Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 4419/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Kara administracyjna
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 89 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Drachal Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia del. WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (spr.) Protokolant Mateusz Rogala po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej D.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 maja 2016 r. sygn. akt III SA/Gl 894/15 w sprawie ze skargi D.K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Katowicach z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od D.K. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach 2400 (dwa tysiące czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2016 r. sygn. akt III SA/Gl 894/15 na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270), dalej: "p.p.s.a." oddalił skargę D.K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Katowicach z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej.

1.1. Jak wynika, z przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie przez Sąd I instancji stanu faktycznego, decyzją z dnia [...] marca 2015 r., nr [...], Dyrektor Izby Celnej w Katowicach, po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w C. nr [...] z dnia [...] października 2014 r., wymierzającej J.S. i D. K. karę pieniężną w wysokości 24 000,00 za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry – uchylił w części decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w C. i umorzył postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry, wszczęte postanowieniem [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. w stosunku do J. S.; w pozostałej części utrzymał decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w C. z dnia [...] października 2014 r. w mocy.

W podstawie prawnej rozstrzygnięcia organ odwoławczy powołał art. 233 § 1 pkt 2a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 613 ), dalej: "o.p." oraz art. 2 ust. 5, art. 3, art. 6 ust. 1, art. 8, art. 89 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2, art. 90 i art. 91 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.), dalej: "u.g.h." lub "ustawa o grach hazardowych".

2. Postępowanie wobec J. S. i D. K., w sprawie wymierzenia kary pieniężnej w związku z urządzaniem gier na automatach poza kasynem gry, zostało wszczęte z urzędu, na skutek kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Urzędu Celnego w Częstochowie w lokalu o nazwie [...], mieszczącym się przy ulicy [...] w Częstochowie, w którym działalność gospodarczą prowadziła D. K., pod nazwą D. K. [...]. W trakcie postępowania pozyskano opinię biegłego sądowego [...] z dnia [...] lutego 2013 r. sporządzoną do prowadzonego równolegle postępowania karnego skarbowego pod sygn. akt [...] dotyczącą automatów będących przedmiotem niniejszego postępowania, włączoną do prowadzonego postępowania, jako dowód w sprawie postanowieniem nr [...] z dnia [...]września 2014 r.

2.1. W konsekwencji przeprowadzonego postępowania Naczelnik Urzędu Celnego w Częstochowie decyzją nr [...] z dnia [...] października 2014 r. wymierzył J.S. i D. K., karę pieniężną w kwocie 24 000,00 zł z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry.

2.2. Nie zgadzając się z wydanym rozstrzygnięciem Strony wniosły oddzielne odwołania.

2.3. Po rozpatrzeniu zarzutów zawartych w odwołaniu Dyrektor Izby Celnej uchylił w części decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w C. z dnia [...] października 2014 r. i umorzył postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry, wszczęte w stosunku do J.S.; w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w C.

2.4. Organ odwoławczy stwierdził, że nie można wykazać w sposób bezsporny, że to J. S. był stroną umowy z dnia 1 lipca 2011 r., a więc nie może być uznany za podmiot urządzający gry na automatach w lokalu o nazwie [...] w C. w dniu kontroli, czyli 11 lipca 2012 r. W zgromadzonym materiale dowodowym brak było również innych dokumentów mogących świadczyć o tym, że J. S. zawarł umowę z D.K. i "wstawił" do jej lokalu automaty w celu urządzania na nich gier. W związku z powyższym organ odwoławczy uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w C. w części dotyczącej J. S., jako Strony niniejszego postępowania.

2.5. Odnosząc się do zarzutów odwołania D. K. Dyrektor Izby Celnej wskazał, że Strony na żadnym etapie postępowania nie kwestionowały ustaleń dokonanych przez funkcjonariuszy Urzędu Celnego w C. w trakcie przeprowadzonych w toku kontroli z dnia 10 lipca 2012 r. eksperymentów polegających na przeprowadzeniu gier kontrolnych na spornych automatach, a dotyczących uznania gier na spornych automatach za gry zdefiniowane w art. 2 u.g.h. Podleganie gier na spornych automatach przepisom ustawy o grach hazardowych potwierdza również ekspertyza biegłego sądowego z dnia 16 lutego 2013 r., wykonana na potrzeby równolegle prowadzonego postępowania karnego skarbowego pod sygn. akt [...], z której również jednoznacznie wynika, że badane automaty są urządzeniami elektronicznymi, w których zainstalowano gry o charakterze czasowo- zręcznościowym i gry o charakterze losowym.

2.6. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Skarżąca wniosła skargę, w której domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

2.7. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wniósł o jej oddalenie.

3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził, że kontrolowana decyzja jest zgodna z prawem.

3.1. Sąd I instancji uznał, iż brak jest podstaw do odmowy zastosowania w sprawie art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. w związku z niepoddaniem ich procedurze notyfikacji, zgodnie z treścią przepisów dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE L 1998.204.37 ze zm.), dalej: "dyrektywa nr 98/34/WE". Sąd I instancji zaakcentował, że uchwałą z 16 maja 2016r. o sygn. akt II GPS 1/16 Naczelny Sąd Administracyjny jednoznacznie rozstrzygnął wątpliwości dotyczące stosowania ustawy o grach hazardowych i nakładania kar pieniężnych za urządzanie gier poza kasynem. W uchwale przesądzono bowiem, że art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. z 2015 r. poz. 612 ze zm.) nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE L z 1998.204.37 ze zm.), którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny – w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE – charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy. 2. Urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem – od 14 lipca 2011 r., także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry – podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest adresowany do każdego, kto w sposób w nim opisany, a więc sprzeczny z ustawą, urządza gry na automatach.

3.2. Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy Sąd I instancji stwierdził, że organy wykazały, że w lokalu [...] w C. Strona prowadziła swoją działalność gospodarczą w formie baru handel – gastronomia. Jednocześnie zlokalizowane w nim były 2 automaty do gier o charakterze komercyjnym i losowym, co potwierdził przeprowadzony eksperyment oraz opinia biegłego. W chwili kontroli w lokalu oba automaty były włączone i gotowe do gry, na jednym z nich toczyła się gra. Pracownica baru okazała kontrolującym jeden pilot do automatów, który służy do ich włączania i wyłączania z zasilania prądem. W wyniku przeszukania kontrolujący ujawnili m.in. osiem metalowych kluczy, dwa piloty służące do kasowania punktów i czasu gry oraz do wyłączania akceptora banknotów.

3.3. Sąd I instancji doszedł do przekonania, po analizie sprawy, iż skoro za urządzającego gry na automatach poza kasynem w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, jest osoba, stwarzająca komuś odpowiednie warunki do udziału w grach na automatach poza kasynem gry to tym samym zasadnie organy stwierdziły, że w niniejszej sprawie za urządzającą gry na automatach poza kasynem gry, należało uznać D.K., która swoim działaniem stworzyła/zapewniła/zorganizowała warunki do gry na automatach i udostępniała je klientom własnego baru. Świadczą o tym wspomniane wyżej okoliczności, tj., że w momencie rozpoczęcia kontroli urządzenia były włączone do prądu; na jednym z nich klient Baru rozgrywał gry; pracownicy Baru posiadali do wykorzystania pilot do automatów służący do włączania i wyłączania automatów z prądu, osiem metalowych kluczy z zawieszką i dwa piloty służące do kasowania punktów i czasu gry oraz wyłączania akceptorów banknotów (urządzeń do przyjmowania banknotów). Zatem personel Baru dysponował wszelkimi niezbędnymi narzędziami pozwalającymi na pełną obsługę automatów i udostępniania ich grającym.

3.4. Skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wywiodła D.K., zaskarżając powyższy wyrok w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skarżąca zarzuciła:

3.4.1. naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie:

– art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na wadliwym uznaniu, że D. K. jest podmiotem odpowiedzialnym za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry podczas gdy osobą urządzający gry na automatach w lokalu o nazwie [...] w dniu kontroli był J.S.,

– art. 2 ust. 5 w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2, art. 90 oraz art. 91 u.g.h. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, co doprowadziło do błędnej kwalifikacji charakteru prawnego urządzeń i do wymierzenia Skarżącej kary pieniężnej,

3.4.2. naruszenie przepisów prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

– art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w związku z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie przez WSA skargi D. K. w sytuacji, gdy decyzja Dyrektora Izby Skarbowej została wydana z naruszeniem szeregu przepisów tak prawa procesowego, jak i materialnego, uzasadniającym jej uchylenie, w szczególności polegające na błędnym ustaleniu przez organy podatkowe stanu faktycznego w sprawie przez co wypełniona została dyspozycja art. 174 pkt 2 p.p.s.a.,

– art. 135 i art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. 2014 r. poz.1647), dalej: "Prawo o ustroju sądów administracyjnych" poprzez nierozpoznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wszystkich zarzutów stawianych w skardze.

3.4.3. Mając na uwadze powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o:

1) uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji,

2) zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz Skarżącej kosztów postępowania w tym kosztów,

3) jednocześnie stosownie do treści art. 176 § 2 p.p.s.a oświadczyła, że zrzeka się rozprawy i wnosi o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.

3.5.4. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ celny wniósł o jej oddalenie.

3.5.5. Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 11 stycznia 2019 r. pełnomocnik skarżącej złożył pismo procesowe wraz z materiałami z postępowania karnego toczącego się w stosunku do męża skarżącej.

4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

4.1. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

4.2. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., co oznacza, że Sąd kasacyjny jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 p.p.s.a. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt I FSK 1536/11, LEX nr 1218336).Zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. Żadna jednak ze wskazanych w tym przepisie przesłanek w stanie faktycznym sprawy nie zaistniała. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani do umorzenia postępowania przed Sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania orzeczenia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (zob. uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, Nr 3, poz. 40)

4.3. Skarga kasacyjna została więc zbadana według reguły związania zarzutami w niej zawartymi (art. 183 § 1 ab initio p.p.s.a.) W tym zakresie okazała się niezasadna i dlatego podlegała oddaleniu. Sąd I instancji, nie naruszył bowiem przywołanych przepisów prawa w sposób podnoszony w skardze kasacyjnej i jednocześnie taki, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

4.4. Z postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów, które oparte zostały na obydwu podstawach wymienionych w art. 174 p.p.s.a. wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy kwestii prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, stwierdził, że decyzja ta nie jest niezgodna z prawem.

4.5. Istota tego sporu, jak wynika z zarzutów kasacyjnych oraz ich uzasadnienia, dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji odnośnie ustaleń faktycznych, przeprowadzonych przez organy celne i zaakceptowanie dokonanej na ich podstawie przez organy celne oceny, że automat do gier, stanowiący przedmiot kontroli, służył do urządzania na nim gier o charakterze losowym, o których mowa w art. 2 ust. 3 u.g.h oraz nałożenie na skarżącą, na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2 u.g.h., kary pieniężnej za urządzanie gier hazardowych na wymienionym automacie poza kasynem gry.

W ocenie Sądu I instancji, wymienione przepisy ustawy o grach hazardowych mogły stanowić materialnoprawną podstawę wydania decyzji nakładającej karę pieniężną za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.

Ze stanowiskiem tym nie zgadza się strona skarżąca , która uważa, ze w sprawie niewłaściwie zastosowano art. 89 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2 u.g.h, art. 90 oraz art. 91 u.g.h.

4.6.W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji trafnie ocenił w sprawie zgromadzony materiał dowodowy, z którego bezsprzecznie wynika, że Skarżąca bez zezwolenia lub koncesji urządzała na kwestionowanym urządzeniu gry hazardowe, co stanowi przesłankę do wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art. 89 u.g.h. D. K. zapewniała bowiem ciągłość prowadzenia gier na terminalu i udostępniła wstawione urządzenie do publicznego korzystania, zapewniała jego obsługę poprzez udostępnianie urządzenia klientom lokalu a ponadto dysponowała kluczami wraz z pilotem do urządzenia, w celu jego obsługi. W dniu przeprowadzenia kontroli stwierdzono, że automat był podłączony do prądu i sieci internetowej, a pilota do niego udostępnili pracownicy Skarżącej.

4.7.Tych ustaleń faktycznych w skardze kasacyjnej skutecznie nie podważono i Naczelny Sąd Administracyjny, zobowiązany jest przyjąć, że stan faktyczny sprawy stanowiący podstawę rozstrzygnięcia Sądu I instancji, został ustalony prawidłowo. W skardze kasacyjnej postawiono bowiem jedynie zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w związku z art. 151 p.p.s.a, art. 135 p.p.s.a. i art. 141 § 4 p.p.s.a oraz art. 1 § 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych, które są niewystarczające, do podważenia stanu faktycznego sprawy.

Mając na uwadze stan faktyczny ustalony w niniejszej sprawie, poparty zgromadzonymi w niej dowodami, w szczególności dowodem z opinii biegłego, korespondującej z wynikami przeprowadzonego przez funkcjonariuszy celnych eksperymentu, nie znajduje uzasadnienia stanowisko Skarżącej kasacyjnie o wybiórczo zebranym materiale dowodowym jak i jego błędnej oceny. Wbrew temu stanowisku, w rozpoznawanej sprawie zebrany materiał dowodowy nie budzi uzasadnionych wątpliwości. Wydana w sprawie opinia biegłego sądowego w sposób jednoznaczny wskazywała, iż gra na wspomnianym urządzeniu ma charakter losowy. Niezasadny jest zatem pogląd skarżącej o potrzebie przeprowadzenia dalszego postępowania dowodowego na tę okoliczność.

4.8.Odnosząc się do kolejnego zarzutu skargi kasacyjnej wskazać należy, iż wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a zasadniczo wówczas, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się bowiem w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny, co tworzy to po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie kontrolowanego wyroku sądu administracyjnego I instancji, gdy chodzi o analizę przedstawionych w nim argumentów, nie uniemożliwia przeprowadzenia kontroli prawidłowości tego orzeczenia, co prowadzi do wniosku, że Sąd I instancji uczynił zadość obowiązkowi sporządzenia uzasadnienia w sposób uwzględniający konsekwencje wynikające z towarzyszącej uzasadnieniu każdego orzeczenia sądowego funkcji kontroli trafności wydanego rozstrzygnięcia. W tej mierze - co wymaga szczególnego podkreślenia w kontekście powyżej już przedstawionych uwag - zupełnie inną kwestią jest natomiast siła przekonywania zawartych w nim argumentów, co prowadzi do wniosku, że brak przekonania strony o trafności rozstrzygnięcia sprawy, w tym do przyjętego kierunku wykładni i zastosowania prawa - którego prawidłowość, aby mogła być oceniona wymaga postawienia innych zarzutów kasacyjnych - czy też odnośnie do oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, której rezultat nie koresponduje z oczekiwaniami strony, nie oznacza jeszcze wadliwości uzasadnienia wyroku i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Fakt więc, że stanowisko zajęte przez sąd administracyjny I instancji jest odmienne od prezentowanego przez wnoszącego skargę kasacyjną nie oznacza, iż uzasadnienie wyroku zawiera wady konstrukcyjne czy też, że jest wadliwe w stopniu uzasadniającym uchylenie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Dlatego polemika z merytorycznym stanowiskiem sądu administracyjnego I instancji nie może sprowadzać się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., albowiem poprzez zarzut naruszenia tego przepisu nie można skutecznie zwalczać, ani prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego, ani stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa (por. np.: wyrok NSA z dnia 26 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 1131/13; wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2015 r., sygn. akt I FSK 2081/13; wyrok NSA z dnia 12 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 2338/13; wyrok NSA z dnia 18 marca 2015 r., sygn. akt I GSK 1779/13).

4.9.Co do spornej w sprawie kwestii, którą strona skarżąca kasacyjnie podnosi na gruncie zarzutów opartych na podstawie z pkt 1 art. 174 p.p.s.a. na wstępie przypomnienia wymaga, że art. 89 ust. 1 pkt 2 tej ustawy o grach hazardowych stanowi, iż karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry. Stosownie natomiast do pkt 2 ust. 2 art. 89 tej ustawy, wysokość kary pieniężnej wynosi 12 000 zł od każdego automatu. W świetle jasnej treści przywołanych przepisów prawa przyjąć należy, że art. 89 ust.1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych ustanawia sankcję publicznoprawną, która w ocenie składu orzekającego Naczelnego Sądu Administracyjnego posiada cechy sankcji prawnofinansowej stanowiącej szczególną instytucję prawa finansowego. Podnieść należy bowiem, że przepisy ustawy o grach hazardowych regulują nie tylko warunki urządzania i zasady prowadzenia działalności w zakresie gier losowych, zakładów wzajemnych i gier na automatach, ale także podatek od gier. Urządzanie oraz prowadzenie gier hazardowych jest więc rodzajem działalności gospodarczej, z której wpływy stanowią podstawę opodatkowania podatkiem od gier w oparciu o zasady określone w przepisach rozdziału VII ustawy o grach hazardowych. Zgodnie z art. 71 ust. 1 ustawy o grach hazardowych podatnikiem podatku od gier jest osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, która prowadzi działalność w zakresie gier hazardowych na podstawie udzielonego zezwolenia, z wyłączeniem loterii promocyjnych, podmiot urządzający gry objęte monopolem państwa oraz uczestnik turnieju gry pokera. Z przywołanego przepisu wywieść należy, że brak koncesji czy też zezwolenia niweczy możliwość powstania obowiązku podatkowego i powstanie zobowiązania podatkowego. W takim przypadku, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w miejsce obowiązku podatkowego i podatku "wchodzi" sankcja prawnofinansowa.

W piśmiennictwie prezentowany jest pogląd, że sankcje związane z prewencją oraz restytucją niepobranych należności podatkowych zalicza się do sankcji prawnofinansowych (por. M. Mazurkiewicz, Sankcje prawno - finansowe, w: System instytucji prawno - finansowych PRL, red. M. Weralski, Warszawa 1982, s. 352 i n.; P. Majka, Sankcje w prawie podatkowym, Warszawa 2011; J. Małecki, Z problematyki sankcji w prawie podatkowym ze szczególnym uwzględnieniem podatku VAT, w: Studia z dziedziny prawa podatkowego. Księga jubileuszowa ku czci profesora Apoloniusza Kosteckiego, Toruń 1998, s. 155; P. Stanisławiszyn, Wstęp do rozważań nad sankcjami prawno - finansowymi, w: Sankcje administracyjne, red. M. Stahl, R. Lewicka, M. Lewicki, Warszawa 2011, s. 242 i n. ). Podkreśla się także, że w przypadku sankcji prawnofinansowej chodzi o doprowadzenie do realizacji normy prawa finansowego (podatkowego).

W taki też sposób charakter i istotę sankcji określonej w art. 89 ust.1 ustawy o grach hazardowych postrzega Trybunał Konstytucyjny, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 21 października 2015 r. w sprawie P 32/12 stwierdził, że "kara pieniężna, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 w związku z ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, rekompensuje nieopłacony podatek od gier i inne należności uiszczane przez legalnie działające podmioty. Celem kary nie jest więc odpłata za popełniony czyn, co charakteryzuje sankcje karne, ale przede wszystkim restytucja niepobranych należności i podatku od gier, a także prewencja. Kara pieniężna jest więc reakcją ustawodawcy na fakt czerpania zysków z nielegalnego urządzania gier hazardowych przez podmioty nieodprowadzające z tego tytułu podatku od gier, należności i opłat".

Stanowisko w tej kwestii zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 16 maja 2016 r., sygn. akt II GPS 1/16. W uzasadnieniu tej uchwały stwierdzono, że funkcje art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, jako przepisu penalizującego naruszenie zasad organizowania i urządzania gier na automatach określonych w art. 14 ust.1 tej ustawy nie wyrażają się w represji i odwecie, jako reakcji na ich naruszenie, lecz samoistnie zmierzają do restytucji niepobranych należności i podatku od gier oraz kompensowania w ten sposób strat budżetu Państwa poniesionych w związku z nielegalnym urządzaniem gier hazardowych na automatach. Preferencje ustawodawcy, gdy chodzi o dobór czynników kształtujących skuteczność, zwłaszcza zaś funkcje sankcji określonej w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, a tym samym i funkcje samego tego przepisu zmierzały bowiem do tego, aby przyjęte w tym zakresie rozwiązania prawne wprost ukierunkowane zostały na to, aby orzekana na podstawie wymienionego przepisu kara pieniężna za urządzanie gier na automatach niezgodnie z tą ustawą rekompensowała brak wpływu do budżetu Państwa nieopłaconego podatku od gier oraz innych należnych opłat, dokonując jednocześnie ich restytucji w takim zakresie, jak określone to zostało w przywołanym przepisie. W tym względzie w uzasadnieniu przywołanej uchwały odwołano się między innymi do stanowiska projektodawcy, z którego wynika, że propozycja odnośnie do wysokości projektowanej kary pieniężnej stanowiła konsekwencję trudności w ustaleniu przychodu uzyskiwanego z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry, stąd doszło do określenia jej wysokości w formie swoistego rodzaju ryczałtu.

W przywołanej uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2016 r., w punkcie 1 jej sentencji stwierdzono, że "Art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 612, ze zm.) nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE. L z 1998 r. Nr 204, s. 37, ze zm.), którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny - w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE - charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy."

Rozważając i rozstrzygając kwestię związaną z oceną technicznego charakteru art. 89 ust.1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, Naczelny Sąd Administracyjny w składzie powiększonym uznał, że przepis ten nie kwalifikuje się do żadnej spośród grup przepisów technicznych, o których mowa w dyrektywie 98/34/WE. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w rozpatrywanej sprawie w pełni podziela pogląd prawny wyrażony w przywołanej uchwale składu siedmiu sędziów, jak i argumentację przedstawioną w jego uzasadnieniu, a mianowicie, że art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych nie ustanawia żadnych warunków determinujących skład, właściwości lub sprzedaż produktu, a tym samym, że przepis ten nie jest przepisem technicznym, w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE. Naczelny Sąd Administracyjny podziela również stanowisko prezentowane w przywołanej uchwale odnośnie do oceny charakteru relacji między przepisami art. 14 ust. 1 oraz art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych. Samoistny charakter funkcji realizowanej przez ten przepis, o czym już była mowa, nadaje mu samoistny charakter w relacji do art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, co uzasadnia twierdzenie o braku podstaw do odmowy jego stosowania w sprawie o nałożenie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.

Przepis art. 89 ust.1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych - jak podkreślono w przywołanej uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego - jest adresowany do każdego, kto w sposób w nim opisany urządza gry na automatach. Podmiotem, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność za omawiany delikt, jest każdy (osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej), kto urządza grę na automatach w niedozwolonym do tego miejscu, a więc poza kasynem gry. I to bez względu na to, czy legitymuje się koncesją na prowadzenie kasyna gry, której przecież - jak to wynika z art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. - nie może uzyskać, ani osoba fizyczna, ani jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, ani też osoba prawna niemająca formy spółki akcyjnej lub spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, które to spółki prawa handlowego, jako jedyne, o koncesję taką mogą się ubiegać. Na gruncie art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych penalizowane jest bowiem zachowanie naruszające zasady dotyczące miejsca urządzania gier hazardowych na automatach, nie zaś zachowanie naruszające zasady dotyczące warunków, od spełnienia których w ogóle uzależnione jest rozpoczęcie, a następnie prowadzenie działalności polegającej na organizowaniu i urządzaniu gier hazardowych, w tym gier na automatach.

W świetle przywołanego przepisu, za prawnie relewantne fakty podlegające ustaleniu w postępowaniu administracyjnym w sprawie nałożenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach niezgodnie z ustawą - które w rozpatrywanej sprawie nie zostały podważone - uznać należy fakt urządzania gier na automatach do gry, o których mowa w art. 2 ust. 3 lub ust. 5 ustawy o grach hazardowych oraz ten zasadniczy dla bytu omawianego deliktu administracyjnego fakt, że gra na automatach jest urządzana poza kasynem gry.

Mając na uwadze argumentacje skarżącej zawartą w piśmie procesowym skierowanym do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyjaśnić należy, że zakresowo, odpowiedzialność administracyjna za naruszanie warunków urządzania gier na automatach w zakresie odnoszącym się do miejsca ich urządzania oraz odpowiedzialność karną za prowadzenie gier na automacie wbrew przepisom ustawy nie wykluczają się wzajemnie. Odpowiedzialność karnoskarbowa oparta jest na z gruntu odmiennych przesłankach niż odpowiedzialność za delikt administracyjny. O ile pierwsza z nich, oparta jest na zasadzie winy - którą można przypisać osobie fizycznej - to druga oparta jest już na przesłance obiektywnego naruszenia prawa. Ponadto, o ile główną funkcją odpowiedzialności karnej jest funkcja represyjna, czyli odwet za popełniony czyn zabroniony, to główną funkcję odpowiedzialności administracyjnej stanowi funkcja szeroko pojętej prewencji, której mogą towarzyszyć również inne jeszcze funkcje. Niezależnie od powyższego dodać należy również, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 21 października 2015 r., sygn. akt P 32/12 stwierdził, iż art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych w zakresie, w jakim zezwalają na wymierzenie kary pieniężnej osobie fizycznej, skazanej uprzednio prawomocnym wyrokiem na karę grzywny za wykroczenie skarbowe z art. 107 § 4 k.k.s., są zgodne z wywodzoną z art. 2 Konstytucji RP zasadą proporcjonalnej reakcji państwa na naruszenie obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Prowadzi to do wniosku, że orzekając w sprawie o nałożenie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, organ administracji nie jest zwolniony z obowiązku dokonywania własnych ustaleń faktycznych oraz własnej ich oceny, co podlega kontroli sądu administracyjnego w sprawie ze skargi na decyzję nakładającą wymienioną karę pieniężną. W tym też kontekście podnieść należy, że zgodnie z art. 11 p.p.s.a. sąd administracyjny wiążą ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa. Skoro z przywołanego przepisu wynika, że wynikające z niego związanie dotyczy tylko i wyłącznie ustaleń wyroku skazującego, to prowadzi to do wniosku, że nie dość, że przepis ten nie dotyczy wyroków uniewinniających, na które powołuje się skarżąca , w dodatku dotyczące jej męża .

4.10.Reasumując Sąd I instancji trafnie zastosował w sprawie art. 151 p.p.s.a. i oddalił skargę. Brak było podstaw do zastosowania w sprawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art.135 p.p.s.a. Jak już bowiem wcześniej wskazano, istotne elementy stanu faktycznego uprawniały do przyjęcia, że skarżąca urządzała gry na automacie do gry poza kasynem gry, a tym samym podlegała sankcji administracyjnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych. Wysokość nałożonej kary odpowiadała treści art. 89 ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych.

4.11.W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 p.p.s.a. z w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) i § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm)