Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 594/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-04-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargi kasacyjne
Powołane przepisy: article: art. 87 ust. 2
journal: Dz.U. 1985 nr 22 poz 99
law: Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge- Lissowska (spr.) Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz del. NSA Jerzy Solarski Protokolant asystent Piotr Baryga po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych Gminy Miasta Stołecznego Warszawy i H.D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 października 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 1967/09 w sprawie ze skarg Miasta Stołecznego Warszawy i H.D. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargi kasacyjne


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 27 października 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 1967/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargi Miasta Stołecznego Warszawa i H. D. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2009 r. nr [...], którą utrzymana została w mocy decyzja tegoż Ministra z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...]. Decyzjami tymi stwierdzona została nieważność decyzji Wojewody Warszawskiego z dnia [...] czerwca 1992 r. nr [...] o nabyciu z mocy prawa przez Dzielnicę Gminę Warszawa-Śródmieście nieodpłatnie własności nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. M., zabudowanej budynkiem mieszkalno-użytkowym z wyłączeniem 4 lokali sprzedanych. Stwierdzenie nieważności dotyczyło niesprzedanej części budynku.

Wyrok zapadł w następującym stanie sprawy:

Nieruchomość przy ul. M. była objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 249 ze zm.), dalej "dekret", a dawna właścicielka w terminie złożyła wniosek o przyznanie prawa, który orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej Warszawy z dnia [...] marca 1952 r., został rozpoznany odmownie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, decyzją z dnia [...] września 1994 r. nr [...], stwierdziło nieważność tego orzeczenia, a wobec tego Prezydent m.st. Warszawy rozpoznając wniosek o przyznanie prawa, decyzją z dnia [...] maja 2007 r. nr [...], załatwił go odmownie, Samorządowe Kolegium decyzję tę utrzymało w mocy decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...], a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2008 r. I SA/Wa43/08, decyzję tę uchylił. W wyniku tego wyroku Prezydent m.st. Warszawy, decyzją z dnia [...] października 2008 r. nr [...], ustanowił na rzecz M. S., następcy prawnego byłej właścicielki, prawo użytkowania wieczystego do udziału wynoszącego 0,9168 części gruntu, w pozostałej części do udziału wynoszącego 0,0832 części odmówił przyznania prawa ze względu na to, ze została ona przekazana w użytkowanie wieczyste właścicielom wykupionych lokali nr 1, 5, 9, 10, 15 i 18. M. S. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Warszawskiego z dnia [...] czerwca 1992 r. nr [...] w sprawie komunalizacji nieruchomości w części dotyczącej niesprzedanej części budynku. Decyzjami z dnia [...] kwietnia 2009 r. i [...] września 2009 r., wskazanymi na wstępie, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził nieważność decyzji komunalizacyjnej Wojewody w części dotyczącej niesprzedanej części budynku, argumentując, że stwierdzenie nieważności orzeczenia z 1952 r., odmawiającego b. właścicielce przyznania prawa do gruntu, wywołało skutek ex tunc, co powoduje, ze budynek znajdujący się na skomunalizowanej nieruchomości gruntowej nie stanowił własności Skarbu Państwa w dniu 27 maja 1990 r., ale stanowił przedmiot własności przysługującej osobom fizycznym, zatem nie podlegał działaniu ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), dalej "ustawa komunalizacyjna". Minister podkreślił, iż budynek, wprawdzie zniszczony po działaniach wojennych, wypełniał warunki art. 5 dekretu.

W skargach na decyzje nadzorcze Ministra Miasta ST. Warszawa i H. D. podnosili, że zburzony w czasie wojny budynek nie istniał na posesji w dniu 21 listopada 1945 r., a obecnie istniejący został całkowicie wybudowany po tej dacie, zatem dekret nie ma do niego zastosowania.

Oddalając skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił pogląd organu nadzorczego, co do tego, że budynek znajdujący się na nieruchomości przy ul. M. w Warszawie, w części niesprzedanej nie stanowił na dzień 27 maja 1990 r. własności Skarbu Państwa, ale nadal własność prywatną, w związku ze stwierdzeniem nieważności orzeczenia odmawiającego b. właścicielce przyznania prawa do gruntu. Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd stwierdził, że z akt sprawy wynika, iż budynki znajdujące się na nieruchomości zostały co prawda zniszczone ale nadal istniały, a nadto b. właścicielka została wezwana do ich naprawy, w tym odbudowy budynku frontowego zgodnie z projektem. Zdaniem Sądu fakt, że budynek nie nadawał się do użytkowania nie oznacza, że należy go uznać za nieistniejący.

Skargi kasacyjne od tego wyroku wnieśli: reprezentowana przez radcę prawnego Gmina m.st. Warszawa oraz reprezentowany przez adwokata H. D.. W obu skargach wniesiono o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, bądź po uchyleniu, rozpoznania skargi przez uchylenie decyzji nadzorczych wydanych w obu instancjach.

Miasto stołeczne Warszawa zarzuciło:

I. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. – naruszenie przepisów prawa materialnego, które miały decydujący wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 5 i 8 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279) [dalej powoływany jako: dekret], poprzez niezastosowanie ww. przepisów ustawy ustrojowej i dokonanie merytorycznego rozpatrzenia sprawy, z zastosowaniem błędnej wykładni przepisów art. 5 i 8 dekretu, a w konsekwencji niedokonanie kontroli wydanych w postępowaniu administracyjnym decyzji pod względem zgodności z prawem;

2) art. 5 i 8 dekretu, poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż "dopóki nie został rozpoznany złożony przez dotychczasowego właściciela gruntu wniosek dekretowy, to budynki nadal pozostawały jego własnością" bez względu na to kiedy te budynki zostały od podstaw wybudowane i na czyim gruncie;

3) art. 5 i 72 dekretu z dnia 11 października 1946 r. – Prawo rzeczowe (Dz.U. Nr 57, poz. 319) oraz art. 47 § 1–2 i art. 48 Kodeksu cywilnego, poprzez ich niezastosowanie oraz przyjęcie poglądu nieznajdującego podstawy w obowiązujących przepisach prawa, iż wybudowanie jakiegokolwiek budynku na gruncie miejskim (lub państwowym), będącym przedmiotem złożonego w terminie i nie rozpatrzonego wniosku poprzedniego właściciela o przyznanie prawa własności czasowej w trybie art. 7 dekretu, skutkuje nabyciem prawa własności takiego budynku przez tego poprzedniego właściciela gruntu;

4) art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych w związku z art. 5 i art. 72 dekretu z dnia 11 października 1946 r. Prawo rzeczowe (Dz.U. Nr 57, poz. 319) oraz art. 47 § 1–2 i art. 48 Kodeksu cywilnego w związku z art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez ich niezastosowanie, co skutkowało uznaniem, iż zaskarżone decyzje stwierdzające nieważność, z powodu rażącego naruszenia prawa, decyzji komunalizacyjnej Wojewody Warszawskiego z dnia [...] czerwca 1992 r. w części obejmującej niesprzedaną część budynku, który został wybudowany po dniu wejścia w życie dekretu na gruncie miejskim (następnie państwowym, obecnie ponownie miejskim), zostały wydane zgodnie z prawem.

II. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z przepisami wskazanymi w pkt I – poprzez nieuwzględnienie skargi m.st. Warszawy w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymująca w mocy decyzję własną została wydana z rażącym naruszeniem przepisów prawa materialnego wskazanych w pkt I;

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 133 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 62 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 54 § 2 p.p.s.a. przez orzekanie w sytuacji nie skompletowania akt niezbędnych do rozpoznania sprawy, wobec nie przekazania części akt sprawy przez organ administracji przy odpowiedzi na skargę;

3) art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez wydanie zaskarżonego wyroku z pominięciem całokształtu okoliczności, sprawy i zgromadzonego przez organ administracji materiału dowodowego;

4) art. 134 § 1 p.p.s.a. – poprzez wyjście przez Sąd I instancji poza granice przedmiotowej sprawy przez merytoryczne rozpatrzenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej Wojewody Warszawskiego z dnia [...] czerwca 1992 r. zamiast przeprowadzenia kontroli legalności zaskarżonej decyzji nadzorczej Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz decyzji ją poprzedzającej;

5) art. 141 § 4 p.p.s.a. – poprzez sporządzenie lakonicznego, ogólnego uzasadnienia wyroku, brak stosownych ocen prawnych, nie rozpatrzenie wszystkich zarzutów zgłoszonych w skardze m.st. Warszawy oraz zaniechanie wykazania przyczyn, dla których zarzuty zawarte w skardze nie zasługują na uwzględnienie;

6) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. przez ocenę, iż nie doszło do naruszenia ww. przepisów k.p.a. przez organ orzekający w sprawie i w konsekwencji przez niezastosowanie ww. przepisu p.p.s.a. w sytuacji niepełnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, niepełnego zgromadzenia materiału dowodowego i zupełnego braku rozpatrzenia tego materiału przez organ administracji;

7) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 10 § 1 k.p.a. poprzez ocenę, iż nie doszło do naruszenia ww. przepisu k.p.a. przez organ orzekający w sprawie i w konsekwencji przez niezastosowanie ww. przepisu p.p.s.a. w sytuacji naruszenia prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu przez brak prawidłowego zawiadomienia m.st. Warszawy o zgromadzeniu materiału dowodowego, umożliwienia końcowego zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym oraz wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji przez organ administracji;

8) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 80 k.p.a. poprzez ocenę, iż nie doszło do naruszenia ww. przepisu k.p.a. przez organ orzekający w sprawie i w konsekwencji przez niezastosowanie w/w przepisu p.p.s.a. w sytuacji, gdy organ administracji nie dokonał oceny na podstawie całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, czy istniejący w dniu 27 maja 1990r. (i obecnie) budynek o adresie ul. M. był w tym dniu budynkiem prywatnym (spełniającym kryteria art. 5 dekretu) czy też był budynkiem stanowiącym własność (Skarbu) Państwa;

9) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez ocenę, iż nie doszło do naruszenia ww. przepisu k.p.a. przez organ orzekający w sprawie i w konsekwencji przez niezastosowanie ww. przepisu p.p.s.a. w sytuacji, gdy organ administracji nie zawarł w zaskarżonej decyzji obligatoryjnych elementów konstrukcyjnych w postaci uzasadnienia faktycznego i prawnego, w szczególności gdy nie wymienił ani jednego dokumentu, na którym oparł ustalenie stanu faktycznego sprawy;

10) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez ocenę, iż nie doszło do naruszenia ww. przepisu k.p.a. przez organ orzekający w sprawie i w konsekwencji przez niezastosowanie w/w przepisu p.p.s.a. w sytuacji, gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, iż decyzja komunalizacyjna Wojewody Warszawskiego z [...] czerwca 1992r. została wydana zgodnie z prawem.

H. D. jako podstawę skargi wskazał:

1) naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 3 § 1, art. 133 § 1, 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), poprzez błędną ocenę podjętego przez organ rozstrzygnięcia i brak poczynienia wystarczających ustaleń mających na celu wyjaśnienie zasadniczych powodów rozstrzygnięcia, skutkującą błędnym przyjęciem przez Sąd, iż zaskarżona decyzja organu odpowiada prawu, podczas gdy:

– organ nie podjął wszelkich niezbędnych kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, pomimo istotnych braków w zgromadzonym przez organ materiale dowodowym, co uszło uwadze Sądu I instancji,

– organ nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w sprawie, wskutek czego nie było możliwe jego wszechstronne rozpatrzenie, a w konsekwencji dokonanie na jego podstawie oceny, czy wszelkie okoliczności zostały udowodnione,

– organ nie wskazał w uzasadnieniu decyzji żadnego dowodu, na którym oparł swoje rozstrzygnięcie,

– organ nie wskazał motywów swojego rozstrzygnięcia, do czego Sąd I instancji się nie odniósł,

– zebrany w sprawie materiał dowodowy jest niezupełny, niewystarczający i budzący wątpliwości,

ponadto, w przypadku nieuwzględnienia zarzutu podniesionego w pkt 1) powyżej, zaskarżonemu orzeczeniu zarzucam:

2) naruszenie art. 5 ust. 1 oraz art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. z 1990 r. Nr 32, poz. 191 ze zm.) w związku z art. 5 w związku z art. 6 ust. 1 i 2 oraz art. 8 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. z 1945 r. Nr 50, poz. 279), poprzez ich błędną wykładnię, skutkującą błędnym uznaniem, że budynek znajdujący się nieruchomości przy ul. M. w Warszawie nie mógł być skomunalizowany, bowiem komunalizacji podlegały tylko nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa w dacie 27 maja 1990 r., zaś przedmiotowy budynek stanowił własność prywatną, co stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji (art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego), pomimo że:

– zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego stawało się w dniu wejścia w życie tej ustawy z mocy prawa mieniem właściwych gmin;

– zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych Wojewoda miał kompetencje do wydawania decyzji w sprawie stwierdzenia nabycia mienia z mocy prawa;

– zgodnie z art. 5 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy budynki oraz inne przedmioty, które znajdowały się na gruntach przechodzących na własność m.st. Warszawy pozostawały własnością dotychczasowych właścicieli o ile przepisy szczególne nie stanowiły inaczej, przy czym budynek znajdujący się na przedmiotowej nieruchomości został zburzony podczas wojny i nie istniał w dniu 21 listopada 1945 r., a w związku z tym budynek znajdujący się na przedmiotowej nieruchomości, jako zniszczony i zrównany z innymi "przedmiotami" (w rozumieniu art. 6 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy) przeszedł na własność gminy m.st. Warszawy, a w związku z tym budynek nie stanowiąc przedmiotu odrębnej własności przysługującej osobom fizycznym przeszedł na własność gminy, a następnie na własność Skarbu Państwa;

3) naruszenie art. 5 w związku z art. 6 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. z 1945 r. Nr 50, poz. 279), poprzez ich błędną wykładnię, skutkującą błędnym uznaniem, że na gruncie przy ul. M. w Warszawie znajdowały się budynki, co prawda zniszczone w czasie działań wojennych, ale istniejące, pomimo że:

– budynek został zburzony podczas wojny i nie istniał w dniu 21 listopada 1945 r., a jako zniszczony zrównany został z "innymi przedmiotami" i przeszedł na własność gminy,

– ww. normy mają zastosowanie jedynie do budynków istniejących w dniu wejście w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, a nie do budynków powstałych po tej dacie, tj. po dniu 21 listopada 1945 r.,

– z protokołu z dnia 13 grudnia 1945 r., dotyczącego wprowadzenia osoby uprawnionej w posiadanie nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. M., wynika, iż nieruchomość składa się z murowanego domu w stanie zupełnie zniszczonym,

– z protokołu z dnia 7 kwietnia 1949 r. dotyczącego opisu budynków i materiałów budowlanych znajdujących się na posesji przy ul. M. w Warszawie, wynika, iż wykonano rozbiórkę starych murów budynku frontowego do poziomu terenu, podmurowano i pogłębiono fundamenty wszystkich ścian konstrukcyjnych, wymurowano nowe ściany murów piwnicznych po wzmocnieniu fundamentów,

– z opisu pracowników [...] (8/11 sierpnia 1945 r.) wynika, iż budynek przy ul. M. w Warszawie należał do VII kategorii zniszczeń, czyli nadawał się do rozbiórki, jak również oficyny zostały zakwalifikowane do kategorii VII – nadawały się do rozbiórki,

– z pisma spółki [...] z dnia 23 listopada 1948 r. wynika, iż stare fundamenty nie mogą być zachowane, gdyż nie odpowiadają wymogom obliczeniowym dla nowoprojektowanego budynku.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargi kasacyjne nie zasługiwały na uwzględnienie, albowiem nie można zarzucić Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie naruszenia przepisów w nich wskazanych.

Dekret oddzielił od własności gruntu własność budynków i budowli na nich znajdujących się, bowiem z jego mocy grunt przeszedł na własność gminy m.st. Warszawa, potem Skarbu Państwa, zaś budynki i budowle pozostały własnością dotychczasowego właściciela nieruchomości. Ich dalsze losy zależały po pierwsze od złożenia, bądź nie przez dotychczasowego właściciela wniosku o przyznanie prawa do nieruchomości. Niezłożenie wniosku w ogóle lub po terminie i odmowa przyznania prawa do gruntu powodowały dopiero przejście budynków na własność właściciela gruntu, tj. Gminy, potem Skarbu Państwa.

W niniejszej sprawie dotychczasowa właścicielka nieruchomości złożyła wniosek o przyznanie prawa do gruntu, czego jej odmówiono, jednak następnie została stwierdzona nieważność orzeczenia odmawiającego. Stwierdzenie nieważności decyzji, bez względu kiedy nastąpiło, wywołuje skutek ex tunc, tj. taki, jakby orzeczenie nie istniało od samego początku. W przypadku gruntów warszawskich stwierdzenie nieważności orzeczenia o odmowie przyznania prawa stwarza sytuację, że grunt nieruchomości z mocy prawa jest własnością publiczną, ale zabudowania na nim pozostają własnością dotychczasowego właściciela nieruchomości, aż do czasu rozpoznania wniosku o przyznanie prawa do gruntu. Jeśli idzie o nieruchomość przy ul. M. taki właśnie skutek wywołało stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m.st. Warszawy z dnia [...] marca 1952 r. o odmowie przyznania dotychczasowej właścicielce prawa do gruntu tej nieruchomości. Wniosek o przyznanie prawa do gruntu został rozpoznany decyzją z dnia [...] października 2008 r., przyznając prawo użytkowania wieczystego następcy prawnemu dotychczasowej właścicielki.

Te akty administracyjne spowodowały, że Gmina m.st. Warszawy, następnie Skarb Państwa nigdy nie były właścicielami budynków znajdujących się na gruncie nieruchomości przy ul. M.. Ma to istotne znaczenie w sprawie komunalizacji nieruchomości.

Założeniem ustawy komunalizacyjnej było przeniesienie własności nieruchomości Skarbu Państwa na rzecz właściwych gmin, przy czym największe znaczenie miało przejście tej własności z mocy prawa, które następowało z dniem 27 maja 1990 r. Warunkiem było, aby mienie podlegające komunalizacji stanowiło własność Skarbu Państwa, bowiem tylko własność swojego mienia Skarb Państwa mógł przenieść na gminy. W przypadku nieruchomości warszawskich mieniem Skarbu Państwa było takie, co do którego nie złożono wniosku lub wniosek został rozpoznany odmownie, o czym była mowa wyżej. Jeśli idzie o nieruchomość przy ul. M. Skarb Państwa na dzień 27 maja 1990 r. nie był właścicielem budynku znajdującego się na jej gruncie, bowiem stwierdzona została nieważność orzeczenia odmawiającego przyznania dotychczasowemu właścicielowi prawa do gruntu, zatem pozostawał do rozpoznania wniosek dekretowy.

Sporną kwestią w sprawie, co było podnoszone w postępowaniu administracyjnym, sądowoadministracyjnym i w skargach kasacyjnych, gdyż do tego one się sprowadzają, jest istnienie budynku na gruncie nieruchomości przy ul. M.. Skarżący uważają, że wobec zniszczenia budynków podczas Powstania Warszawskiego 1944 r. budynki nie istniały, zaś Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prezentują pogląd odmienny.

Nie ma sporu co do tego, że budynki – frontowy i dwie oficyny były zniszczone i wypalone w różnym stopniu, co wynika z akt sprawy. W takim stanie budynki nie nadawały się do użytkowania, co jest również poza sporem. Z akt sprawy wynika jednak też, że dotychczasowa właścicielka została wprowadzona w posiadanie, uzyskała promesę przyznania prawa do gruntu ze zobowiązaniem podjęcia odbudowy budynków, do czego przystąpiła, a też wezwana do naprawy budynku frontowego. Z takiej dokumentacji sprawy wyciągnięte zostały różne wnioski, co do istnienia, bądź nie budynków na gruncie.

Zniszczenie budynków, a wobec tego niemożność ich użytkowania nie jest równoważne z ich nieistnieniem. Do czasu rozpoznania wniosku to co pozostało na gruncie było własnością dotychczasowego właściciela. Natomiast nie było własnością Gminy, potem Skarbu Państwa. Tym samym nie mogło być przedmiotem komunalizacji, bowiem tej mógł podlegać tylko grunt, ten bowiem przeszedł na własność publiczną z mocy samego prawa. Odbudowanie zniszczonego budynku, stanowiącego własność dotychczasowego właściciela można traktować jako poczynienie nakładów na cudzą własność, ale nie oznacza to, że nawet zniszczone budynki nie podlegały przepisom dekretu w tym znaczeniu, że należy traktować je jako nieistniejące, zatem nie stanowiące przedmiotu własności dotychczasowego właściciela.

Uznać należy, że w sprawie zostały zgromadzone dokumenty przedstawiające stan nieruchomości w sposób nakazany przepisami k.p.a., zatem przepisy postępowania nie zostały naruszone, a tylko Minister i Sąd stały na stanowisku, którego skarżący nie akceptują. Nie oznacza to jednak również naruszenia prawa materialnego. W sytuacji jaka została w sprawie udokumentowana nie można uznać, aby wydane rozstrzygnięcia były niezgodne z prawem.

Pamiętać należy, iż powyższe dotyczy niesprzedanej części budynku, do takiej bowiem części odnoszą się decyzje nadzorcze, jak i oceniana przez nie decyzja komunalizacyjna.

Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)