Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 847/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2010-05-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Zatrudnienie
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 11 ust. 2
journal: Dz.U. 2009 nr 105 poz 869
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.
journal: Dz.U. 1983 nr 65 poz 294
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych.
article: art. 237
journal: Dz.U. 1998 nr 21 poz 94
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski (spr.) Sędziowie NSA Grażyna Radzicka WSA Maciej Jaśniewicz Protokolant Sekr.sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 maja 2010 r. sprawy ze skargi D.W. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu z dnia 06 sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2009 r. nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w P. utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z P. z dnia [...] r. nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia u D. W.-M. choroby zawodowej.

Powyższe decyzje wydano w następującym stanie faktycznym:

Decyzją z dnia [...] 2004 r. nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w P. utrzymał w mocy dwie decyzje Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. z dnia [...] r. i z dnia [...] r. o braku podstaw do stwierdzenia u D. W.-M. choroby zawodowej. Wyrokiem z dnia 29 czerwca 2006 r. w sprawie o sygn. akt IV SA/Po 270/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. uchylił decyzję z dnia [...] 2004 r. nr [...]. W uzasadnieniu wskazano organowi na konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego, szczegółowe ustosunkowanie się do zgromadzonej dokumentacji lekarskiej, a także na niezbędność uzyskania opinii z Instytutu Medycyny Pracy.

Po uzyskaniu opinii i po ponownym rozpatrzeniu sprawy w świetle uzupełnionego materiału dowodowego Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w P. decyzją z dnia [...] 2008 r. nr [...] w oparciu

o art. 5 pkt 4a ustawy z 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 ze zm.) stwierdził brak podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - przewlekłej choroby narządu głosu związanej z nadmiernym wysiłkiem głosowym - pkt 7 Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65, poz. 294) oraz brak podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej w postaci uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu - pkt 15 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych z 1983 r. W uzasadnieniu wskazano, że w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] 2007 r. wydanym przez Instytut Medycyny Pracy w Ł. nie stwierdzono przewlekłej choroby narządu głosu związanej z nadmiernym wysiłkiem głosowym ani uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu. Także badania i analiza dokumentacji przeprowadzone

w W.m Centrum Medycyny Pracy w P. oraz w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. nie dały podstaw do rozpoznania choroby zawodowej w rozumieniu § 1 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych z 1983 r.

W wyniku skargi D. W-M., w której wyraziła ona swoje niezadowolenie oraz wskazała na uchybienie wytycznym wyroku z dnia 29 czerwca 2006 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2009 r.

o sygn. akt IV SA/Po 511/09 postanowił uchylić decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w P.. Stwierdził, że skarga okazała się zasadna, jednakże z innych przyczyn aniżeli w niej wskazano. Przedstawienie motywów wyroku Sąd poprzedził stanowiskiem w odniesieniu do podniesionych zarzutów. Podkreślił, że organ drugiej instancji zastosował się do wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 29 czerwca 2006 r.

i prawidłowo uzupełnił postępowanie. Dodał też, że zebrane orzeczenia lekarskie nie budzą wątpliwości w świetle pozostałego materiału dowodowego, a także wydane zostały przez właściwych orzeczników i w zakresie ich kompetencji - stąd nie ma przeszkód by organy inspekcji sanitarnej oparły na nich rozstrzygnięcie. Przyczyną uchylenia zaskarżonej decyzji był natomiast fakt, że dotychczasowy wyrok z dnia 29 czerwca 2006 r. uchylał tylko zaskarżoną decyzję - dlatego Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny rozpatrując sprawę ponownie powinien mieć na uwadze nie tylko wytyczne z wcześniejszego wyroku Sądu, ale przede wszystkim okoliczność, że jest organem drugiej instancji i wiąże go katalog rozstrzygnięć określony w art. 138 § 1 i § 2 K.p.a. Tymczasem rozstrzygnięcie miało charakter decyzji pierwszoinstancyjnej. Zdaniem Sądu było to istotnym naruszeniem art. 138 § 1 i § 2 K.p.a.; Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny nie mógł wydać rozstrzygnięcia odpowiadającego

w swej treści orzeczeniom wydawanym przez organ pierwszej instancji. W końcowej części uzasadnienia wyroku Sąd wskazał też organowi na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2008 r. sygn. akt P 23/07 (Dz.U. Nr 116, poz. 740, publ. dnia 2 lipca 2008 r.), w którym stwierdzono, że art. 237 § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.)

w zakresie, w jakim przepisy te nie określają wytycznych dotyczących treści rozporządzenia, a także wydane na ich podstawie rozporządzenie Rady Ministrów

z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach, są niezgodne

z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Zaskarżoną w tej sprawie decyzją z dnia [...] 2009 r. nr [...] Państwowy Inspektor Sanitarny w P., na podstawie art. 5 pkt. 4a ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, § 1 ust. 1 i § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych w zw. z § 11 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 105, poz. 869) oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. z dnia [...] 2003 r. znak: [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u D. W.-M.. W uzasadnieniu wskazał,

że stosując się do zaleceń wyroku z dnia 29 czerwca 2006 r. sygn. akt IV SA/Po 270/06 organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej uzyskały wyczerpujące

i wszechstronnie uzasadnione opinie lekarskie uzupełniające (opinię lekarską Instytutu Medycyny Pracy w Ł. z dnia [...] 2007 r. nr [...], opinię lekarską W. Centrum Medycyny Pracy w P. z dnia [..] 2007 r. oraz opinię lekarską Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...] 2008 r.). Następnie Państwowy Inspektor Sanitarny wskazał, że Instytut Medycyny Pracy w Ł. w swojej opinii podtrzymał dotychczasowe stanowisko podkreślając, iż w orzeczeniu lekarskim

z dnia [...] 1999 r. nr [...], wydanym na podstawie konsultacji foniatrycznej rozpoznano dysfonię hyperfunkcjonalną i przewlekle zanikowe zapalenie krtani, które nie figurują wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych. Instytut Medycyny Pracy w Ł. wskazał również, że ponownie przeprowadzone badania lekarskie nie potwierdziły istnienia niedowładu mięśni wewnętrznych krtani, które stwierdzono podczas leczenia w Klinice Foniatrii i Audiologii w P.. Zdaniem Instytutu u D. W.-M. nie występuje choroba zawodowa narządu słuchu, albowiem ubytek słuchu u niej w 2007 r. wyniósł: [...], co wobec przeprowadzenia badań po 6 latach od przejścia na emeryturę, nie spełnia warunków wymaganego kryterium do rozpoznania zawodowego tła uszkodzenia słuchu. Podkreślono też, że w konsultacyjnym orzeczeniu lekarskim Instytutu Medycyny Pracy w Ł. z dnia [...] 2007 r. stwierdzono obserwację negatywną w kierunku przewlekłej choroby narządu głosu związaną z nadmiernym wysiłkiem głosowym (poz. 7 wykazu chorób zawodowych) oraz obserwację negatywną kierunku uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu (poz. 15 wykazu chorób zawodowych). Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wskazał dalej, że dotychczasowe stanowisko dotyczące braku podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej narządu słuchu

i przewlekłej choroby narządu głosu podtrzymało też W. Centrum Medycyny Pracy w opinii uzupełniającej z dnia [...] 2007 r. oraz Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. w opinii uzupełniającej z dnia [...] 2008 r. Powyżej wymienione opinie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny ocenił jako wiarygodne i wyczerpujące. Oprócz nich za podstawę decyzji przyjął również ustalenia wywiadu epidemiologicznego w przedmiocie narażenia skarżącej na nadmierny wysiłek głosowy oraz hałas w środowisku pracy. Powołał się w tym względzie na ustalenia zawarte w ostatniej decyzji w sprawie z dnia [...] 2008 r. Odnosząc się do wskazanej przez Sąd kwestii konstytucyjności podstaw orzekania o stwierdzeniu chorób zawodowych Państwowy Wojewódzki Inspektora Sanitarny wyjaśnił, że postępowanie wobec D. W.-M. zostało wszczęte przed dniem wejścia w życie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132, poz. 1115), wydanego w oparciu o art. 237 § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. z 1998r. Nr 21, poz. 94 ze zm.) Zgodnie z § 10 tego rozporządzenia sprawa była prowadzona w oparciu o przepisy obowiązujące do dnia 2 września 2002 r. - a więc rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 1983 r. Nr 65, poz. 294 ze zm.). Następnie organ zauważył, że wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2008 r. sygn. akt P 23/07 stwierdzono,

że art. 237 § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. z 1998r. Nr 21, poz. 94 ze zm.) w zakresie, w jakim przepisy te nie określają wytycznych dotyczących treści rozporządzenia, a także wydane na ich podstawie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r.,

w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania

w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. z 2002 r. Nr 132, poz. 1115) są niezgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Jednocześnie Trybunał Konstytucyjny orzekł, że powyższe przepisy tracą moc

z upływem 12 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw, tj. dnia 2 lipca 2009 r. Następnie uchwalono nowe przepisy regulujące kwestię chorób zawodowych w zgodzie z Konstytucją, a postępowania administracyjne w przedmiocie choroby zawodowej od dnia 3 lipca 2009 r. prowadzone są w oparciu o rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 105, poz. 869). Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wyjaśnił, że zgodnie z § 11 ust. 2 tego rozporządzenia postępowania w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych, wszczęte i niezakończone przed dniem 3 września 2002 r. są prowadzone na podstawie przepisów obowiązujących

w dniu ich wszczęcia, a więc w analizowanej sprawie: rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych. Zgodnie z § 1 ust. 1 tego rozporządzenia za choroby zawodowe uważa się choroby określone

w wykazie chorób zawodowych, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Właściwy państwowy inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej, gdy zostają spełnione łącznie następujące przesłanki: ocena narażenia zawodowego przeprowadzona przez organy państwowej inspekcji sanitarnej musi wykazać związek przyczynowy rozpoznanej choroby zawodowej z warunkami lub sposobem wykonywanej pracy; choroba zawodowa jest rozpoznana przez zakład służby zdrowia upoważniony do rozpoznawania chorób zawodowych; rozpoznanie schorzenia jako choroby zawodowej musi być objęte wykazem chorób zawodowych. Zdaniem Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w postępowaniu została spełniona tylko jedna z przesłanek - narażenie zawodowe skarżącej na czynniki szkodliwe (uciążliwe) w środowisku pracy.

W skardze D. W.-M. zarzuciła naruszenie:

– pozycji 7 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada

1983 r. w sprawie chorób zawodowych poprzez uznanie, że schorzenie na które cierpi skarżąca nie jest wymienione w pozycji 7 załącznika, podczas gdy - zdaniem skarżącej - w rzeczywistości jest tam zawarte,

– niewłaściwe zastosowanie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych w sytuacji, gdy jest to akt wydany na podstawie niekonstytucyjnej delegacji ustawowej, która została uchylona mocą wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2008 r. sygn. akt P 23/07, co narusza art. 92 ust. 1 i art. 2 Konstytucji,

– art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 190 § 1 i § 3 Konstytucji poprzez niezastosowanie się Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego do wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawartych w poprzednich wyrokach, w tym z dnia 29 czerwca 2006 r. (sygn. akt IV SA/Po 270/06) oraz z dnia 23 kwietnia 2009 r. (sygn. akt IV SA/Po 511/08) wydanych w sprawie, w szczególności do obowiązku wyjaśnienia możliwości zastosowania niekonstytucyjnego aktu podustawowego statuującego prawa stron w sytuacji, gdy zgodnie z treścią art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawa i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia,

– naruszenie art. 77 § 1 K. p. a. w zw. z art. 7 k. p. a., art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez uznanie,

że materiał dowodowy był wystarczający do wydania decyzji, w sytuacji istnienia wnioskowanej przez skarżącą dokumentacji medycznej (np. karta informacyjna leczenia szpitalnego z dnia 6 listopada 2001 r. podpisana przez prof. dr hab. med. A. O. z której to wynika, iż skarżąca cierpi na schorzenie zamieszczone w wykazie chorób zawodowych).

Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji

w całości jak i poprzedzających ją obu decyzji organu pierwszej instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi administracji. Wystąpiła nadto o przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego o zgodność z Konstytucją rozporządzenia, na podstawie którego wydano decyzję, a które to zostało wydane w oparciu o zakwestionowaną już przez Trybunał delegację ustawową zawartą w art. 237 Kodeksu pracy w brzmieniu z dnia wydania rozporządzenia. W uzasadnieniu skargi D. W.-M. podkreśliła,

że zdaniem organów stwierdzone u niej schorzenia nie figurują w wykazie chorób zawodowych. Tymczasem sam wykaz chorób zawodowych znajduje się w załączniku do rozporządzenia wydanego na podstawie niekonstytucyjnej delegacji ustawowej. Zwracał już na to uwagę Sąd, uchylając poprzednie decyzje organu administracji. Następnie skarżąca podniosła, że postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej zostało wszczęte przed dniem wejścia w życie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (wydanego w oparciu o art. 237 § 1 pkt 2 i 3 Kodeksu pracy) stąd zgodnie z treścią § 10 tego aktu sprawa była prowadzona w oparciu o przepisy obowiązujące do dnia 2 września 2002 r. - czyli rozporządzenie i wykaz chorób zawodowych z roku 1983 r. Także nowe rozporządzenie wydane w sprawie chorób zawodowych - rozporządzenie z 30 czerwca 2009 r. zawiera przepis przejściowy, iż postępowania w sprawie chorób zawodowych wszczęte i niezakończone do dnia 3 września 2002 r. prowadzone są na podstawie przepisów obowiązujących w dniu ich wszczęcia. D. W.-M. zwróciła uwagę, że Trybunał Konstytucyjny zakwestionował zarówno § 10 rozporządzenia z dnia 2002 r., jak i delegację ustawową na podstawie której zostało ono wydane. Podniosła, że na tej podstawie ustawowej wydano również rozporządzenie z 1983 r. stąd i ono nie powinno być w sprawie stosowane. Oznacza to, że stwierdzając chorobę zawodową organ administracji nie powinien opierać się na przepisach podustawowych, gdyż mają one wadliwe umocowanie. W sprawie skarżącej nie można się zatem powoływać na zamknięty katalog chorób zawodowych (określonych w niekonstytucyjnym rozporządzeniu), a sytuacja skarżącej powinna być oceniana indywidualnie z uwzględnieniem ponad 40-letniego stażu pracy w warunkach hałasu przekraczających dopuszczalne normy. Organ powinien posiłkować się definicją choroby zawodowej sformułowaną w Kodeksie pracy. W końcowej części skargi D.W.-M. stwierdziła, że naruszono art. 7 i 77 K.p.a. pomijając w sprawie kartę informacyjną leczenia szpitalnego z dnia [...] 2001 r. podpisaną przez prof. dr hab. med. A. O.. Wynika z niej, iż skarżąca cierpi na schorzenie zamieszczone w wykazie chorób zawodowych.

W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł

o jej oddalenie. Zdaniem organu zarzuty skarżącej dotyczące niewłaściwego rozpatrywania sprawy w oparciu o przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych nie zasługują na uwzględnienie.

Z uwagi na fakt, że postępowanie było wszczęte przed wejściem w życie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłoszenia podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach oraz przed wejściem w życie przepisów aktualnie obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2009 r. Nr 105, poz. 869) - zgodnie z § 11 ust 2 aktualnie obowiązującego rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych z dnia 30 czerwca 2009 r. postępowania w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych, wszczęte i niezakończone przed dniem 3 lipca 2009 r. są prowadzone na podstawie przepisów obowiązujących w dniu ich wszczęcia, to jest przepisów rozporządzenia z 1983 r. Zdaniem organu skarżąca mylnie przyjęła, że przypisy rozporządzenia z 1983 r. zostały uznane za niekonstytucyjne. Jest to wnioskowanie wbrew treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego oraz wbrew wyraźnemu zapisowi zawartemu w § 11 ust. 2 rozporządzenia z 2009 r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny stwierdził też, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut błędnej wykładni pozycji 7 załącznika do rozporządzenia z 1983 r. w sprawie chorób zawodowych. Wszystkie opinie, jakie zapadły w sprawie zostały wydane przez uprawnione lekarskie jednostki orzecznicze i zawierają stanowisko o braku podstaw do rozpoznania u D. W.-M. choroby narządu głosu i słuchu. Orzeczenia te były podstawą do wydania decyzji. Niezależnie organ odwoławczy wyjaśnił, że rozpoznanie na które powołuje się skarżąca - istnienie niedowładu mięśni wewnętrznych krtani, które stwierdzono podczas leczenia w Klinice Foniatrii i Audiologii w P. - nie jest ujęte w wykazie chorób zawodowych, a rozpoznanie chorobowe nie pochodzi od jednostki orzeczniczej uprawnionej do rozpoznawania chorób zawodowych, co podnosi Instytut Medycyny Pracy w Ł. w opinii z dnia [...] 2007 r. nr [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej u D. W.-M. zostało wszczęte

w 2000 r. (zob. k. 1-7 akt adm.). Jest to istotne, albowiem w myśl przepisów przejściowych obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji (jak też obecnie) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 105, poz. 869) postępowania w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych, wszczęte

i niezakończone przed dniem 3 września 2002 r. są prowadzone na podstawie przepisów obowiązujących w dniu ich wszczęcia, a więc - w tej sprawie - przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65, poz. 294). Podobny przepis intertemporalny znajdował się w poprzednio obowiązującym rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłoszenia podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132, poz. 1115). Zgodnie z § 10 tego rozporządzenia postępowanie w sprawie rozpoznania choroby zawodowej lub jej stwierdzenia, rozpoczęte przed dniem wejścia rozporządzenia w życie, należało prowadzić na podstawie dotychczasowych przepisów (tj. z 1983 r.).

W świetle powyższego zarzuty skargi dotyczące niekonstytucyjności podstawy zaskarżonego rozstrzygnięcia należy uznać za całkowicie bezzasadne. Aktualnie obowiązujące przepisy wykonawcze, wydane w oparciu o dostosowane do wymogów konstytucyjnych upoważnienie ustawowe z art. 237 § 1 pkt 3-6 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.), wprost odsyłają do stosowania przepisów rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983 r. Takie rozwiązanie intertemporalne, nakazujące stosować prawo dotychczasowe do spraw wszczętych przed określoną datą, a ściślej ujmując, przed datą wejścia w życie poprzedniego rozporządzenia z 2002 r., nie budzi zastrzeżeń co do zgodności

z Konstytucją.

W skardze D. W.-M. skoncentrowała się na wykazaniu,

że prawodawca wykonawczy nie mógł zawrzeć w rozporządzeniu odesłania do przepisów wcześniejszych, w tym przepisów rozporządzenia z 1983 r. w sprawie chorób zawodowych, albowiem były one wydane na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w Kodeksie pracy, które zakwestionował Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 19 czerwca 2008 r. sygn. akt P 23/07. Z takim rozumowaniem nie można się zgodzić. Po pierwsze wskazać należy,

że rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 lutego 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65, poz. 294) wcale nie zostało wydane na podstawie podważonego przez Trybunał Konstytucyjny art. 237 § 1 Kodeksu pracy, a w oparciu o art. 231 pkt 2 i 3 Kodeksu pracy (Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 ze zm.). Po drugie, nawet jeżeli z punktu widzenia współczesnych wymogów konstytucyjnych to upoważnienie ustawowe mogłoby być uznane za zbyt ubogie w treść, to nie można go skutecznie kwestionować, ponieważ weszło w życie i stanowiło podstawę do wydania aktów wykonawczych (m.in. rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych z 1983 r.) w okresie kiedy Konstytucja z 1997 r. jeszcze nie obowiązywała. Wreszcie, przyczyny z powodu których Trybunał Konstytucyjny stwierdził niekonstytucyjność art. 237 § 1 Kodeksu pracy, a w konsekwencji wydanego na jego podstawie rozporządzenia z 2002 r., nie dają podstawy do twierdzenia, że wszelkie regulacje dotyczące chorób zawodowych nie dają się pogodzić ze standardami konstytucyjnymi. Analiza wyroku o sygn. akt P 23/07 prowadzi wręcz do przeciwnego wniosku. Należy podkreślić, że Trybunał - pomimo orzeczenia niekonstytucyjności - nie wahał się czasowo utrzymać moc obowiązującą rozporządzenia do dnia 2 lipca 2009 r. Podał przy tym, iż sam fakt zamieszczenia katalogu chorób zawodowych

w akcie podustawowym nie stoi w sprzeczności z art. 92 ust. 1 Konstytucji. Konieczne jest natomiast oparcie go o upoważnienie ustawowe uzupełnione o stosowne wytyczne. Trybunał nie zakwestionował również katalogu chorób zawodowych jako takiego oraz procedur zawartych w rozporządzeniu w sprawie wykazu chorób zawodowych, uznając, że nie modyfikują one postępowania przewidzianego przez przepisy ustawy (K.p.a.). Wyjaśnił, że stanowią one jedynie jego uzupełnienie, uszczegółowienie i dostosowanie do specyfiki rozpatrywanych spraw.

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że odesłanie do wcześniejszych przepisów dotyczących chorób zawodowych, zawarte w aktualnie obowiązującym akcie podustawowym (rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych z 2009 r.), nie może być a priori uznawane za niekonstytucyjne. Zarzut niekonstytucyjności rozporządzenia wykonawczego z 2002 r. o chorobach zawodowych nie wiązał się bowiem z samą istotą zawartej tam regulacji, a z faktem braku dostatecznych wskazań w upoważnieniu zawartym w ustawie. Wyrok Trybunału o sygn. P 23/07 nie rzutuje zatem na ocenę treści rozporządzeń o chorobach zawodowych in meriti. Mając to na uwadze należy podkreślić, że aktualnie obowiązująca delegacja ustawowa zawarta w Kodeksie pracy została uzupełniona o wymagane Konstytucją wytyczne, które wiążą Radę Ministrów (art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 Kodeksu pracy). Wydane w oparciu o tą skorygowaną delegację rozporządzenie z 2009 r. znajduje już zatem prawidłowe umocowanie, a jego przepisy nie budzą wątpliwości Konstytucyjnych (z punktu widzenia wymogów art. 92 Konstytucji). Wydając rozporządzenie z 2009 r. Rada Ministrów zrealizowała wskazania treściowe z art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 Kodeksu pracy. W zakresie udzielonego upoważniania nie była natomiast ograniczona, jeśli chodzi o metody regulacji wykonawczej. Oznacza to,

że realizacja delegacji ustawowej przez Radę Ministrów mogła nastąpić również przez zawarcie w rozporządzeniu odesłań do innych aktów, w tym aktów wcześniejszych. Tak jest w przypadku § 11 ust. 2 rozporządzenia z 2009 r.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). O ile rzeczywiście we wcześniejszym wyroku wydanym w odniesieniu do tej sprawy (wyrok z dnia 23 kwietnia 2009 r. sygn. akt IV SA/Po 511/09) zwrócono uwagę na problem niekonstytucyjności rozporządzenia z 2002 r. w sprawie chorób zawodowych, to jednak kwestia ta straciła na aktualności w związku z wejściem w życie nowych, poprawionych pod względem wymogów Konstytucyjnych, regulacji rangi ustawowej (art. 237 Kodeksu pracy), jak i regulacji wykonawczych (rozporządzenie z 2009 r. w sprawie chorób zawodowych). Zaskarżona w tej sprawie decyzja została zatem oparta na prawidłowej i nie budzącej wątpliwości podstawie prawnej.

Nietrafne są też zarzuty dotyczące interpretacji pozycji 7 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych, a także zarzuty naruszenia art. 77 § 1 art. 7 i 10 K.p.a., poprzez niedostateczne wyjaśnienie okoliczności sprawy. Po pierwsze - z przyczyn wyjaśnionych powyższej - przepisy rozporządzenia z 1983 r. należy w tej sprawie stosować wprost (dotyczy to także wykazu chorób w załączniku). Nie ma zatem podstaw by przy stwierdzeniu danej choroby zawodowej odnosić się do innych przesłanek, w tym do ogólnej definicji choroby zawodowej zawartej w Kodeksie pracy. Po drugie, skarżąca zdaje się nie dostrzegać - na co słusznie zwraca uwagę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w odpowiedzi na skargę - że w tej sprawie aż trzy uprawnione jednostki zajęły zgodne, udokumentowane i uzasadnione stanowisko o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Rozpoznanie na które powołuje się D. W.-M. stwierdzone podczas leczenia w Klinice Foniatrii i Audiologii w P. nie jest natomiast ujęte w wykazie chorób zawodowych, a rozpoznanie nie pochodzi od jednostki orzeczniczej uprawnionej do rozpoznawania chorób zawodowych. Na marginesie wskazać też należy, że materiał dowodowy sprawy nie budził już wątpliwości Sądu orzekającego w sprawie wcześniej (wyrok z dnia 23 kwietnia 2009 r. sygn. akt IV SA/Po 511/09).

Mając na względzie powyższe Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżoną decyzję wydano zgodnie z prawem. Z tych przyczyn - działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - skarga podlegała oddaleniu.

mb