Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 266/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2021-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6146 Sprawy uczniów
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Prawo miejscowe
Skarżony organ: Burmistrz Miasta i Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonego aktu
Powołane przepisy: article: art.1 par.1-2
journal: Dz.U. 2021 poz 137
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
article: art.3 par.2 pkt 5-6, art.119 pkt 2, art.147 par.1
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art.18 ust.2 pkt 14a, art.91
journal: Dz.U. 2016 poz 446
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
article: art.90t ust.4
journal: Dz.U. 2016 poz 1943
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędziowie sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) sędzia WSA Ewa Osipuk po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Lidzbarku Warmińskim na uchwałę Rady Miejskiej w Lidzbarku Warmińskim z dnia 1 lutego 2017 r. nr XXXIII/258/2017 w sprawie uchwalenia Regulaminu przyznawania Stypendium Burmistrza Lidzbarka Warmińskiego stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości.


UZASADNIENIE

Rada Miejska w Lidzbarku Warmińskim (dalej jako: Rada), na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 14a ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity na dzień podjęcia zaskarżonej uchwały - Dz.U. z 2016 r. poz. 446 ze zm., dalej jako: u.s.g.) oraz art. 90t ust. 4 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jednolity Dz.U. z 2016 r. poz. 1943 ze zm. - stan prawny na dzień wydania zaskarżonej uchwały, dalej jako: u.s.o.) podjęła w dniu 1 lutego 2017 r. uchwałę nr XXXIII/258/2017 w sprawie uchwalenia Regulaminu przyznawania Stypendium Burmistrza Lidzbarka Warmińskiego (dalej jako: Regulamin).

Skargę na powyższą uchwałę wniósł Prokurator Rejonowy w Lidzbarku Warmińskim (dalej jako: Prokurator lub strona skarżąca), zarzucając zaskarżonej uchwale istotne naruszenie:

- art. 31 ust. 1 i ust. 3 ustawy z 25 czerwca 2010 r. o sporcie (tekst jednolity na dzień podjęcia zaskarżonej uchwały Dz.U. z 2016 r. poz. 176 ze zm., dalej jako: ustawa o sporcie) poprzez unormowania zawarte w § 1 oraz w § 3 ust. 2 pkt 3 Regulaminu, wedle których możliwe jest przyznawane stypendiów uczniom m.in. za wybitne osiągnięcia sportowe, w tym zajmowanie określonych miejsce w zawodach sportowych co najmniej na szczeblu wojewódzkim, wedle których określone zostały warunki, formy oraz zakres pomocy i tryb postępowania w przypadku przyznawania stypendiów dla uczniów za szczególne osiągnięcia sportowe w ramach stypendium, podczas gdy uchwała rady gminy podejmowana na podstawie art. 90t ust. 4 w związku z art. 90t ust. 1 pkt 2 i ust. 4 u.s.o. nie może swym zakresem obejmować zagadnień dotyczących stypendiów sportowych, gdyż w takich przypadkach bezpośrednie zastosowanie ma ustawa o sporcie;

- art. 7b ust. 3 ustawy z 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (tekst jednolity na dzień podjęcia zaskarżonej uchwały Dz.U. z 2012 r. poz. 406 ze zm., dalej jako: ustawa o działalności kulturalnej) poprzez unormowania zawarte w § 1 oraz w § 3 ust. 2 pkt 2 Regulaminu, wedle których określone zostały warunki, formy oraz zakres pomocy i tryb postępowania w przypadku przyznawania stypendiów dla uczniów za szczególne osiągnięcia artystyczne w ramach stypendium, podczas gdy uchwała rady gminy podejmowana na podstawie art. 90t ust. 1 pkt 2 i ust. 4 u.s.o. nie może swym zakresem obejmować zagadnień dotyczących stypendiów artystycznych, gdyż w takich przypadkach bezpośrednie zastosowanie ma ustawa o działalności kulturalnej;

- § 118 w zw. z § 143 i § 137 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz.U. Nr 100, poz. 908, dalej jako: Zasady techniki prawodawczej) poprzez zamieszczenie w uchwale przepisów regulujących sprawy wykraczające poza upoważnienie ustawowe rady gminy, a mianowicie określenie w § 2 pkt 2 Regulaminu definicji legalnej "ucznia", jako ucznia szkoły podstawowej począwszy od klasy IV oraz ucznia gimnazjum, o którym mowa w pkt 1 tj. szkoły podstawowej i gimnazjum prowadzonych przez Gminę Miejską Lidzbark Warmiński, co stanowi przekroczenie zakresu delegacji ustawowej organu gminy do konstruowania definicji legalnych, bowiem u.s.o. określa definicję ucznia;

- istotne naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 18 ust. 2 pkt 14a u.s.g. w zw. z art. 90t ust. 4 u.s.o. polegające na naruszeniu granic upoważnienia ustawowego wskazanego w wymienionych powyżej przepisach poprzez jej przekroczenie, w części zaś przez jej niewypełnienie, a mianowicie poprzez określenie w § 3 ust. 1 Regulaminu, że o stypendium w szkołach podstawowych mogą ubiegać się jedynie uczniowie klas od IV wzwyż, zgodnie z definicją ucznia, ustanowioną w treści § 2 pkt 2 Regulaminu, podczas gdy brak jest podstaw do wykluczenia możliwości ubiegania się, o stypendium uczniów klas I-III jedynie w oparciu o kryterium przynależności do konkretnej klasy, wskutek czego doszło do naruszenia art. 32 Konstytucji RP, tj. zasady równości wobec prawa, oznaczającej nakaz równego traktowania równych i podobnych oraz dopuszczającej wprowadzenie zróżnicowania, ale tylko, gdy jest to uzasadnione;

- istotne naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 18 ust. 2 pkt 14a u.s.g. i art. 90t ust. 4 u.s.o. poprzez unormowania zawarte w § 3 ust 1 pkt 2 Regulaminu polegające na naruszeniu granic upoważnienia ustawowego wskazanego w wymienionych powyżej przepisach poprzez jej przekroczenie, a mianowicie poprzez wprowadzenie dodatkowych kryteriów, takich jak określona ocena z zachowania jako warunku uzyskania stypendium, podczas gdy regulacje przepisu art. 90t ust. 1 pkt 2 u.s.o. nie wskazują na możliwości uzależnienia przyznania stypendium od innych kryteriów, czy też cech, pozwalających na rozróżnienie uczniów, niż określone w ustawie kryterium "wspierania edukacji uzdolnionych dzieci i młodzieży";

- istotne naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 18 ust. 2 pkt 14a u.s.g. i art. 90t ust. 4 u.s.o. poprzez unormowania zawarte w § 5 ust. 1-5 Regulaminu, obligujące w § 5 ust. 2 Burmistrza do powołania Komisji Stypendialnej, w tym określenia jej składu, określenia w § 5 ust. 1 Regulaminu kompetencji do rozpatrzenia wniosków o przyznanie stypendium, przedkładania propozycji Burmistrzowi Lidzbarka Warmińskiego, a nadto określenie w § 5 ust. 4 Regulaminu zadań komisji oraz określenie w § 5 ust. 3 i 5 Regulaminu sposobu procedowania Komisji Stypendialnej, co stanowi niedopuszczalną ingerencję w kompetencje organu wykonawczego gminy i narusza rozdział kompetencji organów gminy, wynikający z przepisów u.s.g.;

- istotne naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 18 ust. 2 pkt 14a u.s.g. i art. 90t ust. 4 u.s.o. poprzez unormowania zawarte w § 6 ust. 1 w zw. z § 7 Regulaminu, że wysokość stypendium ustala w drodze decyzji Burmistrz Lidzbarka Warmińskiego, podczas gdy brak określenia w uchwale zakresu przyznawanej pomocy, tj. wysokości oraz ilości przyznanych stypendiów przy jednoczesnym scedowaniu tej kompetencji na organ wykonawczy, stanowi naruszenie prawa,

Podnosząc powyższe zarzuty, Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały w całości. W uzasadnieniu wskazano, że kwestionowana uchwała została podjęta z istotnym naruszeniem prawa polegającym na naruszeniu granic upoważnienia ustawowego poprzez jego przekroczenie a w części przez jego niewypełnienie, zaś ze względu na zakres uchybień stwierdzonych w przedmiotowej uchwale konieczne jest stwierdzenie nieważności uchwały w całości. Podniesiono, że jeżeli zamiarem organu stanowiącego jest określenie zasad, na jakich przyznawane będą stypendia za wybitne osiągnięcia sportowe, to podstawę prawną do przyjęcia regulacji w tej materii powinien stanowić wyłącznie przepis art. 31 ust. 1 i 3 ustawy o sporcie, a stypendia przewidziane w tej ustawie są kierowane do wszystkich osób, członków wspólnoty samorządowej, osiągających wybitne osiągnięcia sportowe na arenie wojewódzkiej, centralnej, czy też międzynarodowej, nie tylko zaś do uzdolnionych uczniów. Podobnie w przypadku określenia zasad, na jakich przyznawane mają być stypendia za wybitne osiągnięcia artystyczne, podstawę prawną do przyjęcia regulacji powinien stanowić wyłącznie przepis art. 7b ust. 3 ustawy o działalności kulturalnej, bowiem stypendia przewidziane w tej ustawie są kierowane do wszystkich osób, członków wspólnoty samorządowej, zajmujących się twórczością artystyczną, upowszechnianiem kultury oraz opieką nad zabytkami, a nie tylko do uzdolnionych uczniów. Zaznaczono, że art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie oraz 7b ust. 3 ustawy o działalności kulturalnej normują konkretne, szczególne sytuacje prawne ustanowienia stypendiów, odpowiednio sportowych i artystycznych, a zatem przepisy te będą miały pierwszeństwo w stosowaniu przed normą zawartą w art. 90t ust. 4 u.s.o., a uchwała rady gminy podejmowana w oparciu o przepisy u.s.o. nie może swoim zakresem obejmować zagadnień dotyczących stypendiów sportowych i artystycznych. Przy czym w ocenie Prokuratora uchybienia te dotyczą stanowienia prawa miejscowego umożliwiającego ubieganie się o stypendium sportowe i artystyczne w ramach programu wspierania szczególnie uzdolnionych uczniów, utworzonego w oparciu o art. 90t u.s.o., z przekroczeniem delegacji ustawowej. Strona skarżąca uznała także za niezgodne z prawem ograniczenie podmiotowe osób, które mogą ubiegać się o stypendium poprzez wprowadzenie na potrzeby aktu prawa miejscowego definicji ucznia. Rada ustaliła bowiem dodatkowe kryterium określające osoby uprawnione do uzyskania stypendium, o którym mowa w art. 90t u.s.o., tj. kryterium klasy, do której uczęszcza uczeń, podczas gdy przepisy ustawy określają krąg uprawnionych jako "uzdolnione dzieci i młodzież", bez kategoryzowania ich na poszczególne klasy w danym typie placówki oświatowej. Wskazano, że zgodnie z art. 90t ust. 1 u.s.o. kategoria bycia uczniem uzdolnionym posiadającym konkretne osiągnięcia i wyniki w nauce powinna stanowić podstawę do wsparcia jego edukacji, a szczegółowe warunki udzielania nagród powinny być ustalone w taki sposób, aby zapewnić realizację wsparcia uczniów uzdolnionych bez ich różnicowania według innych, niż określone w ustawie, kryterium "wspierania edukacji uzdolnionych dzieci i młodzieży". Strona skarżąca podniosła również, że wskazane w § 3 ust. 1 pkt 2 Regulaminu, jako jedno z kryterium uzyskania stypendium, posiadanie co najmniej bardzo dobrej oceny z zachowania jest niezgodne z art. 90 ust. 1 pkt 2 u.s.o. Nie ma prawnych możliwości, aby uzależniać przyznanie pomocy dzieciom i młodzieży w formie stypendiów za wyniki w nauce i za szczególne osiągnięcia w konkursach, turniejach i olimpiadach oraz zawodach sportowych od oceny z zachowania. Prokurator podniósł również, że zapisy § 5 ust. 2 Regulaminu, zobowiązujące Burmistrza do powołania Komisji Stypendialnej są niezgodne z obowiązującym prawem, bowiem ani z art. 18 ust. 2 pkt 14a u.s.g., ani z art. 90t ust. 4 u.s.o. nie wynikają podstawy do zobowiązania organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego przez organ stanowiący do powołania innego podmiotu, której celem miałoby być rozpatrzenie wniosków o stypendium. Takie działanie przekracza upoważnienie ustawowe i stoi w sprzeczności z ustawą oraz zasadami legislacji. Możliwe jest powołanie komisji weryfikującej wnioski o przyznanie stypendium, jednakże należy to wyłącznie do uprawnień organu wykonawczego gminy, w przypadku uznania przez niego, że powołanie takiej komisji przyczyni się do prawidłowego wykonania uchwały. Podniesiono ponadto, że w myśl art. 90t ust. 4 u.s.o. to rada gminy określa formy i zakres pomocy, tj. ustala, czy będzie to pomoc pieniężna, czy rzeczowa oraz określa jej zakres, pod pojęciem którego mieści się też wysokość pomocy pieniężnej. Brak określenia w uchwale zakresu pomocy, tj. wysokości stypendium, przy jednoczesnym scedowaniu tej kompetencji na organ wykonawczy stanowi naruszenie prawa. Prokurator zakwestionował także zapis § 3 ust. 4 Regulaminu, który odnosi się do ograniczenia możliwości uzyskania przez ucznia, spełniającego zarówno kryteria dla otrzymania stypendium naukowego, jak i sportowego, jedynie do możliwości przyznania mu stypendium jednej kategorii. Takie rozstrzygnięcie przeczy idei stypendium motywacyjnego, jakim powinny być stypendia przyznawane w oparciu o art. 90t u.s.o. oraz art. 31 ustawy o sporcie. Ponadto wskazano, że treść Regulaminu nie odzwierciedla obecnego stanu prawnego w zakresie możliwości udzielania stypendium przez organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego, bowiem w uchwale w dalszym ciągu jako uprawnieni do uzyskiwania stypendium są wymienieni uczniowie szkół gimnazjalnych, pomimo że ostatni rocznik uczniów gimnazjów zakończył już edukację.

W odpowiedzi na skargę Burmistrz Lidzbarka Warmińskiego wniósł o umorzenie postępowania lub oddalenie skargi. Podniesiono, że w programie obrad Rady na dzień 30 marca 2021 r. znajduje się podjęcie nowej uchwały w tym zakresie, uchylającej zaskarżoną uchwałę, co czyni dalsze procedowanie bezprzedmiotowym, w razie przyjęcia przez Radę nowej uchwały. Ponadto wskazano, że zaskarżona uchwała była objęta nadzorem Wojewody, który nie miał do niej zarzutów, czego skutkiem było jej opublikowanie w Dzienniku Urzędowym Województwa.

Do pisma organu z 12 kwietnia 2021 r. dołączono uchwałę nr XXXVIII/260/2021 Rady Miejskiej w Lidzbarku Warmińskim w sprawie przyjęcia "Lokalnego Programu wspierania edukacji uzdolnionych uczniów szkół podstawowych, dla których organem prowadzącym jest Gmina Miejska Lidzbark Warmiński", która w § 5 stanowi o uchyleniu uchwały zaskarżonej w niniejszej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), zakres kontroli administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego.

Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę Sąd uznał, że jest ona zasadna.

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że przedmiotowa skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa można być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt sprawy wniosek taki został złożony zarówno przez Radę Miejską pismem z 12 kwietnia 2021 r., jak i stronę skarżącą w piśmie z 14 kwietnia 2021 r.

Przechodząc do meritum sprawy stwierdzić należy, że zaskarżona uchwała stanowi akt prawa miejscowego, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. Stosownie zaś do art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Wprowadzając sankcję nieważności jako następstwo naruszenia prawa, ustawodawca nie określił rodzaju naruszenia prawa, które prowadziłoby do zastosowania tej sankcji. Niezbędne jest zatem odwołanie się do przepisów u.s.g., gdzie przewidziano dwa rodzaje naruszeń prawa, które mogą być wywołane przez ustanowienie aktów uchwalanych przez organy gminy. Mogą być to naruszenia istotne lub nieistotne (art. 91 u.s.g.). Jednak i ten przepis nie definiuje obu rodzajów naruszeń, co stwarza konieczność sięgnięcia do stanowiska wypracowanego w tym zakresie w doktrynie i w orzecznictwie. Za "istotne" naruszenie prawa uznaje się uchybienie, prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Do nich zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (por. M. Stahl, Z. Kmieciak, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny, Samorząd Terytorialny 2001, z. 1-2, s. 101-102). W judykaturze za istotne naruszenie prawa, będące podstawą do stwierdzenia nieważności aktu, uznaje się takiego rodzaju naruszenia prawa jak: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenie procedury podjęcia uchwały (por. wyroki NSA: z 11 lutego 1998 r., sygn. akt II SA/Wr 1459/97, Lex nr 33805 oraz z 8 lutego 1996 r., sygn. akt SA/Gd 327/95, Lex nr 25639).

Dokonując oceny legalności zaskarżonej uchwały należy zwrócić uwagę na zasadę praworządności, wyrażoną w art. 7 Konstytucji RP, zgodnie z którą organy władzy publicznej działają w granicach i na podstawie prawa. Powyższa zasada konstytucyjna oznacza, że każda norma kompetencyjna musi być tak realizowana, aby nie naruszała innych przepisów ustawy. Zakres upoważnienia musi być zawsze ustalony przez pryzmat zasad demokratycznego państwa prawnego, działania w granicach i na podstawie prawa. Realizując kompetencję, organ musi uwzględniać treść normy ustawowej. Odstąpienie od tej zasady z reguły stanowi istotne naruszenia prawa. Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie, ugruntował się pogląd dotyczący dyrektyw wykładni norm o charakterze kompetencyjnym. Naczelną zasadą prawa administracyjnego jest zakaz domniemania kompetencji. Ponadto należy podkreślić, że normy upoważniające powinny być interpretowane w sposób ścisły, literalny. Jednocześnie zakazuje się dokonywania wykładni rozszerzającej przepisów kompetencyjnych oraz wyprowadzania kompetencji w drodze analogii (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 24 lutego 2010 r., sygn. akt IV SA/Wr 593/09, dostępny w Internecie). Przy czym wskazać należy, że oceniając istnienie normy kompetencyjnej Sąd bierze pod uwagę stan prawny istniejący w dacie podjęcia kontrolowanej uchwały.

Na wstępie należy podkreślić, że fakt podjęcia nowej uchwały w przedmiotowej sprawie nie czyni bezprzedmiotowym rozpoznania niniejszej skargi z powodu odmiennych skutków prawnych wywołanych uchyleniem aktu a stwierdzeniem jego nieważności. Stwierdzenie nieważności aktu wywiera bowiem skutek prawny z mocą wsteczną (ex tunc) i powoduje, że dany akt prawny jest nieważny od samego początku. W takiej sytuacji uchwałę należy potraktować tak, jakby nigdy nie została podjęta, co może mieć znaczenie dla czynności prawnych podjętych na podstawie tego aktu (por. postanowienie NSA z 12 lutego 2013r., sygn. akt II OSK 228/13). Z tego względu, uchylenie zaskarżonej uchwały nie czyniło zbędnym wydania przez Sąd wyroku przedmiotowej sprawie, gdyż uchwała ta, gdy jeszcze obowiązywała, mogła wywołać skutki prawne.

Wskazać należy, że zaskarżona uchwała została podjęta na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 14a u.s.g. oraz art. 90t ust. 4 u.s.o. Przy czym art. 18 ust. 2 pkt 14a u.s.g. upoważnia radę gminy do podejmowanie uchwał w sprawie zasad udzielania stypendiów dla uczniów i studentów. Stosownie za do art. 90t ust. 4 u.s.o. w przypadku przyjęcia programów, o których mowa w ust. 1 (regionalne lub lokalne programy wyrównywania szans edukacyjnych dzieci i młodzieży oraz wspierania edukacji uzdolnionych dzieci i młodzieży), organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego określa szczegółowe warunki udzielania pomocy dzieciom i młodzieży, formy i zakres tej pomocy, w tym stypendia dla uzdolnionych uczniów oraz tryb postępowania w tych sprawach, uwzględniając w szczególności przedsięwzięcia sprzyjające eliminowaniu barier edukacyjnych, a także osoby lub grupy osób uprawnione do pomocy oraz potrzeby edukacyjne na danym obszarze. Zatem przedmiotowa uchwała nie powinna wykraczać poza zakres ustawowego upoważnienia, zawartego w art. 90t ust. 4 u.s.o., ale także nie może pominąć żadnego z elementów wskazanych w tym przepisie. Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego jest bowiem zobowiązany do wyczerpania zakresu upoważnienia ustawowego przez uregulowanie wszystkich kwestii uznanych przez ustawodawcę za istotne, a uregulowanie to musi być dokonane w sposób kompleksowy, a zarazem precyzyjnie i konkretnie. Niewypełnienie tego obowiązku musi skutkować stwierdzeniem istotnego naruszenia prawa, a w konsekwencji prowadzić do uznania nieważności całości uchwały.

W przedmiotowej sprawie postanowienia uchwały nie tylko przekraczają zakres upoważnienia ustawowego, ale także nie realizują upoważnienia ustawowego w pełnym zakresie i tym samym, w sposób istotny naruszają prawo.

Przede wszystkim wskazać należy, że narusza upoważnienie ustawowe § 7 Regulaminu, w którym postanowiono, że wysokość stypendium określa każdorazowo burmistrz po uchwaleniu corocznej wysokości funduszu stypendialnego w budżecie miasta. Kompetencja do ustanowienia wysokości stypendium przysługuje wyłącznie organowi stanowiącemu jednostki samorządu terytorialnego i nie można jej delegować na żaden inny podmiot. To Rada, jak wynika z art. 90t ust. 4 u.s.o., określa formy i zakres pomocy, zatem to rada ustala, czy będzie to pomoc pieniężna, czy rzeczowa oraz jej zakres, pod pojęciem którego mieści się wysokość pomocy pieniężnej. Brak określenia w uchwale zakresu pomocy, tj. wysokości stypendium, przy jednoczesnym scedowaniu tej kompetencji na organ wykonawczy stanowi nie tylko istotne naruszenie prawa, ale także stanowi o tym, że organ uchwałodawczy nie wykonał delegacji ustawowej. Takie pominięcie uchwałodawcze powoduje, że akt prawa miejscowego jest niekompletny. W związku z tym zaistniały podstawy do stwierdzenia jego nieważności w całości.

Niezależnie od powyższego podnieść należy, że przedmiotowy Regulamin zawiera także inne zapisy naruszające prawo w sposób istotny.

Wskazać należy, że art. 90t ust. 4 u.s.o. upoważnia organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego do określenia szczegółowych warunków udzielania pomocy dzieciom i młodzieży pobierającej naukę na terenie danej jednostki samorządu terytorialnego. W związku z tym brak jest upoważnienia ustawowego do zawężenia kręgu podmiotów uprawnionych do stypendium wyłącznie do uczniów określonych klas. Zatem zawarta w § 2 pkt 2 Regulaminu definicja ucznia, która takie zawężenie wprowadza, stanowi przekroczenie upoważnienia ustawowego. Także warunek udzielenia wsparcia, jakim jest ocena z zachowania, nie może stanowić przesłanki przyznania stypendium na podstawie w świetle art. 90t u.s.o. Jedynie kryterium bycia uczniem uzdolnionym, posiadającym konkretne osiągnięcia lub wyniki w nauce, wyniki sportowe lub artystyczne, powinno stanowić podstawę wsparcia uzdolnionego ucznia. Powołany przepis nie wskazuje natomiast na żadne inne kryteria, czy też cechy, które pozwalałyby na promowanie uczniów, a w związku z tym takich dodatkowych kryteriów nie może także wprowadzać Rada. W związku z tym § 3 ust. 1 pkt 2 Regulaminu, w którym odwołano się do takiego pozaustawowego kryterium – co najmniej bardzo dobra ocena ze sprawowania - stanowi istotne naruszenie prawa.

Niezgodne z obowiązującym prawem są również zapisy § 5 Regulaminu, zobowiązujące Burmistrza do powołania Komisji Stypendialnej, określające jej skład, a także przyznające Komisji uprawnienie do rozpatrywania składanych wniosków o przyznanie stypendium i przedkładania Burmistrzowi propozycji co do przyznania stypendiów. Ani art. 18 ust. 2 pkt 14a u.s.g., ani art. 90t ust. 4 u.s.o. nie dają podstawy do zobowiązania Burmistrza przez Radę do powołania innego podmiotu, która miałaby weryfikować wnioski. Takie działanie przekracza upoważnienie ustawowe udzielone organowi stanowiącemu gminy. Uchwała zobowiązująca Burmistrza do określonego działania w zakresie realizacji zadania ustalonego przez Radę stanowi niedopuszczalną ingerencję w kompetencje organu wykonawczego gminy i narusza rozdział kompetencji organów gminy, wynikający z ustawy o samorządzie gminnym. Jednocześnie należy zauważyć, iż z powyższego nie wynika niedopuszczalność powołania komisji weryfikującej wnioski o przyznanie stypendium. Należy to jednak wyłącznie do uprawnień organu wykonawczego gminy, w przypadku uznania przez niego, że powołanie takiej komisji przyczyni się do prawidłowego wykonania uchwały.

Nie można natomiast przyznać racji skarżącemu, że organ nie był uprawniony na podstawie art. 90t ust. 4 u.s.o. do uchwalenia zasad i trybu przyznawania stypendiów za osiągnięcia sportowe oraz artystyczne. Należy bowiem odróżnić stypendium przyznawane w oparciu o przepisy ustawy o sporcie, czy też ustawy działalności kulturalnej od stypendium dla uzdolnionych uczniów, gdyż mają one zupełnie inny charakter i odmienne są kryteria ich przyznawania. Podkreślić bowiem należy, że stypendium dla uzdolnionych uczniów ma wspierać ich edukację, która nie musi się ograniczać wyłącznie do przyznawania stypendium za osiągnięcia w nauce. Edukacja obejmuje swym zakresem bowiem również zajęcia sportowe, czy też artystyczne, a programy nauczania dzieci i młodzieży przewidują lekcje w tym zakresie na różnym etapie ich nauki. W związku z tym celem stypendium, o którym mowa w Regulaminie, może być przyznawane także za osiągnięcia sportowe, czy artystyczne celem wspierania edukacji uczniów uzdolnionych w tych dziedzinach. W związku z tym w tym zakresie Rada nie naruszyła prawa. Niezrozumiały jest także zarzut Prokuratora odnośnie do § 3 ust. 4 Regulaminu, gdyż przepisu takiego w ogóle nie ma w Regulaminie. Sąd nie doszukał się także w Regulaminie innego zapisu z którego wynikałoby zakwestionowane przez stronę skarżącą ograniczenie co do możliwości przyznania stypendium jednej kategorii, a w związku z tym nie może odnieść się do tej kwestii. Natomiast faktycznie w Regulaminie mowa jest m.in. o szkołach gimnazjalnych, które już nie funkcjonują w systemie oświaty, ale funkcjonowały w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały. Zatem także tego zakwestionowanego przepisu nie można uznać za wprowadzonego z naruszeniem prawa.

Mając na uwadze powyższe wywody należało stwierdzić nieważność zaskarżonej uchwały w całości.

Wobec powyższego, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.