Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 1122/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2018-03-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 15, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 71, art. 3 ust. 1 pkt 13, art. 80
journal: Dz.U. 2016 poz 353
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Asesor WSA Zbigniew Kruszewski Protokolant sekr. sąd. Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2018 r. sprawy ze skargi D.O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia oddala skargę.


UZASADNIENIE

I.

I.1. Decyzją z dnia [...] września 2017 r., nr [...] i [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołań E.O. i D.O. od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] czerwca 2017, nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie mechaniczno-biologicznej oczyszczalni ścieków wraz z budową sieci kanalizacyjnej ciśnieniowej dosyłowej w obrębie miejscowości [...] uchyliło decyzję organu I instancji w części to jest:

– punkcie 2: "Wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia na etapie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia",

– punkcie 3: "Wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji...";

– punkcie 6:"Charakterystyka przedsięwzięcia (załącznik nr 1) stanowi integralną część niniejszej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia"i w tym zakresie wydało orzeczenie o następującej treści:

"2. Wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia na etapie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia :

2.1 W celu ograniczenia uciążliwości hałasowej podczas realizacji przedsięwzięcia prace budowlane prowadzić wyłącznie w porze dziennej (między godziną 6.00 - 22.00),

2.2. W fazie realizacji przedsięwzięcia zaplecze budowy zlokalizować na terenie utwardzonym, poza bezpośrednim zasięgiem koron drzew, substancje mogące zanieczyszczać środowisko gruntowo-wodne przechowywać w szczelnych pojemnikach,

2.3. Przy realizacji odcinków kanalizacji przebiegających w obrębie obszaru mającego znaczenie dla Wspólnoty "[...]" (ok. 30 m) oraz przez tereny leśne w obrębie Obszaru Chronionego Krajobrazu "[...]" zastosować technologie bezwykopowe (przecisk lub przewiert sterowany),

2.4. Prace budowlane prowadzić poza głównym okresem łęgowym ptaków, tj. poza miesiącami kwiecień, maj, czerwiec,

2.5. Powstałe wykopy zasypywać w czasie możliwie najkrótszym od momentu ich powstania; przed zasypaniem należy skrupulatnie sprawdzić, czy w wykopie nie znajdują się żywe zwierzęta (w tym płazy, gady i drobne ssaki), które należy ostrożnie usunąć i przenieść w bezpieczne miejsca poza zasięg robót,

2.6. Ogrodzić teren budowy gęstą siatką w celu zabezpieczenia przed przedostawaniem się zwierząt.

2.7. Szalunki w wykopach podnieść do wysokości min. 30 cm

2.8. Dokonywać systematycznej kontroli wszystkich maszyn i urządzeń pod kątem wzrostu hałasu, a w razie wystąpienia przekroczeń przeprowadzać naprawy oraz dodatkowe izolacje akustyczne,

2.9. Wycinkę drzew i krzewów ograniczyć do niezbędnego minimum i przeprowadzić poza okresem lęgowym ptaków, przypadającym od 15 marca do 15 sierpnia, a w innym terminie w przypadku potwierdzenia przez specjalistę ornitologa braku lęgów (gniazd) chronionych gatunków ptaków w obrębie drzew przeznaczonych do wycinki.

2.10. Drzewa i krzewy nie podlegające usunięciu, a znajdujące się w obrębie inwestycji zabezpieczyć przed:

a) uszkodzeniami mechanicznymi pni drzew, np. poprzez zastosowanie osłon (odeskowanie),

b) przesuszeniem brył odkrytych korzeni drzew i krzewów, np. poprzez krótkotrwale wykonywanie głębokich wykopów oraz stosowanie mat słomianych,

c) mechanicznym uszkodzeniem drzew i krzewów np. poprzez wykonanie ręcznych wykopów w bezpośredniej ich okolicy,

2.11. Odpady wytwarzane w trakcie budowy eksploatacji gromadzić w wyznaczonych miejscach w sposób selektywny, w szczelnych i oznakowanych pojemnikach do czasu zebrania ekonomicznie uzasadnionej partii, którą należy przekazać uprawnionej jednostce do odzysku, a jeśli nie jest to możliwe do unieszkodliwiania. Transport odpadów do miejsc ich odzysku lub unieszkodliwiania realizować poprzez podmioty posiadające stosowne zezwolenia w sposób, który nie powoduje zagrożenia dla środowiska i zdrowia łudzi, z zachowaniem obowiązujących w tym zakresie przepisów,

2.12. Odpady niebezpieczne magazynować w sposób uniemożliwiający przedostawanie się substancji niebezpiecznych do środowiska tzn. w szczelnie zamkniętych pojemnikach, w miejscach zadaszonych, o utwardzonym i nieprzepuszczalnym podłożu, zabezpieczonych przed dostępem osób postronnych. Transport odpadów niebezpiecznych realizować z zachowaniem przepisów o przewozie materiałów niebezpiecznych,

2.13. Materiał po procesie kompostowania (kod odpadu 19 05 03), o ile jest to możliwe w pierwszej kolejności zagospodarować w procesie RIO,

2.14. Do czasu realizacji kompostowni osady ściekowe poddawać higienizacji poprzez ich wapnowanie,

2.15. Eksploatację przedsięwzięcia prowadzić w sposób minimalizujący występowaniu emisji substancji zapachowo czynnych do powietrza,

2.16. Tereny niezagospodarowane obsadzić zielenią całoroczną, stanowiącą izolację dla generowanych odorów,

2.17. W przypadku wykonywania działalności pogarszającej stan środowiska, zostaną podjęte odpowiednie decyzje nakazujące wstrzymanie takiej działalności do czasu zainstalowania urządzeń lub wykonania innych czynności zabezpieczających środowisko,

2.18. Inwestor powinien przyjąć takie rozwiązania techniczne, technologiczne i organizacyjne, które zagwarantują dotrzymanie standardów jakości środowiska pod względem emisji zanieczyszczeń gazowych oraz emisji hałasu poza terenem, do którego Inwestor posiada tytuł prawny,

2.19. Przyjąć takie rozwiązanie techniczne, technologiczne i organizacyjne, które zapewnią, że funkcjonowanie przedsięwzięcia nie będzie uciążliwe odorowo na terenach najbliższej zabudowy - istniejącej i planowanej,

2.20. Należy podjąć działania mające na celu ograniczenie związków emitowanych do atmosfery w warunkach tlenowych oraz w procesach beztlenowego rozkładu masy organicznej zawartej w ściekach surowych,

2.21. Magazynowanie odpadów nie może powodować zagrożenia dla środowiska gruntowo- wodnego (możliwości jego skażenia) oraz trwałych uciążliwości zapachowych,

2.22. Hałas powodowany pracą instalacji nie może powodować przekroczeń dopuszczalnego poziomu na terenach zabudowy zagrodowej oraz na terenach zabudowy mieszkaniowej zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku,

2.23. Zapewnić prawidłowe warunki magazynowania substancji chemicznych i ich mieszanin zgodnie z ustawą o substancjach chemicznych i ich mieszaninach oraz rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy,

2.24. Inwestor przed rozpoczęciem prowadzenia procesów związanych z produkcją kompostu, przy wykorzystaniu odpadów zobligowany jest do uzyskania zezwolenia na prowadzenie odzysku odpadów zgodnie z ustawą o odpadach,

2.25. Urządzenia w przedmiotowej oczyszczalni powinny być objęte stałym dozorem technicznym celem bieżącej likwidacji usterek oraz eliminacji awarii,

2.26. Prace związane z realizacją oraz funkcjonowaniem inwestycji należy prowadzić w sposób bezpieczny dla ludzi i środowiska zgodnie z przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy,

2.27. Na terenie przedsięwzięcia należy zapewnić właściwą ochronę wód powierzchniowych i podziemnych poprzez:

a) automatyzację pracy oczyszczalni – ograniczenie możliwości wystąpienia sytuacji awaryjnych - ochrona wód powierzchniowych, wód podziemnych i środowiska gruntowo - wodnego,

b) wykonanie układu reaktorów biologicznych w technologii przepływowe] (dwa niezależne ciągi),

c) wyposażenie zakładu w nowy agregat prądotwórczy, zastosowanie atestowanych urządzeń i materiałów budowlanych,

d) wykonanie prób szczelności wszystkich zbiorników oraz połączeń sieciowych,

e) wysoki stopień usuwania zanieczyszczeń w ściekach,

f) szczelną i utwardzoną nawierzchnię placów manewrowych i parkingów.

2.27. Tereny narażone na zanieczyszczenie gruntu i wód podziemnych, tj. drogi, place, parkingi, miejsca magazynowania odpadów utwardzić i wyposażyć w sieć kanalizacji deszczowej wyposażonej w urządzenia podczyszczające (separatory).

2.28. Komunalne osady ściekowe winny spełniać wymogi określone rozporządzeniem Ministra Środowiska w sprawie komunalnych osadów ściekowych a do ich odzysku należy stosować art. 96 ustawy o odpadach

2.29. Na etapie eksploatacji przedsięwzięcia nakłada się na inwestora obowiązek monitorowania:

– raz na dwa lata należy wykonać pomiary hałasu emitowanego do środowiska przed elewacją najbliżej położonych budynków mieszkalnych wsi [...],

– raz na kwartał należy przeprowadzić badania fizykochemiczne ścieków w zakresie: BZT5, ChZT oraz zawiesiny ogólnej.

3. Wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji, o których mowa wart. 72 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania naśrodowisko,

3.1. W projekcie budowlanym winny zostać uwzględnione rozwiązania techniczne, technologiczne i organizacyjne zapewniające, że realizacja i eksploatacja przedsięwzięcia nie będzie powodować przekroczenia standardów środowiska poza terenem, do którego inwestor posiada tytuł prawny, a nadto projekt ten winien uwzględniać wszystkie zalecenia wynikające z raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko,

3.2. Zaprojektować kominki antyodorowe w przykrywie laminatowej na wszystkich zbiornikach przeznaczonych do magazynowania ścieków surowych lub osadu, tj.:

a) nad komorą retencji ścieków dowożonych.

b) nad pompownią ścieków surowych,

c) nad komorą retencji ścieków oczyszczonych mechanicznie,

d) w komorach stabilizacji;

3.3. Obiekt kompostowani wykonać z zadaszeniem nad całą jego powierzchnią oraz ze ścianami pełnymi na dłuższych bokach,

3.4 Ścieki opadowe i roztopowe z dachów obiektów budowlanych odprowadzać powierzchniowo po terenach zielonych,

3.5. Ścieki opadowe i roztopowe z terenów utwardzonych oraz powierzchni związanych z procesem kompostowania odprowadzać do kanalizacji technologicznej i kierować na oczyszczalnię ścieków,

3.6 Wszystkie planowane do realizacji obiekty oraz systemy wykonać jako szczelne,

3.7. Oczyszczone ścieki na oczyszczalni ścieków w [...] odprowadzać do odbiornika - do rzeki [...] w km 19+700,

3.8. Dopuszczalna maksymalna przepustowość oczyszczalni ścieków w [...] to Qśrd = 220 m3/d, odpowiadająca 1800 RLM,

3.9. Ścieki do oczyszczalni doprowadzać poprzez kanalizację,

3.10. Zbiornik osadników występnych, zbiornik złóż biologicznych I i II stopnia, zbiornik retencyjny tłoczni wyposażyć w rury wywiewne zaopatrzone w filtry pochłaniające substancje odorowe z wkładem z węgła aktywnego,

3.11. Linię technologiczną do odwadniania i przeróbki osadów' ściekowych umieścić w budynku kontenerowym o szczelnej konstrukcji.

3.12. Zastosować pompę zraszania o mocy akustycznej nie większej niż 65 dB.

3.13. Zastosować pompę recyrkulacji o mocy akustycznej nie większej niż 65 dB,

3.14. Zastosować pompę dozującą o mocy akustycznej nie większej niż 55 dB.

3.15. Zastosować pompę osadu o mocy akustycznej nie większej niż 55 dB,

3.16. Zastosować przenośnik ślimakowy o mocy akustycznej nie większej niż 80 dB,

3.17. Zastosować prasę do odwadniania osadu o mocy akustycznej nie większej niż 85 dB,

3.18. Zastosować wentylatory o poziomie mocy akustycznej nie większej niż 50 dB każdy. Przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia nie jest wymagane przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę.

6. Charakterystykę przedsięwzięcia, stanowi załącznik do tej decyzji."

I.2. W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że wyniku ponownego rozpoznania sprawy Wójt Gminy, decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r., działając na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 84 i art. 85 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn. Dz. U. z 2016r., poz. 353 ze zm.; zwanej dalej również "ustawą o ooś")oraz § 3 ust. 1 pkt 77 i pkt 79 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 71) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., obecnie tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257, dalej k.p.a.)) a po rozpatrzeniu wniosku Gminy ustalił (po przeprowadzeniu postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko) środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie mechaniczno-biologicznej oczyszczalni ścieków wraz z budową sieci kanalizacyjnej dosyłowej w obrębie [...], zlokalizowanej na działkach nr: [...], położonych w [...].

Planowane przedsięwzięcie polega na budowie mechaniczno-biologicznej oczyszczalni ścieków na działce nr [...] wraz z budową sieci kanalizacyjnej dosyłowej w obrębie [...]. Przedsięwzięcie zlokalizowane będzie na działkach o numerach: [...] położonych w obrębie [...], oraz docelowo oraz docelowo dla miejscowości: [...] wraz z odcinkiem kanalizacji ciśnieniowej łączącej istniejącą infrastrukturę kanalizacyjną w [...] z projektowaną oczyszczalnią ścieków.

Projekt przedsięwzięcia zakłada także budowę tłoczni ścieków w miejsce istniejącej pompowni ścieków w działce ew. nr [...] stanowiącej punkt zbiorczy ścieków z miejscowości [...] oraz docelowo z pozostałych miejscowości, które zostaną przyłączone do sieci kanalizacyjnej. Planowane przedsięwzięcie przewiduje budowę odcinka kanalizacji grawitacyjnej dla ścieków oczyszczonych od projektowanej oczyszczalni do zrzutu, który będzie realizowany do rzeki [...]. Powstanie w ten sposób jednolity system odprowadzania i unieszkodliwiania ścieków bytowych przy jednoczesnym zachowaniu możliwości przesyłu ścieków pomiędzy oczyszczalniami w [...].

W ramach planowanego przedsięwzięcia przewiduje się wykonanie elementów opisanych szczegółowo w punkcie 1 decyzji dotyczących budowy rurociągu ciśnieniowego dostarczającego ścieki do projektowanej oczyszczalni, budowy instalacji zagospodarowania osadów ścieków polegająca na odwadnianiu, stabilizacji oraz rolniczym wykorzystaniu osadów, budowy kolektora odprowadzającego ścieków oczyszczone oraz wylotu do rzeki [...], budowy tłoczni w miejsce istniejącej przepompowni ścieków w miejscowości [...].

Następnie w pkt 2 organ szczegółowo opisał wymagania i ograniczenia mające na celu ochronę środowiska i konieczne do uwzględnienia na etapie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia dotyczące hałasu, zanieczyszczeń gruntowo-wodnych, technologii bezwykopowych, kontroli wszystkich maszyn i urządzeń pod kątem wzrostu hałasu, wycinki drzew i krzewów, przechowywania odpadów, kompostowania, eksploatacji, emisji zanieczyszczeń gazowych oraz emisji hałasu, odorów, magazynowania substancji chemicznych, dozoru technicznego, monitoringu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko na etapie budowy i eksploatacji przedsięwzięcia, bezpieczeństwa, automatyzacji pracy oczyszczalni, ograniczenie możliwości wystąpienia sytuacji awaryjnych, ochrony wód powierzchniowych i wód podziemnych oraz środowiska gruntowo - wodnego, wykonania układu reaktorów biologicznych, agregatu prądotwórczego, zastosowania atestowanych urządzeń i materiałów budowlanych, prób szczelności, utwardzenia i kanalizacji.

W punkcie 3 zostały szczegółowo opisane wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji o której mowa w art 72 ust. 1 pkt 1 ustawy o ooś. W punkcie 4 wymogi w zakresie przeciwdziałania skutkom awarii przemysłowych, w odniesieniu do przedsięwzięć zaliczanych do zakładów stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnych awarii w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska. Dalej w punkcie 5 wskazano, że w przypadku analizowanego przedsięwzięcia oddziaływanie transgraniczne nie będzie występowało.

W punkcie 6 przedstawiono charakterystykę przedsięwzięcia (załącznik nr 1), która stanowi integralną część niniejszej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.

Następnie Kolegium in extenso przytoczyło uzasadnienie organu I instancji wskazując, że organ ten uznał, iż przedłożona w trakcie przeprowadzonej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowiska dokumentacja wykazała, że inwestycja nie będzie miała znaczącego wpływu na poszczególne elementy środowiska zarówno na etapie realizacji, jak i jego eksploatacji.

I.3. Następnie Kolegium przedstawiło stanowisko odwołujących D.O. i E.O. zarzucających decyzji Wójta Gminy naruszenie

– art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy o ooś poprzez przedstawienie w raporcie wariantu alternatywnego realizacji planowanego przedsięwzięcia w sposób pozorny, co powoduje, że i w zaskarżanych orzeczeniach brak jest analizy jakichkolwiek, innych racjonalnych i faktycznie alternatywnych wariantów realizacji przedmiotowej inwestycji oprócz wariantu inwestora;

– art. 5, art. 29 do art. 43, w tym zwłaszcza art. 33 i art. 37, a także art. 79 ustawy o ooś oraz art. 6, art.7 i art. 8 Konwencji z Aarhus z dnia 25 czerwca 1998 r. o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska (Dz. U. z 2003 r. Nr 78, poz. 706), w sytuacji gdy organ I instancji nie odniósł się w pełni w wydanej decyzji do wszystkich wniosków składanych przez mieszkańców gminy, jak również nie przeprowadzeniu żadnych konsultacji społecznych przed wydaniem zaskarżonej decyzji, jak również w ogóle nie uwzględnił tychże uwag i wniosków, ponadto wbrew jednoznacznie brzmiącym przepisom nie dotrzymał terminu 21 dni do wnoszenia uwag i wniosków przez mieszkańców, albowiem przedmiotowa decyzja została wydana w dniu 9 czerwca, tj. w dniu, w którym mieszkańcom nie upłynął jeszcze termin do składania uwag i wniosków;

– art. 96 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach oraz przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 20 stycznia 2015 r. w sprawie odzysku R10, rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 6 lutego 2015 r. w sprawie komunalnych osadów ściekowych w szczególności poprzez brak zastosowania powyższych przepisów w raporcie i zaskarżanych orzeczeniach, brak określenia wymogów, które powinny spełniać komunalne osady ściekowe, aby uznać je za osady ustabilizowane, brak określenia sposobów i metod stabilizacji oraz higienizacji osadów dla rolniczego wykorzystania;

– przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r. w sprawie warunków jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego poprzez błędne wskazanie dla planowanego przedsięwzięcia najwyższych dopuszczalnych wartości wskaźników zanieczyszczeń dla ścieków bytowych lub komunalnych wprowadzanych do wód lub do ziemi dla oczyszczalni poniżej 2000 RLM;

– art. 77 ustawy o ooś poprzez błędne uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia przez organ uzgadniający i przyjęcie raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko za prawidłowy w sytuacji, gdy zawiera on liczne błędy, nieścisłości i braki;

– art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 12 k.p.a.

I.4. Dalej w uzasadnieniu decyzji Kolegium ustaliło, że postępowanie administracyjne w tej sprawie zostało wszczęte na wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie mechaniczno-biologicznej oczyszczalni ścieków wraz z budową sieci kanalizacyjnej dosyłowej w miejscowości [...]. Wójt Gminy, w oparciu o przepis art. 49 i art. 61 § 4 k.p.a. dokonał - w formie obwieszczenia na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy i na stronie BIP - zawiadomienia stron tego postępowania o jego wszczęciu, o wydaniu postanowienia stwierdzającego obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, o prawie stron do zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji a także o wydaniu decyzji w tej sprawie w dniu [...].06.2017 r. (obwieszczenia plus informacje z BIP w aktach sprawy).

Po uzyskaniu opinii organów współdziałających w sprawie, tj. RDOŚ i PPIS Wójt Gminy, pierwotnie postanowieniem z dnia [...].11.2015 r. a następnie postanowieniem z dnia [...].03.2017r., stwierdził (ustalił) obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko i zobowiązał wnioskodawcę w sprawie do sporządzenia raportu o oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Wójt Gminy dwukrotnie podał do publicznej wiadomości w trybie art. 33 ustawy o ooś "Zawiadomieniem o przeprowadzeniu postępowania administracyjnego z udziałem społeczeństwa", opatrzonym najpierw datą [...].08.2016 r. a następnie datą [...].05.2017 r., zamieszczonym na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy - pierwsze w dniu [...].08.2016 r. a następne w dniu [...].05.2017 r. a wprowadzone do BIP, pierwsze w dniu [...].08.2016 r. (udostępnione w tym samym dniu) drugie w dniu [...].05.2017 r., przy czym udostępnione w BIP w dniu [...].05.2017 r. (vide : w/w obwieszczenia plus informacje z BIP w aktach sprawy).

W dniu 22.03.2016 r. inwestor przedłożył organowi I instancji, sporządzony w marcu 2016 r. raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (pismo wnioskodawcy z dnia [...].03.2016 r. oraz raport - w aktach sprawy). Raport ten został następnie uzupełniony (vide: uzupełnienie raportu z maja 2016 r. - w aktach sprawy a w toku ponownego prowadzenia postępowania przez organ I instancji został poprawiony. Z raportu wynika m.in., że planowane przedsięwzięcie zostanie zlokalizowane na 12 działkach, położonych w miejscowości [...], tj. na działkach o numerach: [...] (lokalizacja przepompowni ścieków), [...] (lokalizacja oczyszczalni ścieków), co oznacza, że w raporcie inwestor uwzględnił dokonaną modyfikację wniosku w zakresie miejsca lokalizacji inwestycji, gdyż zamiast - pierwotnie wskazanej we wniosku działki nr [...], jako miejsca początkowego budowy sieci kanalizacji ciśnieniowej dosyłowej, pojawiła się obecnie działka nr [...] (wniosek w tej sprawie został przez inwestora zmodyfikowany pismem dnia [...].02.2017 r.).

Zdaniem Kolegium raport zawiera wszystkie wymagane prawem elementy, jest spójny, przejrzysty i kompletny; przedstawione w nim zagadnienia nie budzą wątpliwości, tak co do zawartych w nich treści (ich rzetelności, kompletności i prawdziwości) jak i co do sposobu ich prezentacji.

Następnie Kolegium wskazało, że postanowieniem z dnia [...].05.2016 r. RDOŚ dokonał uzgodnienia realizacji planowanego przedsięwzięcia. Jednak organ I instancji w decyzji z dnia [...] czerwca 2017 r. pominął niektóre wskazane przez RDOŚ warunki i wymagania dotyczące planowanego przedsięwzięcia, tj. warunki wskazane w punktach 1.4., 1.5.1.6. i 1.7. oraz wszystkie wymagania projektu budowlanego wskazane w pkt 2 osnowy rozstrzygnięcia RDOŚ, nie wyjaśniając przy tym (w uzasadnieniu decyzji) przyczyn takiego pominięcia wskazań (zaleceń) wyspecjalizowanego w określonej dziedzinie (tu: w zakresie wymagań ochrony środowiska ) organu współdziałającego.

Dalej Kolegium wskazało, że PPIS opinią sanitarną z dnia [...].05.2016 r., pozytywnie zaopiniował realizację planowanego przedsięwzięcia w wariancie wnioskowanym przez inwestora, zgłaszając jednocześnie swoje uwagi do realizacji planowanego przedsięwzięcia w odniesieniu do - po pierwsze: projektu budowlanego, w którym - wg PPIS - winny zostać uwzględnione rozwiązania techniczne, technologiczne i organizacyjne zapewniające, że realizacja i eksploatacja tego przedsięwzięcia nie będzie powodować przekroczenia standardów środowiska poza terenem, do którego inwestor posiada tytuł prawny, a nadto projekt budowlany winien uwzględniać wszystkie zalecenia wynikające z raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko; po drugie na etapie eksploatacji przedsięwzięcia należy prowadzić monitoring w zakresie wskazanym w tej opinii.

Jak podkreśliło Kolegium organ I instancji nie uwzględnił w wydanej decyzji zaleceń PPIS niewyjaśniając przy tym (w uzasadnieniu decyzji) przyczyn takiego pominięcia wskazań (zaleceń) wyspecjalizowanego w określonej dziedzinie (tu : w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych) organu współdziałającego.

Dalej Kolegium wskazało, że organ I instancji uczynił częścią decyzji "charakterystykę przedsięwzięcia", powołaną w pkt 6 osnowy rozstrzygnięcia, jako załącznik do tej decyzji, przy czym załącznik ten nie został opatrzony podpisem organu (osoby wydającej decyzję).

I.5. W rozważaniach Kolegium podkreśliło, że uwzględniając znaczną część zarzutów obu odwołań wydało decyzję reformatoryjną zmieniając treść decyzji organu I instancji. Wskazało, że materialnoprawną podstawę rozstrzygania w formie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach stanowią przepisy ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (ustawa o ooś) przy czym do sprawy tej stosuje się przepisy ustawy w brzmieniu obowiązującym na dzień 31.12.2016 r., tj. przed wejściem w życie nowelizacji ustawy o ooś, dokonanej ustawą z dnia 9 października 2015 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 1936 ze zm.), zwanej dalej "nowelizacją ustawy o ooś", o czym przesądza art. 6 ust. 2 nowelizacji ustawy o ooś.

Ponieważ nowelizacja ustawy o ooś, co do zasady weszła w życie począwszy od 1.01.2017 r. (z wyjątkami wskazanymi w art. 14 nowelizacji o ooś, które weszły w życie w dniu 24.12.2015 r.), wnioskodawca (inwestor) nie zażądał stosowania w tej sprawie "nowych" przepisów ustawy a postanowienie organu I instancji w sprawie stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko zostało wydane w dniu [...].11.2015 r. to oznacza, że w sprawie tej zastosowanie mają (co do zasady) przepisy ustawy o ooś w brzmieniu obowiązującym na dzień 31.12.2016 r.

Ponadto - organem właściwym do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest - zgodnie z treścią (obowiązującego począwszy od 1 stycznia 2017 r.) przepisu art. 75 ust. 1 pkt 4 ustawy wójt, burmistrz, prezydent miasta w przypadku przedsięwzięć innych niż wymienione w art. 75 ust. 1 pkt 1-3 ustawy. Jednakże to regionalny dyrektor ochrony środowiska jest organem właściwym do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięć, o których mowa w pkt 4, dla których wnioskodawcą jest jednostka samorządu terytorialnego, dla której organem wykonawczym jest organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub podmiot od niej zależny w rozumieniu art. 24m ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (art.75 ust. 1 pkt 1 lit. 1 ustawy).

Wprowadzona nowelizacją ustawy o ooś od 1 stycznia 2017 r. zmiana w zakresie właściwości rzeczowej organów wydających decyzje środowiskowe j/w nie ma charakteru bezwzględnego, gdyż ustawodawca przewidział w przepisach przejściowych, tj. w art. 11 nowelizacji ustawy o ooś odmienne rozwiązanie a mianowicie, że w postępowaniach wszczętych na podstawie ustawy o ooś przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, tj. przed 1 stycznia 2017 r. (ewentualnie przed 24.12.2015 r., patrz : art. 14 nowelizacji ustawy ooś) w odniesieniu do przedsięwzięć, o których mowa w art. 75 ust. 1 pkt 4 ustawy o ooś, dla których wnioskodawcą jest jednostka samorządu terytorialnego, dla której organem wykonawczym jest organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub podmiot od niej zależny w rozumieniu art. 24m ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2015 r. poz. 1515 i 1890) organ właściwy w dniu wszczęcia postępowania pozostaje właściwy do zakończenia tego postępowania. W sprawie tej bezspornie postępowanie administracyjne zostało wszczęte wnioskiem inwestora, złożonym w organie I instancji w dniu 24.09.2015 r., zatem Wójt Gminy pozostaje organem właściwym do rozpoznania tej sprawy jako organ I instancji.

I.6. Przechodząc do oceny prawnej sprawy Kolegium wskazało, że zgodnie z treścią art. 71 ust. 1 ustawy o ooś decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Aby jednak zachodziła konieczność uzyskania, czyli po stronie organu - obowiązek wydania, decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia, niezbędne jest łączne spełnienie dwóch warunków, a mianowicie:

– przedsięwzięcie musi być zakwalifikowane do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko lub mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (art. 71 ust. 2 ustawy) oraz

– do realizacji danego przedsięwzięcia niezbędne jest uzyskanie jednej z decyzji wymienionych w art. 72 ust. 1 pkt 1-22 ustawy, w tym np. dla uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (tu: w celu uzyskania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz pozwolenia na budowę, vide: modyfikacja wniosku z dnia [...].02.2017 r.).

Ponadto postępowanie administracyjne o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wszczyna się (z wyjątkiem wskazanym w art. 73 ust. 2 ustawy) tylko na wniosek i to nie dowolnego podmiotu a jedynie podmiotu planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia, czyli inwestora, o czym wprost stanowi przepis art. 73 ust. 1 ustawy (gminy [...] bowiem jest to realizacja zadania własnego gminy).

Ponieważ postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wszczyna się na wniosek, który musi spełniać oprócz wymogów formalnych (procesowych) także wymogi materialne określone w art. 74 ust. 1 ustawy.

W rozpoznawanej sprawie, co ustalił organ odwoławczy, wnioskodawca - jakkolwiek nie jednorazowo, lecz etapowo, przedstawił i dołączył do wniosku, wymagane w/w przepisem art. 74 ust. 1 ustawy elementy i załączniki.

Z kolei przepis art. 59 ust. 1 ustawy wprowadza ważną instytucję a mianowicie ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, której przeprowadzenia wymaga realizacja następujących planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Zdaniem Kolegium inwestycja kwalifikuje się do przedsięwzięć wymienionych w § 3 ust. 1 pkt 77 i pkt 79 rozporządzenia, czyli stanowi instalację do oczyszczania ścieków inną niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 40, przewidzianą do obsługi nie mniej niż 400 równoważnych mieszkańców w rozumieniu art. 43 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne oraz sieć kanalizacyjną o całkowitej długości przedsięwzięcia nie mniejszej niż 1 km (z wyłączeniem jej przebudowy metodą bezwykopową, sieci kanalizacji deszczowej zlokalizowanych w pasie drogowym i obszarze kolejowym oraz przyłączy do budynków), dla której to inwestycji, jako mogącej potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko jest fakultatywny, zatem nakłada go organ w drodze postanowienia (co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie).

Z kolei przez ocenę oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, której dokonuje organ przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, należy rozumieć postępowanie obejmujące w szczególności:

– weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko,

– uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień,

– zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu.

– (art. 3 ust. 1 pkt 8 ustawy ooś).

W myśl art. 62 ust. 1 ustawy o ooś w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, krajobraz, w tym krajobraz kulturowy a także - wzajemne oddziaływanie między w/w elementami, nadto - dostępność do złóż kopalin, możliwości oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz wymagany zakres monitoringu. Ocena oddziaływania na środowisko jest etapem prowadzącym do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i pozwala organowi jedynie zorientować się, jakie ewentualnie zagrożenia dla środowiska mogą wystąpić. Powinno to pomóc organowi właściwie określić uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Ustalenie w decyzji środowiskowej warunków, pod którymi może zostać zrealizowana planowana inwestycja, nie przesądza jeszcze o jej faktycznej realizacji. Określa jedynie kształt inwestycji z punktu widzenia wymogów ochrony środowiska, dopuszcza jej realizację w wariancie dla środowiska najkorzystniejszym. Dopiero na kolejnych etapach procesu inwestycyjnego, tj. w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania przestrzennego, o udzielenie pozwolenia na budowę następuje konkretyzacja i materializacja warunków określonych w decyzji środowiskowej. Innymi słowy, decyzja środowiskowa statuuje ograniczenia realizacji przedsięwzięcia konieczne ze względu na wymogi ochrony środowiska w różnych jego aspektach.

I.7. Odnosząc się do raportu Kolegium wskazało, że on zawiera wszystkie wymagane prawem materialnym elementy, jest kompletny, spójny i logiczny a nadto podwzględem formalnym prawidłowy. Wnioskodawca usunął - wcześniej istniejące w tym dokumencie - nieścisłości i braki, co uzasadnia uznanie tego dokumentu za miarodajny dowód wsprawie, w tym zwłaszcza w zakresie ustalonych decyzjami organów obu instancji środowiskowych uwarunkowań realizacji planowanego przedsięwzięcia (pkt 2 i 3 rozstrzygnięcia). Nie zasługują zatem na uwzględnienie zarzuty odwołujących odnoszące się do tego raportu, w tym zwłaszcza zarzuty dotyczące braku opisu w raporcie sposobu i technologii uzyskiwania oraz stabilizacji komunalnych osadów ściekowych (patrz w szczególności: s. 29-30 raportu opis "przeróbki osadu" oraz załącznik nr 11 raportu) .

1.8. Odnosząc się do kwestii informacji, zdaniem Kolegium, w postępowaniu poprzedzającym wydanie przez Wójta Gminy decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach został w stopniu wystarczającym zapewniony udział społeczeństwa, gdyż organ ten podał do publicznej wiadomości, m.in.informację o wszczęciu postępowania, o przedmiocie decyzji, która ma być wydana w sprawie, o organie właściwym do wydania decyzji oraz o organach właściwych do wydania opinii i dokonania uzgodnień, o możliwościach zapoznania się z niezbędną dokumentacją sprawy oraz o miejscu, w którym jest ona wyłożona do wglądu, a także o możliwości składania uwag i wniosków, sposobie i miejscu składania uwag i wniosków - w zakreślonym tam terminie.

Kolegium przyznało, że trafny jest zarzut odwołujących, iż organ I instancji, wydając decyzję środowiskową w dacie [...].06.2017 r., nie zachował w pełni ustawowego, 21- dniowego terminu do zgłaszania przez społeczeństwo uwag i wniosków (w drugim z ogłoszeń publicznych, tj. w ogłoszeniu organu z dnia [...].05.2017 r., które zamieszczono w tej dacie na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy a następne wprowadzono do BIP w dniu [...].05.2017 r. /piątek/ lecz udostępniono w BIP dopiero w dniu [...].05.2017 r. /poniedziałek/) albowiem termin ten najwcześniej upływał dopiero w dniu 9.06.2017 r. (licząc od dnia podania informacji do publicznej wiadomości - ogłoszenia na tablicy ogłoszeń, czyli od [...].05.2017 r.), to jednak to naruszenie prawa nie było znaczne ani też istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, bowiem po tej dacie nie wpłynęły do organu nowe uwagi czy wnioski społeczeństwa, wymagające ich rozpoznania.

I.9. W kwestii wymaganych prawem, opinii i uzgodnień organów współdziałających Kolegium wskazało, że RDOŚ uzgodnił realizację planowanego przedsięwzięcia w wariancie wnioskowanym przez inwestora, zakreślając jednocześnie warunki realizacji tego przedsięwzięcia w zakresie ochrony środowiska, uzasadniając merytorycznie i wyczerpująco zajęte w sprawie stanowisko, co czyni chybionymi zarzuty odwołujących skierowane wobec tego rozstrzygnięcia wpadkowego. Dalej, że PPIS pozytywnie zaopiniował (w opinii sanitarnej) realizację planowanego przedsięwzięcia, również w wariancie wnioskowanym przez inwestora, zakreślając jednocześnie warunki realizacji tego przedsięwzięcia w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych oraz uzasadnił merytorycznie w sposób przejrzysty i wystarczający zajęte w sprawie stanowisko.

Podkreśliło, że rozpatrując sprawę w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla realizacji planowanego przedsięwzięcia należy mieć na uwadze specyfikę wydawanego rozstrzygnięcia, które nie ma charakteru uznaniowego, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest rozstrzygnięciem związanym a jej treść - uzależniona od spełnienia ściśle określonych przesłanek. Zresztą z powyższej regulacji, a w szczególności z dyspozycji art. 81 ustawy wynika, że ustawodawca określił precyzyjnie katalog okoliczności uzasadniających odmowę określenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia. Zatem odmowa określenia środowiskowych uwarunkowań można zostać orzeczona przez organ jedynie, gdy zaistnieją konkretne i zakreślone prawem przesłanki.

I.10. Kolegium ustaliło i oceniło, że Wójt Gminy, wydając przedmiotową decyzję wykazał, że dla terenu lokalizacji inwestycji nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Wskazało, że treść decyzji zawiera elementy określone przepisem art. 82 ust. 1 ustawy o ooś. Uwzględniając wymogi wskazanego przepisu Kolegium, jako organ odwoławczy ponownie rozpoznający sprawę ustaliło te środowiskowe uwarunkowania w zakresie wymagań dotyczących ochrony środowiska koniecznych do uwzględnienia na etapie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia oraz wymagań dotyczących ochrony środowiska koniecznych do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. i pkt 1 ustawy o ooś uznając, że zaskarżona decyzja organu I instancji jest w tym zakresie wadliwa albowiem niekompletna, co słusznie zarzucili odwołujący (por. pkt III lit. c i lit. d uzasadnienia odwołań). Z tych względów organ odwoławczy, dokonując ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji planowanego przedsięwzięcia w zakresie objętym punktami:

1) 2.4, 2.5, 2.6, 2.7, 3.5, 3.6., 3.7., 3.8., 3.9., 3.10., 3.11., 3.12., 3.13., 3.14., 3.15., 3.16. oraz 3.17. osnowy tego rozstrzygnięcia, wziął pod uwagę w szczególności, pominięte przez organ I instancji, wyniki uzgodnienia RDOŚ, wydane w dniu 8 maja 2017 r. na podstawie art. 77 ust. 1 ustawy o ooś;

2) 2.29. osnowy tego rozstrzygnięcia, wziął pod uwagę, pominięte przez organ I instancji, wyniki opinii sanitarnej, wydanej przez PPIS w dniu [...].05.2017 r. na podstawie art. 77 ust. 1 ustawy oraz ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (patrz : "Propozycja monitoringu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia" str. 80 raportu);

3) 3.1. osnowy tego rozstrzygnięcia, wziął pod uwagę, pominięte przez organ I instancji, wyniki opinii sanitarnej PPIS, wydanej w dniu [...].05.2017 r. na podstawie art. 77 ust. 1 ustawy;

4) 2.28. osnowy tego rozstrzygnięcia, wziął pod uwagę, pominięte przez organ I instancji, wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa (por. zarzuty odwołujących pkt II lit. b w zw. z pkt. III uzasadnienia odwołania)

Kolegium podkreśliło, że zmienione elementy decyzji stanowią uzupełnienie środowiskowych uwarunkowań dla planowanej inwestycji a ich treść jest zbieżna ze wskazaniami organów współdziałających, czyli organów wyposażonych w wiedzę specjalistyczną w zakresie ochrony środowiska szeroko rozumianego oraz z przepisami prawa powszechnie obowiązującego (jak w przypadku pkt 2.28 osnowy rozstrzygnięcia, w którym tut. Kolegium sformułowało, stosownie do wymogów art. 96 ustawy o odpadach - warunki jaki muszą spełniać komunalne osady ściekowe (odpad - "produkt uboczny", który będzie powstawał w procesie oczyszczania ścieków).

Ponadto - ponieważ elementem obligatoryjnym każdej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest - w myśl art. 82 ust. 3 ustawy — załącznik stanowiący "charakterystykę przedsięwzięcia", to tut. organ odwoławczy również w tym zakresie był zobligowany orzec reformatoryjnie (por. załącznik do niniejszej decyzji Kolegium) albowiem dołączona przez Wójta Gminy do zaskarżonej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia [...].06.2017 r., jako jej dołączona przez organ I instancji "Charakterystyka przedsięwzięcia", nie spełniła wymogów formalnych, tj. wymogów decyzji administracyjnej wynikających z art. 107 § 1 k.p.a. (brak podpisu organu wydającego decyzję). Tut. Kolegium wyjaśnia przy tym, że załącznik do decyzji stanowi integralną jej część a zatem - musi spełniać wszystkie wymagania formalne przypisane samej decyzji administracyjnej, tj. wymogi z art. 107 § 1 k.p.a. (m.in. winien być opatrzony stosownym oznaczeniem wskazującą datę i numer decyzji, której stanowi załącznik, jak też winien być opatrzony podpisem i pieczęcią organu wydającego decyzję.)

I.11. W podsumowaniu argumentacji wydanej decyzji Kolegium podkreśliło, że wydało decyzję w oparciu o obowiązujące o prawo, w wyniku dokonania wszechstronnej oceny całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym : raportu (wersja ujednolicona z marca 2017 r.), uzgodnień i opinii organów współdziałających (RDOŚ i PPIS) oraz słusznych uwag i zarzutów zgłoszonych przez strony (i innych uczestników) tego postępowania.

Odnosząc się do nieuwzględnionych zarzutów odwołujących wskazało, że:

– chybiony jest zarzut stron jakoby raport, postanowienie RDOŚ jak i zaskarżona decyzja Wójta Gminy, przyjmując alternatywną lokalizację dla tego przedsięwzięcia, ze wskazaniem działek nr [...], przyjęły niedopuszczalny, bo pozorny, wariant realizacji przedsięwzięcia, z uwagi na fakt, że w/w dwie działki to nieruchomości "prywatne" (nie należące do gminy [...] - inwestora). W tym miejscu Kolegium wyjaśnia, że na etapie ubiegania się przez inwestora o ustalenie środowiskowych uwarunkowań realizacji planowanego przedsięwzięcia (a nawet i później - bo na etapie ubiegania się o tzw. decyzję "lokalizacyjną" (tu: "o lokalizacji inwestycji celu publicznego") inwestor nie musi posiadać jeszcze tytułu prawnego do terenu inwestycyjnego. W przypadku uzyskania przez inwestora decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, jaką niewątpliwie jest - w myśl ustawy o gospodarce nieruchomościami - komunalna oczyszczalnia ścieków, inwestor może uzyskać tytuł prawny do nieruchomości niezbędnej dla realizacji takiego rodzaju inwestycji także w trybie "przymusowym", czyli przy zastosowaniu instytucji wywłaszczenia, jaką reguluje ustawa o gospodarce nieruchomościami;

– za niezasadne uznano zarzuty w zakresie naruszenia w zaskarżonych orzeczeniach administracyjnych przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r. w sprawie warunków jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (poprzez błędne wskazanie dla planowanego przedsięwzięcia najwyższych dopuszczalnych wartości wskaźników zanieczyszczeń dla ścieków bytowych lub komunalnych wprowadzanych do wód lub do ziemi.

Jak podkreśliło Kolegium podane w odwołaniu wskaźniki i stężenia zanieczyszczeń dotyczą oczyszczalni ścieków dla przedziału od 2000RLM do 9999RLM, którą planowana oczyszczalnia nie jest. Dla przedmiotowej oczyszczalni wskaźniki wynoszą odpowiednio: BZTs - 40 g 02/m3, CHZT - 150 g 02/m 3, zawiesiny ogólne - 50 g/m3 . Kolegium potwierdza powyższe ustalenie stron odwołujących się albowiem zarówno raport jak i wydane w tej sprawie orzeczenia administracyjne (uzgodnienie i opinia sanitarna) przyjęły dla planowanej przez inwestora oczyszczalni ścieków, zaliczonej do obiektów poniżej 2000 RLM, najwyższe dopuszczalne wartości wskaźników zanieczyszczeń dla ścieków bytowych lub komunalnych wprowadzanych do wód lub do ziemi przewidziane dla większych obiektów, tj. dla oczyszczalni ścieków od 2000 do 9999 RLM (tabela stanowiąca załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r. w sprawie warunków jakie należyspełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz.U. z 2014 r., poz. 1800).

Przyjęcie przez inwestora w raporcie a w ślad za tym, przez organy administracji publicznej bardziej rygorystycznych norm jakie przewidują przepisy dla zanieczyszczeń ścieków bytowych lub komunalnych wprowadzanych do wód lub do ziemi, czyli norm obowiązujących w większych obiektach oczyszczalni ścieków niż planowana przez gminę [...] w tej sprawie, tj. 25 mgC>2/i BZT5 zamiast 40 mg02/l BZTs, 125 mgCVl CHZT zamiast 150 mgC

/l CHZT oraz 35 mg/l zawiesiny ogólnej zamiast 50 mg/l zawiesiny, ogólnej, będzie wyłącznie ustaleniem korzystniejszym dla środowiska;

– w kwestii zarzutu naruszenia przepisów i wynikających z nich wymogów, które nakazują uwzględnić okoliczność, że zarówno tłocznia i oczyszczalnia znajdują się na terenie obszaru zagrożenia powodziowego Kolegium wskazało, że zarówno wydana przez wyspecjalizowany organ w tym zakresie, tj. przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej opinia z dnia [...].11.2015 r. dot. miejsca zrzutu oczyszczonych ścieków z planowanej inwestycji jak i wydana w dniu [...].05.2016 r. przez Dyrektora Regionalnego Zarząd Gospodarki Wodnej decyzja nr [...] określa uwzględnione w decyzji warunki pod którymi przedsięwzięcie może być na tym terenie zrealizowane.

Biorąc pod uwagę powyższe Kolegium orzekło jak na wstępie, działając w tym zakresie w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz z uwzględnieniem art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw.

II.

II.1. W skardze wniesionej z zachowaniem terminu i warunków formalnych D.O. zarzucił decyzji SKO naruszenie"

1) art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i dokonanie niewłaściwej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w postaci m. in. Raportu oddziaływania na środowisko, co - zdaniem Skarżącego - doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego stanowiącego podstawę zaskarżonego orzeczenia poprzez przyjęcie, że Raport jest spójny, przejrzysty i kompletny, a przedstawione w nim zagadnienia nie budzą wątpliwości, tak co do zawartych w nich treści (ich rzetelności, kompletności i prawdziwości), jak i co do sposobu ich prezentacji, podczas gdy w ocenie Skarżącego Raport zawiera istotne braki i błędy w zakresie opisanego sposobu higienizacji osadów oraz zastosowanej technologii uzyskania oczyszczonych osadów dla ich przyrodniczego wykorzystania, a także wywołuje uzasadnione wątpliwości co do błędnego ustalenia dla planowanego przedsięwzięcia najwyższych dopuszczalnych wartości wskaźników zanieczyszczeń dla ścieków bytowych lub komunalnych wprowadzanych do wód lub do ziemi dla oczyszczalni poniżej 2000RLM, a także nie uwzględnia warunków zwolnienia Gminy od zakazów, o których mowa w pkt I i II decyzji nr [...] Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] maja 2016r.;

2) art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nieuwzględnienie interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli, tj.:

– niewyjaśnienie braków i błędów Raportu zakresie opisanego sposobu higienizacji osadów oraz zastosowanej technologii uzyskania oczyszczonych osadów dla ich przyrodniczego wykorzystania;

– niewyjaśnienie najwyższych dopuszczalnych wartości wskaźników zanieczyszczeń dla ścieków bytowych lub komunalnych wprowadzanych do wód lub do ziemi dla oczyszczalni poniżej 2000RLM oraz niewyjaśnienie motywów zastosowania tychże podwyższonych wskaźników, co ma przełożenie chociażby na koszty planowanej inwestycji, a następnie eksploatacji, czy też zastosowaną technologię;

– niewyjaśnienie i brak jakiegokolwiek ustosunkowania się przez organ II instancji do licznych zarzutów nieścisłości, sprzeczności, niespójności pojawiających się w zaskarżanych orzeczeniach organów współdziałających;

– niewyjaśnienie wątpliwości Skarżącego co do racjonalności zgłoszonego wariantu alternatywnego, w sytuacji gdy w ocenie Skarżącego sporządzenie wariantu alternatywnego dla lokalizacji inwestycji było pozorne, na potwierdzenie czego podał szereg zarzutów i argumentów;

– pominięcie, przemilczenie i nieuwzględnienie warunków pod jakimi Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej zwolnił Gminę od zakazów, o których mowa w pkt I i II decyzji nr [...] z dnia [...] maja 2016 r. chociaż - w ocenie Skarżącego - mają. one istotne znaczenie z punktu oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko i powinny zostać uwzględnione zarówno w Raporcie, jak i w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach;

3) art. 11 k.p.a. poprzez:

– niewystarczające, lakoniczne i zupełnie dowolne wyjaśnienie, że organ I instancji wprawdzie nie zachował ustawowego 21-dniowego terminu do zgłaszania przez społeczeństwo uwag i wniosków, to jednak to naruszenie prawa nie było znaczne, ani też istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, chociażby dlatego, że po tej dacie nie wpłynęły do organu nowe uwagi czy wnioski społeczeństwa wymagające ich rozpoznania;

– niewystarczające i lakoniczne uzasadnienie i wyjaśnienie, że zarzuty skarżącego skierowane wobec wpadkowego rozstrzygnięcia uzgadniającego RDOS są chybione, gdyż RDOŚ uzgodnił realizację planowanego przedsięwzięcia w wariancie wnioskowanym przez inwestora, zakreślając jednocześnie warunki realizacji tego przedsięwzięcia w zakresie ochrony środowiska uzasadniając merytorycznie i wyczerpująco zajęte w sprawie stanowisko;

– niewystarczające i lakoniczne uzasadnienie oraz wyjaśnienie wątpliwości skarżącego co do błędnego ustalenia dla planowanego przedsięwzięcia najwyższych dopuszczalnych wartości wskaźników zanieczyszczeń dla ścieków bytowych łub komunalnych wprowadzanych do wód łub do ziemi dla oczyszczalni poniżej 2000RLM poprzez stwierdzenie, że przyjęcie bardziej rygorystycznych norm będzie wyłącznie ustaleniem korzystniejszym dla środowiska bez odniesienia powyższych ustaleń chociażby do kosztów planowanej inwestycji a następnie jej eksploatacji, czy też zastosowanej technologii; jak również bez prób wyjaśnienia, czy zastosowanie podwyższonych wskaźników było wynikiem omyłki, czy też działania intencjonalnego organu, a jeśli tak to jakie były motywy organu takiego rozstrzygnięcia;

– niewystarczające i lakoniczne uzasadnienie oraz wyjaśnienie negatywnej oceny zarzutu Skarżącego dotyczącego umiejscowienia inwestycji na obszarze zagrożenia powodziowego o prawdopodobieństwie Q 1 % poprzez wskazanie, że decyzja Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] maja 2016 r. zwolniła inwestora z określonych zakazów, podczas gdy w/w decyzja wymienia warunki zwolnienia z tego zakazu dotyczące chociażby zastosowanej technologii w planowanej inwestycji uwzględniającej jej lokalizację na terenie zagrożonym wodami powodziowymi oraz opracowanie procedury na ewentualność wystąpienia powodzi na czas trwania robót budowlanych, które to warunki zaskarżona decyzja całkowicie pomija i przemilcza, choć z uwagi na możliwość oddziaływania na środowisko kwestie te winny znaleźć się w Raporcie i zaskarżonej decyzji;

– niewystarczające i lakoniczne uzasadnienie oraz wyjaśnienie negatywnej oceny zarzutu Skarżącego dotyczącego braków i błędów Raportu zakresie opisanego sposobu higienizacji osadów oraz zastosowanej technologii uzyskania oczyszczonych osadów dla ich przyrodniczego wykorzystania poprzez odesłanie do treści Raportu na stronie 29-30 opis "przeróbki osadu" oraz treści załącznika nr 11 Raportu i pominięcie merytorycznej oceny zgłoszonych zarzutów;

– niewystarczające i lakoniczne uzasadnienie oraz wyjaśnienie przez organ II instancji wątpliwości Skarżącego co do racjonalności zgłoszonego wariantu alternatywnego, w sytuacji gdy w ocenie skarżącego sporządzenie wariantu alternatywnego dla lokalizacji inwestycji było pozorne, na potwierdzenie czego podał szereg zarzutów i argumentów;

4) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 15 k.p.a. poprzez reformatoryjne ustalenie środowiskowych uwarunkowań w zakresie wymagań dotyczących ochrony środowiska koniecznych do uwzględnienia na etapie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia oraz wymagań dotyczących ochrony środowiska koniecznych do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji, o których mowa w art. 77 ust. 1 pkt 1 ustawy ooś i wzięcie pod uwagę pominiętych przez organ I instancji wyników uzgodnienia RDOS wydanego w dniu [...] maja 2017 r., wyników opinii sanitarnej wydanej przez PPIS w dniu [...] maja 2017 r., ustaleń zawartych w raporcie oddziaływania na środowisko, tj. objętymi punktami: 2.4, 2.5, 2.6, 2.7, 2.28, 2.29, 3.1, 3.5, 3.6, 3.7, 3.8, 3.9, 3.10, 3.11, 3.12, 3.13, 3.14, 3.15, 3.16, 3.17, 3.1, co naruszyło zasadę dwuinstancyjności albowiem organ drugiej instancji nie może zmieniać materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej ani rozszerzać rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji na zakres nieobjęty wydana przez niego decyzją, a zatem pozbawiono w ten sposób Skarżącego możliwości wyjaśnienia tych kwestii na etapie postępowania administracyjnego;

5) art. 15 k.p.a. wyrażającego zasadę dwuinstancyjności poprzez:

– całkowicie dowolne uznanie przez SKO, że organ I instancji wprawdzie nie zachował ustawowego 21-dniowego terminu do zgłaszania przez społeczeństwo uwag i wniosków, to jednak to naruszenie prawa nie było znaczne ani też istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, chociażby dlatego, że po tej dacie nie wpłynęły do organu nowe uwagi czy wnioski społeczeństwa wymagające ich rozpoznania, co zupełnie pozbawia stronę możliwości kontroli instancyjnej zastosowanej przesłanki i pozbawia stronę możliwości wyjaśnienia tej przesłanki na etapie postępowania administracyjnego;

– brak ponownego merytorycznego rozpoznania zarzutów zgłoszonych do Raportu w zakresie opisanego sposobu higienizacji osadów oraz zastosowanej technologii uzyskania oczyszczonych osadów dla ich przyrodniczego wykorzystania i odesłanie przez organ II instancji w tym względzie do treści Raportu na stronie 29-30 opis "przeróbki osadu" oraz treści załącznika nr 11 Raportu;

– brak ponownego merytorycznego rozpoznania zarzutów zgłoszonych przez Skarżącego w odwołaniu, gdzie podał on kilkanaście przykładów nieścisłości i sprzeczności występujących w zaskarżonych odwołaniem orzeczeniach;

6) art. 107 k.p.a. - poprzez niewyjaśnienie i zupełny brak jakiegokolwiek ustosunkowania się przez organ II instancji do licznych zarzutów nieścisłości, sprzeczności, niespójności pojawiających się w zaskarżanych orzeczeniach, a o których mowa w punkcie II d (skarżący podał co najmniej 15 przykładów nieścisłości i sprzeczności występujących w zaskarżonym orzeczeniu) i całkowite pominięcie, przemilczenie i nieuwzględnienie warunków pod jakimi Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej zwolnił Gminę od zakazów, o których mowa w pkt I i II decyzji nr [...] z dnia [...] maja 2016 r. chociaż - w ocenie Skarżącego - mają one istotne znaczenie z punktu oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko i powinny zostać uwzględnione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, co jednak nie nastąpiło;

7) art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy o ooś poprzez błędne przyjęcie przez organ II instancji, że Raport zawiera wskazany w w/w przepisie racjonalny wariant alternatywny, podczas gdy sporządzenie wariantu alternatywnego dla lokalizacji inwestycji było pozorne, a zatem brak jest w raporcie oddziaływania na środowisko i w zaskarżanych orzeczeniach jakichkolwiek innych racjonalnych i faktycznych wariantów alternatywnych dla przedmiotowej inwestycji oprócz wariantu polegającego na uwzględnieniu wniosku inwestora;

8) art. 5, 29 - 43 ustawy o ooś, a także art. 79 ustawy, art. 6, 7 i 8 Konwencji z Aarhus z dnia 25 czerwca 1998 r. o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska, gdyż organ wydający zaskarżoną decyzję, w sposób nieuzasadniony nie odniósł się w ogóle do wniosków składanych przez Mieszkańców Gminy (zalegających w aktach sprawy i złożonych pismem z dnia [...] września 2016 r., a także nie odniósł się do zaskarżonej okoliczności, że organ I instancji nie przeprowadził żadnych konsultacji społecznych przed wydaniem pierwszej decyzji, jak również w ogóle nie uwzględnił tychże uwag i wniosków, ponadto wbrew jednoznacznie brzmiącym przepisom w sposób dowolny pominął naruszenie prawa polegające na tym, że Wójt Gminy nie dotrzymał terminu 21 do wnoszenia uwag i wniosków przez mieszkańców, albowiem decyzja tego organu została wydana w dniu [...] czerwca 2017 r., tj. w dniu, w którym mieszkańcom nie upłynął jeszcze termin do składania uwag i wniosków, a także nie uwzględnił w żadnym stopniu licznych sprzeciwów mieszkańców do ustalonej lokalizacji przedsięwzięcia, oraz pominął okoliczność, że udzielone przez Wójta Gminy mieszkańcom informacje zawierają szereg niejasności i nieścisłości;

9) art. 96 ustawy o odpadach, przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 20 stycznia 2015 r. w sprawie odzysku R10, przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 6 lutego 2015 r, w sprawie komunalnych osadów ściekowych w szczególności poprzez przyjęcie przez organ II instancji, że Raport jest kompletny, spójny i przejrzysty chociaż brak zastosowania powyższych przepisów w Raporcie, a także poprzez błędne ustalenie sposobów i metod stabilizacji, odwodnienia oraz higienizacji osadów, w tym technologii uzyskania oczyszczonych osadów dla potrzeb przyrodniczego ich wykorzystania;

10) przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r. w sprawie warunków jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego, tj. załącznika nr 2 poprzez błędne ustalenie dla planowanego przedsięwzięcia najwyższych dopuszczalnych wartości wskaźników zanieczyszczeń dla ścieków bytowych lub komunalnych wprowadzanych do wód lub do ziemi dla oczyszczalni poniżej 2000RLM i bez wyjaśnienia, czy powyższe wskaźniki zostały ustalone omyłkowo, czy też intencjonalnie, a jeśli tak to jakie stały za tym przyczyny, skoro ma to wpływ na koszty inwestycji i jej eksploatacji, jak również zastosowaną w inwestycji technologię,

II. 2 Zarzucając powyższe Skarżący zażądał:

– uchylenia zaskarżonej decyzji Kolegium i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania ewentualnie zobowiązanie organu II instancji do wydania decyzji uchylającej decyzję organu I instancji oraz orzeczenie co do istoty sprawy poprzez odmowę ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedmiotowego w sprawie przedsięwzięcia,

– ewentualnie zobowiązanie organu II instancji do wydania decyzji uchylającej decyzję organu I instancji oraz poprzedzającego ją postanowienia RJDOŚ z dnia [...] maja 2017 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, w tym zobowiązania organu uzgadniającego do ponownego zajęcia stanowiska w sprawie;

– zasądzenia na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

– wydania postanowienia w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, tj. decyzji Wójta Gminy o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia albowiem z uwagi na zakres planowanej inwestycji, skalę przedsięwzięcia oraz wysokość kosztów inwestycji zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków;

– przeprowadzenia dowodu z dokumentu: "Ekspertyzy, która będzie stanowić materiał bazowy do opracowania strategii postępowania z komunalnymi osadami ściekowymi na lata 2014 – 2020" z grudnia 2014 r. opracowanej w Politechnice, Wydział Inżynierii Środowiska i Biotechnologii instytut Inżynierii Środowiska przez: prof. dr hab. inż. J.B. i in. zwanej w dalszej części skargi "Ekspertyzą" na okoliczność zasadności zarzutów Skarżącego, w szczególności w zakresie opisanego sposobu higienizacji osadów oraz zastosowanej technologii uzyskania oczyszczonych osadów dla ich przyrodniczego wykorzystania.

W obszernym uzasadnieniu skargi D.O. uszczegółowił zarzuty, w części stanowiące powielenie zarzutów zgłoszonych na etapie postępowania odwoławczego.

W obszernej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

III.

III.1 Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066; dalej p.u.s.a) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych decyzji administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, przy czym sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja organu odwoławczego, zmieniająca decyzję organu I instancji ustalającą środowiskowe uwarunkowania realizacji dla przedsięwzięcia opisanego w części sprawozdawczej niniejszego uzasadnienia.

Zgodnie z art. 71 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 353, cytowanej wielokrotnie powyżej jako ustawa o ooś) decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Przez pojęcie "przedsięwzięcie" przepis art. 3 ust. 1 pkt 13 u.o.o.ś. nakazuje rozumieć zamierzenie budowlane lub inną ingerencję w środowisko polegającą na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, w tym również na wydobywaniu kopalin.

Katalog zamknięty przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko oraz przypadków, w których zmiany dokonywane w obiektach są kwalifikowane jako przedsięwzięcia wyżej wskazane, zawiera rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 71).

Organy orzekające w niniejszej sprawie bezspornie zaliczyły planowaną przez skarżącego inwestycję do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko i nie budzi to wątpliwości. Przepis art. 80 u.o.o.ś. odnoszący się do decyzji środowiskowej wydawanej po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko stanowi, że decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ wydaje, biorąc pod uwagę:

1) wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1;

2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko;

3) wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa;

4) wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone;

5) po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. Jak wynika z decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w niniejszej sprawie - wyżej wskazane elementy zostały wzięte pod uwagę. Także decyzja ta odpowiada zakresowi rozstrzygnięcia wynikającemu z art. 82 u.o.o.ś.

Przesłankami wydania odmownej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach mogą być zatem następujące okoliczności:

1) niezgodność inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, 2) odmowa uzgodnienia warunków realizacji przez organy uzgadniające,

2) brak zgody inwestora na realizację przedsięwzięcia w wariancie proponowanym przez organ, inny niż zawarty we wniosku,

3) wykazanie w raporcie oddziaływania na środowisko danego przedsięwzięcia negatywnego jego wpływu na obszar Natura 2000, oraz 5) niezgodność z przepisami szczególnymi.

Odnosząc się dalej do generalnej charakterystyki postępowania decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia (art. 71 ust. 1 u.o.o.ś. ). Postępowanie toczące się w przedmiocie jej wydania dotyczy planowanego dopiero przedsięwzięcia i sprowadza się do ustalenia czy inwestycja w kształcie opisanym przez Inwestora we wniosku zagraża środowisku oraz czy spełnia wymagania i parametry w zakresie ochrony środowiska (wyroki NSA z: 22 kwietnia 2010 r., II OSK 696/09, Lex nr 618302; 30 czerwca 2010 r., II OSK 988/09, Lex nr 706965).

Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest jedynie etapem wstępnym dla postępowania w sprawie decyzji zezwalającej na realizację inwestycji, nie upoważnia do rozpoczęcia jakichkolwiek robót budowlanych czy planowanej działalności. Określa jedynie warunki wykorzystania terenu pod inwestycję z uwagi na konieczność ochrony przyrody, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich.

Decyzja ta sprowadza się do ustalenia, czy inwestycja w kształcie opisanym przez inwestora we wniosku zagraża środowisku oraz czy spełnia wymagania i parametry w zakresie ochrony środowiska. Jej wydanie nie gwarantuje inwestorowi, że zrealizuje planowane przedsięwzięcie, ponieważ nie zwalnia go z obowiązku uzyskania w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania decyzji o warunkach zabudowy a następnie decyzji w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwoleniu na budowę.

III.2. Zakres tego postępowania oraz mnogość stawianych przez skarżącego zarzutów wymaga pewnego uporządkowania. Za najdalej idące i w pierwszej kolejności wymagające rozpatrzenia należy uznać kwestie dotyczące udziału w postępowaniu oraz zakresu kognicji organu odwoławczego.

Jeśli chodzi o udział i dostęp do postępowania sąd nie stwierdza w nim naruszeń istotnych, w tym także zarzucanych, w stopniu stanowiącym podstawę do uchylenia decyzji. Po pierwsze skarżący i uczestnicy występują w sprawie we własnym interesie prawnym wobec czego potencjalne lub realne naruszenia ich praw i gwarancji związanych z kontrolowanym postępowaniem muszą mieć związek z ich sytuacją prawną reprezentowaną przez pojęcie interesu prawnego. Ten zaś nie doznał żadnego uszczerbku bowiem swoje prawa aktywni uczestnicy w pełni realizowali i nadal realizują (jak skarżący). Istotnym dowodem są odwołania i polemika jaką toczą oni z organami, w znacznej mierze skuteczna o czym świadczy reformacja decyzji.

Jeśli chodzi o wymogi stawiane postępowaniu zostały one formalnie zrealizowane poprzez obwieszczenia. Jedyne uchybienie, dostrzeżone i omówione przez Kolegium dotyczy niezachowania 21 dniowego terminu do zgłaszania uwag. Trafnie jednak Kolegium uznało, co potwierdza analiza akt sprawy, że naruszenie to nie było znaczne, a po tej dacie nie wpłynęły żadne nowe uwagi i wnioski, które wymagałyby reakcji organu. Prawa społeczeństwa (w sensie gwarancyjnym) nie zostały naruszone, a aktywni uczestnicy brali udział w postępowaniu odwoławczym. W tej sytuacji nie może być zatem mowy o istotnym naruszeniu procedury krajowej oraz Konwencji z Aarhus.

III.3 Możliwość wydania decyzji reformatoryjnej przez SKO w niniejszym postępowaniu znajduje umocowanie w przepisach prawa (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.). Podzielając, ale nie powielając już argumentów Kolegium przedstawionych w uzasadnieniu decyzji, trzeba zwrócić uwagę na to, że spojrzenie na kwestię instancyjności od momentu uchwalenia kodeksu nieco się zmieniło. Obecnie zadaniem drugiej instancji (o ile istnieje, bo występuję coraz powszechniejsza tendencja do spłaszczania administracji) jest pełnoprawne merytoryczne orzekanie w sprawie (zmiany dokonywane w zakresie treści art. 138 § 2 k.p.a., a ostatnio dodanie art. 64a do 64e p.p.s.a. są reprezentatywnym przykładem zmiany konwencji). Uchylenie decyzji i przekazanie sprawy jest zatem coraz bardziej ograniczanym wyjątkiem.

Ustawa nie wyłącza kompetencji reformatoryjnych SKO w sprawie. W ocenie sądu w decyzji SKO nie ma nic co naruszałoby gwarancje stron lub godziło w istotę instancyjności. Czym innym jest natomiast to, że Kolegium nie podzieliło części zarzutów odwołujących. Są to jednak kwestie merytoryczne i związane z wykładnią i stosowaniem przepisów prawa materialnego.

Dodać również należy, że postępowanie w sprawie było długotrwałe i nie była to pierwsza decyzja Kolegium. Z poprzednich widoczne jest, że organ I instancji miał kłopoty z realizacją wskazań i wytycznych. Tym bardziej zatem zachodziła potrzeba orzekania merytorycznego by zakończyć sprawę na etapie administracyjnym.

III.4 W odniesieniu do kwestii (i zarzutów) merytorycznych wskazać należy, że Kolegium trafnie przyjęło, że wszystkie wymagane dokumenty i uzgodnienia zostały w postępowaniu zgromadzone. W zakresie załącznika, co opisano szeroko w decyzji dokonano sanacji braku formalnego, do czego organ drugiej instancji orzekający w granicach sprawy był uprawniony. W toku prowadzonego postępowania organ I instancji uzyskał wymagane przepisem art. 77 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o ooś uzgodnienie dla przedsięwzięcia od Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz opinię Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (szczegółowo opisane w decyzjach oraz części sprawozdawczej niniejszego uzasadnienia).

Większość zarzutów, w tym przede wszystkim materialnoprawnych odnosi się bezpośrednio lub wynika z oceny treści raportu sporządzonego w postępowaniu. Jak wiadomo raport jest dokumentem prywatnym, opracowanym na zlecenie podmiotu zainteresowanego realizacją określonej inwestycji, zaś inne podmioty uczestniczące w postępowaniu administracyjnym jako strony lub na prawach strony mają wynikającą z przepisów o postępowaniu dowodowym w administracji możliwość zgłoszenia wniosków dowodowych zmierzających do podważenia miarodajności tego dowodu.

Z tych względów rzeczą organów jest rzetelna, wnikliwa i wszechstronna ocena raportu oraz ewentualnych innych dowodów, przy zachowaniu wszystkich obowiązujących reguł dowodowych. W sprawie raport spełnia wymogi formalne a treściowo zostałdokładnie przeanalizowany czego dowodem jest obszerne ustosunkowanie się do jego treści, w szczególności tych budzących kontrowersje odwołujących. Treść raportu została skorelowana z treścią innych dokumentów, w tym stanowisk organów uzgadniających.

Co więcej, o czym mowa jest w części sprawozdawczej niniejszego uzasadnienia, Kolegium dokonując reformacji włączyło do decyzji elementy pominięte przez organ I instancji a wynikające albo wprost z powołanych przez Kolegium przepisów prawa albo z treści opinii i uzgodnień. Tym samym treść decyzji odzwierciedla stan wynikający z treści raportu i uzgodnień w sposób zapewaniający ochronę społeczeństwa środowiska przed inwestycją.

III.5. Wskazać też należy, że zarzuty merytoryczne skargi są dowolną polemiką skarżącego z oceną dokonaną przez organy administracji publicznej w sprawie, ale oceną opartą na raporcie i opiniach organów współdziałających. Nie mogą być one jednak skuteczne bowiem postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia obejmuje, poza weryfikacją raportu, uzyskanie wymaganych ustawą opinii, uzgodnień oraz zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu. Podważenie jego ustaleń mogłoby nastąpić jedynie, co do zasady, poprzez przedstawienie równie kompletnej analizy uwarunkowań przyrodniczych (tzw. kontrraportu), sporządzonej przez specjalistów dysponujących równie fachową wiedzą jak autorzy raportu, której wnioski pozostawałyby w rażącej sprzeczności do tych zawartych w raporcie przedłożonym przez inwestora.

W niniejszej sprawie takiego kontrraportu na etapie administracyjnym nie przedłożono, a przedłożony przez inwestora raport spełnia wymogi formalne (ustawowe) oraz sporządzony został w sposób rzetelny, a jego wnioski, tak w ocenie organów, jak i sądu są konsekwencją wywodów w nim zawartych, co oznacza, że raport prawidłowo został przyjęty jako podstawowy dowód w postępowaniu o wydanie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia.

Z istoty kontroli sądowej wynika, że rozpoznanie merytoryczne, w tym w szczególności przeprowadzenie przez sąd administracyjny dowodów będących w istocie "opinią biegłego", jak załączona do skargi ekspertyza wykracza poza kompetencję sądu administracyjnego. Dowód tego typu nie mieści się bowiem w zakresie przewidzianym art. 106 § 3 p.p.s.a. Przeprowadzenie tego dowodu wymagałoby dokonania przez sąd merytorycznego porównania treści raportu i uzgodnień z prowadzonych w sprawie z treścią specjalistycznej ekspertyzy, co ani ze względów faktycznych (konieczność posiadania wiedzy specjalistycznej), ani prawnych (art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a., art. 133 § 1 p.p.s.a, a contario art. 106 § 3p.p.s.a.).Z tych względów sąd nie przeprowadził żądanego w skardze dowodu.

Sąd podziela również ocenę Kolegium, że wiele zarzutów skarżącego jest dowolną polemiką z raportem. Z punktu widzenia kontroli sądowej istotne jest to, że Kolegium odniosło się do każdego zarzutu i wyjaśniło, który z nich jest trafny, a który nie i dlaczego. Tak było choćby w przypadku zmian wprowadzonych w punkcie 2.28 decyzji dotyczących wymogów komunalnych osadów ściekowych.W decyzji organ wskazał wyraźnie, że procesy higienizacji osadów oraz technologie uzyskiwania oczyszczonych osadów (odzysk) mają się odbywać zgodnie z wskazanymi w decyzji przepisami prawa.

Bezzasadny jest zarzut dotyczący najwyższych dopuszczalnych wartości wskaźników zanieczyszczeń dla ścieków bytowych lub komunalnych wprowadzanych do wód lub do ziemi dla oczyszczalni skoro przyjęte rozwiązania są, jako wyższe niż wymagane, korzystniejsze dla środowiska (inwestor się na to zgadza).

Zwolnienia i warunki lokalizacji inwestycji na terenie obszaru szczególnego zagrożenia powodzią rzeki [...] odpowiadają treści raportu i uzgodnieniom. Polemika, której treścią jest własna ocena tych wymogów dokonywana przez skarżącego, w świetle uwag przedstawionych a wstępie tego punktu uzasadnienia nie może być skuteczna. Podobnie ocenić należy zarzut pozorności wariantu alternatywnego inwestycji, gdyż nie ma on uzasadnienia w materiale podlegającym weryfikacji organów.

III.6. Podsumowując kontrolę sądu - dowody i istotne okoliczności zostały przeprowadzone i omówione z godnie z wymogami art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. Nie naruszono zasady instancyjności (art. 15 k.p.a.), ani kompetencji reformacyjnej organu odwoławczego. Nie naruszono dostępu do postępowania ani gwarancji procesowych skarżącego.

Nie można też podzielić zarzutu, że zaskarżona decyzja nie odpowiada wymogom kodeksowym.Przeciwnie jest ona dowodem realizacji wymogów wskazanych w art. 107 § 3 k.p.a. Czym innym, niż rzekome braki warsztatowe jest bowiem to, że ze stanowiskiem organu skarżący się nie zgadza merytorycznie. To jednak nie dyskwalifikuje procesowej poprawności decyzji.

Nie stwierdzając prawa procesowego oraz prawa materialnego, w szczególności art. 5, 29-43, 66 ust. 1 pkt 5 ustawy o ooś, art. 96 ustawy o odpadach oraz wydanych do nich przepisów wykonawczych, sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.