Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 709/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2013-03-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 39 ust. 1 i 2, art. 8 ust. 1, ust. 3-4, art. 41 pkt 1
journal: Dz.U. 2009 nr 175 poz 1362
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędziowie : Sędzia WSA Wanda Wiatkowska - Ilków Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski (spr.) Protokolant : Katarzyna Leśniowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 19 marca 2013 r. sprawy ze skargi S. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego I. oddala skargę; II. przyznaje adwokatowi Ł. S. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 295,20 (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych w tym 23 % podatku VAT tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., po rozpatrzeniu odwołania S. T., dalej skarżący, utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...], wydaną przez działającego z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy C., Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w C. odmawiającą przyznania pomocy w formie zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego na zakup żywności.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy podał, że w dniu 6 lipca 2012 r. do organu I instancji wpłynął wniosek skarżącego o przyznanie zasiłku okresowego oraz zasiłku celowego na żywność.

Wskazał, że na podstawie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego organ I instancji ustalił, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Poszukuje zatrudnienia. Podał, że nie posiada żadnego dochodu oraz wyjaśnił, że nie otrzymuje dochodu z prowadzenia i wydawania gazety "W. P. C.". Do miesiąca czerwca 2012 r. wynajmował mieszkanie w C., przy ul. O. Natomiast od dnia 2 lipca 2012 r. wynajął mieszkanie w C., przy ul. W. na okres jednego roku i podał, że miesięczne wydatki w okresie obowiązywania umowy wynoszą: 700 zł (czynsz i koszty najmu) oraz pozostałe opłaty eksploatacyjne. Podał, że koszty wynajmu i czynszu ww. lokalu w kwocie 700 zł miesięcznie będą opłacali jego znajomi do czasu podjęcia przez niego zatrudnienia (oświadczenie skarżącego z dnia 13 lipca 2012 r.). Natomiast pozostałe koszty związane z utrzymaniem mieszkania, tj. wodę, energię elektryczną, gaz, wywóz nieczystości i odprowadzanie ścieków będą ponoszone przez skarżącego. Dodał, że przed wprowadzeniem się do mieszkania jego znajomi wpłacili kaucję w kwocie 800 zł. W oświadczeniu z dnia 18 lipca 2012 r., podał, że czynsz w czerwcu 2012 r. w kwocie 768 zł oraz lipcu 2012 r. w kwocie 700 zł zapłacili jego znajomi.

Organ I instancji wskazał, że otrzymana pożyczka długoterminowa w czerwcu 2012 r. w kwocie 768 zł i lipcu 2012 r. w kwocie 700 zł stanowi dochód skarżącego w rozumieniu art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. nr 175, poz. 1362 ze zm.), dalej ustawa. Dochód w tej wysokości przekracza kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej, które w myśl art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy wynosi 477 zł. Tym samym skarżący nie spełnił przesłanki dochodowej do otrzymania pomocy w formie zasiłku celowego.

Wskazał, że skoro dochód skarżącego przekracza kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej, to organ I instancji, zgodnie z art. 41 pkt 1 ustawy, rozpoznał niniejszą sprawę również w kategorii przypadku szczególnie uzasadnionego. Podał, że w sytuacji skarżącego nie zachodzą okoliczności, które wskazywałyby na istnienie szczególnie uzasadnionych sytuacji (zdarzeń), uprawniających do przyznania świadczenia w tej formie. Wyjaśnił, że skarżący pomimo, że nie posiada żadnych własnych źródeł utrzymania wynajmuje "drogie" mieszkanie, natomiast pomoc finansową otrzymaną od znajomych przeznaczył na czynsz i wynajem mieszkania i podał, że owa pomoc będzie świadczona do momentu podjęcia przez niego zatrudnienia.

W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący podniósł, że niesłusznie do jego dochodu wliczono pożyczkę otrzymaną od znajomych na pokrycie kosztów wynajmu mieszkania, co skutkowało odmową udzielenia mu pomocy w formie zasiłku celowego oraz zasiłku okresowego. Dodał, że pożyczka udzielona przez znajomych pozwoliła mu godnie żyć i funkcjonować w lokalnej społeczności. Podkreślił, że w maju 2012 r. otrzymał pomoc w obu wymienionych formach i wówczas nie stwierdzono przekroczenia kryterium dochodowego. Wyjaśnił, że po rozstaniu z żoną został zmuszony do znalezienia nowego mieszkania. Obecnie wynajmuje mieszkanie, którego koszt wynajmu wynosi 700 zł miesięcznie plus opłaty za media. Dodał, że w C. poza żoną i 10 miesięcznym synem nie posiada żadnej rodziny i nie jest zameldowany. Nie posiada żadnego źródła utrzymania i dodał, że jest społecznym redaktorem gazety "W. P. C.". Podniósł, że jego artykuł na temat funkcjonowania Ośrodka Pomocy Społecznej w C. spowodował odmowę udzielenia mu wsparcia. Podkreślił, że wyłącznie dzięki pomocy znajomych uniknął pobytu w ośrodku dla bezdomnych, co zaproponował mu pracownik socjalny.

Organ odwoławczy wskazał, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia sprawy stanowi art. 39 ust. 1 i 2 ustawy, zgodnie z którym zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnych potrzeb bytowych. Dalej podał, że zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.

Wskazał, że zasiłek celowy może być przyznany osobie lub rodzinie, która spełnia przesłankę dochodową, określoną w art. 8 ust. 1 ustawy, przy wystąpieniu co najmniej jednego z powodów określonych w art. 7 pkt 2 - 15 ustawy lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy w tej formie.

Podał, że decyzje w przedmiocie zasiłku celowego są przyznawane w ramach uznania administracyjnego. Natomiast organ orzekający podejmuje rozstrzygnięcie w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy, po dokonaniu jego oceny, z uwzględnieniem możliwości ośrodka pomocy społecznej. Wskazał, że wysokość zasiłku celowego jest uzależniona z jednej strony od sytuacji materialnej wnioskodawcy i zakresu jego potrzeb, a z drugiej strony od możliwości finansowych ośrodka.

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy, za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o:

1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych,

2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach,

3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.

Natomiast w myśl ust. 4 ww. przepisu do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się: 1) jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego, 2) zasiłku celowego, 3) pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty, 4) wartości świadczenia w naturze, 5) świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych.

Wskazał, że w myśl art. 41 pkt 1 ustawy, w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie lub rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe, może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. Z treści tego przepisu wynika, że specjalny zasiłek celowy może być przyznany "w szczególnie uzasadnionych przypadkach", a więc w sytuacjach zupełnie wyjątkowych, bowiem o możliwości jego przyznania nie decyduje dochód strony, a sytuacja życiowa, w której się ona znalazła. Organ pomocy społecznej nie ma natomiast obowiązku przyznania przedmiotowego zasiłku, ale podejmuje decyzje w ramach uznania administracyjnego w oparciu o zebrany materiał dowodowy, po jego ocenie. Wskazał, że szczegółowej analizy sytuacji materialnej i zdrowotnej skarżącego dokonał organ I instancji i wskazał, że skarżący pomimo tego, że jak twierdzi, nie posiada żadnego źródła dochodu wynajmuje "drogie" mieszkanie. Zadaniem organów obu instancji w niniejszej sprawie, nie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w art. 41 pkt 1 ustawy. Podał również, że do organu I instancji w lipcu 2012 r. wpłynęło 10 wniosków o udzielenie wsparcia w formie specjalnych zasiłków celowych. Wszyscy wnioskodawcy otrzymali świadczenie w wymienionej formie. Najniższy specjalny zasiłek celowy został przyznany w kwocie 200 zł, zaś najwyższy w kwocie 350 zł i były przyznawane na zakup leków i leczenie, z uwzględnieniem między innymi wysokości wydatków związanych z utrzymaniem osób/rodzin, ich sytuacji zdrowotnej oraz wysokości wydatków ponoszonych na leczenie. Dodał, że z akt sprawy nie wynika, że skarżący jest osobą schorowaną i ponoszącą wydatki na leczenie.

Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutu skarżącego, dotyczącego bezpodstawnego wliczenia do dochodu pożyczki udzielonej przez znajomych wskazał, że powołany art. 8 ust. 4 ustawy, stanowi zamknięty katalog świadczeń, których nie wlicza się do dochodu. W katalogu tym nie znajduje się pożyczka, stąd też należało ją uwzględnić przy obliczaniu dochodu skarżącego na potrzeby ustalenia prawa do zasiłku celowego (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lutego 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 2412/11).

Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji jako naruszających:

1) art. 8 ust. 3 i 4 ustawy poprzez błędne ustalenie dochodu,

2) art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i 2 ustawy poprzez działanie na szkodę skarżącego uniemożliwiając mu przezwyciężenie trudnej sytuacji życiowej.

W uzasadnieniu skargi podniósł, że organ I instancji błędnie określił dochód skarżącego uznając pożyczkę za dochód oraz nie pomniejszając dochodu o alimenty. Wyjaśnił, że dzięki życzliwości znajomych nie znalazł się na ulicy, bowiem na miesiąc udzielili mu schronienia. Wskazał, że obecny czynsz za mieszkanie wynosi 700 zł i znajomi przelewają opłatę za wynajem na konto właściciela. Dodał, że nie posiada żadnego dochodu oraz stałego bądź tymczasowego zameldowania. Szczegółowo opisał podejmowane przez niego próby podjęcia pracy. Podał, że jest zobowiązany do płacenia alimentów na syna z pierwszego małżeństwa w kwocie 250 zł miesięcznie (wyrok Sądu Okręgowego w Ł.z dnia [...] 2008 r. sygn. akt [...]) oraz na syna z drugiego małżeństwa w kwocie 300 zł miesięcznie (wyrok Sądu Rejonowego w L. z dnia 31 lipca 2012 r. sygn. akt [...]). Wskazał, że z powodu braku wystarczających dochodów zaległości alimentacyjne wynoszą odpowiednio około 4.000 zł i 2.400 zł. Wyjaśnił, że zależy mu na znalezieniu pracy, bowiem chciałby wywiązywać się z zobowiązań alimentacyjnych.

Powołał się na interpretację Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2012 r. nr DPS.I.053-83-5275/AŁ/12, w której wskazano, że pożyczka, podobnie i kredyt jest przychodem podlegającym co do zasady zwrotowi. Podano, że interpretację taką potwierdza wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 2002 r. sygn. akt II SA/Ka 460/01, wydany do nieobowiązującej już ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej, jednak zachowujący aktualność w zakresie interpretacji pojęcia dochodu pod rządami nowej ustawy o pomocy społecznej. Wskazał, że we wskazanym wyroku Sąd uznał, że "przez dochód w rozumieniu art. 2a ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej należy rozumieć jedynie takie przysporzenie majątkowe, do których nie należy pożyczka jako podlegająca z istoty zwrotowi. Odmienne rozumowanie prowadziłoby bowiem do podwójnego naliczenia kwoty pożyczki jako dochodu, gdyż spłata pożyczki musi pochodzić z określonych środków stanowiących dochód. Odmienne rozumowanie prowadziłoby bowiem do podwójnego naliczenia kwoty pożyczki jako dochodu, gdyż spłata pożyczki musi pochodzić z określonych środków stanowiących dochód (...)".

Skarżący podniósł, że nie rozumie dlaczego pomoc znajomych jest traktowana jako dochód, bowiem musi zwrócić im pieniądze za wynajem. Dodał, że jest społecznym redaktorem "W. P. C." oraz portalu www.[...] Wskazał, że powodem nieotrzymania wnioskowanego świadczenia jest okoliczność, że w jednym z numerów ww. gazety przedstawił pracę Ośrodka Pomocy Społecznej w C. w niekorzystnym świetle, bowiem ujawnił informację o wypływie z ośrodka danych osobowych chronionych prawem. Ponadto podał, że we wskazanym ośrodku pracuje jego obecna żona (w lipcu 2012 r. złożyła pozew o rozwód). Podniósł, że pracownicy ww. ośrodka traktują swoich petentów według własnego uznania i stosują własne prawo pozbawione etyki i naruszające godność osobistą klientów. Dodał, że poprzez naganne postępowanie pracowników tego ośrodka jest narażony na pogorszenie się jego stanu zdrowia i izolację od otoczenia prowadzące do wykluczenia społecznego z uwagi brak środków pozwalających na normalne funkcjonowanie.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi poprzez uchylenie decyzji lub postanowienia następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a.

Rozpatrując skargę Sąd nie stwierdził, aby wydane w sprawie decyzje zostały podjęte z naruszeniem prawa, o jakim mowa wyżej. Skarga zatem nie mogła zostać uwzględniona.

Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] sierpnia 2012 r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w C. w sprawie odmowy przyznania pomocy w formie zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego na zakup żywności, wydana w wyniku rozpoznania wniosku skarżącego złożonego w dniu [...] lipca 2012 r.

Zgodnie z art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (j. t. Dz. U. z 2009 r. nr 175, poz. 1362 ze zm.), dalej ustawa, w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy (ust. 1). Zasiłek ten może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (ust. 2). Wliczenie zawarte w powyższym przepisie prawa jest wyliczeniem przykładowym, co oznacza, że nie ma charakteru zamkniętego.

Natomiast kryteria uprawniające do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej zostały ściśle określone w przepisie art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy. Przepis ten ogranicza dostęp do świadczeń społecznych, wprowadzając tzw. kryterium dochodowe. Zgodnie z owym przepisem, prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 53a, 78 i 91, przysługuje: osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 477 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej", (...) - przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Z powyższego wynika, że pomoc społeczna nie została oparta na zasadzie powszechności.

W myśl art. 8 ust. 3 ustawy, za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.

Przepis ten w ust. 4 stanowi, że do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się: 1) jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego; 2) zasiłku celowego; 3) pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty; 4) wartości świadczenia w naturze; 5) świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych.

Powyższe regulacje wskazują, że katalog obciążeń pomniejszających dochód, jak i katalog przychodów odliczanych od dochodu są zamknięte na gruncie ustawy o pomocy społecznej. Zarówno katalog odliczeń, jak i katalog pomniejszeń nie obejmują kwot uzyskanych z tytułu pożyczki. W żadnym przepisie ustawy nie postanowiono, że kwota pożyczki nie polega zaliczeniu do dochodu bądź, że kwota ta podlega odliczeniu od dochodu (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 grudnia 2006 r. sygn. akt I OSK 700/06, lex nr 320923, wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z dnia 16 lutego 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 2412/11, lex nr 1125411 oraz z dnia 7 czerwca 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 75/11, lex nr 996930).

W ocenie Sądu podkreślić należy, że pomoc społeczna jest instytucją publiczną mającą na celu zapewnienie niezbędnych środków utrzymania osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej, które nie dysponują środkami finansowymi na poziomie ustalonego kryterium dochodowego. Dlatego też nie ma znaczenia tytuł i źródło uzyskiwania tych środków, albowiem pożyczka, podobnie jak kredyt, jest przychodem mogącym stanowić źródło utrzymania w okresie dysponowania kwotą pożyczki (kredytu). Dlatego też należy uznać, że kwoty uzyskane z tytułu pożyczek kreują dochód, nie zmniejszając go, a więc kwoty te organ administracji publicznej winien uwzględniać przy ustalaniu dochodu osoby ubiegającej się o przyznanie zasiłku z pomocy społecznej.

Z prawidłowych ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie przez organy ją rozpoznające wynika, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Z dniem 2 lipca 2012 r. wynajął mieszkanie na okres jednego roku. Uprzednio również wynajmował mieszkanie. W czerwcu 2012 r. koszty wynajmu mieszkania w kwocie 768 zł zostały pokryte przez znajomych skarżącego, podobna sytuacja miała miejsce w lipcu 2012 r., kiedy znajomi pokryli koszty wynajmu w wysokości 700 zł. Powyższe informacje zostały zawarte w pisemnych oświadczeniach złożonych przez skarżącego w dniach 13 i 18 lipca 2012 r. Ponadto z treści tych oświadczeń wynika, że pomoc finansową od znajomych należy traktować jako długotrwałą pożyczkę. Przy czym w oświadczeniu z dnia 13 lipca 2012 r. skarżący podał, że kwotę 700 zł za wynajem znajomi będą uiszczać do momentu podjęcia przez niego pracy. Z kolei on sam będzie opłacał pozostałe koszty tj. gaz, energię elektryczną, wodę. Jednocześnie w oświadczeniu tym wskazał, że nie pracuje zarobkowo i nie osiąga dochodu z gazety, którą wydaje. Dodał, że kaucję za mieszkanie w kwocie 800 zł pokryli także znajomi. Trafnie w tej sytuacji organy rozpatrujące złożony w sprawie wniosek uznały, że otrzymana pożyczka długoterminowa w czerwcu 2012 r. w kwocie 768 zł i lipcu 2012 r. w kwocie 700 zł stanowi dochód skarżącego w rozumieniu art. 8 ust. 3 ustawy i przekracza kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej, które w myśl art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy wynosi 477 zł. Tym samym skarżący nie spełnił przesłanki dochodowej, zatem zasadnie organy obu instancji odmówiły przyznania skarżącemu pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego. Wbrew zarzutom skarżącego przepisy ustawy o pomocy społecznej nie wyłączają przychodu w formie pożyczki z dochodu ustalonego jako kryterium dochodowe do przyznania wnioskowanego świadczenia.

Po ustaleniu, że w świetle wyżej powołanych przepisów prawa skarżącemu nie może być przyznany zasiłek celowy, o jakim mowa w art. 39 ust. 1 ustawy, a to w związku z faktem uzyskania przez niego w miesiącu poprzedzającym datę złożenia wniosku dochodu przekraczającego ustalone przepisami prawa kryterium dochodowe wynoszące dla osoby samotnie gospodarującej kwotę 477 zł, trafnie organy rozpatrzyły złożony w sprawie wniosek także przez pryzmat przesłanek określonych w art. 41 pkt 1 ustawy, to jest rozważyły możliwość przyznania skarżącemu pomocy w formie specjalnego zasiłku celowego. Zgodnie z ww. przepisem prawa, w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi.

Powołany przepis prawa, określając przesłanki przyznania świadczenia w postaci specjalnego zasiłku celowego, odwołuje się do pojęcia "szczególnie uzasadnionego przypadku". Pojęcie to nie zostało zdefiniowane w przepisach ustawy o pomocy społecznej. Należy je więc interpretować, mając na uwadze jego znaczenie językowe. Tym samym o "szczególnie uzasadnionym przypadku" można mówić, gdy osoba lub rodzina domagająca się przyznania świadczenia z pomocy społecznej znajduje się w bardzo trudnej sytuacji osobistej, rodzinnej, życiowej lub majątkowej, zwykle niezawinionej przez siebie, uzasadniającej przyznanie pomocy, pomimo przekroczenia ustawowego kryterium dochodowego. Przypadek powodujący przyznanie świadczenia z art. 41 ustawy o pomocy społecznej nie może należeć do przypadków zwykłych, powszechnych, zazwyczaj występujących. Szczególnie uzasadniony przypadek to wyjątkowa sytuacja życiowa osoby lub rodziny, która ma charakter nadzwyczajny, charakter losowy. Ocena, czy w danej sprawie zachodzą takie nadzwyczajne okoliczności bądź też, czy brak jest podstaw do ich stwierdzenia, powinna uwzględniać wszystkie uwarunkowania sprawy i jak w przypadku zasiłku celowego, również w pierwszej kolejności wymaga odwołania się do zasad ogólnych zawartych w ustawie o pomocy społecznej.

Dodać przy tym należy, że rozstrzygnięcie podejmowane na podstawie art. 41 ustawy jest decyzją organu administracji wydaną w ramach uznania administracyjnego. Oznacza to, że ustawodawca pozostawił organowi rozpatrującemu wniosek o przyznanie tej formy pomocy społecznej prawo wyboru: przyznać świadczenia, bądź go odmówić, bądź przyznać je w rozmiarze mniejszym niż wnioskowane przez stronę.

W ocenie Sądu, rozpatrując wniosek skarżącego pod względem istnienia przesłanek z art. 39 ust. 1 i 2 oraz art. 41 ustawy, organy decyzyjne nie uchybiły powyższym zasadom, a wydane przez nie decyzje w niczym nie naruszają zarówno przepisów prawa materialnego będącego podstawą rozstrzygnięcia wniosku, jak również przepisów procedury administracyjnej. Organy w sposób prawidłowy wyjaśniły stan faktyczny sprawy i trafnie oceniły sytuację życiową skarżącego. W wydanych decyzjach wyczerpująco uzasadniły wybór rozstrzygnięcia, podając że okoliczności faktyczne sprawy nie dają postawy do przyznania pomocy w formie zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego.

Niezasadny w ocenie Sądu jest także zarzut błędnego ustalenia wysokości dochodu skarżącego poprzez niepomniejszenie dochodu o kwotę alimentów. Wskazać należy, że z przepisu art. 8 ust. 3 pkt 3 ustawy wynika, że kwota alimentów świadczonych na rzecz innych osób pomniejsza dochód w rozumieniu tego przepisu a zatem "sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na źródło i tytuł ich uzyskania". Taka treść wskazuje na to, że chodzi o alimenty, co do których świadczenia osoba była zobowiązana w analizowanym miesiącu, które rzeczywiście świadczyła w danym miesiącu, w związku z obowiązkiem alimentacyjnym dotyczącym tego miesiąca. Podnieść należy, że skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów potwierdzających wysokość zapłaconych alimentów.

Skoro zatem wydane decyzje w niczym nie naruszają prawa, skarga jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a. w punkcie I wyroku.

Orzeczenie o przyznaniu ustanowionemu dla skarżącego z urzędu pełnomocnikowi kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu uzasadnia treść art. 250 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.).