Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2979/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6290 Reforma rolna
Hasła tematyczne: Reforma rolna
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 2 ust 1 lit c
journal: Dz.U. 1945 nr 3 poz 13
law: Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.

SENTENCJA

Dnia 17 listopada 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Korzeniowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska – Litwiniec Sędzia del. SO Aleksandra Westra po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 listopada 2020 roku sprawy ze skargi A. M. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2019 roku nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej: organ, Minister) w decyzji z [...] października 2019 r., znak [...] po rozpatrzeniu wniosku T.B. i S.P. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z [...] lipca 1996 r., znak [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z [...] marca 1951 r. Nr [...] utrzymującego w mocy orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej-Wydział Rolnictwa i Leśnictwa w [...] z [...] listopada 1950 r. Nr [...], stwierdzającego, że nieruchomość ziemska pn. [...] o obszarze ogólnym 89,0985 ha, w tym według rejestru gruntowego Nr [...]; 56,25 ha roli, 0,6559 ha łąki, 6,8472 ha pastwisk, 1,4901 ha ogrodów, co stanowi 65,2432 ha użytków rolnych, stanowiąca współwłasność K.B. i jej męża F.B., po połowie, podlega działaniu art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. Nr 3 poz. 13, dalej: dekret), utrzymał w mocy decyzję Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z [...] lipca 1996 r.

Decyzja była wynikiem następujących ustaleń i oceny prawnej.

Orzeczeniem z 14 marca 1951 r. Minister Rolnictwa i Reform Rolnych utrzymał w mocy orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z [...] listopada 1950 r., w którym uznano, że majątek [....] obj. Iwh. 129 gm. kat. [...], o obszarze 88,9723ha, stanowiący własność K.B. i F.B. oraz obj. Iwh. 315 gm. kat. [...], o powierzchni 1262 m², stanowiący własność F.B., o łącznej powierzchni 89,0985 ha, w tym użytków rolnych łącznie 65,2426 ha, podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu.

W decyzji z [...] lipca 1996 r., Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia z [...] marca 1951 r.

Następnie, w wyniku rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez T.B. i S.P., Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej wydał decyzję z [...] lipca 1998 r. znak [...], którą utrzymał w mocy decyzję Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z [...] lipca 1996 r.

W wyniku rozpoznania skargi T.B., S.P. i A.B., na decyzję Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z [...] lipca 1998 r. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z 9 października 2000 r., sygn. IV SA 1669/98, uchylił zaskarżoną decyzję.

W dniu [...] listopada 2003 r., Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał decyzję, którą utrzymał w mocy decyzję Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z [...] lipca 1996 r.

Po rozpoznaniu skargi A.B., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 7 czerwca 2005 r., sygn. IV SA 4990/03, uchylił decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] listopada 2003 r.

W uzasadnieniu wyroku WSA w Warszawie podniósł, że organ nie wyjaśnił czy nieruchomości znajdujące się w posiadaniu Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej [...] w [...], (dalej: Spółdzielnia), istotnie pochodziły z nieruchomości ziemskiej [...]. Ponadto WSA w Warszawie zwrócił uwagę na rozbieżność w zakresie powierzchni użytków znajdujących się w posiadaniu wymienionej Spółdzielni oraz konieczność wyjaśnienia okoliczności dotyczących gruntu o powierzchni 4,1210 ha, którego własność B.B. nabył na mocy decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z [...] sierpnia 1969 r.

W uzasadnieniu decyzji z [...] października 2019 r. Minister wskazał, że zarzuty przedstawione w złożonym wniosku nie zasługują na uwzględnienie. Organ podkreślił, że prowadzone postępowanie dotyczy ponownej oceny sprawy wszczętej z wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z [...] marca 1951 r. oraz utrzymanego nim w mocy orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z [...] listopada 1950 r., stwierdzającego, że nieruchomość ziemska pn. [...] o obszarze ogólnym 89,0985 ha, w tym według rejestru gruntowego Nr [...]: 56,25 ha roli, 0,6559 ha łąki, 6,8472 ha pastwisk, 1,4901 ha ogrodów, co stanowi 65,2432 ha użytków rolnych, stanowiąca współwłasność K.B. i jej męża F.B., po połowie, podlega działaniu art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu.

Według Ministra, istotą postępowania było zbadanie prawidłowości decyzji administracyjnej kończącej postępowanie pod względem jej zgodności z prawem. Z uwagi na to, że stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych z art. 16 § 1 k.p.a., może mieć ono miejsce tylko wtedy, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Z tego względu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może dotyczyć tylko ustalenia, której wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczy enumeratywnie wymienionymi w art. 156 § 1 k.p.a. Organ administracyjny ocenia kwestie czysto prawne, które winny być rozstrzygane według zasad stosowanych przy kasacji. Z tego też względu organ nie może podejmować czynności zmierzających do załatwienia sprawy co do jej istoty, a ewentualne wady prowadzące do stwierdzenia nieważności decyzji muszą tkwić w samej decyzji.

Zdaniem Ministra, wymienione orzeczenia przesądzały kwestie związane z podpadaniem określonego w nich majątku pod art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu. W związku z tym konieczne było zbadanie czy zastosowanie tego przepisu prawa nastąpiło w sposób prawidłowy. Według Ministra, ostateczne i prawomocne orzeczenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z [...] marca 1951 r. rozstrzygnęło definitywnie sprawę podpadania pod dekret dawnych nieruchomości stanowiących własność K.B. i spadkobierców F.B.

W ocenie Ministra, powierzchnia ogólna majątku [...] wynosiła 89,0985 ha, w tym użytków rolnych 59,3989 ha. Wynika z tego, że powierzchnia użytków rolnych znajdujących się w ramach majątku [...] przekraczała 50 ha, a co za tym idzie została spełniona przesłanka powierzchniowa określona w art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu. Organ stwierdził, że nie ma podstaw do uznania, że Minister Rolnictwa i Reform Rolnych wydając decyzję z [...] marca 1951 r., naruszył wymieniony przepis dekretu. Minister dodał, że nawet po pomniejszeniu użytków rolnych (59,3989 ha) o łączną powierzchnię działek ewidencyjnych numer [...],[...] i [...] (3,2432 ha), powstałych z części parcel majątku [...] i przejętych później przez Zakład Górnictwa Nafty i Gazu w K., majątek objęty kontrolowaną decyzją spełniałby przesłanki określone w art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu, gdyż suma powierzchni użytków rolnych znajdujących się w jego obrębie wynosiłaby 56,1557 ha.

Według Ministra, okoliczności sprawy wynikające ze zgromadzonego materiału dowodowego nie pozwalają uznać zarzutów i argumentów podniesionych przez wnioskodawców. Co więcej, nadesłane przez nich dokumenty jednoznacznie potwierdziły, że Minister Rolnictwa i Reform Rolnych wydając orzeczenie z [...] marca 1951 r., działał w sposób zgodny z normami dekretu. Tym samym nie zaistniała przesłanka z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności tego orzeczenia, jak i utrzymanego nim orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z [...] listopada 1950r. Minister oceniając orzeczenia objęte wnioskiem, nie stwierdził też innych przesłanek nieważnościowych, które obligują organ nadzoru do stwierdzenia nieważności ich nieważności.

W skardze A.M. zaskarżyła w całości decyzję Ministra z [...] października 2019 r., zarzucając:

I. Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

1. Naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. przez dowolną ocenę dowodu w postaci "Dokumentacji techniczno-prawnej ustalenia powierzchni użytków rolnych oraz aktualnego stanu prawnego majątku ziemskiego "[...]" objętego Lwh 129 i 315 według stanu na dzień 13 września 1944 r., przejętego na własność Państwa orzeczeniem Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z [...] marca 1951 r. znak [...] na podstawie dekretu PKWN z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, przez przyjęcie, że przywołany dowód przesądza o rzeczywistym charakterze poszczególnych parcel nieruchomości ziemskiej [...] jako użytków rolnych, podczas gdy z dowodu tego przywołanej okoliczności kategorycznie wywodzić nie sposób,

2. Naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 79 k.p.a. przez dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentacji opisanej w pkt 1, mającej w rzeczywistości charakter dowodu z opinii biegłego, bez jakiegokolwiek poinformowania stron o przeprowadzeniu wskazanego dowodu oraz o jego złożeniu do akt sprawy, w sposób powodujący uniemożliwienie stronom działającym bez profesjonalnych pełnomocników zapoznanie się z treścią przedmiotowego dowodu i ustosunkowanie się do jego treści,

3. Naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. przez brak wyjaśnienia kluczowej okoliczności sprawy, objętej wytycznymi sądu administracyjnego zgodnie z art. 153 p.p.s.a., polegające na braku jednoznacznego i niewątpliwego ustalenia powierzchni faktycznych użytków rolnych, wchodzących na dzień 13.09.1944 r. w zakres majątku [...],

4. Naruszenie art. 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w szczególności przez brak wyjaśnienia istoty sprawy i nieprzeprowadzenie wyczerpującego, starannego i wszechstronnego postępowania dowodowego oraz brak właściwego uzasadnienia decyzji w zakresie zaistnienia okoliczności, stanowiących podstawę rozstrzygnięcia w sprawie, a w szczególności ograniczenie merytorycznego postępowania dowodowego wyłącznie do dokumentacji opisanej w pkt 1 z pominięciem jakichkolwiek innych dowodów, które niewątpliwie były możliwe do przeprowadzenia.

II. W konsekwencji naruszenia przepisów proceduralnych, naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 2 ust. 1 lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej przez uznanie, że w niniejszej sprawie spełnione zostały wynikające z niego przesłanki, podczas gdy w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym zasadnym było dokonanie oceny, że w odniesieniu do majątku [...] nie były na dzień 13 września 1944 r. spełnione opisane w nim przesłanki, a co za tym idzie orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej wydane dnia [...] listopada 1950 r. i utrzymane w mocy orzeczeniem Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z [...] marca 1951 r. zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, uzasadniającym stwierdzenie jego nieważności, zaś zarówno skarżona decyzja jak i decyzja Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z [...] lipca 1996 r. znak [...] jako wadliwe winny podlegać uchyleniu w całości.

Wobec wyżej postawionych zarzutów w skardze wniesiono o:

1) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, 2) uchylenie na podstawie art. 135 p.p.s.a., w całości decyzji Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z [...] lipca 1996 r. znak [...]. Ponadto wniesiono o przeprowadzenie na podstawie art. 106 p.p.s.a., dowodu z dokumentu w postaci protokołu z 5 stycznia 1951 r. na okoliczność ustalenia, że nieruchomość stanowiąca działkę o obecnym nr [...] od 1929 r. nie pozostawała w dyspozycji rodziny B., a co za tym idzie nie powinna być wliczana do ogólnego areału majątku [...] na 1944 r. Skarżąca wskazuje, że przedmiotowy dowód nie wpłynie na czas trwania postępowania, a ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia.

W razie uwzględnienia skargi wniesiono ponadto o: zasądzenie dla "skarżącego" od organu, który wydał zaskarżoną decyzję, zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym ewentualnych kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że skarżona decyzja została wydana z istotnym naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w zakresie mającym znaczenie dla rozstrzygnięcia. Zdaniem skarżącej, przeprowadzone postępowanie dowodowe w żaden sposób nie wyczerpuje dyspozycji zawartych w dotyczących niniejszej sprawy wyrokach: NSA w Warszawie z 9 października 200 r., sygn. IV SA 1669/98 oraz WSA w Warszawie z 7 czerwca 2005 r., sygn. IV SA 4990/03, który to stan rzeczy jednoznacznie świadczy o naruszeniu normy art. 153 p.p.s.a.

W ocenie skarżącej, w prowadzonym w sprawie postępowaniu jednoznacznie kluczowym zagadnieniem pozostawało ustalenie w sposób niebudzący wątpliwości, w jakim zakresie grunty majątku [...] faktycznie stanowiły użytki rolne i czy ich powierzchnia przekraczała 50 ha i spełniała przesłanki dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Skarżąca podnosi, że po dacie wydania przez WSA w Warszawie wyroku z 7 czerwca 2005 r., sygn. IV SA 4990/03, Minister Rolnictwa przeprowadził wyłącznie jeden dowód mogący mieć znaczenie dla merytorycznej oceny stanu faktycznego sprawy, a to zlecił sporządzenie "Dokumentacji techniczno-prawnej ustalenia powierzchni użytków rolnych oraz aktualnego stanu prawnego majątku ziemskiego "[...]" objętego Lwh 129 i 315 wg stanu na dzień 13 września 1944 r., przejętego na własność Państwa orzeczeniem Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z [...] marca 1951 r. znak: [...] na podstawie dekretu PKWN z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej". Zlecenie sporządzenia przywołanego opracowania - stanowiącego w sensie proceduralnym de facto opinię biegłego - nastąpiło na mocy umowy cywilnoprawnej pomiędzy organem prowadzącym postępowanie, a geodetą uprawnionym, o którym to fakcie strona nie została w żaden sposób powiadomiona.

Przedmiotowa dokumentacja została przedłożona do akt sprawy za pismem geodety z daty 8 listopada 2006 r. o czym również strona nie została w żaden sposób poinformowana. W okolicznościach przedmiotowej sprawy stronom nie doręczono odpisu sporządzonej opinii, a nadto nie poinformowano ich, że taki dowód został do akt sprawy włączony. Co więcej przedmiotowe opracowanie zostało złożone w aktach pomiędzy tomami, bez adnotacji w dokumentach bieżących że dowód taki został przeprowadzony i w aktach się znajduje. Nawet w ramach zapoznawania się przez stronę z aktami miała ona prawo nie uzyskać wiedzy o tym, że przywołany dowód przeprowadzono i zasadnym jest odniesienie się do jego treści. W uzasadnieniu skargi zaznaczono, że "skarżący" w dacie zlecenia wykonania dokumentacji technicznej działał bez pełnomocnika, bowiem pełnomocnictwo w sprawie na rzecz adwokata A.G. zostało cofnięte w dacie 18 czerwca 2005r., a więc przed uzyskaniem wskazanej wyżej opinii. Wiedzę o sporządzeniu dowodu z opinii "skarżący" powziął z treści uzasadnienia decyzji, nie mając wcześniej uzasadnionych podstaw do zakładania, że w aktach znajduje się jakiekolwiek opracowanie geodezyjne, a co za tym idzie powoływanie się na fakt, iż nie zostało ono zakwestionowane przez żadną ze stron pozostaje co najmniej nieuprawnione. Nie sposób czynić stronie zarzutu braku zapoznania się z aktami w związku z wystosowanym zawiadomieniem, bowiem na kolejne wezwania organu strona przez okres kilkunastu lat prowadziła działania zmierzające do uzyskania koniecznych dla rozpoznania sprawy orzeczeń spadkowych i nie miała podstaw do przyjęcia, że w aktach znajdują się jakiekolwiek dokumenty poza orzeczeniami spadkowymi i związaną z nimi korespondencją. Zdaniem skarżącej, równocześnie kluczowym jest fakt, że dokumentacja przedłożona do akt sprawy sprowadza się do sporządzenia wykazu zmian gruntowych, którego prawidłowość budzi uzasadnione wątpliwości, a który niezależnie od tego nie może zostać uznany za wystarczający do wyjaśnienia okoliczności podnoszonych przez "skarżącego" w toku całego postępowania i objętych wytycznymi NSA w Warszawie.

Skarżąca zaznacza, że geodeta uprawniony sporządzający ekspertyzę dokonał łącznego zakwalifikowania wszystkich parcel wchodzących w zakres nieruchomości objętej Lwh 129, nie wykazując równocześnie w jaki sposób przebiegały przekształcenia poszczególnych parcel. W tym stanie rzeczy niemożliwym jest ustalenie z jakich konkretnie parcel powstały aktualne działki gruntowe wymienione w sporządzonym wykazie.

Według skarżącej, wskazana wyżej okoliczność ma istotne znacznie dla rozstrzygnięcia sprawy, bowiem jak wynika z treści skarżonej decyzji (str. 5) Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi przyjął a priori, że wszystkie grunty przejęte później przez Rolniczą Spółdzielnię Produkcyjną stanowiły użytki rolne, a nadto w gruntach pozostałych "nie brakuje takich, które miały charakter stricte rolny". W nawiązaniu do powyższego skarżąca zwróciła uwagę, że zarówno w zgromadzonych wypisach z rejestru gruntów jak i sporządzonym wykazie zmian gruntowych jednoznacznie wskazano, że części działek o nr [...] i [...], będących obecnie w dyspozycji wskazanej Spółdzielni, stanowią tereny o przeznaczeniu leśnym. Organ rozpatrujący sprawę nie podjął jakichkolwiek czynności zmierzających do zweryfikowania, czy przywołane tereny leśne istniały już na datę przejęcia nieruchomości, czy ich przeznaczenie zostało określone w okresie późniejszym.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada, czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób upoważniający Sąd do jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art. 145 § 1 p.p.s.a. W świetle przywołanego przepisu sąd administracyjny: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków o których mowa powyżej, Sąd nie stwierdził.

Kontrola legalności zaskarżonej do Sądu decyzji odwoławczej Ministra prowadzi do następujących wniosków:

Przedmiotem kontrolowanego przez Sąd nadzwyczajnego postępowania administracyjnego, prowadzonego na podstawie art. 156 i nast. k.p.a., było rozstrzygnięcie, czy orzeczenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z [...] marca 1951 r. Nr [...] utrzymujące w mocy orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej-Wydział Rolnictwa i Leśnictwa w [...] z [...] listopada 1950 r. Nr [...], jest obciążone którąkolwiek z kwalifikowanych wad prawnych wymienionych w art.156 § 1 pkt 1 – 7 k.p.a. i czy w związku z powyższym zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności tej decyzji.

Zaskarżoną obecnie decyzją Minister ponownie podzielił stanowisko decyzji organu nadzorczego I instancji, że kwestionowana przez skarżącą orzeczenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z [...] marca 1951 r., nie jest obarczone żadną z kwalifikowanych wad prawnych, co jest przesłanką do odmowy stwierdzenia nieważności tego orzeczenia. Ocenę tę Sąd w całości podziela. Zarzutów skargi nie można było w tej sytuacji uwzględnić.

Okolicznością istotną w sprawie jest fakt, że kontrolowana obecnie decyzja odwoławcza została wydana po prawomocnym uchyleniu przez tut. Sąd, wyrokiem z 7 czerwca 2005 r., sygn. IV SA 4990/03 poprzedniej decyzji odwoławczej organu [...] listopada 2003 r., Nr [...]. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Stosownie do powyższego: We ww. wyroku tym Sąd poczynił wiążące uwagi. WSA w Warszawie za istotną wadą uzasadnienia zaskarżonej decyzji uznał niepodanie aktualnych numerów geodezyjnych działek, które organ uznał za działki pochodzące z nieruchomości ziemskiej [...] (dotyczy to zarówno działek Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej "[...]" w [...], jak i pozostałych działek wskazanych w uzasadnieniu) oraz niewykazanie, w oparciu o analizę zmian w ewidencji gruntów, że działki te istotnie odpowiadają działkom, które w dacie wejścia w życie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej wchodziły w skład majątku [...] i w dacie tej były użytkami rolnymi. Nieusystematyzowanie przez organ zebranego w sprawie materiału dowodowego (wypisów z rejestru gruntów, map, odpisów z ksiąg wieczystych) uniemożliwia dokonanie jednoznacznej oceny, czy wskazana wyżej tożsamość gruntów istotnie występuje. W ocenie WSA w Warszawie, precyzja we wskazanym wyżej zakresie jest niezbędna albowiem zwłaszcza w świetle twierdzeń skarżącego pojawiają się uzasadnione wątpliwości co do prawidłowości przynajmniej niektórych z poczynionych przez organ ustaleń. Zdaniem WSA w Warszawie, ewidentnym jest że w postępowaniu administracyjnym nie wyjaśniono w sposób dokładny, które spośród użytków rolnych znajdujących się w posiadaniu Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej "[...]" w [...] istotnie pochodziły z nieruchomości ziemskiej [...]. W ocenie WSA w Warszawie, zaskarżona decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zapadła w sytuacji, w której organ - wbrew zaleceniom zawartym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego - nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy, nie ocenił ponadto całego materiału dowodowego oraz nie umotywował w wyczerpujący sposób wydanego rozstrzygnięcia.

Wyjaśnić dodatkowo należy, że WSA w Warszawie wydając wyrok w dniu 7 czerwca 2005 r., sygn. IV SA 4990/03 związany był oceną sformułowaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 9 października 2000 r., sygn. IV SA 1669/98. W uzasadnieniu wyroku z 9 października 2000 r. NSA stwierdził, że "Ewentualne ustalenie, że na części nieruchomości objętej działaniem dekretu położone były pola naftowe, przejęte wcześniej przez Państwo na podstawie innego aktu prawnego, wyklucza możliwość ponownego zaliczenia tego areału do powierzchni nieruchomości ziemskiej, która podlegać mogła przejęciu w trybie przepisów dekretu o reformie rolnej".

Zgodnie z art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. 1945 r. Nr 3 poz. 13, dalej: dekret), na cele reformy rolnej przeznaczone będą nieruchomości ziemskie: stanowiące własność albo współwłasność osób fizycznych lub prawnych, jeżeli ich rozmiar łączny przekracza bądź 100 ha powierzchni ogólnej, bądź 50 ha użytków rolnych, a na terenie województw poznańskiego, pomorskiego i śląskiego, jeśli ich rozmiar łączny przekracza 100 ha powierzchni ogólnej, niezależnie od wielkości użytków rolnych tej powierzchni.

Nieruchomości te przechodziły bezzwłocznie, bez żadnego wynagrodzenia w całości na własność Skarbu Państwa z przeznaczeniem na cele, wskazane w art. 1 ust. 2 dekretu Z treści tego przepisu wynika, że na cele reformy rolnej mogą być przeznaczone po pierwsze "nieruchomości ziemskie" o powierzchni przekraczającym ustalony w nim normatyw, a po wtóre takie, których charakter, czy też przydatność, odpowiadają celom wskazanym w art. 1, część druga dekretu. Nie chodzi zatem o wszystkie nieruchomości, które mogły by być kwalifikowane jako "ziemskie", ale o pewną ich grupę, przydatną do realizacji określonych celów, które zostały wyczerpująco wymienione w punktach a, b, c, d i e art. 1 ust. 2 dekretu. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 10 stycznia 2011 r. I OPS 3/10, należy uwzględnić, że dekret o przeprowadzeniu reformy rolnej wszedł w życie z dniem 13 września 1944 r. (z dniem ogłoszenia). Z dniem wejścia w życie dekretu o reformie rolnej przeszły na własność Skarbu Państwa nieruchomości ziemskie o charakterze rolniczym, przeznaczone na cele wskazane w art. 1 ust. 2 dekretu. Dekret nie obejmował jednak (co do zasady) nieruchomości, które nie miały charakteru rolniczego. Nieruchomości ziemskie, które nie miały charakteru rolniczego, mogły przejść na własność państwa w trybie dekretu tylko wówczas, gdy pozostawały w funkcjonalnym związku z nieruchomością ziemską o charakterze rolniczym, jak np. przedsiębiorstwa przemysłu rolnego (zob. art. 6 dekretu). Analogiczne wnioski wypływają z wykładni pojęcia "nieruchomości ziemskiej", przyjętej przez Trybunał Konstytucyjny w przywoływanej przez organy uchwały z dnia 19 września 1990 r. W. 3/89 (OTK 1990, poz. 26, s. 174), powszechnie akceptowanej w judykaturze, wedle której pod pojęciem tym rozumieć należy nieruchomości ziemskie o charakterze rolniczym, tj. takie, które są lub mogą być wykorzystywane do produkcji roślinnej, zwierzęcej czy sadowniczej. Podstawę do orzekania w drodze administracyjnej o tym, czy dana nieruchomość lub jej część wchodzi w skład nieruchomości ziemskiej, o której mowa w art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu, stanowi § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. Nr 10, poz. 51, dalej: rozporządzenie).

Majątek będący przedmiotem postępowania położny był na terenie województwa [...], zatem aby mógł zostać przejęty na cele reformy rolnej, jego powierzchnia ogólna musiała przekraczać 100 ha albo użytki rolne znajdujące się w jego ramach przekraczać powierzchnię 50 ha. Biorąc pod uwagę treść art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu, przy dokonywaniu oceny prawidłowości orzeczenia z 14 marca 1951 r., niezbędne było ustalenie czy w ramach ogólnej powierzchni majątku [...] znajdowały się nieruchomości o charakterze rolnym, które przekraczały obszar 50 ha.

Przy dokonywaniu oceny prawidłowości przejęcia majątku [...] Minister obowiązany był do uwzględnienia stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyrażonego w wyroku z 7 czerwca 2005 r., sygn. IV SA 4990/03. Zgodnie z treścią cytowanego wyżej uzasadnienia wyroku WSA w Warszawie z 7 czerwca 2005 r., sygn. IV SA 4990/03 Minister został zobowiązany do wyjaśnienia kwestii nieruchomości wchodzących w skład Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej "[...]" (dalej: Spółdzielnia). W tym celu Minister zlecił wykonanie ekspertyzy. Sporządzona przez geodetę uprawnionego T.J. dokumentacja techniczno-prawna, została oparta m.in. na protokole parcelowym z 1922 r. z dodatkami zarejestrowanych rocznych zmian do roku 1944 (jako podstawowym dokumencie do określenia numeru parcel oraz ich powierzchni ogólnej oraz poszczególnych użytków, do roku wejścia w życie dekretu), arkuszu posiadłości gruntowej L.porządkowa [...] (przedstawiającym stan na koniec 1949 r.), mapie katastralnej w skali 1:2880 gm. [...] i postanowieniu Sądu Powiatowego w [...] z [...] marca 1952 r. Ldz.Zd. [...], dotyczącym założenia zbioru dokumentów dla nieruchomości objętych zaginionymi księgami lwh 129 i 315 gm. kat. [...], w którym wymieniono numery parcel wchodzących w skład dawnego majątku [...] oraz powierzchnię ogólną majątku.

Z dokumentacji techniczno-prawnej wynika, że nie wszystkie nieruchomości o charakterze rolnym wchodzące w skład w majątku [...], stały się później własnością Spółdzielni. Z wykazu zmian gruntowych, który jest elementem opracowania, jednoznacznie wynika, że duża część tego rodzaju użytków stała się własnością innych podmiotów, w tym osób prywatnych. Z tego powodu nie można ich utożsamiać wyłącznie z powierzchnią gruntów, w których posiadanie weszła Spółdzielnia. Jak wynika z wypisu z rejestru gruntów sporządzonego przez Urząd Rejonowy w [...], nr rejestru [...], Nr księgi wieczystej [...], Spółdzielnia stała się właścicielem następujących nieruchomości pochodzących z dawnego majątku [...] powstałych w wyniku zmian gruntowych: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], o łącznej powierzchni 47,6211 ha. Z tabelarycznego wykazu zmian gruntowych, z majątku [...] wynika, że oprócz wymienionych działek ewidencyjnych, które stały się własnością Spółdzielni, utworzono też następujące działki ewidencyjne o numerach: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...], o łącznej powierzchni 41,3427 ha, wśród których nie brakuje takich, które miały charakter wyłącznie rolny.

Oznacza to, że nie wszystkie nieruchomości rolne dawnego majątku [...] stały się własnością Spółdzielni. Potwierdza to również odpis z księgi wieczystej KW nr [...] z [...] kwietnia 1997 r., który obejmuje też inne nieruchomości niż te wyszczególnione w wypisie z rejestru gruntów, który został sporządzony przez Urząd Rejonowy w [...].

Ponadto zgodnie z wykazem starych parcel katastralnych wchodzących w skład lwh 129 i lwh 315, wymienionych w orzeczeniu Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z [...] marca 1951 r., według stanu na dzień 13 września 1944 r., na majątek [...] składały się grunty o charakterze rolnym o łącznej powierzchni wynoszącej 59,3989 ha. Przejęcie gruntów przez Spółdzielnię miało w stosunku do wykonania reformy rolnej charakter następczy, ponieważ doszło do niego wiele lat po wejściu w życie dekretu. Spółdzielnia weszła w posiadanie części dawnych nieruchomości majątku [...] dopiero w 1989 r., na podstawie umowy przeniesienia własności nieruchomości państwowej z [...] marca 1989 r., Rep.A.nr [...] (za odpisem z księgi wieczystej nr [...], z [...] kwietnia 1997 r. sporządzonym przez Sąd Rejonowy w [...]).

Nie można zatem podzielić stanowiska, zgodnie z którymi wszystkie użytki o charakterze rolnym znajdujące się w dawnym majątku [...] przeszły na własność Spółdzielni. Twierdzenie takie jest niezgodne ze stanem faktycznym sprawy. Brak jest podstaw do przyjęcia, że obszar nieruchomości rolnych w majątku wynosił jedynie 47,6211 ha, czyli mniej niż przesłanka z art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu. Z dokumentacji techniczno-prawnej wynika, że w dniu wejścia w życie dekretu, na majątek [...] składały się nieruchomości o charakterze rolnym, których powierzchnia wynosiła 59,3989 ha. Porównanie wypisu z rejestru gruntów z tabelą obrazującą wykaz zmian gruntowych majątku [...] jednoznacznie potwierdza, że nie wszystkie grunty rolne tego majątku stały się później własnością Spółdzielni. Podkreślenia wymaga w okolicznościach niniejszej sprawy to, że Spółdzielnia weszła w posiadanie części gruntów tego majątku wiele lat po jego przejęciu na rzecz Skarbu Państwa (dopiero w 1989 r.). Okoliczność ta nie mogła stać się podstawą dla dokonania oceny zgodności orzeczenia z 14 marca 1951 r. z art. 2 ust. lit. e) dekretu, ponieważ późniejsze przeznaczenie gruntów przejętych na cele reformy rolnej nie ma wpływu na ocenę prawidłowości zastosowania przepisów dekretu.

Argumenty dotyczące pól naftowych, które znajdowały się na działkach ewidencyjnych nr: [...],[...] i [...], nie mogły także odnieść skutku. Wnioskodawcy nie przedstawili żadnych dowodów potwierdzających okoliczność objęcia przez Skarb Państwa wskazanej części majątku przed wejściem w życie dekretu.

Sąd podziela stanowisko organu, że powierzchnia ogólna majątku [...] wynosiła 89,0985 ha, w tym użytków rolnych 59,3989 ha. Oznacza to, że powierzchnia użytków rolnych wchodzących w skład majątku [...] przekraczała 50 ha. Tym samym została spełniona przesłanka powierzchniowa określona w art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu. Z tego względu Minister prawidłowo stwierdził, że nie ma podstaw do uznania, że Minister Rolnictwa i Reform Rolnych wydając decyzję z [...] marca 1951 r., naruszył wymieniony przepis dekretu.

Nie można zgodzić się z zarzutem skargi, że Minister przeprowadził wyłącznie jeden dowód. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji jednoznacznie wynika, że organ przeanalizował wszystkie dowody zgromadzone w sprawie (w tym te nadesłane przez wnioskodawcę).

Sąd nie podzielił również zarzutu naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, 77 oraz art. 80 k.p.a., których naruszenia skarżąca upatruje w nieprzeprowadzeniu przez organ postępowania dowodowego co do charakteru wszystkich części składowych przejętego majątku, a przede wszystkim nieustalenia czy cała nieruchomość miała charakter rolniczy. Wskazać należy, że w postępowaniu toczącym się w trybie nieważnościowym organ nie rozstrzyga o istocie sprawy będącej przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. Działanie organu nadzoru ukierunkowane jest wyłącznie na kontrolę decyzji ostatecznej w aspekcie wystąpienia przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Organ w tym postępowaniu działa więc jako organ kasacyjny i orzeka w oparciu o materiał dowodowy, który posłużył do wydania badanego w trybie nadzorczym ostatecznego orzeczenia. Charakter postępowania nieważnościowego, co do zasady, uniemożliwia gromadzenie nowych dowodów i czynienie nowych ustaleń faktycznych w sprawie. Stąd też organ orzekający w tym trybie dokonuje oceny legalności decyzji na podstawie akt postępowania zwykłego. Nie może prowadzić postępowania w takim zakresie, w jakim ma to miejsce w postępowaniu zwykłym, lecz obowiązany jest skoncentrować się na materiale zgromadzonym w postępowaniu zakończonym weryfikowaną decyzją i ustaleniach poczynionych na jego podstawie. Przy tym, w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, że zarzut rażącego naruszenia prawa musi wynikać z przesłanek niebudzących wątpliwości, nie zaś z rozbieżności w wykładni przepisu prawa. Odmienność wykładni nie jest bowiem tożsama ze sprzecznością decyzji administracyjnej z przepisem prawa.

Wyjaśnić należy, że dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy i oceny zarzutów decydujące znaczenie miał tryb, w jakim nastąpiło wydanie decyzji kontrolowanej przez Sąd. Organ administracji nie wydawał decyzji rozstrzygającej wątpliwość, czy nieruchomość (lub jej część) podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekret, lecz badał, czy orzeczenie o podpadaniu nieruchomości pod działanie tego przepisu dekretu kwalifikuje się do stwierdzenia nieważność w oparciu o przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a. Sąd w tej sprawie kontrolował zatem stanowisko organu nadzoru w kwestii istnienia przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. Przepisy rozporządzenia i dekretu, będące podstawą procesową i materialnoprawną orzeczeń z 1950 i 1951 r. podlegały uwzględnieniu wyłącznie przy ocenie, czy doszło do ich rażącego naruszenia.

Ze względu na charakter postępowania, prawidłowy był zakres przeprowadzonego w sprawie przez Ministra postępowania dowodowego i ustalonych okoliczności faktycznych. Nie doszło do naruszenia art. 77 i 80 k.p.a. przez niewyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego.

Wskazać należy, że skarżąca nie wymieniła dowodów mających wpływ na rozstrzygniecie sprawy, których organ nie wziął pod uwagę przy wydawaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. W trakcie trwania postępowania wyjaśniającego strony postępowania nie zgłaszały żadnych wniosków dowodowych. Tego rodzaju wnioski nie pojawiły się również po wysłaniu do stron postępowania zawiadomienia z art. 10 k.p.a. Skarżąca nie skorzystała z przysługującego jej uprawnienia i nie zapoznała się z materiałem dowodowym, w tym z dokumentacją techniczno-prawną, której dotyczy część stawianych w skardze zarzutów. Sporządzenie tej dokumentacji wynikało z zaleceń Sądu zawartych w wyroku WSA w Warszawie z 7 czerwca 2005 r., sygn. IV SA 4990/03.

Skarżąca nie wskazała ponadto, na czym miałaby polegać dowolna ocena dokumentacji geodezyjnej dokonana przez organ. W konsekwencji zarzut wymieniony w punkcie 1 skargi nie zasługiwał na uwzględnienie. Treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji potwierdza, że organ dokonał oceny dokumentacji geodezyjnej także w kontekście innych dowodów znajdujących się w aktach sprawy. Tym samym nie jest zasadny zarzut dotyczący naruszenia przez organ art. 107 § 3 k.p.a.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 79 k.p.a. Odnosząc się do tego zarzutu wskazać należy, że udział stron w postępowaniu dowodowym polegającym na sporządzeniu opinii przez biegłego jest zagwarantowany, jeśli strona ma możliwość odniesienia się do tej opinii po jej sporządzeniu, a przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie. Istotą dowodu z opinii biegłego jest samodzielne, bez udziału stron i organu, przygotowanie i opracowanie opinii. Dopiero po sporządzeniu opinii przez biegłego strona może m.in. wnosić stosowne uwagi do opinii lub wnioskować o wyjaśnienie określonych kwestii. Organ prowadzący postępowanie nie ma obowiązku powiadamiania strony tego postępowania o miejscu i terminie przeprowadzenia czynności przez biegłego.

Biorąc pod uwagę, że opinia nie tylko wymienia nieruchomości wchodzące w skład dawnego majątku [...], ale też wskazuje ich powierzchnię i znajdujący się na nich rodzaj użytków na dzień 13 września 1944 r., zasadne jest twierdzenie, że w połączeniu z wyjaśnieniem kwestii orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z [...] sierpnia 1969 r. (akapit 1 na stronie 7 zaskarżonej decyzji), zostało wypełnione zalecenie zawarte w wymienionym wyroku WSA w Warszawie. Z powodów przedstawionych wyżej nie zasługiwał na uwzględnienie również zarzut przedstawiony w drugiej części punktu 2 skargi.

Odnosząc się do stanowiska skarżącej dotyczącego wykorzystywania części nieruchomości na potrzeby kopalni, czy też do wydobycia ropy za pomocą szybów naftowych wskazać należy, że ze zgromadzonego materiału dowodowego, w tym dokumentów nadesłanych przez wnioskodawcę nie wynika aby na nieruchomościach majątku [...], przejętych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu, znajdowały się takie nieruchomości, które wykorzystywano do wymienionych celów. Twierdzenia skarżącej w tym zakresie nie zostały poparte żadnymi dowodami znajdującymi się w aktach sprawy i mają wyłącznie teoretyczny charakter.

Jako dowolne należało uznać twierdzenia skarżącej dotyczące przeznaczenia oraz sposobu wykorzystania niektórych nieruchomości majątku [...], w tym na drogi dojazdowe do kopalni oraz wykorzystanie i zagospodarowanie ich na potrzeby wydobycia ropy naftowej. Twierdzenia te nie zostały oparte na żadnych dowodach, oraz stoją w sprzeczności ze zgromadzoną w sprawie dokumentacją.

Wyjaśnić również należy, że nie ma znaczenia dla sprawy okoliczność wynikająca z orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z [...] sierpnia 1969 r., [...], ponieważ zostało ono wydane na podstawie dekretu z 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym (Dz. U. z 1959 r. Nr 14, poz. 78). Miało w stosunku do wykonania reformy rolnej charakter następczy.

Nie zasługiwał na uwzględnienie również zarzut naruszenia art. 2 ust. 1 lit. e dekretu. Organy prawidłowo ustaliły że powierzchnia ogólna majątku [...] wynosiła 89,0985 ha, w tym użytków rolnych 59,3989 ha. Wynika z tego, że powierzchnia użytków rolnych znajdujących się w ramach majątku [...] przekraczała 50 ha, a co za tym idzie została spełniona przesłanka powierzchniowa określona w art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu.

Z tego względu nie ma podstaw do uznania, że Minister Rolnictwa i Reform Rolnych wydając orzeczenie z [...] marca 1951 r., Nr [...], naruszył wymieniony przepis dekretu. W świetle powyższego należy uznać, że Minister prawidłowo stwierdził, że ww. orzeczenie nie jest dotknięte wadą rażącego naruszenia prawa, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Nie ma również przesłanek nakazujących przyjęcie, że orzeczenie to narusza jakiekolwiek inne przesłanki określone w art. 156 § 1 k.p.a.

W odniesieniu do wniosków dowodowych zawartych w skardze oraz w piśmie z 2 października 2020 r. podnieść należy, że na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym dopuszczalne jest przeprowadzenie uzupełniającego dowodu, ale tylko z dokumentów i tylko w sytuacji, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie powoduje nadmiernego przedłużenia postępowania sądowego. Art. 106 § 3 p.p.s.a. wyznacza zatem ścisłe granice wykorzystania w postępowaniu sądowoadministracyjnym nowych dowodów. Z regulacji tej wynika, że nie każdy dowód może być dopuszczony w tym postępowaniu, lecz jedynie dowód z dokumentów, przy czym ma to być dowód uzupełniający, a więc taki, który nie był przedstawiony i oceniony w postępowaniu administracyjnym zakończonym zaskarżoną decyzją. Z przepisu tego wynika także, że dopuszczenie dowodu z dokumentu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy wskazać, że dowód wskazany w skardze w postaci protokołu z 5 stycznia 1951 r. spisanego w Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w [...] z przesłuchania osób pod nim podpisanych oraz dowody przedstawione w piśmie z 2 października 2020 r. nie były przedłożone organowi przed wydaniem zaskarżonej decyzji, zatem nie mogą mieć wpływu na podjęte rozstrzygnięcie. Z tych względów powyższe wnioski nie zostały uwzględnione.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.