Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 708/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2015-12-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 23a ust. 3 i 7, art. 23b ust. 1 i 3, art. 23f ust. 1, art. 129 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Melezini, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Świętochowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 2 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi "F." Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Celnego w Ł. decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r.

Nr [...] cofnął F. Spółce z o.o. z siedzibą w W. (dalej również jako spółka, strona skarżąca) rejestrację automatu do gier o niskich wygranych o nazwie A., nr fabryczny [...].

Z rozstrzygnięciem tym nie zgodziła się strona skarżąca wnosząc odwołanie do Dyrektora Izby Celnej w B.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. Nr [...] Dyrektor Izby Celnej w B. utrzymał w mocy rozstrzygniecie organu I instancji podkreślając, że w wyniku badania sprawdzającego automatu A., nr fabryczny [...] przeprowadzonego przez Laboratorium Celne Izby Celnej w B. udokumentowanego opinią z dnia [...] września 2014 r. Nr [...] stwierdzono między innymi, iż automat nie spełnia warunku, o którym mowa w art. 129 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.) - dalej jako "u.g.h." w zakresie maksymalnej jednorazowej wygranej i maksymalnej stawki za udział w jednej grze, to jest: (-) maksymalna stawka za udział w jednej grze: B., A., S., wynosi 10 PLN (100 punktów kredytowych po 0,10 PLN); (-) wartość maksymalnej jednorazowej wygranej określona według tabeli wygranych wynosi: 10 000 zł w grach B., S., S., 8000 zł w grze T., 4000 zł w grze W., 2000 zł w grze R., 400 zł w grze A.. Dodatkowo jednostka badająca stwierdziła m.in., iż: istnieje możliwość wykasowania elektronicznego systemu trwałej rejestracji i zapamiętywania danych z poziomu opcji serwisowych automatu, bez naruszania plomb jednostki badającej, istnieje możliwość zmiany wskazań liczników elektromechanicznych automatu bez naruszania plomb, konstrukcja automatu nie umożliwia założenia plomb jednostki badającej w sposób zabezpieczający przed zmianą wskazań liczników elektromechanicznych oraz przed skasowanie, systemu trwałej rejestracji i zapamiętywania danych (księgowości elektronicznej).

Dane zawarte w opinii z badania sprawdzającego potwierdzają że Naczelnik Urzędu Celnego w Ł. zasadnie w oparciu o obowiązujące przepisy prawa cofnął rejestrację automatu A., nr fabryczny [...].

Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy

o grach hazardowych oraz innych ustaw (Dz. U. Nr 134, poz. 779), poświadczenia rejestracji dokonane na podstawie przepisów dotychczasowych w celu dopuszczenia do eksploatacji i użytkowania automatów i urządzeń do gier, o których mowa

w art. 23a ust. 1 u.g.h., zachowują ważność do czasu ich wygaśnięcia albo cofnięcia zgodnie z art. 23a ust. 6 i 7 u.g.h. Na podstawie art. 11 ust. 2 powołanej ustawy, przepisy art. 23a - 23c i art. 23e ust. 1 i 2 u.g.h. oraz przepisy wydane na podstawie art. 23d i art. 23e ust. 3 ustawy stosuje się odpowiednio również do eksploatacji automatów i automatów o niskich wygranych przez podmioty prowadzące działalność w zakresie gier na automatach urządzanych w salonach gier

na automatach oraz w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, przy czym w przypadku automatów o niskich wygranych właściwość miejscową naczelników urzędów celnych ustala się według miejsca lokalizacji punktu gry na automatach

o niskich wygranych.

Wzmiankowana ustawa została notyfikowana Komisji Europejskiej w dniu

16 września 2010 r. pod numerem 2010/0622/PL, zgodnie z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych, które wdraża dyrektywę 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającą procedurę udzielania informacji w zakresie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.1998.204.37 ze zm.), a okres obowiązkowego wstrzymania procedury legislacyjnej upłynął w dniu 17 grudnia 2010 r.

Zgodnie z brzmieniem art. 23b znowelizowanej ustawy o grach hazardowych, potwierdzeniem spełniania przez automat lub urządzenie do gier warunków ustawowych jest wynik badania sprawdzającego przeprowadzonego przez jednostkę badającą upoważnioną do przeprowadzania badań technicznych automatów

i urządzeń do gier przez Ministra Finansów. Zgodnie z art. 23a ust. 7 u.g.h., naczelnik urzędu celnego cofa rejestrację przed jej wygaśnięciem, jeżeli zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych

w ustawie.

Organ II instancji stwierdził, iż przedmiotem prowadzonego postępowania jest cofnięcie rejestracji automatu, a nie badanie prawidłowości działania konstytucyjnego organu władzy wykonawczej, jakim jest Minister Finansów,

w zakresie upoważnienia Wydziału Laboratorium Celne Izby Celnej w B. do badań automatów i urządzeń do gier dokonanego w wykonaniu delegacji zawartej w art. 23f ust. 1 i 3 u.g.h. Za niecelowe należało uznać badanie kwestii zakresu akredytacji posiadanych przez poszczególne upoważnione jednostki badające.

Minister właściwy do spraw finansów publicznych podaje do publicznej wiadomości, na stronie internetowej urzędu obsługującego tego ministra, wykaz jednostek badających upoważnionych do badań technicznych automatów i urządzeń do gier (art. 23f ust. 6 u.g.h.). Izba Celna w B. znajduje się

w opublikowanym na stronie internetowej ministerstwa wykazie jednostek badających upoważnionych do badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Udzielenie upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier stanowi akt realizacji uprawnienia ministra właściwego do spraw finansów publicznych wynikający z art. 23f u.g.h. Z powołanej regulacji wynika,

że upoważnienie jest aktem wewnętrznym Ministra Finansów na podstawie którego dokonuje on wyboru jednostek umocowanych do prowadzenia odpowiednich badań. Upoważnienie to nie stanowi rozstrzygnięcia kwestii materialno-prawnej, nie tworzy na rzecz innych podmiotów żadnych praw i obowiązków. Adresatem tego upoważnienia jest jednostka badająca. Udzielanie upoważnień do przeprowadzania badań automatów należy do wyłącznych kompetencji Ministra Finansów i nie może być skutecznie podważane przez podmiot prowadzący działalność w zakresie gier na automatach. Strona postępowania nie może decydować o statusie jednostek badających ani o tym, do której jednostki badającej może zostać skierowane żądanie uprawnionego naczelnika urzędu celnego o przeprowadzenie badania sprawdzającego. Organy prowadzące postępowanie w sprawie cofnięcia rejestracji automatu również nie mają uprawnień do podważania czy weryfikacji upoważnień Ministra Finansów udzielonych jednostkom badającym do prowadzenia badań automatów. Informacja na stronie internetowej nie stanowi źródła prawa ani nie kreuje żadnych uprawnień. Strona internetowa Ministerstwa Finansów stanowi jednak określone przepisem prawa (art. 23f ust. 6 u.g.h.) źródło informacji: podany do publicznej wiadomości wykaz jednostek badających upoważnionych do badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Dodatkowo organ II instancji zauważył, że upoważnienie do badań technicznych automatów i urządzeń do gier nie jest również klasycznym pełnomocnictwem, lecz rozstrzygnięciem o charakterze administracyjnym, co potwierdza dyspozycja art. 23f ust. 4 oraz 5 u.g.h., określająca formę prawną odmowy udzielenia upoważnienia oraz jego cofnięcia. Z uwagi

na powyższe, należy uznać, że upoważnienie do badań automatów i urządzeń

do gier posiada znamiona decyzji ostatecznej i zgodnie z zasadą trwałości decyzji obowiązuje do czasu wzruszenia (uchylenia, zmiany, stwierdzenia nieważności)

w trybie określonym przepisami prawa. Do dnia wydania drugoinstancyjnej decyzji nie wydano jakiegokolwiek rozstrzygnięcia uchylającego wydane upoważnienie.

W ocenie Dyrektora Izby Celnej w B. do wyznaczenia określonej jednostki badającej wystarczająca jest weryfikacja treści upublicznionego przez Ministra Finansów wykazu jednostek badających (sprawdzenie czy dana jednostka znajduje się w wykazie). Organ podatkowy prowadzący postępowanie w sprawie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych jest zobligowany na mocy art. 23b ust. 1 u.g.h., w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że zarejestrowany automat do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie zażądać przeprowadzenia badania sprawdzającego przez jednostkę badającą. Z przepisów ustawy o grach hazardowych jednoznacznie wynika, że podstawą cofnięcia rejestracji automatu może być wyłącznie dowód w postaci badania sprawdzającego przeprowadzonego przez upoważnioną jednostkę badającą, potwierdzający, iż zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie. Tylko jednostka badająca upoważniona przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych może w badaniu sprawdzającym ustalić czy automat do gier spełnia warunki określone w ustawie.

Dyrektor Izby Celnej w B. stwierdził, iż okoliczność, że Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w B. nie posiada akredytacji w zakresie badań automatów, nie ma żadnego znaczenia w sprawie (art. 23f ust. 1 – 6 u.g.h.). Przepisy ustawy o grach hazardowych (w szczególności art. 23f ust. 1 pkt 1 u.g.h.) nie wymagają bowiem, aby jednostka ubiegająca się o udzielenie upoważnienia przedstawiła sprecyzowaną zakresowo akredytację. Z treści art. 23f ust. 1 pkt 1 u.g.h. wynika, że od jednostki badającej wymaga się jedynie posiadania akredytacji Polskiego Centrum Akredytacji lub innego podmiotu wymienionego w tym przepisie. Nie ma w przepisie mowy jaka to ma być akredytacja, a w szczególności jaki ma być jej zakres, czy też wymagania jakiej normy zharmonizowanej ma spełniać jednostka oceniająca zgodność. Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w B. posiada Certyfikat Akredytacji nr [...] z dnia [...] maja 2006 r. wydany przez Polskie Centrum Akredytacji. Warunkiem uzyskania przez laboratorium badawcze akredytacji na zgodność z dokumentem PN-EN ISO/IEC 17025:2005 "Ogólne wymagania dotyczące kompetencji laboratoriów badawczych i wzorujących" udzielanego przez Polskie Centrum Akredytacji jest posiadanie udokumentowanego systemu zarządzania zgodnego z wymaganiami tej normy oraz spełnienie szeregu wymagań technicznych w odniesieniu do stosowanych metod badawczych, wzorców i wyposażenia. Uzyskanie przedmiotowej akredytacji świadczy o kompetencjach badawczych i wiarygodności uzyskiwanych wyników badań. Kwestionowanie udzielonego przez Ministra Finansów upoważnienia ze względu na zakres akredytacji posiadanej przez Laboratorium Celne Izby Celnej w B., czy treść zarządzeń nadających statuty izbom celnym nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa.

Dyrektor Izby Celnej w B. nie stwierdził naruszenia art. 129 ust. 3

w związku z art. 18 ust. 1 u.g.h. i art. 22 Konstytucji RP, odnośnie brzmienia art. 129 ust. 3 u.g.h., definiującego pojęcie "gry na automatach o niskich wygranych"

i wskazującego m.in. na "wartość jednorazowej wygranej" i "wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze". Organ II instancji ocenił, że przy wykładni pojęć "jednorazowej wygranej" i "jednej gry" należy przyjąć, że jeśli w tej samej grze gracz poddaje ryzyku stawkę postawioną na jej początku, a także wygrane uzyskane

w trakcie tej gry, to oznacza to, że ocena stawki w całej grze wymaga dokonania zsumowania kwoty, którą zaryzykowano na początku gry, jak też kwot wygranych

i zaryzykowanych w toku tej samej gry. Zapis art. 129 ust. 3 u.g.h. należy czytać łącznie co oznacza, że odniesienie wartości jednorazowej wygranej i wartości maksymalnej stawki za udział w jednej grze należy przyporządkować do jednego

i tego samego zdarzenia. Gdyby przyjąć, że w rozumieniu jednej gry stawką

za udział w grze byłaby wyłącznie stawka pobierana z licznika Kredyt (bez względu na ilość uruchomień bębnów i rozegranych pojedynczych gier) rozpoczynająca jedną grę, a wygraną - wygrana z pojedynczego losowania, a nie z pojedynczej gry (będącej w takiej sytuacji sumą wielu losowań) to spowodowałoby to sytuację, kiedy gracz jednorazowo ryzykuje postawione w grze pieniądze, a wypłaca z gry zwielokrotnioną wygraną omijając w ten sposób przepis określający limit jednorazowej wygranej. Przeczyłoby to sensowi regulowania rynku gier

na automatach o niskich wygranych. Nie można przyjąć, że skoro ustawodawca nie określił, z ilu losowań (etapów) składa się jedna gra, to może się ona składać

z nieskończonej ilości losowań. Podobnie nie można przyjąć, że w jednej grze

na automatach do gier o niskich wygranych, może wystąpić nieskończona liczba jednorazowych wygranych, każda o wartości nie wyższej niż określona w ustawie, gdyż oznaczałoby to brak jakiegokolwiek pułapu limitującego górną granicę wygranej. Poprzez podział jednej gry na nieskończoną ilość etapów (losowań) oraz kumulację wielokrotnej liczby jednorazowych wygranych w jednej grze, gra

na automacie do gier o niskich wygranych pozwalałaby grającemu na osiągnięcie podobnych efektów, jak gra na automatach urządzonych w kasynie. Za jedną grę

w rozumieniu art. 129 ust. 3 u.g.h. należy zatem uznać zamknięty cykl rozpoczynający się uruchomieniem gry i kończący się wraz z jej finałem, niezależnie od tego czy dana gra ma przebieg jednoetapowy czy też składający się z wielu etapów (losowań), a pod pojęciem maksymalnej stawki za udział w jednej grze należy uznać kwotę najwyższej opłaty, jaką grający może poddać ryzyku w trakcie tak rozumianej jednej gry.

Sporna decyzja została oparta o prawidłową wykładnię (dokonaną

w kontekście wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11, i C-217/11) art. 129 u.g.h.

w związku z art. 1 pkt 4 i 11 w związku z art. 8 ust. 1 dyrektywy

nr 98/34/WE, że przepis ten nie ma charakteru normy technicznej w rozumieniu dyrektywy i nie podlega notyfikacji. Zdaniem organu przedmiotem oceny Trybunału Sprawiedliwości nie był przepis art. 129 ust. 3 u.g.h., gdyż przepis ten nie stanowi, żadnego zakazu w odniesieniu do użytkowania automatów do gier o niskich wygranych, określa jedynie definicję gier na takich automatach. Regulacja art. 129 ust. 3 u.g.h. jest co do swego zakresu tożsama z treścią poprzednio obowiązującej ustawy o grach i zakładach wzajemnych, która w art. 2 ust. 2b definiowała gry

na automatach o niskich wygranych jako: gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych o wygrane pieniężne lub rzeczowe,

w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż równowartość

15 euro, a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż 0,07 euro. Zgodnie z powołanym przepisem, równowartość 15 euro i 0,07 euro ustalało się według kursu kupna, ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski,

z ostatniego dnia poprzedniego roku kalendarzowego. W związku z powyższym wejście w życie ustawy o grach hazardowych nie wpłynęło negatywnie na definicję gier na automatach o niskich wygranych, gdyż stawka za udział w jednej grze została znacząco podwyższona, a maksymalna wartość jednorazowej wygranej pozostała praktycznie bez zmian, co zostało czytelnie przedstawione w zaskarżonej decyzji. Oceny stanu prawnego sprawy nie zmienia fakt, iż w ustawie o grach hazardowych ustawodawca nie przewidział możliwości dalszego prowadzenia działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych i automatach

w salonach gier po wygaśnięciu praw nabytych w postaci wcześniej udzielonych zezwoleń.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Białymstoku F. Spółka z o.o. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając skarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie:

– art. 23f ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 oraz art. 129 ust. 3, jak również art. 23f ust. 5 pkt 1 u.g.h. w zw. z art. 2 pkt 3, art. 15 ust. 2 pkt 3 i art. 16 ust. 2 pkt 5, ust. 3

i ust. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U.

z 2010 r. Nr 138, poz. 935 ze zm.) oraz w związku z art. 58 § 1 Kodeksu cywilnego przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że Izba Celna

w B., której Minister Finansów udzielił dnia 27 listopada 2012 r upoważnienia do badań automatów i urządzeń do gier, posiada status jednostki badającej pomimo braku przedstawienia Ministrowi Finansów certyfikatu akredytacji adekwatnego do badań urządzeń mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych jakimi z racji definicji ustawowej są automaty o niskich wygranych;

– art. 23b ust. 3 u.g.h. w związku z § 7 ust. 2 pkt 5 i § 22 zarządzenia nr 28 Ministra Finansów z dnia 28 czerwca 2013 r w sprawie nadania statutów izbom celnym

i urzędom celnym (Dz. Urz. MF poz. 19) i w zw. z § 1 ust. 2 i § 6 ust. 2 zarządzenia nr 30 Ministra Finansów z dnia 29 października 2009 r w sprawie nadania statutów izbom celnym i urzędom celnym (Dz. Urz. MF poz. 72 ze zm.) oraz w zw. z art. 58 § 1 Kodeksu Cywilnego i art. 7 Konstytucji RP, przez przyjęcie, że Izba Celna w B. jest jednostką badającą, w sytuacji gdy przepisy prawa obowiązujące dnia 27 listopada 2012 r. (data udzielenia upoważnienia) nie zezwalały Izbie Celnej w B. na prowadzenie badań technicznych automatów i urządzeń do gier;

– naruszenie art. 129 ust. 3 w zw. z art. 18 ust. 1 u.g.h. przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu:

– że "stawką za udział w jednej grze" nie jest opłata/cena za przystąpienie

do jednej gry pobierana z licznika wpłat, lecz również kwota poddawana ryzyku

w toku gry pochodząca z licznika wygranych BANK (licznika nie generującego punktów pochodzących z wpłat gracza),

– że super gry, do rozegrania których niezbędne jest wniesienie dodatkowej opłaty

w postaci punktów z licznika kredyt nie są osobną grą, a w konsekwencji błędne przyjęcie, iż łączna wygrana w postaci 500 pkt plus wygrana z super gry, do której rozegrania konieczne jest wniesienie oddzielnej opłaty (punkty pobierane

z licznika kredyt - licznik wpłat przez gracza pieniędzy) powoduje przekroczenie wartości jednorazowej wygranej, w sytuacji gdy organ sumuje kilka wygranych

z różnych gier (500 pkt plus x pkt uzyskanych z rozegrania x super gier, z których każdorazowo pobrano opłatę z licznika kredyt - art. 18 ust. 1 u.g.h.) tworząc pojęcie "suma jednorazowych wygranych" nieznane ustawie i stojące w opozycji

z pojęciem jednorazowej wygranej;

– art. 129 ust. 3 u.g.h. przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu,

iż "jednorazową wygraną" jest suma szeregu jednorazowych wygranych, które mogą być hipotetycznie uzyskane w szeregu odpłatnych gier z niepewnym (niezdatnym do przewidzenia z góry) wynikiem każdej z tych gier i możliwością odnotowania także przegranej, w sytuacji gdy z prawideł języka polskiego wynika, iż termin "jednorazowa" oznacza dana jeden raz, w jednej chwili, a w ślad za tym "jednorazowej wygranej" nie wolno utożsamiać z "wygraną wielorazową";

– art. 129 ust. 3 u.g.h. w zw. z art. 1 pkt. 3, 4 i 11 oraz art. 8 ust. 1 dyrektywy

nr 98/34/WE przez bezpodstawne zastosowanie art. 129 ust. 3 u.g.h., pomimo,

że ten przepis w związku z takimi regulacjami jak art. 129 ust. 1 i 2, art. 135

ust. 2, art. 138 ust. 1, art. 144 oraz art. 14 ust. 1, art. 6 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt. 1 lit. a i art. 15 ust. 1 u.g.h. wprowadza warunki mogące mieć istotny wpływ na sprzedaż lub właściwości produktów, jakimi są automaty do gier (urządzenia elektroniczne, elektromechaniczne, mechaniczne umożliwiające gry za wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gry mają charakter losowy albo zawierają element losowości), co w świetle wykładni art. 1 pkt 4 i 11 dyrektywy przedstawionej w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia

19 lipca 2012 r. w połączonych sprawach C-213/11, C-214/11, C-217/11, pozwala na uznanie go za "przepis techniczny" w rozumieniu tej dyrektywy, a ponadto,

ze względu na to, że art. 129 ust. 3 u.g.h. dotyczy produktów i określa obowiązkowe parametry techniczne produktów, jakie mogą być eksploatowane, jako automaty do gier poza kasynami i salonami gier na automatach, może być uznany za specyfikację techniczną w rozumieniu art. 1 pkt. 3 dyrektywy, a więc zgodnie z art. 8 ust. 1 ww. dyrektywy wymagał notyfikacji Komisji Europejskiej,

a wobec braku jego notyfikacji, nie może być on stosowany.

– art. 188 o.p. poprzez nieprzeprowadzenie dowodów wskazanych przez stronę,

w sytuacji gdy dowody te mają istotne znaczenie dla przedmiotowej sprawy,

a okoliczności wskazane nie są stwierdzone wystarczająco innym dowodem.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w B. podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.

Spór w sprawie sprowadza się do oceny spełnienia przesłanek cofnięcia rejestracji automatu do gier A., nr fabryczny [...].

Zgodnie z art. 23a ust. 7 u.g.h. naczelnik urzędu celnego, w drodze decyzji, cofa rejestrację przed jej wygaśnięciem, jeżeli zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie. Naczelnik Urzędu Celnego w Ł. zgodnie z dyspozycją ww. przepisu prawa decyzją z dnia

[...] stycznia 2015 r. cofnął rejestrację przedmiotowego automatu do gier o niskich wygranych.

W myśl przepisów ustawy o grach hazardowych działalność w zakresie gier

na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych

w salonach gier na automatach na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy jest prowadzona, do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń, przez podmioty, których im udzielono, według przepisów dotychczasowych, o ile ustawa nie stanowi inaczej (art. 129 ust. 1 u.g.h.). Natomiast przez gry na automatach

o niskich wygranych rozumie się gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych o wygrane pieniężne lub rzeczowe,

w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż 60 zł, a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż 0,50 zł (art. 129 ust. 3 u.g.h.).

Dla oceny legalności postępowania i wydanych w nim decyzji istotne jest,

że rejestracja automatu nastąpiła pod rządami wcześniejszej ustawy.

W przedmiotowej sprawie organ słusznie zastosował przepisy nowe. Ustawa o grach hazardowych w przepisach przejściowych utrzymała w mocy ważność dotychczasowych zezwoleń na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych do czasu ich wygaśnięcia na zasadach dotychczasowych (art. 117 i art. 129 u.g.h.), co oznacza, że utrzymane zostały w mocy certyfikaty użytkowanych automatów

do gier o niskich wygranych. Zasadę tę potwierdził również art. 11 ustawy nowelizującej. W następstwie wskazanej noweli zmianie uległa treść art. 23 ustawy oraz dodano art. 23a do 23f. Zatem po wejściu w życie nowelizacji, to jest od dnia

14 lipca 2011 r. należało w sprawie stosować przepisy ustawy o grach hazardowych w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą. Dodać należy, że treść noweli została notyfikowana przed Komisją Europejską w dniu 16 września 2010 r. pod numerem 2010/0622/PL.

Zgodnie z art. 23b ust. 1 u.g.h., na pisemne żądanie naczelnika urzędu celnego, w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie, podmiot eksploatujący ten automat lub urządzenie jest obowiązany poddać urządzenie lub automat badaniu sprawdzającemu. Badanie sprawdzające przeprowadza jednostka badająca upoważniona do badań technicznych automatów i urządzeń do gier

(art. 23a ust. 3 u.g.h.).

Podkreślenia w sprawie wymaga fakt, że w wyniku zastosowania procedury sprawdzającej, przeprowadzonej przez upoważnioną przez Ministra Finansów

do przeprowadzenia badań technicznych automatów i urządzeń do gier jednostkę badającą – Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w B. (upoważnienie

nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r.), stwierdzono m.in., iż automat nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 129 ust. 3 u.g.h. w zakresie maksymalnej jednorazowej wygranej i maksymalnej stawki za grę.

Niewątpliwie nieprawidłowości wykazane w odpowiednio zastosowanej procedurze kontrolnej potwierdziły, że maksymalna stawka za udział w jednej grze: B., A., S., wynosi 10 PLN (100 punktów kredytowych po 0,10 PLN), zaś wartość maksymalnej jednorazowej wygranej określona według tabeli wygranych wynosi: 10 000 zł w grach B., S., S., 8000 zł w grze T., 4000 zł w grze W., 2000 zł w grze R., 400 zł w grze A., co w konsekwencji dało podstawę do wydania zaskarżonych decyzji z uwagi na niespełnienie przez automat wymogów ustawowych.

Dodatkowo jednostka badająca stwierdziła m.in., iż: istnieje możliwość wykasowania elektronicznego systemu trwałej rejestracji i zapamiętywania danych

z poziomu opcji serwisowych automatu, bez naruszania plomb jednostki badającej, istnieje możliwość zmiany wskazań liczników elektromechanicznych automatu bez naruszania plomb, konstrukcja automatu nie umożliwia założenia plomb jednostki badającej w sposób zabezpieczający przed zmianą wskazań liczników elektromechanicznych oraz przed skasowanie, systemu trwałej rejestracji

i zapamiętywania danych (księgowości elektronicznej) (warunki określone w § 2

ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 9 marca 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków rejestracji i eksploatacji automatów i urządzeń do gier

(Dz. U. z 2012 r. poz. 312), stosownie do art. 23d u.g.h.).

Powyższe potwierdza treść opinii z dnia [...] września 2014 r. Nr [...] z badania sprawdzającego, a tego typu dowód w sprawie bezsprzecznie daje podstawę do cofnięcia rejestracji przedmiotowego automatu (por. wyroki NSA z dnia 27 lipca 2013 r., sygn. akt II GSK 790/12 oraz z dnia 29 listopada 2013 r., sygn. akt II GSK 1075/12; powoływane w uzasadnieniu wyroki dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących tego, że Izba Celna

w B. nie uzyskała statusu jednostki badającej z uwagi na brak uzyskania akredytacji potwierdzającej kompetencje fachowe do badań urządzeń mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych wymaganej w przepisach ustawy o grach hazardowych, należy stwierdzić, że w ocenie Sądu zarzuty te nie zasługują na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 23b ust. 3 u.g.h. badanie sprawdzające przeprowadza,

na zlecenie naczelnika urzędu celnego, jednostka badająca upoważniona do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, w terminie nie dłuższym niż 60 dni

od dnia otrzymania zlecenia. Stosownie do art. 23f ust. 1 u.g.h. upoważnienia

do badań technicznych automatów i urządzeń do gier udziela minister właściwy

do spraw finansów publicznych jednostce badającej, która m.in. posiada akredytację Polskiego Centrum Akredytacji lub jednostki akredytującej państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, będącej sygnatariuszem Wielostronnego Porozumienia EA (European co-operation for Accreditation Multilateral Agreement). Skoro organem uprawnionym do udzielenia upoważnienia do badania automatów i urządzeń do gier jest minister właściwy

do spraw finansów publicznych, który sprawdza spełnienie warunków do wydania tego upoważnienia, to należy uznać, że przedmiotowe postępowanie w zakresie cofnięcia rejestracji automatu nie jest właściwe do oceny prawidłowości udzielonej akredytacji. Jak zasadnie stwierdził WSA w Białymstoku w wyroku z dnia

19 listopada 2013 r., sygn. II SA/Bk 719/13, jeśli ze sprawy wynika, że jednostka badająca posiadała w dacie przeprowadzenia badania upoważnienie Ministra Finansów do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, to jest to fakt wykluczający prowadzenie w sprawie dodatkowego, uzupełniającego postępowania dowodowego na okoliczność posiadania przez tę jednostkę uprawnień

do sporządzania opinii o legalności działania automatów do gier o niskich wygranych. Fakt figurowania jednostki badającej w wykazie jednostek upoważnionych do badań technicznych automatów i urządzeń do gier stanowi podstawę przyjęcia przez organ statusu danej jednostki jako uprawnionej do przeprowadzania badania sprawdzającego automatów do gier o niskich wygranych. Niewątpliwie zaś

w rozpatrywanej sprawie kwestionowaną opinię wydała jednostka badająca posiadająca w dacie przeprowadzenia badania stosowne upoważnienie. Należy też dodać, że z przepisów u.g.h. nie wynika obowiązek przedstawienia akredytacji dopasowanej zakresowo do charakterystyki badań urządzeń do gier.

Nie ulega przy tym wątpliwości, że w toku postępowania w zakresie cofnięcia rejestracji automatu strona postępowania jest uprawniona do kwestionowania wyników badania sprawdzającego dokonanego przez jednostkę badającą. Zarzutów w tej materii strona skarżąca nie przedstawiła w skardze, a i Sąd z urzędu nie dopatrzył się nieprawidłowości w zakresie uzyskanego przez organ celny dowodu

z badania sprawdzającego automatu.

W świetle stanowiącego podstawę prawną decyzji cofającej rejestrację automatu art. 23a ust. 7 u.g.h., wystarczające dla cofnięcia rejestracji jest stwierdzenie niezgodności automatu z warunkami określonymi w ustawie. Nie

ma znaczenia fakt, czy automat utracił cechy techniczne pozwalające

na prowadzenie gier odpowiadających definicji ustawowej gry na automatach

o niskich wygranych, czy od początku ich nie posiadał, mimo że został zarejestrowany jako automat do takich gier (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia

27 sierpnia 2014 r, sygn. akt II SA/Bk 349/13).

Sąd podziela stanowisko organu, że przepisy art. 129 ust. 1 i 3 u.g.h. nie podlegały obowiązkowi notyfikacji, gdyż nie mogą być uznane za techniczne z uwagi na to, że nie ustanawiają warunków uniemożliwiających lub ograniczających prowadzenie gier na automatach poza kasynami i salonami gier albo mogących wpływać na sprzedaż takich automatów. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku

z dnia 18 kwietnia 2013 r. w sprawie II FSK 1195/12 wskazuje, że przepis art. 129 ust. 3 u.g.h. definiuje i określa cechy gry na automatach o niskich wygranych, określając przedmiot wygranej w tych grach oraz sposób ich urządzania. Nie odnosi się on natomiast do cech automatu jako produktu i nie określa żadnej obowiązkowej cechy produktu. NSA doszedł do przekonania, z czym w pełni zgadza się Sąd

w niniejszej sprawie, że przepis ten nie można traktować jako specyfikacji technicznej.

Przepis art. 129 ust. 3 u.g.h. jest tożsamy z poprzednio obowiązującą ustawą o grach i zakładach wzajemnych, która w art. 2 ust. 2b definiowała gry

na automatach o niskich wygranych jako gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych o wygrane pieniężne lub rzeczowe,

w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż równowartość

15 euro, a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż 0,07 euro. W związku z powyższym wejście w życie ustawy o grach hazardowych nie wpłynęło negatywnie na definicję gier na automatach o niskich wygranych.

W orzecznictwie sądów administracyjnych w sprawach z zakresu cofnięcia rejestracji wyrażony został pogląd, który Sąd w rozpoznawanej sprawie w pełni aprobuje, z którego wynika, że z żadnego przepisu u.g.h. nie wynikało,

by ustawodawca zagwarantował w czasie, na który zostało udzielone zezwolenie

na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych, niezmienność zasad dotyczących funkcjonowania owych automatów przedsiębiorcom podejmującym się prowadzenia tego rodzaju działalności. Uwzględnienie innej argumentacji prowadziłoby do wniosku, że wprowadzenie zmian w ustawie o grach hazardowych jest niemożliwe; w każdym czasie funkcjonują bowiem przedsiębiorcy realizujący przedsięwzięcia długoterminowe, w tym przypadku dysponujący zezwoleniem

na urządzanie przedmiotowych gier (por. wyrok NSA z dnia 12 lutego 2015 r.,

sygn. akt II GSK 2448/13).

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd nie dopatrzył się naruszenia wskazanych

w skardze art. 129 ust. 3 u.g.h. w zw. z art. 1 pkt 3, 4 i 11 oraz 8 ust. 1 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. U. UE. L.1998.204.37 ze zm.).

Skład orzekający nie podziela też prezentowanej przez stronę skarżącą interpretacji pojęć zawartych w ustawowej definicji gry na automatach o niskich wygranych, co zresztą wyrażone zostało w wyrokach WSA w Białymstoku z dnia

27 sierpnia 2013 r. sygn. akt II SA/Bk 349/13, a także z dnia 4 lutego 2014 r. sygn. akt II SA/Bk 756/13. Sprzeczna jest bowiem ona z systemową i funkcjonalną wykładnią przepisu art. 18 ust. 1 u.g.h. (" Wartość wygranej w grach hazardowych nie może być niższa od ceny losu lub innego dowodu udziału w grze albo kwoty wpłaconej stawki.") i przywoływanego art. 129 ust. 3 u.g.h.

W kwestii interpretacji ustawowej definicji gry na automacie dla gier o niskich wygranych Sąd przychyla się do stanowiska zaprezentowanego w uzasadnieniu prawomocnego wyroku WSA w Olsztynie z dnia 29 grudnia 2011 r., sygn. akt

II SA/Ol 894/11. Ustawodawca zróżnicował gry na automatach o niskich wygranych od gier na automatach urządzanych w kasynach lub salonach gier, co do możliwości lokalizacji punktów gier, wysokości zabezpieczenia finansowego wnoszonego przez podmioty prowadzące działalność w tym zakresie oraz różnic w opodatkowaniu tych dwóch różnych sposobów gier na automatach. Wykładnia celowościowa i systemowa nie pozwalają na zacieranie różnic w wysokości wygranych i stawek za udział

w jednej grze w odniesieniu do gry na automatach o niskich wygranych

i na automatach bez ustawowego ograniczenia wygranej. Mechanizm gry pozwalający na jej kontynuowanie za uzyskane wygrane prowadzi do przyjęcia wyższej niż ustawowa stawki za udział w jednej grze i w konsekwencji do wyższej niż ustawowa maksymalnej wygranej. Nie można przyjąć, że skoro ustawodawca nie określił, z ilu losowań (etapów) składa się jedna gra, to może się ona składać

z nieskończonej ilości losowań. Podobnie nie można przyjąć, że w jednej grze

na automatach do gier o niskich wygranych, może wystąpić nieskończona liczba jednorazowych wygranych, każda o wartości nie wyższej niż określona w ustawie, gdyż oznaczałoby to brak jakiegokolwiek pułapu limitującego górną granicę wygranej. W takiej sytuacji nie byłoby różnicy pomiędzy automatem do gier, który może być eksploatowany w kasynie a automatem do gier o niskich wygranych eksploatowanym w punkcie gier na automatach o niskich wygranych. Poprzez podział jednej gry na nieskończoną ilość etapów (losowań) oraz kumulację wielokrotnej liczby jednorazowych wygranych w jednej grze, gra na automacie

do gier o niskich wygranych pozwalałaby grającemu na osiągnięcie podobnych efektów, jak gra na automatach urządzonych w kasynie.

Za jedną grę w rozumieniu art. 129 ust. 3 u.g.h. należy zatem uznać zamknięty cykl rozpoczynający się uruchomieniem gry i kończący się wraz z jej finałem, niezależnie od tego czy dana gra ma przebieg jednoetapowy, czy też składający się z wielu etapów (losowań), a pod pojęciem maksymalnej stawki

za udział w jednej grze należy uznać kwotę najwyższej opłaty, jaką grający może poddać ryzyku w trakcie tak rozumianej jednej gry.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 188 o.p. poprzez odmowę dopuszczenia dowodów zawnioskowanych przez stronę. Organ I instancji odniósł się do wniosku spółki w postanowieniu z [...] kwietnia 2015 r. dokonując analizy przedłożonej dokumentacji. Stwierdził, że dotyczy ona okoliczności wystarczająco stwierdzonych innymi dowodami. Organ wskazał w tym zakresie na opinię jednostki badającej z dnia [...] września 2014 r. i jej znaczenie w kontekście regulacji art. 23a i art. 23b u.g.h. Zdaniem Sądu, analiza przeprowadzonego postępowania uzasadnia stwierdzenie, że organ w konkretnej sprawie w pełni zrealizował zasadę prawdy obiektywnej.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) oddalił skargę.