowa linia elektroenergetyczna SN-15kV relacji [...] Przedmiotowa linia ma zostać zdemontowana, zaś w jej miejscu pojawić się ma nowy obiekt napowietrzna dwutorowa linia, w tym wymienione mają zostać przewody i stanowiska słupowe. Co istotne, zaproponowany we wniosku o ograniczenie sposobu korzystania przebieg linii jest zgodny z ustaleniami decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Uprawnienie spółki [...] wynikające z niniejszej decyzji, ograniczone jest wyłącznie do tej części powierzchni ziemskiej.

Należy wskazać, iż postępowanie o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości inicjuje inwestor, który wskazuje obszar pasa ograniczenia. Inwestor żąda ograniczenia danego pasa nieruchomości, określając go jako minimalny obszar nieruchomości konieczny dla posadowienia urządzeń przesyłowych i ich późniejszej obsługi. Obszar ograniczonego korzystania z nieruchomości określony został przez inwestora na 47 m2 (szer. 1 m, dł. 47 m), w tym 1 m2 powierzchni strefy wyłączenia z użytkowania pod stanowiskiem słupowym. problem prawny należytego ustalenia obszaru tzw. pasa służebności w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. nie jest badany w toku postępowania administracyjnego. Zarzut naruszenia art. 7 kpa jest więc nieuzasadniony Nie jest rzeczą organu administracji modyfikacja wartości i parametrów objętych wnioskiem, a tylko ich ocena względem dyspozycji art. 124 ust. 1 i 3 u.g.n.

W ocenie sądu zaskarżona decyzja jednoznacznie wskazuje przebieg inwestycji przez nieruchomość, jak i zakres uszczuplenia władztwa właściciela i to tylko w zakresie niezbędnym do wykonania danej inwestycji oraz zgodnie z warunkami wynikającymi z decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. W sentencji decyzji organ odwoławczy szczegółowo określił powierzchnię strefy wyłączenia z użytkowania, w tym również pod stanowiskiem słupowym. Nadto załącznik graficzny,

stanowiący integralną część decyzji Wojewody Wielkopolskiego obrazuje pola powierzchni zajęcia działki [...], stanowiącej współwłasność pp. M[...].

Podsumowując organ dokonał prawidłowych i wystarczających ustaleń z zakresu stanu faktycznego oraz dokonały prawidłowej wykładni art. 124 u.o.g.n.

W tej sytuacji Sąd nie znalazł żadnych podstaw do uwzględnienia skargi i na zasadzie art. 151 p.p.s.a skarga jako niezasadna podlega oddaleniu.