Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1331/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-12-05 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Zwolniono od kosztów sądowych w części
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Spółka jawna w likwidacji z siedzibą w T. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego w kwestii wniosku o przyznanie stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: 1. zwolnić skarżącą z obowiązku uiszczenia części każdorazowej opłaty sądowej, przekraczającej kwotę 200 (dwieście) zł; 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 2.000 zł skarżąca spółka złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych na druku urzędowego formularza PPPr.

W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, że od września 2012 r. znajduje się w likwidacji z powodu śmierci wspólnika Z.W.. Natomiast od początku roku 2012 spółka de facto nie prowadziła działalności gospodarczej z uwagi na chorobę tego wspólnika. Wynika to z tego, że funkcjonowanie spółki było oparte na osobistej pracy wspólników.

W skład majątku spółki wchodzi nieruchomość o wartości 625.000 zł. Zgodnie z bilansem sporządzonym na koniec 2013 r. wartość gruntu wynosi 600.000 zł, natomiast wartość posadowionej na nim hali wynosi 25.580,38 zł. Na podstawie zarządzeń organu celnego nieruchomość ta obciążona jest hipoteką przymusową na kwotę [...]zł. Co istotne, obciążenie hipoteczne przekracza kilkakrotnie wartość tej nieruchomości. Zajęty również został w toku postępowania egzekucyjnego rachunek bankowy spółki na kwotę [...] zł.

Strona stwierdziła, że nieruchomość powyższa była dzierżawiona przez firmę "B" Sp. z o.o. Firma ta jednak od czerwca 2013 r. zaprzestała opłacania czynszu. Strona próbuje odzyskać od tego podmiotu zaległy czynsz w kwocie 40.670 zł. Kwota ta została wnioskodawcy już zasadzona, jednak postępowanie egzekucyjne jest bezskuteczne. Odpowiednia pozycja w bilansie sporządzonym na koniec 2013 r. jest więc w zakresie nieotrzymanego czynszu "wirtualna".

W bilansie tym nastąpiła również pomyłka: w pozycji "należności krótkoterminowe" widnieje kwota 985.899,23 zł. Tymczasem pozycja ta powinna wskazywać kwotę 120.000 zł.

Od dwóch lat spółka nie prowadzi działalności gospodarczej, nie posiada środków finansowych ani innego majątku, poza opisana nieruchomością. Nie jest możliwe uzyskanie kredytu, ponieważ nie będzie możliwości jego spłaty z bieżących dochodów, których spółka nie posiada, ani też zabezpieczenia w postaci hipoteki na nieruchomości.

Z oświadczenia o majątku i dochodach spółki wynika, że: wysokość kapitału zakładowego zamyka się w kwocie 625.580,38 zł. Wysokość środków trwałych wynosi 25.580,38 zł. Zysk za ostatni rok obrotowy wg bilansu wyniósł, wg oświadczenia spółki, 35.308,54 zł.

Spółka oświadczyła na formularzu, że posiada rachunek bankowy w "C" S.A. Rachunek ten jest jednak obciążony zajęciem na kwotę [...] zł.

Załącznikiem do skargi były wyciągi z księgi wieczystej dotyczącej nieruchomości stanowiącej własność spółki, kserokopia umowy dzierżawy z dnia [...] r.; nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym; pisma komornika informujące spółkę o bezskuteczności prowadzonej egzekucji; bilans sporządzony na dzień 31 grudnia 2013 r. wraz z "korygującym" oświadczeniem osoby prowadzącej biuro rachunkowe o błędzie księgowym.

Pismem z dnia 3 listopada 2014 r. referendarz sądowy wezwał skarżącą spółkę o nadesłanie (w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania) szeregu dokumentów, mających zobrazować jej rzeczywisty i aktualny stan majątkowy, jak również możliwości płatnicze wspólników skarżącej spółki jawnej.

W odpowiedzi na to wezwanie wpłynęły do akt następujące dokumenty: zeznanie podatkowe PIT – 36L za 2013 r. I.S.; deklaracje VAT – 7 za okres od kwietnia 2014 r. do września 2014 r.; raport kasowy za wrzesień 2014 r.; ewidencję środków trwałych i raport środków trwałych; wyciąg z rachunku bankowego spółki; umowa o pracę W.S.; wyciąg z rachunku bankowego W.S. od dnia 13 sierpnia 2014 r. do dnia 29 października 2014 r.; zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...]r. stwierdzające, że w 2013 r. W.S. nie był podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych; wyciąg z rachunku osobistego I.S. od dnia [...] r. do dnia [...] r.; kserokopie rachunków opłat za media.

I.S. oszacowała miesięczne wydatki związane z utrzymaniem swojego gospodarstwa domowego. Ponosi ono następujące wydatki: śmieci – 135 zł; gaz – 86 zł; prąd – 400 zł; jedzenie – 1.500 zł wydatki szkolne – 200 zł; środki czystości – 250 zł; zakup lekarstw – 250 zł; Internet – 37 zł; woda – 188 zł; odprowadzanie ścieków – 200 zł.

Jednocześnie w piśmie przewodnim pełnomocnika procesowego skarżącej z dnia [...] r. zawarte jest oświadczenie, że na miejsce zmarłego wspólnika Z.W. nie wstąpili spadkobiercy – jego śmierć była przyczyną "rozwiązania spółki".

Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje:

Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami) – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.

Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.).

Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżąca spółka składając wniosek o prawo pomocy zażądała zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosek ten, obejmował więc żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku skarżącej spółki, należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawa pomocy w zakresie częściowym może nastąpić wtedy, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że spółka jawna, jest spółką osobową. Spółka ta z chwilą wpisu do rejestru staje się podmiotem prawa, ale nie uzyskuje osobowości prawnej (art. 331 Kodeksu cywilnego). Każdy wspólnik spółki jawnej odpowiada za zobowiązania spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiem, solidarnie z pozostałymi wspólnikami oraz ze spółką (art. 22 § 2 Kodeksu spółek handlowych).

W tym stanie rzeczy, jeżeli spółka jawna nie ma dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania – właśnie ze względu na subsydiarną odpowiedzialność wspólników tej spółki – oceniając zasadność przyznania jej prawa pomocy, należy wziąć pod uwagę także sytuację majątkową samych wspólników.

Skarżąca spółka była więc zobowiązania do przedstawienia w sposób rzetelny i jednoznaczny wszelkich danych odnoszących się także do sytuacji finansowej jej wspólników, dokumentujących okoliczności, które wskazują na to, że bez otrzymania prawa pomocy, pozbawiona zostałaby możliwości korzystania z konstytucyjnego prawa do sądu.

W realiach niniejszej sprawy odnosiło się to do I.S., ponieważ, zgodnie z jej oświadczeniem, na miejsce zmarłego wspólnika Z.W. nie weszli żadni następcy prawni.

Wnioskodawca wykazała w sposób dostateczny swoją własną, aktualną sytuację majątkową (przedsiębiorstwa, spółki), jak również sytuację majątkową wspólnika – I.S. i jej wspólnego gospodarstwa domowego.

Analiza przedłożonego materiału wskazuje na to, że wniosek strony zasługuje na uwzględnienie, jednak nie w całości.

Aktualna kondycja finansowa spółki jest bardzo ciężka. Z deklaracji VAT – 7 wynika, że spółka faktycznie nie wykazuje obrotu. Rachunek bankowy jest zajęty na wysoką kwotę. Główny składnik majątku spółki – nieruchomość z zabudową jest obciążona ograniczonym prawem rzeczowym. Obciążenie przekracza kilkakrotnie wartość nieruchomości. W kasie spółki nie znajdują się środki finansowe, a wymagalne należności spółki (zasądzone wierzytelności) są aktualnie nieściągalne.

Jednakże analiza stanu majątkowego I.S. prowadzi do wniosku, że jest ona w stanie uiścić wpis sądowy od skargi – przynajmniej w części.

Z pisma przewodniego pełnomocnika procesowego skarżącej wynika, że I.S., aktualny "jedyny wspólnik spółki jawnej" prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą. I.S. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe ze swoim mężem W.S. oraz niepełnoletnią córką.

Z zeznania podatkowego wynika, że I.S. uzyskała bardzo wysoki przychód ze swojej działalności gospodarczej. Przychód ten został zrównoważony wysokimi kosztami jego uzyskania, jednak działalność gospodarcza skarżącej przyniosła w 2013 r. dochód w wysokości 79.094 zł.

Mąż jedynego wspólnika skarżącej spółki – W.S. jest zatrudniony od sierpnia 2014 r. na podstawie umowy o pracę. Uzyskuje regularny dochód w kwocie około1.320 zł miesięcznie.

Do istotnych wniosków prowadzi analiza rachunków bankowych I.S.. Zarówno rachunku osobistego, jak i firmowego. Oba wyciągi obejmują okres od początku sierpnia 2014 r. do dnia 17 listopada 2014 r.

Oba rachunki bankowe wykazują cechę płynności finansowej. Operacje obciążające na tych rachunkach (wypływ gotówki z tych kont) są równoważone przez wpływy gotówki na te konta (operacje uznaniowe). Oba rodzaje operacji bankowych są dokonywane regularnie, brak jest wyraźnej przewagi operacji obciążeniowych nad operacjami uznaniowymi. Na żadnym z rachunków nie występuje debet (saldo ujemne). Pomiędzy obu rachunkami bankowymi występują częste przelewy i wpłaty własne.

W ocenie rozpoznającego wniosek brak jest podstaw do stwierdzenia, że brak jest środków finansowych na koncie wspólniczki, umożliwiających jej poniesienie jakichkolwiek kosztów sadowych w sprawie.

Wpis sądowy w tej sprawie wynosi 2.000 zł. Należy mieć na uwadze fakt, że kondycja finansowa wnioskującej spółki jest bardzo ciężka, a jedyny jej wspólnik – I.S.– jest obciążona obowiązkiem ponoszenia kosztów sądowych skarżącej spółki subsydiarnie, a nie bezpośrednio. Ponadto, nie należy tracić z pola widzenia faktu, że skarżąca wnosząc do tutejszego Sądu sześć skarg, zainicjowała sześć postępowań sądowoadministracyjnych (III SA/Gl 1331 – 1336/14), generujących koszty sądowe. Łączny, sumaryczny wpis sądowy od sześciu skarg wynosi 16.441 zł. Kwota ta rzeczywiście w sposób istotny może obciążyć budżet I.S.. Jednak, w ocenie rozpoznającego wniosek, strona może uiścić wpis sądowy od skargi w kwocie 200 zł. Uwzględniając fakt, że w każdej z sześciu spraw zapadnie takie samo rozstrzygniecie, skarżąca spółka zobowiązana będzie do uiszczenia sumarycznego wpisu sądowego od sześciu skarg w łącznej kwocie 1.200 zł. W efekcie, kwota ta będzie stanowiła jedynie niecałe 7,3 % kwoty, którą należałoby uiścić w przypadku odmówienia przyznania prawa pomocy w całości.

Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a.