Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 487/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-02-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: § 11 ust. 3
journal: Dz.U. 2004 nr 50 poz 483
law: Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 17 marca 2004 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej
article: art. 112 pkt. 3 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt. 12, art. 26 ust. 1 i 2 w zw. z art. 37 ust. 2 oraz w zw. z 45 ust. 1 pkt. 3
journal: Dz.U. 2003 nr 179 poz 1750
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
article: art. 26 ust. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 16, art. 141 § 4, art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Rajewska Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Protokolant Magdalena Cieślak po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2009r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 1829/07 w sprawie ze skargi A. P. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 14 stycznia 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 1829/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. P. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] sierpnia 2007 r. Nr [...], w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej.

W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd wskazał na następujący stan faktyczny i prawny sprawy: Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] maja 2007r., wydaną na podstawie art. 112 punkt 3 oraz art. 115 ust. 1 punkt 1 i ust. 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.) oraz § 11 ust. 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 17 marca 2004 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. nr 50, poz. 483), zwolnił A. P. z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] czerwca 2007 r., tj. z dniem upływu kadencji, i przeniósł go z tym dniem do rezerwy, wskazując, że powodem takiego rozstrzygnięcia było niewyznaczenie na stanowisko służbowe na kolejną kadencję.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący wskazał, że zwolnienie go ze służby oznacza konieczność opuszczenia mieszkania służbowego, a nie ma on środków na kupno lub wynajem innego mieszkania. Zawnioskował też o wyznaczenie dłuższego okresu wypowiedzenia, tak, aby upłynął on z końcem stycznia 2008 r.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...], Minister Obrony Narodowej uchylił powyższą decyzję w zakresie daty zwolnienia i zmienił ją na [...] września 2007 r., zaś w pozostałym zakresie utrzymał w mocy decyzję z [...] maja 2007 r.

Od tej decyzji A. P. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając organowi, że nie uwzględnił interesu strony. Skarżący wskazał, że w opinii służbowej okresowej sporządzonej na 6 miesięcy przed upływem kadencji przewidziano jego dalszą służbę wojskową. Wskazał także, iż organ nie przeprowadził też żadnej rozmowy ze skarżącym.

Wyrokiem z dnia 14 stycznia 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 1829/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę A. P. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] sierpnia 2007 r. Nr [...] wskazał, że okoliczności powołane przez skarżącego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, które są istotne z punktu widzenia sytuacji rodzinnej, to jednak nie mogły zmienić oceny, że wobec niewyznaczenia go na kolejną kadencję możliwe jest zwolnienie żołnierza ze służby wojskowej. Sąd podkreślił, że z punktu widzenia art. 112 punkt 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych bez znaczenia jest okoliczność, że w sporządzonej opinii okresowej skarżący został przewidziany do dalszej służby, bowiem konstrukcja przepisów dotyczących opiniowania żołnierzy, a także sama instytucja opinii, polega na tym, że pozytywny dla żołnierza przebieg opiniowania służbowego nie gwarantuje dalszego pełnienia służby. Sąd podkreślił, że rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z 1 marca 2004 r. w sprawie opiniowania żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 43, poz. 397) w § 12 ust. 2 nadaje uprawnienie do weryfikacji opinii i konkretyzacji prognoz organowi uprawnionemu do wyznaczenia na stanowisko w prognozie bliższej. W niniejszej sprawie organem takim był Minister Obrony Narodowej, który prognozowane wyznaczenie żołnierza na kolejną kadencję zmienił i przeznaczył skarżącego do zwolnienia ze służby.

W związku z tym, zdaniem Sądu, otrzymując w grudniu 2006 r. opinię z pozytywną prognozą, skarżący nie mógł być pewien ostatecznego wyznaczenia na kolejną kadencję.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie bez znaczenia z punktu widzenia powołanego przepisu jest także fakt, że jednostka wojskowa skarżącego nie uległa rozformowaniu, nie nastąpiła zmiana struktury etatowej tej jednostki, a stanowisko służbowe skarżącego nie uległo likwidacji. Prawnie obojętna jest też możliwość powtarzania kadencji na zajmowanym stanowisku, bowiem art. 112 punkt 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych jednoznacznie stanowi, że samoistną, wystarczającą przesłanką zwolnienia jest niewyznaczenie na stanowisko służbowe na kolejną kadencję, która to przyczyna zwolnienia, zdaniem Sądu, została jasno wyrażona w zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji, dlatego zarzut braku wyjaśnienia przesłanek, jakimi kierował się organ, jest niezasadny.

Sąd wskazał także, iż decyzja o przeniesieniu do rezerwy kadrowej może zapaść, jeśli organ uzna to za właściwe w razie przewidywania wyznaczenia na stanowisko służbowe, jednak taka decyzja, jak również brak jej podjęcia, nie podlega ocenie sądu administracyjnego.

Zdaniem Sądu żądanie, aby organ uzasadniał zweryfikowaną prognozę przebiegu służby, (aby kierując się przesłankami z art. 7, art. 77 § 1, art. 80, czy też art. 107 § 3 K.p.a. wyjaśnił powody, dla których nie wyznaczył żołnierza na stanowisko i przewidział jego zwolnienie), zmierza w do obejścia zasady wyłącznej kompetencji organów wojskowych do oceny żołnierza, w tym oceny jego przydatności do dalszego pełnienia służby. Sąd podkreślił ponadto, że sąd administracyjny takiej kompetencji nie posiada.

Sąd podzielił natomiast do pewnego stopnia ocenę skarżącego, iż organy nie zapewniły mu możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału bądź zgłoszenia wniosków dowodowych. Jednak w ocenie Sądu nie można uznać, że te uchybienia procesowe miały jakikolwiek wpływ na prawidłowe co do zasady decyzje. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący nie przedstawił bowiem żadnych istotnych okoliczności faktycznych bądź prawnych, które mogłyby zmienić podjęte decyzje. Takich okoliczności nie przedstawił też w postępowaniu sądowym.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną złożył A. P., wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu w obu instancjach, według norm przepisanych.

Na podstawie art. 183 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zaskarżonemu wyrokowi zarzucono nieważność postępowania z powodu sprzecznego z art. 16 § 1 wskazanej ustawy składu sądu orzekającego, wydającego przedmiotowy wyrok, bowiem w składzie sądu orzekającego obok dwóch sędziów orzekał zamiast trzeciego sędziego asesor.

Ponadto, zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1) naruszenie prawa materialnego, to jest przepisów art. 112 pkt 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o zawodowej służbie wojskowej (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.) w związku z art. 6 ust. 1 pkt 12, art. 26 ust. 1 i 2 i w związku z art. 37 ust. 2 oraz w związku z art. 45 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o zawodowej służbie wojskowej (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.) oraz § 11 ust. 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 17 marca 2004 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz.U. Nr 50, poz. 483), poprzez błędne uznanie, że zastosowanie do skarżącego w prawidłowo ustalonych okolicznościach faktycznych znajduje przepis art. 112 pkt 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o zawodowej służbie wojskowej (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.), co przesądzało o dowolności działania organu, skoro zarazem opinia służbowa i zawarta w niej prognoza co do pełnienia dalszej służby wojskowej, z którymi zapoznano skarżącego, przewidywały dalsze pełnienie przez niego służby na dotychczasowym stanowisku służbowym i nie zaznajomiono go (np. w uzasadnieniu decyzji o zwolnieniu ze służby) z przyczynami późniejszej weryfikacji tej prognozy, wpływającej na sprzeczność treści opinii służbowej mającej stanowić materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia o przyjętym przez organ skarżony trybie zwolnienia Skarżącego ze służby, nie zwolniono skarżącego po dniu [...] czerwca 2007 r. (po upływie okresu kadencji) z zajmowanego stanowiska służbowego i ustalono datę jego zwolnienia ze służby z oczywistym naruszeniem cyt. § 11 ust. 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 17 marca 2004 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej;

2) naruszenie przepisów prawa procesowego, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 141 § 4 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z powodu akceptowania dowolności stosowanych przez organy wojskowe w sprawie skarżącego procedur, naruszających ogólne zasady procesowe wyrażone w art. 6, art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a. oraz przepisy art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., przy jednoczesnym postrzeganiu naruszenia przez organ przepisów postępowania z powodu niezapewnienia skarżącemu możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego oraz złożenia wniosków dowodowych przed wydaniem decyzji, a ponadto nieuzasadnienia w wyroku dlaczego zdaniem sądu uchybienia procesowe organów nie miały jakiegokolwiek wpływu na "prawidłowe" - zadaniem Sądu - co do zasady decyzje.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że przedmiotowy wyrok odmiennie rozstrzyga sprawy tego samego rodzaju, co inne wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w których Sąd przyjmował, że pozornie jedynie decyzje zwalniające oparte o art. 112 pkt 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, § 11 ust, 3 rozporządzenia w sprawie zwalniania z zawodowej służby wojskowej, wydają się prawidłowe, bowiem jeśli organ argumentował fakt niewyznaczenia żołnierza na stanowisko służbowe na kolejną kadencję faktem zweryfikowania opinii służbowej przez organ zwalniający, a dokładnie części, która dotyczyła prognozy przebiegu służby, to choć w procesie opiniowania żołnierza organ nie miał ustawowego obowiązku uzasadniać tego elementu opinii, to jednakże skoro ta właśnie przyczyna byłą podstawą zwolnienia ze służby, to przyczyna ta powinna zostać wyczerpująco uzasadniona w decyzji zwalniającej.

W związku z tym, zdaniem skarżącego, powołanie się przez organ na sam fakt niewyznaczenia żołnierza na następną kadencję, co wynika ostatecznie ze zweryfikowanej prognozy przebiegu służby, z uwagi na brak uzasadnienia tej prognozy, jest oczywistym naruszeniem zasad procedury administracyjnej.

Autor skargi kasacyjnej podniósł, że w konstrukcji art. 112 powołanej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych zawarto element fakultatywny "można zwolnić", a nie obligatoryjny, w związku z czym decyzje oparte na tym przepisie są decyzjami uznaniowymi, a zatem wymagają rzetelnego uzasadnienia wszystkich przesłanek będących źródłem tego uznania.

Wskazano, że w dniu [...] maja 2007 r. kadencja A. P. trwała, bowiem jego stanowiska nie zlikwidowano, ani też organ nie zebrał i nie złożył do akt żadnych dowodów, aby ze zwolnieniem ze stanowiska komendanta WKU skarżącego przemawiały potrzeby Sił Zbrojnych. Ze stanowiska służbowego oficer nie został zwolniony również po dniu [...] czerwca 2007 r. Zdaniem skarżącego przepis § 11 ust. 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 17 marca 2004 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz.U. Nr 50, poz. 483) nie pozostawiał żadnej swobody w manipulowaniu datą zwolnienia ze służby żołnierza zwalnianego w oparciu o art. 112 pkt 3 ustawy, bo jego charakter (zwolnienia w tej dacie) był obligatoryjny i wykluczał przyjęcie rozwiązania jakie się pojawiło w kwestii daty zwolnienia w decyzji wydanej w drugiej instancji. W związku z tym, w ocenie skarżącego, organ mógł albo utrzymać całą decyzję w mocy, albo ją w uchylić w całości zgodnie z żądaniem strony.

W dalszej części uzasadnienia skargi kasacyjnej podniesiono, że uznaniowy charakter decyzji administracyjnej oznacza nie tylko możliwość działania organu na jego własną odpowiedzialność w oparciu o upoważnienie ustawowe, ale zakreśla on także zakres jej sądowej kontroli, która nie jest wyłączona, lecz ograniczona w szczególności do badania, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury administracyjnej. Sąd kontroluje zatem, czy decyzja taka nie nosi cech dowolności.

Autor skargi kasacyjnej wskazał ponadto, że w orzecznictwie i doktrynie jasno przedstawiany jest pogląd, że "gabinetowy" model administracyjnego postępowania wyjaśniającego nie pozbawia strony prawa do brania udziału w czynnościach postępowania. W tym konkretnym przypadku prawa tego skarżący był pozbawiony tak co do prawa do udziału w czynnościach postępowania dowodowego, prawa do wypowiadania się w przedmiocie zgromadzonego materiału dowodowego, jak i prawa do inicjatywy dowodowej. Zdaniem skarżącego Sąd w uzasadnieniu przedmiotowego wyroku nie wyjaśnił, dlaczego jego zdaniem, choć organ nie zapewnił skarżącemu możliwości wypowiedzenia się w sprawie zbieranego materiału dowodowego, bądź także możliwości zgłoszenia wniosków dowodowych tego rodzaju, uchybienia procesowe organu nie miały wpływu na wydane decyzje.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki zostały określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Granice skargi kasacyjnej wyznaczają między innymi wymienione w art. 176 p.p.s.a. podstawy kasacyjne, które zgodnie z art. 174 tej ustawy mogą stanowić: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W podstawach kasacji wnoszący skargę kasacyjną musi wskazać konkretną normę prawa materialnego, czy procesowego, której naruszenie zarzuca zaskarżonemu orzeczeniu.

W niniejszej sprawie strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuciła zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego (art.174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.) a także nieważność postępowania z powodu sprzecznego z art. 16 § 1 wskazanej ustawy składu sądu orzekającego, wydającego przedmiotowy wyrok, bowiem w składzie sądu orzekającego obok dwóch sędziów orzekał zamiast trzeciego sędziego asesor, co w ocenie skarżącego powoduje nieważność postępowania, o jakiej mowa w art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a.

Wbrew odmiennemu w tym względzie stanowisku strony skarżącej żadna z przesłanek nieważności postępowania wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., w tym także wskazanej w pkt 4 owego przepisu prawa, nie występuje w niniejszej sprawie.

Zgodnie z art. 16 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny orzeka w składzie trzech sędziów, z zastrzeżeniem § 2 i 3, chyba że ustawa stanowi inaczej. Użyte w przepisie art. 16 § 1 p.p.s.a. określenie skład sądu sprowadza się do wskazania liczby osób fizycznych, mających uprawnienia do orzekania w konkretnym sądzie jako jednostce organizacyjnej, które w sprawie określonego typu muszą uczestniczyć w postępowaniu w charakterze organu sądowego i dokonywać przewidzianych procedurą czynności procesowych. (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi" Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 147). W skład wojewódzkiego sądu administracyjnego wchodzą - oprócz prezesa sądu oraz wiceprezesa sądu lub wiceprezesów sądu - także sędziowie (art. 18 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm., zwanej dalej p.u.s.a.). W sądach administracyjnych są zatrudnieni m.in. asesorzy sądowi (art. 10 p.u.s.a.). W myśl art. 26 § 2 p.u.s.a. Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego może, za zgodą kolegium sądu, powierzyć asesorowi sądowemu pełnienie czynności sędziowskich w tym sądzie na czas określony, nieprzekraczający pięciu lat. Oznacza to, że w składzie wojewódzkiego sądu administracyjnego mogą także zasiadać asesorzy sądowi, którym Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego powierzył pełnienie czynności sędziowskich w tym sądzie na czas określony. Podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut niekonstytucyjności powyższych rozwiązań prawnych uznać należy za bezskuteczny. Wprawdzie w sprawie sygn. akt SK 7/06 Trybunał Konstytucyjny, orzeczeniem z dnia 24.10.2007r. (Dz.U. Nr 204, poz. 1482) uznał za niezgodny z art. 45 ust. 1 Konstytucji przepis art. 135 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.), jednak zgodnie z tym wyrokiem wymieniony wyżej przepis ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych traci moc z dniem 6 maja 2009r. Nawet odnosząc wyrok ten do regulacji dotyczącej sądów administracyjnych należy uznać, że w dniu orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny nie istniało żadne rozstrzygnięcie co do niekonstytucyjności przepisów zezwalających na powierzenie asesorom sądowym czynności sędziowskich. W tej sytuacji podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 16 § 1 p.p.s.a. i związany z nim zarzut nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 par. 2 pkt 4 p.p.s.a. uznać należy za nieusprawiedliwiony.

Jak już wyżej wspomniano w rozpoznawanej sprawie skargę kasacyjną oparto na obu podstawach kasacyjnych wymienionych w art.174 p.p.s.a. W pierwszej kolejności rozważenia wymaga zarzut naruszenia przepisów procesowych. Dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo nie został skutecznie podważony, można przejść do oceny zasadności naruszenia prawa materialnego.

Z przepisów regulujących postępowanie sądowoadministracyjne pełnomocnik A. P. wskazał art.145 § 1 pkt. 1 lit c/ w zw. z art.141 § 4 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję (...) w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Brzmienie przywołanego przepisu nie pozostawia w zasadzie wątpliwości co do tego, że obejmuje on wyłącznie przypadki, w których gdyby nie naruszono przepisów proceduralnych, to najprawdopodobniej zapadłaby decyzja o innej treści. Jak trafnie twierdzi się w doktrynie, w tej kategorii podstawy uchylenia decyzji i postanowienia mieści się brak należytej staranności wykazanej przez organ administracji publicznej w prowadzeniu sprawy, a wyrażający się w rozstrzygnięciu o niej bez pełnej znajomości stanu faktycznego oraz materiału dowodowego występującego w sprawie (por. Tadeusz Woś, Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 2000, str. 305-306). Stąd też regułą jest, że uchylenie decyzji lub postanowienia w oparciu o powołany przepis następuje wtedy, gdy naruszono kilka przepisów procesowych, a uchybienie im mogło w sposób istotny oddziaływać na treść decyzji lub postanowienia.

Wnoszący skargę kasacyjną zarzucił Sądowi akceptowanie dowolności stosowanych przez organy wojskowe w sprawie procedur naruszających ogólne zasady procesowe wyrażone w art. 6, art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a. oraz przepisy art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., przy jednoczesnym postrzeganiu naruszenia przez organ przepisów postępowania z powodu niezapewnienia skarżącemu możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego oraz złożenia wniosków dowodowych przed wydaniem decyzji.

Odnosząc się do tego fragmentu skargi kasacyjnej podkreślić należy, że uchybienie tym przepisom kodeksu postępowania administracyjnego może skutkować uwzględnieniem skargi na decyzję tylko wówczas, gdy jednocześnie skutkuje możliwością istotnego wpływania na wynik sprawy. Sąd pierwszej instancji nie wskazał na taką możliwość, a z niebudzących wątpliwości ustaleń stanu faktycznego oraz materiału dowodowego występującego w sprawie wynika, iż ewentualne braki w zakresie uzasadnienia faktycznego kontrolowanych decyzji nie mogły mieć żadnego wpływu na wynik sprawy. Nadto w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie przedmiotowych decyzji pozostaje w logicznym związku i w zgodzie z rozstrzygnięciem i jego treścią, nie zawiera wywodów sprzecznych lub rozbieżnych z nim, a zwięzłość wywodów nie jest wystarczającą przesłanką do uznania ich wadliwymi w stopniu uzasadniającym uchylenie decyzji.

Za nieusprawiedliwiony należy uznać także zarzut skargi kasacyjnej odnoszący się do art. 141 § 4 p.p.s.a. Przepis ten określa niezbędne elementy uzasadnienia, których zamieszczenie pozwala odtworzyć sposób rozumowania Sądu, który doprowadził do takiego właśnie rozstrzygnięcia. Wskazuje on w swej treści na trzy elementy, które muszą się znaleźć w uzasadnieniu wyroku, czyli a) opis historyczny sprawy, zawierający prezentację jej okoliczności faktycznych, przebiegu i stanowisk stron do momentu podjęcia ostatecznego rozstrzygnięcia (decyzji, postanowienia bądź innej czynności administracyjnej) zaskarżonego do Sądu administracyjnego, b) prezentacja stanowisk stron w postępowaniu sądowoadministracyjnym obejmująca w pierwszym rzędzie zarzuty skargi oraz argumenty strony przeciwnej zawarte w odpowiedzi na nią, uzupełnione ewentualnie o stanowiska innych uczestników postępowania oraz c) stanowisko Sądu obejmujące wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia wraz z jej wyjaśnieniem.

Sporządzenie uzasadnienia jest czynnością następczą w stosunku do podjętego rozstrzygnięcia, stąd też tylko w nielicznych sytuacjach naruszenie tej normy prawnej może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej. Pamiętać bowiem należy, że usprawiedliwiony będzie zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a tylko wówczas, gdy pomiędzy tym uchybieniem a wynikiem postępowania sądowoadministracyjnego będzie istniał potencjalny związek przyczynowy. Do sytuacji, w której wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej, należy zaliczyć tę, gdy to uzasadnienie nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia. Dzieje się tak wówczas, gdy nie ma możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia, a taka sytuacja nie zachodzi w tej sprawie.

Znajdujące się w aktach sprawy uzasadnienie wyroku z dnia 14 stycznia 2008 r. spełnia te wymogi. Zawiera w swej treści zarówno przedstawienie (zacytowanie, wymienienie czy zaprezentowanie) stanowisk stron oraz zarzutów podniesionych w skardze. Ponadto zamieszczone są rozważania co do zarzutów strony oraz stanowisk pozostałych stron. Zawarte jest również ustosunkowanie się do istotnych zarzutów strony oraz ich ocena, a także umotywowanie dokonanej w tym rozstrzygnięciu oceny.

Nieskuteczność zarzutów naruszenia prawa procesowego oznacza, że przy ocenie zarzutów z zakresu prawa materialnego miarodajny jest stan faktyczny przyjęty przez sąd pierwszej instancji. Próba zwalczania ustaleń faktycznych tkwiących u podstaw zaskarżonego wyroku nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego. Może być skuteczna wyłącznie w ramach podstawy określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., a zatem przez sformułowanie zarzutu naruszenia konkretnych przepisów regulujących postępowanie sądowoadministracyjne.

Przystępując do oceny zasadności podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że również i ten zarzut skargi kasacyjnej nie zasługuje na uwzględnienie.

Wbrew odmiennemu w tym względzie stanowisku strony wnoszącej skargę kasacyjną zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w niczym nie narusza przepisu art. 3 powołanej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 12, art. 26 ust. 1 i 2 i w zw. z art. 37 ust. 2 oraz w zw. z art. 45 ust. 1 pkt 3 ustawy o zawodowej służbie wojskowej oraz § 11 ust. 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 17 marca 2004 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji Ministra Obrony Narodowej stanowił m.in. art.112 pkt.3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, stosownie do którego żołnierza można zwolnić ze służby wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe na kolejną kadencję. Powołana regulacja oznacza, że aby zwolnić żołnierza zawodowego ze służby muszą zostać spełnione dwie przesłanki, tj. kiedy żołnierz nie został wyznaczony na kolejną kadencję oraz kiedy nie ma możliwości w przyszłości wyznaczenia go na stanowisko służbowe.

W rozpoznawanej sprawie A. P. nie został wyznaczony na kolejną kadencję oraz brak było innego stanowiska, na którym mógłby kontynuować zawodową służbę wojskową. Zaistniały zatem przesłanki do rozwiązania z nim w omawianym trybie stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art.112 pkt.3 cyt. ustawy jest więc nietrafny.

Nie można ponadto podzielić stanowiska autora skargi kasacyjnej, że sąd administracyjny oceniając prawidłowość zastosowania art.112 pkt.3 ustawy pragmatycznej, zobowiązany jest do badania nie tylko czy istniały możliwości wyznaczenia żołnierza na inne stanowisko, ale przede wszystkim czy organy wojskowe wykazały przyczyny niewyznaczenia żołnierza na inne wolne w tym czasie stanowiska służbowe. Takiego wymogu nie można wywieść jedynie z ogólnych zasad postępowania administracyjnego, bowiem ich stosowanie nie może unicestwiać jednoznacznych ograniczeń przewidzianych w przepisach prawa materialnego.

Art.112 pkt.3 ustawy musi być odczytywany, mając na uwadze rozwiązania systemowe przyjęte w ustawie. Zgodnie zaś z art.35 ust.1 tej ustawy pełnienie służby na określonym stanowisku nie jest uzależnione od istnienia wolnego stanowiska lecz od potrzeb Sił Zbrojnych. O tym czy istnieje potrzeba wyznaczenia określonej osoby na stanowisko służbowe decyduje nie żołnierz lecz właściwy organ wojskowy. Ponadto w myśl art.8 ust.2 pkt.1 ustawy w sprawach między innymi wyznaczenia, przeniesienia i zwolnienia ze stanowiska służbowego nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Ocenianie przez Sąd przyczyn niewyznaczenia na stanowisko służbowe w sprawach związanych ze zwolnieniem ze służby- tak jak to sugeruje pełnomocnik skarżącego-zmierzałoby w istocie do obejścia prawa i badania takiego zakresu władzy wojskowej, która pozostaje poza kontrolą sądów administracyjnych. Zarzut naruszenia art.112 pkt.3 ustawy także i z tych przyczyn jest zatem całkowicie nieusprawiedliwiony.

Dodatkowo zauważyć należy, że dopuszczalność wyłączenia kontroli sądowej w sprawach wyznaczenia żołnierza zawodowego na stanowisko służbowe przyjął także Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 9 czerwca 1998r sygn. akt K 28/97, nie dopatrując się w takiej regulacji niezgodności między innymi z art.45 ust.1 Konstytucji RP.

Nie jest również usprawiedliwiony zarzut dotyczący trybu zwolnienia wnoszącego skargę kasacyjną ze służby tzn. nie zwolniono skarżącego po dniu [...] czerwca 2007 r. (po upływie okresu kadencji) z zajmowanego stanowiska służbowego i ustalono datę jego zwolnienia ze służby na dzień [...] września 2007r. co narusza, w jego ocenie, § 11 ust. 3 powołanego rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej. Zgodnie z obowiązującymi w dacie rozpoznawania przez organy sprawy przepisami termin zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej powinien nastąpić z dniem upływu kadencji. Jednakże, skoro doszło do zwolnienia A. P. ze służby później (o trzy miesiące), to tym samym należy uznać, że żołnierz zawodowy nie poniósł z tego tytułu żadnej szkody, a wręcz przeciwnie, pozostawał w służbie o ten okres dłużej, co miało pozytywny wpływ na wymiar jego świadczenia emerytalnego.

Z powyższych względów, działając na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę kasacyjną należało oddalić.