Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 627/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-08-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7 art. 77 par. 1 art. 80 art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1  lit. c
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Montowski, Sędziowie sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, asesor WSA Anna Milicka – Stojek (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M.G. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 17 lutego 2022 r., nr 152/OPON/2022 w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Ostrołęckiego z dnia 7 czerwca 2021 r. nr 607/2021 II. zasądza od organu na rzecz skarżącej M.G. kwotę 500 (słownie: pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewoda M. (dalej jako "organ" lub "Wojewoda") decyzją z [...] lutego 2022 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty O. (dalej jako "Starosta") z [...] czerwca 2021 r. nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą D. D. (dalej jako "inwestor") pozwolenia na budowę budynku usługowego wraz z budową myjni bezdotykowej dwustanowiskowej, budowę podziemnej i wewnętrznej instalacji gazowej wraz ze zbiornikiem podziemnym gazu ziemnego o poj. 2 700 l oraz rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na dz. nr [...] i nr [...] w obrębie ewidencyjnym M., gm. M.

Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Inwestor w dniu 14 stycznia 2021 r. wystąpił do Starosty o udzielenie pozwolenia na budowę budynku usługowego wraz z budową myjni bezdotykowej dwustanowiskowej, podziemnej i wewnętrznej instalacji gazowej wraz ze zbiornikiem podziemnym gazu ziemnego oraz rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na terenie przedmiotowych działek.

Starosta decyzją z [...] czerwca 2021 r., działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.b.", zatwierdził przedłożony projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę ww. budynku, myjni, podziemnej i wewnętrznej instalacji gazowej wraz ze zbiornikiem podziemnym gazu ziemnego oraz rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego.

Od powyższej decyzji odwołanie wniosła M. G., właścicielka nieruchomości bezpośrednio graniczącej z inwestycją, tj. dz. [...] (dalej jako "skarżąca").

Wojewoda postanowieniem z [...] września 2021 r. nr [...] zlecił Staroście przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Przy piśmie z 25 listopada 2021 r. Starosta przekazał uzupełnioną dokumentację projektową.

Wojewoda w dniu 4 stycznia 2022 r. wezwał inwestora do przedłożenia analizy akustycznej dla przedmiotowej inwestycji. Przy piśmie z 28 stycznia 2022 r. przekazano żądaną analizę. Wobec tego Wojewoda pismem z 31 stycznia 2022 r. zawiadomił strony o zakończeniu dodatkowego postępowania dowodowego.

Wojewoda decyzją z [...] lutego 2022 r. utrzymał w mocy decyzję z [...] czerwca 2021 r. i wskazał, że w dniu 19 września 2020 r. weszła w życie ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 471 ze zm.), powoływana dalej jako "nowelizacja". Zgodnie z art. 26 nowelizacji w terminie 12 miesięcy od dnia jej wejścia w życie inwestor do wniosku o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę (do zgłoszenia) będzie mógł dołączyć projekt budowlany sporządzony na podstawie przepisów ustawy - Prawo budowlane w brzmieniu dotychczasowym. Jeśli inwestor zdecyduje się na opracowanie projektu budowlanego zgodnego z dotychczasowymi przepisami, wówczas zobowiązany jest dostarczyć cztery egzemplarze projektu budowlanego (zgodnie z dotychczasowym brzmieniem art. 33 ust. 2 pkt 1 P.b.). Złożenie wniosku (dokonanie zgłoszenia) z takim projektem będzie oznaczało, że dalszy przebieg procesu inwestycyjnego razem z postępowaniem w sprawie pozwolenia na budowę będzie się odbywał według dotychczasowych przepisów (art. 27 nowelizacji). Skoro zatem w niniejszej sprawie do wniosku inwestora dołączono 4 egzemplarze projektu budowlanego, to projekt ten podlegał sprawdzeniu zgodnie z przepisami w brzmieniu sprzed nowelizacji. Wojewoda zauważył, że na etapie postępowania odwoławczego stwierdził braki w dokumentacji projektowej, w związku z czym zlecił Staroście przeprowadzenie dodatkowego postępowania mającego na celu uzupełnienie tej dokumentacji poprzez: 1. przedłożenie pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie do kanalizacji ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego, 2. dołączenie do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego szkicu usytuowania obiektu budowlanego, zgodnie z art. 30b ust. 3 pkt 2 P.b., 3. dołączenie do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego opisu zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych, zgodnie z art. 30b ust. 3 pkt 3 P.b., 4. dołączenie do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego opisu sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia, zgodnie z art. 30b ust. 3 pkt 4 P.b., 5. doprowadzenie projektu budowlanego do zgodności z § 10 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. z 2018 r. poz. 1935), powoływanego dalej jako "rozporządzenie w sprawie projektu budowlanego", 6. doprowadzenie rysunku projektu zagospodarowania terenu do zgodności z § 8 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia w sprawie projektu budowlanego poprzez ujęcie w legendzie brakujących elementów przedstawionych na rysunku, m.in. miejsc postojowych, 7. doprowadzenie projektu budowlanego do zgodności z § 8 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia w sprawie projektu budowlanego, który stanowi, że część rysunkowa projektu zagospodarowania terenu powinna określać ukształtowanie zieleni, z oznaczeniem istniejącego zadrzewienia podlegającego adaptacji lub likwidacji, oraz układ projektowanej zieleni wysokiej i niskiej, a w razie potrzeby charakterystyczne rzędne i przekroje pionowe terenu, 8. dołączenie do projektu budowlanego prawidłowo sporządzonej analizy nasłonecznienia i przesłaniania, celem uwiarygodnienia spełnienia wymagań określonych w § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. 2019, poz. 1065 ze zm.), powoływanego dalej jako "Warunki techniczne", 9. doprowadzenie do zgodności z § 204 ust. 5 Warunków technicznych. Po dokonaniu powyższych uzupełnień organ stwierdził, że inwestor wypełnił wszystkie obowiązki nałożone art. 32 ust. 4 pkt 1 i pkt 2 oraz art. 35 ust. 1 P.b., warunkujące udzielenie pozwolenia na budowę. Obowiązkiem organu w procesie zmierzającym do zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, było bowiem zbadanie zgodności złożonego projektu z ustaleniami planu miejscowego, a w przypadku jego braku z decyzją o warunkach zabudowy. Na terenie inwestycji obowiązuje zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy M., obejmującej część miasta M. - obszar przy ul. [...], przyjęta uchwalą Rady Gminy M. Nr [...] z [...] marca 2002 r., powoływanej dalej jako "m.p.z.p.", zgodnie z którą działki inwestycyjne leżą w granicach jednostki planistycznej oznaczonej symbolem MN,U - zabudowa mieszkaniowa i usługowa (§ 2 ust. 1 lit. a m.p.z.p.). Dla terenu o symbolu MN,U obowiązują następujące ustalenia określone w § 5 m.p.z.p.: zabudowa działki obiektami budowlanymi realizowanymi w zakresie przeznaczonego terenu odbywać się musi z uwzględnieniem warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w przypadku wymiany lub uzupełniania zabudowy należy dążyć do uzyskania pierzei po północnej stronie działki, na parterach budynków mogą mieścić się usługi, budynki należy projektować w nawiązaniu do gabarytów, architektury i charakteru istniejącej w sąsiedztwie zabudowy, dach dwuspadowy lub czterospadowy, o nachyleniu połaci 30° do 45°, zakaz stosowania dachu pulpitowego i asymetrycznych oraz schodkowych zwieńczeń ścian. Sporna inwestycja obejmuje budowę budynku usługowego wraz z budową myjni bezdotykowej. Budowę myjni bezdotykowej zaprojektowano w technologii stalowej, a budowę budynku usługowego w technologii murowanej z dachem dwuspadowym o konstrukcji drewnianej i kącie nachylenia 30°. Dostęp do drogi publicznej został zapewniony poprzez istniejące wejścia i istniejące zjazdy z dwóch dróg (dz. nr [...], nr [...]). W tej sytuacji Wojewoda uznał, że inwestycja jest zgodna z zapisami m.p.z.p. oraz przepisami techniczno-budowlanymi. Zgodnie bowiem z opisem technicznym str. 5 projektu budowlanego: "zabudowa myjnią tworzy pierzeje od strony północnej, na parterze budynków zlokalizowane usługi, budynki nawiązują do gabarytów i architektury i charakteru istniejącej zabudowy działek sąsiednich (myjnia nawiązuje do zabudowy sąsiedniej działki zabudowanej stacją benzynową, a budynek usługowy nawiązuje do usług istniejących na działce sąsiedniej), dach jako dwuspadowy o nachyleniu połaci 30°, nie zostały wykonane dachy pulpitowe i asymetryczne oraz schodkowe zakończenie ścian". Z dokumentacji projektowej nie wynika przy tym, by planowana inwestycja naruszała przepisy stanowiące o bezpieczeństwie pożarowym wynikającym z § 271-§ 273 Warunków technicznych. Została uzgodniona z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych. Ponadto zgodnie z dołączoną do projektu analizą nasłonecznienia i zacieniania (str. 145-148), usytuowanie projektowanego budynku usługowego jest zgodne z Warunkami technicznymi i spełnia warunki określone w § 13, § 60 oraz nie powoduje warunków mieszkaniowych w istniejących budynkach mieszkalnych w myśl ww. przepisów. Projektowany budynek znajduje się ze strony południowo-wschodniej istniejącego budynku na działce sąsiedniej z tego względu nie spowoduje on zacieniania elewacji zlokalizowanej od strony południowo-zachodniej oraz elewacji od strony północno-wschodniej. Do projektu dołączono opinię sanitarną z 13 stycznia 2021 r. wydaną przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. i uzgadniającą ww. inwestycję oraz decyzję Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z [...] października 2021 r. udzielającą pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód. Planowana inwestycja spełnia zatem wymogi określone w m.p.z.p. oraz nie narusza przepisów techniczno-budowlanych tj. Warunków technicznych i oraz ustawy - Prawo budowlane. Odnosząc się do zarzutu odwołania dotyczącego konieczności uzyskania zgody właściciela budynku, do którego ma przylegać ściana projektowanego budynku, organ wskazał, że obecnie żaden z przepisów prawa nie wymaga uzyskania takiej zgody. Ponadto do projektu została dołączona ekspertyza techniczna sporządzona przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia, zgodnie z którą: "podczas przeprowadzonej inwentaryzacji nie stwierdzono spękań ścian nośnych istniejących budynków na działce sąsiedniej. Ogólny stan budynków oceniono na dobry. Podczas przeprowadzania prac związanych z budową obiektów na dz. nr [...] i nr [...] nie wystąpi oddziaływanie na budynki zlokalizowane bezpośrednio przy granicy, ponieważ prace przy konstrukcji budynku będą prowadzone z uwzględnieniem dylatacji od istniejących budynków na samonośnych konstrukcjach nie wpływających na istniejące konstrukcje. Wykonanie prac nie wpłynie na zagrożenie dla bezpieczeństwa użytkowników tego obiektu lub obniżenia jego przydatności do użytkowania". W kwestii braku wskazania przez Starostę w treści decyzji objętości planowanego zbiornika gazu, Wojewoda zauważył, że projekt budowalny stanowi integralną część wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę. Brak wskazania tego parametru nie stanowi o wadliwości zaskarżonej decyzji oraz nie daje podstaw do jej uchylenia, tym bardziej, że na str. 83, inwestor podał pojemność ww. zbiornika, która wynosi 2700 m3, przedmiotowa instalacja nie wymaga weryfikacji pod kątem kwalifikacji oddziaływania inwestycji na środowisko. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego skali rysunku projektu zagospodarowania terenu, organ zauważył, że rysunek przedłożony w sprawie przygotowany w skali 1:500, został uszczegółowiony na kolejnym rysunku w skali 1:100, a zatem jest zgodny z § 10 rozporządzenia w sprawie projektu budowlanego. Zgodnie ponadto z dołączoną analizą akustyczną (str. 11): "Funkcjonowanie przedmiotowej inwestycji nie będzie uciążliwe dla otoczenia. Zarówno w porze dnia jak i w porze nocy normatywy klimatu akustycznego na terenie stałego pobytu ludzi (zabudowa mieszkalna) będą dotrzymane. (...) Ze względu na rodzaje i moce akustyczne źródeł nie przewiduje się występowania negatywnego oddziaływania planowanej inwestycji na klimat akustyczny regionu, w tym najbliższe obiekty chronione akustycznie. (...) Dodatkowym zabezpieczeniem w ramach powyższych czynników są: betonowa płyta fundamentowa oraz przegrody boczne i górne projektowanego obiektu. Teren planowanego przedsięwzięcia wyposażony zostanie w nowoczesne urządzenia. Dobór odpowiednich urządzeń projektowanej myjni stanowi jeden ze środków ochrony akustycznej." Z informacji zawartej na str. 10 projektu wynika, że: "realizacja inwestycji nie powoduje ograniczenia dostępu do drogi publicznej, możliwości korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej i cieplnej oraz środków łączności przez właścicieli działek sąsiednich. Ponadto nie wpływa negatywnie na dostęp światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Rozwiązania techniczne, usytuowanie budynku oraz sposób zagospodarowania terenu nie powodują uciążliwości związanych z hałasem, wibracjami, zakłóceniami elektrycznymi i promieniowaniem, a także zanieczyszczeniem powietrza, wody i gleby." W konsekwencji Wojewoda nie dopatrzył się w sprawie uchybień w sposobie prowadzenia postępowania przez Starostę, mogących skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji, zaś inwestor wypełnił wszystkie obowiązki nałożone art. 32 ust. 4 P.b., a złożony przez niego projekt budowlany jest zgodny z wymogami określonymi w art. 35 ust. 1 P.b. - jest kompletny, posiada wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia oraz informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, a także zaświadczenia, o których mowa w art. 12 ust. 7 P.b., o wpisie projektantów na listę właściwej izby samorządu zawodowego z określonymi w nich terminami ważności. Inwestor przedłożył także oświadczenie projektanta, złożone na podstawie art. 20 ust. 4 P.b., o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Starosta zobowiązany był zatem do wydania pozwolenia na budowę.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na powyższą decyzję, skarżąca wniosła o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji pierwszej instancji i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, zarzucając organom naruszenie:

1) § 204 ust. 5 Warunków technicznych, poprzez przyjęcie, że sporna inwestycja jest zgodna z przepisami, podczas gdy w aktach brak jest właściwej i rzetelnej ekspertyzy technicznej oraz poprzez uznanie, że inwestycja ta nie powoduje zagrożeń dla bezpieczeństwa użytkowników budynku mieszkalnego skarżącej oraz nie powoduje obniżenia jego wartości do użytkowania, podczas gdy inwestycja ta ewidentnie stanowi zagrożenie dla skarżącej i jej rodziny (w tym małoletnich dzieci) oraz obniża przydatność posesji mieszalnej do użytkowania;

2) art. 35 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 P.b. poprzez przyjęcie, że inwestor wypełnił wszystkie obowiązki wynikające z ww. przepisów, podczas gdy projekt zagospodarowania działki jest niezgodny z obowiązującymi przepisami, w tym z § 204 ust. 5 Warunków technicznych, poprzez brak właściwej i rzetelnej informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b P.b.;

3) art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", poprzez jego zastosowanie w sytuacji braku do tego podstaw;

4) art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy organ uznał za zasadne uzupełnienie postępowania dowodowego w szerokim zakresie;

5) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszelkich okoliczności faktycznych sprawy oraz brak wszechstronnego zebrania i rozważenia materiału dowodowego;

6) art. 8 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie wzbudzający zaufania jego uczestników do władzy publicznej, w ten sposób, że organ odwoławczy bezkrytycznie zaakceptował pośpieszne, niestaranne i nierzetelne prowadzenie postępowania przez Starostę, co potwierdza konieczność przeprowadzenia przez organ odwoławczy postępowania dowodowego i uzupełniającego w bardzo dużym zakresie;

7) art. 15 K.p.a. poprzez przeprowadzenie przez Wojewodę postępowania wyjaśniającego i dowodowego w obszernym zakresie, podczas gdy postępowanie takie powinien przeprowadzić Starosta;

8) art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak dostatecznego uzasadnienia faktycznego, w tym w szczególności brak odniesienia się do argumentów podnoszonych przez skarżącą w toku postępowania w zakresie zagrożeń jakie niesie ze sobą realizacja przez inwestora spornej inwestycji dla m.in. zdrowia skarżącej i jej rodziny, w tym małoletnich dzieci.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że przedłożenie przez inwestora kilkuzdaniowej ekspertyzy technicznej nie wypełnia obowiązku określonego w § 204 ust. 5 w zw. z § 206 ust. 1 Warunków technicznych. Zauważyła też, że w przypadku usytuowania obiektu w granicy z inną działką, na której usytuowany jest w granicy obiekt budowlany wymaga zbadania oddziaływania nowej inwestycji na ten obiekt, zwłaszcza że skarżąca jako właściciel sąsiedniej nieruchomości mieszkalnej wyraźnie wskazała na negatywne oddziaływanie sporej inwestycji na jej nieruchomość, a już z samego projektu budowlanego, wynika prawdopodobieństwo takiego oddziaływania. Ocena, czy obiekt budowlany spełnia wymagania określone w Warunkach technicznych, w tym także wymagania co do usytuowania obiektu, w postępowaniu o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę, należy do organu nadzoru budowlanego, a dopuszczenie przez normodawcę sytuowania takiego budynku bezpośrednio przy granicy nie zwalnia zbadania zachowania przez inwestora innych wymagań określonych w przepisach techniczno-budowlanych, z uwagi na ochronę praw właściciela sąsiedniej działki budowlanej. Skarżąca podkreśliła także, że sporna inwestycja będzie miała bardzo szkodliwe i negatywne oddziaływanie na jej nieruchomość mieszkalną. Obiekt myjni, która będzie wybudowana na podstawie zaskarżonej decyzji, znajduje się ok. 10 m od okien mieszkania skarżącej i ok. 4-5 m od części rekreacyjnej nieruchomości skarżącej, gdzie na co dzień czas spędza skarżąca z rodziną i gdzie codziennie bawią się jej małoletnie dzieci (4 i 8 lat). Zdaniem skarżącej, nie można dopuścić, by w tak bliskiej odległości od zabudowy mieszkaniowej został wybudowany obiekt o tak szkodliwym i dokuczliwym oddziaływaniu. Każdy kto choć raz korzystał z takiej myjni wie, że osprzęt myjni (silniki, myjki ciśnieniowe) generuje duży hałas. Przy nawet niewielkim wietrze mgła zawierająca silną chemię w postaci piany myjącej przenosi się ponadto na sąsiednie nieruchomości. Z całą pewnością skroplona woda w postaci mgły zawierająca silne chemiczne środki myjące oraz zanieczyszczenia z mytych samochodów będzie przenosić się na posesję mieszkalną skarżącej, gdzie spędza ona czas z rodziną i znajomymi, uprawia ogródek, gdzie rosną drzewa owocowe i krzewy. To wszystko wskutek działania spornej inwestycji będzie skażone silną chemią gospodarczą oraz innymi szkodliwymi zanieczyszczeniami, które mogą powodować choroby skóry, nowotwory oraz inne zagrożenia. O wszystkich tych zagrożeniach skarżąca informowała organy obu instancji, jednak bezskutecznie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody, którą utrzymano w mocy decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę budynku usługowego wraz z budową myjni bezdotykowej dwustanowiskowej, budowę podziemnej i wewnętrznej instalacji gazowej wraz ze zbiornikiem podziemnym gazu ziemnego o poj. 2 700 l oraz rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego.

Na wstępie zauważyć należy, że art. 35 ust. 1 P.b. (w brzmieniu sprzed nowelizacji) wymienia szereg warunków odnoszących się głównie do projektu budowlanego, które podlegają obligatoryjnemu sprawdzeniu przez właściwy organ przed wydaniem decyzji. Należy do nich m.in. zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (pkt 1), zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi (pkt 2), jak też kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7 (pkt 3). Co istotne, tylko w razie spełnienia wszystkich wymagań określonych w art. 35 ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 35 ust. 4 P.b.).

Obowiązkiem organu architektoniczno-budowlanego rozpatrującego wniosek o wydanie pozwolenia na budowę jest także uwzględnienie art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b., zgodnie z którym obiekt budowlany jako całość oraz jego poszczególne części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej.

W niniejszej sprawie inwestor przedłożył wymaganą przez organ dokumentację, opracowaną przez osoby posiadające wymagane uprawnienia oraz złożył oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością, na której przedmiotowa inwestycja ma powstać na cele budowlane, co nie jest kwestionowane.

Sporna kwestia w sprawie dotyczy natomiast zgodności inwestycji z przepisami techniczno-budowlanymi i kompletności projektu budowlanego (tj. spełnienia warunku określonego w art. 35 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 P.b.), bowiem skarżąca zarzuca brak wyczerpującej ekspertyzy technicznej określającej, czy inwestycja nie powoduje zagrożeń dla bezpieczeństwa użytkowników budynku mieszkalnego skarżącej oraz nie powoduje obniżenia jego wartości do użytkowania, jak też opinii wskazującej, czy wskutek działania spornej inwestycji – dwustanowiskowej myjni samochodowej, nieruchomość skarżącej nie zostanie skażona silną chemią gospodarczą oraz innymi szkodliwymi zanieczyszczeniami, które mogą powodować choroby skóry, nowotwory oraz inne zagrożenia, jak też zanieczyszczenie elewacji jej domu i roślin w ogrodzie. Skarżąca podkreśliła, że w jej ocenie nie jest dopuszczalne sytuowanie myjni samochodowej w terenie zabudowy mieszkaniowej, a także zwróciła uwagę na naruszenie zasady poszanowania interesów osób trzecich i prawa własności (ze względu na usytuowanie myjni w odległości zaledwie 10 m od okien jej mieszkania i ok. 4-5 m od części rekreacyjnej nieruchomości skarżącej, podczas gdy myjnia ta będzie ponadprzeciętnie oddziaływać na nieruchomość skarżącej, ograniczając wykonywanie tego prawa).

W ocenie Sądu, część zarzutów skargi jest zasadnych.

Uzasadniony interes właścicieli nieruchomości sąsiednich nie może być bowiem interpretowany zbyt wąsko, bez uwzględnienia m.in. art. 144 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. z 2022 r. poz. 1360), powoływanej dalej jako "K.c." Rozpoznając wniosek inwestora o wydanie pozwolenia na budowę obiektu budowlanego przy granicy z sąsiednią nieruchomością lub w zbliżeniu do tej granicy, organ powinien uwzględnić konstytucyjny obowiązek równego traktowania stron i ochrony własności (art. 32 i art. 64 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 78 poz. 483 ze zm.), powoływanej dalej jako "Konstytucja"), jak również przepis art. 144 K.c. Zadaniem organu jest zatem takie wyważenie interesów stron, aby inwestycja realizowana była w sposób nienaruszający uzasadnionego interesu właściciela działki sąsiedniej, choć z zachowaniem uprawnień inwestora (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 kwietnia 2014 r. sygn. akt II OSK 2816/12; LEX nr 1575589). Istotnym elementem prawa sąsiedzkiego jest zapewnienie mechanizmów ochrony prawa własności zagrożonego następstwami wykonania prawa własności przez właściciela innej (sąsiedniej) nieruchomości. Prawo własności jest prawem konstytucyjnie chronionym (art. 64 ust. 1 Konstytucji) i ochrona ta jest dla wszystkich równa (art. 64 ust. 2 Konstytucji). Zasada równej dla wszystkich ochrony własności jest elementem zasady równego traktowania przez władze publiczne (art. 32 ust. 1 Konstytucji). W zgodzie z tymi konstytucyjnymi zasadami powinny być wykładane przepisy ustawo - Prawo budowlane, które mają wpływ na prawo sąsiedzkie. Istotne znaczenie w stosunkach sąsiedzkich właścicieli nieruchomości ma usytuowanie obiektu budowlanego w określonej odległości od granicy nieruchomości. Ważne jest też dla tych stosunków wzajemne usytuowanie obiektów budowlanych na sąsiednich nieruchomościach ze względu na oddziaływanie m.in. poprzez zasłonięcie dopływu światła lub widoku, przenikanie hałasu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 czerwca 2009 r. sygn. akt II OSK 1277/08; ONSAiWSA 2010/6/111).

Nie budzi wątpliwości, że samoobsługowa dwustanowiskowa myjnia samochodowa powoduje odczuwalne oddziaływania na działki sąsiednie, zwłaszcza jeśli znajduje się ona przy granicy sąsiedniej działki, zabudowanej budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym i gospodarczym. Użytkowanie otwartej myjni (a taka jest przedmiotem zaskarżonej decyzji) powoduje rozprzestrzenianie się wody, środków chemicznych oraz hałas, co jest oczywiste. Myjnia taka zasadniczo zawsze będzie oddziaływać na działki sąsiednie w odczuwalnym na co dzień stopniu, stanowiąc istotne uciążliwości dla sąsiednich mieszkańców. Szczegółowe informacje dotyczące emisji zanieczyszczeń gazowych, w tym zapachów, pyłowych i płynnych, z podaniem ich rodzaju, ilości i zasięgu rozprzestrzeniania się, powinny się znaleźć w opisie technicznym projektu, o czym stanowi § 11 ust. 2 pkt 11 lit. b rozporządzenia w sprawie projektu budowlanego. Zgodnie z tym przepisem opis techniczny projektu architektoniczno-budowlanego obiektu budowlanego powinien określać dane techniczne obiektu budowlanego charakteryzujące wpływ obiektu budowlanego na środowisko i jego wykorzystywanie oraz na zdrowie ludzi i obiekty sąsiednie pod względem m.in. emisji zanieczyszczeń gazowych, w tym zapachów, pyłowych i płynnych, z podaniem ich rodzaju, ilości i zasięgu rozprzestrzeniania się - mając na uwadze, że przyjęte w projekcie architektoniczno-budowlanym rozwiązania przestrzenne, funkcjonalne i techniczne powinny wykazywać ograniczenie lub eliminację wpływu obiektu budowlanego na środowisko przyrodnicze, zdrowie ludzi i inne obiekty budowlane, zgodnie z odrębnymi przepisami (również obecnie obowiązujące rozporządzenie z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. z 2022 r. poz. 1679) w § 20 ust. 1 pkt 9 lit. b przewiduje taki wymóg). W konsekwencji w razie podnoszonych przez właścicieli sąsiednich nieruchomości zarzutów co do możliwych emisji takich zanieczyszczeń, organ architektoniczno-budowlany powinien odnieść się szczegółowo do nich, a w razie potrzeby powinien wezwać inwestora do przedłożenia odpowiednich dokumentów, umożliwiających rzetelne ustalenie zakresu i obszaru emisji tych substancji, na podstawie których będzie można jednoznacznie ustalić, czy emisje te nie będą wykraczać poza teren inwestycji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 1 grudnia 2016 r. sygn. akt II SA/Bd 769/16; LEX nr 2232708).

Zatwierdzony zaskarżoną decyzją projekt budowlany nie przewiduje wystarczających rozwiązań ograniczających te uciążliwości, zwłaszcza gdy chodzi o kwestię rozprzestrzeniania się pyłów (wody, aerozoli). Wprawdzie przedmiotowa myjnia ma przylegać do niskiego budynku gospodarczego znajdującego się na działce skarżącej, zaś zaraz za myjnią przy ogrodzeniu zaprojektowano od strony działki skarżącej pas zieleni izolacyjnej, to jednak jest to zieleń niska, zaś przestrzeń, w której będzie odbywało się mycie pojazdów, będzie otwarta; opary, płyny, zapachy środków chemicznych będą niewątpliwie przedostawały się ponad myjnię, a ze względu na zbliżenie do granicy z działką skarżącej (inwestycja ma miejsce w granicy), także na tę działkę i roślinność ją pokrywającą. Skarżąca wskazywała na powyższe, jak również na ewentualną możliwość zniszczenia elewacji jej domu przez substancje chemiczne unoszące się w powietrzu, jednak organ nie odniósł się tych zarzutów, co pozostawia również w zakresie tej uciążliwości istotne wątpliwości.

W konsekwencji Sąd uznał, że przedłożony przez inwestora projekt budowlany jest niekompletny, niedostosowany w wystarczającym stopniu do przedmiotowej inwestycji, jej charakterystyki, sposobu oddziaływania tego typu instalacji na środowisko i zindywidualizowanego wpływu tej inwestycji na tereny sąsiedniej zabudowy mieszkalnej. Tego rodzaju braki dyskwalifikują projekt budowlany jako dokument, który może być zatwierdzony przez organ architektoniczno-budowlany. Nie odpowiada on cytowanym wyżej wymogom prawa (tj. art. 35 ust. 1 pkt 3 P.b. w zw. z § 11 ust. 2 pkt 11 lit. b rozporządzenia w sprawie projektu budowlanego), a jego zatwierdzenie było dowolne i co najmniej przedwczesne. Weryfikowana przez organy wraz z projektem budowlanym dokumentacja nie obejmuje analizy obszaru oddziaływania w powyższym zakresie na działkę sąsiednią planowanej inwestycji o konkretnych parametrach. Analizy faktycznej i prawnej w tym zakresie nie zawiera projekt budowlany. Nie wynika z niego w jaki sposób i czy w ogóle dokonano takiej oceny, w szczególności zasięgu oddziaływania myjni samochodowej dwustanowiskowej co do zasięgu rozpylania aerozoli substancji przez działanie urządzeń myjni urządzeń. Z akt nie wynika również, czy i w jakikolwiek sposób, prócz zapewnienia niskiej zieleni izolacyjnej, planowane jest zabezpieczenie działek sąsiednich przez ww. uciążliwościami.

Dostrzeżone braki projektu budowlanego, zdaniem Sądu, całkowicie uniemożliwiają ocenę przedmiotowej inwestycji w zakresie ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b., w tym skarżącej jako właściciela sąsiedniej nieruchomości. W niniejszym postępowaniu organy winny dokonać szczegółowej analizy możliwych oddziaływań inwestycji i ich zasięgu, mając na uwadze powierzchnię dz. nr [...] i nr [...] oraz działki należącej do skarżącej, jak też charakter i umiejscowienie obiektu myjni na tej nieruchomości i jej przyległości do granicy nieruchomości sąsiedniej oraz zabudowy mieszkalnej. W ocenie Sądu, w tym zakresie nie jest wystarczający zapis zawarty na str. 8 projektu budowlanego mówiący, że "inwestycja nie będzie zagrażać środowisku, otoczeniu, higienie i zdrowiu użytkowników projektowanego obiektu".

Podsumowując wskazać należy, że z analizy zgromadzonego materiału dowodowego, ani z treści wydanych decyzji nie wynika, że w postępowaniu poprzedzającym jej wydanie organy, zgodnie z wymogami art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., przeprowadziły wszechstronną analizę zamierzenia budowlanego, w kontekście norm art. 5 ust. 1 pkt 9 i art. 35 ust. 1 P.b. w zw. z art. 140 i art. 144 K.c. Oczywiście w sprawach o pozwolenie na budowę konieczne jest wyważenie interesów inwestora (który zwykle jest właścicielem objętej inwestycją nieruchomości) i interesów innych podmiotów, zwłaszcza właścicieli sąsiednich nieruchomości. Prawo własności korzysta z ochrony w zakresie przewidzianym w art. 140 i art. 144 K.c., zgodnie z którymi właściciel może korzystać z rzeczy w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego (...), przy czym powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Oznacza to, że prawo własności nie korzysta z ochrony, jeżeli właściciel korzysta z rzeczy w sposób zakłócający korzystanie z innych nieruchomości ponadprzeciętnie.

Powyższe uchybienia w toku postępowania przed organami architektoniczno-budowlanymi skutkowały uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty, jako naruszających art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a.

Orzekając ponownie, Starosta uzupełni akta sprawy o dokumenty charakteryzujące wpływ obiektu budowlanego na środowisko oraz na zdrowie ludzi i obiekty sąsiednie pod względem m.in. emisji zanieczyszczeń gazowych, w tym zapachów, pyłowych i płynnych, z podaniem ich rodzaju, ilości i zasięgu rozprzestrzeniania się - mając na uwadze, że przyjęte w projekcie architektoniczno-budowlanym rozwiązania przestrzenne, funkcjonalne i techniczne powinny wykazywać ograniczenie lub eliminację wpływu obiektu budowlanego na środowisko przyrodnicze, zdrowie ludzi i inne obiekty budowlane, zgodnie z odrębnymi przepisami, a następnie dokona oceny, czy projekt budowlany spełnia wymogi, o których mowa w art. 35 ust. 1 P.b., ale również dokona analizy zamierzenia budowlanego, w kontekście norm art. 5 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 140 i art. 144 K.c.

Sąd nie podziela natomiast stanowiska skarżącej co do naruszenia art. 8 K.p.a., art. 15 K.p.a. i art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. przez przeprowadzenie przez Wojewodę postępowania dowodowego w toku postępowania odwoławczego w znacznym zakresie, a które to postępowanie winien był, w ocenie skarżącej, prowadzić Starosta. Zauważyć bowiem należy, że zgodnie z art. 35 ust. 3 P.b. w razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, w której Wojewoda postanowieniem z [...] września 2021 r. zlecił Staroście przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego, a następnie w dniu 4 stycznia 2022 r. wezwał jeszcze inwestora do przedłożenia analizy akustycznej dla przedmiotowej inwestycji. Powyższe działanie organu miało zatem oparcie w obowiązujących przepisach prawa.

Za niezasadny Sąd uznał również zarzut naruszenia w § 204 ust. 5 w zw. z § 206 ust. 1 Warunków technicznych. Jak wynika bowiem z akt niniejszej sprawy, inwestor do projektu dołączył ekspertyzę techniczną budynku gospodarczego oraz budynku handlowo-mieszkalnego znajdujących się na dz. nr [...] należącej do skarżącej, sporządzoną przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia, a zgodnie z którą: "podczas przeprowadzonej inwentaryzacji nie stwierdzono spękań ścian nośnych istniejących budynków na działce sąsiedniej. Ogólny stan budynków oceniono na dobry. Podczas przeprowadzania prac związanych z budową obiektów na dz. nr [...] i nr [...] nie wystąpi oddziaływanie na budynki zlokalizowane bezpośrednio przy granicy, ponieważ prace przy konstrukcji budynku będą prowadzone z uwzględnieniem dylatacji od istniejących budynków na samonośnych konstrukcjach nie wpływających na istniejące konstrukcje. Wykonanie prac nie wpłynie na zagrożenie dla bezpieczeństwa użytkowników tego obiektu lub obniżenia jego przydatności do użytkowania". W ekspertyzie tej zawarto przy tym zalecenia techniczne odnoszące się do prowadzenia robót budowlanych.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 ww. ustawy, na które to koszty składa się wpis od wniesionej skargi w wysokości 500 zł.

Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu, gdy strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Taka zaś sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie.