Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 470/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2016-11-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1a pkt 12a , 2, art. 7 par. 1, art. 54, art. 97, art. 67 par. 1 - par. 4,
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma, Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec (spr.), Sędzia WSA Maria Grabowska, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Celestyna Niedziela, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2016 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Ke 470/16

Uzasadnienie

1. Postanowienie organu administracji publicznej i przedstawiony przez ten organ tok postępowania

1.1.Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z dnia [...] roku [...]po rozpatrzeniu zażalenia z dnia 04.05.2016r. A. Sp. z o. o. z/s w C. (dalej: spółka, skarżąca) utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] znak: [...] w sprawie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną dokonaną przez organ rekwizycyjny - Dyrektora Izby Celnej w K. polegającą na zajęciu ruchomości w postaci 2 automatów do gier hazardowych na podstawie protokołu zajęcia i odbioru ruchomości z dnia 22.02.2016r. w celu realizacji należności objętych tytułem wykonawczym nr 380000-IEGW.472.358.2015 z 08.09.2015r. wystawionym przez wierzyciela należności - Dyrektora Izby Celnej w O. na podstawie orzeczenia Naczelnika Urzędu Celnego w O. nr [..]z [...]..

1.2.W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że administracyjny organ rekwizycyjny - Dyrektor w K., w oparciu o wniosek organu egzekucyjnego - Dyrektora Izby Celnej w K. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...]. wystawionego przez wierzyciela - Dyrektora Izby Celnej w O. wszczął i prowadzi postępowanie rekwizycyjne w stosunku do A. Sp. z o.o. z/s w C. w celu wyegzekwowania zaległości z tytułu kary pieniężnej określonej orzeczeniem Naczelnika Urzędu Celnego w O. nr [...] z [...]. w wysokości 12.000.00 zł. wraz odsetkami za każdy dzień zwłoki od dnia wymagalności do dnia zapłaty włącznie.

W dniu 22.02.2016r.s w celu wyegzekwowania dochodzonych należności, organ rekwizycyjny - Dyrektor Izby Celnej w K. w przedmiotowym postępowaniu rekwizycyjnym zastosował środek egzekucyjny, określony w art. 97 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w postaci zajęcia ruchomości - automatów do gier stanowiących własność wymienionej Spółki z o.o.

Z wymienionych czynności egzekucyjnych został sporządzony protokół Zajęcia i Odbioru Ruchomości, którego odpis został spółce doręczony.

Spółka w dniu 22 marca 2016 roku skierowała do Ministra Finansów za pośrednictwem organu rekwizycyjnego - Dyrektora Izby Celnej w K. pismo zatytułowane skarga na czynności egzekucyjne dotyczące tytułu wykonawczego wydanego przez Dyrektora Izby Celnej w K. wskazanego w skardze oraz na zajęcie egzekucyjne ruchomości z dnia 22 lutego 2016r., dokonane przez Dyrektora Izby Celnej w K. polegające na zajęciu ruchomości wskazanej poniżej.

W uzasadnieniu pisma wskazano na uwarunkowania prawne, które odnoszą się do sfery działalności gospodarczej obejmującej urządzanie i prowadzenie gier na automatach losowych w zakresie dopuszczalności gospodarczego użytkowania tych automatów w miejscu niebędącym kasynem gry oraz nieobjętym ważną koncesją na prowadzenie kasyna gry.

Powyższe pismo , zgodnie ze sprecyzowaniem przez spółkę zostało uznane za skargę na czynności egzekucyjne.

1.3. Postanowieniem z dnia [...] znak: [...] Dyrektor Izby Celnej w K. oddalił skargę spółki wskazując, że zgodnie z przepisem art. 54 § 1 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2016r., poz. 599- dalej : u.p.e.a.) - zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Skarga, o której mowa w art. 54 § 1 w/w ustawy przysługuje w sytuacji, gdy stronie nie przysługują inne środki zaskarżenia, oraz że skarga ta dotyczy samych czynności wykonawczych postępowania egzekucyjnego, a nie okoliczności, które mogą być przedmiotem zarzutów lub innych środków zaskarżenia.

1.4. Na powyższe postanowienie spółka wniosła zażalenie.

W jego uzasadnieniu podniosła, że środek zaskarżenia w postaci skargi na czynności egzekucyjne przewidziany w art. 54 § 1 u.p.e.a. jest subsydiamym środkiem zaskarżenia, co oznacza, że nie może być wniesiona w momencie gdy w danym postępowaniu są przewidziane przepisami prawa, inne środki zaskarżenia np. zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, które kwestionują poprawność dokonanej czynności egzekucyjnej. Jednakże środek zaskarżenia wywiedziony z art. 33 § 1 u.p.e.a. przewiduje możliwość zakwestionowania samego faktu wszczęcia postępowania egzekucyjnego, a nie jak to zostało wskazane powyższej - czynności przeprowadzonej przez kompetentny organ egzekucyjny.

Zdaniem spółki nie sposób zgodzić się z argumentacją organu, który wskazuje na brak możliwości wniesienia skargi na czynności egzekucyjne, w momencie gdy stronie przysługuje inny środek zaskarżenia, jednakże zauważyć należy, że w toku czynności procesowych strona postępowania ma prawo zakwestionowania każdej czynności procesowej oddzielnie-zarówno co do sposobu przeprowadzenia czynności procesowych - egzekucyjnych jak również ma prawo zakwestionowania samego faktu wszczęcia wobec niej postępowania w szczególności egzekucyjnego. Zatem, wniesiona skarga na czynności egzekucyjne organu uprzednio wniesiona przez Stronę winna być obligatoryjnie rozpoznana w normalnym trybie postępowania.

1.5. Rozpoznając zażalenie Dyrektor Izby Skarbowej w K. stwierdził, że zgodnie z przepisem art. 54 § 1 u.p.e.a.- zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego.

Jak wynika z całokształtu uregulowań zawartych w zakresie środków zaskarżania w postępowaniu egzekucyjnym w administracji skarga, o której mowa w art. 54 § 1 w/w ustawy przysługuje w sytuacji, gdy stronie nie przysługują inne środki zaskarżenia, oraz że skarga ta dotyczy samych czynności wykonawczych postępowania egzekucyjnego, a nie okoliczności, które mogą być przedmiotem zarzutów lub innych środków zaskarżenia.

Podkreślił, że skarga na czynności egzekucyjne nie może stanowić konkurencyjnego środka zaskarżenia, w stosunku do innych przysługujących stronie środków zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym. Zatem w postępowaniu w sprawie skargi na czynności egzekucyjne, kontrolą objęta jest jedynie prawidłowość zaskarżonej czynności. W ramach skargi na czynności egzekucyjne można bowiem podnosić wyłącznie kwestie formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonania tych czynności. Skarga wskazana w art. 54 § 1 u.p.e.a. nie jest środkiem prawnym, który może być kierowany przeciwko czynnościom procesowym, zatem nie może być odnoszona do tych działań procesowych organu, które strona może kwestionować właściwymi środkami, choćby poprzez zarzuty o jakich stanowi art. 33 u.p.e. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 grudnia 2013 r. sygn. akt II GSK 1285/12).

Skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora wszczyna postępowanie, którego celem jest zbadanie prawidłowości dokonania przez tenże organ egzekucyjny lub egzekutora konkretnej czynności egzekucyjnej. Zatem w postępowaniu w sprawie skargi na czynności egzekucyjne, kontrolą objęta jest jedynie prawidłowość zaskarżonej czynności.

Nie ma podstaw, aby składaną w trybie art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji skargę na czynności egzekucyjne traktować jako uniwersalny środek zaskarżenia, za pomocą którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów i działań podejmowanych przez organ egzekucyjny w toku całego postępowania egzekucyjnego (por. wyrok z dnia 26 lutego 2013r.. Sygn. akt III. SA/Wa 2488/12 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie).

W odpowiedzi na zarzut zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że przedmiotowa skarga została rozpatrzona merytorycznie przez organ egzekucyjny, który nie dopatrzył się nieprawidłowości i naruszenia przepisów prawa przy dokonywaniu przedmiotowej czynności egzekucyjnej. Wskazano, że wobec spółki , zgodnie z art. 7 u.p.e.a. został zastosowany jeden ze środków egzekucyjnych przewidzianych w art. 1a pkt 12 lit.a , t.j. egzekucja z ruchomości. W przedmiotowej sprawie nie dopatrzono się uchybień formalnych w dokonanych czynnościach. Druk protokołu zajęcia i odbioru ruchomości spełnia wymogi określone w art. 67 § 1 - § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i odpowiada wzorowi ustalonemu dla tego rodzaju druków w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 30 grudnia 2015r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2015r, poz. 2310). Organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie spółka nie wskazała na żadne argumenty dotyczące zaskarżonej czynności egzekucyjnej, tj. zajęcia i odbioru ruchomości. Natomiast w postępowaniu dotyczącym skargi na czynności egzekucyjne nie mogą być rozpatrywane argumenty dotyczące podstaw prowadzonego postępowania, które mogłyby stanowić zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne.

Organ stwierdził ponadto, że w postępowaniu egzekucyjnym brak jest podstaw prawnych do kwestionowania prawidłowości zastosowania przepisów prawa w zakresie wymiaru zobowiązania określonego w odrębnym postępowaniu (w przedmiotowej sprawie nałożenia kary pieniężnej). Podstawę nałożonego na zobowiązanego obowiązku (kara pieniężna) stanowiła ostateczna decyzja administracyjna. Badanie prawidłowości decyzji stanowiącej podstawę prawną obowiązku podlegającego egzekucji pod względem merytorycznym na obecnym etapie postępowania nie jest możliwe zarówno przez organ, egzekucyjny (rekwizycyjny) jak i przez organ nadzoru. Ponadto jak wynika z akt sprawy, rozstrzygnięcia w sprawie złożonych zarzutów z dnia 22.03.2016r. dokonał Dyrektor Izby Celnej w K., który postanowieniem z dnia [...]., znak: [...]odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniesionych zarzutów z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia.

2. Skarga do Sądu

2.1. Na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K..

2.2. W skardze zarzuciła organowi nieprawidłowe zastosowanie przepisu art. 54 § 1 u.p.e.a w świetle realiów przedmiotowej sprawy poprzez oddalenie skargi wniesionej przez pełnomocnika spółki z powodu uznania, iż w zaskarżonej czynności nie zaistniała żadna wadliwość, pomimo bezskuteczności tych przepisów ustawy o grach hazardowych, których stwierdzone "naruszenie" stało się przyczyną nałożenia kar pieniężnych z art. 89 u.g.h., a tym samym; że możliwym jest egzekwowanie kary w sytuacji prawnej, gdy egzekucji takiej sprzeciwia się bezwzględna nieskuteczność mającego być wyegzekwowanym obowiązku. Ponadto zarzuciła naruszenie art. 35 1 w związku z art. 33 1 pkt 1-7, 9 i 10 u.p.e.a. Mając na uwadze powyższe zarzuty wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej, a także zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych.

2.3.W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył, co następuje:

3.1. Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U.2016.1066) i art. 134 § 1 ustawy

z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(j.t. Dz.U.2016.718), określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany, co do zasady, zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpatrując sprawę w wyżej zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Stan faktyczny ustalony przez organy obu instancji znajduje potwierdzenie

w zebranym materiale dowodowym. Ustalenia te Sąd w całości podziela, uznając je za niewadliwe.

3.2. Przepis art. 1a pkt 2 u.p.e.a. wskazuje, jak rozumieć pojęcie "czynności egzekucyjnych". W świetle tego unormowania są to wszelkie działania podejmowane przez organ egzekucyjny i egzekutora, zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Owe działania, jak podkreśla się w doktrynie, to czynności faktyczne (a nie akty prawne). W skardze na czynności egzekucyjne można podnieść, co podnoszono konsekwentnie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, okoliczności, które nie są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia (por. wyrok NSA z 14 czerwca 1996 r. sygn. akt SA/Kr 206/96, LEX 29274). Skarga na czynności egzekucyjne, zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a., służy kontroli prawidłowości stosowania w tym postępowaniu czynności egzekucyjnych, które zmierzają do bezpośredniego wyegzekwowania należności. Skoro czynnościami takimi stosownie do art. 1a pkt 2 u.p.e.a. są wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego, to ocenie w ramach skargi na czynność egzekucyjną podlegają działania organu egzekucyjnego, który na zlecenie wierzyciela ma obowiązek egzekwować należność wskazaną przez niego w tytule wykonawczym. W ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności. Nie jest zatem możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego. W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegają zatem tylko zastrzeżenia odnoszące się do czynności egzekucyjnych dokonanych przez organ egzekucyjny (por. wyroki WSA w Warszawie z: 6 listopada 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 1433/07, 3 grudnia 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 1580/07, dostępne na orzeczenia.nsa.gov.pl). Stosownie do art. 7 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie. Natomiast w świetle art. 1a pkt 12a u.p.e.a. środkiem egzekucyjnym w postępowaniu egzekucyjnym, dotyczącym należności pieniężnych, jest egzekucja z ruchomości ( zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 czerwca 2016 r. III SA/Wa 885/15 )

3.3. Sąd, odnosząc powyższe rozważania do rozpoznawanej sprawy zauważa, iż w treści wniesionej skargi na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego, w postaci zajęcia automatów do gier , podniesiono okoliczności związane z brakiem podstaw do prowadzeniem egzekucji administracyjnej wobec skarżącej, wskazując na bezprawny sposób nałożenia kary na spółkę która obecnie jest egzekwowana, nie odnoszące się natomiast do prawidłowości sposobu i formy dokonania zakwestionowanej czynności egzekucyjnej. Sąd podziela stanowisko organu wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, że wskazywane przez skarżącą okoliczności nie mogą być podstawą wniesienia skargi, o której mowa w art. 54 u.p.e.a., gdyż nie dotyczą one sposobu i formy dokonania czynności egzekucyjnej.

Organ zasadnie wskazał, że z akt sprawy wynika, iż zgodnie z art. 7 u.p.e.a. został zastosowany jeden ze środków egzekucyjnych przewidzianych w art. la pkt 12 lit. a powołanej ustawy, tj. egzekucja z ruchomości. Tryb dokonywania zaskarżonej czynności egzekucyjnej, jaką w tym przypadku jest zajęcie ruchomości został unormowany w art. 97 u.p.e.a. stanowiąc, że do egzekucji z ruchomości zobowiązanego poborca skarbowy przystępuje przez ich zajęcie. Zgodnie z art. 98 u.p.e.a. zajęcie ruchomości następuje przez wpisanie jej do protokołu zajęcia i podpisanie protokołu przez poborcę skarbowego. Protokół podpisują także zobowiązany lub świadkowie. Zobowiązanemu doręcza się odpis protokołu zajęcia, a także odpis tytułu wykonawczego, jeżeli uprzednio nie został on zobowiązanemu doręczony. Wykonując dyspozycje zawarte w w/w art. 97 organ egzekucyjny dokonał zajęcia ruchomości w postaci 2 automatów do gier hazardowych. Brak jest jakichkolwiek uchybień w zakresie tej czynności. W przedmiotowej sprawie nie dopatrzono się uchybień formalnych w dokonanych czynnościach – skarżąca na żadne takie uchybienie nie wskazuje . Druk protokołu zajęcia i odbioru ruchomości spełnia wymogi określone w art. 67 § 1 - § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i odpowiada wzorowi ustalonemu dla tego rodzaju druków w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 16 maja 2014r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2014r, poz. 655).

Równocześnie, zasadnie organ podniósł, że postępowanie rekwizycyjne ma na celu wykonanie woli wierzyciela wyrażonej w dokumencie urzędowym jakim jest tytuł wykonawczy. W postępowaniu egzekucyjnym brak jest podstaw prawnych do kwestionowania prawidłowości zastosowania przepisów prawa w zakresie wymiaru zobowiązania określonego w odrębnym postępowaniu (w przedmiotowej sprawie nałożenia kary pieniężnej). Podstawę nałożonego na zobowiązanego obowiązku (kara pieniężna) stanowiła ostateczna decyzja administracyjna. Badanie prawidłowości decyzji stanowiącej podstawę prawną obowiązku podlegającego egzekucji pod względem merytorycznym na obecnym etapie postępowania nie jest możliwe i to zarówno przez organ odwoławczy jak i przez organ egzekucyjny.

3.4. Sąd, biorąc powyższe pod uwagę, uznając zarzuty podniesione w skardze za niezasadne, jak również nie stwierdzając innych naruszeń prawa, skargę jako nieuzasadnioną oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.