Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 265/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2011-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 65 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 10 maja 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie: sędzia WSA Małgorzata Włodarska (spr.) sędzia WSA Grażyna Malinowska – Wasik Protokolant: Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 10 maja 2011 roku sprawy ze skargi F. Ś. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie przekazania wniosku według właściwości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 1 kwietnia 2010 r. F. Ś. zwrócił się do Starosty B. o wydanie decyzji lub zaświadczenia na okoliczność wyłączenia lub nie wymagania wyłączenia działki o nr ewid. [...] położonej w miejscowości B., gmina B. [...] z produkcji rolnej. Wnioskodawca wskazał, że dla wskazanej działki Wójt Gminy B. wydał decyzję o warunkach zabudowy (znak: [...]) dla budowy budynku mieszkalnego, że teren przedmiotowej działki jest pochodzenia mineralnego o bonitacji V i VI, według ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych nie podlega ochronie oraz, że działka jest uzbrojona w przyłącza wodociągowe i energetyczne.

Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Starosta B. przekazał według właściwości - Dyrektorowi Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w T. w/w wniosek F. G., stwierdzając że przedmiotowa działka stanowi użytek sklasyfikowany jako las klasy V (Ls V) o powierzchni [...] ha, co zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.j. Dz.U. z 2004 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) determinuje właściwość Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych.

Na powyższe postanowienie F. Ś. wniósł zażalenie, żądając jego uchylenia i przekazania sprawy Staroście B. do załatwienia. Skarżący podniósł, że teren przedmiotowej działki nigdy nie był lasem, że nie jest on przeznaczony do produkcji leśnej, że wydano dla niego prawomocną decyzję o warunkach zabudowy pod budownictwo mieszkalne, że działka jest niezadrzewiona, gdyż znajduje się na niej jedynie około 20 drzew po plantacji choinek, a także że jest ona uzbrojona w przyłącza wodociągowe i energetyczne i znajdują się na niej stosy gruzu dla celów budowlanych. W związku z tym zdaniem strony, organem ustawowo umocowanym do prowadzenia ewidencji tegoż gruntu jest Starosta.

Po rozpatrzeniu zażalenia F. G., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. (SKO) orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że obecnie uproszczony plan urządzenia lasu dla przedmiotowej działki, który stał się podstawą ujawnienia w ewidencji gruntów wpisu w zakresie kwalifikacji gruntu jako lasu, nie obowiązuje. Decyzją z dnia [...] nr [...], SKO stwierdziło bowiem nieważność decyzji Starosty B. z dnia [...] nr [...] zatwierdzającej uproszczony plan urządzania lasu m.in. dla spornej działki nr [...], stanowiącej wówczas własność poprzedników prawnych strony, tj. E. i K. Ś. Zdaniem organu, skoro przedmiotowa działka jest aktualnie oznaczona w rejestrze ewidencji gruntów jako las (LsV), to właściwym w sprawie zajęcia stanowiska w kwestii określenia charakteru gruntu jest Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych, który stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, jest organem właściwym w sprawach ochrony gruntów leśnych. Zdaniem SKO najpierw musiałby zaistnieć plan urządzenia lasu, aby ustalenia w nim zawarte mogły być uwzględnione w ewidencji gruntów. Przywołując przepis art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (t.j. Dz.U. z 2005 r., Nr 45, poz. 435 ze zm.), stanowiący o konieczności uwzględniania w ewidencji gruntów i budynków, ustaleń planów urządzenia lasu w zakresie granic i powierzchni lasów, organ podkreślił, że obowiązek stosowania przepisów ustawy o lasach wynika wprost z art. 20 ust. 3a. ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.). Oznacza to, jak wyjaśnił organ, że obowiązek aktualizowania danych objętych ewidencją gruntów i budynków, podlega ograniczeniu w stosunku do zmian dotyczących ustalania granic i powierzchni lasów. Zmiany te nie mogą być bowiem dokonywane wbrew planom urządzania lasów, które stanowiąc szczególny rodzaj planów zagospodarowania przestrzennego takich terenów, przesądzają o treści wpisów w ewidencji gruntów. Plan urządzania lasu zawiera zaś, nie tylko opis, ale także zestawienie powierzchni lasów i gruntów do zalesienia (art. 18 ust. 4 pkt 1 lit. a ustawy o lasach). Z uwagi na powyższe, organ uznał postanowienie organu I instancji za prawidłowe.

Na powyższą decyzję F. Ś. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Skarżący podtrzymał swoje stanowisko, że wpisu w ewidencji gruntów i budynków odnośnie przedmiotowej działki dokonano wbrew procedurze i z rażącym naruszeniem przepisów prawa materialnego. Wyjaśnił, że jego rodzice w latach 90-tych założyli plantację świerków i brzozy szybkorosnącej na gruncie rolnym, stanowiącym przedmiot sporu, czego nie zabraniały przepisy prawa. Wskazał, że właścicieli spornego gruntu nie poinformowano o dokonaniu w latach 90-tych zmian w ewidencji gruntów i budynków. Wyjaśnił, że założona przez rodziców plantacja istniała tylko przez pewien czas. Od wielu lat bowiem działka nie jest już zadrzewiana i zakrzewiana. Zatem, zdaniem skarżącego, starosta winien wskazać w ewidencji gruntów istniejący stan na gruncie, i wydać zgodnie z właściwością wnioskowane zaświadczenie lub decyzję, co umożliwi stronie uzyskanie następnie pozwolenia na budowę, planowaną na spornej działce. Skarżący zakwestionował także stanowisko SKO, że podstawą wpisu w ewidencji gruntów był uproszczony plan urządzania lasu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Z treści art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne wynika, że ewidencja gruntów i budynków stanowi jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 1 wskazanej ustawy ewidencja gruntów i budynków obejmuje w odniesieniu do gruntów informacje dotyczące ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Gleboznawczą klasyfikacją gruntów, zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 12 omawianej ustawy jest podział gleb na klasy bonitacyjne ze względu na ich jakość produkcyjną, ustaloną na podstawie cech genetycznych gleb. Przepis art. 20 ust. 3 tej ustawy stanowi, że grunty rolne i leśne obejmuje się gleboznawczą klasyfikacją gruntów, przeprowadzaną w sposób jednolity dla całego kraju, na podstawie urzędowej tabeli klas gruntów. Przepis art. 22 ust. 1 powołanej ustawy stanowi, że ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie. Jednocześnie art. 20 ust. 3a ustawy stwierdza, że ewidencję gruntów i budynków, w części dotyczącej lasów, prowadzi się z uwzględnieniem przepisów o lasach. Należy także wskazać, że aktem prawnym regulującymi zasady zakładania i prowadzenia ewidencji gruntów i budynków, oraz szczegółowe zasady zmiany danych ewidencyjnych jest rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2001 r., Nr 38, poz. 454 ze zm). Zgodnie z § 59 pkt 6 tego rozporządzenia danymi ewidencyjnymi dotyczącymi gruntów położonych w granicach obrębu są m.in. dane dotyczące użytków gruntowych i klas gleboznawczych. Z treści § 67 w/w rozporządzenia wynika, że użytki gruntowe wykazywane w ewidencji dzielą się m.in. na następujące grupy: użytki rolne ( pkt 1) oraz grunty leśne oraz zadrzewione i zakrzewione (pkt 2). Stosownie do § 68 ust. 2 w/w rozporządzenia grunty leśne oraz zadrzewione i zakrzewione dzielą się na: lasy, oznaczone symbolem – Ls (pkt 1) oraz grunty zadrzewione i zakrzewione, oznaczone symbolem - Lz, lub, w przypadku zadrzewień śródpolnych, zaistniałych na gruntach objętych klasyfikacją gleboznawczą - symbolem złożonym z liter "Lz" oraz symbolu odpowiedniego użytku gruntowego, stanowiącego część składową oznaczenia klasy gleboznawczej gruntu, np. Lz-R, Lz-Ł, Lz-Ps (pkt 2). Ustalenie klas gleboznawczych poszczególnych użytków i oznaczanie ich konturów następuje na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 1956 r. w sprawie klasyfikacji gruntów (Dz.U. z 1956 r., Nr 19, poz. 97 ze zm.), którego podstawę obowiązywania stanowi art. 59 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, zgodnie z którym do czasu wydania przepisów wykonawczych przewidzianych w ustawie pozostają w mocy dotychczasowe przepisy, jeżeli nie są z nią sprzeczne. Zgodnie z § 1 ust. 1 rozporządzenia w sprawie klasyfikacji gruntów, gleboznawczą klasyfikacją obejmuje się grunty rolne oraz grunty pod lasami, a także pod wodozbiorami (wodami zamkniętymi) o powierzchni do 10 ha. Przepisy rozporządzenia stosuje się do wszystkich gruntów wymienionych w ust. 1 niezależnie od tego, w czyim władaniu się znajdują (§ 1 ust. 3 wskazanego aktu). Prawomocne orzeczenie w sprawie klasyfikacji gruntów stanowi podstawę do wniesienia wyników klasyfikacji do ewidencji gruntów i budynków (§ 9 wskazanego aktu).

Kwestią bezsporną w sprawie jest, że przedmiotowa działka przed wydaniem zaskarżonych decyzji oznaczona była w ewidencji gruntów jako las klasy V. O okoliczności tej świadczy znajdujący się w aktach administracyjnych Wypis z Rejestru Gruntów, sporządzony w dniu 3 listopada 2011 r., określający że działka o nr ewid. [...] znajdująca się w obrębie ewidencyjnym B. stanowi użytek sklasyfikowany jako las klasy V (Ls V) o powierzchni 0,1795 ha (dowód: k. 28 akt organu I instancji). Skarżący zaś złożył do Starosty B. wniosek o wydanie decyzji lub zaświadczenia na okoliczność wyłączenia lub nie wymagania wyłączenia spornej działki z produkcji rolnej.

Odnosząc się do wniosku strony, należy w pierwszej kolejności wskazać, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych co do wskazanych wyżej danych ewidencyjnych, które to dane wykorzystywane są w postępowaniach toczących się przed organami państwowymi. W sytuacji więc, gdy dane zawarte we wniosku złożonym przez właściciela nie są zgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie w tym zakresie mają zapisy wynikające z tejże ewidencji. Organy administracji nie mogą bowiem dokonywać samodzielnych ustaleń co do wielkości użytku gruntowego, jego rodzaju i klasyfikacji, w tym klasyfikacji gleboznawczej. Jak już Sąd wskazał wyżej, podstawą dokonania zmian ewidencyjnych odnośnie niektórych danych może być niekiedy tylko określony akt prawny (§ 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 1956 r. w sprawie klasyfikacji gruntów). Z powyższego wynika, że w niniejszym postępowaniu organ administracyjny rozpatrując wniosek strony, nie był uprawniony do poczynienia na poczet tego postępowania odmiennych ustaleń niż wynika to z danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków. Jeżeli więc storna twierdzi, że przedmiotowa działka nie stanowi lasu, lecz użytek rolny, to powinna ona w pierwszej kolejności wystąpić z wnioskiem o zmianę wpisu dotyczącego jej działki. Dopóki bowiem aktualny zapis nie zostanie z ewidencji usunięty, dla organów państwowych sporna działka stanowi użytek gruntowy sklasyfikowany jako las klasy V (Ls V). W związku z tym Starosta B. nie był uprawniony do wydania stronie decyzji lub zaświadczenia na okoliczność wyłączenia lub nie wymagania wyłączenia spornej działki z produkcji rolnej, jako że działka ta stanowi las a nie użytek rolny.

Jak już Sąd wskazał wyżej, zgodnie z art. 20 ust. 3a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne ewidencję gruntów i budynków, w części dotyczącej lasów, prowadzi się z uwzględnieniem przepisów o lasach. Z treści art. 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach wynika, że lasem w rozumieniu tej ustawy jest każdy grunt, który spełnia prawne przesłanki przewidziane w art. 3 pkt 1 lub pkt 2, bez względu na to, czy na gruncie tym znajduje się roślinność leśna. Nie ma więc racji skarżący, iż okoliczność że na spornej działce znajduje się niewiele drzew, stanowiących pozostałości po istniejącej niegdyś plantacji, przesądza sama w sobie, że sporny grunt nie stanowi lasu. Stosownie do art. 13 ust. 2 ustawy o lasach zmiana lasu na użytek rolny jest dopuszczalna w przypadkach szczególnie uzasadnionych potrzeb właścicieli lasów. W sprawach tych w stosunku do lasów stanowiących własność Skarbu Państwa decyzję wydaje dyrektor regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych, na wniosek nadleśniczego, natomiast w stosunku do lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa decyzję wydaje starosta na wniosek właściciela lasu (art. 13 ust. 2 ustawy o lasach). Przepisy dotyczące gruntów leśnych zawarte są też w ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Ustawa ta w art. 3 ust. 2 szczegółowo i enumeratywnie określa na czym polega ochrona gruntów leśnych, wskazując m.in. w pkt 1, że ochrona ta polega na ograniczaniu przeznaczania gruntów leśnych na cele nieleśne lub nierolnicze. Stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej, właściwym w sprawach ochrony gruntów rolnych jest starosta, a gruntów leśnych - dyrektor regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych, z wyjątkiem obszarów parków narodowych, gdzie właściwym jest dyrektor parku. Z przepisu tego wynika, iż w braku odmiennej regulacji ustawy, dyrektor regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych jest organem właściwym w sprawach ochrony gruntów leśnych bez względu na podmiot ich własności. O ile zatem stosownie do art. 13 ust. 2 i ust. 3 pkt 2 ustawy o lasach w stosunku do lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa do starosty należy decyzja o zmianie lasu na użytek rolny, o tyle w świetle art. 11 ust. 1 w zw. z ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych o wyłączeniu z produkcji gruntów leśnych przeznaczonych na cele nieleśne i nierolnicze (a także określonych użytków rolnych) orzeka dyrektor regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych w formie decyzji, w której określa równocześnie obowiązki związane z wyłączeniem na te cele (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 listopada 2009 r. IV SA/Wa 1361/09).

Uznając więc, że wniosek skarżącego dotyczył wyłączenia lub stwierdzenia nie wymagania wyłączenia spornej działki z produkcji rolnej, należy uznać że orzekające w sprawie organy prawidłowo orzekły o przekazaniu, stosownie do treści art. 65 § 1 kpa, wniosku skarżącego Dyrektorowi Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w T.

Wobec powyższego orzeczono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ), o oddaleniu skargi.