Wyrok NSA, sygn. akt FSK 11/04
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2004-04-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Powołane przepisy: article: art. 174, art. 176, art. 183
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA A. Bącal, Sędziowie NSA G. Borkowski, K. Nowak (spr.), Protokolant T. Świderska, po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2004 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Witolda J. od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku z dnia 02.04.2003r. sygn. akt SA/Bk 1215/01 w sprawie ze skargi Witolda J. na decyzję Izby Skarbowej w B. z dnia 19 sierpnia 2002 r. (...) w przedmiocie odsetek za zwłokę od zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych. 1. Oddala skargę kasacyjną. 2. Zasądza od Witolda J. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w B. zwrot kosztów postępowania w kwocie 3.600,- zł. (trzy tysiące sześćset zł).


UZASADNIENIE

FSK 11/04

U Z A S A D N I E N I E

Decyzją z 19.08.2002 r. (...) Izba Skarbowa w B. orzekła, w postępowaniu odwoławczym, o wysokości zobowiązania podatkowego i zaległości wraz z odsetkami za zwłokę Witolda i Bogusławy J. w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r.

Decyzją z tej samej daty, oznaczoną (...) Izba orzekła o wysokości odsetek za zwłokę od zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za poszczególne miesiące 2000 r. deklarowanych i płaconych przez Witolda J., prowadzącego działalność gospodarczą - Zakład Obsługi Rolnictwa "B." w S., w kwotach niższych od należnych.

Z uzasadnienia wynikało, że wobec zniszczenia dokumentacji prowadzonej działalności gospodarczej za 1999 r. i 8 miesięcy 2000 r. - w czasie pożaru samochodu przewożącego te dokumenty z biura rachunkowego do miejsca prowadzenia działalności, dla potrzeb kontroli skarbowej za 1999 r. - weryfikacja zadeklarowanej podstawy opodatkowania dokonana została w oparciu o dowody zabezpieczone przez Komendę Powiatową Policji w G.; wśród nich rejestru sprzedaży i dokumentów Wz /wydania materiałów na zewnątrz/. Ponieważ w odniesieniu do W. J. dane wynikające tylko z ksiąg rachunkowych nie pozwalały na określenie podstawy opodatkowania Inspektor Kontroli Skarbowej, powołując się na art. 23 par. 1 Ordynacji podatkowej określił tę podstawę zwiększając przychód wykazany przez podatnika w zeznaniu o wielkości stwierdzone w czasie kontroli i zmniejszając o odpowiednie koszty.

Szczegółowe uzasadnienie poszczególnych pozycji "zwiększeń" przychodów i kosztów zawierała zarówno decyzja "wymiarowa" skierowana do małż. J. jak i decyzja "odsetkowa" skierowana do Witolda J.

Wysokość różnicy między zaliczkami zapłaconymi przez podatnika, a należnymi za poszczególne miesiące 2002 r. orzekające organy podatkowe ustaliły:

- określając udział dochodu z działalności gospodarczej Witolda J. w sumie dochodów małżonków,

- uzyskanym wskaźnikiem określając wysokość zaległości przypadającą na Witolda J.,

- dzieląc tak określoną zaległość na 12 miesięcy.

Wysokość odsetek od zaległości za poszczególne miesiące ustalona została na podstawie art. 53 par. 1 Ordynacji podatkowej oraz par. 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z 04 maja 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa. Wyliczeń dokonano za okresy od złożenia deklaracji na zaliczki za poszczególne miesiące do 26 kwietnia 2001 r., tj. do dnia złożenia rocznego zeznania o dochodzie za 2000 r., przy zastosowaniu stawek odsetek wynikających z, wymienionych w decyzji, obwieszczeń Ministra Finansów, opublikowanych w Monitorze Polskim.

W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Białymstoku na opisaną decyzję Izby Skarbowej w B. z 19.08.2002 r. (...) w sprawie określenia odsetek za zwłokę od zaniżonych zaliczek miesięcznych na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2000 r. Witold J. zarzucił jej wydanie z naruszeniem art. 122 i art. 187 Ordynacji podatkowej przez nie podjęcie wszystkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, art. 7 Ordynacji w zw. z art. 22 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - poprzez nie uznanie za koszt uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych dokonanych w sposób prawidłowy, art. 4 Ordynacji w zw. z art. 9 ust. 1 i ust. 2 ustawy o podatku dochodowym ..., art. 23 par. 4 tej ustawy poprzez nieprawidłowe określenie wysokości zaliczek, art. 200 i art. 123 Ordynacji podatkowej bez wyznaczenia stronie terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału informacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku, wyrokiem z 2 kwietnia 2003 r. SA/Bk 1215/02 skargę na opisaną decyzję oddalił, odnosząc się w uzasadnieniu do podniesionych w skardze zarzutów dotyczących ustalenia wysokości podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym za 2000 r.

Wyrok został pełnomocnikowi skarżącego doręczony 7 lipca 2003 r.

W skardze kasacyjnej, sporządzonej przez pełnomocnika będącego doradca podatkowym, Witold J. wniósł o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do powtórnego rozpoznania z powodu naruszenia:

- art. 194 par. 1 w związku z art. 120 Ordynacji podatkowej poprzez nie uznanie stanu faktycznego potwierdzonego postanowieniem Prokuratury Rejonowej w P.,

- art. 25 ust. 2, ust. 4 i ust. 5 oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 października 1997 r. w sprawie sposobu i trybu określenia dochodów podatników w drodze oszacowania cen w transakcjach dokonanych przez tych podatników, w związku z art. 120 Ordynacji podatkowej - poprzez oszacowanie dochodów z transakcji z podmiotami powiązanymi rodzinnie w sposób inny niż wskazany przepisami prawa,

- par. 7 ust. 1 pkt 1 w związku z par. 6 ust. 5 rozporządzenia Ministra Finansów z 17 stycznia 1997 r. w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych w związku z art. 120 Ordynacji podatkowej - poprzez ustalenie podstawy dokonywania odpisów amortyzacyjnych w sposób dowolny,

- art. 200 w zw. art. 123 i art. 120 Ordynacji podatkowej poprzez nie wyznaczenie stronie przez organ odwoławczy przed wydaniem decyzji terminu do zapoznania się ze zgromadzonym materiałem co uniemożliwiło stronie przekazanie organowi odwoławczemu będącego w jej posiadaniu zaświadczenia Prokuratury Rejonowej w P. z dnia 21.05.2002 r.

W piśmie procesowym z 16.01.2004 r. pełnomocnik skarżącego "uzupełnił" skargę kasacyjną żądaniem zasądzenia na rzecz wnoszącego kasację zwrotu kosztów sądowych oraz kosztów zastępstwa procesowego w określonej wysokości oraz "rozszerzeniem" zarzutów wniesionych w stosunku do wyroku, przy czym rozszerzenie zarzutów polegało na powtórzeniu zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Odpowiadając na skargę kasacyjną Witolda J. Dyrektor Izby Skarbowej w B. wskazał, że żaden z zarzutów skargi nie odnosił się do przedmiotu sprawy, jakim były odsetki od zaliczek. W skardze nie była kwestionowana ani zasadność ich naliczenia ani wysokość. Zarzuty dotyczyły natomiast okoliczności, które legły u podstaw wymiaru podatku dochodowego za 2000 r.

Rozstrzygnięcie w przedmiocie wymiaru podatku dochodowego należnego od małż. J. za 2000 r. nie zostało wzruszone.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

- naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

- naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z kolei art. 176 tej ustawy stanowił, że skarga powinna czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z określeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej /art. 183 Prawa .../.

Ponieważ przedmiotem zaskarżenia jest wyrok Sądu skarga kasacyjna, aby mogła być przedmiotem merytorycznego rozpoznania ma wskazywać konkretny przepis prawa materialnego naruszonego przez sąd ze wskazaniem na czym - zdaniem skarżącego - polegała niewłaściwa wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie tego przepisu /przez sąd/; jaka powinna być wykładnia właściwa lub jaki inny przepis winien być zastosowany, na czym polegało naruszenie przepisów postępowania /sądowego/ i jaki - istotny - wpływ na wynik sprawy /treść orzeczenia/ mogło ono mieć.

Analiza zarzutów skargi kasacyjnej Witolda J. doprowadziła Sąd do stwierdzenia, że nie mieściły się one w dopuszczalnych podstawach kasacji.

Przedmiotem zaskarżonego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Białymstoku z dnia 2 kwietnia 2003 r. SA/Bk 1215/02 była wskazana już wyżej decyzja Izby Skarbowej w B. z 19.08.2002 r. (...) określająca wysokość odsetek za zwłokę od zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za poszczególne miesiące 2000 r. płaconych przez skarżącego w wysokości niższej niż należna. Wysokość zaliczek miesięcznych została określona na podstawie innej, ostatecznej decyzji Izby Skarbowej w B. z 19.08.2002 r. (...) określającej zobowiązanie małż. J. w podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zarzuty naruszenia zarówno prawa materialnego jak i prawa procesowego podniesione w skardze kasacyjnej odnosiły się do tej "innej" decyzji wymiarowej, a nie do zaskarżonej decyzji "odsetkowej" i wyroku Sądu, który orzekł o zgodności tej decyzji z prawem. Dywagacje w uzasadnieniu wyroku Sądu były w przeważającej części wynikiem potrzeby ustosunkowania się do zarzutów skargi, a nie uzasadnieniem zgodności z prawem jej przedmiotu.

Ponieważ nie ma analogi między dwuinstancyjnym postępowaniem administracyjnym, w którym organ odwoławczy ponownie bada sprawę w jej całokształcie, a postępowaniem sądowoadministracyjnym, w którym podstawy skargi kasacyjnej są ściśle określone, a skarga wiąże Sąd, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 i art. 204 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnym, miał obowiązek orzec jak w wyroku.