Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 384/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2009-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 131 par. 1, art. 132 par. 1 i 3,
journal: Dz.U. 1997 nr 89 poz 555
law: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.
article: art. 132, art. 134a, art. 135j ust. 3 pkt 5, art. 135p ust. 1,
journal: Dz.U. 1990 nr 30 poz 179
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
Teza: 1.	Ustawodawca w art. 135p ust. 1 ustawy z dnia 06 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j. Dz. U. 43/07/277 ze zm. - dalej ustawa o Policji) - w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy - nakazał stosowanie do postępowania dyscyplinarnego jedynie odpowiednio przepisy kpk, i to dotyczące wezwań, terminów, doręczeń i świadków - i to w zakresie nieuregulowanym w ustawie o Policji (art. 135p ust. 1 zd. 1 in princ. ustawy o Policji). Ani z ustawy o Policji, ani z rozporządzenia z dnia 18 listopada 2003 r. Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie szczegółowego trybu wykonywania czynności związanych z postępowaniem dyscyplinarnym w stosunku do policjantów (Dz. U. 198/03/1933 - dalej rozporządzenie MSWiA), ani w szczególności z kpk nie wynika zasada, że obrońcy należało doręczać przez pocztę zawiadomienie o terminie końcowego zapoznania się z aktami postępowania.

2.	Doręczenie w trybie art. 132 §3 kpk są drugą (obok wskazanej w §1) formą doręczenia bezpośredniego i stanowi odpowiedź na postęp techniczny i przyspieszenie obrotu prawnego.

3.	Zawiadomienie o terminie końcowego zapoznania się z aktami nie było orzeczeniem ani zarządzeniem w rozumieniu art. 128 §1 kpk. Na doręczenie faxem zezwala wprost §2 ust. 1 rozporządzenia MSWiA. Obrońca pracujący w kancelarii adwokackiej, który wskazał numer faxu, nie mógł oczekiwać, że organy w postępowaniu dyscyplinarnym nie skorzystają z formy doręczenia bezpośredniego, przewidzianej w art. 135p ust. 1 ustawy o Policji w związku z art. 132 §3 kpk.

TEZY

1.	Ustawodawca w art. 135p ust. 1 ustawy z dnia 06 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j. Dz. U. 43/07/277 ze zm. - dalej ustawa o Policji) - w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy - nakazał stosowanie do postępowania dyscyplinarnego jedynie odpowiednio przepisy kpk, i to dotyczące wezwań, terminów, doręczeń i świadków - i to w zakresie nieuregulowanym w ustawie o Policji (art. 135p ust. 1 zd. 1 in princ. ustawy o Policji). Ani z ustawy o Policji, ani z rozporządzenia z dnia 18 listopada 2003 r. Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie szczegółowego trybu wykonywania czynności związanych z postępowaniem dyscyplinarnym w stosunku do policjantów (Dz. U. 198/03/1933 - dalej rozporządzenie MSWiA), ani w szczególności z kpk nie wynika zasada, że obrońcy należało doręczać przez pocztę zawiadomienie o terminie końcowego zapoznania się z aktami postępowania.

2.	Doręczenie w trybie art. 132 §3 kpk są drugą (obok wskazanej w §1) formą doręczenia bezpośredniego i stanowi odpowiedź na postęp techniczny i przyspieszenie obrotu prawnego.

3.	Zawiadomienie o terminie końcowego zapoznania się z aktami nie było orzeczeniem ani zarządzeniem w rozumieniu art. 128 §1 kpk. Na doręczenie faxem zezwala wprost §2 ust. 1 rozporządzenia MSWiA. Obrońca pracujący w kancelarii adwokackiej, który wskazał numer faxu, nie mógł oczekiwać, że organy w postępowaniu dyscyplinarnym nie skorzystają z formy doręczenia bezpośredniego, przewidzianej w art. 135p ust. 1 ustawy o Policji w związku z art. 132 §3 kpk.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Bożena Popowska Sędziowie WSA Maciej Dybowski (spr.) WSA Izabela Kucznerowicz Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 15 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi M. S. na orzeczenie Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Poznaniu z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ukarania karą nagany oddala skargę /-/I.Kucznerowicz /-/B.Popowska /-/M.Dybowski


UZASADNIENIE

Orzeczeniem z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] Komendant Miejski Policji w [...] (dalej Komendant Miejski), na podstawie art. 135j ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 06 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. 43/07/277 ze zm.- dalej ustawa o Policji) stwierdził winę [...] M. S. w zakresie zarzucanego naruszenia dyscypliny służbowej i wymierzył karę nagany. Policjant został obwiniony, że: I. w dniu [...] r. wprowadził w błąd [...] M. B. nie informując go o statusie osoby, którą przyprowadził i pozostawił w jego pokoju, co spowodowało, że zatrzymana J. W. samowolnie oddaliła się z Komisariatu Policji [...] przed zakończeniem z nią czynności procesowych, tj o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 4 ustawy o Policji w związku z § 43 pkt 2 Rozkazu nr 2/95 Komendanta Głównego Policji z dnia 3 kwietnia 1995 roku w sprawie wykonywania przez policjantów służby konwojowej (dalej jako Rozkaz); II. wprowadził w błąd [...] A. G., Dyżurnego Komisariatu Policji [...], nie informując go o wydarzeniu nadzwyczajnym polegającym na ucieczce zatrzymanej, czym uniemożliwił podjęcie przedsięwzięć przewidzianych w tego rodzaju sytuacjach oraz niezwłocznego zawiadomienia Dyżurnego KWP w Poznaniu, tj o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 4 ustawy o Policji w związku z § 91 Rozkazu; III. wiedząc o ucieczce zatrzymanej zaniechał ciążącego na nim obowiązku zorganizowania pościgu za zatrzymaną, niezwłocznego poinformowania dyżurnego Komisariatu Policji [...] o wydarzeniu nadzwyczajnym, sporządzenia raportu z przebiegu wydarzenia i przekazania go bezpośredniemu przełożonemu, tj o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji w związku z § 89 pkt 2 i § 90 pkt 1 i 2 Rozkazu (k. 129-131 akt dyscyplinarnych).

Po rozpoznaniu odwołania, wniesionego przez Obrońcę Obwinionego, Wielkopolski Komendant Wojewódzki Policji w Poznaniu (dalej Komendant Wojewódzki) orzeczeniem z dnia [...] r. nr [...], na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 3 ustawy o Policji uchylił zaskarżone orzeczenie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Uzasadniając wskazano, że organ I instancji nie wykazał, na czym polegało spowodowanie szkody służbie, policjantowi lub innej osobie. Wydane w toku postępowania postanowienie o odmowie wyłączenia rzecznika dyscyplinarnego, zawierało błędne pouczenie w kwestii zażalenia, przy czym orzeczenie organu I instancji wydano w okresie, kiedy Obwiniony mógł złożyć zażalenie. Z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia nie wynika, aby wymierzona kara dyscyplinarna uwzględniała elementy wymienione w art. 134h ust. 1 ustawy o Policji (k. 160- 163 akt dyscyplinarnych).

Ponownie rozpoznając sprawę, orzeczeniem z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] (dalej orzeczenie z dnia [...] r.), Komendant Miejski Policji w [...], działając na podstawie art. 135j ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji, stwierdził winę [...] M. S. w zakresie zarzuconego naruszenia dyscypliny służbowej i wymierzył karę nagany. Policjant został obwiniony o to, że w dniu [...] r.:

I. wprowadził w błąd [...] M. B. nie informując go o statusie osoby, którą przyprowadził i pozostawił w jego pokoju, co spowodowało, że zatrzymana samowolnie oddaliła się z Komisariatu Policji [...] przed zakończeniem z Nią czynności procesowych, tj o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 4 ustawy o Policji w związku z § 43 pkt 2 Rozkazu;

II. wprowadził w błąd Dyżurnego Komisariatu Policji [...], nie informując go o wydarzeniu nadzwyczajnym polegającym na ucieczce Zatrzymanej, czym uniemożliwił podjęcie przedsięwzięć przewidzianych w tego rodzaju sytuacjach oraz niezwłocznego zawiadomienia Dyżurnego KWP w Poznaniu, tj o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 4 ustawy o Policji w związku z § 91 Rozkazu;

III. wiedząc o ucieczce Zatrzymanej, zaniechał ciążącego na nim obowiązku zorganizowania pościgu za zatrzymaną, niezwłocznego poinformowania dyżurnego Komisariatu Policji [...] o wydarzeniu nadzwyczajnym, sporządzenia raportu z przebiegu wydarzenia i przekazania go bezpośredniemu przełożonemu, tj o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji w związku z § 89 pkt 2 i § 90 pkt 1 i 2 Rozkazu.

W uzasadnieniu wskazano, że przeprowadzone postępowanie dyscyplinarne potwierdziło zarzucane Funkcjonariuszowi naruszenie dyscypliny służbowej, które wynika z przepisów Rozkazu, z którym Obwiniony został zapoznany. Z zebranych w toku przeprowadzonego postępowania dyscyplinarnego materiałów wynika, że w dniu [...] r. została zatrzymana J. W. , jako sprawca kradzieży w sklepie [...] w [...]. Obwiniony został przez przełożonego [...] J. O. wyznaczony do wykonania czynności procesowych wobec Zatrzymanej. M. S. sporządził postanowienie o przedstawieniu zarzutów, które ogłosił Podejrzanej, co potwierdziła podpisem. Doręczył Podejrzanej druk pouczenia osoby podejrzanej o jej uprawnieniach i obowiązkach, który podpisała, oraz przystąpił do przesłuchania. W trakcie przesłuchania Podejrzana oświadczyła, że wyraża zgodę na dobrowolne poddanie się karze w wymiarze określonym przez Prokuratora nadzorującego przedmiotowe postępowanie. Wobec tego Obwiniony przerwał przesłuchanie w pokoju nr [...] i udał się, wraz z Podejrzaną, do pokoju nr [...], zajmowanego przez [...] M. B. i pozostawił tam Podejrzaną, nie informując M. B. o statusie osoby, którą pozostawił w jego pokoju. Świadkiem tego był [...] J. J., który potwierdził zeznania M. B. Następnie Obwiniony udał się do innego pokoju i telefonicznie uzgodnił z Prokuratorem wymiar kary dla Podejrzanej. Gdy wrócił do pokoju nr [...], w którym zostawił Podejrzaną, nie zastał jej. Poinformował o tym kierownika Referatu II, który nie wiedząc, że Podejrzana oddaliła się przed zakończeniem z nią czynności procesowych, polecił poszukać Jej na terenie Komisariatu. Gdy Obwiniony oświadczył, że Podejrzanej nie ma na terenie Komisariatu, kierownik polecił zdać całość materiałów dyżurnemu. Obwiniony dokończył protokół, wpisując do protokołu uzgodniony z Prokuratorem wymiar kary i wydrukował go, po czym poinformował dyżurnego [...] A. G., że Zatrzymana została zwolniona po przedstawieniu zarzutów. Dyżurny, wobec oświadczenia Obwinionego, dokonał wpisu o zwolnieniu zatrzymanej w Książce Kontroli Osób Zatrzymanych oraz polecił przynieść całość materiałów, gdyż nie zapoznawał się z nimi komendant Komisariatu. Następnego dnia zastępca komendanta, zapoznając się z dokumentacją, ujawnił fakt samouwolnienia się zatrzymanej, na który to fakt wskazywała notatka Obwinionego i brak podpisu Podejrzanej pod protokołem przesłuchania.

Obwiniony nie przyznał się do zarzucanych mu czynów. Wyjaśnił, że Podejrzana, po zakończeniu czynności z jej udziałem, została oddana pod dozór M. B. z uwagi, że - jak wcześniej oświadczała- leczyła się psychiatrycznie. W związku z tym Obwiniony uważał, że nie powinna samodzielnie pozostawać na terenie Komisariatu. Z powodu schorzenia psychicznego wydawała się nieobliczalna i mogła zagrażać sobie samej lub osobom postronnym. Fakt oddania Podejrzanej pod dozór wynikał tylko z tych okoliczności, jako że wcześniej zwolnił Podejrzaną. Przesłuchanie Podejrzanej odbyło się z wykorzystaniem komputera i protokołu w wersji elektronicznej, ponieważ Obwiniony nie miał do dyspozycji druku. Po zakończeniu czynności, kiedy Podejrzana pytała się czy to już wszystko, Obwiniony wyjaśnił, że czynności są wykonane, Podejrzana jest już wolna i poprosił, by zaczekała, aż wydrukuje protokół przesłuchania, by złożyć podpisy. Ponieważ Podejrzana pytała, jaką konkretnie karę wyznaczy Jej Prokurator, Obwiniony powiedział, że za chwilę, telefonicznie ustali z Prokuratorem wymiar kary. W związku z tym przeprowadził Podejrzaną do sąsiedniego pokoju, poprosił Podejrzaną, aby usiadła, co też uczyniła i powiedział M. B. , aby przypilnował Panią, żeby miał nad Nią dozór, lub użył określenia o podobnym kontekście - gdyż idzie obok zatelefonować do Prokuratora i ustalić wymiar kary dla Podejrzanej. Następnie wrócił po pokoju, w którym zostawił Podejrzaną, zapytał gdzie Podejrzana jest i usłyszał od M. B., że nie wiadomo. Obwiniony wrócił się do pokoju Kierownika, powiedział, że Podejrzana wyszła gdzieś z pokoju, w którym przebywała a Obwiniony nie wie, co się z Podejrzaną stało. Kierownik poprosił o obejście korytarza, ale Obwiniony nie znalazł Zatrzymanej. Obwiniony wyjaśnił, że powiedział następnie Kierownikowi, że wszystkie czynności z Podejrzaną zostały wykonane, tylko nie podpisała Ona papierowej wersji protokołu, której Obwiniony nie zdążył wydrukować. Kierownik przyjął do wiadomości tę informację i powiedział, by Obwiniony materiały oddał dyżurnemu, ponieważ sprawa nie jest jeszcze wpisana do książki dyżurnego. Kierownik doprowadzając z dyżurnym Zatrzymaną do pokoju Obwinionego, wydał Obwinionemu dyspozycje o treści: przedstawić zarzut, przesłuchać Podejrzaną i zwolnić do domu. Według Obwinionego okoliczność, że Podejrzana nie podpisała się pod papierową wersją protokołu swego przesłuchania jest bez wpływu na to, że przesłuchanie to się odbyło, zostało zakończone. Podejrzana miała być zaznajomiona z jego treścią. Bezprzedmiotowa jest treść zarzutu, że Zatrzymana samowolnie oddaliła się z Komisariatu, gdyż nie była już zatrzymana, pozbawiona wolności, a dozorowanie Zatrzymanej wynikało z chęci zapewnienia bezpieczeństwa Jej i osób postronnych. Według Obwinionego, przyczyna zatrzymania miała ustać w momencie zakończenia przesłuchania, gdy Obwiniony oświadczył Podejrzanej, że jest wolna. Organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 248 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. 89/97/555 ze zm.- dalej kpk), zatrzymanego należy natychmiast zwolnić, gdy ustanie przyczyna zatrzymania, a także jeżeli w ciągu 48 godzin od chwili zatrzymania przez uprawniony organ nie zostanie on przekazany do dyspozycji sądu wraz z wnioskiem o zastosowanie tymczasowego aresztowania; należy go także zwolnić na polecenie sądu lub prokuratora. Zgodnie z tym przepisem, ustaniem przyczyny zatrzymania jest brak przesłanek, które były przyczyną zatrzymania, a mianowicie ustalenie, że osoba zatrzymana nie jest sprawcą zarzucanego czynu. Wobec powyższego, w opisywanym przypadku Podejrzana mogła zostać zwolniona przez Obwinionego tylko po zakończeniu z nią czynności procesowych, wymaganych przepisami prawa. Art. 143 § 1 pkt 2 kpk określa, że przesłuchanie podejrzanego wymaga spisania protokołu, natomiast art. 150 § 2 kpk wskazuje, że protokół podpisują osoby biorące udział w czynności. W powyższym przypadku Obwiniony nie doprowadził do podpisania protokołu przesłuchania Podejrzanej, a tym samym nie zostały zakończone z Nią czynności procesowe.

Odnosząc się zarzutu wprowadzenia w błąd [...] M. B. co do statusu osoby doprowadzonej, to mimo wyjaśnień Obwinionego, a także wyniku konfrontacji, o winie Obwinionego decydują również zeznania [...] J. J. Obaj wymienieni policjanci zeznali, iż sposób pozostawienia Zatrzymanej w ich pokoju nie wskazywał na obowiązek zapewnienia Jej dozoru. Niezaprzeczalnym faktem jest, iż Zatrzymaną oddano, na czas wykonywania czynności procesowych, pod dozór Obwinionego. Samowolne opuszczenie terenu Komisariatu spowodowało wystąpienie szkody dla służby w postaci wydarzenia nadzwyczajnego, na które nie zareagowano. O tym, że doszło do samowolnego, a więc bez zgody, opuszczenia budynku Komisariatu przez Podejrzaną, Obwiniony osobiście poinformował w notatce urzędowej z dnia [...] r. Zarzut wprowadzenia w błąd dyżurnego Komisariatu Policji [...], przez co spowodował szkodę w służbie, ponieważ nie zostały podjęte czynności w związku z wydarzeniem nadzwyczajnym. Trzeci zarzut wynika z bezpośrednio z obowiązku, który na Obwinionym spoczywał w związku z Jego wiedzą o samouwolnieniu się Zatrzymanej. Przepis § 90 Rozkazu nakłada obowiązek niezwłocznego informowania o wydarzeniu dyżurnego jednostki Policji, na terenie której wydarzenie nastąpiło. Nie poinformowanie dyżurnego KP [...], uniemożliwiło powiadomienie dyżurnego KMP w [...], który zgodnie z § 91 Rozkazu zawiadamia dyżurnego KWP w Poznaniu.

Zebrany w toku postępowania dyscyplinarnego materiał dowodowy w postaci protokołów przesłuchań w charakterze świadka: [...] A. G., [...] M. B., [...] J. J., [...] J. O., [...] A. S., [...] F. R., [...] Z. J. i [...] G. B. w pełni potwierdził popełnienie przewinienia dyscyplinarnego przez Obwinionego, który w sposób umyślny próbował zataić ucieczkę osoby powierzonej na czas wykonywania czynności procesowych. Tym samym, zgodnie z art. 132a ust. 1 ustawy o Policji, Obwiniony dopuścił się przewinienia dyscyplinarnego z winy umyślnej. Organ I instancji wskazał, że wymierzając najłagodniejszą karę dyscyplinarną wzięto pod uwagę ustalony stan faktyczny, dotychczasową niekaralność Obwinionego i pozytywną opinię, i przekonanie, że Obwiniony będzie przestrzegał dyscypliny służbowej oraz zasad etyki zawodowej (k. 179- 181 akt dyscyplinarnych).

W odwołaniu od orzeczenia z dnia [...] maja 2008 r. Obrońca Obwinionego wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i uniewinnienie Obwinionego od zarzucanych przewinień dyscyplinarnych lub przekazania sprawy po ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu napisał, że istotą postępowania dyscyplinarnego winno być ustalenie, czy policjant, popełniając przewinienie, miał obiektywne możliwości przewidywania skutków swego działania, przy czym to organ orzekający musi wykazać, czy skutki te "powinien" z uwagi na warunki psychofizyczne "przewidzieć", czy tylko "mógł przewidzieć". W toku postępowania dyscyplinarnego w żaden sposób nie zostało jednak wykazane, że Obwiniony dopuścił się zarzucanych mu w punkcie I i II czynów, działając nie tylko z zamiarem bezpośrednim, ale również z jakąkolwiek postacią zamiaru. Nie można zatem w owej sprawie uznać Go za winnego popełnienia przewinienia dyscyplinarnego opisanego w punkcie I i II postanowienia o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego, bowiem nie można mu przypisać winy umyślnej, której istnienie jest niezbędne dla przyjęcia kwalifikacji prawnej wprowadzenia w błąd przełożonego lub innego policjanta, jeżeli spowodowało to lub mogło spowodować szkodę służbie, policjantowi lub innej osobie (art. 132 ust. 3 pkt 4 ustawy o Policji). Element woli Obwinionego jest niezbędnym składnikiem czynu, odnośnie popełnienia którego przypisana została mu wina i jest zarazem najważniejszą jej przesłanką, warunkującą możliwość ukarania Obwinionego. Treść zeznań świadków, która stanowiła de facto podstawę rozstrzygnięcia, nie wskazuje w żaden sposób na celowe i zamierzone działanie Obwinionego ukierunkowane na wprowadzenie w błąd, co w konsekwencji winno skutkować uniewinnieniem Obwinionego od czynów zarzucanych w punktach I i II. Odnośnie zarzutu opisanego w punkcie III, Obrońca wskazał, że przypisanie Obwinionemu odpowiedzialności w zakresie czynu polegającego na zaniechaniu, uwarunkowane jest istnieniem po stronie Obwinionego szczególnego, prawnego obowiązku zapobieżenia skutkowi. Obrońca za skutek uznaje oddalenie się Podejrzanej z Komisariatu, a tym samym nie doprowadzenie do zakończenia wykonywanych z nią czynności procesowych, polegające na nie podpisaniu protokołu zawierającego przebieg przesłuchania Podejrzanej po przedstawieniu Jej zarzutów, co czyniło tę czynność procesową wadliwą. Obrońca podniósł, że wskazany powyżej skutek uległ całkowitej konwalidacji w wyniku dobrowolnego powrotu Podejrzanej do Komisariatu w terminie późniejszym i złożenia podpisu na przedmiotowym protokole przesłuchania w trybie art. 151 § 2 kpk. Za rażące naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na jego wynik, Pełnomocnik uznał niedoręczenie ustanowionemu w sprawie obrońcy zawiadomienia o terminie końcowego zapoznania z aktami postępowania, co uniemożliwiło zainteresowanym wzięcie udziału w czynności i dokonanie innych działań procesowych, które mogłyby prowadzić do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności owej sprawy, a tym samym mieć realny wpływ na wynik niniejszego postępowania (k. 185- 196 akt dyscyplinarnych).

Orzeczeniem z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] (dalej orzeczenie z dnia [...] czerwca 2008 r.) Wielkopolski Wojewódzki Komendant Policji w Poznaniu, działając na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy o Policji (przywołując "Dz.U. z 2007 r. nr 7 poz. 58 z póżn. zm.), utrzymał w mocy orzeczenie z dnia [...] maja 2008 r. Wskazano w uzasadnieniu, że przedstawiony przez organ I instancji przebieg zdarzeń potwierdzili przesłuchani w sprawie świadkowie. Organ II instancji stwierdził, że zgodnie z art. 132a ust. 1 i 2 ustawy o Policji, przewinienie dyscyplinarne można popełnić zarówno z winy umyślnej jak i nieumyślnej. Przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach mimo, że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć. Według uregulowań zawartych w ustawie o Policji, przewinienie dyscyplinarne może być zawinione w sposób nieumyślny. Wbrew twierdzeniom zawartym w odwołaniu, oddalenie się Podejrzanej z Komisariatu nie uległo konwalidacji na skutek złożenia podpisu przez Podejrzaną w terminie późniejszym. W dniu [...] kwietnia 2008 r. rzecznik dyscyplinarny, kierując się przepisem art. 135i ust. 1 ustawy o Policji, wysłał pismo informujące Obwinionego i Obrońcę o wyznaczeniu, na dzień [...] kwietnia 2008 r. godz. 10.00 terminu końcowego zapoznania z aktami postępowania. Pismo to, zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 listopada 2003 r. w sprawie szczegółowego trybu wykonywania czynności związanych z postępowaniem dyscyplinarnym w stosunku do policjantów (Dz. U. 198/03/1933- dalej rozporządzenie MSWiA), przesłano faksem zarówno do Obwinionego jak i do jego Obrońcy. Obwiniony odbiór pisma potwierdził własnoręcznym podpisem w dniu [...] kwietnia 2008 r. Taki sposób doręczania jest dopuszczony w art. 132 § 3 kpk (k. 206- 209 akt dyscyplinarnych).

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Pełnomocnik Skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i orzeczenia je poprzedzającego w całości, zasądzenie od organu administracji na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych oraz o zwolnienie Skarżącego z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w postaci wpisu od skargi. W uzasadnieniu powtórzył argumenty zawarte w odwołaniu dodając, że zasadą jest doręczanie wszelkich pism i zawiadomień za pośrednictwem poczty, a w sposób inny, jedynie w sytuacjach wyjątkowych, nie cierpiących zwłoki. Uzasadnienie każdego orzeczenia dyscyplinarnego musi wskazywać konkretne źródła dowodowe, na których oparto ustalenia poszczególnych faktów. Obowiązkiem organu jest przytoczenie w ramach uzasadnienia faktycznego wszystkich faktów, które uznał za udowodnione bądź za nieudowodnione. W ocenie Skarżącego organy administracji nie spełniły tych powinności (k. 2- 14 akt sądowych).

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumenty zawarte w zaskarżonym orzeczeniu (k. 22- 26 akt sądowych).

Postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2008 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu umorzył postępowanie w zakresie prawa pomocy wskazując, że nie mają obowiązku uiszczać kosztów sądowych strony skarżące działanie lub bezczynność organu w sprawach ze stosunku pracy i stosunków służbowych (k. 29 akt sądowych).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się bezzasadną.

Zgodnie z art. 3 § 1 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153/02/1270 ze zm.- dalej ppsa) sądowa kontrola decyzji administracyjnej polega wyłącznie na ocenie jej legalności, tj. zgodności z przepisami prawa materialnego i procedury administracyjnej w danym postępowaniu. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeśli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ppsa).

Zagadnienie odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów reguluje rozdział 10 ustawy o Policji (art. 132-144a). W myśl art. 132 ust. 1 ustawy o Policji, policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów (art. 132 ust. 2). Art. 132 ust. 3 wylicza przykładowo, że naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności: odmowa wykonania albo niewykonania rozkazu lub polecenia przełożonego, zaniechanie czynności służbowych albo wykonanie jej w sposób nieprawidłowy, niedopełnienie obowiązków służbowych albo przekroczenia uprawnień określonych w przepisach prawa. Rodzaje kar określa przepis art. 134, a tryb odwołania od orzeczenia dyscyplinarnego reguluje art. 135k ustawy o Policji.

Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego specyfika statusu pracowniczego kategorii umundurowanych funkcjonariuszy służb publicznych (będąca kilkakrotnie przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego - np. w uzasadnieniach wyroków z: 23.9.1997 r.- K 25/96 OTK 3-4/97/36; 27.1.2003 r.- SK 27/02 OTK-A 1/03/2; 2.9.2008 r.- K 35/06- OTK-A 7/08/120) powoduje, że kandydat do publicznej służby mundurowej od momentu powołania poddać się musi regułom pełnienia służby, nacechowanej istnieniem specjalnych uprawnień, ale też szczególnych obowiązków. Przykładowo, wśród szczególnych warunków uzasadniających korzystniejsze zasady nabywania przez funkcjonariuszy służb mundurowych uprawnień emerytalno-rentowych oraz ustalania ich rozmiaru wymienić można m.in.: pełną dyspozycyjność i zależność od władzy służbowej, wykonywanie zadań w nielimitowanym czasie pracy i trudnych warunkach, związanych nierzadko z bezpośrednim narażeniem życia i zdrowia (np. w czasie udziału w obronie kraju lub ochronie bezpieczeństwa obywateli), wysoką sprawność fizyczną i psychiczną wymaganą w całym okresie jej pełnienia, niewielkie możliwości wykonywania dodatkowej pracy i posiadania innych źródeł utrzymania, ograniczone prawo udziału w życiu politycznym i zrzeszania się. Wskazaną specyfikę pracy w służbach mundurowych Trybunał Konstytucyjny uznał za przesłankę uzasadniającą dopuszczalność wprowadzania z jednej strony wyższych wymagań personalnych, kwalifikacyjnych czy charakterologicznych wobec kandydatów do służby, z drugiej zaś - odmiennego i bardziej rygorystycznego niż w wypadku pozostałych profesji, ukształtowania zasad utraty statusu pracowniczego. Wymagania stawiane policjantowi- z uwagi na charakter jego służby ( na co słusznie zwrócił uwagę Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z 8.X.2002- K 36/00- OTK-A 5/02/63 cz. III pkt 4 uzasadnienia)- są znacznie wyższe niż obywatela nie służącego w Policji. Szczególna rola społeczna tej grupy zawodowej i jej zhierarchizowana struktura wymaga dla jej skutecznego i prawidłowego działania przestrzegania innych poza normami prawa karnego i prawa o wykroczeniach, przepisów i zasad. Objęcie policjantów odpowiedzialnością dyscyplinarną uzasadnia społeczna rola tej formacji, charakter powierzonych zadań i kompetencji oraz związane z działalnością policji publiczne zaufanie. Służyć ma również przeciwdziałaniu takim zachowaniom, które mogłyby pozbawić ją wiarogodności w oczach opinii publicznej zwłaszcza, że wiele uprawnień przyznanych policji pozwala na ingerowanie w sferę obywatelskich wolności i praw. Owe uwagi Trybunału Konstytucyjnego, zaprezentowane na tle badania konstytucyjności regulacji postępowania dyscyplinarnego, zachowują aktualność przy rozważaniach dotyczących możliwości nałożenia na policjanta kary dyscyplinarnej- w tym na podstawie art. 134 pkt 1 ustawy o Policji.

Trafnie pełnomocnik Skarżącego podnosi, że postępowanie dyscyplinarne wobec funkcjonariusza policji ma charakter postępowania represyjnego. Jednakże nie wszystkie rozwiązania prawne, wypracowane na tle ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz.U. 88/97/553- dalej kk) i kpk, mają zastosowanie wprost, a nawet odpowiednio, do postępowania dyscyplinarnego. W szczególności należy zauważyć, że żaden z czynów, zarzucanych M. S., nie był przestępstwem, choć ustawodawca dopuścił, by policjant ponosił odpowiedzialność za przestępstwo zarówno w postępowaniu karnym, jak i dyscyplinarnym (art. 132 ust. 4 ustawy o Policji). Tym samym obszerne argumenty, podniesione w skardze, wskazujące na niewykazanie winy umyślnej Obwinionego w przedmiocie czynów zarzucanych Mu w punktach I, II i III postanowienia o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego, nie mogą być skuteczne. Nie doszło bowiem do naruszenia prawa materialnego w zakresie znamion strony podmiotowej któregokolwiek z przestępstw opisanych w kk bądź w innej ustawie karnej. W szczególności Obwinionemu nie zarzucono popełnienia czynu stanowiącego przewinienie dyscyplinarne, wypełniającego znamiona ustawowe przestępstwa z art.132 kk, art. 143 § 1, 2 bądź 3 kk, art. 227 kk, art. 272 kk, art. 286 § 1 bądź 3 kk (w: red. A. Zoll "Kodeks karny. Komentarz" Zakamycze 2006 t. II- P. Kardas s. 131 uw. 31-33; Z. Ćwiąkalski s. 206-207 uw. 19-21; A. Barczak- Oplustil s. 940-941 uw. 10-11; W. Wróbel s. 1348 uw. 15; t. III s. 299-308 uw. 84-108). Mimo zatem, że w orzecznictwie Sądów Administracyjnych ukształtował się pogląd, że nie ma powodów, by dla potrzeb postępowania dyscyplinarnego przeciwko funkcjonariuszom Policji stosować inne interpretacje winy nieumyślnej niż ta, która jest ustalona w prawie karnym (odpowiednio- wyrok WSA w Warszawie z 4.X.2006 r.- II SA/Wa 908/06, akceptowany przez W. Kotowskiego "Ustawa o Policji. Komentarz praktyczny" DW ABC 2008 s. 649 uw. 5), to organy obu instancji dla stwierdzenia winy M. S. w zakresie zarzucanego Mu naruszenia dyscypliny służbowej, nie musiały wykazać Obwinionemu winy umyślnej w zakresie naruszenia dyscypliny służbowej, które nie wypełniały jednocześnie znamion strony przedmiotowej czynu zabronionego ustawą karną.

W niniejszej sprawie zagadnieniem podstawowym do rozstrzygnięcia jest rozważenie, czy zebrany w postępowaniu dyscyplinarnym materiał dowodowy pozwalał organom Policji na stwierdzenie winy Skarżącego w zakresie zarzucanego naruszenia dyscypliny służbowej. W ocenie Sądu analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego daje podstawę do uznania zarzutów II i III, za w pełni udowodnione. Czyn objęty punktem II, został popełniony przez Obwinionego z winy umyślnej- w zamiarze bezpośrednim (art. 132a pkt 1 in princ. ustawy o Policji w zw. z § 91 Rozkazu), bowiem M. S. chciał popełnić czyn zabroniony w postaci wprowadzenia w błąd [...] Dyżurnego Komisariatu, tak by wywołać u A. G. błędne przeświadczenie, że J. W. została przez M. S. zwolniona i na podstawie tego zwolnienia opuściła Komisariat, gdy w rzeczywistości doszło do samouwolnienia się Zatrzymanej przed zakończeniem czynności procesowej przesłuchania Podejrzanej. M. S. , jako doświadczony policjant Sekcji Dochodzeniowo-Śledczej miał pełną świadomość, że mógł zwolnić Zatrzymaną dopiero po dopełnieniu z Jej udziałem czynności procesowych- po podpisaniu przez Podejrzaną protokołu przesłuchania (art. 143 § 1 pkt 2 w zw. z art. 150 § 2 kpk). Wyjaśnienie M. S. , że zwolnił Podejrzaną po uzgodnieniu z Nią, że ustali z Prokuratorem wysokość kary, której J. W. chciała się poddać, trafnie przez organy obu instancji ocenione zostały jako nie zasługujące na wiarę. Każdy przeciętnie doświadczony funkcjonariusz wie, że protokół nie podpisany przez przesłuchiwanego nie ma takiej mocy dowodowej, jak protokół spełniający wymogi ustawowe. Na taką świadomość M. S. wskazywało działanie zmierzające do powierzenia dozoru nad J. W. [...] M. B. Z wiarogodnych zeznań śwd. A. G. wynika, że ok. 14.50 M. S. poinformował Dyżurnego, że zwolnił Zatrzymaną po przedstawieniu Jej zarzutu; Obwiniony celowo zataił przed A. G., że uprzednio poszukiwał Zatrzymanej w Komisariacie i opuściła Ona Komisariat bez zgody M. S. Także czynu opisanego w punkcie III M. S. dopuścił się z winy umyślnej- w zamiarze bezpośrednim (art. 132a pkt 1 in princ. ustawy o Policji w zw. z § 89 pkt 2 i § 90 pkt 1 i 2 Rozkazu), by uniknąć nagłośnienia błędu, którego dopuścił się w dozorze wobec Zatrzymanej. M. S. zataił fakt samouwolnienia się J. W. przez wprowadzenie w błąd dyżurnego Komisariatu [...], że Zatrzymana została przezeń zwolniona - § 89 pkt 2 w zw. z § 90 Rozkazu. Zarzut zaniechania ciążącego na Skarżącym obowiązku pościgu, poinformowania dyżurnego Komisariatu o zdarzeniu nadzwyczajnym, sporządzenia raportu z przebiegu zdarzenia i przekazania go bezpośredniemu przełożonemu, Sąd uważa za trafny, a zastosowaną podstawę prawną - za właściwą.

Odnośnie zarzutu I - należy uznać opis czynu za częściowo błędny, w części dotyczącej wprowadzenia w błąd [...] M. B.. Błędny opis czynu objętego zarzutem I nie prowadzi jednak do wniosku, że owo uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa). Czynu tego M. S. nie dopuścił się bowiem z winy umyślnej (jak błędnie przyjęły organy obu instancji), bowiem nie było zamiarem Obwinionego wywołanie u [...] M. B. mylnego wyobrażenia o rzeczywistości - co do charakteru, w jakim M. S. pozostawił w pokoju 19 J. W. W rzeczywistości M. S., nie mając zamiaru popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, popełnił je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką mógł i powinien przewidzieć (art. 132a pkt 2 ustawy o Policji). Skoro bowiem zamiarem M. S. było zapewnienie krótkotrwałego (na czas, gdy udawał się do innego pomieszczenia celem zadzwonienia do Prokuratora) nadzoru innego funkcjonariusza nad zatrzymaną J. W. - o której Skarżący wiedział, że leczy się psychiatrycznie z uwagi na zaburzenia afektywne dwubiegunowe i wobec której w dniu [...] grudnia 2007 r.- przed powierzeniem Jej pod dozór Obwinionego- wykonano badanie lekarskie dla ustalenia, że może przebywać w Policyjnej Izbie Zatrzymań i wobec której Dyżurny [...], Kierownik Sekcji Dochodzeniowo- Śledczej [...], Prokurator [...] i [...] dokonali uzgodnień co do dalszego trybu postępowania przygotowawczego (k. 8v, 9, 20-21, 42, 44v akt dyscyplinarnych), obowiązkiem M. S. było wyraźne i jednoznaczne wskazanie M. B., że J. W. jest zatrzymaną w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa, a M. B. winien czuwać nad Jej bezpieczeństwem i winien zapobiec Jej samowolnemu oddaleniu się, do czasu powrotu M. S. do pokoju nr 19. W istocie M. S. co do czynu objętego zarzutem I naruszył dyscyplinę służbową nie w zakresie przewidzianym w art. 132 ust. 3 pkt 4 ustawy o Policji i nie w warunkach winy umyślnej, lecz wykonał czynność służbową powierzenia dozoru nad Zatrzymaną w sposób nieprawidłowy (art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji), w warunkach winy nieumyślnej- w postaci niedbalstwa (odpowiednio- I. Andrejew "Kodeks karny- krótki komentarz" PWN 1975 s. 15 uw. 16; A. Zoll- op. cit. t. I s. 137- 140 uw. 4-10; 148- 157 uw. 23- 34; A. Marek "Prawo karne" C.H. Beck 2007 s. 139 nb 195; S. Maj "Postępowanie dyscyplinarne w służbach mundurowych" LexisNexis 2008 s. 45). W istocie bowiem M. S., pragnąc zapobiec zdarzeniom z udziałem J. W., podjął działanie, by w okresie swej nieobecności w pokoju, zapewnić J. W. nadzór ze strony innego policjanta- M. B., nie zapobiegł jednak samowolnemu oddaleniu się Zatrzymanej przed zakończeniem z Jej udziałem czynności procesowej, nienależycie powierzając dozór nad J. W. M. B. choć powinien i mógł przewidzieć, że na skutek nieprawidłowego powierzenia J. W. temu policjantowi, nie zapobiegnie Jej samowolnemu oddaleniu się z pokoju nr 19, a następnie z Komisariatu. "Transfer elektronicznej części na papierową" nie był tylko czynnością techniczną, skoro nie doszło do odczytania protokołu przez Podejrzaną, ewentualnego zgłoszenia zarzutów co do treści protokołu a końcu do jego podpisania przez Podejrzaną (art. 150 § 2 kpk; k. 26v akt dyscyplinarnych). Nie doszło do sanowania braku podpisu w trybie art. 151 § 2 kpk, bowiem to nie Podejrzana stawiła się w Komisariacie z własnej woli w celu późniejszego podpisania protokołu, lecz została następnego dnia ([...] grudnia 2007 r.) zatrzymana podczas kolejnej kradzieży (k. 80-84 akt dyscyplinarnych).

Oceniając stan faktyczny przede wszystkim należy stwierdzić, że J. W., była w osobą zatrzymaną- podejrzaną o popełnienie przestępstwa. Zatem, już z tego tylko powodu winna być w pełni dozorowana. Poza sporem w sprawie jest, że to Skarżący został wyznaczony przez swego przełożonego do wykonania czynności procesowych wobec Zatrzymanej oraz, że Skarżący rozpoczął wykonywanie tych czynności, lecz ich w sposób przewidziany ustawą nie zakończył (k. 23-24v, 44v, 45-45v, 51-51v, 166v akt dyscyplinarnych). To Skarżącemu właściwi przełożeni wydali polecenie służbowe. Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni aprobuje pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2006 r. sygn. akt I OSK 1003/05 (Lex nr 209083), zgodnie z którym obowiązek wykonania polecenia służbowego jest obowiązkiem funkcjonariusza. W przywołanym orzeczeniu NSA wskazał, że jedną z cech właściwych dla stosunków służbowych jest określenie obowiązków służbowych, w tym dyspozycyjności funkcjonariusza służby publicznej i posłuszeństwa poleceniom służbowym oraz odpowiedzialności dyscyplinarnej. Granice związania funkcjonariusza Policji poleceniem służbowym reguluje art. 58 ust. 2-3 ustawy o Policji. Ustawa o Policji nakłada na funkcjonariusza Policji obowiązek należytego wykonania polecenia przełożonego, którym jest związany, z wyjątkiem polecenia, którego wykonanie łączyłoby się z popełnieniem przestępstwa. Sąd w pełni podziela zawarty w cytowanym wyroku pogląd, zgodnie z którym obowiązek wykonania polecenia służbowego jest obowiązkiem funkcjonariusza, zaś niewykonanie lub nieprawidłowe wykonanie jest podstawą do pociągnięcia do odpowiedzialności służbowej.

Skoro przełożony polecił Skarżącemu wykonać stosowne czynności służbowe, to Skarżący stał się odpowiedzialny za dozorowanie Zatrzymanej i miał bezwzględny obowiązek zachowania ciągłej czujności w celu uniemożliwienia popełnienia przez zatrzymaną samobójstwa, samouszkodzenia bądź podjęcia próby ucieczki. Zatem odpowiedzialność Skarżącego rozpoczęła się z chwilą otrzymania polecenia służbowego, winna trwać w trakcie wykonywania stosownych czynności a ustać najwcześniej z chwilą podpisania protokołu - art. 150 § 2 kpk. Dopiero podpisanie przez Zatrzymaną protokołu przesłuchania, upoważniało Obwinionego do zwolnienia Zatrzymanej (dopiero po podpisaniu protokołu przesłuchania przez Podejrzaną ustać winna przyczyna zatrzymania- art. 248 § 1 kpk) i wyraźnego zezwolenia, by J. W. opuściła Komisariat. Jeśli z jakichkolwiek powodów osoba, wobec której są wykonywane czynności służbowe nie może - nawet przez chwilę - przebywać w otoczeniu funkcjonariusza, to na wykonującym polecenie służbowe spoczywa obowiązek zapewnienia dozorowania tej osoby, przez innego funkcjonariusza, któremu ów dozór zostałby należycie powierzony. Wyłącznie na marginesie Sąd wskazuje na zeznania świadka A. G., że przy dyżurce jest pomieszczenie, gdzie policjant wykonujący czynności z osobą zatrzymaną może na chwilę osadzić tę osobę i spokojnie wykonać czynności (k. 44v akt dyscyplinarnych). Należyte wykonanie polecenia służbowego spoczywa przede wszystkim na funkcjonariuszu wskazanym przez wydającego polecenie. Niezapewnienie skutecznego dozorowania przez Skarżącego skutkowało istotnym zakłóceniem realizacji zadań przez jednostkę Policji, w której Skarżący pełnił służbę, niepodjęciem działań przewidzianych w razie wydarzenia nadzwyczajnego (§ 89 pkt 2, § 90 i 91 Rozkazu), niebezpieczeństwem nienależytego sporządzenia protokołu przesłuchania Podejrzanej dla potrzeb postępowania karnego, przyczyniło się do świadomości Podejrzanej, że w istocie jest bezkarna co skutkowało podjęciem przez Nią nowego przestępstwa dnia 12 grudnia 2007 r.

Ustawa o Policji w art. 135f ust. 1 pkt 2, ust. 7 i 8, art. 135i ust. 5, art. 135l ust. 1 stwarza silne gwarancje procesowe dla obwinionego w zakresie zgłaszania wniosków dowodowych i wniosku o uzupełnienie akt postępowania dyscyplinarnego (nawet w postępowaniu odwoławczym) - w szczególności nieuwzględnienie takowego wniosku wymaga wydania przez rzecznika dyscyplinarnego postanowienia, na które obwinionemu przysługuje zażalenie. W sprawie nie doszło do rażącego naruszenia art. 135l ust. 1 w zw. z art. 135f ust. 6 w zw. z art. 135p ust. 1 ustawy o Policji w zw. z art. 131 § 1 kpk ani do rażącego naruszenia prawa do obrony (art. 135l ust. 1 w zw. z art. 135i ust. 6 w zw. z art. 135i ust. 1 ustawy o Policji). Uwagi Skarżącego uszło, że ustawodawca w art. 135p ust. 1 ustawy o Policji- w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy- nakazał stosowanie do postępowania dyscyplinarnego jedynie o d p o w i e d n i o przepisy kpk, i to dotyczące wezwań, terminów, doręczeń i świadków- i to w zakresie nieuregulowanym w ustawie o Policji (art. 135p zd. 1 in princ. ustawy o Policji). Ani z ustawy o Policji, ani z rozporządzenia MSWiA, ani w szczególności z kpk nie wynika zasada, że obrońcy należało doręczać przez pocztę zawiadomienie o terminie końcowego zapoznania się z aktami postępowania, wyznaczonego na dzień 29 kwietnia 2008 r., a tym samym uniemożliwienie Obrońcy udziału w tej czynności procesowej. W doktrynie trafnie wskazuje się, że doręczenie w trybie art. 132 § 3 kpk są drugą (obok wskazanej w § 1 ) formą doręczenia bezpośredniego i stanowi odpowiedź na postęp techniczny i przyspieszenie obrotu prawnego (odpowiednio- red. P. Hofmański "Kpk. Komentarz" C.H. Beck 2007 t. 1 s. 661-663 nb 8-11; A. Sakowicz w: "Kpk. Komentarz" C.H. Beck 2007 s. 309- 310 nb. 9). Kpk nie reguluje doręczeń całkowicie- nawet w postępowaniu karnym sądowym stosuje się także przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 lutego 2007 r. Regulamin urzędowania sądów powszechnych (Dz.U. 38/07/249- dalej Regulamin). Ani § 68 ust. 1-3, ani § 69, ani też §§ 273-291 Regulaminu nie uzasadniają tezy, że doręczenie przez pocztę jest jedynym skutecznym doręczeniem zawiadomienia obrońcy o terminie końcowego zapoznania z aktami postępowania. W postępowaniu dyscyplinarnym na podstawie ustawy o Policji, dokonuje się doręczeń w trybie ustawy o Policji, z uwzględnieniem art. 135p ust. 1 ustawy o Policji i rozporządzenia MSWiA. Owo zawiadomienie nie było orzeczeniem ani zarządzeniem w rozumieniu art. 128 § 1 kpk; na taką formę doręczeń zezwala wprost § 2 ust. 1 rozporządzenia MSWiA. Obrońca udostępnił organom prowadzącym postępowanie dyscyplinarne swój numer faxu (k. 50, 57- 58 akt dyscyplinarnych). Obrońca pracuje w dużej kancelarii adwokackiej, zatem nie mógł oczekiwać, że organy w postępowaniu dyscyplinarnym nie skorzystają z tej formy doręczenia bezpośredniego. Nie doszło zatem do rażącego naruszenia prawa ani do rażącego naruszenia prawa do obrony. Nie sposób także zauważyć, że Obrońca ani w odwołaniu, ani w skardze nie wskazał, jakie jeszcze środki dowodowe pragnął zgłosić dla ustalenia faktów relewantnych i w czym upatruje związku przyczynowego między nie zgłoszeniem tych wniosków w postępowaniu odwoławczym a istotnym wpływem tych uchybień na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa).

W sprawie nie doszło do naruszenia zasady bezstronności (art. 135g ust. 1 ustawy; W. Kotowski- op. cit. s. 676-677). Przeciwko uznaniu, że organy prowadzące postępowanie dyscyplinarne przeciwko Obwinionemu nie przemawiał ani przebieg czynności podjętych w tym postępowaniu (w szczególności decyzją kasatoryjną z dnia 10 kwietnia 2008 r. Komendant Wojewódzki uwzględnił odwołanie Obrońcy Obwinionego), ani też odmowa wyłączenia rzecznika dyscyplinarnego. Przełożony dyscyplinarny nie jest bowiem związany wnioskiem rzecznika dyscyplinarnego, zawartym w sprawozdaniu.

Kara nagany oznacza wytknięcie ukaranemu przez przełożonego dyscyplinarnego niewłaściwego postępowania (art. 134a ustawy o policji). Jest to najłagodniejsza z przewidzianych przez ustawodawcę kar dyscyplinarnych, mająca głównie charakter moralnego potępienia przewinienia policjanta (W. Kotowski- op. cit. s. 653). Zdaniem Sądu wina skarżącego została uznana zasadnie, a wymierzona kara dyscyplinarna jest współmierna do stopnia zawinienia oraz ujemnych dla służby skutków zachowania.

Zebrany w sprawie materiał dowodowy trafnie przez organy obu instancji wskazywał na popełnienie przez M. S. naruszenia dyscypliny służbowej w rozumieniu art. 132 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 pkt 4 ustawy o Policji co do punktu II, a art. 132 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji co do punktu III. Co do punktu I zarzutu, Obwiniony wykonał czynność służbową powierzenia Zatrzymanej dozorowi innego funkcjonariusza w sposób nieprawidłowy i z winy nieumyślnej w postaci niedbalstwa (art. 132 ust. 1 , ust. 2, ust. 3 pkt 2 w zw. z art. 132a pkt 2 ustawy o Policji).

Owo uchybienie nie miało jednak wpływu na wynik sprawy, bowiem zaskarżone orzeczenie ostatecznie odpowiada prawu. Naruszenie innych przepisów postępowania

w zakresie większej staranności w prezentacji oceny dowodów przy sporządzaniu uzasadnienia faktycznego orzeczeń I i II instancji, jak i omyłkowe przywołanie przez Komendanta Wojewódzkiego ("Dz.U. z 2007 nr 7 poz. 58 z późn. zm."- miast prawidłowo "j.t. Dz. U. z 2007 r. nr 43 poz. 277 ze zm.")- nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy.

Z tych względów na podstawie art. 151 ppsa Sąd orzekł jak w sentencji.

/-/ I. Kucznerowicz /-/ B. Popowska /-/ M. Dybowski

Za nieobecnego Sędziego WSA

Bożenę Popowska

/-/ Maciej Dybowski

KB/