Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 678/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-03-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy: article: art. 1, art. 2 ust. 1, art. 5, art. 4 ust. 1, art. 14 ust. 1, art. 3 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
article: art. 149 ust. 1, art. 151, art. 132, art. 200, art. 205 par. 1, art. 209
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 61
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Sędzia WSA – Andrzej Kołodziej Sędzia WSA – Olga Żurawska – Matusiak Protokolant – Sylwia Rosińska – Czaykowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2014 r. sprawy ze skargi W.S. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] października 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Wojewodę [...] do rozpoznania wniosku W.S. z dnia [...] października 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej w części dotyczącej pkt 2 oraz pkt 3 poza informacją dotyczącą uchwały rady Gminy K. z dnia [...] października 1990 r. Nr [...], w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami postępowania, 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. oddala skargę w pozostałej części i wniosek skarżącego co do wymierzenie grzywny, 4. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego W.S. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] września 2013 r. skarżący W. S. zwrócił się z wnioskiem do Wojewody [...] wniesionym drogą elektroniczną, działając na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy zarząd gminy K. występował do Wojewody [...] z pismem z dnia [...].04.1991 r. L.dz. [...] w sprawie przekazania gruntów na własność gminy i czy załączył do tego wniosku uchwałę RG K. z dnia [...] października 1990 r. Nr [...], spis inwentaryzacyjny i inne dokumenty,

2. Jeśli tak, to wniósł o przesłanie mu kopii ww. pisma wraz ze wszystkimi załącznikami,

3. Jeśli zapadała w tej sprawie decyzja, to wniósł o przesłanie mu jej kopii wraz z załącznikami i informacją, czy decyzja stała się ostateczna (w jakiej dacie) i czy podlega wykonaniu (w jakiej dacie).

Pismem z dnia [...] października 2013 r. [...] Urząd Wojewódzki w W. Delegatura w O. z upoważnienia Wojewody [...] poinformował drogą elektroniczną skarżącego, że nie jest w posiadaniu pisma Zarządu Gminy K. z dnia [...].04.1991 r. L.dz. [...], uchwały RG K. z dnia [...] października 1990 r. Nr [...] ani innych dokumentów, o które wnioskował, bowiem dokumenty te nie są aktami prawa miejscowego i przechowuje się je w archiwach przez okres 3 lat.

Stąd też pismem z dnia [...] października 2013 r. skarżący W. S. zwrócił się z wnioskiem do Wojewody [...] wniesionym drogą elektroniczną, działając na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, o szczegółowe poinformowanie go:

1) Jakie są losy wymienionych we wniosku z dnia [...] września 2013 r. dokumentów tj. pisma zarządu gminy K. do Wojewody [...] z dnia [...].04. 1991 r. L.dz. [...] w sprawie przekazania gruntów na własność gminy i uchwały RG K. z dnia [...] października 1990 r. Nr [...], spisu inwentaryzacyjnego i inne załączonych do wniosku dokumentów,

2) Jeśli dokumenty były brakowane, to wniósł o przesłanie mu skanów dokumentów z tym związanych, a w szczególności: oceny kwalifikacyjnej ww. dokumentów, wniosku o pozwolenie na brakowanie do Archiwum Państwowego nadzorującego organ, pozwolenia na brakowanie wraz ze spisem zakwalifikowanym do brakowania dokumentów, protokołu brakowania,

3) Jeśli dokumenty zostały przekazane do archiwum zakładowego lub państwowego wniósł o przesłanie skanów protokołów przekazania.

Następnie pismem z dnia [...] października 2013 r. przesłanym drogą elektroniczną organ wskazał skarżącemu, że powyższe dokumenty są wytworzone przez Urząd Gminy w K. i to tam winien skierować swój wniosek o dostęp do informacji publicznej, ponieważ to właśnie Gmina K. jest wytwórcą powyższych dokumentów. Ponadto uchwała RG K. z dnia [...] października 1990 r. Nr [...] będąca w zbiorze uchwał organów jednostek samorządu terytorialnego w organie nadzoru, miała kategorię archiwalną Bc, co oznacza, że nie była przechowywana w zbiorach archiwalnych.

W skardze z dnia [...] października 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący W. S. zarzucił bezczynność Wojewodzie [...] co do wniosku z dnia [...] października 2013 r. i wniósł o zobowiązanie organu do rozpoznania tegoż wniosku, stwierdzenie o rażącym naruszeniu prawa przez organ oraz wymierzenie mu grzywny i zasądzeniu na jego rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny i zasady udzielania informacji publicznej – podał, że do chwili obecnej nie otrzymał odpowiedzi na swój wniosek.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne stwierdził, że nie jest w posiadaniu żądanych dokumentów, a co do uchwały podał, iż została przekazana ona do archiwum lub po wykorzystaniu zniszczona bez konieczności protokołowania, bowiem miała kategorię Bc.

Pismem z dnia [...] marca 2014 r. skarżący podtrzymał swoje zarzuty ze skargi, alternatywnie wniósł o umorzenie postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje w części na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1. decyzje administracyjne;

2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;

4. inne niż określone w pkt. 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;

4a.pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;

5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt. 5 podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

7. akty nadzoru nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego;

8. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.

Z bezczynnością organu mamy zatem do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia – jak w rozpoznawanej sprawie – czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym przez przepisy prawa. Powyższe oznacza więc, że zarzut bezczynności powinien się pojawić wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność bowiem ma na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu.

Mówiąc natomiast o dostępie do informacji publicznej i ewentualnej bezczynności w tym zakresie stwierdzić na samym początku należy, że Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, iż obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, zaś według ust. 2, prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu, przy czym tryb udzielania informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, określają ustawy (ust. 3).

Konkretyzacją natomiast tego prawa zajmuje się m.in. ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zm.), gdzie w myśl art. 1, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w tym akcie prawnym. Ponadto na podstawie art. 2 ust. 1, każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, co jednocześnie nie oznacza, że każdy podmiot jest zobligowany do jej udostępniania. Realizacja bowiem tego prawa spoczywa na określonych w ustawie podmiotach. I tak, zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności:

1) organy władzy publicznej,

2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych,

3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa,

4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego,

5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

Zobowiązanymi do udostępnienia informacji publicznej są również organizacje związkowe i pracodawców reprezentatywne, w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego (Dz. U. Nr 100, poz. 1080, z późn. zm.), oraz partie polityczne (ust. 2).

Wobec treści art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy nie budzi zatem wątpliwości fakt, że Wojewoda [...] jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej.

Wskazać również należy, że informacją publiczną w rozumieniu ustawy jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Zatem jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty nie będące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie, do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Ponadto informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej związanych z nimi bądź w jakikolwiek sposób dotyczących ich i są nimi zarówno treść dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań nawet, jeżeli nie pochodzą wprost od nich. Niezależnie od powyższego, aby konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej, to musi się odnosić do sfery faktów. W dalszej części stwierdzić należy, że zgodnie z treścią art. 14 ust. 1 ustawy, udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonej we wniosku.

Zatem żądane przez skarżącego informacje zawarte we wniosku z dnia [...] października 2013 r., są informacją publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej i wymieniony miał prawo się o nie zwrócić. W myśl bowiem art. 2 ust. 1 ustawy, prawo do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, który ogranicza je z uwagi na ochronę informacji niejawnych oraz ochronę innych tajemnic ustawowo chronionych. Nie jest przy tym wymagane wykazanie ani interesu publicznego, ani celu, w jakim uzyskana informacja zostanie wykorzystana. Jedynie w przypadku informacji przetworzonej, stosownie do treści art. 3 ust. 1 ustawy, ustawodawca wprowadził wymóg wykazania, że uzyskanie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.

Tymczasem w rozpoznawanej sprawie organ w żadnym stopniu nie odpowiedział skarżącemu i nie udzielił mu żądanej informacji, na pytanie zawarte w pkt 2 wniosku, a mianowicie "Jeśli dokumenty były brakowane, to wnoszę o przesłanie mi skanów dokumentów z tym związanych, w szczególności: oceny kwalifikacyjnej ww. dokumentów, wniosku o pozwolenie na brakowanie do Archiwum Państwowego nadzorującego organ, pozwolenia na brakowanie wraz ze spisem zakwalifikowanym do brakowania dokumentów, protokołu brakowania". Podobnie rzecz się ma z pkt 3 wniosku, tj. organ nie udzielił odpowiedzi – poza wyjątkiem, o czym będzie mowa niżej – na pytanie "Jeśli dokumenty zostały przekazane do archiwum zakładowego lub państwowego wnoszę o przesłanie skanów protokołów przekazania". Zatem skoro Wojewoda [...] "milczał" w powyższych kwestiach, to tym samym pozostawał w bezczynności i w konsekwencji należało zobowiązać go do udzielenia żądanej informacji publicznej w tym zakresie.

Jednakże z drugiej strony w zakresie informacji dotyczącej uchwały Rady Gminy K. z dnia [...] października 1990 r. Nr [...] zawartej w pkt 3 wniosku, skargę należało oddalić, albowiem w piśmie z dnia [...] października 2013 r. organ wskazał skarżącemu, że powyższa uchwała miała kategorię archiwalną Bc, co oznacza, że nie była przechowywana w zbiorach archiwalnych. Skoro tak, to nie została przekazana do archiwum i w ten sposób skarżący uzyskał odpowiedź na zadane pytanie. Wprawdzie w odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podał, że uchwała została przekazana do archiwum lub po wykorzystaniu zniszczona, jednakże bez konieczności protokołowania, bowiem miała kategorię Bc. Zatem nie zmienia to stanu rzeczy, że w przedmiocie tym nie było protokołu, o czym organ poinformował skarżącego.

Podobnie rzecz się ma z pytaniem zawartym w pkt 1 wniosku o losy wskazanych w nich dokumentów. Z tego mianowicie powodu, że już w piśmie z dnia [...] października 2013 r. organ poinformował skarżącego, że nie jest w posiadaniu pisma Zarządu Gminy K. z dnia [...].04.1991 r. L.dz. [...], uchwały RG K. z dnia [...] października 1990 r. Nr [...] ani innych dokumentów, o które wnioskował. Skoro zatem tak, to logiczną konsekwencją powyższej odpowiedzi jest fakt, że nie zna on ich dalszych losów.

Jednocześnie z drugiej strony Sąd nie dopatrzył się w bezczynności organu rażącego naruszenia prawa, ponieważ jej źródła należy się raczej dopatrywać w niezrozumieniu żądanej informacji, a nie w lekceważeniu skarżącego, czy też celowym przedłużaniu postępowania. Ponadto termin rozpatrzenia wniosku skarżącego nie przekroczył terminu ustawowego. Z tego też powodu Sąd nie orzekł wnioskowanej grzywny wobec organu.

W tym stanie rzeczy, na mocy art. 149 ust. 1 w zw. z art. 151 i w zw. z art. 132, a w sprawie kosztów na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 i w zw. z art. 209 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.