Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 341/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2017-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 20 ust. 1 pkt 1, art. 22 ust. 2, art. 24a ust. 9 i 12
journal: Dz.U. 2015 poz 520
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity.
article: § 12 ust. 1, § 39 ust. 2, § 45 ust. 1 pkt 1 i 3, § 46 ust. 2
journal: Dz.U. 2015 poz 542
law: Rozporzadzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Joanna Zdrzałka Sędziowie WSA Paweł Zaborniak WSA Piotr Godlewski /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi M. K., G. K., J. K. i R. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków -skargę oddala-


UZASADNIENIE

II SA/Rz 341/17

U z a s a d n i e n i e

Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej: WINGiK) z dnia

[...] stycznia 2017 r. Nr [...], wydana w sprawie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu C., gm. [...] dotyczących wykazania powierzchni i przebiegu granic działek na 1399 i 1801 według stanu sprzed modernizacji ewidencji gruntów i budynków.

Z akt administracyjnych sprawy i uzasadnienia tej decyzji wynika, że w dniu

[...] listopada 2015 r. M. K.., R. M., G. K. oraz J. K. zwrócili się do Starosty o wprowadzenie zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu C., polegających na sprostowaniu przebiegu granic pomiędzy działką nr 1399 a działkami nr 1398, 1400 i 2345 oraz pomiędzy działką nr 1801 a działkami nr 502, 1800 i 1802.

Po przeprowadzeniu postępowania, w tym uzyskaniu stanowiska wykonawcy prac modernizacyjnych, Starosta [...] decyzją z dnia [...] maja 2016 r. ([...]) orzekł o odmowie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków oraz sprostowania przebiegu granicy na mapie w zakresie działek nr 1399 i 1801 położonych w C., gm. [...].

W wyniku odwołania M. K., R. M., G. K. oraz J. K., powyższa decyzja została uchylona mocą decyzji WINGiK z dnia [...] czerwca 2016 r ([...]), a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia.

W ponownie prowadzonym postępowaniu Starosta wezwał wnioskodawców do sprecyzowania żądań, poprzez jednoznaczne określenie, których konkretnie granic działki nr 1801 dotyczą zastrzeżenia oraz o dokładne wskazanie, jakiego stanu ewidencyjnego działek nr 1399 i 1801 domagają się wykazania.

W piśmie z [...] sierpnia 2016 r. zainteresowani podali, że kwestionują granice działki położonej w C., gm. [...] o numerze:

- 1399 z granicami działek sąsiadujących o numerach: 1398, 1400 oraz 2345;

- 1801 z granicami działek sąsiadujących o numerach: 502, 1798, 1800, 1802 oraz 3200/1 ". Sprecyzowali również, że domagają się przywrócenia stanu pierwotnego powierzchni i granic działek o numerach 1399 oraz 1801 położonych w C. gm. [...] z okresu sprzed modernizacji.

Natomiast H. i W. K. – właściciele działki nr 1400 podali, że granica pomiędzy działkami 1399 i 1400 położonymi w C. jest granicą spokojnego stanu posiadania od wielu lat, nigdy nie była przedmiotem sporu sąsiedzkiego, a oni sami byli obecni przy jej ustaleniu na gruncie. Do chwili obecnej paliki z ustalonej pomiędzy tymi działkami granicy są w terenie. Granica ta nigdy nie była też kwestionowana przez dotychczasową właścicielkę działki nr 1399 – M. P.

Starosta decyzją z dnia [...] września 2016 r. Nr [...] – w oparciu o art. 7d pkt 1, art. 20, art. 22, art. 24 ust. 2c ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r., poz. 520 ze zm., dalej: u.P.g.k.), § 35 pkt 1 w zw. z § 45 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2015 r., poz. 542, dalej: rozporządzenie w sprawie e.g.b.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej: K.p.a.) – orzekł o odmowie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków obrębu ewidencyjnego C., gm. [...] w zakresie:

1. wykazania powierzchni działki nr 1399 i jej granic z działkami sąsiednimi nr: 1398, 1400, 2345 według stanu ewidencyjnego przed modernizacją ewidencji gruntów

i budynków,

2. wykazania powierzchni działki nr 1801 i jej granic z działkami sąsiednimi nr: 502, 1798, 1800, 1802, 3200/1 według stanu ewidencyjnego przed modernizacją ewidencji gruntów i budynków.

W uzasadnieniu wskazał, że aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów

i budynków możliwa jest tylko na podstawie stosownych dokumentów, w tym geodezyjnych. W toku postępowania ustalono, że takich dokumentów brak, zatem nie jest możliwe przeprowadzenie aktualizacji ewidencji zgodnie z żądaniem wnioskodawców.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyli M. K., R. M., G. K. oraz J. K. wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zarzucili błąd w ustaleniach faktycznych i prawnych poprzez uznanie, że brak jest podstaw do wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków; brak zbadania wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych mających wpływ na istotę sprawy, a także prowadzenie postępowania z naruszeniem przepisów procedury administracyjnej, w szczególności art. 7, art. 8, art. 9 i art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a.

WINGiK powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. - wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. i art. 7b ust. 2 pkt 2 u.P.g.k. - utrzymał w mocy decyzję Starosty [...]. Na wstępie wyjaśnił, że w trybie art. 136 K.p.a. zwrócono się do organu I instancji o uzupełnienie materiału dowodowego.

W dalszej części podał, że sprawy z zakresu prowadzenia ewidencji gruntów

i budynków uregulowane są przepisami u.P.g.k. oraz rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie e.g.b.

Wskazał, że ewidencja gruntów i budynków jest to system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Ewidencję prowadzą starostowie, a ich zadaniem jest m. in. utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi.

Informacje o gruntach, budynkach i lokalach (zarówno podmiotowe jak

i przedmiotowe) zawiera operat ewidencyjny, a jego zawartość określa art. 24 ust. 1 u.P.g.k. Organ podkreślił, że wpisy w ewidencji gruntów i budynków nie kształtują nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdzają zaistniały stan prawny. Za pomocą zmian w operacie ewidencyjnym nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw własności, a decyzja w przedmiocie wprowadzenia zmian

w ewidencji nie może rozstrzygać żadnej kwestii spornej związanej z ustaleniem tytułu własności.

Kwestię wykazywania w ewidencji przebiegu granic działek regulują § 36-38 rozporządzenia. Wynika z nich, że koniecznym warunkiem otwierającym możliwość pozyskania danych dotyczących przebiegu granic działek ewidencyjnych w drodze terenowych pomiarów geodezyjnych poprzedzonych ustaleniem przebiegu granic na gruncie, jest stwierdzenie braku dokumentacji wymienionej w § 36 rozporządzenia lub stwierdzenie, że zawarte w niej dane nie są wiarygodne.

W okolicznościach sprawy Starosta wykazał, że ocena dokumentów źródłowych znajdujących się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym w zakresie działek nr: 686, 1039, 1040 i 41/48 dokonana przez wykonawcę modernizacji wykluczyła możliwość jednoznacznego wykazania na ich podstawie granic tych działek. Spełniony został zatem warunek wymieniony w rozporządzeniu, otwierający możliwość pozyskania danych dotyczących przebiegu granic działek ewidencyjnych w drodze terenowych pomiarów geodezyjnych, poprzedzonych ustaleniem przebiegu granic na gruncie.

Wykonawca modernizacji o czynnościach podjętych w celu ustalenia przebiegu granic wymienionych działek ewidencyjnych zawiadomił ich właściciela,

tj. wykazaną wówczas w ewidencji gruntów i budynków M. P. oraz wszystkich właścicieli działek sąsiadujących z wymienionymi działkami. Jak zaznaczył organ, M. P. zmarła w 2004 r. – 10 lat przez modernizacją, jednak wniosek o wpisanie praw własności na rzecz M. K., R. M., G. K. i J. K. został złożony [...] stycznia 2015 r.,

tj. już po przeprowadzeniu modernizacji obrębu C.

W ocenie organu wykonawca prawidłowo zawiadomił właściciela działek nr 686, 1039, 1040, 41/48 o planowanych czynnościach ustalenia granic, gdyż nie posiadał wiedzy o jego śmierci, a korespondencję odebrała jedna ze spadkobierczyń R. M. Ponadto zawiadomienie zawierało pouczenie, że nieusprawiedliwione niestawiennictwo nie wstrzymuje działań geodety. Pomimo prawidłowego zawiadomienia nie wszystkie strony brały udział podczas czynności ustalenia granic na gruncie. Przebieg granic:

- działki nr 1039 z działkami sąsiednimi nr nr 893 i 1055;

- działki nr 686 z działkami sąsiednimi nr nr 893, 1055, 688/2 i 687;

- działki nr 1040 z działkami sąsiednimi nr nr 893, 687 i 590/1;

- działki nr 41/48 z działkami sąsiednimi nr nr 41/47,38/142,41/49

ustalono według ostatniego spokojnego stanu posiadania (tj. zgodnie z § 39 ust. 2 rozporządzenia).

Przebieg granicy pomiędzy działką nr 41/48 a działką nr 38/135 został ustalony "na podstawie analizy map oraz dokumentów dostępnych z ODGIK" (tj. zgodnie § 39 ust. 3 rozporządzenia), a wyniki przeprowadzonej analizy przedstawia załącznik

nr 28 do protokołu ustalenia granic (k. 88-89, tom II akt sprawy organu I instancji). Granica działki nr 41/48 położonej w C. z działką położoną w R. nie była ustalana podczas modernizacji ewidencji gruntów obr. C. Granica pomiędzy obr. C. i R. została przyjęta z operatu modernizacji ewidencji gruntów i budynków wykonanej w 1996 r. i zatwierdzonej decyzją [...].

W wyniku modernizacji działki nr 686, 1039 i 1040 zmieniły oznaczenie na działkę nr 1399, a działka nr 41/48 na działkę nr 1801 zgodnie z wykazami synchronizacyjnymi zalegającymi w aktach sprawy. W tak ustalonych granicach została obliczona powierzchnia przedmiotowych działek, zgodnie z regulacjami zawartymi w § 62 rozporządzenia i wykazana w zmodernizowanym operacie ewidencji gruntów i budynków obr. C.

Zdaniem organu odwoławczego wykonawca prac modernizacyjnych właściwie zastosował przepisy § 39 rozporządzenia. Z przepisu tego wynika, że wykonawca dokonuje ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych według ostatniego spokojnego stanu posiadania pod warunkiem, że stan posiadania nie jest sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów w granicach tych działek.

Powołując się na wyjaśnienia wykonawcy modernizacji w piśmie z [...] listopada

2016 r. organ wskazał, że prowadzone postępowanie w żaden sposób nie ingerowało w podmiotowy stan prawny nieruchomości i nie zmieniło go. Określenie przebiegu granicy według stanu faktycznego i stanu spokojnego posiadania jest czynnością materialno-techniczną. Zauważył, że przeprowadzone czynności nie uniemożliwiają zainteresowanym realizacji roszczeń cywilnoprawnych. Jeżeli kwestionują przebieg granic ich działek z działkami sąsiednimi, to należy przeprowadzić postępowanie rozgraniczeniowe. Przy czym właściwym w tym zakresie jest sąd powszechny.

Reasumując WINGiK uznał, że postępowanie przeprowadzone zostało

w zgodzie z przepisami postępowania, dokonano wszystkich istotnych ustaleń

i zastosowano prawidłowe przepisy prawa.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów odwołania organ za zbędne uznał przeprowadzenie oględzin z udziałem wszystkich stron, o co wnioskowali odwołujący, a to wobec faktu wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Wbrew zarzutom odwołujących, w aktach sprawy znajdują się stosowne mapy w wyniku których dokonano porównania przebiegu granic działek. Wykazano także, że dawne mapy (analogowa mapa ewidencyjna w skali 1:2880) nie spełniają aktualnych standardów technicznych, w tym kryteriów dokładnościowych. Stąd przeprowadzone zostały prace modernizacyjne.

W kwestii zarzutów dotyczących szkiców polowych organ wyjaśnił, że szkic połowy nr 108 sporządzony w dniu [...] września 2014 r. nie dotyczy ustalenia granic przedmiotowych nieruchomości. Odnośnie "rozbieżnego" usytuowania na szkicach polowych nr 107 i 108 punktów granicznych oznaczonych numerami 10201 i 10224, wyjaśnił, że szkic połowy jest tylko obrazem mierzonego terenu, wykonanym

w czasie pomiaru, który sporządza się bez zachowania skali, a zatem nie można "bezkrytycznie porównywać przebiegu wykazanych na nim granic z ich przebiegiem na mapie zasadniczej i wyrysie z mapy ewidencyjnej". Dokładne położenie punktów granicznych przedstawionych na szkicu polowym określa się za pomocą współrzędnych pozyskanych w wyniku ich pomiaru. Podkreślono, że przedmiotem prac modernizacyjnych było ustalenie przebiegu granic działek ewidencyjnych, a nie wznowienie znaków granicznych lub wyznaczenie punktów granicznych. Przebieg granic został ustalony przez wykonawcę prac modernizacyjnych na podstawie "ostatniego spokojnego stanu posiadania". Charakterystyczne punkty załamania granic zostały zamarkowane palikami drewnianymi (według oświadczenia Państwa K., paliki pomiędzy działkami nr 1399 i 1400 są do tej pory w terenie),

a następnie pomierzone i na ich podstawie została opracowana mapa ewidencyjna. Wobec powyższego liczba punktów granicznych uległa zmianie w stosunku do liczby punktów granicznych wykazanych przed modernizacją. W takich granicach za pomocą współrzędnych płaskich została obliczona i wykazana w operacie ewidencyjnym aktualna powierzchnia przedmiotowych działek. Nie ma możliwości wprowadzenia zmian ewidencyjnych z mocą wsteczną, tj. w oparciu o powierzchnię obowiązującą przed modernizacją, skoro dane te na podstawie dostępnych dokumentów nie są aktualne.

Wspólną skargę na decyzję WINGiK do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożyli: M. K., R. M., G. K. i J. K., wnosząc o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji.

Zarzucili przeprowadzenie postępowania z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 § 1

i art. 80 K.p.a. oraz naruszenie § 39 ust. 2 rozporządzenia w zakresie ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych przez wykonawcę według ostatniego spokojnego stanu posiadania, w przypadku gdy stan ten jest sprzeczny

z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów objętych postępowaniem. Ich zdaniem w okolicznościach sprawy winien mieć zastosowanie ust. 3 § 39 rozporządzenia, nie zaś jego ust. 2. Przebieg granic działek ewidencyjnych, w tym położenie wyznaczających te granice punktów granicznych, powinien ustalić wykonawca po zbadaniu położenia znaków i śladów granicznych oraz przeprowadzeniu analizy wszelkich dostępnych dokumentów zawierających informacje mające znaczenie w tym zakresie, w tym oświadczeń zainteresowanych stron i świadków.

WINGiK w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga

w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Stosownie do art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności lub niezgodności z prawem, gdy dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione

w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach.

W myśl art. 151 P.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części, sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.

Poddawszy we wskazanym zakresie kontroli zaskarżoną decyzję wraz

z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji Sąd uznał, że nie naruszają one prawa, zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W świetle zgromadzonego materiału dowodowego, ustalony w rozpoznawanej sprawie przez organy obydwu instancji stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości

i może stanowić podstawę wyrokowania. Wynika z niego, że skarżący – jako spadkobiercy po M. P. - zażądali wprowadzenia zmian danych w operacie ewidencji gruntów i budynków dotyczących wykazania powierzchni i granic działek

nr 1399 i 1801 z działkami sąsiednimi (odpowiednio 1398, 1400 i 2345 oraz 502, 1798, 1800 i 3200/1) wg stanu ewidencyjnego przed modernizacją tej ewidencji. Żądanie to pozostawało w związku ze stwierdzonym przez skarżących zmniejszeniem w wyniku przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów

i budynków obr. C. powierzchni tych działek z 0,10 ha na 0,0858 ha (działka nr 1399) i z 0,12 ha na 0,1045 ha (działka nr 1801).

Jak wynika przy tym z akt sprawy, informacja Starosty, że projekt operatu opisowo – kartograficznego obrębu ewidencyjnego C. stał się z dniem [...] grudnia 2014 r. operatem ewidencji gruntów i budynków, została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] [...] grudnia 2014 r. ([...] listopada 2014 r. zapadło – prawomocne od [...] grudnia 2014 r. – postanowienie Sądu Rejonowego w [...] stwierdzające nabycie spadku po M. P. przez skarżących, którzy następnie [...] stycznia 2015 r. wnieśli o wykazanie na ich rzecz prawa własności działek w ewidencji gruntów i budynków).

Ponieważ żądanie skarżących – pochodzące z [...] listopada 2015 r. - zostało zgłoszone po upływie przewidzianego w art. 24a ust. 9 u.P.g.k. 30-dniowego terminu do zgłoszenia zarzutów do danych ewidencyjnych ujawnionych w zmodernizowanym operacie opisowo-kartograficznym (liczonym od dnia ogłoszenia), stosownie do

ust. 12 tego artykułu, orzekające w sprawie organy prawidłowo uznały je za wniosek o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków.

Zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 8 u.P.g.k., przez ewidencję gruntów

i budynków rozumie się system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących nimi. Stosownie do art. 20 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, w odniesieniu do gruntów ewidencja zawiera informacje dotyczące ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych, klas bonitacyjnych oraz oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów.

Aktualizacja operatu ewidencji gruntów i budynków następuje przez wprowadzenie zmian wynikających z dokumentów stanowiących podstawę wpisu, którymi mogą być akty normatywne, prawomocne orzeczenia sądowe, decyzje administracyjne, akty notarialne, materiały zasobu, wpisy w innych rejestrach publicznych oraz dokumentacja architektoniczno-budowlana (art. 22 ust. 2 u.P.g.k.). Zapisy

w ewidencji gruntów i budynków mają więc charakter techniczno – deklaratoryjny,

a organy ewidencyjne rejestrują stany prawne ustalone w innym trybie i przez inne organy orzekające (tak m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia

12 lipca 2012 r. I OSK 1004/11 i z dnia 30 września 2011 r. I OSK 1628/10).

Sposób zakładania i prowadzenia ewidencji oraz zakres informacji nią objętych, a także szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych, określa wspomniane rozporządzenie w sprawie e.g.b. Jego § 44 pkt 2 stanowi, że obowiązkiem organu prowadzącego ewidencję jest utrzymywanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, przy czym w myśl § 45 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia, aktualizacja oprócz ujawnienia nowych danych oznacza także zastąpienie danych niezgodnych danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi oraz eliminację danych błędnych.

Odbywa się to z urzędu lub na wniosek uprawnionych osób, organów

i jednostek organizacyjnych. W przypadku działania z urzędu, może to przyjąć formę kompleksowej modernizacji ewidencji w odniesieniu do poszczególnych obrębów ewidencyjnych, co oznacza zespół działań technicznych, organizacyjnych

i administracyjnych podejmowanych przez starostę w celu uzupełnienia bazy danych ewidencyjnych i utworzenia pełnego zakresu zbiorów danych ewidencyjnych zgodnie z wymogami rozporządzenia oraz modyfikacji istniejących danych ewidencyjnych do wymagań określonych w rozporządzeniu (§ 54 ust. 6 i § 55 rozporządzenia).

Modernizację w zakresie granic działek przeprowadza się w trybie określonym przepisami § 36 - 39 rozporządzenia e.g.b. W pierwszej kolejności przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej m.in. w postępowaniu rozgraniczeniowym, w celu podziału nieruchomości, w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów oraz dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości, dokumentacji sporządzonej na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego oraz geodezyjnego pomiaru sytuacyjnego istniejących lub wznowionych znaków granicznych albo wyznaczonych punktów granicznych (§ 36). Jeżeli brak jest dokumentacji wymienionej w § 36 lub zawarte w niej dane nie są wiarygodne, dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku pomiarów geodezyjnych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic w oparciu o zobrazowania lotnicze, satelitarne lub ortofotomapę, jeżeli charakteryzują się dostateczną szczegółowością (§ 37). § 38 rozporządzenia reguluje procedurę zawiadamiania właścicieli, użytkowników wieczystych oraz władających na zasadach samoistnego posiadania o czynnościach podjętych w celu ustalenia przebiegu granic. Pierwszeństwo w tym zakresie mają zgodne oświadczenia stron które stawiły się w określonym w zawiadomieniu miejscu i terminie (§ 39 ust. 1), a w przypadku ich braku, przebieg granic działek ewidencyjnych, w tym położenie wyznaczających je punktów granicznych, wykonawca ustala według ostatniego spokojnego stanu posiadania, jeżeli nie jest sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów w granicach tych działek (ust. 2). W ostatniej kolejności, przebieg granic działek ewidencyjnych wykonawca ustala po zbadaniu położenia znaków

i śladów granicznych oraz przeprowadzeniu analizy wszelkich dostępnych dokumentów, zawierających informacje mające znaczenie w tym zakresie, w tym oświadczeń zainteresowanych podmiotów i świadków (ust. 3).

Odnosząc powyższe regulacje do okoliczności sprawy należy zwrócić uwagę na niekwestionowane przez skarżących wskazanie organów, że u podstaw przeprowadzonej modernizacji był fakt, że założona w latach 1965-1966 dla obrębu C. ewidencja gruntów sporządzona została na bazie byłego katastru austriackiego, a sporządzona wówczas mapa ewidencyjna w skali 1:2880 cechowała się małą wartością kartometryczną. Sporządzenie tej mapy nie zostało jednak poprzedzone ustaleniem granic działek i spisaniem protokołów granicznych, a dokonano jedynie ustalenia stanu władania na gruncie. W wyniku tego w rejestrze gruntów jako władająca działkami nr 686, 101/2, 133 i 41/48 (o powierzchni odpowiednio 0,05, 0,01, 0,04 i 0,12 ha) – które w późniejszym czasie zmieniły oznaczenie na 1399 i 1801 – wpisana została M. P. Zarówno ta ewidencja jak i dokumentacja uwłaszczeniowa na podstawie której [...] grudnia 1974 r. wydany został na jej rzecz akt własności ziemi nie zawierała żadnych dokumentów geodezyjnych pozwalających w sposób jednoznaczny wykazać przebieg granic tych działek.

Wobec zatem braku możliwości ich ustalenia w trybie § 36 i 37 rozporządzenia w sprawie e.g.b., prawidłowo w tej sytuacji wykonawca prac modernizacyjnych - zgodnie z § 38 – dokonał zawiadomienia M. P. i właścicieli działek sąsiadujących o czynnościach podjętych w celu ustalenia przebiegu granic. W tej mierze, mimo że M. P. zmarła [...] października 2004 r., trudno podzielić zgłaszane w toku postępowania administracyjnego zarzuty skarżących kwestionujące prawidłowość jej zawiadomienia, skoro w ewidencji nadal była wykazana jako właściciel działek, a organ nie posiadał wiadomości o jej śmierci. Są one niezasadne tym bardziej, że jak wynika z akt sprawy, zawiadomienie to [...] lipca 2014 r. pod adresem zamieszkania zmarłej odebrała jedna ze skarżących (wnuczka R. M.), przez co trudno odmówić jej świadomości co do toczącego się postępowania modernizacyjnego i czynności podejmowanych w celu ustalenia i pomiaru granic, zaplanowanych wg tego zawiadomienia na 25 lipca i 27 sierpnia 2014 r. W tym zakresie należy jej także przypisać pełną odpowiedzialność względem pozostałych spadkobierców – współskarżących, którzy na równi z organem i wykonawcą prac nie zostali przez nią o tym powiadomieni (bez znaczenia pozostaje, że w dacie podjęcia zawiadomienia nie zapadło jeszcze postanowienie stwierdzające nabycie spadku).

Brak stawiennictwa w wyznaczonym terminie właścicielki działek (jej potencjalnych spadkobierców) powodował, że ustalenie przebiegu granic nie mogło nastąpić

w trybie § 39 ust. 1 rozporządzenia, tj. na podstawie zgodnych oświadczeń stron (mimo stawiennictwa pozostałych stron, w tym H. i W. K., z których nieruchomością przebieg granicy kwestionują skarżący).

Kwestią zasadniczą w tej sytuacji, na której bazuje wniesiona skarga, pozostawała prawidłowość ustalenia przez organy przebiegu granicy na podstawie

§ 39 ust. 2, tj. ostatniego spokojnego stanu posiadania, zamiast zgodnie

z twierdzeniem skarżących ust. 3, tj. w oparciu o położenie znaków i śladów granicznych oraz przeprowadzeniu analizy wszelkich dostępnych dokumentów, zawierających informacje mające znaczenie w tym zakresie, w tym oświadczeń zainteresowanych podmiotów i świadków (ust. 3).

W ocenie Sądu, co do zasady należy podzielić w tym względzie stanowisko skarżących, gdyż z istoty ostatniego spokojnego stanu posiadania - analogicznie jak w przypadku złożenia zgodnego oświadczenia - wynika, że powinny go wskazać wszystkie zainteresowane strony, co bez wątpienia z racji nieobecności następców prawnych M. P. przy czynnościach ustalania i pomiaru granic działek – mimo posiadania wiedzy o prowadzonym postępowaniu modernizacyjnym - nie nastąpiło. Trudno zaś zaakceptować istnienie takiego stanu wyłącznie na podstawie oświadczenia jednej ze stron, gdy druga w czynnościach ustalenia granic mimo zawiadomienia nie brała udziału.

W tej sytuacji, adekwatne do okoliczności było uznanie okazania przebiegu granicy przez H. i W. K. oraz ich twierdzeń co do bezspornego jej charakteru za oświadczenie zainteresowanych podmiotów, skutkujące jej ustaleniem na podstawie ust. 3 § 39 rozporządzenia. Z uwagi jednak na brak w zasobie geodezyjnym dokumentów źródłowych spełniających wymogi standardów geodezyjnych i pozwalających na ich podstawie w sposób jednoznaczny wykazać przebieg granic, w praktyce był to jedyny możliwy do zastosowania w ich ustaleniu środek dowodowy, na podstawie którego zostały one zamarkowane palikami,

a w oparciu o pozyskane w ten sposób współrzędne obliczono powierzchnie działek, które ujawniono w zmodernizowanej ewidencji gruntów. W tej sytuacji należy uznać, że jego błędna kwalifikacja na podstawie § 39 ust. 2 rozporządzenia nie miała żadnego znaczenia dla ustalenia przebiegu granic w postępowaniu modernizacyjnym, wywołując takie same skutki, jakie wynikałyby z zastosowania

ust. 3 tego paragrafu.

Wbrew twierdzeniu skarżących, za dokument na podstawie którego możliwe było ustalenie granic, nie mogła być uznana mapa ewidencyjna sporządzona na bazie katastru austriackiego. W tym zakresie Sąd uznaje za wiarygodne stojące

u podstaw wszczęcia i przeprowadzenia modernizacji twierdzenie organów administracji o jej małej wartości kartometrycznej, zwłaszcza że jej sporządzeniu nie towarzyszyło ustalenie granic działek (spisanie protokołów granicznych), a jedynie ustalenie stanu władania na gruncie. Z tego też względu na okoliczność przebiegu granicy (usytuowania punktów granicznych) niedopuszczalne było dopuszczenie dowodu z samego tylko pomiaru wynikających z tej mapy odległości i długości granic oraz ich porównania z mapą ewidencyjną obrazującą stan po modernizacji.

Trudno uznać także za przekonujące zawarte w skardze sugestie, iż w zaistniałej sytuacji zadaniem wykonawcy prac modernizacyjnych było zbadanie znaków

i śladów granicznych wskazujących na przebieg granicy, co mimo treści § 39 ust. 3 rozporządzenia pominięto, opierając się wyłącznie na dokonanym w tym zakresie wskazaniu sąsiadów. Niezależnie bowiem od braku stwierdzenia ich istnienia w toku postępowania modernizacyjnego (podjętych na gruncie czynności zmierzających do ustalenia granic), ich istnienia tak w toku postępowania administracyjnego jak i we wniesionej skardze skarżący nie wykazali. Co więcej, jak wynika z oświadczenia R. M. złożonego do protokołu spisanego [...] kwietnia 2016 r. w siedzibie Starostwa Powiatowego w [...], nie była ona w stanie wskazać granic tak

w odniesieniu do działki nr 1399, jak i 1801. W kontekście tego trudno też zweryfikować i uznać wiarygodność twierdzeń pełnomocnika skarżących złożonych

w toku rozprawy poprzedzającej wydanie wyroku, iż "przesunięcie granic nastąpiło nie tylko na mapie, ale również w terenie. Obecnie drzewa, które posadziła poprzedniczka prawna skarżącej po modernizacji znajdują się na działce sąsiedniej".

Punktu odniesienia w tym zakresie nie mogą stanowić dane o powierzchni nieruchomości zawarte w obejmujących je księgach wieczystych. Implikowane są one informacjami ujawnionymi w ewidencji gruntów (nie na odwrót), co oznacza, że dane dotyczące obszaru nieruchomości nie są objęte rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych. Oznacza to, że wpis dotyczący obszaru nieruchomości nie rozstrzyga, iż nabywca nabył taki obszar gruntu, jaki był ujawniony w księdze wieczystej

(por. m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 sierpnia 2007 r. VIII SA/Wa 215/07).

W kontekście powyższego Sąd stwierdził prawidłowość rozstrzygnięć organów administracji odmawiających skarżącym wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków obr. C. zmian polegających na wykazaniu powierzchni i granic działek nr 1399 i 1801 wg stanu sprzed modernizacji. Modernizacja ewidencji nie oznacza, że wprowadzone w jej wyniku dane nie mogą podlegać żadnej weryfikacji, gdyż ewidencja ma odzwierciedlać stan rzeczywisty. Niezależnie więc od "zwykłej" zmiany danych ewidencyjnych polegającej na wprowadzeniu nowych informacji wynikających z dokumentów źródłowych o których mowa w § 12 ust. 1 i § 46 ust. 2 rozporządzenia e.g.b., może to polegać na usunięciu (sprostowaniu) wpisów błędnych. Skarżący nie przedłożyli żadnej dokumentacji geodezyjnej uzasadniającej dokonanie zmian, a przeprowadzone w sprawie postępowanie nie wykazało, by

w wyniku modernizacji doszło do wprowadzenia błędnych danych dotyczących przebiegu granic i powierzchni przedmiotowych działek.

Ponieważ prowadzone postępowanie nie sprowadza się jedynie do sprostowania bądź usunięcia błędnego wpisu w tym zakresie, w sposób niewątpliwy świadczy to, że w sprawie zaistniał spór graniczny. Mimo że w ramach postępowania modernizacyjnego nie można wykluczyć zmiany przebiegu granic działek ewidencyjnych (a tym samym ich powierzchni), organy ewidencyjne nie posiadają kompetencji do rozstrzygania sporów własnościowych, do czego właściwy jest odrębny tryb postępowania rozgraniczeniowego przed organami administracji lub sądem powszechnym. Wbrew zatem oczekiwaniom skarżących, przywrócenie

w trybie wprowadzenia zmian wpisów odpowiadających stanowi ewidencyjnemu jaki miał miejsce przed modernizacją nie jest możliwe, gdyż żądanie to wykracza poza jedyną dopuszczalną w tej sytuacji możliwość sprostowania (usunięcia) błędnych danych i wymaga uprzedniego rozstrzygnięcia w postępowaniu rozgraniczeniowym.

W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że wpisy w ewidencji nie kształtują nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdzają zaistniały stan prawny. Rolą ewidencji i prowadzących ją organów nie jest zatem rozstrzyganie sporów własnościowych, a więc dotyczących kwestii przysługiwania prawa własności i jego zasięgu. Stąd też poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich, czy uprawnień do władania nieruchomością. Służą temu takie postępowania jak rozgraniczenie, ustalenie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, czy powództwo

o ustalenie albo o ochronę własności. Wg wyroku WSA w Krakowie z dnia

12 listopada 2014 r. III SA/Kr 633/14, błędne jest oczekiwanie, że w ramach postępowania ewidencyjnego dojdzie do załatwienia sporu o prawo własności,

o granice czy powierzchnie ich działek, ponieważ organy ewidencyjne nie są uprawnione do rozstrzygania tego rodzaju kwestii, lecz jedynie do zbadania, czy na podstawie dostępnych dokumentów zasadnym jest dokonanie zmian istniejących

w ewidencji wpisów. W myśl wyroku NSA z 7 maja 2008 r. I OSK 719/07, zawsze musi mieć to oparcie w dokumentacji geodezyjnej, a nie wynikać z przekonania stron.

Dokonywanie jakichkolwiek zmian lub ewentualnych sprostowań w operacie ewidencji gruntów i budynków możliwe jest bowiem tylko wówczas, gdy prowadzi do wykazania danych aktualnych. Podstawę dokonania wpisów w ewidencji m.in. względem działek nr 1399 i 1801 stanowił operat opisowo – kartograficzny sporządzony w toku postępowania modernizacyjnego i to on posiada walor aktualnej dokumentacji, względem której brak jest podstaw do jej zakwestionowania.

Za nieuzasadnione w związku z tym Sąd uznał również zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania, a to art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Organy prowadzące postępowanie prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy oraz dokonały właściwej wykładni przepisów prawa, uznając, że w sprawie nie zachodzą przesłanki pozwalające im na samoistne dokonanie wnioskowanych zmian ewidencyjnych. Wyjaśnienia organów są wyczerpujące i w sposób szczegółowy odnoszą się do wszystkich istotnych dla załatwienia sprawy kwestii. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji jawi się jako przekonujące i odpowiadające wymogom określonym w art. 107 § 3 K.p.a.

Uznając w tej sytuacji prawidłowość przeprowadzonego przez organy postępowania i poczynionych ustaleń co do braku podstaw do wprowadzenia żądanych przez skarżących zmian w ewidencji gruntów i budynków – znajdujących odzwierciedlenie w zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu

I instancji - Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę jako nieuzasadnioną oddalił.