Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2106/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant p.o. ref. staż. Agnieszka Fidor po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2018 r. sprawy ze skargi S.K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego S.K. kwotę 190 zł (słownie: sto dziewięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "GITD") z [...] lipca 2017 r. nr [...], wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, dalej: "K.p.a."), art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 953), art. 2 ust. 35a, art. 64 ust. 1, ust. 2, art. 64d, art. 140aa ust. 1, ust. 3 pkt 1, art. 140ab ust. 1 pkt 2, ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 128, dalej: "P.r.d."), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 o drogach publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1440, dalej: "u.d.p."), § 3 ust. 1 pkt 11, § 5 ust 1 pkt 6 lit. c) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r. poz. 2020), po rozpatrzeniu odwołania S. K. prowadzącego działalność gospodarczą Przedsiębiorstwo Handlowo Usługowe [...] (dalej: "Strona", "Skarżący"), utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] maja 2017 r.

Powyższą decyzją, nr [...], wydaną na podstawie art. 104 § 1 K.p.a., art. 140ab w zw. z art. 64 ust. 1 P.r.d., § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, organ I instancji nałożył na Stronę karę pieniężną w wysokości [...] zł.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji GITD wskazał, że [...] lipca 2013 r. w miejscowości [...] na drodze wojewódzkiej nr [...] zatrzymano do kontroli czteroosiowy samochód ciężarowy marki [...] o nr rej. [...]. Samochodem ciężarowym kierował J. S., który wykonywał krajowy przejazd drogowy na trasie z [...] na budowę trasy [...] w okolicy miejscowości [...] z ładunkiem piasku (ładunek podzielny) w imieniu przedsiębiorcy E. Z.. Załadowcą przewożonego towaru była Strona. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z [...] lipca 2013 r.

[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego [...] lutego 2015 r. wydał decyzję, którą nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości [...] zł. GITD decyzją z [...] czerwca 2015 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, w wyniku czego strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 21 stycznia 2016 r., sygn. akt. VI SA/Wa 2298/15 uchylił decyzję [...] z [...] czerwca 2015 r. Organ odwoławczy decyzją z [...] lipca 2016 r., uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W wyniku ponownie prowadzonego postępowania [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego ww. decyzją z [...] maja 2017 r. nałożył na Stronę kary pieniężnej w wysokości [...] zł.

Rozpoznając odwołanie od decyzji I instancji, GITD wskazał w zaskarżonej decyzji, że w wyniku pomiarów kontrolowanego samochodu ciężarowego, stwierdzono nacisk na podwójnej osi napędowej 20,75 t (po odjęciu 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę), czyli przekroczenie o 1,75 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 9,2 %) i rzeczywistą masę całkowitą samochodu ciężarowego 35 t (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę), czyli przekroczenie o 3 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 9,37 %).

Organ wyjaśnił, że norma dotycząca nacisków osi podwójnych jest identyczna na wszystkich kategoriach dróg, zatem ich przekroczenie powoduje zakwalifikowanie naruszenia do przejazdu pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII, gdyż tylko ono dopuszcza ich przekroczenie. Podczas kontroli stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku na podwójnej osi napędowej jak i dopuszczalnej masy całkowitej samochodu ciężarowego o wartość nie wyższą niż 10%, dlatego wymierzono, stosownie do art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. a P.r.d., karę pieniężną w wysokości [...] zł.

GITD wyjaśnił również, że na podstawie rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki [...] z dnia z dnia [...] września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (Dz. U. z 2012 r. poz. 1061), droga wojewódzka nr [...] została zaliczona do kategorii dróg po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 8 t.

Organ dodał, że miejsce ważenia legitymowało się w dniu kontroli protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z 31 października 2012 r. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu [...] o nr fabrycznych [...] i [...]. Wagi te w dniu kontroli legitymowały się ważnymi świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w P. z datą ważności do [...] sierpnia 2015 r.

GITD stwierdził następnie, że materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, iż Strona, jako załadowca towaru, miała wpływ oraz godziła się na powstanie stwierdzonych naruszeń. Kontrola wykazała przekroczenie masy całkowitej samochodu ciężarowego, co ma bezpośrednie przełożenie na przekroczenie nacisku osi. Mimo powyższego załadowca umożliwił wyjazd takiego pojazdu na drogę publiczną. Zdaniem organu II instancji ta okoliczność jednoznacznie dowodzi, że Strona miała wpływ, w dodatku znaczący, na powstanie naruszeń przepisów dotyczących dopuszczalnych parametrów pojazdu. Bezsprzecznym jest, iż załadowca powinien zwrócić uwagę, czy pojazd po załadunku nie będzie powodował przekroczenia dopuszczalnych norm.

GITD, uzasadniając odpowiedzialność Strony, jako załadowcy, za stwierdzone naruszenia wagowe pojazdu wyjaśnił, że podczas kontroli kierowca okazał m.in. dokument WZ nr [...] z [...] lipca 2013 r., wystawiony przez Przedsiębiorstwo [...] "[...]"[...]s.c. z siedzibą w [...], z którego wynika, że przedmiotem przewozu był piasek, w kodzie tow. Materiału wskazano oznaczeniem "S", a odbiorcą był [...]. Organ I instancji wezwał pismem z 29 lipca 2013 r. Przedsiębiorstwo [...] do przedstawienia m. in. dokumentów, które określały zakres i charakter współpracy pomiędzy konsorcjum [...], a podmiotami odpowiedzialnymi za załadunek. W odpowiedzi Przedsiębiorstwo [...], pismem z 1 września 2013 r. poinformowało, że załadowcą pojazdu marki [...] o nr rej. [...] 24 lipca 2013 r. była Strona. W piśmie z 12 marca 2014 r. Strona złożyła wyjaśnienia, w których poinformowała, że świadczy usługi transportowe na rzecz konsorcjum [...] przy budowie drogi ekspresowej S8 węzeł [...] na podstawie umowy nr [...].

Organ I instancji pismem z 18 grudnia 2014 r. wezwał Stronę do przedstawienia aktualnej na dzień kontroli, tj. 24 lipca 2013 r. umowy dotyczącej załadunku piachu w kopalni [...]", zawartej pomiędzy Stroną, a przedsiębiorcą M. M. prowadzącym działalność gospodarczą pod firma: [...] oraz zlecenia załadunku towaru w ww. dniu. Strona wezwana została również do przedstawienia umowy zlecenia wynajmu koparki wraz z operatorem od przedsiębiorcy [...] aktualnej na dzień kontroli oraz faktury za wykonaną usługę załadunku piachu oraz wynajmu koparki wraz z operatorem za 24 lipca 2013 r. W odpowiedzi Strona w piśmie z 7 stycznia 2015 r. złożyła wyjaśniania, w których poinformowała, że pomimo zapisu umownego z firmą [...], iż zakres usługi będzie określało pisemne zlecenie, w praktyce odstąpiono od tego zapisu i usługi były zlecone w formie ustnych uzgodnień.

Jednocześnie organ I instancji pismem z 18 grudnia 2014 r. wezwał [...] m.in. do przedstawienia umowy dotyczącej załadunku piachu w kopalni [...] zawartej pomiędzy Stroną, a M. M.. Pismem z 14 stycznia 2015 r. M. M. poinformował, iż umowa ze Stroną, została zawarta w formie ustnej, na podstawie telefonicznego zlecenia, obejmowała sprzęt - koparkę wraz z operatorem, a wszelkie prace były wykonywane przez Stronę, która decydowała o sposobie i miejscu wykorzystania wynajętej koparki. Dodał, iż jego firma nie była załadowcą działającym na zlecenie Strony, a jedynie wynajmowała sprzęt służący do załadunku wraz z operatorem. To Strona decydowała nie tylko o sposobie wykorzystania koparki, ale też o jej lokalizacji. To Strona zajmowała się ważeniem ładunku i na tej podstawie mailowo wysyłała informacje o zakresie wykorzystania koparki wraz z kwotą do uwzględnienia na fakturze (które następnie stanowiło podstawę do wystawienia ww. faktur). Wraz z pismem M. M. przesłał fakturę VAT nr [...] wystawioną dla Strony na kwotę [...] zł oraz fakturę VAT nr [...] na kwotę [...] zł z tytułu usługi transportowej oraz załadunku kruszywa.

Pismem z 18 grudnia 2014 r. organ I instancji wezwał Przedsiębiorstwo [...] do wskazania jakie podmioty 24 lipca 2013 r. odpowiedzialne były za załadunek piasku na terenie kopalni mieszczącej się w miejscowości [...] gmina [...] oraz jaki podmiot odpowiedzialny był za załadunek pojazdu marki [...] o nr rej. [...] 24 lipca 2013 r. [...] udzieliła odpowiedzi z której wynika, że za załadunek i ważenie samochodów ciężarowych w kopalni piasku "[...]" położonej w miejscowości [...] gm. [...] odpowiedzialna jest firma [...] oddział w Polsce zgodnie z umową nr [...] z 1 sierpnia 2012 r., zawartą pomiędzy [...] s.c., a [...] S.A. Natomiast podmiotem odpowiedzialnym za załadunek pojazdu marki [...] o nr rej. [...] 24 lipca 2013 r. była Strona. [...] poinformowała również, 24 lipca 2013 r. na terenie kopalni załadunku na rzecz [...] S.A. wykonywały trzy firmy: Strona, [...] oraz [...]. Ponadto GITD wskazał, że w piśmie z [...] września 2014 r. [...] poinformowała, iż na dokumencie WZ nr [...] w rubryce "kod tow. - mater." litera "S" oznacza firmę [...], oraz, że na innych dokumentach WZ pojawiały się oznaczenia "[...]" dla firmy [...] i "[...]" dla [...]. Oznaczenia te mówiły wprost kto załadował dany pojazd.

GITD wyjaśnił również, że [...] sierpnia 2014 r. przesłuchano w charakterze świadka B. H., zatrudnionego [...] lipca 2013 r. w przedsiębiorstwie M. M., który zeznał, że nie miał żadnego oddelegowania do pracy w firmie Strony. 24 lipca 2013 r. na terenie kopalni "[...]" dokonywał załadunku pojazdu marki [...] nr rej. [...]. Świadek wyjaśnił, że po podjechaniu samochodu dokonywał załadunku, nie stwierdzając ile ładunku może załadować na dany pojazd. Strona informowała, z którego miejsca i na które pojazdy ma dokonywać załadunku. Natomiast od swojego przedsiębiorcy – M. M. dostał polecenie służbowe, że ma jechać koparką na teren kopalni "[...]" i tam ładować piasek pod firmą Strony oraz, że wszystkie polecenia na terenie kopalni będzie dostawał od Strony. Świadek zeznał, że na terenie kopalni nie znajdowała się żadna waga, na której można by sprawdzić ilość załadowanego i wyjeżdżającego na danym samochodzie ładunku.

Na podstawie powyższych ustaleń GITD uznał, że za załadunek pojazdu Mercedes o nr rej. [...] w kopalni "[...]" w miejscowości [...] gm. [...] odpowiedzialna była Strona, która zawarła 12 listopada 2012 r., umowę na wykonanie prac z Konsorcjum [...]. GITD wskazał, że jednocześnie z pisma tego konsorcjum z 9 września 2013 r., wynika, iż podmiotem odpowiedzialnym za załadunek samochodu [...] o nr rej. [...] na kopalni [...]", była firma Strony. Zdaniem GITD potwierdzają to zeznania operatora koparki B. H. oraz informacje od [...]", a także okazany do kontroli dokument WZ nr [...] wystawionej przez [...]", na którym w rubryce "Kod tow.-mater." wprowadzona została litera "S" stanowiąca wyróżnik podmiotu odpowiedzialnego za załadunek. GITD wyjaśnił, że jakkolwiek faktury VAT wystawione przez M. M., zawierające w swojej treści "[...]" jako nazwę towaru lub usługi, to zostały faktycznie wystawione za wynajem koparki, którą pracownik M. M. wydobywał i załadowywał kruszywo w kopalni "[...]" na rzecz i w imieniu oraz wykonując polecenia Strony. Niewątpliwie zatem, zdaniem organów, to Strona posiadała w rozpatrywanej sprawie statut załadowcy.

GITD podkreślił, że w rozpatrywanej sprawie ze zgromadzonych dowodów wynika, że załadowca nie posiadał wagi ani nie dokonał ważenia pojazdu przed oraz po załadunku. Zdaniem organu Strona z pewnością miała wpływ, jak i godziła się na powstanie naruszenia.

GITD przytoczył wyjaśnienia M. M. złożone przy ponownym rozpatrywaniu sprawy w piśmie z 26 wrzenia 2016 r., które potwierdzają ustalenia dokonane przez organ we wcześniejszym postępowaniu. Wskazał też na zeznania w charakterze świadka G. Z. pracownika firmy [...] S.A., z których wynika, że nie mogła ona podejmować ostatecznie decyzji dot. podwykonawstwa. Taką decyzje podejmowali koordynatorzy i dyrektorzy. Strona natomiast w piśmie z 20 października 2017 r. wyjaśniła, że usługi załadunku zleciła podwykonawcy firmie [...] M. M., który był faktycznie załadowcą towaru. Za wykonaną usługę wystawiła faktury VAT nr [...]oraz nr [...]. Między stronami została zawarta umowa ustna. Ponadto w piśmie z 7 listopada strona oświadcza, że zawiadomiła Konsorcjum [...] o zleceniu załadunku podwykonawcy. Strona zaznaczyła, że przed zleceniem załadunku innemu podmiotowi między Stroną, a przedstawicielami Konsorcjum [...] odbyło się spotkanie, na którym udzielono ustnego zezwolenia na zlecenie załadunku firmanie [...] M. M..

GITD uznał, że organ I instancji dokonał prawidłowo ustalenia strony postępowania.

GITD dodał także, że w aktach sprawy znajduje się instrukcja obsługi wag [...] oraz świadectwo homologacji wag użytych podczas kontroli. Tym samym [...] Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego wypełnił wskazania sądu zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 stycznia 2016 r., sygn. akt. IV SA/Wa 2298/15.

W skardze z 30 sierpnia 2017 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję [...] z [...] lipca 2017 r., Skarżący wniósł o jej uchylenie oraz decyzji I instancji, a także o zasądzenie na Jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie:

1) art. 140aa ust. 3 pkt 2, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. b), ust. 2 P.r.d., przez przyjęcie , iż Skarżący dokonał załadunku pojazdu i był odpowiedzialny za załadunek pojazdu lub miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia przepisów,

2) art. 659 K.c., przez błędną kwalifikację umowy zawartej pomiędzy Skarżącym a właścicielem koparki i przyjęciu, że strony łączyła umowa najmu koparki z operatorem a nie umowa o świadczenie usług ładunkowych,

3) art. 75 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a., przez błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego co miało wpływ na uzasadnienie faktyczne i prawne zaskarżonej decyzji , polegające na przyjęciu, iż litera "S" na dowodzie wydania towaru WZ i oznaczenie firmowe samochodu "[...]" wskazują, iż Skarżący dokonał załadunku pojazdu 24 lipca 2013 r. lub był odpowiedzialny za załadunek i, że Skarżący zawarł z firmą [...] umowę najmu koparki wraz z operatorem, a nie umowę o świadczenie usług ładunkowych.

W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, że nie miał możliwości wykonywania załadunku pojazdów gdyż nie posiadał koparki ani nie zatrudniał operatora. Wyjaśnił, że z uwagi na zawarcie z konsorcjum budowlanym [...] S.A. umowy na transport kruszywa i drugiej umowy na załadunek kruszywa, Skarżący zlecił wykonywanie usług ładunkowych firmie [...] M. M. na dowód czego załączył faktury za załadunek wystawione przez tę firmę.

Skarżący podniósł, że z żadnego dokumentu, dowodu zebranego w sprawie nie wynika, iż to Skarżący dokonał właśnie 24 lipca 2013 r., załadunku pojazdu marki [...] nr rej. [...] lub też był w jakiś sposób odpowiedzialny za załadunek . Nie może stanowić takiego dowodu dokument WZ z liderką S. Organ pominął okoliczność, iż literka "S" odnosiła się również do pojazdów, którymi dysponował Skarżący, wykonujących przewóz kruszywa. Organ w tym zakresie oparł się wyłącznie na pisemnych wyjaśnieniach właścicieli kopalni.

Zdaniem Skarżącego, nie można też przyjąć, że strony łączyła umowa najmu pojazdu z obsługą. Nie miało to miejsca albowiem koparka pozostawała cały czas w wyłącznej dyspozycji właściciela. Właściciel koparki zapewniał jej sprawność techniczną i ponosił wszystkie nakłady związane z jej eksploatacją jak koszty wynagrodzenia operatora, koszty zużytego paliwa, napraw itd. Skarżący, jak wynika z zeznań świadka B. H., wskazywał jedynie miejsca w kopalni, w których miał odbywać się załadunek i samochody, które należało ładować. Zdaniem Skarżącego, okoliczności te wskazują, iż firma [...] świadczyła usługi ładunkowe jako podmiot profesjonalnie zajmujący się tego rodzaju działalnością gospodarczą, co potwierdzają faktury wystawiane przez załadowcę, w których w rubryce nazwa towaru lub usługi jest zapis "załadunek kruszyw", jednostka miary "tona" oraz cena jednostkowa za załadunek jednej tony.

Skarżący dodał, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż na terenie kopalni nie było wagi. Wykopany i załadowany materiał sypki był przewożony na teren budowy gdzie następowało jego ważenie. Rozliczenia pomiędzy uczestnikami tego przedsięwzięcia następowały odrębnie to znaczy odbiorca kruszywa oddzielnie płacił właścicielowi kopalni za wydany żwir, przewoźnikowi za przewóz i załadowcy za załadunek. We wszystkich tych sytuacjach podstawą rozliczeń była jednostka miary to jest 1 tona kruszywa.

Skarżący podkreślił, że organ nie uwzględnił jego wyjaśnień, iż strony zawarły umowę zlecenia załadunku, a nie umowę najmu koparki wraz z obsługą i błędnie ocenił przedłożone faktury.

W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa w sposób uzasadniający jej uchylenie.

Przedmiotowa sprawa dotyczy odpowiedzialności podmiotu wykonującego inne czynności związane z przewozem drogowym – załadowcy, za przewóz ładunku podzielnego (piasku), pojazdem nienormatywnym.

Odpowiedzialność załadowcy, jako podmiotu wykonującego inne czynności związane z przewozem drogowym, wynika z art. 140aa ust. 3 pkt 2 P.r.d., zgodnie z którym karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący inne czynności związane z przewozem drogowym, a w szczególności na organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę, załadowcę lub spedytora, jeżeli okoliczności lub dowody wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w ust. 1. Jak wynika natomiast z art. 140aa ust. 1 P.r.d., za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Pojazdem nienormatywnym jest, w świetle definicji art. 2 pkt 35a P.r.d., pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.

Należy wyjaśnić, że w przypadku przewozu pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego, zastosowanie mają art. 64 ust. 2 i art. 140ab ust. 2 P.r.d. Zgodnie z art. 64 ust. 2 P.r.d., zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II. Dodać należy, że zgodnie z art. 2 pkt 35b P.r.d., ładunkiem podzielnym jest ładunek, który bez niewspółmiernie wysokich kosztów lub ryzyka powstania szkody, mógł być podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków. W zakresie tej definicji mieści się ładunek w postaci piasku. W konsekwencji naruszenia zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego, określonego w art. 64 ust. 2 P.r.d., w świetle art. 140ab ust. 2 P.r.d., za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.

W świetle powyższej regulacji, załadowca ponosi odpowiedzialność niezależną od odpowiedzialności podmiotu wykonującego przejazd. Nie ponosi jednak odpowiedzialności za przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego lecz, na podstawie art. 140aa ust. 3 pkt 2 P.r.d., za inne czynności związane z przewozem drogowym. Należy zauważyć, że w świetle brzmienia art. 61 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 P.r.d., ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu, ponadto ładunek na pojeździe umieszcza się w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę.

W przedmiotowej sprawie stwierdzono zarówno przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej, jak i przekroczenia dopuszczalnego nacisku podwójnej osi napędowej pojazdu na drogę. W oparciu o przekroczenia dopuszczalnego nacisku podwójnej osi napędowej pojazdu na drogę, organ ustalił, że kara pieniężna powinna być wymierzona jak za brak zezwolenia kategorii VII w wysokości [...] zł, ponieważ naruszenie nie przekraczało 10% dopuszczalnej normy (art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. a P.r.d.).

Należy podkreślić, że w niniejszej sprawie zapadł już prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 stycznia 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 2298/15, w którym WSA nie zakwestionował powyższych ustaleń organu, w związku z tym Sąd ponownie rozpatrujący sprawę jest, na podstawie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej: "P.p.s.a."), związany powyższymi ustaleniami przesądzonymi przez WSA.

Organy Inspekcji Transportu Drogowego, będące zobligowane wytycznymi zawartymi w ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 stycznia 2016 r. do przeanalizowania materiału dowodowego i rozstrzygnięcie kwestii, kto był załadowcą skontrolowanego w niniejszej sprawie 24 lipca 2013 r. pojazdu ustaliły, że załadowcą tego pojazdu był Skarżący. Organy doszły do tego wniosku w oparciu o postanowienia umowy łączącej Skarżącego z [...] nr [...], na podstawie której Skarżący świadczył usługi transportowe na rzecz konsorcjum przy budowie drogi ekspresowej [...] węzeł [...], treść faktury VAT nr [...] za załadunek kruszywa na auta za okres 16.VII – 31.VII. w 2013 r., zeznania operatora koparki zatrudnianego przez M. M., wyjaśnienia złożone przez konsorcjum [...], informacje od [...]", w tym wyjaśnienia dotyczące dokumentu WZ oraz wyjaśnienia M. M..

Podkreślenia wymaga, że Skarżący twierdzi, że załadowcą skontrolowanego w niniejszej sprawie pojazdu był M. M. prowadzący działalność gospodarczą pod firma: [...], który natomiast temu zaprzecza, wyjaśniając, że wynajął jedynie Skarżącemu koparkę wraz z operatorem tej koparki celem dokonywania załadunku pod kierownictwem Skarżącego, co też potwierdzają zaznania operatora koparki. Należy jednak zauważyć, że WSA w Warszawie w wyroku z 21 stycznia 2016 r., uznał, że wyjaśnienia operatora koparki nie są wystarczające do uznania odpowiedzialności Skarżącego ponieważ wynikający z nich podział obowiązków przy załadunku nie jest w sprawie rozstrzygający, może bowiem świadczyć i o tym, że pomiędzy Skarżącym a M. M. zawarto jednak umowę na wykonywanie załadunku kruszywa w kopalni. Operator koparki nie zeznał bowiem, że dostawał od Skarżącego plecenia w jaki sposób ma dokonywać załadunku pojazdów, jakie ilości towarów mają być ładowane. Sąd zauważa, że za takim rodzajem umowy zawartej pomiędzy Skarżącym i M. M. przemawiają faktury VAT nr [...] i nr [...] wystawione z tytułu usługi transportowej oraz załadunku kruszywa, a nie z tytułu wynajmu koparki i w których jednostką miary jest "tona" oraz cena jednostkowa za załadunek jednej tony.

Wprawdzie GITD stwierdził, że jakkolwiek te faktury VAT wystawione przez M. M., zawierające w swojej treści "[...]" jako nazwę towaru lub usługi, to zostały faktycznie wystawione za wynajem koparki, którą pracownik M. M. wydobywał i załadowywał kruszywo w kopalni "[...] na rzecz i w imieniu oraz wykonując polecenia Strony. Organ jednak, co należy wyraźnie podkreślić, nie wyjaśnił na jakiej podstawie doszedł do takiego wniosku, tym bardziej, że jak to zostało już wskazane, zeznania operatora są niewystarczające dla rozstrzygnięcia przedmiotowej kwestii.

Dodać należy, że ani zapisy umowy łączącej Skarżącego z [...] nr [...], ani też wyjaśnienia złożone w charakterze świadka G. Z. pracownika firmy [...] S.A., jak również szereg wyjaśnień złożonych w toku postępowania przez [...]" w tym dotyczące znaczenia litery "S" w dokumencie WZ dotyczącego spornego pojazdu, nie rozstrzygają kwestii jakie relacje łączyły Skarżącego i M. M. i kto jest odpowiedzialny za załadunek spornego pojazdu. Nie wykluczona jest bowiem sytuacja, że podmioty te nie wiedziały czy Skarżący i M. M. zawarli umowę na podwykonawstwo załadunku pojazdów, bez zezwolenia [...], choć Skarżący twierdzi, że takie ustne zezwolenie od [...], otrzymał.

W ocenie Sądu, organy Inspekcji Transportu Drogowego, nadal nie wyjaśniły w sposób nie budzący wątpliwości jaką rolę pełnił Skarżący w związku z załadunkiem spornego pojazdu i czy ponosi odpowiedzialność za jego nienormatywność. Brak ustalenia tych kluczowych okoliczności sprawy oznacza, że GITD wydając zaskarżoną decyzję naruszył przepisy postępowania poprzez uchybienie zasadzie prawdy obiektywnej wynikającej z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a, a także zasadzie swobodnej oceny dowodów, wynikającej z art. 80 K.p.a., ponieważ uznanie na podstawie opisanego przez organ materiału dowodowego za udowodnione, że Skarżący był załadowcą w niniejszej sprawie, ma charakter dowolny, organ arbitralnie pominął bowiem okoliczności, które wynikają z faktur VAT nr [...]i nr [...], opierając się na wyjaśnieniach M. M. oraz operatora koparki, które jak to zostało już wskazane, WSA w Warszawie w wiążącym w niniejszej sprawie wyroku uznał za nierozstrzygające o odpowiedzialności Skarżącego. Uchybienie tym zasadom mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co stanowi podstawę do uwzględnienia skargi.

Podkreślenia również wymaga, że zasady odpowiedzialności podmiotu wykonującego inne czynności związane z przewozem drogowym, za przejazd pojazdem nienormatywnym, znacznie różni się od odpowiedzialności podmiotu wykonującego przejazd. Podmiot wykonujący przejazd ponosi odpowiedzialność za przejazd pojazdem nienormatywnym i jest to odpowiedzialność na zasadzie ryzyka. Podmioty wykonujące inne czynności związane z przewozem drogowym – np. nadawca, załadowca lub spedytor ładunku, ponoszą odpowiedzialność za wpływ lub godzenie się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu i jest to odpowiedzialność na zasadzie winy. Pojęcie winy odnosi się do sfery zjawisk psychicznych, jako stosunku psychicznego sprawcy do dokonanego czynu. Oznacza to, że odpowiedzialność podmiotu wykonującego inne czynności związane z przewozem drogowym uzależniona jest od posiadania przez niego świadomości, że przewoźnik naruszy obowiązki lub warunki związane z wykonywanym przez niego przejazdem, a mimo to temu nie przeszkodził ("godził się"), lub wręcz do tego się przyczynił ("miał wpływ"). Użycie przez ustawodawcę nieostrego kryterium "miał wpływ lub godził się" przy jednoczesnym braku wskazania konkretnych, oczekiwanych przez niego zachowań, powoduje, że na pewno sankcją za przejazd pojazdem nienormatywnym, objęte jest zachowanie mające znamiona zamiaru bezpośredniego wyrażającego się w chęci naruszenia norm prawnych, jak również prawdopodobnie w znacznej części przypadków – zachowanie o znamionach zamiaru ewentualnego wyrażające się w przewidywaniu możliwości czy wręcz konieczności przekroczenia norm prawnych i godzeniu się na to. Natomiast w odniesieniu do winy nieumyślnej możliwość zastosowania przedmiotowej sankcji będzie uzależniona od konkretnych okoliczności faktycznych, różnych w każdym indywidualnym przypadku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 155/12).

W niniejszej sprawie GITD stwierdził, że materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, iż Strona, jako załadowca towaru, miała wpływ oraz godziła się na powstanie stwierdzonych naruszeń. Kontrola wykazała przekroczenie masy całkowitej samochodu ciężarowego, co ma bezpośrednie przełożenie na przekroczenie nacisku osi. Mimo powyższego załadowca umożliwił wyjazd takiego pojazdu na drogę publiczną. Zdaniem organu II instancji ta okoliczność jednoznacznie dowodzi, że Strona miała wpływ, w dodatku znaczący, na powstanie naruszeń przepisów dotyczących dopuszczalnych parametrów pojazdu.

Sąd zauważa jednak, że podczas kontroli kierowca okazał m.in. dokument WZ nr [...] z [...] lipca 2013 r., wystawiony nie przez Skarżącego lecz przez Przedsiębiorstwo [...],[...] s.c. z siedzibą w [...]. W ocenie Sądu, okoliczność ta może podważyć tak jednoznaczne stwierdzenie organu, że to Skarżący umożliwił wyjazd nienormatywnego pojazdu na drogę publiczną. GITD natomiast zupełnie pominął tę okoliczność, jak i wyjaśnienia [...]", z których wynika, że za załadunek i ważenie samochodów ciężarowych w kopalni piasku "[...]" położonej w miejscowości [...] gm. [...] odpowiedzialna jest firma [...] oddział w Polsce zgodnie z umową nr [...] z [...] sierpnia 2012 r., zawartą pomiędzy [...] s.c., a [...] S.A.

Organy Inspekcji Transportu Drogowego, nie wyjaśniły relacji jakie łączyły wszystkie te podmioty i który podmiot odpowiadał za zapewnienie na terenie kopalni wagi oraz za ważenie wyjeżdżających z terenu kopalni pojazdów. Z wyjaśnień Skarżącego wynika, że na terenie kopalni nie było wagi pozwalającej na ważenie załadowanych pojazdów, uznanie jednak że podmiot wykonujący inne czynności związane z przewozem drogowym, ma wpływ lub godzi się na naruszenie wymaga wykazania, że miał on w chwili dokonania spornego w niniejszej sprawie naruszenia, świadomość, że na terenie kopalni nie ma wagi pozwalającej na zważenie załadowanego pojazdu przed jego wyjazdem na drogę publiczną.

Również i w tym zakresie zaskarżona decyzja nie spełnia wymogów zasady prawdy obiektywnej oraz swobodnej oceny dowodów, naruszając przepisy postępowania (art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.), co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd stwierdza, że organy Inspekcji Transportu Drogowego, będące związane wytycznymi zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 stycznia 2016 r., załączyły do akt sprawy instrukcja obsługi wag SAW 10C oraz świadectwo homologacji wag użytych podczas kontroli, wykonując wskazania WSA.

Organ ponownie rozpatrując sprawę, uzupełni ustalenia faktyczne i wyjaśni powyżej wskazane wątpliwości Sądu.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369), orzekł, jak w pkt 1 sentencji. Odnośnie kosztów Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 tej ustawy.