Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 3524/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-04-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Kleiber (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Asesor WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Protokolant Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Handlowego A. Sp. z o. o. z siedzibą w L. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) stwierdza, że uchylone postanowienie nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz Przedsiębiorstwa Handlowego A. Sp. z o.o. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z 3 października 2005 r., sprecyzowanym pismem z 3 marca 2006 r., Przedsiębiorstwo Handlowe A. Sp. z o.o. w L. złożyła skargę na zawiadomienie Dyrektora Izby Celnej w L. z 19 września 2005 r. Nr [...] o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u innego dłużnika zajętej wierzytelności niż pracodawca. Zdaniem strony, ze względu na toczące się w sprawie postępowanie sądowo - administracyjne, zajęcie było przedwczesne.

Postanowieniem z [...] kwietnia 2006 r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w L., na podstawie art. 123 ustawy z 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – dalej jako kpa – w zw. z art. 17 § 1, art. 18 oraz art. 23 § 1, § 3 a, § 6 i § 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954) – dalej jako upe – odmówił wstrzymania postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Dyrektor Izby Celnej w W. na podstawie tytułu wykonawczego z [...] września 2004 r. Nr [...], obejmującego należność z tytułu cła za 2004 r. Dyrektor Izby Skarbowej w L. stwierdził, że podmioty rozpoznające żądanie wstrzymania postępowania egzekucyjnego działają w ramach uznania administracyjnego, a zgodnie z art. 23 § 7 upe Dyrektor Izby Skarbowej może wstrzymać czynność lub postępowanie egzekucyjne wyłącznie za zgodą wierzyciela, który w tej sprawie zgody nie udzielił.

W zażaleniu na to postanowienie z 10 maja 2006 r. P.H. A. Sp. z o.o. zarzuciła naruszenie art. 23 § 6 i § 7 upe i wniosła o zmianę postanowienia i "wstrzymanie powyższego postępowania egzekucyjnego". Zdaniem spółki stanowisko Dyrektora Izby Celnej – wierzyciela – nie zostało przedstawione dłużnikowi.

Zaskarżonym postanowieniem z [...] sierpnia 2006 r. Nr [...] Minister Finansów, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa oraz art. 17, art. 18 i art. 23 § 5 upe, utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. z [...] kwietnia 2006 r. Wyjaśnił, że w przepisie art. 23 § 7 upe został zawarty zakaz wstrzymania postępowania egzekucyjnego bez zgody wierzyciela, natomiast Dyrektor Izby Celnej w L., postanowieniem z [...] marca 2006 r. Nr [...], nie wyraził zgody na wstrzymanie egzekucji dochodzonej należności. W ocenie organu odwoławczego zmiana rozstrzygnięcia zawartego w postanowieniu wydanym w I instancji [...] kwietnia 2006 r., stanowiłaby naruszenie art. 156 § 1 kpa.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z [...] czerwca 2005r. P.H. A. Sp. z o.o. wniosła o uchylenie postanowienia Ministra Finansów z [...] sierpnia 2006r. w całości. Zdaniem skarżącej Minister Finansów naruszył art. 23 upe, ponieważ nie doręczył skarżącemu pisma Dyrektora Izby Celnej w L., w którym Dyrektor nie wyraził zgody na wstrzymanie czynności egzekucyjnych.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Zwrócił ponadto uwagę na to, że Minister Finansów nie jest uprawniony do doręczania rozstrzygnięć wydawanych przez Dyrektora Izby Celnej w L., a doręczenia reguluje art. 39 kpa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy, zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz. 1269) Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów (w tym wypadku decyzji administracyjnej) zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Zgodnie z art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako u.p.p.s.a. – Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi.

Skarga jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 23 § 1 upe nadzór nad egzekucją administracyjną sprawują organy wyższego stopnia w stosunku do organów właściwych do wykonywania tej egzekucji. Z przepisu § 7 wynika, że Dyrektor Izby Skarbowej może wstrzymać czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne dotyczące innych należności pieniężnych niż pozostających we właściwości urzędów skarbowych, wyłącznie za zgodą wierzyciela.

Sąd zauważa, że organy administracji - za postanowieniem Dyrektora Izby Celnej w L. z [...] marca 2006 r o odmowie zgody na wstrzymanie postępowania egzekucyjnego – uznały, że tytułem egzekucyjnym była decyzja wymiarowa Naczelnika Urzędu Celnego [...] w L. z [...] sierpnia 2004 r. Nr [...] o uznaniu za nieprawidłowe zgłoszenia celnego SAD Nr [...] w części dotyczącej zastosowanej stawki celnej, kraju pochodzenia oraz kwoty długu celnego. Tymczasem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z 3 listopada 2005 r. sygn. III SA/Łd 235/05, rozpoznając kwestię przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, uznał, że organy administracji nie ustaliły, czy doręczenie przywołanej decyzji z [...] sierpnia 2004 r. było prawnie skuteczne. Wobec tego zachodzi podejrzenie, że została skutecznie zakwestionowana podstawa postępowania egzekucyjnego. Naturalnie nie ma to decydującego wpływu na obecne postępowanie, chociaż toczy się ono w ramach kompetencji nadzorczych, tym bardziej jednak w tej sprawie, stało się istotne stanowisko wierzyciela. Tymczasem nie jest wiadome - gdyż nie zostało wyjaśnione przez Ministra Finansów - czy postanowienie Dyrektora Izby Celnej w L. ma charakter postanowienia ostatecznego. Sąd zwrócił się do Ministra Finansów z pytaniem, czy postanowienia wierzyciela z [...] marca 2006 r. i [...] marca 2006 r. zostały skutecznie przez skarżącą spółkę, zakwestionowane, co potwierdza znajdujące się w aktach sądowych potwierdzenie transmisji danych. Pomimo tego organ administracji kwestii tej nie wyjaśnił jak też nie wpłynął od Ministra Finansów żaden wniosek procesowy. Tymczasem na stanowisko wierzyciela, zajęte w formie przyjętej prawem, przysługuje, stosownie do art. 106 § 5 kpa, zażalenie – na co wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w orzeczeniu z 13 grudnia 2006 r. syg. II FSK 78/06.

Sąd zaznacza, że nadzór – w rozumieniu art. 23 upa - polega na kontroli prawidłowości czynności egzekucyjnych podejmowanych przez organ egzekucyjny oraz oddziaływaniu przez organ nadzoru na organ egzekucyjny za pomocą środków przewidzianych przez ustawę w celu wyeliminowania stwierdzonych nieprawidłowości. Ocena prawidłowości działań organu egzekucyjnego powinna być dokonywana zarówno na podstawie kryterium legalności, jak i celowości. Wniosek zobowiązanego do organu nadzoru o wstrzymanie czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego powinien stanowić impuls do podjęcia przez ten organ czynności nadzorczych z urzędu i nakłada na organ obowiązek szczególnej staranności w badaniu trafności i zasadności rozstrzygnięcia.

Zdaniem Sądu stanowisko wierzyciela powinno być ostateczne, ponieważ jest ono podstawą do podjęcia definitywnych działań organów administracji względem majątku strony. Minister Finansów może wstrzymać postępowanie egzekucyjne dotyczące innych należności, niż pozostające we właściwości urzędów skarbowych, wyłącznie za zgodą wierzyciela wyrażoną w formie zaskarżalnego postanowienia. Na organach administracji spoczywać zatem będzie obowiązek przedstawienia ostatecznego stanowiska wierzyciela. Oprócz tego będą zobowiązane, mając na względzie ich obowiązek działania z urzędu w trybie art. 23 § 1 i § 7 upe, do rozważenia zastosowania w sprawie instytucji przewidzianych w art. 56 i 59 upe w celu uzyskania stanu zgodnego z prawem.

Mając na uwadze powyższe, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit c , art. 200, i art. 152 u.p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.