Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1441/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-10-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną uchwałę
Powołane przepisy: article: art. od 36 do 36(9),
journal: Dz.U. 2002 nr 123 poz 1059
law: Obwieszczenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o radcach prawnych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant ref. staż. Katarzyna Smaga po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2010 r. sprawy ze skargi T. K. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu radcowskiego z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyników egzaminu radcowskiego 1. uchyla zaskarżoną uchwałę; 2. stwierdza, że uchylona uchwała nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu radcowskiego na rzecz skarżącego T. K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Uchwałą z dnia [...] kwietnia 2010 r., znak sprawy [...] Komisja Egzaminacyjna II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu radcowskiego po rozpatrzeniu odwołania T. K. od uchwały nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. Komisji Egzaminacyjnej do spraw aplikacji radcowskiej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w [...] w sprawie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałę.

Powyższe uchwały zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

W dniach [...] grudnia 2009 r. T. K. (zwany dalej także skarżącym) przystąpił do egzaminu radcowskiego przed Komisją Egzaminacyjną do przeprowadzania egzaminu radcowskiego przy Ministrze Sprawiedliwości.

Uchwałą nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. Komisja Egzaminacyjna stwierdziła, że T. K. uzyskał z części pierwszej egzaminu ocenę dobrą, z części drugiej ocenę niedostateczną, z części trzeciej ocenę dostateczną, z części czwartej ocenę dostateczną, a z części piątej ocenę dostateczną.

Wobec tego, że skarżący nie otrzymał oceny pozytywnej z każdej części egzaminu radcowskiego, Komisja Egzaminacyjna, kierując się treścią art. 366 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, stwierdziła uzyskanie przez egzaminowanego negatywnego wyniku egzaminu radcowskiego. Od powyższej uchwały T. K. złożył odwołanie do Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości. Zaskarżonej uchwale zarzucił:

1) obrazę przepisów prawa materialnego, tj. naruszenie art. 365 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (tekst jednolity Dz. U. z 2002 r., nr 123 poz. 1059 z późn. zm.) polegającą na dokonaniu oceny zaproponowanego przez niego rozwiązania zadania z zakresu prawa karnego w sposób sprzeczny z kryteriami oceny tego zadania wskazanymi w przepisie art. 365 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (tekst jednolity Dz. U. z 2002 r., nr 123 poz. 1059 z późn. zm.), co w konsekwencji spowodowało wystawienie oceny niedostatecznej za rozwiązanie tego zadania i miało wpływ na treść uchwały nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r.;

2) obrazę przepisów prawa materialnego, tj. naruszenie przepisu art. 365 ust. 3 ustawy o radcach prawnych polegającą na tym, że oceny cząstkowe zaproponowanego przez niego rozwiązania zadania z zakresu prawa karnego zostały wystawione na podstawie niepełnych i niewyczerpujących uzasadnień obu ocen cząstkowych, co w szczególności polegało na;

a) pominięciu w uzasadnieniu ocen cząstkowych zagadnień wymaganych do omówienia w formularzu oceny cząstkowej,

b) nieadekwatności obu niedostatecznych ocen cząstkowych wystawionych przez egzaminatorów do sporządzonego przez tych samych egzaminatorów uzasadnienia tych ocen, w którym wskazano na liczne, poprawne elementy zaproponowanego przez niego rozwiązania zadania z zakresu prawa karnego, co w konsekwencji miało wpływ na ustalenie przez Komisję Egzaminacyjną do przeprowadzania egzaminu radcowskiego z siedzibą w [...] ostatecznej oceny jego pracy z zakresu prawa karnego i w konsekwencji na treść uchwały nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r.,

3) błąd w ustaleniach faktycznych będących podstawą wydania uchwały nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. dotyczący ostatecznej oceny jego pracy z zakresu prawa karnego i polegający na wystawieniu tej oceny w oparciu o nieprawidłowo sporządzone oceny cząstkowe i ich uzasadnienie, co wynikało z zastosowania przez egzaminatorów kryterium oceny (tzw. opis istotnych zagadnień), które nie miało podstaw w przepisach ustawy o radcach prawnych,

4) błąd w ustaleniach faktycznych będących podstawą wydania uchwały nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. dotyczący ustalenia oceny jego pracy z zakresu prawa karnego na podstawie niewyczerpujących, niepełnych i merytorycznie sprzecznych uzasadnień ocen cząstkowych,

5) błąd w ustaleniach faktycznych będących podstawą wydania uchwały nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. dotyczący ustalenia oceny skarżącego z zakresu prawa karnego, polegający na niezbadaniu przez komisję egzaminacyjną do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego z siedzibą w [...] tego, że zaproponowane przez egzaminatorów oceny cząstkowe pracy z zakresu prawa karnego były nieadekwatne do treści uzasadnienia tych ocen cząstkowych,

6) błąd w ustaleniach faktycznych będących podstawą wydania uchwały nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. dotyczących ustalenia pracy skarżącego z zakresu prawa karnego, polegający na niezbadaniu przez komisję egzaminacyjną do przeprowadzania egzaminu radcowskiego z siedzibą w [...] tego, że zaproponowane przez niego rozwiązanie zadania z zakresu prawa karnego było poprawne w świetle treści zadania z zakresu prawa karnego i odpowiednich przepisów prawa, a stąd nie zasługiwało na ocenę niedostateczną.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały, zbadanie sprawy co do istoty wedle treści powołanych w odwołaniu zarzutów oraz orzeczenia, że uzyskał on pozytywny wynik z egzaminu radcowskiego.

Po rozpoznaniu odwołania T. K. Komisja Egzaminacyjna II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu radcowskiego uchwałą z dnia [...] kwietnia 2010 r., znak sprawy [...] utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałę nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r.

Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie, organ wskazał, że na podstawie stanu faktycznego przyjętego przez Sąd i odpowiadającego treści aktu oskarżenia w apelacji powinny zostać sformułowane następujące zarzuty:

1) obrazy prawa materialnego, tj. art. 70 § 2 k.k. poprzez określenie okresu próby na 2 lata w sytuacji, gdy minimalny okres próby wynosi wobec młodocianego 3 lata,

2) obrazy prawa materialnego, tj. art. 72 § 2 k.k. poprzez orzeczenie wobec oskarżonego, który ma status młodocianego dozoru kuratora lub osoby godnej zaufania,

3) obrazy prawa materialnego, tj. art. 415 k.c. w związku z art. 441 § 1 k.c. polegający na zasądzeniu odszkodowania jedynie w części, tj. w połowie w sytuacji, gdy oskarżony odpowiada w całość szkody, niezależnie od ilości sprawców przestępstwa,

4) obrazy prawa procesowego, tj. art. 644 § 1 k.p.k. poprzez obciążenie powoda cywilnego opłatą sądową od oddalonego powództwa cywilnego w sytuacji, gdy orzeczenie to jest wadliwe albowiem jest następstwem obrazy prawa materialnego wskazanego w pkt 3.

Zdaniem Komisji autor apelacji winien wnosić o zmianę wyroku w ten sposób, że:

1) za podstawę prawną orzeczenia o okresie próby przyjąć art. 70 § 2 k.k., a jego okres ustalić na 3 lata,

2) na podstawie art. 73 § 2 k.k. oddać oskarżonego pod dozór kuratora lub osoby godnej zaufania,

3) podwyższyć kwotę zasądzonego odszkodowania do kwoty 7000 zł,

4) uchylić orzeczenie o zasądzonej od powoda cywilnego opłaty.

Natomiast zdający T. K. w sporządzonej apelacji zarzucił:

1) obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 69 § 2 k.k.,

2) obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 73 § 2 k.k.,

3) naruszenie art. 7 k.p.k.,

4) naruszenie art. 391 § 1 k.p.k.

skupiając się jedynie na stanie faktycznym, a całkowicie pomijając odpowiedzialność cywilną, tj. art. 415 i 441 k.c.

Zarzut obrazy przepisów postępowania, określony w pkt 1 jest całkowicie bezzasadny bowiem Sąd uznał oskarżonego za winnego popełnienia zarzuconego mu aktem oskarżenia czynu, a zatem uznał go winnym tego, iż wspólnie i w porozumieniu z inną nieustaloną osobą dokonał kradzieży z włamaniem i zabrali oni celem przywłaszczenia dwa przenośne komputery o łącznej wartości 7000 zł. Istotą działania sprawców był zabór mienia, a co za tym idzie wyrządzenie szkody poszkodowanemu, tj. Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej.

Całkowicie błędny jest zarzut drugi błędu w ustaleniach faktycznych sprowadzający się do ustalenia, że sprawca działał sam, gdy z treści wyroku wynika, że zaboru komputerów dokonał wspólnie z nieustaloną osobą.

Zdaniem organu, skarżący nie podniósł najistotniejszego zarzutu, jakim jest obraza prawa materialnego, tj. art. 415 k.c. w związku z art. 441 § 1 k.c. polegający na zasądzeniu odszkodowania jedynie w części, tj. w połowie w sytuacji, gdy oskarżony odpowiada za całość szkody niezależnie od ilości sprawców przestępstwa. Autor wprawdzie wnosił o zmianę wyroku poprzez podwyższenie zasądzonej kwoty odszkodowania do 7000 zł i zmiany opłat, jednak nie podał przy tym żadnej podstawy prawnej.

Z powyższych względów Komisja zważyła, że zdający w zakresie prawa karnego nie jest właściwie przygotowany do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu radcy prawnego, a ocena cząstkowa niedostateczna z zadania z zakresu prawa karnego z drugiej części egzaminu radcowskiego była prawidłowa.

Na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu radcowskiego z dnia [...] kwietnia 2010 r. T. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając jej:

1) obrazę przepisów prawa materialnego, tj. naruszenie art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, co polegało na przyjęciu przez Komisję Egzaminacyjną II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu radcowskiego kryterium oceny (tzw. opis istotnych zagadnień), który zastosowała Komisja Egzaminacyjna I stopnia do spraw przeprowadzenia egzaminu radcowskiego mimo, iż to kryterium oceny prac pisemnych egzaminu radcowskiego zostało opracowane na podstawie przepisu § 5 ust. 4 rozporządzenia z dnia 29 kwietnia 2009 r. w sprawie zespołu do przygotowania zestawu pytań testowych oraz zadań na egzamin radcowski oraz wykazu tytułów aktów prawnych (Dz. U. nr 70 poz. 606), który nie miał podstawy w przepisie ustawy o radcach prawnych upoważniającym do wydania tego rozporządzenia, tj. przepisie art. 36 ust. 12 ustawy o radcach prawnych,

2) obrazę przepisów prawa materialnego, tj. naruszenie art. 368 ust. 9 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2002 r., Nr 123 poz. 1059 z późn. zm.), co polegało na nieprawidłowym rozpatrzeniu odwołania zdającego T. K. poprzez brak ustosunkowania się do zarzutów podnoszonych w odwołaniu,

3) obrazę przepisów postępowania, tj. przepisu art. 7 k.p.a. w związku z przepisem art. 368 ust. 12 ustawy o radcach prawnych, co polegało na wydaniu uchwały w sprawie (znak [...]) z dnia [...] kwietnia 2010 r. bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez przyjęcie przez Komisję Egzaminacyjną II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu radcowskiego błędnych ustaleń faktycznych Komisji Egzaminacyjnej I stopnia, mimo, że skarżący podniósł te błędne ustalenia stanu faktycznego w odwołaniu,

4) obrazę przepisów postępowania, tj. art. 9 i art. 107 w zw. z art. 140 k.p.a. i w związku z przepisem art. 368 ust. 12 ustawy o radcach prawnych, co polegało na udzieleniu skarżącemu przez Komisję Egzaminacyjną II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu radcowskiego błędnego pouczenia o podstawie prawnej do wniesienia skargi w niniejszej sprawie,

5) obrazę przepisów postępowania tj. art. 7, 77 w zw. z art. 140 k.p.a. i w zw. z przepisem art. 368 ust. 12 ustawy o radcach prawnych, co polegało na niewyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, w szczególności poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości, w szczególności w zakresie zbadania poprawności treści zadania egzaminu radcowskiego z dziedziny prawa karnego w odniesieniu do możliwych, innych poprawnych rozwiązań tego zadania.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały oraz utrzymanej nią w mocy uchwały Komisji Egzaminacyjnej I stopnia do spraw przeprowadzania egzaminu radcowskiego ustalającej negatywny wynik egzaminu radcowskiego zdającego T. K.

Uzasadniając zarzuty podniesione w skardze skarżący wskazał, że ustawodawca w przepisie art. 36 ust. 12 ustawy o radcach prawnych upoważnił Ministra Sprawiedliwości do wydania rozporządzenia, w którym miały zostać uregulowane m.in. tryb i sposób zgłoszenia propozycji pytań testowych i prawidłowych odpowiedzi oraz propozycji zadań, przygotowania, przechowywania oraz przekazywania komisjom egzaminacyjnym, o których mowa w art. 361 ust. 2 zestawu pytań testowych wraz z kartą odpowiedzi i wykazu prawidłowych odpowiedzi oraz zadań na egzamin radcowski. Jednak zarówno z przepisu art. 36 ust. 12 ustawy o radcach prawnych, jak i z innych przepisów ustawy o radcach prawnych nie wynikało upoważnienie dla Ministra Sprawiedliwości do wydania rozporządzenia, w którym miałyby zostać określone kryteria oceny zadań pisemnych stanowiących część od drugiej do piątej egzaminu radcowskiego.

Tym niemniej w przepisie § 5 ust. 4 rozporządzenia z dnia 29 kwietnia 2009 r. w sprawie zespołu do przygotowania zestawu pytań testowych oraz zadań na egzamin radcowski oraz wykazu tytułów aktów prawnych Minister Sprawiedliwości pomimo braku wyraźnego upoważnienia ustawowego, przyznał zespołowi do przygotowania zestawu pytań testowych oraz zadań na egzamin radcowski kompetencję do sporządzenia opisu tzw. istotnych zagadnień, które wydane z przepisem § 4 ust. 4 rozporządzenia powinny być przez zdającego uwzględnione w rozwiązaniu zadań stanowiących część od drugiej do piątej egzaminu radcowskiego.

Ten tzw. opis istotnych zagadnień został, zgodnie z przepisem § 7 ust. 3 rozporządzenia przekazany w dwóch egzemplarzach każdej z Komisji do spraw przeprowadzenia egzaminu radcowskiego.

Powyższe, zdaniem skarżącego, oznacza, że zadania stanowiące część od drugiej do piątej egzaminu radcowskiego miały być oceniane na podstawie kryterium tzw. opisu istotnych zagadnień pozbawionego podstawy prawnej, gdyż przepisy rozporządzenia dotyczącego tego tzw. opisu istotnych zagadnień zostały wydane bez stosownego upoważnienia ustawowego w tym względzie.

Powyższy tzw. opis istotnych zagadnień stanowił podstawę sporządzenia uzasadnienia obu ocen cząstkowych pracy skarżącego z zakresu prawa karnego, co w konsekwencji wpłynęło na treść zaskarżonej uchwały z dnia [...] kwietnia 2010 r. Ponadto, podobieństwo uzasadnienia zaskarżonej uchwały z dnia [...] kwietnia 2010 r. do uzasadnienia ocen cząstkowych egzaminatorów z zakresu prawa karnego potwierdza, że opis istotnych zagadnień wpłynął również na sentencję i treść zaskarżonej uchwały z dnia [...] kwietnia 2010 r.

W związku z powyższym zaskarżona uchwała z dnia [...] kwietnia 2010 r. w części ustalającej ocenę jego pracy z zakresu prawa karnego została wydana z naruszeniem przepisu art. 92 Konstytucji RP, gdyż na podstawie przepisów rozporządzenia, które nie miały podstaw w obowiązujących przepisach ustawy o radcach prawnych. Te niekonstytucyjne przepisy rozporządzenia stanowiły kryterium, którymi przy ocenie pracy z zakresu prawa karnego najpierw kierowali się egzaminatorzy, a później Komisja II stopnia.

Poza tym w niniejszej sprawie Komisja II stopnia naruszyła przepis art. 368 ust. 9 ustawy o radcach prawnych, gdyż nie rozpatrzyła odwołania skarżącego w całości, gdyż ograniczyła się jedynie do uzasadnienia poprawnego, zdaniem tej komisji, rozwiązania zadania z zakresu prawa karnego oraz stwierdzenia, że skarżący w swoim rozwiązaniu nie przedstawił najistotniejszego zarzutu. Komisja nie odniosła się natomiast do podniesionych w odwołaniu skarżącego takich zarzutów jak w szczególności to, że:

- w świetle treści zadania udostępnionego zdającym oraz w świetle przytoczonego przez niego w odwołaniu orzecznictwa i wypowiedzi nauki prawa zaproponowane przez niego rozwiązanie było prawidłowe,

- egzaminatorzy sporządzający uzasadnienie ocen cząstkowych pominęli w tym uzasadnieniu zagadnienia wymagane do omówienia w tym formularzu przez to przedstawione przez nich uzasadnienie ocen było niepełne.

Zdaniem skarżącego, Komisja II stopnia dopuściła się obrazy przepisów postępowania, albowiem wbrew temu przepisowi nie odniosła się do powołanych przez skarżącego w odwołaniu zarzutów oraz błędów w ustaleniu stanu faktycznego, w szczególności brak jest odniesienia do tego, że w odwołaniu przytoczył on liczne wypowiedzi doktryny i orzecznictwa, z których wynikało, że przyjęte przez niego rozwiązanie zadania z zakresu prawa karnego było prawidłowe, poza tym jeden z egzaminatorów, wystawiając uzasadnienie oceny cząstkowej jego pracy z zakresu prawa karnego nie ustosunkował się do wszystkich kryteriów pracy skarżącego, przez co sporządzona przez niego ocena cząstkowa była niepełna i nieprawidłowa. Ostateczną ocenę pracy skarżącego z zakresu prawa karnego ustalono więc na podstawie niewyczerpujących, niepełnych i wewnętrznie sprzecznych uzasadnień ocen cząstkowych.

Uchybieniem zaskarżonej decyzji jest również to, że w niniejszej sprawie Komisja II stopnia udzieliła T. K. pouczenia, że podstawą wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego w niniejszej sprawie jest m.in. przepis art. 368 ust. 1 pkt. 11 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych. To pouczenie Komisji II stopnia było błędne, albowiem w ustawie o radcach prawnych brak jest przepisu art. 368 ust. 1 pkt 11.

Kolejny zarzut skarżącego to brak wyjaśnienia przez Komisję II stopnia zgłoszonych przez skarżącego wątpliwości, co do poprawności ocen cząstkowych, a zwłaszcza poprawności treści zadania z zakresu prawa karnego. Skarżący zaznaczył, że treść zadania z zakresu prawa karnego pozwalała na przyjęcie co najmniej dwóch poprawnych w świetle przepisów prawa oraz stanowiska doktryny i orzecznictwa rozwiązań tego zadania.

W odpowiedzi na skargę Komisja II stopnia wniosła o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 92 ust. 1 Konstytucji RP organ uznał go za bezzasadny, albowiem do stworzenia konstrukcji tzw. opisu istotnych zagadnień upoważniał Ministra Sprawiedliwości art. 36 ust. 12 ustawy o radcach prawnych stanowiąc, że Minister Sprawiedliwości określi m.in. "tryb i sposób zgłaszania propozycji pytań testowych i prawidłowych odpowiedzi" (art. 36 ust. 12 pkt 3 ustawy o radcach prawnych). Kryteria oceny pracy natomiast określone są w art. 365 ust. 2 ustawy o radcach prawnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Rozpoznania w sposób określony w art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) a więc pod względem zgodności z prawem, skarga zasługuje na uwzględnienie. Co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.).

Kontroli Sądu w niniejszej sprawie podlegała uchwała Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu radcowskiego z dnia [...] kwietnia 2010 r., znak sprawy [...] utrzymująca w mocy uchwałę Nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. podjętą przez Komisję Egzaminacyjną do spraw aplikacji radcowskiej przy Ministrze Sprawiedliwości ustalającą negatywny wynik z egzaminu radcowskiego uzyskany przez zdającego T. K.

Skarżący w skardze na powyższą uchwałę podniósł dwojakiego rodzaju zarzuty, tj.: obrazę prawa materialnego i przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z uwagi na to, że zarzut naruszenia prawa materialnego rozpatrywany jest w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy, rzeczą Sądu było w pierwszym rzędzie zbadać zasadność wykazywanych przez skarżącego uchybień natury proceduralnej.

Szczegółowy tryb składania egzaminu radcowskiego został uregulowany w art. od 36 do 369 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 10 poz. 65 ze zm.) oraz w rozporządzeniu wykonawczym Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 kwietnia 2009 r. w sprawie zespołu do przygotowania zestawu pytań testowych oraz zadań na egzamin radcowski oraz wykazu tytułu aktów prawnych (Dz. U. z 2009 r. nr 70 poz. 606), wydanym na podstawie art. 36 ust. 12 w/w ustawy.

Wynik egzaminu radcowskiego ustalany jest w drodze uchwały Komisji Egzaminacyjnej (art. 366 ust. 2 ustawy), od której przysługuje zdającemu odwołanie do Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości w terminie 14 dni od dnia otrzymania zaskarżonej uchwały (art. 368 ust. 1 ustawy o radcach prawnych). Natomiast od uchwały komisji odwoławczej służy skarga do sądu administracyjnego (art. 368 ust. 11 ustawy o radcach prawnych).

W myśl przepisu art. 368 ust. 12 ustawy o radcach prawnych do postępowania przed komisją odwoławczą stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w sprawie znajduje odpowiednio zastosowanie art. 138 kpa, w myśl którego zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji z zastrzeżeniem rozwiązania przyjętego w art. 138 § 3 k.p.a. Organ odwoławczy nie może zatem ograniczyć się do kontroli decyzji organu I instancji a obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę (patrz m.in. wyrok NSA z 22 marca 1996 r. Sa/Wr 1996/95 ONSA 1997, Nr 1, poz. 35, wyrok NSA z 14 sierpnia 1987, IV SA 385/87).

Organ odwoławczy więc rozpatruje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie mając w szczególności na uwadze przepisy art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. tj. ma on obowiązek rozpatrzyć wszystkie żądania strony i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji. Temu obowiązkowi uchybiła Komisja Egzaminacyjna II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości albowiem po pierwsze zajęła się zbadaniem prawidłowości wystawienia skarżącemu oceny niedostatecznej z części drugiej egzaminu, tymczasem bez względu na zapis art. 366 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, powinna skontrolować przebieg i osiągnięte przez skarżącego wyniki z pozostałych części tego egzaminu, po drugie Komisja II stopnia nie rozpatrzyła wszystkich żądań zdającego zawartych w odwołaniu i nie ustosunkowała się do nich w uzasadnieniu podjętej uchwały. Trafnie skarżący zarzuca, że organ ponownie rozpatrując sprawę nie odniósł się do przytoczonych w odwołaniu licznych wypowiedzi doktryny i orzecznictwa, z których wynikało, że przyjęte przez niego rozwiązanie z części drugiej egzaminu było prawidłowe, poza tym brak jest stanowiska co do podnoszonej przez skarżącego okoliczności, że jeden z egzaminatorów, wystawiając uzasadnienie oceny cząstkowej jego pracy z zakresu prawa karnego nie ustosunkował się do wszystkich kryteriów oceny jego pracy, co skutkowało, zdaniem T. K. na ostateczny wynik z części drugiej egzaminu, albowiem ustalony on został na podstawie niewyczerpujących, niepełnych i wewnętrznie sprzecznych uzasadnień ocen cząstkowych. Niezależnie od powyższego wyjaśnienia wymaga, czy i w jakim zakresie egzaminatorzy oceniając pracę skarżącego stosowali kryterium oceny (tzw. opis istotnych zagadnień), które jak słusznie wykazuje T. K. nie miało podstaw w przepisach ustawy o radcach prawnych. Należy bowiem mieć na uwadze, że przepisy wykonawcze tj. rozporządzenia w myśl art. 92 ust. 1 Konstytucji RP wydawane są przez właściwe organy na podstawie i w granicach szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. W niniejszej sprawie art. 36 ust. 12 ustawy o radcach prawnych upoważnił Ministra Sprawiedliwości do wydania rozporządzenia co do kwestii w tym przepisie określonych. Trafnie skarżący podnosi, iż z art. 36 ust. 12 ustawy o radcach prawnych nie wynika upoważnienie dla Ministra Sprawiedliwości do uregulowania w akcie wykonawczym kryteriów oceny zadań pisemnych stanowiących część od drugiej do piątej egzaminu radcowskiego.

Mimo tego z przepisu § 5 ust. 4 rozporządzenia z dnia 29 kwietnia 2009 r. wynika kompetencja dla zespołu do przygotowania zestawu pytań testowych oraz zadań na egzamin radcowski do sporządzania opisu tzw. istotnych zagadnień, które w myśl § 4 ust. 4 rozporządzenia powinny być przez zdającego uwzględnione w rozwiązaniu zadań z poszczególnych dziedzin prawa. Zbadanie tej kwestii ma istotne znaczenie, albowiem w myśl art. 365 ust. 2 ustawy o radcach prawnych egzaminatorzy dokonując oceny pracy z poszczególnych części (od drugiej do piątej) egzaminu powinny kierować się wskazówkami w tym przepisie zawartymi odnosząc je indywidualnie do każdej pracy a nie stosować kryteria wynikające z niekonstytucyjnych przepisów wykonawczych.

Stwierdzone uchybienia proceduralne skutkowały uchyleniem zaskarżonej uchwały stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 c p.p.s.a. W tym stanie rzeczy badanie zarzutów natury materialnej Sąd uznał za przedwczesne.

Ponownie rozpatrując sprawę komisja II stopnia przeprowadzi postępowanie wyjaśniające w kierunku wskazanym przez Sąd i w zależności od jego wyników podejmie uchwałę, którą uzasadni zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a.

Z powyższych względów Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 c, 152 i 200 p.p.s.a. orzekł jak w wyroku.