Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 854/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 19
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska (spr.) Sędzia WSA Bożena Miliczek - Ciszewska Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2016 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] roku Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ż. nr [...] z dnia [...] roku w sprawie odmowy przyznania na rzecz M.M. (dalej skarżącego) pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. W jej uzasadnieniu powołano się na weryfikację akt sprawy nr [...] przy zastosowaniu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj.: Dz. U. 2013 r., poz. 267 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie "K.p.a.) oraz przepisów prawa krajowego, w tym ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr z 2013 r., poz. 173 z późn. zm.), rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r., Nr 40 poz. 329 z późn. zm.) oraz przepisów prawa unijnego, w tym rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25, z 28.01.2011, str. 8), rozporządzenia Komisji (WE) 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z dnia 02.12.2009r. str. 1, z późn. zm.). Analiza danych zebranych w sprawie wskazuje, że skarżący ubiegając się o płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2013 złożył w dniu 15.05.2013 r. do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Ż. wniosek o przyznanie płatności na rok 2013. Wniosek zawierał deklarację działek rolnych zlokalizowanych na działkach ewidencyjnych nr [...] (woj. [...], powiat k., gmina Z., obręb ewidencyjny Z.). W ramach powyższego wniosku do ONW zgłoszona została powierzchnia 16,35 ha użytków rolnych. Dodatkowo, skarżący złożył w dniu 31.05.2013r. zmianę do wniosku, w której zmniejszył powierzchnię deklarowaną do płatności ONW na działce nr [...] z 9,00 ha na 8,87 ha. Wniosek poddany został procesowi kontroli danych w zakresie kompletności i zgodności danych, które nie wykazały nieprawidłowości. W toku kontroli administracyjnej przeprowadzonej na kolejnym etapie obsługi sprawy z wykorzystaniem Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli, stwierdzono błędy. Kontrola administracyjna polega na sprawdzeniu danych wniosku Wnioskodawcy z danymi istniejącymi już w systemie ZSZiK dla danego podmiotu oraz bazą ewidencji gruntów i budynków oraz z danymi złożonymi przez inne podmioty, w celu uniknięcia nienależnego wielokrotnego przyznania tej samej pomocy w odniesieniu do tego samego roku gospodarczego oraz w celu zapobieżenia nienależnej kumulacji pomocy przyznanej na podstawie odrębnych schematów pomocowych, np. programy rolno-środowiskowe, zalesienia, renty strukturalne. W ramach kontroli administracyjnej obowiązkowo przeprowadzana jest kontrola wizualna dostępnych załączników graficznych polegająca na sprawdzeniu czytelności wprowadzonych przez rolnika oznaczeń i adnotacji, przylegania działek ewidencyjnych, na których zadeklarowano działkę rolną oraz weryfikacji czy zadeklarowane działki leżą na terenach kwalifikujących się do płatności. Kontrola administracyjna wspierana jest przez zaimplementowane w systemie informatycznym dane przestrzenne tzn. dane wektorowe granic działek ewidencyjnych, dane wektorowe granic pól zagospodarowania oraz ortofotomapy cyfrowe z wykorzystaniem technologii geograficznych systemów informacyjnych (GIS). Kontrola administracyjna przebiega w oparciu o dane wektorowe PEGJPO. Powierzchnię PEGJPO są to powierzchnie ewidencyjno-gospodarcza wyliczane na podstawie danych wektorowych pozyskanych z obrazu ortofotomapy. Podczas weryfikacji warunków kwalifikujących grunty do płatności dla wniosku pomocowego złożonego w Biurze Powiatowym ARiMR w Ż. ustalono, że suma powierzchni działek rolnych zadeklarowanych na działce ewidencyjnej nr [...] obręb ewidencyjny Z. we wszystkich wnioskach złożonych przez producentów ubiegających się o dopłaty jest większa od maksymalnego kwalifikowanego obszaru (PEG) występującego na tej działce ewidencyjnej. Nieprawidłowości te stanowią tzw. błąd kontroli krzyżowej, polegający na zadeklarowaniu tej samej działki i w tym samym roku kalendarzowym przez więcej niż jednego rolnika. Jednakże powierzchnia stwierdzona na obszarze ONW strefa ze specyficznymi utrudnieniami wynosi 0,00 ha, w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zamieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. WE L 30 z 31.01.2009 r., str. 16, z późn. zm.). Przy ustalaniu tej powierzchni uwzględniono także wyniki przeprowadzonej kontroli na miejscu. Zgodnie z art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów, wiejskich (...) w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowania: stoi na straży praworządności; jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; nadto nie stosuje się przepisu art. 81 K.p.a. Natomiast art. 21 ust. 3 tej samej ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W odniesieniu do kwestii wystąpienia konfliktu kontroli krzyżowej względem działki nr [...] (działka rolna E) organ odwoławczy zauważa, że w przypadku błędu kontroli krzyżowej organ I instancji zobowiązany jest do wyjaśnienia w postępowaniu, kto użytkuje działkę rolną objętą dwoma lub większą ilością wniosków. Dopiero po jednoznacznym wyjaśnieniu powyższej kwestii dopuszczalne jest wydanie decyzji administracyjnej o przyznaniu lub odmowie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Warunki otrzymania takiej płatności regulują szczegółowo przepisy rozporządzenia (Dz.U. z 2009 r., Nr 40, poz. 329 z późn. zm.). Zgodnie z tego § 2 rozporządzenia - płatność ONW przysługuje rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem":

1) który podjął zobowiązanie, o którym mowa w a) art. 14 ust. 2 tiret drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z 26.06.1999, str. 80, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 25, str. 391, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1257/1999", albo b) art. 37 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1698/2005";

2) jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 65), zwanych dalej "działkami rolnymi", lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha;

3) do położonej na obszarach ON W powierzchni działek rolnych lub ich części, będących w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynoszącej nie więcej niż 300 ha;

4) jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

5) jeżeli są przestrzegane wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z przepisami art. 50a i art. 51 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.).

Wobec braku sformułowania definicji "posiadania" na potrzeby wyżej powołanego aktu prawnego - sięgnąć należy do ogólnej definicji zawartej w art. 336 Ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm., dalej w skrócie "K.c.") traktującej posiadanie jako stan faktyczny, związany z wykonywaniem władztwa nad rzeczą wraz z wolą wykonywania uprawnienia dla siebie. Za posiadacza rzeczy uważa się tego, kto nią faktycznie włada jako właściciel (posiadacz samoistny) jak i tego, kto nią włada jako użytkownik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy określone władztwo nad rzeczą. Władztwo może być wyrazem wykonywania prawa, a także może być władztwo, które nie jest związane z prawem (...) Posiadanie nie jest tylko i wyłącznie władztwem nad rzeczą, ale także pewnym podejściem (odpowiedni stosunek psychiczny) do posiadanej rzeczy. Jeżeli nie ma tych dwóch elementów, tj. faktycznego władania i odpowiedniego stosunku psychicznego do rzeczy, to nie można mówić o posiadaniu w rozumieniu art. 336 K.c. W świetle orzecznictwa i piśmiennictwa posiadanie przedstawia się jako stan faktyczny określonego władztwa nad rzeczą (por. E. Gniewek, Komentarz do art. 336 K.c., E. Gniewek, Kodeks cywilny. Księga druga. Własność i inne prawa rzeczowe. Komentarz, Zakamycze 2001 r.). Posiadanie występuje przy równoczesnym istnieniu fizycznego i psychicznego elementu władania rzeczą dla siebie. Pierwszy z nich charakteryzuje się tym, że określona osoba znajduje się w sytuacji, która pozwala jej na korzystanie z rzeczy zwłaszcza w taki sposób, jak to mogą uczynić osoby mające do rzeczy określone prawo. Świadome pominięcie wymogu posiadania tytułu prawnego do posiadanego gruntu rolnego przy jednoczesnym żądaniu utrzymywania tegoż gruntu zgodnie z normami, wyraźnie i stanowczo wskazuje, że chodzi o posiadanie faktyczne polegające na użytkowaniu gruntu rolnego. Oznacza to posiadanie faktyczne polegające na użytkowaniu gruntu rolnego. Dla uzyskania płatności bezpośrednich nie wystarczy być posiadaczem działek rolnych w rozumieniu K.c., ale ponadto należy je użytkować rolniczo (por. wyrok WSA w Warszawie z 8 listopada 2005r. sygn. akt IV SA/Wa 1524/05; Lex nr 203727 oraz wyrok WSA w Warszawie z 19 stycznia 2009r. V SA/Wa 1562/08). Zamiar władania rzeczą dla siebie określony z kolei jako czynnik woli manifestuje się w obiektywnych działaniach podejmowanych przez posiadacza (A. Kunicki/w:/ System prawa cywilnego, tom II. Prawo własności i inne prawa rzeczowe, Wrocław, Warszawa, Kraków, Gdańsk, 1977, s. 829-830). Ścisłe dowody wewnętrznej woli posiadania są trudne do uzyskania. Dopiero oznaki zachowania posiadacza będą świadczyły o tym. Przy tym należy uwzględnić jeszcze dalsze fakty, jak wyraźne oświadczenie osoby zainteresowanej, co do jej zamiaru, okoliczności nabycia posiadania rzeczy, jak i też wystąpienia i wypowiedzi wobec organów oraz otoczenia. W rozwiązaniu problemów wiążących się z taka kwalifikacją, według ustawodawcy, ma pomóc domniemanie prawne wynikające z art. 339 K.c. Domniemanie to oparte jest na założeniu, że ten kto faktycznie włada rzeczą jest uznawany za posiadacza samoistnego. Czynnik faktycznego władztwa polega zatem na odpowiednim fizycznym opanowaniu rzeczy. Władztwo faktyczne musi być stanem trwałym, co oznacza, że związek posiadacza rzeczy nie może wyrażać się w jednorazowym lub nawet sporadycznym zawładnięciem rzeczą, lecz w możności korzystania z niej przez czas nieokreślony (por. wyrok NSA z dnia 16 grudnia 1998 r., sygn. akt I SA 339/98, Lex nr 44548). Dopłaty nie są przewidziane dla właścicieli, którzy dysponując jedynie tytułem własności - nie zajmują się produkcją rolną (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 12 lipca 2005 r., II SA/Bk 718/04). Z regulacji prawnych wprost i jednoznacznie wynika, iż pomoc jest udzielana na wniosek podmiotu będącego posiadaczem gospodarstwa rolnego i do gruntów znajdujących się w jego posiadaniu. Celem płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jest bowiem wspieranie działalności rolniczej posiadaczy gospodarstw rolnych, którzy utrzymują grunty w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony, to takie wsparcie powinno odnosić się do osób faktycznie użytkujących grunty na działalność rolniczą. Sam tytuł prawny do gruntu nie został przewidziany jako przesłanka konieczna do ubiegania się o wspomniane świadczenia, albowiem do realizacji działalności rolniczej wystarczające jest posiadanie. Wnioskowana pomoc finansowa w formie płatności bezpośrednich udzielona może być tylko tym podmiotom, które są faktycznymi użytkownikami gruntów rolnych tzn. producentom rolnym, którzy rolniczo użytkują posiadane działki rolne (niezależnie od ustalenia tytułu prawnego wnioskodawcy) a nadto utrzymują je w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Faktyczne władztwo nad rzeczą w przypadku gruntu rolnego oznacza, że istnieje swoboda co do podejmowania istotnych decyzji np. co, gdzie, i kiedy zasiać, komu i kiedy zlecić prace polowe czy też w miarę możliwości wykonać je samodzielnie, kiedy zbierać plony oraz komu, gdzie je sprzedawać lub wykorzystać w inny sposób, jak również swobodę decyzji co do występowania o konkretne dotacje ze środków unijnych. Sama możność władania gruntami rolnymi na podstawie prawa własności nie jest wystarczająca, liczy się bowiem efektywne (rzeczywiste) w sensie gospodarczym korzystanie z gruntów, czyli faktyczne ich użytkowanie. Innymi słowy płatność przysługuje za rolnicze użytkowanie działek rolnych. Konsekwencją tak wyraźnie przyjętej filozofii przyznawania płatności jest fakt, że właściciel nie może otrzymać takich dopłat za działki, których w danym roku objętym przyznawaną płatnością nie posiadał, nie prowadził na nich upraw, a więc nie utrzymywał ich zgodnie z zasadami zwykłej dobrej praktyki rolniczej. Wynika to wprost z art. 7 ust. 6 ustawy. (por. wyrok WSA w Gdańsku z 26.01.2011 r. o sygn. akt I SA/Gd 1116/10). Skarżący w złożonym wniosku zadeklarował konkretny obszar rolny i wskazał numerycznie oznaczone działki do przyznania płatności bezpośrednich, dlatego zobowiązany był tym samym do uprawy tych konkretnych nieruchomości i utrzymywania ich w należytej kulturze rolnej. Źródłem wszystkich danych związanych z działkami rolnymi jest wniosek rolnika o przyznanie płatności, a jednym z podstawowych sposobów ich weryfikowania jest kontrola administracyjna (system informatyczny ZSZIK). Sprawę skarżącego również poddano takiej kontroli administracyjnej krzyżowej, która polega na sprawdzeniu na podstawie wniosku, korekty, zmiany, wycofania części wniosku, z danymi z wniosków innych rolników, w celu uniknięcia nienależnego wielokrotnego przyznawania tej samej pomocy w odniesieniu do tego samego roku gospodarczego oraz w celu zapobieżenia nienależnej kumulacji pomocy przyznanej na podstawie odrębnych schematów pomocowych, np. programy rolno środowiskowe, zalesienia, renty strukturalne oraz sprawdzeniu czy rolnik zgłosił we wniosku wszystkie posiadane grunty rolne (nawet jeżeli nie ubiega się do nich o przyznanie płatności).

W wyniku przeprowadzenia kontroli krzyżowej wniosku stwierdzono, że działka nr [...] oznaczona jako działka rolna E/El o powierzchni 8,87 ha została zadeklarowana do płatności zarówno przez skarżącego, jak i innego wnioskodawcę - M.L. Organ I instancji wezwał obu wnioskodawców do złożenia wyjaśnień w trybie art. 50 K.p.a. M.L. podtrzymała swoją deklarację z wniosku oraz przedstawiła oświadczenia woli świadków, którzy potwierdzili faktyczne prowadzenie działalności rolniczej w gospodarstwie. Skarżący nie złożył wyjaśnień w toku postępowania podstawowego o przyznanie płatności, bowiem przesyłka zawierająca wezwanie po dwukrotnym awizowaniu na adres wskazany we wniosku o wpis do ewidencji producentów została zwrócona do nadawcy. Jednakże skarżący posiadał wiedzę o wykrytych nieprawidłowościach we wniosku z procesu stwierdzenia nieważności decyzji przeprowadzonego przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C.. W decyzji Nr [...] znajdują się informacje/stwierdzenia wskazujące na wystąpienie konfliktu kontroli krzyżowej i zajęte stanowisko M.L., iż użytkuje sporne grunty. Od decyzji tej nie wniesiono odwołania. Co więcej, w aktach sprawy znajdują się pismo z dnia 05.02.2015 r. dotyczące stanowiska skarżącego o braku woli na zaskarżenie tej decyzji. Zatem zebrany w sprawie materiał dowodowy, tj. oświadczenie woli złożone przez skarżącego w dniu 17.12.2013 r. pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń, w którym wyjaśnił, że nie posiada wiedzy na temat stosowanych środków ochrony roślin na deklarowanych działkach, ponieważ działki nr [...] są bezprawnie użytkowane przez M.L. (to oświadczenie woli stanowi załącznik do raportu z czynności kontrolnych w zakresie wzajemnej zgodności nr [...]); korekta wniosku M.L. z dnia 23.07.2013r. podtrzymująca deklarację z wniosku z dnia 15.05.2013 r. oraz oświadczenia woli trzech świadków złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń, którzy potwierdzili użytkowanie rolnicze w 2013 r. gospodarstwa rolniczo-sadowniczego w sołectwie Z. przez M.L.; oraz oświadczenie M.L. z dnia 23.02.2015r. w którym oświadcza, że użytkuje działki o nr [...] położone w woj. [...] pow. K., gmina Z. obręb Z. w miesiącach I-XII 2013 r. oraz, że nie były one podawane do wniosku obszarowego na rok 2013, ponieważ na w/w działki składał wniosek sam właściciel gospodarstwa (skarżący). Na części działek było obsiane zboże, na pozostałych były sady owocowe i sad zraźnikowy. W ocenie organu odwoławczego zebrany i opisany powyżej materiał dowodowy wskazuje jednoznacznie na brak posiadania działek nr [...] przez skarżącego, który opiera swój wniosek o przyznanie płatności do działki nr [...] o tytuł własności do tej działki. Tym niemniej do przyznania płatności do gruntów rolnych niezbędne/ jest ich rolnicze użytkowanie. Skarżący nie wykazał, iż jest użytkownikiem spornych działek. Nie przedstawił dowodów, świadków potwierdzających jego użytkowanie. Jedynie w piśmie odwoławczym stwierdza, iż: "(...) w dniu 31 maja 2013 roku byłem posiadaczem gruntów rolnych wchodzących w skład stanowiącego moją własność gospodarstwa rolnego w rozumieniu § 2 ust. 2 Rozporządzenia (....).". W ocenie organu odwoławczego, samo lakoniczne stwierdzenie w piśmie odwoławczym, iż był posiadaczem na dzień 31 maja 2013 roku - jest niewystarczające. Skarżący nie wskazuje na żadne okoliczności za tym przemawiające np. jakie prowadził uprawy, kiedy i jakich dokonywał zbiegów agrotechnicznych, jakie stosował środki, kiedy zebrał plon. Dołączona do odwołania kopia faktury nr [...] z dnia 23.12.2013 r. za wodę, a także nadesłane dnia 15.12.2014 r. uwierzytelnione kopie nakazów płatniczych wystawionych na skarżącego i D.G. przez Wójta Gminy Z., kopie dowodów uiszczenia przez wnioskodawcę składki obowiązkowego ubezpieczenia OC rolników na 2013r., zdaniem organu odwoławczego nie są dowodem potwierdzającym posiadanie i użytkowanie spornych działek. Są raczej wyrazem dopełnienia obowiązków względem gruntu, którego się jest właścicielem.

Zgodnie z art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich (...) strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2. są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawda i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Organ winien dążyć do wyjaśnienia sprawy, nie wyklucza to jednak obowiązku strony współprzyczynienia się do zapewnienia pełnego i wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego - w drodze złożenia wyjaśnień lub przytoczenia dowodów w sprawie (wyrok NSA OZ Łódź z 4 grudnia 1996r. S.A./Łd2620/95), Lex nr 27407). Skarżący po otrzymaniu decyzji Nr [...] w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, nadesłał do [...] Oddziału Regionalnego ARiMR oświadczenie, w którym podał, iż: "(...) oświadczam, że zgadzam się z treścią sentencji ww. decyzji i nie będę kwestionował rozstrzygnięcia w niej zawartego, dlatego nie wyrażam chęci do osobistego wniesienia odwołania od przedmiotowej decyzji, ani też za pośrednictwem mojego pełnomocnika adwokata P.B. Wobec powyższego kategorycznie oświadczam, że nie chcę, aby adwokat P.B. wniósł w moim imieniu odwołanie od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. numer [...] z dnia [...]roku. "). Z powyższego stanowiska wynika, iż skarżący zgadza się treścią decyzji Nr [...] z dnia [...]r., którą Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził nieważność decyzji z uwagi na nie uwzględnienie przez Kierownik Biura Powiatowego oświadczenia woli złożonego przez skarżącego w dniu 17.12.2013 r. pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń, że nie posiada wiedzy na temat stosowanych środków ochrony roślin na deklarowanych działkach, ponieważ działki nr [...] są bezprawnie użytkowane przez M.L. (to oświadczenie woli stanowi załącznik do raportu z czynności kontrolnych w zakresie wzajemnej zgodności nr [...]). Stan faktyczny jest bezsporny. Skarżący nie zaprzecza faktowi, że inna osoba użytkowała w/w działki i to użytkowanie wynikało z umowy dzierżawy. W odniesieniu do argumentu odwołania o treści: "W postępowaniu w przedmiocie odmowy przyznania płatności do gruntów rolnych organy w swoich rozstrzygnięciach winny wyjaśnić, jak wyliczono różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną przez stronę a ostatecznie przez nie stwierdzoną" wyjaśnić należy, że zgodnie z przyjętą linią orzeczniczą - funkcją uzasadnienia jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia stanowiącego dyspozytywną cześć decyzji. Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego: wadliwość uzasadnienia decyzji I instancji (...) może naprawić (sanować) organ II instancji. Najczęściej wadliwości uzasadnienia występują w przypadkach: niepełności uzasadnienia, pozorności uzasadnienia, braku uzasadnienia obligatoryjnego, niepowiązania uzasadnienia z rozstrzygnięciem decyzji, wadach formalnych (błędach logicznych, stylistycznych itp.). Przepisy dotyczące prawidłowego uzasadnienia zobowiązują wszystkie organy administracji w jednakowym stopniu. Dotyczy to organów administracyjnych wszystkich szczebli, a więc organów terenowych, jak i centralnych, organów rządowych oraz samorządu terytorialnego. Organ odwoławczy może zatem utrzymać w mocy decyzję, jednocześnie uzasadniając swoją decyzję zgodnie z wymogami (wyrok NSA - OZ w Katowicach z dnia 4 października 1999 r. I SA/Ka 136/98 - LexPolonica nr 352650, Serwis Podatkowy 2001/7, str. 44).

W skardze z dnia 6 sierpnia 2015 r. skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości ewentualnie również decyzji organu pierwszej instancji i przyznanie płatności ONW dla nieruchomości stanowiącej działkę o numerze ewidencyjnym [...], położonej w województwie małopolskim, powiecie krakowskim, gminie Z., obręb Z., oznaczonej jako działka rolna o powierzchni 8,87 ha, za rok 2013; ewentualnie o uchylenia zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie temuż organowi sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania. Rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, a to art. 107 § 3 w związku z art. 8 K.p.a., polegające braku ustosunkowania się przez organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do wszystkich z podniesionych w odwołaniu zarzutów, w szczególności zarzutu naruszenie przepisów postępowania mającego wpływ na wynik sprawy, to jest art. 10 § 1 w związku z art. 32 oraz art. 40 § 2 zdanie pierwsze i art. 109 § 1 K.p.a., którym to zaniechaniem uchybił zasadzie zaufania uczestników postępowania administracyjnego do organów władzy publicznej, ustanowionej w art. 8 K.p.a. W uzasadnieniu skargi zaznaczył, iż nastąpiło wadliwe doręczenie decyzji organu pierwszej instancji na osobisty adres dla doręczeń skarżącego w sytuacji, kiedy w niniejszym postępowaniu był on reprezentowany przez pełnomocnika procesowego, co w konsekwencji uniemożliwiło skarżącemu wzięcie czynnego udziału w niniejszym postępowaniu i ostatecznie poskutkowało całkowitym pominięciem jako strony tegoż postępowania. Dodatkowo naruszenie prawa materialnego, a to art. 10 ust. 1 pkt 1 i 2 w związku z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Obszarów Wiejskich, polegające na jego błędnym zastosowaniu w niniejszej sprawie i nie przyznaniu skarżącemu płatności ONW w sytuacji, gdy spełniał przesłanki warunkujące jej przyznanie. Nadto, naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, a to art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., polegające na przeprowadzeniu niniejszego postępowania przez organ w sposób mało wnikliwy i niewyczerpujący oraz nieuwzględnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a w szczególności okoliczności, iż w dniu 31 maja 2013 roku skarżący był posiadaczem gruntów rolnych wchodzących w skład stanowiącego jego własność gospodarstwa rolnego, w rozumieniu § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r., nr 40, poz. 329), a także warunki ustanowione w art. 10 ust. 1 pkt 1 i 2 w związku z art. 20 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. Podstawą zaskarżonej decyzji było uznanie przez organ odwoławczy, iż decyzja organu pierwszej instancji odpowiada w pełni obowiązującym przepisom prawa, natomiast weryfikacja materiału dowodowego zgromadzonego na obecnym etapie niniejszego postępowania, w szczególności analiza: protokołów kontroli administracyjnych przeprowadzonych w gospodarstwie rolnym skarżącego, pisemnego oświadczenia skarżącego z dnia 17 grudnia 2013 roku, pisemnego oświadczenia uczestniczki M.L. z dnia 23 lutego 2015 roku oraz stosownych pisemnych oświadczeń świadków, daje podstawy do uwzględnienia odwołania chociażby w najmniejszym zakresie (vide: strona 7-14 uzasadnienia zaskarżonej decyzji). Zgodnie z treścią przepisu art. 107 § 3 K.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Przepis art. 8 K.p.a. stanowi, iż organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. W myśl poglądów utrwalonych w jednolitej linii orzeczniczej uznał, że organ I instancji nie wskazał konkretnych jednostek redakcyjnych zastosowanego w sprawie aktu prawnego, stąd też dopuścił się rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego, tj. art. 107 § 1 zdanie pierwsze K.p.a., co z kolei winno poskutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Na marginesie tylko warto zaznaczyć, iż - jak było wskazywane w treści uzasadnienia osobistego odwołania skarżącego z dnia 1 kwietnia 2015 roku (vide: strona 4 uzasadnienia odwołania) - skarżącego w niniejszym postępowaniu reprezentował pełnomocnik procesowy (będący jednocześnie autorem niniejszej skargi), z którego to faktu doskonale zdawał sobie sprawę organ pierwszej instancji (vide: treść pełnomocnictwa z dnia 18 marca 2015 roku doręczonego organowi pierwszej instancji w dniu 23 marca 2015 roku za pośrednictwem operatora pocztowego działającego pod firmą A S.A. z siedzibą w W. przesyłką poleconą numer [...]; treść nagłówku zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji). Jednakże pomimo tego organ pierwszej instancji doręczył odpis decyzji numer [...] w sprawie odmowy pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, co stanowi rażące naruszenie powołanych przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, które winno poskutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji i przekazaniem temuż organowi sprawy do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są prawidłowe.

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie jako: "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że rozpatrywana sprawa dotyczy płatności na rok 2013 do działki rolnej o nr [...] położone w woj. [...] pow. K., gmina Z. obręb Z., oznaczone jako działka rolna E/El o powierzchni 8,87 ha, która została zadeklarowana do płatności zarówno przez skarżącego, jak i innego wnioskodawcę - M.L..

Zasadniczy spór w sprawie dotyczy tego, czy na podstawie zebranego materiału dowodowego organy miały podstawy do ustalenia, że skarżący nie spełniał przesłanek do otrzymania płatności do gruntów rolnych wynikających z § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Zgodnie z powołanym przepisem rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 40, poz. 329 z późn. zm.), płatność ONW przyznaje się rolnikowi, (1) który podjął zobowiązanie, o którym mowa w art. 14 ust. 2 tiret drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z 26 czerwca 1999 r., str. 80, z późn. zm.; Dz.Urz.UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 25, str. 391) i w art. 37 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.Urz.UE.L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), (2) jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE. L 316 z 02.12.2009, str. 65/4), zwanych dalej "działkami rolnymi", lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha; (3) do położonej na obszarach ONW powierzchni działek rolnych lub ich części, będących w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynoszącej nie więcej niż 300 ha; (4) jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym"; (5) jeżeli są przestrzegane wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z przepisami art. 50a i art. 51 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE. L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.). Z powyższej regulacji wynika, że koniecznym warunkiem uzyskania przez producenta rolnego płatności ONW jest zatem m.in. prowadzenie na działkach rolnych działalności rolniczej. Oznacza to konieczność dysponowania przez producenta rolnego gruntami oraz efektywnego korzystania z tych gruntów.

Pogląd ten znajduje potwierdzenie w orzecznictwie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 25 maja 2009 r. wskazał, że istotą płatności z tytułu ONW jest pomoc producentowi rolnemu, który faktycznie użytkuje grunty rolne, stosując zasady zwykłej dobrej praktyki rolniczej, zgodnie z potrzebą ochrony środowiska naturalnego i utrzymania terenów wiejskich, w szczególności przez zrównoważoną gospodarkę rolną. Decyduje o profilu upraw i dokonuje swobodnie zabiegów agrotechnicznych oraz zbiera plony, a nie jedynie posiada tytuł prawny do zadeklarowanych gruntów. Sama więc możność władania gruntami rolnymi nie wystarczy, liczy się bowiem efektywne (rzeczywiste) w sensie gospodarczym korzystanie z gruntów, czyli faktyczne ich użytkowanie (por. wyrok o sygn. akt SA/Wa 2791/08, dostępny w internetowej bazie orzeczeń NSA, dalej w skrócie "CBOS"). Z kolei NSA w wyroku z 20 marca 2008 r. stwierdził, że pomoc na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania jest udzielana "producentowi rolnemu" jako osobie, która faktycznie użytkuje dane grunty rolne, a nie tylko dysponuje tytułem prawnym do zadeklarowanych gruntów. Sąd zgodził się, że sama możność władania gruntami nie wystarczy, liczy się bowiem efektywne (rzeczywiste) rolnicze wykorzystywanie gruntów znajdujących się w niekorzystnej sytuacji, z punktu widzenia gospodarowania nimi (sygn. akt II GSK 456/07, dostępny CBOS). Orzeczenia te zapadły wprawdzie na tle nieobowiązującego obecnie rozporządzenia z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, niemniej jednak argumenty Sądów dotyczące przesłanki posiadania gruntów rolnych mają na tyle uniwersalny charakter, że można je odnieść również do realiów tej sprawy, gdzie zastosowanie znajduje rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r.

Z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z 8 grudnia 2011 r. stwierdził, że przepis § 2 pkt 1-3 rozporządzenia z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 40, poz. 329) stanowi podstawę do przyznania płatności ONW do gruntów rolnych wyłącznie osobom, które faktycznie uprawiają grunty rolne, nawet gdy nie są ich właścicielami.

Skład orzekający zaprezentowane wyżej poglądy w pełni podziela. Wynika z nich jednoznacznie, że aby otrzymać płatności nie wystarczy być posiadaczem ani nawet właścicielem działek, lecz konieczne jest ich rolnicze użytkowanie.

W kontrolowanej sprawie podczas weryfikacji warunków kwalifikujących grunty do płatności dla wniosku pomocowego złożonego przez skarżącego i po jego zmianie ustalono, że suma powierzchni działek rolnych zadeklarowanych na działce ewidencyjnej nr [...] (oznaczona jako działka rolna E/El o powierzchni 8,87 ha), obręb ewidencyjny Z. we wszystkich wnioskach złożonych przez producentów ubiegających się o dopłaty jest większa od maksymalnego kwalifikowanego obszaru (PEG) występującego na tej działce ewidencyjnej. Nieprawidłowości takie stanowią tzw. błąd kontroli krzyżowej, polegający na zadeklarowaniu tej samej działki i w tym samym roku kalendarzowym przez więcej niż jednego rolnika. Uprawę działki, zadeklarowanej przez skarżącego, zadeklarowała także inna producentka rolna (M.L.), która na wezwanie organu złożyła oświadczenie z dnia 23.02.2015 r. (karta 271-272 o treści "...działki o nr [...] położone w woj. [...] pow. K., gmina Z. obręb Z. były użytkowane w miesiącach I-XII 2013 r. przez mnie. Nie były podawane do wniosku obszarowego na rok 2013, ponieważ na w/w działki składał właściciel gospodarstwa p. M.M. Na części działek było obsiane zboże, na pozostałych były sady owocowe i sad zraźnikowy".). Nadto, w dniu 07.07.2015 r. do organu wpłynęły dokumenty złożone przez M.L. do Biura Powiatowego ARiMR w K., celem dołączenia do akt sprawy, tj. wyrok o sygn. akt [...] z dnia [...]r. (k. 275) oraz protokół zdawczo-odbiorczy przedmiotu dzierżawy z dnia 2 stycznia 2014 r. (k. 276-277). Kwestia sporu dotycząca kontroli krzyżowej została rozstrzygnięta na korzyść M.L., której informacje zawarte w korekcie wniosku z dnia 23.07.2013 r. i oświadczeniu z dnia 23.02.2015 r. świadczące o użytkowaniu działki, potwierdzili również świadkowie w oświadczeniach z dnia 17 i 19 lipca 2013 r. (karty akt administracyjnych 263 i 264-265). Dodatkowo skarżący był zapoznany się z aktami sprawy w dniu 10.12.2014 r. (k. 156), świadczy o tym fakt przedstawienia przez niego w dniu 15.12.2014 r. dokumentów związanych z ubezpieczeniem OC, nakazów płatniczych (k. 157-166) oraz faktury za wodę z dnia 23.12.2013 r. (k. 207).

Zdaniem organów orzekających w sprawie oświadczenie skarżącego o posiadaniu działek na dzień 31 maja 2013 r. nie jest poparte żadnymi okolicznościami świadczącymi o wykonywaniu tamże prac, zabiegów agrotechnicznych, czy też o podejmowaniu decyzji względem spornej działki. Z uzasadnienia decyzji organów obu instancji wynika, że skarżący nie posiadał w roku 2013 działki o nr [...].

W stanie faktycznym tej sprawy wiadomym jest, że deklarowane przez skarżącego działki użytkuje cały rok 2013 M.L., gdzie na części działek było obsiane zboże, na pozostałych były sady owocowe i sad zraźnikowy.w miesiącach I-XII 2013 r. (por. oświadczenie M.L. z dnia 23.02.2015 r.), co potwierdzają również świadkowie.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że warunek posiadania gruntów rolnych dla celów przyznania płatności należy rozumieć, jako ich rolnicze użytkowanie. W myśl art. 336 K.c. posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Dla przymiotu posiadania istotne jest zatem faktyczne władanie rzeczą.

W orzecznictwie wielokrotnie zwracano uwagę na to, że dla prawa do otrzymania płatności liczy się faktyczne korzystanie z gruntów. NSA w wyroku z dnia 18 października 2011 r. o sygn. akt II GSK 1034/10 wskazał, że posiadanie uprawniające do uzyskania płatności musi zawierać w sobie kilka szczególnych cech: musi to być faktyczne posiadanie i rolnicze użytkowanie gruntów utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej i ściśle związanych z produkcją rolną.

Mając na uwadze powyższe organy zasadnie stwierdziły, że skarżący w roku 2013 nie użytkował spornej działki w sposób wymagany przepisami rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r., dlatego odmówiły przyznania mu płatności. Nie doszło przy tym do naruszenia przepisów tego rozporządzenia, bowiem organy prawidłowo dokonały wykładni zarówno tych przepisów, jak też przepisów art. 336-345 K.c. W sprawie nie doszło też do naruszenia przepisów postępowania, które stanowiły podstawę zarzutów skargi.

W ocenie składu orzekającego, organy prowadziły postępowanie uwzględniając konieczność podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego nie naruszając zasad postępowania administracyjnego, w tym art. 9 i art. 10 K.p.a. Szczególnie wnikliwie organy zbadały sporny w tym postępowaniu aspekt dotyczący podmiotu faktycznie użytkującego sporną działkę. Organy zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy oraz należycie uzasadniły podjęte w sprawie rozstrzygnięcia. Jak wynika już z wcześniejszych rozważań, o prawie do płatności nie decyduje stan prawny nieruchomości, ale faktyczne jej użytkowanie, a tą okoliczność organy wyczerpująco wyjaśniły.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 poprzez jego niezastosowanie w sprawie i dodatkowe nałożenie na skarżącego sankcji, jego należy stwierdzić, że jest on niezasadny.

Odnosząc się do zarzutów skargi przyjdzie dostrzec, że decyzja organu I instancji oraz zaskarżona decyzja doręczone zostały do rąk zarówno pełnomocnika, jak i samego skarżącego, zatem nie sposób uznać, że organ uniemożliwił skarżącemu czynny udział w postępowaniu. Własnoręczne odwołanie skarżącego ma miejsce w niniejszej sprawie, ale pełnomocnik skarżącego uczestniczy w toku postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...], które to postępowanie poprzedza postępowanie zakończone obecnie zaskarżoną decyzją organu II instancji o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji.

Tymczasem doręczenie decyzji do skarżącego i jego pełnomocnika nie wpływa na prawidłowość rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, a także na prawidłowość prowadzonego postępowania wyjaśniającego. Terminy wnoszonych środków prawnych, tj. odwołanie z dnia 10.04.2015 r. oraz pismo z dnia 06.08.2015 r. liczone są przez organ od dnia doręczenia decyzji pełnomocnikowi skarżącego.

W przedmiotowej sprawie, w ocenie Sądu, brak było podstaw do tego, by odstąpić od sankcji, gdyż w kontekście poczynionych ustaleń nie budzi wątpliwości okoliczność, że wniosek złożony przez skarżącego nie był prawidłowy pod względem faktycznym zaś istotnie nie wykazał on, że nie ponosi winy za zadeklarowanie danych nieprawidłowych. Nawet jeśli u skarżącego pojawiło się przeświadczenie, że działka stanowi jego własność, to do czasu rozstrzygnięcia tej kwestii i w kontekście użytkowania działki przez inną osobę, złożenie wniosku o płatności nie było uzasadnione.

W świetle powyższego wskazać należy, że podnoszone w skardze zarzuty nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym, a tym samym nie mają wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji.

Sąd oceniając postępowanie administracyjne w rozpatrywanej sprawie stwierdza, że było ono prowadzone zgodnie z zasadami K.p.a. oraz przepisami szczególnymi. Organy orzekające w sposób wystarczający wyjaśniły stan faktyczny i prawny sprawy szczegółowo przytoczony w uzasadnieniach obu wydanych w sprawie decyzji administracyjnych.

W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.