Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 540/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-10-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 1  par. 1  i 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2167
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
article: Art. 3  par. 1, art. 134  par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: Art. 23 ust. 7  i art. 24 ust. 2b lit. d
journal: Dz.U. 2021 poz 1990
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.
article: Art. 12 ust. 7
journal: Dz.U. 1971 nr 27 poz 250
law: Ustawa z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych.
article: Art. 1  ust. 1, art. 2, art. 3 ust. 1, art. 4, art. 5
journal: Dz.U. 2019 poz 2204
law: Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - t.j.

SENTENCJA

|Sygn. akt III SA/Kr 540/22 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 października 2022 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko Sędziowie: WSA Janusz Kasprzycki WSA Katarzyna Marasek-Zybura (spr.) po rozpoznaniu w dniu 4 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. W. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Krakowie z dnia 7 lutego 2022 r., znak: IG-II.7221.191.2021 w przedmiocie odmowy aktualizacji informacji w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 7 lutego 2022 r. znak: IG-II.7221.191.2021, Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz U. 2021 r. poz. 735 z późn. zm., dalej: k.p.a.), art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1990 z późn. zm., dalej: p.g.k.), utrzymał w mocy decyzję Starosty Wielickiego z dnia 29 listopada 2021 r. znak: GK.6620.2.69.2.2020, o odmowie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w zakresie działki nr [...] położonej w obrębie M., jednostka ewidencyjna W., powiat [...], objętej księgą wieczystą nr [...], polegającej na wydzieleniu odrębnych stanów prawnych, oznaczonych jako działki nr [...] i nr [...], wykazane w dokumentacji zawartej w operatach technicznych nr [...] i [...].

Powyższa decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

W dniu 7 kwietnia 2020 r. do Starostwa wpłynęło pismo E. W. (dalej: skarżąca), B. S. i J. S. dotyczące zgłoszenia zmian danych ewidencyjnych zgodnie z operatem technicznym [...]. Ww. operat został włączony do PZGiK w dniu 8 kwietnia 2020 i zawiera dokumentację dotyczącą regulacji stanu prawnego (rozdzielenia ciał hipotecznych) działek nr [...], [...], [...], [...] i [...] położonych w obrębie M., jednostka ewidencyjna W., powiat [...].

Pismem z dnia 25 czerwca 2020 r. Starosta Wielicki zawiadomił strony - ustalone na tym etapie postępowania - o wszczęciu postępowania w sprawie aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków w zakresie ww. działek, zgodnie z dokumentacją zawartą w przedmiotowym operacie. Następnie organ podjął czynności w celu ustalenia pozostałych stron postępowania, tzn. właścicieli hipotecznych parceli gruntowej l.kat. [...], lub ich ustawowych następców prawnych - w przypadku osób zmarłych.

Rozpatrując wniosek, przedłożoną dokumentację prawną oraz uwzględniając złożony charakter sprawy, organ podjął decyzję o rozdzieleniu postępowania na dwa odrębne oznaczone sygnaturami GK.6620.2.69.1.2020 oraz GK.6620.2.69.2.2020, o czym zawiadomił strony postępowania pismem z dnia 23 kwietnia 2021 r. Sprawa o sygnaturze GK.6620.2.69.1.2020 rozstrzygała w zakresie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków dotyczących działek nr [...], [...], [...] i [...] położonych w obrębie M., jednostka ewidencyjna W., powiat [...] i została zakończona wydaniem decyzji dnia 29 czerwca 2021 r., ostatecznej z dniem 4 sierpnia 2021 r.

Przedmiotowa sprawa o sygnaturze GK.6620.2.69.2.2020 rozstrzyga w przedmiocie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków dotyczących działki nr [...], położonej w obrębie M., jednostka ewidencyjna W., powiat [...], w zakresie regulacji stanu prawnego ww. działki - na podstawie zgromadzonych dokumentów w sprawie. Za strony niniejszego postępowania organ uznał wnioskodawców oraz właściciela działki nr [...].

Decyzją z dnia 28 czerwca 2021 r. nr GK.6620.2.69.2.2020 Starosta Wielicki wydał decyzję o odmowie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w zakresie działki nr [...].

Od ww. decyzji odwołanie złożyli wnioskodawcy.

Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Krakowie, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia 30 sierpnia 2021 r. nr IG-II.7221.111.2021.KG, uchylił zaskarżoną decyzję Starosty Wielickiego w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, jako podstawę uchylenia podając nieustalenie wszystkich stron postępowania, tj. naruszenie art. 28 k.p.a. Organ odwoławczy wskazał na zawężenie przez Starostę kręgu stron postępowania, podczas gdy stronami postępowania powinni być nie tylko wnioskodawcy oraz właściciel działki nr [...], lecz wszyscy współwłaściciele parceli l.kat. [...] ujawnieni w księdze wieczystej [...], bądź ich następcy prawni. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że Starosta winien rozważyć, czy na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności opracowania geodezyjnego nr [...] i [...], możliwe jest dokonanie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków tylko w zakresie przedmiotowym, polegającej na wydzieleniu działek nr [...] i [...] z działki nr [...], czyli określeniu przedmiotu, którego stan prawny podlegać będzie dalszej ewentualnej regulacji. Jednocześnie organ odwoławczy stwierdził, iż wykazy synchronizacyjne sporządzone przez wykonawcę operatów technicznych nr [...] i [...], nie wyczerpały w całości przedmiotowej parceli l.kat. [...]. Brak wykazu synchronizacyjnego dla całej parceli l.kat. [...] uniemożliwia ujawnienie w dziale l księgi wieczystej nr [...] aktualnego oznaczenia wykazanej w niej nieruchomości.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Starosta Wielicki decyzją z dnia 29 listopada 2021 r. znak: GK.6620.2.69.2.2020 orzekł o odmowie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w zakresie działki nr [...] polegającej na wydzieleniu odrębnych stanów prawnych, oznaczonych jako działki nr [...] i nr [...].

Starosta rozpatrując ponownie wniosek oraz uwzględniając wytyczne zawarte w decyzji MWINGiK z dnia 30 sierpnia 2021 r. za strony niniejszego postępowania uznał wnioskodawców, właściciela działki nr [...] oraz właścicieli hipotecznych parceli gruntowej l.kat. [...] ujawnionych w księdze wieczystej nr [...], oraz ich ustawowych lub domniemanych następców prawnych ustalonych w trakcie prowadzonego postępowania (w przypadku osób zmarłych), wykazanych w załącznikach nr 1-7, znajdujących się w aktach sprawy. Organ zaznaczył, że powyższe postępowanie jest zgodne z uzasadnieniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie o sygn. III SAB/Kr 178/20, uznającym, że postępowanie aktualizacyjne w ewidencji gruntów i budynków w żaden sposób nie zależy od kwestii związanej z wydaniem postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, czy też aktu poświadczenia dziedziczenia.

Starosta uznał także, że nie jest możliwe dokonanie zmian danych ewidencyjnych polegających na wykazaniu w operacie ewidencyjnym tylko zmian przedmiotowych czyli ujawnieniu działki nr [...] wyodrębnionej z działki nr [...], gdyż w jej w granicach zawarty jest grunt objęty jednocześnie dwoma księgami wieczystymi ([...], [...]).

Pismem z dnia 22 października 2021 r. organ zawiadomił ustalone strony postępowania o możliwości zapoznania się z aktami i zebranymi dowodami w sprawie. W wyznaczonym terminie żadna ze stron postępowania nie zgłosiła się do urzędu, ani też nie wniosła pisemnych uwag lub zastrzeżeń.

Odwołanie od powyższej decyzji z dnia 29 listopada 2021 r. złożyli wnioskodawcy i K. P., wnosząc o jej uchylenie w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, tj. aktualizację informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w zakresie działki nr [...], polegającą na wydzieleniu odrębnych stanów prawnych, zgodnie z dokumentacją z operatów [...] i [...]. Odwołujący zarzucili organowi błędną wykładnię przepisów prawa oraz brak zastosowania przepisów właściwych w sprawie.

W opisanej na wstępie decyzji z dnia 7 lutego 2022 r., Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ powołał przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, wyjaśniając że operat ewidencji gruntów powinien odzwierciedlać stan aktualny wynikający z dokumentów, które mogą stanowić podstawę wpisu. Prawidłowo wprowadzony wpis, dezaktualizuje odnoszący się do tych danych wpis wcześniejszy. Jego zmiana jest zatem możliwa jedynie w oparciu o późniejszy co do daty powstania lub obowiązywania, jeden z dokumentów o jakich mowa w art. 23 ust. 1-4 p.g.k. w związku z art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. b lub o materiał zasobu geodezyjnego i kartograficznego (art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. c oraz art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. h). Podkreślono, że w przypadku żądania zmian przedmiotowych, takim dokumentem będzie operat techniczny określający dane ewidencyjne, przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, spełniający wymagania rozporządzenia w zakresie formatu danych i standardów technicznych tych danych oraz zawierający wykaz zmian danych ewidencyjnych (§ 30 i § 34 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków; Dz. U. z 2021 r. poz. 1390).

W toku postępowania odwoławczego ustalono, że w księdze wieczystej [...], wpisana jest dawna parcela gruntowa l.kat. [...], położona w byłej gminie katastralnej W1, stanowiąca współwłasność osób fizycznych. Powyższe oznaczenie nieruchomości jest od 1981 roku nieobowiązujące, wtedy bowiem zastąpiono dotychczasową ewidencję gruntów, opartą na mapach katastru austriackiego wykonanych w skali 1:2880, nową mapą ewidencji gruntów i budynków w skali 1:2000 - operatem ewidencji gruntów, przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego z numerem [...]. Odnowiony operat został ogłoszony jako obowiązujący w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej Miasta Krakowa (Dz. Urz. z 1981 r. Nr 48 poz. 21). Tym samym ewidencję gruntów z częścią kartograficzną w skali 1:2880, zastąpiono odnowioną ewidencją gruntów i budynków z częścią kartograficzną w postaci mapy ewidencyjnej w skali 1:2000.

Przy założeniu nowej ewidencji, na nowej mapie ewidencyjnej, w południowej części działki nr [...] wyodrębniono użytek gruntowy "dr" (droga), nie tworząc z niego odrębnej działki ewidencyjnej, odpowiadającej części dawnej parceli gruntowej l.kat. [...]. Cała ta parcela, mimo że stanowiła odrębną nieruchomość wykazaną w księdze wieczystej, stanowiącą współwłasność osób fizycznych, włączona została do działek ewidencyjnych, a niektóre z tych działek objęto aktami własności ziemi.

Poświadczają one, że to właśnie nowa mapa ewidencyjna posłużyła do regulacji własności gospodarstw rolnych. Pierwotny stan prawny działki nr [...] stwierdzono w akcie własności ziemi Nr [...]

Właściciel działki nr [...] wymieniony w Akcie własności ziemi, przyjął bez zastrzeżeń przebieg granic przedmiotowej działki przedstawiony na mapie ewidencyjnej i 4 października 1978 r. podpisał protokół ustalenia stanu władania gruntami, nie wnosząc żadnych uwag.

W 2010 r. dla obrębu M. została przeprowadzona modernizacja ewidencji gruntów i budynków, której wynikiem był operat [...] ([...]).

Z porównania mapy katastralnej w skali 1:2880 z obecnie obowiązującą mapą ewidencyjną w skali 1:2000 (powstałą przy założeniu nowej ewidencji gruntów i budynków) wynika, że część parceli gruntowej l.kat. [...] weszła w skład m.in. działki ewidencyjnej nr [...] (obecnie działki nr [...]). Powyższego dowodzi również wykaz synchronizacyjny znajdujący się w operacie [...].

Jak słusznie wskazał organ l instancji, zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie ma Akt Własności Ziemi nr [...] wydany przez Naczelnika Miasta i Gminy Wieliczka dla działki nr [...] na podstawie przepisów ustawy z dnia 4 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. z 1971 r. nr 27 poz. 250). Zgodnie z art. 12 ust. 7 tej ustawy, stan posiadania właścicieli nieruchomości oraz powierzchnia nieruchomości do wydania aktu własności ziemi, określane były według danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, z uwzględnieniem zmian w stanie samoistnego posiadania, które nastąpiły przed dniem wejścia w życie ustawy (tj. przed 4 listopada 1971 r.). W wyniku pomiarów kontrolnych na gruncie wykonanych w ramach operatu nr [...] ([...]) z dnia 7 maja 1983 r. i ponownym przeliczeniu powierzchni działka nr [...] zmieniła powierzchnię na 0,62 ha. Następnie na podstawie operatu nr [...] ([...]) z dnia 7 lipca 1999 r. została podzielona się na działki nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...] (karty 82-84 akt). Podział został zatwierdzony decyzją Burmistrza Miasta i Gminy Wieliczka Nr GGG-6011/G-85/99 z dnia 8 lipca 1999 r.

W wyniku analitycznego obliczenia powierzchni, co przedstawia operat techniczny nr [...], powierzchnia działki nr [...] uległa zmianie bez zmiany przebiegu granic i oznaczenia, i wynosi obecnie 0,1157 ha.

Bezpośrednie porównanie mapy katastralnej z nową mapą ewidencyjną pozwala stwierdzić, że w skład działki nr [...] weszła parcela gruntowa l.kat. [...] oraz część parceli gruntowej l.kat. [...] objęta księgą wieczystą nr [...]. Tymczasem ze znajdującego się w aktach sprawy wykazu zmian gruntowych z dnia 19 listopada 1998 r. wynika, że działka nr [...] powstała tylko z parceli gruntowej l.kat. [...], objętej Lwh [...]. Dokument ten posłużył do urządzenia księgi wieczystej dla tej nieruchomości.

Uwzględniając tę okoliczność sporządzono dla działki nr [...] nowy wykaz synchronizacyjny stanowiący korektę wykazu sporządzonego 19 listopada 1998 r. (operat [...]).

Z wykazu zamiennego wynika, że działka nr [...] o powierzchni 0,62 ha powstała z parceli gruntowej l.kat. [...] objętej Lwh [...] i części parceli gruntowej l.kat. [...] objętej [...]. W związku z tymi ustaleniami, wykonawca prac sporządził dokumentację do utworzenia z działki nr [...] nowych działek nr [...] i nr [...]. Według tej dokumentacji działka nr [...] o powierzchni 0,1047 ha stanowi własność T. Z., a działka nr [...] o powierzchni 0,0110 ha, odpowiadająca części dawnej parceli gruntowej l.kat. [...], miałaby być częścią drogi dojazdowej i stanowić współwłasność osób fizycznych ujawnionych w księdze wieczystej nr [...], urządzonej dla tej parceli gruntowej.

Organ odwoławczy przychylił się do odmowy aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków na podstawie dokumentacji zawartej w operatach technicznych nr [...] i [...], polegającej na wydzieleniu z działki nr [...] odrębnych nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...] i nr [...].

Prace geodezyjne udokumentowane w powyższych operatach technicznych, zrealizowane na zlecenie zainteresowanych osób, obejmują tylko część działek ewidencyjnych, w granicach których znalazła się dawna parcela gruntowa l.kat [...]. Regulacja nie dotyczy zatem tej parceli w całości. Oznacza to, że aby móc wykorzystać dane zawarte w tych opracowaniach, należałoby określić w sposób jednoznaczny część parceli którą ona obejmuje, co byłoby jednak równoznaczne z dokonaniem jej podziału, co jest niedopuszczalne.

Organ odwoławczy przyjął, że materiał dawnego operatu katastralnego nie powinien być aktualizowany poprzez podział parcel i stosowany jako materiał obowiązujący. Może być wykorzystywany jedynie jako dokument archiwalny. Brak zatem wykazu synchronizacyjnego dla całej dawnej parceli l.kat. [...], oznacza brak możliwości wykazania aktualnego jej oznaczenia w dziale l tej księgi, a tym samym nie ma możliwości regulacji jej stanu prawnego i stanu prawnego działek ewidencyjnych, w granicach których znajduje się odpowiadający jej grunt.

Wydzielenia w działce ewidencyjnej odrębnych nieruchomości można dokonać jedynie wówczas, gdy istnieją dokumenty, z których wynika, że działka ewidencyjna jest niejednorodna prawnie.

Bezsporne jest, że w wyniku założenia ewidencji gruntów i budynków, część dawnej parceli l.kat. [...] weszła w skład działki nr [...]. Jej stan prawny nie pozwala na dokonanie przez organ ewidencyjny zmiany podmiotowo-przedmiotowej, bo taką zmianą powinna być zakończona aktualizacja polegająca na wyodrębnieniu nieruchomości z działki ewidencyjnej. Jednakże w związku z wykazaniem tego samego gruntu w dwóch różnych księgach wieczystych, organ ewidencyjny musiałby rozstrzygnąć o prawie własności do nieruchomości, tymczasem nie posiada takich uprawnień - ewidencja gruntów i budynków ma charakter deklaratoryjny, a więc nie może kształtować nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdzać stan prawny zaistniały wcześniej. W związku z powyższym organ ewidencyjny w przedstawionych wyżej okolicznościach nie jest uprawniony do wprowadzenia zmiany w zakresie podmiotu dla nowo powstałej działki nr [...] - o prawie własności do niej rozstrzygnąć może wyłącznie postępowanie sądowe.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na opisaną wyżej decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 7 lutego 2022 r. skarżąca zarzuciła:

1. naruszenie § 24 ust. 1, § 25, § 26, § 39 rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 18 sierpnia 2020 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego - poprzez kwestionowanie stanu prawnego przedstawionego w operatach [...] I [...]. Organ zarzucił wykonawcy niewykazanie, że nowa działka nr [...] byłaby objęta dwiema księgami wieczystymi: [...] (urządzoną dla działki nr [...]) i [...] (urządzoną dla parceli gruntowej l.kat. [...]), co zdaniem organu wyklucza rozdzielenie ciał hipotecznych w działce nr [...]. Gdy tymczasem wykonawca sporządził dokumentację geodezyjną i mapy do celów prawnych - podziałów zgodnie ze sztuką geodezyjną. Przy opracowaniu wykorzystał informacje zawarte w księgach wieczystych prowadzonych dla przedmiotowych nieruchomości. Dokumentacja służąca do aktualizacji ewidencji gruntów, w zakresie objętym zgłoszonymi pracami geodezyjnymi, zawiera między innymi informacje dotyczące projektowanych działek ewidencyjnych, ich nowych numerów, ich aktualne usytuowanie z oznaczeniem granic spornych;

2. naruszenie § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, poprzez odmowę rozdzielenia na działce nr [...] ciał hipotecznych będących przedmiotem odrębnej własności i błędne przyjęcie, że mimo, iż w skład działki nr [...] weszła część parceli dawnej l.kat. [...] będąca odrębną własnością i działka nr [...] jest niejednorodna - organ nie może dokonać zmiany, bo taka zmiana powinna być zakończona aktualizacją polegającą na wyodrębnieniu nieruchomości z działki ewidencyjnej - gdy tymczasem powołany przepis jednoznacznie wskazuje, że działkę ewidencyjną stanowi ciągły obszar gruntu;

3. naruszenie art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d i pkt 2 ust. 2b pkt 1 lit. b i lit. h p.g.k. poprzez odmowę aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków mimo, że powołane przepisy wyraźnie wskazują, iż informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek uprawnionych podmiotów, jeśli zmiany te wynikają z wykrycia błędnych informacji oraz, że aktualizacja informacji następuje na podstawie wpisów w księgach wieczystych i dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego;

4. naruszenie art. 1, art. 3 ust. 1, art. 4, art. 5, art. 10 ust. 1, art. 26 ust. 1, art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece, poprzez błędne przyjęcie, że stan prawny nieruchomości potwierdzają wpisy w dziale I-O ksiąg wieczystych (powierzchnia), gdy powszechnie wiadomym jest, że stan prawny nieruchomości określają wpisy w dziale II ksiąg wieczystych, i korzystają one z rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych, a wpisy w dziale I-O określają wyłącznie stan geodezyjny nieruchomości i nie są chronione rękojmią.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.

Zdaniem Sądu skarga nie jest uzasadniona.

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne reguluje m.in. sprawy ewidencji gruntów i budynków (art. 1 pkt 4 ustawy). Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy, ewidencja gruntów i budynków stanowi system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami.

Do zadań starosty należy m.in. prowadzenie powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w tym prowadzenie dla obszaru powiatu ewidencji gruntów i budynków (art. 7d pkt 1 p.g.k.).

Zgodnie z art. 20 p.g.k.:

1. Ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące:

1) gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty;

2) budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych;

3) lokali - ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej.

2. W ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także:

1) właścicieli nieruchomości, a w przypadku:

a) nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego - oprócz właścicieli inne podmioty, w których władaniu lub gospodarowaniu, w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, znajdują się te nieruchomości,

b) gruntów, dla których ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić ich właścicieli - osoby lub inne podmioty, które władają tymi gruntami na zasadach samoistnego posiadania;

2) miejsce pobytu stałego lub adres siedziby podmiotów, o których mowa w pkt 1.

Informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji:

1) z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z:

a) przepisów prawa,

b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4,

c) materiałów zasobu,

d) wykrycia błędnych informacji;

2) na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania (art. 24 ust. 2a p.g.k.).

Zgodnie z art. 24 ust. 2b p.g.k. aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje:

1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie:

a) przepisów prawa,

b) wpisów w księgach wieczystych,

c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu,

d) ostatecznych decyzji administracyjnych,

e) aktów notarialnych,

ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych,

f) zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu,

g) wpisów w innych rejestrach publicznych,

h) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b;

2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach.

Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, określa:

1) szczegółowy zakres informacji objętych ewidencją gruntów i budynków, zwanej dalej "ewidencją";

2) rodzaje budynków i lokali, które nie są wykazywane w ewidencji;

3) sposób zakładania i prowadzenia ewidencji;

4) szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych;

5) sposób i terminy sporządzania powiatowych, wojewódzkich i krajowych zestawień zbiorczych danych objętych ewidencją;

6) zakres informacji objętych rejestrem cen nieruchomości.

Zgodnie z § 30 rozporządzenia przebieg granic działek ewidencyjnych w procesie zakładania, modernizacji albo bieżącej aktualizacji ewidencji wykazuje się na podstawie:

1) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego sporządzonej na potrzeby:

a) postępowania rozgraniczeniowego,

b) postępowania w sprawie scalenia lub wymiany gruntów,

c) postępowania w sprawie scalenia i podziału nieruchomości,

d) postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej,

e) podziału nieruchomości,

f) wznowienia znaków granicznych, wyznaczenia punktów granicznych lub ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych;

2) innych materiałów zasobu dotyczących przebiegu granic;

3) dokumentacji geodezyjnej sporządzonej przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednią dla ewidencji.

W kontrolowanej przez Sąd sprawie, podstawowe znaczenie ma fakt wydania aktu własności ziemi nr [...]. Poprzez wydanie tego aktu, potwierdzono nabycie przez F. M. prawa własności nieruchomości składającej się z działki ewidencyjnej nr [...]. Wynika z tego, że określenie zakresu nabycia prawa przez adresata decyzji administracyjnej nastąpiło poprzez odwołanie się do danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków.

Następnie działka ewidencyjna nr [...] podlegała podziałowi, następstwem czego było m.in. powstanie działki ewidencyjnej nr [...]. Na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, możliwe jest określenie przebiegu granic, zarówno dla działki ewidencyjnej nr [...] jak i działki ewidencyjnej nr [...]. Konsekwencją tego jest możliwość precyzyjnego wskazania zakresu nabytego prawa własności nieruchomości, potwierdzonego w wydanym akcie własności ziemi.

Podkreślenia wymaga, że organy administracyjne były związane treścią ostatecznej decyzji administracyjnej. Oznacza to, że zarówno organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy, nie mogły podjąć działania, którego skutkiem byłoby zakwestionowanie mocy wiążącej wydanego aktu własności ziemi.

Szereg zarzutów skarżącej zawartych w skardze wniesionej do sądu administracyjnego, opiera się na założeniu, że fakt wydania aktu własności ziemi, który stał się ostateczny, nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

Przykładowo skarżąca zadała pytanie, na jakiej podstawie prawnej, część parceli gruntowej l.kat. [...] wchodząca w skład działki nr [...], miałaby stać się własnością T. Z. (czy też jego poprzedników prawnych F. i W. M.), nadto wskazując, że akt własności ziemi obejmuje działkę nr [...], nie obejmuje l.kat. [...], działka ewidencyjna nr [...], przed podziałem ujawniona w księdze wieczystej, powstała wyłącznie z l.kat. [...]. Zdaniem skarżącej, podstawą nabycia ewentualnego prawa własności części l.kat. [...] przez T. Z. i jego poprzedników prawnych, nie jest i nie może być odnowiona ewidencja gruntów z częścią kartograficzną wykazaną na mapie ewidencyjnej w skali 1:2000.

Podstawę prawną dla wydania aktu własności ziemi stanowiły przepisy ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych. Jak już powyżej wskazano, określenie tego, jaką nieruchomość nabywał samoistny posiadacz, następowało poprzez odwołanie się do danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków, co znajdowało podstawę w treści art. 12 ust. 7 ustawy, zgodnie z którym stan posiadania rolników oraz powierzchnię nieruchomości, określa się według danych zawartych w ewidencji gruntów z uwzględnieniem zmian w stanie samoistnego posiadania, które nastąpiły przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Danymi, o których mowa w art. 12 ust. 7 ustawy, mogły być tylko dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, prowadzonej na podstawie ówcześnie obowiązujących przepisów tj. obowiązujących w dacie wydawania decyzji uwłaszczeniowych. Do tych danych należy zaliczyć wszelkie informacje dotyczące działki ewidencyjnej nr [...], w przeciwieństwie do danych dotyczących dawnej parceli gruntowej l.kat. [...].

Organ odwoławczy zasadnie powołał się na fakt zastąpienia od 1981 r. ewidencji gruntów opartej na mapach katastru austriackiego wykonanych w skali 1:2880, nową mapą ewidencji gruntów i budynków w skali 1:2000, oraz ogłoszenia odnowionego operatu w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej Miasta Krakowa. Wobec tego brak było jakichkolwiek podstaw do tego, aby w akcie własności ziemi wskazywać dane wynikające z ewidencji już nieobowiązującej. Tym samym argument skarżącej, że w decyzji uwłaszczeniowej nie wskazano parceli gruntowej l.kat. [...], a zatem, że adresat aktu własności ziemi nie mógł nabyć tej parceli, nie mógł odnieść oczekiwanego przez skarżącą skutku.

W dacie wydania aktu własności ziemi, dane dotyczące parceli l.kat. [...] miały charakter danych archiwalnych. Równocześnie w tej sprawie nie jest spornym, że część dawnej parceli gruntowej l.kat. [...] wchodziła w skład działki ewidencyjnej nr [...], a obecnie w skład działki ewidencyjnej nr [...]. Na tym założeniu opiera się żądanie skarżącej, aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków na podstawie dokumentacji zawartej w operatach technicznych, polegającej na wydzieleniu z działki ewidencyjnej nr [...] odrębnych nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...] i nr [...], gdzie jedna z tych działek miałaby swym zakresem obejmować część dawnej parceli gruntowej l.kat. [...].

Reasumując z ostatecznej decyzji uwłaszczeniowej wynika, że F. M. nabył z mocy prawa nieruchomość objętą działką ewidencyjną nr [...], obejmującą swym zakresem – w aspekcie historycznym - także część dawnej parceli l.kat. [...]. Na marginesie Sąd wskazuje, że argumentacja skarżącej w pewnym zakresie jest wzajemnie sprzeczna, albowiem z jednej strony skarżąca podnosi, że działka nr [...] powstała wyłącznie z dawnej parceli l.kat. [...], a następnie twierdzi, że w skład działki nr [...] wchodzi część dawnej parceli l.kat. [...], co ma stanowić uzasadnienie dla dokonania aktualizacji ewidencji.

Organ odwoławczy wskazał, że z wykazu zmian gruntowych z dnia 19 listopada 1998 r., wynika że działka nr [...] powstała tylko z parceli gruntowej l.kat. [...], objętej Lwh [...], jednakże, jak wyjaśnił organ, w rzeczywistości z bezpośredniego porównania mapy katastralnej z nową mapą ewidencyjną, nasuwa się wniosek, iż w skład działki nr [...] weszła parcela gruntowa l.kat. [...] oraz część parceli gruntowej l.kat. [...].

Skarżąca zarzuciła naruszenie § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z tym przepisem działkę ewidencyjną stanowi ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu ewidencyjnego, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą granic działek ewidencyjnych. Zdaniem skarżącej działka ewidencyjna nr [...] jest niejednorodna, co wynika z tego, że w jej skład weszła część parceli dawnej l.kat. [...] będąca odrębną własnością.

W ocenie Sądu wydanie decyzji uwłaszczeniowej na rzecz F. M., obejmującej swym zakresem działkę ewidencyjną [...], skutkuje tym, że zarówno w zakresie tej działki, jak i działek powstałych w wyniku jej podziału, brak jest podstaw do twierdzenia, że są to działki niejednorodne prawnie. Poprzez wydanie decyzji uwłaszczeniowych i uzyskanie przez te decyzje cechy ostateczności, następowało potwierdzenie zmiany stanu prawnego w zakresie prawa własności nieruchomości. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazano, że "zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy z 1989 r. - prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 30, poz. 163 z późn. zm.) celem ewidencji gruntów i budynków jest stworzenie jednolitego dla kraju i systematycznie aktualizowanego zbioru informacji o gruntach i budynkach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami. Zapisy w ewidencji mają wyłącznie charakter techniczno-deklaratoryjny. Organy ewidencyjne rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające" (wyrok NSA z dnia 19 stycznia 1998 r., sygn. II SA 1231/97, opubl. LEX nr 41277). W ustawie p.g.k. zawarto normy określające zakres działania organów administracyjnych. Realizacja kompetencji przez organy ewidencyjne nie może wykraczać poza ten ustalony zakres. Z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, iż "obszar gruntu jednorodny pod względem prawnym to obszar gruntów stanowiących przedmiot prawa własności tej samej osoby (współwłasności tych samych osób)" (wyrok NSA z dnia 8 września 2015 r. sygn. I OSK 2404/14, opubl. Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Tego rodzaju sytuacja występuje w kontrolowanej przez Sąd sprawie, albowiem wydanie aktu własności ziemi potwierdziło, że wyłącznym właścicielem nieruchomości objętej działką ewidencyjną nr [...] jest F. M. Konsekwencją podziału działki ewidencyjnej nr [...] i dokonanych czynności prawnych obejmujących zbycie i nabycie prawa własności, jest okoliczność, że także działka nr [...] jest jednorodną pod względem prawnym. Organy administracyjne są związane treścią wydanej decyzji uwłaszczeniowej.

Zgodnie z przepisem art. 16 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych.

Aktualnie nie jest możliwe wzruszenie tych decyzji z uwagi na treść przepisu art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz.U. z 2020 r. poz. 2243), zgodnie z którym do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz.U. z 1971 r. Nr 27, poz. 250 i z 1975 r. Nr 16, poz. 91) nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji. Wobec tego zarzuty skarżącej, kwestionujące moc wiążącą tej decyzji, muszą zostać uznane za wadliwe.

W zakresie skutków prawnych, jakie wywołuje wydanie decyzji uwłaszczeniowej, bez znaczenia pozostaje fakt, czy adresat tej decyzji ujawni przysługujące mu prawo w księdze wieczystej. Wpis prawa własności na podstawie ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t.j. Dz. U. z 2019, poz. 2204, dalej: k.w.h.), jest wpisem deklaratoryjnym a nie konstytutywnym. Następnie skutkiem uzyskania przez decyzję administracyjną AWZ cechy ostateczności, było pierwotne nabycie prawa przez adresata decyzji. Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały z dnia 16 listopada 1987 r., sygn. III CZP 64/87, wskazał że "nabycie własności nieruchomości na podstawie powołanej normy prawnej jest tzw. nabyciem pierwotnym prawa podmiotowego, tj. takim, przy którym nabyte prawo podmiotowe nie jest uzależnione od jakiegokolwiek z już istniejących praw podmiotowych. Przemawia za tym wykładnia werbalna tej normy (nabycie własności z mocy samego prawa)" (opubl. OSNC 1989/4/62). Adresat tego rodzaju decyzji nie był i nadal nie jest zobowiązany do ujawnienia nabytego prawa własności w księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości przez sąd wieczystoksięgowy. Z samego faktu niezłożenia wniosku o dokonanie wpisu prawa własności, nie można wnioskować, że prawo nieujawnione w księdze nie istnieje lub wygasło, co wynika właśnie z tego, że wpis ma charakter deklaratoryjny. W tej sytuacji, z samego faktu ewentualnego nieujawnienia prawa wynikającego z decyzji AWZ, nie można wysnuć wniosku o istnieniu prawa własności ujawnionego w księdze wieczystej. Sytuacja, w której możliwe jest nabycie prawa ujawnionego w księdze wieczystej, pomimo jego wcześniejszego wygaśnięcia (rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych), stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w zdaniu poprzedzającym i wymaga spełnienia ściśle określonych ustawowych przesłanek.

Skarżąca powołuje się na treść księgi wieczystej prowadzonej dla dawnej parceli l.kat. [...], w szczególności w zakresie wpisów ujawnionych w dziale II tej księgi. Skarżąca zarzuciła w skardze, że w tej księdze wieczystej nie ma jakiegokolwiek wpisu świadczącego o prawie własności części l.kat. [...] wpisanego na rzecz T. Z., czy też jego poprzedników prawnych: W. M. i F. M., również w księdze wieczystej prowadzonej dla działki nr [...] brak jest jakiegokolwiek wpisu poświadczającego prawo własności T. Z. (czy też jego poprzedników prawnych) do części l.kat. [...]. Analiza zarzutów skarżącej prowadzi do wniosku, że skarżąca kwestionuje fakt nabycia przez F. M. prawa własności nieruchomości, w zakresie tej części powierzchni ziemskiej, która w przeszłości wchodziła w skład dawnej parceli l.kat. [...]. Za słusznością tego stanowiska ma przemawiać treść księgi wieczystej nr [...].

W ocenie Sądu uwzględnienie żądania skarżącej wymagałoby od organów zakwestionowania treści ostatecznej decyzji uwłaszczeniowej, a także rozstrzygnięcia sporu o prawo własności. W tej sprawie zasadnie organy uznały, że nie przysługuje im kompetencja do tego rodzaju działania.

Skarżąca akcentuje, że wniosek o dokonanie aktualizacji zmierza do naprawy błędu popełnionego przez organ ewidencyjny, wskazując że z treści przedłożonego operatu wynika w jakim zakresie powierzchniowym grunty parceli l.kat. [...], zostały błędnie włączone do działek oznaczonych nr [...], [...], [...], [...], [...], powodując tym samym, że działki te stały się niejednorodnymi prawnie.

W tym zakresie wskazać należy, że okoliczności na które powołuje się skarżąca, miały miejsce przed wydaniem aktu własności ziemi. W dacie wydania decyzji uwłaszczeniowej, w ewidencji gruntów i budynków figurowała działka ewidencyjna nr [...], która to działka posłużyła do określenia zakresu nabytego prawa. Aktualnie zarówno organy administracyjne jak i sąd administracyjny, nie są uprawnione do zakwestionowania faktu nabycia prawa własności nieruchomości i jego zakresu, czego w istocie domaga się skarżąca. W tej sprawie, wobec istnienia ostatecznej decyzji uwłaszczeniowej, nie jest istotnym jakie grunty w ujęciu historycznym składały się na obszar przypisany działce ewidencyjnej nr [...], albowiem decydujące znaczenie ma ustalenie w jakim zakresie potwierdzono fakt pierwotnego nabycia prawa własności przez adresata tej decyzji. Treść aktu własności ziemi jest jednoznaczna, nabycie obejmowało cały obszar działki nr [...]. Okoliczność, że w ewidencji gruntów i budynków zaktualizowano powierzchnię działki ewidencyjnej nr [...] nie ma w tym przypadku znaczenia dla oceny żądania skarżącej, skoro prawidłowe określenie powierzchni działki ewidencyjnej, nastąpiło przy braku zmiany przebiegu granic tej działki. Granice tej działki nie uległy zmianie od czasu wydania decyzji uwłaszczeniowej do czasu dokonania jej podziału, w tym poprzez wydzielenie działki ewidencyjnej nr [...].

Skarżąca zarzuciła naruszenie przez organ odwoławczy przepisów ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Skarżąca zwróciła uwagę, że stan prawny nieruchomości określają wpisy w dziale II księgi wieczystej, które to wpisy korzystają z rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych, natomiast wpisy w dziale I-O określają wyłącznie stan geodezyjny nieruchomości i nie są chronione rękojmią. Następnie skarżąca podniosła, że księgi wieczyste prowadzi się w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości, domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym oraz że przeciwko domniemaniu prawa wynikającemu z wpisu w księdze wieczystej nie można powoływać się na domniemanie prawa wynikającego z posiadania. Przedstawione zarzuty należy odczytywać w ten sposób, że, w ocenie skarżącej, organ odwoławczy winien porównać treść księgi wieczystej założonej dla nieruchomości objętej dawną parcelą gruntową [...] z treścią decyzji uwłaszczeniowej i przyjąć związanie w ocenie sprawy danymi wynikającymi z tej księgi wieczystej, w szczególności w zakresie ustalenia kto jest właścicielem tej części powierzchni gruntu, który w przeszłości wchodził w skład parceli gruntowej [...].

Organ administracyjny winien dokonywać ustaleń faktycznych i prawnych w zakresie niezbędnym dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 75 § 1 k.p.a.). W tej sprawie zasadnie organ odwoławczy uznał, że jest związany treścią decyzji administracyjnej, wydanej już po dokonaniu wpisów prawa własności, na które powołuje się skarżąca. Ponownie należy wskazać, że celem ewidencji jest odzwierciedlanie danych aktualnych. Należy zwrócić uwagę, że stan prawny wynikający z decyzji AWZ, przed ujawnieniem prawa własności wynikającego z tej decyzji w księdze wieczystej, zawsze był (jest) sprzeczny z wpisami w księdze dokonanymi przed wydaniem decyzji AWZ, skoro ma miejsce nabycie prawa własności w drodze tej decyzji. Analogiczna sytuacja ma miejsce w przypadku istnienia wpisu prawa własności i zbycia nieruchomości poprzez dokonanie czynności cywilnoprawnej w formie aktu notarialnego. Moc wiążąca decyzji AWZ wynika już z samego faktu jej wydania i uzyskania przymiotu ostateczności.

Oceny tej sprawy nie mogła zmienić okoliczność, że księgi wieczyste prowadzi się w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości (art. 1 ust. 1 k.w.h.), że księgi wieczyste są jawne, a także, iż nie można zasłaniać się nieznajomością wpisów w księdze wieczystej ani wniosków, o których uczyniono w niej wzmiankę (art. 2 k.w.h.), a także, iż domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej, jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym (art. 3 ust. 1 k.w.h.). Przepisy te nie stały na przeszkodzie ustaleniu przez organy administracyjne, jak kształtuje się rzeczywisty stan prawny nieruchomości. Organy administracyjne były uprawnione do dokonania ustaleń w tej mierze, w toczącym się postępowaniu administracyjnym, a ustalenie skutków prawnych decyzji administracyjnej AWZ, w zakresie pierwotnego nabycia prawa własności, stanowiło przesłankę rozstrzygnięcia. Ewentualny brak ujawnienia prawa własności na podstawie decyzji AWZ, nie wywołuje skutku w postaci bezskuteczności decyzji AWZ. Organy administracyjne nie naruszyły przepisu art. 4 k.w.h., skoro organy te opierały swe rozstrzygnięcia m.in. na decyzji AWZ, a nie na domniemaniu prawa wynikającego z posiadania. Brak jest także podstaw do przyjęcia, że w tym przypadku winien znaleźć zastosowanie przepis art. 5 k.w.h. Celem rękojmi wiary publicznej, jest ochrona nabywcy prawa ujawnionego w księdze wieczystej, będącego w dobrej wierze, w sytuacji gdy istnieje niezgodność między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym. Organy administracyjne nie dokonały jakiegokolwiek ustalenia, z którego wynikałoby, aby taka czynność miała miejsce, skarżąca również nie wskazywała, by taki fakt miał miejsce i miał znaczenie dla sprawy, zatem nie można czynić tym organom zarzutu, że nie zastosowały w sprawie tej instytucji prawnej.

Zgodnie z art. 23 ust. 7 i art. 24 ust. 2b lit d p.g.k. prawa osób i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 2 - właścicieli nieruchomości oraz przysługujących im wielkości udziałów w prawie własności, a także daty określające nabycie oraz utratę tego prawa do gruntów, budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji na podstawie ostatecznych decyzji administracyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "zgodnie z § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, decyzja ostateczna, a przenosząca prawo własności, może stanowić podstawę do dokonania zmian w ewidencji, bowiem wyraźnie przewiduje on, że prawa osób uwidacznia się na podstawie ostatecznych decyzji administracyjnych. Dopóki zatem decyzja ta pozostaje w obrocie prawnym, jako mająca walor ostateczności, dopóty można na jej podstawie uwidaczniać prawa z niej wynikające" (wyrok NSA z dnia 16 czerwca 2010 r., sygn. I OSK 1112/09, opubl. LEX nr 594897). Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że dopuszczalną jest sytuacja w której wpis w księdze wieczystej nie odpowiada rzeczywistości, a właściwy był stan uwidoczniony w ewidencji. Pogląd ten, pomimo utraty mocy obowiązującej przez wskazane rozporządzenie, znajduje pełne zastosowanie w niniejszej sprawie. Słusznym jest także stanowisko, że "ewidencja gruntów pełniąc funkcje informatyczno-techniczne, nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw. Rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające" (wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2007 r., sygn. I OSK 1128/06, opubl. CBOSA).

Organ odwoławczy zasadnie uznał, że przedłożone przez skarżącą operaty nie mogą stanowić podstawy dla dokonania aktualizacji danych w zakresie działki ewidencyjnej nr [...], skoro treść ostatecznej decyzji administracyjnej uniemożliwia dokonanie tej aktualizacji. Tym samym zarzuty skarżącej odnoszące się do naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 18 sierpnia 2020 r. nie mogły zostać uwzględnione.

Z powyżej wskazanych względów, skarga nie mogła odnieść zamierzonego skutku. Przy wydawaniu kontrolowanych decyzji organy nie dopuściły się ani naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani też naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na jej wynik.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na zasadzie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.