Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 122/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2011-05-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 1a ust. 1 pkt 3, art 2 ust. 1, art 4 ust. 1 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Mirella Łent Sędziowie: sędzia WSA Halina Adamczewska– Wasilewicz (spr) sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 30 maja 2011 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2009 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta B. ustalił A. K. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 r. w kwocie 5.366 zł.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...] prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w B. skarżący nabył własność nieruchomości przy ul. N. w B., której powierzchnia zgodnie

z wypisem z Kw nr [...] wynosi 0,0444 ha. W dniu 10 marca 2008r. podatnik złożył informację w sprawie podatku od nieruchomości, w której wykazał budynki na prowadzenie działalności gospodarczej o pow. 261 m2 i grunty na prowadzenie działalności gospodarczej o pow. 0,0183 ha. W wyniku stwierdzonych rozbieżności organ dokonał wymiaru podatku, zgodnie z danymi ujawnionymi w wypisie z ewidencji gruntów z dnia 14 maja 2010r.

W odwołaniu od powyższej decyzji podatnik stwierdził, że grunt pod budynkiem nie powinien być opodatkowany, ponieważ nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej z uwagi na brak technicznej możliwości prowadzenia czynności wymienionych z art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej.

Pismem z dnia 6 grudnia 2010r. skarżący wskazał na nieprawidłowości dotyczące ustalania dat i faktów wyjaśniając, że postanowienie Sądu Rejonowego

w B. stwierdzające nabycie spadku w dniu 24 października 2007 r. zostało sprostowane postanowieniem z tego samego dnia, co do udziałów nabytych z mocy ustawy po zmarłej A. K.. Dział spadku z dnia 23 stycznia 2008 r. uprawomocnił się 31 stycznia 2008 r. Dodał, że działalność gospodarczą prowadzi faktycznie od 20 maja 2007 r., lecz nie przy ul. N.. Jednocześnie skarżący wskazał na niedopuszczalność zbierania informacji o dziale spadku w części dotyczącej E. K. oraz w części dotyczącej innych składników spadku niż nieruchomości.

Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze

w B. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że ustalając podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości organ podatkowy uwzględnia w przypadku gruntów - ich powierzchnię (zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych), a w przypadku budynków lub ich części - powierzchnię użytkową (art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy) oraz stawkę opodatkowania, uzależnioną od sposobu wykorzystania poszczególnych przedmiotów opodatkowania (art. 5 ust. 1 ustawy). Kolegium wskazało, że w definicji zawartej w art. 1a ust. 1 pkt 3 powyższej ustawy podatkowej, brak jest warunku wykorzystania tego rodzaju nieruchomości na cele związane z działalnością gospodarczą, wystarczy sam fakt ich posiadania przez przedsiębiorcę. Organ wyjaśnił, że podnoszony przez skarżącego fakt niewykorzystania gruntu znajdującego się pod budynkiem ze względów technicznych nie jest istotny dla rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ nie ma to znaczenia dla stwierdzenia jej związku z działalnością gospodarczą. Organ odwoławczy wyjaśnił, że ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie zawiera definicji pojęcia "względów technicznych", które miałyby stać na przeszkodzie wykorzystywaniu określonej nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej. Zdaniem organu wykładnia tego wyrażenia oznacza obiektywne przeszkody sprawiające, że przedmioty opodatkowania nie są i trwale nie mogą być wykorzystywane w działalności gospodarczej. Kolegium wskazało, że jest to wyłączenie o charakterze przedmiotowym. W ocenie organu z jego treści należy wnosić, że każdy inny przypadek związany

z faktycznym prowadzeniem działalności gospodarczej bez wykorzystywania danego przedmiotu posiadanego przez przedsiębiorcę nie podlega wyłączeniu.

SKO wyjaśniło, że w myśl przepisu art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.), podstawą wymiaru podatków i świadczeń są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Wskazało, że zgodnie z przywołanym przepisem podatek od nieruchomości (m.in. od gruntów) ustalany jest w oparciu o dane zawarte w ewidencji gruntów dotyczące powierzchni i kwalifikacji tych gruntów, które są dla organu podatkowego wiążące. Organ podkreślił, że pogląd ten znajduje oparcie w bogatym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych.

Mając na uwadze powyższe wywody oraz zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy Kolegium doszło do przekonania, że opodatkowaniu podlega cała powierzchnia gruntu związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej, pomimo iż część tego gruntu znajduje się pod usytuowanym na niej budynkiem. Jednocześnie wskazało, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi przesłanka wyłączenia przedmiotu opodatkowania ze względów technicznych.

Ustosunkowując się do zarzutów zawartych w piśmie z dnia 6 grudnia 2010 r. dotyczących wprawdzie prowadzenia działalności gospodarczej od dnia 20 maja 2007r., lecz nie przy ul. N. w B., Kolegium podniosło, że skarżący

w informacji o nieruchomościach z dnia 10 marca 2010 r. wskazał do opodatkowania zarówno budynek, jaki i grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej pod wyżej podanym adresem, a jedyną kwestią sporną była powierzchnia gruntu podlegającego opodatkowaniu.

Odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego niedopuszczalności zbierania informacji o dziale spadku w części dotyczącej E. K. oraz w części dotyczącej innych składników spadku niż nieruchomości, organ odwoławczy wskazał, że wszystkie dane zawarte w ww. postanowieniu stanowią jego integralną część, a akta sprawy objęte są tajemnicą skarbową.

W skardze na powyższą decyzję, skarżący ponowił zarzuty podniesione

w odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz w piśmie z dnia 6 grudnia 2010 r., wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji ustalającej wymiar podatku od nieruchomości oraz ustalenie zakresu naruszenia ustawy o ochronie danych osobowych. Strona podniosła, że grunt pod budynkiem nie powinien być opodatkowany, ponieważ nie jest

i nie może być wykorzystany do prowadzenia działalności gospodarczej.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wstępnie Sąd zauważa, że zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności

(art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu nakazującym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.

Zagadnieniem spornym w niniejszej sprawie jest zasadność opodatkowania podatkiem od nieruchomości wg stawki właściwej dla działalności gospodarczej należącego do skarżącego gruntu oraz posadowionego na nim budynku. Stanowisko strony, prezentowane na etapie postępowania podatkowego i podtrzymane w skardze, sprowadza się do twierdzenia, że z opodatkowania powinien zostać wyłączony grunt pod budynkiem, albowiem nie jest i nie może być on wykorzystywany do działalności gospodarczej.

W kontekście tak sformułowanego zarzutu w pierwszej kolejności odwołać się trzeba do regulacji ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006r. Nr 121, poz. 844 ze zm.; aktualna publ. -Dz. U. z 2010r. Nr 95,

poz. 613 ze zm.) dotyczącej przedmiotowego zakresu opodatkowania. Na mocy art. 2 ust. 1 cyt. ustawy opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane:

1) grunty,

2) budynki lub ich części,

3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Każda z wyżej wymienionych kategorii stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, co oznacza, że właściciel zabudowanej nieruchomości objęty jest obowiązkiem podatkowym obejmującym zarówno grunt, jak i posadowiony na nim budynek. Powyższe jest konsekwencją charakteru podatku od nieruchomości, należącego do podatków majątkowych, opartych na opodatkowaniu przyrostu posiadanego majątku,

a nie obrotu czy dochodowości. Ten rodzaj daniny związany jest z samym faktem posiadania majątku. Uwaga ta jest istotna na gruncie rozważanego sporu, albowiem skarżący zdaje się nie dostrzegać (o czym świadczą formułowane zarzuty), że zarówno grunt, jak i budynek stanowią odrębny przedmiot opodatkowania, a wskazany art. 2 ust. 1 oraz żaden z kolejnych przepisów tej ustawy nie wyłącza z zakresu opodatkowania gruntu pod budynkiem. Ustawodawca nie wyłączył z opodatkowania gruntu zajętego pod budynkami. Mając zatem na uwadze treść art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 cyt. ustawy, organy zasadnie przyjęły jako podstawę opodatkowania dla gruntu jego powierzchnię (art. 4 ust. 1 pkt 1 ), dla budynku zaś powierzchnię użytkową (art. 4 ust. 1 pkt 2). Wielkości przyjęte przez organy są zgodne z danymi, które wynikają z ewidencji gruntów

i budynków, a która to zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.) stanowi podstawę wymiaru podatków i świadczeń. Podkreślić należy, że skarżący nie kwestionował wielkości całego gruntu wynoszącej - 444 m2, ani powierzchni budynku – 261 m2, a wskazywał jedynie, iż podstawę opodatkowania gruntu powinna stanowić różnica pomiędzy powierzchnią działki, a powierzchnią budynku. Stanowisko to jednak, jak wskazano powyżej, nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa.

Podkreślić jednocześnie należy, iż zasadne jest stanowisko organów, że nie znajduje tu również zastosowania przepis art. 1a pkt 3 cyt. ustawy dotyczący wyłączenia przedmiotu opodatkowania ze względów technicznych. Wyjaśnić należy, że wykładnia użytego w omawianym przepisie wyrażenia "nie jest i nie może być wykorzystywana do prowadzenia działalności ze względów technicznych" prowadzi do wniosku, iż oznacza ona obiektywne przeszkody sprawiające, że przedmioty opodatkowania nie są i trwale nie mogą być wykorzystywane w działalności gospodarczej, ze względu na obiektywne okoliczności natury technicznej uniemożliwiające wykorzystanie ich do celów konkretnej działalności prowadzonej przez dany podmiot gospodarczy. Wskazany charakter przeszkody sprawia, że nie może być ona determinowana wolą (działaniem lub zaniechaniem) podatnika, lecz okolicznościami zewnętrznymi i fizykalnymi, odnoszącymi się do substancji przedmiotu opodatkowania. Chodzić tu może zatem zarówno o takie wady fizyczne budynków, które uniemożliwiają w sposób stały korzystanie z nich przez przedsiębiorcę. Tym samym, wyłączenie z zakresu przedmiotów opodatkowania związanych

z prowadzeniem działalności gospodarczej dotyczy sytuacji, gdy przedmiot ten nie jest

i jednocześnie nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względu na zdarzenie niezależne od podatnika. Zauważyć należy, że w przedmiotowej sprawie strona nie powołała żadnych konkretnych okoliczności, które wskazywałyby na wystąpienie tej przesłanki.

Wyjaśniając kolejną kwestię wskazać należy, że według definicji zawartej w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych budynki, budowle i grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą (z dwoma wyjątkami: budynki mieszkalne i zajęte pod nie grunty oraz grunty pod jeziorami i zajęte na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych), uważa się za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, chyba że przedmiot opodatkowania nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.

Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że o tym, czy nieruchomość podlega opodatkowaniu stawkami podatkowymi w podwyższonej wysokości decyduje sam fakt posiadania jej przez podmiot legitymujący się statusem przedsiębiorcy, wpisany do rejestru przedsiębiorców, a nie sposób, w jaki faktycznie jest ona wykorzystywana. Warto w tym miejscu przywołać wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia

17 marca 2009r., sygn. akt II FSK 1786/07, w którym stwierdzono, że wykorzystywanie przez przedsiębiorcę posiadanej nieruchomości na cele osobiste jest więc traktowane, w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jakby była ona związana z prowadzeniem działalności gospodarczej. Z treści art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wyraźnie bowiem wynika, że czynnikiem decydującym o uznaniu nieruchomości za związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej jest kryterium posiadania i to w znaczeniu o jakim mowa w art. 336 kodeksu cywilnego. Odwołanie się do art. 336 kodeksu cywilnego jest o tyle zasadne, że przepisy ustawy

o podatkach i opłatach lokalnych nie zawierają legalnej definicji posiadania, jak też innych wskazówek pozwalających na nadanie innej treści temu pojęciu. Uwzględniając zatem obowiązujące reguły wykładni prawa należało posiłkowo sięgnąć do istniejącej już normy prawnej regulującej tę kwestię.

Posiadanie w ujęciu tego przepisu przedstawia się jako stan faktyczny określonego władztwa nad rzeczą. Posiadanie występuje zatem przy równoczesnym istnieniu fizycznego elementu władania rzeczą, określanego jako corpus possessionis, oraz psychicznego elementu animus rem sibi habendi, rozumianego jako zamiar władania rzeczą dla siebie. Posiadaczem rzeczy jest więc zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Sąd Najwyższy w wyroku z dnia

15 czerwca 1972 r. (III CRN 121/72), wyraził pogląd, że "posiadanie jest stanem faktycznym polegającym na faktycznym władztwie, przez które rozumie się samą możność władania rzeczą. Efektywne więc w sensie gospodarczym korzystanie

z rzeczy (nieruchomości) nie jest konieczną przesłanką posiadania."

Odnosząc się zatem do argumentacji zawartej w skardze, a dotyczącej braku wykorzystania nieruchomości w prowadzonej działalności gospodarczej, należy stwierdzić, że ta okoliczność nie ma znaczenia dla sprawy. Ustawodawca bowiem powiązał nieruchomość z działalnością gospodarczą - na gruncie opodatkowania podatkiem od nieruchomości - poprzez sam fakt jej posiadania przez przedsiębiorcę,

a nie z rzeczywistym jej wykorzystaniem. Bez znaczenia dla sprawy jest także okoliczność pod jakim adresem podatnik prowadzi działalność gospodarczą, bowiem bez względu na miejsce prowadzenia tej działalności, nie zmienia się jego status jako przedsiębiorcy, w którego posiadaniu znajduje się ta nieruchomość. Ponadto dokonana przez organy kwalifikacja tej nieruchomości do związanych z działalnością gospodarczą jest tożsama z zadeklarowaniem dokonanym przez podatnika, który w informacji

w sprawie podatku od nieruchomości z dnia 8 marca 2008r. wykazał ją w rubryce związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej (d.: akta administracyjne, teczka nr 3, k. nr 33-35). Podkreślić również należy, że z wypisu z rejestru gruntów wynika, że sporna nieruchomość to "tereny przemysłowe" oznaczone symbolem "Ba" (d.: akta administracyjne, teczka nr 3, k. nr 23).

Podsumowując należy stwierdzić, że sam fakt posiadania przez skarżącego statusu przedsiębiorcy skutkuje tym, że grunty i budynki dla celów opodatkowania podatkiem od nieruchomości są traktowane jako związane z działalnością gospodarczą, a stanowisko SKO w tej materii należy ocenić jako zasadne w świetle wyżej przywołanych przepisów prawa.

W ocenie Sądu w niniejszym postępowaniu nie doszło również do naruszenia przepisów w zakresie ochrony danych osobowych. Akta sprawy objęte są klauzulą "tajemnica skarbowa". Zgodnie zaś z art. 293 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) tajemnica skarbowa obejmuje dane zawarte w deklaracjach oraz innych dokumentach składanych przez podmioty określone przez prawo, a także dane którymi dysponują organy podatkowe. Objęcie tych materiałów tajemnicą skarbową oznacza nie tylko ograniczenie możliwości ich wykorzystywania przez podmioty nimi dysponujące, lecz także prowadzi do zawężenia kręgu podmiotów, którym można udostępnić dane zawarte w tych materiałach. Są nimi bowiem jedynie podmioty ściśle określone przez przepisy Ordynacji podatkowej.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.