Wyrok NSA oz. w Rzeszowie, sygn. akt SA/Rz 2838/98
NSA oz. w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2000-05-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Powołane przepisy: article: art. 145
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: Organ zarówno I jak i II instancji w pierwszej kolejności nie wchodząc w merytoryczne rozstrzygnięcie niniejszej sprawy winien rozpatrzyć wniosek od strony proceduralnej tj. czy niniejszy wniosek spełnia wszystkie przesłanki o jakich mowa w art. 145 Kpa i następne i w zależności od ustalonych okoliczności wydać postanowienie jeżeli zajdą okoliczności do wznowienia postępowania lub decyzję -jeżeli zajdą okoliczności przemawiające za odmową wznowienia postępowania.

TEZY

Organ zarówno I jak i II instancji w pierwszej kolejności nie wchodząc w merytoryczne rozstrzygnięcie niniejszej sprawy winien rozpatrzyć wniosek od strony proceduralnej tj. czy niniejszy wniosek spełnia wszystkie przesłanki o jakich mowa w art. 145 Kpa i następne i w zależności od ustalonych okoliczności wydać postanowienie jeżeli zajdą okoliczności do wznowienia postępowania lub decyzję -jeżeli zajdą okoliczności przemawiające za odmową wznowienia postępowania.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu na rozprawie sprawy ze skargi Władysława Ż. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 1 grudnia 1998 r. (...) w przedmiocie odmowy przywrócenia uprawnień kombatanckich - uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 16 października 1998 r. (...); (...).


UZASADNIENIE

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia 15 października 1998 r. (...) wydaną na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 25 kwietnia 1997 r. o zmianie ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. nr 68 poz. 435/ w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit "a" i art. 21 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy a dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. nr 142 poz. 950 ze zm./ odmówił przywrócenia Władysławowi Ż. synowi Wincentego uprawnień kombatanckich, których został pozbawiony decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 6 września 1995 r. (...). W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia wskazał, że do Urzędu wpłynął wniosek Władysława Ż. o przywrócenie uprawnień kombatanckich, w którym wskazano że uprawnienia kombatanckie ww. nabył z tytułu udziału w walkach na froncie w czasie II wojny światowej, a podczas służby w organach bezpieczeństwa publicznego nie brał udziału w walkach cyt. "z bandami reakcyjnego podziemia". Postępowanie weryfikacyjne wykazało, że wyżej wymieniony był zatrudniony w organach Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego czego nie kwestionuje, a zatem zgodnie z treścią art. 21 ust. 2 pkt 1 lit. "a" powołanej ustawy uprawnienia kombatanckie nie przysługują, a wobec nie przedłożenia dowodów o których mowa w art. 21 ust. 3 pkt 1 i 2 cyt. ustawy a to: że do służby w organach UB został skierowany przez organizacje niepodległościowe, lub przez te organizacje został zwerbowany w celu udzielenia im pomocy odmowa przywrócenia uprawnień jest w pełni uzasadniona.

Decyzją z dnia 1 grudnia 1998 r. (...) Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 w związku z art. 127 par. 3 Kpa oraz art. 21 ust. 2 pkt 4 lit "a" ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. 1997 nr 142 poz. 950 ze zm./ po ponownym rozpatrzeniu sprawy utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 15 października 1998 r. (...) o odmowie przywrócenia uprawnień kombatanckich.

W uzasadnieniu wskazał, że w obecnym stanie prawnym zgodnie z treścią art. 21 ust. 2 lit. "a" powołanej ustawy uprawnienia kombatanckie nie przysługują w ogóle z żadnych tytułów osobom, które pełniły służbę w strukturach Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego oraz Informacji Wojskowej, chyba że osoby te przedstawią dowody o których mowa w art. 21 ust. 3 pkt 1 i 2 cyt. ustawy. W aktach sprawy brak Jest dowodów stwierdzających, że ww. do służby w organach UB został skierowany przez organizacje niepodległościowe lub podczas tej służby wykonywał zadania wyłącznie nie związane ze zwalczaniem organizacji i ich osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej.

Wobec braku spełnienia wyżej wymienionych przesłanek organ stwierdził, iż decyzja jest prawidłowa.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący Władysław Ż. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych i wskazał, że decyzje powyższe pozostają w sprzeczności do stanu faktycznego sprawy i wniósł o dopuszczenie dowodu z zaświadczenia Komendy Wojewódzkiej Policji w R. z dnia 24 lutego 1998 r. i przesłuchanie skarżącego w charakterze strony.

Skarżący wskazał, że decyzje powyższe zostały wydane z naruszeniem przepisów ustawy kombatanckiej i przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; a to art. 19, art. 49 ust. 1 i 2 oraz art. 83 a zatem winny ulec uchyleniu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów z dnia 16 października 1998 r. (...) wobec niewyczerpania przez skarżącego toku instancji o czym został pouczony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, oraz o oddalenie skargi od decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 1 grudnia 1998 r. (...) z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga Władysława Ż. jest uzasadniona, lecz z całkowicie przyczyn odmiennych niż zostało w skardze naprowadzone, albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego-których naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ sprawuje wymiar sprawiedliwości przez sądową kontrolę wykonywania administracji publicznej na zasadach określonych w niniejsze ustawie.

Art. 21 cyt. ustawy stanowi, iż Sąd sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

Oznacza to, że decyzja podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, względnie inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono wpływ na wynik sprawy /art. 22 ust. 2 cyt. ustawy o NSA/.

Dokonując kontroli we wskazanym zakresie i nie będąc przy tym związany granicami skargi /art. 51 ustawy o NSA/, Sąd stwierdził, że przy wydaniu decyzji doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, których naruszenie dało podstawę do uchylenia zarówno decyzji I jak i II instancji.

Przedmiotem skargi była decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia 1 października 1998 r. (...) .oraz z dnia 1 grudnia 1998 r. (...) odmawiająca przywrócenia Władysławowi Ż. urodzonemu 16 maja 1926 r. w T. syna Wincentego uprawnień kombatanckich, których został pozbawiony decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 6 września 1995 r. (...).

Na podstawie akt administracyjnych Sąd stwierdza, że Władysław Ż. decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 6 września 1995 r. (...) został pozbawiony uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZBoWiD w R. decyzją z dnia 23 listopada 1976 r.

Powyższa decyzja została poddana kontroli w wyniku skargi skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie.

Wyrokiem tegoż Sądu z dnia 30 stycznia 1997 r. SA/Rz 1691/95 skarga Władysława Ż. została oddalona.

W dniu 1 lipca 1998 r. Władysław Ż. złożył wniosek o wznowienie postępowania weryfikacyjnego i przywrócenia mu uprawnień kombatanckich który to wniosek uzasadniał zmianą przepisów nowelizujących ustawę kombatancką. Organ zarówno I jak i II instancji w pierwszej kolejności nie wchodząc w merytoryczne rozstrzygnięcie niniejszej sprawy winien rozpatrzyć wniosek od strony proceduralnej tj. czy niniejszy wniosek spełnia wszystkie przesłanki o jakich mowa w art. 145 Kpa i następne i w zależności od ustalonych okoliczności wydać postanowienie jeżeli zajdą okoliczności do wznowienia postępowania lub decyzję -jeżeli zajdą okoliczności przemawiające za odmową wznowienia postępowania.

Organy orzekające uchybiły tym wymogom, a zatem decyzja I jak i II instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, których naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skoro organy orzekające w niniejszej sprawie przy wydaniu zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji naruszyły przepisy postępowania w znacznym stopniu należało uchylić zaskarżoną decyzję oraz decyzję I instancji stosownie do art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.