Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1119/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2020-01-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 9a
journal: Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Sędziowie: WSA Krystyna Daniel WSA Magda Froncisz Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi [ ] [ ] na decyzję Wojewody [ ] z dnia 28 czerwca 2019 r., znak: [....] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości skargę oddala.


UZASADNIENIE

Decyzją z 9 września 2014 r. znak: [...] Starosta [...] orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działki: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], obj. księgą wieczystą nr [...] [...], pół. w obr. [...]. ewid. Ś. m. K., w granicach wywłaszczonej na rzecz Skarbu Państwa części parceli katastralnej [...] kat. [...], b. gm. kat. G., na rzecz: M. K., W. S., I. K., K. M., A. S., D. M., I. R., W. Z., T. K. oraz I. K..

Orzekając w powyższy sposób organ I instancji oparł się na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, z którego w jego ocenie wynika, iż na przedmiotowym terenie w terminach wskazanych w art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami zrealizowano cel wywłaszczenia w postaci budowy podstacji prostownikowej trakcyjnej MPK [...]" przy ul. [...], natomiast teren wokół samego budynku podstacji, jak również jego najbliższe otoczenie, zgodnie z planem realizacyjnym będącym integralną częścią decyzji z 7 maja 1975 r. znak: [...] zostały zagospodarowane pod drogę dojazdową do samej podstacji, jak również do posesji Zgromadzenia Sióstr [...], co zostało przewidziane w decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości i odszkodowaniu z 6 sierpnia 1975 r. znak: [...], jak również w decyzji z 3 czerwca 1975 r. zatwierdzającej plan realizacyjny podstacji prostownikowej trakcyjnej MPK [...]" przy ul. [...] w K. wraz z drogą dojazdową i drogą zastępczą dojazdową do budynku mieszkalnego ww. Zgromadzenia.

Odwołanie od decyzji złożyli: W. Z., M. K., W. S., I. K., K. M., A. S., D. M. oraz I. R., podnosząc m.in., że: celem wywłaszczenia była jedynie budowa budynku stacji, który powstał na innej działce, niż objęte wnioskiem o zwrot, tj. na działce nr [...] (sąsiadującej z działką zawnioskowaną do zwrotu, nr [...]); brak jest dokumentów, które w sposób precyzyjny wskazywałyby na powstanie na nieruchomości zawnioskowanej do zwrotu drogi dojazdowej do budynku stacji oraz drogi dojazdowej zastępczej do budynku mieszkalnego Zgromadzenia Sióstr.

Decyzją z 10 lutego 2015 r. znak: [...] Wojewoda utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji.

Na skutek rozpoznania skargi na ww. decyzję organu odwoławczego, wyrokiem z 25 czerwca 2015 r., sygn.: n SA/Kr 395/15 Wojewódzki Sad Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, iż zasadny jest zarzut skargi o naruszeniu przez organy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego niezbędnego do rozpatrzenia sprawy materiału dowodowego. Zauważyć należy, że organ ograniczył się do zwrócenia się o dokumenty do MPK (por.k.200 akt administracyjnych) oraz do archiwum UMK (o dokumenty wywłaszczeniowe - k.48 akt administracyjnych). Pozyskane przez organ I instancji odpisy decyzji nie zawierają załączników graficznych, o których mowa w ich treści. Nadto kserokopia decyzji z dnia 20.07.1973 r (k.143) w końcowym jej fragmencie jest nieczytelna. Jak wynika z rozdzielnika tej decyzji była ona doręczana również innym podmiotom, należało więc podjąć próbę uzyskania jej czytelnego odpisu i załącznika graficznego. Również wniosek MPK z dnia 18.06.1973r (k. 183) zawierał załącznik graficzny, którego brak w aktach sprawy. To samo odnieść należy do decyzji z dnia 23.05.1975 r. (k.186), decyzji z dnia 3.06.1975 r.(k.!85), pisma MPK z dnia 1.07.1975 r. (k. 184). Jedyna mapa odzwierciedlająca lokalizację inwestycji - stacji prostownikowej trakcyjnej MPK "[...]" wraz z drogą dojazdową i drogą zastępczą dojazdową do budynku mieszkalnego Zgromadzenia Sióstr [...], będąca załącznikiem do decyzji z dnia 7.05.1975 r., znajduje się na k.233 akt. Jest to kserokopia mapy stanowiącej plan zagospodarowania terenu inwestycji - Internat Szkoła Zawodowa Międzyzakładowa [...]" przy ul. [...], której inwestorem były Zakłady Budowy Maszyn i Aparatury. Dokument ten zawiera również mniej czytelną rubrykę, z której wynika, że mapa ta stanowi także plan zagospodarowania terenu stacji prostownikowej, adnotację bez podpisu, że dokument stanowi załącznik do decyzji z dnia 5.05.1975 r. oraz załącznik do pisma MPK z dnia 22.04.1975 r. Nie wynika z niego kto sporządził na nim legendę i wrysował kolorowe linie stanowiące granice własności MPK, granicę działki sióstr SNMP oraz zaznaczył drogi i place. Nadto, legenda znajdująca się u góry dokumentu zawiera oznaczenia, których przedmiotu nie da się zidentyfikować na mapie, gdyż są tożsame z prawdopodobnie talami samymi oznaczeniami innych obiektów uwidocznionych na tej mapie. Rzeczą organu będzie zatem dołączenie do akt oryginału tego dokumentu. Zwrócić należy uwagę, że decyzja Prezydium Rady Narodowej z dnia 20.07.1973 r. [...] w przedmiocie zatwierdzenia planu realizacyjnego terenu Internatu Szkoty Zawodowej [...]" w K. [...] oraz stacji prostownikowej wydana była na podstawie art. 30 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o planowaniu przestrzennym. Decyzja z dnia 7.05.1975 r., podjęta na wniosek MPK z dnia 22.04.1975 r., jak również decyzja z dnia 3.06.1975 r. (którą zatwierdzono pod względem urbanistycznym i architektonicznym plan realizacyjny objęty załącznikiem nr [...] podstacji prostownikowej trakcyjnej MPK G. przy ul. [...] w K. wraz z drogą dojazdową i zastępczą drogą dojazdową do budynku mieszkalnego ZSS i uchylono jednocześnie decyzje z dnia 20.07.1973 r. w części objętej przedmiotową decyzją), wydane były na podstawie przepisów prawa budowlanego. Organ powinien dołożyć wszelkich starań celem uzyskania załączników graficznych opisanych w uzasadnieniu decyzji organu II instancji decyzji. Powinien zwrócić się do Archiwum Państwowego i do stron wymienionych w rozdzielnikach tych decyzji. Zwrócić również należy uwagę, że protokół oględzin z dnia 25.04.2014 r. (k.213) nie zawiera precyzyjnych ustaleń, a przede wszystkich szkicu uwidaczniającego obiekty, o których w nim mowa. Szkic taki powinien zostać sporządzony na mapie uwidaczniającej żądane do zwrotu działki. Nieczytelne są zdjęcia lotnicze mające przedstawiać sposób zagospodarowania terenu w 1975 r. oraz w 1982 r. Rację mają również skarżący, że organ nie dokonał ustaleń pozwalających stwierdzić, czy cel wywłaszczenia został zrealizowany na całym obszarze wszystkich działek objętych wnioskiem o zwrot. Podnieść również należy, że naruszenie przepisów proceduralnych czyni przedwczesnym odniesienie się do pozostałych zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego, gdyż ocena zastosowania przepisów prawa materialnego jest ściśle uzależniona od ustalenia prawidłowego stanu faktycznego sprawy. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonej decyzji jest prawidłowy, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez organ przepis prawa materialnego. Pozostaje jedynie stwierdzić, że Sąd podziela stanowisko organu, że ustalenie celu wywłaszczenia następuje poprzez przywołanie celu, jaki podano w decyzji wywłaszczeniowej. Jeżeli jednak cel wywłaszczenia został określony w sposób ogólnikowy, to prawidłowe określenie celu wywłaszczenia powinno zostać dokonane na podstawie całej dostępnej dokumentacji, która powstała przed wywłaszczeniem. Sąd uznał, że wystarczającym będzie uchylenie jedynie decyzji organu odwoławczego, co umożliwi Wojewodzie uzupełnienie materiału dowodowego."

Powyższe orzeczenie stało się prawomocne w związku z oddaleniem skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z l grudnia 2017 r., sygn.: I OSK 3004/15, w którym sąd stwierdził, że zakres koniecznego do uzupełnienie postępowania wyjaśniającego w przedmiotowej sprawie nie wykracza poza ramy wyznaczone przepisem art. 136 k.p.a.).

W toku ponownie prowadzonego postępowania odwoławczego ustalono, że wnioskodawczyni I. K. zmarła, zaś zgodnie z aktem poświadczenia dziedziczenia z 5 lipca 2017 r. Rep. A nr [...] spadek po zmarłej nabyli M. P. K., s. E. i I., oraz J. A. Ł., c. W. i K., którzy ustanowili swoim pełnomocnikiem w postępowaniu K. K. - Ł..

Rozpatrując ponownie odwołanie Wojewoda decyzją z dnia 28 czerwca 2019 r. nr [...], na podstawie art. 9a w związku z art. 142 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz. U. z 2018, poz. 2204 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 i 2 kpa

I. uchylił zaskarżoną decyzję w części orzekającej o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działki nr nr: [...], [...], [...], [...], [...], pół. w obr. [...]. ewid. Ś. m. K., w granicach wywłaszczonej na rzecz Skarbu Państwa części parceli katastralnej l. kat. [...], b. gm. kat G., na rzecz I. K. i orzekł o odmowie zwrotu ww. nieruchomości na rzecz M. K., oraz J. Ł.,

II. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałej części.

W uzasadnieniu wskazano, iż Starosta [...] prawidłowo ustalił, że przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona decyzją Naczelnika Urzędu Dzielnicowego K. Ś. z 6 sierpnia 1975 r. znak: [...], wydaną w trybie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (tekst jednolity: Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64), w związku z czym zastosowanie w stosunku do niej znajdują przepisy art. 136 ust. 3 i następne u.g.n. Jak ustalono, roszczenie o zwrot nieruchomości w przedmiotowej sprawie przysługuje wnioskodawczyni - W. Z. - osobom, które przyłączyły się do wniosku w toku postępowania - M. K., W. S., I. K., K. M., A. S., D. M., I. R., T. K. - oraz M. K. i J. K., którzy na zasadzie określonej w art 30 § 4 k.p.a. w związku z ww. art. 136 ust. 3 zd. 1 u.g.n. wstąpili w miejsce zmarłej I. K.. W świetle powyższego dwie pierwsze przesłanki zwrotu zostały spełnione, bowiem zawnioskowane do zwrotu działki o nr.: [...], [...], [...], [...] i [...] stanowią część wywłaszczonej nieruchomości - parceli katastralnej [...] b. gm. kat. G. - a z wnioskiem o jej zwrot wystąpiły (wszystkie) uprawnione osoby.

Organ odwoławczy wskazał na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 marca 2014 r., sygn.: P 38/11 (Dz. U. z 2014 r., póz. 376), stwierdzający, iż przepis art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n. - w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r" zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu - został uznany za niezgodny z art. 2 w związku z art. 165 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Jak wskazuje się w orzecznictwie, skutkiem powołanego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego jest to, że przepisów art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. - w zakresie wskazanych tam terminów - nie powinno stosować się do spraw o zwrot nieruchomości wywłaszczonych przed wejściem w życie - odpowiednio - ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. przed 1 stycznia 1998 r. - art. 137 ust. 1 pkt 1) oraz ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomości oraz o zmianie niektórych innych ustaw (tj. przed 22 września 2004 r. - art. 137 ust. l pkt 2) (por. np. wyroki: NSA w Warszawie - z 8 maja 2013 r., sygn.: I OSK 2205/11, z 12 lutego 2014 r., sygn.: I OSK 1663/12; z 10 kwietnia 2014 r" sygn.: I OSK 2391/12 i z 24 czerwca 2014 r., sygn.: I OSK 2876/12 - oraz wyroki WSA w Krakowie: z 11 września 2014 r., sygn.: II SA/Kr 923/14, z 9 października 2014 r., sygn.: II SA/Kr 1048/14, z 12 listopada 2014 r., sygn.: n SA/Kr 1066/14 i z 16 stycznia 2015 r., sygn.: II SA/Kr 1067/14 - wszystkie powoływane orzeczenia dostępne w internetowej bazie www.orzeczenie.nsa.gov.pl).

Mając powyższe na uwadze należy wskazać, iż podstawą dla oceny, czy mamy do czynienia ze stanem zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu jest precyzyjne ustalenie tego celu przez organ prowadzący postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości. W tym miejscu organ odwoławczy podziela stanowisko pełnomocnika odwołujących się, który wskazuje, że: "(...) ustalenie celu wywłaszczenia co do zasady, następuje poprzez przywołanie celu, jaki podano w decyzji wywłaszczeniowej". "Co do zasady" zatem należy mieć na uwadze, że organ nie ma problemów z ustaleniem celu wywłaszczenia, jeśli cel ten jest jednoznacznie określony w decyzji wywłaszczeniowej. Inaczej natomiast ustala się ów cel, gdy - jak wskazuje T. Woś w "Wywłaszczanie nieruchomości i ich zwrot", wydanie 5, Warszawa 2011, str. 437-438 - określony został w decyzji wywłaszczeniowej w sposób ogólnikowy, za pomocą określeń ogólnych, a nawet gdy brakuje określenia przeznaczenia nieruchomości. W takich wypadkach prawidłowe określenie celu wywłaszczenia powinno zostać dokonane na podstawie tych samych kryteriów, co niezbędność postępowania wywłaszczeniowego (tamże). Analiza całej dostępnej dokumentacji, która powstała przed wywłaszczeniem w celu przeprowadzenia postępowania wywłaszczeniowego powinna - w przedstawionej wyżej sytuacji - być podstawą do uszczegółowienia, doprecyzowania celu wywłaszczenia (tamże). Stanowisko takie potwierdzone zostało w wydanym w przedmiotowej sprawie, prawomocnym wyroku WSA w Krakowie z 25 czerwca 2015 r., sygn.: II SA/Kr 395/15. W niniejszej sprawie do takiego doprecyzowania doszło w postępowaniu przed organem I instancji, którego ustalenia w zakresie celu wywłaszczenia oraz spełnienia trzeciej przesłanki zwrotu, tj. zbędności wywłaszczonej nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, oparte zostały m.in. na dokumentach poprzedzających wydanie decyzji o wywłaszczeniu i odszkodowaniu z 6 sierpnia 1975 r. znak: [...]

Mając na uwadze zalecenia zawarte w ww. wyroku z 25 czerwca 2015 r., sygn.: II SA/Kr 395/15, podjęto czynności zmierzające do pozyskania oryginalnej dokumentacji dotyczącej inwestycji wskazanej w decyzji wywłaszczeniowej. W tym celu, pismami z 12 lipca 2018 r. zwrócono się do Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego S.A. w K., Archiwum Narodowego w K., Archiwum Akt Nowych w W., Referatu Archiwum Wydziału Organizacji i Nadzoru Urzędu Miasta K. oraz Archiwum Zakładowego Urzędu Marszałkowskiego Województwa w K. o informację, czy dysponują stosownymi dokumentami archiwalnymi. Pismem z 24 lipca 2018 r. Referat Archiwum Wydziału Organizacji i Nadzoru Urzędu Miasta K. poinformował, iż nie posiada w swoich zasobach poszukiwanej dokumentacji, podobnie jak Archiwum Narodowe w K. (pismo z 6 sierpnia 2018 r.) oraz Archiwum Akt Nowych w W. (pismo z 30 listopada 2018 r.). Pismem z 9 sierpnia 2018 r. Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne S.A. w K. przesłało uwierzytelnione kserokopie wniosku MPK w K. z 18 czerwca 1974 r. znak: [...] o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego (brak załączników) oraz pisma MPK w K. z 7 lipca 1975 r., znak [...] w sprawie wznowienia postępowania wywłaszczeniowego (brak załączników), informując, że nie posiada pozostałych dokumentów poszukiwanych przez organ oraz że od 2002 r. wszystkie urządzenia i dokumentacja zostały przekazane nowej jednostce miejskiej zajmującej się zarządzaniem infrastrukturą torowo-sieciową - Zarząd Dróg i Komunikacji w K.. Zadania ww. jednostki przejął następnie Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K., który w odpowiedzi na pismo organu odwoławczego z 31 sierpnia 2018 r. poinformował, iż nie posiada poszukiwanych dokumentów. Z kolei z zasobów Archiwum Zakładowego Urzędu Marszałkowskiego Województwa w K. wypożyczono zbiory dokumentów Biura Rozwoju K.: "Internat dla Zawodowej Szkoły Międzyzakładowej ul. [...] w K. (korespondencja, decyzje z zał. Graf.) 1972-1975" (sygn. akt [...]) oraz "Stacja prostownikowa trakcyjna "[...]i" ul. [...] w K. (informacje o terenie, decyzje dot. ustalenia miejsca i warunków realizacji inwestycji. Decyzja [...] z zał. graf., decyzja [...] z zał. graf. Skarga Sióstr [...] w K.) 1974-1976" (sygn. akt [...]

Z wypożyczonych akt pozyskano do akt sprawy czytelne, uwierzytelnione kserokopie: załącznika do decyzji Prezydium Rady Narodowej m. K. z 20 lipca 1973 r. znak: [...], zatwierdzające plan realizacyjny terenu Internatu Szkoty Zawodowej "[...]" w K. [...] oraz stacji prostownikowej, załącznika graficznego do decyzji Urzędu Miasta K. z 23 maja 1975 r. znak: [...] oraz załącznika graficznego do decyzji z 3 czerwca 1975 r. znak: [...], którą zatwierdzono pod względem urbanistycznym i architektonicznym plan realizacyjny podstacji prostownikowej trakcyjnej MPK G. przy ul. [...] w K. wraz z drogą dojazdową i zastępczą drogą dojazdową do budynku mieszkalnego ZSS.

Dokonując analizy zgromadzonego przez organ I instancji oraz uzupełnionego w sposób powyżej wskazany materiału dowodowego stwierdzono, iż w uzasadnieniu decyzji wywłaszczeniowej z 6 sierpnia 1975 r. znak[...] wskazano na niezbędność wywłaszczanych nieruchomości dla realizacji stacji przekaźnikowej oraz powołano, jako podstawę tejże realizacji, decyzję zatwierdzającą plan realizacyjny z 20 lipca 1973 r. znak: [...], która to z kolei -jak wynika z treści decyzji z 3 czerwca 1975 r. znak: [...] - uchylona została "w części objętej niniejszą decyzją". Decyzja z 3 czerwca 1975 r. znak: [...] zatwierdzała plan realizacyjny podstacji prostownikowej trakcyjnej MPK [...]" przy ul. [...] w K. wraz z drogą dojazdową oraz drogą zastępczą dojazdową do budynku mieszkalnego Zgromadzenia Sióstr [...]. Ponieważ decyzja ta wydana została jeszcze przed decyzją o wywłaszczeniu i odszkodowaniu z 6 sierpnia 1975 r. znak: [...] oraz częściowo uchyliła decyzję zatwierdzającą plan realizacyjny z 20 lipca 1973 r. znak: [...], należy uznać, iż nieruchomości wywłaszczone były niezbędne do zrealizowania inwestycji podstacji prostownikowej trakcyjnej wraz z drogą dojazdową i drogą dojazdową zastępczą (co obrazuje wykonane przez organ I instancji naniesienie granic przedmiotowej nieruchomości na fragment załącznika graficznego do decyzji z 3 czerwca 1975 r. znak: [...] - k.a. nr [...]). Do takiego wniosku prowadzi również analiza treści decyzji z 26 września 1975 r. znak: [...] wydanej na skutek wniesienia odwołania przez Zgromadzenie Sióstr [...] w K., utrzymującej w mocy decyzję o wywłaszczeniu i odszkodowaniu z 6 sierpnia 1975 r. znak: [...]. Celem wywłaszczenia wedle decyzji z 26 września 1975 r. znak: [...] była podstacja trakcyjna (a więc nie sama stacja przekaźnikowa, jako element podstacji trakcyjnej, lecz większa niż sama budowa stacji przekaźnikowej, inwestycja). Ponadto, w treści decyzji pojawia się wyjaśnienie co do drogi dojazdowej do posesji Zgromadzenia oraz zwiększeniu powierzchni terenu podlegającego wywłaszczeniu: "Jak wynika z pisma MPK z dnia 11IX 1975 roku znak [...] zwiększenie powierzchni terenu podlegającego wywłaszczeniu w stosunku do poprzednio złożonego wniosku wywłaszczeniowego nastąpiło na skutek mylnego dokonania pomiarów geodezyjnych przez byłą Pracownię Geodezyjną Prezydium DRN K., a także przez niezaprojektowanie drogi dojazdowej do posesji Zgromadzenia".

Po dokonaniu analizy akt przedmiotowej sprawy organ odwoławczy stwierdził, że na kilka miesięcy przed formalnym wywłaszczeniem doszło do modyfikacji sposobu określenia celu wywłaszczenia nieruchomości. W związku z powyższym ww. dokumenty potwierdzają, że celem, dla którego dokonane zostało wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości, była w efekcie budowa podstacji prostownikowej trakcyjnej wraz z drogą dojazdową oraz drogą zastępczą dojazdową, zaś teren projektowanej inwestycji miał zostać otoczony projektowaną oraz przeznaczoną do pozostawienia, istniejącą wówczas zielenią. W zakresie zbędności przedmiotowej nieruchomości realizując przytoczone na wstępie wskazania dotyczące tej kwestii zawarte w wyroku z 25 czerwca 2015 r., sygn.: II SA/Kr 395/15, pismem z 12 lipca 2018 r. zlecono organowi I instancji przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego poprzez pozyskanie do akt sprawy fragmentów mapy ewidencyjnej przedstawiające wydzielone geodezyjnie działki: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] obr. [...]. ewid. Ś. m. K., w granicach parceli [...], b. gm. kat. G. oraz ich naniesienie na znajdujące się w aktach sprawy zdjęcia lotnicze wykonane w 1975 r. i w 1982 r., dokładne ustalenie w terenie zakresu przebiegu pasa drogowego znajdującego się na przedmiotowej nieruchomości oraz sporządzenie i dołączenie go do akt przedmiotowej sprawy szkicu uwidaczniającego obiekty, o których mowa w protokole z oględzin przedmiotowych nieruchomości przeprowadzonych 25 kwietnia 2014 r. Pismem z 29 listopada 2018 r. organ I instancji przekazał materiały pozyskane w ramach przeprowadzonego, dodatkowego postępowania wyjaśniającego. W przesłanych materiałach znajduje się pismo Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. z 18 września 2018 r., do którego załączono mapę zasadniczą z wkreślonym zasięgiem pasa drogowego drogi publicznej - ul. [...] w K. (nie obejmującym przedmiotu postępowania) oraz elementy infrastruktury drogowej drogi wewnętrznej (krawędź jezdni, chodnika) zlokalizowane na działkach objętych postępowaniem zwrotowym. Dodatkowo poinformowano, iż ww. droga wewnętrzna jest niezbędna do obsługi działek nr [...] i nr [...], zabudowanych budynkiem podstacji trakcyjnej transportu zbiorowego [...] zarządzanej przez ww. jednostkę gminną. Z powyższej mapy wynika, iż działki nr [...] i nr [...] oraz części działek nr [...] i nr [...] zajęte są pod jezdnię betonową oraz krawędzie jezdni, działka nr [...] znajduje się na ogrodzonej posesji budynku podstacji trakcyjnej i stanowi wjazd na teren podstacji z placem manewrowym wykonane z betonu. Pozostałe części działek nr [...] i nr [...] stanowią teren zielony oddzielający ww. obiekty od zlokalizowanych na pomoc budynków mieszkalnych wielorodzinnych. Do akt sprawy przesłano także kopie pozyskanych wcześniej z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W. zdjęć lotniczych, przedstawiających sposób zagospodarowania przedmiotowego terenu w 1975 r. oraz w 1982 r., na które uprawniony geodeta mgr. inż. M. K. naniósł granice aktualnych działek ewidencyjnych oraz wywłaszczonej parceli [...]. Z porównania obu zdjęć ze znajdującymi się w aktach sprawy mapami oraz załącznikami graficznych wynika, że zdjęcie datowane na 1982 r. przedstawia teren zagospodarowany zgodnie z celem wywłaszczenia. Na zdjęciu tym widoczne są: budynek podstacji, teren wokół budynku, droga dojazdowa do budynku podstacji, droga dojazdowa do budynku sióstr zakonnych oraz istniejąca już wówczas częściowo zieleń. Na zdjęciu datowanym na 1975 r. w miejscu, gdzie wedle zdjęcia datowanego na 1982 r. powinien znajdować się budynek podstacji wraz z drogą dojazdową i drogą dojazdową zastępczą, widoczne są korony drzew, a teren późniejszego budynku podstacji jest terenem najprawdopodobniej zielonym (nie znajduje się na nim żaden budynek, widoczne są natomiast korony albo małych drzew, albo krzewy). Wynika stąd, że w latach 1975-1982 zrealizowany został, ustalony wyżej cel wywłaszczenia i taki stan zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości istnieje również obecnie, co potwierdzają ustalenia poczynione w trakcie oględzin przedmiotowej nieruchomości, przeprowadzonych 25 kwietnia 2014 r., potwierdzone z udziałem uprawnionego geodety oraz w obecności przedstawicieli na rozprawie przeprowadzonej przez organ I instancji 26 października 2018 r.

Mając na uwadze powyższe, organ odwoławczy uznał za niezasadne zarzuty sformułowanymi w odwołaniu, iż cel wywłaszczenia został przez organ I instancji określony błędnie.

Co do budowy drogi dojazdowej zastępczej: jak słusznie zauważają odwołujący, w aktach przedmiotowej sprawy znajduje się pismo Urzędu Miasta K. z 31 grudnia 1974 r. znak: [...] skierowane do pełnomocnika Zgromadzenia Sióstr [...], w którym poruszony został temat realizacji przez MPK drogi dojazdowej zastępczej. Jednakże, w ocenie tutejszego organu, droga ta nie miała tymczasowego charakteru w znaczeniu, jakie przypisują temu określeniu odwołujący. Z treści pkt 3 wskazanego wyżej pisma wynika, że dopiero ewentualna zmiana miejsca zamieszkania udaremnia konieczność realizacji zastępczej drogi dojazdowej. Ponadto na przedstawioną wyżej ocenę zbędności przedmiotowej nieruchomości nie ma żadnego wpływu okoliczność, iż aktualnie Zgromadzenie Sióstr [...] posiada bezpośredni dostęp do ulicy [...].

W świetle powyższych ustaleń organ odwoławczy stwierdził, że Starosta [...] prawidłowo orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości składającej się z działek: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], pół. w obr. [...] jedn. ewid. Ś. m. K., w granicach wywłaszczonej na rzecz Skarbu Państwa części parceli katastralnej 1. kat. [...], b. gm. kat. G., na rzecz wnioskodawców. Jednocześnie Wojewoda zobligowany był do uwzględnienia zmiany podmiotowej, jaka nastąpiła od momentu wydania zaskarżonej decyzji, wobec czego konieczna była częściowa korekta rozstrzygnięcia organu I instancji w zakresie wstąpienia w miejsce dotychczasowej wnioskodawczyni, I. K., jej spadkobierców - M. K. oraz J. Ł..

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożyli W. Z., M. K., W. S., I. K., K. M., A. S., D. M., I. R., T. K. zarzucając naruszenie:

- art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ugn poprzez orzeczenie o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości pomimo, że działki nr [...], [...], [...], [...] stały się zbędne na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.

- art. 7, 77 § 1 i 80 kpa w zw. z art. 137 ust. 2 ugn poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego niezbędnego do rozpatrzenia sprawy materiału dowodowego, który doprowadził do nieuprawnionego przyjęcia, że cel wywłaszczenia został zrealizowany na całym obszarze wszystkich działek objętych wnioskiem o zwrot w sytuacji, gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje, aby działki zawnioskowane do zwrotu miały zostać przeznaczone na urządzenie zieleni, ani że pokrywająca je trawa jest wynikiem zagospodarowania tych działek na cel związany z wywłaszczeniem, a równocześnie materiał ten jednoznacznie wskazuje, że budynek podstacji prostownikowej trakcyjnej oraz droga dojazdowa do tej podstacji są i były usytuowane na innych działkach niż zawnioskowane do zwrotu;

- art. 7, 77 § l i 80 kpa poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia całego niezbędnego do rozpatrzenia sprawy materiału dowodowego, co doprowadziło do nieustalenia, czy budowa drogi dojazdowej do Zgromadzenia Sióstr [...] mogła stanowić cel wywłaszczenia w rozumieniu przepisów art. 3.1 ustawy z dnia 12.03.1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości;

- art. 107 § 3 kpa poprzez pominięcie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oceny, czy budowa drogi dojazdowej do Zgromadzenia Sióstr [...] mogła stanowić cel wywłaszczenia w rozumieniu przepisów art. 3.1 ustawy z dnia 12.03.1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości;

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych.

Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że niniejsza sprawa poddana już była kontroli WSA w Krakowie, który prawomocnym wyrokiem z dnia 25 czerwca 2015 r. sygn. akt II SA/Kr 395/15 uchylił decyzję organu II instancji, wskazując jednocześnie w jakim zakresie powinno zostać uzupełnione postępowanie. Oceniając ponownie przeprowadzone postępowanie należy zaznaczyć, że organ zastosował się do wiążących go wytycznych Sądu i w zakresie możliwym do przeprowadzenia, uzupełnił materiał dowodowy i dokonał prawidłowej jego oceny.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu skargi, dotyczącego celu wywłaszczenia, należy wyrazić pogląd, że cel ten został ustalony przez organ prawidłowo. Z uwagi na znaczny upływ czasu od daty kiedy wydana była decyzja o wywłaszczeniu i istotną od tego czasu zmianę standardów prawnego redagowania przez organy aktów administracyjnych, brak jest podstaw do aprobaty dla stanowiska prezentowanego przez skarżących, aby cel wywłaszczenia ustalać w zasadzie wyłącznie, w oparciu o literalną treść decyzji wywłaszczeniowej, i to w sytuacji kiedy istnieje szereg innych dokumentów związanych z wywłaszczeniem, które dają podstawę do dokonania jednoznacznych i kompleksowych ustaleń, w jakim celu wywłaszczona została nieruchomość. Podkreślić przy tym należy, że decyzja o wywłaszczeniu z 6 sierpnia 1975 r. znak: [...] jako cel wywłaszczenia wskazuje "budowę stacji przekaźnikowej", a decyzja z dnia 26 września 1975 r. znak: [...], która utrzymała ją w mocy, jako cel wywłaszczenia wskazuje podstację trakcyjną. Nie są to natomiast pojęcia tożsame. Dlatego już ta okoliczność wskazuje, że przy ustalaniu celu wywłaszczenia nie jest dopuszczalne powoływanie się na literalną treść decyzji, która wydana była w innym systemie politycznym i prawnym, a jak można wnioskować z treści w/w decyzji, organy administracji nie przykładały istotnej wagi do precyzji w określeniu celu wywłaszczenia. Istotne jest natomiast – na co zwróciły uwagę organy – że obie te decyzje odwołują się do decyzji zatwierdzających plan realizacyjny budowy m.in. podstacji trakcyjnej. Cel wywłaszczenia należy zatem ustalać uwzględniając treść tych właśnie decyzji, przy czym z uwagi na okoliczność, że decyzja zatwierdzająca plan realizacyjny z 20 lipca1973 roku, uchylona została częściowo decyzją z 3 czerwca 1975 roku znak: [...], czyli jeszcze przed wydaniem decyzji o wywłaszczeniu, trafnie organ uznał, że cel wywłaszczenia należy ustalać z uwzględnieniem ostatecznie zatwierdzonego planu realizacyjnego, czyli zatwierdzającego budowę podstacji prostownikowej trakcyjnej MPK G. przy ul. [...] w K. wraz z drogą dojazdową oraz drogą zastępczą dojazdową do budynku mieszkalnego Zgromadzenia Sióstr [...].

Podkreślić też należy, że decyzja z o wywłaszczeniu i odszkodowaniu z 6 sierpnia 1975 r. znak[...] obejmowała nie tylko nieruchomości należące do poprzedników skarżących ale i nieruchomości należące do innych podmiotów, a powierzchnia wywłaszczonych terenów była nieadekwatna do tak określonego celu, jaki wskazują skarżący, w powołaniu się na samą decyzję o wywlaszczeniu. Dlatego również z tej przyczyny należy wyrazić pogląd, że celem wywłaszczenia było zrealizowanie całej inwestycji, czyli wszystkich prac i robót budowlanych, w tym zmiany organizacyjnej istniejącego układu komunikacyjnego, koniecznych dla wybudowania podstawowego obiektu jakim była podstacja trakcyjna wraz z infrastrukturą zapewniającą do niej dostęp i jej funkcjonowanie. W tym stanie rzeczy, jeśli w związku z tą podstawową inwestycją zaistniała konieczność wybudowania na nieruchomościach wywłaszczonych zastępczej drogi dojazdowej do budynku mieszkalnego Zgromadzenia Sióstr [...] (które też były podmiotem wywłaszczonym w związku z przedmiotową inwestycją), to realizacja tej drogi również mieściła się w celu wywłaszczenia. Jak natomiast wskazuje organ, okoliczność że aktualnie droga ta nie zapewnia Zgromadzeniu Sióstr [...] dostępu do drogi publicznej, nie ma znaczenia ani na płaszczyźnie ustalenia celu wywłaszczenia sprzed lat, ani też na płaszczyźnie oceny, czy cel wywłaszczenia został zrealizowany.

Odnosząc się do zarzutów, jakoby cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, również i w tym zakresie podzielić należy stanowisko organu. Z zebranego, w tym uzupełnionego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że w okresie wskazanym przez organ, wywłaszczony teren, w tym teren objęty kontrolowanym postępowaniem, został zagospodarowany zgodnie z ustalonym celem wywłaszczenia. Jest oczywiste, że działki objęte wnioskiem o zwrot nie zostały zabudowane samym budynkiem podstacji, niemniej jednak powstała na nich infrastruktura techniczna i komunikacyjna (szczegółowo opisana w zaskarżonej decyzji), która z jednej strony przewidziana była w decyzji zatwierdzającej plan realizacyjny, a z drugiej strony była konieczna do funkcjonowania podstacji oraz do zrealizowania celu wywłaszczenia jako całości, czyli obejmującego konieczny do wybudowania w związku z budową podstacji, nowy układ komunikacyjny, zapewniający dojazd do budynku mieszkalnego Zgromadzenia Sióstr [...]. Jest też oczywiste, że nie cały teren objęty wywłaszczeniem, w tym także nie cały teren objęty przedmiotowym wnioskiem został zabudowany i istnieje na nim również zieleń. Niemniej jednak nie można przyjmować tak jak skarżący, że na części terenu objętego wnioskiem nie zrealizowano w związku z tym celu wywłaszczenia, albowiem jak wynika z załączników graficznych do decyzji zatwierdzającej plan realizacyjny, na wywłaszczonym terenie zaplanowana została różnego rodzaju zieleń, w tym niska i wysoka oraz tereny trawiaste.

Konkludując należy wskazać, że przedstawione w skardze zarzuty nie zasługują z powyższych względów na uwzględnienie. Organ ponownie rozpoznając sprawę, przeprowadził postępowanie zgodnie z wytycznymi Sądu, a uzupełniony materiał dowodowy został przez niego prawidłowo oceniony, a na jego podstawie ustalono prawidłowo stan faktyczny. Odnośnie informacji przedstawionej na rozprawie, że decyzja o wywłaszczeniu z 6 sierpnia 1975 r. znak: [...], została w dniu 8 stycznia 2020 roku unieważniona, należy wskazać, że okoliczność ta nie ma charakteru prejudycjalnego dla niniejszego postępowania, gdyż na dzień wyrokowania decyzja o wywłaszczeniu pozostawała w obrocie prawnym. Jej ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego w późniejszym czasie, może mieć natomiast znaczenie na dalszych etapach lub w odrębnych postępowaniach nadzwyczajnych.

Mając powyższe na uwadze, Sąd w oparciu o art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.