Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 198/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2006-03-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Szumacher (spr.), Sędziowie Asesor WSA Danuta Oleś, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Protokolant Monika Szymańska, po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi P. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 4 marca 2004 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za sierpień 1999r. oddala skargę


UZASADNIENIE

W wyniku przeprowadzonej kontroli skarbowej w zakresie rzetelności i prawidłowości rozliczeń w podatku od towarów i usług za lata 1997-2000 z tytułu prowadzonej przez P.B. działalności gospodarczej w przedmiocie usług transportowych, handlu częściami samochodowymi i autohandlu inspektor ustalił, że kontrolowany w badanym okresie nie wykazał związanej z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą sprzedaży 6 samochodów, 3 silników, nadwozia samochodowego oraz lawety samochodowej, przez co zaniżył przychód w poszczególnych latach oraz przekroczył w lipcu 1999 r. kwotę limitu wartości sprzedaży w wysokości 80.000 zł upoważniającego do zwolnienia podmiotowego. W konsekwencji organ skarbowy dokonał rozliczenia P.B. w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od lipca 1999 r. do grudnia 2000 r. Wydana w dniu [...] decyzja inspektora została uchylona przez organ odwoławczy, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia, podobnie jak decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...]. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ pierwszej instancji wydał kolejną decyzję – z dnia [...] nr [...] – którą określił P.B. wysokość zobowiązania podatkowego za poszczególne miesiące w okresie od lipca 1999 r. do grudnia 2000 r., w tym za sierpień 1999 r. w kwocie 464 zł.

Po rozpatrzeniu złożonego odwołania organ odwoławczy uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie w zakresie rozliczenia za lipiec 1999 r. i określił w tej części zobowiązanie, a utrzymał w mocy w zakresie rozliczenia miesięcy od września 1999 r. do grudnia 2000 r. Natomiast w zakresie sierpnia 1999 r. orzekł, iż zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie. Było nim postanowienie z dnia [...], którym organ odwoławczy zwrócił sprawę organowi pierwszej instancji celem dokonania wymiaru uzupełniającego w rozliczeniu za ten miesiąc z powodu nieprawidłowego zakwalifikowania do rozliczenia za lipiec 1999 r. sprzedaży samochodu marki Honda Prelude, dokonanej w sierpniu 1999 r.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej zmienił swoją decyzję z dnia [...] w ten sposób, że określił P.B. wysokość zobowiązania w podatku VAT za sierpień 1999 r. w kwocie 5.873 zł. (z 464 zł).

Powyższe rozstrzygnięcie utrzymał w mocy Dyrektor Izby Skarbowe decyzją z dnia [...] nr [...]. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy wskazał, iż w sprawie kwestią sporną jest zakwalifikowanie przez organy podatkowe sprzedaży samochodu osobowego Honda Preludu jako dokonanej w ramach prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej i opodatkowaniem jej podatkiem od towarów i usług, podczas gdy skarżący traktował samochód ten jako swoje mienie osobiste. Organ odwoławczy podał, iż podatnik rozpoczął działalność gospodarczą dnia 4 października 1990 r. w zakresie handlu artykułami branży przemysłowej, kaset magnetofonowych i kaset czystych video oraz punktu małej gastronomii, a następnie w dniu 11 kwietnia 1997 r. zmienił jej zakres na usługi transportowe, handel częściami samochodowymi używanymi i artykułami przemysłowymi (z wyłączeniem objętych koncesjonowaniem i prawem zabronionych) oraz auto-handel. Ustalając stan faktyczny sprawy, organ odwoławczy wymienił dokonane przez podatnika w latach 1997-2000 transakcje kupna-sprzedaży samochodów osobowych (najczęściej powypadkowych) oraz podzespołów samochodowych, których nie zaewidencjonował w urządzeniach podatkowych. I tak podatnik zakupił w dniach: 26 sierpnia 1997 r. lawetę samochodową nr ramy [...] za kwotę 3.000 zł, 29 października 1997 r. karoserię silnika nr [...] za kwotę 341,10 zł, 2 grudnia 1997 r. samochód osobowy marki Mazda 323F nr rejestracyjny [...], nr podwozia [...] za kwotę 10.000 zł, 16 grudnia 1997 r. silnik nr [...] do samochodu marki Suzuki za kwotę 11.200 zł, 18 grudnia 1997 r. silnik nr [...] do samochodu marki Honda za kwotę 1.350 zł, 22 października 1998 r. samochód osobowy marki BMW nr nadwozia [...] za kwotę 1.500 zł, 29 maja 1999 r. samochód osobowy marki Peugeot 406 o nr. rej [...] za kwotę 8.000 zł, 18 grudnia 2000 r. samochód osobowy Renault Laguna o nr rejestracyjnych [...] za kwotę 10.000 zł. Dokonane przez podatnika transakcje sprzedaży to w roku 1997: silnik rok prod. 1979 o pojemności 1600 , nr [...] za kwotę l.000 zł (w dniu 14 marca 1997 r.), silnik VWLT b/n z samochodu o nr rejestracyjnym [...] za kwotę 800 zł (w dniu 5 kwietnia 1997 r.), nadwozie samochodu marki Peugeot 405 rok prod. 1990, nr [...] za kwotę 9.500 zł (w dniu 9 lipca 1997 roku ); w roku 1998: samochód marki Mazda 328F nr rejestracyjny [...] w kwocie 14.800 złotych (w dniu 9 lipca 1998 r.), samochód osobowy Suzuki Baleno nr rejestracyjny [...] w kwocie 21.000 zł (w dniu 3 października 1998 roku), samochód ciężarowy Volkswagen LT 35D nr rejestracyjny [...] w kwocie 13.000 zł (w dniu 4 czerwca 1998 r.); w roku 1999: samochód marki BMW 318 nr nadwozia [...] o nr rejestracyjnym [...] w kwocie 34.000 zł (w dniu 18 maja 1999 r.), samochód osobowy Honda Prelude nr rejestracyjny [...] w kwocie 30.000 zł (w dniu 30 sierpnia 1999 r.), blok silnika nr [...] w kwocie 2.000 zł (w dniu 25 stycznia 1999 r.); w roku 2000: samochód osobowy marki Peugeot 406 l, 9D o nr rejestracyjnym [...] w kwocie 33.000 zł (w dniu 20 lipca 2000 r.), lawetę samochodową o nr rejestracyjnym [...] w kwocie 3.600 zł (w dniu 9 października 2000 r). Następnie dyrektor izby skarbowej podał przykładowe transakcje sprzedaży samochodów dokonanych po uprzednim ich remoncie i użytkowaniu przez okres co najmniej półroczny, po cenach znacznie wyższych od zakupu, i tak: samochód osobowy Mazda zakupiono za 10.000 zł, sprzedano za 14.800 zł, samochód osobowy Suzuki Baleno zakupiono za 16.200 zł, sprzedano za 21.000 zł, samochód ciężarowy Volkswagen LT zakupiono za 2.500 zł, sprzedano za 13.000 zł, samochód BMW zakupiono za 1.500 zł, sprzedano za 34.000 zł, samochód Honda Prelude zakupiono za 6.000 zł, sprzedano za 30.000 zł, samochód Peugot 406 zakupiono za 8.000 zł, sprzedano za 33.000 zł, lawetę samochodową zakupiono za 3000 zł, sprzedano za 3.600 zł. Ponadto na podstawie informacji uzyskanej ze Starostwa Powiatowego w L. ustalono, że w latach 1993-1996, tj. przed okresem objętym kontrolą, podatnik sprzedał 5 samochodów osobowych. W badanym okresie podatnik nabywał też nieruchomości, których zakup finansował między innymi ze środków pochodzących ze sprzedaży samochodów. W roku 1997 podatnik wydzierżawiał 3 lokale, a w 2000 r. już 7 lokali.

W ocenie organu odwoławczego wskazane okoliczności jednoznacznie wskazują, że działalność podatnika charakteryzowała się powtarzalnością podejmowanych działań i była zorganizowana. Podatnik kupował bądź też sprowadzał z zagranicy samochody powypadkowe, karoserie i bloki silników, montował je, bądź składał doprowadzając do stanu używalności, a następnie sprzedawał ze znacznym zyskiem. Oznacza to, że były to racjonalne działania podatnika zmierzające do uzyskania korzyści finansowych.

Powyższe dowodzi, że podatnik kupował, remontował i sprzedawał samochody, czyli prowadził typową działalność gospodarczą w zakresie handlu samochodami i częściami samochodowymi używanymi (zgodnie z dokonanym wpisem do ewidencji działalności gospodarczej Burmistrza Miasta L.). Częstotliwość i powtarzalność czynności kupna i sprzedaży samochodów w celach zarobkowych, wbrew twierdzeniom podatnika, nosi wyraźnie znamiona działalności gospodarczej. W przedstawionym stanie faktycznym podatnik już od dokonania pierwszej czynności sprzedaży obowiązany był do prowadzenia ewidencji oraz składania w urzędzie skarbowym comiesięcznych deklaracji dla podatku od towarów i usług oraz do obliczania i wpłacania bez wezwania tego podatku za okresy miesięczne na rachunek właściwego urzędu skarbowego, zgodnie z zapisem art.14 ust. 10 pkt l lit.b) ustawy o podatku od towarów i usług i podatku akcyzowym.

Dyrektor nie zgodził się ze stwierdzeniem organu pierwszej instancji, że skarżący stał się podatnikiem podatku od towarów i usług z tytułu uzyskania obrotu z najmu oraz prowadzonej działalności gospodarczej dopiero w momencie przekroczenia kwoty ustalonego w ustawie limitu 80.000 zł (art.14 ust.3 ustawy ), tj. w lipcu 1999 roku. Skoro bowiem podatnik prowadził działalność gospodarczą – to niewątpliwie były to czynności wykonywane w sposób częstotliwy, nawet wówczas, jeżeli sprzedał dwa samochody w ciągu roku. W takiej sytuacji każda sprzedaż rodziła obowiązek podatkowy - co powodowało, że w świetle art. 5 ust. l pkt l cyt. ustawy o podatku VAT skarżący był podatnikiem podatku od towarów i usług.

W ocenie organu odwoławczego nieprzekonująca jest argumentacja podatnika, który twierdzi, że tak częste transakcje zakupu i sprzedaży samochodów osobowych wynikają z jego pasji, zaś posiadane samochody służyły potrzebom transportowym jego rodziny. Dyrektor Izby podkreślił, że znana jest mu praktyka sprzedaży samochodów osobowych przez osoby trudniące się auto-handlem po upływie 6 miesięcy od ich zakupu w celu "uwolnienia się" od opodatkowania podatkiem dochodowym i podatkiem VAT. W ocenie organu, podatnik w ten sposób chce uprawdopodobnić, że dokonywana przez niego sprzedaż samochodów nie była działalnością gospodarczą.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, P.B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji, skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego zawartych w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w art. 20, 21 ust. 1 i 32 ust. 1 w zakresie naruszenia niezbywalnych praw do własności prywatnej oraz równości wobec prawa; naruszenie przepisów prawa materialnego zawartych w art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1 pkt 5 oraz art. 14 ust. 10 pkt 1 lit. b) ustawy o podatku od towarów i usług; naruszenie przepisów prawa procesowego określonego w art. 120, 121, 122 i 191 Ordynacji podatkowej w związku z art. 31 ustawy z dnia 28 września 1991 roku o kontroli skarbowej w wyniku nieprzestrzegania zasad postępowania określonych w tych artykułach, a w szczególności niewyjaśnieni wszystkich okoliczności faktycznych mających istotne znaczenie dla obiektywnego rozstrzygnięcia sprawy.

Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania.

Sąd w składzie orzekającym rozpoznający niniejszą sprawę w całości podziela argumentację i stanowisko wyrażone w wyroku z dnia 28 lutego 2006 r., sygn. akt I SA/Gd 1339/03 oddalającego skargę P.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec 1999 r. oraz poszczególne miesiące od września 1999 r. do grudnia 2000 r.

W przywołanym wyroku wskazano, że ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w kontrolowanym okresie, regulując podmiotowy i przedmiotowy zakres opodatkowania podatkiem VAT, nie posługuje się wyraźnie pojęciem "działalność gospodarcza". W świetle art. 5 ust. 1 pkt 1 tej ustawy podatnikami są m.in. osoby fizyczne, mające siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli wykonują we własnym imieniu i na własny rachunek czynności, o których mowa w art. 2 (np. dokonują sprzedaży ), w okolicznościach wskazujących na zamiar ich wykonywania w sposób częstotliwy, nawet jeżeli zostały wykonane jednorazowo, a także wówczas, gdy czynności te polegają na jednorazowej sprzedaży rzeczy ...

Z powyższego wynika, że sprzedaż podlega opodatkowaniu podatkiem VAT, jeżeli jej przedmiotem są towary lub usługi w rozumieniu art. 4 pkt 1 i 2 ustawy, przy czym wykonywana powinna być w okolicznościach wymienionych w jej art. 5, tzn. wskazujących na zamiar wykonywania ich w sposób częstotliwy, z wyjątkiem importu towarów i usług, które to czynności podlegają opodatkowaniu nawet przy jednorazowym ich wykonywaniu bez konieczności wykazywania zamiaru częstotliwości.

Definicja podatnika w rozumieniu art. 5 ust.1 pkt. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 roku w głównym swym zrębie znaczeniowym dotyczy przedsiębiorców. Taki sposób definiowania podmiotów prowadzących działalność gospodarczą nie jest czymś nowym w systemie prawa, przy czym sformułowanie "na czyjś rachunek" zawierał art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 roku o działalności gospodarczej, definiujący przedsiębiorcę jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą na swój rachunek, zaś pod rządami ustawy z dnia 17 grudnia 1999 roku – Prawo działalności gospodarczej ustawodawca w art. 2 pkt. 2 wskazuje, że przedsiębiorcą jest m.in. osoba fizyczna, która zawodowo, we własnym imieniu podejmuje i wykonuje działalność gospodarczą. Sformułowania te można przetłumaczyć jako: wykonywanie czynności "we własnym interesie", dla "własnych celów", czy "dla własnych potrzeb". Sformułowanie to dotyczy również wykonywania czynności "na własne ryzyko". Innymi słowy podatnikiem w rozumieniu art. 5 ustawy o VAT zawsze będzie osoba, która spełnia powyższe kryteria.

Na gruncie rozpatrywanej sprawy istota sporu zakreślonego treścią skargi sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy sprzedaż samochodów osobowych – które podatnik traktował jako swoje mienie osobiste, związane ze "sferą życia prywatnego" – należy potraktować jako sprzedaż w ramach prowadzenia działalności gospodarczej i w konsekwencji opodatkować ją sprzedaży podatkiem od towarów i usług.

Z niezakwestionowanych ustaleń faktycznych zaskarżonej decyzji wynika, że podatnik dokonał w latach 1997-2000 szeregu transakcji polegających na wielokrotnym zakupie i sprowadzeniu z zagranicy części samochodowych oraz uszkodzonych samochodów, a następnie po wyremontowaniu tych samochodów sprzedawał je (a także części) z zyskiem – co wynika z porównania cen zakupu i sprzedaży. Podatnik tak częsty zakup i sprzedaż argumentował swoją pasją w remontowaniu uszkodzonych samochodów i doprowadzeniu ich do używania. Samochody te, jak twierdził, służyły następnie potrzebom osobistym rodziny, o czym świadczą umowy ubezpieczenia, przy czym ich sprzedaży dokonywał m.in. w sytuacji, gdy utracił do nich zaufanie lub wolał zamienić samochód na lepszy, a co za tym idzie odpowiadający jego aktualnym wymaganiom

W świetle tych niespornych faktów, należy zgodzić się ze stanowiskiem organów podatkowych, że zakwestionowane przez nie czynności skarżącego stanowiły, ze względu na częstotliwość oraz przedmiot transakcji, działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy w VAT. Działalnością gospodarczą strony w kontrolowanym okresie lat 1997-2000 były usługi transportowe, handel częściami samochodowymi i autohandel, co w konfrontacji do ilości zakupionych i sprzedanych samochodów w ramach tej działalności (po jednym samochodzie w roku 1997 i 1999) z ilością pojazdów kupionych i sprzedanych poza ewidencją w tym samym okresie, jednoznacznie świadczy o dokonywaniu tych czynności w ramach działalności gospodarczej. Również wyjaśnienia skarżącego złożone do protokołu z dnia 19 marca 2003 roku w części dotyczącej częstotliwości transakcji dowodzą, że kupował on samochody w różnym stanie, ponieważ jest pasjonatem w doprowadzaniu tych rzeczy do stanu używalności, remontował je i po jakimś czasie sprzedawał, nie zaprzeczają gospodarczemu charakterowi tych czynności, wskazują jedynie, że strona prowadziła działalność gospodarczą w postaci obrotu samochodami i podzespołami samochodowymi, będącą jednocześnie jej pasją.

Tak jednak określona działalność gospodarcza była wyłączona z mocy art. 14 ust.10 pkt 1 lit "b" ustawy ze zwolnienia podmiotowego, podatnik bowiem, sprzedając wyroby akcyzowe (samochody osobowe) już od dokonania pierwszej czynności sprzedaży miał obowiązek prowadzenia ewidencji tej sprzedaży i składania comiesięcznych deklaracji dla podatku od towarów i usług oraz do obliczania i wpłacania bez wezwania tego podatku za okresy miesięczne na rachunek właściwego urzędu skarbowego.

Reasumując, zasadnie skonstatowały organy obu instancji, że sprzedaż taka w świetle art. 5 ust.1 pkt 1 ustawy rodziła obowiązek podatkowy, a skarżący był podatnikiem podatku od towarów i usług.

Sąd nie dopatrzył się również naruszenia zasad określonych w art.art. 120,121,122 i 191 Ordynacji podatkowej, gdyż dokonana przez organy podatkowe ocena zaistniałych w przedmiotowej sprawie zdarzeń gospodarczych, nie wykracza poza granice swobodnej ich oceny, a zaskarżona decyzja zawiera stosowną ocenę stanu faktycznego sprawy, w sposób wystarczający wyjaśniając kwestie sporne pomiędzy stronami. W sprawie został zgromadzony wyczerpujący materiał dowodowy oraz obiektywnie rozpatrzono wątpliwości i uwagi zgłaszane przez stronę, w podstawie prawnej jak i uzasadnieniu decyzji przywołane zostały przepisy prawa materialnego i procesowego, które znalazły zastosowanie, a to z kolei czyni zaskarżoną decyzję, jako pozbawioną zarzucanych wadliwości, prawidłową.

W związku z powyższym Sąd, nie dopatrując się naruszeń prawa materialnego i procesowego, które powodowałyby konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).