Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 376/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-10-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 140aa ust. 4 pkt 1, art. 140ab ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 68, art. 76 par. 1, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 76 par. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wilk Sędziowie Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędzia WSA Dariusz Zalewski (spr.) Protokolant st. ref. Paulina Stylińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2014 r. sprawy ze skargi C. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

I. Stan sprawy przedstawia się następująco:

1. W dniu [...] lipca 2013 r. w miejscowości W. na drodze krajowej nr [...] o dopuszczalnym nacisku osi do 10 t. zatrzymano do kontroli zespół pojazdów składający się z samochodu marki [...] o nr rej. [...] wraz z przyczepą marki [...] o nr rej. [...], którym kierował M. R. Pojazdem przewożono ładunek podzielny w postaci złomu w ilości 42150 t, na trasie z miejscowości S. do miejscowości K.

Na wyznaczonym, legalizowanym miejscu do ważenia i mierzenia pojazdów dokonano ważenia zatrzymanego zespołu pojazdów wraz z ładunkiem za pomocą przenośnych wag do pomiarów statycznych typu [...] o numerach fabrycznych [...] i [...]. Stwierdzono, że rzeczywisty nacisk pojedynczej osi pojazdu przyczepy wynosił 11,6 t (zgodnie z przyjętą procedurą ważenia - po odjęciu 2% zaokrąglonych do pełnych 100kg w górę).

Ustalono przekroczenie dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi pojazdu o 1,6 t. Ponadto stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów o 2150 t.

Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r.

2. Kierowca pojazdu wyjaśnił, że w dniu kontroli wykonywał transport odpadów złomu stalowego na trasie S. – K., w imieniu C. w K. Kierowca dokonywał osobiście załadunku. Poinformował o braku dokumentu przewozowego, którego nie otrzymał od firmy dokonującej załadunku. Po załadunku nie miał możliwości zważenia pojazdu.

3. C. S.A. w odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu z urzędu przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego postępowania administracyjnego, pismem z dnia [...] lipca 2013 r. wniosła zastrzeżenia dotyczące braku podstawy prawnej określającej procedurę ważenia na wagach statycznych wykorzystywanych podczas kontroli drogowej przez Inspekcję Transportu Drogowego, pozwalającej na ustalenie prawidłowego sposobu ważenia zespołu pojazdów.

C. S.A. wyjaśniła, że podczas kontroli drogowej kierowca wykonujący przewóz nie okazał dokumentu przewozowego z uwagi na procedury zakupowe obowiązujące w Spółce, zgodnie z którymi sprzedający złom wystawia fakturę VAT dopiero po zważeniu pojazdu, na wadze znajdującej się w Oddziale Spółki, w tym przypadku w K. Następnie, na podstawie dokumentu ważenia, wystawiany jest dokument PP (przyjęcie produktu), przesyłany do sprzedającego złom, który na jego podstawie wystawia fakturę VAT. Kierowca podczas kontroli dysponował upoważnieniem do odbioru złomu, którego nie okazał ponieważ nie został o niego poproszony.

4. Ustalenia kontroli z dnia [...] lipca 2013 r. były podstawą nałożenia przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. kary pieniężnej na C. S.A. w wysokości 5.000 złotych za brak zezwolenia kategorii III-VI

5. Pismem z dnia [...] września 2013 r. spółka C. S.A. (nazywana dalej "Spółką", "skarżącą") wniosła odwołanie od decyzji z dnia [...] sierpnia 2013 r., zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy: art. 6, 7, 8, 9, 10 i 68 k.p.a., poprzez nieinformowanie Strony o podstawie prawnej działań organów, nieudzielenie Spółce wystarczających informacji co do trybu, w jakim działa organ. Wskazała na brak podstawy prawnej określającej prawidłową procedurę ważenia całych pojazdów na wagach statycznych typu [...], wykorzystywanych podczas kontroli drogowej przez Inspekcję Transportu Drogowego, pozwalającej na ustalenie prawidłowego sposobu ważenia zespołu pojazdów, dającej zarazem Strobie możliwość obiektywnej weryfikacji ustaleń dokonanych przez Inspekcję Transportu Drogowego. Zarzuciła błędy w ustaleniach faktycznych mających wpływ na wydanie przedmiotowej decyzji, w szczególności przez bezpodstawne przyjęcie, że czynności pomiarowe zostały wykonane przez Inspekcję Transportu Drogowego prawidłowo. Podważyła wykorzystanie wagi typu [...] do pomiaru wagi całego zespołu pojazdów, podczas gdy urządzenie to przeznaczone jest jedynie do badania pomiaru nacisku pojedynczych kół, bądź pojedynczych osi pojazdu, a nie nacisku całego pojazdu.

6. Główny Inspektor Transportu Drogowego (nazywany dalej: "GITD") decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 64 ust. 1 i ust. 2, art. 64c, art. 140aa ust. 1, ust. 3 i ust. 4, art. 140ab ust. 1 pkt 2 i 3 lit. b), ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012 r. poz. 1137, nazywanej dalej: "P.r.d."), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2013 r. poz. 260, nazywanej dalej "u.d.p.") oraz § 3 i § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. z 2013 r. poz. 951), po rozpatrzeniu odwołania Spółki uchylił decyzję z dnia [...] sierpnia 2013 r. i nałożył na Skarżącą karę pieniężną w wysokości 2.000 złotych z tytułu wykonywania przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%.

GITD nie stwierdził naruszenia przepisów postępowania: art. 7, art. 77 i art. 107 k.p.a. GITD uznał, że zgromadzony materiał dowodowy w sposób pełny odzwierciedla ustalony w sprawie stan faktyczny, z którego wynika, że doszło do naruszenia obowiązku w zakresie posiadania zezwolenia kategorii VII na przejazd pojazdem nienormatywnym w rozumieniu art. 2 ust. 35a P.r.d., jak również art. 41 ust. 1 u.d.p. Organ przyjął, że w wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego, stwierdzono następujące naruszenia dopuszczalnych norm: nacisk pojedynczej osi nienapędowej pojazdu - 11,6 t - przekroczenie o 1,6 t (16 % dopuszczalnej normy), łączna masa zespołu pojazdów - 42,15 t - przekroczenie o 2,15 t (5,1% dopuszczalnej normy), podmiot wykonujący przejazd nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

W trakcie kontroli nie stwierdzono przekroczenia innych parametrów pojazdu.

GITD podał, że droga krajowa nr [...], po której poruszał się kontrolowany zespół pojazdów, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t została zaliczona do kategorii dróg po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t. Zgodnie z § 5 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia nacisk osi nie może przekraczać w przypadku pojedynczej osi nie napędowej 10 ton. W myśl natomiast § 3 ust. 1 pkt 2 lit b) ww. rozporządzenia, dopuszczalna masa całkowita pojazdu z zastrzeżeniem ust. 2-13, nie może przekraczać w przypadku trzyosiowego pojazdu samochodowego i dwuosiowej przyczepy 40 ton.

GITD stwierdził, że w przedmiotowym stanie organ I instancji błędnie zakwalifikował stwierdzone w trakcie kontroli wykonywanie przejazdu pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii V bowiem zgodnie z lp. 5 załącznika nr 1 do P.r.d. jest ono wydawane na przejazd pojazdu nienormatywnego:

a) o naciskach osi nie większych od dopuszczalnych dla danej drogi,

b) o szerokości nieprzekraczającej 3,4 m,

c) o długości nieprzekraczającej:

- 15 m dla pojedynczego pojazdu,

- 23 m dla zespołu pojazdów,

- 30 m dla zespołu pojazdów o skrętnych osiach,

d) o wysokości nieprzekraczającej 4,3 m,

e) o rzeczywistej (nasię całkowitej nieprzekraczającej 60 t;

W trakcie kontroli stwierdzono natomiast, że nacisk pojedynczej osi nienapędowej zespołu pojazdów wynosił 11,6 t i został przekroczony o 1,6 t (16 %). W związku z tym zezwolenie na przejazd pojazdu nienormatywnego kategorii V byłoby w przedmiotowym stanie faktycznym niewystarczające.

Karę pieniężną należało nałożyć jak za brak zezwolenia kategorii VII, które stosownie do lp. 7 załącznika nr 1 do P.r.d. jest wydawane na przejazd pojazdu po wyznaczonej trasie wskazanej w zezwoleniu:

a) o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-VI,

b) o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t.

Stosownie do treści art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. b) P.r.d., karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości 2000 zł - za brak zezwolenia kategorii VII, gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%.

GITD zaznaczył, że z art. 140ab ust. 2 P.r.d. wynika, że przy kwalifikowaniu naruszeń związanych z ustaleniem braku właściwej kategorii zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony jest ładunek podzielny, okoliczność w postaci prawnej niemożności uzyskania zezwolenia kategorii III-VII nie ma żadnego znaczenia. Ustawodawca bowiem przyjął, że w takiej sytuacji nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.

Organ, ustalając kategorię zezwolenia, którą powinna legitymować się strona postępowania kieruje się następującymi kryteriami: rodzajem drogi, na której stwierdzono nienormatywność pojazdu, rodzajem parametrów normatywnych pojazdów, od spełnienia których ustawodawca uzależnił uzyskanie zezwolenia, rodzajem parametrów nienormatywnych pojazdów, od spełnienia których ustawodawca uzależnił uzyskanie zezwolenia. Jeżeli pomimo tego nie jest możliwe ustalenie kategorii zezwolenia od I do VI, to kwalifikacja stwierdzonego naruszenia jest dokonywana w oparciu o zezwolenie kategorii VII.

Organ odwoławczy podkreślił, że poruszanie się po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych zostało obwarowane licznymi obostrzeniami wymienionymi w art. 64 ust. 1, 2 i 3 P.r.d., do których zalicza się wymóg uzyskania zezwolenia na ruch pojazdu nienormatywnego po drodze publicznej. Przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony jest ładunek podzielny jest możliwy tylko na podstawie zezwoleń kategorii I lub II (art. 64 ust. 2 P.r.d.). Stosownie do art. 140ab ust. 2 P.r.d. w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Przepis art. 64 ust. 2 ustanawia zakaz przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny. Zatem z treści art. 140ab ust. 2 P.r.d. wynika, że przy kwalifikowaniu naruszeń związanych z ustaleniem braku właściwej kategorii zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony jest ładunek podzielny, okoliczność w postaci prawnej niemożności uzyskania zezwolenia kategorii III-VII nie ma żadnego znaczenia. Ustawodawca bowiem przyjął, że w takiej sytuacji nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.

W związku z tym, że w sprawie przewożono złom stalowy, który nie stanowi materiału sypkiego ani drewna, nie znalazł zastosowania art. 140aa ust. 4 pkt 2 P.r.d.

Odnosząc się do argumentu Spółki o braku podstaw prawnych określających procedurę ważenia na wagach statycznych używanych w trakcie kontroli organ odwoławczy wyjaśnił, że kontrola przestrzegania nacisków osi i DMC pojazdów jest ustawowym obowiązkiem Inspekcji, wynikającym z art. 55 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1265), a także z art. 129 ust. 2 pkt 9 w zw. z art. 129a P.r.d. - gdzie wskazano, że inspektor ma prawo kontrolowania masy, nacisków osi i wymiarów pojazdu przy użyciu przyrządu pomiarowego. Uprawnienie do nakładania kar pieniężnych w przypadku stwierdzenia naruszeń tych norm wynika z art. 56 ustawy o transporcie drogowym i cytowanego wyżej art. 140aa ust 2 ustawy P.r.d.

Działając zatem na mocy ustawy, organ kontrolny w celu skontrolowania masy i nacisków osi pojazdu ma użyć przyrządów pomiarowych, które muszą spełniać wymagania określone przepisami o miarach: ustawie z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach (Dz.U. z 2004 r. Nr 243, poz. 2441 z późn. zm.), a kontrolę ważenia pojazdów należy przeprowadzić w miejscu do tej czynności zatwierdzonej przez właściwy organ.

Wagi użyte w trakcie kontroli drogowej posiadały stosowne świadectwo zgodności wag o nr fabrycznych [...] i [...] wydane przez Okręgowy Urząd Miar w P. w dniu [...] lipca 2011 r., na podstawie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2009/23/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r.

GITD zaznaczył, że czynności pomiarowe wykonywane podczas kontroli drogowej nie mają charakteru czynności administracyjnych określonych w ustawie o transporcie drogowym i aktach wykonawczych. Ważenie pojazdów jest tylko czynnością techniczną zmierzającą do uzyskania pomiaru, który ma wykazać, czy dany pojazd spełnia czy też nie. Użytkowanie przyrządów pomiarowych przez organ kontroli nie są prawnie uregulowane. Sposób przeprowadzenia ważenia za pomocą przenośnych wag do pomiarów statycznych polega na umieszczeniu 2-ch wag we wnękach, podłączeniu do komputera, najeździe poszczególnymi osiami pojazdu na wagi, odczytaniu wskazań wag - widocznych zarówno na wyświetlaczach wagach oraz na ekranie komputera.

Ze względu na przekroczenie dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi, który wynosił 11,6 t, stwierdzone w trakcie kontroli naruszenia zostały zakwalifikowane jako wykonywanie przejazdu bez zezwolenia kategorii VII. Zatem rozważania na temat wyznaczenia masy całkowitej pojazdu przy pomocy wag przenośnych organ uznał za niecelowe.

7. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 grudnia 2013 r. Spółka wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji GITD z dnia [...] listopada 2013 r. z uwagi na naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego poprzez zmianę tożsamości przedmiotu sprawy w decyzji drugiej instancji, ewentualnie o uchylenie decyzji organu odwoławczego w całości i umorzenie postępowania.

Zaskarżonej decyzji Spółka zarzuciła:

a) naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy:

- art. 7, 8, 9, 10 i 68 k.p.a., poprzez nieinformowanie skarżącej o podstawie prawnej działań i decyzji o naruszeniu przez nią zasad poruszania się po drogach publicznych i nieudzielenia jej wystarczających informacji co do trybu w jakim działał organ,

- art. 15 k.p.a. poprzez wydanie przez organ drugiej instancji decyzji zmieniającej tożsamość przedmiotową sprawy, a przez to uniemożliwienie Spółce skorzystania z prawa do dwukrotnego rozpoznania tej samej sprawy, w administracyjnym toku instancji. GITD zupełnie inaczej zakwalifikował okoliczności faktyczne sprawy i wydał decyzję opartą na zupełnie innej podstawie prawnej. W takich okolicznościach skarżąca została pozbawiona możliwości wniesienia uwag do decyzji organu w administracyjnym toku instancji. Z tego względu decyzja ta uznana być powinna za nieważną,

b) naruszenie prawa materialnego poprzez nieskazanie podstawy prawnej określającej prawidłową procedurę ważenia pojazdów wagami statycznymi typu [...], wykorzystywanymi podczas kontroli drogowej przez Inspekcję Transportu Drogowego, która pozwoliłaby na ustalenie prawidłowego sposobu ważenia pojazdów, dającej zarazem Spółce możliwość obiektywnej weryfikacji ustaleń dokonanych przez Inspekcję Transportu Drogowego. Zarzuciła błędy w ustaleniach faktycznych mających wpływ na wydanie przedmiotowej decyzji, w szczególności przez bezpodstawne przyjęcie, że czynności pomiarowe zostały wykonane przez Inspekcję Transportu Drogowego prawidłowo. Wykorzystanie do pomiaru wagi całego zespołu pojazdów, wagi typu [...], podczas gdy urządzenie to przeznaczone jest jedynie do badania pomiaru nacisku pojedynczych kół, bądź pojedynczych osi pojazdu, a nie nacisku całego pojazdu.

W uzasadnieniu skargi Spółka zarzuciła brak informacji o procedurze wazenia, która pozwalałaby stwierdzić, że wyniki otrzymane przez organ w trakcie ważenia pojazdów były prawidłowe i za niewystarczające uznała poinformowanie o czynnościach, które nalezy wykonać w trakcie ważenia.

Brak wskazania podstawy prawnej określającej procedurę ważenia na wagach statycznych wykorzystywanych podczas kontroli drogowej przez Inspekcję Transportu Drogowego uniemożliwiało ustalenie prawidłowego sposobu ważenia zespołu pojazdów oraz co za tym idzie ustalenie, czy wyniki z takiego ważenia są prawidłowe.

Skarżąca podkreśliła, że użyta do pomiarów nacisków waga typu [...], jest urządzeniem służącym do mierzenia nacisku pojedynczej osi, bądź pojedynczego koła pojazdu. W żaden sposób nie powinna być wykorzystywana do ważenia masy całkowitej pojazdu, jak to uczynił organ pierwszej instancji. Zauważyła, że okoliczność ta była już przedmiotem wyjaśnień m.in. NIK, w trakcie przeprowadzonej w tym zakresie kontroli.

W ocenie strony organ pierwszej instancji w trakcie dokonywania pomiarów, nie określił na jakiej podstawie prawnej wydawał kierowcy szczegółowe wytyczne co do zasad mocowania wag, ich eksploatacji oraz procedury dotyczącej samej czynności ważenia, skutkiem czego doszło do naruszenia art. 6 k.p.a.

Za wadliwe uznała działanie organu pierwszej instancji, który w pierwszej kolejności dokonał ważenia całego zespołu pojazdu skarżącej, wbrew ewidentnej okoliczności, że wagi tego typu nie nadają się do ważenia całych pojazdów, a jedynie poszczególnych ich osi. Prawidłowość pomiaru przez organ pierwszej instancji została w tych okolicznościach zakwestionowana.

Ponadto skarżąca wskazała, że organ pierwszej instancji nieprawidłowo dokonał pomiaru poszczególnych osi pojazdu. Pracownik Spółki, który poruszał się kontrolowanym pojazdem, który podlegał kontroli, nie miał bowiem żadnych instrumentów, czy narzędzi, aby zweryfikować prawidłowość tych działań ze strony organu I instancji.

8. W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.).

2. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.

3. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż skarga nie ma uzasadnionych podstaw do jej uwzględnienia. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone decyzje nie naruszają prawa. W działaniu organu Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętych rozstrzygnięć, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.

4. Zgodnie z art. 140 ab ust. 1 pkt 3 P.r.d. kara pieniężna za brak zezwolenia kategorii VII wynosi: 500 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%; 2.000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20 % oraz 15.000 zł - w pozostałych przypadkach.

Podczas kontroli ustalono, iż przedmiotem przewozu był złom stalowy, a więc ładunek podzielny. Organ odwoławczy po dokonaniu ponownej analizy treści zezwoleń od kategorii I do VII uznał, iż stan faktyczny potwierdzony protokołem kontroli nie dawał możliwości uzyskania zezwolenia kategorii od I do VI. W rzeczonym przypadku stwierdzono więc wykonywanie przejazdu drogowego pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII, gdy nacisk jednej osi lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekracza dopuszczalne wartości o więcej niż 10 % i nie więcej niż 20 %.

5. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy: protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r., protokołu przesłuchania kierowcy oraz kopii: dowodów rejestracyjnych pojazdów, prawa jazdy i dowodu osobistego kierowcy, Wypisu nr [...] z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy, zaświadczenia z dnia [...].02.2012 r., decyzji z dnia [...] czerwca 2011 r. i załącznika do niej wynika, że stan faktyczny został przez organ prawidłowo ustalony.

Ustalenia faktyczne organu były oparte głównie na protokole kontroli, będącym podstawowym dowodem w sprawie, sporządzonym przez organ kontrolny przy współudziale kontrolowanego kierowcy, z zapewnieniem możliwości przedstawienia przez kontrolowanego własnej wersji zdarzeń. Przepis art. 74 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym przewiduje również możliwość odmowy podpisania protokołu przez kontrolowanego, z czego skontrolowany w niniejszej sprawie kierowca nie skorzystał.

Protokół kontroli jest w rozumieniu art. 76 § 1 K.p.a. dokumentem urzędowym. Dokument ten, sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w zakresie ich działania stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 września 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 871/10, Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2008 r., sygn. akt. II GSK 50/08).

6. Należy zwrócić uwagę na specyficzny charakter postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary za przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia. Zasadniczym środkiem dowodowym w tym postępowaniu jest proces ważenia pojazdu, a dowodem – protokół z przeprowadzonej kontroli. A zatem na tym etapie postępowania administracyjnego jedynym sposobem obrony swych praw przez stronę jest weryfikacja wyników kontroli, która może nastąpić jedynie przez powtórzenie ważenia. Zasadność takiego wniosku jest tym bardziej oczywista, gdy przekroczenie nacisku osi na jezdnię jest stosunkowo niewielka, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie.

Kontrolowany kierowca podpisał ww. protokół bez zgłoszenia zastrzeżeń, potwierdzając tym samym ustalenia w nim poczynione. Przy podpisie kierowcy widnieje dodatkowa adnotacja: "Dane zawarte w protokole kontroli i załączniku są zgodne z prawdą i stanem faktycznym".

Strona nie ma bowiem możliwości obalenia dowodu z protokołu kontroli inaczej jak poprzez powtórzenie ważenia. Nie mniej w tej sprawie strona takiego wniosku nie zgłosiła, przynajmniej nie wynika to z akt sprawy, ani z treści podpisanego przez kierowcę strony protokołu kontroli. Oznacza to, że w tej sprawie domniemanie prawdziwości i autentyczności dokumentu urzędowego – protokołu kontroli nie zostało skutecznie obalone.

7. W ocenie Sądu zarzut strony, iż doszło do naruszenia art. 15 K.p.a, poprzez wydanie przez organ II instancji decyzji zmieniającej tożsamość przedmiotową sprawy jest niezasadny. Organ odwoławczy, w związku z odmienną oceną prawidłowo ustalonego stanu faktycznego przez organ I instancji, dokonał zmiany kwalifikacji naruszenia z uwagi na jego niewłaściwą subsumpcję przez organ I instancji. Powyższe działanie (tj. właściwa kwalifikacją naruszenia, w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny), nie zmienia w żaden sposób tożsamości przedmiotowej sprawy.

Sąd podziela w powyższym zakresie ocenę organu, iż zmiana treści rozstrzygnięcia organu I instancji w zaskarżonej decyzji odbyła się w sposób prawidłowy. Należy bowiem wskazać, iż kwestia przesłanek wyłączających odpowiedzialność Skarżącej, wskazanych w art. 140aa ust. 4 pkt 1, nie jest uzależniona od zakwalifikowania naruszenia do braku danego zezwolenia. GITD zasadnie wskazuje, iż strona nie przedstawiła stosownego zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Co zaś się tyczy naruszenia przepisu art. 15 k.p.a. to wyrażona w nim istota zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa różne organy tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zadaniem organu drugiej instancji w postępowaniu administracyjnym jest rozważenie, jak należy daną - indywidualnie rozpatrywaną - sprawę rozstrzygnąć zgodnie z zasadą praworządności i zasadą prawdy obiektywnej, a nie tylko, rozważyć czy utrzymać lub zmienić rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Obowiązkiem organu odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie sprawy, niezależnie od rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji.

Zasada dwuinstancyjności tworzy obowiązek merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy, który nie może ograniczyć się do kontroli zaskarżonej decyzji. Postępowanie odwoławcze nie może polegać tylko na kontroli postępowania organu pierwszej instancji, lecz powinno mieć miejsce ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy niejako "od nowa", bowiem organ odwoławczy nie jest związany poczynionymi przez organ I instancji ustaleniami i dokonaną oceną dowodów.

Organ odwoławczy może zawrzeć w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia taką argumentację, jaka doprowadziła go do podjęcia konkretnego orzeczenia, nawet jeśli było one odmienne od argumentacji zawartej w postanowieniu organu I instancji. "Rozszerzenie" argumentacji w uzasadnieniu postanowienia organu odwoławczego w odniesieniu do argumentacji zawartej w postanowieniu organu I instancji, nie narusza art. 15 k.p.a. Także w przedmiotowej sprawie uchylenie przez organ II instancji decyzji I instancji i rozstrzygnięcie merytoryczne sprawy decyzją nie naruszyło zasady dwuinstancyjności postępowania wyrażonej w art. 15 k.p.a.

Powyższe stanowisko można uznać za utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych albowiem znajduje w znacznym zakresie oparcie w ocenach prawnych zawartych - między innymi - w wyrokach WSA w Gdańsku: z dnia 30 sierpnia 2012 r II SA/Gd 400/12, czy też WSA w Warszawie I SA/Wa 873/11 (orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przytoczone wyżej poglądy sądów administracyjnych w pełni podziela WSA w Warszawie w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, a akceptacja tych poglądów oznacza równocześnie, że skarga i zarzuty w niej sformułowane nie zasługują na uwzględnienie.

8. Kolejny zarzut skargi dotyczy wykorzystania do pomiaru wagi całego zespołu pojazdów wagi typu [...], podczas gdy wagi te przeznaczona są do badania pomiaru nacisku pojedynczych kół bądź osi pojazdu.

Z akt sprawy wynika, że pojazd został zważony przy pomocy wag przenośnych do pomiarów statycznych typu [...] o nr fabr. [...] oraz [...], które legitymowały się ważnym w dniu kontroli świadectwem zgodności wydanym przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w P. w dniu [...] lipca 2011 r. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach.

Skarżąca zarzuca w skardze, że wagi użyte do pomiarów w trakcie kontroli typu [...], nie mogły być zastosowane do określenia masy całkowitej zespołu pojazdów. W tym zakresie odwołał się do generalnie do braku podstaw prawnych stosowanej przez organ procedury ważenia oraz pisma Prezesa Głównego Urzędu Miar skierowanego do Głównego Inspektora Transportu Drogowego.

Wyjaśnienia organu odwoławczego zawarte w zaskarżonej decyzji, są zdaniem Sądu wystarczające do przyjęcia, że przedmiotowych wag można było użyć do pomiarów dopuszczalnej masy całkowitej oraz nacisków osi wielokrotnych zespołu pojazdów poddanego kontroli w niniejszym postępowaniu administracyjnym.

9. Z akt sprawy wynika, że miejsce ważenia legitymuje się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia [...] maja 2013 r. który zatwierdza stanowisko do ważenia pojazdów. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu [...] o nr fabrycznym [...] i [...]. Wagi te w dniu kontroli legitymowały się ważnym świadectwem zgodności wydanym przez Okręgowy Urząd Miar w P. w dniu [...] lipca 2011 r., na podstawie dyrektywy Parlamentu Europejskiego Rady nr 2009/23/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. Dyrektywa ta została wdrożona do polskiego prawa rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności (Dz.U. z 2004 r. Nr 4, poz. 23) i weszła w życie wraz z przystąpieniem Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej. Zatem wagami tego typu organ mógł się posłużyć do ustalania dopuszczalnej masy całkowitej i nacisków osi kontrolowanego pojazdu wieloosiowego.

Zgromadzony materiał dowodowy w sposób pełny odzwierciedla ustalony w rozpatrywanej sprawie stan faktyczny. Z całokształtu materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że doszło do naruszenia obowiązku w zakresie posiadania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

W ocenie Sądu prawo do kontroli parametrów pojazdu i do nakładania kar za przekroczenie dopuszczalnych norm w tym zakresie wynika bezpośrednio z ustaw, zaś przyrządy pomiarowe zostały zalegalizowane stosownie do obowiązujących przepisów. Sąd podziela ocenę organu, że czynności pomiarowe wykonywane podczas kontroli drogowej nie mają charakteru czynności administracyjnych określonych w ustawie o transporcie drogowym i aktach wykonawczych. Ważenie pojazdów jest tylko czynnością techniczną zmierzającą do uzyskania pomiaru, który ma wykazać, czy dany pojazd spełnia określone normy, czy też nie.

Jak wyjaśnił organ odwoławczy, w punkcie 2.4 instrukcji obsługi wag użytych do kontroli dopuszczono sumowanie nacisków osi przy użyciu konfiguracji dwóch wag przy ważeniu różnego typu pojazdów, w tym z osiami wielokrotnymi.

Z kolei w punkcie 2.5 instrukcji obsługi wag znajduje się tabela obrazująca konfiguracje wag przy ważeniu różnego typu pojazdów, w tym pojazdów z osiami wielokrotnymi.

Z zestawienia tego wynika więc, że producent wag przewidział ważenie zestawów pojazdów z osiami wielokrotnymi przy użyciu dwóch wag i podkładek wyrównawczych.

Sposób ważenia przeprowadzony w trakcie kontroli jest prawidłowy, jeżeli spełniony został warunek homologacji wagi zawarty w Świadectwie Homologacji typu [...] o numerze [...] wydanym przez Federalny Instytut Fizyczno Techniczny PTB.

10. Zgodnie natomiast z pkt 5.1. warunki lokalizacji ww. homologacji wynika, iż "Powierzchnia wagi pomiarowej w obszarze osi (3 m z przodu i z tyłu wagi) musi znajdować się w tej samej płaszczyźnie co podłoże, szczególnie podczas ważenia pojazdów wieloosiowych. W razie potrzeby trzeba użyć podkładek wyrównujących".

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że powyższe warunki spełniono. W związku z tym zgodzić należy się z organem odwoławczym, iż procedura ważenia w tym zakresie przebiegła prawidłowo.

Czynność ważenia pojazdu jest czynnością stricte techniczną, zmierzającą do uzyskania pomiaru, który ma wykazać czy dany pojazd spełnia określone normy. Taka czynność jest regulowana w instrukcji obsługi wag zgodnie z którą dokonano ważenia przedmiotowego pojazdu. Sposób ważenia pojazdu w trakcie kontroli szczegółowo wyjaśniono skarżącemu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Zdaniem Sądu, w ustalonych w niniejszej sprawie okolicznościach faktycznych i prawnych, pomiar uzyskany w rezultacie przeprowadzonej kontroli należy uznać za przeprowadzony prawidłowo, a w konsekwencji jego wynik stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej na skarżącego.

W kontekście powyższych stwierdzeń powoływanie się w skardze na argumenty wynikające z przywoływanego pisma Prezesa Głównego Urzędu Miar, nie może wywołać zamierzonego skutku zakwestionowania zgodności z prawem kontrolowanych w niniejszej sprawie decyzji organów.

11. Sąd nie dopatrzył się także zarzuconych uchybień proceduralnych tj.: art. 6, 7, 8, 9, 10 i 68 K.p.a. W toku postępowania Skarżąca była właściwie informowana o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy oraz miała zapewniony czynny udział w postępowaniu, a przed wydaniem decyzji miała możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów.

Organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a) i swemu stanowisku dały wyraz w zaskarżonych decyzjach w sposób wymagany przepisem art. 107 § 3 k.p.a.

12. Podsumowując Sąd stwierdził niezasadność zarzutów skargi. Nie stwierdził natomiast z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.