Wyrok NSA oz. w Rzeszowie, sygn. akt SA/Rz 782/95
NSA oz. w Rzeszowie
Data orzeczenia: 1995-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: ze zm.
journal: Dz.U. 1994 nr 65 poz. 278
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 27 maja 1994 r. w sprawie kas rejestrujących.
article: art. 29 ust. 1
journal: Dz.U. 1993 nr 11 poz. 50
law: Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Teza: Przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 maja 1994 r. w sprawie kas rejestrujących /Dz.U. nr 65 poz. 278/ wprowadzają pojęcie pełnego zwolnienia od obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących oraz pojęcie rozpoczęcia ewidencji przy zastosowaniu tych kas, które to "rozpoczęcie" uzależnione zostało od wielkości obrotów osiągniętych w poprzednim, tj. 1994 r. Jeśli bowiem zwolnienie nastąpiło do 31 grudnia 1994 r. włącznie, a równocześnie w terminarzu - załączniku nr 1 brak jest terminu "1 stycznia 1995 r.", to przyjęcie, że ten ostatnio wymieniony termin należy stosować jako bezpośrednio następujący kalendarzowo, nie dałoby się pogodzić z zasadami wykładni językowej przepisów cyt. rozporządzenia /a przynajmniej występujące wątpliwości nie mogą być interpretowane na niekorzyść podatników/.

Termin 1 stycznia 1995 r. wymieniony w par. 1 ust. 1 i par.  5 cyt. rozporządzenia nie może być przyjęty jako termin "rozpoczęcia" ewidencji, skoro w par. 1 jest mowa o okresie od 1 stycznia 1995 r. do 31 grudnia 1995 r. z odwołaniem się do tabeli też odnoszącej się do takiego samego okresu, ale z wyznaczeniem pierwszego terminu, "do 1 marca", zaś w par. 4 określone zostały końcowe terminy zwolnienia z obowiązku wprowadzenia tego sposobu ewidencji, a nie terminy jej rozpoczęcia.

TEZY

Przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 maja 1994 r. w sprawie kas rejestrujących /Dz.U. nr 65 poz. 278/ wprowadzają pojęcie pełnego zwolnienia od obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących oraz pojęcie rozpoczęcia ewidencji przy zastosowaniu tych kas, które to "rozpoczęcie" uzależnione zostało od wielkości obrotów osiągniętych w poprzednim, tj. 1994 r. Jeśli bowiem zwolnienie nastąpiło do 31 grudnia 1994 r. włącznie, a równocześnie w terminarzu - załączniku nr 1 brak jest terminu "1 stycznia 1995 r.", to przyjęcie, że ten ostatnio wymieniony termin należy stosować jako bezpośrednio następujący kalendarzowo, nie dałoby się pogodzić z zasadami wykładni językowej przepisów cyt. rozporządzenia /a przynajmniej występujące wątpliwości nie mogą być interpretowane na niekorzyść podatników/.

Termin 1 stycznia 1995 r. wymieniony w par. 1 ust. 1 i par.  5 cyt. rozporządzenia nie może być przyjęty jako termin "rozpoczęcia" ewidencji, skoro w par. 1 jest mowa o okresie od 1 stycznia 1995 r. do 31 grudnia 1995 r. z odwołaniem się do tabeli też odnoszącej się do takiego samego okresu, ale z wyznaczeniem pierwszego terminu, "do 1 marca", zaś w par. 4 określone zostały końcowe terminy zwolnienia z obowiązku wprowadzenia tego sposobu ewidencji, a nie terminy jej rozpoczęcia.


SENTENCJA

uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

(...) Zgodnie z zasadami określonymi w art. 16 par. 2, art. 196 par. 1 i art. 206 kodeksu postępowania administracyjnego, sąd administracyjny w przypadku wniesienia skargi na określoną decyzję administracyjną, uprawniony jest do badania tejże decyzji wyłącznie pod kątem jej legalności, czyli zgodności z obowiązującym prawem, niezależnie od rodzaju i zakresu zarzutów podniesionych w skardze.

Jeżeli chodzi o okoliczności niniejszej sprawy, to obowiązek ewidencjonowania obrotu i kwot podatku należnego /od towarów i usług/ przy zastosowaniu kas rejestrujących określony został w przepisie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm. - ogłoszonej 15 lutego 1993 r., przy czym skutki naruszenia obowiązku takiego sposobu ewidencjonowania określone zostały w ustępie 2 cyt. przepisu /tj. utrata prawa do obniżania podatku należnego o kwotę podatku naliczonego/.

W przepisie art. 29 ust. 3 pkt 1 cyt. ustawy zawarta została delegacja dla Ministra Finansów do wydania rozporządzenia ustalającego zasady odliczania od podatku kwot wydatkowanych na nabycie kas rejestrujących, zaś w ust. 3 pkt 2 zawarta została delegacja dla Ministra Finansów dająca mu możliwość zwolnienia niektórych grup podatników na określony czas z obowiązku zastosowania kas rejestrujących. Z kolei w art. 52 ust. 1 cyt. ustawy wprowadzono obowiązek stosowania kas rejestrujących od 1 stycznia 1994 r. dla podatników, którzy "w ciągu trzech kwartałów poprzedniego roku" osiągnęli obrót przekraczający 20 mld zł, a w ust. 2 zobowiązano Ministra Finansów do określenia - w terminie do 30 września 1994 r. - kwot obrotów, których osiąganie przez podatników powoduje powstanie obowiązku stosowania kas rejestrujących od 1 stycznia 1995 r. i od 1 stycznia 1996 r.

Rozporządzeniem z dnia 12 maja 1993 r. w sprawie zasad i warunków oraz trybu i sposobu odliczania od podatku od towarów i usług kwot wydatkowanych przez podatników przy nabyciu kas rejestrujących /Dz.U. nr 39 poz. 117/, uchylonym 1 lipca 1994 r. /Dz.U. nr 65 poz. 278/ Minister Finansów wykonał upoważnienie zawarte w art. 29 ust. 3 pkt 1 cyt. ustawy. Natomiast upoważnienie zawarte - między innymi - w art. 29 ust. 3 pkt 2 i art. 52 ust. 2 zrealizowane zostało rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 27 maja 1994 r. w sprawie kas rejestrujących /Dz.U. nr 65 poz. 278 ze zm./. W przepisie par. 1 ust. 1 tego rozporządzenia cyt. bezpośrednio wyżej określono, że w okresie od 1 stycznia 1995 r. do 31 grudnia 1995 r. "obowiązek rozpoczęcia ewidencji obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących" dotyczy tych podatników, którzy w ciągu "pierwszych trzech kwartałów 1994 r." osiągnęli obroty przekraczające 10 mld zł - ale "z zastrzeżeniem par. 4", zaś w ust. 2 zawarte zostało odesłanie do załącznika nr l, a to w zakresie terminów rozpoczęcia ewidencji obrotu i kwot podatku należnego.

Przepisem par. 4 ust. 1 tego rozporządzenia, Minister Finansów zwolnił "z obowiązku prowadzenia ewidencji" obrotu i kwot podatku VAT przy zastosowaniu kas rejestrujących określone grupy podatników na okres od 1 lipca 1994 r. do konkretnych terminów określonych w tabeli i według punktu 11 tej tabeli, podatnicy prowadzący sprzedaż paliw do silników - a taką właśnie działalność prowadziła i prowadzi skarżąca spółka - zwolnieni zostali z tego obowiązku do dnia 31 grudnia 1994 r. Natomiast w załączniku nr 1 do ust. 2 par. 2 określono "terminy rozpoczęcia prowadzenia ewidencji" przy zastosowaniu kas rejestrujących i zgodnie z tym terminarzem, podatnicy, którzy za pierwsze trzy kwartały 1994 r. osiągnęli obrót przekraczający kwotę 20 mld zł mieli obowiązek rozpoczęcia tej ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących do 1 marca 1995 r., przy czym na rozprawie przedstawiciele skarżącej spółki wyjaśnili, że taki właśnie obrót osiągnęli w trzech pierwszych kwartałach 1994 r.

Treść cytowanych wyżej przepisów rozporządzenia, pozwala w ocenie Sądu - na przyjęcie, że wprowadzają one pojęcie pełnego zwolnienia od obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących oraz pojęcie rozpoczęcia ewidencji przy zastosowaniu tych kas, które to "rozpoczęcie" uzależnione zostało od wielkości obrotów osiągniętych w poprzednim tj. 1994 r. Jeśli bowiem zwolnienie nastąpiło do 31 grudnia 1994 r. włącznie, a równocześnie w terminarzu - załączniku nr 1 - brak jest terminu "1 stycznia 1995 r.", to przyjęcie, że ten ostatnio wymieniony termin należy stosować jako bezpośrednio następujący kalendarzowo, nie dałoby się pogodzić z zasadami wykładni językowej przepisów cyt. rozporządzenia /a przynajmniej występujące wątpliwości nie mogą być interpretowane na niekorzyść podatników/.

Termin 1 stycznia 1995 r. wymieniony w par. 1 ust. 1 i par. 5 cyt. rozporządzenia, nie może być w ocenie Sądu przyjęty jako termin rozpoczęcia" ewidencji, skoro w par. 1 jest mowa o okresie od 1 stycznia 1995 r. do 31 grudnia 1995 r. z odwołaniem się do tabeli też odnoszącej się do takiego samego okresu, ale z wyznaczeniem pierwszego terminu "do 1 marca", zaś w par. 4 określone zostały końcowe terminy zwolnienia z obowiązku wprowadzenia tego sposobu ewidencji, a nie terminy jej rozpoczęcia.

Tak więc przyjąć należy, że odnośnie skarżącej spółki termin rozpoczęcia ewidencji obrotu i podatku należnego przy zastosowaniu kas fiskalnych upływał "do 1 marca 1995 r." /przy uwzględnieniu wielkości obrotu/ i termin ten został zachowany, gdyż rozpoczęcie takie nastąpiło z dniem 15 lutego 1995 r.

W tej sytuacji, mimo że rozpoznawanie niniejszej sprawy nastąpiło na wniosek podatnika tj. skarżących, to jednak skoro organy podatkowe przyjmowały, że skarżąca przekroczyła obowiązujący ją termin, przyjąć należy, że zaskarżona decyzja - oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji - wydana została z naruszeniem prawa materialnego, tj. cyt. wyżej rozporządzenia z dnia 27 maja 1994 r. wydanego na podstawie delegacji ustawowej.

Z powyższego względu Sąd w uwzględnieniu skargi uchylił decyzje organów podatkowych w oparciu o art. 207 par. 1 i par. 2 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, a o kosztach postępowania sądowego orzekł w oparciu o art. 208 Kpa - przy uwzględnieniu przepisu art. 68 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.