Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 2635/00
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2004-05-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych

SENTENCJA

Sygn. akt II SA/ Kr 2635/ 00 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 maja 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Danielec Sędziowie NSA: Izabela Dobosz Stanisław Biernat ( spr.) Protokolant Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2004r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Kierownika Urzędu d/ s Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] 2000r., Nr [...] w przedmiocie uprawnień kombatanckich I. uchy la zaskarżoną decyzję oraz decyzję tego samego organu z dnia [...] 2000r. II. zasądza od Kierownika Urzędu d/ s Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego J. M. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Sygn. akt II SA/ Kr 2635/ 00

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]05.2000 r., nr [...], Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.jedn. Dz.U., 1997, Nr 142, poz. 950 z późn. zmianami), pozbawił uprawnień kombatanckich J.M. , ur. [...], przyznanych mu przez ZW ZBoWiD w K. w 1982 r. z tytułu walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej za okres [...].02.1946 r. do [...].12.1947 r. W uzasadnieniu organ podał, opierając się na aktach ZBoWiD, że w okresie, za który zostały przyznane J.M. uprawnienia kombatanckie, prowadził działalność w Ochotniczej Rezerwy Milicji Obywatelskiej. Organ powołał następnie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach..., stanowiący, że pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które uzyskały takie uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej. Organ dodał, że nie jest obowiązany do wyjaśniania, czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach... . W odniesieniu do oświadczeń świadków, nadesłanych przy piśmie strony z [...]03.2000 r., a dotyczących udziału strony w ruchu oporu BCh, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych stwierdził, że nie mogą być one brane pod uwagę, bowiem termin składania wniosków dotyczących nowego tytułu kombatanckiego upłynął 31.12.1998 r.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy J.M. podał, że od 1995 r. należy do Ogólnopolskiego Związku Żołnierzy Batalionów Chłopskich i opisał swoją przynależność do tego związku. Strona przytoczyła orzeczenia Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, z których wynika, że nowe uprawnienia kombatanckie mogą być badane w ramach postępowania weryfikacyjnego.

W dniu [...].09.2000 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. wydał decyzję [...], w której utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach... i art. 138 § l pkt l w związku z art. 127 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu organ powtórzył motywy zawarte w uzasadnieniu swojej wcześniejszej decyzji, tym również, że ustawowy termin składania nowych wniosków o przyznanie uprawnień kombatanckich upłynął z dniem 31.12.1998 r. Ponadto organ zauważył, że kwestia uzyskania

uprawnień kombatanckich z tytułu służby w BCh została już rozstrzygnięta decyzją ZW ZBoWiD w K. a [...]1982 r. o odmowie przyznania uprawnień. Od tej pory stan prawny w kwestii przyznawania uprawnień kombatanckich z tytułu służby w BCh nie uległ zmianie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1270).

Stosownie do § l rozporządzenia Prezydenta RP z 25.04.2003 r., w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (Dz.U., Nr 72, poz. 653) rozpoznawanie spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, w których stroną skarżącą są osoby zamieszkałe poza obszarem właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości osoby te zamieszkują.

Uprawnienia kombatanckie przysługują osobie, która spełnia jedno lub więcej wymagań określonych w art. l ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach... .

Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela stanowisko wyrażane w orzecznictwie, że przynależność do ORMO nie stwarza tytułu do uprawnień kombatanckich; por. np. wyrok NSA z 20.12.1999 r. , V SA 2088/98, niepublikowany albo wyrok NSA z 28.07.1995 r., V SA 1662/93, niepublikowany. Należy więc stwierdzić, że jedynym tytułem przyznania J.M. uprawnień kombatanckich była jego działalność w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej, co na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach..., pociąga za sobą pozbawienie uprawnień kombatanckich.

Jednakże, wbrew twierdzeniom Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych możliwe jest wykazywanie przez stronę w ramach postępowania weryfikacyjnego tego, że uprawnienia kombatanckie przysługują jej nie tylko z tytułu udziału w utrwalania władzy ludowej lecz także na podstawie innego tytułu prawnego.

Wynika to z nowszego orzecznictwa sądowego (np. z wyroku SN z 22.02.2001, III RN 77/00, OSNAP 2001/15/475). Należy dodać, że Trybunał Konstytucyjny stwierdził, w wyroku z dnia 15.04.2003 r., SK 4/02, Dz.U, nr 72, poz. 658, iż art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach..., ustalający końcowy termin do składania wniosków o uprawnienia kombatanckie, jest niezgodny z Konstytucją RP.

W sytuacji zatem, kiedy J.M. powoływał się już w postępowaniu przez ZBoWiD na swoją przynależność do Batalionów Chłopskich (por. k. [...] akt ZBoWiD), jak również przedstawiał oświadczenia świadków (k. [...] akt ZBoWiD oraz k. [...] akt postępowania weryfikacyjnego), a więc przytaczał okoliczności, które mogłyby stanowić tytuł uprawnień kombatanckich stosownie do art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy o kombatantach..., obowiązkiem organu, wynikającym z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. było przeprowadzenie postępowania mającego na celu wykazanie, czy fakty te rzeczywiście miały miejsce. Wykazanie tytułu uprawnień kombatanckich należy do strony. Organ powinien także w razie potrzeby dopuścić inne dowody. Dopiero stwierdzenie, że skarżący nie legitymuje się żadnymi uprawnieniami kombatanckimi na podstawie art. 1 ust. 2, art. 2 lub art. 4, może spowodować pozbawienie go uprawnień kombatanckich na podstawie art. 25 ust. 2 ustawy o kombatantach.

Sąd stwierdza, że poprzez błędną wykładnię art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach..., Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych naruszył prawo materialne, natomiast poprzez niewyjaśnienie tego, czy skarżący legitymuje się innym tytułem uprawnień kombatanckich, naruszył przepisy postępowania, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz.U., Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 97 § 2 ustawy z 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U, Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) w związku z art. 200 powołanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.