Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 252/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-03-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 174, art. 134 par 1, art. 133 par. 1, art. 145 par 1 pkt 1a, c i 4, artr. 183, art. 134 par.1, art 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Bożena Walentynowicz /spr./ Sędziowie sędzia NSA Janina Kosowska sędzia NSA Małgorzata Stahl Protokolant Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 listopada 2006 r., sygn. akt II SA/Po 576/06 w sprawie ze skargi H. R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki części obiektu budowlanego 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. na rzecz H. R. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 17 listopada 2006 r., sygn. akt II SA/Po 576/06, w sprawie ze skargi H. R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...], nr [...], w przedmiocie nakazu rozbiórki części obiektu budowlanego – uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą, rozstrzygnął o kosztach oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

W uzasadnieniu stanowiska Sąd ten przedstawił następujące okoliczności faktyczne i prawne.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. na wniosek B. T., zawiadomieniem z dnia [...], wszczął postępowanie w sprawie zgodności z przepisami prawa prowadzenia prac budowlanych na działce o nr ewid. [...] położonej przy ul. [...] w B.

W wyniku prowadzonego postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] nakazał H. R. wstrzymać roboty budowlane przy budynku mieszkalnym na działce [...]/1 zlokalizowanej przy ul. [...]; przedstawić zaświadczenie wójta, burmistrza lub prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostateczną, w dniu wszczęcia postępowania, decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. postanowieniem z dnia [...] ustalił opłatę legalizacyjną w wysokości 50.000 zł za samowolnie wybudowany budynek mieszkalny zlokalizowany na działce [...]/1 przez H. R.. Postanowienie to zostało uchylone w całości przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. postanowieniem z dnia [...].

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją z dnia [...] nakazał inwestorowi H. R. rozbiórkę rozbudowanej części budynku mieszkalnego położonego w B. przy ul. [...] na działce o nr ewid. [...]/1.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją z dnia [...] uchylił w całości powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia [...] na podstawie art. 48 ust.1 i 4 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016) i art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego nakazał inwestorowi – H. R. rozbiórkę rozbudowanej części budynku mieszkalnego położonego w B. na działce nr [...]/1 o pomieszczenie kuchni, sieni i łazienki w zakresie i gabarytach określonych w przedłożonej dokumentacji inwentaryzacyjnej. W uzasadnieniu organ podał, że H. R. przeprowadziła remont, modernizację i rozbudowę istniejącego budynku mieszkalnego, w trakcie których zmianie uległy gabaryty budynku, jego elewacja i geometria połaci dachowej. Roboty budowlane zakończone w [...] r. prowadzone były bez wymaganego stosownie do art. 28 ust.1 prawa budowlanego pozwolenia na budowę. W związku z tym w dniu [...] organ nadzoru budowlanego postanowieniem nakazał wstrzymać roboty budowlane i w terminie 60 dni przedłożyć zaświadczenie o zgodności budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ponieważ inwestorka nie przedstawiła zaświadczenia Burmistrza Gminy P. o zgodności budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, organ zobowiązany był orzec o rozbiórce.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P., po rozpoznaniu odwołania H. R., decyzją z dnia [...] na podstawie art. 104 i art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ wskazał, że rozbudowa nastąpiła w warunkach samowoli budowlanej w związku z czym organ jest zobowiązany zastosować przepis art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Zgodnie zaś z art. 48 ust. 3 pkt. 1 prawa budowlanego celem przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego konieczne jest przedłożenie zaświadczenia wójta, burmistrza lub prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, albo ostatecznej na dzień wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Przedstawienie przez inwestora tych dokumentów stanowi warunek uzyskania pozwolenia na dokończenie budowy. Inwestorka tego obowiązku nie spełniła ponieważ przedłożone zaświadczenia Burmistrza Gminy P. odwołuje się do nieobowiązującego planu oraz do niewiążącego organ nadzoru budowlanego studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy P..

Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził, że zasługuje ona na uwzględnienie. W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że dokładnego zbadania wymagał zarzut, że nie jest możliwe dokonanie rozbiórki części budynku. W tym zakresie organ drugiej instancji w sposób niepełny dokonał analizy zarzutu zgłaszanego już w odwołaniu. Sąd uznał, że w niniejszym stanie faktycznym należy dać precyzyjną odpowiedź na twierdzenie inwestorki o niemożności doprowadzenia budynku do stanu przed rozbudową, orzekając bowiem rozbiórkę części obiektu budowlanego należy brać pod uwagę wykonalność tej decyzji z punktu widzenia warunków technicznych – możliwości wykonania rozbiórki bez zagrożenia bezpieczeństwa pozostałej części obiektu budowlanego (budynku) wykonanej zgodnie z prawem. Sąd zauważył, że rozbudowa już istniejącego budynku dokonana w taki sposób, że stanowi ona integralną część budynku dotychczasowego połączonego z nim na trwale sprawia, że rozbiórka dobudowy nie jest możliwa bez rozbiórki całego obiektu lub przynajmniej znacznej jego części to w takiej sytuacji nie ma zastosowania restrykcyjny przepis art. 48 Prawa budowlanego. Sąd stwierdził, że chodzi tu bowiem o inny przypadek, o którym mowa w art. 50 ust. 1 prawa budowlanego, umożliwiając – po wstrzymaniu robót budowlanych – uruchomienie postępowania z art. 51 prawa budowlanego, po to aby następnie orzec o wznowieniu robót budowlanych lub zaniechaniu dalszych robót bądź rozbiórce obiektu. Sąd wskazał, iż ponownie rozpoznając sprawę organ powinien ten wątek precyzyjnie wyjaśnić, a pomocna w tym może się okazać przedłożona przez inwestorkę ocena stanu konstrukcji budynku sporządzona przez rzeczoznawcę budowlanego. Sąd uznał, że jeśli wynik uzupełniającego postępowania doprowadzi do wniosku, iż rozbiórka rozbudowanej części budynku jest możliwa, to wówczas organ winien rozważyć zasadność zarzutu o faktycznej niemożności przedłożenia żądanego zaświadczenia Burmistrza Gminy P. o zgodności zabudowy z planem miejscowym. Jak bowiem wynika z zaświadczenia Burmistrza z dnia [...] działka nr [...]/1 położona w B. przeznaczona była pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Obowiązujący plan miejscowy stracił moc z dniem [...]. Zgodnie ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy P. działka ta przeznaczona jest także pod mieszkalnictwo. Sąd stwierdził, że na danym terenie obecnie plan miejscowy nie obowiązuje. W takiej sytuacji należy rozważyć czy niemożność uzyskania decyzji może być przeszkodą w legalizacji samowoli budowlanej, zaś w ocenie Sądu, jest to wniosek postawiony zbyt daleko. Sąd, powołując się na stanowisko Sędziego NSA Prof. Zygmunta Niewiadomskiego, wskazał, że tam gdzie nie ma planów zagospodarowania obowiązuje porządek przestrzenny wyznaczony ustawami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, o ochronie przyrody, zabytków, gruntów rolnych i leśnych. Jeżeli uregulowania te nie zabraniają budowania na danym terenie, to decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu jedynie potwierdza ten stan, a więc ma charakter deklaratoryjny i nie może mieć pierwszeństwa przed regulacjami ustaw, a zatem art. 48 prawa budowlanego należy interpretować szerzej, nie pomijając przytoczonych ustaw.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku, opartą na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., złożył [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P., reprezentowany przez radcę prawnego, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi, ewentualnie uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:

– przepisów postępowania w stopniu, który miał istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 6, art. 7, 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 133 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez zarzucenie organowi przeprowadzenia niepełnego postępowania dowodowego,

– prawa materialnego, a w szczególności art. 48 ust. 1, ust. 3 pkt 1 i ust. 4 ustawy – Prawo budowlane, w związku z art. 133 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a. poprzez błędną wykładnię przepisów polegającą na mylnym rozumieniu treści przepisów.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd w sposób dowolny powziął wątpliwości, co do poprawności zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego dokonanego przez nadzór budowlany. W sprawie będącej przedmiotem skargi kasacyjnej zakres rozbudowy jest, w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, niesporny. H. R. nie kwestionuje, że dokonała rozbudowy budynku o pomieszczenie kuchni, sieni i łazienki w gabarytach określonych w dokumentacji inwentaryzacyjnej z [...] sporządzonej przez P. O.. Wnoszący skargę kasacyjną uznał ponadto, że zalecenia Sądu w skarżonym wyroku wychodzą poza podstawę rozstrzygnięcia nadzoru budowlanego, a więc, poza art. 48 ust. 1, ust. 3 pkt 1 i ust. 4 prawa budowlanego. Wskazano, że ustawodawca w art. 48 Prawa budowlanego nie nałożył na organy nadzoru budowlanego obowiązku dokonywania ustaleń, o jakich mowa w skarżonym wyroku, są to twierdzenia niemające oparcia w przepisach Prawa budowlanego. Wydanie decyzji o rozbiórce ma charakter obligatoryjny, gdy zaistnieją przesłanki określone przepisami Prawa budowlanego. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną wskazania Sądu, co do dalszego postępowania organów nadzoru budowlanego w kwestii zaświadczenia Burmistrza Gminy P. zawarte na stronie 6 wyroku są sprzeczne z zasadą praworządności wynikającą z art. 6 k.p.a. Nie biorą pod uwagę jednoznacznej treści, art. 48 ust. 1, ust. 3 pkt 1 i ust. 4 prawa budowlanego i wbrew przepisowi nakazują nadzorowi budowlanemu odstąpienie od żądania zaświadczenia wydanego przez właściwy organ gminy, (przy czym w wyroku zamiast o zaświadczeniu mówi się o decyzji o warunkach zabudowy) na rzecz dokonania przez nadzór budowlany w oparciu o ustawę o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, o ochronie przyrody, o ochronie zabytków i o ochronie gruntów rolnych i leśnych oceny prawidłowości zrealizowanej samowolnie rozbudowy.

Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył H. R. wnosząc o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie od organu kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest nieuzasadniona. Została oparta na obu podstawach wymienionych w art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., tj. na zarzucie naruszenia prawa materialnego – art. 48 ust. 1, ust. 3 pkt 1 i ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016) w zw. z art. 133 § 1 i art. 145 § 1 pkt 4 p.p.s.a. przez błędną wykładnię i brak zrozumienia treści przepisów oraz na zarzucie naruszenia przepisów postępowania w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy, a to: art. 6, 7, 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 133 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. przez zarzucenie organowi przeprowadzenia niepełnego postępowania dowodowego. Należy mieć na względzie, że skuteczne postawienie takich zarzutów wymaga wykazania, że to Wojewódzki Sąd Administracyjny w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonego wyroku dopuścił się tych naruszeń.

Stosownie do regulacji art. 183 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, będąc związany zarzutami tejże skargi.

Oceniając zarzut naruszenia wskazanych przepisów postępowania Sąd nie podzielił jego zasadności. Sąd pierwszej instancji nie mógł naruszyć przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego bowiem orzeka i prowadzi postępowanie sądowe na podstawie wskazanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Przedmiotem badania i kontroli przez Wojewódzki Sąd Administracyjny była decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego dotycząca rozbiórki samowoli budowlanej jakiej dopuściła się skarżąca inwestorka H. R.. Sąd pierwszej instancji zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. orzeka na podstawie akt sprawy, zaś w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd ten rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd kontroluje legalność zaskarżonego aktu w pełnym zakresie z punktu widzenia zgodności z prawem całego postępowania administracyjnego.

W sprawie niniejszej niesporny jest fakt, że rozbudowa budynku na działce nr [...]/1 w B. przez inwestorkę H. R. stanowiła samowolę budowlaną, bowiem nie uzyskała ona wymaganego art. 28 § 1 prawa budowlanego pozwolenia na budowę.

Na wniosek sąsiada inwestorski w [...] wszczęto postępowanie przez organy nadzoru budowlanego, w którym to Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 nałożył na inwestorkę obowiązki w celu legalizacji samowoli budowlanej. W dacie wydania powyższego postanowienia, tj. w dniu [...]. nie istniał już plan zagospodarowania przestrzennego w B., który wygasł z dniem 31 grudnia 2003 r. zgodnie z treścią art. 87 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. O planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Postępowanie wszczęte przez organy nadzoru budowlanego miało na celu doprowadzenie do zalegalizowania przedmiotowej samowoli budowlanej, w wyniku której inwestorka dobudowała pomieszczenia: kuchni, sieni i łazienki.

Inwestorka nie posiadała decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla rozbudowy domu.

W tym miejscu należy podnieść, że ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 80, poz. 718) zostało nadane nowe brzmienie art. 48 prawa budowlanego. Celem tej zmiany było właśnie umożliwienie odstąpienia od obowiązku nakazu bezwzględnej rozbiórki obiektu budowlanego samowolnie wybudowanego, jeśli swoim istnieniem nie narusza przepisów. Takie było uzasadnienie do ww. ustawy w druku sejmowym Nr 493 z dnia 15 maja 2002 r. Wprowadzona zmiana była wyrazem dążenia do ujednolicenia prawa krajowego z rozwiązaniami obowiązującymi w Unii Europejskiej.

Artykuł 48 ust. 1 prawa budowlanego nadal przewiduje rozbiórkę obiektu wzniesionego samowolnie, jeżeli nie zachodzą okoliczności umożliwiające legalizację jej wg uregulowań art. 48 ust. 2 tej ustawy.

Przepis ten stanowi, że właściwy organ winien zbadać po wstrzymaniu robót budowlanych czy:

1) budowa, o której mowa w ust. 1 jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji w dniu wszczęcia postępowania o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku planu,

2) budowa nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem.

Artykuł 48 ust. 3 określa obowiązki, których spełnienie przez inwestora po przedłożeniu przez organ ma posłużyć organowi do oceny, czy zaistniały przesłanki do legalizacji.

Zauważyć trzeba, iż taka zmiana art. 48 prawa budowlanego była wyrażeniem woli ustawodawcy by umożliwić legalizację samowoli budowlanej, gdy wzniesiony obiekt pozostaje w zgodzie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego a gdy go brak, z przepisami na podstawie których jest wydawana decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, czyli przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym.

Wydanie nakazu rozbiórki zachodzi zaś w przypadkach, gdy obiekt samowolnie wzniesiony znajduje się na takim terenie, który nie może być w ogóle zainwestowany.

Stanowisko takie wynika z wykładni systemowej art. 48 ust. 2 i 3 prawa budowlanego. Żadną miarą nie można podzielić stanowiska organu zajętego w zakwestionowanej decyzji, a więc nakazującej rozbiórkę dobudowanych obiektów w sytuacji, gdy inwestorka złożyła zaświadczenie Urzędu Miasta i Gminy z dnia [...], które wyjaśnia, iż działka nr [...]/1 w B. stanowiąca własność inwestorki, na której popełniono samowolną rozbudowę już zgodnie z pierwszym planem zagospodarowania przestrzennego B. z [...] r. przeznaczona była pod budownictwo jednorodzinne. Istniejący wówczas na niej budynek został w planie adaptowany.

Charakter budowlany tej działki pozostał zachowany w planach kolejnych z [...] r., w planie z [...] r. i z [...] r. aż do wygaśnięcia.

Wykonane i zatwierdzone studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy P. przewiduje nadal działkę nr [...]/1 pod budownictwo mieszkaniowe.

Jakkolwiek (co zasadnie podniósł organ) studium nie ma charakteru wiążącego organy, ale stanowi istotną informację dla niego, że samowoli inwestorka dopuściła się na terenie przeznaczonym na mieszkalnictwo.

Uznając zaś, że przedmiotowe zaświadczenie Urzędu Gminy nie odpowiada w pełni wymogom art. 48 ust. 2 prawa budowlanego – organ nadzoru budowlanego mógł zobowiązać inwestorkę do uzyskania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla spornej dobudowy. Taka zaś decyzja może być wydana przez właściwy organ na podstawie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym na zasadzie rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. Takie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 czerwca 2007 r. sygn. akt II OSK 945/06 przyjmując za zasadne skorzystanie z instytucji określonej art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. zawieszenia postępowania w przedmiocie likwidacji samowoli budowlanej do czasu zakończenia prejudycjalnej sprawy, której przedmiotem są warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla spornej inwestycji.

Stanowisko to podziela skład Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekający w sprawie niniejszej.

Jest ono zasadne także w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007 r. sygn. akt P37/06, który uznał, że art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b) i art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane w częściach obejmujących wyrażenie "w dniu wszczęcia postępowania" są niezgodne z art. 2 Konstytucji RP oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji. Jak zaznaczył Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu powyższego wyroku "z art. 48 ust. 2 prawa budowlanego wynika, że warunkiem legalizacji samowoli jest zgodność konkretnej budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Nie może mieć znaczenia termin uzyskania decyzji ostatecznej o warunkach zabudowy, bo ma ona charakter wyłącznie informacyjny i sama przez się nie kształtuje praw ani obowiązków inwestora wynikających wprost z ustaw. Decydujące znaczenie w procesie legalizacji samowoli budowlanej winno mieć ustalenie, że obiekt wybudowany bez pozwolenia na budowę nie narusza swym istnieniem przepisów prawa w tym regulujących kwestie planowania i zagospodarowania przestrzennego".

Przytoczone stanowisko Trybunału Konstytucyjnego zawarte zostało w wyroku wydanym już po orzeczeniu w sprawie niniejszej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Zauważyć jednak należy, iż również Sąd pierwszej instancji sygnalizował możliwość postępowania legalizacyjnego przy braku planu zagospodarowania przestrzennego w oparciu o przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ustawy o ochronie przyrody, zabytków i o ochronie gruntów rolnych i leśnych – powołując się na stanowisko Komentarza pod redakcją prof. Niewiadomskiego.

Krytyczne stanowisko organu wnoszącego skargę kasacyjną jest bezzasadne. O ile bowiem "stanowisko profesorów" jak to nazwał skarżący nie zastępuje przepisów prawa – to stwierdzić trzeba, iż naukowe wyjaśnienie i prawidłowa interpretacja przepisów prawa zawarta w podręcznikach i komentarzach pozwala na właściwe zrozumienie i prawidłowe stosowanie prawa także przez organy to prawo stosujące.

W świetle powyższych rozważań należy podzielić w pełni stanowisko Sądu I instancji także w jego ocenie, że organy nadzoru budowlanego niedostatecznie wyjaśniły przedmiotową sprawę orzekając nakaz rozbiórki pomieszczeń samowolnie dobudowanych – czyli orzekły z naruszeniem art. 7 i 77 k.p.a. Skoro w odwołaniu inwestora powołując się na opinię biegłego sądowego – rzeczoznawcy budowlanego, że wykonanie rozbiórki grozi katastrofą budowlaną, bowiem nie istnieje techniczna możliwość doprowadzenia do stanu budynku przed dobudową (gdyż doprowadziłoby to do utraty stateczności dachu) – to zarzut taki wymaga bardzo wnikliwego rozpatrzenia przez organ odwoławczy. Za niedopuszczalne należy uznać stanowisko organu w tej kwestii, zawarte w uzasadnieniu decyzji, "iż w interesie inwestora leży, by prace rozbiórkowe zmierzające do wykonania tego obowiązku były prowadzone pod nadzorem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia".

Stanowisko to pomija całkowicie obowiązek wnikliwej oceny zarzutu o niemożności wykonania decyzji rozbiórkowej wobec zagrożenia wystąpienia katastrofy budowlanej. Ponadto należy zauważyć, iż organ całkowicie pomija liczne i utrwalone stanowisko sądów administracyjnych dotyczące kwestii niemożności wykonania decyzji rozbiórkowej. Prawidłowo wskazał orzecznictwo to w uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji.

Z tych względów za całkowicie pozbawiony zasadności Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzut podniesiony w skardze kasacyjnej o naruszeniu prawa materialnego art. 48 ust. 1, ust. 3 pkt 1 i ust. 4 prawa budowlanego w zw. z art. 133 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1a p.p.s.a. Błędna interpretacja i zastosowanie wadliwe art. 48 ust. 1 i ust. 3 prawa budowlanego wystąpiło po stronie organu, który orzekał bez dostatecznego i wnikliwego wyjaśnienia sprawy.

Stanowi to podstawę oddalenia skargi kasacyjnej. Z mocy art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.