Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1400/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-12-22 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6172 Notariusze i aplikanci notarialni
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika w sprawie ze skargi R. P. na postanowienie Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu notarialnego z dnia [...] marca 2015 roku nr [...] w przedmiocie odmowy uzupełnienia uchwały p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu R. P. prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika.


UZASADNIENIE

R. P. (dalej też jako skarżący) wniósł w niniejszej sprawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika (radcy prawnego lub adwokata).

Z informacji podanych w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF) wynika, że skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. W rubryce 10 formularza PPF skarżący oświadczył, iż nie uzyskuje żadnych dochodów – jest osobą bezrobotną i bezdomną wskutek eksmisji. Podał też, że bez swojej winy został wpisany do Krajowego Rejestru Dłużników Niewypłacalnych.

Mając na uwadze, że oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, na podstawie zarządzenia referendarza sądowego, skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni poprzez nadesłanie:

a) wskazania źródeł utrzymania, w szczególności oświadczenia czy skarżący korzysta z jakichkolwiek form pomocy społecznej bądź pomocy materialnej innych osób (jeżeli tak, to zobowiązano skarżącego do przedstawienia kopii decyzji o przyznaniu zasiłków lub podania przez kogo i w jakim zakresie skarżący jest utrzymywany, tj. kto zapewnia mu żywność, mieszkanie, odzież),

b) oświadczenia, czy skarżący jest zarejestrowany w ewidencji osób bezrobotnych (jeśli tak, to należało przedłożyć stosowne zaświadczenie z właściwego powiatowego urzędu pracy ze wskazaniem ewentualnego okresu pobierania zasiłku),

c) oświadczenia czy skarżący posiada rachunki bankowe (w tym lokaty i konta dewizowe) - jeżeli tak, to zobowiązano go do nadesłania wyciągów z tych rachunków,

d) złożenia dokumentów potwierdzających wpisanie skarżącego do Krajowego Rejestru Długów (KRD) oraz potwierdzających wysokość zadłużenia skarżącego oraz wszczęcia wobec niego postępowania egzekucyjnego.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący oświadczył, że nie posiada rachunków bankowych, dlatego nie może przestawić wyciągów z nich. Nie składał również zeznania podatkowego w związku z brakiem dochodów. Ponadto wskazał, iż zaświadczenie z KRD jest odpłatne, a on nie dysponuje środkami pieniężnymi.

Skarżący wskazał nadto, że chciał zarejestrować się jako osoba bezrobotna ale nie było to możliwe z uwagi na brak zameldowania. Podobnie z uwagi na bezdomność nie może skorzystać z pomocy społecznej udzielanej przez gminę. Skarżący wyjaśnił, że żywność zapewnia mu M. P.

Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. dalej p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy.

W świetle wskazanego powyżej przepisu stwierdzić należy, że skarżący nie przedstawił w sposób klarowny i pełny swojej sytuacji majątkowej.

Skarżący w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego wyjaśnił, że nie uzyskuje żadnych dochodów a z uwagi na bezdomność nie może zarejestrować się jako osoba bezrobotna lub uzyskać świadczeń z tytułu pomocy społecznej z gminy. Nie przedstawił przy tym żadnych dokumentów potwierdzających powyższe fakty.

Należy jednakże zauważyć, że zgodnie z art. 101 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz.U. z 2015 r., poz. 163 ze zm.) w przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania. Zarazem w myśl art. 2. ust. 1 cyt. ustawy pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości.

Zatem skarżący ma możliwość uzyskania wsparcia z tytułu pomocy społecznej a w konsekwencji przedstawienia odpowiednich dokumentów potwierdzających charakter i rodzaj pomocy. Jeżeli natomiast organ powołany w gminie do udzielania świadczeń z tytułu pomocy społecznej odmówił jej udzielenia skarżącemu, to skarżący winien przedstawić stosowną decyzję w tym przedmiocie.

Ponadto w myśl § 2 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 12 listopada 2012 r. w sprawie rejestracji bezrobotnych i poszukujących pracy (Dz. U. z dnia 26 listopada 2012 r., poz. 1299 ) w celu dokonania rejestracji osoba ubiegająca się o zarejestrowanie jako bezrobotny zgłasza się do powiatowego urzędu pracy, właściwego ze względu na miejsce zameldowania stałego lub czasowego, a jeżeli nie jest zameldowana - do powiatowego urzędu pracy, na którego obszarze działania przebywa. Z kolei § 5 ust. 3 ww. rozporządzenia przewiduje, że osoba, która nie jest zameldowana albo jest zameldowana na pobyt stały w innej miejscowości niż miejsce zameldowania na pobyt czasowy, przy ubieganiu się o zarejestrowanie jako bezrobotny składa oświadczenie, że nie jest zarejestrowana jako bezrobotny w innym powiatowym urzędzie pracy.

W konsekwencji sama podnoszona przez skarżącego okoliczność eksmisji z zajmowanego lokalu nie oznacza automatycznie niemożności rejestracji jako osoby bezrobotnej. Jeżeli jednakże skarżący istotnie ubiegał się o uzyskanie statusu osoby bezrobotnej a właściwy urząd pracy odmówił dokonania rejestracji skarżącego w tym charakterze, skarżący powinien przedstawić w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego decyzję potwierdzającą odmowę rejestracji.

Twierdzenia skarżącego budzą nadto wątpliwości w kontekście okoliczności znanych z urzędu oraz informacji zamieszczonych w serwisach internetowych instytucji państwowych.

Jak wynika bowiem z informacji z Krajowego Rejestru Sądowego aktualnej na dzień 22 grudnia 2015 roku, skarżący nadal pełni funkcję prezesa zarządu w [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...]. Do maja 2012 roku był też udziałowcem tej spółki a udziały o łącznej wartości 100.000 zł zbył na rzecz M. P. (Monitor Sądowy i Gospodarczy z dnia [...] 2012 roku, Nr [...] poz. [...]).

Okoliczność ta została tymczasem we wniosku zupełnie pominięta przez skarżącego. Nie jest zatem wiadomym na etapie rozpoznania wniosku, czy skarżący uzyskuje z tytułu zajmowania funkcji Prezesa Zarządu jakiekolwiek dochody.

W okolicznościach niniejszej sprawy stwierdzić zatem należy, że oświadczenie majątkowe skarżącego nie pozwala na ustalenie jego rzeczywistej sytuacji majątkowej i oraz zdolności płatniczych. Twierdzenia o trudnej sytuacji majątkowej budzą wątpliwości, co do zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy z uwagi na ich nieudokumentowanie, pomimo braku jakichkolwiek przeciwskazań do przedstawienia odpowiednich decyzji organów pomocy społecznej lub zatrudnienia. Ponadto niewyjaśniona została kwestia sprawowania przez skarżącego funkcji prezesa zarządu spółki z o. o. i wynikających z tego konsekwencji finansowych.

Tymczasem przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeśli osoba ta wykazała, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1 p.p.s.a. (p. H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 631).

Skoro jest to pomoc państwa, Sąd musi ustalić, czy ubiegający się o przyznanie prawa pomocy wypełnia ustawowe przesłanki przyznania tejże pomocy państwa, co nie jest możliwe w przypadku niewykazania stanu majątkowego skarżącego.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.